13
Devonġ Barnabas Luho Saulus Deya Huk Sinarë Nyëmuġinsën
1 Kerisi-yi-alam vu Antiok hir alam-denenër-ġaġek-ranġahsën la, getatovaha la, medenedo. Sir sën arëj agi: Barnabas, geSimeon sën denenër arë ngwë nebë Veriik lo, geLusius vu Kurene ga, Manain sën luho mehö-los-bengö Herot* derig loḳ ti lo ga, Saulus. 2 Denedo loḳ buk ti lob sir sën Kerisi-yi-alam agi ayej ggërin nos medenedo, gemedo denejom raḳ vu Mehöböp. Lob Anon Vabuung nër vu sir bë, “Ham ġooin Barnabas luho Saulus jaḳ in huk sën sa tato luho in bë luho degevonġ lo.” 3 Lob ayej ggërin nos gedenejom raḳ ggökin, gemëm debë nemaj raḳ luho gedevonġ luho ya.
Luho Denër Bengö Nivesa Ggëp Kupros
4 Anon Vabuung vonġ luho ya, lob luho deluḳ medeya Selusia mederaḳ yaġ vu saga bedeggök loo medeya Kupros. 5 Luho detöḳ ya Salamis, lob luho denër Anutu yi ġaġek loḳ alam Yuda hir dub-supinsën-yi la. Jon sën arë ngwë nebë Markus lo neya ving luho beneloḳ vu luho. 6 Lob lööho detetuu aggata medeya deyoh vu dob Kupros vahi sagu, belööho detöḳ ya Papos. Lob lööho detöḳ raḳ Yuda ti arë nebë Bar-Yesu. Yi mehö nerob alam los nevonġ yeseḳ lu nġaa aggagga, rëḳ nenër yi bë yi mehö-nenër-ġaġek-ranġahsën ti. 7 Mehö-nenër-ġaġek-kuungsën sënë nevonġ huk vu kiap böp arë nebë Sergius Paulus, mehö kwa böp. Lob Sergius sënë tahi Barnabas luho Saulus deya vu yi in bë luho denanër Anutu yi ġaġek begenġo. 8 Rëḳ mehö nerob alam Bar-Yesu sën denenër arë loḳ Grik ayej nebë Elumas lo, nevonġ in bë gërin luho gekiap su gërin yi besepa doḳ Yesu. 9 Rëḳ Anon Vabuung loḳ ya meggërin Saulus sën denenër arë ngwë nebë Paulus lo ayo, lob tunġ mala raḳ Elumas niwëëk genër bë, 10 “Satan nalu honġ! Ġenevonġ ayem vu ġaġek anon pin! Ġaġek kuungsën pin los ġaġek nipaya saga pup ayom ya! Ġenevonġ paya vu Mehöböp yi aggata nivesa pin! Maḳ su kwam nevo bë gwevuu na rë? 11 Om gwenġo! Gwëbeng Mehöböp nema vonġin ngis honġ bemalam gemir. Su rëḳ gwelë nyëġ rë gerëḳ ġemedo nabë saga noh vu buk nġahi rot!” Paulus nër bë sagi, log pevis bElumas mala raru loḳ, log ketul loḳ beya nesero mehönon sën denajom doḳ nema bedetato aggata vu yi lo. 12 Kiap böp lë nġaa saga, lob vonġ ving. In lëk anon meranġa nema in Mehöböp yi ġaġek.
Luho Devonġ Huk Ggëp Antiok Ngwë Vu Distrik Pisidia
13 Paulus losho alam sën desepa yi lo devuu Papos, log yaġ ḳo sir ya Perga ggëp distrik Pampulia, rëḳ Jon sën arë ngwë nebë Markus lo vuu sir geyah meya Yerusalem. 14 Gesir vu Perga beya detöḳ ya Antiok vu distrik Pisidia. Log Buk-sewahsën-yi* lob deloḳ ya dub-supinsën-yi beto denedo ving alam Yuda. 15 Alam ggev detevin Moses yi horek los alam-denenër-ġaġek-ranġahsën hir ġaġek vu alam ggovek ya, log mëm denër vu Paulus losho alam sën desepa yi lo bë, “Arig lo, nabë ham ġaġek la neggëp in bë bo niwëëk doḳ alam ayoj, og ham nanër nam.”
16 Lob Paulus kedi nare mevonġ nema raḳ bë ayej nama, log mëm nër bë, “Ham alam Israel sagi, geham alam-yu-ngwë sën ham nehöneng in Anutu meneḳo yi raḳ lo, ham gwenġo rë! 17 Hil Israel hil ḳenud lo denedo nebë alam-yu-ngwë loḳ dob Ejep wirek, loḳ mëm Anutu ggooin sir raḳ bevonġ benġahijseḳë loḳ, loḳ tum ḳo sir vër in nyëġ saga raḳ niwëëk. 18 Lob jom yi ahon loḳ nyëġ-yumeris geneġin sir yoh vu ta mehödahis luu. 19 Tum vu Kanaan lob Anutu kevoh alam yu nemadvahi-bevidek-luu ya, log vo hir dob vu alam Israel. 20 Lob dejom dob sënë ahon medenedo loḳ yoh vu ta 450. Log ggooin alam ggev raḳ in bë degeġin sir. Rot beverup loḳ mehö-nenër-ġaġek-ranġahsën Samuel yi buk.
21 Lob vu buk saga denesu vu Anutu bë gevonġ mehö-los-bengö ti in geġin sir, lob Anutu vonġ Saulus sën Kis nalu lo vu sir. Yi degwa vu Benyamin, lob tu mehö-los-bengö menedo yoh vu ta mehödahis luu. 22 Rëḳ mëm Anutu ruuk yi ya getunġ Davit netu hir mehö-los-bengö loḳ yah ben. Tateḳin Davit vu sir bë, ‘Sehooin Yese nalu Davit raḳ ggovek. Sahëġ ving yi vorot, in rëḳ tamuin sa ġaġek.’ 23 Anutu vonġ yoh vu sën nër wirek bë rëḳ gevonġ lo, lob anon raḳ. Vonġ Davit* yi mewis ti sën Yesu verup vu Israel in bë geḳo hil vër in hil nġaa nipaya nyëvewen. 24 Yesu yö nahën, log Jon muġin benër ġaġek ranġah vu alam Israel pin bë degërin sir vu hir nġaa nipaya gedejipek bël. 25 Lob dus raḳ in bë Jon yi huk govek na, lob nër bë, ‘Ham kuung bë sa re? Sa su mehö sën ham neġin lo rë. Om ham gwenġo rë! Mehöti sën rëḳ tamuin sa menam, og sa su mehö niġ vesa yohvu in bë sa natu yi hur ti meḳevelekin vaha suu rë.’
26 Arig lo, ham sën Abraham yi mewis ham, geham alam-yu-ngwë vahi sën ham nehöneng in Anutu lo, og Anutu vonġ ġaġek sënë yam vu hil pin in bë geḳo hil vër in hil nġaa nipaya nyëvewen. 27 Alam sën denedo Yerusalem losho hir alam ggev lo su deraḳ Yesu sagi ni nivesa rë, gesu detöḳ raḳ alam-denenër-ġaġek-ranġahsën hir ġaġek sën denenër loḳ Buk-sewahsën-yi* pin lo degwa rë. Om dejoo yi ġaġek bë nadiiḳ, lom ġaġek sën alam-denenër-ġaġek-ranġahsën denenër wirek lo anon raḳ. 28 Su delë bë vonġ nġaa ti paya in bë dengis yi rë, rëḳ detahi niwëëk vu Pilatus bë ngis yi menadiiḳ. 29 Devonġ yoh vu nġaa pin sën alam-denenër-ġaġek-ranġahsën dekevu wirek meneggëp loḳ Anutu-yi-ḳapiya lo, banon raḳ ggovek ya. Log deḳo yi vër vu ḳelepeḳo* beya debë yi ya bedub. 30 Rëḳ Anutu vonġ bekedi raḳ yah vu bedub ggökin. 31 Kedi raḳ vu bedub, lob tato yi vu alam sën denesepa yi vu Galilea wirek gederaḳ medeya Yerusalem ving yi lo. Lob gwëbeng alam saga sën medo denenër yi ġaġek ranġah vu mehönon.
32 Lob he yam in bë nanër yi Bengö Nivesa vu ham nabë nġaa sagi sën wirek Anutu nër vu hil ḳenud lo bë rëḳ gevonġ lo, 33 saga gwëbeng Anutu vonġ banon raḳ vu hir mewis lo sën hil agi ggovek ya. Saga nebë vonġ meYesu kedi raḳ yoh vu ġaġek sën neggëp loḳ Saam netu luu lo bë:
‘Sa naluġ honġ. Sa haḳo honġ gwëbeng!’
34 Log nër wirek bë rëḳ gevonġ bekedi jaḳ nah vu bedub, gesu yoh vu bë rëḳ gëp mepetar na rë, in Anutu nër bë:
‘Sëḳ ġevonġ nġaa nivesa vesa pin sën wirek senër bë sëḳ ġevonġ vu Davit lo vu ham yönon.’
35 Log tateḳin ġaġek sënë raḳ ġaġek ngwë sën nebë:
‘Su rëḳ gwevuu honġ mehö vabuung mepetar na rë.’
36 Hil araḳ ni bë Davit nedo dob, lob nevonġ huk yoh vu Anutu kwa beverup loḳ buk sën diiḳ lo. Lob delev yi beya neggëp ving ama lo bu lo bemëm petar ya yönon. 37 Gaḳ mehö sën Anutu vonġ mekedi raḳ lo, og saga su petar ya rë. 38 Om arig lo, sa bë ham jaḳ ni, om sën he nanër ġaġek ranġah vu ham bë: Mehö saga sën yoh vu bë kevoh ham nġaa nipaya na. 39 Moses yi horek og su yoh vu bë rëḳ kevoh ham nġaa nipaya na genanër nabë ham alam yohvu rë. Rëḳ mehö saga sën mëm yoh vu bë kevoh alam pin sën ayoj na timu vu yi lo hir nġaa nipaya pin na, genanër sir nabë sir alam yohvu. 40 Nebë saga, om ham gweġin ham! In nġaa sën alam-denenër-ġaġek-ranġahsën denenër wirek lo su natöḳ vu ham. Sën nebë:
41 ‘Ham sën nenër ġaġek pelësën, ham gwelë!
Ham kwamin na nġahi, beham malamin nama!
In sa hevonġ huk ti loḳ ham buk sën ham nedo-ë,
rëḳ mu nabë mehöti nanër sagi vu ham,
og ham su rëḳ gwevonġ geving yi ġaġek rë!’ ”
42 Ggovek log Paulus luho Barnabas bë geto denah dobnë, lob alam saga denër vu luho bë luho nom denanër ġaġek sagi doḳ Buk-sewahsën-yi* ngwë tamusën gök nahin. 43 Log deketëḳin sir, loḳ alam Yuda nġahiseḳë losho alam-yu-ngwë sën deggërin ayoj medenejom raḳ ving alam Yuda lo deya vu Paulus luho Barnabas, lob luho delev horek loḳ sir bë nij wëëk bedegevonġ geving Anutu yi semusemu sën nevonġ vu sir lo.
44 Log Buk-sewahsën-yi* ngwëgu, lob alam vu nyëġ saga pin yam desupin sir in bë degenġo Anutu yi ġaġek. 45 Rëḳ alam Yuda delë alam nġahiseḳë yam denedo, lob ayoj sis yi vu luho gedemehoo Paulus yi ġaġek pin bedenër ġaġek nipaya raḳ. 46 Nebë saga lom Paulus lu Barnabas denër yah niwëëk ata bë, “Yönon! Huk neggëp vu aluu bë alu ġaḳo Anutu yi ġaġek sënë nam vu ham namuġin. Rëḳ ma geham ruu demimin vu, lob saga tato bë ham su yoh vu bë rëḳ medo malamin-tumsën degwata rë. Om ham gwenġo rë! Alu rëḳ peggirin he nah benanër vu alam-yu-ngwë sënë. 47 In Mehöböp nër vu he bë:
‘Sa hevonġ honġ in ġenatu alam-yu-ngwë hir ranġah,
meġedoḳ vu sir noh vu dob pin megweḳo sir nom vu sa.’ ”
48 Alam-yu-ngwë saga denġo yi ġaġek, lob ahëj nivesa rot in Mehöböp yi ġaġek, galam pin sën Anutu yö ggooin sir raḳ bë demedo malaj-tumsën degwata los degwata lo devonġ ving. 49 Lob Mehöböp yi ġaġek saga ya meyoh vu nyëġ saga pin. 50 Rëḳ alam Yuda deloḳ avëh los arëj sën denejom raḳ ving sir lo la ahëj, gedeloḳ ggev maluh vu nyëġ sagu la ahëj ving bë nij tebö in Paulus lu Barnabas gedegetii luho na in hir nyëġ.
51 Lob luho detetëhin kebus in vahaj in bë tato hir huk nipaya sën rëḳ gëp degwata vu sir lo vu sir, log luho deya Ikonium. 52 Lob sir sën denġo Yesu yi ġaġek ggëp Antiok medevonġ ving lo, ahëj nivesa rot gemëm Anon Vabuung luḳ yam ggërin ayoj.