11
Na Fata Ke Vatotogoa A God, Na Vaututuni Ke Heta
1 Na hava na vaututuni na? Na vaututuni, na nida na toatogha ke heta gi a God keda heghita na komi fata kati rouronu eidia, ma na adoagna na komi fata kati boi tangomana na reghiagna ke tutuni. 2 Ma na vunegna nidia na vaututuni ara hutuda ke heta vaghagna iangeni, a God ke totogo eidia.
3 Kori nida na vaututuni, ighita kati adoa a God ke vavuha na maramagna kori haghoregna. Mati adoa a God ke vavuha na komi fata kati reghia kori na hava kati boi tangomana na reghiagna.
4 Na vunegna a Ebol ke vaututunia God, imanea ke eia na havughaghi tagna a God ke toke vano tagna na sosoni ke eia a Kein.* Ma na vunegna nigna na vaututuni ke heta, a God ke vele aua a Ebol na mane jino me totogo eigna nigna na havughaghi. Toke a Ebol ke thehe ghohi i hau, ikeagaieni na titiono eigna nigna na vaututuni ke talu velepuhighita.
5 Na vunegna a Enok† ke vaututunia God, God ke hati hadia i popo kori vido ke havi mua eigna imanea keda boi thehe. Me teo ahai ke ghoi reghia kori maramagna eigna a God ke hati hadia. Gi a Enok ke hadi i popo, a God ke velea ke totogo eigna imanea. 6 Arahai vamua kena vaututunia God kena tangomana na vatotogoagna. Arahai kena magnahaghinia kedana mai tagna God, imarea kedana vaututunia a God ke mono, mena vaututunia mua a God ke hera na taba itadia arahai kena pukuni magnahaghinia na vano itagna.
7 Na vunegna a Noa ke vaututunia God, imanea ke leghua kori vido a God ke vavotua eigna na komi fata keda tate mai ke boi reghia mua sa tinoni. Imanea ke agutua na vaka hutu bali vahavia nigna na tamadathe. Ma na vunegna ke vaututuni, a Noa ke tateli aua na komi tinoni kena havi kori vido iangeni kena dika, me naba a God keda vaparara. Ma na vunegna ke vaututuni, a God ke vajinoa imanea kori matagna.
8 Na vunegna a Ebraham ke vaututunia a God, imanea ke leghua kori vido a God ke kiloa me veleagna eigna keda taveti au kori melehagna bali vano tagna na meleha tavogha ke taluhaghorea keda hea. Toke a Ebraham ke boi adoa na meleha ke taveti vano itagna, imanea ke leghua vamua a God me vano. 9 Ma na vunegna ke vaututunia God, Ebraham ke vano me mono kori meleha a God ke taluhaghorea keda hea, toke imanea ke tavogha tadia na komi tinonidia na meleha iangeni. Mi manea ke boi mono kori pukuni vathe, kari e mono kori vathe tapole vamua. Aisak a dathegna, ma Jekob a kukuagna, romara huju oro mono mua kori vathe tapole, toke a God ke taluhaghorea mua na meleha iangeni itadia. 10 A Ebraham ke sasaa na mono vaghagna iangeni eigna imanea ke pitua na mono kori meleha keda mono thovohaliu. Na meleha iangeni, a God ke toatogha me agutua.
11 Toke a Ebraham ke kuekue ghohi ma Sera ke kara, na vunegna a Ebraham ke vaututuni, a God ke eia imanea eigna keda tangomana na boagna na gari tagna a Sera. Iaani e ai eigna a Ebraham ke vaututunia a God keda ei hahalia na hava ke taluhaghorea. 12 Toke a Ebraham ke kuekue puala me naba keda thehe, tagna sina mane vamua iaani ke au mai na komi vinahuhugna ke sethe vaghagna na komi vaitughu kori maaloa ke sethe. Imarea kena vaghagna na nahigha kori lilihi ke teo ahai ke tangomana na ijumiragna.
13 Na komi tinoni kiti titionora iraani kena vaututunia a God mena ghieghilei thehe. Keana kori vido kena talu havi mua kori maramagna, imarea kena boi hatia na komi fata ke taluhaghorea God itadia. Keana imarea kena reghivaughithatha kedana hatia tagna na maghavu keda mai mena totogo. Mi imarea kena vele aua na maramagna iaani boi na pukuni melehadia mena mono eeni sina ghathi vido iso vamua. 14 Arahai kena titiono vaghagna iangeni kena tateli aua na ghaghanadia ke heta bali vano itagna na meleha keda pukuni melehadia. 15 Gi kedana togha hahalia na meleha kena taveti au itagna, imarea tangomana na tabiru itagna. 16 Keana e teo! Imarea kena pukuni magnahaghinia kedana mono kori meleha ke toke vano tagna na meleha kena au itagna. Ma na pukuni melehadia ke mono i popo. Na vunegna iangeni, a God ke boi maomamo kori vido imarea kena vele aua imanea nidia na God. Ighita kati adoa iangeni eigna imanea ke agutua vanira na meleha i popo.
17-18 Na vunegna Ebraham ke vaututunia God, imanea ke sasaa na vatheheagna a Aisak vaghagna na havughaghi kori vido a God ke pipilia nigna na vaututunia. God ke kidi eia ghohi na taluhaghore tagna a Ebraham vaghagna iaani, “Na komi vinahuhumu ku taluhaghorea kuda hegho kedana havi mai kori vikegna a Aisak.” Toke keda ai huju, Ebraham ke sasaa keda havughaghia sikei ghathi pedai dathegna tagna God. 19 A Ebraham ke vaututunia a God ke tangomana na vahavi tabiruragna arahai kena thehe, me vaghagna a Ebraham ke hati tabirua a Aisak kori thehe.
20 Na vunegna a Aisak ke vaututunia God, imanea ke vatokera e rua dathegna, Jekob ma Iso, me velera mua a God keda eia na komi fata ke toke vanira ivughei valiha.
21 Na vunegna a Jekob ke vaututunia God, kori vido ke kuekue puala me haga thehe, imanea ke vatokera e rua kukuagna, e rua dathegna mane a Josep. Gi imanea ke ego vano kori nigna na supa me maimanihihia a God.
22 Na vunegna a Josep ke vaututunia God, kori vido ke gharani thehe, imanea ke vele aua a God keda batura au i Ijip na komi tinonidia Israel. Me velea mua imarea kedana hatia duadia na komi huligna kori vido kedana taveti au.
23 Na vunegna a idogna ma tamagna Moses koro vaututunia God, iroira koro poloa a Moses koragna e tolu na vula leghugna ke havi mai. Iroira koro poloa eigna koro reghia a Moses na gari meomeo ke ulaghagna puala. Iroira koro boi mataghu na huhughuagna na vetula ke boa na king bali vathehera na komi dathedia mane mara Jiu.
24 Na vunegna a Moses ke vaututunia God, kori vido ke hutu hadi, imanea ke bosi magnahaghinia na komi tinoni kedana kiloagna a kukuagna na King gna i Ijip.‡ 25 Keana imanea ke toatogha keda sakai papara duadia na komi tinoni nigna God. Imanea ke adoa iangeni ke toke vano tagna na mono leghuagna na komi puhi ke dika ke vatotogora na komi tinoni sina ghathi vido iso vamua. 26 Moses ke toatogha gi imarea kedana vapara ghehegna vaghagna a Vahavi keda papara, iangeni ke toke vano tagna na hatiragna na komi fata ke sethe i Ijip. Imanea ke toatogha vaghagna iangeni eigna ke adoa a God keda hea na taba hutu.
27 Na vunegna a Moses ke vaututunia God, imanea ke taveti au i Ijip me boi mataghunia na king ke dikatagna itagna. Imanea ke sokara ngasi me boi gina eigna ke dodoro vamua tagna a God kena boi tangomana na reghiagna sa tinoni. 28 Na vunegna ke vaututuni, Moses ke turughua na Laulahugna na Thovoliungi vaghagna ke veleagna a God. Moses ke velera na komi tinonidia Israel eigna kedana havula na ghaughabuagna na dathei sip popogna na komi hagetha i vathedia eigna na enjel i thehe keda boi vathehera ara dathedia mane kamanagho.
29 Na vunegna na komi tinonidia Israel kena vaututunia God, imarea kena taveti kori thepa ke mumuja kori vido kena hathavungia na Tahi Mela. Keana kori vido mara na soldiagna Ijip kena jufu ingengeni mena turughu hathavu, na tahi ke totho tabiru mena bilomo gougovu.
30 Na vunegna na komi tinonidia Israel kena vaututunia God, e vitu na dani imarea kena taveti kililivia na meleha i Jeriko, ma na peogna na meleha iangeni kena agutua kori ghahira ke sikili horu me reo.
31 A Rehab na vaivine kikirase ke mono kori meleha iangeni i Jeriko. Na vunegna iia ke vaututunia God, iia ke kalitira kori vathegna e rua na mane kena vetulara polo vano mara Israel bali ado aua na meleha iangeni. Na vunegna a Rehab ke eia iangeni, mara Israel kena boi vathehea kori vido kena vathehera na komi tinonidia Jeriko kena huhughua God.
32 E sethe mua na fata ku tangomana na titionoagna, kari e naba ghohi. Kenughua da e teve puala gi kuda titionora a Gidion,§ Barak,* Samson,† Jefta,‡ Deved, Samuel, ma na komi profet. 33 Na vunegna imarea kena vaututunia God, imarea kena eia na komi fata ke hutu. Imarea kena rihura mena heta pungusira kekeha meleha kena vunaghi pungusira kekeha king, mena vunaghi pungusira na komi tinoni kori puhi ke jino, mena hatia na hava ke taluhaghorea a God itadia. Imarea kena bilakia na livodia na komi laion, 34 mi kori vido na komi tinoni kena sonira vano kori joto, imarea kena boi juru. Toke nidia na komi thevuioka kena pipilia na vatheheragna kori ghau, imarea kena ghogho mena boi ngeso. Toke imarea kena lae, a God ke vahetara me hera na mana bali rihura na komi soldia nidia na komi meleha tavogha. 35 Ma na koi vaivine kena hati tabirura ara dathedia kena thehe eigna a God ke vahavi tabirura.
Keana kekeha tinoni kena vaututuni, nidia na komi thevuioka kena vaparara. Imarea kena velera gi kedana sonia nidia na vaututuni imarea kedana lubati mamaluhara. Keana imarea kena boi eia iangeni mena sasaa vamua kedana thehe. Imarea kena vaututunia kedana hatia na havi ke toke vano tagna na havi kori maramagna leghugna kedana sokara tabiru kori thehe. 36 Kekeha, imarea kena leuleura mena thabuhira. Mi kekeha, imarea kena tarira kori sen mena bora haghe kori vathe tatari. 37 Kekeha, imarea kena piri vathehera, mi kekeha imarea kena utuhi thevurura na tonodia, mi kekeha mua imarea kena vathehera kori ghau. Kekeha tinoni kena vaututuni, imarea kena kuma puala mena pipisi vamua kori ghuighuligna na sip ma na got. Ma na nidia na komi thevuioka kena vaparara mena diadikalara. 38 Imarea kena taetaveti kilili kori meleha ke gou, mi tagna na komi suasupa. Ingengeni imarea kena polo tadia na komi luma ma na komi lodu. Imarea na komi tinoni kena pukuni toke, ma na komi tinoni kori maramagna e boi nabadia kedana mono duadia.
39 Na komi tinoni irangeni kena vaututunia God, mi manea ke totogo eidia. Keana, kori vido kena talu havi mua kori maramagna, imarea kena boi hatia na hava ke taluhaghorea God vanira. 40 Imarea kena boi hatia, eigna a God ke mono nigna na toatogha keda eia vanighita ighita gougovu na fata ke toke vano. Na komi tinoni irangeni, a God ke magnahaghinira kedana pitughita sina vido, eigna imanea keda sakai vajinoghita duadia.
* 11:4 Reghia Jenesis 4:1-5. † 11:5 “Enok” Reghia Jenesis 5:18-24. ‡ 11:24 A Moses boi a pukuni kukuagna na King gna i Ijip. Keana a dathegna vaivine na king ke taegoa a Moses leghugna ke pada kori bea hutu i Nael koragna na lapa. Gi imanea ke hutu hadi kori vathegna na king. Reghia § 11:32 “Gidion” Reghia Jajis 6:11-8:35. * 11:32 “Barak” Reghia Jajis 4:1-24. † 11:32 “Samson” Reghia Jajis 13:24-16:31. ‡ 11:32 “Jefta” Reghia Jajis 11:1-12:7.