\NormalFont\ShortTitle{Tillɑɑ Tǝmlɛ}

{\MT TILLAA TƎMLƐ

\par }{\IMT Kʋtʋlʋtʋ

\par }{\IP Tillɑɑ Tǝmlɛ tɑkǝlɑɣɑ wɛnnɑ ɩsɩɩ sɑlɑʋ wei ɩ kɑɣɑ Lɑɑpɑɑlǝnɑɑ nɑ Pɔɔlɩ-wɛ pɑ kʋŋmɑŋmɑɑsɩ hɛkʋ tɑɑ tɔ. Kɑ tɑɑ kɛ́ pɑ kɛɛsǝɣɩ-tʋɣʋ ɩsǝnɑ Yesu Kilisiti Ɩsɔ sɛɛlɑɑ cɑɑlɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tɑɑ nɑ piitimnɑɑ tɑɑ tɔ.

\par }{\IP Yutɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Lom nyǝ́mɑ pɑ tʋ kɑncɑɑlɑɣɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kɛ wɑhɑlɑ kɛ sɔsɔm. Pɔɔlɩ kɑ kɛ́ wɑhɑlɑ tʋlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ lɛlʋ wei Ɩsɔ lɑɣɑsɑ tɑmpɑnɑ lɑɣɑsʋɣʋ tɔ sɩ ɩ́ kpɑɑlɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ piitimnɑɑ lɛlɑɑ. Tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ kɛɛsɑ-tʋ tɔtɔɣɔ Pɔɔlɩ cɔɔnɑʋ kɛ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ tɛtʋ tɑɑ.

\par }{\IOT Ɩsǝnɑ pɑ fɑɣɑ Tillɑɑ Tǝmlɛ tɑkǝlɑɣɑ tɔ:

\par }{\IO Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɑŋʋɣʋ, titite
{\IOR{1}}

\par }{\IO Aseetɑ nyǝ́mɑ kɛ Yosɑlɛm tɑɑ, titite
{\IOR{2–7}}

\par }{\IO Aseetɑ nyǝ́mɑ kɛ Yutɑ nɑ Sɑmɑlii tɑɑ, titite
{\IOR{8–12}}

\par }{\IO Pɔɔlɩ tǝmlɛ, titite
{\IOR{13–28}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɑ tii tillɑɑ sɔsɑɑ tɔɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mɑ yʋlʋ Teufiili, mɑ tɑkǝlɑɣɑ kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝŋkɑ tɑɑ mɑ kɛɛsɑ mpi mpi Yesu cɑɑlɑ lɑpʋ tɔ, nɑ nti nti ɩ sɛɣɛsɑ pǝ kpɑɣɑʋ kɑncɑɑlɑɣɑ,

\VS{2}nɑ pǝ́ sɩɩnɑ kʋyɑŋku ɩ kpɑ ɩsɔ tɔ. Nɑ pǝ́cɔ́ Yesu kpɑ ɩsɔ tɔ, ɩ kɑ heelinɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ kɛ mpi ɩ cɑɑ sɩ yǝlɑɑ mpɑ ɩ lǝsɑɑ sɩ ɩ tillɑɑ tɔ pɑ́ lɑ tɔ.

\VS{3}Yesu sǝm wɑɑlɩ ɩ lɩɩkɑɣɑ ɩ tillɑɑ tɔɔ, nɑ ɩ́ hʋ́lǝ́ɣǝ́nɑ-wɛɣɛ yɑɑsinɑɑ pɑɣɑlɛ tɑɑ sɩ ɩ femɑ. Hɑlɩ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ tɑɑ tǝcu kɛ́ Yesu lɩɩkɑɣɑ ɩ tillɑɑ tɔɔ nɑ ɩ́ lɑkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ wɑɑsʋ.

\VS{4}Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Yesu nɑ ɩ tillɑɑ pɑ cɑɣɑɑ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ tɔɣɔʋ. Tǝnɑɣɑ ɩ heelɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɑɑ hɑtǝlǝnɑ Yosɑlɛm. Amɑ ɩ́ keŋnɑ mpi Tɑcɑɑ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ tɔ, kʋcɔɔʋ ŋku kʋ tɔm mɑɑ heelɑ-mɛ tɔ.

\VS{5}Mpi pǝ tɔɔ tɔ, lʋm mɑɣɑmɑɣɑ kɛ Yohɑɑnɩ nɑɑ sɔnɑ yǝlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm. Amɑ ye mɛ ɩlɛ, pɩɩ lɑ wɛɛ nɑɑlɛ tɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑɑ kɛlɩ nɑ pɑ́ sɔ-mɛ.


\par }{\SH Yesu kpɑ ɩsɔ
\par }
{\PP \VS{6}Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɑ mpɑ pɑɑ kotɑ mpʋ tɔ pɑ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, ye mpʋ pǝnɛɣɛlɛ n kɑ́ tɑɣɑnɩ Ɩsɛɣɛlɩ kɑwulɑɣɑ ŋkɛɣɛ kʋsʋɣʋ nɑ?


\par }{\PP \VS{7}Tǝnɑɣɑ Yesu cɔ ɩ nɑ mpɑ pɑɑ kotɑ mpʋ tɔ sɩ: Pǝ tɑɣɑ sɩ mɩɩ nyǝnɑ kʋyɛɛŋ yɑɑ wɑɑtʋnɑɑ mpɑ Tɑcɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ sɩɩnɑ ɩ toŋ tɔ se.

\VS{8}Amɑ kʋyɑŋku Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɑ tii mǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ kɑ́ hiki tomɑ nɑ ɩ́ hʋ́lɩ́ pǝ tǝnɑ mpi ɩ́ nɑnɑ mǝ ɩsǝpee tɔ pǝ tɑmpɑnɑ kɛ Yosɑlɛm, nɑ Yutɑ, nɑ Sɑmɑlii pǝ tɛtʋnɑɑ tǝnɑ tɑɑ. Hɑlǝnɑ pǝ́ polo pǝ tɑlɑ ɑntulinyɑ tǝnɑsɩ tǝnɑ tǝpɑɩ.


\par }{\PP \VS{9}Yesu tɛmɑ ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩsɔ nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ-ɩ mpʋ. Hɑlǝnɑ pʋlʋpʋ ɩsɩɩ ŋmʋntʋɣʋ kɔɔ pǝ tɑkɩ ɩ tɔɔ, pɑ tɑ tɑsɑ-ɩ nɑʋ.


\par }{\PP \VS{10}Yesu kpɑ ɩsɔ nɑ ɩ tillɑɑ wɛɛ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ nyǝnʋɣʋ tǝpiŋŋ kɛ mpʋ, ɩlɛ pɑ tutɑ ɑpɑlɑɑ nɑɑlɛɣɛ pɑ cɔlɔɣɔlɛ nɑ pɑ́ suu wontu kʋhʋlʋmtʋ.

\VS{11}Nɑ ɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ́ pɔɔsɩ tillɑɑ sɩ: Kɑlilee nyǝ́mɑ mɛ, pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ sǝŋɑɑ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ ɩsɔ kɛ́ mpʋ? Yesu wei pǝ lǝsɑ mǝ hɛkʋ nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩsɔ kɛ́ ɩsǝntɔ tɔ, ɩ kɑ́ tɛ nɑ ɩ́ mǝlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei ɩsɩɩ ɩ́ nɑ-ɩ nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ.


\par }{\SH Mɑtiyɑsɩ mǝlɑ Yutɑɑsɩ lonte
\par }
{\PP \VS{12}Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ kʋlɑ tɩɩŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Olifinɑɑ tɔ ɩ pʋɣʋ ŋku kʋ kiŋ pɑɑ wɛɛ tɔ nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. Pʋɣʋ ŋkʋ nɑ Yosɑlɛm pǝ fɛɩ pooluŋ. Pǝ tɑ kǝlɩ kilomɛɛtǝlɩ kʋlʋm.

\VS{13}Pɑ tɑlɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ kpɑ pɑ ɩsɔtɑɑ kutuluɣu ŋku kʋ tɑɑ pɑɑ sʋʋkɑɣɑ tɔ. Mpɑ pɑ sʋʋkɑɣɑ tǝnɑ tɔɣɔlɛ Piyɛɛ, nɑ Yohɑɑnɩ, nɑ Sɑɑkɩ, nɑ Antǝlɩɩ, nɑ Filipʋ, nɑ Tomɑɑ, nɑ Pɑɑtelemii, nɑ Mɑtiyee, nɑ Alǝfe pǝyɑlʋ Sɑɑkɩ, nɑ Simɔŋ wei ɩ kɛ́ mpɑ pɑ lʋkɑɣɑ sɩ pɑ mʋɣɩ pɑ tɛtʋ tɔ pɑ tɑɑ lɛlʋ tɔ, nɑ Sɑɑkɩ pǝyɑlʋ Yuti.

\VS{14}Pɑ tǝnɑ pɑ kotɑɣɑ tǝntǝmlɛ kɛ tɑm nɑ pɑ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ. Pɑ tɑɑ kɑ wɛ ɑlɑɑ nɑpǝlɩ, nɑ Yesu too, nɑ Yesu newɑɑ.


\par }{\PP \VS{15}Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ, kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ yǝlɑɑ kotɑɑ, hɑlɩ pɑ tɑlɑ ɩsɩɩ yʋlʋnyɔɔŋ nɩɩnʋwɑ nɑ hiu (120). Ɩlɛnɑ Piyɛɛ kʋlɩ nɑ ɩ́ sǝŋ ɩ tɑɑpɑlɑɑ mpɛ pɑ hɛkʋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ:

\VS{16}Mɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, tɔm nti Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɑ tʋ Tɑfiiti nɔɣɔ tɑɑ nɑ ɩ́ yɔtɔtɩ, nɑ tǝ́ wɛ Ɩsɔ Tɔm tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ Yutɑɑsɩ wei ɩ tɛɛ Yesu kpɑlɑɑ kɛ nɔɣɔ tɔ ɩ tɔm tɔ, pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ tɩɩ lɑ.

\VS{17}Yutɑɑsɩ ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ tɑ tɑɑ lɛlʋ, nɑ tɑ́ nɑ-ɩ tɩɩ kpɛntɑ tǝmlɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ.


\par }{\PP \VS{18}Apɑlʋ ɩnɩ, wɑɑtʋ wei ɩ tɛmɑ tɛtʋ yɑpʋ nɑ ɩ tulum liɣitee ɑnɩ tɔ, ɩ polɑɑ nɑ ɩ́ hoti tǝ tɑɑ kɛ́ ɩ nɔɣɔ tɔɔ, nɑ ɩ lotu tʋlɩ, nɑ ɩ tɑɑ lotu yɑ nɑ tǝ́ ŋmɑɑ.

\VS{19}Tɔm tǝnɛ tǝ yɛkɑ Yosɑlɛm nyǝ́mɑ tǝnɑ kiŋ, hɑlǝnɑ pɑ́ hɑ tɛtʋ ntǝɣɩ hǝtɛ nɑ pɑ tɛ tɑɑ sɩ: Akeletɑmɑ. Cɑlǝm tɛtʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ.

\VS{20}Pɑ ŋmɑɑ Yontu tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ sɩ:

\par }{\Q Ɩ tǝyɑɣɑ ɩ́ tǝkɩ kɑɑʋ.

\par }{\Q Nɔɣɔlʋ ɩ́ tɑɑ kʋsɩ-kɛ.

\par }{\MM Nɑ lɛntɩ tɔtɔ sɩ:

\par }{\Q Nɔɣɔlʋ ɩ́ lɛɛtɩ ɩ lonte.


\par }{\PP \VS{21-22}Ye mpʋ pǝ wɛɛ sɩ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ-tʋɣʋ wɑɑtʋ wei tɑ́ nɑ Tɑcɑɑ Yesu tǝ cɔɔkɑɣɑ tɛtʋnɑɑ tɔ, pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ́ sɔɔsɩ tɑ́ tɔɔ, nɑ tɑ́ nɑ-ɩ tǝ́ hʋ́lɩ́ Tɑcɑɑ Yesu sǝpʋ nɑ ɩ́ fe tɔ pǝ tɑmpɑnɑ. Pʋntʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ wɛɛ wei kʋyɛɛŋ tǝnɑ ɩ kɑ wɛ tɑ́ wɑɑlɩ kɛ́ pǝ kpɑɣɑʋ Yohɑɑnɩ sɔʋ Yesu kɛ Ɩsɔ lʋm tɔ, hɑlǝnɑ kʋyɑŋku pǝ lǝsɑ-ɩ tɑ́ hɛkʋ nɑ pǝ́ kpɑɑsɩ-ɩ ɩsɔ tɔ.


\par }{\PP \VS{23}Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lǝsɑ yǝlɑɑ nɑɑlɛ, Yosɛɛfʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Pɑɑsɑpɑsɩ nɑ pɑ́ cuɣusi-ɩ sɩ Yutusi tɔ, nɑ Mɑtiyɑsɩ.

\VS{24}Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ sɩ: Tɑcɑɑ, nyɑ́ nyǝmnɑ yǝlɑɑ lotunɑɑ, hʋ́lɩ́-tʋɣʋ yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ nɑɑlɛ pɑ tɑɑ wei n lǝsɑɑ sɩ ɩ́ lɑ tillu,

\VS{25}nɑ ɩ́ pɑɑsǝnɑ tǝmlɛ nte Yutɑɑsɩ yelɑɑ nɑ ɩ́ tɛɛ ɩ nyǝŋkʋ tɔ.


\par }{\PP \VS{26}Tǝnɑɣɑ pɑ tɔ tɛtɛ nɑ pǝ́ kpɑ Mɑtiyɑsɩ, nɑ ɩ́ sɔɔsɩ tillɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm ɩnɩ ɩ tɔɔ.




\par }\Chap{2}{\SH Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tiiu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tɑlɑ Pɛntɑkɔntɑ ɑcimɑ wule, ɩlɛnɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ koti pɑ tǝnɑɣɑ tǝntǝmlɛ.

\VS{2}Pǝ tɑsɑɑ ɩlɛ, kɔkɔtɛ nɑtǝlɩ, ɩsɩɩ heelim sɔsɔɔm mɑkʋɣʋ tɔ, lɩɩnɑ ɩsɔtɑɑ kɛlɛ, nɑ tǝ́ nyɑlǝnɑ tǝyɑɣɑ ŋkɑ kɑ tɑɑ pɑɑ wɛ mpʋ tɔ.

\VS{3}Ḿpʋ́ɣʋ́ pʋlʋpʋnɑɑ lɩɩ pɑ tɔɔ nɑ pǝ́ nǝɣǝsǝnɑ ɩsɩɩ kɔkɔ nsǝmɑ. Ɩlɛnɑ pʋlʋpʋnɑɑ mpɛ pɑ́ yɑ nɑ pɑ́ cɑɣɑ pɑɑ wei ɩ tɔɔ kɛ́ kʋlʋm kʋlʋm.

\VS{4}Tǝnɑɣɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hɑɣɑ pɑ tǝnɑ pɑ tɑɑ tǝmɑmmɑm, nɑ pɑ́ sʋʋ piitim lɛmpɩ tɔm yɔɣɔtʋɣʋ, nɑ nti Feesuɣu tʋ pɑ tɑɑ tɔ ntǝɣɩ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ.


\par }{\PP \VS{5}Pǝ pɑmnɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ mpɑɑʋ kɛ teu tɔ pɑ lɩɩnɑ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ nɑ pɑ́ wɛ Yosɑlɛm kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ.

\VS{6}Yǝlɑɑ mpɛ pɑ nɩɩ kɔkɔtɛ ńtɛ́ tǝ tɑŋ, ɩlɛnɑ pɑ́ koti sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ-wɛɣɛ hɑ, pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑɑ wei ɩ nɩɩkɑɣɑ Ɩsɔ sɛɛlɑɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩ tɛ tɑɑ.

\VS{7}Tǝnɑɣɑ pɑ kpɑ nɔɔsɩ nɑ pǝ́ lɑ-wɛɣɛ piti, nɑ pɑ́ tɔ sɩ: Ɩsɩɩ Kɑlilee nyǝ́mɑ tike yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩsǝntɔ.

\VS{8}Ɩlɛ pǝ lɑpɑ ɩsǝnɑ nɑ pɑɑ tɑ́ tɑɑ wei ɩ́ nɩɩkɩ pɑ yɔɣɔtǝɣǝnɑ ɩ tɛ tɑɑ?

\VS{9}Anɩ tɑ́ tɑɑ cǝnɛ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Pɑɑtɩ tɛtʋ tɔ pɑ wɛɛ, Metii nɑ Ɩlɑm pǝ nyǝ́mɑ nɑ́ wɛɛ, Mesopotɑmi nyǝ́mɑ nɑ́ wɛɛ, nɑ Yutɑ nɑ Kɑpɑtɔɔsɩ pǝ nyǝ́mɑ, nɑ Pɔŋ nyǝ́mɑ nɑ Asii tɛtʋ nyǝ́mɑ,

\VS{10}Filicii nɑ Pɑmfili pǝ nyǝ́mɑ, nɑ Icipiti nyǝ́mɑ nɑ Silɛɛnɩ cɔlɔ Lipii tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyǝ́mɑ, nɑ pǝ kɑɑsɑ lɛlɑɑ mpɑ pɑ lɩɩnɑ Lom tɔ.

\VS{11}Yutɑ nyǝ́mɑ siɣisiɣi wɛɛ, nɑ pǝ kɑɑsɩ mpɑ pɑ sʋʋ Yutɑ nyǝ́mɑ Ɩsɔsɛɛlɛ kɛ kʋsʋʋ tɔ, nɑ Kǝlɛɛtɩ nyǝ́mɑ nɑ Alɑpʋ nyǝ́mɑ. Pɑɑ nɑ mpʋ pɑ tɩɩ kɛɛsǝɣɩ Ɩsɔ tǝmɑ sɔsɔɔnɑ tɔm nɑ tɑ́ tɔmnɑɑ wɑɑnɩ wɑɑnɩ tɑɑ, nɑ tǝ nɩɩkɩ tɑ́ tǝnɑ.


\par }{\PP \VS{12}Pǝ tǝmsɑ pɑ tǝnɑ, pɑ tɑ nyɩ nti pɑɑ yɔɣɔtɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ pɔɔsǝɣɩ tǝmɑ sɩ, tɔm tǝnɛ ntiɣilɛ mpʋ?

\VS{13}Amɑ lɛlɑɑ nɑ́ woŋɑ-wɛ, nɑ pɑ́ tɔ sɩ sʋlʋm pɩɩnɑ-wɛ.


\par }{\SH Piyɛɛ wɑɑsʋ
\par }
{\PP \VS{14}Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ nɑ tillɑɑ lɛlɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kʋlʋm ɩnɩ pɑ kʋlɑɑ nɑ pɑ́ sǝŋ ɩsɔ. Ɩlɛnɑ Piyɛɛ yɔɣɔtǝnɑ sɑmɑɑ nɑ nɔɣɔ sɔsɑɣɑ sɩ: Mɑ Yutɑ nyǝ́mɑ mɛ, nɑ mpɑ mɛ mǝ kɔmɑ Yosɑlɛm kɛ kʋkɔm tɔ, ɩ́ tʋ ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ cɛkǝnɑ teu kɛ nti mɑ heeliɣi-mɛ tɔ.

\VS{15}Pǝ tɑɣɑ sʋlʋm kʋɣʋnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ ɩnɩ ɩsɩɩ ɩ́ hʋʋkɩ tɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pǝ kǝlɑ tɑnɑŋ.

\VS{16}Amɑ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Sowɛɛlɩ kɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ, ntɩ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ tǝ lɑkǝnɑ sɑŋɑ.


\par }{\Q \VS{17}Ɩsɔ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

\par }{\Q Nti mɑɑ lɑ kʋyɛɛŋ kɑntǝkɑɣɑ nyǝŋ tɑɑ tɔɣɔlɔ.

\par }{\Q Mɑɑ tisi mɑ Feesuɣu kɛ yǝlɑɑ tǝnɑ tɔɔ.

\par }{\Q Mǝ pǝyɑlɑɑ nɑ mǝ pɛɛlɑɑ kɑ́ nɑ nti

\par }{\Q tɩɩ lɑ cele tɔ nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ.

\par }{\Q Pɩɩ hʋ́lɩ́ mǝ ɩfepiyɑ kɛ tɔmnɑɑ nɑ pɑ́ nɑnɑ pɑ ɩsǝpee.

\par }{\Q Nɑ mǝ kʋkpɑtǝlɑɑ kɑ́ toosi toosee.


\par }{\Q \VS{18}Tɑmpɑnɑ tɔɔ, mɑɑ tisi mɑ Feesuɣu kɛ mɑ tǝmlɛ nyǝ́mɑ,

\par }{\Q ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ nyǝ́mɑ, pɑ tɔɔ kɛ́ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tɑɑ.

\par }{\Q Pɑɑ nɑ́ nti tɩɩ lɑ cele tɔ nɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ-tɩ.


\par }{\Q \VS{19}Mɑɑ lɑ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ kɛ hɑtoo ɩsɔtɔnʋɣʋ tɑɑ,

\par }{\Q nɑ piti tǝmɑ kɛ ɑtɛ.

\par }{\Q Cɑlǝm nɑ kɔkɔ nɑ nyɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ kɑ́ nyɑlɑ.


\par }{\Q \VS{20}Ilim kɑ́ sɩ tǝkpitii.

\par }{\Q Ɩsɔtʋ kɑ́ sɛɛ ɩsɩɩ cɑlǝm.

\par }{\Q Pǝ tǝnɑ pɩɩ lɑ mpʋ nɑ pǝ́cɔ́ pǝ́ tɑlɑ

\par }{\Q Tɑcɑɑ kʋyɑkʋ sɔsɔɔŋkʋ teeli nyǝŋkʋ ŋkʋ.


\par }{\Q \VS{21}Pǝ́ nɑ pǝ mpʋ tɔ yǝlɑɑ tǝnɑ mpɑ

\par }{\Q pɑɑ yɑɑ Tɑcɑɑ hǝtɛ tɔ pɑɑ tʋlɩ-tɩ.


\par }{\PP \VS{22}Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ nɩɩ nti mɑ heeliɣi-mɛ tɔ. Nɑsɑlɛtɩ Yesu kɛ́ yʋlʋ wei ɩ sɔsɔɔntʋ Ɩsɔ hʋ́lɑ́-mɛ tɔɣɔ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yesu niŋ kɛ Ɩsɔ lɑpǝnɑ piti tǝmɑ nɑ sɔɣɔntʋ tǝmɑ nɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ mpɑ ɩ hʋ́lɑ́ mǝ hɛkʋ tɑɑ tɔ. Ɩsɩɩ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nyǝm pǝ tǝnɑ tɔ.

\VS{23}Nɑ yʋlʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ cɛlɛ-mɛ ɩsɩɩ ɩ kɑ hʋʋ ɩ tɑɑ nɑ ɩ́ tʋ pǝ pǝlɛ sɩ ɩ kɑ́ lɑ tɔ. Amɑ mǝ kʋ-ɩ, mǝ yelinɑ nɑ yǝlɑɑ ɑsɑɣɑɑ kɑmɩ-ɩ sǝm tesikɑ tɔɔ.

\VS{24}Amɑ Ɩsɔ yɔkɑ sǝm tomɑ nɑ ɩ́ feesi-ɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pǝ fɛɩ sɩ sǝm ɩ́ lɑpɩ-ɩ pʋlʋ cǝcǝkɑ.

\VS{25}Tɑmpɑnɑ, Tɑfiiti yɔɣɔtɑ Yesu ɩnɩ ɩ tɔm kɛ mpʋ sɩ:

\par }{\Q Mɑ nɑɑkɑɣɑ Tɑcɑɑ kɛ tɑm kɛ́ mɑ cɔlɔɣɔ.

\par }{\Q Ɩ kɑ sǝŋɑ mɑ wɑɑlɩ kɛ́ sɩ mɑ́ tɑɑ selinɑ pʋlʋ.


\par }{\Q \VS{26}Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑ lɑɑkɑlɩ cɑɣɑ tǝntǝmlɛ kɛ teu,

\par }{\Q nɑ lɑŋhɛɛlɛ kʋɣʋ-m mɑ yɔɣɔtɑɣɑ tɑɑ.

\par }{\Q Pɑɑ mɑ kɛ́ yʋlʋ nɑ mɑɑ sɩ tɔ,

\par }{\Q mɑ cɑɣɑnɑ tɛɛlʋɣʋ.


\par }{\Q \VS{27}Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ,

\par }{\Q Ɩsɔ nyɑ́ n kɑɑ lɔ-m yem kɛ́ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

\par }{\Q N kɑɑ yele sɩ nyɑ́ yʋlʋ mɑ́ mɑ́ tɩɩ sɔŋ

\par }{\Q pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ.


\par }{\Q \VS{28}N hʋlɑ-m weesuɣu mpɑɑŋ.

\par }{\Q N kɑ́ wɛɛ mɑ kiŋ nɑ ń hʋlǝsǝɣɩ mɑ lɑŋlɛ kɛ teu.


\par }{\PP \VS{29}Apɑlɑɑ mɛ, ɩ́ yele mɑ́ tʋlǝsɩ-mɛɣɛ tɑ́ lɔŋcɛ Tɑfiiti tɔm tǝcɛɩcɛɩ sɩ, ɩ sǝpɑ nɑ pɑ́ pimi-ɩ, nɑ ɩ pǝlɑɑʋ wɛ tɑ́ hɛkʋ kɛ hɑlǝnɑ sɑŋɑ.

\VS{30}Tɑfiiti ɩnɩ ɩ kɑ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛ́ nɑ ɩ́ nyǝmɑ́ teu sɩ, Ɩsɔ kɑ tɔmɑ nti nɑ tuunɑʋ sɩ ɩ kɑ́ lɑpɩ-ɩ tɔ pɩɩ lɑ. Sǝsɩ Tɑfiiti lʋlʋɣʋ tɑɑ tʋ nɔɣɔlʋ kɑ́ tɔɣɔnɑ kɑwulɑɣɑ ŋkɑ Tɑfiiti ɩnɩ ɩ kɑ tɔɣɑɑ tɔ.

\VS{31}Hɑtoo lɔŋ Tɑfiiti nɑwɑ mpi pɩɩ tɛ nɑ pǝ́ lɑ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ yɔɣɔtɑ Mesii sǝpʋ nɑ ɩ́ fe tɔ pǝ tɔm sɩ:

\par }{\Q Pɑ tɑ lɔ-ɩ yem kɛ́ ɑtɛtǝlɛ tɑɑ.

\par }{\Q Ɩ tɑ tɩɩ sɔŋ pɑɑ pǝcɔ mɑɣɑmɑɣɑ.


\par }{\MM \VS{32}Yesu wei ɩnɩ ɩ tɔm mɑ yɔɣɔtǝɣɩ ɩsǝntɔ tɔ, Ɩsɔ feesɑ-ɩ, nɑ tɑ́ tǝnɑ tǝ nɑnɑ tɑ́ ɩsǝpee tǝkelekele.

\VS{33}Ɩsɔ kʋsɑ ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑsɩ-ɩ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ, wei ɩ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɛ-ɩ. Nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ ɩnǝɣɩ Yesu tisɑ tɑ́ tǝnɑ tɑ́ tɔɔ, nɑ ɩ́ tɔŋnɑ nɑʋ nɑ nɩɩʋ kɛ ɩsǝntɔ.

\VS{34}Pǝ tɑɣɑ ɩsɩɩ Tɑfiiti mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ kpɑ ɩsɔ se. Amɑ pɑɑ nɑ mpʋ ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

\par }{\Q Tɑcɑɑ Ɩsɔ heelɑ mɑ Sɔsɔ sɩ:

\par }{\Q Cɑɣɑ mɑ kɔŋkɔŋ tɑɑ.


\par }{\Q \VS{35}Hɑlǝnɑ mɑ́ kɔnɑ nyɑ́ kolontunɑɑ,

\par }{\Q nɑ ń loosi nyɑ́ nɔɔhɛɛ kɛ pɑ tɔɔ.


\par }{\MM \VS{36}Pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ kɑ́ nyɩ teu tǝkpɑtɑɑ sɩ, Yesu wei ɩ́ kɑmɑ sǝm tesikɑ tɔɔ tɔ, ɩnǝɣɩ Ɩsɔ lɑpɑ Sɔsɔ nɑ Mesii.


\par }{\PP \VS{37}Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩlɛnɑ pɑ lɑŋɑ pǝsɩ sɔsɔm, nɑ pɑ́ pɔɔsɩ Piyɛɛ nɑ tillɑɑ lɛlɑɑ sɩ: Tɑ tɑɑpɑlɑɑ mɛ, ɩsǝnɑɣɑ pǝ wɛɛ sɩ tǝ́ lɑ ɩlɛ?


\par }{\PP \VS{38}Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ lɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ hʋwɛɛ, nɑ pɑ́ yɑɑ Yesu Kilisiti hǝtɛ nɑ pɑ́ sɔnɑ pɑɑ mǝ tɑɑ wei kɛ́ Ɩsɔ lʋm, nɑ pǝ́ hɩɩsɩ mǝ ɩsɑɣɑtʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hiki Ɩsɔ kʋcɔɔʋ sɔsɔɔʋ ŋku kʋ kɛ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɔ.

\VS{39}Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mǝ nɑ mǝ piyɑ nɑ hɑtǝlɑɣɑ nyǝ́mɑ kɛ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ, ɩ́ tɩɩ lɑɑlɑɑ nɑ ɩ́ yɑɑ wei te, ɩ́lɛ́ ɩ hikɑɑ kɛ́.


\par }{\PP \VS{40}Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ tɑsɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɔm pɑɣɑlɛ kɛ heeluɣu tɔtɔ, nti tɩɩ sǝnɑ-wɛ nɑ tǝ sɔɔsɩ-wɛɣɛ ɑpɑlʋtʋ tɔ. Sǝsɩ, ɩ́ lǝsɩ mǝ tǝɣɩ yǝlɑɑ letɑɑ pɑnɛ pɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tʋlɩ-tɩ.


\par }{\PP \VS{41}Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tɑɑ yǝlɑɑ tuutuumɑ mʋ Piyɛɛ tɔm nɑ pɑ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. Kʋyɑŋku, mpɑ pɑ sʋʋ Ɩsɔ sɛɛʋ tɔ, pɑ nyɔɔŋ tɑlɑ ɩsɩɩ iyisi tooso (3000).

\VS{42}Pɑ ɩsǝlɛ kɑ sɛɛnɑ tillɑɑ kʋsɛɣɛsǝtʋ kɛ nɩɩʋ, nɑ pɑ tǝŋɑɣɑ tǝmɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ sɔsɔm. Pɑ tɔkɑɣɑ tǝntǝmlɛ kɛ tɑm, nɑ pɑ́ puki Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ pɩɩ sɔɔ nɔɣɔlʋ.


\par }{\SH Ɩsɔ sɛɛlɑɑ cɑkǝlɛ
\par }
{\PP \VS{43}Tillɑɑ lɑkɑɣɑ piti tǝmɑ nɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝmnɑɑ, nɑ pǝ́ kpɑɑ pɑɑ wei kɛ́ sɔɣɔntʋ.

\VS{44}Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tǝnɑ kɑ wɛnɑ nɔɣɔ kʋlʋmɑɣɑ, nɑ pɑ kpɛntɑɣɑ mpi mpi pɑ wɛnɑ tɔ.

\VS{45}Pɑ pɛɛtɑɣɑ pɑ tɛtʋnɑɑ nɑ pɑ wontunɑɑ nɑ pɑ́ kotiɣi pǝ liɣitee kɛ tǝntǝmlɛ, nɑ pǝ́ cɑɑlɑ pɑ tɑɑ wei pɑ wɑɑsǝnɑ-ɩ.

\VS{46}Pɑ tǝnɑ pɑɑ kotɑɣɑ pɑɑ ɩfemle nteɣe Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ pɩɩ sɔɔ yʋlʋ. Ye pɑ sɑɑ-wɛɣɛ pɑ tɛɛsɩ tɑɑ, tǝntǝmlɛ kɛ pɑ kotiɣi nɑ pɑ́ tɔkɩ. Lɑŋhʋlʋmlɛ kɛ pɑ tɔkɑɣɑnɑ pɑ tɔɣɔnɑsɩ, nɑ pɑ tɑɑ hɛtǝnɑ tǝmɑ.

\VS{47}Nɑ pɑ́ sɑŋ Ɩsɔ, nɑ yǝlɑɑ tǝnɑ lɑŋɑ hɛɛnɑ-wɛ. Pɑɑ kʋyɑŋku Tɑcɑɑ sɔɔsɑɣɑ pɑ kpekǝle tɔɔ kɛ́ mpɑ mpɑ pɑ nyɔɔŋ pǝ yɑpɑ tɔ.




\par }\Chap{3}{\SH Kɑɑkɑlɑɣɑ hikɑ nɔɔhɛɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ pukɑɣɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ kɛ ilim kpiluɣu sǝlǝmʋɣʋ.

\VS{2}Apɑlʋ nɔɣɔlʋɣʋ pɑ lʋlǝnɑ kɑɑkɑlǝtʋ, nɑ pɑ́ pukinɑ-ɩ nɑ pɑ́ sɩɩkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ nɔnɔɣɔ ŋkɑ pɑ yɑɑ sɩ Cɑŋǝm Nɔnɔɣɔ tɔɣɔ pɑɑ kʋyɑkʋ ŋku sɩ ɩ́ sǝlǝmǝɣɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ sʋʋlɑɑ kɛ liɣitee.

\VS{3}Ɩ nɑwɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ sʋʋkɩ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-wɛ sɩ pɑ́ hɑ-ɩ pʋlʋ.

\VS{4}Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ nyǝnɑ-ɩ tǝpiŋŋ. Ɩlɛnɑ Piyɛɛ tɔmɩ-ɩ sɩ: Pɑɑsǝnɑ cǝnɛ.


\par }{\PP \VS{5}Tǝnɑɣɑ kɑɑkɑlɑɣɑ pɑɑsǝnɑ-wɛɣɛ teu, nɑ kɑ tɛɛlɑɣɑɑ sɩ pɑɑ hɑ-kɛɣɛ pʋlʋ.

\VS{6}Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ tɔmɑ-kɛ sɩ: Mɑ fɛɩnɑ liɣitee sɩ mɑɑ hɑ-ŋ. Amɑ mɑɑ hɑ-ŋ mpi mɑ wɛnɑ tɔ. Nɑ Nɑsɑlɛtɩ Yesu Kilisiti toŋ tɑɑ kʋlɩ nɑ ń tɔ.


\par }{\PP \VS{7}Ɩlɛnɑ Piyɛɛ siisi nɑ ɩ́ tɔkɩ kɑɑkɑlɑɣɑ nɑ niŋ ntɔɣɔŋ, nɑ ɩ́ kʋsɩ. Tǝnɑɣɑ kɑɑkɑlɑɣɑ nɔɔhɛɛ nɑ kɑ nɔɔcʋwɑsɩ kpɑ toŋ kɛ kpɑkpɑɑ.

\VS{8}Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑ kʋlɑɑ tǝhɑpɑ nɑ kɑ́ tii kɑ nɔɔhɛɛ tɔɔ, nɑ kɑ́ sǝŋ tǝye nɑ kɑ́ niki tɔntɛ, nɑ kɑ́ nɑ tillɑɑ sɔsɑɑ pɑ́ kpɛntɩ nɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ. Nɑ kɑ́ tɔŋ nɑ kɑ́ ŋmɑɑlǝɣɩ nɑ kɑ́ sɑŋ Ɩsɔ.

\VS{9}Sɑmɑɑ tǝnɑ nɑ́ kɑ tɔntɛ nɑ kɑ Ɩsɔ sɑm.

\VS{10}Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ cɛkǝnɑ sɩ ŋkɛ kɑ cɑkɑɣɑnɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ Cɑŋǝm Nɔnɔɣɔ kiŋ nɑ kɑ́ sǝlǝmǝɣɩ liɣitee, ɩlɛnɑ sɔɣɔntʋ nɑ piti lɑ-wɛ nɑ ɩsǝnɑ kɑ hikɑ nɔɔhɛɛ tɔ.


\par }{\SH Piyɛɛ wɑɑsʋ kɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ
\par }
{\PP \VS{11}Ḿpʋ́ɣʋ́ kɑɑkɑlɑɣɑ ŋkɛ kɑ nyɔɔnɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ kɛ tɑm. Ḿpʋ́ɣʋ́ piti kpɑ sɑmɑɑ kɛ sɔsɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ wɑtɩ Piyɛɛwɛ pɑ tɔɔ kɛ́ sɑkɑɣɑ sɔsɔɣɑ ŋkɑ pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ Sɑlʋmɔŋ sɑkɑɣɑ tɔ kɑ tɛɛ.

\VS{12}Piyɛɛ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɑmɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ mɛ, pepe tɔɔ kɛ́ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ kʋlʋɣʋ tɔ pǝ cɛkɩ mǝ lɑŋɑ? Nɑ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ nyǝnǝɣɩ-tʋ ɩsɩɩ tɑ́ mɑɣɑmɑɣɑ tɑ́ toŋ yɑɑ tɑ́ Ɩsɔsɛɛlɛ teu nɑpǝlɩ pǝ yelinɑ nɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ́ tɔŋ?

\VS{13}Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ, wei ɩ kɛ́ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ tɔ, ɩ kʋsɑ ɩ tǝmlɛ tʋ Yesu nyʋɣʋ. Amɑ mɛ mǝ tʋ-ɩ toŋtʋnɑɑ niŋ tɑɑ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ Pilɑtɩ luɣu lɑpɑ sɩ ɩ yeki-ɩ tɔ, mǝ tɑɣɑnnɑ kisuɣu.

\VS{14}Ɩ́ kisɑ yʋlʋ kʋpɑŋ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ ɩnɩ, nɑ ɩsɑɣɑʋ kpitikpiti kɛ́ ɩ́ sɔɔlɑɑ nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ Pilɑtɩ sɩ ɩ́ tʋlɩ-mɛɣɛ ɩ́lɛ́.

\VS{15}Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ nɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ kʋ weesuɣu hɑlʋ. Amɑ Ɩsɔ nɑ́ feesɑ-ɩ nɑ tǝ́ nɑnɑ tɑ́ ɩsǝpee.

\VS{16}Yesu ɩnɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ toŋ tɑɑ nɑ tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ kɛ-ɩ yelinɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ kʋlɑɑ. Ɩ́ nyǝmɑ-ɩ nɑ ɩnɩ ɩ sǝŋnɑ mǝ ɩsɛntɑɑ ɩsǝntɔ. Tɑ́ɑ́ tɛmnɑʋ kɛ Yesu yelinɑ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ wɛnɑ ɩ tɩ tǝmɑmmɑm nɑ mǝ tǝnɑ ɩ́ nɑɑkɩ mpʋ.


\par }{\PP \VS{17}Tɔʋ, mɑ nyǝ́mɑ mɛ, mɑ nyǝmɑ́ teu sɩ mǝ nɑ mǝ sɔsɑɑ ɩ́ tɑɑ cɛkǝnɑ tɔɣɔ ɩ́ lɑpɑ Yesu ɩnǝɣɩ mpʋ.

\VS{18}Ɩlɛ tɔm nti Ɩsɔ yelɑɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tǝnɑ kpɑɑlɩ hɑtoo lɔŋ tɑɑ, sɩ ɩ Mesii kɑ́ tɔɣɔ kʋnyɔŋ tɔ, ntɩ ɩnɩ tǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ yelɑɑ nɑ tǝ́ lɑ́.

\VS{19}Pǝ tɔɔ tɔ, ɩ́ lɔ mǝ ɩsɑɣɑtʋ nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ hʋwɛɛ, nɑ ɩ́ pǝsǝnɑ Ɩsɔ tɔɔ. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tǝwɑkǝllɛnɑɑ.

\VS{20}Ɩlɛ Tɑcɑɑ kɑ́ hɑ-mɛɣɛ kʋyɛɛŋ wei ɩ tɑɑ pɩɩ wɑɑsɩ-mɛ tɔ, nɑ ɩ́ kɔnɑ Mesii wei ɩ kɑ lǝsɑ hɑtoo lɔŋ nɑ ɩ́ sɩɩ-mɛ tɔ. Mesii ɩnǝɣǝlɛ Yesu.

\VS{21}Amɑ pǝ wɛɛ kɛ́ sɩ Yesu Kilisiti ɩ́ cɑɣɑ ɩsɔtɑɑ, hɑlǝnɑ pǝ́ tɑlɑ wɑɑtʋ wei pɑɑ tɑɣɑnɩ pǝ tǝnɑɣɑ kʋfɑm pǝsʋɣʋ, ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ tɛm yeluɣu kɛ hɑtoo lɔŋ nɑ ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kʋpɑmɑ yɔɣɔtɩ tɔ.

\VS{22}Hɑlɩ Moisi mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ yɔɣɔtɑ ɩ tɔm kɛ mpʋ sɩ: Tɑcɑɑ mǝ Ɩsɔ kɑ́ kɔnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ wɛ ɩsɩɩ mɑ́, nɑ ɩ kɑ́ wɛɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ piitim tʋ, nɑ ɩ́ kɑ́ tǝŋ tǝ tǝnɑ nti ɩ kɑ́ heeli-mɛ tɔ.

\VS{23}Ye wei ɩ tɑ nɩɩnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ ɩnɩ, pɑɑ lǝsɩ pʋntʋ kɛ Ɩsɔ yǝlɑɑ tɑɑ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ.

\VS{24}Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɑ pɑ tǝnɑ pɑ yɔɣɔtɑ pǝ kpɑɣɑʋ Sɑmiyɛɛlɩ nɑ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ pɑ looŋɑ ŋkɛ kɑ tǝnɑɣɑ mpʋ tɔ, pɑ yɔɣɔtɑ kʋyɛɛŋ ɩnɛ ɩnɩ ɩ tɔm.

\VS{25}Mpi Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ hɑ nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ ŋmɑɑ pǝ tɔm tɔ, mɛɣɛ ɩ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ. Hɑlɩ mǝ tɔm kɛ Ɩsɔ kɑ yɔɣɔtɑ sɑɑ wei ɩ́ nɑ mǝ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ pɑɑ sɩɩ tǝmɑɣɑ nɔɔsɩ tɔ. Wɑɑtʋ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ tɔmɑ Apǝlɑhɑm sɩ: Nyɑ́ piyɑ tɔɔ kɛ́ mɑɑ lɑ ɑtɛ yǝlɑɑ tǝnɑɣɑ kʋpɑntʋ.

\VS{26}Pǝ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ lǝsɑ ɩ tǝmlɛ tʋ tɔ, mǝ cɔlɔɣɔ ɩ lɑɑlǝnɑ-ɩ kɔnɑʋ. Ɩ kɔnɑ-mɛɣɛ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ lɑ-mɛɣɛ kʋpɑntʋ, sɩ ɩ́ lɑɣɑsɩ-mɛ nɑ pɑɑ wei ɩ́ yele ɩ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ.




\par }\Chap{4}{\SH Pɑ yɑɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ kɛ nɔnɔɣɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ tɔŋnɑ sɑmɑɑ kɛ yɔɣɔtǝnɑʋ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ kɔtǝlɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ nɑ Sɑtusee nyǝ́mɑ pɑ tɑlɑ.

\VS{2}Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ sɑlɑ-wɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tillɑɑ sɔsɑɑ nɑɑlɛ nɑ́ sɛɣɛsɑɣɑ sɑmɑɑ sɩ Yesu femɑ. Mpʋ tɔ sǝtɑɑ kɑ tɛ nɑ pɑ́ fe.

\VS{3}Tǝnɑɣɑ Yutɑ nyǝ́mɑ kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ tǝkɩ-wɛɣɛ sɑlǝkɑ, sɩ pǝ́ femɑ ɩlɛ pɑɑ cɛkǝnɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, sɑɑ ɩnɩ tɔ pɩɩ tɛmɑ tɑɑnʋɣʋ.

\VS{4}Pɑɑ nɑ mpʋ mpɑ pɑ nɩɩwɑ Piyɛɛ fɑɑci tɔ, pɑ pɑɣɑlɛ mʋwɑ. Hɑlǝnɑ mʋlɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ ɑpɑlɑɑ tɑpɑ ɩsɩɩ iyisi kɑkpɑsɩ (5000) kɛ mpʋ.


\par }{\PP \VS{5}Tɛʋ femɑ, ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ sɔsɑɑ, pɑ koti Yosɑlɛm.

\VS{6}Pǝ kpɑɣɑʋ ɩsɩɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ Anɑ, nɑ Kɑyifi, nɑ Yohɑɑnɩ, nɑ Alɛkǝsɑntǝlɩ-wɛɣɛ mpʋ nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ.

\VS{7}Ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ tillɑɑ sɔsɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ-wɛɣɛ pɑ hɛkʋ tɑɑ, nɑ pɑ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Mpi ɩnɩ ɩ́ lɑpɑ ɩsǝntɔ tɔ, ɑwe heelɑ-mɛ sɩ ɩ́ lɑ mpʋ? Nɑ ɑwe toŋ tɑɑ kɛ́ ɩ tɩɩ lɑpǝnɑ mpʋ?


\par }{\PP \VS{8}Tǝnɑɣɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ kʋlǝnɑ Piyɛɛ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Tɔʋ, tɛtʋ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ mɛ,

\VS{9}sɑŋɑ pɑ pɔɔsǝɣɩ-tʋɣʋ kʋpɑntʋ nti tǝ lɑpɑ kɑɑkɑlɑɣɑ tɔ tǝ tɔm, nɑ ɩsǝnɑ tǝ lɑpɑ nɑ kɑ́ kʋlɩ tɔ.

\VS{10}Ɩlɛ pǝ wɛɛ sɩ ɩ́ nyɩ tɔm ntǝɣɩ mǝ tǝnɑ. Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tǝnɑ ɩ́ nyɩ-tɩ tɔtɔ sɩ, Nɑsɑlɛtɩ Yesu Kilisiti wei ɩ́ kɑmɑ sǝm tesikɑ tɔɔ nɑ Ɩsɔ feesi-ɩ tɔ, ɩ toŋ tɑɑ kɛ́ yʋlʋ ɩnɛ ɩ hikɑ ɩ tɩ nɑ ɩ́ nɑɑ-ɩ mǝ hɛkʋ tɑɑ kɛ́ ɩsǝntɔ.

\VS{11}Nɑ Yesu ɩnɩ ɩ tɔm kɛ pɑ ŋmɑɑwɑ Ɩsɔ Tɔm tɑɑ sɩ:

\par }{\Q Nmɑlɑɑ mɛ, ɩ́ kɑ lɔwɑ pǝlɛ nte tɔ,

\par }{\Q ńtɛ́ tǝ pǝsǝnɑ ntɛɣɛ kite tɛɛ pǝlɛ sɔsɔɔlɛ.


\par }{\MM \VS{12}Ɩ tike tǝkoŋ ɩ yɑkǝnɑ yǝlɑɑ nyɔɔŋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, hǝtɛ tǝnɛ tǝ pɑɑsi, lɛntɛ fɛɩ ɑntulinyɑ tǝnɑ tɑɑ nte Ɩsɔ hʋlɑ yǝlɑɑ sɩ tǝ́ yɑɑ-tɛ nɑ pǝ́ yɑ tɑ́ nyɔɔŋ tɔ.


\par }{\PP \VS{13}Ḿpʋ́ɣʋ́ kotuɣu sɔsɑɑ mpɛ pɑ nɑwɑ ɩsǝnɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ yɔɣɔtǝnɑ ɑpɑlʋtʋ tɔ, ɩlɛnɑ piti kpɑ-wɛɣɛ sɔsɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, pɑ mɑɣɑmɑɣɑ pɑ nyǝmɑ́ sɩ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ kɛ́ yǝlɑɑ kɛ yem kɛ́, pɑ tɑ lɑ ceu nɔɣɔlʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔɔsɩ sɩ pɑɑ kɛ́ Yesu tǝŋlɑɑ.

\VS{14}Pǝ́cɔ́ yʋlʋ wei ɩ kɑ hikɑ ɩ tɩ tɔ, ɩ sǝŋɑ pɑ ɩsɛntɑɑ tǝnɑ. Ɩlɛ pɑ tɑ nyɩ nti pɑɑ yɔɣɔtɩ tɔ.

\VS{15}Ɩlɛnɑ kotuɣu sɔsɑɑ tɔ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ sɩ pɑ́ lɩɩ tǝhʋʋlɛ tɑɑ. Pǝ kɑɑsɑ mpɛ ɩlɛnɑ pɑ niki tǝ sɑɑwɑlɑ.

\VS{16}Sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ tii lɑnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ ɩnɩ? Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Yosɑlɛm yǝlɑɑ tǝnɑ tɛmɑ nyǝm sɩ mpɛ pɑ lɑpǝnɑ piti tǝmlɛ sɔsɔɔlɛ tǝnɛ, pǝ́cɔ́ pǝ fɛɩ tɩɩ kpɛɛsɩ.

\VS{17}Ɩlɛ tii kisinɑ-wɛɣɛ tǝpʋlʋpʋlʋ sɩ ye pɑ tɑsɑ nɔɣɔlʋɣʋ Yesu hǝtɛ tǝnɛ tǝ tɔm heeluɣu pɑɑ nɑ. Pǝ tɑɑ kɔɔ nɑ tǝ tɔm sɔɔsɩ yɑʋ kɛ yǝlɑɑ tɑɑ.


\par }{\PP \VS{18}Ḿpʋ́ɣʋ́ kotuɣu sɔsɑɑ yɑɑ Piyɛɛ-wɛ, nɑ pɑ́ kisinɑ-wɛ tǝpʋlʋpʋlʋ sɩ pɑ́ tɑɑ tɑsɑ Yesu hǝtɛ ńtɛ́ tǝ tɔm yɔɣɔtʋɣʋ yɑɑ sɛɣɛsʋɣʋ kɛ pɑɑ fǝŋ mɑɣɑmɑɣɑ.


\par }{\PP \VS{19}Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ cɔ kotuɣu sɔsɑɑ mpɛ sɩ: Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ mɑɣɑsɩ-tǝɣɩ mǝ tɑɑ nɑ ɩ́ nɑ. Pepe kǝlɑ teu kɛ Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ? Mɛɣɛ tǝ se yɑɑ Ɩsɔ?

\VS{20}Amɑ nti nti tɑ́ nɩɩwɑ nɑ tǝ nɑnɑ tɑ ɩsɛ tɔ, tɑ kɑɑ pǝsɩ nɑ tǝ́ su tǝ yɔɣɔtʋɣʋ.


\par }{\PP \VS{21}Ḿpʋ́ɣʋ́ Kotuɣu sɔsɑɑ mpɛ pɑ tɑ nyɩ ɩsǝnɑ mpi pɑɑ lɑ Piyɛɛ-wɛ tɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɑsɑ-wɛɣɛ kpɑɑlʋɣʋ kɛ teu nɑ pɑ́ yele-wɛ. Pɑ tɑ hiki mpi pǝ tɔɔ pɑɑ hɔ pɑ ŋkpɑŋʋɣʋ tɔ. Mpi pǝ tɔɔ tɔ, yǝlɑɑ tǝnɑ sɑŋɑɣɑ Ɩsɔ kɛ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ mpʋ tɔ pǝ tɔɔ kɛ́.

\VS{22}Apɑlʋ wei ɩnɩ piti tǝmlɛ lɑpɑ nɑ ɩ́ hiki ɑlɑɑfǝyɑ kɛ mpʋ tɔ, ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ kɑ kǝlɑ nɩɩlɛ.


\par }{\SH Ɩsɔ sɛɛlɑɑ sǝlǝmʋɣʋ
\par }
{\PP \VS{23}Kotuɣu sɔsɑɑ yelɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ ɩlɛnɑ pɑ́ tɛɛ kpɑkpɑɑ kɛ pɑ tɑɑpɑlɑɑ kiŋ, nɑ pɑ́ kɛɛsɩ-wɛɣɛ tǝ tǝnɑ nti kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ pɑ yɔɣɔtɑɑ tɔ.

\VS{24}Pɛlɛ pɑ nɩɩ-tǝɣɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ Ɩsɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, nyɑ́ lɑpǝnɑ ɩsɔtɑɑ nɑ ɑtɛ nɑ teŋku nɑ pǝ tǝnɑ mpi pǝ wɛ pǝ tɑɑ tɔ.

\VS{25}Nyɑ́ yelinɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tʋ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ tɑ lɔŋcɛ Tɑfiiti nɔɣɔ tɑɑ kɛ́ tɔm nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ:

\par }{\Q Pepe tɔɔ kɛ́ piitimnɑɑ cʋkɑ pǝ tɑɑ nɑ kɑlɑmpɑɑnɩ kɛ́ mpʋ?

\par }{\Q Pepe tɔɔ kɛ́ yǝlɑɑ nɑ́ pɑɑsǝnɑ nɔɔhɛɛ tɛɛ

\par }{\Q kuuu kɛ yem kɛ́ mpʋ?


\par }{\Q \VS{26}Atɛ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ kɛlɑ tɔɔŋ.

\par }{\Q Tɛtʋ tɔkǝlɑɑ nɑ́ pɛɛlɑ nɔɣɔ

\par }{\Q nɑ pɑ́ kʋlɩ Tɑcɑɑ nɑ ɩ Mesii pɑ tɔɔ.


\par }{\MM \VS{27}Tɑmpɑnɑ tɔɔ, Helɔtɩ, nɑ Pɔŋsɩ Pilɑtɩ, nɑ mʋʋlɑɑ, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ piitim nyǝ́mɑ pɑ pɛɛlɑ nɔɣɔ kɛ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ nɑŋŋ tʋ, wei n lǝsɑɑ sɩ ɩ́ lɑ Mesii tɔ, ɩ tɔɔ kɛ́ ɩcɑtɛ tǝnɛ tǝ tɑɑ.

\VS{28}Mpi tuu lɔŋ nyɑ́ tomɑ tɑɑ n nɔkɑɑ nɑ ń mɑɣɑsɩ nɑ ń sɩɩ tɔ, pǝ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ lɑpɑ tǝkɛlɛ.

\VS{29}Tɑcɑɑ, pǝnɛntɛ nyǝnɩ kpɑɑlʋɣʋ mpi pɑ kpɑɑlɑ-tʋ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ tɔ, nɑ ń yele nɑ nyɑ́ tǝmlɛ nyǝ́mɑ tɑ́ tǝ heeli nyɑ́ tɔm nɑ tɩɩ nyɑŋnɑ pʋlʋɣʋ pɑɑ pǝcɔ.

\VS{30}Tʋ nyɑ́ niŋ nɑ kʋtɔntʋnɑɑ hikiɣi ɑlɑɑfǝyɑ, nɑ ń yele nɑ yǝlɑɑ nɑɑkɩ nyɑ́ kɔkɔlɔ nyǝm nɑ nyɑ́ piti tǝmɑ kɛ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ nɑŋŋtʋ Yesu toŋ tɑɑ.


\par }{\PP \VS{31}Tillɑɑ tɛmɑ sǝlǝmʋɣʋ, ɩlɛnɑ lonte nte tǝ tɑɑ pɑɑ kotɑɑ tɔ tǝ́ sele. Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ kʋlǝnɑ pɑ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ Ɩsɔ Tɔm heeluɣu nɑ pɑɑ nyɑŋnɑ pʋlʋ.


\par }{\SH Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tɑlǝɣɩ pɑ tǝnɑɣɑ pɑ wɛnɑʋ
\par }
{\PP \VS{32}Ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekǝle tǝnɑ kɑ kɑɑ lotu nɑ lǝmɑɣɑsǝlɛ kʋlʋmtǝlɛ kɛ́ tǝkpɑtɑɑ. Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑɑ fɑɣɑsǝɣɩ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ ɩ kʋwɛnɑm ɩsɩɩ ɩ tike ɩ nyǝm. Amɑ pɑ nyǝnɑɣɑ pǝ tǝnɑ mpi pɑɑ wɛnɑ tɔɣɔ ɩsɩɩ pɑ tǝnɑ pɑ nyǝm.

\VS{33}Tillɑɑ kɛɛsɑɣɑɑ Tɑcɑɑ Yesu fem tɔm nɑ ɑpɑlʋtʋ kɛ́, nɑ Ɩsɔ kɑ́ wɛ pɑ tǝnɑ pɑ wɑɑlɩ kɛ́ teu.

\VS{34}Pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑɑ lɑŋ pʋlʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, mpɑ pɑɑ wɛnɑ tɛtʋnɑɑ yɑɑ tɛɛsɩ tɔ pɑ pɛɛtɑɣɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ kɔŋnɑ pǝ liɣitee,

\VS{35}nɑ pɑ́ cɛlǝɣɩ tillɑɑ. Ye pǝ cɑɑlɑ wei pɑ wɑɑsǝnɑ-ɩ.


\par }{\PP \VS{36-37}Mpʋ ɩnɩ pǝ yelinɑ Lefii tʋ nɔɣɔlʋ, wei pɑ yɑɑkɑɣɑ sɩ Yosɛɛfʋ nɑ pɑ́ lʋlɑ-ɩ Sipili tɔ, ɩ́ pɛɛtɑ ɩ tɛtʋ nɑtǝlɩ nɑ ɩ́ mǝŋnɑ pǝ liɣitee nɑ ɩ́ cɛlɑ tillɑɑ. Ɩnǝɣɩ tillɑɑ kɑ cuɣusɑɑ sɩ Pɑɑnɑpɑsɩ. (Apɑlʋtʋ hɑlʋ kɛ pɑ yɑɑ mpʋ nɑ pɑ tɛ tɑɑ.)




\par }\Chap{5}{\SH Anɑniyɑsɩ nɑ ɩ ɑlʋ Sɑfilɑ pɑ tɔm
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑpɑlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́, pɑ yɑɑ-ɩ sɩ Anɑniyɑsɩ, nɑ ɩ ɑlʋ sɩ Sɑfilɑ. Ɩ pɛɛtɑ pɑ tɛtʋ nɑtǝlɩ nɑ ɩ ɑlʋ wɛnɑ pǝ nyǝm.

\VS{2}Ɩ tɛmɑ pɛɛtʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ fɑɣɑ liɣitee tɑɑ nɑ ɩ́ sɩɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ ponɑ wenɑ ɑ kɑɑsɑɑ tɔ, nɑ ɩ́ cɛlɑ tillɑɑ nɑ ɩ ɑlʋ wɛnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ pǝ nyǝm.

\VS{3}Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Anɑniyɑsɩ pepe tɔɔ kɛ́ Sɑtɑnɩ hikɑ-ŋ ḿpʋ́ɣʋ́ kɑtɑtǝlɑɣɑ, nɑ ń kɑɑsɩ nyɑ́ tǝɣɩ tɛtʋ nti n pɛɛtɑɑ tɔ tǝ liɣitee, nɑ ń puɣusi Feesuɣu Nɑŋŋtʋ?

\VS{4}N tɑɑ pɛɛtǝtɑ-tɩ tɔ, nyɑ́ tɛtʋ kɛ́ mɛɛ. Nɑ n tɩɩ tɛmɑ-tǝɣɩ pɛɛtʋɣʋ tɔ, ɑwe tɩ liɣitee, pǝ tɑɣɑ nyɑ́? Ɩlɛ ɩsǝnɑɣɑ pǝ lɑpɑ nɑ ń pɑɑsɩ nɑ ń mɑɣɑsɩ nyɑ́ tɑɑ nɑ ń lɑ yɑɑsi ɩsɑɣɑʋ ɩnɛ ɩ tɑkɑ? Ɩsɔ kɛ ń puɣusɑɑ pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ se.


\par }{\PP \VS{5}Anɑniyɑsɩ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩnɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ hoti nɑ ɩ́ sɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩ tɔm tǝnɛ ɩnɩ tɔɣɔ keniŋɑ nɑkǝlɩ pǝ tɩɩ fɛɩ.

\VS{6}Ɩlɛnɑ ɩfepiyɑ kʋlɩ nɑ pɑ́ tɑkɩ-ɩ pʋʋɣʋ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ pim.


\par }{\PP \VS{7}Pǝ lɑpɑ lɑɑsɑɣɑ ɩsɩɩ kɑlǝfunɑɑ tooso, ɩlɛ Anɑniyɑsɩ ɩnɩ ɩ ɑlʋ sʋʋwɑɣɑlɛ. Amɑ ɩ tɑ nɩɩtɑ nti tǝ tɛmɑ lɑpʋ tɔ.

\VS{8}Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ pɔɔsɑ-ɩ sɩ: Ɩ́ pɛɛtɑ mǝ tɛtʋ ntɩ tɔ tǝ liɣitee tǝnɑɣɑlɔ? Heeli-m.

\par }{\PP Ɩlɛnɑ Anɑniyɑsɩ ɑlʋ cɔ sɩ: Anǝɣǝlɛ mpʋ.


\par }{\PP \VS{9}Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ yɔɣɔtɑ-ɩ sɩ: Ɩsǝnɑɣɑ mǝ lɑpɑ nɑ ɩ́ kpɛntɩ nɑ ɩ́ pɑɑsɩ nɑ ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ́ mɑɣɑsǝɣɩ Tɑcɑɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ sɩ ɩ́ nɑɑ ɩ wɑɑlɩ? Nyǝnɩ, mpɑ pɑ pimɑ nyɑ́ pɑɑlʋ tɔ pɑ tɛmɑ kɔntɛ, mpɛɣɛlɛ nɔnɔɣɔ tɛɛ. Pɑɑ tɛɛsɩ nyɑɣɑ tɛɛnɑʋ.


\par }{\PP \VS{10}Tǝnɑɣɑ Anɑniyɑsɩ ɑlʋ ɩnɩ ɩ hotɑ Piyɛɛ nɔɔhɛɛ tɛɛ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ sɩ́. Ɩfepiyɑ sʋʋwɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɩ sǝpɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ kpɑɣɑ-ɩ nɑ pɑ́ polo pɑ́ pimi-ɩ ɩ pɑɑlʋ kɔŋkɔŋ tɑɑ.

\VS{11}Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm ntɩ tǝ lɑpɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle tǝnɑ nɑ mpɑ pɑ nɩɩ-tɩ tɔ pɑ tǝnɑɣɑ keniŋɑ nɑkǝlɩ pǝ fɛɩnɑ.


\par }{\SH Piti tǝmɑ pɑɣɑlɛ tɔŋnɑ lɑpʋ
\par }
{\PP \VS{12}Tillɑɑ lɑpɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝm, nɑ piti tǝmɑ pɑɣɑlɛ kɛ yǝlɑɑ hɛkʋ tɑɑ. Ɩsɔ sɛɛlɑɑ tǝnɑ kotɑɣɑ Sɑlʋmɔŋ sɑkɑɣɑ sɔsɑɣɑ tɛɛ.

\VS{13}Sɑmɑɑ pʋɣʋlɑɣɑ-wɛɣɛ pǝ tɩɩ fɛɩ, pɑɑ nɑ mpʋ yʋlʋ kpɑɩ tʋ kɛ yem nyɑŋɑɣɑnɑ pɑ tɑɑ sʋʋʋ.

\VS{14}Amɑ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ sɑmɑɑ mpɑ pɑ mʋkɑɣɑ Tɑcɑɑ tɔm nɑ pɑ́ sɔɔsǝɣɩ ɩsɔ sɛɛlɑɑ kpekǝle tɔɔ tɔ, pɑ nyɔɔŋ tɔŋnɑ hukuɣu kɛ sɔsɔm.

\VS{15}Ɩlɛnɑ yǝlɑɑ nɑ́ɑ́ sʋʋ kʋtɔntʋnɑɑ kɛ lɩɩnɑʋ, nɑ pɑ́ hɩɩsɩ-wɛɣɛ kɑtonɑɑ nɑ nyɑɑlǝŋ tɔɔ kɛ́ hɑpɛɛ nɔɔsɩ, sɩ ye Piyɛɛ tɛɛkǝnɑ tǝnɑ, ɩ ɩlɛɛmʋɣʋ mɑɣɑmɑɣɑ tɩɩ tokinɑ kʋtʋkinɑʋ kɛ pɑ tɑɑ lɛlɑɑ.

\VS{16}Yǝlɑɑ sɑmɑɑ lɩɩkɑɣɑnɑ Yosɑlɛm cɔlɔ ɑcɑlɛɛ tɑɑ nɑ pɑ́ kɔŋnɑ kʋtɔntʋnɑɑ nɑ mpɑ ɑlɔɣɑɑ cɔɔsɑɣɑ tɔ, nɑ pɑ tǝnɑ pɑ hikiɣi ɑlɑɑfǝyɑ.


\par }{\SH Tillɑɑ tɔɣɔ kʋnyɔŋ
\par }
{\PP \VS{17}Tǝnɑɣɑ ɩsǝsɛɛmlɛ kpɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ sɔsɔm kɛ tillɑɑ tɔɔ, nɑ ɩ kiŋ cɑɣɑlɑɑ tǝnɑ mpɑ pɑ kɛ́ Sɑtusee kpekǝle nyǝ́mɑ tɔ. Hɑlǝnɑ pɑ́ hʋʋ sɩ pɑɑ kʋlɩ pɑ tɔɔ.

\VS{18}Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpɑ tillɑɑ nɑ pɑ́ tǝkɩ-wɛɣɛ timpi pɑ tǝkǝɣɩ sɑmɑɑ tǝnɑ tɔ.

\VS{19}Amɑ Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ kɔmɑ ɑhoo tɑɑ nɑ ɩ́ tʋlɩ sɑlǝkɑ nɔnɔɔsɩ, nɑ ɩ́ lǝsɩ tillɑɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ:

\VS{20}Ɩ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ tǝkɑɑ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ sɑmɑɑ kɛ lɑɣɑsʋɣʋ mpɑɑʋ kʋnɛ kʋ tɔm.


\par }{\PP \VS{21}Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ lɑpɑ nti ɩsɔtɑɑ tillu heelɑ-wɛ tɔ. Pɑ kʋlɑ tɑnɑŋ ɑhulɑ tɛɛ nɑ pɑ́ polo Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ niki wɑɑsʋ lɑpʋ.

\par }{\PP Tǝnɑɣɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ nɑ ɩ kiŋ cɑɣɑlɑɑ tǝnɑ pɑ kotɑ Yutɑ Kotuɣu sɔsɔɔʋ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tili sɩ pɑ́ lǝsɩ tillɑɑ kɛ sɑlǝkɑ tɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ.

\VS{22}Wɑɑtʋ wei filisinɑɑ nɑ́ tɑlɑ sɑlǝkɑ tɑɑ tɔ, pɑ tɑ mɑɣɑnɑ-wɛ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ mǝlɩ kpɑkpɑɑ nɑ pɑ́ heeli hʋʋlɛ sɔsɑɑ mpɛ sɩ:

\VS{23}Tǝ tɑlɑɑ nɑ tǝ́ mɑɣɑnɑ sɑlǝkɑ nɔnɔɔsɩ kɑlǝsɑ mpʋ tǝkeŋkeŋ, nɑ tɑŋlɑɑ nɑ́ɑ́ sǝŋɑ pɑ tǝsǝŋlɛnɑɑ kɛ nɔnɔɔsɩ tǝnɑ. Amɑ tǝ tʋlɑ nɔnɔɔsɩ, ɩlɛ nɔɣɔlʋ fɛɩ pǝ tɑɑ.


\par }{\PP \VS{24}Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ nɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ pɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ tillɑɑ mʋkʋɣʋ mpɩ pǝ tʋ-wɛɣɛ piti kɛ teu. Hɑlǝnɑ pɑ tɑ nyɩ mpi tɔm tǝnɛ tii tɛnɑ tɔ.

\VS{25}Tǝnɑɣɑ nɔɣɔlʋ nɑ́ lɩɩ yem nɑ ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ nɑwɑɑ, mpɑ ɩnɩ ɩ́ kɑ tʋ sɑlǝkɑ tɔ, pɑ wɛnnɑ ntɛɣɛ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ nɑ pɑ́ lɑkɩ yǝlɑɑ kɛ wɑɑsʋ.


\par }{\PP \VS{26}Ḿpʋ́ɣʋ́ tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ ɩnɩ nɑ ɩ yǝlɑɑ pɑ polɑɑ nɑ pɑ́ kɔnɑ tillɑɑ tǝhɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, pɑɑ wɛnɑ yǝlɑɑ sɔɣɔntʋ sɩ pɑ́ tɑɑ kɔɔ pɑ́ yoo mpɛɣɛ pɛɛ.


\par }{\PP \VS{27}Tɑŋlɑɑ nyʋɣʋ tʋ tɑnɑ tillɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sǝŋsɩ-wɛɣɛ tǝhʋʋlɛ tɑɑ, nɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ sʋʋ-wɛɣɛ tɔm pɔɔsʋɣʋ.

\VS{28}Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩsɩɩ tǝ kisinɑ-mɛ tǝsɑɣɑsɑɣɑ sɩ ɩ́ tɑɑ tɑsɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ tɔm kɛ yɔɣɔtʋɣʋ yɑ? Nɑ pepeɣelɛ ɩ́ lɑpɑ ɩsǝntɔ? Ɩ́ yɑsɑ mǝ sɛɣɛsʋɣʋ ntɛ́ Yosɑlɛm ɩcɑtɛ tǝnɑ tǝmɑm, nɑ ɩ́ cɑɑ ɩ́ mǝŋnɑ ɩ sǝm tɔm ntɛ́ tɑ nyɔɔŋ tɑɑ.


\par }{\PP \VS{29}Ntɛnɑ Piyɛɛ nɑ tillɑɑ lɛlɑɑ pɑ cɔ kɔtʋlʋ sɔsɔ sɩ: Pǝ wɛɛ sɩ Ɩsɔ kɛ́ tǝ se, pǝ tɑɣɑ yǝlɑɑ.

\VS{30}Tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ feesɑ Yesu wei ɩnɩ mǝ kɑmɑ tesikɑ tɔɔ nɑ ɩ́ sɩ́ tɔ.

\VS{31}Ɩsɔ kʋsɑ ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ cɑɣɑsɩ-ɩ ɩ kɔŋkɔŋ tɑɑ, nɑ ɩ́ lɑpɩ-ɩ wulɑʋ nɑ wɑɑsʋlʋ sɔsɔ, sɩ pǝ́ lɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɑɣɑsɩ tɔntɛ nɑ Ɩsɔ hɩɩsɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ.

\VS{32}Tǝ kɛ́ pǝ tǝnɑ mpi pǝ lɑpɑ mpʋ tɔ pǝ ɑseetɑ nyǝ́mɑ. Pǝ tɑɣɑ tɑ́ tike. Amɑ tɑ́ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ wei Ɩsɔ hɑ mpɑ mpɑ pɑ nɩɩkǝnɑ-ɩ tɔɣɔ.


\par }{\PP \VS{33}Kotuɣu sɔsɔɔʋ kotilɑɑ mpɛ pɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu sɔsɔm, hɑlǝnɑ pɑ cɑɑkɑɣɑ pɑ kʋ tillɑɑ sɔsɑɑ.

\VS{34}Amɑ pɑ tɑɑ kɑ wɛ Fɑlisɑ nɔɣɔlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Kɑmɑliyɛɛ tɔ, ɩ kɛ́ pɑ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsǝlʋ sɔsɔ, nɑ yǝlɑɑ seekɑɣɑ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ sǝŋ hʋʋlɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ pɑ́ lǝsɩ tillɑɑ nɑ ɑwɑlɩ tɔɔ nɑ pǝ́cɔ́.

\VS{35}Ɩlɛnɑ ɩ́ heeli kotilɑɑ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ, ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ nɑ mpi ɩ́ cɑɑ ɩ́ lɑ yǝlɑɑ pɑnɛ tɔ.

\VS{36}Mɑtɔŋ wulenɑɑ tɑɑ kɛ́ Teutɑsɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ nyǝnɩ ɩ tɩ ɩsɩɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ, nɑ yǝlɑɑ ɩsɩɩ nɑsǝlɛ (400) tǝŋ ɩ wɑɑlɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kʋ-ɩ, nɑ mpɑ pɛlɛ pɑ tǝŋɑɣɑ ɩ wɑɑlɩ tɔ pɑ́ yɑ ŋkɑŋkɑ, nɑ pǝ tǝnɑ pǝ sɑɑlɩ yem.

\VS{37}Ɩ́lɛ́ ɩ wɑɑlɩ kɛ́ Kɑlilee tʋ Yutɑɑsɩ nɑ́ kʋlɑ kʋkɑlʋɣʋ wɑɑtʋ, nɑ ɩ́ tǝŋsɩ yǝlɑɑ kʋpiŋ kɛ ɩ wɑɑlɩ. Amɑ pɑ kʋ ɩ́lɛ́ tɔtɔ, nɑ pǝ́ yɑsɩ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ-ɩ tɔ.

\VS{38}Pǝ tɔɔ kɛ́ pǝnɛntɛ mɑ heeliɣi-mɛ sɩ, ɩ́ tɑɑ pɑɑsǝnɑ yǝlɑɑ pɑnɛ ɩnɩ pɑ tɔm tɔtɔ. Ɩ́ yele-wɛ nɑ pɑ́ tɛɛ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ tɔɔ, ye yǝlɑɑ kiŋ kɛ pɑ kookɑlɩ nɑ pɑ tǝmɑ lɩɩnɑɑ, pɩɩ sɑɑlɩ kɛ́.

\VS{39}Amɑ ye tɑmpɑnɑ Ɩsɔ kiŋ kɛ pǝ lɩɩnɑɑ, ɩ́ kɑɑ pǝsɩ nɑ ɩ́ lɑ-wɛɣɛ pʋlʋ. Ɩ́ lɑ lɑɑkɑlɩ, pǝ́ tɑɑ kɔɔ nɑ ɩ́ yoonɑ Ɩsɔ.

\par }{\PP Ḿpʋ́ɣʋ́ kotilɑɑ mʋ Kɑmɑliyɛɛ tɔm.

\VS{40}Ɩlɛnɑ pɑ́ yɑɑ tillɑɑ nɑ pɑ́ hɔɔkɩ-wɛ, nɑ pɑ́ heeli-wɛ sɩ: Yesu tɔm ɩ́ tɑɑ tɑsɑ mǝ nɔɔsɩ tɑɑ kɛ́ lɩɩʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yele-wɛ sɩ pɑ́ tɛɛ.

\VS{41}Ḿpʋ́ɣʋ́ tillɑɑ lɩɩ kotuɣu tɑɑ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kʋɣʋ-wɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ tʋnɑ-wɛ nɑ ɩ́ yele nɑ pɑ́ nɑ́ kʋnyɔŋ kɛ Yesu tɔɔ tɔ.

\VS{42}Pɑɑ ɩfemle nte, pɑ tɑ hɛɛsɩ Yesu wei ɩ kɛ́ Mesii tɔ ɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ heeluɣu, nɑ wɑɑsʋ lɑpʋ kɛ tɛɛsɩ tɑɑ nɑ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ tɑɑ.




\par }\Chap{6}{\SH Yǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ lǝsʋɣʋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ tɔmɑɣɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑ pɑ yɔɣɔtɑɣɑ Kǝlɛɛkɩ tɔm tɔ nɑ tɛtʋ Yutɑ nyǝ́mɑ pɑ hɛkʋ, sɩ tɛtʋ Yutɑ nyǝ́mɑ ɩɩ pɑɑsǝɣǝnɑ mpɛ pɑ leelɑɑ kɛ teu kɛ pɑɑ ɩfemle nte tǝ tɔɣɔnɑɣɑ tɑlʋɣʋ tɑɑ.

\VS{2}Tǝnɑɣɑ tillɑɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ ɩnɩ ɩ kotɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ kpekǝle tǝnɑ nɑ pɑ́ tɔ-wɛ sɩ: Pǝ tɑ mʋnɑ sɩ tǝ́ yele Ɩsɔ Tɔm pɑɑsǝnɑʋ nɑ tǝ́ lɑkɩ kʋtɔɣɔŋ tɔm.

\VS{3}Pǝ tɔɔ tɔ, ɑpɑlɑɑ mɛ, ɩ́ nyǝnɩ nɑ ɩ́ lǝsɩ mǝ tɑɑ kɛ́ yǝlɑɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ, mpɑ yǝlɑɑ sɑmɑ nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ tɔɔ pɑ kiŋ nɑ pɑ́ wɛnɑ lǝmɑɣɑsɛɛ kɛ sɔsɔm tɔ, nɑ tǝ́ tʋ-wɛɣɛ tǝmlɛ tǝnɛ.

\VS{4}Ɩlɛ sɑɑ ɩnɩ tɑ́ɑ́ hiki cɑɣɑlɛ nɑ tǝ́ pɑɑsǝɣǝnɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ nɑ wɑɑsʋ lɑpʋ kɛ tɑm.


\par }{\PP \VS{5}Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ kpekǝle tǝnɑ lɑŋlɛ hɛɛnɑ tɔm ntɩ, ɩlɛnɑ pɑ́ lǝsɩ Ɩtiyɛɛnɩ. Yʋlʋ ɩnɩ ɩ tisɑ ɩ yuŋ kɛ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ teu, nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ toŋ tɔɔ ɩ kiŋ. Pɑ lǝsɑ tɔtɔɣɔ Filipʋ, nɑ Pʋlʋkʋlʋ, nɑ Nikɑnɔɔ, nɑ Timɔŋ, nɑ Pɑlǝmenɑsɩ, nɑ Antiyɔkɑ Nikolɑɑ, wei ɩ kɑ sʋʋ Yutɑ nyǝ́mɑ mpɑɑʋ tɑɑ kɛ́ kʋsʋʋ kɛ hɑtoo lɔŋ tɔ.

\VS{6}Ɩlɛnɑ pɑ́ ponɑ-wɛɣɛ tillɑɑ kiŋ, nɑ pɛlɛ pɑ́ sǝlǝmǝnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ nɑ pɑ́ tǝnɩ pɑ tɔɔ kɛ́ niŋ.


\par }{\PP \VS{7}Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm tɔŋnɑ yɛkʋɣʋ nɑ tǝ puki, nɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ nyɔɔŋ tɔŋnɑ sɔɔsʋɣʋ kɛ sɔsɔm kɛ Yosɑlɛm tɑɑ. Hɑlǝnɑ kɔtǝlɑɑ pɑɣɑʋ tisi nɑ pɑ́ mʋ Yesu tɔm kɛ teu.


\par }{\SH Ɩtiyɛɛnɩ kpɑʋ
\par }
{\PP \VS{8}Ɩsɔ wɛ Ɩtiyɛɛnɩ wɑɑlɩ nɑ ɩ́ hikiɣi tomɑ kɛ sɔsɔm, nɑ ɩ́ lɑkɩ piti tǝmɑ nɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝm kɛ yǝlɑɑ hɛkʋ tɑɑ.

\VS{9}Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotile nte pɑ yɑɑ sɩ Yomɑɑ Kʋhɛtɑɑ tǝkotile tɔ, tǝ tɑɑ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ mpɑ pɑ kɛ́ Silɛɛnɩ nɑ Alɛkǝsɑntilii nyǝ́mɑ tɔ, pɑ́ nɑ Silisii nɑ Asii tɛtʋ pǝ Yutɑ nyǝ́mɑ nɑpǝlɩ pɑ kʋlɑ Ɩtiyɛɛnɩ tɔɔ, nɑ pɑ́ nɑ-ɩ pɑ́ sʋʋ tɔm hɔm tɑɑ.

\VS{10}Amɑ Ɩtiyɛɛnɩ kǝlɑ-wɛ nɑ tɔm. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Feesuɣu Nɑŋŋtʋ hɑnɑ-ɩ lǝmɑɣɑsɛɛ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝɣǝnɑ.

\VS{11}Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ mpɛ pɑ hɑ yǝlɑɑ kɛ liɣitee sɩ pɑ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Tǝ nɩɩwɑ ɩ sɑɣɑtɑ Moisi nɑ Ɩsɔ.

\VS{12}Nɑ pɑ sɔsɑ yǝlɑɑ nɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ Ɩsɔ tɔm sɛɣɛsǝlɑɑ sɔsɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑ́ kʋlɩ Ɩtiyɛɛnɩ tɔɔ, nɑ pɑ́ kpɑ-ɩ nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ tǝhʋʋlɛ sɔsɔɔlɛ tɑɑ.

\VS{13}Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ cɑɑ yǝlɑɑ nɑpǝlɩ sɩ pɛlɛ pɑ́ suu Ɩtiyɛɛnɩ kɛ tɔm sɩ: Apɑlʋ ɩnɛ ɩ sɑɣɑtǝɣɩ tɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kʋpɑntɛ tǝnɛ nɑ Ɩsɔ Tɔm kɛ tɑm kɛ́.

\VS{14}Hɑlɩ tǝ nɩɩ ɩ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Nɑsɑlɛtɩ Yesu ɩnɩ ɩ kɑ́ yɔkɩ tɑ́ Ɩsɔ tǝsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tǝnɛ, nɑ ɩ́ lɑɣɑsɩ kɔtɑsɩ nsi Moisi nɑɑ hʋlɑ-tʋ tɔ.


\par }{\PP \VS{15}Ḿpʋ́ɣʋ́ tǝhʋʋlɛ tɑɑ cɑɣɑlɑɑ tǝnɑ pɑmɑ Ɩtiyɛɛnɩ tɔɔ kɛ́ ɩsɛ, nɑ pɑ́ nɑ́ sɩ ɩ ɩsɛntɑɑ mʋ ɩsɔtɑɑ tillu wɛɛtʋ.




\par }\Chap{7}{\SH Ɩtiyɛɛnɩ wɑɑsʋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tǝnɑɣɑ kɔtʋlʋ sɔsɔ pɔɔsɑ Ɩtiyɛɛnɩ sɩ: Tɑmpɑnɑ pǝ lɑpɑ mpʋ?

\VS{2}Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩtiyɛɛnɩ cɔwɑ sɩ: Mɑ tɛɛtʋnɑɑ nɑ mɑ cɑɑnɑɑ mɛ, ɩ́ tʋ ŋkpɑŋŋ nɑ ɩ́ nɩɩ. Teeli Ɩsɔ lɩɩ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ cɑɑ sɔsɔ Apǝlɑhɑm tɔɔ kɛ́ ɩ kɑ wɛʋ Mesopotɑmi nɑ pǝ́cɔ́ ɩ́ kʋlǝɣɩ nɑ ɩ́ puki Hɑlɑŋ kɛ cɑɣɑʋ tɔ.

\VS{3}Nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń yele nyɑ́ tɛtʋ nɑ nyɑ́ nyǝ́mɑ. Mɑɑ hʋlɩ-ŋ tɛtʋ nti tǝ tɑɑ n kɑ́ polo ń cɑɣɑ tɔ.

\VS{4}Ḿpʋ́ɣʋ́ Apǝlɑhɑm kʋlɑ Kɑlǝtee tɛtʋ tɑɑ nɑ ɩ́ polo ɩ́ cɑɣɑ Hɑlɑŋ. Apǝlɑhɑm cɑɑ sǝpɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ lǝsɩ-ɩ Hɑlɑŋ tǝnɑ nɑ ɩ́ kɔnɑ-ɩ timpi mǝ wɛ kɑɣɑnɑ ɩsǝntɔ tɔ.

\VS{5}Ɩsɔ tɑ́ hɑ-ɩ tɛtʋ ntɩ tǝ tɑɑ kɛ́ pʋlʋ mɑɣɑmɑɣɑ. Pɑɑ tɛɛliyɑ sɩ ɩ́ sopi sopuɣu mɑɣɑmɑɣɑ. Amɑ Ɩsɔ tɔmɑ-ɩ kʋtɔm kɛ́ sɩ ɩ kɑ́ hɑ-ɩ tɛtʋ ntɩ. Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ piyɑ kɑ́ tɛnɑ nɑ pɑ́ tɩ-tɩ tɔtɔɣɔ ɩ sǝm wɑɑlɩ. Pǝ́cɔ́ wɑɑtʋ ɩnɩ Apǝlɑhɑm fɛɩnɑ pǝyɑɣɑ.

\VS{6}Ɩlɛ nti Ɩsɔ heelɑ-ɩ tɔɣɔlɛ sɩ: Nyɑ́ piyɑ kɑ́ cɑɣɑ cɑɣɑlǝtʋ kɛ lɛlɑɑ tɛtʋ tɑɑ, nɑ pɛlɛ pɑɑ lɑ-wɛɣɛ yomɑɑ. Pɑɑ tʋ-wɛɣɛ wɑhɑlɑ kɛ pɩɩsɩ nɑsǝlɛ (400) tǝcu kɛ́ tǝnɑ.

\VS{7}Amɑ Ɩsɔ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ pɔɔsɩ piitim mpi pɩɩ tʋ-wɛɣɛ yomle kɛ mpʋ tɔ. Pǝlɛ pǝ wɑɑlɩ ɩlɛ pɑɑ lɩɩ tǝnɑ nɑ pɑ́ kɔɔ tɛtʋ tǝnɛ ɩnɩ tǝ tɑɑ nɑ pɑ́ pɑɑsǝnɑ Ɩsɔ sɛɛʋ.

\VS{8}Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ lɑpɑ nɑ pɛlʋɣʋ pǝsɩ Apǝlɑhɑm kɛ kɔtɑɣɑ ŋkɑ kɑɑ tɔɔsǝɣɩ-ɩ nti ɩ́ nɑ Ɩsɔ pɑɑ yɔɣɔtɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ tɔ. Pǝ tɔɔ kɛ́ Apǝlɑhɑm kɔmɑ ɩ́ lʋlɩ Ɩsɑɑkɑ tɔ, ɩ pɛlɑ-ɩ ɩ kʋyɛɛŋ pǝlefɛi nɑɑnʋwɑ wule. Ɩlɛnɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ́ɑ́ pɛlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ Yɑkɔpʋ, nɑ Yɑkɔpʋ nɑ́ pɛlɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ piyɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ mpɑ pɑ kɛ tɑ kpekɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ sɔsɑɑ tɔ.


\par }{\PP \VS{9}Tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ mpɛ pɑ lɑpɑ Yosɛɛfʋ kɛ ɩsǝsɛɛmlɛ nɑ pɑ́ pɛɛtɩ-ɩ, nɑ pɑ́ ponɑ-ɩ Icipiti kɛ yomle. Amɑ Ɩsɔ kɑ wɛ Yosɛɛfʋ wɑɑlɩ,

\VS{10}nɑ ɩ́ yɑpɑ-ɩ ɩ wɑhɑlɑnɑɑ tǝnɑ tɑɑ. Pǝ kɔmɑ nɑ Yosɛɛfʋ tɑlɑ Icipiti wulɑʋ sɔsɔ kiŋ tɔ, Ɩsɔ lɑpɑ nɑ wulɑʋ lɑŋlɛ hɛɛnɑ ɩ yɑɑsi nɑ ɩ lɑɣɑtʋ. Hɑlǝnɑ Icipiti wulɑʋ nɑnɑ-ɩ kʋfǝnɛɛ kpɑʋ, sɩ ɩ́ nyǝnǝɣɩ Icipiti tɛtʋ tǝnɑ nɑ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tǝyɑɣɑ pǝ tɔɔ.

\VS{11}Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɣɔsɩ ɑnɑɑm lɩɩ Icipiti nɑ Kɑnɑɑŋ pǝ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ. Pɩɩ hɑŋɑ teu kɛ́ tǝkoŋkoŋ hɑlǝnɑ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ mpɛ pɑ́ pɛɛkɩ mpi pɑɑ tɔɣɔ tɔ nɑ pɑ́ kpisi.

\VS{12}Pǝ kɔmɑ nɑ Yɑkɔpʋ nɩɩ sɩ tɔɣɔnɑɣɑ pee wɛ Icipiti, ɩlɛnɑ ɩ́ kʋsɩ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ mpɛɣɛ tɔm kɑncɑɑlɑɣɑ nyǝm nɑ ɩ́ tili.

\VS{13}Pɑ kɔmɑ nɑ pɑ́ mǝlɩ tɔm nɑɑlɛ nyǝm, ɩlɛnɑ Yosɛɛfʋ lɑ́ nɑ ɩ tɑɑlʋnɑɑ nyǝmɩ-ɩ. Nɑ pǝ lɑpɑ tɔtɔ nɑ Icipiti wulɑʋ sɔsɔ mɑɣɑmɑɣɑ nɑ́ɑ́ cɛkǝnɑ ɩ piitim.

\VS{14}Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosɛɛfʋ tilɑ ɩ cɑɑ Yɑkɔpʋ nɑ ɩ nyǝ́mɑ tǝnɑ wɑɑlɩ nɑ pɑ́ kɔɔ. Pɑ wɛ yʋlʋnyɔɔŋ nɩɩtoso nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ kɑkpɑsɩ.

\VS{15}Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ Yɑkɔpʋ nɑnɑ Icipiti pote, nɑ ɩ́ cɑŋ ɩ́ sɩ tǝnɑ. Tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ nɑ́ sǝpɑ tǝnɑ tɔtɔ.

\VS{16}Pɑ kpɑkɑɣɑɑ-wɛɣɛ nɑ pɑ́ mǝlǝɣǝnɑ Sikɛm, nɑ pɑ́ piŋ-wɛɣɛ pǝlɑɑʋ ŋku Apǝlɑhɑm kɑ yɑpɑ Hemɔɔ nyǝ́mɑ kiŋ nɑ liɣitee tɔ kʋ tɑɑ.


\par }{\PP \VS{17}Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ́ tɑlɑ nti Ɩsɔ kɑ tɔmɑ sɩ ɩ kɑ́ lɑ Apǝlɑhɑm tɔ tǝ lɑpʋ tɔ, tɑ́ piitim nyǝ́mɑ hukɑ sɔsɔm, pɑ pɑɣɑʋ kɛ Icipiti wɛ sɔɣɔntʋ.

\VS{18}Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ sɔsɔ kʋfɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑ́ cɑɣɑɑ, ɩ́lɛ́ ɩ tɑɑ nyɩ Yosɛɛfʋ.

\VS{19}Wulɑʋ ɩnɩ ɩ lɑpɑ tɑ́ piitim kɛ ɑcilɑɣɑtʋ. Ɩ tʋ tɑ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ kɛ wɑhɑlɑ kɛ teu nɑ kʋcɑɑlʋɣʋ, sɩ pɑ́ lɔ pɑ ɑhʋlʋmnɑɑ nɑ pɑ́ sɩ.

\VS{20}Wɑɑtʋ ɩnɩ ɩ tɑɑ kɛ́ pɑ lʋlɑ Moisi. Ɩ kɑ kɛ́ pǝyɑɣɑ kʋpɑŋkɑ ŋkɑ kɑ te Ɩsɔ kɛ́ teu tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Moisi nyǝ́mɑ tɔɔ-ɩ ɩsɔtʋnɑɑ tooso kɛ́ pɑ tɛ.

\VS{21}Pǝ kɔmɑ nɑ pɑ́ lɔ-ɩ tɔ, Icipiti wulɑʋ sɔsɔ pɛɛlɔ hiinɑ-ɩ nɑ ɩ́ tɔkɩ-ɩ ɩsɩɩ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ kʋlʋlʋ.

\VS{22}Mpʋ pǝ lɑpǝnɑ Moisi nyǝmɑ́ Icipiti nyǝ́mɑ nyǝm tǝnɑ. Hɑlǝnɑ ɩ́ lɑ́ yʋlʋ wei ɩ́ yɔɣɔtɑ nti tɩɩ hotiɣi ɑtɛ tɔ, nɑ ɩ́ pǝsɑ tǝmɑ.


\par }{\PP \VS{23}Pǝ kɔmɑ nɑ Moisi pɩɩsɩ tɑlɑ nɩɩlɛ, ɩlɛnɑ ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ kɑ́ polo nɑ ɩ́ wiili ɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ lɛlɑɑ.

\VS{24}Moisi polɑɑ ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Icipiti tʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ lɑkɩ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋɣʋ mʋsʋŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ mʋ wei pɑ lɑkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mʋsʋŋ tɔ ɩ tɔm nɑ ɩ́ sɩɩnɑ ɩ tɩ, nɑ ɩ́ lɛɛtɩ Icipiti tʋ, nɑ ɩ́ cɑŋ ɩ́ kʋ-ɩ.

\VS{25}Moisi kɑ nyǝmɑɣɑ sɩ ɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ́ nyɩ sɩ ɩnǝɣɩ Ɩsɔ lǝsɑɑ sɩ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ. Amɑ pɛlɛ pɑ tɑ nyɩ mpʋ.

\VS{26}Kʋ femɑ ɩlɛnɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑɑlɛ nɑ pɑ́ mɑkɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ polo pɑ loluɣu. Nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Apɑlɑɑ mɛ, mǝ kʋlʋm kɛ́, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lɑkɩ tǝmɑɣɑ mʋsʋŋ?

\VS{27}Amɑ mʋsʋŋtʋ wei ɩ lɑkɑɣɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ kɛ mʋsʋŋ tɔ ɩ nyɑsɑ-ɩ tɔm sɩ: Mɑ nɑ-ŋ, tɑ́ wulɑʋ nɑ tɑ́ tɔm hʋʋlʋ.

\VS{28}Tete n tɛmɑ Icipiti tʋ kɛ kʋɣʋ tɔɣɔlɛ sɑŋɑ n nyǝmɑ́ sɩ n kɑ́ tɛɛsɩ mɑ nɑ?

\VS{29}Moisi nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ se kpɑkpɑɑ nɑ ɩ́ polo ɩ́ cɑɣɑ Mɑtiyɑŋ tɛtʋ tɑɑ. Mɑtiyɑŋ tǝnɑɣɑ ɩ lʋlɑ ɑpɑlʋ piyɑ nɑɑlɛ.


\par }{\PP \VS{30}Pǝ kɔmɑ nɑ pɩɩsɩ nɩɩlɛ cɔɔ, ɩlɛ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ ɩ wɛ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pʋɣʋ Sinɑyi kiŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ hotiyɑ nɑkǝlɩ kɑ sʋʋ kɔkɔ mʋɣʋ, ɩlɛnɑ ɩsɔtɑɑ tillu lɩɩ ɩ tɔɔ kɛ́ hotiyɑ ŋkɛ kɑ kɔkɔ tɑɑ.

\VS{31}Moisi nɑwɑ mpʋ, ɩlɛnɑ pǝ́ lɑpɩ-ɩ piti. Tǝnɑɣɑ ɩ tuusɑɑ sɩ ɩ wiiliɣi teu, ɩlɛnɑ ɩ́ nɩɩ Tɑcɑɑ nɔɣɔ sɩ:

\VS{32}Mɑɣɑlɛ nyɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ Ɩsɔ, Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ. Tǝnɑɣɑ sɔɣɔntʋ kpɑ Moisi kɛ sɔsɔm nɑ ɩ́ seliɣi, hɑlǝnɑ ɩ́ kpisi nyǝnʋɣʋ.

\VS{33}Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔ Moisi sɩ: Wɔɣɔsɩ nyɑ́ ntɑŋkpɑlɑ, timpi tɑɑ n sǝŋɑ mpʋ tɔ pǝ kɛ́ tɛtʋ kɑtɛ nyǝntʋ kɛ́.

\VS{34}Mɑ nɑwɑ mɑ yǝlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Icipiti tɔ pɑ wɑhɑlɑ, mɑ nɩɩ pɑ wulɑ. Ɩlɛnɑ mɑ́ tii sɩ mɑ yɑkɩ-wɛ. Tɔʋ, kʋlɩ, mɑ tiliɣi-ŋ Icipiti.


\par }{\PP \VS{35}Moisi wei ɩnɩ ɩ tɔm Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɑ kisɑɑ tǝkpɑtɑkpɑtɑ nɑ pɑ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tǝ nɑ-ŋ, tɑ́ wulɑʋ nɑ tɑ́ tɔm hʋʋlʋ tɔ, kʋlʋm ɩnǝɣɩ Ɩsɔ tɑɣɑnɑ kʋsʋɣʋ nɑ ɩ́ tili pɑ kiŋ, sɩ ɩ́ lɑ pɑ wulɑʋ nɑ ɩ́ wɑɑsɩ-wɛ nɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ kɑ lɩɩ ɩ tɔɔ kɛ́ hotiyɑ kiŋ tɔ ɩ toŋ tɑɑ.

\VS{36}Ɩnɩ ɩ lɑpǝnɑ piti tǝmɑ nɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyǝm nɑ ɩ́ lǝsɩ-wɛɣɛ Icipiti tɛtʋ tɑɑ. Ɩ lɑpɑ mpʋ tɔtɔɣɔ sǝsǝncɑɑsɩ teŋku tɑɑ nɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ, hɑlɩ pɩɩsɩ nɩɩlɛ.

\VS{37}Moisi ɩnɩ ɩ heelinɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ sɩ: Ɩsɔ kɑ́ kɔnɑ-mɛɣɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ wɛ ɩsɩɩ mɑ́, nɑ ɩ kɑ́ wɛɛ mǝ mɑɣɑmɑɣɑ mǝ piitim tʋ tɔ.

\VS{38}Kʋlʋm ɩnɩ ɩ kɑ wɛnnɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mpɑ pɑɑ kotɑ wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tɔ pɑ kiŋ. Ɩ́ nɑ ɩsɔtɑɑ tillu wei ɩ kɑ yɔɣɔtǝnɑ-ɩ pʋɣʋ Sinɑyi tɔɔ tɔ pɑ wɛnnɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ kiŋ kɛ tǝnɛ ɩnɩ. Moisi ɩnɩ ɩ mʋnɑ Ɩsɔ Tɔm nti tǝ lɑkɩ tǝmlɛ kɛ sɔsɔm tɔ sɩ ɩ tɛlǝsǝɣɩ-tʋ.


\par }{\PP \VS{39}Amɑ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ tɑ nɩɩnɑ-ɩ. Pɑ kisɑ-ɩ nɑ pɑ́ kpɑɣɑ pɑ lɑɑkɑlǝnɑɑ nɑ pɑ́ mǝŋnɑ Icipiti.

\VS{40}Hɑlǝnɑ pɑ́ yɔɣɔtɩ Alɔŋ sɩ: Lu-tʋɣʋ tʋɣʋ nɑ tǝ́ nyǝnǝɣɩ-kʋ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, tǝ tɑ nyɩ mpi tɑ́ Icipiti tɑɑ lǝsǝlʋ Moisi tɛmnɑɑ tɔ.

\VS{41}Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ lupɑ nɑule nɑ pɑ́ pǝsɩ-tɛɣɛ pɑ tʋɣʋ nɑ pɑ́ lɑɑ-tɛ. Hɑlǝnɑ pɑ́ yɔɔlǝnɑ pɑ niŋ kʋlupum mpǝɣɩ teu.

\VS{42}Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ lɑpɑ-wɛɣɛ ɑwusɑ nɑ ɩ́ yele-wɛ sɩ pɑ́ nyǝnǝɣɩ ɩsɔtʋlʋŋɑsɩ kɛ pɑ tɩɩŋ, ɩsɩɩ pɑɑ ŋmɑɑʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑkǝlɑsɩ tɑɑ tɔ sɩ:

\par }{\Q Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ mɛ,

\par }{\Q mɑɣɑ ɩ́ lɑpɑ kɔtɑsɩ nɑ ɩ́ fɛɛnɩ

\par }{\Q wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ pɩɩsɩ nɩɩlɛ tɑɑ?


\par }{\Q \VS{43}Aɑɩ, tʋɣʋ Molɔkɩ cokǝle nɑ mǝ tʋɣʋ

\par }{\Q Lefɑŋ ɩsɔtʋlʋŋɑ lɛɛsʋɣʋ kɛ

\par }{\Q ɩ́ kpɑɣɑɑ nɑ ɩ́ pɑɑsǝɣǝnɑ.

\par }{\Q Ɩ tǝnɑɣɑ mpʋ, pǝ tɑɣɑ wei ɩ́ lupɑ sɩ

\par }{\Q ɩ́ tǝŋǝɣɩ tɔɣɔlɛ?

\par }{\Q Pǝ tɔɔ kɛ́ mɑɑ yele nɑ pɑ́ ponɑ-mɛɣɛ Pɑpiloni,

\par }{\Q hɑlǝnɑ ɩ́ tɛɛ pǝ wɑɑlɩ.


\par }{\PP \VS{44}Wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ tǝnɛ ɩnɩ tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ kɑ wɛnɑ cokǝle, nɑ tǝ tɑɑ nɑ seliyɑ kpɑɑtɑnɑɑ. Pɑɑ sikɑ-tɛɣɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ kɑ heeluɣu Moisi tɔ. Teitei ɩsɩɩ nte tǝ tɑkɑ Moisi kɑ nɑwɑ tɔ.

\VS{45}Tɑ́ cɑɑnɑɑ cɑɑnɑɑ cɛlɑ-tɛɣɛ pɛlɛ pɑ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ kpɛnnɑ-tɛɣɛ timpi Yosuwee tɛɛ-wɛɣɛ nɔɣɔ nɑ Ɩsɔ yɑsɩ piitimnɑɑ kɛ pɑ ɩsɛntɑɑ nɑ pɑ́ tɔɣɔ tɛtʋ tɔ. Nɑ tǝ́ wɛɛ tǝnɑɣɑ mpʋ, hɑlǝnɑ Tɑfiiti wɑɑtʋ.

\VS{46}Ɩsɔ lɑŋlɛ hɛɛnɑ-ɩ teu, ɩlɛnɑ Tɑfiiti nɑ́ɑ́ sǝlǝmɩ-ɩ nɔɣɔ, sɩ ɩ lɑkɩ ɩnɩ wei ɩ kɛ́ Yɑkɔpʋ Ɩsɔ tɔɣɔ tǝcɑɣɑlɛ.

\VS{47}Pǝ nɑ pǝ mpʋ tɔ, Sɑlʋmɔŋ ŋmɑnɑ-ɩ kutuluɣu ŋkʋ.


\par }{\PP \VS{48}Amɑ pǝ tɑɣɑ ɩsɔtɑɑ Ɩsɔ Sɔsɔ ɩnɩ ɩ cɑkɩ kutuluŋ wei yǝlɑɑ niŋ ŋmɑwɑ tɔ ɩ tɑɑ se. Hɑlɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ mɑɣɑmɑɣɑ yɔɣɔtɑ mpʋ sɩ:


\par }{\Q \VS{49}Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ:

\par }{\Q Ɩsɔtɔnʋɣʋ ntɛ́ mɑ kumte.

\par }{\Q Atɛɣɛlɛ mɑ nɔɔhɛɛ tǝsɩɩlɛ.

\par }{\Q Ɩlɛ kutuluɣu ŋku kʋ tɑkɑ kɛ́ ɩ́ pǝsǝɣɩ nɑ ɩ́ ŋmɑ-m?

\par }{\Q Nɑ leɣelɛ mɑ tǝhɛɛsǝlɛ?


\par }{\Q \VS{50}Pǝ tɑɣɑ mɑ́ lɑpǝnɑ pǝ tǝnɑɣɑ mpʋ nɑ mɑ niŋ?


\par }{\PP \VS{51}Tɔʋ, yǝlɑɑ mpɑ mɛ ɩ́ tɛmɑ keeluɣu tɔ, mǝ lɑŋɑ lɑpɑ kpɩɩsǝŋ nɑ mǝ ŋkpɑŋŋ tɛɛlɩ nɑ ɩ́ kisi Ɩsɔ Tɔm. Ɩ́ kpɛɛsǝɣǝnɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ tɑm, mǝ cɑɑnɑɑ kɑtɛ kɛ ɩ́ kpɑɣɑɑ.

\VS{52}Mǝ cɑɑnɑɑ nɑɑsɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ mpɛ pɑ tǝnɑ nɑ pɑ́ sɔɔ kʋlʋm kɛ? Pɑ kʋ mpɑ pɑ heelɑɣɑ sɩ tɑmpɑnɑ tǝŋlʋ ɩnɩ ɩ kɑ́ kɔɔ tɔ. Kʋlʋm ɩnǝɣǝlɛ mǝ lɑpɑ kɔlɔmɔtɔ kɛ nɔɔnɔɔ nɑ ɩ́ kʋ.

\VS{53}Hɑlɩ mɛɣɛ ɩsɔtɑɑ tillɑɑ tɛlǝsɑ Ɩsɔ kʋsǝsɩɩtʋ. Pǝyele ɩɩ cɑɑkɩ tǝ tɔkʋɣʋ.


\par }{\SH Ɩtiyɛɛnɩ sǝm
\par }
{\PP \VS{54}Yutɑ nyǝ́mɑ nɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ɑ́nɑ́ huu pɑ tɑɑ, nɑ pɑ́ sɑlɑ pɑ niŋ kɛ Ɩtiyɛɛnɩ tɔɔ nɑ pɑ́ tɑŋɑɑ.

\VS{55}Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tomɑ kʋlǝnɑ Ɩtiyɛɛnɩ kɛ teu. Ɩlɛnɑ ɩ́ teki ɩ ɩsɛ nɑ ɩsɔ nɑ ɩ́ nɑ Ɩsɔ teu sɔsɔɔm nɑ Yesu sǝŋɑ ɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ.

\VS{56}Tǝnɑɣɑ ɩ tɔmɑ sɩ: Ɩɩ nɑɑ, ɩsɔtɔnʋɣʋ tʋlɑɑ, nɑ mɑ́ nɑɑ Yʋlʋ Pǝyɑɣɑ nɑ kɑ́ sǝŋɑ Ɩsɔ ntɔɣɔŋ tɔɔ.


\par }{\PP \VS{57}Ḿpʋ́ɣʋ́ Yutɑ nyǝ́mɑ mɑpɑ kɑpusi kɛ teu, nɑ pɑ́ tǝkɩ pɑ ŋkpɑŋŋ nɑ pɑ́ huli Ɩtiyɛɛnɩ.

\VS{58}Nɑ pɑ́ tuli-ɩ nɑ pɑ́ lɩɩnɑ ɩcɑtɛ wɑɑlɩ, nɑ pɑ́ sʋʋ-ɩ pɛɛ yɑɣɑʋ sɩ pɑ́ kʋ-ɩ. Mpɑ pɑɑ kɛ́ pǝ ɑseetɑ nyǝ́mɑ tɔ, pɛlɛ pɑ sɩɩnɑ ɩfepu wei pɑ yɑɑ sɩ Sɔɔlɩ tɔɣɔ pɑ wontu.

\VS{59}Pɑ tɔŋnɑ Ɩtiyɛɛnɩ kɛ pɛɛ yɑɣɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ sɩ: Tɑcɑɑ Yesu kɛlɩ-m.

\VS{60}Ɩlɛnɑ ɩ́ luŋ ɑkulɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtǝnɑ nɔɣɔ sɔsɔɔŋkɑ sɩ: Tɑcɑɑ, tɑɑ nyǝnɩ pɑ ɩsɑɣɑtʋ tǝnɛ. Ɩtiyɛɛnɩ yɔɣɔtɑ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ hɛɛ.




\par }\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}Sɔɔlɩ lɑŋlɛ kɑ hɛɛnɑ Ɩtiyɛɛnɩ kʋɣʋ.

\par }{\SH Wɑhɑlɑ yɑsɑ Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle
\par }
{\PP Kʋyɑkʋ ŋkʋ kʋ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ pɑ sʋʋ Yosɑlɛm Yesu sɛɛlɑɑ kpekǝle kɛ kʋnyɔŋ tʋɣʋ kɛ teu. Ɩlɛnɑ pɑ tǝnɑ pɑ́ yɑ Yutɑ nɑ Sɑmɑlii tɑɑ, nɑ pǝ yele tillɑɑ tike.

\VS{2}Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Ɩsɔ mpɑɑʋ kɛ teu tɔ pɑ pimɑ Ɩtiyɛɛnɩ, nɑ pɑ́ wii-ɩ sɔsɔm.


\par }{\PP \VS{3}Amɑ pǝ yelɑ Sɔɔlɩ ɩ́lɛ́ tɔ, Yesu sɛɛlɑɑ kɛ ɩ tɔŋnɑ lʋpʋ sɩ ɩ lɑkɩ sɑkɑsɑkɑ. Tɛɛsɩ tɑɑ kɛ́ ɩ sʋʋkɑɣɑ nɑ ɩ́ kpɑɑkɩ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ nɑ ɩ́ tǝkǝɣɩ.


\par }{\SH Filipʋ kpɑɑlǝɣɩ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ Sɑmɑlii
\par }
{\PP \VS{4}Mpɑ mpɑ pɑ yɑ mpʋ tɔ pɑ cɔɔkɑɣɑ pɑɑ le nɑ pɑ́ heeliɣi Ɩsɔ Tɔm Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ.

\VS{5}Sɑmɑlii ɩcɑtɛ kɛ Filipʋ nɑ́ polɑɑ nɑ ɩ́ heeliɣi tǝnɑ nyǝ́mɑ kɛ Mesii tɔm.

\VS{6}Piti tǝmɑ nnɑ Filipʋ lɑkɑɣɑ tɔ sɑmɑɑ nɩɩ ɑ tɔm nɑ pɑ́ nɑnɑ pɑ ɩsɛ. Pǝ tɔɔ kɛ́ wɑɑtʋ wei ɩ́ yɔɣɔtǝɣɩ, pɑ tǝnɑ tǝpɑɩ pɑ tʋɣɩ ŋkpɑŋʋɣʋ kɛ teu.

\VS{7}Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɑlɔɣɑɑ kiisɑɣɑ nɑ pɑ́ seeki ɑlɔɣɔhilɑɑ pɑɣɑlɛ kiŋ nɑ ɑcɑmɑɑ nɑ kɑɑkɑlɑsɩ pɑɣɑlɛ hikɑ ɑlɑɑfǝyɑ.

\VS{8}Ḿpʋ́ɣʋ́ yǝlɑɑ lɑŋɑ hʋlʋmɑ kɑtɑtǝlɑɣɑ, hɑlǝnɑ pǝ́ lɑ ɩcɑtɛ ntɛɣɛ yuŋ.


\par }{\PP \VS{9}Apɑlʋ nɔɣɔlʋ nɑɑ wɛ ɩcɑtɛ ńtɛ́ tǝ tɑɑ kɛ́ hɑtoo lɔŋ, pɑ yɑɑkɩ-ɩ sɩ Simɔŋ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ lɑkɑɣɑ topotopo tǝmɑ kɛ́, nɑ pǝ lɑkɩ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ tǝnɑɣɑ piti. Ɩ nyǝnɑɣɑ ɩ tǝɣɩ sɔsɔ kɛ́ pǝ tii fɛɩ.

\VS{10}Pǝ kpɑɣɑʋ piyɑ nɑ pǝ́ polo sɔsɑɑ tɔ pɑ tǝnɑ pɑ wutɑɣɑ-ɩ kɛ́. Hɑlǝnɑ yǝlɑɑ tɔŋɑɣɑ sɩ: Ɩsɔ tomɑ nnɑ pɑ yɑɑ tomɑ sɔsɔɔnɑ tɔ ɑ tʋ ntɔ.


\par }{\PP \VS{11}Ɩlɛnɑ pɑ́ wutiɣi Simɔŋ ɩnɩ ɩ wɑɑlɩ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, ɩ topotopo tǝmɑ kɑ tɛmnɑ-wɛɣɛ piti lɑpʋ kɛ hɑtoo lɔŋ.

\VS{12}Amɑ Filipʋ kɔmɑ nɑ ɩ́ heeliɣi-wɛɣɛ Ɩsɔ Kɑwulɑɣɑ nɑ Yesu Kilisiti pǝ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ tɔ pɑ mʋ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ ɩnǝɣɩ teu, hɑlǝnɑ pɑ́ sɔ ɑpɑlɑɑ nɑ ɑlɑɑ kɛ Ɩsɔ lʋm.

\VS{13}Simɔŋ ɩ́lɛ́ ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ mʋwɑ nɑ pɑ́ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm. Ɩlɛnɑ ɩ́ sʋʋ Filipʋ kɛ tǝŋʋɣʋ nɑ ɩ nyǝnɑɣɑ Ɩsɔ kɔkɔlɔnɑɑ sɔsɑɑ nɑ piti tǝmɑ nnɑ ɑ lɑkɑɣɑ tɔ nɑ pǝ wɛ-ɩ piti.


\par }{\PP \VS{14}Tillɑɑ mpɑ pɑɑ wɛ Yosɑlɛm tɔ pɑ nɩɩwɑ sɩ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ mʋ Ɩsɔ Tɔm, ɩlɛnɑ pɑ́ kʋsɩ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ nɑ pɑ́ tili sɩ pɑ́ polo nɑ pɑ́ nɑ́.

\VS{15}Piyɛɛ pɑ tɑlɑ tǝnɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmǝnɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ mpɛɣɛ Ɩsɔ sɩ pɑ́ hiki Feesuɣu Nɑŋŋtʋ.

\VS{16}Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Tɑcɑɑ Yesu hǝtɛ tike kɛ pɑɑ yɑɑwɑ nɑ pɑ́ sɔnɑ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. Ɩlɛ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɑ tiitɑ pɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ ɩ tɔɔ.

\VS{17}Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ nɑ Yohɑɑnɩ pɑ tǝnɑ niŋ kɛ pɑ tɔɔ. Ɩlɛnɑ pɑ́ hiki Ɩsɔ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ.


\par }{\PP \VS{18}Wɑɑtʋ wei Simɔŋ nɑwɑ sɩ tillɑɑ tǝnɑ-wɛɣɛ niŋ nɑ pɑ́ hiki Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tɔ, ɩ cɛlɑ-wɛɣɛ liɣitee,

\VS{19}nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ cɛlɛ mɑɣɑ mpʋ ɩnɩ pǝ lɑpʋ tɔtɔ, nɑ mɑ́ tǝnɑ wei kɛ́ niŋ, pʋntʋ hiki Feesuɣu Nɑŋŋtʋ kɛ mpʋ.


\par }{\PP \VS{20}Tǝnɑɣɑ Piyɛɛ tɔmɑ sɩ: Ɩsǝnɑ mpi n hʋʋʋ sɩ pɑ pǝsǝɣɩ pɑ́ yɑ Ɩsɔ hɑtɛ nɑ liɣitee tɔ, nyɑ́ nɑ nyɑ́ liɣitee ɩ́ lɑ yem.

\VS{21}N kɑɑ nɑ pʋlʋ cǝcǝkɑ. Pǝyele nyɑ́ pɑɑ mɑɣɑmɑɣɑ tɩɩ fɛɩ tǝnɛ ɩnɩ tǝ tɑɑ. Pǝ tɑɣɑ pʋlʋ, Ɩsɔ ɩsɛntɑɑ nyɑ́ lotu tɑ te.

\VS{22}Ɩlɛ lɔ nyɑ́ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ ɑnɩ, nɑ ń wiinɑ Tɑcɑɑ nɑ ɩ́ hʋlɩ-ŋ suulu nɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ-ŋ nyɑ́ hʋwɛɛ ɑsɑɣɛɛ ɑnɩ.

\VS{23}Pǝ tɑɣɑ mpʋ, mɑ nɑɑkʋɣʋ-ŋ tɔ, nyɑ́ nɑ nyɑŋ kɛ́ ɩsɩɩ kɑkɑɣɑ. Ɩsɑɣɑtʋ lɑpʋ tɔkǝnɑ-ŋ tǝkem.


\par }{\PP \VS{24}Ḿpʋ́ɣʋ́ Simɔŋ cɔ-wɛ sɩ: Mɩɩ wiinɑ-m nɑ Tɑcɑɑ, nɑ nti ɩ́ yɔɣɔtɑ mpʋ tɔ tǝ tɑɑ nɑtǝlɩ ɩ́ tɑɑ lɑ-m.


\par }{\PP \VS{25}Tillɑɑ mpɛ pɑ nɑɑlɛ pɑ tɛmɑ nti nti pɑ nɑwɑ tɔɣɔ kɛɛsʋɣʋ nɑ wɑɑsʋ lɑpʋ. Ɩlɛnɑ pɑ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ mǝlɩ Yosɑlɛm. Pɑ mǝlɑɣɑ mpʋ tɔ, pɑ heelɑɣɑ Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ kɛ Sɑmɑlii ɑcɑlɛɛ pɑɣɑlɛ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ tɔŋnɑ pote.


\par }{\SH Filipʋ nɑ Ɩtiyopii tʋ pɑ tɔm
\par }
{\PP \VS{26}Tɑcɑɑ ɩsɔtɑɑ tillu nɔɣɔlʋ heelɑ Filipʋ sɩ: Kʋlɩ nɑ ń tǝŋ ilim mpǝtǝŋ tɔɔ, nɑ ń kɑtɩ hɑpǝlɛ nte tǝ lɩɩkɩ Yosɑlɛm nɑ tǝ puki Kɑsɑ tɔ. Wʋlɑɣɑ tɛtʋ tɑɑ kɛ́ hɑpǝlɛ ńtɛ́ tǝ fɑɣɑnɑɑ.


\par }{\PP \VS{27}Ḿpʋ́ɣʋ́ Filipʋ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ tʋ mpɑɑʋ. Ɩ tɔŋnɑ pote, ɩlɛ ɩ nɑwɑ yʋlʋ nɔɣɔlʋɣʋlɛ. Sɛsɛ Ɩtiyopii yʋlʋ kɑtɑŋɑ ntɛ́. Ɩnɩ ɩ kɑ kɛnɑ Ɩtiyopii wulɑʋ sɔsɔ ɑlʋ nyǝŋ wei pɑ yɑɑ sɩ Kɑntɑsɩ tɔ ɩ ɑkewe sɔsɔ, wei ɩ nyǝnɑɣɑ ɩ kpɑncoou tǝnɑ tɔɔ tɔ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑ lɩɩnɑ Yosɑlɛm kɛlɛ Ɩsɔ sɛɛʋ.

\VS{28}Ɩ cɑɣɑ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ, nɑ ɩ́ kɑlǝɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ kpente.

\VS{29}Tǝnɑɣɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ heelɑ Filipʋ sɩ: Tɔ nɑ ń kpǝtǝnɑ kɛɛkɛ ɩnɩ.


\par }{\PP \VS{30}Ḿpʋ́ɣʋ́ Filipʋ kpɑɣɑ ɑsewɑ nɑ ɩ́ tɑlɑ ɩ kiŋ, nɑ ɩ́ nɩɩ ɩ tɔŋnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ɩsɑyii tɑkǝlɑɣɑ tɑɑ kɛ́ kɑlʋɣʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N cɛkǝnɑ nti n kɑlǝɣɩ tɔɣɔlɛ?


\par }{\PP \VS{31}Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ kɑtɑŋɑ cɔ Filipʋ sɩ: Ye nɔɣɔlʋ tɑ sɛɣɛsɩ-m, ɩsǝnɑɣɑ mɑɑ lɑ nɑ mɑ́ cɛkǝnɑ?

\par }{\PP Ɩlɛnɑ yʋlʋ kɑtɑŋɑ tɔ Filipʋ sɩ: Kpɑ nɑ ń cɑɣɑ mɑ kiŋ.

\VS{32}Tɔm nti ɩ kɑlɑɣɑ tɑkǝlɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ tɔɣɔlɛ sɩ:

\par }{\Q Pɑ tɛɛnɑ-ɩ ɩsɩɩ pɑ tɛɛkʋɣʋnɑ

\par }{\Q heu kɛ nɑmpɑɣɑtǝlɛ tɔ.

\par }{\Q Ɩ lɑpɑɣɑ ɩsɩɩ ɩwǝyɑɣɑ ŋkɑ

\par }{\Q kɑ hʋntʋ pɑ kɔɔkɩ nɑ kɑ́ sumɑ tɔ.

\par }{\Q Ɩ sumɑ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑ cɔ nɑtǝlɩ.


\par }{\Q \VS{33}Pɑ tʋ-ɩ tɑɑlǝm nɑ pɑ́ kʋ ɩ tɔm kɛ pǝtɔɔtǝlɛ kɛ yem.

\par }{\Q Awe kɑ́ pǝsɩ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ ɩ piitim tɔm?

\par }{\Q Pɑ tɑmɑ ɩ weesuɣu tomle kɛ ɑtɛ cǝnɛ.


\par }{\MM \VS{34}Tǝnɑɣɑ ɑkewe ɩnɩ ɩ tɔmɑ Filipʋ sɩ: Lɑ suulu nɑ ń heeli-m, ɑwe tɔm kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ kɛɛsǝɣɩ mpʋ? Ɩ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ tɔm yɑɑ nɔɣɔlʋ nyǝntʋ?


\par }{\PP \VS{35}Ɩlɛnɑ Filipʋ sʋʋ yɔɣɔtʋɣʋ, nɑ ɩ́ kpɑɣɑ tɔm nti ɩnɩ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kɑlɑɣɑ mpʋ tɔ, nɑ ɩ sɛɣɛsǝnɑ-ɩ Yesu Lɑɑpɑɑlɩ Kʋpɑŋ.

\VS{36}Pɑ tɔŋnɑ tɔntɛ kɛ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ tɑlɑ tiili ɩsǝntɔ, lʋm kɑ wɛ tǝnɑɣɑ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑkewe ɩnɩ ɩ tɔmɑ sɩ: Nyǝnɩ lʋm yee, n kɑɑ sɔ-m Ɩsɔ lʋm kɛ cǝnɛɣɛ kpɑkpɑɑ? Yɑɑ pǝ kɑɑsɑ-m pʋlʋ?

\par }{\PP [

\VS{37}Ɩlɛnɑ Filipʋ cɔ yʋlʋ kɑtɑŋɑ sɩ: Ye n tɛmɑ nyɑ́ tɑɑ tǝkpɑtɑɑ te, mɑ́ sɔɔ-ŋ kɛ́.

\par }{\PP Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋ kɑtɑŋɑ cɔwɑ sɩ: Mɑ tɛmɑ mɑ tɑɑ sɩ Yesu Kilisiti kɛ́ Ɩsɔ Pǝyɑɣɑ kɛ́.]


\par }{\PP \VS{38}Tǝnɑɣɑ yʋlʋ kɑtɑŋɑ sǝŋsɑ kɛɛkɛ nɑ Filipʋ nɑ ɑkewe ɩnɩ pɑ́ tii pɑ nɑɑlɛɣɛ lʋm tɑɑ, nɑ Filipʋ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm.

\VS{39}Pɑ lɩɩnɑ lʋm tɑɑ, ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ Feesuɣu kɛlɩ Filipʋ, ɑkewe ɩnɩ ɩ tɑ tɑsɑ-ɩ keesuɣu. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tʋ ɩ mpɑɑʋ nɑ lɑŋhʋlʋmlɛ kʋɣɩ-ɩ.

\VS{40}Amɑ Filipʋ nɑ́ tutɑ ɩ tǝɣɩ Asoto, nɑ ɩ́ lɑkɩ wɑɑsʋ kɛ ɑcɑlɛɛ nnɑ nnɑ ɑ tɑɑ ɩ tǝŋnɑɑ tɔ, hɑlǝnɑ ɩ́ tɑlɑ Sesɑlee.




\par }\Chap{9}{\SH Sɔɔlɩ Lɑɣɑsʋɣʋ
\par }
{\R (Tillɑɑ Tǝmlɛ 22:6-16; 26:12-18)

\par }{\PP \VerseOne{1}Amɑ Sɔɔlɩ nɑ́ tɔŋnɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ kʋɣʋ kpɛɛsʋɣʋ nɑ ɩsǝlɛ kʋsɛɛmlɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlɑɑ nɑ ɩ́ polo kɔtʋlʋ sɔsɔ kiŋ,

\VS{2}nɑ ɩ́ sǝlǝmɩ-ɩ sɩ: Lɑ-m tɑkǝlɑɣɑ, nɑ mɑ́ polɑ Tɑmɑsɩ, nɑ mɑ́ mɑɣɑnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ kɛ́ mpɑ pɑ tǝŋǝɣɩ Tɑcɑɑ mpɑɑʋ tɔ, pɑɑ ɑpɑlɑɑ pɑɑ ɑlɑɑ, mɑ kpɑ-wɛ nɑ mɑ́ hɔkɔ nɑ mɑ́ ponɑ Yosɑlɛm.


\par }{\PP \VS{3}Wɑɑtʋ wei Sɔɔlɩ wɛ mpɑɑʋ tɑɑ nɑ ɩ́ kpǝtǝnɑ Tɑmɑsɩ, ɩlɛ pǝ lɩɩnɑ ɩsɔ kɛlɛ nɑ pǝ́ lɑ ɩ ɩsɛntɔɔ tǝnyɑlulu ɩsɩɩ kɔkɔ kɛ tɔm kʋlʋm tɔɔ nɑ pǝ nɑ́ nɑ pǝ́ cɔɔnɑ-ɩ.

\VS{4}Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hotɑ ɑtɛ nɑ ɩ́ nɩɩ pǝ pɔɔsǝɣɩ-ɩ sɩ: Sɔɔlɩ Sɔɔlɩ pepe tɔɔ kɛ́ n tʋɣʋ-m kʋnyɔŋ kɛ mpʋ?


\par }{\PP \VS{5}Tǝnɑɣɑ Sɔɔlɩ pɔɔsɑɑ sɩ: Tɑcɑɑ nyɑɣɑ ɑweɣe ye?

\par }{\PP Ɩlɛnɑ pǝ́ cɔ Sɔɔlɩ sɩ: Mɑɣɑ Yesu wei n tʋɣɩ kʋnyɔŋ tɔ.

\VS{6}Kʋlɩ nɑ ń polo ɩcɑtɛ tɑɑ, pɑɑ heeli-ŋ nti n kɑ lɑ tɔ.


\par }{\PP \VS{7}Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ tǝnmsɑ mpɑ pɑ tǝŋɑɣɑ Sɔɔlɩ tɔ nɑ pɑ́ sǝŋɑ yem. Pɑ nɩɩkɑɣɑ pǝ yɔɣɔtǝɣɩ, ɑmɑ pɑɑ nɑɑkɩ nɔɣɔlʋ.

\VS{8}Tǝnɑɣɑ sɔɔlɩ kʋlɑ ɑtɛ nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ yem ɩɩ nɑɑkɩ. Ɩlɛnɑ pɑ́ tɔkɩ ɩ niŋ tɑɑ nɑ pɑ́ hɔmɩ-ɩ nɑ pɑ́ ponɑ Tɑmɑsɩ.

\VS{9}Nɑ ɩ́ cɑɣɑ kʋyɛɛŋ toosoɣo yʋlʋmlɛ tɛɛ, ɩ tɑ tɔɣɔ, ɩ tɑ nyɔɔ.


\par }{\PP \VS{10}Tɑcɑɑ tǝŋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɑ wɛ Tɑmɑsɩ nɑ pɑ́ yɑɑ-ɩ sɩ Anɑniyɑsɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pǝ lɑpɑ-ɩ ɩsɩɩ toosee tɑkɑ, nɑ ɩ́ nɑ́ Tɑcɑɑ, nɑ ɩ́lɛ́ ɩ yɑɑ-ɩ sɩ: Anɑniyɑsɩ.

\par }{\PP Nɑ ɩ́ tisi sɩ: Tɑcɑɑ mɑɣɑlɔ.


\par }{\PP \VS{11}Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ tǝwɑkɑ nɑ ń tǝŋ hɑpǝlɛ nte pɑ yɑɑ sɩ Kʋsiɣisile tɔ, nɑ ń sʋʋ Yutɑɑsɩ tǝyɑɣɑ, nɑ ń pɔɔsɩ Tɑɑsɩ ɩcɑtɛ ɑpɑlʋ wei pɑ yɑɑ sɩ Sɔɔlɩ tɔ ɩ tɔɔ. Ɩ wɛ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɔŋnɑ Ɩsɔ sǝlǝmʋɣʋ.

\VS{12}Pǝ lɑpɑ-ɩ ɩsɩɩ toosee tɑkɑ, nɑ ɩ́ nɑ́ nyɑ́ wei pɑ yɑɑ sɩ Anɑniyɑsɩ tɔ, nɑ ń sʋʋ sɩ n tǝnǝɣɩ-ɩ niŋ nɑ ɩ ɩsɛ kuli.


\par }{\PP \VS{13}Ḿpʋ́ɣʋ́ Anɑniyɑsɩ tɔmɑ sɩ: Tɑcɑɑ, mɑ nɩɩ tǝŋlɑɑ pɑɣɑlɛ kiŋ kɛ ɑpɑlʋ ɩnɛ ɩ tɔm, nɑ ɩ ɩsɑɣɑtʋ nti tǝ tǝnɑ ɩ lɑpɑ nyɑ́ yǝlɑɑ kɛ Yosɑlɛm tɔ pǝ tɔm tɔtɔ.

\VS{14}Kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ hɑ-ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ́ kɔɔ cǝnɛ tɔtɔ nɑ ɩ́ hɔkɔ mpɑ pɑ tɔkɑ nyɑ́ tɔm tɔ.


\par }{\PP \VS{15}Tǝnɑɣɑ Tɑcɑɑ cɔ Anɑniyɑsɩ sɩ: Polo, mɑ lǝsɑ ɑpɑlʋ ɩnǝɣɩ sɩ mɑ lɑkɩ-ɩ nɑ ɩ́ heeliɣi mɑ tɔm kɛ piitimnɑɑ nɑ ɑwulɑɑ sɔsɑɑ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ.

\VS{16}Mɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ hʋlǝnɑ-ɩ kʋnyɔmǝŋ wei ɩ kɑ́ tɔɣɔ mɑ nyʋɣʋ tɔɔ tɔ.


\par }{\PP \VS{17}Ḿpʋ́ɣʋ́ Anɑniyɑsɩ tɛɛwɑ. Ɩ kɔmɑ ɩ tɑlɑ tǝyɑɣɑ ŋkɛ kɑ tɑɑ, ɩlɛnɑ ɩ́ tǝnɩ ɩ niŋ kɛ Sɔɔlɩ tɔɔ nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ tɑɑpɑlʋ Sɔɔlɩ, Tɑcɑɑ Yesu wei n kɔŋɑɣɑ nɑ ń nɑ́ mpɑɑʋ tɑɑ tɔ, ɩnɩ ɩ tilinɑ-m sɩ nyɑ́ ɩsɛ ɩ́ kuli nɑ Feesuɣu Nɑŋŋtʋ tomɑ hɑɣɑ nyɑ́ tɑɑ kɛ́ sɔsɔm.


\par }{\PP \VS{18}Ḿpʋ́ɣʋ́ pʋlʋpʋnɑɑ ɩsɩɩ hutu tɑkɑ kɔɔlɑ Sɔɔlɩ ɩsɛntɔɔ kɛ́ kpɑkpɑɑ nɑ pǝ́ hoti ɑtɛ nɑ ɩ́ sʋʋ nɑʋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kʋlɩ nɑ pɑ́ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm.

\VS{19}Nɑ ɩ́ tɔɣɔ kʋtɔɣɔʋ nɑ ɩ́ hiki tomɑ.

\par }{\SH Sɔɔlɩ lɑkɩ wɑɑsʋ kɛ Tɑmɑsɩ
\par }
{\PP Sɔɔlɩ cɑɣɑ Tɑcɑɑ tǝŋlɑɑ mpɑ pɑ wɛ Tɑmɑsɩ tɔ pɑ cɔlɔɣɔ wɛɛ nɑɑlɛ.

\VS{20}Ḿpʋ́ɣʋ́ Sɔɔlɩ sʋʋ wɑɑsʋ lɑpʋ tɑɑ kɛ́ kpɑkpɑɑ kɛ Yutɑ nyǝ́mɑ tǝkotilenɑɑ tɑɑ. Ɩ heelɑɣɑ tǝfoo kɛ́ sɩ Yesu kɛlɛ Ɩsɔ Pǝyɑlʋ.

\VS{21}Nɑ pɑ tǝnɑ mpɑ pɑ nɩɩ ɩ wɑɑsʋ ɩnɩ tɔ, piti kpɑ-wɛ nɑ pɑ́ tɔŋ sɩ: Pǝ tɑɣɑ ɩnɩ ɩ kɑ sɛɛsǝnɑ ɩsǝlɛ nɑ mpɑ pɑ tɔkɑ Yesu tɔm tǝnɛɣɛ Yosɑlɛm tɔɣɔ kʋnyɔŋ tʋɣʋ? Ɩsɩɩ ɩ kɑ kɔmɑ cǝnɛ sɩ ɩ kpɑɑ-wɛ nɑ ɩ́ hɔkɔ nɑ ɩ́ ponɑ kɔtǝlɑɑ sɔsɑɑ yɑ?


\par }{\PP \VS{22}Pɑɑ nɑ mpʋ Sɔɔlɩ nɑ́ tɔŋnɑ wɑɑsʋ lɑpʋ nɑ ɩ toŋ sɔɔsǝɣɩ tɑm nɑ pǝ́ puki. Ɩ hʋlɑɣɑɑ Tɑmɑsɩ Yutɑ nyǝ́mɑ sɩ Yesu kɛlɛ Mesii. Ɩlɛnɑ pǝ́ mǝlɩ pɛlɛɣɛ liɣituɣu, pɑɑ nyǝŋ nti pɑ́ cɔ-ɩ tɔ.


\par }{\PP \VS{23}Wɛɛ lɑpɑ nɑɑlɛ, ɩlɛnɑ Yutɑ nyǝ́mɑ cɑɣɑ nɑ pɑ́ tɑɣɑnɩ sɩ pɑ́ kʋ-ɩ.

\VS{24}Amɑ Sɔɔlɩ nɩɩ nti pɑ hɔkɑɑ nɑ pɑ́ sɩɩ tɔ. Nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ nɔnɔɔsɩ tɑŋɑ ilim nɑ ɑhoo sɩ pɑ́ hiki-ɩ nɑ pɑ́ kʋ-ɩ.

\VS{25}Ḿpʋ́ɣʋ́ ɑhoo nɑɑlɩ Sɔɔlɩ ɩfɑlɑɑ tʋ-ɩ sɔɔtɔkʋ sɔsɔɔʋ tɑɑ nɑ pɑ́ tisi-ɩ nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ nɑ ɩ́ tɛɛ.


\par }