27
Bɛ nʋn Pɔlʋ 'ba hɔ Lɔmʋn
1 Ɛhɩ, mɛlɛ mɔ bɛ́ nwan yɛ fʋ́ meli yɛ hɔ́ Lɔmʋn'n, bɛ kɔ fa Pɔlʋ nʋn bɛ́ mɔ b'a gua bɛ́ fiadɩ'n mmie-mɔ bɛ kɔ wula nzalafʋ kpain kʋn asa nun. Nzalafʋ sɔ'n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zuliyusi. Ɔ sie nzalafʋ ɛya kʋn. Bɛ́ nzalafʋ fâ dɩɛ'n li “Belemgbin Sezaa Fâ” 2 Cɩan'n juli a, yɛ kɔ fʋ meli kʋn anun. Meli sɔ'n fi kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Adalaminti nɩn asʋ. Yɛ́ ɛhɔlɛ nɩn anun, ɔ di kɛ meli'n jejinlan Azi mân nɩn anun kulo'n-mɔ mɔ meli lɩka wɔ'n. Yɛ nʋn Alisitakɩ m'ɔ fi Masedʋanɩn mân nɩn anun kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Tesaloninki nɩn asʋ'n y'ɔ hɔlɩ ɔ.
3 Ɛhɩ, mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn'n, yɛ kɔ ju kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Sidʋn nɩn asʋ. Mɔ yɛ juli ɛbɛlɛ'n, Zuliyusi kɔ man Pɔlʋ atɩn kɛ ɔ hɔ́ fúa yɩ́ manngʋn'n-mɔ anwʋn yɛ̂ like mɔ ɔ'a mian yɩ́ nwʋn'n, yɩ́ manngʋn'n-mɔ kʋala kɛ bɛ fa bɛ man yɩ́. Zuliyusi tɩ sʋanlan m'ɔ nɩan Pɔlʋ sʋ kanlanman kpa. 4 Mɔ yɛ fi Sidʋn ɛbɛlɛ yɛ tuli yɛ́ bʋ'n, yɛ kɔ sɩn Sipʋlʋ asue afian kpɔlɛ nɩn anʋan. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn anwʋnman'n tu si yɛ́. 5 Yɛ kɔ kpɛ jenvie'n m'ɔ mantan Silisi nʋn Panfili mân'n. Yɛ kɔ ju Lisi mân nun kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Mila nɩn asʋ. 6 Mɔ yɛ juli ɛbɛlɛ'n, anɩn meli kʋn fi Ezipiti mân nun kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Alɛgɩzanndili nɩn asʋ ɔ lɛ kɔ Itali mân nun. Nzalafʋ kpain Zuliyusi kɔ man yɛ kɔ fʋ nun.
7 Ɛhɩ, meli'n mɔ yɛ fʋlɩ nun'n kɔ bɛtɛ-bɛtɛ. Ɔ man yɛ lili kɔ yɔ ɛlɛnun kʋn asue nɩn anyɩnsʋ dede mɔ yɛ 'ju kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Sinindi anʋan nun'n, yɛ fɛlɩ kpa. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn anwʋnman'n lɛ jɩjɩ yɛ́. Yɩ́ ti, y'a ngʋala man ɛbɛlɛ jinlan. Yɛ kɔ sɩn Kɛlɛtɩ mân'n m'ɔ tɩ asue afian kpɔlɛ nɩn abʋ asɩ. Ɛbɛlɛ mantan kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Salɩmone'n. 8 Yɛ le ɛfɛ yɛ san asue'n dede yɛ kɔ ju lɩka kʋn. Lɩka sɔ'n, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Meli lɩka Mgbakpa”, ɔ mantan kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Lase'n. 9 Yɛ hyɛlɩ ɛbɛlɛ sʋnman yɛ̂ asue nɩn anyɩnsʋ ɛhɔlɛ'n yɔlɩ esulo. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn bocie tɛmʋn'n mɔ bɛ cɩ ɛhɔɛ nɩn a sɩn. 10 Ɛhɩka ati, Pɔlʋ kɔ kannzʋ bɛ́. Yɩ́ nwan “Ebia-mɔ, mɩn nɩan an, atɩn etue ɛhɩ 'ba yɔ esulo. Ɔ sanlɩn kɛ meli'n nʋn ninnge'n m'ɔ wɔ nun nɩn anwʋn 'ba han kpa. Yɛ́ muonun bɔbɔ, sɛ Nyanmɩan a nni man yɛ́ nzin an, yɛ 'wu.” 11 Ɛjɔlɛ sɔ'n mɔ Pɔlʋ hanlɩn nɩn a njian man nzalafʋ kpain'n. Nan nunhan mɔ sʋanlan'n m'ɔ kan meli'n nʋn sʋanlan'n m'ɔ le meli'n hanlɩn'n, sʋ yɛ̂ ɔ lili ɔ. 12 Ɛbɛlɛ lɩka mɔ meli'n-mɔ jinlan'n tɩ man lɩka kpa fɔsɩɛ nɩn anun. Yɩ́ ti, bɛ́ dɔʋn mɔ bɛ wɔ meli nɩn anun nɩn anʋan yɔlɩ kʋn kɛ bɛ fi ɛbɛlɛ bɛ hɔ́ bɛ jú kulo'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Feninkisi nɩn asʋ. Feninkisi tɩ Kɛlɛtɩ mân nɩn anun kulo. Ɛbɛlɛ lɩka mɔ meli'n-mɔ jinlan nɩn anyɩn kaci ngʋa nʋn sɛnzɛ atɔlɩɛ nʋn sɔlɔ nʋn sɛnzɛ atɔlɩɛ. Ɛbɛlɛ yɛ̂ fɔsɩɛ nɩn anun ahan ɔ di kɛ yɛ jinlan ɔ.
Anwʋnman kpili'n
13 Ɛhɩ, anwʋnman kaan bie fi ngʋa ɛlɔ ɔ kɔ fita. Mɔ anwʋnman sɔ'n fitalɩ'n, bɛ́ nwan anɩn ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́. Bɛ kɔ fʋla meli'n sɛhɛ'n, meli'n kɔ tu yɩ́ bʋ ɔ kɔ san Kɛlɛtɩ mân nɩn asue nɩn anʋan kʋkʋ kpa. 14 Kaan cɛ, huuu, anwʋnman kpili kʋn fi Kɛlɛtɩ mân nɩn anun ɔ kɔ fita jenvie nɩn anyɩnsʋ. Anwʋnman sɔ'n, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Elakilʋn”.
15 Anwʋnman'n kɔ bɔlɩ meli nɩn abʋ. Bɛ bɩlɩ meli nɩn an, ɔ nyɔ man ye. Anɩn ɔ di kɛ yɛ yaci yɛ́ nwʋn nun yɛ man anwʋnman'n. 16 Anwʋnman'n kɔ bɔlɩ meli nɩn abʋ yɛ kɔ sɩn asue afian kpɔlɛ kʋn abʋ asɩ. Asue afian kpɔlɛ sɔ'n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Koda. Koda lelɩ anwʋnman'n kaan manlɩn yɛ́. Anɩn ɛlɛɛ kʋn sota meli nɩn anzin. Ɛlɛɛ sɔ'n, sɛ emian ba a yɛ̂ bɛ fa ɔ. Yɛ fɛlɩ kpa nán yɛ́ sa a han yɩ́. 17 Bɛ́ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman'n kɔ fʋla ɛlɛɛ'n meli nɩn anun. Mɔ bɛ fʋlalɩ ɛlɛɛ'n, bɛ kɔ fa nyanman bɛ kɔ sʋsɔ meli nɩn afian maan ɔ kɔ yɔ kunngun. Kɛmɔ bɛ sulo kɛ meli'n kɔ nyʋɩn Libi mân nɩn asue nʋan anyʋan nɩn asʋ'n, bɛ kɔ yaci tabʋa nʋnnɔɛ'n m'ɔ sota yɩ́ nzin nɩn anun, anwʋnman'n yɛ̂ anɩn ɔ nʋn yɛ́ lɛ kɔ ɔ. 18 Kɛ anɩn asutue'n lɛ kpɩn tu si yɛ́'n, mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn'n, bɛ kɔ ju meli nɩn anun ninnge'n-mɔ bie bɛ kɔ gua jenvie nɩn anun. 19 Ɛsɛ mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn biekun'n, bɛ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman'n, bɛ́ muonun bɛ kɔ ju meli nɩn anwʋn ninnge'n-mɔ bɛ kɔ gua jenvie nɩn anun. 20 Yɩ́ cɩan kɔ yɔ nyɛ, eyua nvi man, nzalama nda man, kɛ asutue'n la sʋ nɩn ala'n. Afɩ sian dɩɛ, yɛ́ nyɩn ta nun kɛ ewue yɛ̂ yɛ lɛ ba wu ɔ.
21 Ɔ 'ba yɔ sɔ'n kʋsʋ, anɩn yɛ lili like a hyɛ kpa. Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ jasʋ kɔ jinlan bɛ́ afian. Yɩ́ nwan: “Mɩ́n manngʋn-mɔ, ahan ɛmɔ tielɩ mɩ́n maan yɛ halɩ Kɛlɛtɩ. Sɛ yɛ halɩ ɛbɛlɛ a, ahan y'a nnwun man yalɛ y'a nzɛcɩ man ninnge. 22 Nan kɩkaala dɩɛ, ɛmɔ tíla bɛ́ ahʋnlɩn. Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngɔ wu man, nan meli nɩn ala yɛ̂ ɔ 'nʋan ɔ. 23 Afɩ ɛnɛ kɔngɔɛ, Nyanmɩan mɔ n dɩ yɩ́ sʋanlan mɔ mɩn sʋ yɩ́'n, yɩ́ bɔfʋɛ'n kʋn walɩ mɩ́n nwʋn. 24 Yɩ́ nwan: ‘Pɔlʋ, n'ɛ sulo! Ɔ di kɛ ɛ fite belemgbin kpain nɩn anyunnun. Nyanmɩan a tie wɔ́ mmʋtʋɛ'n. Wɔ́ dunman nun, Nyanmɩan 'ba man bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ nʋn wɔ́ gua meli nɩn anun'n nyan ngʋan.’ 25 Ɛhɩka ati, mɩ́n manngʋn-mɔ, ɛmɔ tíla bɛ́ ahʋnlɩn. Ɔ sanlɩn kɛ mɩn de Nyanmɩan mɩn di. Ɛjɔlɛ'n mɔ ɔ'a han ɔ a hele mɩ́n'n, ɔ 'kpɩn sʋ. 26 Nan kʋsʋ, asue afian kpɔlɛ kʋn asʋ yɛ̂ yɛ 'yue ɔ.”
Meli'n 'ba nyʋɩn
27 Ɛhɩ, kɛ asutue'n mantanlɩn yɛ́ meli'n tango tango ɛbɔ asue'n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Adiliyatiki nɩn asʋ'n, yɩ́ cɩan bulu ɔ nʋn nnan ahɩ. Mɔ ɔ 'kɔ kɔ yɔ alɩmunnun'n, ɔ kɔ yɔ bɛ́ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman'n kɛ bɛ ka kaan bɛ tʋ etin. 28 Nyanman'n mɔ bɛ fa bɛ susu bɛ nwun lɩka mɔ asue nɩn abʋ kɔ ɔ ju'n, bɛ kɔ tʋ bɛ kɔ gua asue nɩn anun. Nyanman sɔ'n, bulalɛ wɔ yɩ́ ti. Bɛ susuli a, bɛ kɔ nwun kɛ yɩ́ bʋ tɩ mɛtɩlɩ abulasan ɔ nʋn nsʋ. Bɛ hɔlɩ bɛ́ nyunnun kaan an, ɛsɛ bɛ kɔ susu yɩ́ biekun. Bɛ kɔ nwun kɛ yɩ́ bʋ tɩ mɛtɩlɩ abulaa ɔ nʋn mɔcʋɛ. 29 Bɛ sulo kɛ yɛ́ meli'n kɔ fʋ ɛbʋɛ sʋ. yɩ́ ti, bɛ kɔ gua sɛhɛ nnan asue nɩn anun meli nɩn abʋ ati. Anɩn bɛ lɛ sɛlɛ kɛ alɩ́ɛ hɩ́n ndɛ-ndɛ. 30 Kanngʋ anɩn bɛ lɛ kpʋnndɛ atɩn bɛ fi meli nɩn anun bɛ nwanndi. Bɛ kɔ jula ɛlɛɛ'n mɔ emian ba a bɛ fa nɩn asue nɩn anyɩnsʋ. Bɛ 'bisa bɛ́ a, bɛ́ nwan bɛ 'ju bɛ yɔ meli nɩn anyunnun sɛhɛ dɩɛ'n-mɔ kpa. 31 Mɔ Pɔlʋ nwunlin yɩ́ sɔ'n, ɔ kɔ han kɔ hele nzalafʋ kpain'n nʋn nzalafʋɛ'n-mɔ kɛ: “Sɛ menian ɛhɩ-mɔ a ndanlan man meli nɩn anun an, ɛmɔ nnyan man ngʋan.” 32 Ɛhɩ a, nzalafʋ'n-mɔ kɔ kuko nyanman'n-mɔ m'ɔ lile ɛlɛɛ nɩn anun'n, Bɛ kɔ yaci ɛlɛɛ'n maan ɔ kɔ hɔ.
33 Ɛhɩ, anɩn bɛ lɛ nwʋnndɛ kɛ alɩ́ɛ hɩ́n. Pɔlʋ kɔ wowula bɛ́ kʋalaa bɛ́ anwʋnsɛlɛ kɛ bɛ lí like. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nɩ́an, ɛnɛ tɩ cɩan bulu nʋn nnan, yalɛ'n dunman nun, ɛmɔ lili man like. 34 Yɩ́ ti, mɩn 'sɛlɛ ɛmɔ kɛ ɛmɔ lí like kaan nán b'a nyan anwʋnsɛlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ, ɛmɔ anun bie fɩ́ɩ́ anwʋn ngɔ bu man ɛbʋɩn.”
35 Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ yuelɩ'n, ɔ kɔ fa kpaʋn, ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ. M'ɔ lalɩ Nyanmɩan asɩ ɔ yuelɩ'n, ɔ kɔ bu nun ɔ kɔ li. 36 Mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ nwunlin kɛ Pɔlʋ a li like'n, bɛ́ kʋsʋ bɛ nyanlɩn anwʋnsɛlɛ bɛ lili like. 37 Yɛ́ kʋalaa mɔ anɩn yɛ wɔ meli nɩn anun'n, yɛ tɩ menian ɛya nnyuan menian abulasʋ ɔ nʋn nsian. 38 Mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ lili like bɛ́ kʋ yili'n, bɛ kɔ ju *bele'n bɛ kɔ gua jenvie nɩn anun maan meli'n kɔ yɔ halu-halu.
39 Ɛhɩ, mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn'n, bɛ́ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman nɩn a nnwun man lɩka'n nzɔlɛ. Nan bɛ 'nɩan an, anɩn jenvie'n lɩka kʋn tɩ kɔ wʋlʋ asɩɛ nɩn anun. Lɩka sɔ'n tɩ anyʋan. Ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ́ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman'n kulo kɛ, sɛ bɛ yɔ nán ɔ yɔ ye a, anɩn bɛ man meli'n nyʋɩn ɔ. 40 Bɛ kɔ foti foti sɛhɛ'n-mɔ bɛ kɔ gua jenvie nɩn anun. Bɛ kɔ yɩyɩ nyanman'n-mɔ kʋalaatin mɔ bɛ sɔ nun bɛ bɩbɩlɩ meli nɩn ati'n. Mɔ bɛ yuelɩ yɩ́ yɩyɩ'n, bɛ kɔ mɩnnda afela kʋn meli nɩn anyunnun maan anwʋnman bɔlɩ yɩ́ bʋ. Mɔ anwʋnman'n 'bɔlɩ meli nɩn abʋ'n, anɩn ɔ nʋn bɛ́ lɛ kɔ lɩka mɔ anyʋan'n wɔ ɛlɔ. 41 Nan bɛ juli lɩka kʋn an, meli'n kɔ nyʋɩn. Ɔ sanlɩn kɛ ɛbɛlɛ lɩka'n tɩ asue nnyuan ayialɩɛ. Meli nɩn ati'n kɔ nyʋɩn dede ɔ ngʋala man yɩ́ bʋ tu fɩ́ɩ́. Mgbaha'n kɔ fin meli nɩn abʋ ati sɛlɛ sɛlɛ kpa dede ɔ kɔ bubu nun.
42 Mɔ nzalafʋ'n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ'n, bɛ́ nwan bɛ 'kun bɛ́ mɔ b'a gua bɛ́ fiadɩ'n kʋalaatin nán bɛ́ nun bie a nyɔ man asue ɔ a nwanndi man. 43 Mɔ bɛ hanlɩn sɔ'n nán bɛ́ kpain nɩn a totua bɛ́. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ kulo kɛ ɔ de Pɔlʋ ati. Ɔ manlɩn atɩn kɛ bɛ́ mɔ bɛ sɩ asue yɔ'n, bɛ lí mʋa bɛ tɔ́ asue nɩn anun. Bɛ yɔ́ asue bɛ fʋ́ fie. 44 Ɛhɩnlɩn-mɔ 'ba fʋ bɛ gugua meli'n tabʋa'n nʋn yɩ́ mgbʋnmgbɔ nɩn asʋ bɛ kɔ fie. Anɩn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn kʋnlʋn-ngʋnlʋn bɛ fʋlɩ fie nɩn anɩn.