\NormalFont\ShortTitle{FILIPIDENƆ}

{\MT FILIPIDENƆ



\par }\ChapOne{1}{\SH Pↄlu aduakɛna Filipidenↄnɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Makũ Pↄlu kũ Timↄtio Kirisi Yesu zↄ̀blerinↄ ókↄ̃nↄ mɛ́ o takada dí kɛ̃̀ Luda gbɛ̃ kũ ò kú Filipinↄnɛ kunna Kirisi Yesu gũn kũ ń gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kũ ń kpanyĩrinↄ.

\VS{2}Luda ó De kũ Dikiri Yesu Kirisio gbɛ̃kɛ kɛárɛ, à á gba aafiaa.


\par }{\PP \VS{3}Gↄrↄ kũ á yã dↄ̀magu pínki, madìgↄ̃ ma Luda sáabu kpámɛ.

\VS{4}Ma aduakɛnaa gũn pínki madìgↄ̃ adua kɛárɛ á pínki kũ pↄnnao,

\VS{5}kũ á ↄ kakarana kũmao baaru nna kpanaa gũn zaa gↄrↄ kũ a mà ari kũ a gbãrao yãi.

\VS{6}Má dↄ̃ sãnsãn, lákũ Luda nà zĩ manaa á tɛ́ nà, anigↄ̃ kɛ, ari à gɛ́ mì dɛo Kirisi Yesu sugↄrↄ zĩ.

\VS{7}À mana kũ má á yã kũna á pínki lɛ, zaakũ á yã kú ma swɛ̃̀n. Má da kpɛ́sirann yá, má zɛ kũ baaru nna pìio a yãpura ona yãin yá, á pínki á baka vĩ zɛ́ kũ Luda ma gba gũn.

\VS{8}Luda dↄ̃ kũ matɛni á bɛgɛ kɛ á pínki kũ Kirisi Yesu yenyĩ burio.

\VS{9}Madì adua kɛárɛ, de á yenyĩ gↄ̃ kara àgↄ̃ gɛ́ dↄ̃naa gũn kũ wɛ́kɛ̃naao swáswa,

\VS{10}de à yã kũ à kũ̀ à kɛ dↄ̃, àgↄ̃ kun nɛ̀sɛpuradenↄ ũ taari sari Kirisi sugↄrↄ zĩ.

\VS{11}Àgↄ̃ pana kũ yã mana kũ òdi bo Yesu Kirisi kĩnaanↄo, de ò Luda tↄ́ bo, ò a sáabu kpá.


\par }{\SH Kirisimɛ Pↄlu wɛ̃̀ndi ũ
\par }
{\PP \VS{12}Ma gbɛ̃nↄ, má ye àgↄ̃ dↄ̃ kũ yã kũ à ma le tɛ́ kà baaru nna gɛna arɛimɛ,

\VS{13}akũ soza kínabɛ dogarinↄ ń pínki kũ gbɛ̃ kparanↄ dↄ̃̀ kũ Kirisi yãin ò ma dà kpɛ́siran.

\VS{14}Ma dana kpɛ́siran yãi ó gbɛ̃nↄ Dikiri náani kɛ̀ dasi de yãla, akũ ń kùgbãna kàra, òtɛn Luda yã o gbɛ̃nↄnɛ vĩna sari.


\par }{\PP \VS{15}Yãpuramɛ, ń gbɛ̃kenↄ dì Kirisi yã waazi kɛ denlana yãi kũ nɛ̀sɛgↄ̃baao, gbɛ̃kenↄ sↄ̃ kũ nɛ̀sɛmanao.

\VS{16}Gbɛ̃ díkĩnanↄ dì kɛ kũ yenyĩomɛ, zaakũ ò dↄ̃ kũ má zɛna kũ Yesu baarunnakpanaao yãin má yĩna la.

\VS{17}Nɛ̀sɛgↄ̃bade pìnↄ sↄ̃, òdi Kirisi yã waazi kɛ denlamↄnnɛna yãimɛ, adi kɛ kũ nɛ̀sɛpuraonlo. Òtɛn da òtɛni ń kunna kpɛ́siran wari karamɛnɛ.

\VS{18}Yãken yá? Manafiki gũnn yá, yãpura gũnn yá, a pínki dé, òtɛn Kirisi yã waazi kɛmɛ. Ma pↄ nna kũ abireo, akũsↄ̃ ani ɛra à kɛ nna dↄ,

\VS{19}zaakũ má dↄ̃ kũ adua kũ átɛn kɛmɛnɛ kũ Yesu Kirisi Nini kpányĩo ni tó mà bo.

\VS{20}Ma wɛ́ dↄi, akũsↄ̃ má a náani vĩ manamana, kũ wé'i ni ma kũ yãke gũnlo. Tera sà lán yã bà kũ kùgbãnao mani Kirisi tↄ́ bo ma mɛ̀ɛ gũn, má kunn yá kesↄ̃ ma gan yá.

\VS{21}Zaakũ Kirisi yãin má kún, ga demɛnɛ àre ũ.

\VS{22}Tó ma kunna kũ wɛ̃̀ndiio demɛnɛ zĩ àrede ũ, má dↄ̃ a kũ mani sɛ́ro,

\VS{23}ma laasun kpaatɛnamɛ. Má ye mà tá, de màgↄ̃ kú kũ Kirisio. Gwe manamɛnɛ de gu dila zã̀.

\VS{24}Ama à mana màgↄ̃ kú kũ wɛ̃̀ndiio á yãi.

\VS{25}Abire yã futɛna vĩro. Má dↄ̃ kũ mani gↄ̃ la màgↄ̃ kú kãáo á pínki, de à le à gɛ́ arɛ kũ pↄnnao ludanaanikɛnaa gũn.


\par }{\PP \VS{26}Lɛn gↄrↄ kũ mani ɛra mà su á gwa lɛ, áni zɛ́ le à ĩa dã Kirisi Yesu gũn manamana ma yãi.

\VS{27}A pínki dé, tó ma su á gwa ke mádi suronlo, à tó á kunna kↄ̃ sɛ́ kũ Kirisi baaru nnao, de tó matɛni á baaru ma, mà ma kũ á zɛna gíngin kũ lɛ́dokↄ̃nↄo, átɛn ↄsi ká kũ nɛ̀sɛ mɛ̀n doo baaru nna pì zɛ́ yãi.

\VS{28}Àsun tó á ibɛrɛnↄ yãke vĩna á kũro. Abire nigↄ̃ deńnɛ sèeda ũ kũ ò mìi pɛ̀ kakatɛnaaa, ákↄ̃nↄ sↄ̃ áni bo mana. Luda kɛnan gwe.

\VS{29}Zaakũ Luda á gbá zɛ́ à wari kɛ Kirisinɛ, adi kɛ a náanikɛna adonlo.

\VS{30}Ɔsi kũ a è matɛn ká yã, akũsↄ̃ a mà matɛn ká ari tera, ákↄ̃nↄ á kú ↄsi dokↄ̃nↄ pìi gũmmɛ.




\par }\Chap{2}{\SH Zĩdabusanaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tó á kunna Kirisi gũn lɛ́damma vĩ, tó a yenyĩ tɛn tɛ́ kpáái, tó á lɛ́dokↄ̃nↄ vĩ kũ a Ninio, tó á kↄ̃ wɛ̃nda vĩ kũ sùruuo,

\VS{2}à laasun dokↄ̃nↄ kɛ, àgↄ̃ yenyĩ dokↄ̃nↄ vĩ lɛ́dokↄ̃nↄdenↄ ũ, pↄyeinayãdokↄ̃nↄdenↄ ũ, de ma pↄnna gↄ̃ papana.

\VS{3}Àsun yãke kɛ denlana ke yↄ̃̀gↄ̃kɛna yãiro. Zĩdabusanaa gũn à a gbɛ̃dake kũ kũ bɛ̀ɛrɛɛo de á zĩdala.

\VS{4}Gbɛ̃ke sún laasun lɛ́ a zĩda mɛ̀n do yãaro, à gbɛ̃ pãndenↄ pↄ́ lɛ́ dↄ.

\VS{5}Àgↄ̃ nɛ̀sɛ kũ Kirisi Yesu vĩ vĩ se.


\par }{\Q \VS{6}A ludakɛnaa gũn adi a zĩda kɛna lɛɛlɛ kũ Ludao yã daro,


\par }{\Q \VS{7}akũ à a zĩda gwenaa tòn, à zĩ̀rikɛ sɛ̀,

\par }{\Q à gↄ̃̀ bisãsiri ũ, à bisãsirikɛ sɛ̀.


\par }{\Q \VS{8}À a zĩda bùsa,

\par }{\Q à mìi nàtɛ ari à gɛ̀ɛ à gào,

\par }{\Q ari lígbãndurukpana ganaa.


\par }{\Q \VS{9}Abire yãi Luda a sɛ̀ musu,

\par }{\Q à tↄ́ kũ à de tↄ́ sĩnda pínkila kpànɛ,


\par }{\Q \VS{10}de tó ò Yesu tↄ́ sì,

\par }{\Q gbɛ̃ sĩnda pínki ni kútɛnɛ

\par }{\Q ludambɛ kũ zĩtɛo kũ zĩtɛ gɛ̃io,


\par }{\Q \VS{11}gbɛ̃ sĩnda pínki ni o kũ a lɛ́o

\par }{\Q kũ Yesu Kirisimɛ Dikiri ũ

\par }{\Q De Luda tↄ́bona yãi.


\par }{\SH À gu puńnɛ andunia gũn
\par }
{\PP \VS{12}Abire yãi ma gbɛ̃ yenyĩdenↄ, lákũ adì ma yã ma gↄrↄ kũ má kú kãáo nà, atɛ̃nsa kũ má kú kãáo tera doro, àgↄ̃ á bona mana lɛ́ papa kũ vĩnao kũ lukanaao.

\VS{13}Zaakũ Luda mɛ́ àtɛn zĩ kɛ á gũn de àgↄ̃ ye a pↄyenyĩnaai gbasa à kɛ.

\VS{14}À yã sĩnda pínki kɛ yãkete kũ lɛ́kpakↄ̃anaao sari,

\VS{15}de àgↄ̃ taari sari, gbãsĩ sari, Luda nɛ́ mamberusaridenↄ ũ tera gbɛ̃ sãtɛna nɛ̀sɛpãsĩdenↄ tɛ́, kũ átɛn gu puńnɛ andunia gũn lán susunɛnↄ bà,

\VS{16}àgↄ̃ wɛ̃̀ndi yã kũna, de mà le mà ĩa dã kãáo Kirisi sugↄrↄ zĩ yãi. Tó átɛn kɛ lɛ, de mádi bà pã lɛ́ro akũsↄ̃ mádi zĩ pã kɛro.

\VS{17}Bee tó ma aru ni kↄ́tɛ á ludanaanikɛna sa'o'i ũ, ma pↄ nigↄ̃ nna, matɛn pↄnna kɛ kãáo á pínki.

\VS{18}Ákↄ̃nↄ sↄ̃, à pↄnna kɛ lɛ, ò kɛ lɛɛlɛ.


\par }{\SH Timↄti kũ Ɛpafarↄdituo
\par }
{\PP \VS{19}Kũ Dikiri Yesu arubarikaao mani Timↄti zĩáwa tera, de mà le mà á baaru ma, ma laakari kpátɛ.

\VS{20}Má gbɛ̃ke vĩ kũ à ye á yãi yãpura lákũ a bàro.

\VS{21}Gbɛ̃ sĩnda pínki zĩda yã mɛ́ àdi donɛ arɛ, adi kɛ Yesu Kirisi yãnlo.

\VS{22}Á dↄ̃ lákũ Timↄti a zĩda bì nà, à baaru nna zĩ kɛ̀ kũmao lán nɛ́ kũ a deo bà.

\VS{23}Tó má a zɛna dↄ̃ súsu, má ye mà a zĩáwa gↄ̃̀nↄ.

\VS{24}Má Dikiri náani vĩ kũ mani su á gwa tera ma zĩda.


\par }{\PP \VS{25}Ma gbɛ̃ Ɛpafarↄditu, ma zĩkɛri dake, ma zĩ̀kari dake kũ a a zĩ̀ à kpámai kũ pↄ́ kũ matɛni a ni dɛnↄ, ma è à mana mà a gbarɛáwamɛ.

\VS{26}Àtɛni á bɛgɛ kɛ á pínki, akũsↄ̃ a nɛ̀sɛɛ yàka, kũ a a gyãkɛna baaruu mà yãi.

\VS{27}À gyã kɛ̀ yãpura ari à kà gana, akũ Luda a wɛ̃nda gwà. Adi kɛ àkũmɛ adoro, kũ makũomɛ se, de ma pↄsira sún kararo yãi.

\VS{28}Abire yãi matɛn wã mà a gbarɛáwa, de á wɛ́ sikↄ̃lɛ, á pↄ kɛ nna, ma laakari kpátɛ.

\VS{29}À gbãnakɛ kpái Dikiri gũn kũ pↄnna zↄ̃kↄ̃ↄo. À bɛ̀ɛrɛ lí gbɛ̃ bire takanɛ.

\VS{30}À gↄ̃̀ fíti kũ ani ga Kirisi zĩ yãi. À a zĩda kpà gaa de à le à kpányĩ kũ áni fↄ̃ à kɛmɛnɛro kɛmɛnɛ yãi.




\par }\Chap{3}{\SH Kirisi dↄ̃naa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma gbɛ̃nↄ, yã kũ à gↄ̃̀n dí: À pↄnna kɛ Dikiri gũn. Mani gí yã kũ ma òárɛ gbɛ̀ sísiiro. Àkũmɛ aafia ũárɛ.

\VS{2}À laakari kɛ lɛwanna kũ̀nↄi, yãvãnikɛri kũ òdi ń kɛ yákiyaki pìnↄ!

\VS{3}Ókↄ̃nↄ kũ odì donyĩ kɛ Ludanɛ kũ a Nini gbãnao, odì ĩa dã Kirisi Yesu gũn, odì náani kpá ó zĩda yãaro, ókↄ̃nↄ mɛ́ ó tↄ̃̀zↄ̃nade yãpuranↄ ũ.

\VS{4}Makũ, má zɛ́ vĩ mà náani kpá ma zĩdaa. Tó gbɛ̃ tɛn da a a zĩda náani kɛ̀, ma a pↄ́ kɛ̀ deala.

\VS{5}Ma tↄ̃̀ↄ zↄ̃̀ ma gↄrↄ sↄraakↄ̃de zĩ. Isarailan ma ũ inaa gũn, Biliaminu buri, Eberu buri yãpura. Musa doka musu má kú Farisinↄ gã̀a gũn.

\VS{6}Ma ania kɛ̀, ma wɛ́ tã̀ sↄsi gbɛ̃nↄa. Yãkɛna a zɛ́a Musa doka gũn, gbɛ̃ke dí fↄ̃ à ma taari èro.

\VS{7}Ama yã kũ má kũna àre ũ yã pìnↄ gↄ̃̀mɛnɛ àree sari tera Kirisi yãi.

\VS{8}A kũ à deńla ma yã sĩnda pínki dìtɛ àree sari ma Dikiri Kirisi Yesu dↄ̃na kũ à de a pínkila yãi. Kirisi pì yãi ma ↄ gbàrɛ yã sĩnda pínkii bìsa ũ, de màgↄ̃ a vĩ,

\VS{9}màgↄ̃ kú a gũn kũ yã kũ dì tó ò kɛ nna kũ Ludao a náanikɛna yãiio. Luda dì tó yã bo kũńwo nna dokakũna yãinlo, àdi tó yã bo kũńwo nna Kirisi náanikɛna yãimɛ.

\VS{10}Yã kũ má yei mɛ́ à de mà Kirisi dↄ̃ kũ gbãna kũ à fùtɛo bona ganwo, de ma bàka gↄ̃ kú a warikɛnaa gũn, mà gↄ̃ lákũ a bà a ganaa gũn

\VS{11}gbasa mà gↄ̃ gàavu ũ.


\par }{\SH Pↄ́ kũ ntɛn pɛ́a lenaa
\par }
{\PP \VS{12}Adi kɛ ma lè pínkinlo akũsↄ̃ má papana gĩaro. Matɛn pɛ́amɛ, de mà yã kũ Kirisi Yesu ma sɛ a pↄ́ ũ yãi sí ma pↄ́ ũ.

\VS{13}Ma gbɛ̃nↄ, mádi sí ma lè kↄ̀ro. Yã mɛ̀n don matɛn kɛ, madì nↄnↄ pↄ́ kũ à kú ma arɛi, pↄ́ kũ à kú ma kpɛ laasunlɛnaa sari.

\VS{14}Matɛn pɛ́ pↄ́ kũ ma wɛ́ dↄiia, de mà àre kũ Luda ó sísia gɛna musu le Kirisi Yesu gãi.

\VS{15}Ókↄ̃nↄ gbɛ̃ papananↄ, ògↄ̃ laasun bire vĩ. Tó á laasun pãnde vĩ, Luda ni á wɛ́ kɛ̃árɛ yã bire musu.

\VS{16}A pínki dé, gu kũ o kan dí, ò gɛ́ arɛ zɛ́ dokↄ̃nↄ pìi gũn.


\par }{\PP \VS{17}Ma gbɛ̃nↄ, à ma ágba sɛ́, lákũ o a taka kɛ̀árɛ nà, á wɛ́ gↄ̃ pɛ́ gbɛ̃ kũ ń kunna kↄ̃ sìonↄi.

\VS{18}Madìgↄ̃ oárɛ yã gɛ̃̀n baaakↄ̃, akũsↄ̃ ma ɛra matɛn oárɛ tera dↄ kũ wɛ́'io, gbɛ̃nↄn kun dasi kũ ń yãkɛna ń kɛ́ Kirisi gana lía ibɛrɛnↄ ũ.

\VS{19}Ò mìi pɛ̀ kakatɛnaaa. Ń gbɛrɛmɛ ń dikiri ũ, wé'iyãmɛ ń ĩadãbↄ ũ, andunia yãn ń laasun dìgↄ̃ kúa.

\VS{20}Ókↄ̃nↄ sↄ̃, ludambɛ gbɛ̃nↄn ó ũ, ó wɛ́ dↄ Surabari kũ ani bo gwea, àkũmɛ Dikiri Yesu Kirisi ũ.

\VS{21}Ani ó mɛ̀ gbãnasarinↄ li lán a mɛ̀ gakuride bà kũ a gbãna kũ ani fↄ̃ à tó pↄ́ sĩnda pínki mì natɛarɛo.




\par }\Chap{4}{\SH Lɛ́dammanaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abire yãi ma gbɛ̃ yenyĩde kũ matɛni á bɛgɛ kɛnↄ, ákↄ̃nↄ kũ á de ma ĩadãbↄ kũ madì pↄnna kɛo ũnↄ, àgↄ̃ zɛna gíngin Dikiri gũn lɛ, ma gbɛ̃nↄ.


\par }{\PP \VS{2}Ma kútɛ kɛ̀ Yuodianɛ kũ Sintisio ògↄ̃ lɛ́dokↄ̃nↄ vĩ Dikiri gũn.

\VS{3}Mↄkↄ̃n sↄ̃ ma gbɛ̃ndo náanide, ma wɛ́ kɛ̀mma, ǹ kpá nↄgbɛ̃ pìnↄi, zaakũ ò ↄsi kà kũmao baaru nna kpanaa gũn kũ Kɛlɛmɛntio kũ ma zĩkɛri dakenↄ. Ń tↄ́ kú wɛ̃̀ndi takadan.


\par }{\PP \VS{4}Àgↄ̃ pↄnna kɛ Dikiri gũn gↄrↄ sĩnda pínki. Ma òárɛ dↄ, à pↄnna kɛ.

\VS{5}À á zĩda busa gbɛ̃ sĩnda pínkinɛ. Dikiri sunaa kà kãni.

\VS{6}Àsun yãke damu kɛro. Yã sĩnda pínki gũn à adua kɛ, à yã gbɛka Ludaa kũ sáabukɛnaao, à á yã'ũmmananↄ onɛ,

\VS{7}ani á nɛ̀sɛ kũ á laakariio kpátɛárɛ Kirisi Yesu gũn. Nɛ̀sɛkpatɛnaa pìi zↄ̃kↄ̃, à de bisãsiri dↄ̃na la.


\par }{\PP \VS{8}Ma gbɛ̃nↄ, yã kũ à gↄ̃̀árɛn dí: Yã kũ à yãpura vĩ akũsↄ̃ à bɛ̀ɛrɛ vĩ, yã kũ à zɛ́ vĩ akũsↄ̃ à gbãsĩ vĩro, yã kũ à nna akũsↄ̃ à arubarika vĩ, yã kũ à mana akũsↄ̃ òdi a sáabu kpá, àgↄ̃ laasun lɛ́ yã birenↄ musu.

\VS{9}Yã kũ ma dàárɛ a sì, yã kũ a mà ma lɛ́i akũsↄ̃ a èma, à yã birenↄ kɛ, Luda aafiade nigↄ̃ kú kãáo.


\par }{\SH Pↄlu Filipidenↄ sáabukpanaa
\par }
{\PP \VS{10}Ma pↄ nna à kɛ̀ zↄ̃kↄ̃ Dikiri gũn, zaakũ á laasun ɛ̀ra à sùma sà. Á ma yã kũna yã fá, zɛ́n ádi lero.

\VS{11}Mádi o lɛ kũ matɛn takasi kɛ yãinlo, zaakũ ma dà ma zĩdanɛ màgↄ̃ sáabu vĩ gwena sĩnda pínki gũn.

\VS{12}Má takasikɛna dↄ̃ akũsↄ̃ má nnamana dↄ̃. Gↄrↄ sĩnda pínki gu sĩnda pínkia kãna ke nàa, pↄ́dinyĩ ke pↄ́kĩammana yãke vĩmɛnɛ doro.

\VS{13}Mani pↄ́ sĩnda pínki fↄ̃ Kirisi kũ àdi ma gba gbãna yãi.

\VS{14}Bee kũ abireo kũ á bàka kú kũ ma takasikɛnaao, a yã mana kɛ̀.


\par }{\PP \VS{15}Filipidenↄ, á dↄ̃ kũ á zĩdao, ma baaru nna kpanaárɛ káaku gũn, kũ ma bo Masedonia bùsun, sↄsi ke kun kũ à kpàmai kũ ↄgↄ yã bↄkↄtɛnaaoro, sé ákↄ̃nↄ.

\VS{16}Bee gↄrↄ kũ má kú Tɛsalonika, a pↄ́ kũ matɛni a ni dɛnↄ kpã̀zãmɛnɛ de gɛ̃̀n dola.

\VS{17}Adi kɛ gban matɛn wɛtɛro, á àre karana Luda kĩnaan matɛn wɛtɛ.

\VS{18}Ma pↄ́ kũ a kpã̀zãmɛnɛ lè, à pàpa ari à dìrɛ. Ɛpafarↄditu á gbanↄ kpàma, pↄ́ mↄ̀ma sà. À de sa'obↄ kũ a gbĩ nna Ludanɛ akũsↄ̃ àdi káagu à sí ũ.

\VS{19}Ma Luda ni pↄ́ kũ á a ni vĩnↄ kpááwa Kirisi Yesu gũn a aruzɛkɛ gakuride lɛ́n.


\par }{\PP \VS{20}Ògↄ̃ ó Luda ó De tↄ́ bo gↄrↄ sĩnda pínki! Aami.


\par }{\SH Lɛ́zammanaa
\par }
{\PP \VS{21}À fↄ kpá Luda gbɛ̃nↄa ń pínki kunna Kirisi Yesu gũn. Ma gbɛ̃ kũ ó kú lɛɛlɛnↄ fↄ kpàáwa.

\VS{22}Luda gbɛ̃nↄ fↄ kpàáwa ń pínki, atɛ̃nsa gbɛ̃ kũ ò kú Siza bɛanↄ.

\VS{23}Dikiri Yesu Kirisi gbɛ̃kɛ kɛárɛ á ninin.


\par }