11
Wurubuaarɛ Gi Su Isirale Awura Gitolon
1 Nꞌ taa taasɛ ilaa idɛ. “Wurubuaarɛ gi kine mɔ-adɛ Isirale awura mɔ?” Kuaa! Ɔŋ kine mɔmɔ. Me, Pɔɔlo, gbaa-gbaa n gyɛ daa Isiralenyen. Aberaham ɔnaanabi ne nꞌ gyɛ. Nɛ lii daa Bɛngyamin gɛten dɔ. 2 Wurubuaarɛ mɛŋ kine mɔ gbaa-gbaa adɛ abono ɔ wolaa o nyi ɔmɔ pɛi ne ɔ lɛɛ ilaa kamaasɛ mɔ. Fɛ mɛŋ nyi Ilaagya agyɛbi abono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ? Ilaagya gi lɔgedɛ kyu lii Isirale awura ilaa wɔrasɛ so sa Wurubuaarɛ, ne mɛ ŋmarasɛ imɔ yela yɛɛ,
3 “Wurubuaarɛ, mɛ boori fo-asunbi ilɛɛten,
ne mɛ mɔɔ fo-ikalan atɔgɛbo.
I san daa me-wolɛ. Ne mɛ kya laarɛ me kee imɔɔten.”
4 Ilaagya gi tɔgɛ gɛnen mɔ, nnɛ ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ? Wurubuaarɛ yɛɛ,
“I san me anyen nwɛ ikue-isa de saalaa
abono nɛ kɔrɔsɛ yela sa me-nyoro.
Mɔmɔ gɛnen asa abono berɛ, mɛ mɛŋ ŋmii ɔkperɛ
ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Baalɛ mɔ kerɛ.”
5 Aye-lɛɛ aberɛ adɛ dɔ kee mɔ, i bo Isirale awura akalɛsɛ abono Wurubuaarɛ gi kɔrɔsɛ yela sa mɔ-nyoro. Mɔ-gitolon mɔ so ne ɔ lɛɛ gibaa yii ɔmɔ gɛnen. 6 Ne i gyɛ daa Wurubuaarɛ gitolon mɔ so berɛ mɔ, iŋ baa i gyɛ mɔmɔ-ilaa dɛnsɛ ibono mɛ taalɛ wɔra sa mɔ mɔ so. Nkana fɛɛ mɔmɔ-ilaa dɛnsɛ mɔ so ne ɔ lɛɛ gibaa yii ɔmɔ mɔ, nkana aŋ baa nyɛ tɔgɛ yɛɛ gitolon ne ɔ bo ne ɔ wɔra gɛnen.
7 Nꞌ baa tɔgɛ yɛɛ menɛ? Isirale awura mɔ mɛ laarɛ yɛɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. Mɛŋ kii nyɛ gɛnen. Mɔmɔ dɔ abono Wurubuaarɛ gi wolaa lɛɛ gibaa yii mɔ berɛ ne n nyɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. Isirale awura sɛnsɛ mɔ, mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔmɔ-aso dɔ i kɔrɔ ifuu. 8 I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,
“Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ wɔra fɛɛ asa abono mɛ dɛ ginsi gidɛ.
Mɛŋ kya wu mɔ-ilaa bii, ne mɛŋ kya nu mɔ asɛ.
Imɔ ne n kpɛ san i dɛ sa mɔmɔ kyu baa lii de ndɛ faa.”
9 Deefidi gi tɔgɛ kyu lii mɔmɔ so yɛɛ,
“Yɛgɛ mɔmɔ-ɔkon ɔbono mɛ kya gyi mɔ ɔꞌ wɔra fɛɛ ɔdoo
de iꞌ da mɔmɔ.
Yɛgɛ ɔkon mɔ mɛ kya gyi mɔ ɔꞌ wɔra fɛɛ agyondiworo
de mɛꞌ tɔrɔ mɔ dɔ de mɛꞌ nyɛ fo-gisobiidɛ.
10 Yɛgɛ iꞌ baala mɔmɔ-ansi bun de mɛꞌ mɛŋ baa nyɛ wu sɛi-sɛi.
Yɛgɛ mɔmɔ-ɔlaawusɛ ɔꞌ wɔra fɛɛ gɛsola belɛ sa mɔmɔ
de mɛŋ sa mɛꞌ nyɛ kyoola gɛkaako.”
Wurubuaarɛ Gi Mɔlɛgɛ Asa Banban De Iꞌ Nyɛ Loo Isirale Awura
11 Nꞌ kii taasɛ: “Imɔso Isirale awura adɛ mɔ, mɛ sidi kpaa tɔrɔ ibono mɛ maŋ baa taalɛ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ gɛkaako ne?” Iŋ gyɛ gɛnen. Ilaa mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ wɔra Wurubuaarɛ ilaa nyɛnyɛn. Imɔ ne n yɛgɛ Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ de mɔmɔ abono ne mɛꞌ nyɛ de mɔmɔ‑rɛ mɔ Wurubuaarɛ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ. Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ gɛnen asa banban abono daa de iꞌ loo Isirale awura mɔ de mɔmɔ kee mɛꞌ nu mɔ-gɛdɛ. 12 Isirale awura mɔ ilaa nyɛnyɛn so mɔ, Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ gɛsinkpan so asa sɛnsɛ. Nengyene Isirale awura mɔ pɛwu mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ kii lɔrɔ mɔ, i laa yɛgɛ asa sɛnsɛ abono mɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ mɛꞌ lɔrɔ nyɛ Wurubuaarɛ ayuule don owi ɔbono nkana Isirale awura mɔ mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana i nyida mɔ.
13 Nan baa tɔngɛ sa fɛye abono fɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ kon. Wurubuaarɛ gi lɛɛ me yɛɛ nꞌ wɔra Yesu ɔsɔɔ de iꞌ nyɛ kpaa fɛye abono fɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ. Imɔso nan kyu gɛnen gɛsun mɔ yɛɛ gɛ gyɛ ilaa tirisɛ. Nan wɔra gɛmɔ lii me-gisen dɔ 14 gɛnɔɔbono i laa nyɛ loo me-adɛ Isirale awura yɛɛ fɛ kya nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ taa ɔmɔ yɛgɛ mɔ de iꞌ yɛgɛ mɔmɔ ako kee mɛꞌ nyɛ gɛnen Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ abono. 15 Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi kine Isirale awura mɔ mɔ, i yɛgɛ ɔ san bugi mɔ-ansi de fɛye asa sɛnsɛ, ne fɛye‑rɛ mɔ nsana i nyɛ lɔrɔ kon. Imɔso owi ɔbono Wurubuaarɛ laa kii bugi ansi de Isirale awura mɔ, i laa tansi wɔra ɔkon fɛɛ anyamesɛ ne n kyingi lii ibuni dɔ daa. 16 Wurubuaarɛ gi lɔrɔ Isirale awura mɔmɔ-naana-ana agyangbarasɛ mɔ yela sa mɔ-nyoro. Mɛ wɔra fɛɛ gidoo gyangbarasɛ gibono mɛ kya daa gikpɛɛ too Wurubuaarɛ mɔ. Mɛ kpɛɛ gɛnen mɔ, mɛ nyi yɛɛ agyudɔ abono a san mɔ kee a gyɛ daa Wurubuaarɛ-lɛɛ pɛi ne mɛ nyɛ amɔ mɛ kya gyi gɛnen. Abɛɛ nengyene oyii ilin i gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ, mɔ-ngyalenbi kee gi maŋ wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ?
17 Isirale awura mɛ dɛ fɛɛ nfɔ oyii ɔbono mɛ duu mɔ mɔ, ne fɛye asa sɛnsɛ mɔ fɛ dɛ fɛɛ nfɔ oyii ɔbono ɔ kɔrɔ ifɛ dɔ mɔ. Wurubuaarɛ gi wɔra ilaa iko sa fɛye asa sɛnsɛ mɔ. I wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya ŋɛ oyii duusɛ ngyalenbi nko fuɛ, de mɛꞌ kyu ifɛ dɔ-lɛɛ oyii ngyalenbi nko kyu ŋminde kyaga oyii duusɛ mɔ nfono mɛ ŋɛ nmɔ fuɛ mɔ. I ba gɛnen mɔ, ngyalenbi nbono mɛ ŋminde kyaga mɔ gi kya nyɛ ilaa dɛnsɛ ibono i kya lii oyii duusɛ mɔ ilin dɔ mɔ. Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ kya yɛgɛ fɛye asa abono fɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ fɛ kya nyɛ mɔ-ayuule kyu naa de Isirale awura mɔ so ne. 18 Iŋ kaaborɛ ngyalenbi nbono mɛ kyu ŋminde kyaga de oyii duusɛ mɔ giꞌ nyiile nmɔ-nyoro sa ngyalenbi nbono mɛ ŋɛ fuɛ mɔ. Imɔso fɛye kee fɛŋ sa fɛꞌ nyiile fɛye-nyoro sa Isirale awura abono Wurubuaarɛ gi kine mɔmɔ ne ɔ san sɔɔ daa fɛye baa yii mɔmɔ-giyaa mɔ. Fɛꞌ nyingi yɛɛ oyii ilin ne n dɛ mɔ; iŋ gyɛ oyii ngyalenbi ne n dɛ oyii mɔ ne ɔ bo nkpa. 19 Fɛye dɔ ɔko laa tɔgɛ yɛɛ, “Me ɔbono nkana n gyɛ fɛɛ ifɛ dɔ oyii gɛgyalenbi mɔ so ne Wurubuaarɛ gi ŋɛ fɛye fuɛ de nꞌ baa nyɛ ɔkyenaten.” 20 Ɛɛn! I bo no gɛnen berɛ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ Isirale awura mɛ mɛŋ ka gyanꞌ Wurubuaarɛ so daa ne n yɛgɛ ne ɔ ŋɛ mɔmɔ fuɛ gɛnen. Fɛye berɛ, fɛ ka gyan Wurubuaarɛ so ne fɛ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ faa mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ nyiile fɛye-nyoro. Fɛꞌ yɛgɛ de iꞌ wɔra fɛye gifuu daa. 21 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ yɛgɛ oyii duusɛ mɔ-lɛɛ ngyalenbi. Fɛye abono fɛ gyɛ apɔrɔkyaga mɔ ne ɔ laa baa yɛgɛ?
22 Imɔso aꞌ laa ansi kerɛ Wurubuaarɛ gidɛnsɛ gibono ɔ kya wɔra ɔ kya sa ako mɔ de gɛnɔɔbono ɔ kya yɛgɛ i kya wɔra ɔlon sa abono mɛ tɔrɔ mɔ so mɔ. Wurubuaarɛ gidɛnsɛ mɔ gi laa kpɛ gi dɛ gi sa fo ɔbono fo-ansi a gyan mɔ so mɔ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa ŋɛ fo kee fuɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋɛ oyii duusɛ mɔ ngyalenbi nko fuɛ mɔ. 23 Isirale awura mɔ, mɔ, nengyene mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ, Wurubuaarɛ laa kiiri mɔmɔ ba mɔ asɛ. Iŋ bo sen sa Wurubuaarɛ de oꞌ kii kyu oyii mɔ gbaa-gbaa ngyalenbi baa kyaga de oyii mɔ. 24 Fɛye abono nkana fɛ wɔra fɛɛ ifɛ dɔ oyii mɔ ngyalenbi mɔ gbaa, o kyu fɛye mada de mɔ-nyoro fɛɛ oyii duusɛ mɔ-lɛɛ mɔ. Nkana iŋ gyɛ gɛnen ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ imɔ ne. Imɔso ibono ɔ wɔra gɛnen sa fɛye faa mɔ, gɛnɔɔbono ɔ laa kyu oyii duusɛ mɔ gbaa-gbaa lɛɛ ngyalenbi mɔ ɔ ŋɛ fuɛ mɔ kii baa kyaga de gɛnen oyii mɔ mɔ, i laa wɔra mɔ ɔsen?
Wurubuaarɛ Bo Gitolon Sa Anyamesɛ Pɛwu
25 Me-nanboana Yesu asonbo, Wurubuaarɛ ilaa boduduusɛ iko i bo no. Meŋ kya laarɛ fɛꞌ kyena yɛɛ fɛ maŋ bii imɔ. Fɛ nyɛ bii imɔ mɔ, i laa yɛgɛ fɛ maŋ baa nyiile fɛye-nyoro yɛɛ fɛ nyi ɔlaako. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ Isirale awura mɔ gisoɔlon gibono mɛ bo sa Wurubuaarɛ mɔ gi maŋ dɛ gɛnen kpe gɛkpaa-gɛkpaa. Wurubuaarɛ kya laarɛ asa sɛnsɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-amɔlɛgɛ. Mɔmɔ-gɛgyɔnɔ gɛbono ɔkara ɔ kya laarɛ mɔ mɛ nyɛ baa loo mɔ-ɔson mɔ dɔ mɔ, Isirale awura gisoɔlon mɔ gi laa yela ɔkara. 26 Gɛnen owi mɔ gi fo mɔ, Isirale awura pɛwu mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de mɔmɔ‑rɛ mɔ nsana iꞌ kii nyɛ lɔrɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,
“Ɔmɔlɛgɛbo mɔ laa lii Sayon ɔsowolɛ so.
Ɔ laa lɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra pɛwu lii Gyeekɔpo mɔ-naanaana dɔ.
27 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,
‘Gɛnɔ gɛbono nan yɛgɛ me‑rɛ ɔmɔ aꞌ wɔra mɔ ne n gyɛ yɛɛ
nan kpaarɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ.’ ”
28 Ibono Isirale awura mɔ mɛ kine mɛ mɛŋ sɔɔ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ gyi mɔ, i yɛgɛ mɛ wɔra Wurubuaarɛ akyobo. Fɛye abono fɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ iꞌ ba gɛnen de fɛye‑rɛ mɔ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, Wurubuaarɛ gi wolaa lɛɛ yii Isirale awura yɛɛ mɛꞌ wɔra mɔ-kyɛmenɛana. Mɔmɔ-naanaana agyangbarasɛ mɔ so ne ɔ lɛɛ mɔmɔ gɛkyɛmenɛ gɛnen. Wurubuaarɛ mɛŋ kine gɛnen gɛkyɛmenɛ mɔ. 29 I lii fɛɛ nengyene o kyu mɔ-ilaa gbaaꞌ kyɛɛ ako ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kyu mɔmɔ-nyoro sa mɔ mɔ, ɔŋ kya kii kyɛɛgɛ mɔ-gɛwɔnsa.
30 Aberɛ abono fɛŋ kya nu Wurubuaarɛ gɛdɛ mɔ, Isirale awura abono nkana mɛ gyɛ Wurubuaarɛ adɛ mɔ kee mɛ kine mɛ mɛŋ nu mɔ-gɛdɛ. Imɔso i yɛgɛ o kisee su fɛye gitolon ne ɔ mɔlɛgɛ fɛye lii fɛye-gisomaanu mɔ dɔ taa Isirale awura mɔ yɛgɛ. 31 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi su fɛye so mɔ i laa yɛgɛ iꞌ bugi ɔkpa sa Isirale awura abono nperɛ mɛ kya wɔra gisomaanu de Wurubuaarɛ faa de oꞌ su mɔmɔ kee gitolon. 32 Wurubuaarɛ gi yɛgɛ gisomaanu gi nyɛ ɔlon anyamesɛ pɛwu so, gɛnɔɔbono mɛ maŋ taalɛ nyɛ mɔmɔ-nyoro mɔmɔ-gibaa so mɔ, de ɔꞌ nyɛ su mɔmɔ pɛwu gitolon.
Ayenbi A Gyɛ Wurubuaarɛ-Lɛɛ
33 Wurubuaarɛ gidɛnsɛ giŋ bo ɔkara! Ɔ tansi o nyi ɔlaako, ne o nyi ilaa kamaasɛ dɔ son lii. Wurubuaarɛ nwɔnsa nbono ɔ kya kyu wɔra mɔ-ilaa mɔ, ɔko maŋ taalɛ bii nmɔ. Ɔko maŋ taalɛ bii Wurubuaarɛ ikpa ibono so ɔ kya kyu wɔra mɔ-ilaa mɔ kpa‑a.
34 “Anɛ ne n ti taalɛ bii Wura Wurubuaarɛ nwɔnsa nbono ɔ dɛ mɔ?
Wurubuaarɛ gi ti kpe anɛ asɛ yɛɛ kaasɛ ɔꞌ kpaa mɔ-nwɔnsa?
35 Abɛɛ anɛ ne n ti sa Wurubuaarɛ ilaa iko
de gɛmara mɔ Wurubuaarɛ ɔꞌ baa ka mɔ imɔ gikɔ?”
36 Wurubuaarɛ ne n lɛɛ ilaa kamaasɛ. Kyu naa de mɔ so ne ilaa kamaasɛ i bo no faa, ne mɔ kee ne i bo no sa. Nyisigyi ɔꞌ wɔra mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.