2
Yai Gumam Muromom Sumuna u mangi ume
1 Yura ari iron kakom Pendikosi ungua kakom tei Yesu gama muruwo fu akai towane furo kuku boime.* 2 Moiro ena kamun kai nokom ori wom sunguamere epe nokom fime. Nokom kamundi unguamere kene kene eire ungoro yokamai muruwo ikom ikai moingi tei nokom fimie. 3 Te yokamai kaninga tai ta epe e dongua girayom fari sire donguamere epe fuka dire dou diro koro koro fure ari yokamai binomdi kopu tei towane towane de moimie.* 4 Ena Yai Gumam Murom ure Yesu gama muruwo denom minom ikai koi fure si di erome. Ena Murom Sumuna yokamai girawinom akire di erongoro ari ka kapo kapo dimie.*
5 Ena koma Yura ari Yai Gumam ka mapunom gore dinga yokamai ikinom akainom koro koro ma dere Yerusarem ure aro kakom i tei moimie. 6 Yokamai moire nokonom fire uro yai opai munmane uro kuku boiro Yesu gama yokamai ari yai opai nenen kanom kapo kapo dinga firo ganom nouro diro 7 te inokore unanan eire ka epe “Yokamai ka kapo kapo dingai Gariri ari moimba* 8 ta bengoro yokamai nonon nenom manom dingamere epe dingoro fipunie? 9 Nonon ari iki iki yokamai i epe: Patia ari suwo te Miria ari suwo te Iram ari suwo te Mesopotemia ari suwo te Yura ari suwo te Kaporosia ari suwo te Pandusi ari suwo te Eisia ari suwo te 10 Firikia ari suwo te Pambiria ari suwo te Isipi ari suwo te Lipia ari Sairini teina tei kei fainga yokamai suwo te Yura ari suwo Roma ma dere tawa wingai te ari bam ta suwo koropane Yura ari ka mapunom gore dire Roma ama ma dere tawa wingai te 11 Kiriti ari suwo te Arepia ari suwo epe tei moipunie. No koro koro dere tawa upunba yokamai Yai Gumam tai ta ta ori benguai nonon kanom di mari deingoro fipunie,” dire * 12 ganom nouro dire inokore eire “Tai epe yokamai beinga mapunom i tora dume?” diro ka di ipo ka dere moime. 13 Ari suwo epe dimba ari suwo koropane Yesu gama gumanom bauwire “Yokamai nuwi wain koi nere binom mem du dime,” epe dime.
Pita arero ka di mari dome
14 Ari dinga iran Pita te ewi dongua finga yokamai okonom koro koro muruwo kaunom towane arere ena Pita u ori boire epe di eromie: “Yura arinamao te ne yokamai Yerusarem ari yo, na kanam duwaika fi goi iyo! Tai bepunga mapunom di erowaiye. 15 Ne yokamai ‘No yokamai nuwi wain nere binom mem du dime,’ epe di fimba ari koimoi nuwi wain nekeinga iran i no yokamai du dikepune. 16 Ma deiyo! No ka kapo kapo dupungairai komari Yai Gumam ka mapunom yai i kam Yo kam epe dunguamere*
17 ‘Yai Gumam epe dume, “Man man muruwo gounaro benangua kakom i na Murenam Sumuna awi dowaikoro ari yai opai muruwo inaimie. Inaingoro ena ne yokamai wanoma te aponoma na kanam mapunom di mari dowaime. Te ne yokamai kora gaima kuwan epe kaningamere epe kanaime. Te ne yokamai yai dumanom kuwan kawom kanaime. 18 Kawom kakom tei na Murenam Sumuna awi dowaikoro ena na kokonanam beinga yai gan muruwo te na kokonanam beinga opai gan muruwo ire ka mapunom di mari dowaime. 19-20 Te na tai ta ta ori beika kamundi teme iwa opom dowaiye. Tarom i epe: Aro dekenangoro te kapa i kou darangua aki epemere bename. Te na tai ta ori beika maniki ime opom dowaiye. Tarom i epe: aki te e dongua te enuku orinan fuka duwangoro ena ari ganom nouro duwaime. Tarom i fuka diro gounangoro ena Ari Wanopanom yoporam boingua keranom sungua imari dowangua kakom i teina tei unamie. 21 Kakom tei nenta na Ari Wanopanom yana di narowangua akire di towaika nokapu morame,” Yai Gumam epe dume,’
ka epe Yo yaromi boime.*
22 Isirae arinamao, ka i fiyo! Nasareti yai Yesu yaromi ne yokamai moingi tei moingoro ena Yai Gumam ‘Yesu kawom awi deika mapunom firaime,’ diro Yesu yoporam boingoro tai ta ta ori beiro te ari ganom nouro dinga tarom ama beme. Yesu imari dongua tarom muruwo ne yokamai kanime.* 23 Ne yokamai Yesu suwaro okom a ki singa mapunom komari wom Yai Gumam kanere ka di guwo dume. Ena ne yokamai Yesu akire ari Yai Gumam kam gore dikeinga yokamai erere ‘Eri yoro bakomdi si goiyo!’ dingoro si goime.* 24 Ne yokamai Yesu si goimba Yesu si goinga kipi ori wom kaingua ma dengoro Yai Gumam ako arirome. Goinga mapunomom Yesu bire ime de towangua faikengoro ena Yai Gumam akire kamundi fume.* 25 Ena fiyo! Koma Dawiri yaromi Yesu kam epe dume:
‘Na Ari Wanopanam yo, ne gumanamdi moingere kakom kakom kaniye. Ne na moiki teina tei moinga iran nenta tai ta bei niki de narowangua faikeme.* 26 Ena iran denam minam mun fire te ka dikai ama mun fiye. Te na “Goraika okome tokoi yokori moraiye,” di fika epena na ganam dinam inokore ei tere moiye. 27 Na ne yo tongua yaromi moikai goraika enainga manomdi kakom kakom moikenaiye. Te na ganam dipanom kuname. Kawom, ne “Mane,” duwane.* 28 Ne na kakom kakom yokori moraika konom opom di narenie. Ena ne na gere towane wom moiro na mun ori wom firaiye,’ dume.
29 Arinamao, nonon awanom Dawiri kam di mari dowaiye. Yaromi mora goingoro man singoro te epena yaromi yono einga manomdi kanupune. Iran Dawiri nenen kam dikemie.* 30 Te Dawiri yaromi ka mapunom yai moingua ena Yai Gumam okom koi mapomdi dere ka kawom epe di tome. ‘Ne wanum ta u mari nangua te ne ari kiapanom bei erengamere yaromi epe ari kiapanom bei erowame,’ epe di tome.* 31 Di tongoro ena Dawiri Yai Gumam tai okome benaro bengua Mesia arero towamie kanumie. Ena yaromi ‘Yai Gumam Mesia awi dowangua akire di norowangua yaromi ari goinga einga manomdi tei ma dekenangore gam buiro dipanom kunamie,’ epe dume.* 32 Ena iran Yai Gumam Yesu akire di tongoro arere yokori moingua nonon kanero di mari dopune.* 33 Yai Gumam Yesu akire di tongoro teme iwa fure epena Yai Gumam okomwomdi moime. Tei moingoro Auwom Murom Sumuna kam koma ‘Na Murenam awi dowaiye,’ diro di koi engua yarom tongoro awi de norome. Norongoro tarom muruwo bepunga ne yokamai mora fire kanimie.* 34 Dawiri yaromi gam dinomge kamundi iwa kingua yaromi nenen kam dikemie. Ena Dawiri ka ta
‘Yai Gumam na Ari Wanopanam epe di tomie, “Ne na okonam womdi ame de moro!* * 35 Ne tei moingi ne kianuma ewi ne kaunum oropo ipo de erowaiye,” di tome,’
Dawiri dume. 36 Ena iran, Isirae arinama muruwo, tarom i fuka dungua ne yokama na kanam dikai fi kun daiyo! Yesu yaromi ne yokamai eri yoro bakomdi yoko eingarai Yai Gumam akire di tongoro yaromi Ari Wanopanom moiro te Yai Gumam awi dongua akire di norongua yai Mesia ama moimie,” Pita ka epe di erome.
37 Ka di erongoro yokamai fingoro denom minom kipi kaingoro ena yokamai Pita yaromi te ewi dongua finga yokamai, “Arinomao, no yokamai tamere benapune?” diro mina wako ereime.* 38 Mina wako ereingoro Pita “Ne yokamai nomanenom ikai koi si awa tere firainga Yai Gumam bianom kore dowame. Ena ne yokamai Yesu gama moinga nuwi buiyo! Epe benaingere Yai Gumam Murom Sumuna ne yokama erowangoro inaimie.* 39 Koma Ari Wanopanom nonon Yai Gumanom bei moiro ne yokama te ne ganoma te ari yai opai muruwo fakai fakai moinga yokamai ka di koi eiro ‘Na moiki tei wiyo! Na Murenam erowaiye,’ epe di erongua yokamai inaimie,” Pita ka epe dume.* 40 Te Pita ka ta munmane ama yokamai di mari dero yoporam boiro di erome, “Ne yokama ari bianom fainga yokamai ma dowainga Yai Gumam akire di erowangoro fuka diro nokapu moraime,”* 41 di erongoro ena yokamai Pita kam dungua fi kun daingoro nuwi bui erome. Aro kakom i ari yai opai munmane wom epemere 3000 fi ki sire Yesu gama birom ikumo sire* 42 te Yesu ewi dongua finga yokamai ka mapunom dinga firo ena ari fi ki singa yokamai fana gairo moime. Yokamai kuku boire “Yesu goingua kam firapune,” dire kua kopuna ama nere te ka make ei moimie.* 43 Yai Gumam bei moiro Yesu ewi dongua finga yokamai yoporam boi erongoro ena yokamai tai ta ta ori bei moingoro yai opai muruwo ganom nouro diro kuri fime.* 44 Ari muruwo Yesu fi ki si teinga yokamai fana gairo moire te nenen guwai gainom ako moimba nenta tai dikengua teimie.* 45 Yokamai teingamere epe guwai gainom ire te manom sinom ire meina beire kongo mukom ire fi ki singa nenta tai ako nekengua ipu sire teimie. 46 Te kakom kakom yokamai fu Yura ari fi mun ei teinga iki fure ama kuku boire nomane towane eire ka make eime. Te yokamai ikinomdi koro koro fure kua kopuna ama nere mun ori wom fimie.* 47 Te yokamai Yai Gumam kam akire di teingoro ari Yesu gama moikeinga yokamai muruwo kanere kanom fi ereime. Te kakom kakom Ari Wanopanom ari akire di erongoro Yesu fi ki si teinga yokamai birom ikumo si erome.*
* 2:1 Lew 23:15-21 * 2:3 Mt 3:11 * 2:4 Yo 14:17; Ap 4:31; 10:44-46; 19:6 * 2:7 Ap 1:11 * 2:11 Rew 7:9 * 2:16 Yoe 2:28-32 * 2:21 Ro 10:13 * 2:22 Yo 3:2 * 2:23 Ap 4:27-28 * 2:24 Ap 3:15 * 2:25 Sam 16:8-11 * 2:27 Ap 13:35 * 2:29 1 Kin 2:10; Ap 13:36 * 2:30 2 Sam 7:12; Sam 89:3-4; 132:11 * 2:31 Sam 16:10 * 2:32 Ap 1:8 * 2:33 Ap 1:4; 7:55-56; 1 Pi 3:22 * 2:34 Sam 110:1 * 2:34 Ap 5:30-31 * 2:37 Lk 3:10, 12; Ap 16:30 * 2:38 Lk 24:47; Ap 3:19 * 2:39 Ais 57:19; Ef 2:12-13, 17 * 2:40 Diu 32:5; Fir 2:15 * 2:41 Ap 2:47; 4:4; 5:14 * 2:42 Ap 20:7 * 2:43 Ap 5:11-12 * 2:44 Ap 4:32-35 * 2:46 Lk 24:53 * 2:47 Ap 2:41; 6:7; 11:21, 24