5
Ananayas, Ino'pʉ Sa'paira
1 Ananayas, ino'pʉ Sa'paira uya kanan tʉnono kon kʉrʉpo'poma'pʉ. 2 Itepe'pʉ tonpa'ka'pʉ to' uya tʉno'pʉ ya' rɨ esii'ma tiwano' kon pe iye'to' pe, mɨrɨpan tonpa'pʉ nee'pʉ iya enno'sa' kon ena'. 3 Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uya ta'pʉ, “Ananayas, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨri rɨ Se'tan* ewonsa' ɨyewan ya', kasi pe rɨ Wakʉ A'kwarʉ enku'tɨ pa, mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa rɨ kupʉ'pʉ esii'ma ɨpiyau? 4 Ikʉrʉpo'poma auya wapiya pe' ɨiwano' pe iyesi'pʉ pen mɨrɨ? Mɨrɨ awonsi'kɨ ikʉrʉpo'poma tʉpo, itepe'pʉ esi'pʉ ɨiwano' pe pen nɨ pe' mɨrɨ? Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' tʉku'sen pen nɨ kupʉ'pʉ auya? Ka'pon amʉ' pɨ' pe' kasi pe ɨwe'sa' pe ekama auya e'tane, kasi pe ɨwe'sa' Papa pɨ',” ta'pʉ iya. 5 Serɨ etasa' tʉuya a'tai, Ananayas uta'mo'ka'pʉ eke' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ipan pe rɨ serɨ etanin nʉ'san enari'nʉmʉ'pʉ iye'ku'sa' rʉ'pʉ pɨ'.+ 6 Mɨrɨ tʉpo, moine ton warawo' amʉ' uyee'pʉ itekepu ontɨse'na, mɨrɨpan enpa'ka'pʉ to' uya iu'na'tɨto' pe tʉuya'nokon.
7 Osorʉwau ite'kwa kʉra' emiya era'tɨsa' tʉpo'ne rɨ, ino'pʉ uyee'pʉ, ɨ'rɨ e'ku'sa' tukai' i'tu iya pʉra iyesi'pʉ. 8 Pi'ta uya ekama'po'pʉ, “Serɨ rɨken pe' Ananayas ya' ɨnono kon epe'pʉ pe ɨneporo'pʉ kon?” ta'pʉ iya.
“Ewai', mɨrɨ rɨken itepe'pʉ,” ta'pʉ iya.
9 Pi'ta uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Itepuru A'kwarʉ i'tupɨtʉ kon pa ɨyekoneka'pʉ kon?” ta'pʉ iya. “Apʉne enkɨ, ataan'pʉ u'na'tɨnin nʉ'san nɨ marɨ esi moro mʉra'ta nau, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya rɨ marɨ ɨyenpa'ka mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 10 Mɨrɨ a'tai rɨ, ipiyau ita'mo'ka'pʉ eke' pe, mɨrɨpan moine ton warawo' amʉ' ewomʉ'pʉ itekepu ekare pɨ'. Itekepu arɨ'pʉ to' uya iu'na'tɨto' pe itaan'pʉ piyau rɨ. 11 Mɨrɨ pɨ', ipan pe rɨ Sises apurɨnin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon serɨ etanin nʉ'san enari'nʉmʉ'pʉ.
Enno'sa' Kon Uya E'ne' Ton Epi'tɨ'pʉ
12 Enno'sa' kon uya tu'kan nɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉpɨ'nin kupʉ'pʉ ka'pon amʉ' koro'tau, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon Sises apurɨnin nan pe te'san esi'pʉ pʉroroi po, Saraman Epa'kato' Iya' tato' tau. 13 Tanporon kon nɨ esi'pʉ ɨpiyɨ'ke' pe to' koro'ta' enapai pʉra, ka'pon amʉ' uya ipan pe rɨ to' nama tane. 14 Mɨrɨ koro'tau rɨ, tu'kan kon warawoti'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ uri'sami'si amʉ' uya rɨ Itepuru apurɨ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' tonpa pe to' era'tɨ'pʉ. 15 Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ka'pon amʉ' uya e'ne' ton nepʉ'pʉ, asanta ta' to' nonka'pʉ to' uya to' e'kwe' po'ne to' apon po'ne rɨ, Pi'ta utɨ a'kwarʉ'pʉ uya rɨ to' epi'tɨto' pe. 16 Anpisin ka'pon amʉ' Surusiran woi tʉuko'mansan uya e'ne' ton, makoi a'kwarʉ yen ton nɨ nee'pʉ, mɨrɨpan kon usepi'tɨ'pʉ.
Enno'sa' Kon Ekota'ma'pʉ
17 Mɨrɨpan Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon iya'kɨrɨ te'san Satu'si amʉ' tonpa ton ɨkɨntato' esi'pʉ ipan pe to' pɨ'. 18 To' uya enno'sa' kon a'si'pʉ, mɨrɨpan kon uya to' tʉrʉ'pʉ pariki'si ta'. 19 E'tane ewarupɨ nau, Papa inserʉʉi uya pariki'si mʉra'taai a'koka'pʉ, mɨrɨpan uya to' enpa'ka'pʉ. 20 “Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' entantɨ', ka'pon amʉ' pɨ' tanporo serɨ main ekamatantɨ' emenna' pe uko'man nɨto' ekareei,” ta'pʉ iya. 21 Pata ema'sa' a'tai, to' ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' tauro'ka'pʉ kon awɨrɨ rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' e'sara'tɨ'pʉ ka'pon amʉ' enupa pɨ'.
Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton uye'sa' a'tai, Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton kɨ'ma'pʉ to' uya—tanporo Esuwerʉ amʉ' epuru ton—to' amʉrato' pe. To' uya Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' erasu pe te'san ennoko'pʉ pariki'si ta' a'sisa' rʉ'san enpa'kase'na. 22 E'tane to' utɨsa' pariki'si ta' a'tai, to' eporo to' uya pʉra iyesi'pʉ. Mɨrɨ pɨ' to' enna'po'pʉ ɨsekamase'na, 23 “A'kopɨ'sa' pe kuru rɨ pariki'si eporo'pʉ ina uya iterasu ton nɨ e'soto'pɨ'sa' esi'pʉ mʉra'ta nau, e'tane ina uya a'kokasa' a'tai, ɨnʉ' pʉra iyesi'pʉ itau,” ta'pʉ to' uya. 24 Serɨ tawon eta tʉuya a'tai, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' erasu ton epuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' epuru ton usenu'mere'ma'pʉ mɨrɨ, “Ɨ'rɨ rɨ si e'kupʉ'pʉ serɨ ko? Ɨ'rɨ pe to' esi'pʉ?” tukai'.
25 Mɨrɨpan e'tane, ka'pon uyee'pʉ, “Apʉne entɨ', pariki'si ta' ana'si'pʉ kon amʉ' e'soto'pɨ'sa' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau ka'pon amʉ' enupa pɨ',” tase'na. 26 Mɨrɨ a'tai rɨ, erasu ton epuru utɨ'pʉ tʉtonpa ton pokon pe enno'sa' kon ne'se'na. To' ta'kwarʉkai' to' ɨnne'pai pʉra to' esi'pʉ, apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya tʉwɨnɨ kon tɨ' ke tukai' to' usenari'pa'pʉ.
27 Enno'sa' kon nepʉ'pʉ to' uya Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton piya', Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya to' ekama'popɨ'to' pe. 28 “E'se'ne' pe ina uya ta'pʉ ɨpɨ'nokon, ‘Sises ese' pɨ' ka'pon amʉ' kʉsenupatʉu,’ ta'pʉ e'tane rɨ, pata Surusiran emʉ' wɨsa' auya'nokon enupan nɨto' auya'nokon ike ke mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooi ke ina esi pʉse rɨ mʉnʉ uriya' ta auya'nokon,”+ ta'pʉ iya.
29 Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton uya imaimu eikʉ'pʉ, “Papa Maimu awɨrɨ ina e'to' pe iyesi, ka'pon maimu awɨrɨ pen. 30 Papa, ina tamokori ton e'to' itese' pɨ', Sises i'mʉ'sa'kanin nʉ'pʉ iyeri'sa' apai ɨnwɨnɨ'pʉ kon tʉpokapɨ'se yʉi pona. 31 Papa uya i'mʉ'sa'kasa' tenwo'netʉ winɨ, iku'sa' iya esa' wannɨ pe mɨrɨ awonsi'kɨ pika'tɨnin pe, Esuwerʉ amʉ' ra'tɨnin pe, to' makooi pɨ' isentu'ma ke. 32 Serɨ e'kupʉ ennin nʉ'san ina, Wakʉ A'kwarʉ uya rɨ nɨrɨ ene'pʉ, Papa nʉtʉrʉ'pʉ tʉmaimu awɨron kon ena',” ta'pʉ to' uya.
33 Serɨ eta tʉuya'nokon a'tai, ipan pe rɨ to' usakorota'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' rɨ ɨnwɨpai to' ena'pʉ, 34 e'tane Pari'si, Main pɨ' enupanin nan tonpa, Kamariyerʉ itese', ka'pon amʉ' nʉnamanʉ rɨ e'soto'ka'pʉ to' piya', “Apʉne rʉ'kwɨ, kamoro warawo' amʉ' enpa'katɨ' aka'ne' pe,” ka'se'na. 35 Mɨrɨpan uya to' auro'ka'pʉ, “Esuwerʉ amʉ', ɨnkupʉnʉ kon ti'tui' e'tɨ' pʉsamoro ka'pon amʉ' pɨ'. 36 Pena sa'ne Tiyotas itese' ka'pon esi'pʉ ɨnʉ' pe rɨ e'kupʉ i'se. Tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ', 400 kaisaron kon era'tɨ'pʉ ipoitorʉ pe. Iwɨnɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan poitorʉ ton nʉ'san e'ta'nʉkʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ. 37 Kʉrɨ rɨ e'ma'pʉ ta', Isutas, Kiyarari ko' kanan esi'pʉ, ka'pon amʉ' ese' menukapɨ'to' a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' kanan anin pe iyesi'pʉ. Kʉrɨ rɨ kanan wɨnɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan poitorʉ rʉ'san e'ta'nʉkʉ'pʉ. 38 Mɨrɨ pe iyesi pɨ', serɨ pe na'ne' pɨ' kapai e'ai' ɨpɨ'nokon: tɨwɨ pʉsamoro warawo' amʉ' nesii; tɨwɨ to' nʉtɨi. Serɨ te'ku'sen esi a'tai ka'pon eseru pe, iye'kupʉ pʉra iyesi mɨrɨ. 39 E'tane Papa winon pe iyesi a'tai, ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro ereutanʉkʉ pʉra rɨ iyesi. Papa ewa'noma auya'nokon pe rɨ iye'to' oton,”+ ta'pʉ iya.
40 Serɨ ta iya pɨ', “Ewai' rɨ ka'wa,” ta'pʉ to' uya. Enno'sa' kon kɨ'ma'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon ari'po'pɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ to' pɨ', “Sises ese' yau kasauro'tʉu serɨ tʉpo,” ta'pʉ to' uya. To' utɨto' pe to' nonka'pʉ to' uya. 41 Enno'sa' kon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton piyapai. Pori' pe to' esi'pʉ, apʉne pʉra Papa pona wakʉ pe rɨ iyesi pɨ' to' ekota'ma Sises ese' wenai. 42 Mɨrɨ awonsi'kɨ wʉi kaisarɨ rɨ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau, ka'pon amʉ' iwʉ' tau'ne tereutai' pʉra rɨ, Sises pɨ' to' enupa pɨ' to' esi'pʉ, wakʉ itekare ekama pɨ' to' esi'pʉ, Sises esi Papa Nanʉmʉ'pʉ, tukai'.
* 5:3 Se'tan—Makoi ese' isakon, Papa eseru ewaruma'tɨnin ta e'kwa pe. + 5:5 Susana 55 + 5:28 Ma'siu 27:25 + 5:39 2 Ma'kapis 7:19