\NormalFont\ShortTitle{ЭКЛЕЗІЯСТ}

{\MT КНІГА ЭКЛЕЗІЯСТА



\par }\ChapOne{Экл 1}{\MM \VerseOne{1}Слова Эклезіяста, сына Давіда, валадара ў Ерусаліме.


\par }{\MM \VS{2}Марнасьць марнасьцяў, сказаў Эклезіяст, марнасьць марнасьцяў, усё — марнасьць.


\par }{\MM \VS{3}Якая карысьць чалавеку з усёй цяжкай працы ягонай, якую ён робіць пад сонцам?


\par }{\MM \VS{4}Пакаленьне адыходзіць і пакаленьне прыходзіць, а зямля на вякі трывае.


\par }{\MM \VS{5}Узыйшло сонца, і зайшло сонца, і сьпяшаецца на месца сваё, дзе яно ўзыходзіць.


\par }{\MM \VS{6}Вецер ідзе на поўдзень і паварочвае на поўнач, кружляючы, кружляе, дзьме вецер і вяртаецца вецер на кружэньне сваё.


\par }{\MM \VS{7}Усе рэкі цякуць у мора, і мора не перапаўняецца; да месца, з якога рэкі цякуць, вяртаюцца яны, каб [зноў] адтуль выцякаць.


\par }{\MM \VS{8}Усе словы стамляюць, ня можа чалавек выказаць [усяго]. Не насыціцца вока гляджэньнем, і не напоўніцца вуха слуханьнем.


\par }{\MM \VS{9}Што было, тое і будзе, а што рабілася, тое і будзе рабіцца, і няма нічога новага пад сонцам.


\par }{\MM \VS{10}Бывае рэч, пра якую кажуць: “Глядзі, вось гэта новае”, але гэта было ўжо ў вяках, што былі перад намі.


\par }{\MM \VS{11}Няма памяці пра тых, што раней жылі, і таксама пра тых, што потым жыць будуць, ня будзе памяці ў тых, якія бу­дуць пасьля іх.


\par }{\MM \VS{12}Я, Эклезіяст, быў валадаром Ізраіля ў Ерусаліме.


\par }{\MM \VS{13}І аддаў я сэрца маё, каб шукаць і дасьледаваць з мудрасьцю ўсё, што дзеецца пад небам. Гэты кепскі занятак даў Бог сынам чалавечым, каб былі занятыя ім.


\par }{\MM \VS{14}Глядзеў я на ўсе справы, якія робяцца пад сонцам; і вось, усё — марнасьць і пагоня за ветрам.


\par }{\MM \VS{15}Крывое ня можна зрабіць простым, і тое, чаго няма, нельга палічыць.


\par }{\MM \VS{16}Сказаў я ў сэрцы маім, кажучы: “Вось, я ўзьвялічыўся і прыдбаў мудрасьці больш за ўсіх, што былі раней за мяне ў Ерусаліме; і сэрца маё ўбачыла шмат мудрасьці і веданьня”.


\par }{\MM \VS{17}І аддаў я сэрца маё, каб пазнаць мудрасьць і пазнаць шаленства і глупоту; і спазнаў, што і гэта — турбаваньне духа.


\par }{\MM \VS{18}Бо з вялікай мудрасьці шмат смутку, і хто павялічвае веданьне, павялічвае боль.




\par }\Chap{Экл 2}{\MM \VerseOne{1}Сказаў я ў сэрцы маім: “Вось жа цяпер паспрабую радасьць і пагляджу на тое, што добрае”, але гэта таксама марнасьць.


\par }{\MM \VS{2}Пра сьмех сказаў я: “Шаленства!”, і пра радасьць: “Што яна зробіць?”


\par }{\MM \VS{3}Вырашыў я ў сэрцы маім дазволіць целу майму віно, але каб сэрца маё кіравалася мудрасьцю, і трымацца глупоты, аж пакуль ня ўбачу, што добра для сыноў чалавечых, каб рабіць пад сонцам у палічаных днях жыцьця свайго.


\par }{\MM \VS{4}Я павялічыў справы свае: пабудаваў сабе дамы і пасадзіў для сябе вінаграднікі,


\par }{\MM \VS{5}залажыў для сябе сады і гаі, і пасадзіў у іх усялякіх дрэваў пладовых,


\par }{\MM \VS{6}і зрабіў сабе сажалкі з вадою, каб напойваць лес, у якім растуць дрэвы.


\par }{\MM \VS{7}Я набыў нявольнікаў і нявольніц, і чэлядзь была ў мяне, таксама статкі валоў і чароды авечак былі ў мяне большыя, чым у-ва ўсіх, што былі раней за мяне ў Ерусаліме.


\par }{\MM \VS{8}Я назьбіраў сабе таксама срэбра і золата, і каштоўнасьці валадароў і акругаў; завёў сьпевакоў і сьпявачак, і асалоду сыноў чалавечых, мноства наложніцаў.


\par }{\MM \VS{9}І зрабіўся я вялікшым і заможнейшым за ўсіх, якія былі раней за мяне ў Ерусаліме; а мудрасьць мая была са мною.


\par }{\MM \VS{10}І ўсё, чаго жадалі вочы мае, я не адмаўляў ім, і не забараняў сэрцу свайму ніякай радасьці, бо сэрца маё радавалася з усёй цяжкай працы маёй, і гэта была доля мая ў-ва ўсёй цяжкай працы маёй.


\par }{\MM \VS{11}І азірнуўся я на ўсе справы свае, якія зрабілі рукі мае, і на цяжкую працу маю, якую рабіў, працуючы, і вось, усё — марнасьць і пагоня за ветрам, і няма карысьці з гэтага пад сонцам.


\par }{\MM \VS{12}І азірнуўся я, каб паглядзець на мудрасьць, і шаленства, і глупоту, бо што можа зрабіць чалавек, які прыйдзе пасьля валадара, звыш таго, што раней рабілася.


\par }{\MM \VS{13}І ўбачыў я, што з мудрасьці большая карысьць, чым з глупоты, падобна як карысьць са сьвятла большая, чым з цемры.


\par }{\MM \VS{14}Мудры [мае] вочы свае ў галаве сваёй, а дурань хо­дзіць у цемры. І пазнаў я таксама, што тая самая доля спаткае іх усіх.


\par }{\MM \VS{15}І сказаў я ў сэрцы маім: “Калі адна доля будзе для мяне і для дурня, навошта мне вялікая мудрасьць?” І сказаў я ў сэрцы маім: “Гэта таксама марнасьць”.


\par }{\MM \VS{16}Бо ня будзе на вякі памяці пра мудрага, як і пра дурня. Тое, што цяпер ёсьць, у дні наступныя ўсё забудзецца, і мудры памірае гэтак сама, як і дурань.


\par }{\MM \VS{17}І зьненавідзеў я жыцьцё, бо ліхімі былі для мяне справы, што робяцца пад сонцам; бо ўсё — марнасьць і пагоня за ветрам.


\par }{\MM \VS{18}І зьненавідзеў я ўсю цяжкую працу маю, якой працаваў пад сонцам, якую мушу пакінуць чалавеку, які будзе пасьля мяне.


\par }{\MM \VS{19}І хто ведае, ці мудрым ён будзе, ці неразумным? А ён будзе панаваць над [пладамі] ўсёй цяжкай працы маёй, дзеля якіх я працаваў і якія мудрасьцю зьбі­раў пад сонцам. І гэта таксама марнасьць.


\par }{\MM \VS{20}І павярнуўся я, каб адцурацца сэрцу майму ад усёй цяжкай працы, якой я працаваў пад сонцам.


\par }{\MM \VS{21}Бо ёсьць так, што чалавек, які працуе з мудрасьцю, і з веданьнем, і пасьпяхова, аддае набытак свой чалавеку, які не працаваў над гэтым. І гэта таксама марнасьць і вялікае зло.


\par }{\MM \VS{22}Бо што будзе мець чалавек з усёй цяжкай працы сваёй і турбаваньняў сэрца свайго, якімі ён спрацаваны пад сонцам?


\par }{\MM \VS{23}Бо ўсе дні ягоныя — боль, і занятак ягоны — смутак, нават уначы не адпачывае сэрца ягонае. І гэта таксама марнасьць.


\par }{\MM \VS{24}Няма нічога лепшага чалавеку, як есьці і піць, і даваць душы сваёй [карыстацца] дабром цяжкай працы сваёй. Таксама ўбачыў я, што гэта з рукі Божай [паходзіць].


\par }{\MM \VS{25}Бо хто еў і хто пасьпяшаўся [мець усё] так, як я?


\par }{\MM \VS{26}Бо чалавеку, які добры перад абліччам Ягоным, Ён дае мудрасьць, і веданьне, і радасьць, а грэшніку дае занятак, каб зьбіраў, і назапашваў, і [потым] аддаў таму, хто добры перад абліччам Божым. І гэта таксама марнасьць і пагоня за ветрам.




\par }\Chap{Экл 3}{\MM \VerseOne{1}Для ўсяго ёсьць свой тэрмін, і час для кожнай рэчы пад небам;


\par }{\MM \VS{2}Час нараджацца і час паміраць, час садзіць і час вырываць тое, што пасаджана.


\par }{\MM \VS{3}Час забіваць і час лекаваць, час разбураць і час будаваць.


\par }{\MM \VS{4}Час плакаць і час сьмяяцца, час галасіць і час танчыць.


\par }{\MM \VS{5}Час кідаць камяні і час зьбі­раць камяні, час абдымаць і час пазьбягаць абдымкаў.


\par }{\MM \VS{6}Час шукаць і час губляць, час захоўваць і час пакідаць.


\par }{\MM \VS{7}Час разьдзіраць і час сшы­ваць, час маўчаць і час гаварыць.


\par }{\MM \VS{8}Час любіць і час ненаві­дзець, час вайны і час міру.


\par }{\MM \VS{9}Што за карысьць мае з працы сваёй той, хто працуе?


\par }{\MM \VS{10}І я ўбачыў занятак, які даў Бог сынам чалавечым, каб яны займаліся ім.


\par }{\MM \VS{11}Усё Ён зрабіў прыгожым у свой час; і даў ім вечнасьць у сэрца, аднак чалавек не спасьцігне справаў, якія робіць Бог, ад пачатку аж да канца.


\par }{\MM \VS{12}І даведаўся я, што няма для іх нічога лепшага, як весяліцца і рабіць добрае ў жыцьці сваім.


\par }{\MM \VS{13}І тое, што кожны чалавек есьць і п’е, і бачыць добрае з усёй цяжкай працы сваёй, — гэта дар Божы.


\par }{\MM \VS{14}І даведаўся я, што ўсё, што робіць Бог, трывае на вякі; нельга да таго дадаць і нельга ад таго адняць, і Бог робіць так, каб баяліся аблічча Яго.


\par }{\MM \VS{15}Тое, што было, цяпер ёсьць, і тое, што мае быць, ужо было, і Бог знаходзіць тое, што прамінула.


\par }{\MM \VS{16}І яшчэ бачыў я пад сонцам: месца суду, а там беззаконьне, месца праведнасьці, а там няправасьць.


\par }{\MM \VS{17}Сказаў я ў сэрцы маім: “Праведніка і бязбожніка будзе судзіць Бог, бо там ёсьць час на кожную рэч і на кожную справу”.


\par }{\MM \VS{18}Сказаў я ў сэрцы маім пра сыноў чалавечых, што Бог ачышчае іх і паказвае, што яны самі па сабе — як тая жывёла.


\par }{\MM \VS{19}Бо доля сыноў чалавечых і доля жывёлы — аднолькавая доля; як тыя паміраюць, так і гэтыя паміраюць, і дух [жыцьця] аднолькавы для ўсіх, і няма ў чалавека перавагі над жывёлаю, бо ўсё — марнасьць.


\par }{\MM \VS{20}Усё ідзе ў адно месца, усё з пылу паўстала, і ўсё ў пыл вяртаецца.


\par }{\MM \VS{21}Хто ведае, ці дух сыноў чалавечых узыходзіць угору, ці дух жывёлы зыходзіць уніз, у зямлю?


\par }{\MM \VS{22}І ўбачыў я, што нічога няма лепшага для чалавека, як радавацца са справаў сваіх, бо гэта доля ягоная. Бо хто прывядзе яго паглядзець на тое, што будзе пасьля яго?




\par }\Chap{Экл 4}{\MM \VerseOne{1}І я павярнуўся, і ўбачыў усякі прыгнёт, які робіцца пад сонцам, і вось, слёзы прыгнечаных, і няма для іх суцяшэньня; і ў руцэ прыгнятальнікаў — сіла, і няма для іх суцяшэньня.


\par }{\MM \VS{2}І я больш пахваліў памёршых, якія ўжо памерлі, чым жывых, якія яшчэ жывуць.


\par }{\MM \VS{3}А лепшы за іх абодвух той, якога яшчэ няма, які ня бачыў ліхія справы, што робяцца пад сонцам.


\par }{\MM \VS{4}І ўбачыў я, што кожная цяжкая праца і кожны посьпех у справах выклікае зайзд­расьць да чалавека ў бліжняга [ягонага]. Гэта таксама мар­насьць і пагоня за ветрам.


\par }{\MM \VS{5}Дурань складвае рукі свае і зьядае цела сваё.


\par }{\MM \VS{6}Лепшая адна поўная жменя са спакоем, чым абедзьве жмені напоўненыя, а з імі цяжкая праца і пагоня за ветрам.


\par }{\MM \VS{7}І я павярнуўся, і ўбачыў марнасьць пад сонцам.


\par }{\MM \VS{8}[Чалавек] адзін, і няма другога, таксама няма ані сына, ані брата ў яго, і няма канца ўсёй цяжкай працы ягонай, і вока ягонае не насычаецца багацьцем, [і кажа ён:] “Для каго я працую і пазбаўляю душу сваю дабра?” Гэта таксама марнасьць і кепскі занятак.


\par }{\MM \VS{9}Лепш двум, чым аднаму, таму што маюць добрую ўзнагароду за цяжкую працу сваю.


\par }{\MM \VS{10}Бо калі адзін упадзе, другі падыме таварыша свайго. Але гора аднаму, як ён упадзе, і няма другога, каб падняць яго.


\par }{\MM \VS{11}Таксама, калі ляжаць двое, будзе цёпла ім; а як адзін можа сагрэцца?


\par }{\MM \VS{12}І, калі хто зможа перамагчы аднаго, дык двое супрацьстануць яму, і вяроўка патройная ня хутка парвецца.


\par }{\MM \VS{13}Лепш хлопец бедны і мудры, чым валадар стары і дурны, які ня можа ўжо прый­маць парады.


\par }{\MM \VS{14}Бо той выходзіць з вязьніцы, каб валадарыць, а гэты ў валадарстве сваім можа стаць бедаком.


\par }{\MM \VS{15}І я бачыў усіх, хто жыве і ходзіць пад сонцам, з тым хлопцам, другім, які стане на месца ягонае.


\par }{\MM \VS{16}Няма канца ўсяму народу, усім, якія былі перад ім, але тыя, што пасьля будуць, ня будуць радавацца дзеля яго. І гэта таксама марнасьць і турбаваньне духа.


\par }{\MM \VS{17}Захоўвай ногі свае, калі ідзеш у Дом Божы, і набліжайся туды, каб слухаць, а не складаць ахвяры як дурні, бо яны ня маюць веданьня, робячы зло.




\par }\Chap{Экл 5}{\MM \VerseOne{1}Ня будзь хуткі вуснамі тваімі, і сэрца тваё няхай не сьпяшаецца вымавіць слова перад абліччам Божым, таму што Бог у небе, а ты — на зямлі. Дзеля гэтага няхай словы твае будуць нешматлікімі.


\par }{\MM \VS{2}Бо ад мноства заняткаў прыходзіць сон, і мноства словаў [мае] голас дурня.


\par }{\MM \VS{3}Калі абяцаеш абяцаньне Богу, не марудзь выканаць яго, бо Ён ня мае ўпадабаньня да дурняў. Калі што абяцаеш — споўні.


\par }{\MM \VS{4}Шмат лепш не абяцаць, чым паабяцаць і ня споўніць.


\par }{\MM \VS{5}Не дазваляй вуснам тваім уводзіць у грэх цела сваё і не кажы перад анёлам, што гэта памылка; навошта [табе], каб Бог загневаўся на голас твой і зьнішчыў справы рук тваіх.


\par }{\MM \VS{6}Бо ў мностве сноў і ў памнажэньні словаў — марнасьць, але ты бойся Бога!


\par }{\MM \VS{7}Калі ты будзеш бачыць прыгнёт беднага і парушэньне суду і праведнасьці ў нейкай акрузе, не зьдзіўляйся гэтым [рэчам], але мей суцяшэньне, бо высокага пільнуе вышэйшы, а над імі — яшчэ вышэйшы.


\par }{\MM \VS{8}І карысна для зямлі ў-ва ўсім, калі валадар абрабляе поле.


\par }{\MM \VS{9}Хто любіць срэбра, той не насыціцца срэбрам, і хто лю­біць багацьце, той ня будзе мець карысьці [з яго]; і гэта таксама марнасьць.


\par }{\MM \VS{10}Памнажаюцца даброцьці, памнажаюцца і тыя, што іх зьядаюць; і што за карысьць уласьніку з гэтага, хіба, гледзячы, глядзець вачыма сваімі?


\par }{\MM \VS{11}Салодкі сон таго, хто працуе, ці мала, ці шмат ён пад’еў, але сытасьць багатага не дае яму заснуць.


\par }{\MM \VS{12}Ёсьць ліхая нядоля, якую я бачыў пад сонцам, — багацьце, якое захоўваецца на шкоду таму, хто мае яго.


\par }{\MM \VS{13}І загінула багацьце тое ў нешчасьлівым выпадку; і нарадзіў ён сына, і няма нічога ў руках ягоных.


\par }{\MM \VS{14}Бо як выйшаў ён з улоньня маці сваёй голы, так і вернецца назад, як прыйшоў, і нічога не забярэ рукою сваёю з таго, што прыйшло праз цяжкую працу ягоную.


\par }{\MM \VS{15}І гэта таксама ліхая нядоля: якім прыйшоў, такім і адыйдзе, і якая карысьць яму з таго, што працаваў на вецер?


\par }{\MM \VS{16}Таксама ўсе дні свае ён еў у цемры, у смутку вялікім, у немачы і прыкрасьці.


\par }{\MM \VS{17}Вось што я ўбачыў: добра і прыгожа [чалавеку] есьці і піць, і бачыць добры [плод] кожнай цяжкай працы сваёй, якой працаваў пад сонцам у палічаных днях жыцьця свайго, якое даў яму Бог, бо гэта доля ягоная.


\par }{\MM \VS{18}Таксама калі якому чалавеку Бог даў багацьце і маёмасьць, і даў уладу спажыць гэта, і браць частку сваю, і радавацца з цяжкай працы сваёй, дык гэта дар Божы.


\par }{\MM \VS{19}Бо ня будзе ён шмат памятаць пра дні жыцьця свайго, таму Бог дае радасьць у сэрца ягонае.




\par }\Chap{Экл 6}{\MM \VerseOne{1}Ёсьць ліха, якое я бачыў пад сонцам, і цяжкае яно для чалавека:


\par }{\MM \VS{2}Чалавек, якому Бог дае багацьце, і маёмасьць, і славу, і няма ніякай нястачы для душы ягонай ні ў чым, чаго не пажадаў бы ён, і не дае яму Бог улады, каб спажыць гэта, але чужы чалавек спажывае тое. Гэта марнасьць і ліхая немач.


\par }{\MM \VS{3}Калі б нарадзіў чалавек сто [дзяцей], і пражыў шмат гадоў, і было б шмат дзён гадоў ягоных, але душа ягоная не насыцілася дабром, і нават не было б магілы для яго, я скажу, што лепшая [доля] спарона, чым таго [чалавека].


\par }{\MM \VS{4}Бо ён прыйшоў як мар­насьць, і ў цемру ідзе, і цемраю пакрыта імя ягонае,


\par }{\MM \VS{5}нават ня ўбачыў ён сонца, і нічога не спазнаў, [але] мае большы спакой, чым [чалавек] той.


\par }{\MM \VS{6}І хоць бы той [чалавек] жыў дзьве тысячы гадоў, і ня ўбачыў дабра, ці ж не ў адно месца ўсе ідуць?


\par }{\MM \VS{7}Уся цяжкая праца чалавека — дзеля вуснаў ягоных, але душа ягоная не насычаецца.


\par }{\MM \VS{8}Бо чым лепшы мудры за дурня? Чым [лепшы] прыгнечаны, які ведае, як хадзіць перад жывымі?


\par }{\MM \VS{9}Лепш тое, што бачаць вочы, чым тое, куды імкнецца душа. Таксама гэта — марнасьць і пагоня за ветрам.


\par }{\MM \VS{10}Хто як названы, такое імя ягонае; і вядома, што ён — чалавек, і ня можа ён судзіцца з тым, хто мацнейшы за яго.


\par }{\MM \VS{11}Дзе шмат слоў, там памнажаецца марнасьць; і што мае з гэтага чалавек?


\par }{\MM \VS{12}Бо хто ведае, што добра для чалавека ў жыцьці, у палічаных днях марнага жыцьця, якое праходзіць, як цень? І хто распавядзе чалавеку, што будзе пасьля яго пад сонцам?




\par }\Chap{Экл 7}{\MM \VerseOne{1}Лепш [добрае] імя, чым добры алей, і [лепш] дзень сьмерці, чым дзень нараджэньня.


\par }{\MM \VS{2}Лепш ісьці ў дом жалобы, чым ісьці ў дом сьвяткаваньня, бо там — канец кожнага чалавека, і [чалавек] жывы складае гэта ў сэрцы сваім.


\par }{\MM \VS{3}Лепш смутак, чым сьмех, бо праз засмучанае аблічча будзе лепшым сэрца.


\par }{\MM \VS{4}Сэрца мудрых — у доме жалобы, а сэрца дурняў — у доме радасьці.


\par }{\MM \VS{5}Лепш чалавеку слухаць дакараньні мудрага, чым слухаць сьпеў дурняў.


\par }{\MM \VS{6}Бо сьмех дурня — як трэс­кат трэсак пад гаршчком. І гэта таксама марнасьць.


\par }{\MM \VS{7}Бо прыгнёт [іншых] мудрага робіць шалёным, і падарунак псуе сэрца.


\par }{\MM \VS{8}Лепш канец справы, чым яе пачатак, лепш павольны [на гнеў], чым фанабэрысты.


\par }{\MM \VS{9}Ня будзь хуткі да гневу ў духу тваім, бо гнеў жыве ў заўлоньні дурняў.


\par }{\MM \VS{10}Не кажы: “Што гэта такое, што ранейшыя дні былі лепшыя, чым цяперашнія?”, бо ня з мудрасьці ты пытаешся пра гэта.


\par }{\MM \VS{11}Добрая мудрасьць разам са спадчынай, асабліва для таго, хто бачыць сонца.


\par }{\MM \VS{12}Бо ў ценю мудрасьці як у ценю срэбра; і карысьць веданьня [ў тым, што] мудрасьць дае жыцьцё таму, хто мае яе.


\par }{\MM \VS{13}Паглядзі на справы Божыя, бо хто можа выпрастаць тое, што Ён скрывіў.


\par }{\MM \VS{14}У дзень добры карыстайся з добрага, а ў дзень ліхі ўбач, што адно зрабіў Бог насупраць другога, так што не знойдзе чалавек, што будзе пасля яго.


\par }{\MM \VS{15}Усё гэта я бачыў у дні марнасьці маёй: вось, праведнік гіне ў праведнасьці сваёй, і вось бязбожнік доўга жыве ў ліхоце сваёй.


\par }{\MM \VS{16}Ня будзь залішне праведны, і ня будзь надта мудры! Навошта маеш нішчыць сам сябе?


\par }{\MM \VS{17}Не асуджай залішне і ня будзь дурнем! Навошта табе паміраць ня ў свой час?


\par }{\MM \VS{18}Добра, калі будзеш трымацца аднаго, і ад другога не прыбірай рукі тваёй, бо той, хто баіцца Бога, пазьбегне ўсяго гэтага.


\par }{\MM \VS{19}Мудрасьць робіць мудрага мацнейшым за дзесяць уладароў, якія ў горадзе.


\par }{\MM \VS{20}Бо няма на зямлі чалавека праведнага, які робіць дабро і не грашыць.


\par }{\MM \VS{21}Таксама кожнае слова, што гавораць, не ўкладай у сэрца тваё, і ня слухай, як слуга твой праклінае цябе;


\par }{\MM \VS{22}бо ведае сэрца тваё, што ты шмат разоў таксама праклінаў іншых.


\par }{\MM \VS{23}Усё гэта я выпрабаваў мудрасьцю. Я сказаў: “Я буду мудрым”, але [мудрасьць] далёка ад мяне.


\par }{\MM \VS{24}Далёка тое, што ўжо было, і глыбокае, глыбокае. Хто знойдзе яго?


\par }{\MM \VS{25}Зьвярнуў я сэрца маё, каб спазнаць і дасьледаваць, і шукаць мудрасьць і разуменьне, і каб спазнаць, што бязбожнасьць — дурасьць, а глупота — шаленства.


\par }{\MM \VS{26}І знайшоў я, што гарчэйшая за сьмерць жанчына, у якой сэрца як пастка і сіло, а рукі ейныя — як путы. Хто добры перад абліччам Бога, той уратуецца ад яе; а грэшнік будзе злоўлены ёю.


\par }{\MM \VS{27}Вось гэта я знайшоў, сказаў Эклезіяст, адно з другім [параўноўваючы], каб знайсьці разуменьне.


\par }{\MM \VS{28}Чаго яшчэ шукала душа мая і не знайшла? Чалавека аднаго з тысячы я знайшоў, а жанчыны сярод усіх іх не знайшоў.


\par }{\MM \VS{29}Вось толькі гэта я знайшоў, што Бог зрабіў чалавека правым, а яны шукаюць усялякія прыдумкі.




\par }\Chap{Экл 8}{\MM \VerseOne{1}Хто як мудрэц, і хто ведае значэньне рэчаў? Мудрасьць чалавека прасьвятляе аблічча ягонае, і суровасьць аблічча ягонага зьмяняецца.


\par }{\MM \VS{2}Я [раю]: [Словы] вуснаў валадара захоўвай дзеля словаў прысягі перад Богам.


\par }{\MM \VS{3}Не сьпяшайся зыходзіць ад аблічча ягонага, не стой пры словах ліхіх, бо ўсё, што захоча, ён зробіць.


\par }{\MM \VS{4}Дзе слова валадара, там улада, і хто скажа яму: “Што ты робіш?”


\par }{\MM \VS{5}Хто захоўвае прыказаньне, не дазнае ніякага ліха. А сэрца мудрага спазнае і час, і суд,


\par }{\MM \VS{6}бо для кожнай рэчы ёсьць час і суд, а вялікае ліха чалавеку з-за таго,


\par }{\MM \VS{7}што ня ведае ён, што будзе, і як гэта будзе, хто паведаміць яму?


\par }{\MM \VS{8}Няма чалавека, які мае ўладу над ветрам, каб утрымаць вецер, і няма ўладара над днём сьмерці, і няма звальненьня ў гэтай вайне, і не ўратуе беззаконьне таго, хто мае яго.


\par }{\MM \VS{9}Усё гэта я бачыў, і прыкладаў сэрца маё да ўсіх справаў, якія робяцца пад сонцам, [бачыў] час, калі чалавек мае ўладу над чалавекам на гора яму.


\par }{\MM \VS{10}Таксама бачыў я злачынцаў пахаваных, і прыходзілі [да іх], і адыходзілі ад месца сьвятога, і забываліся ў горадзе, што яны так рабілі. І гэта таксама марнасьць.


\par }{\MM \VS{11}Бо не адразу выносіцца прысуд супраць ліхіх учынкаў. Дзеля гэтага сэрца сыноў чалавечых напоўнена імі, каб чыніць зло.


\par }{\MM \VS{12}Хоць грэшнік сто разоў чыніць зло, але доўга жыве. Але я ведаю таксама, што будзе добра тым, якія баяцца Бога, якія баяцца аблічча Ягонага.


\par }{\MM \VS{13}І ня будзе добра бязбожніку, і не падоўжыць ён дзён сваіх, падобны да ценю той, хто ня мае страху перад абліччам Божым.


\par }{\MM \VS{14}Ёсьць такая марнасьць, якая робіцца на зямлі, што ёсьць праведнікі, з якімі здараецца тое, на што заслугоўваюць учынкі бязбожнікаў, і ёсьць бязбожнікі, з якімі здараецца тое, на што заслугоўваюць учынкі праведнікаў. І я сказаў, што гэта таксама марнасьць.


\par }{\MM \VS{15}І пахваліў я радасьць, бо няма нічога чалавеку лепшага пад сонцам, як есьці і піць, і весяліцца, і гэта няхай будзе з ім у цяжкай працы ягонай у дні жыцьця ягонага, якія даў яму Бог пад сонцам.


\par }{\MM \VS{16}Калі прыклаў я сэрца маё, каб спазнаць мудрасьць і ўбачыць заняткі, якімі займаюцца на зямлі, бо дзень і ноч ня бачыць [чалавек] сну для вачэй сваіх,


\par }{\MM \VS{17}тады ўбачыў я ўсе справы Божыя, што чалавек ня можа зразумець справы, якія робяцца пад сонцам; і колькі б чалавек ні намагаўся шукаць гэта, нічога ня знойдзе; і хаця б мудры сказаў, што ведае, ён ня можа знайсьці.




\par }\Chap{Экл 9}{\MM \VerseOne{1}Да ўсяго гэтага я прыклаў сэрца сваё, каб спасьцігнуць усё гэта, што праведныя і мудрыя, і ўчынкі іхнія — у руцэ Божай, і таксама любоў і нянавісьць. І чалавек ня ведае ўсяго таго, што перад ім.


\par }{\MM \VS{2}Усё для ўсіх адно: адна доля для праведніка і для бязбожніка, для добрага і чыстага і для нячыстага, для таго, хто ахвяроўвае, і для таго, хто не ахвяроўвае, як для добрага, так і для грэшнага; як для таго, які прысягае, так і для таго, які прысягаць баіцца.


\par }{\MM \VS{3}І тое кепска ў-ва ўсім, што робіцца пад сонцам, што адна доля для ўсіх; і таксама сэрца сыноў чалавечых поўнае зла, і шаленства [маюць яны] ў сэрцы пад час жыцьця свайго, а потым [адыходзяць] да памёршых.


\par }{\MM \VS{4}Бо той, хто знаходзіцца між усімі жывымі, мае надзею, бо лепш жывы сабака, чым здохлы леў.


\par }{\MM \VS{5}Бо жывыя ведаюць, што памруць; а памёршыя нічога ня ведаюць, і ня маюць больш ніякай платы, бо забытая памяць пра іх.


\par }{\MM \VS{6}Таксама любоў іхняя і нянавісьць іхняя, і зайздрасьць іхняя ўжо счэзьлі, і ня ма­юць яны ўжо часткі на вякі ў-ва ўсім, што робіцца пад сонцам.


\par }{\MM \VS{7}Ідзі, еш з радасьцю хлеб твой і пі са спакойным сэрцам віно тваё, калі даспадобы Богу справы твае.


\par }{\MM \VS{8}Увесь час няхай будзе белым адзеньне тваё, і алею на галаве тваёй няхай не бракуе.


\par }{\MM \VS{9}Пражыві жыцьцё з жонкаю, якую кахаеш, у-ва ўсе дні марнага жыцьця твайго, якія дадзены табе пад сонцам на ўвесь час марнасьці тваёй, бо гэта частка твая ў жыцьці і ў-ва ўсёй цяжкай працы, якою працуеш пад сонцам.


\par }{\MM \VS{10}Усё, што можа зрабіць рука твая, рабі паводле сілы тваёй, бо ў адхлані, у якую ты ідзеш, няма ані справаў, ані разуменьня, ані веданьня, ані мудрасьці.


\par }{\MM \VS{11}І павярнуўся я, і ўбачыў пад сонцам, што ня шпаркім [даецца пасьпяховы] бег і не магутным — [перамога ў] вайне, і ня мудрым — хлеб, і не разумным — багацьце, і ня знаўцам — зычлівасьць, бо ад часу і выпадку залежыць усё гэта.


\par }{\MM \VS{12}Бо таксама ня ведае чалавек часу свайго. Як рыбы трапляюць у згубную сетку, і як птушкі заблытваюцца ў сіле, так сыны чалавечыя патрапляюць у ліхі час, які прыходзіць на іх нечакана.


\par }{\MM \VS{13}Таксама бачыў я такую мудрасьць пад сонцам, і вялікай яна [падалася] для мяне:


\par }{\MM \VS{14}Горад малы, і людзей у ім няшмат, і прыйшоў да яго вялікі валадар, і атачыў яго, і насыпаў супраць яго вялікія валы.


\par }{\MM \VS{15}І знайшоўся ў ім чалавек бедны і мудры, і выратаваў горад той мудрасьцю сваёю; і ніводзін чалавек не ўзгадаў гэтага беднага чалавека.


\par }{\MM \VS{16}І я сказаў: “Мудрасьць лепшая за сілу, але мудрасьцю беднага пагарджаюць, і словаў ягоных ня слухаюць”.


\par }{\MM \VS{17}Спакойныя словы мудрых паслухаць [лепш], чым крык таго, хто пануе сярод дурняў.


\par }{\MM \VS{18}Мудрасьць лепшая за зброю ваенную, а адзін грэшнік зьнішчыць шмат добрага.




\par }\Chap{Экл 10}{\MM \VerseOne{1}Мёртвая муха робіць сьмярдзючым алей, і вылівае яго знаўца пахошчаў. Больш важыць малое глупства, чым мудрасьць і слава.


\par }{\MM \VS{2}Сэрца мудрага [зьвяртаецца] ў правы бок, а сэрца дурня — у левы.


\par }{\MM \VS{3}Нават калі дурны ідзе дарогаю, яму не хапае розуму, і ён пакажа ўсім, што дурны.


\par }{\MM \VS{4}Калі гнеў вялікага пана ўзьнімецца супраць цябе, заставайся на месцы сваім, бо цьвярозыя паводзіны залагоджваюць вялікія правіны.


\par }{\MM \VS{5}Ёсьць ліха, якое я бачыў пад сонцам, нібыта памылка, якая выходзіць ад аблічча ўладара:


\par }{\MM \VS{6}дурань пастаўлены на высокасьці вялікай, а багатыя сядзяць нізка.


\par }{\MM \VS{7}Бачыў я слугаў на конях, і князёў, якія як слугі, ідуць па зямлі.


\par }{\MM \VS{8}Хто капае яму, той упадзе ў яе, а таго, хто ломіць агароджу, укусіць зьмяя.


\par }{\MM \VS{9}Хто перасоўвае камяні, можа скалечыцца імі, і хто коле дровы, можа быць у небясьпецы ад іх.


\par }{\MM \VS{10}Калі ступіцца жалезная [сякера] і лязо яе не навострана, трэба больш прыкладаць сілы, але больш карысьці будзе скарыстацца мудрасьцю.


\par }{\MM \VS{11}Калі ўкусіць зьмяя незагавораная, няма ўжо карысьці ад таго, хто ўмее загаворваць.


\par }{\MM \VS{12}Словы вуснаў мудрага — прыемнасьць, але вусны дурня губяць яго самога.


\par }{\MM \VS{13}Пачатак словаў вуснаў ягоных — глупота, а канец [прамовы] вуснаў ягоных – ліхое шаленства.


\par }{\MM \VS{14}Бязглузды памнажае словы, хоць ня ведае чалавек, што будзе потым, і што пасьля яго станецца, хто распавядзе яму?


\par }{\MM \VS{15}Праца дурняў стамляе іх, бо ня ведае ён [нават], як дайсьці ў горад.


\par }{\MM \VS{16}Гора табе, зямля, калі валадар твой — юнак, і калі твае князі ад раніцы ядуць.


\par }{\MM \VS{17}Шчасьлівая зямля, калі валадар — сын шляхетных, калі князі ядуць у час [адпаведны] для спасіленьня, а не каб нажэрціся.


\par }{\MM \VS{18}Дзе лянота, там правісае столь, і дзе апушчаны рукі, там працякае дом.


\par }{\MM \VS{19}Дзеля забавы ладзяць банкет, і віно разьвесяляе жыцьцё, а срэбра адказвае за ўсё.


\par }{\MM \VS{20}Нават у думцы сваёй не кляні валадара, і ў спальні сваёй не кляні багатага, бо птушкі нябесныя занясуць голас твой, і тыя, што маюць крылы, распавядуць слова.




\par }\Chap{Экл 11}{\MM \VerseOne{1}Пускай хлеб свой па вадзе, таму што праз шмат дзён знойдзеш яго.


\par }{\MM \VS{2}Давай частку сямі, і нават васьмі, бо ня ведаеш, якая бяда будзе на зямлі.


\par }{\MM \VS{3}Калі хмары будуць напоўненыя дажджом, яны выльлюць [яго] на зямлю, і калі дрэва ўпадзе на поўдзень або на поўнач, на месцы, дзе ўпадзе, там і застанецца.


\par }{\MM \VS{4}Хто назірае за ветрам, ня будзе сеяць, і хто глядзіць на хмары, ня будзе жаць.


\par }{\MM \VS{5}Калі ты ня ведаеш, які шлях ветру і як [паўстаюць] косткі ва ўлоньні цяжарнай, падобна ня ведаеш дзеяў Бога, Які робіць усё.


\par }{\MM \VS{6}Раніцаю сей насеньне тваё, і ў вечары не спыняй рукі тваёй, бо ты ня ведаеш, з чаго будзе больш карысьці, з аднаго ці з другога, ці з абодвух будзе аднолькава добра.


\par }{\MM \VS{7}Салодкае сьвятло, і добра вачам бачыць сонца.


\par }{\MM \VS{8}Бо калі шмат гадоў жыве чалавек, няхай радуецца з іх усіх, і няхай памятае пра дні цемры, бо будзе іх шмат. Усё, што надыйдзе — марнасьць.


\par }{\MM \VS{9}Радуйся, юнача, у маладосьці сваёй, і няхай сэрцу твайму будзе добра ў дні юнацтва твайго, і хадзі шляхамі сэрца твайго і паводле таго, што бачаць вочы твае, і ведай, што за ўсё гэта Бог прывядзе цябе на суд.


\par }{\MM \VS{10}І прыбяры смутак з сэрца твайго, і аддалі ліхоцьце ад цела твайго, бо маладосьць і цёмнасьць валасоў — марнасьць.




\par }\Chap{Экл 12}{\MM \VerseOne{1}І памятай пра Творцу твайго ў дні юнацтва твайго, пакуль ня прыйдуць дні ліхія, і пакуль не сустрэ­нуць цябе гады, пра якія скажаш: “Не падабаюцца мне яны”,


\par }{\MM \VS{2}пакуль не зацемрыцца сонца, і сьвятло, і месяц, і зоркі, пакуль ня вернуцца пасьля дажджу хмары,


\par }{\MM \VS{3}у дні, калі будуць дрыжэць вартаўнікі дому і хістацца мужы моцныя, і кінуць малоць млынары, бо іх будзе мала, і пацямнеюць тыя, што глядзяць праз вокны,


\par }{\MM \VS{4}і будуць замкнутыя дзьверы на вуліцу, і сціхне голас жорнаў, і будуць ускокваць на голас птушкі, і змоўкнуць усе дочкі сьпеваў,


\par }{\MM \VS{5}і будуць баяцца вышыняў, і жахацца на дарозе; і заквітнее дрэва мігдалёвае, і пацяжэе саранча, і асыпецца капэрс, бо пойдзе чалавек у дом вечнасьці сваёй, і будуць хадзіць вакол яго па вуліцы плачкі,


\par }{\MM \VS{6}пакуль не парвецца срэбны ланцужок, і не раструшчыцца залатая чаша, і не паб’ецца збан пры крыніцы, і ня зломіцца калаўрот над студняю,


\par }{\MM \VS{7}і вернецца парахно ў зямлю, чым яно і было, а дух вернецца да Бога, Які даў яго.


\par }{\MM \VS{8}Марнасьць марнасьцяў, сказаў Эклезіяст, усё — марнасьць.


\par }{\MM \VS{9}Акрамя таго, што Эклезіяст быў мудры, ён вучыў таксама людзей ведам, і прыслухоўваўся, і дасьледаваў, і склаў шмат прыповесьцяў.


\par }{\MM \VS{10}Імкнуўся Эклезіяст знайсьці прыгожыя словы, і запісаць шчыра словы праўды.


\par }{\MM \VS{11}Словы мудрых — як джалы, і як цьвікі моцна ўбітыя — тыя, што сабралі іх; яны дадзены адзіным Пастырам.


\par }{\MM \VS{12}А што звыш гэтага, сыне мой, таго сьцеражыся: складаньню шматлікіх кнігаў няма канца, і доўгае вучэньне — стома для цела.


\par }{\MM \VS{13}Сутнасьць усяго слова, што было пачута: бойся Бога і захоўвай прыказаньні Ягоныя, бо ў гэтым — усё для чалавека!


\par }{\MM \VS{14}Бо ўсе ўчынкі Бог прывядзе на суд, і ўсё схаванае, і добрае, і ліхое.

\par }