4
Yááⁿn'guiinūuⁿ neⁿ'ē sá tuu'vineeⁿ sa Jesús
(Mt. 4.1-11; Mr. 1.12-13)
1 Jesús ní ndiituú yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ ní n'daa yā na yíícú Jordán. Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs candɛ́ɛ yā Jesús na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. 2 'Uūvī ngɛɛcu nguuvi caneé yááⁿn'guiinūuⁿ nanááⁿ Jesús miiⁿ chí n'diichineeⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ che'é Jesús nguuvi s'eeⁿ. Cuayiivi mííⁿ chiī cuiicú yā. 3 Tuu'mi ní yááⁿn'guiinūuⁿ caⁿ'a sa chii sa Jesús: Dii Jesús, ndúútí chi dii chi Daiya Dendyuūs dii caaⁿ'maⁿ dí cuuvi dí tuūu 'cúū chi nduuví pan. Ní nduuví pan ní cuuvi che'e di.
4 Jesús nan'guɛɛcútáⁿ'a yā: 'Túúcā cánéé nguūⁿ ná libro yeⁿ'é Dendyuūs: Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ pan chɛ'ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ ní cunduūchí yā caati ndúúcū tanducuéⁿ'ē nduudu chi ngaⁿ'á Ndyuūs cunduuchí yā nduuti chi cu'téénu yā.
5 Yááⁿn'guiinūuⁿ candɛ́ɛ sa Jesús na 'áámá yiīcū yáácú. Maaⁿ nch'ɛɛtɛ́ nūuⁿ ch'iⁿ'i sa Jesús tanducuéⁿ'ē naciones yeⁿ'ē íⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 6 Tuu'mi ní yááⁿn'guiinūuⁿ caⁿ'a sa chii sa Jesús. 'Úú ní teé dii nuuⁿmaⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cuū chi cuuví yeⁿ'ē di chi caaⁿ'maⁿ ntííⁿnyuⁿ dí yeⁿ'ē ndúúcū nuuⁿmáⁿ ch'ɛɛtɛ naciones 'cūū ndúúcū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē caati poder 'cūū yeⁿ'é. 'Āā du'ú nūuⁿ chi neⁿ'é chííⁿ chí ca'á. 7 Ndúútī chi caantii'ya di nanaáⁿ níícú cu'téénu di 'úú cuuví yeⁿ'ē di tanducuéⁿ'ē chuū.
8 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: Dii yááⁿn'guiinūuⁿ cuvíi di nanaáⁿ caati 'túúcā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Dendyuūs: Cu'téénu di Señor Ndyuūs yeⁿ'ē di, ní dámaāⁿ 'caandiveeⁿ di yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ mííⁿ nūuⁿ.
9 Cuayiivi candɛ́ɛ yááⁿn'guiinūuⁿ Jesús miiⁿ na yáāⁿ Jerusalén ní cuchɛɛ sá ndúúcu yā na yáácú yeⁿ'ē yáacū templo. Ní caⁿ'a sa: Nduuti chi dii chi Daiya Dendyuūs dii, cáávā di ndii 'múúⁿ ndii na yáⁿ'āa. 10 Caati 'túúcā canéé nguūⁿ cuááⁿ vmnaaⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:
Ndyuūs dichó'o yā ángeles yeⁿ'e yā chi diíⁿ yā cuidado yeⁿ'ē di.
11 Ní ángeles cundɛ́ɛ yā dii ndúúcū ta'á yā, ní nguɛ́ɛ́ cuuvi ya'ai ca'a di na tuūu.
12 Jesús miiⁿ nán'guɛɛcútaⁿ'a yā: 'Tuucá ntúūⁿ canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Nguɛ́ɛ́ diiⁿ di mar 'áámá cosa chí n'diichineeⁿ di Señor Ndyuūs yeⁿ'ē di.
13 Taachí ch'iinu chi diiⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ chi n'diichineeⁿ sa Jesús divíi sa yeⁿ'é yā 'áámá tiempo.
Jesús tucá'a yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā na yáⁿ'āa Galilea
(Mt. 4.12-17; Mr. 1.14-15)
14 Jesús miiⁿ nnguɛɛcúnée yā na yáⁿ'āa Galilea ní canéé poder yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcu yā. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chicadíínuuⁿ yā na nuuⁿmáⁿ na yáⁿ'āa cuaaⁿ 'diituú yeⁿ'e chi n'daācā n'dai idiíⁿ Jesús. 15 Ní Jesús ngi'cueeⁿ yā na yaācū sinagogas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'e nducuéⁿ'ē yáāⁿ ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ idich'ɛɛtɛ́ yā Jesús.
Jesús canee yā na yáāⁿ Nazaret
(Mt. 13.53-58; Mr. 6.1-6)
16 Ndaá Jesús na yáāⁿ Nazaret naachí ch'iita yā. Ní tan'dúúcā chi costumbre yeⁿ'é yā, nguuvi sábado chí ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel ndáa yā na yaācū sinagoga miiⁿ ní Jesús chééndii yā ní ch'eeⁿ yā yeⁿ'e libro yeⁿ'e Ndyuūs. 17 Ní nan'guáaⁿ yā libro miiⁿ naachi ngaⁿ'a yeⁿ'ē profeta Isaías. Taachí nan'guaaⁿ yā libro miiⁿ, ndaacá yā naachi canéé nguūⁿ chúū:
18 Espíritu yeⁿ'é Ndyuūs canée yā nduucú, tí Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā 'úú chi 'úú ní caaⁿ'máⁿ nduudu chí ngai yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí ndaachíī sneeⁿ ndúúcū nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Dicho'ó yā 'úú chi diíⁿ chi nduūvā yenⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi yaⁿ'ai staava yeⁿ'e yā, ní caaⁿ'máⁿ chi nánguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā chi tan'duucā chi ca'á libertad 'iiⁿ'yāⁿ chi snúūⁿ vácūū, ní diíⁿ chi inaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cosa chi n'daacā chi nguɛ́ɛ́ déénu yā yeⁿ'ē caati maaⁿ canee yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ, 'tiicá yā. Ní nadan'guaí 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ ndúúcu yā caati cuuvi n'daacā idiiⁿ ndúúcu yā.
19 Ní caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e tiempo chi n'dai taavi chi Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā chi caaⁿ'máⁿ, yeⁿ'ē vaadī n'dai taavi yeⁿ'é yā.
20 Tuu'mi ní Jesús nan'gaadí yā libro yeⁿ'é Ndyuūs ní nanca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū sinagoga miiⁿ. Ní cuayiivi Jesús ch'iindí yā. Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ snee yā n'gíínu yā yeⁿ'e Jesús. 21 Jesús tucá'a yā caⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Maaⁿ cunuuⁿ ca'a chuū chi canee nguūⁿ cuááⁿ vmnaaⁿ chi yeⁿ'e ndís'tiī, chuū chi ch'iinu ch'iindiveéⁿ nī.
22 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ n'dáácā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús. Ngeⁿ'e yíínú yā yeⁿ'ē nduudu chí n'dai chí ngaⁿ'a Jesús miiⁿ ní ngaⁿ'a yā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ sáⁿ'a 'cūū daiya José?
23 Ní caⁿ'a Jesús miiⁿ: Ndís'tiī ní cuuví nī nduudu 'cūū 'úú. N'diī 'iiⁿ'yāⁿ chi déénu nī diiⁿ yiicú nī 'iiⁿ'yāⁿ, diiⁿ yiicú maáⁿ nī n'diī. Tanducuéⁿ'ē chi ch'iindiveéⁿ 'nū chi diíⁿ nī na yáāⁿ Capernaum, 'tiicá ntúūⁿ diíⁿ nī 'muuⁿ yáāⁿ vaacú nī.
24 Naati 'uu ní caⁿ'á chií ndís'tiī: Cuaacu nííⁿnyúⁿ mar 'áámá profeta ní nguɛ́ɛ́ ngíí inee yā na yáāⁿ vaacú yā. 25 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī: Tiempo chi chó'ōo neené 'yaaⁿ n'daataá nguá'āa vɛɛ tá nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel taachi profeta Elías cāneé yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūu ní 'āā ntɛ́ɛ́ cheeⁿ cuuvi 'iinu ndúuyū canéé maⁿ'a tiempo miiⁿ. Ní ch'iīdī cuiicu nuuⁿmáⁿ yáⁿ'āa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 26 Ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ dichó'o yā Elías miiⁿ nanááⁿ nducyaaca n'daataá nguá'āa, dámaāⁿ 'áámá n'daataá nguá'āa yeⁿ'e táámá nación. Ní canee tá na yáāⁿ Sarepta chi niiⁿnuúⁿ na yáⁿ'āa Sidón. 27 Ní tiempo taachi canéé profeta Eliseo na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, 'tiicá ntúūⁿ nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū ca'ai chi lepra chí in'duuti yúutɛ̄ yeⁿ'e yā naati nguɛ́ɛ́ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nduuva yeⁿ'e yā, dámaāⁿ saⁿ'ā Naamán yeⁿ'e táámá nación chi yeⁿ'e yáⁿ'āa Siria.
28 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū nducyaaca yā na yaācū sinagoga miiⁿ neené nduuvi taaⁿ yā. 29 Ní ch'ɛɛti ndii yā tí neⁿ'é yā tun'daa yā Jesús cuaaⁿ chuva'āī yáāⁿ miiⁿ ní candɛ́ɛ yā Jesús miiⁿ ndii na yaacu n'dai yeⁿ'e yiīcū chi yaacú ca yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. Ní 'iicu cuuví cun'dáa yā Jesús miiⁿ. 30 Naati nguɛ́ɛ́ cuuví diíⁿ yā ti Jesús miiⁿ ní cho'ó yā náávtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cunaⁿ'a yā na vaacu yā.
'Áámá saⁿ'ā chi canéé sa ndúúcū espíritu chi nguɛɛ n'daācā yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ
(Mr. 1.21-28)
31 Cuayiivi Jesús nangua'áí yā na yáāⁿ Capernaum yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ní miiⁿ ngi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ nguuvi sábado chi nguuvi chí ntaavi'tuunúúⁿ yā. 32 Ní 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ miiⁿ ngeⁿ'e yiinú yā yeⁿ'e chi ngi'cueeⁿ Jesús, ti ngi'cueéⁿ yā ndúúcū poder tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā.
33 Ní taachi snee Jesús na yaacu sinagoga mííⁿ canee 'áámá saⁿ'ā ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Espíritu miiⁿ diiⁿ chi saⁿ'ā miiⁿ neené yuudu 'caī sa. 34 Ní espíritu miiⁿ ní caⁿ'ā: N'diī, Jesús, yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret, cu'néeⁿ nī nús'uu. ¿Dɛ́'ɛ̄ canee yeⁿ'é 'nū nduucú nī? ¿'Áá ndāa nī chi di'cuiīnú nī nús'uu? 'Úú n'diichí du'ú n'diī. N'diī ní 'Iiⁿ'yāⁿ chí N'dai chi Daiya Dendyuūs n'diī.
35 Jesús ní yaa'vineeⁿ yā ní caⁿ'a yā: Dii espíritu n'gáádí dí cheendi di ní nan'dáa di yeⁿ'e sá 'tīī. Tuu'mi ní espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chíndɛɛ̄vɛ sa sáⁿ'a 'cūū náávtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nan'daā sa yeⁿ'e sáⁿ'a 'cūū. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ diīⁿ sa ndúúcū sáⁿ'a 'cūū. 36 Nducyaaca yā ní ngeⁿ'e yiinú yā ní ngaⁿ'a yā ngii yā vi'ī: ¿Dɛ́'ɛ̄ nduudu chi 'túúca? 'Iiⁿ'yāⁿ 'cúū ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcū poder tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿntyéⁿ'ē. Ngaⁿ'á yā chí nan'daā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní nacan'daā.
37 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ nducuéⁿ'ē cuaaⁿ nducuéⁿ'ē yáāⁿ cuááⁿ 'diituú.
Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e indáⁿ'a Simon Pedro
(Mt. 8.14-15; Mr. 1.29-31)
38 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ nan'dáa yā yaācū sinagoga miiⁿ ní ndaa yā va'ai yeⁿ'ē Simón Pedro. Ní indáⁿ'ā Simón Pedro miiⁿ ndɛ́ɛ̄ 'aama 'iiⁿ'nūⁿ taaⁿ n'daataá ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e vaacu tá di'cuíítu yā Jesús miiⁿ chi cunée yā ní nanduūvā yeⁿ'ē tá. 39 Jesús can'dii yā naachi canéé n'daataa miiⁿ ní caⁿ'a yā chi cuavii 'iiⁿ'nūⁿ miiⁿ. Hora miiⁿ 'iiⁿ'nūⁿ miiⁿ chivii yeⁿ'ē tá. N'daataa miiⁿ ní hora miiⁿ ncueeⁿ nuuⁿ tá ní diiⁿ tá mandados yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ca'a tá chi che'e yā.
Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiītā
(Mt. 8.16-17; Mr. 1.32-34)
40 Taachí chiiya 'yáⁿ'ā, 'yááⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ndɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiitā nanááⁿ Jesús. Nééné n'deee naaⁿ ca'ai ndii yā. Jesús miiⁿ ní yiin'duu tá'a yā vmnaaⁿ ca'áámá ca'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní 'tíícā nduuvā yeⁿ'e yā. 41 Ní yeⁿ'ē 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngííta yā yinan'dáā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi 'caí yā ní ngaⁿ'a yā: N'diī ní Daiya Dendyuūs n'diī. Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní yaa'vineeⁿ yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā chí caaⁿ'maⁿ sa ti espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní deenu sá chí Jesús miiⁿ chi Cristo.
Jesús ní caⁿ'a yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs na yáⁿ'āa Judea
(Mr. 1.35-39)
42 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi Jesús miiⁿ ní cueⁿ'e yā chuva'ai yáāⁿ miiⁿ na 'áámá lugar naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿya in'nuúⁿ yā Jesús ní ndaá yā naachi canéé Jesús miiⁿ. Ní di'cuiitú yā chi nguɛ́ɛ́ cuvii Jesús yeⁿ'e yā. 43 Naati Jesús miiⁿ ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Canéé chííⁿ chi 'úú ní caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e nduudu ngai yeⁿ'ē naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā, nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā yáāⁿ ti yeⁿ'ē chúū chí Dendyuūs dicho'ó yā 'úú.
44 Ní Jesús miiⁿ cueⁿ'é yā yáāⁿ ndíí yáāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ní ngaⁿ'á yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs na yaācū sinagogas naachi cueⁿ'é yā.