23
Yosia ɛa zɛa ń Dii bàa kua ń Isailiↄ yã́ↄ
(2Lad 34.3-7, 29-32, 35.1-27)
1 Kí Yelusalɛũ gbɛ̃zↄ̃ↄↄ ń Yudaↄ sìsi, ↄ̃ aa kã̀aaaàzi ḿpii. 2 À gɛ̀ńnↄ Dii ua ń sa'onaↄ ń ãnabiↄ ń Yelusalɛũdeↄ ń Yudaↄ píi, nɛ́fɛ̃nɛn gbɛ̃zↄ̃ↄ, ↄ̃ a tò wà Dii bàakuańnↄ lá pↄ́ wa è aà kpɛ́upi kyokɛ̀ ń wáa píi. 3 Kí zɛa mↄ̀pɛlɛ saɛ, ↄ̃ à ɛ̀a zɛ̀ ń Dii bàakuańnↄ yã́ↄ. À mɛ̀ á tɛ́ Diizi, íↄ aà yãdilɛaↄ ń aà yãdanɛↄ kũa, íↄ aà ↄtondↄkĩi gwa ń nↄ̀sɛmɛndoo teasisai, lá a ku lápi guuwa. Ɔ̃ gbɛ̃́pii zɛ̀ ń Dii bàakuańnↄ yã́o lↄ.
4 Kí ò sa'onkia Ilikiaɛ ń aà kwàasio ń Dii kpɛ́ bĩ́ibↄlɛdↄ̃anaↄ, aa pↄ́ pↄ́ wa kɛ̀ Baaliɛ ń Asetaatio ń luabɛ pↄ́ↄ sɛ́lɛ bↄò Dii kpɛ́u. Ɔ̃ à gɛ̀ tɛsↄ̃̀wà Yelusalɛũ bĩ́i kpɛ Sedↄ̃ guzulɛ bugbɛu, ↄ̃ wà a túfu sɛ̀lɛ tàò Bɛtɛli. 5 Ɔ̃ kí tã́agbagbana pↄ́ Yuda kíaↄ dìlɛ aa sa'ò Yuda wɛ̃́lɛ gulɛsĩↄwaↄ ń pↄ́ pↄ́ lìa Yelusalɛũziↄ yà ḿpii ń tã́agbagbana pↄ́ aa sa'ò Baali ń ĩatɛ̃o ń mↄvuao ń saan tↄdeↄ ń luabɛ pↄ́ↄwaↄ píi. 6 À Asetaati lipɛlɛ sɛ̀ Dii ua à bↄ̀ò à gɛ̀ tɛsↄ̃̀wà Yelusalɛũ bĩ́i kpɛ Sedↄ̃ guzulɛu, ↄ̃ à a tibò a fã̀ɛ táaaↄ miaↄwa. 7 À gↄ̃ɛ káaluaↄ kpɛ́ pↄ́ kú Dii uaↄ gbòo lↄ. Kpɛ́piↄ guu nↄɛↄ Asetaati zwã̀akpɛↄ tã̀u. 8 A tò sa'ona pↄ́ kú Yuda wɛ̃́lɛuↄ sù Yelusalɛũ, ↄ̃ à gulɛsĩ pↄ́ wa bò sa'onapiↄ tulaletikàtɛawàↄ gbãlɛ̀ za Gɛba e Bɛɛsɛba. À tã́agbagbakĩi pↄ́ kú wɛ̃́lɛ dↄaana Yozuee bↄlɛu wɛ̃́lɛ bↄlɛ ↄzɛɛ oiↄ gbòo. 9 I we gulɛsĩ gbàgbanapiↄ sa'ò Diiwa Yelusalɛũo, ãma aa kàa só ń ń gbɛ̃́ↄ. 10 A tò sa'okĩi pↄ́ kú Tofɛti, Bɛninↄũ guzulɛu gbãlɛ̀, kɛ́ gbɛ̃e su sa pↄ́ wì a pↄ́ kátɛu à tɛ́kũ o Mↄlↄkuwa ń a nɛgↄ̃ɛ ge ń a nɛnↄɛo lↄo.* 11 À gò ń sↄ̃́ pↄ́ Yuda kíaↄ dìlɛ ĩatɛ̃ pↄ́ ũↄ Dii kpɛ́ kpɛɛlɛ, ↄ̃ à sↄ̃́piↄ góↄ kpàsa. Sↄ̃́piↄ ku yãa Dii ua Natãmɛlɛki kpɛ́ saɛɛ. 12 À sa'okĩi pↄ́ Yuda kíaↄ bò Aaza kpɛdiakↄ̃a musuↄ gbòo ń pↄ́ pↄ́ Manase bò Dii ua sɛ̃́ia ń a plaadeoↄ. Ɔ̃ a wìwi kɛ́lɛkɛlɛ, à a buuna sɛ̀lɛ kↄ̀lɛ Sedↄ̃ guzulɛu. 13 Ɔ̃ à gulɛsĩ pↄ́ wa bò Yelusalɛũ gukpɛ oi Kùkpɛ sĩ̀sĩpↄlɛu gɛↄmidↄkĩi oiↄ gbãlɛ̀. Isailiↄ kí Salomↄↄ mɛ́ sa'okĩipiↄ bò Sidↄ̃deↄ dii Asetaatiɛ ń Mↄabuↄ dii Kɛmↄsio ń Amↄniↄ dii Mↄlↄkuo.† 14 À a gbɛ̀pɛlɛↄ wìwi, à a lipɛlɛↄ zↄ̃̀zↄ̃, ↄ̃ à gbɛ̃nazĩn gɛwaↄ kàlɛkalɛ gupiↄu à pà.
15 Baa gulɛsĩ pↄ́ Nɛba nɛ́ Yeloboaũ bò sa'okĩi ũ Bɛtɛli à Isailiↄ dàò duunkɛaupi,‡ Yosia gulɛsĩpi ń a sa'okĩio gbòo. À gulɛsĩpi gbɛↄ wìwi à a tibò, à tɛsↄ̃̀ Asetaati lipɛlɛwa lↄ. 16 Kɛ́ à wɛzù, à miaↄ è sĩ̀sĩwa we, ↄ̃ à gɛwaↄ bↄ̀lɛu a kpàsa sa'okĩipiwa à a gbãlɛ̀, lá Dii dà Lua gbɛ̃́ɛ à dↄ̀aa òwa.§ 17 Ɔ̃ kí mɛ̀: Dé mia wà seelakɛ̀wà keei? Ɔ̃ wɛ̃́lɛpideↄ mɛ̀: Lua gbɛ̃́ pↄ́ bↄ̀ Yuda bùsuuɛ. Ɔ̃mɛ dↄ̀aa yã́ pↄ́ ń kɛ̀ Bɛtɛli sa'okĩiɛ beeɛ ò.* 18 Ɔ̃ kí mɛ̀: À to we. Gbɛ̃e su aà wá sɛ́ sↄ̃òo. Ɔ̃ wà aà wáↄ tò we ń ãnabi pↄ́ bↄ̀ Samali wáo. 19 Gulɛsĩ kpɛ́ pↄ́ Isaili kíaↄ dↄ̀ Samali bùsu wɛ̃́lɛↄ guu aa Dii pↄ fɛ̀lɛoɛ̀ↄ ↄ̃ Yosia wìwi píi, a kɛ̀ sa'okĩipiↄnɛ lá a kɛ̀ Bɛtɛli pↄ́ɛwaɛ. 20 Ɔ̃ à gulɛsĩpiↄ gbàgbanaↄ kòlokpakpa sa'okĩi pↄ́ aaì sa'owàↄwa píi, à gbɛ̃nazĩn gɛwaↄ kpàsawà, ↄ̃ à ɛ̀a tà Yelusalɛũ.
21 Kí ò gbɛ̃́piiɛ à mɛ̀: À Gɛ̃amusu dikpɛkɛ Dii á Luaɛ, lá a ku Dii bàakuawanↄ taalaɛ bee guuwa. 22 Za gↄↄ pↄ́ dↄaanaↄ dↄ̀aa Isailiↄnɛ ń gↄↄ pↄ́ Isaili kíaↄ ń Yuda kíaↄ lɛ́ kpalableo píi, wi Gɛ̃amusu dikpɛpi kɛ à kà màao. 23 Kí Yosia kpalablea wɛ̃̀ bao plasaide guu ↄ̃ wà Gɛ̃amusu dikpɛpi kɛ̀ Yelusalɛũ. 24 Bee gbɛa à gɛ̀sisinaↄ ń wɛlɛndeↄ mìdɛ, à kpɛ́ guu tã́aↄ ń ua tã́aↄ ń tã́a pↄ́ pↄ́ wa è Yelusalɛũ ń Yuda bùsuoↄ dúuzↄ̃̀ píi míↄmiↄ, kɛ́ à zĩkɛ ikoyã pↄ́ kú taala pↄ́ sa'onkia Ilikia bↄ̀wà Dii kpɛ́upiↄwa. 25 Kí pↄ́ dↄ̀aaɛↄ ń kí pↄ́ kú aà gbɛaↄ guu, an gbɛ̃e i zɛ ń Diio ń nↄ̀sɛmɛndoo ń a pↄeão píi laaàwao. A Mↄizi ikoyã kũa píi a gbãa lɛ́uɛ. 26 Gia ń beeo Dii pↄfɛ̃a Yudaↄzi ń pↄkũma pãsĩo vãi pↄ́ Manase kɛ̀ yã́i i kpálɛo. 27 Dii mɛ̀: Má Yudaↄ yá mà ń gomala, lá ma Isailiↄ yà ma ń gomalawaɛ. Má gí Yelusalɛũ pↄ́ má sɛ̀i ń kpɛ́ pↄ́ ma mɛ̀ ma tↄ́ aↄ kuwàoɛ. 28 Yosia yã́ kĩniↄ ku Yuda kíaↄ ladau ń yã́ pↄ́ a kɛ̀ↄ píi.
29 Kí Yosia gↄↄ kɛ́ Egipiↄ kí Falaↄ̃ↄ Nɛko lɛ́ gɛ́ Asiliↄ kía lei Uflatai, ↄ̃ Yosia gɛ̀ zĩkaiaànↄ Mɛgido. Kɛ́ aa kↄ̃ lè, ↄ̃ Nɛko aà dɛ̀. 30 Aà ìwaↄ aà gɛ sɛ dà sↄ̃́go guu, aa sùò Yelusalɛũ wa vĩ̀. Ɔ̃ Yudaↄ aà nɛ́ Yoaaza kpà kía ũ aà gbɛu.
Yudaↄ kí Yoaaza
(2Lad 36.1-4)
31 Yoaaza wɛ̃̀ bao ń àaↄ̃ode guu à kpalablè, à zↄ̃̀lɛ báawa Yelusalɛũ mↄ àaↄ̃ɛ. Aà da tↄ́n Amutali, Zelemii nɛ́, Libena gbɛ̃́ɛ. 32 À yã́ pↄ́ Dii yeio kɛ̀ lá a deziↄ kɛ̀waɛ. 33 Ɔ̃ Falaↄ̃ↄ Nɛko mↄkàwà Libla, Amata bùsuu, kɛ́ asu àↄ dɛ kía ũ Yelusalɛũo yã́i, ↄ̃ à mɛ̀ Yuda bùsudeↄ falubↄɛ ã́nusu tↄnu àaↄ̃ ń kĩnio ń vuao kiloo bla sↄosai. 34 Ɔ̃ à Yosia nɛ́ Ɛliakiũ dìlɛ kía ũ a mae Yosia gɛ̃ɛ ũ, ↄ̃ à aà tↄ́ lìlɛɛ̀ Yoakiũ. Ɔ̃ à Yoaaza sɛ̀ tàò Egipi, we à gàu. 35 Yoakiũ ã́nusu ń vua pↄ́ Falaↄ̃ↄ Nɛko gbɛ̀awa sì a bùsudeↄwa baade gbãa lɛ́u, ↄ̃ a kpàwà.
Yudaↄ kí Yoakiũ
(2Lad 36.5-8)
36 Yoakiũ wɛ̃̀ baasↄode guu ↄ̃ à kpalablè, à zↄ̃̀lɛ báawa† Yelusalɛũ wɛ̃̀ kuɛdoɛ. Aà da tↄ́n Zebuda, Pedaia nɛ́, Luma gbɛ̃́ɛ. 37 À yã́ pↄ́ Dii yeio kɛ̀ lá a deziↄ kɛ̀waɛ.
* 23:10 Lev 18.21, Zel 7.31, 19.1-6 † 23:13 1Kia 11.7 ‡ 23:15 1Kia 12.33 § 23:16 1Kia 13.2 * 23:17 1Kia 13.30-32 † 23:36 Zel 26.1-6