316-biblían Markúsarguðspjall 5

1 Þeir komu yfir á hinn enda vatnsins, í land Gerasena. 2 Um leið og hann steig upp úr bátnum mætti honum maður úr gröfunum með óhreinan anda. 3 Hann bjó í gröfunum og enginn gat lengur bundið hann, ekki einu sinni með keðjum. 4 Hann hafði oft verið bundinn fótjárnum og keðjum, en hann reif sundur keðjurnar og braut fótjárnin. Enginn var nógu sterkur til að hemja hann. 5 Allan daginn og nóttina var hann í gröfunum og á fjöllunum og öskraði og barði sjálfan sig með grjóti. 6 Þegar hann sá Jesú úr fjarlægð kom hann hlaupandi og féll niður við fætur hans. 7 Svo öskraði hann hátt: „Hvað viltu mér, Jesús, sonur Guðs hins hæsta? Ég bið þig í Guðs nafni, þú mátt ekki þjaka mig!“ 8 Jesús hafði nefnilega sagt við hann: „Farðu út úr honum, þú óhreini andi!“ 9 Jesús spurði hann: „Hvað heitir þú?“ Hann svaraði: „Ég heiti her, við erum margir.“ 10 Og hann bað hann ákaft að senda þá ekki úr landinu. 11 Þar var stór svínahjörð að éta á fjallinu. 12 Djöflarnir báðu hann og sögðu: „Sendu okkur í svínin svo við getum farið inn í þau.“ 13 Og hann leyfði þeim það. Óhreinu andarnir fóru þá út og inn í svínin. Og hjörðin, um tvö þúsund, hrundi fram af brúninni niður í vatnið og drukknaði í vatninu. 14 Svínahirðarnir flúðu og sögðu frá þessu í borgum og bæjum. Fólkið kom út að sjá hvað hafði gerst. 15 Þeir komu til Jesú og sáu manninn sem hafði verið haldinn af djöflunum, hann sem hafði haft heila hersveit í sér, sitja þar, klæddan og með fullu viti. Þeir urðu hræddir. 16 Þeir sem höfðu séð þetta sögðu þeim frá því sem gerst hafði við manninn sem var haldinn af djöflunum og við svínin. 17 Og þeir fóru að biðja hann að yfirgefa land þeirra. 18 Þegar hann steig inn í bátinn bað sá sem hafði verið haldinn af djöflunum að fá að fara með honum. 19 En Jesús leyfði honum það ekki og sagði við hann: „Farðu heim til fólksins þíns og segðu þeim frá því sem Drottinn hefur gert fyrir þig og hvernig hann hefur miskunnað þér.“ 20 Og hann fór og byrjaði í Dekapólis að segja frá öllu sem Jesús hafði gert fyrir hann. Og allir voru mjög hissa.

21 Þegar Jesús hafði farið aftur í bát yfir vatnið safnaðist mikill mannfjöldi til hans. Hann var við vatnsbakkann. 22 Þá kom einn af samkomustjórunum, Jairus að nafni. Þegar hann sá Jesú féll hann niður við fætur hans 23 og bað hann ákaft: „Dóttir mín er að deyja. Komdu og leggðu hendur þínar á hana svo hún læknist og lifi.“ 24 Jesús gekk með honum. Mikill mannfjöldi fylgdi honum og þrengdi að honum. 25 Þar var kona sem hafði haft blæðingar í tólf ár. 26 Hún hafði þjáðst mikið af mörgum læknum og eytt öllu sem hún átti, en þetta hafði bara versnað hjá henni. 27 Þegar hún heyrði um Jesú kom hún að baki hans í mannfjöldanum og snerti klæði hans. 28 Hún sagði við sjálfa sig: „Ef ég bara get snerti klæði hans þá læknast ég.“ 29 Og strax stöðvaðist blæðingin og hún fann í líkamanum að hún var læknuð. 30 Jesús skynjaði strax í sjálfum sér að kraftur hafði farið frá honum. Hann sneri sér við í mannfjöldanum og sagði: „Hver snerti klæði mín?“ 31 Lærisveinar hans svöruðu: „Þú sérð hvernig mannfjöldinn þrengir að þér, og þú spyrð: Hver snerti mig?“ 32 Hann leit í kringum sig til að sjá hver hefði snert hann. 33 Konan, sem vissi hvað hafði gerst, kom skjálfandi og óttaslegin, féll niður við fætur hans og sagði honum allt eins og var. 34 Hann sagði við hana: „Dóttir, trú þín hefur læknað þig. Farðu í friði og vertu heil af sjúkdómi þínum.“

35 Meðan hann sagði þetta koma menn frá samkomustjóranum og segja: „Dóttir þín er dáin. Hvers vegna truflar þú meistarann lengur?“ 36 Jesús heyrði þetta og sagði strax við samkomustjórann: „Vertu ekki hræddur, trúðu aðeins.“ 37 Hann leyfði engum að fylgja sér nema Pétri, Jakobi og bróður Jakobs, Jóhannesi. 38 Þeir komu til húss samkomustjórans og sáu mikla óreiðu og fólk grátandi og veinandi hátt. 39 Hann gekk inn og sagði við þau: „Hvers vegna eru þið að gráta og með hávaða? Barnið er ekki dáið, það sefur.“ 40 Þau hlógu að honum. En hann rak þá alla út, tók með sér föður og móður barnsins og þá sem voru með honum og gekk inn til barnsins. 41 Hann tók í hönd barnsins og sagði við það: „Talíta kúm,“ sem þýðir: „Litla stúlka, ég segi þér, rís upp!“ 42 Og strax stóð stúlkan upp og gekk um – hún var tólf ára. Þeir urðu strax mjög hissa. 43 Hann bannaði þeim stranglega að segja neinum frá þessu og sagði að gefa henni eitthvað að borða.

5:1 Matt 8:28-34; Lúk 8:26-39

5:1 „Gerasena“ (eða Gerasa/Gadara í sumum handritum) er svæði austan við Galileuvatn, í Dekapólis (tíu borgum) – ekki gyðingasvæði, heldur meðal heiðingja, sem útskýrir svínahjörðina.

5:2 Matt 8:28; Lúk 8:27

5:3 Lúk 8:29

5:4 Lúk 8:29

5:5 Lúk 8:29

5:5 Maðurinn var í mikilli andlegri og líkamlegri þjáningu – gröfurnar voru oft óhreinar staðir, og sjálfsskaðinn sýnir hversu illa djöflarnir höfðu ráðið yfir honum.

5:6 Matt 8:29; Lúk 8:28

5:7 Matt 8:29; Lúk 8:28; Mark 1:24

5:7 „Sonur Guðs hins hæsta“ – jafnvel djöflarnir þekkja hver Jesús er og eru hræddir við hann. Þeir biðja um miskunn.

5:8 Mark 1:25

5:9 Lúk 8:30

5:9 „Her“ (legion) þýðir her hersveit – um 6000 hermenn. Þetta sýnir að margir djöflar voru í manninum, sem gerir hann afar sterkan og hættulegan.

5:10 Lúk 8:31

5:11 Matt 8:30; Lúk 8:32

5:12 Matt 8:31

5:13 Matt 8:32; Lúk 8:33

5:13 Svín voru óhrein dýr fyrir Gyðinga – Jesús leyfir djöflunum að fara í þau, sem leiðir til eyðileggingar. Þetta sýnir vald hans yfir djöflum og að illskan eyðileggur það sem hún tekur yfir.

5:14 Matt 8:33; Lúk 8:34

5:15 Matt 8:34; Lúk 8:35

5:16 Lúk 8:36

5:17 Matt 8:34; Lúk 8:37

5:17 Fólkið óttast kraft Jesú meira en djöflana – þeir vilja frekar missa svínin (hagkerfið) en að hann breyti neinu í lífi þeirra.

5:18 Lúk 8:38

5:19 Lúk 8:39

5:19 Jesús sendir hann heim sem „fyrsta boðberann“ í heiðingjasvæðinu – hann á að segja frá miskunn Guðs, sem sýnir að Jesús kemur líka til þeirra sem ekki eru Gyðingar.

5:20 Matt 4:25

5:21 Matt 9:1; Lúk 8:40

5:22 Matt 9:18; Lúk 8:41

5:23 Matt 9:18; Lúk 8:42

5:24 Matt 9:19; Lúk 8:42

5:25 Matt 9:20; Lúk 8:43

5:25 Blæðingar gerðu hana ritulega óhreina samkvæmt lögmálinu (3Mós 15) – hún mátti ekki snerta fólk eða vera í samfélagi. Hún hafði þjáðst lengi og eytt öllu.

5:26 Lúk 8:43

5:27 Matt 9:20; Lúk 8:44

5:28 Matt 9:21

5:29 Matt 9:22; Lúk 8:44

5:30 Lúk 8:46

5:30 Jesús finnur fyrir krafti sem fer frá honum – þetta sýnir að lækningin var ekki sjálfvirk heldur kom frá honum persónulega.

5:31 Lúk 8:45

5:32 Lúk 8:47

5:33 Lúk 8:47

5:34 Matt 9:22; Lúk 8:48

5:34 „Trú þín hefur læknað þig“ – Jesús leggur áherslu á trú hennar, ekki bara snertinguna. Hún er kölluð „dóttir“ – Jesús gefur henni virðingu og samfélag aftur.

5:35 Matt 9:18; Lúk 8:49

5:36 Lúk 8:50

5:37 Matt 17:1; Mark 9:2; Mark 13:3; Mark 14:33

5:38 Matt 9:23; Lúk 8:52

5:39 Matt 9:24; Lúk 8:52

5:39 „Það sefur“ – Jesús talar um dauða sem tímabundið svefn fyrir þá sem trúa. Þetta er ekki afneitun dauða heldur yfirburði hans yfir honum.

5:40 Matt 9:25; Lúk 8:53

5:41 Lúk 8:54

5:41 „Talíta kúm“ er arameískt (tungumál Jesú) – Markús þýðir það fyrir lesendur sína. Jesús talar beint til barnsins, sem sýnir persónulegt vald hans yfir dauðanum.

5:42 Matt 9:25; Lúk 8:55

5:43 Matt 9:26; Mark 1:44; Mark 7:36

5:43 Jesús bannar að segja frá (messíu-leynileiki) og biður um matur – sýnir að hún er lifandi og þarf venjulega umönnun, ekki bara kraftaverk.