11
Yeenit ĩ bohéát ã tobohat
1 Ded ã tʉ́i chãjatjidih bitadih ã wẽi naáwáchah, ãpĩ́ tʉ́ican caá. Páant naáwát ã tʉ́icah yʉhna, ded pah wã chãjatdih bita yeebdíh ĩ yeeatdih wã naóh yoobábipna caá. 2 Weém jĩí Jesúíh tʉ́ini doonádih yeebdíh wã jwíih bohénap jĩ. Dios yeebdíh bʉ́dí ã oyat biíc yoobó weembʉ́t yeebdíh wã oina caá. Pánih oinit, Cristodih jepah cádahcan, ãjeéh biícdih ñi jʉmatdih yeebdíh bʉ́dí wã náah yacna caá. 3 Obohjeéhtih, bita yeejép ĩ bohéátdih yeéb ñi joyát pínahdih bʉ́dí wã ʉ́ʉm yacna caá. Jon jã́tih mai pah jígohni Satanás Evadih bʉ́dí ãt yee naáwáp wʉt jĩ. Páant ã yee naáwátdih jepahnit, Eva Dios biícdih mi jʉmatdih mit cádahap wʉt jĩ. Páant ã yeeatdih mi jepahatji dée pah mʉntih, bitaboó ĩ yee bohéátdih yeebbʉ́t jepahnit, Cristodih ñi cádahíhatdih bʉ́dí wã ʉ́ʉm yacna caá.* 4 Det wã bohéátji pah bohécan, “Jesús nin pah jʉmni caá”, niíj yee bohénadih ñi pebhboó ĩ jʉibínachah, ñit wẽi jwãáhji tagaá. Yeebdíh wã bohéátji biíc yoobó ĩ bohécah yʉhna, ¿dépanihna jenah joicánjeh, queétdih ñi jepah? “Nin pah caá Tʉ́ini Espíritu ã chãjap”, ĩ niíj yee bohénachah, ñit joijí tagaá. Caandíh wã naáwátji biíc yoobó ĩ naóhcah yʉhna, ¿Dépanihna queét yee bohénitboodíh yeéb ñi jepah? Jesúíh tʉ́ini doonádih wã naáwát tʉ́ttimah, ¿Dépanihna yeéb yee naóhnitboodíh ñi tʉ́i joí? Páant ñi chãjachah enna, Cristodih ñi pée cádahat pínahdih wã ʉ́ʉm yacna caá. 5 Queét yee bohénit “Jwiítboó Dios ã bohéát tʉ́ʉtnit bita ã wahnit chah jéihnit jwĩ jʉmna caá”, ĩ niijíchah yʉhna, “Weém Dios ã bohéát tʉ́ʉtni wã jʉmʉchah, weemdíh chah jéihnit nihcan caá”, wã niíj jenah joiná caá. 6 Tʉ́i wéheni nihcan yʉhna, Dios naáwátdih tʉ́i beh joiní caá wã jʉmʉp. Ã naáwátdih wã bohénachah joinít, páant wã jʉmatdih yeéb ñi tʉ́i jéihna caá.
7 Nindih ñi tʉ́i jenah joyoó: Yeebdíh Jesúíh tʉ́ini doonádih bohéna, wãpĩ́ jíib ʉʉ́bhcap jĩ. Páant wã bohéát jíib ʉʉ́bhcanjeh, moh yéejni dée wã jʉmʉp jĩ. Pánih jʉmna yʉhna, yeébboó moh yéejcanjeh, ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná, yeebdíh wã tʉ́i teo wáacap jĩ. Pánih teo wáacna, ¿yeebdíh wã tʉ́i chãjcannit beé? ¿Weembʉ́t yeebdíh jíib wã niíj jĩíh, queét bita bohénitdih ñi wẽi enat pah, weemdíhbʉt ñi jwʉ́ʉb wẽi enat pínah niijná? 8 Obohjeéhtih, yeebdíh wã bohénachah, biíh tʉ́tchinadih moón dawá Jesúíhwã ñijeéh wã jʉmat pínah niijná, ĩ́ih dinerodih weemdíh ĩ wʉ̃hʉp jĩ. Yeebdíh teo wáacat tʉ́ʉt niijná, ĩ wʉ̃hni dinerodih nʉʉmát dée wã chãjap be. 9 Ñijeéh jʉmna, bií dée bíbohcan yʉhna, yeebdíh dinerodih wãpĩ́ ʉʉ́bhcap jĩ. Jwĩ ʉ́ʉdwã panihnit Macedonia baácdih moón Jesúíhwã ñi pebh wã jʉmʉchah, nihat wã náahatdih ĩ ʉb jʉibínap jĩ. Páant ĩ ʉb jʉibínachah, yeebdíh dinerodih wã ʉʉ́bh tac bʉʉgácap jĩ. Tʉ́ttimahbʉt, yeebdíh wã ʉʉ́bh tac bʉʉgácan niít.* 10 Cristo yoobópdih ã naáwát pah, weembʉ́t ã́ih jʉmna, yoobópdih nindih wã naóhna caá: Jesúíh tʉ́ini doonádih jíib wihcanjeh yeebdíh wã bohéátdih bʉ́dí wã wẽi naóhna caá. Biíc yoobó jíib wihcanjeh wã bohéát pínahdihbʉt nihat ñíih baácdih moondíh jéihnit, páant wã wẽi naáwátdih joinít, “Caán dée ãpĩ́ chãjcan caá”, ĩ niijcán niít. 11 Yeebdíh dinerodih wã ʉʉ́bhcatjidih jenah joinít, ¿ded pah tigaá ñita niíj jenah joí? “Pablo jwiítdih jíib ʉʉ́bhcan, jwiítdih ã oican niít”, ¿ñi niíj jenah joí niít? Nihcan caá. Yeebdíh bʉ́dí wã oina caá. Páant wã oyatdih Dios ã jéihna caá. 12 Jíib wihcanjeh páantjeh yeebdíh wã bohébipna caá, queét yee bohénitboó “Pablo ded pah yeebdíh ã bohéát biíc yoobó caá jwiítbʉt jwĩpĩ́ bohéna caá”, ĩ yee niijíchah joinít, queétdih ñi joyáh bojat pínah niijná. Queét yee bohénit ĩ bohéátji jíib yeebdíh ĩpĩ́ ʉʉ́bhna caá. Obohjeéhtih, weémboó wãpĩ́ jíib ʉʉ́bhcan caá. Pánihatdih tʉ́i jenah joinít, mácah jwĩ jʉmatdih ñi tʉ́i jéihbipna caá.
13 Pánih chãjnit yoobópdih Jesús ã bohéát tʉ́ʉtnit nihcan, queét yeenitjeh caá. “Jwiít caá Jesús ã bohéát tʉ́ʉtnit”, niíj naóhna yʉhna, ã wahnit nihcan caá. Páant niijná, wã jʉmat dée pah ĩ jʉmíhip yʉh caá. 14 Pánihna, yeenit jʉmna, páant ĩ chãjat pínahdih wãát jéihyep be. Yeejépwã ĩ maáh Satanásbʉt biíc yoobó ãpĩ́ chãjna caá. Dawá láa caanbʉ́t yeena, tʉ́ini ángel, Dios ã wahni pah ã míic jígohana caá. 15 Satanás ã chãjatdih jéihna, caandíh teo wʉ̃hnitbʉt “Jesús ã wahnit caá”, niíj yeenit, Diosdih teo wʉ̃hnit pah ĩ jʉmíhatdih wãát jéihyep be. Tʉ́i chãjcannit jʉmna yʉhna, tʉ́i chãjnit dée pah ĩ jʉmíhna caá. Pánihna, Diosboó nihat ĩ yeeatji jíib queétdih bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá.
Pablo yeejép ã yapatji
16 Bʉʉ jwʉhna, ded pah wã jʉmatjidih wã wẽi naóhbipna caá. “Pablo ã tʉ́i chãjatjidih tʉb wẽi naóhniabeh caá”, weemdíh ñi niíj jenah joicáh, ã tʉ́imi nacaá. Obohjeéhtih, weemdíh páant niíj jenah joiná yʉhna, ded pah wã yapatjidih wã wẽi naáwáchah, bainíbit ñi joi jwʉ́hʉʉ́. 17 Yeebdíh pánih naóhna, jwĩ Maáh Jesús weemdíh “Ma yapatjidih ma naáwá queétdih”, ã niijcáh yʉhna, ded pah wã yapatdih wã naóhbipna caá. 18 Dawá bitaboó ded pah ĩ tʉ́i chãjatjidih wẽi naóhna, weembʉ́t ded pah wã yapatjidih wã wẽi naóhbipna caá. 19 Yeébboó “Chah tʉ́i jéihnit jwĩ jʉmna caá”, ñi niíj jenah joiná yʉh caá. Obohjeéhtih, yee naóhnitboó ĩ naáwáchah yʉhna, ñi tʉ́i wẽi joiná caá. 20 Queét ñi maáta dée, yeebdíh bʉ́dí ĩ wʉtʉchah, ñi tʉ́i wẽi joiná caá. Dawá láa ñíih dinerodih ĩ yee dʉ́ʉc wáina caá. “Jwiít nihat jéihnit jwĩ jʉmʉchah, jwiítdih ñi tʉ́i weñeé”, ĩpĩ́ niijná yʉh caá. Biíh láa yeebdíh íijnit, ĩ mao tíicana caá. Páant yeejép yeebdíh ĩ chãjachah yʉhna, ¿Dépanihna páantjeh queétdih ñi tʉ́i jepah? 21 Ñijeéh jʉmna, “cã́acwãdih ʉ́ʉmni”, ñi niijní, queét ĩ chãjat pah weémboó wã chãjcap be. Páant wã chãjat pínahdih wã ʉ́ʉmatjidih naóhna, wã tíicna caá. Queét ĩ chãjat pah chãjcan yʉhna, Jesús ã wahni wã jʉmatdih ñi tʉ́i jéihyat pínah niijná, weembʉ́t ded pah wã yapatjidih wã wẽi naóhbipna caá.
22 Queétboó bita chah jéihnit jʉmíhna, “Jwiít judíowã jwĩ jʉmʉchah, jwiítdih ñi weñeé”, yeebdíh ĩpĩ́ niijíp wʉt be. Obohjeéhtih, weembʉ́t judío mʉn tigaá. Queétboó “Jwiít Israel ã jʉimená, Dios ã ñíonitji jwĩ jʉmna caá”, yeebdíh ĩpĩ́ niijíp wʉt be. Obohjeéhtih, weembʉ́t Israel ã jʉima mʉn tigaá. Queétboó “Jwiít Abraham ã jʉimená, ‘Yeebdíh wã tʉ́i chãj wʉ̃hbipna caá’, Dios ã niijnítji caá”, yeebdíh ĩpĩ́ niijíp wʉt be. Obohjeéhtih, weembʉ́t Abraham ã jʉima mʉn tigaá. 23 Queétboó “Cristodih teo wʉ̃hnit jwĩ jʉmna caá”, yeebdíh ĩpĩ́ niijíp wʉt be. Páant ĩ niijíchah joinít, nin pah yeebdíh wã niijná caá: “Weembʉ́t Cristodih teo wʉ̃hni mʉn tigaá. Weém caá bácah queét ĩ tewat chah bʉ́dí teoni”, yeebdíh wã niíj naóhna caá. Páant niíj naóhna, páantjeh jenah joicánnit ĩ wéheat pah naóhna yʉhna, wã tíiccan caá. Queét ĩ teo wʉ̃hat chah Cristodih wãpĩ́ teo wʉ̃hʉp be. Jesúíh tʉ́ini doonádih wã bohéátji peéh dawá láa nemat mʉʉ́boó weemdíh ĩ nemep jĩ. Dawá láa weemdíh ĩ pʉñʉp jĩ. Dawá láa cã́acwã weemdíh ĩ mao yohíhip jĩ. Páant ĩ mao yohíhichah, weém yeejép wãpĩ́ yapap jĩ.* 24 Cinco láa jwiít judíowã jwĩ maáta weemdíh ĩt tewat tʉ́ʉtʉp tajĩ. Weemdíh ĩ tewat jʉmat pah, tʉbit yéej chãjnitdih momo jiwi chóo coóh jʉmni tõpnajĩh ĩ pʉñat biíc yoobó treinta y nueve láa weemdíh ĩ pʉñʉp jĩ.* 25 Biíc peihcanni láa Romanowã weemdíh teonit, máa doóbhnajĩh ĩ pʉñʉp jĩ.* Biíc láa weemdíh mawíhna, jeejĩ́h ĩ yohop jĩ.* Biíc peihcanni láa bʉ́dí jãáj chóojĩh jib bejna, jwĩ daabáp jĩ. Biíc láa daabnít, máa naadíh teonit, bʉ́dí mʉj tacdih pah daa jʉ̃óh, caán yeó jáap pah tã́ah bej, jwʉ́ʉb pah tʉ̃́o bejat dée wã jʉmʉchah, ĩ ʉbʉp jĩ. Pánihna, caán láa, wã wʉníhip jĩ. 26 Dawá láa Jesúíh tʉ́ini doonádih bohénit, yʉʉ́p wã jib bejep jĩ. Pánih bohé jibnit, bʉ́dí yeejép wã yapap jĩ. Biíh láa tobohni mʉjnadih wã bejep jĩ. Biíh láa namáboó jib bejechah, bií déedih chewe mao dʉ́ʉc wáyat dée ã tobohop jĩ. Biíh láa wã déewãjeh weemdíh ĩ yéejaíhip jĩ.* Biíh láa judíowã nihcannitbʉt weemdíh ĩ mawíhip jĩ.* Tʉ́tchinaboó, tʉ́tchi wihcapboó, bʉ́dí mʉjboobʉ́t wã jʉmʉchah, wʉnat dée ã tobohop jĩ. Biíh láa “Jwiít Jesúíhwã caá”, niíj yeenit, ĩ mawat dée ã tobohop jĩ. 27 Jesúíh tʉ́ini doonádih bohéna, bʉ́dí wãpĩ́ tewep jĩ. Pánih teona, dawá láa ʉ̃ocanjeh wã bohé daa jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ. Dawá láa jeémát wihcah, nʉʉgʉ́p tʉbʉchah, tʉbit taca jootóchah, bʉ́dí yeejép wã yapap jĩ. Dawá láa dʉwát pínah yéguehbʉt wihcah, bʉ́dí cʉ́bʉhʉchah, yeejép wãpĩ́ yapap jĩ.
28 Pánih yeejép yapna, páant bóojeh ãt nihcap jĩ. Yeó jáap jʉmat pah nihat Jesúíhwã “caandíh cádahná”, niijná, bʉ́dí wãpĩ́ náhni dahwana caá. 29 Biíc Jesúíh ã tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́ʉ́chah, weembʉ́t tʉbʉ́p chʉ̃ʉ́hni pah wã jʉmna caá. Bita Jesúíhdih ĩ yéej chãjat tʉ́ʉtʉchah enna, queét yeejépwãboodíh bʉ́dí wã íijna caá. Pánihna, yeéb nihat Jesúíhwã, wã weh dée ñi jʉmʉchah, yeebdíh ʉ́ʉm yacna, yeejép wãpĩ́ yapna caá.
30 Páant yeejép wã yapatjidih wẽi naóhna, ded pah wã tʉ́i chãjatdih yeebdíh wã wẽi naóhcan niít. Obohjeéhtih, wã wẽpcatjidih yeebdíh wã wẽi naóhbipna caá. 31 Páant wã naáwáchah joinít, “Yoobópdih caá páant ã niiját”, Dios ã niíj jéihna caá. Caán caá jwĩ Maáh Jesucristo íip. Pánihna, yeó jáap jʉmat pah “Paá, meemjéh nihat jéihni, chah wẽpni caá”, tʉ́i wẽi niiját caá náahap. 32 Weém Jesucristodih wã jwíih jepahat tʉ́ttimahbitjeh, Damasco tʉ́tchiboó wã jʉmʉchah, caán tʉ́tchidih moón ĩ maáh, Aretas nʉmp jʉmni, weemdíh ãt tewat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ. Pánihna, nihat Damasco tʉ́tchi wáihyat jʉ́dʉ jẽcnadih ã́ih soldadowãdih ãt páñat tʉ́ʉt wʉt jĩ, wã bac bejechah ĩ tewat pínah niijná. 33 Páant ĩ páñachah enna, wã chéenwã bʉ́dí wʉhdih weemdíh waadát tʉ́ʉtnit, wáihyat jʉ́dʉdih jʉmni mʉʉ́ enat jẽcmant ĩ cádah deyanap jĩ. Pánih cádah deyanit, ĩ teo wáacachah, moh yéejni wã jweyép jĩ.*
* 11:3 Gn 3.1-5; 13 * 11:9 Fil 4.15-18 * 11:23 Hch 16.23 * 11:24 Dt 25.3 * 11:25 Hch 16.22 * 11:25 Hch 14.19 * 11:26 Hch 9.23 * 11:26 Hch 14.5 * 11:33 Hch 9.23-25