4
Abɔnsanmʋn 'ba sɔ Zozi nɩan
(Matie 4.1-11, Maakɩ 1.12-13)
1 Mɔ bɛ sɔnlɩnlɩn Zozi yuelɩ'n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan'n tunmin'n kɔ jinlan yɩ́ nzin kpa bɔkɔɔ. Wawɛ Nwannzan-nwannzan'n kɔ fa yɩ́ fi asue Zuludɩn nɩn anʋan ɛbɛlɛ ɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ ɛwâ nɩn anun. 2 Ɛbɛlɛ, Abɔnsanmʋn kɔ sɔ Zozi kɔ nɩan dede ɛlɛbulanan. Ɛlɛbulanan sɔ nɩn anun, Zozi ngɔ li like fɩ́ɩ́. Nan mɔ tɛmʋn sɔ'n sɩnlɩn'n, ɛhɔɛ kɔ hun Zozi. 3 Ɛhɩ, Abɔnsanmʋn kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Sɛ ɛ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa a, anɩn kan kele ɛbʋɛ ɛhɩ maan ɔ káci kpaʋn.”
4 Zozi nwan: “Ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: Nán kpaʋn ala yɛ̂ sʋanlan di a, ɔ nyan ngʋan ɔ.”
5 Mɔ Zozi hanlɩn sɔ'n, Abɔnsanmʋn kɔ fa yɩ́ kɔ hɔ bʋka kannganlaun kʋn ati sʋ. Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ fa asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin mân'n-mɔ kʋalaa kɔ hele Zozi. 6 Yɩ́ nwan: “Tunmin ɛhɩ ɔ nʋn anunminnyanmʋn'n mɔ mmelemgbin mân'n-mɔ le yɩ́'n, b'a fa yɩ́ kʋalaa b'a wula mɩ́n sa nun. Yɛ̂ sʋanlan mɔ mɩn kulo kɛ mɩn fa mɩn man yɩ́'n yɛ̂ mɩn 'fa mɩn man yɩ́ ɔ. 7 Yɩ́ ti, sɛ ɛ kʋtʋ mɩ́n nyunnun ɛ sʋ mɩ́n an, yɩ́ kʋalaa 'yɔ wɔ́ dɩɛ.”
8 Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: Kʋtʋ Ɛdannganman m'ɔ tɩ wɔ́ Nyanmɩan nɩn anyunnun nán sʋ yɩ́ kʋnmgba cein.”
9 Mɔ Zozi bualɩ yɩ́ sɔ yuelɩ'n, Abɔnsanmʋn falɩ yɩ́ biekun an, yɩ́ nʋan y'ɔ le Zoluzalɛmʋn, Nyanmɩan awulo nɩn ati sʋ. Yɩ́ nwan: “Sɛ wɔ́ nwan ɛ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa a, yaci wɔ́ nwʋn nun, kulu tɔ asɩ, 10 afɩ, ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: Wɔ́ dunman nun, Nyanmɩan 'ba man yɩ́ mmɔfʋɛ'n-mɔ atɩn maan bɛ nɩan wɔ́ sʋ. Ɛsɛ ɔ wɔ nun kɛ: 11 Bɛ 'sɔ wɔ́ bɛ́ sa nun, nán wɔ́ ja a mgbula man ɛbʋɛ.”
12 Mɔ Abɔnsanmʋn hanlɩn sɔ'n, Zozi nwan: “Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ'n kan kɛ: N'ɛ sɔ yɛ́ Mɩn m'ɔ tɩ wɔ́ Nyanmɩan'n nɩan.”
13 Abɔnsanmʋn yɔlɩ butu ɔ nʋn bɛtɛ mɔ yɩ́ sa a ngan man Zozi'n, ɔ yacili yɩ́ ɛbɛlɛ ɔ hɔlɩ, ɔ 'nwʋnndɛ cɩan fʋfɔlɛ biekun.
Zozi 'ba hɔ Galile mân nɩn anun
(Matie 4.12-17, Maakɩ 1.14-15)
14 Ɛhɩ, Zozi kɔ sa kɔ hɔ Galile mân nɩn anun. Wawɛ Nwannzan-nwannzan'n tunmin'n jin yɩ́ nzin. Galile mân nɩn anun lɩka biala, bɛ bɔ yɩ́ dunman. 15 Ɔ kekele menian'n-mɔ ninnge Zufʋ'n-mɔ asɔnɩn sua'n-mɔ anun yɛ̂ bɛ́ kʋalaa bɛ yɩ yɩ́ ayɛ.
Zozi 'ba hɔ Nazalɛtɩ kulo nɩn asʋ
(Matie 13.53-58, Maakɩ 6.1-6)
16 Zozi kɔ hɔ Nazalɛtɩ, kulo'n mɔ bɛ talɩ yɩ́ sʋ nɩn asʋ. Ɔ kɔ wʋlʋ Zufʋ'n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun kɛ ɔ yɔ yɩ́ ɛnwʋnmɩan ele cɩan biala'n. Bɛ yɔlɩ asɔnɩn'n dede mɔ ɔ 'kɔ bie'n, ɔ kɔ jasʋ, ɔ lɛ ba kɩnnga Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ'n. 17 Bɛ kɔ fa Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ *Ezayi kalata'n mɔ b'a baka'n bɛ kɔ wula yɩ́ sa nun. Ɔ kɔ tɛlɛ nun, ɔ kɔ nwun lɩka mɔ b'a hɛlɛ kɛ:
18 Yɛ́ Mɩ́n Wawɛ'n wɔ mɩ́n nun
ɔ'a yɩ mɩ́n kɛ m mála
m mɔ́ Ɛjɔlɛkpa'n n géle ehianfʋɛ'n-mɔ.
Ɔ'a sʋan mɩ́n kɛ m mála
n yɩ́ bɛ́ mɔ b'a gua bɛ́ fiadɩ'n.
Bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn a sin'n,
m mán bɛ nwún asɩ.
Bɛ́ mɔ bɛ lɛ kele bɛ́ ahʋlʋwa'n,
m mán bɛ nyán bɛ́ ti.
19 Ɛsɛ m mála n gán n géle bɛ́ kɛ
afʋɛ'n mɔ Nyanmɩan 'de menian'n-mɔ ati nɩn a ju.
20 Mɔ Zozi yuelɩ yɩ́ kɩnnga'n, ɔ kɔ baka kalata'n, ɔ kɔ fa kɔ wula sʋanlan'n m'ɔ nɩan sʋ nɩn asa nun, ɔ kɔ tanlan asɩ. Menian'n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ asɔnɩn sua nɩn anun'n, bɛ́ nyɩn kɔ ha yɩ́ nwʋn. 21 Zozi kukuli yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “Ɛnɛ, Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ ɛhɩ mɔ ɛmɔ a tɩ nɩn a kpɩn sʋ.”
22 Zozi ɛjʋjɔlɛ fɛ'n yɔlɩ bɛ́ ɛnyɩnmɩn kpa, ɔ sinlin bɛ́ nwʋn. Bɛ́ nwan: “Bian ɛhɩ muonun, asʋ nán Zozɛfʋ awa nɩn ɔ?”
23 Zozi nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, ɛmɔ 'ba bu anyɩnndala ɛhɩ bɛ kele mɩ́n kɛ: ‘Sɛ wɔ́ nwan ɛ tɩ ayile ɛyɔlɛfʋɛ a, di mʋa yɔ wɔ́ nwʋn ayile.’ Ɛsɛ ɛmɔ 'ba han tʋ sʋ kɛ: ‘Ninnge'n mɔ y'a tɩ kɛ a yɔ yɩ́ Kapɛɛnawɔmʋn ɛlɔ'n, yɔ bie wɔ́ kulo nɩn asʋ ɛwa.’ ”
24 Ɛsɛ, yɩ́ nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ biala le man ɛfɛlɩɛ yɩ́ muonun yɩ́ kulo. 25 Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ *Eli mɛlɛ sʋ, tɛmʋn mɔ esue nɩn a ndɔ man dede afʋɛ nsan sala nsian mɔ ɛhɔɛ kpili kpa kpɩnlɩn mân bɔndɩn nɩn anun'n, anɩn kunlannvʋɛ mmalasua dɔʋn wɔ Izalayɛ mân nɩn anun. 26 Nan kʋsʋ, Nyanmɩan a nzʋan man Eli a man ɔ'a ngɔ a mmʋka man bɛ́ bie fɩ́ɩ́, sannan kunlannvʋɛ ɛyɛfʋɛ balasua'n m'ɔ tɩ Salɛpɩta kulo nɩn asʋ, Sidʋn mân nɩn anun ɛlɔ'n. 27 Ɛsɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Elize kʋsʋ mɛlɛ sʋ, anɩn kokobefʋɛ sʋnlɩn Izalayɛ mân nɩn anun. Nan kʋsʋ, Elize a mman bɛ́ bie fɩ́ɩ́ anwʋn a nza man, sannan Naaman m'ɔ fi Sili mân nɩn anun ɛlɔ'n.”
28 Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ wɔ asɔnɩn sua nɩn anun mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ'n, bɛ kɔ fɛ yɩ́ nwʋn ɛya kpa. 29 Bɛ kɔ jasʋ, bɛ kɔ sʋsɔ yɩ́, bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ bʋka'n mɔ bɛ́ kulo'n wɔ sʋ nɩn ati afian kɛ bɛ 'kɔ a ju yɩ́ bɛ tʋ bɔnza nɩn anun bɛ kun yɩ́. 30 Nan Zozi wʋlʋlɩ bɛ́ sa abʋ ala, ɔ kɔ hɔ.
Zozi 'ba fʋan wawɛ ɛtɛ fi sʋanlan kʋn anun
(Maakɩ 1.21-28)
31 Mɔ Zozi fi Nazalɛtɩ bʋka nɩn asʋ ɔ juli'n, ɔ kɔ hɔ Galile mân nɩn anun kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kapɛɛnawɔmʋn nɩn asʋ. Mɔ ɛnwʋnmɩan ele cɩan'n juli'n, Zozi kɔ hɔ asɔnɩn sua nɩn anun ɔ 'kɔ a kekele bɛ́ ninnge. 32 Ninnge'n-mɔ m'ɔ lɛ kekele'n kɔ sin bɛ́ nwʋn, ɔ sanlɩn kɛ ɔ kan yɩ́ ɛjɔlɛ dɩɛ'n tunmin sʋ.
33 Anɩn bian kʋn wɔ asɔnɩn sua nɩn anun ɛbɛlɛ. Bian sɔ'n, wawɛ ɛtɛ kʋn wɔ yɩ́ nun. Ɔ kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa. 34 Yɩ́ nwan: “E! Zozi m'ɔ fi Nazalɛtɩ, ɛ 'se yɛ́ sɛ? Ɛ walɩ yɛ́ bʋsʋ ɛbɔ anaan? Mɩn sɩ wɔ́ bɔkɔɔ! Ɛ tɩ Nyanmɩan Sʋanlan Nwannzan-nwannzan!”
35 Mɔ sʋanlan'n hanlɩn sɔ'n, Zozi kɔ tɩan wawɛ ɛtɛ nɩn asʋ. Yɩ́ nwan: “Muan wɔ́ nʋan nɩn asʋ, nán fi sʋanlan ɛhɩ anun fite!” Mɔ Zozi hanlɩn sɔ'n, menian'n-mɔ anyunnun ɛbɛlɛ, wawɛ ɛtɛ'n kɔ fin bian nɩn asɩ, ɔ fi yɩ́ nun kɔ fite kɔ hɔ, ɔ'a nyɔ man yɩ́ like fɩ́ɩ́.
36 Ɛjɔlɛ sɔ'n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn, sian'n, bɛ lɛ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Anɩn nzu asinbɛnwʋn ɛjɔlɛ dɩɛ ahɩ? Bian ɛhɩ le yɩ́ tunmin'n ɔ fʋan wawɛ ɛtɛ'n-mɔ a, bɛ fite!” 37 Kɛ ɔ yɔlɩ sɔ'n, mân sɔ nɩn anun lɩka kʋalaa, anɩn bɛ lɛ kan Zozi ɛjɔlɛ.
Zozi 'ba man menian dɔʋn anwʋn sa
(Matie 8.14-17, Maakɩ 1.29-34)
38 Mɔ Zozi fi asɔnɩn sua nɩn anun fitelɩ'n, ɔ kɔ hɔ *Simʋn awulo ɛlɔ. Ɔ 'kɔ a ju a, anɩn Simʋn asebala nɩn a fʋkɛ kpa, ebunnun nɩn a yue yɩ́ cɩcɩ. Bɛ kɔ bɔ Zozi amannɩɛ kɛ ɔ tʋ́tʋn yɩ́ mán bɛ́. 39 Zozi kɔ hyʋɩn kɔ mantan wuluwafʋɛ'n, yɩ́ nwan: “Ebunnun, fi balasua ɛhɩ anwʋn tu!” Kɛ ɔ hanlɩn sɔ nɩn ala, ebunnun'n fi balasua nɩn anwʋn kɔ tu. Balasua'n kɔ jasʋ kɔ hɔ sɩ̂n nɩn anwʋn ɛlɔ ɔ kɔ man bɛ́ like bɛ kɔ li.
40 Nɔsʋba mɔ sɛnzɛ'n tɔlɩ'n, bɛ́ nʋn nwuluwafʋɛ ngacile ngacile kʋalaa kɔ 'a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ fa yɩ́ sa'n kɔ fua bɛ́ nwʋn, bɛ́ nwʋn kɔ sa. 41 Mmɔnsanmʋn'n-mɔ fi nwuluwafʋɛ'n-mɔ dɔʋn anun bɛ kɔ fite, anɩn bɛ lɛ tɩan bɛ kan kɛ: “Wɔ́, ɛ tɩ Nyanmɩan Awa!” Nan mɔ bɛ 'kan sɔ'n, anɩn Zozi lɛ tɛtɩan bɛ́ ɔ totua bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ dɩɛ, bɛ sɩ kɛ *Kilisi'n y'ɔ le yɩ́.
Zozi 'ba hɔ a bɔ Ɛjɔlɛkpa'n kulo ɛhɩnlɩn-mɔ asʋ
(Maakɩ 1.35-39)
42 Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn'n, Zozi kɔ tɩ yɩ́ nwʋn kɔ hɔ ahanmɩan lɩka mɔ sʋanlan fɩ́ɩ́ nnʋn man'n. Meninsʋnman kɔ kpʋnndɛ yɩ́. Nan mɔ bɛ nwunlin yɩ́'n, bɛ́ nwan: “Yɛ 'sɛlɛ wɔ́, n'ɛ kɔ lɩka fɩ́ɩ́ kʋ́n.”
43 Zozi nwan: “Ɔ sɛ kɛ mɩn bɔ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn Ɛjɔlɛkpa'n mɩn kele kulo nga'n-mɔ kʋsʋ. Afɩ yɩ́ sɔ ati yɛ̂ Nyanmɩan sʋanlɩn mɩ́n ɔ.” 44 M'ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ'n, ɔ kɔ hɔ Zufʋ'n-mɔ asɔnɩn sua'n-mɔ anun ɔ kɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa'n kɔ hele bɛ́.