13
Ver koviligso re, mia jau kam̃aro
1 Mia tomu nalo na aju ea bogo na, ajukunu ka kulo Kalele tealo ban Yesu, napano toro na toru na Romo nei Pailat mila bajago na kirivova tai kalo. Nalo aberenio “Nalo na ajua Atua Kunuano Lu, mia monloglog bogo na aju amilotu ka Atua, amila sida banio, mia Pailat nalo abinimei amiel binvinlo am̃arm̃aro, mia amila kitkiti kialo burukija bija burukija na kialo sida neibano ajum̃a amilaio.”
Naruei bogo na aber vite nei ka Yesu, ajidomii ruei ka vite na bova nei na maluvo kalo, p̃eli be Atua kiano vironiano tai banlo, bior kialo vovaiano tai napano p̃eli nalo amilaio.
2 Ana na Yesu berdop̃e banlo, berinavo “Kamiu kuvial kulo Kalele nalo na am̃arm̃aro kirivova jibe na jum̃abe na? P̃eli kuberiam̃a nalo abe tomu na bova laka, jovulu kulo Kalele dolu nalo, naruei naio be kialo vironiano ga? 3 Kiniou nojidom nover ka kamiu never makanio, naio maka tibe na. Mia monoka kuvitikar vatitig rivu, bior ver kuvilig re kamiu, mia kumijikia kum̃aro bunu ea bajago na jibe na.
4 “Mia kamiu kuvisidomii von yimo na siraragkuiano napano joa komeli na Sailomo. Naio bavin loa laka, mia bogo nanua naio mijoru, na jibirbil ea tomu nalo mia nalo duelimo ba arolu [18] am̃arm̃aro. ?Mia jum̃abe ka nalo na? ?P̃eli kumitum̃a kuber nalo na bunu abova loa ka kulo dolu nalo na vio Yerusalemo, mia nina naio jibe ka kialo vironiano tai, a? 5 Mia makanio, naio bunu maka tibe na. Mia kiniou neber bereio ka kamiu, neber monoka kuvitikar kamiu rivu, bior ver kuvilig re kamiu, mia kumijikia kum̃arm̃aro bunu ea bajago na tai jibe na.”
Kijokijo na burubilivo na maka takou
6 Ana na Yesu ber jamerijiano tai bereio, napano naio ber jibe nei, berinavo “Toro tai, kiano burubilivo tai jua kiano tiniavio. Mia bogo tai ana toro nei naio binimei ea burubilivo nene, jidom ka rial von naio jakou p̃eli na maka takou. Naruei naio binimei mial ka buruiesi nene maka takou leleio. 7 Mia naio mil ban toro nam̃a bitikar kiano tiniavio, berinavo ‘Vonganei bokar yuka tolu ruei, napano nobinimei najirarago ka burubilivo nei m̃arati, mia maka lele tai. Niabeku mave ka ruei, naio jukoko vio na bo nei kurano ga, mia jau ketelario ga rivano.’
8 “Ana na toro na im̃auano neibano naio tinien miia burubilivo nei toru, ana ber ka kiano toro na toru nei, berinavo ‘Ver tum̃abe, mia kito ralavon ka rotuvan tu ka yuka ve takurano bereio von. Ka mia kiniou nalavon ka noim̃au ka vatitigio von beamu vo, mia nekil p̃ili selvivia burupati, ka mia novisivisi tera buluku ea ka mia rila riluo rivu. 9 Naruei ver riluo rivu, rivar kija m̃arati ka yuka yako, mia mijikia tu bo tibe na bo kanio, ver makanio, mia jau komijikia ketelario rivano.’ ”
Jamerijiano nene ber be bogo telisu kiano jo ka tomu nalo amijikia aviliglo, verver makanio mia Atua rijev vironiano vanlo.
Yesu mieliel ka tiramoruo tai ka Legiano Lu
10 Ana ea Legiano Lu tai, mia Yesu naio jom̃a berloglog tomu nalo joomo ea kialo yimo na volkouano. 11 Ana ea vio na be tiramoruo tai naio jo, napano niununo na bova tai na mieiano joa naio. Ana niununo napano miadikar naio ka yuka duelimo ba arolu [18] ruei, napano mila na tiramoruo nei taakano jup̃e laka, naio maka rijikia rivitiri naio memedu leleio. 12 Mia bogo na Yesu jirarag loglogio, bio naio binimei, ana mil banio, ber jibe nei berinavo “Tiramoruo, kiniou neber jibe nei, neber jau, mieiano nam̃a bivikakarso na, mia ritaluvo denso vonganei ga.” 13 Ana bija iliano nei Yesu midu jum̃ano joaio, mia vaarakurano ga taakano binimei memedu bo bereio, naruei tiramoruo nei mijog bo toru laka, miaia Atua Sop̃i-o mia.
14 Mia navurim̃araboiano na yimo na volkouano nei, naio tinien jer Yesu ka napano naio mieliel ka tiramoruo nei ea Legiano Lu. Naruei naio mil ban tomu nalo, berinavo “Jibe ka na kito romijikia ruei, romijikia ka roim̃auka bogoti ve ari, mia bogoti takurano, maka roim̃au. Ver kamiu kuvisidom ka aieliel ka kamiu, mia bo kanio kumei ka bogoti ve ari ga, mia Legiano Lu na jibe nei naio maka rive bogo nene rimemedu.”
15 Ana na Tubo berdop̃eio berinavo “?Jum̃abe? P̃eli kamiu kumitum̃a kumijian kenemiu bue m̃arauo nalo ka Legiano Lu, p̃eli maka kumijianlo? P̃eli na kamiu kumitum̃a kubagan kenemiu temeul nalo a kumitum̃a kumiyon uei banlo ka Legiano Lu, p̃eli na maka kuvila tibe na? ?Mia bior vaio ana maka kuvisaaro ka namila batitig tonovo tai ea tiramoruo nei? !Kamiu kubarvar laka, kuber vite nalo mia maka kuvila! 16 Tiramoruo nei, naio be kuviviniedo tai napano kito robiniu romiyotuba ea yati na tormoruo Epraamo, mia Najuboliboiano miorikar naio ka mieiano nei mijil yuka duelimo ba arolu [18] ruei. Ana kiniou namial jibe ka Legiano Lu naio memedu ga ka kito rovurular naio den vio na bova nei napano joaio.”
17 Mia bogo na Yesu ber iliano nei, mila kiano uolu nalo nei amijog amimou toru laka ea tomu nalo miralo. Mia kulo dolu nalo, nalo ajaaro toru laka ka im̃auano na bo nalo na miroano napano Yesu milaio banlo.
Jamerijiano na kurukubako
Mataiu 13:31-32; Mak 4:30-32
18 Mia Yesu mil bereio, naio berinavo “?Kiniou never iliano venia rivan kamiu ka mia rila na kamiu kuvijikia ka Atua kanano navenatuboiano naio jum̃abe? ?Mia kiniou never navenatuboiano nene naio javukia vite venia? 19 Mia nalavon ka nala rimeravo rivan kamiu ka jamerijiano nei, napano naio ber jibe nei, berinavo, Navenatuboiano nene, naio jibe ka kurukubako napano mijoru ba birakar joa buruiesi tai. M̃arati nei kiritavaso leleio, mia bogo na miluo, binimei be buruiesi tai na burutomoruo laka, naruei menu nalo abinimei amila m̃alo niuku nalo jua jaati nene nalo.”
Jamerijiano na isi
Mataiu 13:33
20 Ana Yesu ber jamerijiano dolu tai bereio banlo, naio berinavo “?P̃eli mia kiniou neverinavo Atua kiano navenatuboiano naio javukia vite venia bereio? 21 Navenatuboiano nei, naio javukia tira tai nam̃a jo milalaglag isi na teliki ga bija burum̃ara baju na yevi tai, naruei isi na teliki nei naio mila joko nonovio miyuku toru.”
Be m̃arabo juo ga
Mataiu 7:13-14,21-23
22 Ana Yesu naio jo midu kiano m̃arabo bereio, naio jo jidom ka rivavin bere Yerusalemo. Mia bogo na jo ban jibe na, jo miel jel ea komeli nalo, jom̃a berloglog tomu nalo. 23 Naruei ea komeli tai, be toro tai bika denio, naio berinavo “?Tubo, nalo na mia avokar meuliano, nalo telabo, p̃eli na maka ve telabo laka?”
24 Naruei Yesu berdop̃elo, berinavo “Kamiu monoka kuvilavio sikili ka mia kuva joomo ea bulutavo dolu na, napano na teliki ga. Kiniou neber riano ka kamiu, ka mia tomu ve telabo asidom ava joomo, mia maka ajikia alaio. 25 Nina bior iorou, ana mia toro na toru na yimo mia naio rial ka bare ruei, mia naio tumolu, tetavoko vatitigio bereio. Ka bogo na, mia kamiu ve telabo kumei kuvidu buron kamiu ea m̃aratavo nei, mia kuviniu kuvio kuverinavo ‘Tubo, kumemi nuber bo ka jau kovetavo ka kumemi.’ Mia toro na toru nei naio riverdop̃e ga tibe nei, naio riverinavo ‘Ai, abe kiniou maka najikia kamiu leleio! Kamiu kube kulo be nalo?’ 26 Ana na mia kamiu kuvilavon ka kuver kanio ka bogo na, kuverinavo ‘Ana jum̃abe, jau maka bunu kosidomial ka kito naruei rojum̃a rajinan vio takurano dam̃ariga beamu mugaruei m̃a na? !Kumemi nene nei naruei nam̃a jau kobinimei m̃a koberloglog kumemi janea vio medave nalo ea kenememi komeli nalo!’ 27 Mia naio river kalo, riverinavo ‘Kiniou neber ka kamiu vaarakurano nua ruei, ka maka lele nejikia kamiu, kamiu kube kulo be. Mia namijikia ga ka napano kamiu kube tomu nam̃a amim̃auka bajago na kirivova ga. !Kamiu, kuvitaluvo den kiniou vonganei!’
28 ++“Ka bogo na, mia kuvijog rivova ve toru, mia ve burum̃ara tegiano, kuviser m̃arjuvomiu. Nina bior ka mia kamiu kuvial ka napano Atua kiano tomu novo nalo, jibe ka Epraamo, Aisak, Yakovo, a naverialiano dolu nalo bunu, nalo aju bo jouro ea kiano navenatuboiano ruei, mia kamiu, avuku kamiu kuvitu bo ga tavio tibe na. 29 Ea bogo na, mia kulo dolu vetelabo ayotuba ea sudu veri na yetemeriba nei, amei ka atutano ka asinan ea burum̃ara jokoluolu na jouro ea Atua kiano navenatuboiano, mia kamiu maka kuvijikia kuva jouro eaio. 30 +Mia tibe na naruei, ka nalo nam̃a aju iorou, mia atu tukamu, a nalo nam̃a aju jukamu, mia atu iorou.”
Parinio Tubo Erot naio jidom rue bin Yesu
Mataiu 23:37-39
31 Ka bogo na, ana Yesu jo bavin Yerusalemo kia vo, mia Varisis nalo tai abinimei eaio, aberial kanio, aberinavo “P̃eli jau maka kejikia, ana Parinio Tubo Erot na, naio berkar ruei ka mia ruebinso. Bo ka jau kataluvo den tanobuku na naio jom̃a be tubo eaio, jau kovuro kava Yutea beamu vo.”
32 Ana na Yesu berdop̃elo berinavo “Kiniou maka nosidomial souo kurkuru na ka naio be toro tai na mijikia rila titai ka kiniou. Kuva kuverial ea mirano kuver kiniou noto nala kiaku im̃auano beamu vo. Kuver kanio kuver kiniou nojom̃a nemijil bulag sim̃aro nalo, a nojom̃a nemieliel ka tomu nalo, a mia notom̃a noim̃au tibe na banei, beni, veua bereio, rivano-o mia neial ka namila nonovio ruei. 33 Mia kiniou namijikia na ver ka kamiu, ka mia kamiu kuvisidomii m̃elea re kiniou, bior ka legiano nalo nei, kiniou nojo najaluvo den tanobuku nei navan tibe na naruei. Monoka najaka nava novoru Yerusalemo vo, bior namial jibe ka vio na naruei nam̃a tomu nalo ajum̃a amuebinvin naverialiano nalo eaio, jikar nua ruei.”
Yesu naio tinien miia vio Yerusalemo
34 Ana na ka bogo na, Yesu tinien miia Yerusalemo m̃a jegidu kanio, naio berinavo “!Yerusalemo, Yerusalemo-o! Bior vaio ana kojom̃a komuebinvin naverialiano nalo, a kojom̃a kojuba binvin tomu nalo nam̃a Atua jom̃a miilalo abinimei easo? Vatelabo kiniou nejidom nodu jum̃aku selvivko kiamo tomu nalo tibe ka sabarou bio kirikiti nalo abinimei amiyuku jel tano ka sibiano, mia kanamo tomu nalo maka asaaro kanio. 35 Mia komialio na, Atua naio jo bilig taakano kaso ruei nei, ana naio miila kiniou nebinimei be moti nei naruei, ana naber kaso, neber mia kanamo tomu nalo ajikia re aial kiniou bereio, rivano-o rivokar bogo na avitilubar kiniou, averii kiniou averinavo
‘!Atua sop̃i loa laka, jau keilivu ka naio napano naio jo binimei ea siamo!’ ”
+ 13:28 Mat 22:13, 25:30 + 13:28 Mat 8:11,12 + 13:30 Mat 19:30, 20:16; Mak 10:31