22
Judas maátajĩh ã míic wéheat
(Mt 26.1-5,14-16; Mr 14.1-2,10-11; Jn 11.45-53)
1 Paacánni pandih jeémát yeó jáap, Pascua ĩ niijní, bahnibit ãt jʉdhdʉp wʉt jĩ. Caán yeó jáapnadih dawá cã́acwã Jerusalén tʉ́tchina ĩpĩ́ míic wáacap wʉt jĩ.* 2 Caán láa sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénit biícdih, Jesúsdih ĩ tewat pínahdih ĩt míic wéhenap wʉt jĩ. Obohjeéhtih, ĩ tewechah, nihat cã́acwã íijnit, queétdih ĩ míic mawat pínahdih ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. Pánih ʉ́ʉmna, cã́acwã ĩ encah, ded pah Jesúsdih teonit, ĩ mawat pínahdih ĩt bidip wʉt jĩ.
3 Páant ĩ bidat pónih, nemépwã ĩ maáh, Judas, Iscariote ĩ niijnídih ãt waadáp wʉt jĩ. Caán Judas, Jesús ã bohéni ã jʉmʉchah yʉhna, ã́ih jenah joyátdih ãt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. 4 Pánih jenah joyát tʉ́ʉt nʉʉmníji Jesús pebh queétdih dʉó wáyat tʉ́ʉt niijná, sacerdotewã ĩ maáta, Dioíh mʉʉdíh wapnit ĩ maátadihbʉt naáwádih ãt bejep wʉt jĩ.
5 Páant ã naáwáchah wẽi joinít,
—Cã́acwã ĩ encah, ded pah soldadowã Jesúsdih ĩ tewat pínah niijná, ma dʉó wáyat pínah jíib, meemdíh jwĩ jíib chãjbipna caá, Judasdih ĩt niijíp wʉt jĩ.
6 Páant ĩ niijíchah joinít, jepahna, cã́acwã ĩ encah, Jesús pebhna ã dʉó wáyat pínahdih Judas ãt jenah joi bídip wʉt jĩ.
Jesús ã bohénit biícdih ã pée jeémát
(Mt 26.27-29; Mr 14.12-25; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26)
7 Paacánni pandih jeémát yeó jáap, oveja wʉ̃ʉ́hdih ĩpĩ́ maoni yeó jáap, Pascua ĩ niijní yeó jáapdih, 8 Pedro, Juandihbʉt ã nʉmah jeémát pínah mʉʉdíh bidat tʉ́ʉtna, Jesús ãt wahap wʉt jĩ. Pánih wahnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:
—Pascua yeó jáapdih biícdih jwĩ jeémát pínahdih, ñi ámohbi jwʉhʉʉ́, ãt niijíp wʉt jĩ.
9 Páant ã niijíchah joinít,
—¿Dedjĩh tigaá ámohodih jwĩ bejbi? ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.
10 —Jerusalén tʉ́tchidih ñi waadáchah, wáam dahjĩh mah beoni yeebdíh ã jwãáhbipna caá. Ãjeéh bejnit, ã waadní mʉʉdíh yeebbʉ́t ñi pée waadá. 11 Waadnít, caán mʉʉ́ mínahdih nin pah ñi niíj ʉʉ́bh joyoó: ‘ “¿Deyoob tígaá Pascua jeémátdih wã bohénitdih wã nʉmah jeémát tólih pínah ã jʉm?” Bohéni ã niijná beé’, caandíh ñi niijí. 12 Páant ñi niijíchah joinít, bʉ́dí chah bóo tólih, nihat jwĩ náahat jʉm beední tólihdih ã jʉ́ʉtbipna caá. Caán tólihboó Pascua jwĩ jeémát pínahdih ñi chãjaá, queét chénewãdih ãt niijíp wʉt jĩ.
13 Páant ã niijíchah joinít, Jerusalén tʉ́tchina ĩt bejep wʉt jĩ. Caanná jʉibínit, nihat Jesús ã niijátji pah ĩt jwãááp wʉt jĩ. Pánihna, queétdih jʉ́ʉtni tólihdih waadnít, Pascua ĩ jeémát pínahdih ĩt chãjap wʉt jĩ.
14 Ĩ jeémát hora ã jʉyʉ́chah, ĩ ámohni tólihna jʉibínit, Jesús ã bohénitdih ãt nʉmah jeémép wʉt jĩ. 15 Páant ĩ jeéméchahjeh, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:
—¡Wã wʉnat pínah jã́tih, nin Pascua jeémátdih yeebdíh bʉ́dí wã nʉmah jeémíhip be! 16 Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Dios pebhboó jwĩ jʉmat pínah jã́tih, chéneji nindih wã jwʉ́ʉb jeémp jwʉhcan niít. Dios ã jenah joyátji pah ã maáh jʉmʉpboó biícdih jwĩ jwʉ́ʉb jeémpbipna caá, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.
17 Páant niíj péanit, jiwá iguíh mac jʉmni pamapdih ʉbnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih niíj péanit, ã bohénitdih ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ.
—Dáa, yeebjéh ñi babhbaá. 18 Weém páant bóojeh wã babh péa jwʉhna caá. Dios ã maáh jʉmʉpboó biícdih jwĩ jwʉ́ʉb babhbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ. Páant ã niijíchah joinít, ĩt babhbap wʉt jĩ.
19 Páant ĩ babhbat tʉ́ttimah, pandih ʉbnit, “Tʉ́ina caá, Paá”, Diosdih niíj péanit, ã bohénitdih ãt daj wʉ̃hʉp wʉt jĩ.
—Nin pan wĩ́ih bácah panihni caá. Nindih wã dajat pah, weemdíh ĩ maobipna caá, yeebdíh wã tʉ́i ʉbat pínah niijná. Pánihna, yeebdíh wã wʉn wʉ̃hatdih náhninit, nindih ñi jeémé, queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.
20 Pascua jeémátdih jeémp péanit, Jesús biíh pamapdih jwʉ́ʉb ʉbnit, nin pah queétdih ãt niijíp wʉt jĩ:
—Nin iguíh mac wĩ́ih meép panihni caá. Wĩ́ih meépjĩh ñi yéejat jíib bʉʉdáátdih jíib chãjna, Dios biícdih ñi tʉ́i jʉmat pínah niijná, yeebdíh wã wʉn wʉ̃hbipna caá.* 21 Obohjeéhtih, ñi joyoó. Weemdíh eníhcannitdih dʉó wáini pínah wã pebh ã chʉ́ʉdna caá.* 22 Wã íip jon jã́tih weemdíh ã wʉtatji biíc yoobó wã wʉnbipna caá. Obohjeéhtih, weemdíh eníhcannitdih dʉó wáiniboodíh Dios bʉ́dí ã peéh chãjbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.
23 Páant ã niijíchah joinít, “¿Déhe tigaá ã dʉó wáibi?” queétjeh ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.
“¿Déhe tigaá maáh panihni ã jʉmbi?” ĩ míic niiját
24 Pánih jeémpnajeh, ã bohénitboó nin pah ĩt míic niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ: “¿Jwĩjeéh jʉmni déhe tigaá maáh panihni ã jʉmbi?” ĩt niijíp wʉt jĩ.*
25 Páant ĩ míic niijíchah joinít, Jesús nin pah queétdih ãt niíj naáwáp wʉt jĩ: “Judíowã nihcannit ĩ maáta ĩ́ih cã́acwãdih tʉbit wʉtnit caá. Pánih chãjna, ‘Yeebdíh wã tʉ́i teo wáacna caá’, queétdih ĩpĩ́ niijná yʉh caá. 26 Obohjeéhtih, queét ĩ chãjat pah, yeéb ñi chãjca bojoó. Ded chah jʉmíhna, ʉ́ʉdyi pah ã jʉmʉ naáh. Maáh jʉmíhna, teo wʉ̃hni pah ã jʉmʉ naáh.* 27 Jeémp chʉ́ʉdnitdih teo wʉ̃hnitboó jeémátdih ĩpĩ́ cáagna caá. Pánihna, jeémpnitboó maáta panihnit ĩ jʉmna caá. Obohjeéhtih, weémboó ñi Maáh jʉmna yʉhna, teo wʉ̃hni pah wã jʉmna caá.*
28 “Yeéb wãjeéh pée cádahcan, yeejép ã yapachah yʉhna, ñi jweicáp be. 29 Páant ñi jʉmʉchah, wã íip weemdíh maáh ã waadáát pah mʉntih, yeebdíhbʉt maáta wã waadábipna caá, 30 doce judíowã poómp ĩ maáta ñi jʉmat pínah niijná. Páant bólihna yeebdíh wã jwʉ́ʉb nʉmah jeémp babhbipna caá”, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*
Pedro ã yeeat pínahdih Jesús ã naáwát
(Mt 26.30-35; Mr 14.26-31; Jn 13.36-38)
31 Páant queétdih niíj naóh péanit, Pedroboodíh nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:
—Simón, Simón, meemdíh bainí wã naáwíhna caá. Yeéb nihat weemdíh ñi cádahat pínah niijná, Satanás Diosdih ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt yʉh be. 32 Obohjeéhtih, ma cádahcat pínah niijná, weémboó meemdíh bʉ́dí wã ʉʉ́bʉ́p be. Pánihna, jwʉ́ʉb tʉ́i jenah joinít, bita wĩ́ihwãdih ma teo wáacá, queétbʉt biíc yoobó ĩ jwʉ́ʉb tʉ́i jenah joyát pínah niijná, Pedrodih ãt niijíp wʉt jĩ.
33 —Maá, majeéh weemdíhbʉt nemat mʉʉ́boó ĩ nemechah, ĩ mawachah yʉhna, weémboó meemdíh wã cádahcan niít, Pedro ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.
34 —Pedro, meemdíh yoobópdih wã naóhna caá. Bʉʉjeh mʉjbai ã ewat pínah jã́tih, biíc peihcanni láa ‘Caandíh wã jéihcan caá’, ma niíj yeebipna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.
Caandíh ĩ tewat pínahdih Jesús ã naáwát
35 Pedrodih páant niíj péanit, nihat ã bohénitdih nin pah Jesús ãt jwʉ́ʉb niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:
—Wĩ́ih doonádih naáwát tʉ́ʉtna, yeebdíh wã wahachah, dinerodih ʉbcan, bií déedih yacat pínah wʉh wʉʉ́hdih ʉbcan, zapatosdihbʉt ʉbcah yʉhna, ¿náahat yeebdíh ã jʉmnit jĩí? ãt niijíp wʉt jĩ.*
—Jwiítdih náahat ã wihcan jĩí, ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.
36 —Obohjeéhtih, bʉʉ láa ded dinero bíbohni, bií dée yacat pínah wʉh wʉʉ́hdih bíbohnibʉt ã ʉb beje naáh. Íibat naadíh bíbohcanni ã́ih jih bóo yégueh chóodih jíib chãj wʉ̃hnit, caán jíibjĩh íibat naadíh ã jíib chãja naáh. Tʉbit tobohat láa jʉ̃óhna caá ã chãjap. 37 Dios naáwátdih naóh yapanit nin pah weemdíh ĩt niíj daacáp tajĩ. ‘ “Yeejép chãjni caá”, niijnít, caandíh ĩ peéh chãjbipna caá’, ĩt niíj daacáp tajĩ.*Yoobópdih yeebdíh wã naóhna caá. Páant ĩ niíj daacátji biíc yoobó weemdíh eníhcannit ĩ chãjbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.
38 —¡Maá, ma eneé! Ninjĩh chéne íibat naá ã jʉmna caá, queét ĩt niijíp wʉt jĩ.
—¡Páant bóojeh! Caandíh ñi jenah joí cádahaá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.
Getsemaní pácahi jʉmʉpboó Jesús ã ʉʉ́bát
(Mt 26.36-46; Mr 14.32-42)
39 Páant niíj péa, bac bejnit, cheyeh jʉmat pah ãpĩ́ bejepboó Olivo Jeená ãt jwʉ́ʉb bejep wʉt jĩ. Ã bohénitbʉt ãjeéh ĩt bejep wʉt jĩ. 40 Caanná jʉibínit, Jesús nin pah queétdih ãt jwʉ́ʉb niijíp wʉt jĩ:
—Yeebdíh Satanás ã yéejaat tʉ́ʉtʉchah, caandíh jepahcat tʉ́ʉt niijná, Diosdih ʉʉ́bát caá náahap, ãt niijíp wʉt jĩ.
41 Páant niíj péa, chibít yʉʉ́pbit bej, bódicha caj yoh ñajnit, 42 “Paá, ma náahna, weemdíh ma wʉnat tʉ́ʉtca bojoó. Obohjeéhtih, weém wã wʉníhcah yʉhna, meémboó páant ma náah yacachah, wã wʉn wʉ̃hbipna caá”, ãt niijíp wʉt jĩ.
43 Páant ã niíj ʉʉ́bʉ́chahjeh, Dios ã wahni ángel caandíh jígohnit, ãt teo wáacap wʉt jĩ. 44 Tʉbit jĩ́gahnit, Jesús ã íipdih bʉ́dí ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. Pánih ʉʉ́bhnit, bʉ́dí tʉ̃p bejna, meépjĩh widni ãt chíinap wʉt jĩ.
45 Pánih ʉʉ́bh péa, jwʉ́ʉb ñah ñʉhnit, ã bohénit pebh ãt jwʉ́ʉb jʉibínap wʉt jĩ. Páant ã jwʉ́ʉb jʉibínachah, bʉ́dí jĩ́gahnit, tʉbit chʉʉná, ĩtát ʉ̃wah bejep wʉt jĩ. 46 Páant ĩ ʉ̃wʉchah ennit, Jesús queétdih nin pah ãt niíj wʉcʉp wʉt jĩ:
—Ñi jáa bojoó. ¿Dépanih ʉ̃o tigaá ñi chãj? Yéejatdih tʉ́i yap yohat tʉ́ʉt niijná, Diosdih ʉʉ́bát caá náahap, ãt niijíp wʉt jĩ.
Jesúsdih eníhcannit caandíh ĩ tewat
(Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Jn 18.2-11)
47 Jesús páant ã niijíchahjeh, dawá cã́acwã ĩt jʉibínap wʉt jĩ. Judas, Jesús ã bohéniji, queétdih ãt dʉó wái jʉibínap wʉt jĩ. Pánih dʉó wái jʉibínit, Jesúíh pʉ́o tíibdih nomnit, caandíh ãt ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ. 48 Páant ã ʉʉ́bʉ́chah, Jesús caandíh nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:
—¿Judas, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih pʉ́o tíib nomnit ʉʉ́bhna, weemdíh eníhcannitdih jʉ́ʉt niít ma chãjap? ãt niijíp wʉt jĩ.
49 Páant ã niijíchah, Jesús ã bohénit ded pah ã yapat pínahdih jéihnit, nin pah caandíh ĩt niijíp wʉt jĩ:
—¿Maá, nin jwĩ bíbohni íibat naajĩ́h queétdih jwĩ mao jĩíh? ĩt niijíp wʉt jĩ.
50 Páant ĩ niijíchahjeh, biíc Jesús ã bohéniboó sacerdotewã ĩ maáhdih teo wʉ̃hniíh jéihyepmant bóo moli chóodih ãt dʉ́ʉc bóod yohop wʉt jĩ. 51 Páant ã dʉ́ʉc bóod yohochah ennit,
—Páant ñi chãjca bojoó, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.
Páant niijnít, ã́ih moli chóo jʉmʉpjiboó teo jã́hanit, booanachah, jáap chóo ãt jígohop wʉt jĩ. 52 Pánih booanit, sacerdotewã ĩ maáta, Dioíh mʉʉdíh wapnit soldadowã ĩ maáta, bita maáta biícdih caandíh tewedih jʉibínitdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:
—¿Dépanihna nʉʉmnídih tewat pah íibat naaná, máa quiítnadihbʉt ʉbnit, weemdíh tewedih ñi jʉ̃óh? 53 Yeó jáap jʉmat pah Dioíh mʉʉ́boó ñijeéh wã jʉmʉchah yʉhna, weemdíh ñi teocap be. Obohjeéhtih, bʉʉ nemépwã ĩ maáhdih jepahnit, ded pah ñi weñat pínahdih Dios ã chãjat tʉ́ʉtna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.*
Pedro ã yeeat
(Mt 26.57-58,69-75; Mr 14.53-54,66-72; Jn 18.12-18,25-27)
54 Pánih Jesúsdih teonit, sacerdotewã ĩ maáíh mʉʉná ĩt ʉb bejep wʉt jĩ. Páant ĩ ʉb bejechah, Pedroboó yʉʉ́pjeh ãt en péenap wʉt jĩ. 55 Maáíh mʉʉná waád jʉibínit, Jesúsdih teonitji soldadowã wáihyat jʉ́dʉ diítboó tʉʉ ĩt cáo jwejep wʉt jĩ. Pánih cáonit, ĩt mée chʉ́ʉd pʉ́ʉda bojop wʉt jĩ. Pedrobʉt ĩ cãtíh ãt mée chʉ́ʉdʉp wʉt jĩ. 56 Páant ã chʉ́ʉdʉchah ennit, biíc teo wʉ̃hnih queétdih nin pah mit niijíp wʉt jĩ:
—Ninbʉt Jesúsjeéh jʉmni beé, mit niijíp wʉt jĩ.
57 Obohjeéhtih, Pedro nin pah ãt niíj yeenap wʉt jĩ:
—Caandíh wã jéihcan caá, ãt niijíp wʉt jĩ.
58 Tʉ́ttimah, biíh jwʉh Pedrodih ennit,
—Meembʉ́t ĩjeéh jʉmni caá, ãt niijíp wʉt jĩ.
—Nihcan caá, Pedro ãt jwʉ́ʉb niíj yeenap wʉt jĩ.
59 Biíc hora tʉ́ttimah, biíh jwʉh bitadih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:
—Yoobópdih tigaá ninbʉt Jesúsjeéh jʉmniji caá. Caandíh péenit Galilea baácdih moón míicjeh caá. Ninbʉt Galilea baácdih bóo jʉmna, ãjeéh péeni mʉn tigaá, ãt niijíp wʉt jĩ.
60 —¡Ma niijnídih wã jéihcan caá! Pedro ãt jwʉ́ʉb niíj yeenap wʉt jĩ.
Páant ã niijíchahjeh, mʉjbai ãt ewep wʉt jĩ. 61 Páant ã ewechahjeh, Jesús Pedrodih ãt tac pʉ́ʉd enep wʉt jĩ. “Bʉʉ chei mʉjbai ã ewat pínah jã́tih, ‘Weém nin newédih wã jéihcan caá’, biíc peihcanni láa ma niíj yeebipna caá”, Jesús ã niijátjidih Pedro ãt náhninap wʉt jĩ. 62 Pánih náhninit, bac bej, bʉ́dí ãt jʉñʉ́p wʉt jĩ.
Jesúsdih deohnit, ĩ pʉñat
(Mt 26.67-68; Mr 14.65)
63 Jesúsdih wapnit soldadowã caandíh yeejép deohnit, ĩt pʉñʉp wʉt jĩ. 64 Pánih pʉ̃init, ã́ih quíibdih nem chéonit, nin pah ĩt niíj ʉʉ́bh joí dehwep wʉt jĩ:
—¿Déhe tibeé meemdíh pʉ̃i? ĩt niijíp wʉt jĩ. 65 Pánih chãjnit, Jesúsdih yeejép ĩt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.
Maáta Jesúsdih ĩ naóh yacat
(Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Jn 18.19-24)
66 Baáb jéenechah, judíowã ĩ maáta, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt ĩt míic wáacap wʉt jĩ. Páant ĩ míic wáacachah, soldadowã Jesúsdih ĩt ʉb waad béjep wʉt jĩ. 67 Caanná ĩ ʉb waád jʉibínachah, queét míic wáacnitboó nin pah Jesúsdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:
—Jwiítdih yoobópdih ma naáwá. ¿Meém Dios ã wahni Cristo niít? ĩt niijíp wʉt jĩ.
—Yeebdíh wã naáwáchah yʉhna, ‘Yoobópdih nihcan caá’, ñi niijbípna caá. 68 Yeebdíhbʉt wã ʉʉ́bh joyóchah, ñi jepahcan niít. 69 Obohjeéhtih, Dios chah wẽpni ã jéihyepmant bóo bʉwámant weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé chʉ́ʉdnit, nihatdih wã wʉtbipna caá, Jesús queétdih ãt niíj jepahap wʉt jĩ.
70 —Páant niijná, ¿Meém Dios wʉ̃ʉ́h niít? ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ.
—Caan tígaá weém, Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.
71 Páant ã niíj jepahachah joinít, queétjeh nin pah ĩt míic niíj wéhenap wʉt jĩ:
—Nin Diosdih bʉ́dí ã yéej naáwáchah, jwĩ joiná caá. Pánihna, biíh naóh yacni pínahdih bidat náahcan caá, ĩt niijíp wʉt jĩ.
* 22:1 Ex 12.1-27; Dt 16.1-8 * 22:20 Jer 31.31-34 * 22:21 Sal 41.9 * 22:24 Mt 18.1; Mr 9.34; Lc 9.46 * 22:26 Mt 20.25-27; 23.11; Mr 9.35; 10.42-44 * 22:27 Mt 20.28; Mr 10.45; Jn 13.12-15 * 22:30 Mt 19.28 * 22:35 Mt 10.9-10; Mr 6.8-9; Lc 9.3; 10.4 * 22:37 Is 53.12 * 22:53 Lc 19.47; 21.37