9
Yi mbi cu'n banak Abimelec
1 Ej itzun bantz nin tzun ben yi cy'ajl Jerobaal, yi na bi'aj Abimelec, jalen Siquem, tan yol scyetz e' xonl yi xtxu', itzun taltz scyetz:
2 —I bin jalu' tan tu' yi kaxonl kib scyuch'u' na waj tzinc'uch jun pawor scyeru'. Yi nink chixcye'u' tan tocse'n chic'u'l yi e' wunak cwent Siquem, yi ba'n tcu'n yi jun ntzi'-k yaj tz'oc tetz wi'tz cyajcawilu', swutz yi ox c'al tu lajuj cy'ajl k'ajtzun Jerobaal, stzun Abimelec bantz scyetz.
3 Ej nin tampaj yi chixonl quib Abimelec scyuch' yi e'a's, nin tzun xom chiwi'-tz te'j i'. Nin e' bentz tan tocse'n chic'u'l tircu'n wunak yi najlche'-tz Siquem, tan xome'n chiwi' te yi ajtza'kla'tz. 4 Nin tzun eltzaj quicy'al ox c'al tu lajuj piẍ sakal yi at le tyoẍ Baal-berit nintzun cyak'tz tetz Abimelec. Ej nin xcon yi pwoka'tz tan Abimelec tan chichojle'n cobox biyol nak, tan chixome'n nin te'j. 5 Cho'n tzun e' bene'ntz jalen Ofra, yi tnumil yi k'ajtzun taj. Ej nin e' octz tan chibiyle'n cu'n yi ox c'al tu lajuj stzicy Abimelec. Cho'n chicwe'n biyij tibaj ite'n nin c'uba'tz. Poro ẍchixo'l yi stzicy Abimelec, ntin jun clax cyen yi na bi'aj Jotam, i' yi ch'i'p. Ntina'tz tzun jun clax cyen. 6 Ma yi wi't bajije'n yi xtxolbile'j, tircunin tzun yi e' aj Siquem scyuch' yi e' aj Bet-milo cu' chimolol quibtz Siquem, tmujil jun wi' bakch, kale atit jun c'ub yi wi'nin xanil. Cho'n tzun toque'n Abimelectz cya'n tetz chireyil.
7 Yi tbital Jotam yi xtxolbila'tz, lajke'l nin tzun bene'ntz wi yi wutz yi na bi'aj Gerizim, nintzun ẍch'in tzajtz. Chin wi' nin i' bantz tan quibital tircu'n wunak yi najlche' xe wutza'tz, itzun taltz: “¡Quibit tzaju' inyol e'u' aj Siquem! ¡Na kol quibitu' inyol, tbite' tzun Kataj Ryos chitzi' chikulu'!
8 ”Okentz ka'n yi at jun tir yi ncho'c yi e' wi' tze' tan joyle'n jun chireyil, nin tzun chijaktz tetz yi wi' oliw tan toque'n tetz chireyil. 9 Poro yi oliw nin tal scyetz yi qui'c rmeril tan toque'n i' tetz chireyil, na ko ya'tz, tajwe'n smak tib i' tan tk'ol yi tetz aceitil scyetz wunak nin tetz Ryos tan tak'le'n chik'ej.
10 ”Ej nin tzun e' icy't yi e' tze' tan jakle'n tetz yi wi' ibẍ, tan toque'n tetz chireyil. 11 Poro nin tal yi wi' ibẍa'tz scyetz yi qui'c rmeril tan toque'n i' tetz chireyil yi e'chk jilwutz tze'. Na ko ya'tz tajwe'n smak tib i' tan tk'ol yi wutz yi chin chi' nin, nin chin c'o'c nin.
12 ”Ej nin tzun e' icy'tz yi e' wi' tze'a'tz tan jakle'n tetz yi wi' uva tan toque'n tetz chireyil. 13 Poro nin tal yi uva scyetz yi qui'c rmeril tan toque'n cyen i' tetz chireyil, na ko ya'tz, tajwe'n smake' tib i' tan tk'ol yi win yi na xcon tan chitzatzine'n yi e' wunak, scyuch' chiryosil.
14 ”Wi'tzbil tlen tzun e' opontz tan jakle'n tetz yi wi' tx'i'x tan toque'n tetz chireyil. 15 Ej itzun tal yi tx'i'xa'tz scyetz: ‘Yi ko bintzij nin na cyaju' yil no'c tetz chireyilu', tajwe'n yil cho'cu' tzak' yi e'chk ink'ab tan mujane'n. Ma na ko qui na cyaju' yil no'c tetz chireyilu', juncu'n tz'elu'l tinc'uj jun chin k'ak' swe'j, yi xcyek tan chitz'e'se'n cu'nu' tuml tircu'n yi e'chk lmak xan tze' yi ate' Líbano,’ stzun yi wi' tx'i'x bantz scyetz yi e'chk wi' tze',” stzun Jotam na ban tzajtz jalen wi'wtz.
16 “Ma jalu' yi wetz na waj tzinjak scyeru': ¿Ba'n ptzun yi ajtza'kl yi nchibanu'? ¿Ej nin ba'n ptzun cyajtza'klu' yi xcon cyanu' tan toque'n cyen Abimelec tetz chireyilu'? ¿Ya'tz ptzun xel yi banl Jerobaal tuml yi najal te yi ba'n yi mban i' scye'j cyeru'? Qui' bin. 17 Na yi wetz intaj, ja tak' tib tk'ab quimichil yi bene'n i' tan chicolpe'nu' ẍchik'ab yi e' aj Madián. 18 Ma yi e' cyeru', ja cho'cu' contr scye'j yi najal yi k'ajtzun intaj, nin ja cu' chibiyolu' yi ox c'al tu lajuj cy'ajl i' tibaj jun c'ub. Ncha'tz ja oc cyen Abimelec cyanu' tetz chireyilu', wech i' tal jun xna'n yi mos tu' k'ajtzun intaj. Ej nin tan tu' yi chixonl quibu' tu Abimelec, cha'stzun te ja xom chiwi'u' te'j. 19 Poro at jun txolbil yi na waj wal scyeru': Yi ko ja chibanu' jun ba'n, scyetz yi e' najal k'ajtzun intaj, nin ko ja cho'cu' c'ulutxum jak' chica'wl. Ba'n cuntu'k chicy'aj quibu' tu Abimelec, nin ncha'tz i' ba'n cuntu'k tcy'aj tib scyuch'u'. 20 Ma na ko nk'era'tz balaj yi nchibanu', tz'elu'l tinc'uj jun chin k'ak' te Abimelec, yil xcye' tan chibiyle'n cunu', yi e'u' aj Siquem scyuch' yi e'u' aj Bet-milo. Ncha'tz tz'elu'l tinc'uj jun k'ak' scye'j cyeru', e'u' aj Siquem scyuch' yi e'u' aj Bet-milo, yil xcye' tan biyle'n cu'n Abimelec,” stzun Jotam ban tzajtz jalen wi'wtz.
21 Ma yi wi't tlol Jotam tircu'n yi xtxolbila'tz, nin tzun el ojkuj i'-tz. Cho'n tzun topone'ntz tan najewe'n jalen Beer, na wi'nin xobe'n i' tetz yi stzicy Abimelec.
22 Ej, ox tzun yob ban Abimelectz tan chicawe'n yi e' aj Israel. 23 Nin te yi tiempa'tz nin tak' Kataj Ryos ama'l tan tocompone'n jun espíritu yi chin juntlenin tan jale'n jatxo'n ib ẍchixo'l yi e' aj Siquem tu Abimelec. 24 Nin tan yi xtxolbila'tz ja ẍchoj Abimelec yi tetz til yi mban yi toque'n tan chibiyle'n cu'n yi oxc'al tu lajuj cy'ajl yi k'ajtzun taj Jerobaal. Ej nin ncha'tz tan yi xtxolbila'tz ja chichoj yi e' aj Siquem, yi quil yi xome'n chiwi' tan ẍch'eye'n Abimelec.
25 I tzun bantz at cobox aj Siquem yi cyewa'n quib xo'l wutz. E' cu'n alk'om. Nin e' oc tan talk'e'n chime'bi'l yi e' aj pyaj yi na chicy' cu'ntz tbe'. Nin tzun tbit Abimelec yi xtxolbila'tz.
26 I tzun bantz, Gaal yi cy'ajl Ebed, nin icy'ak scyuch' yi e' tetz titz'un le ama'l Siquem, nin xcye' i' tan cambaje'n cyajtza'kl yi e' aj Siquema'tz. 27 Cyoque'n tzun yi e' aj Siquema'tz tan molche'n wutz uva, nin mbnix win cya'n. Nintzun el jun chin wa'a'n cya'n le chityoẍil kale ate't chiryosil. Wi'nin win mbaj cya'n nin e' octz tan jisle'n Abimelec. 28 I tzun na tal cu'n Gaaltz: “¿Na' tzun scyetz i' tetz Abimelec tane'ntz swutz i'? na yi i' tetz i' tu' jun cy'ajl Jerobaal tu', nin yi ẍch'eyum i', i'tz nocx Zebul. Nin yi o' ketz yi o' aj Siquem, ¿nxac yil ko'c tetz chi'esclaw? Ba'n ko'c tetz esclaw poro jak' ca'wl Hamor, yi jun aj xetze'l tetz katnumil. Poro yi nocx Abimelec, qui'c mu'ẍ eka'n ta'n. 29 ¡Poro yi ink wetz yi cyajcawilu', jalcunin klo' tz'el cu'n Abimelec wa'n swutz!” stzun Gaal bantz. Ncha'tz tal i' yi xtxolbile'j: “¡Abimelec molwe' tzaj asanlar nin kapile' kib tzawuch'!” stzun i' bantz.
30 I tzun yi gobernador tetz yi tnum yi na bi'aj Zebul, yi tbital i' yi e'chk yola'tz, yi tal Gaal, ninin je' lajpuj wi' ta'n. 31 Lajke'l nin tzun bene'n stziblal ta'n jalen Aruma kale atite't Abimelec. Je tzun yol ben tlol: “Yi cy'ajl Ebed yi na bi'aj Gaal, ja ul i' tzone'j Siquem scyuch' yi e' titz'un, nin na chitzan tan chimolche'n wunak tan cyoque'n tan oyintzi' tuch'u'. 32 Cha'stzun te tajwe'n yil tz'eltzaju' ninin te ak'bale'j scyuch' yi e' sanlaru' tan tule'nu' tzone'j. Ej nin ba'n tew tibu' scyuch' yi e' sanlaru' xo'l xtze'. 33 Ma le junt eklok, yi na je'ul cu'n k'ej, ba'n tzun che'l tzaju' tan oyintzi'. Ej nin yil che'l Gaal scyuch' yi e' tetz sanlar tan oyintzi' scyuch'u', ba'n tzun sbanu' tajbilu' scye'j,” stzun Zebul ban nintz tetz Abimelec.
34 Cha'stzun te, ite'n nin ak'bala's cyele'n tzaj Abimelec scyuch' yi e' tetz sanlar. Cho'n tzun e' cyewal quibtz xo'l wutz naka'jil yi tnum Siquem. Cyaj tzun k'u'j e' tulej yi e' sanlara'tz tan cyewal quib. 35 I tzun yi telempone'n Gaal tan xmayi'n stzi' yi sawanil yi tnum, nin tzun e' el tzaj Abimelec tulak e'chk ama'l kale oque't cyewal quib te jun ak'bala'tz. 36 Yi bene'n tilol Gaal yi xtxolbila'tz, nintzun ben tloltz tetz Zebul:
—¡Xmay nin, at jun c'oloj sanlar tzan chicwe'n mule'n wi'wtz tzi'ne'j!
—Qui', stzun Zebul. —Mujil tu' lo' e'chk wutz, yi na awil nin, stzun Zebul banintz tetz Gaal. 37 Poro oct nin Gaal ch'inch'uj te yi na xmay nin, nin je tal i'e'j:
—Ncha'tz at junt k'u'j yi tzan chicwe'n mule'n te yi ju'wtz yi na bi'aj “muxil tx'otx'”. Ncha'tz at junt k'u'j tzan chicwe'n mule'n tul yi be' kale atit yi wi' bakch kale na ẍcha'ke't yi e' nachol tan banle'n chimunl, stzun Gaal na banintz tetz Zebul.
Saje'n tzun stza'wel Zebultz:
38 —¡Yi aẍatz wi'nin ja awocsaj awib nim tu ayol! ¿Ma jalu' lo'k tzun achamila'tz? ¡Na i aẍa'tz yi na cẍtzan tan talche'n yi qui'c mu'ẍ tal xac yi ato' jak ca'wl Abimelec tetz esclaw i'! Xmaywe' nin yi jun c'oloj sanlara'tz, yi tane'n tzawutz atz yi qui'c mu'ẍ eka'n cya'n. ¡Quilo'k, tzawele'n tan oyintzi' scyuch'! stzun Zebul bantz tetz Gaal.
39 Bene'n tzun Gaaltz scyuch' yi e' aj Siquem tan oyintzi' scye'j yi e' sanlar Abimelec. 40 Poro qui nin xcye' Gaal te Abimelec, na nin el ojkuj swutz. Xomt nin Abimelectz tan stz'amle'n klo'. Ej nin, wi'nin alma' e' bantz jalen cunin stzi' sawanil yi tnum. 41 Yi wi't bajije'n yi xtxolbila'tz nin tzun pakxij Abimelec junt tir Aruma. Nin yi Zebula'tz nin octz tan chilaje'n len Gaal scyuch' yi e' titz'un le tnum Siquem.
42 Ma le junt eklok, nin tzun e' el yi e' aj Siquem solte'j yi tnum, nin yi tbital Abimelec yi ya'stzun tane'ntz, 43 ox tzun k'u'j e' tulej yi e' tetz sanlar, nin tzun cwe'n cyewal quibtz solte'j yi tnum Siquem. Ej nin yi tilol yi wi'nin cyele'n tzaj yi e' aj Siquem le tnum nin tzun e' opon Abimelectz tan oyintzi' scyuch', nin tan chibiyle'n cu'n. 44 Bene'n tzun Abimelec tuml yi jun k'u'j yi xomche' te'j tan cambaje'n yi sawanil tetz yi tnum, ma yi cobt k'u'j cho'n na chitzan cye'tz tan chibiyle'n yi e' yi nsken wi't che'l tzaj tnum. 45 Baj cu'n k'ej tan Abimelec tan oyintzi' jalen cambal i' yi tnum Siquem. Ej nin tzun cu' xitul i' tircu'n yi tnum, nin cu' biyol i' tircu'n yi e' wunak yi najlche'-tz tul. Ej nin cu' atz'umtz ta'n tul yi k'uchbe'n yi tnuma'tz tan po'tze'n yi ama'l.
46 Ej itzun yi quibital yi e' aj Migdal-siquem yi mbi cu'n baj bnol Abimelec, nin tzun e' el ojkujtz. Cho'n tzun cyopone'n tan colo'n ib le cuartel tetz yi ca'lil chiryosil yi na bi'aj El-berit.
47 Ma yi tbital Abimelec yi cho'n chicolo'n quib tircu'n le jun ca'la'tz, 48 nintzun ben molol i' tircu'n yi e' sanlar yi xomche' te'j, wi yi ju'wtz yi na bi'aj Salmón. Ej nin tzun ben i' tan tamle'n jalaj k'ab tze' tan jun cxbil, nin tzun je tekaltz wik'ab, nin tzun ben tlol i' scyetz tircu'n yi e' yaj yi xomche'-tz te'j tan chitamol jalaj k'ab tze' chi mban i' tetz. 49 Tircunin tzun bajlen chitamol jalaj k'ab tze'-tz, nin tzun e' xomnintz wutz coc Abimelec tan cyopone'n kale chicolone't quib yi e' wunak tul yi ca'la'tz, nin tzun oc chinilul yi e'chk k'ab tze' te yi ca'la'tz, nin oc chit'inol k'a'kltz. Tan yi xtxolbila'tz tircu'n yi e' aj Migdal-siquem, e' el cu'n swutz. At lo' jun mil e' quimtz, yaj tu xna'n.
50 Quicy'e'n tzun Abimelectz jalen yi tnum Tebes, tan cambaje'n, nin cambaj i'. 51 Ej nin nicy'al yi jun tnuma'tz at tzun jun chin ca'l yi chin wutz tkan nin, cho'n tzun cyoque'n cyewal quib tircu'n yi e' wunaka'tz yi najlche'-tz. At xna'n, nin at yaj yi e' oc cyewal quibtz. Nin tzun cu' chilamol yi puert, nin tzun e' baj je'-tz tircu'n wi ca'l. 52 Ej nin cyenin topone'n Abimelec stzi' yi puertil yi jun chin ca'la'tz, nin tzun octz tan k'uche'n cu'n klo'. List tane'n i' tan tocse'n k'a'kl, 53 yi saje'n stzakpul jun xna'n jun ca' jalen tcya'j. Cho'n cunin tzun noje'n cu'ntz twi', nintzun pax yi bakil yi wi'-tz ta'n. 54 Lajke'l nin tzun saje'n ẍchakol Abimelec yi ẍchakum tetz oyintzi', itzun ben tloltz tetz: “Cy'aje'n tzaj aspar nin biy cu'n in, na qui na waj yil tz'a'lchij, yi xna'n tu' chimbiyon cu'n,” stzun Abimelec bantz tetz yi ẍchakum. Lajke'l nin tzun bene'n yi ẍchakum i' tan biyle'n cu'n Abimelec tan yi spar, ya'stzun ban yi quime'n Abimelec.
55 Ma yi quilol yi e' xonl Israel yi nsken wi't quim Abimelec, kalena's tzun e' pakxe'nt xe'ak chica'l. 56 Tan yi xtxolbila'tz ja cawsij Abimelec tan Ryos, tan yi jun chin il yi mban i' yi chiquime'n yi ox c'al tu lajuj cy'ajl yi taj i' ta'n, yi Jerobaal. 57 Ncha'tz tan yi xtxolbila'tz ja chicawsij yi e' aj Siquem tan Ryos, tan yi e'chk takle'n cachi' yi mbaj chibnol. Nin tan yi xtxolbila'tz yi mbajij, ja el cu'n te yi yol yi tal Jotam yi cy'ajl Jerobaal, yi ẍch'ine'n tzaj jalen wi'wtz.