\NormalFont\ShortTitle{1 KINANƆ}

{\MT KINANƆ TAKADA KAAKU

\par }{\IO Sulemanu kíblenaa 1:1-2:46

\par }{\IO Kína Sulemanu yã 3:1-11:43

\par }{\IO Yudanↄ kũ Isarailanↄ kↄ̃kpaatɛnaa 12:1-16:34

\par }{\IO Iliasu yã 17:1-22:54



\par }\ChapOne{1}{\SH Adonia a zĩda kana kína ũ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kũ kína Dauda zĩ kũ̀ yúkuyuku, bee tó ò bizanↄ kùala, ĩa dì gí àgↄ̃ a dɛmɛ.

\VS{2}Akũ a ìbanↄ pìnɛ: Ó dikiri kí, ǹ tó ò nↄkpare wɛtɛnnɛ, àgↄ̃ zĩ kɛnnɛ àgↄ̃ n gwa, àgↄ̃ wutɛ n sarɛ de ĩa sún n dɛ doro.

\VS{3}Akũ ò gɛ̀ɛ ò kpátɛ kɛ̀ nↄkpare manai Isarailanↄ bùsun pínki, akũ ò bò Sunɛmu nↄgbɛ̃ Abisagaa, ò a sɛ̀ ò sù kãao kínanɛ.

\VS{4}Nↄkpare pì bi nↄ manamɛ. Àdigↄ̃ kína gwa àgↄ̃ zĩ kɛnɛ, ama kína dí a dↄ̃ nↄgbɛ̃ ũro.


\par }{\PP \VS{5}Dauda nanↄ Agi nɛ́ Adonia a zĩda dìtɛ kũ a ka, akũ à pì ákãa mɛ́ áni kí ble sà. Akũ à sↄ̃gonↄ sɛ̀ kũ sↄ̃denↄ kũ gↄ̃gbɛ̃ gbɛ̃nↄn bupla akuri kũ onigↄ̃ bàa lɛ́ ògↄ̃ tɛ́nɛ arɛnↄ.

\VS{6}A de dí kpãkɛ̃i ziki à pi, à kɛ̀ dera ntɛn kɛ lɛɛro. Àpi sↄ̃ bi kɛfɛnna manamɛ. Abusalomu mɛ́ à yↄ̃ mì à kpàa.

\VS{7}Akũ à lɛ́dokↄ̃nↄ kɛ̀ kũ Zeruya nɛ́ Yoabuo kũ sa'ori Abiatao, akũ ò zɛ̀ kãao.

\VS{8}Ama sa'ori Zadↄki kũ Yoyada nɛ́ Bɛnayao kũ annabi Natão kũ Simɛio kũ Dauda gbɛ̃nnanↄ kũ a dogarinↄ dí zɛ kãaoro.

\VS{9}Adonia sa ò kũ sãnↄ kũ zùnↄ kũ zùnɛ mɛ̀kpananↄ Gbɛ̀mlɛ̃ kũ à kú Ɛnlogɛli sarɛa. À a dakũna kínanɛnↄ sìsi ń pínki kũ Yuda kũ ò de kína ìba ũnↄ ń pínki.

\VS{10}Adi annabi Natã sísiro ke Bɛnaya ke Dauda dogarinↄ ke a zĩda dakũna Sulemanu.


\par }{\PP \VS{11}Akũ Natã gɛ̀ɛ à Sulemanu da Basɛba là à pì: Ńdi ma kũ Agi nɛ́ Adonia kí blè ó dikiri kína Dauda dↄ̃naa sariroo?

\VS{12}Tↄ̀, ǹ tó mà lɛ́ damma sà lákũ ĩni kɛ nà, ǹ n zĩda mì sí kũ n nɛ́ Sulemanu pↄ́o.

\VS{13}Ǹ futɛ ǹ gɛ́ kína Dauda le ǹ pinɛ, kũ à la dànnɛ yã à pì n nɛ́ Sulemanu mɛ́ ani kí ble a gɛ̃nɛ ũ à vutɛ a gbàn sↄ̃ bi? À kɛ̀ dera Adonia gↄ̃̀ kína ũu?

\VS{14}Gↄrↄ kũ ń kpɛ́ ntɛn yã onɛ, mani gɛ̃ mà yã'i kara se.

\VS{15}Akũ Basɛba gɛ̀ɛ à kína lè a kpɛ́nɛ gũn, gu kũ Sunɛmu nↄgbɛ̃ Abisaga tɛni a gwan. Kína sↄ̃ à zĩ kũ̀.

\VS{16}Basɛba kùtɛ à mìi pɛ̀tɛnɛ, akũ kína a là à pì: Bↄ́n ń yeii?

\VS{17}À wèa à pì: Baa, mↄkↄ̃n mɛ́ n la dà makũ n zↄ̀bleriinɛ kũ Dikiri n Luda tↄ́o, n pì ma nɛ́ Sulemanu mɛ́ ani kí ble n gɛ̃nɛ ũ à vutɛ n gbàn.

\VS{18}Tera sↄ̃ ma dikiri kí, Adonia mɛ́ à kɛ̀ kína ũ, akũsↄ̃ ń a yã dↄ̃ro.

\VS{19}À sa ò kũ zùnↄ kũ zùnɛ mɛ̀kpananↄ kũ sãnↄ dasidasi, à n nɛ́nↄ sìsi ń pínki kũ sa'ori Abiatao kũ zĩ̀kari don'arɛde Yoabuo, ama adi n zↄ̀bleri Sulemanu sísiro.

\VS{20}Ma dikiri kí, mↄkↄ̃mmɛ Isarailanↄ sã dↄnyĩ ń pínki ò ma tó dí mɛ́ ani kɛ kína ũ n gɛ̃nɛ ũ.

\VS{21}Ma dikiri kí, tó n ka n dizinↄla, makũ kũ ma nɛ́ Sulemanuo, onigↄ̃ ó gwa taaridenↄ ũmɛ.


\par }{\PP \VS{22}Kũ à kpɛ́ àtɛn yã o kũ kínao, akũ annabi Natã sù.

\VS{23}Ò ò kínanɛ kũ annabi Natã kú la. Akũ Natã gɛ̃̀ à kùtɛ kínanɛ à wùtɛ a nɛ̀sɛlɛ kutɛna

\VS{24}à pì: Ma dikiri kí, mↄkↄ̃n mɛ́ n pì Adonia kɛ kína ũ à vutɛ kín n gɛ̃nɛ ũ yá?

\VS{25}Zaakũ à gɛ̀ɛ à sa ò gbãra kũ zùnↄ kũ zùnɛ mɛ̀kpananↄ kũ sãnↄ dasidasi. À n nɛ́nↄ sìsi ń pínki kũ n zĩ̀kari don'arɛdeo kũ sa'ori Abiatao. Òtɛn pↄ́ ble kãao, òtɛn í mi tera, òtɛn pi: Luda kína Adonia dↄ̃ kũ aafiaao!

\VS{26}Ama adi makũ n zↄ̀bleri sísiro ke sa'ori Zadↄki ke Yoyada nɛ́ Bɛnaya ke n zↄ̀bleri Sulemanu.

\VS{27}Ma dikiri kí, ase mↄkↄ̃n mɛ́ n kɛ̀ lɛ, akũ n gi gbɛ̃ kũ ani vutɛ kín n gɛ̃nɛ ũ oi ókↄ̃nↄ n zↄ̀blerinↄnɛ yá?


\par }{\SH Sulemanu kana kína ũ
\par }
{\PP \VS{28}Akũ kína Dauda pì: À Basɛba sísimɛnɛ. Kũ Basɛba sù à gɛ̃̀, à sù à zɛ̀ kína arɛ.

\VS{29}Akũ kína la dànɛ à pì: Kũ Dikiri kunnaao! Àkũ mɛ́ à ma bo wari sĩnda pínki gũn.

\VS{30}Ladana kũ ma kɛ̀nnɛ kũ Dikiri Isarailanↄ Luda tↄ́o, ma pì n nɛ́ Sulemanu mɛ́ ani kí ble ma gbɛ̀n à vutɛ kín ma gɛ̃nɛ ũ, mani papa gbãra sãnsãmmɛ.

\VS{31}Akũ Basɛba kùtɛ à mìi pɛ̀tɛ zĩtɛ kínanɛ à pì: Ma dikiri kína Dauda, Luda n dↄ̃ kũ aafiaao gↄrↄ sĩnda pínki!


\par }{\PP \VS{32}Akũ kína Dauda pì: À sa'ori Zadↄki sísimɛnɛ kũ annabi Natão kũ Yoyada nɛ́ Bɛnayao. Kũ ò sù kína kĩnaa,

\VS{33}à pìńnɛ: À ma ìbanↄ kakara á ma nɛ́ Sulemanu sɛ́ à a di ma baragbãsↄ̃a, á gɛ́ kãao Giↄ̃.

\VS{34}Gwen sa'ori Zadↄki kũ annabi Natão ni nísi kúa ò a ká Isarailanↄ kína ũ, á kuru pɛ́ à wiki lɛ́ à pi: Luda kína Sulemanu dↄ̃ kũ aafiaao!

\VS{35}Abire gbɛra á su kãao, a vutɛ gbàn àgↄ̃ kí ble ma gɛ̃nɛ ũ. Àkũmɛ ma dìtɛ Isarailanↄ kũ Yudanↄ don'arɛde ũ.

\VS{36}Akũ Yoyada nɛ́ Bɛnaya pì kínanɛ: À kɛ lɛ! Dikiri n Luda n lɛ́gbɛ sí ma dikiri kí!

\VS{37}Lákũ Dikiri kú kũnwo nà ma dikiri kí, àgↄ̃ kú kũ Sulemanuo lɛ, à a kíkɛ sɛ́ lei de n pↄ́la se.


\par }{\PP \VS{38}Akũ sa'ori Zadↄki kũ annabi Natão kũ Yoyada nɛ́ Bɛnayao kũ dogarinↄ gɛ̀ɛ ò Sulemanu dì kína Dauda baragbãsↄ̃a, ò gɛ̀ɛ zɛnɛ Giↄ̃.

\VS{39}Akũ sa'ori Zadↄki nísi tùruu sɛ̀ Dikiri kpɛ́n, à nísi pìi kù Sulemanua. Akũ ò kuru pɛ̀, gbɛ̃ sĩnda pínki wiki lɛ̀ ò pì: Luda kína Sulemanu dↄ̃ kũ aafiaao!

\VS{40}Akũ gbɛ̃ sĩnda pínki bò ò tɛ̀i, òtɛn su òtɛn úra pɛ́, òtɛn pↄnna kɛ manamana ari zĩtɛ yĩ̀gã kĩni kũ òtɛn kɛ pì yãi.


\par }{\PP \VS{41}Kũ Adonia kũ gbɛ̃ kũ à ń sisinↄ pↄ́ blè ò làka, òtɛn su futɛ, akũ ò kĩnii pìi mà. Kũ Yoabu kuru ũ pìi mà, akũ à pì: Bↄ́ zuka mɛ́ à dↄ wɛ̃tɛ gũn lɛɛ?

\VS{42}Adi yã pì o à làkaro, akũ sa'ori Abiata nɛ́ Yonatã kà gↄ̃̀nↄ. Akũ Adonia pì: Ǹ gɛ̃. Bɛ̀ɛrɛdemɛ n ũ, matɛn sí baaru nnan n suo.

\VS{43}Akũ Yonatã pì Adonianɛ: Lɛnlo! Ó dikiri kína Dauda Sulemanu kà kín.

\VS{44}À sa'ori Zadↄki kũ annabi Natão kũ Yoyada nɛ́ Bɛnayao kũ a dogarinↄ gbàrɛ ò gɛ́ kãao, akũ ò gɛ̀ɛ ò a dì kína baragbãsↄ̃a.

\VS{45}Akũ sa'ori Zadↄki kũ annabi Natão nísi kùa ò a kà kína ũ zaa Giↄ̃. Kũ ò bò gwe, ò sù kũ pↄnnakɛnaao, akũ wɛ̃tɛ lòko. Kĩni kũ a màn gwe.

\VS{46}Bee deramɛ Sulemanu vùtɛ kín kↄ̀.

\VS{47}Akũ ó dikiri kína Dauda ìbanↄ sù ò fↄ kpàa se, ò pì Luda tó Sulemanu tↄ́ bo de a pↄ́la! Luda a kíkɛ gba gbãna de a pↄ́la! Akũ Dauda mìi nàtɛ à donyĩ kɛ̀ Dikirinɛ a gádoa

\VS{48}à pì: Ò Dikiri Isarailanↄ Luda sáabu kpá, kũ à tò ma wɛ́ sì ma gɛ̃nɛlɛ kana kína ũ gbãra.


\par }{\PP \VS{49}Kũ gbɛ̃ kũ Adonia ń sisinↄn mà lɛ, akũ ń laakarii fùtɛ, baadi a zɛ́ kũ̀.

\VS{50}Kũ Adonia tɛn vĩna kɛ Sulemanunɛ yãi, akũ à fùtɛ à gɛ̀ɛ à nà Dikiri gbagbakii à a bɛ̃nɛ kũ̀.

\VS{51}Akũ ò pì Sulemanunɛ: Adonia tɛn vĩna kɛnnɛmɛ, à gɛ̀ɛ à nà Dikiri gbagbakii à a bɛ̃nɛ kũna, àtɛn pi ǹ la da akãa n zↄ̀bleriinɛ gbãra, kũ ĩni a dɛro.

\VS{52}Akũ Sulemanu pì: Tó à a zĩda kũna dↄ̃ gbɛ̃ mana ũ, bee a mìkã wɛ́n do ni lɛ́tɛ zĩtɛro. Tó ò sù ò yã vãni ke lèa sↄ̃, à gàmɛ.

\VS{53}Akũ kína Sulemanu gbɛ̃nↄ zĩ̀, ò Adonia gò Dikiri gbagbakia. Kũ Adonia pìi sù à kùtɛnɛ, akũ Sulemanu pìnɛ: Ǹ tá n bɛa.




\par }\Chap{2}{\SH Dauda lɛ́ditɛna Sulemanunɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kũ Dauda gagↄrↄ kà kãni, à lɛ́ dìtɛ a nɛ́ Sulemanunɛ à pì:

\VS{2}Matɛn gɛ́ andunia gbɛ̃ sĩnda pínki gɛ́kia. Ǹ zɛ gbãna, ń n zĩda mↄ kũ nɛ́gↄ̃gbɛ̃mɛ n ũ!

\VS{3}Ǹgↄ̃ Dikiri n Luda yãnↄ kũna, ńgↄ̃ tɛ́ a zɛ́i, ńgↄ̃ a ↄdↄki gwa, ńgↄ̃ a yãditɛnanↄ kũna kũ a dokayãnↄ kũ a yã'onnɛnanↄ, lákũ à kú Musa doka takadan nà, yã kũ ntɛn kɛ sĩnda pínki nigↄ̃ bo mana, n tá pínki nigↄ̃ nna.

\VS{4}Lɛn Dikiri ni yã kũ à òmɛnɛ papa lɛ à pì, tó ma nɛ́nↄ ń zĩda kũna dↄ̃ akũsↄ̃ ò tɛ́ ma zɛ́i kũ nɛ̀sɛ mɛ̀n doo kũ ń pↄyeinaao pínki, ma burinↄ nigↄ̃ vutɛna Isarailanↄ kín gↄrↄ sĩnda pínki.


\par }{\PP \VS{5}Ń yã kũ Zeruya nɛ́ Yoabu kɛ̀mɛnɛ dↄ̃, lákũ à Isaraila zĩ̀kari don'arɛde gbɛ̃nↄn planↄ dɛ̀dɛ nà, Nɛrɛ nɛ́ Abana kũ Yɛta nɛ́ Amasao. À gbɛ̃ pìnↄ dɛ̀dɛ, adi kɛ sↄ̃ zĩ̀ gↄrↄnlo. Ń aru gↄ̃̀ a musu, à kù a asaaa kũ a kyatenↄ.

\VS{6}Ǹ yã kɛnɛ n ↄ̃ndↄ̃na lɛ́n. Ǹsun tó a mìkã pura kũ gbasa à ta miran yĩdaro.

\VS{7}Ǹ gbɛ̃kɛ kɛ Giliada gbɛ̃ Bazilai nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄnɛ. Ǹ ń ditɛ gbɛ̃ kũ ánigↄ̃ pↄ́ ble lɛɛlɛnↄ tɛ́, zaakũ mↄ́kↄ̃nↄ mɛ́ ò zɛ̀ kũmao gↄrↄ kũ matɛn bàa sí n vĩ̀ni Abusalomunɛ.

\VS{8}Biliaminu buri Gera nɛ́ Simɛi, Bahurimu gbɛ̃ kú kũnwo dↄ. À ma ka pãsĩpãsĩ gↄrↄ kũ matɛn gɛ́ Manaimu. Kũ à sù à ma le Yodai, ma la dànɛ ma pì kũ Dikirio mani a dɛro.

\VS{9}Bee kũ abireo ǹsun a tó gwe wɛ́tãmmanaa sariro. Ń ↄ̃ndↄ̃, ń dↄ̃ deran ĩni kɛnɛ nà à ga kpã̀m à gɛ̃ miran.


\par }{\PP \VS{10}Akũ Dauda gà. Yurusalɛmu fárandi kũ ò a vĩ̀n òdi pi Dauda wɛ̃tɛ.

\VS{11}À kɛ̀ Isarailanↄ kína ũ ari wɛ̃̀ bupla, Ɛblↄnu wɛ̃̀ suppla, Yurusalɛmu wɛ̃̀ baraakuri awɛɛ'aakↄ̃.

\VS{12}Sulemanu vùtɛ a de gbàn akũsↄ̃ à kpata zĩni pɛtɛna.


\par }{\SH Adonia ganaa
\par }
{\PP \VS{13}Agi nɛ́ Adonia gɛ̀ɛ à Sulemanu da Basɛba lè, akũ Basɛba a là à pì: Aafian n su yá? À wèa à pì: Aafiamɛ!

\VS{14}Adonia ɛ̀ra à pì: Má yã vĩ mà onnɛ. Basɛba pì: Ǹ o!

\VS{15}Akũ Adonia pì: Ń dↄ̃ kũ kpata de ma pↄ́ ũ yã. Isarailanↄ wɛ́ kúma ń pínki mà kɛ ń kína ũ, akũ yã lìtɛ, ma dakũna mɛ́ à kpataa blè, zaakũ Dikiri mɛ́ à a kà.

\VS{16}Tera sà yã mɛ̀n don matɛn wɛ́ kɛmma, ǹsun gí kɛmɛnɛiro. Basɛba pì: Ǹ o!

\VS{17}Akũ à pì: Ǹ wɛ́ kɛmɛnɛ kína Sulemanua à Sunɛmu nↄgbɛ̃ Abisaga kpáma nↄ ũ, zaakũ ani gínnɛ kãaoro.

\VS{18}Basɛba pìnɛ: Tↄ̀, mani onɛnnɛ.


\par }{\PP \VS{19}Kũ Basɛba gɛ̀ɛ à kína Sulemanu lè Adonia yã pìi musu, akũ kína pìi fùtɛ à gɛ̀ɛ à dàalɛ à kùtɛnɛ, akũ à ɛ̀ra à sù à vùtɛ a kíblegban. Akũ ò sù Basɛbanɛ kũ kíblegba pãndeo, akũ à vùtɛ kína ↄplai.

\VS{20}Basɛba pì: Pↄ́ken má yei mà wɛ́ kɛmma, ǹsun ma tɛ̃ro. Akũ kína pì: Ǹ wɛ́ kɛ Naa, mani n tɛ̃ro.

\VS{21}Akũ Basɛba pì: Ǹ tó ò Sunɛmu nↄgbɛ̃ Abisaga kpá n vĩ̀ni Adoniaa à a sɛ́ nↄ ũ.

\VS{22}Akũ kína Sulemanu a da là à pì: Bↄ́yãin ntɛn Sunɛmu nↄgbɛ̃ Abisaga wɛ́ kɛ Adonianɛɛ? Ǹ kpata wɛ́ kɛnɛ gↄ̃̀nↄ sàee! Zaakũ ma vĩ̀nimɛ. Ntɛn kpata wɛ́ kɛnɛ kũ sa'ori Abiatao kũ Zeruya nɛ́ Yoabuomɛ.

\VS{23}Akũ kína Sulemanu la dà à pì: Ma sì kũ Dikirio, tó Adonia dí kura a wɛ̃̀ndiii yã kũ à wɛ́ kɛ̀ dí yãiro, Luda yã kɛmɛnɛ pãsĩpãsĩ.

\VS{24}Zaakũ Dikiri ma ka kín, à ma ditɛ ma de Dauda gɛ̃nɛ ũ, à ma buri gbà gbãna lákũ à a lɛ́ sɛ̀ nà, ma sì kũ Dikirio Adonia ni ga gbãramɛ.

\VS{25}Akũ kína Sulemanu Yoyada nɛ́ Bɛnaya dà, à gɛ̀ɛ à Adonia lɛ̀ à dɛ̀.


\par }{\SH Sulemanu pɛna Abiataa kũ Yoabu ganaao
\par }
{\PP \VS{26}Kína pì sa'ori Abiatanɛ: Ǹ ɛra ǹ tá n gun Anato. À kũ̀ ǹ gamɛ, ama mani n dɛ teraro, zaakũ mↄkↄ̃n mɛ́ n Dikiri Luda àkpatii sɛ̀ n doo ma de Daudanɛ arɛ, akũsↄ̃ n zɛ kãao a wari sĩnda pínki gũn.

\VS{27}Lɛn Sulemanu pɛ̀ Abiataa lɛ, à a bò Dikiri gbagbana zĩn, de yã kũ Dikiri ò Ɛli bedenↄ musu zaa Silo le à papa yãi.


\par }{\PP \VS{28}Kũ Yoabu a baaruu mà, akũ à bàa sì à gɛ̀ɛ Dikiri bizakuta kĩnaa, à nà Dikiri gbagbakii à a bɛ̃nɛnↄ kũ̀. Yoabu zɛ̀ kũ Adoniaomɛ yã, ama adi zɛ kũ Abusalomuoro.

\VS{29}Ò ò kína Sulemanunɛ kũ Yoabu bàa lɛ̀ à gɛ̀ɛ Dikiri bizakuta kĩnaa, à kú sa'oki pìi sarɛ, akũ Sulemanu pì Yoyada nɛ́ Bɛnayanɛ à gɛ́ à láka kãao gwe.

\VS{30}Kũ Bɛnaya kà Dikiri bizakuta kĩnaa, à pìnɛ: Kína pì ǹ bo gwe! Akũ Yoabu pì: Oi! Gu dín mani gan. Akũ Bɛnaya gbɛ̃nↄ zĩ̀ kínaa à pì: Lákũ Yoabu yã wèma nàn dí.

\VS{31}Akũ kína pìnɛ: Ǹ kɛnɛ lákũ à ò nà. Ǹ a dɛ, ń a vĩ, de a gbɛ̃dɛna pã yã sún wí makũ kũ ma de bedenↄ musuro.

\VS{32}Dikiri ni tó a gbɛ̃dɛna yã wí a musu, zaakũ à lɛ̀tɛ taarisaride gbɛ̃nↄn pla kũ ń mana dealanↄa. À Nɛrɛ nɛ́ Abana, Isaraila zĩ̀karinↄ don'arɛde kũ Yɛta nɛ́ Amasa, Yuda zĩ̀karinↄ don'arɛdeoo dɛ̀dɛ ma de lɛ́ sari.

\VS{33}Ń dɛna yã nigↄ̃ wí Yoabu kũ a burinↄ musu gↄrↄ sĩnda pínki, ama Dikiri nigↄ̃ Dauda kũ a burinↄ kũ a ↄnnwo kũ a kpataao gba aafia gↄrↄ sĩnda pínki.

\VS{34}Akũ Yoyada nɛ́ Bɛnaya gɛ̀ɛ à Yoabu lɛ̀ à dɛ̀, akũ ò a vĩ̀ a bɛa zaa gbárannan.

\VS{35}Akũ kína Yoyada nɛ́ Bɛnaya dìtɛ zĩ̀karinↄ don'arɛde ũ Yoabu gɛ̃nɛ ũ, sa'ori Zadↄki sↄ̃, Abiata gɛ̃nɛ ũ.


\par }{\SH Simɛi ganaa
\par }
{\PP \VS{36}Kína gbɛ̃nↄ zĩ̀ ò Simɛi sìsi, akũ à pìnɛ: Ǹ bɛ bo Yurusalɛmu la ǹgↄ̃ kún. Ǹsun bo bɛra la ǹ gɛ́ gukearo.

\VS{37}Ǹgↄ̃ dↄ̃ sãnsãn gↄrↄ kũ n bikũ̀ Kidironua, n gan gwe. Ama n n zĩda dɛ̀.

\VS{38}Akũ Simɛi pì kínanɛ: Yã manamɛ ma dikiri kí. Makũ n zↄ̀bleri mani kɛ lákũ n ò nà. Akũ à kú Yurusalɛmu lɛ ari à gìi kɛ̀.


\par }{\PP \VS{39}Wɛ̃̀ aakↄ̃ gbɛra Simɛi zↄ̀ gbɛ̃nↄn planↄ bàa sì ò tà Maaka nɛ́ Akisi, Gata kína kĩnaa, akũ ò pì Simɛinɛ: N zↄ̀nↄn kú Gata.

\VS{40}Akũ Simɛi fùtɛ à gàarii yĩ̀ a zaakinɛ, à gɛ̀ɛ Akisi kĩnaa Gata a zↄ̀ↄ pìnↄ wɛtɛ. Kũ à ń lé, akũ à ń sɛ́tɛ Gata à sù kũńwo.

\VS{41}Akũ ò ò Sulemanunɛ, Simɛi bò Yurusalɛmu à gɛ̀ɛ Gata à ɛ̀ra à sù.

\VS{42}Akũ kína gbɛ̃nↄ zĩ̀ ò Simɛi sìsiarɛ, akũ à pìnɛ: Ma tò n la dà n pì n sì kũ Dikirio, akũ ma lɛ́ dàmma ma pì, zĩ kũ n bo la n gɛ gukea, ǹgↄ̃ dↄ̃ kũ n gamɛ. Akũ n pìmɛnɛ, yã manamɛ, n mà.

\VS{43}Bↄ́yãin n bo ladana kũ n sì kũ Dikiri tↄ́o kpɛ kũ yã kũ ma dànnɛoo?

\VS{44}Akũ kína ɛ̀ra à pìnɛ dↄ: Yã vãni kũ n kɛ̀ ma de Daudanɛ dↄngu pínki. Dikiri mɛ́ ani tó a vãni pì wí n musu sà,

\VS{45}ama ani arubarika damagu à tó Dauda kpata zĩni gↄ̃ pɛtɛna ari gↄrↄ sĩnda pínki.

\VS{46}Kína Yoyada nɛ́ Bɛnaya dà, akũ à gɛ̀ɛ à Simɛi lɛ̀ à dɛ̀. Lɛn Sulemanu kpata zĩni pɛ̀tɛ lɛ.




\par }\Chap{3}{\SH Sulemanu ↄ̃ndↄ̃ wɛ́kɛnaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sulemanu lɛ́dokↄ̃nↄ kɛ̀ kũ Misila kína Firi'aunao, à a nɛ́nↄgbɛ̃ sɛ̀ nↄ ũ à sù kãao Dauda wɛ̃tɛn ari àgↄ̃ a bɛ kũ Dikiri ↄnnwo kũ Yurusalɛmu bĩnio bo à láka.

\VS{2}Gↄrↄ birea odi kpɛ́ bo Dikirinɛ kↄ̀ro, akũ òdigↄ̃ sa o kpi musu tãnagbagbakinↄa.

\VS{3}Sulemanu ye Dikirii, à a de Dauda yãditɛnanↄ kũna, ama àdi sa o gbagbaki pìnↄa, akũ àdigↄ̃ turaretiti kpata gwe.


\par }{\PP \VS{4}Akũ à gɛ̀ɛ sa o zaa Gibiↄ̃, zaakũ gbagbaki pì mɛ́ à de a kparanↄla. À sa'opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ ò gwe mɛ̀n wàa sↄↄro.

\VS{5}Gwen Dikiri bò à sùa nana gũn gwãani à pì: Ǹ pↄ́ kũ ń yei wɛ́ kɛma.

\VS{6}Akũ Sulemanu pì: N gbɛ̃kɛ kɛ̀ n zↄ̀bleri ma de Daudanɛ manamana, kũ à dennɛ gbɛ̃ mana náanide nɛ̀sɛpurade ũ yãi. N gbɛ̃kɛ zↄ̃kↄ̃ↄ kɛ̀nɛ, n tò makũ a nɛ́ tɛn kí ble a gɛ̃nɛ ũ gbãra dí.

\VS{7}Tera sà Dikiri ma Luda, n makũ n zↄ̀blerii kà kína ũ ma de Dauda gɛ̃nɛ ũ. Nɛ́ fítin ma ũ, má yãke gbá dↄ̃ro.

\VS{8}Makũ n zↄ̀blerii, má kú n gbɛ̃ kũ n sɛ̀nↄ tɛ́. Ó dasi, oni fↄ̃ ò ń naro ò ń lɛ́ dↄ̃ro.

\VS{9}Ǹ makũ n zↄ̀bleri gba ↄ̃ndↄ̃, de màgↄ̃ yã gↄ̃gↄ̃ n gbɛ̃nↄnɛ a zɛ́a, màgↄ̃ a mana dↄ̃kↄ̃nɛ kũ a vãnio. Tó lɛnlo, deran mani kɛ nà mà yã gↄ̃gↄ̃ n gbɛ̃ dasi pìnↄnɛɛ?

\VS{10}Yã kũ Sulemanu wɛ́ kɛ̀ɛ pìi kɛ̀ Dikirinɛ,

\VS{11}akũ à pìnɛ: Zaakũ yã kũ n wɛ́ kɛ̀n gwe, ńdi wɛ̃̀ndi gbã̀na wɛ́ kɛro ke aruzɛkɛ ke n ibɛrɛnↄ ga, séde yãgↄ̃gↄ̃na a zɛ́a dↄ̃nan n wɛ́ kɛ̀,

\VS{12}mani kɛ lákũ n wɛ́ kɛ̀ nà, mani n gba ↄ̃ndↄ̃ kũ wɛ́zɛ̃o. Gbɛ̃ ke kun n ã ke n gbɛra kũ anigↄ̃ ↄ̃ndↄ̃ lán n bàro.

\VS{13}Mani pↄ́ kũ ńdi wɛ́ kɛro kpámma dↄ. Mani n gba aruzɛkɛ kũ gakurio pínki ari n wɛ̃̀ndi lɛ́n. Kína ke ni ká n ũro.

\VS{14}Tó ń tɛ́mai, akũsↄ̃ ń ma yã'onnɛnanↄ kũ ma yãditɛnanↄ kũna lákũ n de Dauda kũna nà, mani n wɛ̃̀ndi dↄnnɛ kũ mↄ̀kakↄ̃anaao.

\VS{15}Akũ Sulemanu vù, à è kũ nanan a ò. Akũ à tà Yurusalɛmu, à gɛ̀ɛ à zɛ̀ Dikiri bàka kunna kũ Isarailanↄ àkpati arɛ, à sa'opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũnↄ kũ kɛnnakũkↄ̃o sa'opↄnↄ ò gwe, akũ à pↄnna pↄ́ble kɛ̀ a ìbanↄnɛ.


\par }{\SH Sulemanu yãgↄ̃gↄ̃na karuanↄnɛ
\par }
{\PP \VS{16}Zĩkea karua gbɛ̃nↄn pla kenↄ sù Sulemanu kĩnaa, ò zɛ̀ a arɛ.

\VS{17}Ń gbɛ̃ do pì: Ǹ gaafara kɛmɛnɛ kína. Makũ kũ nↄgbɛ̃ dío ó kú kpɛ́ dokↄ̃nↄmɛ. Akũ ma nɛ́ ì ókↄ̃nↄmɛ ó pla kpɛ́ pìi gũn.

\VS{18}A gↄrↄ aakↄ̃de zĩ nↄgbɛ̃ pì nɛ́ ì se. Ókↄ̃nↄmɛ ó pla kpɛ́ pìi gũn, gbɛ̃ke kú kũoo gwero.

\VS{19}Kũ nↄgbɛ̃ pìi wùtɛ a nɛ́gↄ̃gbɛ̃ pìia gwãani, akũ à gà.

\VS{20}Akũ à fùtɛ gwãani lizãndo, à ma nɛ́gↄ̃gbɛ̃ sɛ̀ ma sarɛ gↄrↄ kũ makũ n zↄ̀bleri matɛn i o, à wùtɛ a sarɛ, akũ à a nɛ́ gɛ̀ɛ pìi sɛ̀ à wùtɛmɛnɛ ma sarɛ.

\VS{21}Kũ ma vu kↄnkↄ mà yↄ̃ kpá ma nɛ́a, akũ ma è gɛ̀ ũ. Kũ ma gwà tíii, akũ ma è ma nɛ́nlo.

\VS{22}Akũ nↄgbɛ̃ pì gbɛ̃ do pì: Ɛ́kɛmɛ! Ma nɛ́ mɛ́ à bɛ̃nɛ, n pↄ́ mɛ́ à gà. Akũ nↄgbɛ̃ káaku pì: Ɛ́kɛmɛ! N nɛ́ mɛ́ à gà, ma pↄ́ mɛ́ à bɛ̃nɛ. Akũ òtɛn lɛ́kpakↄ̃ana kɛ kína arɛ.


\par }{\PP \VS{23}Akũ kína pì: Gbɛ̃ díkĩna tɛn pi a nɛ́ mɛ́ à bɛ̃nɛ, n pↄ́ mɛ́ à gà, akũsↄ̃ gbɛ̃ dire tɛn pi, ɛ́kɛmɛ, n nɛ́ mɛ́ à gà, a pↄ́ mɛ́ à bɛ̃nɛ.

\VS{24}Akũ kína pì: À mↄmɛnɛ kũ fɛ̃nɛdao. Akũ ò sùonɛ.

\VS{25}Akũ kína pì: À nɛ́ kũ à bɛ̃nɛ zↄ̃kↄ̃rɛ pla, à kpado kpá gbɛ̃ doa, á kpado kpá gbɛ̃ doa.

\VS{26}Nↄgbɛ̃ kũ a nɛ́ bɛ̃nɛ sↄ̃, nɛ́ pìi kɛ̀nɛ wɛ̃nda, akũ à pì kínanɛ: Kí, ǹ nɛ́ kũ à bɛ̃nɛ pì kpáa, ǹsun a dɛro. Akũ a gbɛ̃ do pì: Ò a zↄ̃kↄ̃rɛ pla, ó pínki ò kurai.

\VS{27}Akũ kína yã mìi zↄ̃̀ à pì: À nɛ́ kũ à bɛ̃nɛ pì kpá nↄgbɛ̃ káakua. Àsun a dɛro. A dan gwe.

\VS{28}Kũ Isarailanↄ yãkpatɛ kũ kína kɛ̀ɛ pìi mà, ò vĩna kɛ̀nɛ, zaakũ ò è Luda a gbà ↄ̃ndↄ̃ à yã gↄ̃gↄ̃ a zɛ́a.




\par }\Chap{4}{\SH Sulemanu ìbanↄ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kína Sulemanumɛ Isaraila buri sĩnda pínki kína ũ.

\VS{2}A bùsu don'arɛdenↄ tↄ́n dí: Zadↄki nɛ́ Azariamɛ sa'oriki ũ.

\VS{3}Sisa nɛ́nↄ Ɛliↄrɛfi kũ Ahiaoomɛ a takadakɛ̃rinↄ ũ. Ailudi nɛ́ Yosafatamɛ yãzĩbaarukɛ̃ri ũ.

\VS{4}Yoyada nɛ́ Bɛnayamɛ a zĩ̀kari don'arɛde ũ. Zadↄki kũ Abiataoomɛ sa'orinↄ ũ.

\VS{5}Natã nɛ́ Azariamɛ a gu don'arɛdenↄ gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ ũ. Sa'ori Zabudu, Natã nɛ́mɛ a kpàasi ũ.

\VS{6}Aisamɛ a bɛ azia ũ. Abada nɛ́ Adoniramumɛ zↄ̀zĩ gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ ũ.


\par }{\PP \VS{7}Kína Sulemanu Isarailanↄ bùsu gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ dìtɛditɛ gunↄa gbɛ̃nↄn kuri awɛɛpla. Wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀o ń baadi dì su kína kũ a ↄndenↄnɛ kũ pↄ́bleo ń baadi kũ a mↄo.

\VS{8}Ń tↄ́n dí: Uru nɛ́ mɛ́ à Ɛflaimu burinↄ gu sĩ̀sĩde vĩ.

\VS{9}Dɛka nɛ́ mɛ́ à Makaza kũ Salabimuo kũ Bɛsɛmɛsio kũ Ɛlↄni Bɛtanao vĩ.

\VS{10}Ɛsɛdi nɛ́ mɛ́ à Arubo kũ Sokoo vĩ kũ Ɛfa guo pínki dↄ.

\VS{11}Abinadabu nɛ́ mɛ́ à Dↄru gusĩsĩde vĩ. Sulemanu nɛ́nↄgbɛ̃ Tafamɛ a nↄ ũ.

\VS{12}Ailudi nɛ́ Baana mɛ́ à Tanaki vĩ kũ Mɛgidoo kũ Bɛtɛsã gu kũ à kãni kũ Zarɛtão Yɛzɛrili gɛ̃i kpa pínki zaa Bɛtɛsã ari Abɛli Mɛↄla ari Yↄkɛmɛamu dire kpa.

\VS{13}Gɛba nɛ́ mɛ́ à Ramↄ Giliada vĩ kũ Manase nɛ́ Yairi lakutu kũ ò kú Giliada gũnnↄ kũ Agobu gu kũ à kú Basão kũ a wɛ́ra bĩnide mɛ̀n baaakↄ̃nↄ. Ò ń zɛ́ gùrukpananↄ kɛ̀ kũ mↄ̀gotɛ̃omɛ.

\VS{14}Ido nɛ́ Ainadabu mɛ́ à Manaimu gu vĩ.

\VS{15}Aimaza mɛ́ à Nafatali gu vĩ. Àkũ mɛ́ à Sulemanu nɛ́nↄgbɛ̃ Basɛma sɛ̀ nↄ ũ.

\VS{16}Usai nɛ́ Baana mɛ́ à Asa gu vĩ kũ Alotio.

\VS{17}Parua nɛ́ Yosafata mɛ́ à Isaka gu vĩ.

\VS{18}Ela nɛ́ Simɛi mɛ́ à Biliaminu gu vĩ.

\VS{19}Uri nɛ́ Gɛba mɛ́ à Giliada gu vĩ. Amↄrinↄ kína Siↄ̃ kũ Basã kína Oguo mɛ́ ò kú gwe yã. Gɛbamɛ gu pì don'arɛde ũ ado.

\VS{20}Yudanↄ kũ Isarailanↄn dasi lán ísiralɛ bùsu'atɛ̃ bà. Òdigↄ̃ pↄ́ ble ò í mi ò pↄnna kɛ.


\par }{\SH Sulemanu nnamana kũ a ↄ̃ndↄ̃o
\par }
{\PP \VS{21}Zaa Yuflati ari Filisitininↄ bùsun kũ Misila bùsu lɛ́o, Sulemanu mɛ́ à kí blè bùsuu pìnↄa pínki. Bùsuu pìnↄ gbɛ̃nↄ dìgↄ̃ táfe bonɛ ari a wɛ̃̀ndi lɛ́n.

\VS{22}Sulemanu ↄn gↄrↄ do pↄ́blen dí: Flawa asasa bupla akuri, wísiti asasa basↄↄro.

\VS{23}Zù mɛ̀kpana kũ ò gwà bɛ mɛ̀n kuri, kpàsa zù baro, sã basↄↄro kũ gãnↄ kũ zↄ̃nↄ kũ bùganↄ kũ ko mananↄ dↄ.

\VS{24}Zaakũ à kí blè bùsu kũ à kú Yuflati ifãlɛtɛ kpanↄa pínki sɛna zaa Tifisa ari Gaza, akũsↄ̃ yãkete kú gukearo.

\VS{25}Sulemanu gↄrↄa Yudanↄ kũ Isaraila kũ ò kú zaa Dã ari Bɛsɛbanↄ katɛna ń bùsun ń laakariiamɛ, baadi kũ a geepi línↄ kũ a kakapura línↄ.


\par }{\PP \VS{26}Sulemanu sↄ̃ kũ òdi gó gátɛnↄ kↄ́sↄ dúbu siikↄ̃mɛ. A sↄ̃ kũ òdi diḿmanↄ sↄ̃, dúbu kuri awɛɛpla.

\VS{27}Gu gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ↄ pìnↄ sↄ̃, ń baadi dìgↄ̃ sunɛ kũ pↄ́bleo a mↄa kína Sulemanu kũ gbɛ̃ kũ òdi su pↄ́ ble kãaonↄ pↄ́ ũ. Pↄ́ke dì kĩaḿmaro.

\VS{28}Òdigↄ̃ su sↄ̃ pìnↄnɛ kũ éseo kũ sɛ̃̀ɛo dↄ gu kũ ò kún, lákũ ò dìtɛ ń baadinɛ nà.


\par }{\PP \VS{29}Luda Sulemanu gbà ↄ̃ndↄ̃ kũ wɛ́zɛ̃o manamana. Oni fↄ̃ ò a dↄ̃na lɛ́ dↄ̃ro, lákũ oni fↄ̃ ò ísiralɛ bùsu'atɛ̃ lɛ́ dↄ̃ro nà.

\VS{30}Sulemanu ↄ̃ndↄ̃ de ifãbokikpadenↄ kũ Misilanↄ pↄ́la ń pínki.

\VS{31}À ↄ̃ndↄ̃ de gbɛ̃ sĩnda pínkila. À de Ɛzɛra buri Etani pↄ́la kũ Maↄli nɛ́nↄ Emani kũ Kalakolio kũ Daadao. À tↄ́ bò bùsu kũ ò lìkainↄ gũn pínki.

\VS{32}À yáasi zù dúbu aakↄ̃ akũsↄ̃ lɛ̀ kũ à dànↄ kà dúbu do kũ mɛ̀n sↄↄroo.

\VS{33}À línↄ kũ lánↄ yã bↄkↄtɛnaa kɛ̀, naana zaa sida lí kũ à kú Lɛbana bùsun ari à gɛ̀ɛ pɛ́ sɛ̃̀sↄ̃vlã kũ àdi butɛ bĩnianↄa. À nↄ̀bↄnↄ yã dàńnɛ dↄ kũ bãnↄ kũ pↄ́ kũ òdi táa o kũ kùaonↄ kũ kpↄ̀nↄ.

\VS{34}Kína kũ ò kú andunia gũnnↄ a ↄ̃ndↄ̃ baaruu mà ń pínki. Bùsu kũ bùsuuo pínki ń gbɛ̃nↄ zĩ̀ ò gɛ́ a ↄ̃ndↄ̃yã ma.




\par }\Chap{5}{\SH Dikiri ↄn katɛna soru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kũ Taya kína Hiramu mà kũ ò Sulemanu kà kína ũ a de gɛ̃nɛ ũ, à a ìba kenↄ zĩ̀a, zaakũ Dauda gbɛ̃nnamɛ yã.

\VS{2}Akũ Sulemanu lɛ́gbãzã kɛ̀ Hiramunɛ à pì:

\VS{3}Ń dↄ̃ kũ ma de Dauda dí le à ↄnn kàtɛ Dikiri a Ludanɛro, kũ buri kũ ò likainↄ tɛn zĩ̀ ká kãao yãi, ari Dikiri gɛ̀ɛ à ń kɛ́nɛ tìntin ũ.

\VS{4}Tera sà Dikiri ma Luda tò ma ĩampaki lè. Ibɛrɛ ke kú gukearo, ásaru ke kunlo.

\VS{5}Abire yãin má ye mà kpɛ́ bo Dikiri ma Ludanɛ, lákũ Dikiri ò ma de Daudanɛ nà, à pì a nɛ́ kũ áni ká kpatan a gɛ̃nɛ ũ mɛ́ ani kpɛ́ boarɛ.

\VS{6}Ǹ gbɛ̃nↄ da ò Lɛbana sida línↄ zↄ̃zↄ̃mɛnɛ. Ma zĩkɛrinↄ ni zĩ pì kɛ kũ n zĩkɛrinↄ lɛɛlɛ, mani n zĩkɛri pìnↄ fĩna bonnɛ lákũ n ò nà pínki. Ń dↄ̃ kũ ó gbɛ̃ke vĩ à lízↄ̃na dↄ̃ lán ákↄ̃nↄ Sidↄ̃denↄ bàro.


\par }{\PP \VS{7}Kũ Hiramu Sulemanu yã pìi mà, a pↄ kɛ̀ nna manamana à pì: Ò Dikiri tↄ́ kpá gbãra, zaakũ à Dauda gbà nɛ́ ↄ̃ndↄ̃de, àtɛn do a gbɛ̃ dasinↄnɛ arɛ.

\VS{8}Akũ Hiramu gbɛ̃nↄ zĩ̀ Sulemanua à pì: Ma lɛ́gbãzã kũ n kɛ̀mɛnɛ mà. Mani kɛ lákũ ń yei nà sida línↄ kũ pini línↄ yã musu.

\VS{9}Ma zĩkɛrinↄ ni lí pìnↄ sɛ́ zaa Lɛbana kpinↄ musu, oni kipao ísira lɛ́a, mani yĩyĩ mà gbɛ̃nↄ zĩonnɛ ísira musu. Gu kũ n òmɛnɛn, gwen mani tó ò kátɛnnnɛ, gbasa ǹ táo. Mↄkↄ̃n sↄ̃, yã kũ má ye ǹ kɛmɛnɛn dí: Ǹ pↄ́ble kpá ma ↄndenↄa.

\VS{10}Lɛn Hiramu dìgↄ̃ sida línↄ kũ pini línↄ kpá Sulemanua lɛ lákũ à yei nà.

\VS{11}Sulemanu sↄ̃ àdigↄ̃ pↄ́blewɛ kpáa wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀ɛo tↄn wàa pla kũ nísio lita dúbu wàa pla.

\VS{12}Dikiri Sulemanu gbà ↄ̃ndↄ̃ lákũ à a lɛ́ sɛ̀nɛ nà. Hiramu kũ Sulemanuo nna kũ kↄ̃o, akũ ò lɛ́dokↄ̃nↄ vĩ.


\par }{\PP \VS{13}Kína Sulemanu gbɛ̃nↄ sɛ̀sɛ Isaraila burinↄ tɛ́ pínki à ń dá zĩ pìi gũn gbɛ̃nↄn dúbu baraakuri.

\VS{14}Àdigↄ̃ ń zĩ Lɛbana bùsun mↄ kũ mↄo gbɛ̃nↄn dúbu kuri. Gbɛ̃ pìnↄ dì kɛ Lɛbana mↄ do, akũ òdi su ò kɛ bɛ mↄ plapla. Adoniramumɛ zↄ̀zĩ pì gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ ũ.

\VS{15}Sulemanu gbɛ̀'arinↄ vĩ gukpiden gbɛ̃nↄn dúbu basiikↄ̃, a sɛ̀sɛrinↄ sↄ̃ gbɛ̃nↄn dúbu baaakↄ̃ akuri.

\VS{16}Gbɛ̃ pìnↄ baasi, Sulemanu gbɛ̃nↄ dìtɛditɛ gbɛ̃nↄn dúbu aakↄ̃ kũ wàa aakↄ̃o, ògↄ̃ wɛ́ pá zĩ pìia.

\VS{17}Kína yã dìtɛ, akũ ò gbɛ̀ gbɛ̃̀ntɛ̃ mananↄ yↄ̃̀yↄ̃ ò à, ò sɛ̀tɛ ò sùo kpɛ́ pì ɛ̃pɛtɛgbɛnↄ ũ.

\VS{18}Lɛn Sulemanu zĩkɛrinↄ kũ Hiramu zĩkɛrinↄ kũ Gebalidenↄ lí zↄ̃̀zↄ̃ lɛ ò kɛ̀kɛ, ò gbɛ̀ɛ kɛ̀kɛ kpɛ́ pìi bobↄ ũ.




\par }\Chap{6}{\SH Dikiri ↄn katɛnaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Isarailanↄ bona Misila wɛ̃̀ wàa pla kũ basiikↄ̃oo gbɛra, Sulemanu kíblena wɛ̃̀ siikↄ̃den, a mↄ plade kũ òdi pi Zivi gũn, akũ à nà Dikiri ↄn katɛnaaa.

\VS{2}Kpɛ́ kũ à bò Dikirinɛɛ pìi gbã̀na kà gã̀sãkuru baaakↄ̃, a yàasa baro, a lei baraakuri.

\VS{3}Kpɛ́ pì èda vĩ a arɛ, a gbã̀na lɛɛlɛ kũ kpɛ́ pìio gã̀sãkuru baro, a yàasa sↄ̃ gã̀sãkuru kuri.

\VS{4}À a wondonↄ bòbo, a lɛ́nↄn de yàasa, a gũn kpa kpakoto.

\VS{5}À kpɛ́nɛnↄ bòbo à lìka kpɛ́ pìii kũ a Ludakukio kpa plapla kũ a kpɛo.

\VS{6}À didikↄ̃ana aakↄ̃kↄ̃, kpɛ́nɛ kũ ò kú zĩtɛnↄ yàasaa kà gã̀sãkuru sↄsↄↄro, a kũ ò kú guraguranↄ suddodo, a kũ ò kú musunↄ supplapla. Dikiri kpɛ́ gbɛ̀ kũ ò kú musunↄ yàasa kĩ̀a zĩtɛ pↄ́i, de ò e ò kpɛ́nɛ pìi líkↄ̃kũnↄ didia kpɛ́ pìi gbɛ̀fↄ̃naa sari yãi.


\par }{\PP \VS{7}Kũ òtɛn kpɛ́ pì bo, ò bò kũ gbɛ̀ kũ ò à zaa a yↄ̃kiaomɛ. Odi ére ke gã ke zĩkɛbↄ ke kĩni ma kpɛ́ pì bokiaro.

\VS{8}Kpɛ́nɛ kũ ò kú zĩtɛnↄ pínki gɛ̃ki kú a gɛ̀nↄmidↄki kpamɛ. Didiki gɛ̀ɛ kpɛ́nɛ kũ ò kú guraguranↄ kũ kpɛ́nɛ kũ ò di a musunↄ kĩnaa.

\VS{9}Kũ à kpɛ́ pìi bò à làka, à dↄ̀ kũ zà línↄ kũ sida lí lɛ̀kɛtɛnↄ.

\VS{10}À kpɛ́nɛ pìnↄ bò kpɛ́ pìi gbã̀na lɛ́mmɛ. A pínki lei gã̀sãkuru sↄsↄↄromɛ, akũsↄ̃ ò ń pɛ́pɛ kpɛ́ pìia kũ sida lío.


\par }{\PP \VS{11}Akũ Dikiri yã ò Sulemanunɛ à pì:

\VS{12}Kpɛ́ kũ ntɛn bo díkĩna yã musu, tó ntɛni ma ↄdↄki gwa, tó n ma yãdannɛnanↄ kɛ̀, tó ń yã kũ ma dìtɛńnɛnↄ kũna ntɛn zĩ kɛa, mani lɛ́ kũ ma sɛ̀ n de Daudanɛ papannɛ.

\VS{13}Manigↄ̃ kú ma gbɛ̃ Isarailanↄ tɛ́, mani ń tónlo.


\par }{\PP \VS{14}Kũ Sulemanu kpɛ́ pìi bò à làka,

\VS{15}à sida lí lɛ̀kɛtɛnↄ nàna a gbĩ̀ia a gũn kpɛ́mkpɛm zaa zĩtɛ ari a sakaa, akũ à pini lí lɛ̀kɛtɛnↄ kpàtɛ a zĩtɛ pínki.

\VS{16}À kpɛ́nɛ kɛ̀ kpɛ́ pìi gũn Ludakuki ũ, a gbã̀na kà gã̀sãkuru baro, akũ à sida lí lɛ̀kɛtɛnↄ nàna a gbĩ̀ia kpɛ́mkpɛm zaa zĩtɛ ari a sakaa.

\VS{17}Kpɛ́ pì kpɛ́da gbã̀na kà gã̀sãkuru bupla.

\VS{18}Sida lí kũ ò nàna kpɛ́ pìi gũn, ò ↄzĩ kɛ̀a lán tùru kũ lávu pianaao bà. A pínki bi sida límɛ, a gbɛ̀ ke dí bo gukea ò èro.

\VS{19}À kpɛ́ pì nɛ́ kɛ̀kɛ Dikiri bàka kunna kũ Isarailanↄ àkpati ditɛki ũ.

\VS{20}Kpɛ́nɛ pìi gbã̀na kà gã̀sãkuru baro, a yàasa dↄ baro, a lei sↄ̃ baro. À wura atɛ̃nɛ nàna kpɛ́nɛ pìi gbĩ̀ia pínki. À turaretitikpataki kũ ò kɛ̀ kũ sida lío nàna kũ wuraao dↄ.

\VS{21}À wura atɛ̃nɛ nàna kpɛ́da gbĩ̀ia dↄ, akũ à mↄ̀kakↄ̃ana kũ ò pì kũ wuraaonↄ lòkoloko kpɛ́nɛ gbĩ̀ kũ à wuraa nànaaa pìia kpɛ́lɛlɛ kpa.

\VS{22}À wuraa nàna kpɛ́ pìi gũngũn kpɛ́mkpɛm kũ turaretitikpataki kũ à kú kpɛ́nɛ pìi sarɛo.


\par }{\PP \VS{23}À kù lí à kɛrubunↄ ũ mɛ̀n pla, à dìtɛ kpɛ́nɛ gũn. Kɛrubuu pìnↄ lei kà gã̀sãkuru kuri.

\VS{24}Ń dɛ̀mbɛrɛnↄ gbã̀na kà gã̀sãkuru sↄsↄↄro. Zaa dɛ̀mbɛrɛ do lɛ́a la ari a do lɛ́a dire a gbã̀na kà gã̀sãkuru kuri.

\VS{25}Kɛrubu mɛ̀n pla pìnↄ bòkↄ̃a, ò lɛɛlɛmɛ.

\VS{26}Ń pla ń pínki lei kà gã̀sãkuru kurikuri.

\VS{27}Akũ à ń kátɛ kpɛ́ pì nɛ́ gũn. Ń dɛ̀mbɛrɛnↄn poroporona, a do dɛ̀mbɛrɛ gɛ̀ɛ à pɛ̀ gbĩ̀ia dire, a do pↄ́ pɛ̀ gbĩ̀ia la, akũ ń dɛ̀mbɛrɛ kũ ò gↄ̃̀nↄ pɛ̀kↄ̃a kpɛ́nɛ pì guragura.

\VS{28}À wuraa nàna kɛrubuu pìnↄa dↄ.

\VS{29}À ↄzĩ kɛ̀ kpɛ́ pìi gbĩ̀nↄa kpɛ́da kũ a nɛ́o pínki, à kɛrubunↄ wãnzãn kɛ̀ kũ domina línↄ kũ lávu piananↄ.

\VS{30}À wuraa kpàtɛ kpɛ́ pì zĩtɛ dↄ, kpɛ́da kũ a nɛ́o pínki.

\VS{31}À kpɛ́nɛ pì gbànↄ kũ a lípɛtɛnↄ kɛ̀ kũ kù lío. A musu kɛ̀ sↄ̃ntɛ.

\VS{32}À ↄzĩ kɛ̀ kù lí gbà mɛ̀n pla pìnↄa, à kɛrubunↄ wãnzãn kɛ̀ kũ domina línↄ kũ lávu piananↄ, akũ à wuraa nànaa.

\VS{33}À kpɛ́da gbà lí kɛ̀ kusuru siikↄ̃ kũ kù lío dↄ.

\VS{34}À a gbànↄ kɛ̀ kũ pini lío nɛ́ pla. Gbàa pìnↄ nɛ́ pínki dì nakↄ̃a guragura.

\VS{35}Akũ à ↄzĩ kɛ̀ gbàa pìnↄa, à kɛrubunↄ wãnzãn kɛ̀ kũ domina lío kũ lávu pianaao, akũ à wuraa nànaa.


\par }{\PP \VS{36}À bĩni bò à lìka a ↄnnyĩ. Bĩni pìi gbɛ̀ kũ ò ànↄ vĩ didikↄ̃ana lɛu aakↄ̃kↄ̃, akũ sida lí kũ ò zↄ̃̀nↄ kpákpa a musu.

\VS{37}Ò Dikiri kpɛ́ pì ɛ̃ pɛ̀tɛ Sulemanu kíblena wɛ̃̀ siikↄ̃den, a mↄ kũ òdi pi Zivi gũmmɛ,

\VS{38}akũ ò a lakiti kɛ̀ a wɛ̃̀ kuri awɛɛdoden, a mↄ sↄraakↄ̃de kũ òdi pi Bulu gũn lákũ à kpɛ́ zĩ dìtɛ nà. A bona kũ a kɛkɛnaao kà wɛ̃̀ suppla.




\par }\Chap{7}{\SH Sulemanu bɛ bonaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sulemanu a bɛ bona zĩ kɛ̀ pínki wɛ̃̀ kuri awɛɛ'aakↄ̃mɛ.

\VS{2}À kpɛ́ kũ òdi pi Lɛbana líkpɛ bò, a gbã̀na kà gã̀sãkuru basↄↄro, a yàasa kà gã̀sãkuru bupla akuri, a lei sↄ̃ baraakuri. A sida línↄ pɛ̀tɛpɛtɛ dↄ̀rↄ siikↄ̃, akũ à sida lí kũ ò ànↄ dàdańla

\VS{3}mɛ̀n bupla awɛɛsↄↄro, dↄ̀rↄ kũ dↄ̀rↄↄo gɛ̃rogɛ̃ro lɛu aakↄ̃, akũ à sida línↄ kpàkpa lí kũ ò kpàa pìnↄla.

\VS{4}À a wondonↄ bòbo didikↄ̃ana dↄ̀rↄ aakↄ̃kↄ̃, ń arɛ dↄdↄkↄ̃ana.

\VS{5}Kpɛ́ pì lɛ́nↄ lei kũ a yàasaao pínki lɛɛlɛmɛ. A lɛ́nↄ mɛ̀n aakↄ̃kↄ̃ dire kpa kũ la kpao, ń arɛ dↄdↄkↄ̃ana.

\VS{6}À lígbanↄ pɛ̀tɛpɛtɛ kpɛ́ pì kpɛ́lɛlɛa. Kpɛ́lɛlɛ pìi gbã̀na kà gã̀sãkuru bupla akuri, a yàasa sↄ̃ baraakuri. À gãnu bò lígba pìnↄ arɛ, akũ à lígbanↄ pɛ̀tɛpɛtɛ à èda dↄ̀ gãnu pì lɛ́a.


\par }{\PP \VS{7}À a kíblegbaa dìtɛ gãnu pìn. Gwen àdi yã gↄ̃gↄ̃n, akũ òdi pi Yãkpatɛkɛkpɛ. À sida lí lɛ̀kɛtɛnↄ nàna a gbĩ̀ia zaa zĩtɛ ari a sakaa.

\VS{8}A kpɛ́ kũ àdi in kú arɛ. À bòkↄ̃a kũ gãnu pìio. Lɛn kpɛ́ kũ à dↄ̀ Firi'auna nɛ́nↄgbɛ̃ kũ à sɛ̀ nↄ ũnɛ de lɛ dↄ.

\VS{9}Kpɛ́ pìnↄ bona, gbɛ̀ mananↄn ò pɛ̀tɛo ari à gɛ̀ɛ pɛ́ a sakaa. Ò gbɛ̀ɛ pìnↄ yↄ̃̀ gbasa ò zↄ̃̀zↄ̃kↄ̃rɛ kũ sàkasakaao kpa plapla pínki. Lɛmɛ ↄn kpa de lɛ kũ bàai kpao.

\VS{10}Ò kpɛ́ pìnↄ ɛ̃ pɛ̀tɛ kũ gbɛ̀ gbɛ̃̀ntɛ̃ mananↄ, a kenↄ gbã̀na kà gã̀sãkuru kuri, a kenↄ sↄ̃ sↄraakↄ̃,

\VS{11}gbasa ò bò kũ gbɛ̀ mana kũ ò yↄ̃̀ ò ànↄ kũ sida lío.

\VS{12}À bĩni bò à lìka ↄn zↄ̃kↄ̃ↄ pìii, à gbɛ̀ kũ ò ànↄ vĩ didikↄ̃ana dↄ̀rↄ aakↄ̃, akũ sida lí kũ ò ànↄ kpákpa a musu, lákũ Dikiri kpɛ́ kũ a èdaao ↄn bĩni de nà.


\par }{\SH Dikiri ↄn pↄ́nↄ
\par }
{\PP \VS{13}Kína Sulemanu gbɛ̃nↄ zĩ̀ ò Huramu sísi zaa Taya, akũ ò sù kãao.

\VS{14}Huramu pì da bi Nafatali burimɛ, akũsↄ̃ gyaanↄmɛ. A de bi Taya gbɛ̃mɛ, akũsↄ̃ mↄ̀gotɛ̃ ↄzĩkɛriimɛ. Huramu pì ↄ̃ndↄ̃ kũ asãnsĩnio kũ dↄ̃naao vĩ mↄ̀gotɛ̃ zĩ sĩnda pínki gũn. Kũ à sù kína Sulemanu kĩnaa, akũ à zĩ kũ à dàarɛ kɛ̀ pínki.

\VS{15}À mↄ̀gba pì mɛ̀n pla kũ mↄ̀gotɛ̃o. A pínki lei kà gã̀sãkuru baro plansari, a lɛ́ yàasa kà kuri awɛɛpla.

\VS{16}À a fùraa pì kũ mↄ̀gotɛ̃o mɛ̀n pla à kùtɛ mↄ̀gba pìnↄ musu. Fùraa pìnↄ lei kà gã̀sãkuru sↄsↄↄro.

\VS{17}À mↄ̀kakↄ̃ananↄ pì, akũ à fĩ̀fĩ a fùraa pìnↄa lán mↄ̀wakarɛ bà, ò lokolokona mɛ̀n suppla.

\VS{18}À pↄ́nↄ pì lán bísi nɛ́nↄ bà à dↄ̀dↄ mↄ̀gba fùraa pìnↄa à lìkai dↄ̀rↄ pla, mↄ̀kakↄ̃anaa pìnↄ gɛ̃i kũ a musuo. A fùraa pìnↄn lɛɛlɛmɛ pínki.

\VS{19}À Dikiri kpɛ́ èdaa mↄ̀gba fùraa pìnↄ pì kũ dↄ̃naao lán tafetira vú bà. Tafetira vú pìnↄ lei kà gã̀sãkuru siisiikↄ̃.

\VS{20}Bísi nɛ́ pìnↄn dↄdↄ mↄ̀gba fùraa pìnↄ kũ̀dↄki musu mɛ̀n wàa dodo likana mↄ̀kakↄ̃anaa pìnↄi dↄ̀rↄdↄrↄ.

\VS{21}Akũ à mↄ̀gba pìnↄ pɛ̀tɛpɛtɛ kũ ò Dikiri kpɛ́ èda kũna. À tↄ́ kpà ↄpla pↄ́nɛ Ani Kátɛ, ↄzɛ pↄ́ sↄ̃ Gbãna Kúa.

\VS{22}Mↄ̀gba pìnↄ fùranↄ bò lán tafetira vú bà. Lɛn à mↄ̀gba pìnↄ pì lɛ pínki.


\par }{\PP \VS{23}À mↄ̀ↄ kàsa íkaki ũ bùkutu. A lɛ́ la kpa ari a lɛ́ dire kpa kà gã̀sãkuru kuri, a lei kà gã̀sãkuru sↄↄro, a lɛ́ yàasa sↄ̃ baraakuri.

\VS{24}À ↄzĩ kɛ̀ íkaki pìia lán tùrunↄ bà, à lìka a lɛ́i gɛ̃i dↄ̀rↄ pla, gã̀sãkuru do pínki tùru mɛ̀n kuri. À íkaki pìi kàsa lɛɛlɛ kũ tùru wãnzãnde pìnↄ.

\VS{25}Íkaki pì di zùsa mɛ̀n kuri awɛɛplanↄa. Zù mɛ̀n aakↄ̃nↄ mì dↄ gugbãnduru kpa, mɛ̀n aakↄ̃nↄ ifãlɛtɛ kpa, mɛ̀n aakↄ̃nↄ gɛ̀nↄmidↄki kpa, mɛ̀n aakↄ̃nↄ sↄ̃ ifãboki kpa. Íkaki pì di ń musu, akũsↄ̃ ń pↄ̀rↄnↄ dↄdↄ guragura.

\VS{26}Íkaki pìi gègetee kà ↄla yàasa ũ. A sã de lán oro sã bà, lán tafetira sã bà. Dirↄm lɛ́ wàa do ín àdi sí.


\par }{\PP \VS{27}À tadibↄnↄ pì kũ mↄ̀gotɛ̃o mɛ̀n kuri. Ń pínki gbã̀na kà gã̀sãkuru siikↄ̃, a yàasa dↄ siikↄ̃, a lei sↄ̃ aakↄ̃.

\VS{28}Kũ ò tadibↄↄ pìnↄ pì, ò mↄ̀ lɛ̀kɛtɛnↄ kpà à gbánↄ dagura.

\VS{29}Akũ ò músu wãnzãnnↄ kɛ̀ mↄ̀ lɛ̀kɛtɛɛ pìnↄa pínki kũ zùsa wãnzãnnↄ kũ kɛrubu wãnzãnnↄo. Ò lávutãna wãnzãn kɛ̀ músuu pìnↄ kũ zùsa pìnↄ musu kũ a gɛ̃io.

\VS{30}Tadibↄↄ pìnↄ mↄ̀gotɛ̃ gére kũ gòoo vĩ mɛ̀n siisiikↄ̃. Ò gbá vĩ mɛ̀n siisiikↄ̃ dↄ. Gbá pìnↄ musun òdi ta din. Ò gbá pìnↄ kàsa, ò lávutãna wãnzãn kɛ̀ a kpa siikↄ̃a.

\VS{31}Tadibↄↄ pìnↄ lɛ́ wɛ̃na bùkutu, a lɛ́ kpa bona gã̀sãkuru do, akũsↄ̃ à lòkotoo kà ↄtã do. Ò wãnzãn kɛ̀ a lɛ́ kũ à bò musua dↄ. Tadibↄↄ pìnↄ mↄ̀ lɛ̀kɛtɛ kusurudenↄ vĩ, ò de bùkuturo.

\VS{32}Gére pìnↄn kú mↄ̀ lɛ̀kɛtɛɛ pìnↄ gɛ̃i. A gònↄ pɛ́pɛna tadibↄↄ pìnↄ gbánↄa. Gére pìnↄ lei kà gã̀sãkuru do kũ a kusuo.

\VS{33}Ò gére pìnↄ pì lán sↄ̃go pↄ́ bàmɛ. Ò a gònↄ kũ a gérenↄ kũ a mↄ̀tererenↄ kũ a oronↄ kàsa kũ mↄ̀gotɛ̃o pínki.

\VS{34}Tadibↄↄ pìnↄ kũki vĩ mɛ̀n siisiikↄ̃ a kusurunↄa.

\VS{35}Tadibↄↄ pìnↄ musu de bùkutu, a lei kà ↄtã do. A gbánↄ kũ a mↄ̀ lɛ̀kɛtɛnↄn na tadibↄↄ pìnↄ musu.

\VS{36}À kɛrubu wãnzãn kɛ̀ a gbánↄ kũ a mↄ̀ lɛ̀kɛtɛnↄa kũ músu wãnzãnnↄ kũ domina línↄ wãnzãnnↄo, gu kũ à lè pínki. À lávutãna wãnzãn kɛ̀ à lìkai dↄ.

\VS{37}Lɛn à tadibↄↄ pìnↄ pì lɛ. À kàsa pↄ́ dokↄ̃nↄ gũmmɛ, ń zↄ̃kↄ̃kɛ kũ ń bonaao lɛɛlɛmɛ.


\par }{\PP \VS{38}Akũ à dàgaa pì kũ mↄ̀gotɛ̃o mɛ̀n kuri. A pínki dì í sí dirↄm lɛ́ siisiikↄ̃. Dàgaa pìnↄ yàasa kà gã̀sãkuru siisiikↄ̃. Kũ à dàgaa pìnↄ dìdi tadibↄ mɛ̀n kurii pìnↄa,

\VS{39}akũ à kàtɛ Dikiri kpɛ́ arɛ, mɛ̀n sↄↄro ↄplai, mɛ̀n sↄↄro ↄzɛi. À íkaki pìi dìtɛ ↄzɛ kpa Dikiri kpɛ́ kusuru kũ à kú ifãboki gɛ̀nↄmidↄki kpa sarɛ.

\VS{40}Akũ Huramu oro túbukabↄnↄ kũ a sɛ́tɛbↄnↄ kũ ta arusibↄnↄ pì dↄ. Lɛn à Dikiri ↄn zĩ kũ kína Sulemanu dàarɛ kɛ̀ lɛ, à a lakiti kɛ̀ pínki.

\VS{41}Zĩ kũ à kɛ̀ɛ pìnↄn dí: Mↄ̀gba mɛ̀n pla, a fùra kũ à bò lán lo bà kũ à kú mↄ̀gba pìnↄ musu mɛ̀n pla, mↄ̀kakↄ̃ana kũ à zã blèo a fùraa pìnↄa mɛ̀n pla,

\VS{42}bísi nɛ́ kũ à dↄ̀dↄ mↄ̀kakↄ̃anaa pìnↄa musu mɛ̀n wàa pla. À kɛ̀ ari dↄ̀rↄ pla zãblebↄ ũ mↄ̀gba fùraa pìnↄa.

\VS{43}Tadibↄↄ pìnↄ mɛ̀n kuri kũ a dàganↄ mɛ̀n kuri.

\VS{44}Íkaki mɛ̀n do kũ zùsa kũ à kú a zĩtɛnↄ mɛ̀n kuri awɛɛpla.

\VS{45}Túbukabↄↄ pìnↄ kũ a sɛ́tɛbↄnↄ kũ ta arusibↄnↄ. Pↄ́ kũ Huramu pì kína Sulemanunɛ Dikiri ↄn pↄ́ ũnↄ pínki, à ń pí kũ mↄ̀gotɛ̃ kũ ò lↄ̀lↄↄomɛ.

\VS{46}Kína tò ò pↄ́ pìnↄ kàsa kũ Yoda gbĩ̀io zaa Suko kũ Zarɛtão dagura.

\VS{47}Sulemanu dí tó ò pↄ́ kũ ò pì kũ mↄ̀gotɛ̃oo pìnↄ yↄ̃ kilooa à a tìkisi dↄ̃̀ro, kũ à kɛ̀ dasi yãi.


\par }{\PP \VS{48}Sulemanu pↄ́ kũ à kú Dikiri kpɛ́ gũnnↄ pì dↄ, turaretitikpataki kũ ò kɛ̀ kũ wuraao kũ wura teburu kũ òdi Dikiri burodi kátɛaao

\VS{49}kũ fitiladibↄ kũ ò kàtɛ kpɛ́da gũn kpɛ́nɛ arɛ ↄplai kũ ↄzɛo mɛ̀n sↄsↄↄro. Ò pì kũ wuraao atɛ̃nɛ kũ a fitilanↄ kũ a kpàkonↄ pínki, ò lávu wãnzãn kɛ̀ḿma.

\VS{50}À wura tokonↄ pì dↄ kũ fitiladɛbↄnↄ kũ tanↄ kũ gↄ̃mbↄnↄ kũ tɛ́sibↄnↄ kũ kpɛ́nɛ kũ òdi pi Ludakuki gbà asigbenↄ kũ kpɛ́da pↄ́nↄ.

\VS{51}Kũ kína Sulemanu Dikiri ↄn zĩ pìi kɛ̀ à làka pínki, akũ à sù kũ wuraao kũ andurufuuo kũ pↄ́ kũ a de Dauda dìtɛ Dikiri pↄ́ ũnↄ, akũ à kà Dikiri ↄn aruzɛkɛkatɛkin.




\par }\Chap{8}{\SH Tana kũ Dikiri àkpatiio a kpɛ́n
\par }
{\PP \VerseOne{1}Akũ kína Sulemanu Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ sìsi Yurusalɛmu, ń buri don'arɛdenↄ kũ ń ↄmbedenↄ ń pínki, de ò su ò Dikiri bàka kunna kũńwo àkpati sɛ́ Dauda wɛ̃tɛ kũ òdi pi Zaiↄ̃ ò suo.

\VS{2}Akũ Isarailanↄ kàkara a arɛ ń pínki mↄ supplade Ɛtanimu dikpɛgↄrↄ zĩ.

\VS{3}Kũ Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kàkara ń pínki, akũ sa'orinↄ Dikiri àkpatii pìi sɛ̀

\VS{4}kũ dakarɛki kutao kũ Dikiri pↄ́ kũ ò kú a gũnnↄ. Sa'orinↄ kũ Levi burinↄ mɛ́ ò pↄ́ pìnↄ sɛ̀ ò sùo,

\VS{5}akũ kína Sulemanu kũ Isaraila kũ ò kàkaraainↄ sa ò kũ sãnↄ kũ zùnↄ àkpatii pì arɛ. Pↄ́ kũ ò sa òoo pìnↄ dasi kɛ̀ zↄ̃kↄ̃, adi sí naroro.

\VS{6}Akũ sa'orinↄ gɛ̃̀ kũ Dikiri bàka kunna kũńwo àkpatiio a kpɛ́n ari kpɛ́nɛ kũ òdi pi Ludakukin. Ò dìtɛ a ditɛkia gwe kɛrubunↄ gɛ̃i.

\VS{7}Kɛrubuu pìnↄ dɛ̀mbɛrɛnↄn poroporona àkpatii pì kũ a sɛ́linↄla.

\VS{8}A sɛ́li pìnↄ gbã̀na ari òdi ń lɛ́ e Dikiri kpɛ́ kpɛ́da gũn, ama òdi e ↄnnlo. Lí pìnↄn kú gwe ari kũ a gbãrao.

\VS{9}Pↄ́ke kú àkpatii pìi gũnlo, tó adi kɛ gbɛ̀ anlo mɛ̀n pla kũ Musa dàn zaa Orɛbu, gu kũ Dikiri pì a bàka nigↄ̃ kú kũ Isarailanↄ ń bona Misila gbɛra baasiro.


\par }{\PP \VS{10}Kũ sa'orinↄ bↄ̀tɛ Dikiri kpɛ́n, túsukpɛ kpɛ́ pìi pà,

\VS{11}odi fↄ̃ ò gɛ̃̀ ò ń zĩ kɛ gwero túsukpɛ pì yãi, zaakũ Dikiri gakuri a kpɛ́ pà.

\VS{12}Akũ Sulemanu pì: Dikiri pì ánigↄ̃ kú túsukpɛ sira gũmmɛ.

\VS{13}Akũ à pì Dikirinɛ: Ma kpɛ́ naasi díkĩna bònnɛ, ǹgↄ̃ kú a gũn gↄrↄ sĩnda pínki.

\VS{14}Akũ à lìtɛ à arɛ dↄ̀ paria à sa mana òńnɛ.

\VS{15}Akũ à pì: Ò Dikiri Isarailanↄ Luda sáabu kpá! À lɛ́ sɛ̀ ma de Daudanɛ, akũ à pàpa. Zaakũ à pì,

\VS{16}zaa gↄrↄ kũ a a gbɛ̃ Isarailanↄ bↄ̀tɛ Misila, ádi Isaraila wɛ̃tɛ ke ditɛ ò kpɛ́ bon arɛro. Daudan a sɛ̀ a gbɛ̃ Isarailanↄ don'arɛde ũ.

\VS{17}Kũ ma de Dauda ye à kpɛ́ bo Dikiri Isarailanↄ Ludanɛ,

\VS{18}akũ Dikiri pìnɛ kpɛ́bonaarɛ de a tↄ́ gↄ̃ kúa laasun kũ à kɛ̀ɛ pì mana,

\VS{19}ama adi kɛ àkũ mɛ́ ani boarɛro, a zĩda nɛ́ ke mɛ́ ani boarɛ.

\VS{20}Akũ Dikiri kɛ̀ lákũ à a lɛ́ sɛ̀nɛ nà. Ma gↄ̃ ma de Dauda gɛ̃nɛ ũ, ma vutɛ Isaraila kpatan lákũ Dikiri Isarailanↄ Luda a lɛ́ sɛ̀ nà, akũ ma kpɛ́ dí bònɛ de a tↄ́ gↄ̃ kúa yãi.

\VS{21}Gwen ma Dikiri àkpati ditɛki kɛ̀kɛn. Dikiri bàka kunna kũ ó dizinↄ ń bona Misila gbɛra yã kú a gũn.


\par }{\SH Sulemanu aduakɛna a gbɛ̃nↄnɛ
\par }
{\PP \VS{22}Sulemanu arɛ dↄ̀ Dikiri gbagbakia Isaraila kũ ò kakarana gwenↄ wára ń pínki, akũ à a ↄnↄ sɛ̀ musu

\VS{23}à pì: Dikiri Isarailanↄ Luda, gbɛ̃ke dì sí lɛkↄ̃a kũnwo musu ke zĩtɛro. N gbɛ̃kɛ gũn n bàka kú kũ n zↄ̀bleri kũ ò tɛ́ n zɛ́n kũ nɛ̀sɛdoonↄ.

\VS{24}N yã kũ n a lɛ́ sɛ̀ n zↄ̀bleri ma de Daudanɛɛ pàpa. N ò kũ lɛ́omɛ yã, gbãra sà n pàpa.

\VS{25}Tera sà Dikiri Isarailanↄ Luda, n lɛ́ sɛ̀ n zↄ̀bleri ma de Daudanɛ n pì, tó a burinↄ ń zĩda kũna dↄ̃ akũsↄ̃ ò tɛ́ n zɛ́n lákũ à tɛ́i nà, onigↄ̃ kú Isaraila kpatan gↄrↄ sĩnda pínki.

\VS{26}Isarailanↄ Luda, ǹ tó yã kũ n ò n zↄ̀bleri ma de Daudanɛ kɛ yãpura ũ sà.

\VS{27}Ama Luda, ĩnigↄ̃ kú zĩtɛ la yãpuran yá? Musu kũ a leikɛo ni fↄ̃ à n síro, bele kpɛ́ kũ ma bònnɛ díkĩna sàa?

\VS{28}Dikiri ma Luda, ǹ laakari dↄ makũ n zↄ̀bleriia, ǹ ma aduakɛna kũ ma kutɛkɛnao sí. Ǹ sã kpá ↄ́ kũ makũ n zↄ̀bleri matɛn dↄnyĩi kũ adua kũ matɛn kɛmmao gbãra.

\VS{29}Ǹ tó n wɛ́ gↄ̃ pɛna kpɛ́ díkĩnaa gwãani kũ fãnantɛ̃o, gu kũ n pì n tↄ́ nigↄ̃ kúa díkĩna pìi. Ǹ adua kũ makũ n zↄ̀bleri madì kɛ arɛdↄna gu día ma.

\VS{30}Tó makũ n zↄ̀bleri ke n gbɛ̃ Isarailanↄ arɛ dↄ̀ gu día, tó ó wɛ́ kɛ̀mma, ǹgↄ̃ ó wɛ́kɛna sí zaa n kúkia musu ǹ sùru kɛ kũoo.


\par }{\PP \VS{31}Tó gbɛ̃ taari kɛ̀ a gbɛ̃dakenɛ, akũ ò pìnɛ à yã sí kũ n tↄ́o, tó à sù à yã sì kũ n tↄ́o n gbagbaki dí arɛ,

\VS{32}ǹgↄ̃ zɛ kũńwo zaa n kúkia musu ǹ mↄńnɛ. Ǹgↄ̃ yã gↄ̃gↄ̃ n zↄ̀blerinↄnɛ ǹ yã da taaridela, de a yãkɛna wí a musu ǹ yã nna kpá taarisaridea, de ò le ò dↄ̃ kũ à yãke vĩro.

\VS{33}Tó n gbɛ̃ Isarailanↄ ibɛrɛnↄ zĩ̀i blèḿma durunna kũ ò kɛ̀nnɛ yãi, ò tà kũńwo, tó ò ɛ̀ra ò arɛ dↄ̀mma ò n sisi, tó ò wɛ́ kɛ̀mma ò kútɛ kɛ̀nnɛ kpɛ́ díkĩnaa,

\VS{34}zaa n kúkia musu ǹgↄ̃ zɛ kũńwo ǹ sùru kɛ kũńwo kũ ń durunnanↄ, ǹ su kũńwo bùsu kũ n kpà ń dizinↄa díkĩna pìi gũn.


\par }{\PP \VS{35}Tó ludambɛ gↄ̃̀ da wárawara, legũ dì maro kũ ò durunna kɛ̀nnɛ yãi, tó ò arɛ dↄ̀ gu díkĩnaa ò wɛ́ kɛ̀mma ò n sisi, akũsↄ̃ ò kpɛ lì ń durunnanɛ kũ n wɛ́ tã̀ḿma yãi,

\VS{36}zaa n kúkia musu ǹgↄ̃ zɛ kũńwo ǹ sùru kɛ kũńwo kũ ń durunnanↄ. Ǹgↄ̃ ń da zɛ́ manan, ǹ tó legũ ma n bùsu kũ n kpà n gbɛ̃nↄa ń pↄ́ ũ dí gũn.

\VS{37}Tó nà ke gagagyã kà bùsu dín, ke pↄ́wɛsirakũ ke pↄ́pukpana ke kwanↄ ke kwa'eseblerinↄ ke tó ibɛrɛnↄ lìka ń wɛ̃tɛ kei ke tó kisira ke gyã gɛ̃̀ ń tɛ́,

\VS{38}tó ń gbɛ̃ke yã kũ à a le dↄ̃̀, tó à a ↄ dↄ̀ kpɛ́ díkĩna kpa, tó à wɛ́ kɛ̀mma à kútɛ kɛ̀nnɛ,

\VS{39}zaa n kúkia musu ǹgↄ̃ zɛ kãao ǹ sùru kɛ kãao, ǹ kpái. Ǹgↄ̃ fĩna bonɛ a yãkɛnaaa, zaakũ ń a nɛ̀sɛ dↄ̃. Mↄkↄ̃n mɛ́ ń gbɛ̃ sĩnda pínki nɛ̀sɛ dↄ̃.

\VS{40}Lɛn onigↄ̃ vĩna kɛnnɛ lɛ ari ń wɛ̃̀ndi lɛ́n bùsu kũ n kpà ń dizinↄa díkĩna gũn.


\par }{\PP \VS{41-42}Zaakũ oni n tↄ́ zↄ̃kↄ̃ kũ n gã̀sã gbãnao kũ n ↄ kũ à poronaao baaru ma, tó gbɛ̃ zĩ̀tↄ kũ à de n gbɛ̃ Isaraila buri ũro bò bùsu zã̀zãn à sù n tↄ́ yãi, tó à arɛ dↄ̀ kpɛ́ día à wɛ́ kɛ̀mma,

\VS{43}zaa n kúkia musu ǹgↄ̃ zɛ kãao ǹ yã kũ à wɛ́ kɛ̀mma kɛnɛ, de andunia buri sĩnda pínki le à n tↄ́ dↄ̃, ò vĩna kɛnnɛ lákũ n gbɛ̃ Isarailanↄ dì kɛnnɛ nà, onigↄ̃ dↄ̃ kũ n tↄ́ kú kpɛ́ kũ ma bò día.


\par }{\PP \VS{44}Tó n gbɛ̃nↄ bↄ̀tɛ ò gɛ̀ɛ zĩ̀ ká kũ ń ibɛrɛnↄ, bee gu kũ n ń zĩn pínki, tó ò arɛ dↄ̀ wɛ̃tɛ kũ n sɛ̀ día kũ kpɛ́ kũ ma bònnɛ dío, tó ò wɛ́ kɛ̀mma,

\VS{45}zaa n kúkia musu ǹgↄ̃ zɛ kũńwo kútɛ kũ ò kɛ̀nnɛ yãi, ǹ yã nna kpáḿma.

\VS{46}Zaakũ gbɛ̃ke dì gí durunna kɛiro, tó ò durunna kɛ̀nnɛ, tó n pↄ fɛ̃̀ńyĩ n ń ná ń ibɛrɛnↄnɛ ń ↄĩ, tó ò tà kũńwo ń bùsun zĩ̀zↄnↄ ũ bùsu zã̀zã ke a kãnin yá,

\VS{47}tó ò nɛ̀sɛɛ lìtɛ bùsu kũ òtɛn zↄ̀ blen pìi gũn, tó ò ɛ̀ra ò kútɛ kɛ̀nnɛ gwe ò pì: O durunna kɛ̀, o taari kɛ̀, o yã vãni kɛ̀,

\VS{48}tó ò arɛ dↄ̀mma kũ nɛ̀sɛ mɛ̀n doo kũ ń pↄyeinaao pínki zaa bùsu kũ òtɛn zↄ̀ blen ń ibɛrɛnↄnɛ pìi gũn, tó ò arɛ dↄ̀ bùsu kũ n kpà ń dizinↄa kũ wɛ̃tɛ kũ n sɛ̀ɛo kũ kpɛ́ kũ ma bònnɛ díooa, tó ò wɛ́ kɛ̀mma,

\VS{49}zaa n kúkia musu ǹgↄ̃ zɛ kũńwo kútɛ kũ ò kɛ̀nnɛ yãi, ǹ yã nna kpáḿma.

\VS{50}Ǹgↄ̃ sùru kɛ kũ n gbɛ̃ kũ ò durunna kɛ̀nnɛnↄ kũ taari kũ ò kɛ̀ɛo, ǹ tó gbɛ̃ kũ òtɛn zↄ̀ bleńnɛnↄ ń wɛ̃nda gwa,

\VS{51}zaakũ n pↄ́vĩnanↄmɛ, n gbɛ̃ kũ n ń bↄ́tɛ Misilanↄ wɛ́tãmma pãsĩ gũnnↄmɛ.


\par }{\PP \VS{52}Ǹ tó n wɛ́ gↄ̃ kú makũ n zↄ̀bleriia, ǹ sã kpá kútɛ kũ ma kɛ̀nnɛi kũ kútɛ kũ n gbɛ̃ Isarailanↄ kɛ̀nnɛo. Ǹ sã kpáńyĩ gↄrↄ kũ ò wiki lɛ̀mma pínki.

\VS{53}Dikiri Luda, zaakũ andunia buri sĩnda pínki gũn mↄ́kↄ̃nↄn n ń sɛ́ n gbɛ̃nↄ ũ, lákũ n ò n zↄ̀bleri Musa gãi nà gↄrↄ kũ n ó dizinↄ bↄ̀tɛ Misila.


\par }{\PP \VS{54}Gↄrↄ kũ Sulemanu tɛn wɛ́ kɛ Dikiria, à kutɛna a kosoamɛ kũ a ↄnↄo porona musu. Kũ à adua kɛ̀ à làka, akũ à fùtɛ à zɛ̀ Dikiri gbagbakia gwe,

\VS{55}akũ à sa mana ò Isaraila kũ ò kú gwenↄnɛ ń pínki, à ò gbãnagbãna à pì:

\VS{56}Ò Dikiri sáabu kpá, zaakũ à ókↄ̃nↄ a gbɛ̃ Isarailanↄ gbà ĩampaki lákũ à ò nà. Yã mana kũ à a lɛ́ sɛ̀ a zↄ̀bleri Musa gãinↄ pàpa pínki, a ke dí lɛ́tɛ pãro.

\VS{57}Dikiri ó Luda gↄ̃ kú kũoo, lákũ à kú kũ ó dizinↄo nà. Àsun ó tónlo, àsun pã kpáwáiro.

\VS{58}À tó ò swɛ̃̀ kpáawa ògↄ̃ tɛ́ a zɛ́n, ògↄ̃ a yãditɛnanↄ kũna kũ yã kũ à dà ó dizinↄnɛnↄ, ògↄ̃ a ↄdↄki gwa.

\VS{59}Adua kũ ma kɛ̀ Dikiri ó Ludaa gↄ̃ dↄn fãnantɛ̃ kũ gwãanio. Àgↄ̃ yã nna kpá makũ a zↄ̀bleriia kũ a gbɛ̃ Isarailanↄ lákũ gu dìgↄ̃ dↄ nà,

\VS{60}de andunia buri sĩnda pínki le à dↄ̃ kũ Dikiri bi Ludamɛ, a pãnde kunlo.

\VS{61}À kũ̀ à á swɛ̃̀ kpá Dikiri ó Ludaa mámmam, àgↄ̃ a ↄdↄki gwa, àgↄ̃ a yãditɛnanↄ kũna lákũ á kũna gbãra nà.


\par }{\SH Dikiri ↄn sakɛnaa
\par }
{\PP \VS{62}Akũ kína kũ Isarailanↄ ń pínki sa ò Dikiria.

\VS{63}Sulemanu kɛnnakũkↄ̃o sa ò Dikiria kũ zùnↄ dúbu baro awɛɛpla kũ sãnↄ dúbu basuddo. Lɛn kína kũ Isarailanↄ ń pínki Dikiri ↄn sa kɛ̀ lɛ.

\VS{64}Zĩ pìia kína gbã̀ bò ↄn kũ à kú Dikiri kpɛ́ kpɛ́lɛlɛaanɛ, akũ à sa'opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ ò gwe kũ pↄ́blewɛ gbao kũ kɛnnakũkↄ̃o sa nísio, zaakũ sa'oki kũ à kɛ̀ kũ mↄ̀gotɛ̃o kũ à kú Dikiri kpɛ́ kpɛ́lɛlɛa zↄ̃kↄ̃ro, adi fↄ̃ à sì pínkiro.

\VS{65}Zĩ birea Sulemanu kũ Isarailanↄ ń pínki dikpɛ kɛ̀ Dikiri ń Ludanɛ ari gↄrↄ suppla, akũ ò Kutadↄna dikpɛ kɛ̀ gↄrↄ suppla dↄ. A pínki kɛ̀ gↄrↄ gɛ̃ro donsari. Ò dasi manamana, ò bò zaa Lebo Amata ari à gɛ̀ɛ pɛ́ Misila bùsu lɛ́zɛki swaa.

\VS{66}A gↄrↄ sↄraakↄ̃de zĩ à ń gbárɛ, akũ ò lɛ́ zàa ò tà ń bɛa kũ pↄnnao. Ń pↄ kɛ̀ nna yã mana kũ Dikiri kɛ̀ a zↄ̀bleri Dauda kũ a gbɛ̃ Isarailanↄnɛ pínki yãi.




\par }\Chap{9}{\SH Dikiri bo à suna Sulemanua
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kũ Sulemanu Dikiri ↄnn kàtɛ à làka kũ a ↄnnwo kũ zĩ kũ a pↄ kúanↄ pínki,

\VS{2}akũ Dikiri ɛ̀ra à bò à sùa a gɛ̃̀n pladeo lákũ à bò à sùa Gibiↄ̃ nà

\VS{3}à pìnɛ: Ma adua kũ n kɛ̀ kũ kútɛ kũ n kɛ̀mɛnɛoo mà. Ma kpɛ́ kũ n bòo pìi dìtɛ ma pↄ́ ũ, ma tↄ́ nigↄ̃ kúa lakanaa sari. Ma wɛ́ nigↄ̃ kúa, ma pↄ nigↄ̃ kúa.

\VS{4}Mↄkↄ̃n sↄ̃, tó ń tɛ́ ma zɛ́n súsu kũ nɛ̀sɛ purao lákũ n de Dauda bà, tó ń yã kũ ma dìtɛnnɛnↄ kũna kũ ma yã'onnɛnanↄ, tó ntɛni ma ↄdↄki gwa,

\VS{5}mani n kpata zĩni pɛ́tɛ Isarailanↄ tɛ́, anigↄ̃ lakana vĩro, lákũ ma a lɛ́ sɛ̀ n de Daudanɛ nà, ma pì a burinↄ nigↄ̃ kú Isaraila kpatan gↄrↄ sĩnda pínki.

\VS{6}Tó mↄkↄ̃n ke n nɛ́nↄ kpɛ lìmɛnɛ sↄ̃, tó á ma dokayãnↄ kũ yã kũ ma dìtɛárɛnↄ kũnaro, tó a gɛ do tãnanↄi ari átɛni ń gbagba,

\VS{7}mani Isarailanↄ bↄtɛ bùsu kũ ma kpàḿman, mani gí kpɛ́ kũ ma dìtɛ ma pↄ́ ũ pìii, oni gↄ̃ lalandi pↄ́ ũ, pina pↄ́ ũ buri sĩnda pínkinɛ.

\VS{8}Bee kũ kpɛ́ pì naasikɛo, a yã ni bo gbɛ̃ kũ òtɛn gɛ̃tɛ a sarɛnↄ sarɛ. Oni suru gá ò pi: À kɛ̀ dera Dikiri kɛ̀ bùsu dí kũ kpɛ́ díoonɛ lɛɛ?

\VS{9}Oni pińnɛ: Kũ ò pã kpà Dikiri ń Luda kũ à ń dizinↄ bↄ̀tɛ Misilai yãimɛ. Ò zɛ̀ kũ tãnanↄ, òtɛni ń gbagba òtɛn kútɛńnɛ. Abire yãin Dikiri kisira dí zĩ̀ḿma pínki.


\par }{\SH Sulemanu yãkɛna kparanↄ
\par }
{\PP \VS{10}Sulemanu ↄn mɛ̀n pla pìnↄ kàɛ wɛ̃̀ baromɛ, Dikiri ↄn kũ a zĩda bɛo. Abire gbɛran

\VS{11}à Galili bùsu wɛ̃tɛ kpà Taya kína Hiramua mɛ̀n baro, zaakũ Hiramu sida lí kũ pini lío kũ wuraao kpàa lákũ à yei nà.

\VS{12}Kũ Hiramu bò Taya à gɛ̀ɛ à wɛ̃tɛ kũ Sulemanu kpàawanↄ gwà, adi kɛnɛro,

\VS{13}akũ à pì: Ma gbɛ̃, wɛ̃tɛ kpate takanↄn n kpàma gwee? Akũ ò tↄ́ kpà gu pìinɛ Kabulu ari kũ a gbãrao.

\VS{14}Hiramu gĩnakɛ à wuraa kpã̀zã Sulemanunɛ yã tↄn siikↄ̃.


\par }{\PP \VS{15}Gbɛ̃ kũ Sulemanu ń dá zↄ̀zĩnnↄ yãn dí. Gbɛ̃ pìnↄ mɛ́ ò Dikiri ↄn kũ Sulemanu ↄnnwo zĩ kɛ̀. Ò Milo wɛ̀ɛɛ tàta kũ bùsuuo, ò Yurusalɛmu bĩni bò, ò ɛ̀ra ò Azo kũ Mɛgidoo kũ Gɛzao kɛ̀kɛ ò kàtɛ.

\VS{16}Misila kína Firi'auna lɛ̀tɛ Gɛza pìia yã, akũ à sì à tɛ́ sↄ̃̀a à Kanaa kũ ò kú a gũnnↄ dɛ̀dɛ, akũ à kpà a nɛ́nↄgbɛ̃a zãkɛna gba ũ gↄrↄ kũ à a kpã̀zã Sulemanua.

\VS{17}Akũ Sulemanu ɛ̀ra à Gɛza pìi kɛ̀kɛ à kàtɛ kũ Bɛtoroni gɛ̃i pↄ́o

\VS{18}kũ Baalao kũ Tadamↄ kũ à kú a bùsu gbárannanwo

\VS{19}kũ wɛ̃tɛ kũ à kusuna kàtɛnnↄ kũ wɛ̃tɛ kũ a sↄ̃gonↄ kũ a sↄ̃nↄn kunnↄ kũ kpɛ́ kũ à ye à dↄ Yurusalɛmunↄ kũ Lɛbanao kũ bùsu kũ àtɛn kí bleanↄ pínki.

\VS{20}Buri kũ ò de Isaraila ũronↄ: Amↄrinↄ, Itinↄ, Pɛrizinↄ, Ivinↄ kũ Yebusi kũ ò gↄ̃̀nↄ ń pínki,

\VS{21}gbɛ̃ kũ Isarailanↄ dí fↄ̃ ò ń dɛdɛronↄ, ń buri kũ ò gↄ̃̀ ń bùsuu pìnnↄn Sulemanu ń dá zↄ̀zĩn, akũ òdigↄ̃ zĩ pì kɛ lɛ ari kũ a gbãrao.

\VS{22}Adi Isarailanↄ da zↄ̀zĩnlo. Mↄ́kↄ̃nↄn à ń dítɛ a zĩ̀karinↄ ũ, a ìbanↄ, a kína dakenↄ, a gbɛ̃nↄ don'arɛdenↄ, a sↄ̃godenↄ, a sↄ̃denↄ.

\VS{23}Mↄ́kↄ̃nↄmɛ zĩ kũ òtɛn kɛ pì gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ ũ dↄ, ò gbɛ̃nↄn wàa pla kũ basuppla akurio.


\par }{\PP \VS{24}Kũ Firi'auna nɛ́nↄgbɛ̃ bò Dauda wɛ̃tɛn à tà a kpɛ́ kũ Sulemanu bòarɛn, a gbɛran Sulemanu Milo wɛ̀ɛɛ tàta.

\VS{25}Wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀ɛo Sulemanu dìgↄ̃ sa o gɛ̃̀n aakↄ̃kↄ̃. Àdi sa'opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ kũ kɛnnakũkↄ̃o sa'opↄo o sa'oki kũ à bò Dikirinɛɛa, àdi turaretiti kpata Dikiri arɛ gwe dↄ. Lɛn à Dikiri ↄn zĩnↄ kɛ̀ lɛ mámmam.


\par }{\PP \VS{26}Kína Sulemanu gó'itɛnↄ kɛ̀ Ɛziↄ̃ Gɛba Elata sarɛ Ɛdↄmu bùsun Isira Tɛ̃ra lɛ́a.

\VS{27}Hiramu a góde kũ ò ísira dↄ̃nↄ zĩ̀, akũ ò dì ísira musu lɛɛlɛ kũ Sulemanu gbɛ̃nↄ.

\VS{28}Ò gɛ̀ɛ Ofi, ò wuraa sɛ̀tɛ gwe tↄn gɛ̃ro ò sùo kína Sulemanunɛ.




\par }\Chap{10}{\SH Seba bùsu saraunia suna Sulemanu kĩnaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kũ Seba bùsu saraunia mà lákũ Sulemanu tↄ́ bò nà Dikiri yã musu, akũ à sù a yↄ̃ à gwa kũ yã zĩ'ũ gbɛkanaao.

\VS{2}À kà Yurusalɛmu kũ a ìbanↄ dasidasi kũ pↄ́ gbĩ nnanↄo kũ wura sà zↄ̃kↄ̃ↄo kũ gbɛ̀ bɛ̀ɛrɛde kũ lakuminↄ sɛnanↄ, akũ à gɛ̀ɛ Sulemanu kĩnaa à yã kũ à kú a nɛ̀sɛɛ gũn fàaii bò kãao pínki.

\VS{3}Akũ Sulemanu yã kũ à làlaawanↄ bↄ̀kↄtɛnɛ pínki. A ke bↄkↄtɛna dí a furo.

\VS{4}Kũ saraunia pì Sulemanu ↄ̃ndↄ̃yãnↄ mà pínki, akũsↄ̃ à a bɛ kũ à bòo è

\VS{5}kũ pↄ́ble kũ àdi blenↄ kũ a ìbanↄ gwenaao kũ a bɛ zĩkɛrinↄ kunnaao kũ ń pↄ́kasanↄ kũ a wɛ̃kpaatɛrinↄ kũ sa'opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ kũ à ò Dikiri ↄnnnↄ, yã pìi a kũ̀ gbãna, akũ a lɛ́ wɛ̃̀.

\VS{6}Akũ à pì kínanɛ: N yãkɛnanↄ kũ n ↄ̃ndↄ̃ baaru kũ ma mà zaa ma bùsunwo bi yãpuramɛ.

\VS{7}Mádi yã pìnↄ síro ari ma gɛ ma kao la, akũ ma wɛ́ sìalɛ sà. Odi omɛnɛ pínki sero fá! N ↄ̃ndↄ̃ kũ n aruzɛkɛnↄn de lákũ ma a baaruu mà nàla zã̀.

\VS{8}Mìnnadenↄmɛ n gbɛ̃nↄ ũ kũ n ìba kũ òdigↄ̃ kú kũnwo gↄrↄ sĩnda pínki, ògↄ̃ n ↄ̃ndↄ̃yã manↄ!

\VS{9}Ò Dikiri n Luda sáabu kpá, zaakũ n yã kàagu, akũ à n ka Isarailanↄ kpatan. Yenyĩ kũ Dikiri vĩ kũ Isarailanↄ gↄrↄ sĩnda pínki mɛ́ à tò à n ka kína ũ, de ǹgↄ̃ yã gↄ̃gↄ̃ńnɛ a zɛ́a.

\VS{10}Akũ saraunia pì kína gbà wura tↄn siikↄ̃ kũ pↄ́ gbĩ nnanↄo dasidasi manamana kũ gbɛ̀ bɛ̀ɛrɛdenↄ. Pↄ́ gbĩ nna kũ à kína Sulemanu gbàa pìnↄ zↄ̃kↄ̃, gbɛ̃ke dí suonɛ à kà lɛ ziki doro.


\par }{\PP \VS{11}Hiramu gó'itɛ kũ ò sù kũ Ofio kũ wuraaonↄ sù kũ lí bɛ̀ɛrɛdenↄ manamana kũ gbɛ̀ bɛ̀ɛrɛdenↄ dↄ.

\VS{12}Akũ kína Dikiri ↄn pↄ́nↄ kɛ̀o kũ a zĩda bɛ pↄ́nↄ, à mↄrↄnↄ kũ gidigbonↄ kɛ̀o lɛ̀sirinↄnɛ dↄ. Odi su kũ lí pì burio à kà lɛ ziki doro, odi wɛ́ si a takalɛ doro ari kũ a gbãrao.


\par }{\PP \VS{13}Pↄ́ kũ Seba bùsu saraunia pì yei pínki à gbɛ̀ka kína Sulemanua, akũ à a gbà, gba kũ à kɛ̀nɛ yↄ̃nkↄyↄ̃nkↄnↄ baasi. Akũ à ɛ̀ra à tà a bùsun kũ a ìbanↄ.


\par }{\SH Sulemanu gakurikɛ
\par }
{\PP \VS{14}Wura kũ àdi su Sulemanua wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀ɛo dì ká tↄn baro awɛɛ'aakↄ̃,

\VS{15}táfe kũ táa'orinↄ kũ lagatarinↄ kũ Larubu kínanↄ kũ a bùsu gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ dì suonɛ baasi.

\VS{16}À sɛ̃gbako zↄ̃kↄ̃nↄ kɛ̀ kũ wura kũ ò gbɛ̃̀gbɛ̃ɛo mɛ̀n wàa do, ń baadi tìkisii kà kiloo aakↄ̃kↄ̃ kũ a kusuo.

\VS{17}À sɛ̃gbako fítinnanↄ kɛ̀o dↄ, ń baadi tìkisii ye à ká kiloo plapla. À sɛ̃gbako pìnↄ kàtɛ kpɛ́ kũ òdi pi Lɛbana Líkpɛn.

\VS{18}Kína kíblegba zↄ̃kↄ̃ↄ kɛ̀ kũ wisa sakaao, akũ à wura atɛ̃nɛ kùtɛa.

\VS{19}Gbàa pì didiki vĩ, a gbápɛki mɛ̀n suddo. A kpɛnaki musu de mↄrↄ kusuru sari. À gã̀sãdikinↄ vĩ, músu taka kũ ò kɛ̀nↄn zɛzɛna gã̀sãdiki pìnↄ sarɛ.

\VS{20}Músuu pìnↄn zɛzɛna gbápɛki pìnↄa kpa pla, a pínki kà kuri awɛɛpla. Odi gbàa pìi taka kɛ bùsu ken zikiro.

\VS{21}Kína Sulemanu tokonↄ bi wuraamɛ pínki. Kpɛ́ kũ òdi pi Lɛbana Líkpɛ pↄ́nↄ pínki bi wuraamɛ atɛ̃nɛ. Andurufu pↄ́ke kú gwero, zaakũ òdi andurufu ditɛ pↄ́ke ũ Sulemanu gↄrↄaro.


\par }{\PP \VS{22}Kína gó'itɛnↄ dìgↄ̃ dina ísirala kũ Hiramu gónↄ. Wɛ̃̀ aakↄ̃ pínki òdigↄ̃ su kũ wuraao kũ andurufuuo kũ wisa sakaao kũ gbakũnↄ kũ zã̀nↄ.

\VS{23}Kína Sulemanu aruzɛkɛ kũ a ↄ̃ndↄ̃o zↄ̃kↄ̃ de andunia kínanↄ pↄ́la ń pínki.

\VS{24}Baadi pínki tɛn zɛ́ wɛtɛ à wɛ́ si Sulemanulɛ à a ↄ̃ndↄ̃yã kũ Luda dànɛ a swɛ̃̀n ma.

\VS{25}Wɛ̃̀ sĩnda pínki baadi dìgↄ̃ sunɛ kũ a gbao: Andurufu pↄ́nↄ, wura pↄ́nↄ, utanↄ, zĩ̀kabↄnↄ, pↄ́ gbĩ nnanↄ, sↄ̃nↄ kũ baragbãsↄ̃nↄ.

\VS{26}Sulemanu sↄ̃gonↄ kũ sↄ̃nↄ kàkara. A sↄ̃go pìnↄ kà wàa suppla, a sↄ̃nↄ sↄ̃ dúbu kuri awɛɛpla. Òdi a sↄ̃ pìnↄ gwa a sↄ̃go wɛ̃tɛnↄ gũn kũ a bɛ Yurusalɛmuo.

\VS{27}Kína tò andurufu gↄ̃ di Yurusalɛmu lán gbɛ̀ɛ bà, akũsↄ̃ sida lí kũ òdi kpɛ́ boo dasi lán bɛ̀tɛ lí bà sɛ̃̀n.

\VS{28}Òdi bo kũ Sulemanu sↄ̃ pìnↄ zaa Misila kũ Silisia bùsuuomɛ. Kína lagatarinↄ mɛ́ òdi gɛ́ lúlu gwe.

\VS{29}Òdi sↄ̃gonↄ lúlu Misila andurufu ↄgↄ mɛ̀n wàa aakↄ̃mɛ, sↄ̃nↄ sↄ̃ mɛ̀n basuppla akuri, akũ àdi ɛra à sↄ̃ pìnↄ yía Iti kínanↄa kũ Siria kínanↄ.




\par }\Chap{11}{\SH Sulemanu nↄnↄ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kína Sulemanu yè buri pãnde nↄgbɛ̃nↄi dasi. Firi'auna nɛ́nↄgbɛ̃ baasi, akũ à Mↄabunↄ kũ Amↄninↄ kũ Ɛdↄmunↄ kũ Sidↄ̃denↄ kũ Itinↄ sɛ̀sɛ nↄnↄ ũ.

\VS{2}Dikiri pì Isarailanↄnɛ òsun buri pìnↄ sɛ́ro, zaakũ oni ń sãtɛmɛ, de ò tɛ́ ń tãnanↄi. Bee kũ abireo ń yenyĩ Sulemanu kũ̀ gbãna.

\VS{3}À kínanɛnↄ sɛ̀sɛ nↄnↄ ũ gbɛ̃nↄn wàa aakↄ̃ kũ basↄↄroo, akũsↄ̃ à nↄ yìgisaridenↄ vĩ dↄ wàa do kũ basↄↄroo. Akũ a nↄ pìnↄ a sã̀tɛ.

\VS{4}Kũ zĩkũ tɛn gɛ̃n, a nↄnↄ tò à tɛ̀ tãnanↄi, adi a swɛ̃̀ kpá Dikiri a Ludaa mámmam lán a de Dauda bàro.

\VS{5}À tɛ̀ Sidↄ̃denↄ tãna Asatorɛi kũ Amↄninↄ tãna Mↄlɛki kũ Luda zã̀aguo.

\VS{6}À yã kũ Dikiri yeiro kɛ̀, adi tɛ́i kũ nɛ̀sɛdoo lán a de Dauda bàro.

\VS{7}Akũ à gɛ̀ɛ à tãnagbagbaki bò sĩ̀sĩ kũ à kú Yurusalɛmu ifãboki kpa musu Mↄabunↄ tãna gina Kɛmↄsinɛ kũ Amↄninↄ tãna gina Mↄlɛkio.

\VS{8}Lɛn à kɛ̀ lɛ a buri pãnde nↄnↄnɛ ń pínki, akũ ò turaretiti kpàta ń tãnanↄnɛ ò sa òḿma.


\par }{\PP \VS{9}Akũ Dikiri Isarailanↄ Luda pↄ fɛ̃̀ Sulemanui kũ à kpɛ lìnɛ a swɛ̃̀ kúa doro yãi, zaakũ Dikiri bò à sùa yã gɛ̃̀n pla.

\VS{10}Bee kũ Dikiri pìnɛ àsun tɛ́ tãnanↄiro, adi yã kũ Dikiri dìtɛ pì maro.

\VS{11}Akũ Dikiri pìnɛ: Zaakũ n kɛ̀ lɛ, ńdi zɛ kũ ma bàka kunna kũnwo yã kũ ma dìtɛnnɛoro, mani kpata símma mà n zↄ̀blerinↄ doke ká n gɛ̃nɛ ũ.

\VS{12}Ama n de Dauda yãi mani kɛ lɛ n gↄrↄaro, n nɛ́n mani kɛnɛ.

\VS{13}Bee kũ abireo mani kpata sía pínkiro. Buri lɛu don mani tó n nɛ́ pìinɛ ma zↄ̀bleri Dauda kũ Yurusalɛmu kũ ma sɛ̀ ma pↄ́ ũo yãi.


\par }{\SH Sulemanu ibɛrɛnↄ
\par }
{\PP \VS{14}Akũ Dikiri tò Ɛdↄmu gbɛ̃ Adada kũ à de kínɛ ũ ibɛrɛɛ sɛ̀ kũ Sulemanuo.

\VS{15}Gↄrↄ kũ Dauda tɛn zĩ̀ ká kũ Ɛdↄmunↄ yã, a zĩ̀karinↄ don'arɛde Yoabu gɛ̀ɛ à Isarailanↄ gɛ̀nↄ vĩ̀, akũ à Ɛdↄmu bùsu gↄ̃gbɛ̃nↄ dɛ̀dɛ gwe ń pínki.

\VS{16}Àkũ kũ a gbɛ̃nↄn kú gwe ari mↄ suddo ari ò gɛ̀ɛ ò Ɛdↄmu bùsu gↄ̃gbɛ̃ pìnↄ dɛ̀dɛo ń pínki.

\VS{17}Kũ Adada bàa sì, àtɛn tá Misila kũ a de ìba kenↄ. Gↄrↄ birea sↄ̃ Adada bi kɛfɛnnamɛ.

\VS{18}Ò bò Midiã ò gɛ̀ɛ Parani, akũ ò Paranide kenↄ sɛ̀ ò gɛ̀ɛ kũńwo Misila kína Firi'auna kĩnaa. Firi'auna kpɛ́ kpàa kũ pↄ́bleo kũ zĩtɛo.

\VS{19}Adada yã kà Firi'aunanɛ manamana, akũ à a nanↄ Tapɛnɛsi dakũna kpàa nↄ ũ.

\VS{20}Akũ Tapɛnɛsi dakũna pì nɛ́ ì gↄ̃gbɛ̃ ũ, òdi pinɛ Genuba, akũ Tapɛnɛsi nɛ́ pìi gwà Firi'auna ↄnn kũ Firi'auna nɛ́nↄo lɛɛlɛ.

\VS{21}Gↄrↄ kũ Adada kú Misila, à mà kũ Dauda gà akũsↄ̃ a zĩ̀karinↄ don'arɛde Yoabu gà dↄ. Akũ à pì Firi'aunanɛ: Ǹ ma gba zɛ́ mà tá ma bùsun.

\VS{22}Akũ Firi'auna a là à pì: Bↄ́ mɛ́ àtɛn kĩamma ma kĩnaa, gbasa ń ye ǹ tá n bùsunn? À wèa à pì: Pↄ́ke tɛn kĩamaro, ǹ ma gba zɛ́ dé!


\par }{\PP \VS{23}Akũ Luda tò dↄ Ɛliada nɛ́ Rɛzↄ̃ kũ à bàa sì a dikiri Zoba kína Adadɛzanɛ yã fùtɛ Sulemanui.

\VS{24}Kũ Dauda Adadɛza gbɛ̃nↄ dɛ̀dɛ, akũ Rɛzↄ̃ gbɛ̃nↄ kàkaraai ò kɛ̀ gbãnamↄnnɛrinↄ gã̀ ũ, akũ à gↄ̃̀ ń don'arɛde ũ. Ò gɛ̀ɛ ò vùtɛ Damasuku, akũ à gwe sì.

\VS{25}Rɛzↄ̃mɛ Isarailanↄ ibɛrɛ ũ ari Sulemanu wɛ̃̀ndi lɛ́n, yãkete kũ Adada fùtɛo baasi. À kpata blè Siria bùsun, à gì Isarailanↄ kãi.


\par }{\SH Yeroboamu bona Sulemanu kpɛ
\par }
{\PP \VS{26}Nɛbati nɛ́ Yeroboamu bi Sulemanu ìba kemɛ. Ɛflaimu burimɛ, kũ à bò Zɛrɛda, akũ à bò Sulemanu kpɛ. A da bi gyaanↄmɛ, a tↄ́n Zɛrua.

\VS{27}Lákũ à kɛ̀ nà à bò kína kpɛn dí. Sulemanu wɛ̀ɛ kũ òdi pi Milo tàta kũ bùsuuo, akũ à a de Dauda wɛ̃tɛ bĩni bò à pɛ̀kɛrɛ.

\VS{28}Yeroboamu bi nɛ́gↄ̃gbɛ̃ laakaridemɛ. Kũ Sulemanu è kɛfɛnna pì kokari vĩ, akũ à a dìtɛ zĩ gbãna kũ Yusufu burinↄ tɛn kɛ pì gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ ũ.

\VS{29}Gↄrↄ birean Yeroboamu bò Yurusalɛmu, akũ à dàkarɛ kũ annabi Ahia, Silo gbɛ̃o zɛ́n, à uta dufu dana. Ò kú sɛ̃̀n gwe ń pla.

\VS{30}Akũ Ahia a uta dufu pìi gà à kɛ̃̀ à pàrapara lɛu kuri awɛɛpla.

\VS{31}Akũ à pì Yeroboamunɛ à a paranaa pì sɛ́tɛ mɛ̀n kuri, zaakũ Dikiri Isarailanↄ Luda pì: Mani Sulemanu bo kpatammɛ mà Isaraila buri lɛu kuri kpámma.

\VS{32}Mani buri lɛu do tónɛ ma zↄ̀bleri Dauda kũ Yurusalɛmu kũ ma sɛ̀ Isaraila buri sĩnda pínki wɛ̃tɛnↄ tɛ́o yãi.

\VS{33}Mani kɛnɛ lɛ, kũ à ma zukũna à gɛ̀ɛ àtɛn Sidↄ̃denↄ tãna Asatorɛ kũ Mↄabunↄ tãna Kɛmↄsio kũ Amↄninↄ tãna Mↄlɛkio gbagba yãi. Adi tɛ́mairo, adi yã kũ à manamɛnɛ kɛro, adi ma ↄdↄki gwaro, à ma dokayãnↄ kũna lán a de Dauda bàro.

\VS{34}Bee kũ abireo mani kpata bo a ↄĩ sãnsãnlo, zaakũ ma gĩnakɛ ma a kɛ̀ kína ũ ari a wɛ̃̀ndi lɛ́mmɛ ma zↄ̀bleri Dauda kũ ma sɛ̀ yãi, kũ à ma yãditɛnanↄ kũna akũsↄ̃ à ma ↄdↄki gwà.

\VS{35}A nɛ́n mani kpata sí a ↄĩ mà Isaraila buri lɛu kurinↄ kpámma.

\VS{36}Isaraila buri lɛu don mani tó a nɛ́ pìinɛ, de ma zↄ̀bleri Dauda buri gↄ̃ kí blemɛnɛ Yurusalɛmu gↄrↄ sĩnda pínki, wɛ̃tɛ kũ ma sɛ̀ ma tↄ́ gↄ̃ kúaa pìi.

\VS{37}Mↄkↄ̃n sↄ̃, ma n sɛ Isarailanↄ kína ũ, de ǹgↄ̃ kí ble pↄ́ kũ n pↄ yeiia pínki.

\VS{38}Tó ntɛn yã kũ ma dìtɛnnɛ kɛ pínki, tó ń tɛ́mai, ntɛn yã kũ à manamɛnɛ kɛ, tó ntɛni ma ↄdↄki gwa akũsↄ̃ ń ma yãditɛnanↄ kũna lán ma zↄ̀bleri Dauda bà, manigↄ̃ kú kũnwo, manigↄ̃ n burinↄ ká Isaraila kpatan gↄrↄ sĩnda pínki, lákũ ma Dauda burinↄ kàn nà.

\VS{39}Mani Dauda burinↄ ɛra kpɛ yã kũ ò kɛ̀ɛ pì yãi, ama adi kɛ gↄrↄ sĩnda pínkinlo.


\par }{\PP \VS{40}Sulemanu zɛ́ wɛ̀tɛ à Yeroboamu dɛ, akũ à fùtɛ à bàa sì à tà Misila kína Sisaki kĩnaa, à gↄ̃̀ gwe ari Sulemanu gɛ̀ɛ à gào.

\VS{41}Sulemanu yã kparanↄ kũ ↄ̃ndↄ̃yã kũ à kɛ̀nↄ pínki kú Sulemanu yãnↄ takadan.

\VS{42}Sulemanu kɛ̀ Isaraila buri sĩnda pínki kína ũ Yurusalɛmu wɛ̃̀ buplamɛ.

\VS{43}Kũ à gà, ò a vĩ̀ a de Dauda wɛ̃tɛn, akũ a nɛ́ Reoboamu vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.




\par }\Chap{12}{\SH Isarailanↄ bona Reoboamu kpɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Reoboamu gɛ̀ɛ Sɛkɛmu, zaakũ gwen Isaraila buri sĩnda pínki gɛ̀ɛn de ò a ká kína ũ.

\VS{2}Kũ Nɛbati nɛ́ Yeroboamu a baaruu mà, akũ à bò Misila à sù, zaakũ gwen à kun zaa gↄrↄ kũ à bàa sì Sulemanunɛ.

\VS{3}Akũ Isaraila kũ ò kↄ̃ kàkara pìnↄ a sìsi, akũ ò gɛ̀ɛ ò yã ò lɛɛlɛ kũ Reoboamuo ò pì:

\VS{4}N de zĩ gbãna dàwɛrɛ pãsĩpãsĩ. Mↄkↄ̃n sↄ̃, ǹ zĩ gbãna pì kũ aso tìkisi kũ à dìwɛrɛo lago, óni mì natɛnnɛ.

\VS{5}Akũ à wèḿma à pì: À tá gĩa ari gↄrↄ aakↄ̃, gbasa à ɛra à su. Akũ ò tà.


\par }{\PP \VS{6}Kína Reoboamu yã pìi gbã̀ gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ kũ ò de a de Sulemanu ìba ũnↄnɛ à pì: Yã kpaten a è à mana mà we gbɛ̃ pìnↄaa?

\VS{7}Akũ ò wèa ò pì: Tó n mìi nàtɛńnɛ gbãra, akũ n yã mana wèḿma, onigↄ̃ de n zↄ̀blerinↄ ũ gↄrↄ sĩnda pínki.

\VS{8}Akũ Reoboamu gì gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ↄ pìnↄ lɛ́dammai, à gɛ̀ɛ à yã pìi gbã̀ a ìba kɛfɛnna kũ ò nɛ́ blè lɛɛlɛnↄnɛ.

\VS{9}À ń lá à pì: Gbɛ̃ kũ ò pìmɛnɛ mà zĩ gbãna kũ ma de dàńnɛ lagońnɛ pìnↄ, yã kpaten a è à mana ò síńlaa?

\VS{10}Akũ kɛfɛnna pìnↄ wèa ò pì: Gbɛ̃ kũ ò pìnnɛ n de aso tìkisii dìńnɛ ǹ lagońnɛ pìnↄ, ǹ ońnɛ n ↄnɛkparɛ gbìgiri de n de pila.

\VS{11}N de aso tìkisii dìńnɛ, mↄkↄ̃n sↄ̃, ĩni aso pì karańnɛ. N de wɛ́ tã̀ḿma kũ flã̀aomɛ, ama flã̀ lɛ̀den ĩni wɛ́ tãoḿma.


\par }{\PP \VS{12}A gↄrↄ aakↄ̃de zĩ Yeroboamu kũ Isarailanↄ ɛ̀ra ò sù ò Reoboamu lè ń pínki, lákũ à òńnɛ nà à pì, ò ɛra ò su gↄrↄ aakↄ̃ gbɛra.

\VS{13}Akũ kína gì gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ lɛ́dammai à yã wèḿma pãsĩpãsĩ.

\VS{14}À tɛ̀ kɛfɛnnanↄ lɛ́dammai à pì: Aso tìkisin ma de dìárɛ, makũ sↄ̃ mani aso pì karaárɛmɛ. Flã̀an ma de wɛ́ tã̀oáwa, makũ sↄ̃, flã̀ lɛ̀den mani wɛ́ tãoáwa.

\VS{15}Akũ kína gì Isarailanↄ yã mai, zaakũ yã pìi bò Dikiri kĩnaamɛ, de yã kũ à ò Nɛbati nɛ́ Yeroboamunɛ annabi Ahia, Silo gbɛ̃ gãi le à kɛ yãi.


\par }{\PP \VS{16}Kũ Isarailanↄ è kína gì ń yã mai, ò pìnɛ:

\par }{\Q Ó bàka kú kũ Daudaoro,

\par }{\Q ó lɛ́ kú Yɛsɛ nɛ́ yãnlo.

\par }{\Q Isarailanↄ, á baadi tá a bɛa!

\par }{\Q Dauda buri, ǹ n zĩda bɛ kũ!

\par }{\MM Akũ Isarailanↄ tà ń bɛa.

\VS{17}Isaraila kũ ò kú Yuda burinↄ wɛ̃tɛ gũnnↄn Reoboamu gↄ̃̀ ń kína ũ ado.

\VS{18}Kína Reoboamu a zↄ̀zĩ gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ Adoniramu zĩ̀ Isarailanↄa, akũ ò a pàpa kũ gbɛ̀ɛo ò a dɛ̀. Akũ kína Reoboamu fùtɛ kũ wãnao à sì a sↄ̃go gũn à bàa sì à tà Yurusalɛmu.

\VS{19}Lɛn Isarailanↄ gì Dauda burinↄi lɛ ari kũ a gbãrao.

\VS{20}Kũ Isarailanↄ mà ń pínki kũ Yeroboamu sù, akũ ò a sìsi kↄ̃kakaranaa gũn, akũ ò a kà Isaraila burinↄ kína ũ. Isaraila buri ke dí zɛ kũ Dauda burinↄo doro, tó adi kɛ Yuda burinↄ baasiro.


\par }{\PP \VS{21}Kũ Reoboamu kà Yurusalɛmu, à Yudanↄ kàkara ń pínki kũ Biliaminu burinↄ. Zĩ̀karii pìnↄ gbɛ̃nↄn dúbu bakɛ̃ndomɛ. Akũ òtɛn gɛ́ zĩ̀ ká kũ Isarailanↄ, de ò le ò Sulemanu nɛ́ Reoboamu kpata sínɛ ò kpáa dↄ.

\VS{22}Akũ Luda yã sù Luda gbɛ̃ kũ òdi pi Semayaa à pì:

\VS{23}Ǹ o Yudanↄ kína Sulemanu nɛ́ Reoboamunɛ kũ Yudanↄ ń pínki kũ Biliaminu burinↄ kũ gbɛ̃ kparanↄ,

\VS{24}makũ Dikiri ma pì, àsun gɛ́ zĩ̀ ká kũ á Isaraila dakenↄoro. Á baadi tá a bɛa, zaakũ yã kũ à kɛ̀ɛ pìi bò ma kĩnaamɛ. Akũ ò yã kũ Dikiri òńnɛ mà ò tà.


\par }{\PP \VS{25}Yeroboamu Sɛkɛmu kũ à kú Ɛflaimu gu kpiden bĩni bò, akũ à vùtɛn. Zaa gwen à gɛ̀ɛ à Pɛniɛli kɛ̀kɛ à kàtɛ.

\VS{26}Akũ à laasun lɛ̀ à pì: Oni Dauda buri ɛra kpatammɛ fá!

\VS{27}Tó Isarailanↄ tɛn gɛ́ sa o Dikiri ↄnn Yurusalɛmu, oni ɛra ò zɛ kũ ń dikiri Yudanↄ kína Reoboamuomɛ, oni ma dɛ ò zɛ kãao.

\VS{28}Kũ kína yã pìi gwà, akũ à wura zùsanɛ pì mɛ̀n pla, akũ à pì gbɛ̃nↄnɛ: Isarailanↄ, á gɛna Yurusalɛmu mↄ̀ lɛ. Á dikiri kũ ò á bↄ́tɛ Misilanↄn dí!

\VS{29}Akũ à a do dìtɛ Bɛtɛli, a do sↄ̃ ari Dã.

\VS{30}Akũ yã pì gↄ̃̀ńnɛ durunna ũ, òdi gɛ́ donyĩ kɛ a donɛ Bɛtɛli, a do sↄ̃ ari Dã.

\VS{31}Yeroboamu kpɛ́ bò zùu pìnↄnɛ tãnagbagbakinↄa, akũ à gbɛ̃ dìtɛ sa'orinↄ ũ, bee kũ gbɛ̃ kũ ò de Levi buri ũronↄ.

\VS{32}Akũ à mↄ sↄraakↄ̃de gↄrↄ gɛ̃rode dìtɛ dikpɛ ũ lán Yudanↄ pↄ́ bà se, akũ à sa ò tãnagbagbaki kũ à kú Bɛtɛli pìia. À sa ò zùsanɛ kũ à pìi pìnↄa, akũ à sa'orinↄ dìtɛ gwe.

\VS{33}Akũ à sa ò sa'oki kũ à kɛ̀ Bɛtɛli pìia mↄ sↄraakↄ̃de gↄrↄ gɛ̃rode zĩ. Gↄrↄ pìin à dìtɛ a zĩda pↄyeinaaa dikpɛ ũ Isarailanↄnɛ.




\par }\Chap{13}{\SH Luda gbɛ̃ lɛ́kɛna Bɛtɛli sa'okinɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Luda gbɛ̃ke bò Yudanↄ bùsun à sù Bɛtɛli lákũ Dikiri dànɛ nà gↄrↄ kũ Yeroboamu zɛna sa'oki pìi sarɛ de a sa o.

\VS{2}Akũ à lɛ́ kɛ̀ sa'oki pìinɛ à pì: Sa'oki, sa'oki, Dikiri pì oni nɛ́ i Dauda bɛa, oni tↄ́ kpánɛ Yosia. Àkũ mɛ́ ani sa omma kũ tãnagbagbaki sa'ori kũ òtɛn zĩ kɛ lanↄ, ani bisãsiri wánↄ kpátamma.

\VS{3}Gwe gↄ̃̀nↄ Luda gbɛ̃ pì yã pì kɛna sèedaa òńnɛ à pì: Sèeda kũ Dikiri òn dí. Sa'oki pì ni parakↄ̃rɛ a túbu ni kↄ́tɛ.


\par }{\PP \VS{4}Kũ kína Yeroboamu lɛ́ kũ Luda gbɛ̃ pìi kɛ̀ Bɛtɛli sa'oki pìinɛɛ mà, akũ à ↄ dↄ̀a zaa sa'okia gwe à pì: À a kũ! Akũ ↄ kũ à dↄ̀aa pìi gbã̀gbã, ani fↄ̃ à kòko doro.

\VS{5}Akũ sa'oki pìi pàrakↄ̃rɛ a túbu kↄ̀tɛ lákũ Dikiri dà Luda gbɛ̃ pìinɛ à ò nà.

\VS{6}Akũ kína pì Luda gbɛ̃ pìinɛ: Ǹ kútɛ kɛmɛnɛ Dikiri n Ludanɛ. Ǹ wɛ́ kɛamɛnɛ de ma ↄ le à su a gbɛ̀n. Akũ Luda gbɛ̃ pì kútɛ kɛ̀ Dikirinɛ, akũ a ↄ sù a gbɛ̀n lán yã bà.

\VS{7}Akũ kína pì Luda gbɛ̃ pìinɛ: Ǹ mↄ́ ò gɛ́ ma bɛa ò pↄ́ ble mà gba kɛnnɛ.

\VS{8}Akũ à pì kína pìinɛ: Bee tó n n aruzɛkɛ kpado kpàma, mani gɛ́ kũnworo. Mani pↄ́ ble ke mà í mi gu dínlo,

\VS{9}zaakũ Dikiri pìmɛnɛ màsun pↄ́ ble laro, màsun í mi laro, akũsↄ̃ màsun ɛra kũ zɛ́ kũ ma suoooro.

\VS{10}Akũ à zɛ́ pãnde sɛ̀, adi zɛ́ kũ à sùo Bɛtɛli sɛ́ doro.


\par }{\PP \VS{11}Annabi zĩ ke kú Bɛtɛli gwe. Kũ a nɛ́nↄ sù, ò yã kũ Luda gbɛ̃ pìi kɛ̀ gwe zĩ birea bàba ń denɛ kũ yã kũ à ò kínanɛɛo pínki.

\VS{12}Akũ ń de ń lá à pì: Zɛ́ kpaten à sɛ̀ɛ? Akũ a nɛ́nↄ zɛ́ kũ Luda gbɛ̃ kũ à bò Yudanↄ bùsun pìi sɛ̀ɛ ònɛ.

\VS{13}Akũ à pìńnɛ: À gàari yĩmɛnɛ zaakinɛ. Akũ ò yĩ̀nɛ ò a dì a kpɛ.

\VS{14}Kũ à pɛ̀tɛ Luda gbɛ̃ pìii, akũ à a lè vutɛna gbiri lí gbáru. Akũ à a là à pì: Luda gbɛ̃ kũ à bò Yudanↄ bùsummɛ n ũ yá? À wèa à pì: Makũmɛ!

\VS{15}Akũ annabi zĩ pìi pìnɛ: Ǹ mↄ́ ò gɛ́ ma bɛa, ǹ pↄ́ ble.

\VS{16}À wèa à pì: Mani fↄ̃ mà ɛra mà tá kũnworo. Mani fↄ̃ mà pↄ́ ble ke mà í mi kũnwo gu dínlo,

\VS{17}zaakũ Dikiri pìmɛnɛ màsun pↄ́ ble ke mà í mi laro, akũsↄ̃ màsun tá kũ zɛ́ kũ ma suoooro.

\VS{18}Akũ annabi zĩ pìi pìnɛ: Annabiin ma ũ lán n bà. Malaika ke mɛ́ à Dikiri yã òmɛnɛ à pì mà pɛ́tɛnyĩ mà su kũnwo ma bɛa, de ǹ pↄ́ ble ǹ í mi. Ama ɛ́kɛn annabii pì tɛn to.

\VS{19}Akũ Luda gbɛ̃ pìi ɛ̀ra kãao, à pↄ́ blè a bɛa à í mì.

\VS{20}Gↄrↄ kũ ò vutɛna pↄ́blei, Dikiri yã sù annabi zĩ kũ à sù kãaoo pìia,

\VS{21}akũ à wiki lɛ̀ Luda gbɛ̃ kũ à bò Yudanↄ bùsun pìia à pì: Dikiri n Luda pì, lákũ n gi a yã mai nà, ńdi yã kũ à ònnɛ maro,

\VS{22}n ɛra n su n pↄ́ blè n í mì gu kũ à ònnɛ ǹsun pↄ́ blenlo ǹsun í minlo pìi, oni n vĩ kũ n dizinↄoro.

\VS{23}A pↄ́blena kũ a íminaaoo gbɛra, annabi kũ à sù kãao pìi gàarii yĩ̀nɛ zaakia.

\VS{24}Kũ à dà zɛ́n, akũ à kpàkũ kũ músuuo, akũ músuu pì a dɛ̀. A gɛ̀ɛ gↄ̃̀ ditɛna zɛ́n, akũ zaaki kũ músuuo gↄ̃̀ zɛna a gɛ̀ɛ pìii.

\VS{25}Kũ gbɛ̃ kũ òtɛn gɛ̃tɛnↄ a gɛ̀ɛ è wutɛna zɛ́n gwe kũ músu kũ à zɛna a sarɛo, akũ ò gɛ̀ɛ ò a baaruu kpà wɛ̃tɛ kũ annabi zĩ pì kún.

\VS{26}Kũ annabi kũ à sù kãaoo pì a baaruu mà, à pì: Luda gbɛ̃ kũ à gì Dikiri yã main gwe. Akũ Dikiri a kpà músuua, à a ɛ̀'ɛ à dɛ̀ lákũ Dikiri ònɛ nà.

\VS{27}Akũ à pì a nɛ́nↄnɛ: À gàari yĩmɛnɛ zaakinɛ. Akũ ò yĩ̀nɛ.

\VS{28}À dà zɛ́n, akũ à gɛ̀ɛ à a gɛ̀ɛ lè wutɛna, zaaki kũ músuuo zɛi. Músuu pì dí gɛ̀ɛ pì sóro akũsↄ̃ adi zaaki pì ɛ́'ɛro.

\VS{29}Akũ annabii pìi Luda gbɛ̃ pìi gɛ̀ɛ sɛ̀ à dì zaaki musu à sùo a bɛ wɛ̃tɛn, de à gɛ̀ ↄ́ↄ dↄ à a vĩ.

\VS{30}Akũ à a vĩ̀ a zĩda mirawɛɛn, à ↄ́ↄ dↄ̀ à pì: Waiyoo ma gbɛ̃!

\VS{31}Kũ à a vĩ̀ à làka, à pì a nɛ́nↄnɛ: Tó ma ga, à ma vĩ mirawɛɛ kũ ma Luda gbɛ̃ pìi vĩ̀n à ó gɛ̀ kpákũsũ.

\VS{32}Zaakũ yã kũ Dikiri dànɛ à ò Bɛtɛli sa'oki musu kũ tãnakpɛ kũ ò kú Samaria bùsu wɛ̃tɛ tãnagbagbakianↄ ni kɛ yãpura.


\par }{\PP \VS{33}Bee kũ abireo Yeroboamu dí kpɛ li a yãvãnikɛnaanɛro, à ɛ̀ra à Isaraila buri sĩnda pínki dìtɛ tãnagbagbaki sa'orinↄ ũ dↄ. Gbɛ̃ kũ ò ye ò gↄ̃ tãnagbagbaki sa'orinↄ ũn à ń kɛ́ a ũ.

\VS{34}Durunna kũ à tò ò Yeroboamu burinↄ dúgu zↄ̃̀ ò làka andunia gũnn gwe.




\par }\Chap{14}{\SH Annabi Ahia yã kũ ani Yeroboamu le onaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Gↄrↄ birea gyã Yeroboamu nɛ́gↄ̃gbɛ̃ Abia kũ̀.

\VS{2}Akũ Yeroboamu pì a nanↄnɛ: Ǹ futɛ ǹ n zĩda litɛ, de òsun n dↄ̃ ma nↄ ũro, ǹ gɛ́ Silo. Annabi Ahia kú gwe. Àkũ mɛ́ à pìmɛnɛ manigↄ̃ de Isarailanↄ kína ũ.

\VS{3}Ǹ burodi sɛ́ mɛ̀n kuri kũ kàranↄ kũ zↄ́ tùruuo, ǹ gɛ́onɛ. Ani yã kũ ani nɛ́ pì le onnɛ.

\VS{4}Akũ Yeroboamu nanↄ kɛ̀ lɛ, à fùtɛ à gɛ̀ɛ Silo à gɛ̃̀ Ahia bɛa. Ahia wɛ́ dí gu e doro, zaakũ à zĩ kũ̀ a wɛ́ gↄ̃̀ dãadãa.

\VS{5}Dikiri gĩnakɛ à ò Ahianɛ kũ Yeroboamu nanↄ nɛ́ tɛn gyã kɛ, akũ àtɛn su à yã gbɛkamma. Ǹ onɛ lán dí bà lán dí bà, zaakũ tó à sù, ani a zĩda litɛnnɛ gbɛ̃ pãnde ũmɛ.


\par }{\PP \VS{6}Kũ Ahia a gɛ̀sɛ kĩnii mà, àtɛn gɛ̃ kpɛ́n, à pì: Ǹ gɛ̃ Yeroboamu nanↄ! Bↄ́yãin n n zĩda lìtɛ lɛɛ? Yã pãsĩn Luda pì mà onnɛ.

\VS{7}Ǹ gɛ́ ǹ o Yeroboamunɛ, Dikiri Isarailanↄ Luda pì, akãamɛ a n sɛ n gbɛ̃nↄ tɛ́, a n kɛ a gbɛ̃ Isarailanↄ don'arɛde ũ.

\VS{8}A kpataa bò Dauda burinↄ ↄĩ, akũ a n kan, ama ń de lán a zↄ̀bleri Dauda bàro, kũ à a yãditɛnanↄ kũna, à tɛ́i kũ nɛ̀sɛdoo à yã kũ á yeii kɛ̀.

\VS{9}N yã vãni kɛ̀ de gbɛ̃ kũ ò dònnɛ arɛnↄla, n gɛ n tãnanↄ kɛ̀ n zĩdanɛ, mↄ̀ kũ n kàsanↄ, akũ n kpɛ lìarɛ, n a pↄ fɛ̃̀.

\VS{10}Abire yãin áni ásaru zĩ n burinↄa, áni n gↄ̃gbɛ̃nↄ kakatɛ Isarailanↄ gũn zↄ̀nↄ kũ zĩdadenↄ ń pínki, áni tɛ́ na n bɛa, lákũ òdi tɛ́ na zùgbↄ̃ↄa nà ari à tɛ́ kũ à láka pínki.

\VS{11}Gbɛ̃danↄ ni n buri kũ oni gaga wɛ̃tɛnnↄ só, bãnↄ ni n gbɛ̃ kũ oni gaga sɛ̃̀nnↄ ble. Dikiri mɛ́ à ò lɛ.

\VS{12}Mↄkↄ̃n sↄ̃ nↄgbɛ̃, ǹ futɛ ǹ tá bɛ. Tó n gɛ̀sɛɛ pɛ̀tɛ wɛ̃tɛ gũn gↄ̃̀nↄ, nɛ́ pì ni ga.

\VS{13}Isarailanↄ ni a gɛ̀ ↄ́ↄ dↄ ò a vĩ. Yeroboamu burinↄ tɛ́ ń pínki, àpiin oni vĩ ado, zaakũ àkũmɛ ado Dikiri Isarailanↄ Luda yã mana lèa Yeroboamu ↄnn.

\VS{14}Dikiri ni kína pãnde ditɛ a gbɛ̃ Isarailanↄnɛ. Àkũ mɛ́ ani Yeroboamu burinↄ dɛdɛ. Gbãra día! Bↄ́ↄↄ? Lɛmɛ, tera dí!

\VS{15}Dikiri ni gò tↄ̃ Isarailanↄa, oni gↄ̃ lán leba kũ àtɛn yĩgã í gũn bà. Ani Isarailanↄ bↄtɛ bùsu mana kũ à kpà ń dizinↄa dín à ń fãkↄ̃a Yuflati bara dire, kũ ò Asatorɛ lí pɛ̀tɛpɛtɛ ò Dikiri pↄ fɛ̃̀onɛ yãi.

\VS{16}Ani Isarailanↄ kpáḿma durunna kũ Yeroboamu kɛ̀ à Isarailanↄ dà a kɛnan yãi.


\par }{\PP \VS{17}Akũ Yeroboamu nanↄ fùtɛ àtɛn tá. Kũ à kà Tiza, kũ à gɛ̀sɛɛ zɛ̀ kpɛ́lɛlɛa gↄ̃̀nↄ, akũ nɛ́gↄ̃gbɛ̃ pìi gà.

\VS{18}Ò a vĩ̀, akũ Isarailanↄ ↄ́ↄ dↄ̀ ń pínki lákũ Dikiri ò a zↄ̀bleri annabi Ahia gãi nà.

\VS{19}Yeroboamu yã kparanↄn kú Isarailanↄ kínanↄ gĩayãkɛna takadan, zĩ̀ kũ à kànↄ kũ a kíkɛyãnↄ pínki.

\VS{20}Yeroboamu kí blè wɛ̃̀ baro awɛɛplamɛ. Kũ à gà, akũ a nɛ́ Nadabu vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.


\par }{\SH Yudanↄ kína Reoboamu
\par }
{\PP \VS{21}Sulemanu nɛ́ Reoboamumɛ Yudanↄ kína ũ. À kí blè a wɛ̃̀ bupla awɛɛdodemmɛ, akũ à kí blè Yurusalɛmu wɛ̃̀ gɛ̃ro awɛɛpla, wɛ̃tɛ kũ Dikiri sɛ̀ Isaraila buri sĩnda pínki wɛ̃tɛnↄ tɛ́ de a tↄ́ gↄ̃ kúa. A da tↄ́n Naama, Amↄni burimɛ.

\VS{22}Yudanↄ yã kũ Dikiri yeiro kɛ̀, ò a pↄ fɛ̃̀nɛ de ń dizinↄla ń pínki ń durunna kũ ò kɛ̀ yãi.

\VS{23}Ò tãnagbagbakinↄ bò ń zĩdanɛ sĩ̀sĩ lei sĩnda pínki musu kũ lí zↄ̃kↄ̃ sĩnda pínki gbáruo, ò gbɛ̀nↄ kũ línↄ pɛ̀tɛpɛtɛn.

\VS{24}Bee se tãnagbagbaki karuanↄn kú Isarailanↄ bùsun gↄ̃gbɛ̃nↄ kũ nↄgbɛ̃nↄ. Lɛmɛ Isarailanↄ buri kũ Dikiri pɛ̀ḿmańnɛnↄ dà vãninↄ sɛ̀tɛ lɛ pínki.


\par }{\PP \VS{25}Kína Reoboamu kíblena wɛ̃̀ sↄↄrode gũnn Misila kína Sisaki sù à lɛ̀tɛ Yurusalɛmua.

\VS{26}À Dikiri ↄn aruzɛkɛnↄ kũ kínabɛ pↄ́nↄ nàkↄ̃a à wura sɛ̃gbako kũ Sulemanu pìnↄ sɛ̀tɛ pínki.

\VS{27}Akũ kína Reoboamu sɛ̃gbako pìnↄ gɛ̃nɛ pì kũ mↄ̀gotɛ̃o à nà a bɛ dogari don'arɛdenↄnɛ ń ↄĩ a bɛ kpɛ́lɛlɛa.

\VS{28}Tó kína tɛn gɛ́ Dikiri ↄnn, dogarii pìnↄ dìgↄ̃ sɛ̃gbako pìnↄ kũna. Tó ò ɛ̀ra ò sù, òdi ɛra ò kátɛ ń kpɛ́n.


\par }{\PP \VS{29}Reoboamu yã kparanↄ kũ yã kũ à kɛ̀nↄ pínki kú Yudanↄ kínanↄ gĩayãkɛna takadan.

\VS{30}Reoboamu kũ Yeroboamuo dìgↄ̃ zĩ̀ ká kũ kↄ̃o gↄrↄ sĩnda pínki.

\VS{31}Kũ Reoboamu gà, ò a mira kpàkũsũ kũ a dizinↄo Dauda wɛ̃tɛn. A da tↄ́n Naama, Amↄni burimɛ. Akũ a nɛ́ Abia vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.




\par }\Chap{15}{\SH Yudanↄ kína Abia
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nɛbati nɛ́ Yeroboamu kíblena wɛ̃̀ baro plansaride gũnn Abia gↄ̃̀ Yudanↄ kína ũ

\VS{2}à kí blè Yurusalɛmu wɛ̃̀ aakↄ̃mɛ. A da tↄ́n Maaka, Abusalomu burimɛ.

\VS{3}À durunna kũ a de kɛ̀nↄ kɛ̀ pínki, adi a zĩda kpá Dikiri a Ludaa lán a dizi Dauda bàro.

\VS{4}Ama Dauda yãin Dikiri a Luda tò a buri kí blè Yurusalɛmu, à a buri pìi dìtɛ a gɛ̃nɛ ũ à tò Yurusalɛmu gbãna lè.

\VS{5}Zaakũ Dauda yã kũ Dikiri yeii kɛ̀, adi gí yã kũ Dikiri dìtɛnɛ mairo ari a wɛ̃̀ndi lɛ́n, tó adi kɛ yã kũ à kɛ̀ Iti buri Urianɛ baasiro.


\par }{\PP \VS{6}Abia kũ Yeroboamuo dìgↄ̃ zĩ̀ ká kũ kↄ̃o ari Abia wɛ̃̀ndi lɛ́n.

\VS{7}Abia yã kparanↄ kũ yã kũ à kɛ̀nↄ pínki kú Yudanↄ kínanↄ gĩayãkɛna takadan.

\VS{8}Kũ à gà, ò a vĩ̀ Dauda wɛ̃tɛn, akũ a nɛ́ Asa vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.


\par }{\SH Yudanↄ kína Asa
\par }
{\PP \VS{9}Isarailanↄ kína Yeroboamu kíblena wɛ̃̀ barode gũnn Asa gↄ̃̀ Yudanↄ kína ũ,

\VS{10}akũ à kí blè Yurusalɛmu wɛ̃̀ bupla awɛɛdo. A dai tↄ́n Maaka, Abusalomu burimɛ.

\VS{11}Kína Asa yã kũ Dikiri yeii kɛ̀ lán a dizi Dauda bà.

\VS{12}À pɛ̀ tãnagbagbaki karuanↄa a bùsun, akũ à tãna kũ a dizinↄ kɛ̀nↄ kↄ̀tɛ pínki.

\VS{13}Bee se à a dai Maaka bò kpatan, kũ à Asatorɛ lí ginaa pɛ̀tɛ yãi. Kína Asa lí pìi zↄ̃̀ à tɛ́ nàa Kidironu guvutɛn.

\VS{14}À a zĩda kpà Dikiria ari a wɛ̃̀ndi lɛ́n, ama adi tãnagbagbaki kũ ò bònↄ gbororo.

\VS{15}À wura kũ andurufuuo kũ pↄ́ pãnde kũ akãa kũ a deo dìtɛ Dikiri pↄ́ ũnↄ sɛ̀tɛ à kàtɛ Dikiri ↄnn.


\par }{\PP \VS{16}Asa kũ Isarailanↄ kína Baasao dìgↄ̃ zĩ̀ ká kũ kↄ̃o ari ń kíblena lɛ́n.

\VS{17}Baasa mɛ́ à gɛ̀ɛ à lɛ̀tɛ Yudanↄ bùsuua, akũ àtɛn bĩni bo à lika Ramai, de gbɛ̃ke sún bo ke à gɛ̃ Yudanↄ kína Asa bùsunlo yãi.

\VS{18}Akũ Asa andurufu kũ wura kũ à gↄ̃̀ Dikiri ↄn laasinnↄ sɛ̀tɛ kũ pↄ́ kũ ò kú a bɛ laasinnↄ, à nà a ìbanↄnɛ ń ↄĩ, akũ à ń zĩ Damasuku, Siria bùsu kína Bɛnadada, Tabirimↄ nɛ́, Ɛziↄ̃ daikore kĩnaa à pì:

\VS{19}Ò lɛ́dokↄ̃nↄ kɛ lákũ ma de kũ n deo kɛ̀ nà yã. A andurufu kũ wuraaon dí. Ǹ lɛ́dokↄ̃nↄ kũ ń vĩ kũ Isarailanↄ kína Baasao gboro, de à gomala kũ a zĩ̀karinↄ.

\VS{20}Akũ Bɛnadada lɛ́dokↄ̃nↄ kɛ̀ kũ Asao à a zĩ̀karinↄ gbàrɛ ò gɛ̀ɛ ò lɛ̀tɛ Isaraila wɛ̃tɛnↄa. Ò Iyon sì kũ Dão kũ Abɛli Bɛtɛmakao kũ Gɛnɛsarɛti guo kũ Nafatali burinↄ guo dↄ pínki.

\VS{21}Kũ Baasa a baaruu mà, akũ à bĩnibona Ramaii tò à tà Tiza.

\VS{22}Akũ kína Asa kpàkpaa kɛ̀ Yudanↄnɛ ń pínki, adi gbɛ̃ke tɛ̃̀ boro à pì, ò Rama gbɛ̀nↄ kũ lí kũ Baasa tɛn bĩni boonↄ sɛ́tɛ. Akũ à bĩni bòo à lìka Gɛba kũ à kú Biliaminu burinↄ gui kũ Mizipao.

\VS{23}Kína Asa yã kparanↄn kú Yudanↄ kínanↄ gĩayãkɛna takadan, a nɛ́gↄ̃gbɛ̃kɛyãnↄ kũ yã kũ à kɛ̀nↄ pínki kũ wɛ̃tɛ bĩni kũ à bònↄ. Kũ à zĩ kũ̀, gyã a kũ̀ a gbálanↄa.

\VS{24}Kũ à gà, ò a mira kpàkũsũ kũ a dizinↄ a dizi Dauda wɛ̃tɛn, akũ a nɛ́ Yosafata vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.


\par }{\SH Isarailanↄ kína Nadabu
\par }
{\PP \VS{25}Yudanↄ kína Asa kíblena wɛ̃̀ plade gũnn Yeroboamu nɛ́ Nadabu kɛ̀ Isarailanↄ kína ũ à kí blè wɛ̃̀ plamɛ.

\VS{26}À yã kũ Dikiri yeiro kɛ̀ à zɛ̀ kũ yã kũ a de kɛ̀ à Isarailanↄ dà durunna gũnwo.

\VS{27}Ahia nɛ́ Baasa, Isaka buri lɛ́ kpàkũsũi gↄrↄ kũ àkũ kũ Isarailanↄ tɛn lika Filisitini wɛ̃tɛ Gibetↄ̃i, akũ à a dɛ̀ gwe.

\VS{28}À a dɛ̀ Yudanↄ kína Asa kíblena wɛ̃̀ aakↄ̃de gũmmɛ, akũ à vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.

\VS{29}Kũ à nà kíblenaaa, akũ à Yeroboamu burinↄ dɛ̀dɛ ń pínki, adi ń gbɛ̃ke tóro, à ń kákatɛ lán Dikiri ò a zↄ̀bleri Ahia, Silo gbɛ̃ gãi nà.

\VS{30}Yã pìi kɛ̀ lɛ durunna kũ Yeroboamu kɛ̀ yãi, kũ à Isarailanↄ dà a kɛnan à Dikiri Isarailanↄ Luda pↄ fɛ̃̀onɛ.

\VS{31}Nadabu yã kparanↄ kũ yã kũ à kɛ̀nↄ pínki kú Isarailanↄ kínanↄ gĩayãkɛnanↄ takadan.

\VS{32}Kína Asa kũ Isarailanↄ kína Baasao zĩ̀i kà kũ kↄ̃o ari ń kíblena lɛ́mmɛ.


\par }{\SH Isarailanↄ kína Baasa
\par }
{\PP \VS{33}Yudanↄ kína Asa kíblena wɛ̃̀ aakↄ̃de gũnn Ahia nɛ́ Baasa kɛ̀ Isarailanↄ kína ũ. À kí blè Tiza wɛ̃̀ baro awɛɛsiikↄ̃.

\VS{34}À yã kũ Dikiri yeiro kɛ̀ à zɛ̀ kũ Yeroboamu yãkɛnaao kũ durunna kũ à Isarailanↄ dà a kɛnanwo.




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}Dikiri yã sù Anani nɛ́ Yehua, akũ à yã ò Baasanɛ à pì:

\VS{2}Ma n bo bùsutitin, ma n kɛ ma gbɛ̃ Isarailanↄ don'arɛde ũ, akũ n zɛ kũ Yeroboamu yãkɛnaao n ma gbɛ̃ Isarailanↄ dà durunnakɛnan, akũ ń durunna pìnↄ ma pↄ fɛ̃̀.

\VS{3}Mↄkↄ̃n kũ n burinↄ, mani á dúgu zↄ̃mɛ sà. Mani kɛ n ↄnnnɛ lákũ ma kɛ̀ Nɛbati nɛ́ Yeroboamu ↄnnnɛ nà.

\VS{4}Gbɛ̃danↄ ni n gbɛ̃ kũ oni gaga wɛ̃tɛ gũnnↄ só, bãnↄ ni n gbɛ̃ kũ oni gaga sɛ̃̀nnↄ ble.

\VS{5}Baasa yã kparanↄ, yã kũ à kɛ̀nↄ kũ a nɛ́gↄ̃gbɛ̃kɛyãnↄn kú Isarailanↄ kínanↄ gĩayãkɛnanↄ takadan.

\VS{6}Kũ Baasa gà, ò a vĩ̀ Tiza, akũ a nɛ́ Ela vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.


\par }{\PP \VS{7}Dikiri yã pìi ò Baasanɛ kũ a burinↄ annabi Yehu, Anani nɛ́ gãi, yã vãni kũ à kɛ̀ à Dikiri pↄ fɛ̃̀onɛ lákũ Yeroboamu burinↄ kɛ̀ nà yãi kũ Yeroboamu buri kũ à ń kakatɛnↄ yão dↄ.


\par }{\SH Isarailanↄ kína Ela
\par }
{\PP \VS{8}Yudanↄ kína Asa kíblena wɛ̃̀ baraasↄↄro awɛɛdode gũnn Baasa nɛ́ Ela kɛ̀ Isarailanↄ kína ũ à vùtɛ Tiza wɛ̃̀ pla.

\VS{9}A ìbanↄ do Zimirimɛ a sↄ̃gonↄ kpado gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ ũ, akũ à lɛ́ kpàkũsũi kũńwo. Gↄrↄ kũ í Ela kũ̀ a bɛgwari Aza kpɛ́n zaa Tiza,

\VS{10}akũ Zimiri gɛ̃̀ à a dɛ̀ Asa kíblena wɛ̃̀ baraasↄↄro awɛɛplade gũn, akũ à vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.

\VS{11}Kũ à kí blè gↄ̃̀nↄ, akũ à Baasa burinↄ dɛ̀dɛ ń pínki, adi gↄ̃gbɛ̃ ke tó a danɛnↄ ke a gbɛ̃nnanↄ tɛ́ro.

\VS{12}À Baasa buri pìnↄ kàkatɛ ń pínki, lákũ Dikiri ò annabi Yehu gãi nà.

\VS{13}Baasa kũ a nɛ́ Elao Dikiri Isarailanↄ Luda pↄ fɛ̃̀nɛ durunna kũ ò kɛ̀ tãna pãpãnↄ yã musu, akũ dↄ ò Isarailanↄ dà a kɛnan yãi.

\VS{14}Ela yã kparanↄ kũ yã kũ à kɛ̀nↄ pínki kú Isarailanↄ kínanↄ gĩayãkɛna takadan.


\par }{\SH Isarailanↄ kína Zimiri
\par }
{\PP \VS{15}Yudanↄ kína Asa kíblena wɛ̃̀ baraasↄↄro awɛɛplade gũnn Zimiri kí blè Tiza gↄrↄ suppla. Gↄrↄ birea Isaraila zĩ̀karinↄ bùra kú Filisitini wɛ̃tɛ Gibetↄ̃ sarɛ.

\VS{16}Kũ zĩ̀karii pìnↄ mà Zimiri lɛ́ kpàkũsũ kũ gbɛ̃nↄ kínai à a dɛ̀, akũ ò ń don'arɛde Ɔmiri kà Isarailanↄ kína ũ ń bùran gwe gↄ̃̀nↄ.

\VS{17}Akũ Ɔmiri kũ Isaraila zĩ̀karinↄ fùtɛ Gibetↄ̃ ò gɛ̀ɛ ò lìka Tizai.

\VS{18}Kũ Zimiri è ò a wɛ̃tɛ sìawa, akũ à dìdi à gɛ̃̀ a bɛ kpɛ́didikↄ̃ana musu gũn à tɛ́ nàa, akũ à tɛ́ kũ̀ à gà

\VS{19}durunna kũ à kɛ̀ yãi. À yã kũ Dikiri yeiro kɛ̀ à zɛ̀ kũ Yeroboamu yãkɛnaao. À durunna kɛ̀, akũ dↄ à Isarailanↄ dà a kɛnan.

\VS{20}Zimiri yã kparanↄ kũ lɛ́ kũ à kpàkũsũ kũńwo Elaiio kú Isarailanↄ kínanↄ gĩayãkɛna takadan.


\par }{\SH Isarailanↄ kína Ɔmiri
\par }
{\PP \VS{21}Isarailanↄ kpàatɛ lɛu pla. Ń kpadonↄ ye ò Ginati nɛ́ Tibini ká kína ũ, ń kpadonↄ sↄ̃, Ɔmiri.

\VS{22}Kũ gbɛ̃ kũ ò zɛ̀ kũ Ɔmirionↄ gbãna de gbɛ̃ kũ ò zɛ̀ kũ Ginati nɛ́ Tibinionↄla, akũ ò Tibini dɛ̀, Ɔmiri kí blè.

\VS{23}Yudanↄ kína Asa kíblena wɛ̃̀ baraakuri awɛɛdode gũnn Ɔmiri kɛ̀ Isarailanↄ kína ũ, à kí blè wɛ̃̀ kuri awɛɛpla. À kɛ̀ Tiza wɛ̃̀ suddo,

\VS{24}akũ à Samaria sĩ̀sĩi lù Sɛmaa kũ andurufuuo kiloo baaakↄ̃ akuri, akũ à wɛ̃tɛ kàtɛa à tↄ́ kpànɛ Samaria kũ Sɛma mɛ́ à sĩ̀sĩi pì vĩ yã yãi.

\VS{25}Ɔmiri yã kũ Dikiri yeiro kɛ̀ à durunna kɛ̀ de gbɛ̃ kũ ò dònɛ arɛnↄ pↄ́la ń pínki.

\VS{26}À zɛ̀ kũ Nɛbati nɛ́ Yeroboamu yãkɛnaao pínki. À Dikiri Isarailanↄ Luda pↄ fɛ̃̀nɛ kũ durunna kũ à kɛ̀ tãna pãpãnↄ yã musuo à Isarailanↄ dà a kɛnan dↄ.

\VS{27}Ɔmiri yã kparanↄ kũ yã kũ à kɛ̀nↄ kũ a nɛ́gↄ̃gbɛ̃kɛyãnↄn kú Isarailanↄ kínanↄ gĩayãkɛna takadan.

\VS{28}Kũ à gà, ò a vĩ̀ Samaria, akũ a nɛ́ Ahabu vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.


\par }{\SH Isarailanↄ kína Ahabu
\par }
{\PP \VS{29}Yudanↄ kína Asa kíblena wɛ̃̀ bupla plansaride gũnn Ɔmiri nɛ́ Ahabu kɛ̀ Isarailanↄ kína ũ à kí blè Samaria wɛ̃̀ baro awɛɛplamɛ.

\VS{30}À yã kũ Dikiri yeiro kɛ̀ de gbɛ̃ kũ ò dònɛ arɛnↄ pↄ́la ń pínki.

\VS{31}A zɛna kũ Nɛbati nɛ́ Yeroboamu durunnakɛnaao dí kɛnɛ yãke ũro, akũ à Sidↄ̃denↄ kína Ɛtabaali nɛ́nↄgbɛ̃ Yɛzɛbɛli sɛ̀ nↄ ũ, akũ à nà Baali tãnagbagbanaaa, àdigↄ̃ kútɛnɛ.

\VS{32}À kpɛ́ bò Baalinɛ Samaria, akũ à a gbagbaki pɛ̀tɛ kpɛ́ pìi gũn.

\VS{33}À Asɛra lí pɛ̀tɛn dↄ à ɛ̀ra à Dikiri Isarailanↄ Luda pↄ fɛ̃̀nɛ de Isarailanↄ kína kũ ò dònɛ arɛnↄ pↄ́la ń pínki.


\par }{\PP \VS{34}Ahabu gↄrↄan Bɛtɛli gbɛ̃ Iyɛli Yɛriko kɛ̀kɛ à kàtɛ. Kũ à a bĩni ɛ̃ pɛ̀tɛ, akũ a daudu Abiramu gà. Kũ à a zɛ́ gbànↄ pɛ̀tɛ, akũ a nɛ́ kpɛde Segubu gà lákũ Dikiri ò Nuni nɛ́ Yↄsua gãi nà.




\par }\Chap{17}{\SH Kãakãannanↄ annabi Iliasu gwanaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tisibɛ gbɛ̃ Iliasu bò a bɛa Giliada bùsun à gɛ̀ɛ à Ahabu lè à pì: Kũ Dikiri Isarailanↄ Luda kũ matɛn doi kunnaao, zaa wɛ̃̀nla plí ni kpáro, legũ ni maro, séde gↄrↄ kũ ma ò baasiro.


\par }{\PP \VS{2}Akũ Dikiri yã sù Iliasua à pì:

\VS{3}Ǹ futɛ ǹ gɛ́ ifãboki kpa, ǹ utɛ Kɛriti swawɛɛn Yoda bara dire kpa.

\VS{4}Ĩnigↄ̃ swa pì í mi. Ma dìtɛ kãakãannanↄnɛ ògↄ̃ n gwa gwe.

\VS{5}Akũ à gɛ̀ɛ à kɛ̀ lákũ Dikiri òarɛ nà, à vùtɛ Kɛriti swawɛɛn Yoda bara dire kpa.

\VS{6}Kãakãannanↄ dìgↄ̃ sunɛ kũ burodiio kũ nↄ̀bↄↄo kↄnkↄ kũ ↄkↄsio, akũ àdigↄ̃ swa pì í mi.


\par }{\SH Zarɛfa gyaanↄ Iliasu gwanaa
\par }
{\PP \VS{7}Gↄrↄ pla gbɛra swa pì í bàba kũ legũ dí ma bùsuu pìnlo yãi.

\VS{8}Akũ Dikiri yã sùa à pì:

\VS{9}Ǹ futɛ ǹ gɛ́ Zarɛfa Sidↄ̃ bùsun, ǹgↄ̃ kú gwe. Ma gyaanↄ ke dìtɛ àgↄ̃ n gwa gwe.

\VS{10}Akũ à fùtɛ àtɛn gɛ́ Zarɛfa. Kũ à kà wɛ̃tɛ pìi sarɛ, à gyaanↄ ke lè, àtɛn yàka wɛ gwe. Akũ Iliasu lɛ́ zù gyaanↄ pìii à pì: Ǹ gɛ́ ǹ sumɛnɛ kũ ío, bee fíti, mà mi.

\VS{11}Kũ àtɛn gɛ́ tↄ́, Iliasu ɛ̀ra à lɛ́ zùi à pì: Ǹ sumɛnɛ kũ burodi kusuo dↄ.

\VS{12}Akũ nↄgbɛ̃ pìi pìnɛ: Kũ Dikiri n Luda kunnaao, bee burodi má vĩro, séde wísiti okũ do kũ à gↄ̃̀ gbaka gũn kũ nísio fíti tùruu gũn baasiro. A yàkaan matɛn wɛ la, de mà tá bɛ mà pↄ́ble kɛo, ò ble kũ ma nɛ́o ògↄ̃ ga dã.

\VS{13}Akũ Iliasu pìnɛ: Ǹsun tó vĩna n kũro. Ǹ gɛ́ ǹ kɛ lákũ n ò nà, ama ǹ burodi kɛo fíti ǹ suomɛnɛ gĩa, gbasa ǹ n pↄ́ kɛ kũ n nɛ́o.

\VS{14}Zaakũ Dikiri Isarailanↄ Luda pì, wísiti ni láka gbaka pìi gũnlo, akũsↄ̃ nísi ni láka tùruu pìi gũnlo ari gↄrↄ kũ ani tó legũ ma bùsuu pìn.

\VS{15}Gyaanↄ pìi gɛ̀ɛ à kɛ̀ lákũ Iliasu òarɛ nà, akũ pↄ́ble mↄ̀ḿma ari gↄrↄ ũgbangba, àpii kũ a bedenↄ kũ Iliasuo.

\VS{16}Wísiti dí láka gbaka pìnlo, akũsↄ̃ nísi dí láka tùruu pìnlo, lákũ Dikiri ò Iliasu gãi nà.


\par }{\PP \VS{17}Abire gbɛra nↄgbɛ̃ bede pì nɛ́ tɛn gyã kɛ. Kũ gyã gbãna kpà manamana, akũ a wɛ̃̀ndii bò.

\VS{18}Akũ nↄgbɛ̃ pìi pì Iliasunɛ: Luda gbɛ̃, bↄ́ mɛ́ à ó ká kũ n su ma kĩnaaa? N su ma durunna dↄ Ludagu de à ma nɛ́ dɛ yãin yá?

\VS{19}Akũ Iliasu pìnɛ: Ǹ n nɛ́ pì kpáma. Akũ à nɛ́ pìi sì nↄgbɛ̃ pì ↄĩ à dìdi kãao kpɛ́ musu gu kũ à kìpan. À a wùtɛ a gádoa gwe,

\VS{20}akũ à ↄ́ↄ dↄ̀ Dikirinɛ à pì: Dikiri ma Luda, mↄkↄ̃n mɛ́ n tò gyaanↄ kũ ma kipa a bɛa nɛ́ gà n pↄsira kpài yá?

\VS{21}Akũ à wùtɛ à a zĩda pòro nɛ́gↄ̃gbɛ̃ pìla gɛ̃̀n aakↄ̃ à ↄ́ↄ dↄ̀ Dikirinɛ à pì: Dikiri ma Luda, ǹ tó a wɛ̃̀ndi ɛra à su a mɛ̀ɛ gũn.

\VS{22}Dikiri Iliasu ↄ́ↄ dↄ mà, akũ wɛ̃̀ndii ɛ̀ra à sù nɛ́ pìia à fùtɛ.

\VS{23}Kũ Iliasu nɛ́gↄ̃gbɛ̃ pìi sɛ̀ à kìpa kãao, à gɛ̃̀ kãao kpɛ́n, akũ à a kpà a daa à pì: Ǹ gwa, n nɛ́ pìi wɛ̃̀ndii sù!

\VS{24}Akũ nↄgbɛ̃ pìi pì Iliasunɛ: Má dↄ̃ sà kũ Luda gbɛ̃mɛ n ũ. Dikiri yã kũ à bò n lɛ́n bi yãpuramɛ.




\par }\Chap{18}{\SH Iliasu kũ Obadiao
\par }
{\PP \VerseOne{1}À gↄrↄ pla kɛ̀, akũ Dikiri yã sù Iliasua legũmanasari wɛ̃̀ aakↄ̃de gũn à pì: Ǹ gɛ́ ǹ n zĩda mↄ Ahabunɛ, mani tó legũ ma a bùsun.

\VS{2}Akũ Iliasu fùtɛ àtɛn gɛ́ a zĩda mↄ Ahabunɛ.

\par }{\PP Kũ nàa kɛ̀ gbãna Samaria,

\VS{3}akũ Ahabu a bɛgwari Obadia sìsi. Obadia pì sↄ̃ à Dikiri vĩna vĩ manamana.

\VS{4}Gↄrↄ kũ Yɛzɛbɛli tɛn Dikiri annabinↄ dɛdɛ yã, akũ Obadia ń gbɛ̃ kenↄ sɛ̀tɛ gbɛ̃nↄn basↄↄro à ń útɛ gbɛ̀wɛɛnↄ gũn gbɛ̃nↄn bupla akurikuri, akũ à ń gwá kũ pↄ́bleo kũ ío.

\VS{5}Akũ Ahabu pì Obadianɛ: Ò dodo gunↄi ò gɛ́ ísɛ̃bokinↄ kũ swawɛɛnↄn pínki. Òdigↄ̃ dↄ̃ro ke óni sɛ̃̀ le ò kpá ó sↄ̃nↄa kũ ó baragbãsↄ̃nↄ.

\VS{6}Akũ ò gu kpàatɛ, ń baadi a zɛ́ sɛ̀.

\VS{7}Kũ Obadia tɛna, akũ ò kpàkũ kũ Iliasuo. À a dↄ̃̀, akũ à wùtɛ a nɛ̀sɛlɛ kutɛna à pì: Ma dikiri Iliasu, mↄkↄ̃mmɛn gwe yá?

\VS{8}Iliasu wèa à pì: Makũmɛ! Ǹ gɛ́ o n dikiriinɛ má kú la.

\VS{9}Akũ Obadia pì: Bↄ́ taarin ma kɛ̀, kũ ntɛn makũ n zↄ̀bleri na Ahabunɛ a ↄĩ à ma dɛɛ?

\VS{10}Ma sì kũ Dikiri n Ludao buri ke bùsu ke kun kũ ma dikiri gì gbɛ̃nↄ zĩḿma ò n wɛtɛnyĩro. Tó ò pì ń kú gwero, àdi tó ò la damɛ.

\VS{11}Akũ ntɛn omɛnɛ dↄ mà gɛ́ mà o ma dikiri Ahabunɛ kũ ń kú la yá?

\VS{12}Tó ma da zɛ́n, manigↄ̃ dↄ̃ gu kũ Dikiri Nini ni n sɛ́ à tá kũnworo. Tó ma gɛ ma ò Ahabunɛ, tó à sù adi n ero, ani ma dɛmɛ. Makũ n zↄ̀bleri sↄ̃ má Dikiri vĩna vĩ zaa ma kɛfɛnnakɛgↄrↄa.

\VS{13}Ma dikiri Iliasu, kũ Yɛzɛbɛli tɛn Dikiri annabinↄ dɛdɛ, ńdi yã kũ ma kɛ̀ maroo? Makũ mɛ́ ma ń gbɛ̃kenↄ sɛ̀tɛ gbɛ̃nↄn basↄↄro, ma ń útɛ gbɛ̀wɛɛnↄ gũn gbɛ̃nↄn bupla akurikuri, ma ń gwá kũ pↄ́bleo kũ ío.

\VS{14}Akũ n pìmɛnɛ dↄ mà gɛ́ mà o ma dikiri Ahabunɛ ń kú la yá? Ani ma dɛmɛ.

\VS{15}Akũ Iliasu pì: Ma sì kũ Dikiri Zĩ̀karide kũ matɛn doiio, mani ma zĩda mↄnɛ gbãra sà.


\par }{\SH Iliasu kũ Baali tãnagbagbarinↄ Kaamɛli kpi musu
\par }
{\PP \VS{16}Akũ Obadia gɛ̀ɛ à dà Ahabulɛ à yã pìi ònɛ, akũ Ahabu gɛ̀ɛ da Iliasulɛ.

\VS{17}Kũ Ahabu Iliasu è, à pìnɛ: Isarailanↄ bùsudɛri, mↄkↄ̃mmɛn gwe yá?

\VS{18}Akũ Iliasu pì: Adi kɛ makũ mɛ́ ma Isarailanↄ bùsuu dɛ̀ro, mↄkↄ̃n kũ n de bedenↄ ákↄ̃nↄ mɛ́ a dɛ̀, zaakũ a pã kpà Dikiri yãditɛnanↄi a tɛ Baalii.

\VS{19}Ǹ Isarailanↄ sísi ń pínki, ò dakarɛ Kaamɛli kpi musu lɛɛlɛ kũ Baali tãnagbagbari gbɛ̃nↄn wàa pla kũ bupla akurio kũ Asɛra tãnade gbɛ̃nↄn wàa pla kũ òdi pↄ́ ble kũ Yɛzɛbɛlionↄ.


\par }{\PP \VS{20}Ahabu Isarailanↄ sìsi ń pínki, akũ à tãnade pìnↄ kàkara Kaamɛli kpi musu.

\VS{21}Akũ Iliasu nà gbɛ̃nↄi à ń lá à pì: Á laasun nigↄ̃ kpaatɛna ari bↄrɛmɛɛ? Tó Dikiri bi Ludamɛ, à tɛ́i. Tó Baalimɛ sↄ̃, à tɛ́i. Odi yãke wearo,

\VS{22}akũ Iliasu pìńnɛ: Dikiri annabinↄ tɛ́ makũ mɛ́ ma gↄ̃ mado. Baali tãnagbagbarinↄ sↄ̃, gbɛ̃nↄn wàa pla kũ bupla akuriomɛ.

\VS{23}À zùsanↄ kpáwá mɛ̀n pla, tãnade pìnↄ à mɛ̀n do sɛ́ ò zↄ̃zↄ̃kↄ̃rɛ ò ká yàkala, òsun tɛ́ naaro. Makũ se mani a do kɛkɛ mà ká yàkala, mani tɛ́ naa sero.

\VS{24}Mↄ́kↄ̃nↄ sↄ̃ ò Baali sísi, makũ sↄ̃ mani Dikiri sísi. Ń gbɛ̃ kũ à mà, akũ à sù kũ tɛ́o, àkũmɛ Luda ũ. Akũ gbɛ̃ sĩnda pínki pì: Yã manamɛ!

\VS{25}Akũ Iliasu pì tãnade pìnↄnɛ: À zùsa mɛ̀n do sɛ́ à kɛkɛ káaku, zaakũ ákↄ̃nↄ mɛ́ á dasi. À á tãna sísi, ama àsun tɛ́ naaro.

\VS{26}Akũ ò zùsa kũ ò kpàḿma sì ò kɛ̀kɛ, akũ òtɛn Baali sísi zaa kↄnkↄ ari ifãntɛ̃ gɛ̀ɛ káo mìdangura. Òtɛn ũ wã, òtɛn lika sa'oki kũ ò bòoi, òtɛn pi: Baali, ǹ yã mawá! Bee kũ abireo odi yãke maro, adi yã maḿmaro.

\VS{27}Kũ ifãntɛ̃ kà mìdangura, akũ Iliasu tɛni ń lalandi kɛ à pì: À wiki lɛ́ gbãna à kara, àkũmɛ dikiri ũroo? Ke a laasun tà kpadomɛ. Ke à gɛ̀ɛ bĩnikpɛ kɛmɛ. Ke à gɛ̀ɛ wɛ̃tɛamɛ. Ke àtɛn i omɛ, akũ ádi a vuroo?

\VS{28}Akũ òtɛn wiki lɛ́ kũ kòto gbãnao, òtɛni ń zĩda líli kũ fɛ̃nɛdao kũ sário lákũ òdi kɛ nà, ari aru tɛn pla ń mɛ̀ɛa.

\VS{29}Kũ ifãntɛ̃ gò mìia, akũ òtɛn yã ya ari sa ↄkↄsi ogↄrↄ gɛ̀ɛ à kào. Bee kũ abireo adi yãke weḿmaro, adi yã maḿmaro, adi sã kpáńyĩro.


\par }{\PP \VS{30}Akũ Iliasu pì parinɛ: À namai la! Kũ ò nài ń pínki, akũ à Dikiri gbagbaki kũ à gbòroo kɛ̀kɛ àtɛn bo.

\VS{31}À gbɛ̀ɛ sɛ̀sɛ mɛ̀n kuri awɛɛpla Yakubu burinↄ dasi lɛ́n. Yakubun Dikiri yã ònɛ yã à pì ògↄ̃ pinɛ sà Isaraila.

\VS{32}Kũ à Dikiri gbagbaki pìi bò, akũ à wɛ̀ɛɛ yↄ̃̀ à lìkai. Wɛ̀ɛɛ pìi kà à í sí lita gɛ̃ro.

\VS{33}À yàkaa kà sa'oki pìla, à zùu pìi zↄ̃̀zↄ̃kↄ̃rɛ à kà yàkaa pìia à pì: À í tↄ́ lo siikↄ̃, à ká sa'opↄ pìia kũ yàkaa pìio.

\VS{34}Kũ ò tↄ̀, akũ à pì: À ɛra à tↄ́ dↄ. Kũ ò tↄ̀, akũ à pì: À ɛra à tↄ́ à kɛ gɛ̃̀n aakↄ̃. Akũ ò tↄ̀ ari gɛ̃̀n aakↄ̃.

\VS{35}Í pìi bàa lɛ̀ à lìka sa'oki pìii ari wɛ̀ɛɛ pìi pà.

\VS{36}Sa ↄkↄsi ogↄrↄ akũ annabi Iliasu nài à pì: Dikiri, Ibrahĩ kũ Isaakuo kũ Isarailao Luda, ǹ tó ò dↄ̃ gbãra kũ mↄkↄ̃mmɛ Isarailanↄ Luda ũ akũsↄ̃ n zↄ̀bleriimɛ ma ũ, matɛn yã dí kɛ kũ mↄkↄ̃n mɛ́ n ma dan yãi.

\VS{37}Ǹ yã mama Dikiri! Ǹ yã mama, de gbɛ̃ dínↄ le ò dↄ̃ kũ Dikiri, mↄkↄ̃mmɛ ń Luda ũ akũsↄ̃ ntɛni ń nɛ̀sɛ litɛńnɛ de ò ɛra ò summa.

\VS{38}Akũ Dikiri tɛ́ sù sa'obↄↄ pìia kũ yàkaao kũ gbɛ̀nↄ kũ bùsuuo, ò tɛ́ kũ̀, akũ í kũ à kú wɛ̀ɛɛ pìn bàba.

\VS{39}Kũ gbɛ̃nↄ è, akũ ò wùtɛ ń nɛ̀sɛlɛ kutɛna ò pì: Dikirimɛ Luda ũ! Dikirimɛ Luda ũ!

\VS{40}Akũ Iliasu dàńnɛ à pì: À Baali tãnagbagbarii pìnↄ kũkũ, ń gbɛ̃ke sún pitiáwaro. Kũ ò ń kũkũ, akũ Iliasu gɛ̀ɛ kũńwo Kisↄ̃ guvutɛn à ń dɛdɛ gwe.


\par }{\PP \VS{41}Iliasu pì Ahabunɛ: Ǹ gɛ́ pↄ́ ble ǹ í mi, zaakũ ma legũ kĩnii mà dↄ.

\VS{42}Akũ Ahabu gɛ̀ɛ pↄ́ ble à í mi. Akũ Iliasu dìdi à gɛ̀ɛ Kaamɛli mìsↄ̃ntɛa à vùtɛ à mìi kà tún.

\VS{43}À pì a zĩkɛriinɛ: Ǹ gɛ́ gu gwa ísira kpa. Akũ à gɛ̀ɛ à gwà. Kũ à sù à pì: Pↄ́ke kú gwero. Akũ Iliasu pìnɛ à ɛra à gɛ́ gwa dↄ, akũ à gɛ̀ɛ lɛ ari gɛ̃̀n suppla.

\VS{44}A gɛ̃̀n suppladeo zĩkɛrii pìi pì: Ma legũ è lokona sɛrɛrɛ lán ↄla bà, àtɛn futɛ ísira musu. Akũ Iliasu pìnɛ: Ǹ gɛ́ ǹ o Ahabunɛ à sↄ̃go dↄ sↄ̃nↄa à gɛ̃n à kipa kpia ari legũ gↄ̃ gɛ́ a dãdã.

\VS{45}Legũ tɛn sísi busɛbusɛ, zàga'ĩa fùtɛ, akũ legũ mà manamana. Ahabu kú sↄ̃gon, àtɛn tá Yɛzɛrili.

\VS{46}Dikiri gbãna sù Iliasua, akũ à a uta zↄ̃kↄ̃ↄ kàkara à kũ̀, à bàa lɛ̀ à Ahabu kɛ̃̀ ari à gɛ̀ɛ káo Yɛzɛrili.




\par }\Chap{19}{\SH Dikiri yã'ona kũ Iliasuo Orɛbu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Akũ Ahabu yã kũ Iliasu kɛ̀ɛ bàba Yɛzɛbɛlinɛ pínki, lákũ à tãnade pìnↄ dɛ̀dɛ nà kũ fɛ̃nɛdao ń pínki.

\VS{2}Akũ Yɛzɛbɛli lɛ́gbãzã kɛ̀ Iliasunɛ à pì: Ari zia mandara'i, tó mádi kɛnnɛ lákũ n kɛ̀ tãnadenↄnɛ nàro, tãnanↄ yã kɛmɛnɛ pãsĩpãsĩ!

\VS{3}Akũ vĩna Iliasu kũ̀, akũ à fùtɛ à bàa sì à a zĩda mìboki wɛ̀tɛ. Kũ à kà Bɛsɛba, Yudanↄ bùsun, gwen à a zĩkɛrii tòn,

\VS{4}akũ à táa ò gbárannan gↄrↄ do. À gɛ̀ɛ à vùtɛ sɛ̃ lí gbáru, akũ à adua kɛ̀ à le à ga à pì: Dikiri, yã díkĩna mↄ̀ma lɛ. Ǹ ma wɛ̃̀ndi sɛ́ gↄ̃̀nↄ, zaakũ má de ma dizinↄlaro.

\VS{5}Akũ à wùtɛ àtɛn i o sɛ̃ lí pì gbáru.

\par }{\PP Kãnto malaikaa sù à ↄ kɛ̀a à pì: Ǹ futɛ ǹ pↄ́ ble.

\VS{6}Kũ Iliasu gu gwà, akũ à kàra asãna è kũ í tùruuo katɛna a mìii. Akũ à pↄ́ blè à í mì à ɛ̀ra à wùtɛ.

\VS{7}Dikiri Malaikaa ɛ̀ra à sù a gɛ̃̀n pladeo, à ↄ kɛ̀a à pì: Ǹ futɛ ǹ pↄ́ ble, zaakũ tá gbã̀nan ntɛn su o.

\VS{8}Akũ à fùtɛ à pↄ́ blè à í mì. Pↄ́ble pìi tò à gbãna lè, akũ à táa ò gↄrↄ bupla fãnantɛ̃ kũ gwãanio ari à gɛ̀ɛ à kà Luda kpi kũ òdi pi Orɛbua.

\VS{9}Akũ à gɛ̃̀ gbɛ̀wɛɛn à ì gwe, akũ Dikiri yã sùa à pì: Iliasu, bↄ́n ntɛn kɛ laa?

\VS{10}À wèa à pì: Dikiri Luda Zĩ̀karide, ma laakarii fùtɛ manamana, zaakũ Isarailanↄ pã kpà n bàka kunna kũńwo yãi, akũ ò n gbagbakinↄ gbòro ò n annabinↄ dɛ̀dɛ kũ fɛ̃nɛdao. Makũ mɛ́ ma gↄ̃ mado, akũ òtɛni ma wɛ se.

\VS{11}Akũ Dikiri pì: Ǹ bo ǹ gɛ́ zɛ ma arɛ kpi musu, mani gɛ̃tɛ n arɛ.

\par }{\PP Zàga'ĩa gbãna fùtɛ, àtɛn kpi pìnↄ para àtɛn gbɛ̀nↄ wíwi Dikiri arɛ, ama Dikiri kú ĩa pìi gũnlo. Ĩa pìi gbɛra zĩtɛ yĩ̀gãyĩgã, ama Dikiri kú zĩtɛ yĩgãyĩgãnaa pìi gũnlo.

\VS{12}Zĩtɛ yĩgãnaa pìi gbɛra akũ tɛ́ bò, ama Dikiri kú tɛ́ pìi gũnlo. Tɛ́ pìi gbɛra akũ kòto busɛɛ bò tɛɛnɛ.

\VS{13}Kũ Iliasu kòtoo pìi mà, à a uta zↄ̃kↄ̃ↄ kù a wɛ́a. Akũ à bò à gɛ̀ɛ à zɛ̀ gbɛ̀wɛɛɛ pì lɛ́a, à mà ò pìarɛ: Iliasu, bↄ́n ntɛn kɛ laa?

\VS{14}À wèa à pì: Dikiri Luda Zĩ̀karide, ma laakarii fùtɛ manamana, zaakũ Isarailanↄ pã kpà n bàka kunna kũńwo yãi, akũ ò n gbagbakinↄ gbòro ò n annabinↄ dɛ̀dɛ kũ fɛ̃nɛdao. Makũ mɛ́ ma gↄ̃ mado, akũ òtɛni ma wɛ se.

\VS{15}Akũ Dikiri pìnɛ: Ǹ ɛra ǹ tá Damasuku gbárannan. Tó n ka gwe, ǹ Azaili ká Siria kína ũ,

\VS{16}ǹ Nimisi daikore Yehu ká Isarailanↄ kína ũ, ǹ Abɛli Mɛↄla gbɛ̃ Safata nɛ́ Ɛlisa kɛ n gɛ̃nɛ ũ annabi ũ.

\VS{17}Gbɛ̃ kũ bò Azaili fɛ̃nɛda lɛ́i, Yehu mɛ́ ani a dɛ. Tó à bò Yehu fɛ̃nɛda lɛ́i sↄ̃, Ɛlisa mɛ́ ani a dɛ.

\VS{18}Bee kũ abireo má Isarailanↄ kũna gbɛ̃nↄn dúbu suppla, kũ ń gbɛ̃ke dí kútɛ Baalinɛ à lɛ́ pɛ̀aro.


\par }{\SH Ɛlisa sisinaa
\par }
{\PP \VS{19}Akũ Iliasu fùtɛ à bò gwe à gɛ̀ɛ à Safata nɛ́ Ɛlisa lè, àtɛn bú wí kũ zùnↄ swa kuri awɛɛpla. Àkũ mɛ́ à tɛ́ zù swa kpɛdei. Akũ Iliasu nài à a gyabaa gò à dàala.

\VS{20}Akũ Ɛlisa a zùnↄ tò gwe à bàa lɛ̀ à bò à tɛ́ Iliasu kpɛ, akũ à pìnɛ: Ǹ tó mà gɛ́ lɛ́ za ma de kũ ma daooa gĩa, gbasa mà su mà tɛ́nyĩ sà. Akũ Iliasu pìnɛ: Ǹ gɛ́ ǹ ɛra ǹ su. Ń dↄ̃ yã kũ ma kɛ̀nnɛ.

\VS{21}Akũ Ɛlisa ɛ̀ra à gɛ̀ɛ à a zùnↄ kùtu kpà à tɛ́ kà kũ a zù swa gbãngoo, akũ à zùu pìnↄ nↄ̀bↄↄ fùfuu kɛ̀ à kpà gbɛ̃nↄa ò sò. Akũ à bò à tɛ̀ Iliasui, à gↄ̃̀ a plade ũ.




\par }\Chap{20}{\SH Bɛnadada kũ a zĩ̀karinↄ likana Samariai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Siria kína Bɛnadada a zĩ̀karinↄ kàkara ń pínki. Kína gbɛ̃nↄn baraakuri awɛɛplanↄn kú kãao kũ ń sↄ̃nↄ kũ ń sↄ̃gonↄ. Akũ ò gɛ̀ɛ ò lìka Samariai ò lɛ̀tɛa.

\VS{2}Akũ à gbɛ̃nↄ zĩ̀ Ahabua wɛ̃tɛ gũn à pì: Makũ Bɛnadada ma pì,

\VS{3}n andurufu kũ n wuraao gↄ̃̀ ma pↄ́ ũ. N nↄ mananↄ kũ n nɛ́ mananↄ gↄ̃̀ ma pↄ́ ũ dↄ.

\VS{4}Akũ Isarailanↄ kína pì: Ma dikiri kína, makũ kũ pↄ́ kũ má vĩnↄ gↄ̃̀ n pↄ́ ũ pínki lákũ n ò nà.

\VS{5}Akũ Bɛnadada ɛ̀ra à gbɛ̃nↄ zĩ̀a dↄ à pì: Makũ Bɛnadada ma gbɛ̃nↄ zĩ̀ ma n andurufu kũ n wuraao kũ n nↄnↄ kũ n nɛ́nↄ làmma.

\VS{6}Zia mandara'i mani ma gbɛ̃nↄ zĩmma ò n bɛ kpukɛ kũ n gbɛ̃nↄ bɛnↄ, oni á pↄ́ bɛ̀ɛrɛdenↄ sɛ́tɛ ò suomɛnɛ pínki.

\VS{7}Akũ Isarailanↄ kína a bùsu gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ sìsi ń pínki à pìńnɛ: A è lákũ àtɛni ó lɛ́ wɛtɛ nà yá? Kũ à gbɛ̃nↄ zĩ̀ma, à ma nↄnↄ kũ ma nɛ́nↄ kũ ma andurufuuo kũ ma wuraao làma, mádi gíonɛro.

\VS{8}Akũ gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ↄ pìnↄ kũ gbɛ̃ kparanↄ pìnɛ: Ǹsun a yã maro, ǹsun wenɛro.

\VS{9}Akũ à pì Bɛnadada zĩ̀rinↄnɛ: À gɛ́ à o ma dikiri kínanɛ, pↄ́ kũ à là makũ a zↄ̀bleriia káakun mani kɛ. Pↄ́ kũ à làma kpɛkpɛ dín mani kɛro. Akũ zĩ̀rii pìnↄ ɛ̀ra Bɛnadadanɛ kũ lɛ́gbãzã pìio.

\VS{10}Akũ à ɛ̀ra à gbɛ̃nↄ zĩ̀ Ahabua dↄ à pì: Tó Samaria bùsutiti gↄ̃̀ à kà kũ ma gbɛ̃nↄ le à dãdã okũ dodo, tãnanↄ yã kɛmɛnɛ pãsĩpãsĩ!

\VS{11}Akũ Isarailanↄ kína pì: À gɛ́ à onɛ, gbɛ̃ kũ àtɛn zĩ̀ka'uta da sún ĩa dã lákũ gbɛ̃ kũ à uta pìi bò à kàtɛ bàro.

\VS{12}Kũ Bɛnadada yã pìi mà gↄrↄ kũ àtɛn í mi kũ a kína dakenↄ ń bizakutanↄ gũn, akũ à pì a gbɛ̃nↄnɛ ò soru kɛ. Akũ ò gɛ̀ɛ soru kɛ.


\par }{\SH Ahabu zĩ̀blena Bɛnadadaa
\par }
{\PP \VS{13}Annabi ke sù à Isarailanↄ kína Ahabu lè à pìnɛ: Dikiri pì, n zĩ̀kari dasinↄ è gwe yá? Áni ń nannɛ n ↄĩ gbãra, ĩnigↄ̃ dↄ̃ kũ akãamɛ Dikiri ũ.

\VS{14}Akũ Ahabu a là à pì: Dí mɛ́ ani abire kɛɛ? À wèa à pì: Dikiri pì, n bùsu gu gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kɛfɛnna zĩ̀karinↄ mɛ́ oni kɛ. Akũ Ahabu a là dↄ: Dí mɛ́ ani na zĩ̀ia káakuu? À wèa à pì: Mↄkↄ̃mmɛ!

\VS{15}Akũ Ahabu gu gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kɛfɛnna zĩ̀karii pìnↄ kàkara gbɛ̃nↄn wàa do kũ baraakuri awɛɛplao. Akũ à a zĩ̀karinↄ kàkara ń pínki, ò kɛ̀ gbɛ̃nↄn dúbu suppla.

\VS{16}Ò fùtɛ wɛ̃tɛn ifãntɛ̃ kà mìdangura, gↄrↄ kũ í tɛn Bɛnadada kũ a kína dake pìnↄ dɛ ń bizakutanↄ gũn.

\VS{17}Akũ gu gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kɛfɛnna zĩ̀karii pìnↄ bↄ̀tɛ káaku. Akũ Bɛnadada zĩ̀rinↄ gɛ̀ɛ ò ònɛ, gbɛ̃nↄ tɛn bo Samaria.

\VS{18}Akũ Bɛnadada pì: Tó aafian òtɛn sun yoo ke kũ zĩ̀io, à ń kũkũ bɛ̃nɛ.

\VS{19}Kũ gu gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kɛfɛnna pìnↄ bò wɛ̃tɛn, zĩ̀karinↄn tɛ́ ń kpɛ́,

\VS{20}akũ ń baadi a ibɛrɛɛ dɛ̀. Kũ Sirianↄ lɛ̀kↄ̃a, akũ Isarailanↄ pɛ̀ḿma, akũ Siria kína Bɛnadada kũ a sↄ̃de kenↄ bàa sì ò ń kɛ̃ sↄ̃ musu.

\VS{21}Akũ Isarailanↄ kína bò à gɛ̀ɛ à sↄ̃denↄ kũ sↄ̃godenↄ dɛ̀dɛ à Sirianↄ ásaru kɛ̀ manamana.

\VS{22}Annabi pìi ɛ̀ra à sù à Isarailanↄ kína lè à pì: Ǹ n zĩ̀karinↄ kara ǹgↄ̃ kú soru gũn, zaakũ tó Sɛ̃̀tãgↄrↄ kà, Siria kína ni ɛra à su lɛ́tɛmma dↄ.


\par }{\PP \VS{23}Akũ Siria kína ìbanↄ pìnɛ: Isaraila tãnanↄ bi sĩ̀sĩ tãnanↄmɛ. Abire yãin ń gbãna deóla. Tó ótɛn zĩ̀ ká kũńwo gusaran, ó gbãna nigↄ̃ deńla.

\VS{24}Ǹ n kína dakenↄ lilin kɛ, ń don'arɛde pãndenↄ ditɛditɛ ń gbɛ̀n.

\VS{25}Séde n zĩ̀karinↄ kũ n sↄ̃nↄ kũ n sↄ̃gonↄ gↄ̃ dasi lán káakupↄ kũ n kurainↄ bà, ó zĩ̀ ká kũńwo gusaran, ó gbãna ni deńla. Kína ń yã mà, akũ à kɛ̀ lɛ.


\par }{\PP \VS{26}Kũ Sɛ̃̀tãgↄrↄ kà, Bɛnadada Sirianↄ kàkara, akũ à gɛ̀ɛ zĩ̀ ká kũ Isarailanↄ zaa Afɛki.

\VS{27}Ò Isarailanↄ kàkara ò kusuna kɛ̀ńnɛ, akũ ò gɛ̀ɛńyĩ. Sirianↄ dàgula gu sĩnda pínki, akũ Isarailanↄ bùraa kàtɛ lán blè kpàsa fítinna lɛu planↄ bà, ò arɛ dↄ̀kↄ̃a.

\VS{28}Akũ Luda gbɛ̃ pìi sù à pì Isarailanↄ kínanɛ: Dikiri pì, zaakũ Sirianↄ tɛn da sĩ̀sĩnↄ dikirin a ũ, guvutɛ dikirin a ũro, áni a zĩ̀kari dasi díkĩnanↄ nannɛ n ↄĩ, ĩnigↄ̃ dↄ̃ kũ akãamɛ Dikiri ũ.

\VS{29}Ń bùranↄ arɛ dↄdↄkↄ̃ana lɛ ari gↄrↄ suppla, a gↄrↄ supplade pìn ò nà zĩ̀ia. Akũ Isarailanↄ Siria gɛ̀sɛdenↄ dɛ̀dɛ gbɛ̃nↄn dúbu basↄↄro zĩ pìia.

\VS{30}Kũ gbɛ̃ kparanↄ lɛ̀kↄ̃a ò sì Afɛki wɛ̃tɛn, akũ a bĩni lɛ̀tɛ à sìḿma. Gbɛ̃ pìnↄ kà gbɛ̃nↄn dúbu baraasↄↄro awɛɛsuppla. Bɛnadada sↄ̃ à bàa sì à sì wɛ̃tɛ pìn se, à gɛ̀ɛ à ùtɛ kpɛ́nɛ gũn.

\VS{31}Akũ a ìbanↄ pìnɛ: O mà Isarailanↄ kínanↄn gbɛ̃kɛ vĩ. Ò uta kasanↄ dↄ ó pi, ò bà dↄ ó wakalɛ, ò bo ò gɛ́ ò a le. Òdigↄ̃ dↄ̃ro ke ani n tó kũ wɛ̃̀ndiio.

\VS{32}Akũ ò uta kasanↄ dↄ̀ ń pi, ò bàa dↄ̀ ń wakalɛ, ò gɛ̀ɛ ò Isarailanↄ kína lè ò pì: N zↄ̀bleri Bɛnadada pì ǹ a tó kũ wɛ̃̀ndiio. Akũ Isarailanↄ kína pì: Ase à kpɛ́ kun yá? Ma gbɛ̃mɛ.

\VS{33}Yã pìi kɛ̀ gbɛ̃ pìnↄnɛ àlesi mana ũ, akũ ò yã pìi dã̀ ò kũ̀ ò pì: Ee, Bɛnadada bi n gbɛ̃mɛ. Akũ kína pì: À gɛ́ à a sɛ́ à su kãao. Kũ Bɛnadada sù, akũ Ahabu pìnɛ à gɛ̃ kãao a sↄ̃gon.

\VS{34}Akũ Bɛnadada pìnɛ: Wɛ̃tɛ kũ ma de sì n deanↄ mani ɛra mà kpámma, ĩnigↄ̃ laga yía Damasuku lákũ ma de kɛ̀ nà Samaria. Akũ Ahabu pì: Ò lɛ́dokↄ̃nↄ kɛ abire musu, má n gbarɛ. Akũ à lɛ́dokↄ̃nↄ kɛ̀ kãao à a gbàrɛ.


\par }{\SH Annabi yãdana kína Ahabula
\par }
{\PP \VS{35}Dikiri pì annabi gã̀ gbɛ̃kenɛ à o a gbɛ̃dakenɛ à a lɛ́. Kũ annabii pìi ònɛ, akũ à gì.

\VS{36}Akũ à pìnɛ: Zaakũ ńdi Dikiri yã maro, tó o kɛ̃kↄ̃a gↄ̃̀nↄ, músu ni n dɛmɛ. Kũ ò kɛ̃̀kↄ̃a, akũ músu a è à dɛ̀.

\VS{37}Annabii pì gbɛ̃ke lè dↄ, akũ à pìnɛ à a lɛ́. Akũ à a lɛ̀ à kĩ̀nna.

\VS{38}Akũ annabii pì biza kù a wɛ́a à a zĩda lìtɛ, akũ à gɛ̀ɛ àtɛn kína dã zɛ́ lɛ́a.

\VS{39}Kũ kína tɛn gɛ̃tɛ, akũ annabii pì lɛ́ zùi à pì: Makũ n zↄ̀bleri, kũ ma gɛ zĩ̀lan, akũ gbɛ̃ke sù ma kĩnaa kũ gↄ̃gbɛ̃ keo, à pì màgↄ̃ a dãkpã. Tó ma tò à pìtima, ma wɛ̃̀ndi lɛ́n gwe, kesↄ̃ mani fĩna bo kũ andurufuuo kiloo bupla sↄↄrosari.

\VS{40}Kũ ma laakarii tà gu pãndea, akũ gↄ̃gbɛ̃ pìi gɛ̃̀tɛ. Akũ Isarailanↄ kína pìnɛ: Lákũ oni wɛ́ tãmma nàn n ò gwe.

\VS{41}À biza pìi gò a wɛ́a likalika, akũ Isarailanↄ kína a dↄ̃̀ annabi ũ.

\VS{42}Akũ annabii pìi pìnɛ: Dikiri pì, zaakũ n gↄ̃gbɛ̃ kũ a dìtɛ à ga gbàrɛ, ĩni ga a gɛ̃nɛ ũ, n gbɛ̃nↄ ni gaga a gbɛ̃nↄ gɛ̃nɛ ũ.

\VS{43}Akũ Isarailanↄ kína dà zɛ́n à tà a bɛa zaa Samaria. A nɛ̀sɛɛ yàka à ãnn sìsi.




\par }\Chap{21}{\SH Nabↄti geepi líkpɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abire gbɛra Yɛzɛrili gbɛ̃ke kun, a tↄ́n Nabↄti. À geepi líkpɛ vĩ gwe Samaria kína Ahabu bɛ sarɛ.

\VS{2}Akũ Ahabu pìnɛ: Ǹ n geepi líkpɛ kpáma mà kɛ dò kara ũ, zaakũ à kú ma bɛ sarɛ. Mani geepi líkpɛ kũ à mana de abirela kpámma a gɛ̃nɛ ũ. Tó ń yei, mani fĩna bonnɛ kũ andurufuuo láku à kũ̀ nà.

\VS{3}Akũ Nabↄti pì Ahabunɛ: Kai, ani sí kɛro! Mani fↄ̃ mà túbi kũ ma dizinↄ tòmɛnɛ kpámmaro.

\VS{4}Akũ Ahabu nɛ̀sɛɛ yàka, à tà bɛ kũ pↄsirao kũ Yɛzɛrili gbɛ̃ Nabↄti pìnɛ áni túbi kũ a dizinↄ tòarɛ kpáaro yãi. Akũ à wùtɛ a gádoa à arɛ dↄ̀ gbĩ̀ia à gì pↄ́ blei.

\VS{5}A nanↄ Yɛzɛbɛli sù à a là à pì: Bↄ́ mɛ́ à n le n ãnn sìsi, ńdi pↄ́ bleroo?

\VS{6}Akũ à wèa à pì: Ma pì Yɛzɛrili gbɛ̃ Nabↄtinɛ à a geepi líkpɛ kpáma, mani fĩna bonɛ kũ andurufuuo. Tó geepi líkpɛ pãnden à yei sↄ̃, mani kpáa a gɛ̃nɛ ũ. Akũ à pì áni kpámaro.

\VS{7}Akũ a nanↄ Yɛzɛbɛli pìnɛ: Mↄkↄ̃n Isarailanↄ kí'ina yãkɛnan dí yá? Ǹ futɛ ǹ pↄ́ ble kũ pↄnnao, mani Yɛzɛrili gbɛ̃ Nabↄti geepi líkpɛ sínnɛ.


\par }{\PP \VS{8}Akũ à takadanↄ kɛ̃̀kɛ̃ kũ Ahabu tↄ́o à a tambari lɛ̀a, à kpã̀zãkpãzã gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kũ kínɛ kũ ò kú Nabↄti wɛ̃tɛ gũnnↄnɛ.

\VS{9}Takada pìnↄ gũn à pì: À lɛ́yĩgↄrↄ ditɛ à a kpàkpa kɛ. À vutɛki mana kpá Nabↄtia gbɛ̃nↄ tɛ́

\VS{10}à gbɛ̃ ginanↄ wɛtɛ gbɛ̃nↄn pla à ń kátɛ a arɛ, de ò yã dia ò pi à Luda kũ kínao tↄ́ vãni sì. À a kũ à bo kãao wɛ̃tɛ kpɛ, á a pápa kũ gbɛ̀ɛo à dɛ.

\VS{11}Akũ Nabↄti wɛ̃tɛ gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kũ kínɛnↄ kɛ̀ lákũ Yɛzɛbɛli ò takada kũ à kpã̀zãńnɛnↄ gũn nà.

\VS{12}Ò lɛ́yĩgↄrↄ dìtɛ, akũ ò vutɛki mana kpà Nabↄtia gbɛ̃nↄ tɛ́.

\VS{13}Akũ gbɛ̃ gina gbɛ̃nↄn pla pìnↄ sù ò vùtɛ a arɛ, ò yã dìa gbɛ̃nↄ wára ò pì à Luda kũ kínao tↄ́ vãni sì. Akũ ò a kũ̀ ò bò kãao wɛ̃tɛ kpɛ ò a pàpa kũ gbɛ̀ɛo ò dɛ̀.

\VS{14}Akũ ò lɛ́gbãzã kɛ̀ Yɛzɛbɛlinɛ ò pì, ò Nabↄti pàpa kũ gbɛ̀ɛo ò dɛ̀.


\par }{\PP \VS{15}Kũ Yɛzɛbɛli mà ò Nabↄti pàpa kũ gbɛ̀ɛo ò dɛ̀, akũ à gɛ̀ɛ à pì Ahabunɛ: Ǹ futɛ ǹ gɛ́ Nabↄti geepi líkpɛ kũ à gìonnɛ pì sí n pↄ́ ũ, zaakũ à kun doro à gà.

\VS{16}Kũ Ahabu mà Nabↄti gà, akũ à fùtɛ àtɛn gɛ́ de à a geepi líkpɛ sí a pↄ́ ũ.


\par }{\PP \VS{17}Akũ Dikiri yã sù Tisibɛ gbɛ̃ Iliasua à pì:

\VS{18}Ǹ futɛ ǹ gɛ́ Samaria kína Ahabu le. À gɛ̀ɛ Nabↄti geepi líkpɛ sí, à kú gwe.

\VS{19}Ǹ onɛ makũ Dikiri ma pì, à gbɛ̃ dɛ̀ à sù a túbi sín gweroo? Ń onɛ dↄ, gu kũ gbɛ̃danↄ Nabↄti aru sã̀sãn, gwen oni àpii pↄ́ sãsãn se.


\par }{\PP \VS{20}Kũ Ahabu Iliasu è à pì: Ma ibɛrɛ, ari tera ńdi ma tóroo? Akũ Iliasu pìnɛ: Ee, mádi n tóro, zaakũ n n zĩda dà yã kũ à vãni Dikirinɛ kɛnan.

\VS{21}Akũ Dikiri pì áni sunyĩ zĩmma áni n burinↄ kakatɛ, n gↄ̃gbɛ̃ ke ni gↄ̃ Isarailanↄ bùsunlo, bee zĩdade kesↄ̃ zↄ̀.

\VS{22}Áni kɛ n ↄnnnɛ lákũ à kɛ̀ Nɛbati nɛ́ Yeroboamu ↄnnnɛ nà, lákũ à kɛ̀ Ahia nɛ́ Baasa ↄnnnɛ nà, zaakũ n Isarailanↄ dà durunnakɛnan n a pↄ fɛ̃̀nɛ.

\VS{23}Yɛzɛbɛli sↄ̃, Dikiri pì gbɛ̃danↄ ni a só Yɛzɛrili bĩni sarɛ.

\VS{24}Gbɛ̃danↄ ni n gbɛ̃ kũ oni gaga wɛ̃tɛ gũnnↄ só, bãnↄ ni n gbɛ̃ kũ oni gaga sɛ̃̀nnↄ ble.


\par }{\PP \VS{25}Gbɛ̃ke kun ziki kũ à a zĩda dà yã kũ Dikiri yeiro kɛnan lán Ahabu bàro, akũsↄ̃ a nanↄ Yɛzɛbɛli dì tɛ́ káagu.

\VS{26}À yã kũ ò a tɛ̃̀nↄ kɛ̀ manamana, à tɛ̀ tãnanↄi lán Amↄrinↄ kɛ̀ nà, kũ Dikiri pɛ̀ḿma Isarailanↄnɛ.


\par }{\PP \VS{27}Kũ Ahabu mà lɛ, akũ à a uta gà à kɛ̃̀ à uta kasanↄ dà ari à ìo, akũ à lɛ́ yĩ̀ à gↄ̃̀ tɛ́ kũ pↄsirao.

\VS{28}Akũ Dikiri yã sù Iliasua:

\VS{29}N è deran Ahabu a zĩda nàtɛmɛnɛ nà yá? Zaakũ à a zĩda nàtɛmɛnɛ, mani yã vãni pì kɛ a ↄnnnɛ a gↄrↄaro. A nɛ́gↄ̃gbɛ̃n mani yã vãni pì kɛ a ↄnnnɛ.




\par }\Chap{22}{\SH Mikaya annabikɛyã vãni ona Ahabunɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}À kà wɛ̃̀ aakↄ̃ kũ Sirianↄ kũ Isarailanↄ dí zĩ̀ ká kũ kↄ̃oro.

\VS{2}A wɛ̃̀ aakↄ̃de pìi gũnn Yudanↄ kína Yosafata gɛ̀ɛ à Isarailanↄ kína lè.

\VS{3}Isarailanↄ kína pì a gbɛ̃nↄnɛ: Á dↄ̃ kũ Ramↄ Giliada bi ó pↄ́mɛ yãroo? Ama ódi a sina Siria kínaa yã kɛkɛro.

\VS{4}Akũ à Yosafata là à pì: Ĩni gɛ́ kũmao zĩ̀ ká kũ Ramↄ Giliadadenↄroo? Akũ Yosafata wèa à pì: Pↄ́ dokↄ̃nↄmɛ ó ũ, ma gbɛ̃nↄ bi n gbɛ̃nↄmɛ. Ma sↄ̃nↄ bi n sↄ̃nↄmɛ.

\VS{5}Akũ à ɛ̀ra à pìnɛ: Ǹ Dikiri gbɛka ǹ ma gĩa.

\VS{6}Akũ Isarailanↄ kína annabinↄ kàkara lán gbɛ̃nↄn wàa pla bà, akũ à ń lá à pì: Mà gɛ́ zĩ̀ ká kũ Ramↄ Giliadadenↄon yá, ke màsun gɛ́ro? Akũ ò wèa ò pì: Ǹ gɛ́! Dikiri ni ń nannɛ n ↄĩ.

\VS{7}Akũ Yosafata pì: Dikiri annabi ke kú la ò a laroo?

\VS{8}Akũ Isarailanↄ kína wèa à pì: Gↄ̃gbɛ̃ ke kun dↄ, a tↄ́n Mikaya, Imlã nɛ́mɛ. Ani fↄ̃ à yã gbɛkawɛrɛ Dikiria, ama má yeiro, zaakũ àdi yã mana omɛnɛ zikiro, séde a vãni. Akũ Yosafata pì: Ǹsun o lɛro kína!

\VS{9}Akũ Isarailanↄ kína a ìbanↄ doke sìsi à pìnɛ: Ǹ gɛ́ ǹ Imlã nɛ́ Mikaya sísi à su likalika.


\par }{\PP \VS{10}Isarailanↄ kína kũ Yudanↄ kína Yosafatao baadi a kíble'uta dana, ò vutɛna ń kíblegbaaa pↄ́wɛgbɛ̃ki kũ à kú Samaria bĩnilɛa, akũ annabii pìnↄn tɛn annabikɛyã o ń arɛ ń pínki.

\VS{11}Kenana nɛ́ Zedekia mↄ̀si pì lán bɛ̃nɛ bà à pì: Dikiri pì bɛ̃nɛ dínↄn ĩni Sirianↄ zↄ̃zↄ̃o ǹ ń dɛdɛ ń pínki.

\VS{12}Akũ annabii pìnↄn tɛn yã dokↄ̃nↄ o ń pínki òtɛn pi: Ǹ gɛ́ lɛ́tɛ Ramↄ Giliadaa, ĩni fuaro. Dikiri ni ń nánnɛ n ↄĩ.


\par }{\PP \VS{13}Gbɛ̃ kũ à gɛ̀ɛ Mikaya sísi pìnɛ: N annabi dakenↄ lɛ́ kɛ̀ dokↄ̃nↄn yee! Yã nnan òtɛn o kínanɛ. Ǹ yã dokↄ̃nↄ pì o se ǹ yã nna onɛ.

\VS{14}Akũ Mikaya pì: Ma sì kũ Dikiri kunnaao, yã kũ Dikiri òmɛnɛn mani o kínanɛ.


\par }{\PP \VS{15}Kũ à kà, akũ kína a là à pì: Mikaya, ò gɛ́ zĩ̀ ká kũ Ramↄ Giliadadenↄon yá, ke òsun gɛ́ro? Akũ à wèa à pì: Ǹ gɛ́ lɛ́tɛḿma! Ĩni fuaro. Dikiri ni ń nánnɛ n ↄĩ.

\VS{16}Akũ kína pìnɛ: Gɛ̃̀n ũgban mani n da ǹ sí kũ Dikirio kũ yãpuran ĩni omɛnɛɛ?

\VS{17}Akũ Mikaya pì: Ma Isarailanↄ è fãkↄ̃ana sĩ̀sĩnↄ kpadoa lán sã kũ ò dã̀ri vĩronↄ bà. Akũ Dikiri pìmɛnɛ, gbɛ̃ pìnↄn don'arɛde vĩro. Ń baadi tá a bɛa aafia.

\VS{18}Akũ Isarailanↄ kína pì Yosafatanɛ: Ńdi ma gweroo? Mádi onnɛ kũ àdi yã nna omɛnɛ zikiro, séde a vãni?

\VS{19}Akũ Mikaya ɛ̀ra à pì: Ǹ Dikiri yã ma! Ma Dikiri è vutɛna a kpatan, ludambɛ zĩ̀karinↄ zɛzɛ a sarɛ ń pínki ↄplai kũ ↄzɛo.

\VS{20}Akũ Dikiri pì: Dí mɛ́ ani ↄ̃ndↄ̃ kɛmɛnɛ Ahabunɛ à gɛ́ lɛ́tɛ Ramↄ Giliadaa de à ga gwee? Akũ gbɛ̃ke pì la, gbɛ̃ke pì la dↄ.

\VS{21}Akũ nini ke bò à sù à zɛ̀ Dikiri arɛ à pì: Makũ mɛ́ mani gɛ́ ↄ̃ndↄ̃ kɛnɛ. Akũ Dikiri a là à pì: Ĩni kɛ deramɛɛ?

\VS{22}Akũ à wèa à pì: Mani gɛ́ mà kɛ nini ɛ́kɛde ũ mà yã sóso mà ká a annabinↄnɛ ń lɛ́n. Akũ Dikiri pì: Ĩni ↄ̃ndↄ̃ kɛnɛ, ĩni fuaro. Ǹ gɛ́ kɛ lɛ.

\VS{23}Lɛn Dikiri tò nini ɛ́kɛde pì yã sòso à kà n annabi dínↄnɛ ń lɛ́n lɛ ń pínki. Sunyĩn Dikiri kpànyĩ.

\VS{24}Akũ Kenana nɛ́ Zedekia gɛ̀ɛ à Mikaya sãn kɛ̀ à pì: Bↄrɛn Dikiri Nini bòma à gɛ̀ɛ à yã ònnɛɛ?

\VS{25}Akũ Mikaya wèa à pì: Ĩni dↄ̃ zĩ kũ n bàa lɛ̀ n gɛ utɛ kpɛ́nɛn.

\VS{26}Akũ Isarailanↄ kína pì: À Mikaya kũ à tá kãao wɛ̃tɛ kína Amↄ kũ ma nɛ́ Yoasio kĩnaa,

\VS{27}á ońnɛ ma pì ò a da kpɛ́siran, ògↄ̃ burodi kpáa kũ ío fítifiti ari mà gɛ́ suo aafia.

\VS{28}Akũ Mikaya pì: Tó n gɛ n su aafia, séde adi kɛ Dikiri mɛ́ à yã ò ma gãiro. Akũ Mikaya ɛ̀ra à pì: Asa á baadi pínki ma yã pìi màa?


\par }{\SH Ahabu gana zaa Ramↄ Giliada
\par }
{\PP \VS{29}Isarailanↄ kína kũ Yudanↄ kína Yosafatao gɛ̀ɛ Ramↄ Giliada.

\VS{30}Akũ Isarailanↄ kína pì Yosafatanɛ: Mani ma zĩda litɛ mà si zĩ̀n. Mↄkↄ̃n sↄ̃, ǹgↄ̃ kú la kũ n kíble'utao dana. Akũ Isarailanↄ kína a zĩda lìtɛ à sì zĩ̀n.

\VS{31}Siria kína gĩnakɛ sↄ̃ à ò a sↄ̃go don'arɛde gbɛ̃nↄn baraakuri awɛɛplanↄnɛ à pì: Àsun arɛ dↄ gbɛ̃kea zĩ̀nlo, bee dímɛ, séde Isarailanↄ kína ado.

\VS{32}Kũ sↄ̃go don'arɛde pìnↄ Yosafata è, òtɛn da Isarailanↄ kínamɛ. Kũ ò sↄ̃ dàa, akũ Yosafata wiki lɛ̀.

\VS{33}Kũ ò è Isarailanↄ kínanlo, akũ ò a tò gwe.


\par }{\PP \VS{34}Kũ gbɛ̃ke kàa gbàrɛ, akũ à gɛ̀ɛ à Isarailanↄ kína pà, à gɛ̃̀ a mↄ̀'uta pɛkɛrɛki dagura. Akũ à pì a sↄ̃godenɛ: Ǹ sↄ̃ lɛ́ litɛ ò bo zĩ̀n, ò ma kĩnnamɛ gwe.

\VS{35}Zĩ̀i pì gbãna kpà zĩ birea, akũ ò kína pì kũkũna a sↄ̃go gũn, ò arɛ dↄ̀ Sirianↄa. Gu kũ ò a kĩ̀nnan pì tɛn aru bo àtɛn kↄ́tɛ sↄ̃go gũn. Zĩ pìia ↄkↄsin à gà.

\VS{36}Kũ ifãntɛ̃ tɛn gɛ̃ kpɛ́n, zĩ̀karinↄ wiki kàkara ò pì, baadi tá a bùsun ari a bɛ wɛ̃tɛn.

\VS{37}Lɛn kína pìi gà lɛ, akũ ò a gɛ̀ɛ sɛ̀ ò sùo Samaria ò a vĩ̀.

\VS{38}Ò a sↄ̃go pìpi Samaria íkakia, gu kũ karuanↄ dì zú on, akũ gbɛ̃danↄ sù ò a aru sã̀sã lákũ Dikiri ò nà.


\par }{\PP \VS{39}Ahabu yã kparanↄn kú Isarailanↄ kínanↄ gĩayãkɛna takadan, yã kũ à kɛ̀nↄ pínki kũ kpɛ́ kũ à bò kũ wisa sakaao kũ wɛ̃tɛ kũ à kɛ̀kɛ à kàtɛnↄ.

\VS{40}Kũ Ahabu gà, akũ a nɛ́ Azia vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.


\par }{\SH Yudanↄ kína Yosafata
\par }
{\PP \VS{41}Isarailanↄ kína Ahabu kíblena wɛ̃̀ siikↄ̃de gũnn Asa nɛ́ Yosafata kɛ̀ Yudanↄ kína ũ.

\VS{42}A wɛ̃̀ baraakuri awɛɛsↄↄrode gũnn à kɛ̀ kína ũ, akũ à kí blè Yurusalɛmu wɛ̃̀ baraasↄↄro. A da tↄ́n Azuba, Sili nɛ́mɛ.

\VS{43}À zɛ̀ kũ a de Asa yãkɛnanↄ zɛ́ sĩnda pínki gũn, adi pãnɛro, à yã kũ Dikiri yeii kɛ̀. Bee kũ abireo adi tãnagbagbaki kũ ò bònↄ gbororo. Ò kpɛ́ òtɛn sa oa òtɛn turaretiti kpáta gwe.


\par }{\PP \VS{44}Yosafata kũ Isarailanↄ kínao kú kũ kↄ̃o aafia.

\VS{45}A yã kparanↄn kú Yudanↄ kínanↄ gĩayãkɛna takadan, a nɛ́gↄ̃gbɛ̃kɛyãnↄ kũ zĩ̀ kũ à kànↄ pínki.

\VS{46}Tãnagbagbaki karua kpara kũ ò gↄ̃̀ a bùsun zaa a de Asa gↄrↄanↄ, à pɛ̀ḿma gↄ̃gbɛ̃nↄ kũ nↄgbɛ̃nↄo ń pínki.

\VS{47}Ɛdↄmu bùsu kína vĩ gↄrↄ birearo, séde gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ kũ Yudanↄ kína dìtɛ.


\par }{\PP \VS{48}À gó'itɛ lagatabↄnↄ kɛ̀ de ò gɛ́ wura sɛ́ Ofi, ama odi le ò bo kũ táo ísiralaro, zaakũ gó pìnↄ wìwi zaa Ɛziↄ̃ Gɛba.

\VS{49}Gↄrↄ birean Ahabu nɛ́ Azia pì Yosafatanɛ à tó a gbɛ̃nↄ da ísira musu kũ a gbɛ̃nↄ lɛɛlɛ, ama Yosafata dí wero.

\VS{50}Kũ Yosafata gà, ò a mira kpàkũsũ kũ a dizinↄ a dizi Dauda wɛ̃tɛn, akũ a nɛ́ Yoramu vùtɛ a gɛ̃nɛ ũ.


\par }{\SH Isarailanↄ kína Azia
\par }
{\PP \VS{51}Yudanↄ kína Yosafata kíblena wɛ̃̀ gɛ̃ro awɛɛplade gũnn Ahabu nɛ́ Azia kɛ̀ Isarailanↄ kína ũ Samaria, à kí blè wɛ̃̀ pla.

\VS{52}À yã kũ Dikiri yeiro kɛ̀ à zɛ̀ kũ a de kũ a dao yão kũ dↄ Nɛbati nɛ́ Yeroboamu kũ à Isarailanↄ dà durunnakɛnan yão.

\VS{53}À dò Baalii, à a gbàgba, akũ à Dikiri Isarailanↄ Luda pↄ fɛ̃̀nɛ lákũ a de kɛ̀ nà.


\par }