7
The Traditions of the Elders
Καὶ συνάγονται πρὸς αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καί τινες τῶν γραμματέων ἐλθόντες ἀπὸ Ἱεροσολύμων. καὶ ἰδόντες τινὰς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ *κοιναις … εσθιοντας ¦ οτι κοιναις … εσθιουσι ᴄᴛ κοιναῖς χερσί—τοῦτ᾽ ἔστιν ἀνίπτοις—ἐσθίοντας αρτους ¦ τους αρτους ᴄᴛ ἄρτους εμεμψαντο ¦ — ᴄᴛ ἐμέμψαντο. οἱ γὰρ Φαρισαῖοι καὶ πάντες οἱ Ἰουδαῖοι ἐὰν μὴ πυγμῇ νίψωνται τὰς χεῖρας οὐκ ἐσθίουσι, κρατοῦντες τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων· καὶ §απο ¦ απ ᴄᴛ ἀπὸ ἀγορᾶς ἐὰν μὴ *βαπτισωνται 78.4% ¦ βαπτισονται ᴍꜱꜱ 15.6% ¦ ραντισωνται ᴡʜ 3.4% βαπτίσωνται οὐκ ἐσθίουσι· καὶ ἄλλα πολλά ἐστιν ἃ παρέλαβον κρατεῖν, βαπτισμοὺς ποτηρίων καὶ ξεστῶν καὶ χαλκιων (χαλκειων ᴘᴄᴋ) και κλινων 98.6% ¦ χαλκιων ᴛʜ ᴡʜ 0.6% χαλκίων καὶ κλινῶν. επειτα ¦ και ᴄᴛ ἔπειτα ἐπερωτῶσιν αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς, Διὰ τί §οι μαθηται σου ου περιπατουσι ¦ ου περιπατουσιν οι μαθηται σου ᴀɴᴛ ᴄᴛ οἱ μαθηταί σου οὐ περιπατοῦσι κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων, *αλλα ¦ αλλ ᴀɴᴛ ἀλλὰ ανιπτοις ¦ κοιναις ᴄᴛ ἀνίπτοις χερσὶν ἐσθίουσι τὸν ἄρτον; ὁ δὲ αποκριθεις ¦ — ᴄᴛ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς §οτι ¦ — ᴄᴛ ὅτι Καλῶς *προεφητευσεν ¦ επροφητευσεν ᴄᴛ προεφήτευσεν Ἡσαΐας περὶ ὑμῶν τῶν ὑποκριτῶν, ὡς γεγραπται ¦ γεγραπται οτι ꜱʙʟ ᴛʜ ᴡʜ γέγραπται,
 
Οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσί με τιμᾷ,
ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾽ ἐμοῦ.
μάτην δὲ σέβονταί με,
διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων.
 
ἀφέντες γαρ ¦ — ᴄᴛ γὰρ τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ κρατεῖτε τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων, §βαπτισμους ξεστων και ποτηριων και αλλα παρομοια τοιαυτα πολλα ποιειτε 74.8% ¦ βαπτισμους ξεστων και ποτηριων και αλλα παρομοια τοιαυτα ποιειτε πολλα ᴍꜱꜱ 5.3% ¦ — ᴄᴛ 1.7% βαπτισμοὺς ξεστῶν καὶ ποτηρίων, καὶ ἄλλα παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε.
Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς, Καλῶς ἀθετεῖτε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ ἵνα τὴν παράδοσιν ὑμῶν τηρήσητε. 10 *μωσης ¦ μωυσης ᴀɴᴛ ᴄᴛ Μωσῆς γὰρ εἶπε, Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου· καί, Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω. 11 ὑμεῖς δὲ λέγετε, Ἐὰν εἴπῃ ἄνθρωπος τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί, Κορβᾶν—ὅ ἐστι, Δῶρον—ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς, 12 και ¦ — ꜱʙʟ ᴛʜ ᴡʜ καὶ οὐκέτι ἀφίετε αὐτὸν οὐδὲν ποιῆσαι τῷ πατρὶ αυτου ¦ — ᴄᴛ αὐτοῦ ἢ τῇ μητρὶ §αυτου ¦ — ᴄᴛ αὐτοῦ, 13 ἀκυροῦντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ τῇ παραδόσει ὑμῶν ᾗ παρεδώκατε· καὶ παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε.
14 Καὶ προσκαλεσάμενος *παντα ¦ παλιν ᴄᴛ πάντα τὸν ὄχλον ἔλεγεν αὐτοῖς, ακουετε ¦ ακουσατε ᴄᴛ Ἀκούετέ μου πάντες καὶ συνιετε ¦ συνετε ᴄᴛ συνίετε. 15 οὐδέν ἐστιν ἔξωθεν τοῦ ἀνθρώπου εἰσπορευόμενον εἰς αὐτὸν ὃ δύναται §αυτον κοινωσαι ¦ κοινωσαι αυτον ᴄᴛ αὐτὸν κοινῶσαι, ἀλλὰ τὰ *εκπορευομενα απ αυτου εκεινα ¦ εκπορευομενα ᴀɴᴛ ¦ εκ του ανθρωπου εκπορευομενα ᴄᴛ ἐκπορευόμενα ἀπ᾽ αὐτοῦ, ἐκεῖνά ἐστι τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον. 16 ει τις εχει ωτα ακουειν ακουετω 97.6% ¦ — ᴀɴᴛ ᴄᴛ 1.1% {Note: ɴᴀ encloses this text with double brackets.} εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.
17 Καὶ ὅτε εἰσῆλθεν εἰς οἶκον ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ἐπηρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ περι της παραβολης ¦ την παραβολην ᴄᴛ περὶ τῆς παραβολῆς. 18 καὶ λέγει αὐτοῖς, Οὕτω καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; §ου ¦ ουπω ᴀɴᴛ οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ ἔξωθεν εἰσπορευόμενον εἰς τὸν ἄνθρωπον οὐ δύναται αὐτὸν κοινῶσαι; 19 ὅτι οὐκ εἰσπορεύεται αὐτοῦ εἰς τὴν καρδίαν ἀλλ᾽ εἰς τὴν κοιλίαν, καὶ εἰς τὸν ἀφεδρῶνα ἐκπορεύεται, *καθαριζον ¦ καθαριζων ᴄᴛ καθαρίζον πάντα τὰ βρώματα. 20 ἔλεγε δὲ ὅτι Τὸ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευόμενον, ἐκεῖνο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 21 ἔσωθεν γὰρ ἐκ τῆς καρδίας τῶν ἀνθρώπων οἱ διαλογισμοὶ οἱ κακοὶ ἐκπορεύονται, μοιχειαι πορνειαι φονοι κλοπαι ¦ πορνειαι κλοπαι φονοι μοιχειαι ᴄᴛ μοιχεῖαι, πορνεῖαι, φόνοι, 22 κλοπαί, πλεονεξίαι, πονηρίαι, δόλος, ἀσέλγεια, ὀφθαλμὸς πονηρός, βλασφημία, ὑπερηφανία, ἀφροσύνη· 23 πάντα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἔσωθεν ἐκπορεύεται καὶ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
A Syrophoenician Woman's Faith
24 και εκειθεν ¦ εκειθεν δε ᴄᴛ Καὶ ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἀπῆλθεν εἰς τὰ §μεθορια ¦ ορια ᴄᴛ μεθόρια Τύρου *και σιδωνος ¦ — ɴᴀ ꜱʙʟ καὶ Σιδῶνος. καὶ εἰσελθὼν εἰς οικιαν ¦ την οικιαν ᴛʀ οἰκίαν οὐδένα ἤθελε γνῶναι, καὶ οὐκ ηδυνηθη ¦ ηδυνασθη ᴡʜ ἠδυνήθη λαθεῖν. 25 §ακουσασα γαρ ¦ αλλ ευθυς ακουσασα ᴄᴛ ἀκούσασα γὰρ γυνὴ περὶ αὐτοῦ, ἧς εἶχε τὸ θυγάτριον αὐτῆς πνεῦμα ἀκάθαρτον, ἐλθοῦσα προσέπεσε πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ. 26 *ην δε η γυνη ¦ η δε γυνη ην ᴀɴᴛ ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ ¦ η γυνη δε ην ᴛʜ ἦν δὲ ἡ γυνὴ Ἑλληνίς, συραφοινικισσα ¦ συροφοινισσα ᴛʀ ¦ συροφοινικισσα ᴀɴᴛ ᴄᴛ Συραφοινίκισσα τῷ γένει· καὶ ἠρώτα αὐτὸν ἵνα τὸ δαιμόνιον εκβαλη ¦ εκβαλλη ᴛʀ ἐκβάλῃ ἐκ τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. 27 §ο δε ιησους ειπεν ¦ και ελεγεν ᴄᴛ ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ, Ἄφες πρῶτον χορτασθῆναι τὰ τέκνα· οὐ γὰρ *καλον εστι ¦ εστι καλον ᴀɴᴛ ɴᴀ ᴛʜ ᴡʜ καλόν ἐστι λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ βαλειν τοις κυναριοις ¦ τοις κυναριοις βαλειν ᴀɴᴛ ᴄᴛ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. 28 ἡ δὲ ἀπεκρίθη καὶ λέγει αὐτῷ, ναι ¦ — ɴᴀ ꜱʙʟ Ναί, Κύριε, καὶ §γαρ ¦ — ᴀɴᴛ ᴄᴛ γὰρ τὰ κυνάρια ὑποκάτω τῆς τραπέζης *εσθιει ¦ εσθιουσιν ᴀɴᴛ ᴄᴛ ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν παιδίων. 29 καὶ εἶπεν αὐτῇ, Διὰ τοῦτον τὸν λόγον ὕπαγε· ἐξελήλυθε το δαιμονιον εκ της θυγατρος σου ¦ εκ της θυγατρος σου το δαιμονιον ᴄᴛ τὸ δαιμόνιον ἐκ τῆς θυγατρός σου. 30 καὶ ἀπελθοῦσα εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς εὗρε τὸ δαιμονιον εξεληλυθος και την θυγατερα βεβλημενην επι της κλινης ¦ παιδιον βεβλημενον επι την κλινην και το δαιμονιον εξεληλυθος ᴀɴᴛ ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ ¦ παιδιον βεβλημενον επι την κλεινην και το δαιμονιον εξεληλυθος ᴛʜ δαιμόνιον ἐξεληλυθὸς καὶ τὴν θυγατέρα βεβλημένην ἐπὶ τῆς κλίνης.
Jesus Heals a Deaf and Mute Man
31 Καὶ πάλιν §εξελθων ¦ εξελθων ο ιησους ᴘᴄᴋ ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Τύρου *και σιδωνος ηλθε 98% ¦ ηλθε δια σιδωνος ᴄᴛ 0.7% καὶ Σιδῶνος ἦλθε προς ¦ εις ᴄᴛ πρὸς τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας ἀνὰ μέσον τῶν ὁρίων Δεκαπόλεως. 32 καὶ φέρουσιν αὐτῷ κωφον ¦ κωφον και ᴄᴛ κωφὸν §μογγιλαλον ¦ μογιλαλον ᴀɴᴛ ᴄᴛ ᴛʀ μογγιλάλον καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα ἐπιθῇ αὐτῷ τὴν χεῖρα. 33 καὶ ἀπολαβόμενος αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ὄχλου κατ᾽ ἰδίαν ἔβαλε τοὺς δακτύλους αὐτοῦ εἰς τὰ ὦτα αὐτοῦ, καὶ πτύσας ἥψατο τῆς γλώσσης αὐτοῦ, 34 καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐστέναξε καὶ λέγει αὐτῷ, Ἐφφαθά, ὅ ἐστι, Διανοίχθητι. 35 καὶ *ευθεως ¦ — ᴄᴛ εὐθέως διηνοιχθησαν ¦ ηνοιγησαν ᴄᴛ διηνοίχθησαν αὐτοῦ αἱ ἀκοαί, καὶ ἐλύθη ὁ δεσμὸς τῆς γλώσσης αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει ὀρθῶς. 36 καὶ διεστείλατο αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ ειπωσιν ¦ λεγωσιν ᴄᴛ εἴπωσιν· ὅσον δὲ §αυτος αυτοις διεστελλετο ¦ αυτοις διεστελλετο αυτοι ᴄᴛ αὐτὸς αὐτοῖς διεστέλλετο, μᾶλλον περισσότερον ἐκήρυσσον. 37 καὶ ὑπερπερισσῶς ἐξεπλήσσοντο λέγοντες, Καλῶς πάντα πεποίηκε· καὶ τοὺς κωφοὺς ποιεῖ ἀκούειν καὶ *τους ¦ — ᴄᴛ τοὺς ἀλάλους λαλεῖν.

*7:2 κοιναις … εσθιοντας ¦ οτι κοιναις … εσθιουσι ᴄᴛ

7:2 αρτους ¦ τους αρτους ᴄᴛ

7:2 εμεμψαντο ¦ — ᴄᴛ

§7:4 απο ¦ απ ᴄᴛ

*7:4 βαπτισωνται 78.4% ¦ βαπτισονται ᴍꜱꜱ 15.6% ¦ ραντισωνται ᴡʜ 3.4%

7:4 χαλκιων (χαλκειων ᴘᴄᴋ) και κλινων 98.6% ¦ χαλκιων ᴛʜ ᴡʜ 0.6%

7:5 επειτα ¦ και ᴄᴛ

§7:5 οι μαθηται σου ου περιπατουσι ¦ ου περιπατουσιν οι μαθηται σου ᴀɴᴛ ᴄᴛ

*7:5 αλλα ¦ αλλ ᴀɴᴛ

7:5 ανιπτοις ¦ κοιναις ᴄᴛ

7:6 αποκριθεις ¦ — ᴄᴛ

§7:6 οτι ¦ — ᴄᴛ

*7:6 προεφητευσεν ¦ επροφητευσεν ᴄᴛ

7:6 γεγραπται ¦ γεγραπται οτι ꜱʙʟ ᴛʜ ᴡʜ

7:8 γαρ ¦ — ᴄᴛ

§7:8 βαπτισμους ξεστων και ποτηριων και αλλα παρομοια τοιαυτα πολλα ποιειτε 74.8% ¦ βαπτισμους ξεστων και ποτηριων και αλλα παρομοια τοιαυτα ποιειτε πολλα ᴍꜱꜱ 5.3% ¦ — ᴄᴛ 1.7%

*7:10 μωσης ¦ μωυσης ᴀɴᴛ ᴄᴛ

7:12 και ¦ — ꜱʙʟ ᴛʜ ᴡʜ

7:12 αυτου ¦ — ᴄᴛ

§7:12 αυτου ¦ — ᴄᴛ

*7:14 παντα ¦ παλιν ᴄᴛ

7:14 ακουετε ¦ ακουσατε ᴄᴛ

7:14 συνιετε ¦ συνετε ᴄᴛ

§7:15 αυτον κοινωσαι ¦ κοινωσαι αυτον ᴄᴛ

*7:15 εκπορευομενα απ αυτου εκεινα ¦ εκπορευομενα ᴀɴᴛ ¦ εκ του ανθρωπου εκπορευομενα ᴄᴛ

7:16 ει τις εχει ωτα ακουειν ακουετω 97.6% ¦ — ᴀɴᴛ ᴄᴛ 1.1% {Note: ɴᴀ encloses this text with double brackets.}

7:17 περι της παραβολης ¦ την παραβολην ᴄᴛ

§7:18 ου ¦ ουπω ᴀɴᴛ

*7:19 καθαριζον ¦ καθαριζων ᴄᴛ

7:21 μοιχειαι πορνειαι φονοι κλοπαι ¦ πορνειαι κλοπαι φονοι μοιχειαι ᴄᴛ

7:24 και εκειθεν ¦ εκειθεν δε ᴄᴛ

§7:24 μεθορια ¦ ορια ᴄᴛ

*7:24 και σιδωνος ¦ — ɴᴀ ꜱʙʟ

7:24 οικιαν ¦ την οικιαν ᴛʀ

7:24 ηδυνηθη ¦ ηδυνασθη ᴡʜ

§7:25 ακουσασα γαρ ¦ αλλ ευθυς ακουσασα ᴄᴛ

*7:26 ην δε η γυνη ¦ η δε γυνη ην ᴀɴᴛ ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ ¦ η γυνη δε ην ᴛʜ

7:26 συραφοινικισσα ¦ συροφοινισσα ᴛʀ ¦ συροφοινικισσα ᴀɴᴛ ᴄᴛ

7:26 εκβαλη ¦ εκβαλλη ᴛʀ

§7:27 ο δε ιησους ειπεν ¦ και ελεγεν ᴄᴛ

*7:27 καλον εστι ¦ εστι καλον ᴀɴᴛ ɴᴀ ᴛʜ ᴡʜ

7:27 βαλειν τοις κυναριοις ¦ τοις κυναριοις βαλειν ᴀɴᴛ ᴄᴛ

7:28 ναι ¦ — ɴᴀ ꜱʙʟ

§7:28 γαρ ¦ — ᴀɴᴛ ᴄᴛ

*7:28 εσθιει ¦ εσθιουσιν ᴀɴᴛ ᴄᴛ

7:29 το δαιμονιον εκ της θυγατρος σου ¦ εκ της θυγατρος σου το δαιμονιον ᴄᴛ

7:30 δαιμονιον εξεληλυθος και την θυγατερα βεβλημενην επι της κλινης ¦ παιδιον βεβλημενον επι την κλινην και το δαιμονιον εξεληλυθος ᴀɴᴛ ɴᴀ ꜱʙʟ ᴡʜ ¦ παιδιον βεβλημενον επι την κλεινην και το δαιμονιον εξεληλυθος ᴛʜ

§7:31 εξελθων ¦ εξελθων ο ιησους ᴘᴄᴋ

*7:31 και σιδωνος ηλθε 98% ¦ ηλθε δια σιδωνος ᴄᴛ 0.7%

7:31 προς ¦ εις ᴄᴛ

7:32 κωφον ¦ κωφον και ᴄᴛ

§7:32 μογγιλαλον ¦ μογιλαλον ᴀɴᴛ ᴄᴛ ᴛʀ

*7:35 ευθεως ¦ — ᴄᴛ

7:35 διηνοιχθησαν ¦ ηνοιγησαν ᴄᴛ

7:36 ειπωσιν ¦ λεγωσιν ᴄᴛ

§7:36 αυτος αυτοις διεστελλετο ¦ αυτοις διεστελλετο αυτοι ᴄᴛ

*7:37 τους ¦ — ᴄᴛ