12
Mɛlyo dum nɛ tɛp dwoo saba
1 Dhiiti dwoo saba, Yezu nadi edhaa tɔ pyeeb kɔkɔ mbi bhek bhisa di edjóoaa ble ɛ. Tin, wɔ gwaa, za zɛbe bɛdjekel bɛ, bɛ moo tin ebɔ́k mɛbhisa mɛ tak étɛp ɛdɛ. 2 Dáa eFalizyɛ nabee deenek ɛ, bɛ eezɛke nɛ Yezu náá: «Beea, bɛdjekel bɔ ɛpesa esesɛɛ di náá, yɛ ààpadjɛaa bɛ ze dwoo saba ɛ!» 3 Yezu zokazɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Bi nabɛ ɛ́ ààlaa sa Dhavid nasa é sok bɛ nɛ bot ɛ nadi egyee bɛ nɛ bɛ nɔɔ nagwak za ɛ? 4 Ye nabɛ ɛ́, bɛ nɛ bot ɛ lɔɔg'ɛ naani tɔ ndjaa Zɛɛb, bɔɔ zokakɛdɛ emapa ee nakaŋaa Zɛɛb ye ɛ́. Dhi ye di náá, bɛ nabɛ ɛ́ ààgoka nɛ ɛdɛ emapa e tak. Etɛɛ náá, etsi bina lɛɛ ɛ́ náá, bot ɛ di egoka nɛ ɛdɛ emapa e tak ɔ, ye ɛ́ bɛghaa-Zɛɛb bɔɔ bɛ ɛmet. 5 Nɛghu bi nabɛ ɛ́ ààlaa tɔ etsi ɛ Moiiz náá, bɛghaa-Zɛɛb nadi esa mɛsa tɔ Ndjaa-ebuwa dwoo saba ɔ, bɛ nabɛ ɛ́ ààdi eduwal etsi e saba, dhi bɔɔ, ààbela ndjɛ kɔ ɛsu ɛ tak é? 6 Tin, betka mɛ lɛɛ bin náá, wak, ye ɛ́ nɛ sonok wat di edhaa Ndjaa-ebuwa nɛ mɛbɔk ɔ! 7 Bi ɛ́ pe di egu ɛnyɔɛpe sa ɛsuk ɛ ekwyala bak: “Mɛ kwyɛl ɛ́ enɛm esa, ààkabɛ ebuwa e bɛtit*” di ekwyɛl ɛlɛɛ ɔ, pe bi ààpazyɛ zɛpit bot ɛ di ààgu tɛp ɔ gwyes. 8 Etɛɛ náá, Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot ɛ́ di kukuma dwoo saba.»
Mot na sɔɔbela mbɔ
9 Bhii tak, Yezu eezɛdus tin, nyɛ eezɛtɔ́ pɛ ndjaa mendjaala mɛ eYuda. 10 Tɔ ndjaa mendjaala mɛ eYuda e tak, ye nabɛ ɛ́ nɛ dhiiti mot ngɔt nadi nɛ sɔɔbela mbɔ ɔ. Ɛkwosak ɛ eFalizyɛ nabɛ ɛ́, Yezu bela ndjɛ é mis mɔɔ. Étɛp tak ɛ́ bɛ nadji nyɛ náá: «Etsi bina ɛpemyaal náá, mot tsikaa dwoo saba?» 11 Yezu ɛ́ boozɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Yɛ bɛ náá, mot ngɔt pak'en ɛ́ nɛ sim bhata ngɔt ɔɔ, nyɛ gwak náá, dwoo saba, sim bhata tak eekwyit tɔ guk na dim-dim ɔɔ, nyɛ aanàkwaatɔ́ kɛwyisal nyɛ tɔ guk tak é? 12 Dáa ye di náá, mot eedhaa bhata nɛ mɛtaŋ ɛ, tin, etsi lɛɛ ɛ́ náá, mena saka bot enɛm esa dwoo saba.» 13 Yezu ɛ́ boozɛke nɛ mot nadi nɛ sɔɔbela mbɔ ɔ náá: «Sɛɛba mbɔ'ɔ.» É di tak wat, mbɔ mot'enɔk eezɛbula ɛnyɔɛpe, dáa yak dhiiti mbɔ. 14 Bhii tak, eFalizyɛ ɛ́ boozɛdus tin, tɔ́ yɔbɔ. Wɔ gwaa bɛ kɛsɛɛga é kwan, étɛp ɛdjek dáa bɛ aadjɛ nyɛ epɛ́ɛ e ɛsyee ɛ.
Mot-mɛsa mɛ Zɛɛb nasɛ́ɛ ɔ
15 Dáa Yezu nagwak deenek ɛ, nyɛ eezɛdus tin, wɔ gwaa, zukamwaa nɛ mot zokadu nyɛ. Wɔ gwaa, nyɛ zokazɛtsik membel djas. 16 Tin, nyɛ eezɛlyak bɛ ɛlyelɛpe náá, bɛ nàsa náá, bot gu mbi mot nyɛ nadi ɛ́. 17 Nyɛ nasa deenek ɛ́, etɛɛ náá, etɛp ee ngoolel-mɛkpa ɛ Zɛɛb Ezayi nalɛɛ ɛ́, ye neebela ɛsuk. Ngoolel-mɛkpa ɛ Zɛɛb Ezayi nalɛɛ ɛ́ náá:
18 «Zɛɛb lɛɛ ɛ́ náá: “Beea mot-mɛsa mam mɛ nasɛ́ɛ ɔ,
mot mɛ di ekwyɛl ɔ.
Lyem'am ɛ́ tɔ mɛmyaala kɔ ɛsu ɛ lɛ.
Mɛ waawa Sisim'am tɔ lɛ.
Tin, nyɛy ɛ́ aapagoola nɛ bot ɛ membyak djas,
epiki bam mɛ aadhis ɛ.
19 Nyɛ aanàkwaawaya nɛ bot.
Nyɛ aanàkwaabiyo nɛ mot.
Bi aanàkwaagwak gwood'ɛ é gba.
20 Nyɛ aanàkwaabwak-bwakak mɔɔ le ghwaazok di náá yɛ eezenyaabel ɛ.
Nyɛ aanàkwaadimal mɔɔ ngel lama di esaa náá, ye dim ɛ.
Nyɛ aasa deenek, kɛkum dwoo epiki bɛ aanyen é mis mɛ bot ɛ.
21 Tin, bot djas di ààbɛ bot ɛ mbyak eYuda ɔ, bɛ waawa ɛbwaalel ɛ lɔɔ kɔ lɛ†.”»
Yezu sɔ embee sisim nɛ ghwyil zɛ?
22 Wɔ gwaa bɛ zokazyɛ Yezu nɛ dhiiti mot, mot tak nadi ɛ́, bubu nɛ ɛbɛ́ ɛ edhim. Ye ɛ́ embee sisim ɛ nasa mot tak deenek. Tin, Yezu eezɛtsik mot tak, nyɛ moo tin elii nɛ ɛnyaasok. 23 Mɛdhuu mɛ bot ɛ nadi tin ɔ, naadyeebadjoka. Bɛ moo tin eke náá: «Wɔ ke ɛ́ nwyak tok Mɔn Dhavid é?» 24 Dáa eFalizyɛ nagwak bot binɔk elii ɛ, bɛ boozɛke náá: «Mot tak sɔ embee sisim ɛ́ etɛɛ náá, Bɛlzebul kukuma embee sisim ɛ, di edjɛ nyɛ kɔkɔ yak mbi mɛbwala mɛ nyɛ di esɔ embee sisim nɛ yɛ ɛ.» 25 É di'enek, Yezu nadi egu egeka e elyem bɔɔ, nyɛ boozɛlɛɛ nɛ nɔɔ náá: «Ɛyoŋ ɛ di náá, mɛsa mɛ bot ɛ tak ɛ mɛwɔ nɛ edho pak'ɔɔ, ɛsik ɛyoŋ ɛ tak ɛ́ ɛbel nɛ ɛwaazel. Bot tɔ ghaada wat nɛghu bot ɛ mɛbyel mɛ wat, ɛ di nɛ mɛwɔ nɛ etuub pak'ɔɔ ɔ, yenek mɛbyel nɛ yenek ghaada aanàkwaapyet ɛnyɔɛpe. 26 Yɛ bɛ náá, Satan moo sɔ sa di náá, ye ɛ́ yɛ Satan ɛ, bi ààbee náá, Satan kaduu tuub ɛ, bɛ nɛ nyel'ɛ met e? Tin, ɛyoŋ ɛ lɛ aakapyet dáa?
27 «Yɛ bɛ náá, mam sɔ embee sisim ɛ nɛ ghwyil ɛ Bɛlzebul ɔɔ, ɛzɛ di edjɛ bot bin ghwyil bɔɔ di esɔ embee sisim nɛ yɛ ɛ? Mɛ bee ɛ́ náá, ye ɛ́ bɔɔ bɛ nakuma tak ɛ aapalyaal bin náá, bi tok nɛ gham. 28 Sa di tsɛɛtsɛ ɛ́ náá: mɛ sɔ embee sisim ɛ́ nɛ ghwyil ɛ Sisim ɛ Zɛɛb. Yenek djas kwyɛl ɛlɛɛ ɛ́ náá, Ɛyoŋ ɛ Zɛɛb moo ɛ́ wak nɛ nena é di wat.
29 «Ye tok nɛ mot di nɛ ghwyil ɛni tɔ ndjaa mot mɛnyan, da ɛ́ nɔɔ esa e ndjaa mot tak, nyɛ di ààkɔl nyɛ mɛmbɔ nɛ mɛko ɔɔ. Ye ɛ́ bhis ɛkɔl nyɛ ɛ, nyɛ aakabela ghwyil ɛnɔɔ esa e ndjaŋ'ɛ djas, da nyɛ ɛ́ wyis tɔ́ nɛ yɛ. 30 Mot di ààdi pɛ yam kyee ɔ, ye lɛɛ ɛ́ náá, mot tak ɛ́ mot di ebhina mɛ ɔ. Tin, mot di ààkwyee mɛ é ɛsɛɛg ɛ bot ɔ, nyɛ waaz ɛ́ waazak. 31 Étɛp tak ɛ́ mɛ di elɛɛ bin náá, mɛ ɛ́ nɛ ghwyil ɛpel mesyem mɛ bot djas, ye nakoozodi ebyas nɛ embee esesɛɛ bɛ nasa Zɛɛb ɛ. Yɛ kabɛ náá, mot eebyasal Sisim na Dɛɛ ɔɔ, nyɛ aanàkwaapelaa. 32 Mot ɛ́ lii ɛbiyoɛpe nɛ Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot ɔɔ, mesyem mɛ ɛ́ nɛ ghwyil ɛpelaa. Tin, mot ɛ́ lii ɛbiyoɛpe nɛ Sisim na Dɛɛ ɔɔ, mesyem mɛ aanàkwaapelaa tɔ tsik mena dika mos'aak nɛghu tsik ɛbhis.»
Le nɛ bhum
33 «Étɛp wɔ neebela mbɛɛ bhum, ye goka ɛ́ le pookokan ɛdi sok mbɛɛ le. Etɛɛ náá, le ɛ́ di nɛ ɛbɛ́ ɔɔ, bhum tak aabaazodi ɛ́ mɛbɛ́ nɛ mɛbɛ́, etɛɛ náá, le gwyakaa ɛ́ nɛ bhum di ekwyil é tak ɛ. 34 Mbyak mɛgel! Bi aakwak ɛlii embɛɛ etɛp dáa, bela náá bi ɛ́ bɛmbee ɛ bot? Etɛɛ náá, nuub dyeebawyisal ɛ́ etɛp ee zelwood tɔ lyem ɛ. 35 Mbɛɛ mot nɔɔ etɛtɛ etɛp ee nyɛ di lii ɛ́ tɔ ɛkwom ɛ mbɛɛ esesɛɛ bɛ. Tyɛ wat nɛ mbee mot, nyɛ nɔɔ embee etɛp ee nyɛ di elii ɛ́, tɔ ɛkwom ɛ mbee esesɛɛ bɛ. 36 Betka mɛ lɛɛ bin, sa di tsɛɛtsɛ náá, dwoo Zɛɛb aazɛpɛ́ɛ bot ɛ, bot ɛ waatyaa sok bhwoob bɛtetɛp étɛp mɛlee mɛ bɛ nadi elee bot ɛ. 37 Etɛɛ náá, ye ɛ́ kɔ mɛkpa mɔ met ɛ wɔ aabela gham nɛghu ɛkwyɛ ndjɛ sɔs é mis mɛ Zɛɛb.»
Ngwyeebel ndem mɛbwala
38 É di'enek, bɛdhiiti bɛghaŋ ɛ mɛkana mɛ etsi nɛ eFalizyɛ zokazɛdji Yezu náá: «Lyoel! Bis kwyɛl ɛ́ náá, wɔ lyaal bis dhiiti ndem mɛbwala.» 39 Yezu ɛ́ boozɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Étɛp yé di náá, bot ɛ di ewaab mos dhiiti ndem mɛbwala pɛ daa Zɛɛb ɔ, di di bɛmbee ɛ bot, bot ɛ di ààbɛ sosoob é mis mɛ Zɛɛb ɔ? Tin, Zɛɛb aazolyaal bɛ ɛ́ ndem wat. Yɛ aadi ɛ́ kɔkɔ mbi ndem ngoolel-mɛkpa ɛ Zɛɛb Yonas nabee ɛ. 40 Ye ɛ́ tyɛ wat nɛ dáa ngoolel-mɛkpa ɛ Zɛɛb Yonas nakpaa emwos elɛl nɛ epum elɛl tɔ mɔ boo su ɛ, Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot aabaasa ɛ́ emwos elɛl nɛ epum elɛl tɔ bɔs. 41 Dwoo Zɛɛb aazɛpɛ́ɛ bot ɛ, bot ɛ ghaada ɛ Niniv ɛ waazyɛ, zɛtyaa sok bhwoob bot ɛ di mos'aak étɛp ɛpit bɛ, deenek, bɛ neekwyesal ndjɛ sɔs. Etɛɛ náá, gwaka bɛ nagwak Yonas é ɛlyo bɛ mɛkpa mɛ Zɛɛb ɛ́, ye nabɛ ɛ́ bot ɛ Niniv naaliig elyem bɔɔ. Ye nyɔ ɛ́, bi gu náá, mot di nenak wak'aak, nyɛ eedhaa Yonas. 42 Dwoo Zɛɛb aazɛpɛ́ɛ bot ɛ, mɛkoozi mɛ moma dɛl ɛ di pɛ kyɛ bɔs ɛ́ waazyɛ, zɛtyaa sok bhwoob bot ɛ di mos'aak étɛp ɛpit bɛ, deenek, bɛ neekwyesal bɛ ndjɛ sɔs. Etɛɛ náá, nyɛ nadus ɛ́ pɛ mɛdhik mɛ ɛtseta, nyɛ ɛ́ boozɛgwak mbɛɛ mɛlyo mɛ etsoŋ e mɛkoozi Salomɔŋ. Ye nyɔ ɛ́ bi gu náá, mot di nenak wak'aak, nyɛ eedhaa Salomɔŋ!»
Ɛbula ɛ embee esisim
43 «É sok mbee sisim di ewyis tɔ nyel mot ɛ, nyɛ katɔ́ ɛ́ pɛ kyee bɔs bɛsyɛ di ààbɛ nɛ mɛdii ɛ, kɛsaa di nyɛ aakɛdi ɛ. É di nyɛ aakadi ààbela di nyɛ aadi ɔ, 44 nyɛ kake ɛ́ náá: “Mɛ pookosik pɛ ndjaŋ'am, ndjaa mɛ nawyis tɔ tak sok ɛ.” Tin, sika nyɛ aakasik ɛ, nyɛ aabela ndjaa tak toto, bɛ eezewaabal nɛ ɛkoobal yɛ. 45 Tin ɛ nyɛ aakatɔ́, kɛnɔɔ bɛdhiiti embee esisim bɛ na nyan-nyan bɛtɛn nɛ bɛbá di edhaa nyɛ nɛ embee mɛsa ɔ. Tin, bɔɔ djas kabula ɛ́ tɔ ndjaa tak, da ɛ́ be di tin. Deenek, tsik yenɔk mot eezepulel dhaa-dhaŋak yii nabɛ sok ɛ. Yɛ aadi ɛ́ deenek étɛp bɛmbee ɛ bot di pak'ena mos'aak.»
Bɔn nyɛɛg ɛ Yezu bɛ nɛ nyɛɛg
46 Yezu dinaa kuku ɛlii, wɔ gwaa bɔn nyɛɛg nɛ nyɛɛg zɛkum é di nyɛ nadi ɔ. Bɛ eezɛtyaa pɛ kel. Tin, bɛ nadi ekwyɛl ɛlii nɛ nɛ. 47 Dhiiti mot ɛ́ boozɛlɛɛ Yezu náá: «Beea, nyoog nɛ bɛdhyeeb bɔ ɛ́ pɛ kel, bɛ ɛpekwyɛl ɛlii nɛ nɔ.» 48 Yezu ɛ́ boozɛbɔɔza nɛ mot'enɔk náá: «Nyaag'am ɛ́ zɛ, da mɔn nyaag'am ɛ́ kadi bɛ zɛ?» 49 Bhii tak, nyɛ eezɛlyo bɛdjekel bɛ nɛ djin. Nyɛy náá: «Beeka nyaag'am, nɛ bɔn nyaag'am di wak e. 50 Etɛɛ náá, ye ɛ́ mot di esa ɛkwosak ɛ Saag'am di tɔ gwoo ɔ, di mɔn nyaag'am, kɛl'am nɛ nyaag'am.»
* 12:7 Oze 6.6 † 12:21 Eza 42.1-4