28
Pol me ɓe tɨ kɨ Maltɨ
1 Go tḛḛ kɨ jɨ tḛḛ ta yo tɨ nga ɓa j-o kadɨ tɔ dər kɨ je tɨ ka kɨn nə Maltɨ. 2 Dɨje kɨ ɨsi dɔ dər tɨ ka kɨn uwəi-je kɨ rɔde tɨ kɨ rɔnəl kɨ dəw oo ga̰e nja kare al. Rai por kɨ bo ngay adɨ j-a ta tɨ pətɨ, tadɔ ndi ədɨ adɨ kul o̰ ngay. 3 Pol saa ngəngɨrə kadɨ n-ɓukɨ poro ɓa, por ra adɨ li pi tḛḛ tɨ naa jie tɨ. 4 Lokɨ dɨje kɨ me ɓe tɨ ooi li naa ji Pol tɨ nɨngə, əli-naa dande tɨ əi nə: «Kɨ rɔjetɨ, dɨngəm kɨn e nje tɔl dɨje. Be ə, tḛḛ ta man tɨ ajɨ ka, ta kɨ gangɨ lə Luwə ndɨgɨ kadɨ a kɨ dɔne taa al.» 5 Nə Pol sɨyə li ɨle me por tɨ, ə ngon rɔe kɨ ndə̰y ka to-e al. 6 Dɨje pətɨ ngɨnəi kadɨ rɔ Pol ti ə se osɨ watɨ oy wa be. Nə lokɨ ngɨnəi pi nḛ madɨ ra-e al, əli əi nə: «Dəw kam e yo.» 7 Lo lə kɨ bo kɨ dɔ dər tɨ ka kɨn, kɨ tɔe nə Pɨbɨlusɨ, to kadɨ lo tɨ no̰o̰ ngɔsi. Ə Pɨbɨlusɨ uwə-je kɨ rɔne tɨ majɨ ngay, adɨ-je kəy jɨ to-n ndɔje mɨtə. 8 Nɨngə baw Pɨbɨlusɨ to mo̰y nangɨ: rɔe tɨngə je, ndəgɨ məsɨ je. Ə Pol ḭ taa aw ɨndə jine dɔe tɨ adɨ ɨngə rɔ nga. 9 Go tɨ, ndəgɨ njé mo̰y je kɨ me ɓe tɨ rəi ɨngəi Pol adɨ adɨ-de rɔ nga tɔ. 10 Dɨje ɔsi gonje no̰o̰ be. NGa nɨngə, lokɨ kagɨ lo asɨ kadɨ j-aw ngata ɓa, adi-je nḛ je kɨ j-aw kɨ ndooe kadɨ ra səje dɔ rəbɨ mba tɨ.
Kaw Pol Rom tɨ
11 Jɨ ra nay mɨtə no̰o̰ be ɓəy taa kadɨ j-ɨlə dɔje kɨ bato kɨ ḭ Aləgɨjandɨri tɨ kɨ ɓari-e nə Kasɨtɔr nɨm, Polusɨ nɨm. Bato kɨn, kagɨ lo kul man dɔe tɨ me ɓe tɨ kɨn. 12 Lokɨ j-aw jɨ tḛḛ Sɨrakusɨ, j-ɨsɨ tɨ no̰o̰ ndɔ mɨtə. 13 Lo kɨn tɨ no̰o̰, j-ḭ j-un kadɨ ba, j-aw jɨ tḛḛ Rəjɨyo. Lo ti go tɨ, nəl kɨ ḭ gɨn ɓe tɨ ɨlə ngɨrə kulə, ə jɨ ra ndɔ joo ɓa jɨ tḛḛ Pujol. 14 Me ɓe tɨ kɨn ə j-ɨngə ngako̰je je kɨ dəji-je adɨ jɨ ra ndɔ sɨri səde ɓəy taa j-aw. E be ə j-aw-n kɨ njaje kadɨ jɨ tḛḛ-n Rom tɨ. 15 NGako̰je je kɨ Rom tɨ kɨ ooi poyje, rəi tɨləi kəmje bɨtɨ lo sukɨ tɨ kɨ Apɨyusɨ kɨ e lo kəy kuso nḛ je kɨ mɨtə. Lokɨ Pol oo-de, ra oyo Luwə, ə təl ɨngə tɔgɨ. 16 Go tḛḛ je Rom tɨ, adi ta rəbɨ Pol kadɨ ɨsɨ lo ləne kɨ asɨgar kare kɨ kadɨ ɨndə kəmne goe tɨ.
Pol ma najɨ lə Jəju Kɨrɨsɨ Rom tɨ
17 NDɔ mɨtə go tɨ, Pol ɓa kɨ bo je lə *Jɨpɨ je kadɨ rəi ɨngəi-e. Lokɨ kawi-naa, Pol əl-de ə nə: «NGakom je, m-ra nḛ madɨ m-ɔsɨ-n ta dɨje ləje al nɨm, m-ɔsɨ-n ta nḛ jibəl ɓe lə kaje je al nɨm tɔ. Nə Jɨpɨ je uwəi-mi Jorijaləm tɨ ɨləi-mi dangay tɨ ji Rom je tɨ. 18 Go ta tɨ kɨ Rom je dəji-mi, ɨngəi nḛ madɨ kɨ asɨ kadɨ dəw gangɨ-n ta koy dɔm tɨ al, adɨ ndɨgi kadɨ ɨyə̰i-mi. 19 Nə Jɨpɨ je ɔdi al. Lo kɨn tɨ, e gu dɔm tɨ kadɨ m-dəjɨ ka no̰ Səjar tɨ, kɨ kanjɨ kadɨ m-ɨndə-n ta dɔ dɨje tɨ ləm✡. 20 E mbata kɨn ə, m-dəjɨ kadɨ m-ɨngə səsi, m-əl səsi ta. Tadɔ e kɨ mbata nḛ kɨndə me dɔ tɨ lə *Isɨrayəl ə m-to-n dangay tɨ kɨn.» 21 Lo kɨn tɨ, Jɨpɨ je əli-e əi nə: «J-ɨngə makɨtɨbɨ madɨ kɨ ḭ Jude tɨ kɨ əl ta kɨ dɔi tɨ al, taa ngako̰ je je madɨ kɨ kadɨ rəi əli-je ta je kɨ dɔi tɨ ə se ɓari tɔi majal ka goto tɔ. 22 Nə jɨ ndɨgɨ kadɨ əl-je ta ləi kɨ ɔjɨ dɔ ɓutɨ kɨ ḭ me tɨ kɨn adɨ j-o. Tadɔ jɨ gər kadɨ kɨ lo je pətɨ, dɨje ɔdi ta lə ɓu tɨ kɨn al.»
23 Be ə, ɔji-naa ndɔ ɓa rəi ngay ɨngəi Pol lo kɨse tɨ. Pol ɨlə-de mbḛ ko̰ɓe lə Luwə. A dɔ ndu-kun tɨ lə *Mojɨ kɨ nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ, ma-n najɨ lə Jəju. Taa sangɨ kadɨ n-ɓukɨ-de gone tɨ ɔjɨ dɔ tɔ Jəju tɔ. Əli-naa ta sḭ bɨtɨ lo sɔl-de. 24 Dɨje madɨ ooi kadɨ ta kɨ əl-de e ta kɨ rɔjetɨ, nə njé kɨ nungɨ mbati kadɨ mede tɔ. 25 Lo kɨ ḭ sanəi-naa kɨ ndu kasɨ-naa al, Pol əl-de ə nə: «Ta kɨ NDɨl Luwə əl bawsi je kɨ ta nje kəl ta kɨ ta Luwə tɨ Ejay e ta kɨ rɔjetɨ.
26 NDɨl əl-e ə nə:
“Aw ɨngə dɨje kam ə əl-de ə nə:
A oi ta kɨ mbisi, nə a ɨgəri me al;
A ɨgo̰i lo kɨ kəmsi, nə a oi lo al.
27 Tadɔ nga̰mede ɨlə mii.
Bəyi mbide je, ndəmi kəmde je,
MBa kadɨ kəmde oo lo al nɨm, mbide oo ta al nɨm.
MBa kadɨ n-gəri nḛ kare al, nə tə n-ḭḭ n-təli rɔde gom tɨ adɨ m-ajɨ-de✡.”»
28 Pol təl ɨlə tɨ ɓəy ə nə: «Kadɨ ɨgəri təkɨ, ta kajɨ lə Luwə kɨn, ɨlə-n adɨ dɨje kɨ əi Jɨpɨ je al. Nɨngə əi je a uri mbide kadɨ ooi.» 29 [Lokɨ Pol əl ta kɨn nɨngə, Jɨpɨ je ḭḭ taa, awi kɨ ta kɨ najɨ-naa dande tɨ.] 30 Pol ra ɓal joo ta kasɨ-naa me kəy tɨ kɨ uwə. Nɨngə dɨje pətɨ kɨ rəi rɔe tɨ, uwə-de kɨ rɔne tɨ. 31 Pol ɨlə mbḛ ko̰ɓe lə Luwə nɨm, ndo dɨje ta kɨ dɔ Ɓaɓe Jəju Kɨrɨsɨ tɨ kɨ me kɨ kare kɨ kanjɨ kadɨ nḛ madɨ ɔge dɔ nɨm tɔ.
✡ 28:19 25.11 ✡ 28:27 26-27: Ejay 6.9-10