4
Jamerijiano na toro napano bisivisii kurukuti subavio
Mataiu 13:1-9; Luka 8:4-8
1 +Ana ea bogo dolu bereio, Yesu naio jo berloglog tomu nalo ea tivelinio na ueiyabo na Kalele. Mia tomu telabo laka napano abinimei ea naio ka bogo na, mila na naio bavin ea uako sesa tai napano joa ueiyabo nei, ana naio ba jotano mave eaio, mia tomu nalo aju reraio ea baramudou uro. 2 Mia Yesu jo berlogloglo ka vite telabo ea jamerijiano nalo, 3 mia naio ber kalo berinavo “Kamiu kuvilavon ka kuviagago vatitigio. Toro tai, ban ka rivisivisii kurukuti subavio ea kiano tiniavio. 4 Naio jo bisivisiio jibe nei bano, mia kurukuti tealo ajibirbili vaataro laka ka ikim̃arabo tivelinio. Ana iorou, menu nalo abinimei amikiti bulaglo bereio.
5 “Mia kurukuti tealo ajibirbili ea vio na be tabaver yetano, mia ea vio na maka tano rimerorolu napano rivu mave, mila na nalo amiluo sop̃eli. 6 Mia bogo na m̃erenio mijivi ana naio junulo ana sop̃eli ga amekekeu ka bati nalo maka avatove vatitigio.
7 “Mia nalo tealo ajibirbili ea vio tai na beamu maka ate bulag vatitig teli va nalo na beve niononoti ealo, mia iorou teli neibano miluo toru bereio, ana naio misoveko kialo vitoviano nalo bano-o am̃arm̃aro, mia maka ave m̃arati nalo.
8 “Mia kurukuti dolu tealo bereio, ajibirbili ea borotano novo tai, mia nalo amiluo bo, bano-o ajarako abar m̃arati nalo. Tealo abar m̃arati abokar duelimo va rolu [30], nalo tealo abokar duelimo va ari [60], mia nalo tealo abokar toromomou takurano [100].”
9 Mia Yesu naio berkalo berinavo “Kamiu kubiniu kube burutiliniemiu, bo ka kamiu monokanio kuvijogkar kiaku iliano nalo.”
?Ka vaio na Yesu jo mil jelia jamerijiano nalo?
10 Ana iorou kanio tiniobi nalo abanvan bereio, ana na Yesu jo naio takurano ga, naruei tomu nalo napano aju bija naio bija kiano naiagagoano nalo, abinimei abika den naio aberinavo “Vaio naruei naio be nioti na jamerijiano na? Mia ka vaio ana jau kojom̃a komil jibe na, a koberloglog tomu nalo jamerijiano nalo?”
11-12 Ana Yesu berdop̃e banlo, berinavo “Kiniou nojom̃a neberlogloglo ka jamerijiano nalo na bior abe veribinio laka. Nalo ajibe ka, ajum̃a amila iliano tai na naverialiano Aisea nua binimei maluvo, napano naio berenio
‘Nalo ajum̃a abitii, abitiio bano, a aju amijogii, amijogiio bano,
mia maka lele aver avitilubar a maka lele mia ajog lubar vite.
!Ver makanio, p̃eli nalo avilig kialo jidomiano nalo ruei, a p̃eli Atua biekokoa kialo kariano ruei!’ Ais 6:9,10
“Jibe na naruei kiniou neber nalo pariparilo kirisikili laka, nalo aju koalabo laka keano vo. Mia kamiu naruei bo lie vo ban kamiu. Ililuklukuano nalo na Atua kiano navenatuboiano, mia kiniou neverial rimeravo ga rivan kamiu.
13 “?Ana jum̃abe, kamiu maka kuvijoglubar nioti na kurukuti subavio neibano? A ver kamiu maka kuvijikia kuvisidomii lubarbar nioti nene, mia tum̃abe naruei na mia kamiu kuvijoglubar jamerijiano dolu nalo na mia kiniou neverio ka tomu nalo?”
Yesu ber bulag nioti na jamerijiano na toro napano bisivisii kurukuti subavio
14 Ana Yesu berinavo “Mo, mia kiniou never bisivisii nioti na jamerijiano neibano van kamiu. Nioti nene naio jibe nei: Borotano ninio nalo na, nalo ajibe ka tomu nalo kialo iviso ninio nalo. Mia toro nei nana jo bisivisii kurukuti ea borotano nalo na, naio jibe ka toro napano jom̃a berial Atua kiano iliano ban tomu nalo.
15 “Borotano na kirisikili na jel ikim̃arabo tivelinio, naio jibe ka toro na napano naio mijog Atua kiano iliano, ana iliano nene maka lele riva joomo vatitig ea kiano iviso na jikili leleio. Mia menu nalo neibano, ajibe ka Sim̃aro, napano naio binimei vaarakurano ga, naio midular bereio iliano nei ea toro napano kiano iviso.
16 “A borotano na puruveru toru yetano tabap̃ilio, naio jibe ka toro na napano naio mijog Atua kiano iliano, mia kirisop̃eli ga naio tiniene jaaro kanio, miduio. 17 Ana iliano nene naio maka totano vatitig joomo ea kiano iviso. Mia naio miluo jibe ka titai napano maka ve sano bati novo, napano mijikia riluo bogo ve bulati ga. A verenio bogokouo rimei p̃elina tomu nalo asidom ka ajil lo rivior ka amonea Atua kiano iliano, a mia sop̃eli ga nalo atuvan bereio.
18 “Mia borotano na napano teli na bova juaio, naio jibe ka tomu nalo napano bogo na amijog Atua kiano iliano, 19 mia karina, nalo ajum̃a ajidomii m̃elea ga kialo meuliano nalo, a jidomii ka avar vite ve telabo rimei rive sibiano ga rivanlo, a nalo ajum̃a ajidomii m̃elea vite novnovo nalo na yetemeriba nei. Bajago nalo na abinimei jibe ka teli va, ana na amikitiko ioluano vou nei ka rivar re m̃arati ea tomu nalo tibe na ea kialo meuliano.
20 “Ana borotano na bo na, jibe ka tomu nalo napano bogo na nalo amijog Atua kiano iliano, amijoglubario ana tiniel jaaro kanio a amiduio ea kialo iviso ana iorou kanio abar m̃arati na ioluano vou neibano ea kialo meuliano nalo, napano na tealo abar m̃arati duelimo va rolu [30], a tealo abar m̃arati duelimo va ari [60], a nalo tealo abar bokar toromomou takurano [100].
“Ninei naruei jamerijiano na kurukuti uiti, naio bisi ea vio na.”
Jamerijiano na yulu
Luka 8:16-18
21 +Mia Yesu ber bereio banlo, berinavo “Kito tomu nalo, ver kito rotilan yulu tai, mia kito rodu van re to yetano ka basaro tai. Maka leleio, kito monokanio rotilan to mave ga ka rimererali vio vatitigio. 22 +A bo ga, Atua kiano navenatuboiano naio jibe ka yulu na, napano vonganei naio jo malmaluvo terteliki ea kito ka rimermerali vite nonovio nalo, a mia vite nonovio napano ajuluku ju, a bija ililuklukuano nonovio mia monoka amei medave. 23 Mia kamiu nonovio kube burutiliniemiu, bo ka kamiu kuvijoglubar kiaku iliano nei.”
Monokanio aiagago vatitig ka Yesu kiano iliano nalo
24 +Mia Yesu ber kalo bereio, beri-navo “Kamiu monoka kuviagago vatitig ka kiaku iliano nalo, a kuvila von ka kuvisidomii vatitiglo. Toro na jo mijog ga mia maka to takiio, mia naio maka bunu rijikia rijoglubar vatitigio bereio. A toro na mijogkar kiaku iliano nalo, mia naio mijikia rijoglubarbar vatitig kiaku verloglogiano ve telabo iorou. 25 +Toro napano kiano saba nalo miroano ruei, mia naio rivar lie ve miroano laka, mia toro na maka kiano saba, mia naio rilaluvu vaio napano kiri teliki na be kiano.”
Jamerijiano na kurukuti napano jo miluo
26 Yesu ber bereio, berinavo “Atua kiano navenatuboiano naio jibe kurukuti napano toro bisivisiio ea kiano borotano. 27 Bogo na naio bukuio bisi, mia naio maka bunu river rila titai ka kurukuti nene bereio. Toro neibano monmelio, jumolu, monmelio, jumolu, bogiano bija legiano, mia kurukuti nene naio ga takurano bitovi moluo, ana jo miluo. Jom̃a miluo jibe na banbano-o mia toro neibano maka lele rijikia ka kurukuti neibano jom̃a miluo jum̃abe. 28 Toro nei maka rijikia, naio maka rila titai, mia vite nei miyuku jum̃ano nalo aba laka, ana maka vesiou bar niati, bano-o bar nioti.
29 “Naruei bogo na nioti meruo bo, kema neibano jikario ka mim̃au bereio naruei, midu kiano iobogu ba je bulag m̃arati.
“Mia Atua kiano navenatuboiano jom̃a miluo tertelisu jibe ka jeliviv ea vio yetano nei vonganei, a ea bogoti tai, mia reial m̃arati na toru naio rimei mave.”
Jamerijiano na kurukubako
Mataiu 13:31-32; Luka 13:18-19
30 Ana Yesu ber bereio, berinavo “Bajago na Atua kiano navenatuboiano, naio be dolu laka, naio kirisikili ka mia neleal jamerijiano tai bereio ka never naio jum̃abe. 31 P̃eli naio jibe ka kurukubako, napano naio teliki ka kurukuti dolu nalo tealo nam̃a remebijaio ea kiado tiniavio nalo, naio teliki mia teliki. 32 Mia bogo na naio miluo binimei toru, burupati toru loa ka sinaniano dolu nalo napano ea kiado tiniavio. Mia jaati nalo tortoru, napano menu nalo aba ajuaio ka vamelu nene bunu ga bo.”
Yesu berloglog tomu nalo ka jamerijiano
33 A Yesu jo berloglog tomu nalo ka ioluano vou ea jamerijiano na miroano jibe na, jibe napano bare ka nalo ajoglubario. 34 A iliano nalo nonovio napano naio berloglog kalo, mia be jamerijiano ju joomo eaio, ana bogo na aju jibe naio ga bija kiano naiagagoano nalo, ea bogo na naruei naio jo ber bisivisii vatitig jamerijiano nalo na kalo.
Burum̃ara jegi napano Yesu mil kovio kanio
Mataiu 8:23-27; Luka 8:22-25
35 Mia Yesu joa kea uako napano naio ba joa ka verloglog tomu nalo, mia bogo na m̃erenio jo batove, naio ber ka kiano naiagagoano nalo, berinavo “Ei, kito ravarkorov rava tivelinio ea ueiyabo neibano yako.” 36 Mia naiagagoano nalo ajuvan tomu nalo neibano aju, ana abavin ea uako na Yesu ju joomo eaio ruei, ana aburu naio abano. Mia uako dolu nalo bunu ga aban bijalo. 37 Uako nalo neibano aburo abano-o, mia burum̃ara jegi tai jumolu, mila na burum̃ara tei nalo ajum̃a abievelveluo a abava joomo ea uako bano-o bujo ka tei vare ga rimadudu. 38 Mia Yesu jo milugu ea selailugu tai ea uako iorou, naio jo monmelio ga. Naruei nalo aba abio bonio, ana nalo aber kanio aberinavo “!Naverloglogiano! ?Jum̃abe na jau maka kosidomial kito ka vaataro ka mia ramadudu naruei?”
39 Ana Yesu jumolu, mia mil kirisikili ban jegi, naio mil ban burum̃ara tei bija bievelveluo tortoru nalo nei, berinavo “Kamiu kumelumu.” Ana vaarakurano ga jegi m̃aro, vio melumu nonovio. 40 Ana Yesu ber kalo berinavo “?Ka vaio ana kamiu kumerou jibe na? P̃eli kamiu maka kuvarkar tiniemiu ea kiniou kovio?”
41 Naruei nalo amerou m̃elei, ana ajum̃a aberver kalo bereio aberinavo “?Toro kenia nei? Naio mil jibe na ga, mia jegi bija tei, abe juo amijogkar naio! Ou!”
+ 4:1 Luk 5:1-3 + 4:21 Mat 5:15; Luk 11:33 + 4:22 Mat 10:26; Luk 12:2 + 4:24 Mat 7:2; Luk 6:38 + 4:25 Mat 13:12, 25:29; Luk 19:26