17
A Pol E Laeliwala I Tesalonaeka
1 A Pol na Saelas kirerue lae i liu i huilume i Ampipolis na huilume i Apolonia kire si lai hule wau aana huilume i Tesalonaeka. Na mo Jiu kire to'o aana nga nume ni palo-palo no'one i leune. 2 Na i sulie tolahana a Pol aana ta'ena nga huilume, e lae oto ko lai aare-aarenga'i pe'ire na ko lai ere-ere pe'ire, na ko saaie Uusu-uusu Maa'i nada. Na e ii'o i leune hunie e oolu Dinge Maa'i Mo Jiu, 3 na ko lado luhesie mo ne'isaenga hunire aana mo wala i laona mo Uusu-uusu Maa'i. Na e tohungei haata'i diana aana hunire uri a God e oala'inie oto uri a Kraes kei sapesalu, na puriha'ana kei he'i meuri eeliho'i lo'u mwaanie maenga. Na e te'uri, “A Jisas nge no ko houle'inie huni'omu ienini, ingeie oto a Kraes nge omu ko maa-maa'oohie.” 4 Oto ngaeta mo Jiu kire hiiwalaimoli oto aana mei wala ngeena, na kire ko lulu i sulie oto a Pol na Saelas. Na mo iini hunge aana mo Aapoloa Aaopa nge kire ko palo-paloa God, na ngaeta mo iini hunge aana mo na'ohai keni peine kire ko lulu i sulie oto no'one a Pol na Saelas.
5 Ta'e mo rato ni Jiu kire ko tohungei heota'inire, oto kire lai rurue mo iini hunge aana kira holo-holo amaa, kire ko si aehotaa maaola-olanga. Oto kire huru weu i nume ngaeta mwane satana a Jeson aana kire ko lio hunie a Pol na Saelas huni toolerarue i na'ona mo rato ni mwane. 6 Ta'e maholo kire ka'a lio oodoie e ro mwane ngeena, oto kire si tapolie mola a Jeson na ngaeta mo mwaasine i lalo aana Kraes, na kire ko we'i ookera oto wau i na'ona mo rato ni mwane aana huilume ngeena. Na kire ko soi oto paine, kire ko te'uri, “E ro mwane nge kire ko hurosie ahutana mo henue, kirerue hule lo'u mei laona huilume ikolu ie. 7 Na a Jeson e toli'aasirerue hunie kirerue ke ii'o i nume ingeie. Oto ahutada kire ko meni lae hu'isie mo ha'atolanga inemauri ni Rom aana kire ko unue uri ngaeta mwane aaopa, ingeie oto na'ohai inemauri, na satana a Jisas.”
8 Oto mo Jiu kire tohungei da mahuro oto hiito'o pe'ie mo wala urine hunie saena ahutana mwala aana huilume ngeena na oto mo rato ni mwane no'one. 9 Lae-lae kire ko deu rarahie oto a Jeson na ngaeta mo mwaasine i lalo aana Kraes hunie kire ke hiri aani to'oha, oto puriha'ana kire si toli'aasie kire ke lae.
A Pol Na Saelas
Kire Laeliwala I Berea
10 Oto maholo na ko si rodo, mo mwaasine i lalo aana Kraes kire si uusunge'i mumuni aana a Pol na Saelas hunie huilume i Berea. Maholo kirerue hule ta'au i Berea kirerue lae oto hunie nume ni palo-palo mo Jiu. 11 Na aana huilume ngeena, tolahana ahutana mwala e tohungei diana, liue mwala i Tesalonaeka. Mo Berea kire tohungei mwa'e-mwa'e ni rongo i sulie walana Pol pe'i heitalea mo wala ngeena i laona mo Uusu-uusu Maa'i, ohe kire to'ohuu wa ha'ike. 12 Na hungelana mo Jiu na mo Aapoloa Aaopa na ngaeta mo na'ohai keni aada kire mani hiiwalaimoli oto no'one.
13 Ta'e maholo mo rato ni Jiu weu i Tesalonaeka kire rongoa uri a Pol ko taroha'inie lo'u walana God ta'au i Berea, kire lae mai kire ko si ere i saena mwala hunge lo'u aana huilume ngeena hunie kire ke saewasulirerue. 14 Oto mo mwaasine i lalo aana Kraes kire uusunge'inie a Pol mwaanie hanue ngeena hunie nga leu kara'inie aasi, ta'e a Saelas na Timoti kirerue oore mola i Berea. 15 Na mo iini nge kire hakusie a Pol kire lae tara'asi oto pe'ie hule aana huilume i Atens. Oto puriha'ana kire lae mwaanie a Pol aana huilume ngeena, kire si lae pe'ie mei wala a Pol hunie a Saelas na Timoti uri kirerue ke lae lau-leu i saana Pol.
A Pol E Laeliwala I Atens
16 Maholo a Pol ko maa'oohie a Saelas na a Timoti wau i Atens, saena ko tohungei huu aana ko leesie huilume ngeena e honu mola aana nunune mo pweai god. 17 Oto e lae i laona nume ni palo-palo mo Jiu huni ere-ere nada na ta'ena nga iini ko lae no'one mai huni palo-paloa God pe'ire. Na suli dinge ko lae-lae no'one aana leu ni uusi'e huni ere pe'ie mwala nge kire ko lae-lae mai i leune.
18 I Atens mo pulitaa oto hunge mala mo Epikiurian na mo Stoek† kire ko ere-ere oto hiito'o i sulie nga taa e tohungei roro'a hunie mauriha'ana iinoni. Oto ngaeta mo ha'a-uusuli aana e ro pulitaa ngeena kire rongoa ere-erenga a Pol, oto kire ko te'uri, “?Nga taa ni e rongo mala wisi ko nore-nore ngeena? ?Nga taa ni a mwaena ko sare unuena?” Na ngaeta mo iini ko te'uri, “Ohe ko ere i sulie ngaeta god aana mo po'o ni henue hai aaopa'i ni ngeena.” Kire ko ere urine aena aana a Pol ko taroha'inie Tataroha Diana i sulie a Jisas na ta'ela'inge ingeie mwaanie maenga.
19 Oto kire toolea a Pol i na'ona pulitaa ni lei-lei nge kire haara'inire aana Ariopagas,† na kire ko dolosi aana, kire ko te'uri, “Melu ko sare saie mei ha'a-uusulinge haalu nge o ko laenga'inie ngeena. 20 Aana mo wala o ko unu'i ngeena, kire kele rongo aaopa huni'emeelu. Oto melu ko tohungei sare sai diana aana mei ha'a-uusulinge haalu ngeena.” 21 Aana mwala ni Atens na mo awataa nge kire lae mai ii'o aana huilume ngeena kire sai te'urine tarau. Aana kire ii'o oto mola huni rongo hunie ta'ena nga mei ola haalu ko reu huni lalado i sulie.
22 Oto a Pol e uure i na'ona pulitaa ngeena, ko si te'uri, “Mo Atens, nou lio saie uri omu tohungei diana aani palonga. 23 No ko ere urine aena aana maholo nou lae-lae hailiu i laona huilume i'omu, nou leesie mo leu oto hunge nge omu ko aare-aarenga'i eeni, na nou leesie omu uusue no'one mo wala aana ngaeta ora ni uunu-uunu e te'uri, ‘Ora ni uunu-uunu i saana li'oa kolu ka'a saie.’ Oto li'oa nge omu ko palo-paloa urine, ma'alana omu ka'a saie, ta'e ingeie nge no ko ere-ere i sulie huni'omu ienini. 24 Li'oa ngeena ingeie oto God nge e ha'aholaa walumalau na ahutana mo ola i lalo aana, na ingeie nge e aalaha haahie i Lengi na mai aano. Oto e ka'a o'o'o ike i laona mo nume maa'i ikie mo iinoni nge kie ko eu'esui'i. 25 Na e ka'a hari hunie ike nga mei ola hunie kie ke pe'ie aana. !Ha'ike! Ingeie maraana ni e niie mauringe hunikie, na e niie walu ola nge kie to'o aani. 26 A God e ha'aholaa eetana nga mwane a Adam, na mwaanie mola ta'a-ta'a iinoni ngeena nge a God e si esuie mo taungei iinoni hai aaopa'i hunie kire ke lai ii'osie walumalau. Na e totohoa oto mo leu hunie kire kei ii'o aani, na e pongie oto mauringe ikire. 27 A God e asuie walu ola ngeena aena aana e saeto'o aana kie ke haitalea, na maholo kie kei heitalea, kie kei haro lio oodoie taane, aena aana e ka'a ii'o ha'ataulie ike nga iini aaka. 28 Mala ka'u ngaeta mwane saenanau i'omu e uusue wau i na'o uuri, ‘Aena aana a God mola e da kie ii'o i laona walumalau, na kie ko meu-meuri, na kie sai lae hailiu.’ Na e uusue no'one uuri, ‘Ahutaka kie mani ne'ie mo mwela ingeie hali'ite.’ 29 Oto aena a God e niie mauringe hunikie mala mo mwela ingeie, nge kie ke su'uri ne'i-ne'isae uri a God nga ola kie sai eedumie mola aani kol wa aani siliva wa aani heu. Aana a God e ka'a urihana ike ola nge nimana iinoni wa saenanaunge iinoni e sai esuie. 30 Wau i na'o maholo mwala kire ka'a lio saie ue a God, e ka'a ha'aloire ike. Ta'e maholo ienini nge ko tohungei ere hiito'o hunie ahutana mwala i laona walumalau uri kire ke oonisae mwaanie mo ooraha'aa ikire. 31 Aana e pongie oto hai dinge hunie kei leie walumalau aana, na kei leie mwala oto i sulie nga taa e saie e oodo ta'ingelu. Na e lio hilisie oto iini nge kei leie mwala urine, na e haata'i diana aana oto hunie ahutana mwala aana e ta'ea ka'u iinine mwaanie maenga.”
32 Maholo mwala kire rongoa uri a Pol ko ere i sulie ta'ela'inge mwaanie maenga, oto ngaeta mo iini ko ha'amwasi mola aana. Ta'e ngaeta mo iini kire ko te'uri, “Melu saeto'o aana o ke ere i sulie mei ne'isaenga ngeena lo'u aana nga maholo.” 33 Oto a Pol e si lae mwaanie pulitaa ngeena. 34 Ta'e ngaeta mo iini kire ko lulu i sulie oto walana a Pol na kire ko hiiwalaimoli oto aana a Jisas. Na ngaeta mo iini aada nge a Daeonisias ngaeta mwane no'one aana pulitaa Ariopagas ngeena, pe'ie ngaeta hu'e satana a Damaris, na ngaeta mwala lo'u.
† 17:18 17:18 Pulitaa mo Epikiurian ngeena kire hiiwalaimoli uri e lae wai roro'a hunie mo iinoni kire ke da mola mo ola hunie kire ke ilenimwa'e. Ta'e pulitaa mo Stoek ngeena kire hiiwalaimoli uri e lae wai roro'a hunie mo iinoni kire ke su'uri deu mola i sulie hari-huninge ikire, ta'e kire ke asuie mola nga taa kire lo'onga'inie e oodo. † 17:19 17:19 Pulitaa kire haara'inie Ariopagas ngeena ko lio i sulie mo ha'a-uusulinge uri taa kire sai maaie i laona huilume ikire ngeena.