12
Maali eezɛso Yezu mɛnanas e mɛko
1 Mɛlu mɛtɛn nɛ wat ɛsok nɛ dwoo ɛbyoŋ ɛ Pak kum, Yezu eezɛtɔ́ pɛ Bhetani, dɛl ɛ Lazaad mot nagwyɛ da nyɛ ɛ́ gomal nyɛ ɔ. 2 Tin, bɛ eezɛdjaab edee etɛɛ Yezu. Maat ɛ nadi sa mɛsa mɛ ɛkɛka edee. Tɔ bot ɛ nadi kɔ mesa nɛ Yezu ɔ, ye nabɛɛ nɛ Lazaad. 3 Wɔ gwaa Maali zokanɔɔ pes litɛlɛ mɛnanas na boo mɛtaŋ nadi djóoaa naad* ɛ. Nyɛ eezɛkɔ ɛlas ɛ tak, so kɔ mɛko ɛ Yezu. Bhii tak nyɛ moo suŋal yɛ nɛ bhoo lo'ɛ. Tin, mɛnuub mɛ mɛnanas menek zokadjala ndjaa djas. 4 Mot ngɔt tɔ bɛdjekel ɛ Yezu, Yudas Iskaliɔt, mot aakɛka Yezu ɔ, eezɛke náá: 5 «Étɛp ye mena di ààbɔmsa mɛnanas mɛ tak ɛ nɛ boo mɛtaŋ†? Da nɔɔ epata mɛkam-mɛtɛn nɛ wat tak, djɛ nɛ bɛdjel ɛ bot.» 6 Nyɛ nabɛɛ ààke deenek, etɛɛ náá, nyɛ nadi gek bɛdjel ɛ bot ghoŋ. Nyɛ nadi eke deenek ɛ, etɛɛ náá, nyɛ nadi ɛ́ mot djii. Nyɛy ɛ nadi mɛt kola epata. Nyɛ nadi djii epata ee bot nadi wa tɔ tak ɛ. 7 Tin, Yezu ɛ́ boobɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Betka moma yak gwyem, etɛɛ náá, nyɛ nakwom mɛnanas menek ɛ étɛp dwoo mɛdela mam. 8 Etɛɛ náá, bi nɛ bɛdjel ɛ bot ɛ waadi e di wat mɛlu djas. Yɛ kabɛ mam ɔ, bi aanàkwaabaadi nɛ nam mɛlu djas.»
9 Bɛtɛɛ nɛ mɛdhuu mɛ eYuda zokazɛgwak náá, Yezu nadi ɛ́ pɛ Bhetani. Bɛ naazɛtɔ́, bɛ nabɛɛ ààtɔ́ étɛp ɛkɛboma nɛ Yezu nyɛy nyɛ ɛmet. Bɛ nabaatɔ́ ɛ, étɛp ɛkɛbee Lazaad, mot Yezu nagomal ɔ. 10 Tin, eboo bɛghaa-Zɛɛb zokabaagwakel náá, ye goka ɛ́ bɛ gó dɔɔ nɛ Lazaad. 11 Etɛɛ náá, ye ɛ́ kɔ ɛsu ɛ lɛ ɛ eYuda ɛbuɛpe nadi dus tɔ ɛdhuu ɛ lɔɔ étɛp ɛdum ɛ koŋ nɛ Yezu.
Yezu eeni tɔ ghaada Yeluzalɛm dáa mɛkoozi
12 Tɔ yii mɛlem, zukamwaa nɛ mot nazyɛ étɛp ɛbyoŋ ɛ Pak ɔ zokagwak náá, Yezu nadi zyɛ pɛ Yeluzalɛm. 13 Wɔ gwaa bɔɔ djas zokawyis nɛ mɛmbɔ mɛ mɛbhi e mɛmbɔ. Bɛ eezɛdus kɔ ghaada‡, étɛp ɛkɛboma nɛ Yezu. Bɛ nadi tsim náá: «Duu nɛ Zɛɛb! Zɛɛb goka ɛ́ nɛ ɛsɛɛ mot di zyɛ nɛ din ɛ Ghɛŋ ɔ mɛtel. Zɛɛb sɛɛ mbɛɛ mɛtel pɛ kɔ Mɛkoozi mɛ Yisalaɛl!»
14 Tin, Yezu eezɛbela mɔɔ swooz an. Nyɛ eezɛdisi kɔ lɛ dáa ekwyala e mɛkana mɛ Zɛɛb di elɛɛ ɛ:
15 «Nàbem ba, wɔy, ɛsyees ɛ ghaada Siɔŋ!
Beea, mɛkoozi mɔ ɛpezyɛ,
ndiindil kɔ mɔɔ swooz an§.»
16 É di'enek, bɛdjekel bɛ nabɛ ɛ́ àànyɔ ɛtiibal etɛp binek. É sok Zɛɛb aaniigal Yezu tɔ dék ɛ, tin bɛ waazɛtaala náá, ekwyala naazelɛɛ etɛp binek kɔ ɛsu ɛ lɛ. Tin, bɛ naasa esa ee nagoka nɛ ɛsael dum nɛ nɛ ɛ.
17 Bot ɛ nadi lɔɔg wat bɛ nɛ Yezu esok nyɛ nadjóo Lazaad wyis tɔ ɛvit, da nyɛ ɛ́ gomal nyɛ ɔ. Bot ɛ tak moo tin é lɛɛ bot esesɛɛ djas nadhaŋ ɛ. 18 Etɛp tak ɛ mɛdhuu mɛ bot nazyɛ, zɛboma nɛ nɛ. Bot naagwak náá, nyɛ naasa ndem e mɛbwala menek. 19 Tin, eFalizyɛ moo sɔs pak'ɔɔ náá: «Bot eebee náá, bot tokapɛ nɛ ghwyil ɛbaasa dhiiti sonok e. Etɛɛ náá, bot djas moo ɛ́ bhis koŋɛ!»
Bot ɛ dhaad mbyak eGhɛlɛk ɛpesaa ɛgu ɛ Yezu
20 Bɛdhiiti bot ɛ mbyak eGhɛlɛk, nadi ɛ́ tɔ sama bot ɛ nazyɛ pɛ Yeluzalɛm zɛduwal Zɛɛb tɔ ɛbyoŋ ɔ. 21 Tin, bɛ eezɛtiila pɛ daa Filip mot dɛl Bhɛtsaida pɛ kyee dik Ghalile. Bɔɔ nɛ nɛ náá: «Ghɛŋ, bis ɛpekwyɛl ɛbee Yezu.»
22 Tin, Filip eekɛlɛɛ Andele, bhii tak bɔɔ djas bɛbá eezɛtɔ́, kɛlɛɛ Yezu. 23 É di'enek, Yezu zɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Ɛwala ɛ Zɛɛb aadjɛ Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot duu ɛ, eezedjala. 24 Mɛ lɛɛ bin ɛ etɛp e tsɛɛtsɛ, ndu bhisa dyeebadi wat ɛ, ye dinaa ààbɛaa. Yɛ bɛ náá yɛ eewaaa tɔ bɔs tyee mot di delaa ɛ, yɛ waawyis, da djɛ bhum ɛbuɛpe. 25 Mot di kwyɛl tsik'ɛ ɔ, nyɛ waasu yɛ. Tin, mot ɛ kwyɛl Zɛɛb dhaa dáa nyɛ di kwyɛl tsik'ɛ kɔ bɔs'ak ɔ, mot yenɔk ɛ waabaal tsik'ɛ. Nyɛ waadi e di wat bɛ nɛ Zɛɛb kɔm-kɔm. 26 Mot ɛ di kwyɛl ɛsa mɛsa mam ɔ, ye goka ɛ́ náá, mot tak du mɛ. Deenek ɛ di náá, mot-mɛsa mam aadi ɛ́, e di mɛ di ɔ. Deenek ɛ Saag'am aadjɛ duu nɛ mot di sa mɛsa mam ɔ.»
Yezu eelii dum nɛ ɛsyee ɛlɛ
27 «É di mena kadi wak nenak'aak, lo'am moo ɛ́ zɛm-zɛm nɛ bɛtɛ nɛ esiiza ɛbuɛpe. Ye goka ɛ́ mɛ ke dáa? Mɛ ke náá: “Saag'am, pɛka mɛ e sa di kwyɛl ɛzyɛ mɛ e nyel e ɛwala ɛlak nenak”? Tin, ye ɛ́, étɛp sa di kwyɛl ɛ sael mɛ e nyel e ɛwala ɛ ɛlak ɛ mɛ nazyɛ. 28 Saag'am, djɛa din ɛ lɔ duu!» É di'enek, wɔ gwaa gwood wat zɛbam tɔ gwoo náá: «Mɛ naaloozedjɛ yɛ duu. Mɛ ɛpebaadjɛ yɛ duu djɛa sis.» 29 Ɛdhuu ɛ bot ɛ nadi tin, nakwak gwood tak ɔ, moo tin é ke náá: «Ye ɛ́ ndum bhi!» Bak bot náá: «Ye ɛ́ dhiiti fofop ngɔt ɛlii nɛ Yezu!» 30 É di'enek, Yezu eezɛke nɛ nɔɔ náá: «Gwood yenek ààpagék étɛp'am. Gwood tak gék ɛ étɛp'en. 31 Mena mooka ɛ́ é ɛwala bot ɛ bɔs'ak aapɛ́ɛaa ɛ. Deenek, mɛkoozi mɛ bot ɛ bɔs'ak moo zɛsɔaa. 32 Tin, esok mam aadus kɔ bɔs, benaa ɛ, mɛ waadul bot ɛ bɔs djas pɛ daa lam.» 33 Tɔ mɛkpa menek, Yezu nadi lɛɛ ɛ kɔkɔ ɛsyee nabɛ náá, nyɛ waagwyɛ ɛ́.
34 Tin, mɛdhuu mɛ bot binɔk eezɛke nɛ nɛ náá: «Bis djek tɔ mɛkana mɛ etsi bis ɛ náá, Mɛsia aadi ɛ́ nɛ tsik na kɔm-kɔm. Ha étɛp ye wɔ ke náá, “Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot aadus kɔ bɔs, da nyɛ ɛ́ benaa pɛ ɛko”? Yenɔk “Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot” ɛ́ zɛ?» 35 Yezu eezɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Gwyɛ ngel dinaa pak'en, étɛp ba mɔɔ ɛwala batsa. Kɛka e di bi dinaa tɔ gwyɛ ngel yenek, e kaab náá, ɛgwyitok ɛzɛkɛbela bin zaka. Etɛɛ náá, mot di kɛ tɔ ɛgwyitok ɔ, ààgu ze nyɛ di tɔ́ ɛ. 36 Dumka koŋ nɛ gwyɛ ngel esok bi dinaa bi nɛ bɛ nɔɔ e di wat yenek. Etɛɛ náá, bi needi bɔɔ gwyɛ ngel.»
EYuda nabɛ ààdum koŋ nɛ Yezu
Bhis nyɛ nalii nɛ nɔɔ deenek ɛ, Yezu eezɛnɔɔ nyel, tɔ́, kɛsɔwa ɛtsetaɛpe nɛ nɔɔ. 37 Bela náá, ye ɛ́ tsɛɛtsɛ náá, nyɛ naasa bɛtɛ nɛ endem e mɛbwala emis mɔɔ, bɛ nabɛɛ ààdum koŋ nɛ nɛ. 38 Deenek ɛ, etɛp e ngoolel-mɛkpa ɛ Zɛɛb Ezayi nalɛɛ ɛ, neebela ɛsuk. Nyɛ nake ɛ náá:
«Ghɛŋ, ɛzɛ myaal bhaadal yena?
Ghɛŋ lyaal zɛ ghwyilɛ*?»
39 Ngoolel-mɛkpa ɛ Zɛɛb Ezayi naalɛɛ ɛ etɛp ee bot bak aadi ààdum koŋ nɛ Zɛɛb ɛ:
40 «Zɛɛb naadjɛ bɛ mis mɛ edhim.
Nyɛ naadiyal etsoŋ bɔɔ, etɛɛ náá, mis mɔɔ needi àànyaa sok.
Náá, etsoŋ bɔɔ aanàkwaadjɛ ghwyil ɛmɛt etɛp djas mɛ nasa nɛ nɔɔ ɛ.
Bɛ ɛ́ nɛ ghwyil ɛliig mis gwyák Zɛɛb
bula pɛ daa lam étɛp mɛ neetsik bɛ†.»
41 Ngoolel-mɛkpa ɛ Zɛɛb Ezayi nake deenek ɛ, etɛɛ náá, nyɛ nabɛɛ, nyɛ eebee dék ɛ Yezu. Étɛp tak ɛ nyɛ nadi é lii kɔ ɛsu ɛ Mɛsia.
42 Ghuna tɔ sama ekukuma eYuda, bɛtɛ nɛ bɛdhiiti nadi edum koŋ nɛ Yezu. Tin, dáa bɛ nadi é kaab náá, eFalizyɛ ɛ́ zɛkɛsɔ bɛ tɔ mendjaa mɛ mendjaala mɛ eYuda ɛ. Bɛ nabɛɛ ààdi lyaal ɛmyaal ɛ lɔɔ popoopwon. 43 Deenek etɛɛ náá, bɛ naadyeebadje náá, bot duwal bɛ ɛbuɛpe, dhaa dhaŋa duu Zɛɛb di djɛ bot ɛ.
Ɛpɛ́ɛ ɛ bot kɔ mɛkpa ɛ Yezu
44 Yezu eezɛben gwood, é ke náá: «Mot ɛ dum koŋ nɛ nam ɔ, nyɛ ààpadum koŋ nɛ nam, mam mɛ ɛmet. Nyɛ baadum koŋ ɛ nɛ mot lwom mɛ ɔ. 45 Mot ɛ bee mɛ ɔ, nyɛ eebee mot lwom mɛ ɔ. 46 Mam zyɛ kɔ bɔs ɛ dáa gwyɛ ngel. Deenek etɛɛ náá, mot aadum koŋ nɛ nam ɔ needi ààdi tɔ ghooghom.
47 «Mot di gwak mɛlyo mam. Da nyɛ ɛ́ di, ààkɛ dáa mɛkpa mɛ tak di kwos ɛ, ye tok mam di kwyesal nyɛ ndjɛ sɔs. Etɛɛ náá, mɛ nazyɛ, zɛtsik bot ɛ bɔs. Mɛ nabɛɛ ààzyɛ, zɛpɛ́ɛ bot ɛ bɔs'ak. 48 Mot ɛ byen ɛmyaal ɛ mɛ ɔ, nyɛ ɛ́ pɛɛ ɛmyaal mɛkpa mam ɔ, nyɛ eebela lo mɛsɔ mɛ nyɛ aapɛ́ɛaa dum nɛ tak ɛ. Ye ɛ́ mɛlyo mɛ mɛ di lyo ɛ, paakwyesal nyɛ ndjɛ sɔs e dwoo Zɛɛb aapɛ́ɛ bot ɛ bɔs ɛ. 49 É di'enek, mɛ aanàkwaalii kɔ ɛkwosak ɛ lam. Etɛɛ náá, Saag'am mot nadhis mɛ ɔ, nabɛɛ, nyɛ eedjɛ mɛ ɛlee dum nɛ mɛkpa mɛ mɛ di egoka nɛ lɛɛ ɛ, nɛ etɛp mɛ goka nɛ ɛlyo ɛ. 50 Deenek ɛ mɛ di nɛ gu náá, mɛtiŋ mɛ nyɛ di djɛ bot ɛ, djɛ ɛ tsik na kɔm-kɔm. Etɛp tak ɛ di náá, etɛp ee mɛ di lɛɛ bin ɛ, mɛ dyeebalɛɛ dáa Saag'am nalwom mɛ lɛɛ ɛ.»
* 12:3 naad Mɛnanas mɛ tak nasael ɛ, nɛ mɛdii mɛ dhiiti le na mbɛɛ mɛnuub di djóoaa «naad» ɛ, ààpuuzaa nɛ dhiiti sonok. † 12:5 Étɛp ye mena di ààbɔmsa mɛnanas mɛ tak ɛ nɛ boo mɛtaŋ? Mɛtaŋ mɛ bɛ di tuud mot sa mɛsa di djala nɛ mɛsa mɛ mbu wat ɛ. ‡ 12:13 mɛmbɔ mɛ mɛbhi e mɛmbɔ. Bɛ eezɛdus kɔ ghaada Tɔ mɛfulu mɛ eYuda, ɛkɛ ghaala nɛ mɛmbɔ mɛ mɛbhi e mɛmbɔ kwyɛl ɛlyaal ɛ mɛmyaala. § 12:15 Zal 9.9 * 12:38 Eza 53.1 † 12:40 Eza 6.9-10