Gyude Ɔwolɛ
1
1 Me Gyude, Gyeemesi mɔ-tedɛ, ɔbono n gyɛ Yesu Kirisito gɛsun ɔwɔrabo mɔ ne n kya ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ. N kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa fɛye yɛɛ fɛꞌ son mɔ mɔ. Fɛye-ilaa i bo aye-sɛ Wurubuaarɛ gisen dɔ, ne aye-Wura Yesu Kirisito kya kerɛ fɛye so. 2 Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ gitolon, gisen yuuli, de gɛlaarɛꞌ fɛ kya bɔla.
Asa Ako Mɛ Ŋara Loo Fɛye Dɔ Mɛ Kya Kyɛɛgɛ Yesu Ɔkalan Mɔ
3 Me-nanboana laarɛsɛ, Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ me‑rɛ fɛye pɛwu ne a kya nyɛ mɔ asɛ gɛkyena ɔnan. Nkana i bo me-gisen dɔ yɛɛ nꞌ ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ de nꞌ tɔgɛ fɛye imɔ so ilaa. Nɛ san kerɛ mɔ, nɛ wu yɛɛ i kaaborɛ nꞌ daa giŋmarasɛ fɛye kyu lii ilaa banban iko so pɛi. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu ilaa nyiilesɛ ibono i kaaborɛ aꞌ sɔɔ imɔ gyi mɔ wɔra aye, Yesu asonbo mɔ, abaa dɔ. Ɔ sa aye imɔ faa, ɔ sa aye daa. Ɔŋ baa kyɛɛgɛ imɔ. Imɔso n kya kolɛ fɛye, fɛꞌ wɔra aniya de fɛꞌ kerɛ imɔ so dɔɔdan de ɔko ɔŋ sa ɔꞌ kyɛɛgɛ imɔ. 4 I lii fɛɛ asa abono mɛŋ selɛ Wurubuaarɛ mɔ ako mɛ ŋara loo saarɛ fɛye dɔ ibono fɛ mɛŋ nyi mɔmɔ so. Gɛnen asa abono mɛ dɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gitolon so mɔ, anyamesɛ mɛ laa nyɛ wɔra ilaayan. Gɛnen asa abono mɔ, mɛ kine Yesu Kirisito ɔbono mɔ-nkon ne n gyɛ aye-Ɔbelɛnsɛ de aye-Wura mɔ. Lii ko‑o dedaa mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ako mɛ ŋmarasɛ asa abono ilaa yela yɛɛ ɔ laa biidɛ mɔmɔ-giso.
Fɛꞌ Nyingi Yɛɛ Wurubuaarɛ Kya Biidɛ Asa Nyɛnyɛn Giso
5 Ilaa ibono n kya laarɛ nꞌ baa tɔgɛ nperɛ faa, fɛ ti wolaa fɛ nyi imɔ pɛwu. Nɛ taa kii mi‑i nyingi fɛye daa. Fɛ nyi gɛnɔɔbono Wura Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ Isirale awura ne mɛ koso Igyipiti gɛsinkpan so mɔ. Ɔ mɔlɛgɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, imɔ gɛmara mɔ, mɔmɔ dɔ abono mɛŋ sɔɔ mɔ gyi mɔ, ɔ mɔɔ mɔmɔ. 6 Fɛꞌ nyingi Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ kee. Mɔmɔ dɔ ako mɛ mɛŋ kyule de mɛꞌ sii de gɛbelɛnsɛ gɛbono ɔkara Wurubuaarɛ gi sa mɔmɔ mɔ. Mɔmɔ gbaa-gbaa ne n taa mɔmɔ-ɔkyenaten ɔbono nkana mɛ wolaa mɛ tɛ mɔ yɛgɛ. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔfɛ ɔbono ɔ maŋ tɛɛ gɛkaako mɔ gi ŋminde gɛnen Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ibono kyu kpaa too wɔra gibiri dɔ tudɔ-tudɔ gɛtɛɛko. Nno ne mɛ san mɛ tɛ mɛ gyoo gɛkɛ gbaaꞌ gɛbono ɔ laa biidɛ mɔmɔ-giso kyu lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono so mɔ. 7 Fɛꞌ nyingi Sodom mɔ‑rɛ Gomora de isowolɛ sɛnsɛ ibono i sindi imɔ mɔ. Imɔ dɔ asa mɛ wɔra fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ibono n darɛ faa lɛɛ mɔ ɔnan. Gɛnen isowolɛ ibono so asa mɔ mɛ wɔra ilaayan dɛngɛ kpaa loo ibono iŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ dɔ, ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔgya gi dɛɛ mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-isowolɛ mɔ pɛwu faa ŋonii. Mɔmɔ-ilaa idɛ i kya ka aye yɛɛ asa nyɛnyɛn mɛ laa kpe ɔgya ɔbono ɔŋ kya wuꞌ gɛkaako mɔ dɔ.
Abonbo Mɔ Gidebi
8 Asa abono n darɛ yɛɛ mɛ ŋara loo saarɛ fɛye dɔ mɔ kee mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn ibono ɔnan asa akpen asaꞌ adɛ mɛ wɔra mɔ. Mɛ kya tɔgɛ yɛɛ i kya lɛɛ ilaa nyiile ɔmɔ de mɛꞌ yelɛ imɔ so wɔra ilaa nyɛnyɛn. Mɛ kya wɔra ilaayan kyu kyɔlesɛ mɔmɔ gbaa-gbaa nyoro gibi mɔ. Mɛ mɛŋ kya kyu abono mɛ kya gyi gɛbelɛnsɛ mɔmɔ so mɔ terɛ sɛi ne mɛ kya saalɛ ilaa ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ. 9 Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ɔbelɛnsɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Maakɛlɛ mɔ gbaa mɛŋ saalɛ ilaa ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ. Owi ɔbono mɔ‑rɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ mɛ nyɛ gɛlɔgedɛ kyu lii Mosisi gibuni so mɔ, Maakɛlɛ mɛŋ saalɛ mɔ. Ilaa ibono ɔ kpɛ tɔgɛ sa mɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, “Wura Wurubuaarɛ ɔꞌ gya fo yɛɛ ilaa ibono fo dɛ faa iŋ boran.”
10 Asa abono n darɛ yɛɛ mɛ ŋara loo saarɛ fɛye dɔ mɔ, ilaa kamaasɛ ibono mɛŋ kya nu gɛsɛ mɔ, asebi ne mɛ kya kyu loo imɔ dɔ. Ilaa ibono mɛ kya nu imɔ gɛsɛ gbaa mɔ, i mɛŋ gyɛ yɛɛ mɛ kya sa gɛwɔnsa pɛi de mɛꞌ lɔɔ nu imɔ gɛsɛ. I kya loo daa mɔmɔ-amu dɔ fɛɛ nbuɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi ɔnan. Gɛnen ilaa ibonoana ne nan mɔɔ mɔmɔ. 11 Asa abono berɛ, mɔmɔ laako. I lii fɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono Keen gi naa kyena wɔra mɔ imɔ ɔnan ne mɔmɔ kee mɛ kya wɔra faa. Aterenbi gɛlaarɛ so mɔ, mɛ taa mɔmɔ-nyoro yɛgɛ sa Baalam-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra mɔ ɔnan. I yɛgɛ mɛ fuɛ ɔkpa dɛnsɛ mɔ. Mɛ wɔra gisomaanu de Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Kora gi naa kyena wɔra mɔ. Wurubuaarɛ laa mɔɔ mɔmɔ ka gikɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ naa kyena mɔɔ Kora mɔ. 12 Mɛ kya gyi fɛye-gɛnanbokon gɛkɛ belɛ agyudɔ kpaa fɛye mɔ, mɛ kya nyida daa ilaa sa fɛye ne mɛ kya wɔra fɛye ipeeli. Mɔmɔ berɛ mɛ mɛŋ nyi ipeeli. Mɛ kya kerɛ daa mɔmɔ-nyoro wolɛ so. Mɛ dɛ fɛɛ Wurubuaarɛ awolɛ abono a koola fɛɛ nyangbon laa baa da ne afuu a kya da amɔ koso mɔ. Mɛ dɛ daa kee fɛɛ iyii ibono iŋ kya sɔrɔ abi, dabɔlɛ imɔ-asɔrɔberɛ mɔ. I wɔra fɛɛ gɛnen iyii ibono i wuꞌ i yelɛ ne. I kaaborɛ mɛꞌ kyigi imɔ fuɛ de iꞌ wuꞌ ilɛwu inyɔ. Gɛnen ne asa adɛ mɛ laa wuꞌ ilɛwu inyɔ kee ne. 13 Mɛ laa kpɛ ma‑a wɔra ilaa nyɛnyɛn, de mɔmɔ-ipeeli ilaa iꞌ lii gɛwi. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono afuu a kya da apoo ginyadon so, ne nkyu mɔ gi kya furu mɔ. Mɛ dɛ fɛɛ agyɛkpebi abono a naa Wurubuaarɛ awolɛ dɔ giyan-giyan mɔ. Ɔko‑rɛ ɔko maŋ taalɛ buu ɔmɔ de ɔꞌ bii ɔkpa dɛnsɛ mɔ. Wurubuaarɛ gi lɔrɔ nfono i tansi i bo gibiri kyikin mɔ yela sa mɔmɔ mɔmɔ-lɛwu gɛmara. Nno ne mɛ laa sii gɛkpaa-gɛkpaa.
14 Adedaabo aberɛ dɔ mɔ Inɔki gi wu asa adɛ ilaa tɔgɛ yela. Adam aberɛ dɔ gɛmara mɔ asa abono mɛ kyena-kyena kyon mɔ gikpadɔ sonosɛ ne n wɔra Inɔki-lɛɛ aberɛ dɔ. Inɔki baarɛ gi wu tɔgɛ yela yɛɛ, “Kerɛ, Wura Wurubuaarɛ kya ba mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ sakpii belɛ abono ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ. 15 Ɔ kya ba de ɔꞌ baa gyi nyamesɛ kamaasɛ nbɛlɛ. Ɔ laa bun abono mɛŋ selɛ mɔ mɔ pɛwu gipuɛɛ. Mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ i kya lɛɛ nyiile yɛɛ mɛŋ selɛ mɔ. Wurubuaarɛ ilaa iŋ fɛ gɛnen ilaa nyɛnyɛn awɔrabo adɛ giso. Mɛ saalɛ mɔ asebi loosɛ. Ɔ laa biidɛ mɔmɔ-giso kyu lii imɔ idɛ pɛwu so.”
16 Asa abono mɛ ŋara loo saarɛ fɛye dɔ mɔ, owi kamaasɛ mɔ mɛ kya nyɛ ilaa iko lɔgedɛ imɔ so, ne sɛi mɛŋ kya gyi mɔmɔ-ginsi. Mɔmɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa ne n bo mɔmɔ-ansi so. Mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro mɔmɔ-gɛtɔngɛ dɔ. Mɛ kya kyu gɛnɔ ɔkon kyu tɔngɛ sa asa de mɛꞌ nyɛ ilaa lii mɔmɔ asɛ.
Fɛꞌ Keda Yesu-Lɛɛ Ɔson Mɔ Dɔ
17 Me-nanboana laarɛsɛ, fɛꞌ nyingi ilaa ibono aye-Wura Yesu Kirisito isɔɔ mɔ mɛ wolaa wu tɔgɛ yela mɔ. 18 Mɛ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ, “Owi ɔbono gɛsɛ gɛrɛ i kya laarɛ iꞌ baa yela ɔkara mɔ, i laa nyɛ ako mɛ laa kyu Wurubuaarɛ ilaa mɛ kya ŋmasɛ. Ilaa kpɛi-kpɛi ibono Wurubuaarɛ kya kyo mɔ giwɔra ne nan gyi mɔmɔ-amu.” 19 Gɛnen asa abono ne n kya yɛgɛ gɛsabaragɛ gɛ kya ba fɛye dɔ. I lii fɛɛ anyamesɛ-lɛɛ nwɔnsa ne n bo mɔmɔ-amu dɔ. Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu ne n bo mɔmɔ dɔ.
20 Me-nanboana dɛnsɛ, fɛye berɛ, fɛꞌ bela fɛye-nyoro kyu naa de Yesu ɔkalan ɔbono Wurubuaarɛ gbaa-gbaa gi sa aye yɛɛ aꞌ sɔɔ gyi mɔ so. Fɛ kya dalaa mɔ, fɛꞌ dalaa Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon dɔ. 21 Fɛꞌ yɛgɛ fɛye-nwɔnsa giꞌ gyanꞌ Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ gɛbono ɔ bo sa fɛye mɔ so. Aye-Wura Yesu Kirisito bo gitolon sa fɛye. Imɔso fɛꞌ kyena gyoo gɛkaabono ɔ laa sa fɛye Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ. 22 Asa abono mɔmɔ-nwɔnsa dɔ i bo mɔmɔ tɛfɛɛ tɛfɛɛ kyu lii Yesu ɔkalan mɔ so mɔ, fɛꞌ su mɔmɔ gitolon. 23 Asa ako mɛ kya wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ mɛꞌ kpaa loo ɔgya dɔ mɔmɔ-lɛwu gɛmara; fɛꞌ mɔlɛgɛ ɔmɔ! Ako, mɔ, ne fɛ laa su mɔmɔ-gitolon mɔ, fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. Fɛꞌ kyo ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ kya wɔra ne i kya kyɔlesɛ mɔmɔ fɛɛ akuru ne n wɔra ineesi mɔ de iŋ sa iꞌ kyangɛ fɛye.
Fɛꞌ Yɛgɛ Aꞌ Yen Wurubuaarɛ
24 Fɛꞌ yɛgɛ aꞌ yen Wurubuaarɛ. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ laa taalɛ kpaa fɛye de fɛŋ sa fɛꞌ loo ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Mɔ ne nan taalɛ yɛgɛ i maŋ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko fɛye-nyoro so baa pii, de oꞌ kyu fɛye kpe mɔ asɛ mɔ-nyisigyi dɔ de ɔkon belɛ. 25 Fɛꞌ yɛgɛ aꞌ yen mɔ kyu naa de aye-Wura Yesu Kirisito so. Mɔ-nkon ne i kaaborɛ nyamesɛ ɔꞌ son. Mɔ ne n gyɛ aye-ɔmɔlɛgɛbo. Nyisigyi, gɛwuragyi, ɔlon de gɛbelɛnsɛ iꞌ wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ aberɛ abono a ti kyon mɔ, aberɛ adɛ dɔ, de aberɛ abono a laa baa ba mɔ dɔ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.