19
Pol e me ɓe tɨ kɨ Epəjɨ
1 Dɔkagɨlo tɨ kɨ Apolosɨ e-n Korḛtɨ tɨ, Pol ɨndə dɔnangɨ kɨ mbal je əi tɨ kɨ dɔnangɨ Aji tɨ gangɨ, ɓa re tḛḛ Epəjɨ tɨ. Ɨngə njé ndo je lə Jəju kɨ na̰ je tɨ no̰o̰. Adɨ dəjɨ-de ə nə: 2 «Lokɨ adi mesi Jəju kɨn, ɨngəi NDɨl Luwə a?» Ə təli ɨləi-e tɨ əi nə: «Jagɨ, ko ka j-o kəte kadɨ NDɨl Luwə e no̰o̰ al.» 3 Pol təl dəjɨ-de ɓəy ə nə: «Batəm kɨ ban ə ɨngəi ə?» Ə əli-e əi nə: «J-ɨngə batəm lə Ja̰ Batɨsɨ.» 4 Be ə, əl-de ə nə: «Oyo, Ja̰ ra batəm *Isɨrayəl je mba kadɨ tɔri ndude dɔ majal je tɨ ləde. Ə təl əl-de ɓəy kadɨ tə adi mede dəw kɨ a re gone tɨ no̰o̰, adɨ dəwe kɨn e Jəju✡.» 5 Lokɨ ooi ta je kɨn nɨngə, adɨ rai-de batəm me tɔ Ɓaɓe Jəju tɨ. 6 Be ə, Pol ɨndə jine dɔde tɨ, ə NDɨl Luwə rɨsɨ dɔde tɨ. Nɨngə ɨləi ngɨrə kadɨ əli ta kɨ ndon ta je kɨ dangɨ dangɨ nɨm, taa əli ta kɨ ta Luwə tɨ nɨm tɔ. 7 Dɨngəm je pətɨ kɨ ai lo nḛ je tɨ kɨn asi dɔgɨ gɨde e joo. 8 Go tɨ, asɨ nay mɨtə go-naa tɨ, Pol tḛḛ ə aw kəy kaw-naa tɨ lə *Jɨpɨ je, əl-de ta kɨ kanjɨ ɓəl. Ɨlə mbḛ ko̰ɓe lə Luwə, əl-de kɨ go rəbe, kadɨ ooi tə ta kɨ rɔjetɨ mba kadɨ taai ta kɨn tɔ. 9 Nə Jɨpɨ je kɨ na̰ je dande tɨ rai me nga̰, adɨ mbati kadɨ adi mede. Əli ta kɨdii nḛ ndo lə Pol kɨ ɔjɨ go rəbɨ ta lə Ɓaɓe kɨn ta kəm kosɨ dɨje tɨ. Be ə, Pol ɨyə̰-de ə ɔtɨ aw kɨ njé ndo je me kəy ndo nḛ tɨ kɨ tɔe nə Tɨranusɨ. Nɨngə kɨ ndɔ je kare kare pətɨ, ndo-de nḛ. 10 Nḛ ndo kɨn, Pol ra kɨle asɨ ɓal joo. Be ə, ra adɨ Jɨpɨ kɨ dɨje kɨ ə Jɨpɨ je al kɨ ɨsi dɔnangɨ Aji tɨ, ooi ta lə Ɓaɓe. 11 Luwə ra nḛ kɔjɨ je kɨ ətɨ ɓəl kɨ takul Pol. 12 Adɨ, dɨje ɔyi ta kɨbɨ kɨ kare je kɨ ta kɨbɨ lḛjɨ je kɨ jie ɔdɨ, awi ɔdi njé mo̰y je adɨ ɨngəi rɔ nga nɨm, ndɨl je kɨ majal ka ɨyə̰i-de nɨm tɔ.
13 Jɨpɨ je kɨ na̰ je kɨ njé njɨyə kɨ go ɓe je, kadɨ n-tuwəi ndɨl je kɨ majal, əi je ka gei kadɨ n-ɓai tɔ Ɓaɓe Jəju dɔ dɨje tɨ kɨ əi gɨn tɔgɨ tɨ lə ndɨl je kɨ majal tɔ. Adɨ əli əi nə: «Me tɔ Jəju tɨ kɨ Pol ɨsɨ ɨlə mbḛ ta lie, m-dəjɨ səsi kadɨ ɨtḛḛi kɔ.» 14 Dɨje kɨ njé ra nḛ be ka kɨn, əi sɨri. Əi ngan lə Jɨpɨ kare kɨ tɔe nə Səba. E kɨ bo lə njé kɨjə nḛ məsɨ kadɨ-kare je. 15 NDɨl kɨ majal təl ɨlə-de tɨ ə nə: «M-gər Jəju, taa m-gər dəw kɨ e Pol tɔ, nə səi, səi na̰ je ə?» 16 Lo kɨn tɨ, dəw kɨ ndɨl je majal ɨsi me tɨ ka kɨn ḭ ur dɔde tɨ uwə-de tɔsɔsɔ. Nɨngə ɨndə-de kɨndə kɨ dəw oo go madɨne al, adɨ tḛḛi me kəy tɨ kɨ ka̰y kɨ rɔde kare, kɨ kɨbɨ kɨ gangɨ rɔde tɨ batɨ batɨ kɨ məsɨ. 17 Dɨje pətɨ kɨ ɓe bo Epəjɨ tɨ, kɨ Jɨpɨ je, naa tɨ kɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al, gəri go nḛ kɨ ra nḛ kɨn majɨ. Əi pətɨ ɓəl ra-de, adɨ ɔsi gon Ɓaɓe Jəju. 18 Dɨje ngay kɨ əi njé kadɨ-me je rəi tɔri ndude, ə əli kɨlə rade je kɨ majal kɨ taga no̰ dɨje tɨ. 19 NJé kɨ na̰ je dan njé ra mbəli je tɨ, rəi kɨ makɨtɨbɨ ra mbəli je ləde, kawi kɨ dɔ-naa tɨ ə ɨləi por ta kəm dɨje tɨ. Gatɨ makɨtɨbɨ je ləde kɨn asɨ sɨlə dɨbɨ kutɨ mi nja dɨbɨ kare✡. 20 E be ə, kɨ takul tɔgɨ lə Ɓaɓe, ta lə Luwə sane lo je tɨ kɨ kəte kəte kɨ tɔgɨne tɔ. 21 Go nḛ je tɨ kɨn, NDɨl Luwə ɔsɨ Pol adɨ un ndune kadɨ n-aw ɓe bo Jorijaləm tɨ. Dɔ rəbɨ kawe tɨ, ɨndə dɔnangɨ Masəduwan kɨ Akay gangɨ. Nɨngə Pol əl ə nə: «Re m-aw m-tḛḛ ɓe bo Jorijaləm tɨ ɓa, majɨ kadɨ m-aw m-o dɔnangɨ Rom tɔ.» 22 Pol ɨlə kɨ njé ra sie kɨlə je joo, Tɨmote əi kɨ Erasɨ adɨ-de awi dɔnangɨ Masəduwan tɨ. Nɨngə e wa, ɨsɨ dɔnangɨ Aji tɨ ba njaba ɓəy.
Nḛ je kɨ rai nḛ Epəjɨ tɨ
23 Dɔkagɨloe tɨ kɨn, ta kasɨ-naa al kɨ bo ngay ḭ dɔ rəbɨ ta tɨ lə Ɓaɓe me ɓe tɨ kɨ Epəjɨ. 24 Dəw kare kɨ tɔe nə Dəmetɨrusɨ, e kɔdɨ kɨ nje ra nɨngə kasɨ je. E nje ra ngan kəy yo kɨ dəne kɨ a ɓari-e nə Artəmɨsɨ. Kɨlə kɨn ra adɨ e sotɨ kɨ njé kɨlə je lie ngay. 25 Be ə, Dəmetɨrusɨ kaw kɔdɨ je kɨ dɨje pətɨ kɨ ɨsɨ kɨ dɔde taa kɨ takul kɨlə kɨn naa tɨ, ə əl-de ə nə: «Madɨm je, ɨgəri kadɨ e kɨ takul kɨlə kɨn ə, j-ɨsɨ j-ɨngəi nḛ majɨ. 26 Səi je oi kɨ kəmsi taa kɨ mbɨsi tɔ, kadɨ e Epəjɨ tɨ ne par al, nə dɔnangɨ Aji tɨ ba pətɨ, ə dɨngəm kɨ tɔe nə Pol kam təl dɔ kosɨ dɨje basi. E əl-de ə nə: “Kagɨ yo je kɨ dɨje rai kɨ jide əi Luwə al.” 27 E kɨlə je kɨ j-ɨsi rai kɨn par ə dɨje a ooi tə nḛ kɨ kare al, nḛ kəy lə yo kɨ dəne kɨ bo kɨ e Artəmɨsɨ kɨn ka, dɨje a ooi-e nḛ madɨ tɨ al tɔ. Lo kadɨ dɨje a əli ə nə: “Artəmɨsɨ e yo kɨ dəne kɨ bo,” goto. Artəmɨsɨ kɨ dɨje kɨ dɔnangɨ Aji tɨ kɨ ndəgɨ dɔnangɨ ba pətɨ ɔsi gone kɨn.» 28 Lokɨ kɔdɨ je ooi ta je kɨn nɨngə, wongɨ rade ngay, adɨ ɨləi ngɨrə kadɨ əli ta kɨ ndude kɨ boy əi nə: «Artəmɨsɨ lə Epəjɨ je, e kɨ bo.» 29 Kalangɨ ba go tɨ nɨngə, lo sɨngə sokɨto kɨ ta tate ba me ɓe bo tɨ. Dɨje ndɔri Gayusɨ əi kɨ Arɨsɨtarkɨ, dɨje kɨ Masəduwan tɨ, kɨ əi madɨ mba lə Pol je kəmde tɨ, ə ngɔdɨ tɔl-n-de kɨ ta mbalo tɨ. 30 Pol ndɨgɨ mba kadɨ n-tɔjɨ rɔne kosɨ dɨje, nə njé ndo je ɔgi-e. 31 Nɨngə basa madɨ Pol je madɨ kɨ əi dɨje kɨ bo kɨ dɔnangɨ Aji tɨ, ɨləi kɨlə rɔe tɨ, əli-e kadɨ aw ta mbalo tɨ al. 32 Ta mbalo tɨ, nḛ kɨ to ay njay dɔ dɨje tɨ goto. Ta je kɨ ɨsɨ tḛḛ ta dɨje tɨ əi ta je kɨ dangɨ dangɨ. Nɨngə dɨje ngay dan madɨde je tɨ gəri gɨn nḛ kɨ kawi-naa al. 33 Dɨje kɨ na̰ je dan kosɨ dɨje tɨ ɔri gɨn nḛ kɨ ra nḛ kɨn adɨ Aləgɨjandɨr kɨ *Jɨpɨ je ɨndəi-e tə nje kun dɔde kɨn ade oo. Aləgɨjandɨr ɨlə jine taa, dəjɨ-n dɨje mba kadɨ ai kekeke, tadɔ ge kəl ta, ɔr-n ta dɔde tɨ. 34 Lokɨ gəri-e kadɨ e Jɨpɨ nɨngə, əi je pətɨ ɨləi bɨlə kɨ ndude kɨ bo asɨ ngɨrə kadɨ joo je be əi nə: «Artəmɨsɨ lə Epəjɨ je, e kɨ bo.» 35 Ta tɔl ta tɨ nɨngə, nje ndo ndu-kun kɨ me ɓe bo tɨ, re ra adɨ lo to jɨjɨji, ɓəy taa əl-de ə nə: «Səi dɨje kɨ Epəjɨ tɨ, na̰ ə gər kadɨ ɓe kɨ Epəjɨ tɨ, e nje ngəm kəy lə Artəmɨsɨ kɨ e yo kɨ dəne kɨ e kɨ bo kɨn al ə, ə se na̰ ə gər kadɨ e nje ngəm mbal kɨ e bana kəme kɨ ḭ dɔra̰ tɨ osɨ kɨn al ə?» 36 E kɨn e nḛ kɨ dum majɨ. Majɨ kadɨ uwəi angalsi ɨndəi nangɨ, ə ɨməri ta taa ɨrai nḛ. 37 Səi je ə ɔri dɨje kam ɨrəi səde ne, nga, nḛ madɨ kɨ majal kɨ rai ɔsi ta kəy kɨn goto, taa əli ta kɨ mal dɔ yo tɨ ləje kɨ dəne Artəmɨsɨ al tɔ. 38 Re Dəmetɨrusɨ əi kɨ dɨje kɨ njé ra kɨlə je ləne, ai kɨ ta kɨ dəw madɨ nɨngə, ndɔ gangɨ ta je to no̰o̰, ə majɨ kadɨ awi ooi njé gangɨ ta je. 39 Re nḛ madɨ kɨ rangɨ to no̰o̰ kadɨ ɨdəji ə, ndɔ kɨ kadɨ njé kɨndə manjɨ ta je kɨn kɨ go rəbe tɨ to no̰o̰. 40 Nḛ je kɨ rai nḛ ɓone kɨn, asɨ kadɨ dɨje ɨləi ta dɔje tɨ tə njé kal dɔ ndu je, tadɔ ta madɨ kɨ j-a j-əli ə j-a j-ɔrii ta dɔ je tɨ, kɨ ɔjɨ go kaw-naa lə dɨje kɨ ɓone kɨn goto. Be ə, go ta je tɨ kɨ nje ndo ndu-kun əl, tuwə dɨje adɨ sanəi-naa.
✡ 19:4 Mt 3.11; Mk 1.4, 7-8 ✡ 19:19 Mk 6.37