Luka
Enena jurra Luka-langwa ngarraki-makinama ni-yama-mulangwa Jesus Christ akwa ngarningka amirntak-akina ayakwa nanu-wilyaka-juwa-mulangwa nakina ana-langwa-manja warnik-ab-ibirraki-yuwa.
Nakin-eka Luka ngarrani-makinama Aningaba Amawurrna engbida alyangma akina. Akwa ngarrani-makinama Jesus nanu-wilyaka-juwa-mulangwa ana-langwa-manja warnik-ab-ibirraki-yuwa ayakwa kajungwa ka-biriyamini yada wurrakina God-uwa. Akwa ngarningka ngarrani-makinama Luka nani-mini-yakwabi-juwa-mulangwa Jesus warni-mamalya-manja, akwa ni-marngkirra-dini-mulangwa nakina wurri-darringka-manja. Ni-marngkirra-dinuma nakina wurrakina-manja, imba abirraja arrkala wurr-ababirna wurri-darringka nani-mamirika-juwama wurrakina abirramba-langwa anuwa-manja.
1
Aning-adiniba-wiya ayakwa
{Ngayuw-eka ningena Luka ning-ani-miykirra.} Ning-arrkarranama ngayuwa enena-manja jurra aduwaba kajungwa ki-larrkaji yada ena nungkwuwa-wa Diyabulaja. Ningk-aningm-eka ningkakina wurr-ababirna warni-mamalya narr-arrkarranguma-langwa arakba ayakwa akwala-manja jurra. Narr-arrkarranguma wurrakina ni-yama-mulangwa Jesus n-ambilyu-wiya yirruwa-manja nakina enena-manja angalya. Akana nara kani-rringka wurrakina Jesus abirra-langwa-mirra manba. Imba abirraja wurr-ababirna warni-mamalya nani-rringkama Jesus n-abirradadangi-mulangwa nakina ani-langwa warka yanda-langwa ni-jarrukwama ebina warka nanu-kwa-mirra God. Nani-rringkama wurrakina biya narr-aningmi-kama wurri-mirntak-iybina warni-mamalya kajungwa warnik-arrkarri yada jurra-manja amirntak-iybina-langwiya ayakwa nuw-engkirrkanu-mulangwiya wurrakina. Akwa wurri-mirndak-iybina-mirrada narri-rringka-mirrada warni-mamalya yirrabi-makama ababirna-langwa yirruwa-manja yirr-ajukwaba da.
Kwuja, Bungkawa, nganja ning-akakiruma-kajungwunuma arakba ningena amirntak-iybina ni-yama-mulangwa Jesus n-abirradadangi-mulangwa ebina warka ani-langwa yanda-langwa ni-lawurradinuma nakina Nungw-anikba-wa. Angwurra ning-akakiruma-kajungwunuma ngayuwa nari yada a-yakuwabi-juma. Kembirra ningi-lyangku-werribi-kajungwunuma arakba ngayuwa, ning-anik-arrkarri yada nganjukwaba amirntak-enena akwala ayakwa, kajungwa ki-larrkaji yada ngayuwa nganyangwa ayakwa nungkwuwa-wa. Yirra-ngayindanam-eka ngayuwa yiba-makina-ma nungkwuwa-manja ababirna-langwa aning-adiniba-wiya-langwa yanda-langwa angerrba aning-arija-langwu-wa, kajungwa nari yada a-kwiyarrbuma nungkwuwa, imba waranja-bawiya ki-miringkini yada amirntak-iybina na-yama-mulangwa ningkakina. Akwa ngarningka yiba-makina-ma ngayuwa kajungwa k-aningmidini yada ningkakina ebina-mirrada ayakwa wurru-kwala warni-mamalya b-akakiruma-kama arakba wurrakina nungkwuwa-manja alyangmandukwuna-wiya akina-bina ayakwa da.
Keburiyela ni-yangbini-mulangwa ayakwa Jekarayu-wa
Arakba-wiya n-ambilyu-wiya nu-Bungkawa Yerida Judiya-manja nakina, nuw-ambilyi-mirra wurr-ababirn-eka warnungkwarba Wurru-Minida. Na-yangbi-jajungwunuma wurrakina warni-miykirra warni-ngarakburakba-kiya-langwa warnungkwarba Wurru-Minida. Imba wurru-kwala na-yangbi-jajungwunuma Warning-Abija warni-mamalya wurrakina. An-ajukwaba nu-wilyaba nani-mamalya nani-miykirra Jekaraya ni-yangbi-jajungwunuma nakina Abija-langwiya ekirra. Ngalaja dadingiy-anikba ani-langwa Lijibida dakina, imba ngala-langwa nungw-adikba an-ajukwaba Ni-Minida n-anungkwarba nakina.
Wun-aningab-eka wun-alakina-kiya Jekaraya akwa Lijibida wun-ani-mamalya-kiya, akwa nani-minu-yarrku-warakama ababirna-langwa ayakwa Nu-Bungkawa-langwa God-langwa. Kembirra anaja God-eka nakina nani-lirraki-rringkama wun-aningaba-kiya ngawa. Nani-yaminjama-mirra wunalakina, nani-mini-yarrki-yarrku-warakama ayakwa God-langwa ngawu...wa. Biya nan-aniyuwangkwu-dinuma arakba wunalakina. Biya narra-ngayindanguma warijira akana nara ngawa da. Wun-aning-arijira-ma nan-ambilyuma, mana dibiribira baba Lijibida dakina da.
8-9 Biya kembirra arngkawura nakina Jekaraya nu-wardanguma warka God-langwa-manja angalya Jirujalema-manja. Abirraja wurr-ababirna-langwa Wurru-Minida warnungkwarba na-wardanguma wurrakina warka yakwijina, akana na-warru-warrkwayinuma wurrakina. Adiniba-wiya wurru-kwala na-wardanguma warka yakwijina, kembirra abirramba-langwa wurru-kwala-langwa. Biya kembirra arakba Warning-Abija warnungkwarba na-wardanguma warka abirramba-langwa yakwijina God-langwa-manja alikira wurrakina. A-mini-miniyngka warka na-wardangi-mirra. Imba m-ababirna-langwa mamawura nu-wilyaba Ni-Minida n-anungkwarba ni-daka-mirra nakina amukwarnjirrama wubirra, kajungwa ngala-langwa angwarra kuw-angkarrkarjayi yada. Aningab-eka na-yngbajama akina. Ni-dakama akina mana arakbirakba-kiya-wiya God nani-maka-mirra wurrakina Wurru-Minida warnungkwarba warniki-yaminjami yada akina ena-langwi yada. Imba na-wekbalyini-manja wurrakina wurriybina warnungkwarba akina-langwa warka, adiniba-wiya narr-arrkarranguma wurr-ababirna-langwa warni-miykirra jurra-manja. Errbirra narr-arrkarranguma. Kembirra na-warru-warrkwayinuma narri-dakama akina amukwarnjirrama ebina-langwiya jurra. Kembirra arakba Jekaraya ni-dakama akina anamba-langwa nakina ebina-manja alikira Wurru-Minida warnungkwarba wulkwa nuw-awiyabayini-mirri-manja wurrakina, imba nara-mirri-manja wurru-kwala warni-mamalya.
10 Ni-daka-manja Jekaraya akina, n-akwukawura n-ambilyuma nakina alikira-manja arrawa. Imba abirraja warni-mamalya wurriybina na-likani-mirri-mirra God-langwu-wa angalya errekba-manja-wiya nuw-arjiyuma wurrakina akwa na-biriyaminima God-uwa yakwijina. 11 Akana n-ambilyi-manja nakina n-akwukawura arrawa-manja, anaja nu-wilyaba naniki-mamirika-ja Nu-Bungkawa God-langwa ni-jadinga n-abilyarri-kajungwunuma anuwa-manja nakina. Anaja Jekaraya nani-rringkama nakina n-arjiyuma ebina-manja bada a-miykirra alta ni-daka-mirri-manja nakina ebina amukwarnjirrama. Ekbida-langwa-langwa alta n-arjiyuma nakina naniki-mamirika-ja God-langwa. 12 Anaja n-arntirnta-d-eka Jekaraya akwa n-akbarda angwurra nakina da.
13 Anaja kembirra naniki-mamirika-ja God-langwa ni-yama anuwa-wa, “Nara akbarduma, Jekaraya,” ni-yama. “Ningki-biriyaminuma ningkakina God-uwa akwa anaja n-engkirrkanuma nakina ayakwa nungkwa-langwa. Kembirra ambaka-mirra ngalaja dadingiy-ana kangi-min-arrangbinama nangariya nungkwa-langwa. Nungkwaja kembirra kini-yangbi-jinama ni-yukwijiya ningkakina nani-miykirra Janjana. 14 Biya ki-yakirrerri-dinama angwurra ningkakina nginu-kwa-mulangwa God nanukw-ana da. Abirraja wurr-ababirna warni-mamalya ka-yakirrerri-dinama abirr-ajukwaba kini-rukwularrina-mulangwa nakina ni-yukwijiya nungkwa-langwa da,” ni-yama nakina naniki-mamirika-ja God-langwa Jekarayu-wa.
15 Biya ni-yama ngarningka, “Nanukw-an-eka n-aruma n-anungkwarba ni-mikbiyiya kin-ambilyama nakina. Amandangwa anaja Nu-Bungkawa God kini-yaminama, ‘N-arum-eka nakina.’ Imba kin-arumi-dina-manja nakina, nara a-bekuma amalyirra akwurana-langwa. Nara a-bekuma ngal-ajukwaba akwubibeka engbida, ebina karraku-bungwurru-kwunama warni-mamalya. Imba ngalaja Amawurrna Akwurtukwurta God-langwa kanaki-lyangburrkwajinama nakina akwa kanaku-wardikinama nakina-manja. Kanaku-wardikinama kini-rukwularrina-manja nakina, akwa anuwa-manja ngawa kuw-ambilyama aning-angkawura akina da.
16 Nakina-bina n-anungkwarba kanu-wilyuwilyakajinama warni-mamalya-manja God-langwa-langwa. Akini yada abirraja wurr-ababirn-eka Warningi-Yijirayila warni-mamalya karri-larrngku-wurranama a-wurru-wurrariya akwa ka-yaminama aningaba kuw-engkirrkaja-mulangwa ani-langwa ayakwa. Kani-mini-yarrku-warakinam-eka ayakwa Nu-Bungkawa-langwa abirra-langwa-langwa God, wubirra laka arakbirakba-kiya-wiya na-yaminjamama wurri-miri-mirarrngwa abirra-langwa wurrakina da,” ni-yama nakina naniki-mamirika-ja God-langwa.
17 “Yaw-eka,” ni-yama ngarningka Jekarayu-wa nakina. “Nanukw-ana kini-lyangmanama nakina, imba anaja Nu-Bungkawa kin-ariji-dinama arija-langwa. N-arrbid-eka amandangwa kin-ambilyama nanukw-ana. Ngalaja Amawurrna God-langwa, ebina-mirrada nanaki-yngbidirr-ka-mirrada Eliya arakbirakba-kiya-wiya, kanaki-yngbidirr-kinama an-ajukwaba nanukw-ana. Abirraja wurru-ngwu-ngwarrngwa ka-lyalyingminama karr-akwurrajinama ngarningka wurri-yukwayuwa abirra-langwa kuw-engkirrkaja-mulangwa wurrakina ani-langwa ayakwa. Abirr-ajukwaba warni-mamalya wurriybina nara amini-yarrku-warakama God-langwa ayakwa wurrakina ka-yku-warrkwa-jungwunama akwa karrima-dirrbira-kinama abirra-langwa mangma kuw-engkirrkaja-mulangwa ani-langwa ayakwa. Kembirra kani-mini-yarrku-warakinama wurrakina God-langwa ayakwa, wubirra laka wurru-kwala warni-mamalya wurru-werriki-dirrbira abirr-ajukwaba na-yaminama wurrakina. Kembirra wurr-ababirna wurr-amukwiyad-akina warni-mamalya kuw-embirrarinama wurrakina kajungwa warniki-rringki yada ebina kini-yamina-mulangwa Nu-Bungkawa God. Biya kuw-engkirrkajama anuwa-wa, nuw-engkirrkani-mulangwa adiniba-wiya ayakwa nanukwana-langwa da,” ni-yama nakina naniki-mamirika-ja God-langwa nani-maka Jekarayu-wa da.
18 Anaja ni-yama Jekaraya anuwa-wa, “Ki-yamarrkinama ngayuwa k-aningmi-dinama akina ayakwa alyangmandukwuna? Ningani-yuwangkw-eka arakba ningena. Ngal-ajukwaba dadingiy-arrka dadi-yuwangkw-eka arakba. Yikingi-yamarrkinam-eka kembirra yirringalakena?” ni-yama.
19 Anaja kembirra nakina naniki-mamirika-ja God-langwa ni-yama, “Ning-ani-miykirra Keburiyela. God-langwa ning-aniki-mamirika-ja ningena, akwa ning-arjiyajinama anuwa-manja akwudangwa ning-aning-angkawura. Anaja ngini-larrkama nakina ngayuwa nungkwuwa-wa kajungwa yiba-makini yada nungkwuwa-manja enena ayakwa aningaba. 20 Akana yi-minikalyika-mubaba ningkakina, kembirra ningk-aning-ayakwama k-ambilyama ningkakina da, akwa nara a-yangbuma ayakwa yanda-langwa kini-rukwularrina-manja nangariya nungkwa-langwa da. Yi-minikalyikama akana ka-yaminama amandangwa enena yirra-makinama aduwaba. Ngalaja dadingiy-ana kangi-min-arrangbinama amandangwa nanukw-ana dakina da. Akina-bu ngawa da,” ni-yama nakina naniki-mamirika-ja God-langwa Jekarayu-wa biya ni-likana arakba da.
21 Imba n-ambididini-manja nakina Jekaraya arrawa, abirraja warni-mamalya nuw-embirrarinuma errekba-manja ngawa wurrakina. Na-mirntak-embirrarinu...wa. Biya na-yama wurrakina, “Miyambana-birra nara a-jaduma waranja imba n-ambidida nakina?” na-yamama na-lyangki-maka-jungwunuma wurrakina. “N-anungkwurakb-eka arrawa-manja nakina da,” na-mirntaki-yama. 22 Kembirra arakba-langwa ni-jadinga anaja Jekaraya nakina akana nara kini-yangbina ayakwa. Nu-warr-juwama wulkwa ayarrka. Imba na-lyangki-maka-jungwunuma wurri-mirntak-akina warni-mamalya, “Dukwa God nani-marngkirringkama nakina da,” na-mirntaki-yama wurrakina da.
23 Bi...ya kembirra arakba nani-yuwangkwa Jekaraya ni-jarrukwama ebina warka nu-wardangi-mulangwa God-langwa-manja angalya. Biya ni-lalikama arakba Jirujalema imba ni-lawurradinuma ena-langwu-wa angalya, akwa n-ambilyuma arakba yakwijina.
24 Biya yi-mangbala yimawura nu-wurtanguma yakinu...wa. Akana ngalaja dakina Lijibida nara kingi-likana nuw-ambilyi-mirruwa warni-mamalya imba ying-abuwarrka-jungwunuma alikira-manja arrawa ngawa. Kembirra yingini-mini-mambakinuma arakba dakina wurrangariya Jekaraya-langwa. 25 Yingi-yama kembirra dakina, “Nu-Bungkawa God ni-marngkirra-dinuma nakina ngayuwa-manja mana Ningi-yaliyangu-mubaba ebina-wiya ning-aning-arijira-mulangwa ning-ambilyuma. Akana nara arakba a-yaliyuma aduwaba ningena da,” yingi-yama dakina da.
Keburiyela ni-yangbini-mulangwa ayakwa Meri-wa
26 Bi...ya yuwilyaba-manja yimawura, anaja nakina naniki-mamirika-ja God-langwa niybina-mirrada nani-miykirra Keburiyela ni-likani-mirra nakina akinu-wa angalya Keliliya a-miykirra Nejirida. 27 Anaja nani-larrkama God du-wilyabu-wa dadiyara dadi-miykirra Meri. Dadiki-yardi yada ngalaja dakina nu-wilyaba n-anungkwarba nani-miykirra Jawijiba, akana nara ambaka kani-yakayina wunalakina. Anaja ni-mirani-kba n-aning-arakbirakba-kiya Jawijiba-langwa Nu-Bungkawa Dayibida nakina.
28 Anaja ni-yama Keburiyela Meri-wa, “Nganiyarrya, Nu-Bungkawa God ningi-marngkirra-kinama amandangwa nungkwuwa-manja. Nungkwuwa-manja n-ambilyam-eka,” ni-yama nakina.
29 Ngalaja Meri yingu-werrik-awarrya-dinum-eka ying-engkirrkanu-mulangwa amirntak-akina ayakwa. Yingi-yama, “Na-yamarrkama ena ayakwa? Miyambana-birra ngini-makama enena?” yingi-yama.
30 Anaja Keburiyela ni-yama ngaluwa-wa, “Nara akbarduma, mana God ningi-marngkirra-kina-mubaba angwurra nungkwuwa-manja. 31 Ki-mambakinama ningkakina nangariya, kembirra kin-arrangbinama akwa kini-yangbi-jinama Jesus. 32 Kin-arumi-dina-manja nakina, n-aruma ni-mikbiyiya-dangwa nu-Bungkawa kin-ambilyama. Abirraja warni-mamalya ka-yaminama, ‘Nanukw-anikba nakina God-langwa imba nakin-eka God n-aruma ni-mikbiyiya-dangwa nakina,’ ka-yaminama wurrakina. Anaja Nu-Bungkawa God kani-bungkawa-kinama nakina. Anaja kembirra kini-bungkawa-dinama nakina wubirra laka ni-mirani-kba n-aning-arakbirakba-kiya Nu-Bungkawa Dayibida nu-bungkawa-dinuma nakina arakba-wiya. 33 Akwa ni-yirrbiyirrba ngawa kini-bungkawa-dinama nakina warnik-inikaduwa-manja wurri-miri-mirana Jekaba-langwa nani-ngangkawura nakina da,” ni-yama Keburiyela Meri-wa.
34 Ngalaja yingi-yama Meri, “Nara ambaka ki-mungkwula-langwa ngayuwa warnungkwarba-manja, imba ki-yamarrkinama kin-arrangbinama nangariya?” yingi-yama.
35 Anaja ni-yama Keburiyela, “God-langwa Amawurrna ebina engbida ka-likajama kaki-lyinginama ningkakina, bi...ya kembirra ambaka-mirra ki-mambakinama wurrangariya ningkakina da. Kembirra amin-akina-langwa abirraja warni-mamalya ka-yaminama, ‘Naka ni-yukwijiya Nanukw-anikba God-langwa nu-kwurtukwurta naka da,’ ka-yaminama wurrakina.
36 Kwuja, ngal-ajukwaba Lijibida kirringi-minu-wilyabama kirring-alakina wurri-miri-mir-anungwa yingi-mambakinama arakba wurrangariya. Mama dadi-yuwangkwa arakba dakina imba kingin-arrangbinama nangariya. Duburubura ying-ambilyuma dadi-nungkwurakba dakina, akana yingi-mambakinuma wurrangariya yuwilyaba arakba yimawura dakina da. 37 Amandangwa anaja kini-lyangku-werri-bika-jungwuna-manja God naniki-yama-langwa aning-errbirra, kemba kini-yaminama amandangwa nakina da,” ni-yama Keburiyela Meri-wa da.
38 Ngalaja yingi-yama Meri anuwa-wa, “Ning-engkirrkam-eka ayakwa nungkwa-langwa akwa ning-aniki-minu-wardu-ward-eka ningena Nu-Bungkawa-langwa God, kembirra nara ningena a-warma,” yingi-yama. Anaja kembirra naniki-mamirika-ja God-langwa nanga-lalika Meri arakba da.
Meri nanga-ngarrangu-mulangwa Lijibida
39-40 Imba ngalaja nanga-ngayindanguma Meri dadiki-ngarri yada dakinu-wa Lijibida akina-wiya. Kembirra yingi-lalika dakina Nejirida arakba imba yingi-likana waranja-bawiya yadikina engku-wa nuw-angkarrini-mirruwa arrirra dalada. Yingu-wurtanguma Judiya-wa ababirna-mirruwa angalya angakarjiyinga. Akina-manja angalya Judiya yingu-wirtu-wirtanguma ngawa angakarjiyinga, yanda-langwa ying-akbirranga angalya ebina-manja n-ambilyu-murri-manja Jekaraya. Biya yingi-yarda arakba ana-langwa-manja alikira. Ying-awiyaba dakina biya narringi-lyalyimbukwayina yakwijina arrawa Lijibida abirringuwa. Yingi-yama Meri ngaluwa-wa, “Laka, ningk-aningaba? An-ambilya God nungkwuwa-manja,” yingi-yama.
41 Ying-engkirrka-manja Lijibida amirntak-akina ayakwa, kembirra niybina nangariya ngala-langwa anaja nu-warrinuma arakba ngala-langwa-manja mulkwa. Akini yada ngawa ngalaja Amawurrna God-langwa yingaki-lyangburrkwa-juwa yingaku-wardikama Lijibida-manja arakba akina da.
42 Kembirra yingi-yangbinuma yingi-yangk-arjiya-jungwunuma ayakwa mana yingi-yangmarngkwunu-mubaba dakina. Akwa yingi-yama Meri-wa, “God nginu-werru-ngwurdanama nungkwuwa-manja akwa nu-wekbalyinuma ningkakina. Kembirra nungkwaja ningk-aruma arakba ningki-darringka ningki-lyangma aduwaba ningkakina. Imba ngarningka kanu-werru-ngwurdanama anaja God nangariya-manja an-ajukwaba. 43 Nungkuw-eka ningk-irnt-anikba ningkakina nganyangwa-langwa Nu-Bungkawa, akana ningki-likanuma-yka yangkwurrangwa da ngayuwa-wa aduwaba da,” yingi-yama Lijibida.
44 “Ning-engkirrka-manja ngayuwa ayakwa nungkwa-langwa,” yingi-yama dakina Lijibida, “kembirra abirraja wurrangariya nganyangwa na-warrinuma mulkwa-manja nu-ngwurrkbalinuma yukwudukwuda abirra-langwa. 45 Aningab-eka ka-ngekbiraka-jungwunama nungkwa-langwa ningk-aningmi-dini-mulangwa ayakwa God-langwa alyangmandukwun-eka, akwa ningku-werrik-ambilya-mulangwa anuwa-manja, mana baba ababirna-langwa ngini-makama Nu-Bungkawa God nungkwuwa-manja ka-yaminama akina amandangwa da,” nanga-makama dakina Lijibida Meri-wa da.
Emeba nanga-ngwurrki-mamb-ambi-juwa-mulangwa God Meri-manja
46 Yingi-yama arakba ngalaja Meri,
“Yaw-eka. Ningani-yang-marngkwa-jinam-eka amandangwa Nu-Bungkawa God ning-aning-angkawura.
47 Nakina-bina ngin-anibi-kinama ngayuwa kembirra ningu-werriki-lyalyingma-jungwunama angwurra.
48 Mama ningi-yukwijiya ning-aning-errbirra ningani-mamalya, imba ngin-akwurrajuwama nakina ngayuwa-manja.
Ning-aniki-minu-wardu-warda wulkwa ani-langwa imba nara akwala.
Aduwaba-langwa abirraja wurr-ababirna-langwa warni-mamalya ka-yaminam-eka, ‘Nu-Bungkawa God ni-yamama aningaba nakina ngaluwa-manja,’ ka-yaminama wurrakina.
49 Ka-yangbinama enena ayakwa nganyangwa-langwa wurrakina mana God n-arrbida baba ni-lyangma nakina, akwa arrbida ngini-mini-ngekbirakama nganyangwa.
N-arrbid-eka nakina akwa akwurtukwurta ekirra ani-langwa.
50 God nakina n-errkwulinuma ngakwurra-langwa warni-mamalya warning-arakbirakba-kiya-manja yanda-langwa aduwaba.
Akwa kin-errukwulinama nakina ngakwurra-langwa wurri-yukwayuwa akwa ngarningka abirra-langwa-manja wurri-yukwayuwa abirr-ajukwaba.
Kin-errukwulinama ngarr-ababirna-langwa ngarni-mamalya ngarriybina akini-mini-yarrkuwarakina-mirri-mirra ani-langwa ayakwa.
51 Akana wurriybina na-ngkw-aningaba-ka-jungwuni-mirri-mirra akwa na-min-engk-iyngkirraja-jungwuni-mirri-mirra warni-mamalya
nu-min-angkirrayinuma God wurrakina ni-lawulawa-ja-mulangwa nakina arrbida ayarrka ani-langwa.
52 Nanu-wurranguma nakina wurri-bu-bungkawa wurriybina na-ngkw-aningaba-ka-jungwuni-mirri-mirra wurrakina,
akana nan-akimirnuma nani-bungkawa-kama nakina warning-errbirra warni-mamalya wurri-yukwayuwa da.
53 Nanu-kwama nakina God anhinga wurriybina na-mirayangi-mirri-mirra warni-mamalya,
akana wurru-kwala nani-larrkanuma engku-wa ayabirra ayarrka wurriybina wurri-min-ababirna angwarnta yiya amirntakijika.
54 Arakbirakba-kiya-wiya nani-makama nakina God ngakwurra-langwa-manja wurri-miri-miranyungwa kani-mamirika-jina-mulangwa wurrakina-manja akwa ngarningka akani-mamirika-jina-mulangwa ngakwurruwa-manja aduwaba.
Nara nakina God kini-yakwabijuwa amirntak-akina ayakwa ani-langwa,
imba ni-likanuma nakina yangkwurrangwa aduwaba kajungwa naniki-mamirika-ji yada ngakwurruwa ani-langwa Ngarningi-Yijirayila ngarni-mamalya.
55 Akwa ni-yaku-werri-bikinuma nakina amirntak-akinu-wa ani-langwa ayakwa aning-arakbirakba-kiya-wa akwa n-errkwulinuma Aburiyama-manja.
Akwa aduwaba ngarningka n-errkwulinama ngawa ngakwurruwa ngakwurr-ajukwaba,
akwa kin-errukwulinama nakina abirramba-langwa wurri-yukwayuwa ngakwurra-langwa akwa wurri-miri-miranyungwa warnik-inikaduwa abirr-ajukwaba.
Kini-yaminjaminama ngawa nani-ngangkawura God nakina da,”
yingi-yama Meri da.
56 Biya dakina Meri ying-ambilyi-mirra Lijibida-manja y-abiyakarbiya yimawura. Biya kembirra yingi-lawurradinuma dakina angalyu-wa Nejiridu-wa arakba da.
Ni-rukwularru-mulangwa Janjana Nenikumingekingambaja
57 Biya nimi-darrbidinuma arakba mamawura dadik-arrangba-wa ngalaja Lijibida wurrangariya ngala-langwa. Kembirra yingin-arrangba arakba nangariya. Di-yakirrerr-eka arakba kembirra dakina. 58 Abirraja warni-mamalya ngala-langwa wurr-yabi-yabada akwa ngawa wurru-kwala warni-mamalya wurriybina nuw-ambilyi-mirri-mirri akwudangwa ngaluwa-manja nuw-engkirrkama ayakwa ngala-langwa-langwa. Nuw-aningmi-dinuma Nu-Bungkawa God ni-marngkirra-dini-mulangwa nakina ngaluwa-manja. Biya abirr-ajukwaba na-mirntaki-yakirrerri-dinuma kembirra wurrakina da.
59 Bi...ya m-amangbala m-abiyakarbiya arakba mamawura nimi-rukwilyuwakanuma makina. Abirraja kembirra nani-ringandanga nani-mukaduwamirrikama nakina ni-mirrkbalya. Imba wurru-kwala warning-akwijina warni-mamalya nani-ngayindanguma kani-yangbi-juwama ni-yukwijiya Jekaraya nani-miykirra, ebina-mirrada ngawa ekirra nungw-anikba-langwa. 60 Akana ngalaja yingu-waranga dakina dirnt-anikba. “Nar-eka da. Imba Janjana nani-miykirra nakina da,” yingi-yama Lijibida dakina da.
61 Abirraja na-yama, “Nara wurriybina warni-mamalya nungkwurna-langwa warni-miykirra Janjana.” 62 Kembirra nuw-andaya wurrakina Jekarayu-wa akwa nani-yandabana ayarrka-mirra. Nani-ngayindanguma wurrakina nakina-bina naniki-yangbi-ji yada ekirra da.
63 Anamba-langwa Jekaraya nani-yandabana arrkala ayarrka-mirra amirntakijika aning-akarrkarra. Kembirra nanu-kwa abirraja wurrakina. Kembirra n-arrkarranga arakba nakina amirntak-enena ayakwa. “Amandangwa Janjana nani-miykirra.”
Biya “Wa!” kembirra na-mirntaki-yama. 64 Akana arngkawura-wiya n-arrkarrangu-wiya Jekaraya ekirra, kembirra ni-yangbina arakba nakina ayakwa da. Biya nani-yang-marngkwa-juwa God-uwa da.
65 Akini yada ngawa abirraja wurri-mirntak-akina warni-mamalya warning-akwijina nuw-akbardanguma angwurra. Abirraja wurru-kwala warni-mamalya wurriybina nuw-ambilyi-mirri-mirri Jekaraya-langwa-manja angalya akwudangwa nuw-akbardanguma angwurra abirr-ajukwaba. Biya nani-mirntaki-makama wurru-kwala-manja warni-mamalya engka-manja yiya engka-manja angalya akina-langwa na-yama-mirri-langwa, yanda-langwa wurr-ababirna-langwa warni-mamalya akina-manja angalya angaki-ngakarjiyinga Judiya nuw-engkirrkanuma arakba akina ayakwa. 66 Nara ka-yakwabi-juwa imba narru-wilyakama ngawa abirra-langwa-manja mangma da. Biya na-mirntaki-yama, “Kin-arumi-dina-manja naka ni-yukwijiya kini-yamarrkinam-eka? Ni-miyamban-eka n-anungkwarba kin-ambilyama naka da?” na-mirntaki-yama. Warningma wurrakina amandangwa nan-akwurrajuwa-mulangwa Nu-Bungkawa God nakina-manja ni-yukwijiya-da.
Ayakwa nanu-ngwurrki-mamb-ambi-juwa-mulangwa God ayakwa Jekaraya-manja
67 Ngalaja kembirra God-langwa Amawurrna akwurtukwurta nanaki-lyangburrkwa-juwama nungw-anikba-manja Jekaraya nanaku-wardikama akina. Anaja kembirra ni-yangbinuma Jekaraya amirntak-enena ayakwa God-langwa nakina.
68 “Ngani-yang-marngkwa-jina ngarna Nu-Bungkawa, niybina-mirrada God Ngarningi-Yijirayila-langwa ngarni-mamalya,
mana ni-yarduma ngarr-wurrakuwilyarra arakba nakina baba.
Anaja ngarrani-mamirika-juwama ngakwurruwa ani-langwa ngarni-mamalya akwa ngarren-anjungwurranguma arakba nakina.
69 Akwa ngarranu-kwama Nu-Bungkawa n-arrbida ngakwurra-langwa.
Imba anaja Dayibida-langwa ni-mirani-kba nani-kaduwa nakina.
Nakin-eka Nu-Bungkawa akan-anibikinama nakina ngakwurruwa.
70 Arakbirakba-kiya-wiya anaja God ni-yarrk-akimarnuma ayakwa ana-langwa-manja ngarni-mamalya.
Imba abirraja ani-langwa warniki-maki-maka ayakwa ngarrabi-mini-yarrki-lalikama wurrakina akina ayakwa ani-langwa ngakwurra-langwi yada arija-langwa.
71 Nani-makama anaja God ngakwurra-langwa-manja wurri-miri-miranyungwa warning-arakbirakba-kiya akan-anibi-kina-mulangwa nakina amandangwa ngakwurruwa,
akwa akan-anjungwurrana-mulangwa nakina wurru-kwala-langwa warni-mamalya wurriybina ngarrabu-wurriykbina-mirri-langwa akwa ngarrabi-mini-ngekbi-ngekbirakina-mirri-langwa a-wurru-wurrariya ngakwurra-langwa.
72 Nani-makama God ngakwurra-langwa-manja wurri-miri-miranyungwa kin-errukwulina-mulangwa abirruwa akwa ngawa ngakwurruwa ngakwurr-ajukwaba aduwaba.
Akwa nani-makama nakina ngarningka abirruwa-wa kin-engk-iyngkirrkaja-mulangwa a-mirntak-ibinu-wa ayakwa aning-arum-uruma ena-langwu-wa.
73 Ni-yangbinuma nakina God ayakwa arrbida ngakwurra-langwa-manja ni-miranyungwa Aburiyama-manja.
74 Nani-makama anuwa-manja akan-anjungwurrana-mulangwa ngakwurruwa wurriybina-langwa warni-mamalya ngarrabu-wurriykbina-mulangwa ngakwurruwa,
kajungwa nari yada ngarna akbarduma imba akini-minu-wardani yada God,
75 akwa kajungwa ak-ambilyi yada ani-langwa ngarni-mamalya,
akwa aki-likaji yada ngarna ana-langwa-manja mamirukwa m-aningaba-manja, ngarru-werriki-dirrbira ngarning-angkawura ngarna da,”
ni-yama Jekaraya nakina da.
76 Biya kembirra ni-yangbina arakba Jekaraya amirntak-enena akwala ayakwa ni-yukwijiya-wa Janjana.
“Imba nungkwaja, abirraja warni-mamalya kabi-yangbi-jinama wurrakina God-langwa ningk-aniki-maki-maka ayakwa ningkakina,
mana ka-makina-mubaba nungkwuwa ningkakina ayakwa God-langwa abirruwa-manja.
N-aruma ni-mikbiyiya-dangwa anaja nakina God.
Bi...ya nungkwaja k-arumi-dina-manja ningkakina ki-lyangmanam-eka.
Ki-lyangmanama nungkwuwa kajungwa kini-mini-ngekbirakini yada ningkakina mamirukwa Nu-Bungkawa-langwa.
77 K-aningmi-kinama ningkakina warni-mamalya-manja God kan-anibi-kina-mulangwa wurrakina
mana kani-mini-yakwabijina-mubaba nakina a-wurru-wurrariya abirra-langwa.
78-79 Ngakwurraja aduwaba ngarni-mamalya ngarri-yaminama ngarna wubirra laka alarri-mirda-manja ngarr-ambilyama ngarna akwa ngarr-akbardanama akwijungwa-langwa.
Akana anaja God ngakwurra-langwa ni-marngkirr-eka nakina ni-lyangma akwa n-errkwulinama ngakwurruwa.
Wubirra laka na-ykbadana-manja akina, kini-larrk-abarraka-jinama angalya nakina God.
Akwa kani-larrkajama nakina yangkwurrangwa niybina ni-yama-mirrada naniki-larrka, niybina akani-mini-larrk-abarraka-jinama angalya, niybina akan-anibikinama ngakwurruwa ngarni-mamalya.
Akini yada kembirra maningilida wubirra ka-yaminama akina.
Aki-likaja-manja ngakwurraja maningilida akima-rringkinama mamirukwa ngarniki-liki yada.
Anaja kembirra Nu-Bungkawa akanu-wilyaka-jinama kajungwa aki-likaji yada God-langwa-manja mamirukwa m-aningaba-manja ngarrakina.
Akanu-wilyaka-jinama nakina kajungwa ngarri-yakirrerra ngarr-wurra-ngekbu-rnwa ak-ambilyi yada ngakwurruwa yilyurrkwa-mirra yukwudukwuda yarna da.
Akina ngawa,” ni-yama Jekaraya nakina da.
80 Bi...ya anaja ni-yukwijiya Janjana n-arumi-dinuma nakina akwa n-aningmi-dinuma God-langwa akwa nani-minu-yarrku-warakama God-langwa ayakwa nakina. Bi...ya n-ambilyi-mirra nara-mirri-manja alikira. N-amb-ambilyumu...wa. Bi...ya arakba-langwa ni-jadanguma n-abilyarri-kajungwunuma nakina Warningi-Yijireyila-manja warni-mamalya. Abirraja kembirra ani-langwa warni-mamalya nani-rringkama arakba-da.