17
O Tesalonika
1 E Paulus e Sailas ru laho polopolo vona a tanga e Ampipolis e Apolonia ru vano ru bele na tanga e Tesalonika. A tanga iea i tahoka a roho na vaponga ne huriki a Iuda. 2 Lakea e Paulus i dili vona, i manga a naro i rata vakaroro. Na parava Nimalo i tolu, i tuveve polo kamumu ne ria a nitana Hinere, 3 i tuveve polo ne ria, i vakasiri poloa ne ria na Hinere i taki mugea e Kristo bara i bole a nimadihi, i mate, i mahuri mule tabu. Lakea i ta maea, “E Isu a vakalongo mua vona, ia e Kristo.” 4 I ranga ne ria ri longo mai, ri muri ne Paulus e Sailas. E huriki a bakovi a ngatavine o Gris ala kupo ri kavurikea a Vure, turane huriki a ngatavine dagi ala kupo, ria ranga ri longo mai.
5 Pali e huriki a Iuda, i madihi a hatene ria. Ri gale palupu e huriki a bakovi hale ni rata tuhare, ri piu rike e huriki na tanga dagi i madihi a hatene ria. Ri nunu lakea na ruma e Iason ri matakana vonga e Paulus e Sailas ta ri gi turari rua lakea ne huriki. 6 Pali i uka ma ri matavisi rua, lakea ri turari tala e Iason turane huriki a kabukabu ranga, ri vakapesi ria na matane huriki a kakaina tanga. Ri gale tala, ri ta maea, “E huriki a bakovi nga, ri laho viliha na tanga lobo na malala ri vakamade hale e huriki, ngane ri valai koea. 7 *E Iason i matakari ria na ruma vona. Ria lobo ri putu puru a vinara ne Kaiser, ri taki ta i tahoka tabu tara hariki, a rana e Isu.”
8 Na tahuna e huriki a tahotanga, e huriki a kakaina tanga ri longoa a ngava iea, ri turutu, ri roro viliha. 9 Muri e huriki a kakaina tanga ri bole a moni dagi ne Iason turana e huriki ri pesi turana, muri ri taki ria ri gi vano.
E Paulus e Sailas o Berea
10 Na rodo iea kunana e huriki a kabukabu ri rudu e Paulus e Sailas ru lakea o Berea. Na tahuna ru bele vonga ru lakea na roho na vaponga ne huriki a Iuda. 11 E huriki a Iuda vonga i uka ma ri tagege manga e huriki a Iuda o Tesalonika. Ri vivi ni longo kamumu a ngavane Paulus. Na parava lobo ri matai kado a ngava na Hinere, ri kasisi kamumua, a ngava e Paulus i taki, i muholi manga a hini i taki, o i uka. 12 Lakea i kupo ne ria ri luhoi torea e Kristo. E huriki a bakovi a ngatavine dagi na robo e Gris ranga ri luhoi torea.
13 Pali na tahuna e huriki a Iuda o Tesalonika ri longoa e Paulus i vara na nitana Vure o Berea, ri sike lokovonga, ri piurike e huriki. 14 I mavonga e huriki a kabukabu ri vakaha malaviriria e Paulus, ge pori, ge rike na aga, ge lakea o Atens. Pali e Sailas e Timoti ru made mule vonga o Berea. 15 E huriki a bakovi ranga ri taparakia e Paulus o Atens, ri hamule. Na tahuna ta ri gi hamule, e Paulus i talo rike a ngava, ri gi taki e Sailas e Timoti ru gu valai malaviriri vona.
E Paulus o Atens
16 Na tahuna e Paulus i dadava e Sailas e Timoti o Atens, i masia a tanga iea, i kupo a maka nitamina vure, lakea i tahate. 17 *Lakea i dili na roho na vaponga i ta turane huriki a Iuda, e huriki a Grik ri togoa a Vure. Na parava vakaroro i lakea na tabeke na nivahabi na nivakona a maki, i ta turane huriki ri bele vonga. 18 E huriki a mari ni tovo na lohokanga ni gale e huriki a Epikuria, e huriki a Stoik, ria ranga ri longoa e Paulus. E huriki ranga ri ta maea, “A bakovi iea i ta tavulavula. I uka ma mi longokilalea a ngavana.” E huriki ranga ri ta maea, “I vakalongo kunana na maka vure ne huriki basi.” Ri ta mavonga, a vuhuna e Paulus i vara na Velenga Kamumu ne Isu, na naro na nimahuri mule na matenga. 19 Muri ri tulia e Paulus, ri lakea ne huriki ri vapopo na lolo e Areopagus, ri takia, “Mi ngaru ni lohoka vona a ngava karaba o vakalongo e huriki vona. 20 A ngavamu mi longoa i rika na tuline mia, mi ngaru ni longoa a pelegona ngava, i navai.” 21 E huriki lobo vonga o Atens turana e huriki basi ri made vonga, i uka ma ri ratea tara leho. Na parava vakaroro ri ngaru ni longo a ngava karaba, ri gi vata vona.
22 E Paulus i pesi rike na matane huriki ri vapopo o Areopagus, i ta maea, “Mua o huriki a bakovi o Atens! A matai a narone mua, mua a bakovi na lotu. 23 Na tahuna a laho halui a tanga dagi ne mua, a matai kamumu a maka maki mu vasileki vona. A masia tara dede ni here vona tara nita i ta maea,
‘A dede iea ne vona a vure i uka ma mi lohoka vona.’
A viri mu vasileki vona, i uka ma mu lohoka vona, ngane ga vakalongo mua vona.
24 *“A Vure, ra i ratarike a malala turana maki lobo ri tabuli vona, ia a Bakovi Dagi na hunu a malala. I uka ma i made na roho ni hae na limana bakovi. 25 *I uka ma i bala vona tara maki, si gi rata na limane hita ranga maki, si gi habi vona. Ia kunana i habi a nimahuri, a bangona turana maki lobo ne huriki. 26 A Vure i ratarike mugea a bakovi ala taku, muri a bakovi iea i vakabele e huriki a kabu lobo. A Vure i vakamade ria na tabeke lobo na malala. I ru a maka parava ri gi made koea na malala, i ru a tabekena malala ri gi made vona. 27 *I rata mavonga, si gi matakanea. I ngaru hita si gi matakanea, si gi matavisia. I uka ma i made basi ne hita, 28 a vuhuna a bakovi tara i ta maea,
‘Si made koea, si mahuri a vuhuna i ratarike hita.’
E huriki a bakovi ranga ne mua ri ta maea, ‘I muholi hateka, hita e huriki e tuna.’
29 *Hita e huriki a tuna Vure, i mavonga nahea si gi luhoia a Vure ge manga a vure ni rata na gol, a silva, a kedo. A Vure, i uka ma ia a maki a bakovi tara i luhoia, muri i ratea. 30 Hosi a Vure i matataro e huriki i uka ma ri lohoka. Pali ngane i vakuku e huriki lobo na tanga lobo ri gi pulo a vilone ria, 31 *a vuhuna i ru pali a parava bara i pelekado e huriki lobo na malala na naro kamumu vona. Bara i pelekado hita na limana bakovi tara i vulakia pali. A Vure i vakasiria ne hita pali vona a bakovi iea, ra viri i mate lakea a Vure i vakamahuri mulea.”
32 Na tahuna ri longoa a ngava na nimahuri mule na matenga, e huriki ranga ri padikedea e Paulus. Pali e huriki ranga ri ta maea, “A ngava iea, mi ngaru ni longo tabua vomu muri ma.” 33 Muri e Paulus i pe ria i vano. 34 Pali e huriki a bakovi ranga ri luhoi torea e Kristo, ri muri vona. I tara ne ria e Dionisius, a bakovi o Areopagus. A ngatavine tara, a rana e Damaris, ia tara i luhoi torea e Kristo, turana e huriki ranga.
* 17:7 Luk 23:2; Ion 19:12 * 17:17 Apo 18:19 * 17:24 1Ki 8:27; Apo 7:48 * 17:25 Sng 50:12 * 17:27 Sng 145:18; Jer 23:23 * 17:29 Ais 40:18-20; 44:10-17; Apo 19:26 * 17:31 Sng 96:13