19
Yesu biviuo naljuo Sakias
1 Mia Yesu nalo abinimei jouro ea komeli na vio Jeriko, ajum̃a amiel aban ka aiovodulio ga. 2 Mia ea vio na, be toro tai jo, siano Sakias. Naio be toro na toru ka nalo na takis ea tanobuku na toru na vio nei, mia bior naio jom̃a mim̃au bova, jom̃a mijukubin tomu nalo ka kialo puruveru na takis nene, mila jum̃ano bujo kanio, kiano saba nalo miroano. 3 Mia naio bunu binimei ka bogo nei, jidom rial kija Yesu ka naio be toro na jum̃abe, mia tomu kinkin telabo aju vaataro ka Yesu, aju kovio amila vio telisu laka, mila naio maka rijikia rial vatitigio, bior naio be toro na bulati ga tai. 4 Mia mial bova ga, ana jikiti jukamu ka Yesu nalo, ba bokar buruviove tai, jakiio bavin mave joa jaati tai, jororea ka mia Yesu nalo aiel amei, ka mia naio mijikia rial vatitigio.
5 Mia bogo na Yesu binimei bokar buruviove nei, Sakias miilo ka napano Yesu jirarag bavin, mialio, mil banio berinavo “Sakias, jau katabulu sop̃eli. Kiniou nomijoglubar ea kiniou ka banei monoka noto kija ea kiamo vonuo beamu vo.” 6 Mia Sakias mijogio, jumolu jabulu sop̃eli batove, naruei buru Yesu ba vonuo ea kunuano, bija burum̃ara saariano tai.
7 Naruei bogo na tomu nalo amial tenei, nalo telabo maka asaaro, amil mum̃iio tertelisu, a berinavo “Toro na Sakias na, naio be toro tai nam̃a mim̃au kirivova, naio jom̃a mijukubin tomu nalo bogo nonovio ga, mia kar vaio ana Yesu jidom riva to naljuo ea kiano vonuo?”
8 Mia bogo na aju joomo kario, ana Sakias mijog lubar ka monoka naio rivilig naio, riyelar kiano meuliano, naruei naio jumolu berial ea Tubo mirano, naio ber “Tubo, vonganei kiniou nomijamo ka kiaku saba torogio ban tomu na abe talim̃asa, maka ve kanalo titai. A venia nam̃a namila sibilili toro kanio, nebina kalo, mia navar meran bereio vokar ve va veri tukario.”
9 Mia Yesu mijog bo toru laka ka venia napano Sakias mijue bulagio banio, ana berinavo “Kiniou nemial jibe ka banei ioruriano na Atua kiano naio binimei bokar m̃aratavo nei memedu. Tete na naio milaluvu m̃arabo na kiano meuliano, mia naio bunu naio be Epraamo kiano bajulukuti memedu, naio be toro Ju riano, 10 +mia kiniou Kulorinio Kenerinio nebinimei ea yetemeriba nei ka nesirago nalo nam̃a amilaluvu m̃arabo jibe toro nei, a ka nalarurlo.”
Jamerijiano na tomu nalo na abitikar kialo toro na toru kiano puruveru
Mataiu 25:14-30
11 Mo tomu nalo ajum̃a amije tilinielo ka Yesu kiano iliano nalo nei, naruei naio mil banlo ba ber jamerijiano tai kalo. Naio mial bo ka riverlogloglo ka jamerijiano nei, bior naio mijikia ka tomu nalo ajum̃a ajidom aber bogo na naio riva rivoru Yerusalemo, mia naio rila Atua kiano navenatuboiano riyotuba kalo ve vaarakurano ga ruei. Mia vonganei aju abinimei vaataro ka Yerusalemo ruei, ana Yesu jidom riverlogloglo ka mia naio monoka tuvanlo beamu vo, karina mia naio rimei bereio. 12 Naio ber kalo jibe nei berinavo “Be toro na toru tai, aber ka naio ka rieli riva koalabo ea vio na parinio tubo na toru joaio, ka avitirilar naio ka rimei rive parinio tubo ea tanobuku na kiano, karina, mia mijikia rimei bereio rive tubo ea kiano vio. 13 Mia beamu ka bogo na maka rivan vo, naio bio kiano tomu nalo, nalo duelimo, mia mije puruveru banlo abeve terakurano. Ana naio ber kalo berinavo monoka aim̃au rivija puruveru nei o-o mia bogo na naio rimei bereio. 14 Mia tomu nalo na tanobuku nei amiolu titig toro na toru nei, mia bogo na naio ban kario, ana aberiio aberinavo maka bunu asidom naio ka rimei rive parinio tubo kalo. Naruei amiila toru ba ban parinio tubo na toru, aber ‘Kumemi maka nuvisidom nuvial kema na rimei ka rive parinio tubo ka kumemi, kumemi maka lele garuei nuvisidom jau kodu burum̃ara sio na vanio.’ 15 Mia parinio tubo na toru nei naio mila ga, ana toro na toru nei binimei bereio ka rive tubo ea kiano tanobuku. Naruei naio binimei bio kiano tomu nalo nei napano naio bar puruveru banlo beamu ruei, naio jidom ka rial ka amim̃au eaio abokar puruveru vio bereio. 16 Ana toro na jukamu binimei jikili jukamu ea toro nei mirano, berinavo ‘Tubo, kanamo puruveru takurano ga naio nei, kiniou nomim̃au bija bano naio milelar duelimo bereio judu kanio.’
17 “Ana na toro na toru nei naio mial kanano toro nei mim̃au bo, ana naio berkanio berinavo ‘!Bo mia bo, komim̃au bo laka. Mia bior jau kobitikar batitig im̃auano telisu na nomidu joa jum̃amo na, vonganei nodu burum̃ara im̃auano tai vanso, nebitiri larso ka kovitikar kanaku komeli duelimo na tortoru.’
18 “Bisi, ana naliano ka binimei, naio berinavo ‘Tubo, puruveru takurano nua komidu ban kiniou, nomim̃au eaio bano-o nemijev jumo bereio judu kanio.’
19 “Ana na toro na toru berkanio, ber ‘Kobo, jau bunu komim̃au bo, mo mia kiniou nevitiri larso ka mia kovitikar kanaku komeli jumo na tortoru.’
20 “Avona bisi ana na maariano nene naio binimei, berinavo ‘Tubo, kanamo puruveru na komidu ban kiniou, nomijuvulukoio batitig ka niakulm̃arauo tai, nomidu van batitigio jo, naio nei nomidu ber binimei ka nodu vanso. 21 Kiniou nojo nomialso jibe ka kobe toro tai na komijikia kavar bulag vite na toro dolu mije batitigio jo ve kanamo, a komijikia kejinan ea tiniavio na maka komebijaio. Kiamo bajago kirisikili kija jibe na, mila na kiniou nomerou kaso, tenene na maka nala titai ka kanamo puruveru nene, nomidukar batitigio jo bo ga.’
22 “Ana toro na toru nei tinien jerio, naio berinavo ‘Kaleliki, jau kober niegeniege kiniou kirivova tenia navo, napano kober nobe toro kouo tai jibe na. Mia bo ga, mo kanamo iliano na mia serso bereio. 23 ?Ver kiniou nobe toro na jibe na, bior vaio ana komidukar kurano ka kanaku puruveru jibe na? Bo laka ka ver jau kodu riva toa yimo na puruveru, ka ver nemei bereio, ana nemijikia navar bulagio rivija boboti napano naio miin bulagio.’
24 “Ana na toro na toru nei naio ber ka nalo dolu na ajikili aju vaataro, berinavo ‘Kuvidular puruveru na den jum̃ano, kuvidu van nana mileal duelimo.’
25 “Ana nalo aber ka toro na toru nei, aber ‘!Ana Tubo, naio bar miroano kiana, kiano duelimo ruei!’
26 +“Mia toro na toru ber kalo, berinavo ‘Nao-o, jibe na naruei. Nana be kiano saba telabo ruei, mia naio rivar ta bunu bereio, mia nana maka kiano titai mia naio rilaluvu venia napano be kanano telisu mugaruei. 27 +Mia tivelinio ka kiaku uolu nalo nei, napano maka asidom neve tubo kalo, nejidom ka kuva kuvurulo amei ea vio nei, kuvuebinvinlo am̃arm̃aro kamu ea miraku.’ ”
Naruei Yesu kiano jamerijiano naio biniu ea vio na.
Yesu binimei boru ea vio nei Yerusalemo
Mataiu 21:1-11; Mak 11:1-11; Jone 12:12-19
28 Iorou ka napano Yesu ber iliano nei bisi ana naio jumolu, miel jukamu bano, burum̃arabo kalo abavin Yerusalemo. 29 Mia nalo abinimei vaataro ka komeli juo na tertelisu nei Betevas bija Betani, ea tivelinio ka Burusuku na Buruolivi nalo. Ana Yesu mil ban kiano naiagagoano juo, berinavo 30 “Kuve juo kuviel kuvan ea komeli na telisu yako jo beamu vo. Mia bogo na ver kuva jouro eaio, mia kuvial togki tai amiorkar ju. Togki nene be m̃eaku ga, maka ala kor taakano vo, mia kuvijubarlar sano teli ana mo kuvuru kumei bere ea vio nei. 31 Mia ver avika den kam juo averinavo ‘?Ai, kumitu kumijubarlar sano teli ka venia?’ Ana mia kamiu kuverdop̃elo kuverinavo ‘Tubo jidom temeul nei ka rila kiano im̃auano tai.’ ”
32 Yesu ber jibe na kalo, naruei miilalo abano, mia nalo amial jibe ka ga napano naio ber kalo. 33 Ana na nalo aba ajum̃a amijubar bulag temeul nei sano teli, mia bogo nam̃a ajum̃a amilaiio, ana sano taanou nalo abika aberinavo “?Ai, kumijubarlar sano teli ka venia a?”
34 Naruei nalo aberdop̃elo, aberinavo “Makanio, Tubo naio jidom temeul nei ka rila kiano im̃auano tai beamu vo.” 35 Ana nalo amijamo kanio, ana na nalo aburu togki nene binimei ban Yesu, mia abisii bulag m̃alo kulukoti nalo mave ea taakano, ana na amidular Yesu bavin jotano mave eaio.
36 Ana Yesu midu togki nene, jom̃a miel bano, mia bogo na naio jo bano, mia tomu nalo abisii m̃alo kulukoti nalo ea m̃arabo, kanio mia Yesu kiano togki mijikia riel mave ealo. 37 Naruei nalo amiel ea Burusuku na Buruolivi nalo, bano-o abinimei aboru ea vio na m̃arabo mialolo batove ka rivatove Yerusalemo. Mia bogo na burum̃ara tiniobi na naiagagoano nalo miroano amial ka Yesu jo miel binimei vaataro ka vio Yerusalemo, mia ajidomial bereio burum̃ara im̃auano nalo bija kijokijo nalo nam̃a naio milaiio, mia amial jibe ka napano kialo burum̃ara parinio tubo vou tai naio jo binimei, mila na ajaaro toru kanio, aju abamenea Atua biorio. 38 Ajum̃a abiovio, aberinavo “!Atua loa laka, keilivu ka parinio tubo nei binimei ea siamo! Burum̃ara merivuiano ea vio mave, kamiu na ea vio na mave kuvitirilar Atua siano, kiano mermerano bo mia bo!” 39 Mia ka bogo na, Varisis tealo aju iviso ka tiniobi nalo nei, mia maka lele asaaro ka na abitirilar Yesu jibe na, ana na aberii kanio, aberinavo “!Naverloglogiano, koverbure kanamo naiagagoano nalo na ka auetuba kavuru kaso re tibe na!”
40 Mia Yesu berdop̃e banlo, berinavo “!Ee, vede ga. Ver nalo aviovio tibe na re, p̃eli mia puruveru rera ga nei monoka nalo aviovio.”
Yesu jegidu ka komeli lu nei Yerusalemo
41 Mia Yesu binimei vaataro ka rivokar burum̃ara komeli nei Yerusalemo, mia naio jirarag ba jouro eaio, tinien miiaio, ana jikar ka jogumirano jibirbil biorio. 42 Mila jibe na ana naio mil ban memedu, berinavo “Kiniou nomijog bova toru kaso. Ver jau kovitilubar ga venia miyotuba ea kiamo vio banei nei! Atua jo mila kiamo m̃arabo novo tai ka kojev tum̃aro eaio, mia jau maka kovitilubario. 43 Mia monoka nover ka jau ka mia bogo tai rimei easo napano mia kanamo uolu nalo ve miroano laka amei kaso. Mia aseliviv easo atukoso, a mia ayuku bijii borotano rimei vio takurano, ve kialo m̃arabo ka mia amijikia avavin ea kanamo burum̃ara tagvoru nalo. 44 Mia amei jouro, aue vatitigso. Mia auebinvin kenerimo nalo, a mia ala bulag nonovio kunuamo nalo, avar bulag kiamo burukis nonovio avatove mia riviniu. Vironiano na jibe na mia rimei easo bior ka napano jau maka kosidom kovitilubar ka banei be kanamo bogo memedu ka napano Atua maluvo ka rilarurso.” 45 Naruei Yesu miel ba jouro ea komeli, mijaka ban ea Atua Sop̃i kunuano lu, ana mial nalo nam̃a aju amim̃au bior veru ea vio na. Naruei naio mijil dedade ealo, berinavo 46 “Atua ber ea kiano Iliano Lu, naio berinavo ‘Kunuaku Lu naio be yimo na volkouano,’ mia kamiu kubiliglar yimo nene ruei, binimei jibe ka buluvae tai na tom na vinauano nalo kunualo.”
47 +Ana ka bogo na Yesu jom̃a bava joomo ea Yimo Lu legiano nonovio, naio jom̃a berloglog tomu nalo, mia tomu na tortoru ka kulo lu nalo naliko naverloglogiano na tuboiano nalo bija tomu nalo kialo tomu na tortoru maka lele asaro kanio. Ajum̃a ajiravo kavuru m̃arabo ka amijikia ala titai ka rila Yesu monoka rim̃aro. 48 Mia bede ga, abitilubar ka maka ajikia aleal m̃arabo tai, bior tomu nalo nam̃a ajum̃a amije tilinielo ka kiano verloglogiano, tiniel jii kiano iliano nalo toru laka, ajidom naio julaka ga.
+ 19:10 Mat 18:11 + 19:26 Mat 13:12; Mak 4:25; Luk 8:18 + 19:27 Mat 25:14-30 + 19:47 Luk 21:37