7
Awalik Kumel im Kukuyemaliw em Sang te.
1 Beli, mali Falisi kunum so, mali Sunbin-Got em kukuyemin weng kalem aulewko, kukuyemkabiliw kunum iso, alik alik bi Selusalem abiw mutuk fian koleweko, Yesus em fukun talsiliw kale. 2 Telesomi, i yetemiwete: Mali Yesus em gelewkabiliw kunum bi teing ok ginginba kesomi, Sunbin-Got em kiin dim e “I teing ninik so wanin wanbiliw kai!”, angeko, yetemeko, yol angsiliw kale.* 3 Nimtew angom? Falisi kunum so, Suda kawtiw iso, alik alik i diwkuw diwkuw awalik kumel im kukuyemsiliw weng be geleweko, im Sunbin-Got em kiin dim e ninik so teing be atin kuw kilele ok gingsomi, wanin wanenaliw kasike. 4 Beemdiw, i wanin wenkabiliw dim elote teliw tewe, i diwkuw diwkuw kilele teing gingsomi, wanin wanakabiliw kasike. Keko beli, i ok wanbin sen o, wanin awamin o, ok sen fumin o*, alik alik mesesem mesesem eisneng beelo kilele gingemaliw kale.*
5 Keko beli, Falisi kunum biso, Sunbin-Got em kukuyemin weng kalem aulewko, kukuyemkabiliw kunum biso, alik alik kunum bi Yesus elo dakalalomeliw: “Nimtew angom ete kom kenggelewkabiliw kunum bi nukalem awalik kumel im kukuw beelo gelewinba kebomi, teing ginginba keko, Sunbin-Got em kiin dim e teing ninik so wanin wanbiliw a?”, dangeko, dakalasiliw kale. 6 Dakalaliwi, e yan weng bokoyemomele: “Fimdi famde dasuw kawtiw yutaka! Sua e, Sunbin-Got em sua kel alenale bontem dim bakamin kunum Aisaya e yom kukuw wa be ateyemeko, fein weng bokolomele:
‘Kanekabiliw kawtiw bi nem wiin daonembiliw angbiliw kate,
i sak bontem dim kuw kesomi, im ibolow fukunin e dolo dolo singam kel kebe te.*
7 Kawtiw bi dem banim so, sak kal dim kuw nem wiin daonemkabiliw kate,
i mali kawtiw ilo ikalem ibolow fukunin kuw Sunbin-Got em kukuyemin emdiw kitil ete kukuyemkabiliw te.’,
yangse kale. 8 Fein, yu Sunbin-Got em kukuyemse weng beem afak emdiw kakabiliw kate, yu weng beelo koleweko, sak kawin dim kaleem kunum im weng ete kitil kuw aluwkabiliw te.”, yangse kale.
9 Yangeko, Yesus e iti weng mak bokoyemomele: “Yu yom kawalik kumel im yangsiliw weng bete kilele gelewkabiliw kate, yu Sunbin-Got em yulo kukuyemkabe weng beelo atin kuw dawkatikoko, de mit dakabiliw te. Feinka! Yom kanebiliw kukuw wa be ne kilele atebi te! 10 Yu kilele kililina! Moses e Sunbin-Got em bontem dim kuluko, bokolomele:
‘Yu kauk kumel so kalew kusel so ilo wangweng kukuw keyemboliwka!’,
angeko, iti weng makso bokolomele:
‘Mali kawtiw mak ikalem auk o alew o ilo weng miyemiw tewe,
yu ilo yeniwi, i kuanoliwka!’,
yangse kale.* 11 Yangse kate, Falisi kunum yu so, Sunbin-Got em kukuyemin weng kalem aulewko, kukuyemkabiliw kunum yu so, alik alik yu on kisol ‘Kolban!’,† dangenaliw em on kisol em dulum elote bokolomeliw: ‘Nimin kawtiw ite mak bokolomeliw: ‘Nu on kisol kale aatim o yem o ilo duyemokoluw kate kame, nu ibolow alwol kesomi, ‘Kolban!’ dangeko, fein Sunbin-Got elo dulewokoluw te.’ angbiliw kawtiw bi 12 ken kuw kukuw kekabiliw kai.’, yangakabiliw te. Yangbiliwi, yu ilo iti bokoyemomeliw: ‘Kame on kisol be yu kanelom yukalem kauk so kalew so ilo duyemokoliw te!’, yangakabiliw te. 13 Kaneko kasike, yu dasuw weng bokolomeliw: ‘Sunbin-Got em wiin daolewkabuluw kunum nute te.’, angesomi, em weng fong eisneng emdiw keleweko, kulu kolewkabiliw te. Kate, yu yukalem kawalik kumel im kukuw bete kuw fein gelewsomi, diwkuw kukulew yak yak kekabiliw te. Kebomi, diwkuw diwkuw beem kukuw bete gelewko, kalelew tiak tiak de unakabiliw te.”, yangse kale.
14 Yangeko, kawtiw ka biliw kawtiw biilo gaaneko, bokoyemomele; “Yu nem yangoki weng kale kilele kiliko, dolon keloliwka! 15-16 Kut em mesesem mesesem eisneng yu bontem dim dako, kunil waniw tewe, kaneliw eisneng be kawtiw yulo Sunbin-Got em kiin dim e wa keyeminba kekabe te. Babo! Kate kawtiw yom ibolow mutuk tem beelote fitew dim matem dale eisneng bete kuw Sunbin-Got em kiin dim e fein wa keyemkabe te.”, yangse kale.* 17 Yangesomelei, e ka biliw kawtiw biilo koyemeko, am elo unse kale.
Em unse ding dim bakate, akalem gelewkabiliw kunum i em yangse fakam weng beem mongom dolon kelinba kesomi, elo dakalasiliw kale. 18 Dakalaliwi, e yan weng mak bokoyemomele: “Eke! Bani yukati ibolow kau angeko, dolon keko, kal kelinba biliw sako? Kut em mesesem mesesem eisneng yu bontem dim dako, kunil waniw tewe, e ki keko, wanbiliw kawtiw yulo Sunbin-Got em kiin dim ninik so keyeminba kekabe te. 19 Nimtew angom? Wanin be kawtiw im ibolow tem uneko, ilo wa keyeminba kekabe kate, emikel kuw kumun tem uneko, ol kelei, i olnuliwi, olikam tem unakabe kasike. Feinka! Wanin wanbiliw eisneng alik alik be Sunbin-Got em kiin dim e ken ati kuw te. 20 Kate, yu kilele ibolow fukunina! Kawtiw im ibolow tem elote fitew dim kaim matem daliw em mesesem mesesem eisneng bete kuw Sunbin-Got em kiin dim e wa keyemkabe te. 21 Feinka! Kawtiw im ibolow sili sili nam beem sen em fitew dim dakabiliw kukuw wa be kanekote:
Kut deiw osow kemin e,
yakut kemin e,
kawtiw yeniwi, kuan kemin e,
22 kais yemkal im nanew kawtiw so osow kemin e,
bisil keko, mian wanin kemin e,
mamtel nam kemin e,
dasuw yakut kemin e,
ibolow tem moyemkemin e,
kiin yakut kemin e,
kawtiw nanew ilo weng miyemin weng kemin e,
ikalem wiin daokemin e,
ibolow teifulu kemin bete te.
23 Kaneko eisneng be kawtiw im ibolow tem elote matem teleko, kawtiw ilo Sunbin-Got em kiin dim e fein ninik so wa keyemkabe bakate.”, yangse kale.
Isalael Kawtiw im Ibik Biliw Kawtiw im Waneng um Sang te.
24 Beli, Yesus e aneng ka koleweko, Suda kawtiw im ibik biliw kawtiw im aneng fian unesomi, Tail so Saidon so abiw mutuk fian alew biim aneng ka kel kakamale kale. Kakabomi, e yawal keko, am mak kawtem unse kate, kawtiw i “Yesus e ka be kai!”, angeko, kal kesiliw kale.
25 Beem ding dim bakate, waneng mak alenalu kale. Waneng buum mun um dim e aneng matil mak wauluko, alenale kale. Keko kasike, waneng bu kawtiw im “Yesus e ka be kai!”, angsiliw weng be kiliko, fongate akate teleko, Yesus em mit mewso katin bukbuk angeko, teinsomi, 26 bokolewomelu: “Ku nelo dokonemeko, nem mun um dim alakabe aneng matil be takala kulu kouma!”, dangsu kale. Waneng bu Isalael kawtiw im deng ka biliw kawtiw Silia aneng fian em Fenisia aneng beem waneng ute kale. 27 Keko beli, Yesus e waneng buulo yan weng bokoumomele: “Emisik ding dim kabalak e, aul muluwel ikalem ete wanoliwka! Wanesomi, ibik ete mian ilo duyemoliwka! Nimtew angom? Aul im wanin be sak mian ilo dukayemiw tewe, be wa kukuw kasike!”, wangse kale.‡ 28 Wangei, usik yan weng bokolewomelu: “Ku fein weng bokolew kate, kawtiw im aul i wanin dem ken wanbiliwi, mali wanin tabol e sak abin dim kumine tewe, ikalem mian i teleko, kubul wanakabiliw te.”, dangsu kale. 29 Dangui, Yesus e bokoumomele: “Kom nangew weng be ken kasike kame, ku iti kukalem am elo una! Kom mun um dim alakabe aneng matil be takala koumeko, une kasike.”, wangse kale. 30 Wangei, waneng bu am uneko, ukalem mun ulo watemute: Um dim bise aneng matil be takala koumeko, unei, u akalbului, watemsu kale.
Kunum Kabom nam em Sang te.
31 Beli, Yesus e Tail abiw mutuk fian beem aneng iti koleweko, Saidon abiw mutuk fian am dim ka deiw uneko, Galili okmun kaem deiw bakileweko, Dekabolis aneng fian katiw elo unse kale. 32 Ka kel unbelei, mali kawtiw i kunum kentem kabom nam keko, kilele ki keko, weng bokolinba kese kunum mak Yesus em mit mewso debele teleko, elo kitil weng kuw bokolewomeliw: “Kom teing e kunum beem dim dukuko, elo kilelewa!”, dangsiliw kale. 33 Dangiwi, e kunum be debeleko, aso imikel kuw mutuk mak kel mosiliw kale. Mosomeliwi, Yesus em teing kang deeko, kunum beem kentem dim dukulewko, kasuk tuw akalem teing kang dim dukuko, kunum beem foong dim dukulewse kale. 34 Dukulewsomi, Yesus e gatak daok keko, abiil katem elo atemeko, ibolow sakalet angeko, kunum beelo bokolewomele: “Efata!”, dangse kale. (“Efata”§ weng beem mongom e kanekote: “Busok anga!”) 35 Dangei, fein, kunum beem kentem busok angei, em weng ditditkabe foong akal weng ken kuw folot angesomelei, e kilele weng bokose kale.
36 Kele angomi, Yesus e kawtiw biilo iti kitil kuw bokoyemomele: “Yu itel kanelom atemiw eisneng kale kaim dim boko yak yak unokoliw te!”, yangeko, weng ayemse kate, i em yange weng be gelewinba kesomi, sakalaw keko, weng bo bo keko, sang be boko yak yak de unsiliw kale.* 37 Keko beli, sang beem kilisiliw kawtiw alik alik i atin kuw yol yol angeko, bokolomeliw: “Ibo! Kunum beem kanebe eisneng alik alik be itel fein kiol kuw kekabe te. Kentem kabom ikal weng kililiwi, bontem kasise ikati fein weng bokokabiliw kasike!”, ange ange kesiliw kale.*
* 7:2 Iluk 11:38 * 7:4 7:4 Mali kal kawtiw i ibolow fukuniwete: Gilik weng sin e weng atuk makso bete: “akalkemin abin” akati kilele gingemaliw kale. * 7:4 Matyu 23:25 * 7:6 Aisaya 29:13 * 7:10 Aneng Kolew 20:12; 21:17; Sawa Weng 5:16 † 7:11 7:11 “Kolban” be Kibulu em weng sin ete te. Weng beem mongom e kanekote: On kisol mak Sunbin-Got elo duleweko, “Weso! Seyo!”, dangbin kukuw ete te. * 7:15-16 Kalan Kunum 10:14-15 ‡ 7:27 7:27 Fakam Weng beem mongom e kanekote: Mian e Isalael kawtiw im deng ka biliw kawtiw im waneng buum kiskiw ete te. Wanin e Yesus em dokoyemin so, em kukuyemin so beem kiskiw ete te. Aul muluwel i, Isalael kawtiw im kiskiw ete te. Kasike, Yesus e waneng buulo bokoumomele: “Ku Isalael kawtiw im deng ka biliw kawtiw im waneng keko, mian atew aul im dokoyemomin be nam kululew te. Feinka! Ne teleko, Isalael kawtiw imisik dokoyemoki kasike.”, wangse kale. § 7:34 7:34 Weng be Alam weng sin ete te. * 7:36 Mak 1:43-45 * 7:37 Aisaya 35:5