\NormalFont\ShortTitle{1 KƆRINTIDENƆ}

{\MT KƆRINTIDENƆ TAKADA KAAKU

\par }{\IO Kↄrinti Yesudenↄ kↄ̃kɛ̃kɛ̃kↄ̃anaa 1:1-4:21

\par }{\IO Kↄrinti Yesudenↄ durunnakɛnaa 5:1-7:40

\par }{\IO Ògↄ̃ kú kũ laakariio gↄ̃na ń zĩdanɛ yã musu 8:1-11:1

\par }{\IO Donyĩkɛnaa 11:2-14:40

\par }{\IO Gɛ̀nↄ vunaa 15:1-15:58

\par }{\IO Pↄlu fↄkpammanaa 16:1-16:24



\par }\ChapOne{1}{\SH Pↄlu fↄkpana Kↄrintidenↄa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Makũ Pↄlu kũ Luda ma sisi à ma sɛ lákũ à yei nà, ma gↄ̃ Kirisi Yesu zĩ̀ri ũ. Makũ kũ ó gbɛ̃ndo Sↄsↄtɛnɛo,

\VS{2}ókↄ̃nↄ mɛ́ o takada dí kɛ̃̀ sↄsi gbɛ̃ kũ ò kú Kↄrintinↄnɛ. Luda á sísi a gbɛ̃nↄ ũ, á kunna adona Kirisi Yesu gũn lɛɛlɛ kũ gbɛ̃ kũ òdigↄ̃ ó Dikiri Yesu Kirisi pì sísi gu sĩnda pínki gũnnↄo, ókↄ̃nↄ kũ ó Dikiri dokↄ̃nↄnↄ.

\VS{3}Luda ó De kũ Dikiri Yesu Kirisio gbɛ̃kɛ kɛárɛ, à á gba aafia.


\par }{\PP \VS{4}Madìgↄ̃ Luda sáabu kɛ gↄrↄ sĩnda pínki á yã musu gbɛ̃kɛ kũ à kɛ̀árɛ á kunna Kirisi Yesu gũn yãi.

\VS{5}Kunna a gũn pↄ́ sĩnda pínki kàraárɛ, yã'ona sĩnda pínki kũ dↄ̃na sĩnda pínkio,

\VS{6}zaakũ ó Kirisi yã'onaárɛ zĩni pɛ̀tɛ á gũn,

\VS{7}akũ Luda Nini gba ke dí kĩaáwaro, gↄrↄ kũ á wɛ́ dↄ ó Dikiri Yesu Kirisi a zĩda mↄnaai.

\VS{8}Ó Dikiri Yesu Kirisi ni tó à zɛ gbãna ari gↄrↄ lɛ́ ká, de àgↄ̃ kun taari sari a sugↄrↄ zĩ.

\VS{9}Luda náani vĩ. Àkũ mɛ́ à á sísi, a gↄ̃ kↄ̃ gbɛ̃ ũ kũ a Nɛ́ Yesu Kirisi ó Dikirio.


\par }{\SH Kↄrinti Yesudenↄ kɛ̃kɛ̃kↄ̃anaa
\par }
{\PP \VS{10}Ma gbɛ̃nↄ, ma naárɛ ó Dikiri Yesu Kirisii, àgↄ̃ lɛ́dokↄ̃nↄ vĩ kũ kↄ̃o á pínki, de kɛ̃kɛ̃kↄ̃ana le à láka á tɛ́, à kↄ̃ kũ kũ laasun dokↄ̃nↄo kũ nɛ̀sɛ mɛ̀n doo.

\VS{11}Ma gbɛ̃nↄ, ma mà Koloe bedenↄ lɛ́i kũ yãkete kú á tɛ́.

\VS{12}Lákũ ma mà nàn dí: Á gbɛ̃kenↄ pì, ò zɛ̀ kũ Pↄluo. Gbɛ̃kenↄ pì, ò zɛ̀ kũ Apoloo. Gbɛ̃kenↄ pì, ò zɛ̀ kũ Pitao. Gbɛ̃kenↄ pì dↄ, ò zɛ̀ kũ Kirisio.

\VS{13}Kirisi kɛ̃kɛ̃kↄ̃anan yá? Ò Pↄlu pà lía á yãin yá? A da'itɛ kɛ̀ kũ Pↄlu tↄ́on yá?

\VS{14}Ma Luda sáabu kɛ̀, kũ mádi á gbɛ̃ke da'itɛ kɛro, séde Kirisipu kũ Gayusio baasiro.

\VS{15}Lákũ à de lɛ nà gbɛ̃ke ni le à o a da'itɛ kɛ̀, a gↄ̃ ma ìba ũro.

\VS{16}Ee, ma Sɛtɛfana bedenↄ da'itɛ kɛ̀ dↄ. Abire baasiro, tó ma gbɛ̃ pãnde da'itɛ kɛ̀, adi dↄmagu doro.

\VS{17}Kirisi dí ma zĩ gbɛ̃ da'itɛkɛna yãiro, séde a baaru nna kpanaa. Adi kɛ kũ yãdↄ̃naonlo, de a gana lía sún kɛ pãro yãimɛ.


\par }{\SH Kirisi bi Luda ↄ̃ndↄ̃ kũ a gbãnaomɛ
\par }
{\PP \VS{18}Kirisi gana lía bi mìsariyãmɛ gbɛ̃ kũ òtɛn sãtɛnↄnɛ. Ókↄ̃nↄ kũ Luda tɛni ó sura banↄ sↄ̃, à dewɛrɛ a gbãna ũ.

\VS{19}À kɛ̃na Luda yãn ò pì:

\par }{\Q Mani ↄ̃ndↄ̃rinↄ ↄ̃ndↄ̃ mì dɛ,

\par }{\Q mani wɛ́zɛ̃rinↄ wɛ́zɛ̃ kɛ pã.


\par }{\MM \VS{20}Ɔ̃ndↄ̃ri kú mámɛɛ? Takadadↄ̃ri kú mámɛɛ? Andunia tera díkĩna yãpinkidↄ̃ri kú mámɛɛ? Luda dí andunia ↄ̃ndↄ̃ ditɛ mìsariyã ũroo?

\VS{21}Luda ↄ̃ndↄ̃ gũn, adi tó andunia gbɛ̃nↄ a dↄ̃ kũ ń zĩda ↄ̃ndↄ̃oro. À kɛ̀nɛ à gbɛ̃ kũ òtɛni a náani kɛnↄ sura ba waazi kũ ò dìtɛ mìsariyã ũ pìi gãi.

\VS{22}Yudanↄ ye dabodaboyãi, Girikinↄ dì ↄ̃ndↄ̃ wɛtɛ.

\VS{23}Ókↄ̃nↄ sↄ̃, Kirisi gana lía kpàkpan ótɛn kɛ, akũ àdi tó Yudanↄ kpágula, buri pãndenↄ dì pi mìsariyãmɛ,

\VS{24}ama gbɛ̃ kũ Luda ń sísi à ń sɛ́nↄ, Yudanↄ kũ Girikinↄ ń pínki, Kirisi deńnɛ Luda gbãna kũ a ↄ̃ndↄ̃o ũ.

\VS{25}Luda mìsarikɛ pì de bisãsiri ↄ̃ndↄ̃la. Luda gbãnasarikɛ pì de bisãsiri gbãnala.


\par }{\PP \VS{26}Ma gbɛ̃nↄ, à gwa lákũ á de nà gↄrↄ kũ Luda á sísi. Dakenↄ kĩnaa á daside ↄ̃ndↄ̃ro, á paride gbãnade ũro, á paride kínɛ ũro.

\VS{27}Luda gbɛ̃ kũ ò de andunia mìsaride ũnↄ sɛ̀ de à wé'i dao ↄ̃ndↄ̃rinↄa. À gbɛ̃ kũ ò de andunia gbãnasaride ũnↄ sɛ̀ de à wé'i da gbãnadenↄa.

\VS{28}À gbɛ̃ kũ andunia ń dítɛ kpɛdenↄ ũ, kũ òdi ń ń gya bo akũsↄ̃ ń yã dìgↄ̃ kunlonↄ sɛ̀ de à gbɛ̃ kũ ń yã dìgↄ̃ kunnↄ kɛ kpɛdenↄ ũ,

\VS{29}de gbɛ̃ke sún le à ĩa dã Luda arɛro.

\VS{30}Ákↄ̃nↄ sↄ̃, Luda tò á kú Kirisi Yesu gũn, akũ à gↄ̃̀ ó ↄ̃ndↄ̃ ũ. Kunna Kirisi pìi gũn Luda tò yã bò kũoo nna, ó kunna adona, akũsↄ̃ à ó sura bà.

\VS{31}À yã mɛ́ à tò lákũ à kɛ̃na Luda yãn nà, tó gbɛ̃ ye à ĩa dã, à dã Dikiri yã musu.




\par }\Chap{2}{\SH Kirisi kũ a gana lía yão
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma gbɛ̃nↄ, kũ ma su á kĩnaa, ma su Luda yã kpàkpa kɛárɛmɛ, adi kɛ ma su ↄ̃ndↄ̃ gbãna ke lɛ́nna kɛárɛnlo.

\VS{2}Ma zɛo kũ mani yãke oárɛro, séde Yesu Kirisi yã baasiro, atɛ̃nsa a gana lía yã.

\VS{3}Ma suna á kĩnaa gũn ma su kũ swɛ̃̀vĩnaao kũ vĩnao kũ lukalukanaao.

\VS{4}Ma waazikɛnaa gũn matɛn yã o kũ lɛ́nnao ke kũ ↄ̃ndↄ̃oro. Ma ò kũ Luda Nini gbãna mↄárɛnaaomɛ,

\VS{5}de á ludanaanikɛna sún bo bisãsiri ↄ̃ndↄ̃ gũnlo, sé Luda gbãna gũn.


\par }{\SH Ɔ̃ndↄ̃ kũ Luda Nini dì dańnɛ
\par }
{\PP \VS{6}Bee kũ abireo odì ↄ̃ndↄ̃yã o gbɛ̃ kàsaranↄnɛ. Adi kɛ andunia tera díkĩna ↄ̃ndↄ̃ ke a gbãnade kũ ń gbãna tɛn lákanↄ pↄ́nlo.

\VS{7}Luda ↄ̃ndↄ̃n ótɛni o, a pↄyenyĩna kũ à utɛna yã pìi. À gĩnakɛ à dìtɛ ó gakuri lena yãi zaade adi andunia kátɛro.

\VS{8}Andunia tera díkĩna gbãnade ke ↄ̃ndↄ̃ pì dↄ̃ro. Tó ò dↄ̃mɛ yã, de odi Dikiri gakuride pá líaro.

\VS{9}Lákũ à kɛ̃na Luda yãn nà ò pì:

\par }{\Q Pↄ́ kũ wɛ́ dí ero, akũsↄ̃ sã dí maro,

\par }{\Q a laasun dí gɛ̃ gbɛ̃ke swɛ̃̀ɛ gũnlo,

\par }{\Q àkũ Luda a soru kɛ̀ gbɛ̃ kũ ò yeinↄnɛ.


\par }{\MM \VS{10}Luda mↄ̀wɛrɛ kũ a Nini gbãnao, zaakũ a Nini pì yã sĩnda pínki tàasikana, bee kũ Luda asiri zↄ̃kↄ̃nↄ.


\par }{\PP \VS{11}Gbɛ̃ke a dake nɛ̀sɛgũnyã dↄ̃ro, tó adi kɛ a nini kũ à kú a gũn baasiro. Lɛmɛ dↄ gbɛ̃ke Luda nɛ̀sɛgũnyã dↄ̃ro, tó adi kɛ Luda pì Nini baasiro.

\VS{12}Andunia dí ninin o lèro, Nini kũ à bò Luda kĩnaan o lè, de ò gba kũ Luda dàwɛrɛ dↄ̃.

\VS{13}Yã kũ ótɛni on gwe, adi kɛ yã kũ bisãsiri ↄ̃ndↄ̃ dì dańnɛnlo, yã kũ Luda Nini dì dańnɛmɛ. Lɛn odì Luda Nini yã bↄkↄtɛ gbɛ̃ kũ ò Luda Nini vĩnↄnɛ lɛ.

\VS{14}Andunia gbɛ̃ dì Luda Nini yãnↄ síro, zaakũ à denɛ mìsariyã ũmɛ. Ani fↄ̃ à a mì dↄ̃ sero, zaakũ Luda Nini pì gbãnan òdi a yãzɛ dↄ̃o.

\VS{15}Gbɛ̃ kũ Luda Nini dì donɛ arɛ dì yã sĩnda pínki zɛ́ dↄ̃, gbɛ̃ke sↄ̃ à zɛ́ vĩ à a vãni boro.

\VS{16}À kɛ̃na Luda yãn ò pì: Dí mɛ́ à Dikiri nɛ̀sɛ dↄ̃ gbasa à lɛ́ daaa? Ama ókↄ̃nↄ ó Kirisi nɛ̀sɛ vĩ.




\par }\Chap{3}{\SH Zĩkɛna Ludanɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma gbɛ̃nↄ, mádi fↄ̃ mà yã òárɛ lákũ madì o gbɛ̃ kũ Luda Nini dońnɛ arɛnↄnɛ bàro, akũ ma òárɛ lán andunia gbɛ̃nↄ bà, zaakũ nɛ́kpãntɛ̃nↄn á ũ Kirisi gũn.

\VS{2}Vĩn ma kpàáwa, adi kɛ pↄ́ lomadenlo, zaakũ ádi ká kↄ̀ro. Bee kũ terao ádi káro,

\VS{3}zaakũ dàdenↄn á ũ ari tera. Lákũ á zãkↄ̃gu nà, akũsↄ̃ á yãkete vĩ, dàdenↄn á ũroo? Á dà mɛ́ à doárɛ arɛ.

\VS{4}Kũ á gbɛ̃ke pì a zɛ kũ Pↄluo, akũ gbɛ̃ pãnde pì a zɛ kũ Apoloo, á kú kũ á dàaon gweroo?

\VS{5}Dín Apolo ũu? Dín Pↄlu ũu? Zĩkɛrinↄn ó ũ, akũ a Kirisi náani kɛ̀ ó gãi. Ó baadi tɛn zĩ kũ Dikiri dànɛ kɛmɛ.

\VS{6}Ma pↄ́ tↄ̃̀, Apolo í kànɛ, akũ Luda tò à gbã̀.

\VS{7}Lɛmɛ pↄ́tↄ̃ri kũ íkariio de pↄ́ke ũro, sé Luda kũ àdi tó à gbã.

\VS{8}Pↄ́tↄ̃ri kũ íkariio lɛɛlɛmɛ. Ń baadi ni a àre le a zĩ lɛ́mmɛ.

\VS{9}Luda zĩkɛri dakenↄn ó ũ. Luda búgbɛɛn á ũ, Luda kpɛ́n á ũ.


\par }{\PP \VS{10}Gba kũ Luda kɛ̀mɛnɛ mɛ́ à tò ma ɛ̃ pɛ̀tɛ lán ɛ̃bori gonide bà, akũ gbɛ̃ pãnde sù àtɛn kpɛ́ pì bo. Baadi laakari kɛ a kpɛ́bonaaa,

\VS{11}zaakũ gbɛ̃ke ni fↄ̃ à ɛ̃ ke pɛ́tɛ doro, sé ɛ̃ kũ à pɛtɛna Yesu Kirisi ũ baasiro.

\VS{12}Tó gbɛ̃ kpɛ́ pìi dↄ̀ kũ wuraao ke andurufu ke gbɛ̀ bɛ̀ɛrɛde ke tó à dↄ̀ kũ lío ke lá ke sɛ̃̀ɛ,

\VS{13}baadi zĩ yãpura ni bo gupuraa. Oni e yãkpatɛkɛgↄrↄ zĩ, zaakũ gu ni dↄ kũ tɛ́omɛ, oni baadi zĩ taka gwa tɛ́ pìi gũn.

\VS{14}Tó gbɛ̃ zĩ kũ à kɛ̀ɛ bò tɛ́n aafia, ade ni àre le.

\VS{15}Tó gbɛ̃ zĩ tɛ́ kũ̀, ani kisira le, ade ni bo ↄkori lákũ òdi bo tɛ́n nà.


\par }{\PP \VS{16}Á dↄ̃ kũ Luda kpɛ́n á ũ, Luda Nini kú á gũnloo?

\VS{17}Tó gbɛ̃ Luda kpɛ́ pìi yàka, Luda ni ade kakatɛ, zaakũ kpɛ́ pì kunna adonamɛ, akũsↄ̃ ákↄ̃nↄmɛ kpɛ́ pì ũ.


\par }{\PP \VS{18}Gbɛ̃ke sún a zĩda sãtɛro. Tó á gbɛ̃ke tɛni a zĩda ditɛ andunia díkĩna ↄ̃ndↄ̃ri ũ, à gↄ̃ńnɛ mìsaride ũ de à le à ↄ̃ndↄ̃ kũ.

\VS{19}Zaakũ andunia díkĩna ↄ̃ndↄ̃ de Ludanɛ mìsariyã ũmɛ. À kɛ̃na Luda yãn ò pì: Àdi ↄ̃ndↄ̃rinↄ kũ ń wɛ́zɛ̃ gũn.

\VS{20}À kɛ̃na dↄ: Dikiri dↄ̃ kũ ↄ̃ndↄ̃rinↄ laasun pã.

\VS{21}Abire yãi gbɛ̃ke sún ĩa dã bisãsiri yã musuro. Pↄ́ sĩnda pínki bi á pↄ́mɛ:

\VS{22}Pↄlu, Apolo, Pita, andunia, wɛ̃̀ndii, ga, tera pↄ́nↄ, zia pↄ́nↄn yá, ń pínki bi á pↄ́mɛ.

\VS{23}Ákↄ̃nↄ sↄ̃, Kirisi pↄ́n á ũ, Kirisi sↄ̃ bi Luda pↄ́mɛ.




\par }\Chap{4}{\SH Kirisi zĩ̀rinↄ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abire yãi à ó gwa Kirisi zĩkɛrinↄ ũ, Luda asiriyã gwàrinↄ ũ.

\VS{2}À kũ̀ gwàrinↄ gↄ̃ náani vĩ.

\VS{3}Tó ákↄ̃nↄ ke bisãsiri yãkpatɛkɛrinↄ ma taari è, yã pãmɛ ma kĩnaa. Madì ma zĩda manakɛna ke vãnikɛna boro.

\VS{4}Yãke tɛni ma swɛ̃̀ vĩro, ama abirekũ ni ma boro, Dikirin ma yãkpatɛkɛri ũ.

\VS{5}Abire yãi àsun gĩnakɛ à gbɛ̃ke taari le Dikiri sugↄrↄ ãro. Àkũmɛ ani gu pu pↄ́ kũ à utɛna gusiraaa à nɛ̀sɛ yã bo gupuraa. Zĩ kũ̀a baadi ni ma lákũ Luda ni a sáabu kpá nà.


\par }{\PP \VS{6}Yã kũ ma òárɛ dínↄ, ma ò makũ kũ Apoloo yã musumɛ de àgↄ̃ yã díkĩna dↄ̃: Òsun vĩ Luda yãlaro. Á gbɛ̃ke sún ĩa dã à zɛ kũ gbɛ̃ doo, à bo gbɛ̃ do kpɛro.

\VS{7}Bↄ́ ń deońlaa? Ń pↄ́ke vĩ n zĩdanɛ, kũ odi n gbaro yá? Ò n gba, akũ ntɛn ĩa dã lákũ odi n gbaro bà yá?

\VS{8}A kãn gwe kↄ̀ yá? A kɛ ↄgↄdenↄ ũn gwe kↄ̀ yá? Átɛn kí ble ó sarin gwe yá? Má ye àgↄ̃ kí ble, ògↄ̃ lɛɛlɛ.

\VS{9}Zaakũ ma è ókↄ̃nↄ Luda zĩ̀rinↄ, Luda ó dítɛ zã lán gbɛ̃ kũ òdi ń dɛ pari wára bàmɛ. Gu sĩnda pínki gbɛ̃nↄ wɛ́ fĩ̀wá, malaikanↄ kũ bisãsirinↄ ń pínki.

\VS{10}O gↄ̃ mìsaridenↄ ũ Kirisi yãi, akũ kunna Kirisi pìi gũn á de ↄ̃ndↄ̃rinↄ ũroo? Ó busana akũ á gbãna vĩroo? Ó kpebona akũ á kpetanaroo?

\VS{11}Ari tera nà kũ ímio tɛni ó dɛ, ó tɛ́ punsi, o gↄ̃ pↄ́gbɛ̃nanↄ ũ, bɛsaridenↄ ũ.

\VS{12}Odì zĩ gbãna kɛ ari ò kpasa. Tó ò ó ká, odì sa mana ońnɛmɛ. Tó ò wari dↄ̀wá, odì mɛna fↄ̃.

\VS{13}Tó ò ó sↄ̃sↄ̃, odì kútɛ kɛńnɛmɛ. Ari tera òtɛni ó ditɛ andunia bↄtↄ pↄ́nↄ ũ, gbɛ̃ sĩnda pínki bìsa ũ.


\par }{\PP \VS{14}Matɛn yã dí oárɛ wé'idanaáwa yãinlo. Matɛni á gba laakari ma nɛ́ yenyĩdenↄ ũmɛ.

\VS{15}Bee tó Kirisi gũn á gwàrinↄ kà gbɛ̃nↄn ũgbangba, á de'ina dasiro. Makũ mɛ́ ma á í kũ Kirisi Yesu baarunnakpanaárɛo, akũ á kú a gũn.

\VS{16}Abire yãi matɛn kútɛ kɛárɛ, àgↄ̃ ma kɛna kɛ.

\VS{17}Abire yãi ma a nɛ́ yenyĩde Timↄti zĩ̀áwa. Àpi bi náanidemɛ Dikiri gũn, àkũ mɛ́ ani ma kunna Kirisi gũn yãkɛna dↄágu. Yã kũ madì da sↄsi gbɛ̃nↄnɛ wɛ̃tɛ kũ wɛ̃tɛon gwe.

\VS{18}Á gbɛ̃kenↄ tɛn ĩa dã, lákũ mani su á gwaro bà.

\VS{19}Tó Dikiri wè, mani su á gwa tera, mani ĩadãrii pìnↄ gbãna lɛ́ e, adi kɛ ń yã'onaa adonlo.

\VS{20}Zaakũ kpata kũ à bò Luda kĩnaa bi yã'ona yãnlo, gbãnamɛ.

\VS{21}Á yei deramɛɛ? Mà suái kũ gòon yá, ke mà su kũ yenyĩo kũ nɛ̀sɛyĩdaomɛ?




\par }\Chap{5}{\SH Pãpãkɛna Yesudenↄ tɛ́
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma mà pãpãkɛnaa gɛ̃̀ á tɛ́, yã kũ a taka kú bee kifirinↄ tɛ́ sero. Ò pì, á gbɛ̃nↄ doke a de nↄ wɛ̀tɛ.

\VS{2}Akũ átɛn ĩa dã yá? À kũ̀ á nɛ̀sɛɛ yaka, à gbɛ̃ kũ à yã pìi kɛ̀ bo á tɛ́.

\VS{3}Bee tó má kú kãáoro, ma nini kú kãáo, akũ ma yãkpatɛ kɛ̀ kũ gbɛ̃ kũ à yã pìi kɛ̀ɛo gↄ̃̀nↄ lákũ ò pi má kú gwe bà.

\VS{4-5}Tó a kↄ̃ kàkara, tó ó Dikiri Yesu gbãna kú kãáo, tó ma nini kú kãáo, à gbɛ̃ pì kpá Setanwa kũ ó Dikiri Yesu tↄ́o, de a dà kakatɛ, a nini le à bo aafia Dikiri sugↄrↄ zĩ.


\par }{\PP \VS{6}Á ĩadãna manaro. Á dↄ̃ kũ lùbɛnɛ fíti dì flawadɛna zↄ̃kↄ̃ sɛ́roo?

\VS{7}À lùbɛnɛ zĩ kↄ́tɛ, á gↄ̃ flawa dufu ũ a lùbɛnɛɛ sari, lákũ à kↄ̃ sìo àgↄ̃ de nà, zaakũ Kirisi gà ó Vĩnla sãnɛ bↄ̀rↄ ũmɛ.

\VS{8}A yã mɛ́ à tò ògↄ̃ kun Burodi Futɛnasari dikpɛkɛrinↄ ũ yãpura gũn kũ nɛ̀sɛpurao. Òsungↄ̃ kun lùbɛnɛ zĩ dikpɛkɛrinↄ ũ manafiki kũ yãvãnikɛnaao gũnlo.


\par }{\PP \VS{9}Takada kũ ma kɛ̃̀árɛ gũn ma pì, àsun kakara kũ pãpãkɛrinↄoro.

\VS{10}Adi kɛ andunia dí pãpãkɛrinↄ ke wãkũdenↄ kũ gbɛ̃blerinↄ ke tãnagbagbarinↄnlo, zaakũ tó gbɛ̃ díkↄ̃nↄmɛ, séde áni bo andunia gũn.

\VS{11}Oi, ma òárɛ gbɛ̃ kũ ò pì ó gbɛ̃mɛ, akũsↄ̃ à de pãpãkɛri ke wãkũde ke tãnagbagbari ke gbɛ̃yakari ke wɛ̃dɛri ke gbɛ̃bleri ũ, àsun kakara kãaoro, àsun ↄ kakara kãao sero.

\VS{12}Ma bàka ũgba kũ yãgↄ̃gↄ̃na kũ Yesusaridenↄoo? Á zĩda gbɛ̃nↄ mɛ́ à kↄ̃ sìo à yã gↄ̃gↄ̃ kũńworoo?

\VS{13}Luda mɛ́ ani yãkpatɛ kɛ kũ Yesusaridenↄo. À gbɛ̃ vãni pì bo á tɛ́.




\par }\Chap{6}{\SH Yãkpatɛkɛna kũ kↄ̃o
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tó á gbɛ̃ke yã vĩ kũ a Yesude dakeo, bↄ́yãi àdi gɛ́ yãkpatɛ kɛ kũ adeo Luda gbɛ̃nↄ kĩnaaroo, sé ludadↄ̃risarinↄ kĩnaa?

\VS{2}Á dↄ̃ kũ Luda gbɛ̃nↄ mɛ́ oni yãkpatɛ kɛ kũ anduniaoroo? Lákũ ákↄ̃nↄ mɛ́ áni yãkpatɛ kɛ kũ anduniao nà, ádi ká à yãketenↄ gↄ̃gↄ̃roo?

\VS{3}Á dↄ̃ kũ ókↄ̃nↄ mɛ́ óni yãkpatɛ kɛ kũ malaikanↄoroo? Oni andunia díkĩna pↄ́ o dↄ yá?

\VS{4}Tó á yã bire taka gↄ̃gↄ̃na vĩ, áni gbɛ̃ kũ ò de sↄsi gbɛ̃nↄnɛ pↄ́ke ũronↄ sɛ́ yãgↄ̃gↄ̃rinↄ ũ yá?

\VS{5}Ma abirekũ ò de mà wé'i daáwa yãimɛ. Á gbɛ̃ke vĩ á tɛ́ kũ a ↄ̃ndↄ̃ kà à a gbɛ̃nↄ yã gↄ̃gↄ̃ńnɛroo?

\VS{6}Séto á gbɛ̃ do a gbɛ̃dake sísi yãkpatɛa Yesusaridenↄ kĩnaa yá?

\VS{7}Lákũ á yã vĩ kũ kↄ̃o nà, a zã yãa kↄ̀ mámmam. Bↄ́yãin áni we ò á taki kɛroo? Bↄ́yãin áni tó ò á bleroo?

\VS{8}Ákↄ̃nↄ adì gbɛ̃ taki kɛ, adì gbɛ̃ ble, bee á kↄ̃ tɛ̃nɛ.

\VS{9}Á dↄ̃ kũ gbɛ̃ vãninↄ ni gɛ̃ kpata kũ à bò Luda kĩnaa gũnloo? Àsun á zĩda sãtɛro, pãpãkɛrinↄ ke tãnagbagbarinↄ ke zinakɛrinↄ ke gↄ̃gbɛ̃ karuanↄ ke gbɛ̃ kũ òdi wútɛ kũ ń gↄ̃gbɛ̃ dakeonↄ

\VS{10}ke kpãninↄ ke wãkũdenↄ ke wɛ̃dɛrinↄ ke gbɛ̃yakarinↄ ke gbɛ̃blerinↄ, ń gbɛ̃ke ni gɛ̃ kpata kũ à bò Luda kĩnaa gũnlo.

\VS{11}Á gbɛ̃kenↄ de lɛmɛ yã, akũ a zú ò, a gↄ̃ Luda pↄ́ ũ, Luda tò yã bò kãáo nna kũ Dikiri Yesu Kirisi tↄ́o kũ ó Luda Nini gbãnao.


\par }{\SH Ò pãpãkɛna tó
\par }
{\PP \VS{12}Adì pi, á yã sĩnda pínki kɛna zɛ́ vĩmɛ. Ama yãkenↄ àre vĩro. Adì pi, á yã sĩnda pínki kɛna zɛ́ vĩmɛ. Ama àsun tó yãke bà káárɛ á yĩnlo.

\VS{13}Adì pi dↄ, pↄ́ble bi nɛ̀sɛ pↄ́mɛ, akũsↄ̃ nɛ̀sɛ bi pↄ́ble pↄ́mɛ. Bee kũ abireo Luda ni ń pínki kakatɛ. Mɛ̀ bi pãpãkɛbↄnlo, Dikiri pↄ́mɛ, akũsↄ̃ Dikiri mɛ́ à mɛ̀ɛ pìi gwàri ũ.

\VS{14}Luda ó Dikiri bò gan, akũsↄ̃ ani ó bo gan kũ a gbãnao.

\VS{15}Á dↄ̃ kũ á mɛ̀ mɛ́ à Kirisi mɛ̀gunↄ ũroo? Oni Kirisi mɛ̀gu sɛ́ ò kɛ karua mɛ̀gu ũn yá? Oi!

\VS{16}Á dↄ̃ kũ gbɛ̃ kũ à kàkara kũ karuao kɛ̀ kãao mɛ̀ɛ dokↄ̃nↄ ũnloo? À kɛ̃na Luda yãn ò pì, ń gbɛ̃nↄn pla ni gↄ̃ mɛ̀ do ũ.

\VS{17}Gbɛ̃ kũ à kàkara kũ Dikirio kɛ̀ kãao mɛ̀n do Nini gũn.

\VS{18}À kɛ̃kↄ̃a kũ pãpãkɛnaao. Durunna pãnde kũ gbɛ̃ dì kɛ pínki bàka kú kũ a mɛ̀ɛoro. Pãpãkɛri sↄ̃, àdi durunna kɛ a mɛ̀ɛnɛmɛ.

\VS{19}Á dↄ̃ kũ á mɛ̀ mɛ́ à Nini kũ Luda á gbá, kũ à kú á gũn kpɛ́ ũroo? Ákↄ̃nↄ á á zĩda vĩro,

\VS{20}Luda á lú, à fĩnaa bò. Abire yãi à Luda tↄ́ bo kũ á mɛ̀ɛo.




\par }\Chap{7}{\SH Nↄsɛnaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Takada kũ a kɛ̃̀ yã musu, à manamɛ gↄ̃gbɛ̃ gↄ̃ kun nↄ sari.

\VS{2}Ama kũ pãpãkɛna dàgula yãi, gↄ̃gbɛ̃ sĩnda pínki gↄ̃ a nↄ vĩ, nↄgbɛ̃ sĩnda pínki gↄ̃ a gↄ̃ vĩ.

\VS{3}Gↄ̃gbɛ̃ gↄ̃ pↄ́ kũ à kↄ̃ sìo kɛ a nanↄnɛ. Nↄgbɛ̃ gↄ̃ kɛ a zãnɛ lɛ se dↄ.

\VS{4}Nↄgbɛ̃ mɛ̀ kun a zĩda pↄ́ ũro, sé a zã pↄ́ ũ. Lɛmɛ dↄ gↄ̃gbɛ̃ mɛ̀ kun a zĩda pↄ́ ũro, sé a nanↄ pↄ́ ũ.

\VS{5}Àsun gíkↄ̃nɛro, séde a màkↄ̃nɛ de à laakari dↄ aduakɛnaaa gĩa, gbasa à á kɛna kɛ, de Setan sún ↄ̃ndↄ̃ kɛárɛ à fu mɛnaaro yãi.

\VS{6}Lɛ́n ma dàáwa, adi kɛ tilasinlo.

\VS{7}Má ye gbɛ̃ sĩnda pínki gↄ̃ de lán ma bà, ama baadi kũ a gba kũ Luda dànɛɛomɛ, gbɛ̃ dí kũ a pↄ́o, gbɛ̃ dire kũ a pↄ́o.


\par }{\PP \VS{8}Matɛn yã díkĩna o posenↄnɛ kũ gyaanↄnↄ. À mana ògↄ̃ kun ńdo lán ma bà,

\VS{9}ama tó oni fↄ̃ ò ń zĩda kũro, ò nↄ sɛ́, ò zã kɛ, zaakũ kↄ̃sɛna mana de lukana kↄ̃ila.


\par }{\PP \VS{10}Matɛn yã ditɛ nↄdenↄnɛ kũ gↄ̃denↄ, adi kɛ makũnlo, Dikirimɛ. Nↄgbɛ̃ sún gí a zãiro,

\VS{11}gↄ̃gbɛ̃ sún pɛ́ a nanↄaro. Tó nↄgbɛ̃ sù à gì a zãi, à gↄ̃ pose kesↄ̃ à ɛra a zãi.


\par }{\PP \VS{12}Matɛn o gbɛ̃ kparanↄnɛ, adi kɛ Dikiri mɛ́ à òro. Tó á gbɛ̃ke nↄ Yesusaride vĩ, akũ nↄ pì ye àgↄ̃ kú kãao lɛɛlɛ, àsun pɛ́aro.

\VS{13}Lɛmɛ dↄ tó nↄgbɛ̃ gↄ̃ Yesusaride vĩ, akũ gↄ̃ pì ye àgↄ̃ kú kãao lɛɛlɛ, àsun gíiro.

\VS{14}Zaakũ Luda dì gↄ̃ Yesusaride sí a nanↄ yãi, akũsↄ̃ àdi nↄ Yesusaride sí a zã yãi. Tó lɛnlo, ń nɛ́nↄ nigↄ̃ gbãsĩmɛ. Ama tera ń kunna adona.

\VS{15}Tó Yesusaride pìi gìi, à gíi. Yã bire taka gũn ń kunna kũ kↄ̃o bi tilasinlo. Luda á sísi, à á sɛ́ àgↄ̃ kun aafiamɛ.

\VS{16}Nↄgbɛ̃, ke ĩni n zã sura ba, ń dↄ̃ yá? Gↄ̃gbɛ̃, ke ĩni n nanↄ sura ba, ń dↄ̃ yá?


\par }{\SH À zɛ kũ á gwenaao
\par }
{\PP \VS{17}Baadi zɛ kũ a gwena kũ Luda a dìtɛnwo gↄrↄ kũ Dikiri a sìsi. Lɛn madì da sↄsi gbɛ̃nↄnɛ lɛ wɛ̃tɛ kũ wɛ̃tɛo pínki.

\VS{18}Luda gbɛ̃ sìsi tↄ̃̀zↄ̃naden yá, àsun wɛtɛ à kɛ gyↄfↄrↄde ũro. Luda gbɛ̃ sìsi gyↄfↄrↄden yá, àsun tↄ̃̀ zↄ̃ro.

\VS{19}Tↄ̃̀zↄ̃na yãke vĩro, akũsↄ̃ gyↄfↄrↄ yãke vĩro, sé àgↄ̃ yã kũ Luda dìtɛnↄ kũna.

\VS{20}Lákũ baadi kun nà gↄrↄ kũ Luda a sìsi, à zɛo lɛ.

\VS{21}Luda n sisi zↄ̀ ũn yá? Ǹsun a damu kɛro. Ama tó n su n gↄ̃ zĩdade ũ zɛ́ è, ǹ bo zↄ̀blenan.

\VS{22}Zↄ̀ kũ Dikiri a sìsi gↄ̃̀ zĩdade ũ Dikiri pìi gũmmɛ. Lɛmɛ dↄ zĩdade kũ Dikiri a sìsii gↄ̃̀ Kirisi zↄ̀ ũ.

\VS{23}Luda á lú, à fĩnaa bò. Àsun gↄ̃ bisãsiri zↄ̀ ũro.

\VS{24}Ma gbɛ̃nↄ, lákũ baadi kun nà gↄrↄ kũ Luda a sìsi, à zɛ kũ Ludao lɛ.


\par }{\SH Kɛfɛnnanↄ kũ nↄkparenↄ
\par }
{\PP \VS{25}Kɛfɛnnanↄ kũ nↄkparenↄ yã musu mádi yãke ma Dikiri kĩnaaro, ama lákũ má náani vĩ Dikiri sùruu gũn nà, lán ma laasun de nàn mani oárɛ.

\VS{26}Wɛ́tãmmana kũ à kun tera mɛ́ à tò, matɛn da à mana kũ gbɛ̃ zɛ kũ a kunnaao.

\VS{27}Tó ń nↄ vĩ, ǹsun pi ĩni a gbarɛro. Tó ń vĩ sↄ̃ro, ǹsun wɛtɛ ǹ sɛ́ro.

\VS{28}Tó n sɛ̀ sↄ̃, ńdi durunna kɛro. Tó nↄkpare zã kɛ̀ sↄ̃, adi durunna kɛro. Gbɛ̃ birenↄ ni yã le andunian, akũ má ye abire taka á lero.

\VS{29}Ma gbɛ̃nↄ, yã kũ matɛn on dí: Gↄrↄ dí gↄ̃ zã̀ro. Zaa tera nↄdenↄ gↄ̃ lán gbɛ̃ kũ ò vĩronↄ bà.

\VS{30}Ɔ́ↄdↄrinↄ gↄ̃ lán gbɛ̃ kũ òtɛn ↄ́ↄ dↄronↄ bà. Pↄnnadenↄ gↄ̃ lán gbɛ̃ kũ ń pↄ nnaronↄ bà. Pↄ́lurinↄ gↄ̃ lán gbɛ̃ kũ ò pↄ́ke vĩronↄ bà.

\VS{31}Anduniablerinↄ gↄ̃ lán gbɛ̃ kũ òtɛn bleronↄ bà, zaakũ lákũ andunia dí kun nà tera tɛn gɛ̃tɛmɛ.


\par }{\PP \VS{32}Má ye àgↄ̃ kun damu sarimɛ. Pose dì laakari dↄ Dikiri yãnↄa, yã kũ à kɛ̀ Dikirigun àdi kɛ.

\VS{33}Nↄde dì laakari dↄ andunia yãnↄa, yã kũ à kɛ̀ a nanↄgun àdi kɛ,

\VS{34}akũ àdigↄ̃ kú kũ laasun plao. Nↄ pose ke nↄkpare dì laakari dↄ Dikiri yãnↄa, àdi a mɛ̀ kũ a ninio kpáa. Nↄzãre sↄ̃, àdi laakari dↄ andunia yãnↄa, yã kũ à kɛ̀ a zãgun àdi kɛ.

\VS{35}Adi kɛ matɛn mↄ̀kakↄ̃ana kpáárɛnlo. Ma abirekũ ò á aafia yãimɛ, de à yã kɛ a zɛ́a, à á zĩda kpá Dikiria gu pãnde gwanaa sari.


\par }{\PP \VS{36}Tó gbɛ̃ nↄkpamma vĩ, tó a sɛ́gↄrↄ tɛn gɛ̃, akũ à kɛ̀nɛ wé'iyã ũ, tó à a kàka lán dí bà, à a sɛ́ lákũ à kɛ̀nɛ nà, adi kɛ durunna ũro. Ò kↄ̃ sɛ́.

\VS{37}Ama tó à yã pìi bò a nɛ̀sɛmmɛ, akũ tilasi dí a kákaro, akũ à a zĩda kũna dↄ̃, tó à dà a swɛ̃̀n kũ áni a nↄkpare pì sɛ́ro, à kɛ̀ manamɛ.

\VS{38}Lɛmɛ gbɛ̃ kũ à a pↄ́ sɛ̀ kɛ̀ mana, ama gbɛ̃ kũ adi a pↄ́ sɛ́ro kɛ̀ mana de abirekũla.


\par }{\PP \VS{39}Nↄgbɛ̃ bi a zã pↄ́mɛ gↄrↄ kũ a zã kú kũ wɛ̃̀ndiio. Tó a zã sù à andunia tò, à zɛ́ vĩ à zã kɛ kũ gↄ̃ kũ à yeiio, ama gↄ̃ pì gↄ̃ kun Dikiri pↄ́ ũ.

\VS{40}Bee kũ abireo tó à gↄ̃̀ pose, matɛn da a pↄ nigↄ̃ nna de tó à zã kɛ̀la. Matɛn da makũ, má Luda Nini vĩ se.




\par }\Chap{8}{\SH Sa'opↄble
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sa'opↄble yã musu, ó dↄ̃ kũ ó pínki ó dↄ̃na vĩ. Dↄ̃na sↄ̃, à sɛna lei vĩ, yenyĩ mɛ́ à karana vĩ.

\VS{2}Tó gbɛ̃ tɛn da á yã dↄ̃, adi dↄ̃ lákũ à kũ̀ à dↄ̃ nà gĩaro.

\VS{3}Tó gbɛ̃ ye Ludai, Luda a dↄ̃.

\VS{4}Tↄ̀, sa'opↄblena yã musu ó dↄ̃ kũ tãna bi pↄ́kemɛ andunia gũnlo, zaakũ Luda mɛ̀n do kunnan ó dↄ̃.

\VS{5}Bee tó pↄ́ kũ òdi pińnɛ tãnanↄn kú musu kũ zĩtɛo, akũ dakenↄ kĩnaa tãnanↄn dimmɛ, dikirinↄn dimmɛ,

\VS{6}ó kĩnaa Luda mɛ̀n domɛ, àkũmɛ ó De ũ, kũ pↄ́ sĩnda pínki bò a kĩnaa, akũsↄ̃ ó kun a yãi. Dikiri mɛ̀n domɛ dↄ, àkũmɛ Yesu Kirisi ũ, kũ pↄ́ sĩnda pínki kɛ̀, akũsↄ̃ ó kun a gãi.


\par }{\PP \VS{7}Ama gbɛ̃ sĩnda pínki dↄ̃ lɛro. Gbɛ̃kenↄ kↄ̃ dↄ̃̀ kũ tãna yão ari tera, akũ òdi pↄ́ kũ òtɛni ble dítɛ sa'opↄble ũ, ò yãke dↄ̃kↄ̃nɛro, akũ ń laasun kú zɛ́a doro.

\VS{8}Pↄ́ble mɛ́ ani ó na Ludairo. Tó ódi blero, kĩananlo. Tó o blè, karanaanlo.

\VS{9}À laakari kɛ á kunna zĩdadenↄ ũi, de ásun kɛ gɛ̃̀siki ũ gbɛ̃ kũ ludanaanikɛnaa kĩ̀aḿmanↄnɛro.

\VS{10}Mↄkↄ̃n kũ ń dↄ̃na vĩ, tó gbɛ̃ kũ à yãke dↄ̃kↄ̃nɛro n e, ntɛn pↄ́ ble tãna kuru, ani a gba swɛ̃̀ɛ à sa'opↄ ble seroo?

\VS{11}Tó n kɛ̀ lɛ, n dↄ̃na n gbɛ̃dake kũ ludanaanikɛna kĩana kũ Kirisi gà a yãi kàkatɛn gwe.

\VS{12}Tó a durunna kɛ̀ á Yesude dakenↄnɛ a gbɛ̃ kũ à yãke dↄ̃kↄ̃nɛro karii kɛ̀n gwe, akũsↄ̃ Kirisin a durunna kɛ̀nɛ.

\VS{13}Abire yãi tó ma nↄ̀bↄsona mɛ́ ani tó ma Yesude dake fu, mani só ziki doro, de ma Yesude dake sún furo yãi.




\par }\Chap{9}{\SH Zĩ̀rinↄ ń zĩda busana Kirisi baaru nna yãi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Má a zĩda vĩnloo? Zĩ̀riin ma ũroo? Mádi wɛ́ si ó Dikiri Yesu lɛ́roo? Ákↄ̃nↄmɛ á de ma zĩ gbɛ̀ ũ Dikiri gũn fá?

\VS{2}Bee tó má de zĩ̀ri ũ gbɛ̃ pãndenↄnɛro, má deárɛ a ũ fá. Kunna Dikiri gũn ma kunna zĩ̀ri ũ sèedaan á ũ.


\par }{\PP \VS{3}Yã kũ madì o ma vãniborinↄnɛn dí:

\VS{4}Má pↄ́blena kũ pↄ́minaao zɛ́ vĩ ma zĩ gũnloo?

\VS{5}Má a zɛ́ vĩ màgↄ̃ tɛ́ kũ nↄ Yesudeo gu kũ matɛn gɛ́n lán zĩ̀ri kparanↄ kũ Dikiri dakũnanↄ kũ Pitao bàroo?

\VS{6}Makũ kũ Baanabao ó gbɛ̃nↄn pla, ókↄ̃nↄ ó zɛ́ vĩ ò ó ↄzĩ tónloo?

\VS{7}Dí mɛ́ àdi soza ble kũ a zĩda bↄ̀kↄ ↄgↄoo? Dí mɛ́ àdi lí ba, akũ àdi a nɛ́ bleroo? Dí mɛ́ àdigↄ̃ zù dã, akũ àdi a vĩ miroo?


\par }{\PP \VS{8}Bee kũ bisãsiri yãkɛnanↄn ma lɛ̀kↄ̃aárɛ, à kú Musa doka gũn lɛroo?

\VS{9}À kɛ̃na Musa doka takadan ò pì, àsun lɛ́sↄ da zùunɛ gↄrↄ kũ àtɛn pↄ́wɛ gbɛ̃ro. Zùun Luda dì laakari dↄa yá?

\VS{10}Ó yãi à yã pìi òroo? Ee, ó yãin ò yã pìi kɛ̃̀, de búbari gↄ̃ sɛ̃̀ wa kũ tãmaaao, pↄ́wɛgbɛ̃ri gↄ̃ pↄ́ gbɛ̃ kũ tãmaaao, de à a baka le a gũn.

\VS{11}Tó o Luda yã tↄ̃̀ á tɛ́, akũ o ó bakaa lèáwa, yãken yá?

\VS{12}Tó dakenↄ zɛ́ bire vĩáwa, óni ó pↄ́ o dↄ yá? Ódi sɛ́tɛ zɛ́ bire gũnlo, o yã sĩnda pínki fↄ̃̀, de òsun zɛ́ zↄ̃ Kirisi baaru nnanɛro yãi.

\VS{13}Á dↄ̃ kũ Luda ↄn zĩkɛrinↄ dì Luda ↄn pↄ́ bleroo? Luda gbagbaki sa'orinↄ dì ń baka le gbagbaki pìi gũnloo?

\VS{14}Lɛn Dikiri dìtɛ a baarunnakparinↄ gↄ̃ pↄ́ ble baaruu pì kpana yã musu lɛ.

\VS{15}Bee kũ abireo mádi zɛ́ pìnↄ ke sɛ́ro, akũsↄ̃ mádi abirekũ o de ò kɛmɛnɛ yãinlo. Ga manamɛnɛ de abirekũla. Gbɛ̃ke ni le à kpá ma ĩadãna dínɛro.

\VS{16}Kirisi baarunnakpana demɛnɛ ĩadãna yã ũro, tilasi mɛ́ à gbá dìma. Waiyoo makũ, tó matɛn baaru nna pì kpáro.

\VS{17}Tó matɛn zĩ pì kɛ kũ ma zĩda pↄyeinaaomɛ, mani wɛ́ dↄ ma bakaaimɛ. Lákũ Luda mɛ́ à nàmɛnɛ ma ↄĩ nà, à kↄ̃ sì kũmao mà kɛ.

\VS{18}Bↄ́mɛ ma àre ũu? Tó ma baaru nna pìi kpà ↄsãsãnaa sari, tó mádi doka kũ má vĩ baaru nna pì kpanaa gũn kɛḿmaro, ma àreen gwe.


\par }{\PP \VS{19}Bee kũ gbɛ̃ke ma vĩro, ma a zĩda dìtɛ zↄ̀ ũ gbɛ̃ pínkinɛ, de mà gbɛ̃nↄ le dasi yãi.

\VS{20}Kũ má kú kũ Yudanↄ, ma gↄ̃ lán ń bà, de ò ma yãzɛ e yãi. Kũ má kú kũ Musa dokadarinↄ, ma gↄ̃ a dàri ũ, bee kũ à iko vĩmaro, de a yã dàrinↄ ma yãzɛ e yãimɛ.

\VS{21}Kũ má kú kũ dokadarisarinↄ, ma gↄ̃ lán ń bà, de ò ma yãzɛ e yãi. Adi kɛ ma bo Luda doka zɛ́nnlo, Kirisi mɛ́ à iko vĩma.

\VS{22}Kũ má kú kũ gbɛ̃ busananↄ, ma busa, de ò ma yãzɛ e yãi. Madì gↄ̃ pↄ́ sĩnda pínki ũ gbɛ̃ sĩnda pínkinɛ, bee dera, de mà le mà ń gbɛ̃kenↄ sura ba.

\VS{23}Yã kũ madì kɛ pínki, madì kɛ Kirisi baaru nna yãimɛ, de mà a baka le a arubarikaa gũn.


\par }{\PP \VS{24}Bàkpakũsũnaa gũn, gbɛ̃ sĩnda pínki mɛ́ àdi bàa lɛ́, ama á dↄ̃ kũ gbɛ̃ mɛ̀n do mɛ́ àdi bleroo? À bàa lɛ́ lɛ se, à le à ble.

\VS{25}Kↄ̃kↄ̃'ori sĩnda pínki dì a zĩda tùtu kɛ, àdi a zĩda foru kɛ yã sĩnda pínki musu. Àdi kɛ lɛ fùra kũ àdi yaka lena yãi. Ókↄ̃nↄ sↄ̃, a pↄ́ kũ àdi yakaro yãimɛ.

\VS{26}Abire yãi bà kũ matɛn lɛ́, má dↄ̃ pↄ́ kũ matɛn pɛ́a, adi kɛ matɛn ↄsi ká gukorianlo.

\VS{27}Oi, madì wari dↄ ma mɛ̀ɛa, madì ma mɛ̀ɛ taki kɛ, de ma waazikɛna dakenↄnɛ gbɛra, másun bo pãro yãi.




\par }\Chap{10}{\SH Laakarikɛna tãnagbagbanaai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma gbɛ̃nↄ, má ye ó dizinↄ yã díkĩna dↄágu. Ò tɛ̀ tɛ́lukui ń pínki, ò táa ò ò bↄ̀tɛ Isira Tɛ̃ran ń pínki.

\VS{2}Luda ń da'itɛ kɛ̀ tɛ́luku pìi gũn kũ ísira pìio ń pínki Musa ìbanↄ ũ.

\VS{3}Ò Luda pↄ́ble dokↄ̃nↄ blè ń pínki,

\VS{4}ò Luda í dokↄ̃nↄ mì ń pínki, zaakũ ò Luda kpi kũ à kú kũńwo í mì. Kpi pì sↄ̃ mɛ́ à Kirisi ũ.

\VS{5}Bee kũ abireo ń daside yã dí ká Ludaguro, akũ ń gɛ̀ɛ gↄ̃̀ kpátɛ gbárannan.

\VS{6}Yã pì dewɛrɛ sèeda ũ, de òsun yã vãni ni dɛ, lákũ ò a ni dɛ̀ nàro.

\VS{7}Àsungↄ̃ de tãnagbagbarinↄ ũ lán ń gbɛ̃kenↄ bàro. À kɛ̃na Luda yãn ò pì: Gbɛ̃nↄ vùtɛ òtɛn pↄ́ ble, òtɛn í mi, akũ ò fùtɛ òtɛn pãpã kɛ.

\VS{8}Òsungↄ̃ de pãpãkɛrinↄ ũ lán ń gbɛ̃kenↄ bàro. Ò pãpã kɛ̀, akũ ò gàga gↄrↄ dokↄ̃nↄ zĩ gbɛ̃nↄn dúbu baro awɛɛ'aakↄ̃.

\VS{9}Òsun Dikiri lɛ́ ò gwa lán ń gbɛ̃kenↄ bàro. Ò a lɛ̀ ò gwà, akũ mlɛ̃̀nↄ ń sóso ò gàga.

\VS{10}Àsun yãkete ká lán ń gbɛ̃kenↄ bàro. Ò yãkete kà, akũ ga malaika ń dɛdɛ.


\par }{\PP \VS{11}Yã pì ń lé sèeda ũ ókↄ̃nↄ kũ ó kú gↄrↄ kpɛdenↄaanɛ, akũ ò kɛ̃̀ takadan de ò ó gbao laakari yãi.

\VS{12}Gbɛ̃ kũ àtɛn da á zɛna gbãna, à laakari kɛ lɛtɛnaai.

\VS{13}Yↄ̃ogwana ke dí á léro, séde kũ àdi gbɛ̃ sĩnda pínki le baasiro. Luda náani vĩ, ani tó ò á yↄ̃ ò gwa de á gbãna lɛ́laro. Yↄ̃ogwanaa gũn ani á gba zɛ́ à mɛna fↄ̃ à bon.


\par }{\PP \VS{14}Abire yãi ma gbɛ̃ yenyĩdenↄ, à mì kɛ̃ tãnagbagbanaaa.

\VS{15}Matɛn yã oárɛ laakaridenↄ ũ. À yã kũ matɛn oárɛ laasun lɛ́ á zĩda à gwa.

\VS{16}Toko arubarikade kũ odì sáabu kpáoo, tó o mì, ó bàka kú kũ Kirisi aruoroo? Burodi kũ odì lílikↄ̃rɛ, tó o sò, ó bàka kú kũ Kirisi mɛ̀ɛoroo?

\VS{17}Zaakũ burodi mɛ̀n domɛ, bee kũ ó dasikɛo ó mɛ̀ dokↄ̃nↄmɛ, ó baadi a baka vĩ burodi dokↄ̃nↄ pìi gũmmɛ.

\VS{18}À gwa Isarailanↄa. Gbɛ̃ kũ à sa'opↄ blè bàka kú kũ Luda gbagbakioroo?

\VS{19}Ma ò deramɛɛ? Matɛn o tãna sa'opↄble bi pↄ́ken yá? Ke ń tãnanↄ bi pↄ́ken yá?

\VS{20}Lɛnlo, ma pì pↄ́ kũ ò sa òo, ò ò tãnaamɛ, adi kɛ Ludaanlo. Má ye á bàka gↄ̃ kú kũ tãnaoro.

\VS{21}Áni fↄ̃ à Dikiri toko í mi kũ tãna pↄ́oro. Áni fↄ̃ à Dikiri pↄ́ ble kũ tãna pↄ́oro.

\VS{22}Ke ó ye ò Dikiri nɛ̀sɛgↄ̃ba futɛmɛɛ? Ó gbãna kà a ũn yá?


\par }{\PP \VS{23}Òdi pi, yã sĩnda pínki zɛ́ vĩ. Lɛmɛ, ama yã sĩnda pínki àre vĩro. Òdi pi, yã sĩnda pínki zɛ́ vĩ. Lɛmɛ, ama yã sĩnda pínki karana vĩro.

\VS{24}Gbɛ̃ke zĩda yã sún donɛ arɛro, sé a gbɛ̃dake yã.

\VS{25}À nↄ̀bↄ kũ òtɛn yía ɛtɛn só yãke gbɛkanaa sari á laasun yãi,

\VS{26}zaakũ zĩtɛ kũ pↄ́ kũ ò kúanↄ pínki bi Dikiri pↄ́mɛ.

\VS{27}Tó Yesusaride á sísi pↄ́blea, tó à kɛ̀árɛ, tó a gɛ, à pↄ́ kũ ò kpàáwa ble yãke gbɛkanaa sari á laasun yãi.

\VS{28}Tó ò sù ò òárɛ sa'opↄblemɛ, àsun blero laasun yãi kũ gbɛ̃ kũ à òárɛ yãio.

\VS{29}Matɛn abirekũ o ade laasun yãimɛ, adi kɛ á pↄ́nlo.

\par }{\PP Gbɛ̃ pãnde laasun yãin manigↄ̃ ma zĩda vĩro yá?

\VS{30}Tó ma pↄ́ blè kũ sáabukɛnaao, bↄ́yãin òdi ma vãni bo pↄ́ kũ ma sáabu kɛ̀ɛii pì yã musuu?

\VS{31}Yã kũ átɛn kɛ pínki, átɛn pↄ́ blen yá, átɛn í min yá, àgↄ̃ a pínki kɛ Luda tↄ́bona yãi.

\VS{32}Àsun tó Yudanↄ ke Girikinↄ ke Luda sↄsi gbɛ̃nↄ fu á yãkɛna yãiro.

\VS{33}Lɛn madì kɛ lɛ. Yã sĩnda pínki gũn madì kokari kɛ, de ma yã ká gbɛ̃ sĩnda pínkigumɛ. Madì ma zĩda pↄnna wɛtɛro, sé pari pↄ́, de ò le ò bo yãi.




\par }\Chap{11}{\PP \VerseOne{1}Àgↄ̃ ma yãkɛnaa dada, lákũ madì Kirisi pↄ́ dada nà.


\par }{\SH Nↄgbɛ̃nↄ pↄ́kuna ń mìia yã
\par }
{\PP \VS{2}Ma á sáabu kpà kũ ma yã dìgↄ̃ dↄágu yã sĩnda pínki gũn, akũsↄ̃ á kɛ̀otokↄ̃nɛ kũ ma dàárɛnↄ kũna.

\VS{3}Má ye àgↄ̃ dↄ̃ kũ Kirisi mɛ́ à gↄ̃gbɛ̃ sĩnda pínki mì ũ, gↄ̃gbɛ̃ mɛ́ à nↄgbɛ̃ mì ũ, akũsↄ̃ Luda mɛ́ à Kirisi mì ũ.

\VS{4}Gↄ̃gbɛ̃ kũ àtɛn adua kɛ ke àtɛn annabikɛyã o kũ pↄ́o kuna a mìia tɛni a mì kpe bomɛ.

\VS{5}Nↄgbɛ̃ kũ àtɛn adua kɛ ke àtɛn annabikɛyã o mìgbã tɛni a mì kpe bomɛ, à de lákũ à mì kpárankparan bàmɛ.

\VS{6}Tó nↄgbɛ̃ dí pↄ́ kú a mìiaro, à a mìkã kɛ̃rɛ. Lákũ mìkãkɛ̃rɛna ke mìbona de nↄgbɛ̃nɛ wé'iyã ũ nà, à pↄ́ kú a mìia.

\VS{7}Adi kũ gↄ̃gbɛ̃ pↄ́ kú a mìiaro, kũ à de Luda taka kũ a gakurio ũ yãi. Nↄgbɛ̃ sↄ̃, àkũmɛ gↄ̃gbɛ̃ gakuri ũ.

\VS{8}Zaakũ Luda dí gↄ̃gbɛ̃ bo nↄgbɛ̃ gũnlo, nↄgbɛ̃n à bò gↄ̃gbɛ̃ gũn.

\VS{9}Adi gↄ̃gbɛ̃ kɛ nↄgbɛ̃ yãiro, nↄgbɛ̃n à kɛ̀ gↄ̃gbɛ̃ yãi.

\VS{10}Abire yãi kũ malaikanↄ yão dↄ, séde nↄgbɛ̃ gↄ̃ pↄ́ kú a mìia a zã doka sèeda ũ.

\VS{11}Dikiri gũn nↄgbɛ̃ kun a zĩdanɛ gↄ̃gbɛ̃ sariro, gↄ̃gbɛ̃ sↄ̃, à kun a zĩdanɛ nↄgbɛ̃ sariro.

\VS{12}Lákũ nↄgbɛ̃ bò gↄ̃gbɛ̃ gũn nà, lɛn dↄ gↄ̃gbɛ̃ dì bo nↄgbɛ̃ gũn lɛ, akũsↄ̃ pↄ́ sĩnda pínki dì bo Luda kĩnaamɛ.


\par }{\PP \VS{13}À yã pìi laasun lɛ́ à gwa. Nↄgbɛ̃ aduakɛna mìgbã mana yá?

\VS{14}Á dↄ̃ á zĩdanɛ kũ mìkã gbã̀na de gↄ̃gbɛ̃nɛ wé'iyã ũroo?

\VS{15}Ama tó nↄgbɛ̃ vĩ, à denɛ gakuri ũmɛ, zaakũ Luda nↄgbɛ̃ gbà mìkã à daalamɛ.

\VS{16}Tó gbɛ̃ke ye à lɛ́kpakↄ̃a kɛ, àgↄ̃ dↄ̃ kũ ókↄ̃nↄ kũ Luda sↄsi gbɛ̃nↄ, ó yã pãnde kũnaro, sé abirekũ.


\par }{\SH Dikiri pↄ́ble
\par }
{\R (Mat 26:26-29, Maa 14:22-25, Luk 22:14-20)

\par }{\PP \VS{17}Yã kũ má ye mà daárɛ tera gũn, mani á sáabu kpáro, zaakũ á kↄ̃kakaranaa dì vãni iárɛ de a manala.

\VS{18}Káaku gĩa ma mà, tó a kↄ̃ kàkara, adì bo kↄ̃ kpɛ gã̀ kũ gã̀aomɛ. Ma yã pìi sì kpado.

\VS{19}Séde kɛ̃kɛ̃kↄ̃ana gↄ̃ kú á tɛ́, de ò yãpuradenↄ dↄ̃ á tɛ́.

\VS{20}Tó a kↄ̃ kàkara, adi kɛ Dikiri pↄ́blen adì blero,

\VS{21}zaakũ á baadi dì wã a pↄ́bleimɛ. Nàa dì gbɛ̃kenↄ dɛ, wɛ̃ dì gbɛ̃kenↄ dɛ.

\VS{22}Á bɛ vĩ à pↄ́ ble, à í minloo? Ke adì Luda sↄsi gbɛ̃nↄ gya bo à wé'i da pↄ́saridenↄamɛ? Mani oárɛ deramɛɛ? Mani á sáabu kpán yá? Kài! Mani á sáabu kpá yã bire musuro.


\par }{\PP \VS{23}Yã kũ ma sì Dikiri kĩnaa, ma dàárɛn dí: Zĩ kũ ò Dikiri Yesu kpàḿma, a gwãani pìia à burodii sɛ̀,

\VS{24}akũ à aubarika dàn, à lìlikↄ̃rɛ, akũ à pì, a mɛ̀ kũ áni kpá á yãin dí, àgↄ̃ abirekũ kɛ a yã dↄnaágu yãi.

\VS{25}Lɛmɛ dↄ kũ ò pↄ́ blè ò làka, à toko sɛ̀ à pì, Luda bàka kunna kũ gbɛ̃nↄ dufu a aru gãin dí. Tó átɛn mi, àgↄ̃ mi a yã dↄnaágu yãi.

\VS{26}Zaakũ tó a burodii pìi sò, tó a í pìi mì, átɛn Dikiri ga baaru kpá ari àgↄ̃ gɛ́ sumɛ.


\par }{\PP \VS{27}Abire yãi tó gbɛ̃ burodii pìi sò, tó à Dikiri í pìi mì, burodi kũ í pìio yãdanaa sari, à taari kɛ̀ Dikirinɛ a mɛ̀ kũ a aruo yã musumɛ.

\VS{28}Baadi a zĩda yã gwa, gbasa à burodii pì só, à í pì mi,

\VS{29}zaakũ tó gbɛ̃ sò, tó à mì Dikiri mɛ̀ dↄ̃naa sari, à yã dà a zĩdalamɛ.

\VS{30}Abire yãi gyãrenↄ kũ aafiasaridenↄ kɛ̀ dasi á tɛ́, akũsↄ̃ gbɛ̃ kũ ò kɛ̀ sarinↄn kĩanaro.

\VS{31}Tó óni ó zĩda yã gwa, Dikiri ni ó taari lero.

\VS{32}Tó à ó taari è, àtɛni ó totomɛ, de yã sún daóla kũ anduniaoro yãi.

\VS{33}Abire yãi ma gbɛ̃nↄ, tó a kↄ̃ kàkara, átɛn Dikiri pↄ́ ble, àgↄ̃ kↄ̃ dã.

\VS{34}Tó nà tɛn gbɛ̃ dɛ, à pↄ́ ble a bɛa, de á kↄ̃kakarana sún yã iárɛro yãi. Mani yã kũ gↄ̃̀nↄ bↄkↄtɛárɛ, tó ma su.




\par }\Chap{12}{\SH Luda Nini gbanↄ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma gbɛ̃nↄ, Luda Nini gbanↄ yã musu, má ye àgↄ̃ dↄ̃nasariro.

\VS{2}Á dↄ̃ kũ gↄrↄ kũ á de kifirinↄ ũ, tãna kũ òdi yã oronↄ mɛ́ òdigↄ̃ á gátɛ, ògↄ̃ doárɛ arɛ.

\VS{3}Abire yãi ma ye àgↄ̃ dↄ̃ kũ Luda Nini dì didi gbɛ̃a à Yesu láari kɛro, akũsↄ̃ gbɛ̃ke ni fↄ̃ à o Yesumɛ Dikiri ũro, séto Luda Nini donɛ arɛ.


\par }{\PP \VS{4}Gba buri dasi, ama Luda Nini mɛ̀n do pìimɛ.

\VS{5}Zĩ buri dasi, ama Dikiri mɛ̀n do pìimɛ.

\VS{6}Gbãna sèedanↄ buri dasi, ama Luda mɛ̀n do pìimɛ, àkũ mɛ́ àdi a pínki kɛ baadinɛ.

\VS{7}Luda Nini dì didi baadia gbɛ̃ sĩnda pínki karana yãimɛ.

\VS{8}Luda Nini dì gbɛ̃ke gba zɛ́ à ↄ̃ndↄ̃ yã o, akũ Nini mɛ̀n do pìi dì gbɛ̃ pãnde gba zɛ́ à dↄ̃na yã o.

\VS{9}Nini mɛ̀n do pìi dì gbɛ̃ pãnde gba ludanaanikɛna zɛ́, gbɛ̃ pãnde sↄ̃ gbɛ̃ werekↄ̃ana zɛ́.

\VS{10}Àdi gbɛ̃ gba daboyãkɛna zɛ́, gbɛ̃ pãnde sↄ̃ annabikɛyã'ona zɛ́. Àdi gbɛ̃ gba zɛ́ à nininↄ dↄ̃kↄ̃nɛ. Àdi gbɛ̃ gba zɛ́ à yãke buri o, àdi gbɛ̃ gba yãke buri pì bↄkↄtɛna zɛ́.

\VS{11}Nini dokↄ̃nↄ mɛ̀n do pì mɛ́ àdi a pínki kɛ, àdi gba pì da baadinɛ lákũ à yei nà.


\par }{\SH Mɛ̀ kũ a gunↄ
\par }
{\PP \VS{12}Mɛ̀ mɛ̀n do gunↄn dasi. Bee kũ a dasikɛo, mɛ̀ mɛ̀n domɛ pínki. Lɛn ó kunna Kirisi gũn de lɛ se.

\VS{13}Ókↄ̃nↄ pínki, Yudanↄ ke buri pãndenↄ, zↄ̀nↄ ke zĩdadenↄ, Luda ó kɛ́ mɛ̀ dokↄ̃nↄ ũ kũ a Nini mɛ̀n do pì gbãnaomɛ, à ó gbá a Nini mɛ̀n do pìi, akũ o mì ó pínki.

\VS{14}Mɛ̀gunↄn dasi, adi kɛ mɛ̀n donlo.

\VS{15}Tó gbá pì, lákũ ↄn a ũro nà, á de mɛ̀ pↄ́ ũro, abire yãi anigↄ̃ de mɛ̀ pↄ́ ũro yá?

\VS{16}Tó sã pì, lákũ wɛ́n a ũro nà, á de mɛ̀ pↄ́ ũro, abire yãi anigↄ̃ de mɛ̀ pↄ́ ũro yá?

\VS{17}Tó mɛ̀ bũnu de wɛ́ ũ, bↄ́n oni yã maoo? Tó mɛ̀ bũnu de sã ũ, bↄ́n oni pↄ́ gbĩ maoo?

\VS{18}Lákũ à de nà, Luda mɛ̀gunↄ pɛ̀pɛkɛrɛ ń pínki, lákũ à yei nà.

\VS{19}Tó ń pínki de mɛ̀gu buri dokↄ̃nↄ ũ, mɛ̀ nigↄ̃ kú mámɛɛ?

\VS{20}Tera sà mɛ̀gunↄn dasi, mɛ̀ mɛ̀n domɛ.

\VS{21}Wɛ́ ni fↄ̃ à pi ↄnɛ a bàka kú kãaororo. Lɛmɛ dↄ mì ni fↄ̃ à pi gbánɛ a bàka kú kãaororo.

\VS{22}Mɛ̀gu kũ òtɛn da à kĩana, mɛ̀ ni fↄ̃ à kɛ a sariro.

\VS{23}Mɛ̀gu kũ òtɛn da à gakuri vĩro, òdi a kpe ta de mɛ̀gu kparanↄla. A gu kũ òtɛni a ena ditɛ wé'iyã ũ, òdi pↄ́ nai de mɛ̀gu kparanↄla,

\VS{24}ama a pↄ́ kũ à mana bàka kú kũ adioro. Kũ Luda mɛ̀ɛ kàkara, à gakuri kàra mɛ̀gu kũ gakuri tɛn kĩaḿmanↄnɛ de mɛ̀gu kparanↄla,

\VS{25}lɛ mɛ̀ súngↄ̃ kpaatɛtɛnaro, a gunↄn kↄ̃ yã dↄ̃.

\VS{26}Tó mɛ̀gunↄ doke tɛn wari kɛ, a mɛ̀gu kparanↄ pínki dì kɛ kãaomɛ. Tó ò mɛ̀gunↄ doke kpe tà, a mɛ̀gu kparanↄ pínki dì pↄnna kɛ kãaomɛ.


\par }{\PP \VS{27}Ákↄ̃nↄmɛ Kirisi mɛ̀ ũ, akũsↄ̃ á baadi de mɛ̀ɛ pì gu ũ.

\VS{28}Káaku gĩa Luda zĩ̀rinↄ dìtɛ sↄsi gbɛ̃nↄnɛ, a plade annabinↄ, a aakↄ̃de yãdannɛrinↄ, abire gbɛra dabokɛrinↄ, abire gbɛra gbɛ̃ kũ à ń gbá gbɛ̃ werekↄ̃ana zɛ́nↄ kũ kpanyĩrinↄ kũ yãgↄ̃gↄ̃rinↄ kũ gbɛ̃ kũ òdi yãke buri onↄ.

\VS{29}Zĩ̀rinↄmɛ ń ũ ń pínki yá? Annabinↄmɛ ń ũ ń pínki yá? Yãdannɛrinↄmɛ ń ũ ń pínki yá? Dabokɛrinↄmɛ ń ũ ń pínki yá?

\VS{30}Luda gbɛ̃ werekↄ̃ana gba dàńnɛ ń pínkin yá? Òdi yãke buri o ń pínkin yá? Òdi yãke buri bↄkↄtɛ ń pínkin yá?

\VS{31}À wɛ́ pɛ́ gba kũ ò deńlanↄa.

\par }{\PP Tera sà mani zɛ́ kũ à mana deńla mↄárɛ.




\par }\Chap{13}{\SH Yenyĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tó ma yãke buri ò, bisãsiri ke malaika pↄ́, tó má yenyĩ vĩro, ma kĩni kɛ̀ lán mↄ̀lɛna ke sɛ̃̀gɛ̃panaa bàmɛ.

\VS{2}Tó ma annabikɛyã'ona gba lè, tó ma yã sĩnda pínki asiri mà, akũsↄ̃ má dↄ̃na pínki vĩ, tó ma ludanaanikɛnaa kà mà kpi go a tía, tó má yenyĩ vĩro, pↄ́ken ma ũro.

\VS{3}Tó ma pↄ́ kũ má vĩnↄ kpàatɛ takasidenↄnɛ pínki, tó ma tò ò tɛ́ sↄ̃̀ma, tó má yenyĩ vĩro, à àre vĩmɛnɛro.


\par }{\PP \VS{4}Yenyĩ mɛna vĩ, à gbɛ̃kɛ vĩ. Yenyĩ dì gↄ̃ba kpá kũńworo, àdi a zĩda biro, àdi ĩa dãro.

\VS{5}Àdi wé'i daḿmaro, àdi a zĩda yã wɛtɛro, àdi fɛ̃ńyĩ likalikaro, àdigↄ̃ ń yã kũna a nɛ̀sɛɛ gũnlo.

\VS{6}Àdi yáa dↄ yã vãniaro, àdi pↄnna kɛ kũ yãpuraomɛ.

\VS{7}Yenyĩ dì yã sĩnda pínki fↄ̃, àdi yã sĩnda pínki náani kɛ, àdigↄ̃ yã sĩnda pínki tãmaa vĩ, àdi mɛna kũ yã pínkio.


\par }{\PP \VS{8}Yenyĩ lakana vĩro. Ama tó annabikɛyã'onaamɛ, ani láka, tó sↄ̃ yãkeburi'onaamɛ, a lɛ́ ni zɛ, tó dↄ̃naamɛ, ani gɛ̃ zɛ́la.

\VS{9}Zaakũ ó dↄ̃na kũ ó annabikɛyã'onaao dí paparo.

\VS{10}Tó yãpapana gↄrↄ sù, a kũ adi paparo ni gɛ̃ zɛ́la.

\VS{11}Kũ má de nɛ́ fíti ũ, madì nɛ́ fíti yã o, madì nɛ́ fíti laasun lɛ́, madì yã gwa lán nɛ́ fíti bà. Kũ ma kɛ gbɛ̃ ↄ̃ndↄ̃na ũ, ma ↄ gbàrɛ nɛ́fitikɛyãi.

\VS{12}Tera la ótɛn gu e dígi gũn bùruburu, zĩ birea sↄ̃ óni wɛ́ sikↄ̃lɛ. Tera la ma dↄ̃na dí paparo, zĩ birea sↄ̃ mani yã dↄ̃ swáswa lákũ Luda ma dↄ̃ nà.

\VS{13}Tera sà yã mɛ̀n aakↄ̃ dínↄ mɛ́ ò gↄ̃̀: Ludanaanikɛna kũ tãmaaao kũ yenyĩo, ama yenyĩ mɛ́ à deńla.




\par }\Chap{14}{\SH Yãkeburi'ona kũ annabikɛyã'onaao
\par }
{\PP \VerseOne{1}À tó yenyĩ doárɛ arɛ, à wɛ́ pɛ́ Luda Nini gbanↄa, atɛ̃nsa annabikɛyã'onaa.

\VS{2}Gbɛ̃ kũ àtɛn yãke buri o tɛn yã o kũ gbɛ̃nↄonlo, sé Luda, zaakũ gbɛ̃ke tɛn maro, àtɛn asiriyã o kũ Luda Nini gbãnaomɛ.

\VS{3}Gbɛ̃ kũ àtɛn annabikɛyã o tɛn yã o kũ gbɛ̃nↄomɛ, àtɛni ń gba gbãna, àtɛn lɛ́ daḿmamɛ, àtɛni ń nɛ̀sɛ kpátɛńnɛmɛ.

\VS{4}Gbɛ̃ kũ àtɛn yãke buri o tɛni a zĩda karamɛ, gbɛ̃ kũ àtɛn annabikɛyã o tɛn sↄsi gbɛ̃nↄ karamɛ.

\VS{5}Má ye à yãke buri o á pínki, ama má ye à annabikɛyã o de abirekũla. Annabikɛyã'ori de yãkeburi'orila, séto òtɛn bↄkↄtɛ de sↄsi gbɛ̃nↄ le ò kara.


\par }{\PP \VS{6}Ma gbɛ̃nↄ, tó ma suái, akũ ma yãke buri ò kãáo, bↄ́ àreen à vĩárɛɛ? Séde ma yã'ona gↄ̃ de yãwɛwɛ̃na ũ ke dↄ̃na ke annabikɛyã'ona ke yãdannɛnaa.

\VS{7}Lɛn à de lɛ kũ pↄ́'ↄborinↄ dↄ. Úra ke mↄrↄↄ, tó àtɛn ũ bo súsuro, oni le ò dↄ̃ deran àtɛn o nà yá?

\VS{8}Tó kãkãki ũ dí bo súsuro, sozanↄ ni zĩ̀ soru kɛro.

\VS{9}Lɛmɛ ákↄ̃nↄ se, tó átɛn yãke buri o, akũ òtɛn maro, deran oni yã kũ átɛn o gbá dↄ̃ nàa? Á yã ni gɛ̃ ĩamɛ.

\VS{10}Yãnↄ buri dasi andunia gũn, ń ke bↄkↄtɛnaa sariro.

\VS{11}Tó òtɛn buri kũ madì a yã maro o, manigↄ̃ de a òriinɛ gbɛ̃ zĩ̀tↄ ũmɛ, akũsↄ̃ anigↄ̃ demɛnɛ gbɛ̃ zĩ̀tↄ ũ se.

\VS{12}Lɛmɛ ákↄ̃nↄ sↄ̃, lákũ á kokari vĩ kũ Luda Nini gbanↄ nà, à kokari kɛ àgↄ̃ gɛ́o arɛ, de sↄsidenↄ le ò kara.


\par }{\PP \VS{13}Abire yãi yãkeburi'ori wɛ́ kɛ de à le à yã kũ àtɛn o bↄkↄtɛ.

\VS{14}Tó ma adua kɛ̀ kũ yãke burio, ma nini mɛ́ à kɛ̀, ma laasun dí domɛnɛ arɛro.

\VS{15}Tↄ̀, yã pì de deramɛɛ? Mani adua kɛ kũ ninio, mani kɛ kũ laakariio dↄ. Mani lɛ̀ sí kũ ninio, mani sí kũ laakariio dↄ.

\VS{16}Tó n Luda tↄ́ nna sì kũ ninio, deran gbɛ̃ dufu kũ à kú gwe ni pi, aami, sáabu kũ n kpà yã musuu? Zaakũ adi yã kũ n òo dↄ̀rↄ dↄ̃ro.

\VS{17}Bee tó n sáabu kpà a zɛ́a, adi n Yesude dake gbãna kararo.

\VS{18}Ma Luda sáabu kɛ̀, kũ madì yãke buri o deála á pínki,

\VS{19}ama kↄ̃kakaranaa gũn tó ma yã mɛ̀n sↄↄro ò kũ laakariio, ma yã dàońnɛ, à manamɛnɛ de mà yã mɛ̀n ũgbangba o kũ yãke buriola.


\par }{\PP \VS{20}Ma gbɛ̃nↄ, á laasun súngↄ̃ de lán nɛ́nↄ pↄ́ bàro. Àgↄ̃ de lán nɛ́ fítinↄ bà yãvãnikɛnaa musu, ama á laasun gↄ̃ de gbɛ̃ ↄ̃ndↄ̃nanↄ pↄ́ ũ.

\VS{21}À kɛ̃na Luda yãn ò pì:

\par }{\Q Mani buriyã pãnde o gbɛ̃ díkĩnanↄnɛ gbɛ̃ zĩ̀tↄnↄ lɛ́n,

\par }{\Q bee kũ abireo oni sã kpá ma yãiro.


\par }{\MM \VS{22}Abire yãi yãkeburi'ona de sèeda ũ Yesu náanikɛrinↄnɛro, sé Yesu náanikɛrisarinↄ. Lɛn dↄ annabikɛyã'ona dí kɛ Yesu náanikɛrisarinↄ pↄ́ke ũro, sé Yesu náanikɛrinↄ.

\VS{23}Tó sↄsi gbɛ̃nↄ kↄ̃ kàkara ń pínki, akũ òtɛn yãke buri o ń pínki, tó gbɛ̃ dufunↄ ke Yesusaridenↄ sù gwe, oni pi ĩa kàḿmanloo?

\VS{24}Tó gbɛ̃ sĩnda pínki tɛn annabikɛyã o sↄ̃, akũ Yesusaride ke gbɛ̃ dufu sù gwe, ani ń pínki yãzɛ dↄ̃ à a taari e,

\VS{25}asiriyã kũ à kú a nɛ̀sɛn ni bo gupuraa, ani wútɛ a gbɛrɛa à mì natɛ Ludanɛ, gbasa à pi Luda kú á tɛ́ yãpura.


\par }{\SH Donyĩkɛna zɛ́
\par }
{\PP \VS{26}Óni pi deramɛɛ ma gbɛ̃nↄ? Tó a kↄ̃ kàkara, á baadi gↄ̃ lɛ̀ vĩ ke yãdannɛna ke yãwɛwɛ̃na ke yãkeburi'ona ke yãke buri pì bↄkↄtɛnaa. À a pínki kɛ, de gbɛ̃nↄ le ò kara.

\VS{27}Tó òtɛn yãke buri o, gbɛ̃nↄn pla ke aakↄ̃, àsun de abirekũlaro. Ò kↄ̃ gba zɛ́, gbɛ̃ mɛ̀n do bↄkↄtɛ.

\VS{28}Tó a bↄkↄtɛri kunlo, à lɛ́ nakↄ̃a kↄ̃kakaranaa gũn, à a pↄ́ o ado kũ Ludao.

\VS{29}Annabikɛyã'orinↄ gbɛ̃nↄn pla ke aakↄ̃nↄ yã o, gbɛ̃ kparanↄ laasun lɛ́ ń yãa.

\VS{30}Tó Luda yã sù gbɛ̃ kũ à vutɛnaa, gbɛ̃ kũ àtɛn yã o yĩtɛ.

\VS{31}Á pínki áni fↄ̃ à annabikɛyã o dodo, à yã dadakↄ̃nɛ á pínki, à kↄ̃ kara.

\VS{32}Sé annabikɛyã'orinↄ gↄ̃ ń lɛ́ kũna dↄ̃,

\VS{33}zaakũ Luda ye yã yàaairo, sé a zɛ́de.

\par }{\PP Lákũ sↄsi gbɛ̃nↄ dì kɛ wɛ̃tɛ kũ wɛ̃tɛo nà pínki,

\VS{34}nↄgbɛ̃nↄ gↄ̃ yĩtɛna kↄ̃kakaranaa gũn, zaakũ ò yã'ona zɛ́ vĩro. Ò mì natɛ, lákũ ò ò Musa doka gũn nà.

\VS{35}Tó ò ye ò yãke dↄ̃, ò ń zã gbɛkai bɛ, zaakũ nↄgbɛ̃ yã'ona kↄ̃kakaranaa gũn bi wé'iyãmɛ.

\VS{36}Á kĩnaan Luda yã bòn yá? Ke á mɛ̀n do yãin à sùu?


\par }{\PP \VS{37}Tó gbɛ̃ tɛn da annabikɛyã'oriin a ũ ke gbɛ̃ kũ Luda Nini donɛ arɛ, àgↄ̃ dↄ̃ kũ yã kũ ma kɛ̃̀árɛ pì bi Dikiri yãditɛnaamɛ.

\VS{38}Tó gbɛ̃ pã kpà adii, oni pã kpái se.

\VS{39}Abire yãi ma gbɛ̃nↄ, à wɛ́ pɛ́ annabikɛyã'onaaa, ama àsun gí yãkeburi'onaairo.

\VS{40}À yã sĩnda pínki kɛ a zɛ́a súsu.




\par }\Chap{15}{\SH Kirisi vuna gan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma gbɛ̃nↄ, baaru nna kũ ma kpàárɛ, kũ a sì a zɛon, má ye mà ɛra mà dↄágu.

\VS{2}Baaru nna pì mɛ́ ani á sura ba, tó á waazi kũ ma kɛ̀árɛ pì kũna. Tó lɛnlo, á Yesunaanikɛnaa kɛ̀ pãmɛ.

\VS{3}Yã kũ à deńla kũ ma sì, ma dàárɛn dí: Kirisi gà ó durunna yãi, lákũ à kɛ̃na Luda yãn nà.

\VS{4}Ò a vĩ̀, akũ à fùtɛ a gↄrↄ aakↄ̃de zĩ, lákũ à kɛ̃na Luda yãn nà.

\VS{5}À a zĩda mↄ̀ Pitanɛ, akũ à a zĩda mↄ̀ a ìba gbɛ̃nↄn kuri awɛɛplanↄnɛ dↄ.

\VS{6}Abire gbɛra à a zĩda mↄ̀ ó gbɛ̃nↄnɛ kũ ò kↄ̃ kàkara gu dokↄ̃nↄn, ò de gbɛ̃nↄn wàa pla kpɛ́ basↄↄrola. Ń daside kun ari tera, ama ń gbɛ̃kenↄ andunia tò.

\VS{7}Abire gbɛra à a zĩda mↄ̀ Yamisinɛ, akũ à a zĩda mↄ̀ zĩ̀rinↄnɛ ń pínki.

\VS{8}Ń pínki gbɛra à bò à sùmai, ma gↄ̃ lán nɛ́ kↄ̃nↄsɛnaa bà.

\VS{9}Zaakũ Luda zĩ̀rinↄ tɛ́ makũmɛ kpɛ́, mádi ká ò ma sísi zĩ̀riro, zaakũ ma wari dↄ̀ sↄsi gbɛ̃nↄa.

\VS{10}Gba kũ Luda dàmɛnɛ yãi má de gbɛ̃ kũ má de a ũ ũ, akũsↄ̃ gba kũ à dàmɛnɛ pì ginaro, zaakũ ma kokari kɛ̀ deńla ń pínki. Makũ mɛ́ ma kɛ̀ro, gba kũ Luda dàmɛnɛ mɛ́ à tò ma kɛ̀.

\VS{11}Tↄ̀, à bò ma kĩnaan yá ke ń kĩnaa, yã kũ ótɛni a waazi kɛ a sìn gwe.


\par }{\SH Gɛ̀nↄ vuna gan
\par }
{\PP \VS{12}Lákũ ótɛn Kirisi futɛna gan waazi kɛ nà, à kɛ̀ dera á gbɛ̃kenↄ dì o gɛ̀nↄ ni vuroo?

\VS{13}Tó gɛ̀nↄ ni futɛ ganlo, de Kirisi dí vuro.

\VS{14}Tó Kirisi dí vuro sↄ̃, de ó waazikɛnaa kɛ̀ pã, akũsↄ̃ á Kirisi náanikɛnaa kɛ̀ pã,

\VS{15}o gↄ̃ Luda sèedade ɛ́kɛdenↄ ũ, kũ o ò à Kirisi vù yãi. Zaakũ tó gɛ̀nↄ dì vuro, de Luda dí a vuro.

\VS{16}Tó Luda dì gɛ̀nↄ vuro, de Kirisi dí vuro.

\VS{17}Tó Kirisi dí vuro, á Kirisi náanikɛna àre vĩro, akũ á kú á durunna gũn ari tera,

\VS{18}gbɛ̃ kũ ò andunia tò Kirisi gũnnↄ sↄ̃, ò sã̀tɛ.

\VS{19}Tó ó kunna kũ wɛ̃̀ndiio dí yãin ó wɛ́ dↄ Kirisii ado, de wɛ̃ndadenↄn ó ũ de gbɛ̃ sĩnda pínkila.


\par }{\PP \VS{20}Yãpura gũn Kirisi fùtɛ bona gan, àkũ mɛ́ à gàavu káaku ũ gbɛ̃ kũ ò wùtɛ ò i ònↄ tɛ́.

\VS{21}Lákũ ga bò bisãsiri gãi nà, lɛn gɛ̀nↄ vunaa bò bisãsiri gãi lɛ.

\VS{22}Kunna Adamu buri ũ tò ga dà gbɛ̃ sĩnda pínkila. Lɛmɛ dↄ gbɛ̃ kũ ò kú Kirisi gũnnↄ ni wɛ̃̀ndi le ń pínki.

\VS{23}Baadi kũ a gↄrↄomɛ. Kirisi mɛ́ à gàavu káaku ũ, a gbɛra a gbɛ̃nↄ ni vu a sugↄrↄa.

\VS{24}Gbasa gↄrↄ lɛ́ ká, Kirisi ni kíkɛ mì dɛ pínki kũ dokanↄ kũ gbãnanↄ, ani a kpata tó De Ludanɛ.

\VS{25}Séde Kirisi gↄ̃ kí ble ari Luda gↄ̃ a ibɛrɛnↄ kɛ a tìntin ũ.

\VS{26}Ibɛrɛ kũ ani a kakatɛ kpɛkpɛmɛ ga ũ,

\VS{27}zaakũ Luda pↄ́ sĩnda pínki nà Kirisinɛ a ↄĩ. Kũ à pì, pↄ́ sĩnda pínki kú a ↄĩ, ó dↄ̃ kũ Luda kũ à pↄ́ sĩnda pínki nànɛ a ↄĩ pìi baasimɛ.

\VS{28}Tó à pↄ́ sĩnda pínki nànɛ a ↄĩ, àpii Nɛ́ kũ à pↄ́ sĩnda pínki nànɛ a ↄĩ pì ni mì natɛnɛ, Luda pì nigↄ̃ de a pínki ũ pↄ́ sĩnda pínkinɛ.


\par }{\PP \VS{29}Gbɛ̃ kũ òdi da'itɛ kɛ gɛ̀nↄ gɛ̃nɛ ũ sↄ̃ bi? Tó gɛ̀nↄ dì vu yãpuraro, bↄ́yãi òdi da'itɛ kɛ ń gɛ̃nɛ ũu?

\VS{30}Ókↄ̃nↄ sↄ̃, bↄ́yãi odìgↄ̃ ó zĩda da kari gũn gↄrↄ sĩnda pínkii?

\VS{31}Kũ ĩa kũ madì dã á yã musu kunna Kirisi Yesu ó Dikiri gũnwo, madìgↄ̃ kú ga lɛ́imɛ lákũ gu dí dↄ nà.

\VS{32}Tó ma zĩda yãin ma ↄsi kài kũ nↄ̀bↄ pãsĩnↄ zaa Ɛfesu, bↄ́ àreen à vĩmɛnɛɛ? Tó gɛ̀nↄ ni vuro,

\par }{\Q ò pↄ́ ble, ò í mi,

\par }{\Q zaakũ óni ga ziamɛ.


\par }{\MM \VS{33}Àsun tó ò á sãtɛro, gbɛ̃nna vãni dì dà mana yakamɛ.

\VS{34}À su á laakariia súsu, àsun durunna kɛ doro, zaakũ á gbɛ̃kenↄ Luda dↄ̃ro. Ma abirekũ ò de à á wé'iyã dↄ̃ yãimɛ.


\par }{\SH Gàavunↄ mɛ̀ɛ
\par }
{\PP \VS{35}Gbɛ̃kenↄ ni pi, gɛ̀nↄ ni vu deramɛɛ? Mɛ̀ kpate takan onigↄ̃ vĩi?

\VS{36}Yↄ̃nkↄ yãmɛ! Odì pↄ́ tↄ̃ à bↄ̀tɛ fↄ̃̀mbabonaa sariro.

\VS{37}Tó ò pↄ́ tↄ̃̀, gbadon yoo ke pↄ́wɛ pãnde, àdi butɛ pↄ́wɛ pì ũro.

\VS{38}Luda dì tó à butɛ lákũ à dìtɛ nàmɛ, baadi kũ a burio.

\VS{39}Pↄ́ wɛ̃̀ndidenↄ pínki mɛ̀ dokↄ̃nↄro. Bisãsiri pↄ́ ado, nↄ̀bↄnↄ pↄ́ ado, bãnↄ pↄ́ ado, kpↄ̀nↄ pↄ́ ado.

\VS{40}Ludambɛ pↄ́nↄn kun, andunia pↄ́nↄn kun. Ludambɛ pↄ́nↄ gakuri ado, andunia pↄ́nↄ gakuri ado.

\VS{41}Ifãntɛ̃ gakuri ado, mↄvura pↄ́ ado, susunɛnↄ pↄ́ ado. Bee susunɛ pìnↄ ń gakuri adonadona kↄ̃omɛ.


\par }{\PP \VS{42}Lɛn anigↄ̃ de lɛ gɛ̀nↄ vuna gↄrↄ zĩ. Òdi gɛ̀ vĩ à vã, ani vu vãnaa sari.

\VS{43}Òdi gɛ̀ vĩ bɛ̀ɛrɛɛ sari, ani vu kũ gakurio. Òdi gɛ̀ vĩ gbãna sari, ani vu kũ gbãnao.

\VS{44}Òdi gɛ̀ vĩ kũ andunia mɛ̀ɛo, ani vu kũ wɛ̃̀ndi kũ àdi lákaro mɛ̀ɛo. Lákũ andunia mɛ̀ kun nà, lɛmɛ wɛ̃̀ndi kũ àdi lákaro mɛ̀ kun lɛ dↄ.

\VS{45}À kɛ̃na Luda yãn ò pì, gbɛ̃ káaku Adamu gↄ̃̀ gbɛ̃ bɛ̃nɛ ũ, ama Adamu kpɛde gↄ̃̀ Nini wɛ̃̀ndikpammari ũ.

\VS{46}Adi kɛ wɛ̃̀ndi kũ àdi lákaro mɛ̀ mɛ́ àdi do arɛro, andunia mɛ̀ mɛ́ àdi do arɛ, a gbɛra sà wɛ̃̀ndi kũ àdi lákaro mɛ̀ɛ.

\VS{47}Bisãsiri káaku bò bùsutiti gũmmɛ, a plade bò ludambɛmɛ.

\VS{48}Gbɛ̃ kũ ò de zĩtɛ pↄ́ ũnↄ bòkↄ̃a kũ gbɛ̃ kũ à bò zĩtɛnwo. Gbɛ̃ kũ ò de ludambɛ pↄ́ ũnↄ bòkↄ̃a kũ gbɛ̃ kũ à bò ludambɛo.

\VS{49}Lákũ ó de gbɛ̃ kũ à bò zĩtɛn taka ũ nà, lɛn ónigↄ̃ de gbɛ̃ kũ à bò ludambɛ taka ũ lɛ se.


\par }{\PP \VS{50}Yã kũ ma òon dí ma gbɛ̃nↄ. Tó kpata kũ à bò Luda kĩnaa bò gupuraa, óni le ò ble kũ ó mɛ̀ɛoro. Óni le ògↄ̃ kú gu kũ àdi vãro gũn kũ ó mɛ̀ kũ àdi vãoro.

\VS{51}À ma, mani asiriyã oárɛ. Óni ga ó pínkiro, ama óni li ó pínki

\VS{52}kãnto lán wɛ́'ipakɛnaa bà kãkãki kpɛde pɛna zĩ. Zaakũ kãkãki ni ũ bo, gɛ̀nↄ ni vu vãnaa sari, ókↄ̃nↄ sↄ̃ óni li.

\VS{53}Séde ó mɛ̀ kũ àdi vã dí gɛ̃ a kũ àdi vãro gũn. Séde ó mɛ̀ kũ àdi ga dí gɛ̃ a kũ àdi garo gũn.

\VS{54}Tó ó mɛ̀ kũ àdi vã gɛ̃̀ a kũ àdi vãro gũn, akũsↄ̃ ó mɛ̀ kũ àdi ga gɛ̃̀ a kũ àdi garo gũn, akũ yã kũ à kɛ̃na Luda yãn dí ni papa ò pì:

\par }{\Q Ò zĩ̀i blè gaa, à mìi dɛ̀.


\par }{\Q \VS{55}Ga, n zĩ̀blena tↄ́n deraa?

\par }{\Q Ga, n sɛwɛ kú mámɛɛ?


\par }{\MM \VS{56}Durunna mɛ́ à ga sɛwɛ ũ, durunna gbãna sↄ̃ àdi bo doka gũmmɛ.

\VS{57}Ò Luda sáabu kɛ, kũ àdi tó ò zĩ̀ ble ó Dikiri Yesu Kirisi gãi.

\VS{58}Abire yãi ma gbɛ̃ yenyĩdenↄ, à zɛ gbãna gíngin bona kũ kpɛo sari. À wɛ́ tã Dikiri zĩa gↄrↄ sĩnda pínki, zaakũ á dↄ̃ kũ zĩ kũ átɛn kɛ Dikirinɛ pãro.




\par }\Chap{16}{\SH Pↄlu wɛ̃tɛgɛna sorukɛnaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Luda gbɛ̃nↄ kámazakɛnaa yã musu, lákũ ma ò Galatia bùsu sↄsinↄ gbɛ̃nↄnɛ nà, à kɛ lɛ se.

\VS{2}Azumanɛnna kũ azumanɛnnao á baadi gↄ̃ ↄgↄ kũ à lè a gbãna lɛ́n bo adona, àgↄ̃ kakara de àsun kámaza pì wɛtɛ gↄrↄ kũ ma suro yãi.

\VS{3}Tó ma su, mani gbɛ̃ kũ a ń dítɛ ò gɛ́nↄ zĩ Yurusalɛmu kũ takadao kũ kámaza kũ a kàkara pìio.

\VS{4}Tó à kũ̀ mà gɛ́mɛ sↄ̃, oni gɛ́ zɛmɛ.


\par }{\SH Yã kũ Pↄlu kpàkpa à kɛnↄ
\par }
{\PP \VS{5}Tó ma bↄtɛ kũ Masedonia bùsuuo, mani su á kĩnaa, zaakũ mani pã Masedonialamɛ.

\VS{6}Matɛn kpákpa mà gↄrↄpla kɛ kãáo. Bee bunsirɛ se manigↄ̃ ye mà ble kãáo, áni gɛ́ zɛmɛnɛ gu kũ mani gɛ́n.

\VS{7}Tera la má ye mà gɛ̃tɛáwala fàaro, matɛn kpákpa mà gↄrↄpla kɛ kãáo, tó Dikiri wè.

\VS{8}Mani gↄ̃ Ɛfesu ari Pɛntikↄsi dikpɛ zĩmɛ,

\VS{9}zaakũ Luda zɛ́ bòmɛnɛ manamana mà zĩ mana kɛ, akũsↄ̃ ma ibɛrɛnↄn dasi.


\par }{\PP \VS{10}Tó Timↄti sù à sù, àsun kɛnɛ búgubugu à vĩna kɛárɛro, zaakũ àtɛn zĩ kɛ Dikirinɛ lán ma bàmɛ.

\VS{11}Á gbɛ̃ke sún a gya boro. À zàna kɛnɛ de à le à ká ma kĩnaa aafia, zaakũ makũ kũ ma gbɛ̃nↄ ó wɛ́ dↄi.


\par }{\PP \VS{12}Ó gbɛ̃ndo Apolo sↄ̃, madìgↄ̃ nakaraa gɛ̃̀n baaakↄ̃ à su à á gwa kũ ó gbɛ̃ kparanↄ. À ye sunaai gĩaro. Tó à zɛ́ lè, ani su.


\par }{\SH Lɛ́dammana kpɛkpɛ
\par }
{\PP \VS{13}Àgↄ̃ kú á laakariia, àgↄ̃ zɛna Yesunaanikɛnaa gũn. Àgↄ̃ wↄ́rↄgↄ vĩ, àgↄ̃ gbãna.

\VS{14}À yã sĩnda pínki kɛ kũ yenyĩo.


\par }{\PP \VS{15}Á Sɛtɛfana bedenↄ dↄ̃, kũ mↄ́kↄ̃nↄ mɛ́ ò Yesude káakunↄ ũ Girisi bùsun, akũ ò ń zĩda kpà ògↄ̃ kpá Luda gbɛ̃nↄi. Ma gbɛ̃nↄ, ma wɛ́ kɛ̀áwa,

\VS{16}à mì natɛ gbɛ̃ bire takanↄnɛ kũ gbɛ̃ kũ òtɛn kokari kɛ lɛɛlɛ zĩ dokↄ̃nↄ pìi gũnnↄ ń pínki.

\VS{17}Ma pↄ kɛ̀ nna Sɛtɛfana kũ Fↄtunatuo kũ Akaikuo sunaaa, zaakũ ò gↄ̃̀mɛnɛ á gɛ̃nɛ ũmɛ.

\VS{18}Ò tò ma laakarii kpàtɛ kũ á pↄ́o. À bɛ̀ɛrɛ lí gbɛ̃ bire takanↄnɛ.


\par }{\PP \VS{19}Asia bùsu sↄsinↄ gbɛ̃nↄ fↄ kpàáwa. Akila kũ Pirisilao kũ sↄsi gbɛ̃ kũ òdi kↄ̃ kakara ń bɛanↄ fↄ kpàáwa manamana Dikiri gũn.

\VS{20}Ó gbɛ̃ kũ ó lɛɛlɛnↄ fↄ kpàáwa á pínki. À fↄ kpákↄ̃a kũ Luda gbɛ̃nↄ lɛ́pɛmmanaao.

\VS{21}Makũ Pↄlu, ma ↄgbɛn dí. Ma fↄ kpàáwa.

\VS{22}Tó gbɛ̃ke ye Dikiriiro, Luda láari boa. Ó Dikiri tɛn su.

\VS{23}Dikiri Yesu gbɛ̃kɛ kɛárɛ.

\VS{24}Má yeái á pínki kunna Kirisi Yesu gũn.


\par }