12
Zɛa ń Yesuo gbɛ̃́ↄ aɛ
(Mat 10.19-33)
1 Gↄↄ bee bíla nↄ̀nↄaaaàzi, wa ń lɛ́ dↄ̃o, e aalɛ kɛ̀sɛpɛlɛpɛlɛkↄ̃wa, ↄ̃ à yã'ò a ìwaↄnɛ gĩa à mɛ̀: À laaika Falisiↄ mↄafilii, ì lińla lán pɛ̃ɛsɛ'ɛsɛwaɛ. 2 Yã́ pↄ́ ulɛa a bↄ gupuau píi. Asiiyãe ku kɛ́ wa gí dↄ̃io.* 3 Beewa yã́ pↄ́ á ò gusiau, wa ma gupuau, mɛ́ asiiyã pↄ́ á ò kↄ̃ swã́u làasiu, wa a kpàwakɛ gãaɛ.
4 Ma gbɛ̃naↄ, málɛ oɛ́, gbɛ̃́ pↄ́ a á dɛ mɛ́ a gbɛa a fↄ̃ yãe kɛɛ́ lↄo, ásu vĩakɛɛ̀o. 5 Má gbɛ̃́ pↄ́ dɛ à vĩakɛɛ̀ oɛ́. À vĩakɛ Lua pↄ́ gbɛ̃́ zua tɛ́ guu aà ga gbɛa iko vĩɛ. Ao, málɛ oɛ́, à vĩakɛ aàpiɛ. 6 Wìli gòlegolena mɛ̀n sↄo yía daa plao lé? Kási baa a mɛ̀ndo yã́ lí sã́ Luaguo. 7 Baa á mikãↄ, a a lɛ́ dↄ̃. Ásu vĩakɛo, á dɛ gòlegolen dasiↄla.
8 Málɛ oɛ́, gbɛ̃́ pↄ́ zɛ̀manↄ gbɛ̃́ↄ aɛ, Gbɛ̃nazĩn Nɛ́ a zɛaànↄ Lua malaikaↄ aɛ. 9 Gbɛ̃́ pↄ́ lelekpàmazi gbɛ̃́ↄ aɛ sↄ̃, má lelekpaaàzi Lua malaikaↄ aɛ. 10 Tó gbɛ̃́ Gbɛ̃nazĩn Nɛ́ bɛ̃̀ɛbò, Lua a aà kɛ̃́. Ãma tó gbɛ̃́ Lua Nisĩna tↄbɛ̃ɛsì, a kɛ̃a vĩo. 11 Tó wàlɛ gɛ́ánↄ yã́kpalɛu lousisikpɛu ge kíaↄ ń gbãadeↄ aɛ, ásu bílikɛ bↄkĩi yã́wao ge yã́ pↄ́ á o, 12 asa Lua Nisĩna mɛ́ a yã́ pↄ́ dɛ à o daɛ́ zĩbeezĩ.
Àizɛɛ
(Mat 6.19-34)
13 Zã guu gbɛ̃e ò Yesuɛ: Mɛtulu, o ma vĩ̀iɛ aà ma asea kpaa wá túbi guu. 14 Ɔ̃ a wèwà à mɛ̀: Ma gbɛ̃́, démɛ ma dilɛ á yã́kpalɛkɛna ũi ge á yãgↄ̃gↄ̃na? 15 Ɔ̃ a ò bílaɛ: Àↄ ázĩa kũa dↄ̃. À laaika pↄ́pii bĩikɛai, asa àizɛɛá gbɛ̃nazĩna wɛ̃ni no, baa tó a zↄ̃ↄ.
16 Ɔ̃ à yãlɛ̀ɛũnɛ́ à mɛ̀: Ɔdee mɛ́ kú, aà bua blɛkɛ̀ɛ̀ maamaa, 17 ↄ̃ à làasookɛ̀ à mɛ̀: Má kɛ kpelewa ni? Má blɛwɛkakĩi vĩo. 18 Ɔ̃ à mɛ̀: Lá má kɛn kɛ: Má a blɛwɛkakĩiↄ gbooɛ, mí a zↄ̃ↄↄ bobo, mí a pↄ́wɛna káu píi ń ma àizɛɛↄ, 19 mí o mazĩaɛ: Ma gbɛ̃́, ń kũ̀sũa vĩ zↄ̃ↄ, a kannↄ wɛ̃ ũma? Kã́ma bo, pↄble, imi, pↄnakɛ. 20 Ɔ̃ Lua òɛ̀: Sↄũ, gwãasĩnaɛ bee má n wɛ̃ni gbɛama. Sↄu pↄ́ ń kɛ̀ a gↄ̃ dé pↄ́ ũɛ? 21 Màa aↄ dɛ ń gbɛ̃́ pↄ́ lɛ́ àizɛɛ kãaa azĩaɛ mɛ́ a dɛ ↄde ũ Luaɛoo.
22 Ɔ̃ a ò a ìwaↄnɛ: Ayãmɛto málɛ oɛ́, ásuli á wɛ̃ni kã̀akɛ pↄblea yã́ musuo, ásuli á mɛ kã̀akɛ pↄkasa yã́ musuo. 23 Wɛ̃ni dɛ pↄbleala, mɛ dɛ pↄkasala. 24 À gbagbaaↄ gwa. Aali pↄ́tↄ̃o, aali pↄkɛkɛo, aa dↄ̃ ge gbà zòolo vĩo, mɛ́ Lua ì ń gwa. Á dɛ bãↄla zↄ̃ↄo lé? 25 Á guu démɛ a fↄ̃ à a wɛ̃ni gbã̀a kã́fĩ, baa gↄↄ do, a yãkãakɛa guui? 26 Lá á yã́ yↄↄnapi fↄ̃o, bↄ́yãi álɛ yã́ kĩniↄ kã̀akɛi? 27 À lá vudeↄ gwa sɛ̃u lá aa dɛ. Aali zĩkɛo, aali bua tão. Málɛ oɛ́ baa Salomↄↄ ń a ↄdekɛo,† i ula e dà a maa kà an keewao. 28 Luanaaifɛ̃nɛndeↄ! Sɛ̃̀a lá pↄ́ kú gbã mɛ́ a tɛ́kũ zia, lá Lua ì pↄ́ nai màa, wa á pↄ́ o lↄe? 29 Ásu to pↄ́ pↄ́ á ble ge pↄ́ pↄ́ á mi yã́ dↄaaɛ́o. Ásu bílikɛo. 30 Pↄ́piↄ píi yã́ ì dↄaa dṹnia gbɛ̃́ↄnɛ, ãma á Mae dↄ̃ kɛ́ á ye pↄ́piↄi. 31 À to kpala pↄ́ bↄ̀ aà kĩ́i yã́ dↄaaɛ́, i pↄ́piↄ kaaɛ́. 32 Ma kpàsa nɛ́na gbɛ̃́ↄ, ásu vĩakɛo, asa à kà á Maegu kɛ́ à á kpá kpalapiu. 33 À pↄ́ pↄ́ á vĩↄ yía, í wɛ̃nadeↄ gba a ↄ̃a. À mↄkpɛ pↄ́ lí zikũo zↄ̃, luabɛ àizɛɛ pↄ́ lí láao kákĩi ũ. Kpã́i a sↄ̃i weo, kↄ̀ↄ a pↄ́ ↄ̃̀ↄkpa weo. 34 Gu pↄ́ á àizɛɛ kúu, wekĩi ↄ̃ á laai ìↄ kuu.
Zĩkɛn náaide laaide
(Mat 24.45-51)
35 Àↄ ku sↄu guu, à tó á filia àↄ naa, 36 íↄ dɛ lán gbɛ̃́ pↄ́ aalɛ ń dii sua ń nↄsɛpↄnakɛao dãↄwa, kɛ́ gↄↄ pↄ́ à kà mɛ́ à gbalɛ̀, aa e zɛwɛ̃ɛ̀ gↄ̃̀ↄ. 37 Báaadeↄn zĩkɛna pↄ́ an dii a ń lé bɛ̃́ɛ a sugↄↄpiↄ ũ. Sĩana málɛ oɛ́, diipi a a pↄ́ↄ kɛkɛ ye, i ń zↄ̃lɛ, i pↄblea kãaanɛ́. 38 Baa tó à kà wɛɛdo ge gufɛ̃nɛ, tó à ń lé màa, báaadeↄn ń ũ. 39 Àↄ yã́ɛ bee dↄ̃. Tó uabele kpã́i mↄ́gↄↄ dↄ̃, a wei aà a kpɛ́ gbooo. 40 Ápiↄ sↄ̃ àↄ kú ń sↄuo, asa Gbɛ̃nazĩn Nɛ́ a mↄ gↄↄ pↄ́ á wɛ́ dↄiwao.
41 Piɛɛ mɛ̀: Dii, wá yã́i n yã́pi lɛ̀ɛũia, ge gbɛ̃́piiɛ? 42 Dii mɛ̀: Dén ziia náaide laaide pↄ́ aà dii a a zĩkɛnaↄ naɛ̀ a ↄzĩ aàli blɛ kpámá a gↄↄwa ũi? 43 Báaaden zĩkɛna pↄ́ aà dii aà lè, àlɛ kɛ màa a sugↄↄ ũ. 44 Sĩana málɛ oɛ́, a a àizɛɛ píi naɛ̀ a ↄzĩɛ. 45 Tó zĩkɛnapi ò a sↄ̃u a dii sua lɛ́ gɛ̃gɛ̃ sↄ̃, i fɛlɛ na zↄnↄɛ ge gↄ̃ɛↄ gbɛ̃gbɛ̃awa, iↄ ulatãble, iↄ wɛ̃dɛ kɛ, 46 aà dii a su gↄↄ pↄ́ aà wɛ́ dↄiowaɛ, zaa pↄ́ a dↄ̃owa, i aà zↄ̃ɛzↄ̃ɛ, i aà baa daaa ń luayãdansaiↄ. 47 Zĩkɛna pↄ́ a dii pↄeã dↄ̃ mɛ́ i sↄukɛ à aà pↄeã kɛ̀o, wa aà gbɛ̃ dúuduuɛ. 48 Zĩkɛna pↄ́ a dii pↄeã dↄ̃o, mɛ́ à yã́ pↄ́ dɛ wà aà gbɛ̃ kɛ̀ sↄ̃, wa aà gbɛ̃ yↄↄɛ. Gbɛ̃́ pↄ́ Lua aà gbà zↄ̃ↄ ↄ̃ Lua a wɛɛlɛwà zↄ̃ↄ. Gbɛ̃́ pↄ́ Lua pↄ́ nàɛ a ↄzĩ zↄ̃ↄ, a gbɛawà dɛńla.
Kↄ̃kpaalɛa Yesu yã́i
(Mat 5.25-26, 10.34-36, 16.2-3)
49 Tɛ́ ma mↄ sↄ̃i dṹniawa, mɛ́ málɛ wã maamaa kɛ́ tɛ́pi kũ sa. 50 Má ga vĩ mà siu. Má kú làasoo guu e à gɛ kɛò. 51 Álɛ e ma mↄ kɛ́ gbɛ̃́ↄ aaↄ na ń kↄ̃o dṹniau yã̀? Aawo! Málɛ oɛ́, kↄ̃kpaalɛa yã́i ma mↄi. 52 Za tia ua pↄ́ gbɛ̃ↄn sↄo kuu aa kↄ̃kpaalɛɛ. Gbɛ̃ↄn àaↄ̃ↄ bↄ gbɛ̃ↄn plaↄ kpɛ, gbɛ̃ↄn plaↄ bↄ gbɛ̃ↄn àaↄ̃ↄ kpɛ. 53 Mae a bↄ a nɛgↄ̃ɛ kpɛ, nɛgↄ̃ɛ i bↄ a mae kpɛ. Da a bↄ a nɛnↄɛ kpɛ, nɛnↄɛ i bↄ a da kpɛ. Zã́ da a bↄ nↄzãe kpɛ, nↄzãe i bↄ a zãda kpɛ.‡
54 Yesu ɛ̀a ò bílaɛ: Tó á è lou lɛ́ sisi gukpɛ, i o gↄ̃̀ↄ lou a ma, ↄ̃ ì kɛ màa. 55 Tó á è ĩ́ana lɛ́ bↄ gɛↄmidↄkĩi oi, i o gu a wã, ↄ̃ ì wã. 56 Mↄafilideↄ! Á tↄↄlɛ ń luabɛo wɛ́ dↄ̃, mɛ́ á gↄↄɛ bee yáasi dↄ̃ sↄ̃o bɛ?
57 Bↄ́yãi á yãkɛkɛa a zɛ́wa dↄ̃ ázĩao ni? 58 Tó n ibɛɛ lɛ́ gɛnnↄ yã́kpalɛu, kↄaikɛ aà n kɛ̃ za zɛ́u, kɛ́ asu n gálɛ gɛnnↄ yã́kpalɛkɛna kĩ́io yã́i. Asa yã́kpalɛkɛnapi a n kpa dↄaiwaɛ, dↄaipi i n dakpɛu. 59 Málɛ onɛ, ńyↄ̃ bↄ weo e ǹ gɛ ǹ fĩapi bo píi. Baa tãnga a gↄ̃ tɛnzio.
* 12:2 Luk 8.17 † 12:27 1Kia 10.4-7 ‡ 12:53 Mis 7.6