15
The Traditions of the Elders
Τότε προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ *οι απο ιεροσολυμων γραμματεις και φαρισαιοι ¦ απο ιεροσολυμων φαρισαιοι και γραμματεις ᴄᴛ οἱ ἀπὸ Ἱεροσολύμων γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, λέγοντες, Διὰ τί οἱ μαθηταί σου παραβαίνουσι τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; οὐ γὰρ νίπτονται τὰς χεῖρας αυτων ¦ — ᴡʜ αὐτῶν, ὅταν ἄρτον ἐσθίωσιν. ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς, Διὰ τί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν; ὁ γὰρ Θεὸς ενετειλατο λεγων ¦ ειπε ᴄᴛ ἐνετείλατο, λέγων, Τίμα τὸν §πατερα ¦ πατερα σου ᴛʀ πατέρα καὶ τὴν μητέρα· καί, Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω· ὑμεῖς δὲ λέγετε, Ὃς ἂν εἴπῃ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί, Δῶρον, ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς, *και ¦ — ᴄᴛ καὶ οὐ μὴ τιμηση ¦ τιμησει ᴄᴛ τιμήσῃ τὸν πατέρα αὐτοῦ η την μητερα αυτου ¦ η την μητερα ᴘᴄᴋ ¦ — ᴄᴛ ἢ τὴν μητέρα αὐτοῦ· καὶ ἠκυρώσατε §την εντολην 98.2% ¦ τον λογον ᴄᴛ 0.5% τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν· ὑποκριταί, καλῶς *προεφητευσε ¦ επροφητευσε ᴄᴛ προεφήτευσε περὶ ὑμῶν Ἡσαΐας, λέγων,
 
εγγιζει μοι ο λαος ουτος τω στοματι αυτων και ¦ ο λαος ουτος ᴄᴛ Ἐγγίζει μοι ὁ λαὸς οὗτος τῷ στόματι αὐτῶν,
καὶ τοῖς χείλεσί με τιμᾷ,
ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾽ ἐμοῦ.
μάτην δὲ σέβονταί με,
διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων.
 
10 Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον, εἶπεν αὐτοῖς, Ἀκούετε καὶ συνίετε. 11 οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον· ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος, τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 12 τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αυτου ¦ — ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ αὐτοῦ §ειπον ¦ λεγουσιν ᴄᴛ εἶπον αὐτῷ, Οἶδας ὅτι οἱ Φαρισαῖοι *ακουσαντες τον λογον εσκανδαλισθησαν ¦ εσκανδαλισθησαν ακουσαντες τον λογον ᴀɴᴛ ἀκούσαντες τὸν λόγον ἐσκανδαλίσθησαν; 13 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπε, Πᾶσα φυτεία, ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος, ἐκριζωθήσεται. 14 ἄφετε αὐτούς· οδηγοι εισι τυφλοι τυφλων ¦ τυφλοι εισιν οδηγοι τυφλων ɴᴀ ꜱʙʟ ᴛʜ ¦ τυφλοι εισιν οδηγοι ᴡʜ ὁδηγοί εἰσι τυφλοὶ τυφλῶν· τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσουνται ¦ εμπεσουνται ᴘᴄᴋ πεσοῦνται.
15 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ, Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν §ταυτην ¦ — ᴛʜ ᴡʜ ταύτην. 16 ὁ δὲ *ιησους ¦ — ᴄᴛ Ἰησοῦς εἶπεν, Ἀκμὴν καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; 17 ουπω ¦ ου ᴄᴛ οὔπω νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ, καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐκβάλλεται; 18 τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 19 ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι· 20 ταῦτά ἐστι τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον· τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶ φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
A Canaanite Woman's Faith
21 Καὶ ἐξελθὼν ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη Τύρου καὶ Σιδῶνος. 22 καὶ ἰδού, γυνὴ Χαναναία ἀπὸ τῶν ὁρίων ἐκείνων ἐξελθοῦσα εκραυγασεν αυτω ¦ εκραζε ᴄᴛ ἐκραύγασεν αὐτῷ, λέγουσα, Ἐλέησόν με, Κύριε, §υιε ¦ υιος ᴄᴛ υἱὲ *δαυιδ ¦ δαβιδ ʜꜰ ᴛʀ ¦ δαυειδ ᴛʜ ᴡʜ Δαυίδ· ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται. 23 ὁ δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῇ λόγον. καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ηρωτων ¦ ηρωτουν ᴄᴛ ἠρώτων αὐτόν, λέγοντες, Ἀπόλυσον αὐτήν, ὅτι κράζει ὄπισθεν ἡμῶν. 24 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ. 25 ἡ δὲ ἐλθοῦσα προσεκυνησεν ¦ προσεκυνει ᴄᴛ ᴛʀ προσεκύνησεν αὐτῷ λέγουσα, Κύριε, βοήθει μοι. 26 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Οὐκ ἔστι καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. 27 ἡ δὲ εἶπε, Ναί, Κύριε· καὶ γὰρ τὰ κυνάρια ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν. 28 τότε ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ, Ὦ γύναι, μεγάλη σου ἡ πίστις· γενηθήτω σοι ὡς θέλεις. καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης.
Jesus Heals Many
29 Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἦλθε παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας· καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος ἐκάθητο ἐκεῖ. 30 καὶ προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοί, ἔχοντες μεθ᾽ ἑαυτῶν §χωλους τυφλους κωφους κυλλους ¦ χωλους τυφλους κυλλους κωφους ɴᴀ ¦ κωφους τυφλους χωλους κυλλους ꜱʙʟ ¦ χωλους κωφους τυφλους κυλλους ᴛʜ ¦ χωλους κυλλους τυφλους κωφους ᴡʜ χωλούς, τυφλούς, κωφούς, κυλλούς, καὶ ἑτέρους πολλούς, καὶ *ερριψαν ¦ εριψαν ᴡʜ ἔρριψαν αὐτοὺς παρὰ τοὺς πόδας του ιησου ¦ αυτου ᴄᴛ τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς· 31 ὥστε τους οχλους ¦ τον οχλον ᴄᴛ τοὺς ὄχλους θαυμάσαι, βλέποντας §κωφους ¦ κωφους ακουοντας αλαλους ᴀɴᴛ κωφοὺς λαλοῦντας, *κυλλους υγιεις ¦ — ᴡʜ κυλλοὺς ὑγιεῖς, χωλους ¦ και χωλους ᴄᴛ χωλοὺς περιπατοῦντας, καὶ τυφλοὺς βλέποντας· καὶ εδοξασαν ¦ εδοξαζον ᴘᴄᴋ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν Ἰσραήλ.
The Feeding of the Four Thousand
32 Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπε, Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον, ὅτι ἤδη §ημεραι ¦ ημερας ᴘᴄᴋ ᴛʀ ἡμέραι τρεῖς προσμένουσί μοι, καὶ οὐκ ἔχουσι τί φάγωσι· καὶ ἀπολῦσαι αὐτοὺς *νηστεις ¦ νηστις ᴘᴄᴋ νήστεις οὐ θέλω, μήποτε ἐκλυθῶσιν ἐν τῇ ὁδῷ. 33 καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αυτου ¦ — ᴄᴛ αὐτοῦ, Πόθεν ἡμῖν ἐν ἐρημίᾳ ἄρτοι τοσοῦτοι, ὥστε χορτάσαι ὄχλον τοσοῦτον; 34 καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Πόσους ἄρτους ἔχετε; οἱ δὲ ειπον ¦ ειπαν ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ εἶπον, Ἑπτά, καὶ ὀλίγα ἰχθύδια. 35 καὶ §εκελευσε τοις οχλοις αναπεσειν επι την γην και λαβων 76% ¦ εκελευσε τους οχλους αναπεσειν επι την γην και λαβων ᴍꜱꜱ 18.5% ¦ παραγγειλας τω οχλω αναπεσειν επι την γην ελαβε ᴄᴛ 1% ἐκέλευσε τοῖς ὄχλοις ἀναπεσεῖν ἐπὶ τὴν γῆν· 36 καὶ λαβὼν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας, *ευχαριστησας ¦ και ευχαριστησας ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ εὐχαριστήσας ἔκλασε, καὶ εδωκε ¦ εδιδου ᴄᴛ ἔδωκε τοῖς μαθηταῖς αυτου ¦ — ᴄᴛ αὐτοῦ, οἱ δὲ μαθηταὶ §τω οχλω ¦ τοις οχλοις ᴀɴᴛ ᴄᴛ τῷ ὄχλῳ. 37 καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν· καὶ *ηραν το περισσευον των κλασματων ¦ το περισσευον των κλασματων ηραν ᴄᴛ ἦραν τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων, ἑπτὰ σπυριδας ¦ σφυριδας ᴡʜ σπυρίδας πλήρεις. 38 οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν τετρακισχίλιοι ἄνδρες, χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων. 39 καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ανεβη ʙ39 ¦ ενεβη ʙ5 ᴀɴᴛ ᴄᴛ ᴘᴄᴋ ʀᴘ ᴛʀ ἀνέβη εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια §μαγδαλα ¦ μαγαδαν ᴄᴛ Μαγδαλά.

*15:1 οι απο ιεροσολυμων γραμματεις και φαρισαιοι ¦ απο ιεροσολυμων φαρισαιοι και γραμματεις ᴄᴛ

15:2 αυτων ¦ — ᴡʜ

15:4 ενετειλατο λεγων ¦ ειπε ᴄᴛ

§15:4 πατερα ¦ πατερα σου ᴛʀ

*15:5 και ¦ — ᴄᴛ

15:5 τιμηση ¦ τιμησει ᴄᴛ

15:5 η την μητερα αυτου ¦ η την μητερα ᴘᴄᴋ ¦ — ᴄᴛ

§15:6 την εντολην 98.2% ¦ τον λογον ᴄᴛ 0.5%

*15:7 προεφητευσε ¦ επροφητευσε ᴄᴛ

15:8 εγγιζει μοι ο λαος ουτος τω στοματι αυτων και ¦ ο λαος ουτος ᴄᴛ

15:12 αυτου ¦ — ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ

§15:12 ειπον ¦ λεγουσιν ᴄᴛ

*15:12 ακουσαντες τον λογον εσκανδαλισθησαν ¦ εσκανδαλισθησαν ακουσαντες τον λογον ᴀɴᴛ

15:14 οδηγοι εισι τυφλοι τυφλων ¦ τυφλοι εισιν οδηγοι τυφλων ɴᴀ ꜱʙʟ ᴛʜ ¦ τυφλοι εισιν οδηγοι ᴡʜ

15:14 πεσουνται ¦ εμπεσουνται ᴘᴄᴋ

§15:15 ταυτην ¦ — ᴛʜ ᴡʜ

*15:16 ιησους ¦ — ᴄᴛ

15:17 ουπω ¦ ου ᴄᴛ

15:22 εκραυγασεν αυτω ¦ εκραζε ᴄᴛ

§15:22 υιε ¦ υιος ᴄᴛ

*15:22 δαυιδ ¦ δαβιδ ʜꜰ ᴛʀ ¦ δαυειδ ᴛʜ ᴡʜ

15:23 ηρωτων ¦ ηρωτουν ᴄᴛ

15:25 προσεκυνησεν ¦ προσεκυνει ᴄᴛ ᴛʀ

§15:30 χωλους τυφλους κωφους κυλλους ¦ χωλους τυφλους κυλλους κωφους ɴᴀ ¦ κωφους τυφλους χωλους κυλλους ꜱʙʟ ¦ χωλους κωφους τυφλους κυλλους ᴛʜ ¦ χωλους κυλλους τυφλους κωφους ᴡʜ

*15:30 ερριψαν ¦ εριψαν ᴡʜ

15:30 του ιησου ¦ αυτου ᴄᴛ

15:31 τους οχλους ¦ τον οχλον ᴄᴛ

§15:31 κωφους ¦ κωφους ακουοντας αλαλους ᴀɴᴛ

*15:31 κυλλους υγιεις ¦ — ᴡʜ

15:31 χωλους ¦ και χωλους ᴄᴛ

15:31 εδοξασαν ¦ εδοξαζον ᴘᴄᴋ

§15:32 ημεραι ¦ ημερας ᴘᴄᴋ ᴛʀ

*15:32 νηστεις ¦ νηστις ᴘᴄᴋ

15:33 αυτου ¦ — ᴄᴛ

15:34 ειπον ¦ ειπαν ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ

§15:35 εκελευσε τοις οχλοις αναπεσειν επι την γην και λαβων 76% ¦ εκελευσε τους οχλους αναπεσειν επι την γην και λαβων ᴍꜱꜱ 18.5% ¦ παραγγειλας τω οχλω αναπεσειν επι την γην ελαβε ᴄᴛ 1%

*15:36 ευχαριστησας ¦ και ευχαριστησας ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ

15:36 εδωκε ¦ εδιδου ᴄᴛ

15:36 αυτου ¦ — ᴄᴛ

§15:36 τω οχλω ¦ τοις οχλοις ᴀɴᴛ ᴄᴛ

*15:37 ηραν το περισσευον των κλασματων ¦ το περισσευον των κλασματων ηραν ᴄᴛ

15:37 σπυριδας ¦ σφυριδας ᴡʜ

15:39 ανεβη ʙ39 ¦ ενεβη ʙ5 ᴀɴᴛ ᴄᴛ ᴘᴄᴋ ʀᴘ ᴛʀ

§15:39 μαγδαλα ¦ μαγαδαν ᴄᴛ