20
Zozi tunmin'n
(Matie 21.23-27, Maakɩ 11.27-33)
1 Ɛhɩ, anɩn Zozi lɛ kekele menian'n-mɔ ninnge Nyanmɩan awulo nɩn anun, ɛsɛ anɩn ɔ lɛ bɔ Ɛjɔlɛkpa'n kele bɛ́. Kʋnmgba ala, tɛɛyɩfʋɛ mgbain'n-mɔ, mala nɩn asʋ mgbain'n-mɔ nʋn Izalayɛ mgbain'n-mɔ kɔ a 2 kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Kele yɛ́ tunmin ɛhɔlɛ kʋn'n mɔ ɛ fa yɔ ninnge ɛhɩ-mɔ'n, ɔ nʋn sʋanlan'n m'ɔ manlɩn wɔ́ yɩ́ nwʋn atɩn'n?”
3 Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mɩ́n kʋsʋ mɩ́n, mɩn 'ba bisa ɛmɔ kosuan kʋn. Ɛmɔ búa mɩ́n bie. 4 Nwan y'ɔ sʋanlɩn Zʋan kɛ ɔ bála ɔ sɔ́nɩn menian'n-mɔ'n, Nyanmɩan anaan kulo menian ɔ?”
5 Mɔ Zozi bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ'n, akpʋlʋwa kɔ tɔ bɛ́ afian. Bɛ́ nwan: “Sɛ yɛ kan kɛ: ‘Nyanmɩan y'ɔ sʋanlɩn yɩ́’ a, ɔ 'bisa yɛ́ kɛ: ‘Anɩn ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ a nne man Zʋan b'a nni man'n?’ 6 Nan sɛ yɛ kan kɛ: ‘Kulo menian'n-mɔ yɛ̂ bɛ sʋanlɩn yɩ́’ a, bagua bɔndɩn'n 'tʋtʋ yɛ́ ɛbʋɛ bɛ kun yɛ́. Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ́ kʋalaa bɛ de bɛ tʋ nun kɛ Zʋan tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ.”
7 Ɛhɩ a, bɛ kɔ bua Zozi kɛ: “Yɛ nzɩ man sʋanlan'n m'ɔ sʋanlɩn Zʋan'n.”
8 Zozi kʋsʋ nwan: “Kɛmɔ ɛmɔ nzɩ man sʋanlan'n m'ɔ sʋanlɩn Zʋan'n, mɩ́n kʋsʋ mɩn ngele man ɛmɔ tunmin ɛhɔlɛ kʋn'n mɔ mɩn fa mɩn yɔ ninnge ɛhɩ-mɔ'n.”
Divɩn ebo nɩn anwʋn anyɩnndala'n
(Matie 21.33-46, Maakɩ 12.1-12)
9 Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ bu anyɩnndala ɛhɩka ɔ kɔ hele bagua'n, yɩ́ nwan: “Bian kʋn kɔ sʋn divɩn ebo. Ɔ kɔ fa kɔ wula menian asa nun, ɔ kɔ tu atɩn ɔ kɔ hyɛ ɛlɔ. 10 Tɛmʋn mɔ divɩn nɩn ɛtɩɛ'n juli'n, ɔ kɔ sʋan akʋa kʋn kpafʋ'n-mɔ anwʋn ɛlɔ kɛ ɔ hɔ́ lé yɩ́ dɩɛ'n bɛ́lɛ yɩ́. Akʋa'n hɔlɩ juli ɛlɔ a, kpafʋ'n-mɔ kɔ bili yɩ́ bɛ kɔ fʋan yɩ́, ɔ le yɩ́ sa to ɔ kɔ sa kɔ hɔ. 11 Bian'n m'ɔ le ebo'n kɔ sʋan akʋa kʋn biekun kpafʋ'n-mɔ anwʋn ɛlɔ. Kpafʋ'n-mɔ kɔ bili yɩ́ kʋsʋ, bɛ kɔ kpɩkpɛ yɩ́ nzʋba, bɛ kɔ fʋan yɩ́, ɔ le yɩ́ sa to ɔ kɔ sa kɔ hɔ. 12 Ɛsɛ bian'n kɔ sʋan yɩ́ akʋa'n kʋn biekun ɔ kɔ tian yɩ́ nsan kpafʋ'n-mɔ anwʋn ɛlɔ. Kpafʋ'n-mɔ kɔ bʋta bʋta yɩ́, ɛsɛ bɛ kɔ fʋan yɩ́ bɛ kɔ tʋ sʋ.
13 “Ɛhɩ a, bian'n m'ɔ le ebo'n kɔ bisa yɩ́ nwʋn kɛ: ‘Anɩn nzu y'ɔ di kɛ mɩn yɔ ɔ? Mɩn 'ba sʋan mɩ́n wa'n mɔ mɩn kulo yɩ́'n bɛ́ nwʋn ɛlɔ. Kɛmɔ ɔ tɩ mɩ́n kunnun baa'n, ɛ 'su yɩ́ akpʋlʋwa a, bɛ 'ba man yɩ́ anyɩnnzɔ.’
14 “Mɔ kpafʋ'n-mɔ nwunlin yɩ́'n, bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: ‘Ɛ 'nwun bian'n koliaja'n. Yɛ hún yɩ́ maan ebo'n há yɛ́ sa nun.’ 15 Bɛ kɔ ju yɩ́ bɛ kɔ tʋ ahanmɩan bɛ kɔ hun yɩ́.”
Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Kɛmɔ ɛjɔlɛ nɩn a yɔ sʋa'n, bian'n m'ɔ le ebo'n, ɔ 'yɔ kpafʋ'n-mɔ sɛ? 16 Ɔ 'ba, ɔ 'kun kpafʋ sɔ'n-mɔ ɔ fa yɩ́ ebo'n ɔ wula menian nvʋfɔlɛ asa nun.”
Mɔ menian'n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ'n, bɛ́ nwan: “Cɛcɛ, ɛjɔlɛ'n n'ɔ ba yɩ́ ɛbɛlɛ sɔ!”
17 Nan mɔ bɛ hanlɩn sɔ'n, Zozi kɔ nɛnɩan bɛ́. Yɩ́ nwan: “Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ ɛhɩ abʋ'n kele sɛ?
Ɛbʋɛ'n mɔ bɛ́ mɔ bɛ lɛ si sua'n juli tʋlɩ'n,
yɩ́ yɛ̂ ɔ'a kaci ayialɩɛ nɩn asʋ ɛbʋɛ cɩnnjɩn nɩn ɔ.
18 Sʋanlan biala m'ɔ kɔ tɔ ɛbʋɛ sɔ nɩn asʋ'n, ɔ 'bʋta yɛ̂ sʋanlan kʋsʋ mɔ ɛbʋɛ sɔ'n kɔ tɔ yɩ́ sʋ'n, ɔ 'nunkun yɩ́.”
Sezaa ajule'n
(Matie 22.15-22, Maakɩ 12.13-17)
19 Mɔ Zozi buli anyɩnndala'n yuelɩ'n, *mala nɩn asʋ mgbain'n-mɔ nʋn *tɛɛyɩfʋɛ mgbain'n-mɔ kɔ nwun kɛ bɛ́ ti yɛ̂ Zozi buli anyɩnndala sɔ nɩn ɔ. Ɛbɛlɛ ala, bɛ 'kpʋnndɛ kɛ bɛ cɩ yɩ́. Nan kʋsʋ bagua'n dunman nun, bɛ sulo.
20 Ɛhɩ a, bɛ́ nyɩn kpala Zozi. Yɩ́ ti, bɛ kɔ sʋan menian Zozi anwʋn ɛlɔ. Menian sɔ'n-mɔ kɔ yɔ bɛ́ nwʋn kɛ sɛsɛfʋɛ-mɔ. Bɛ́ y'ɔ di kɛ bɛ sua Zozi ngaa maan ɔ tɔ nun bɛ cɩ yɩ́ bɛ man awaa ɔ. 21 Menian sɔ'n-mɔ kɔ bisa Zozi kosuan ɛhɩ kɛ: “Kpain, yɛ sɩ kɛ like mɔ ɛ kekele'n tɩ fɔ́ʋ́n. Ɛ nnɩan man sʋanlan anyunnun ɛ mmua man yɩ́ ndɛɛ. Atɩn mɔ Nyanmɩan kulo kɛ menian'n-mɔ nanndɩ sʋ nán yɩ́ kunnun a jɔ'n, ɛ kekele yɩ́ ananhɔlɛ. 22 Yɩ́ ti, kan maan yɛ tɩ́. Asʋ ɔ wɔ nun kɛ yɛ túa ajule'n yɛ mán *Lɔmʋn belemgbin *Sezaa anaan nán man yɛ tua yɛ man yɩ́?”
23 Zozi kɔ nwun mɔ b'a jʋnlɩn'n. Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: 24 “Ɛmɔ fá bɛ́ esika'n kʋn bɛ héle mɩ́n. Nwan nvoninnin ɔ nʋn dunman benin y'ɔ gua sʋ ɔ?”
Bɛ kɔ bua Zozi kɛ: “Belemgbin Sezaa ɔ.”
25 Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Sɛ ɛjɔlɛ'n tɩ sʋa a, anɩn ɛmɔ túa m'ɔ tɩ belemgbin dɩɛ'n bɛ mán yɩ́, nunhan kʋsʋ m'ɔ tɩ Nyanmɩan dɩɛ'n, ɛmɔ túa bɛ mán Nyanmɩan.”
26 Kɛ Zozi kpɩnlɩn bualɩ bɛ́'n, b'a nnyan man yɩ́ nzin ɛjɔlɛ b'a ngan man wɔ bagua nɩn anyunnun. Ɔ sanlɩn kɛ Zozi mmua'n sinlin bɛ́ nwʋn. Ɔ man bɛ muanlɩn bɛ́ nʋan nɩn asʋ koun.
Ewuetinnge nɩn anwʋn kosuan'n
(Matie 22.23-33, Maakɩ 12.18-27)
27 Ɛhɩ, *Sadusifʋɛ mmie-mɔ kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Bɛ́ yɛ̂ bɛ kan kɛ ewuetinnge nnʋn man ɛbɛlɛ nɩn ɔ. Bɛ kɔ susu ɛjɔlɛ ɛhɩ bɛ kɔ hele Zozi, 28 bɛ́ nwan: “Kpain, Moyizɩ a hɛlɛ mala ɛhɩ a man yɛ́ kɛ: Sɛ belenzua kʋn le yɩ́ nianman belenzua m'ɔ ja bala, sɛ ɔ nʋn yɩ́ yɩ b'a nwʋn man baa nán ɔ wu a, anɩn belenzua'n fá kunlannvʋɛ balasua'n ɔ já. Ɔ nʋn yɩ́ bɛ wʋ́ mma bɛ mán yɩ́ nianman'n. 29 Anɩn anianman mmelenzua nsʋ wɔ ɛbɛlɛ. Nunhan kpain'n kɔ ja bala. Ɔ nʋn bala'n b'a nwʋ man baa, ɔ kɔ wu. 30 M'ɔ tɔtʋa yɩ́'n kɔ ja kunlannvʋɛ balasua sɔ'n. 31 M'ɔ tian yɩ́ nsan'n kʋsʋ kɔ ja yɩ́. Bɛ́ menian'n nsʋ'n kʋalaa bɛ kɔ ja balasua sɔ'n, bɛ nʋn yɩ́ ngɔ wʋ man baa, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ yue wu. 32 Yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, balasua'n kʋsʋ kɔ wu. 33 Ewuetinnge cɩan'n, bɛ́ nunhan benin yɛ̂ ɔ 'fa bala nɩn ɔ? Afɩ bɛ́ anianman nsʋ'n kʋalaa b'a ja balasua sɔ'n bie!”
34 Mɔ bɛ bisalɩ kɔsuan sɔ'n, Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mɛlɛ ɛhɩ anun menian'n-mɔ ja bɛ́ nwʋn. 35 Nan menian m'ɔ sɛ fata kɛ bɛ fi ewue nun bɛ tínnge bɛ tánlan mân'n m'ɔ lɛ ba nɩn anun ɛlɔ'n, bɛ́ dɩɛ bɛ nja man bɛ́ nwʋn. 36 Bɛ nwu man kʋ́n, ɔ sanlɩn kɛ, bɛ 'ba kaci kɛ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ'n-mɔ. Bɛ 'kaci Nyanmɩan amma mmelenzua, afɩ bɛ fi ewue nun b'a tinnge. 37 Ewuetinnge'n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ Moyizɩ hanlɩn nɩn ɔ. Lɩka'n mɔ bɛ lɛ kele kɛ baka'n sɔlɩ'n, Moyizɩ fɛlɛlɩ yɛ́ Mɩn ‘Abalahamʋn Nyanmɩan, Izakɩ Nyanmɩan yɛ̂ Zʋakɔbʋ Nyanmɩan.’ 38 Nyanmɩan tɩ bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn wɔ sʋ'n Nyanmɩan, nan ɔ tɩ man ewue mma Nyanmɩan. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ nyunnun, menian sɔ'n-mɔ anyɩn wɔ sʋ.”
39 Mɔ Zozi bualɩ bɛ sɔ'n, *mala nɩn asʋ mgbain mmie-mɔ jasʋlɩ a, bɛ́ nwan: “Kpain, a han yɩ́ fɔ́ʋ́n.” 40 Bɛ́ bie fɩ́ɩ́ ngɔ bisa yɩ́ kosuan kʋ́n.
Kilisi'n nʋn belemgbin Davidi
(Matie 22.41-46, Maakɩ 12.35-37)
41 Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɔ yɔ sɛ mɔ bɛ kan kɛ belemgbin *Davidi anʋnman y'ɔ le Kilisi'n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ'n? 42 Izalayɛ ejue ɛtʋɛ kalata nɩn anun, Davidi muonun lɛ kele kɛ:
Ɛdannganman a han a hele mɩ́n Mɩn kɛ:
Tanlan mɩ́n fama sʋ,
43 nán mɩn 'ba fa wɔ́ mgbɔfʋɛ'n-mɔ
mɩn gua wɔ́ ja abʋ.
44 Davidi fɛlɛ yɩ́ ‘yɛ́ Mɩn’ Ɔ yɔ sɛ m'ɔ kʋala kɛ ɔ kaci Davidi anʋnman'n?”
Zozi 'ba kannzʋ yɩ́ menian'n-mɔ
wɔ mala nɩn asʋ mgbain'n-mɔ anwʋn
(Matie 23.1-36, Maakɩ 12.38-40)
45 Mɛlɛ mɔ anɩn meninsʋnman lɛ tie ɛjɔlɛ'n, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian'n-mɔ kɛ: 46 “Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa wɔ *mala nɩn asʋ mgbain'n-mɔ anwʋn. Bɛ kulo taladɩɛ ndɩnndɩɩn ewula nanndɩ menian'n-mɔ anun. Gua nɩn asʋ, bɛ kulo kɛ menian bisa bɛ́ ahɩn anyɩnnzɔ nun. Asɔnɩn sua'n-mɔ anun ɔ nʋn like elie'n-mɔ anun, menian mgbili mgbili lɩka yɛ̂ bɛ kpʋnndɛ bɛ tanlan ɔ. 47 Bɛ kpʋkpʋ kunlannvʋɛ mmalasua'n-mɔ anwʋn bɔkɔɔ, ɛsɛ bɛ yɔ asɔnɩn ndɩnndɩɩn bɛ gua sʋ bɛ kele kɛ bɛ tɩ kpa. Bɛ́ nyɔlɩɛ sɔ'n-mɔ anwʋn ahatua mɔ bɛ 'ba nyan yɩ́'n, ɔ tɩ kpili sʋnman!”