\NormalFont\ShortTitle{ማቶሳ ምሽራቹዋ}

{\MT ማቶስ ጻፌዳ

\par }{\MTB ምሽራቹዋ ቃላ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP ማቶስ ጻፌዳ ምሽራቹ፥ የሱስ ያና ጌተትያ ህዶታይ ካሰ ኦደት ኡቴዳ ꬋልያ ግድያዋነ ጾሳይ ካሰ ኤጫ ጫቁዋን ባረ አሳዉ እሜዳ ህዶታ ቃላ ፖሌዳዌ የሱሳ ባጋና ግድያዋ ኦድያ ምሽራቹዋ ቃላ ኦይቄዳዋ። ሀ ምሽራቹዋ ቃላይ የሱስ ኡንቱንቱ ግዶን የለቲደ ድጬዳዌ አይሁዳቱ ጻላላሳ ግደናን፥ አላምያ ኡባን ደእያ አሳሳ።

\par }{\IP ማቶስ ጻፌዳ ምሽራቹዋ ቃላይ ዳሮ አኬካን ጻፈቴዳ ማጻፋ። የሱሳ የለታን ዶሚደ፥ እ ጻማቀቴዳዋነ እ ፓጨቴዳዋ ኦድ ስሚደ፥ ጋሊላን እ ቃላ ኦዴዳዋ፥ ታማርሴዳዋነ ሀርጋንቻቱዋ ፓꬄዳዋ ኦዴ። ሄዋፐ ካሊደ የሱስ ጋሊላፐ የሩሳላመ ቤዳዋነ እ ሀ አላምያን ጋምኤዳ ዉርሰꬃ ሳምንታን ሀኔዳ የዋቱዋ ቆንጭሴ። ሄዋንቱካ እ ካቀቶዋ፥ ሀይቄዳዋነ ደንዴዳዋ ኦዲኖ።

\par }{\IP ሀ ምሽራቹዋ ቃላይ የሱሳ፥ ጾሳ ህግያ ብለꬃ እማናዉ ማታይ ደእያዋነ ጾሳ ካዉተꬃባ ኤርስያ ዎልቃማ ታማርስያዋ ኦꬂደ ሺሼዳ። አ ትምርትያፐ ዳርያ ባጋይ፥ ዱማ ዱማ ኦግያን ጊገቴዳ እቼሹ ሳን ሻከቴ።

\par }{\ILI 1. ጾሳ ካዉተꬃን ደአና አሳ ኤሻ፥ ኦሱዋ፥ ማታነ ዉርሰꬃ ካጫ ኦድያ ደርያ ቦላ ትምርትያ (ማቶሳ 5:1—7:28)።

\par }{\ILI 2. ታማነ ላኡ የሱሳ ካልያዋንቱ ምሽራቹዋ ቃላ ታማርሳናዉ ቤዳ ዎደ ኡንቱንቶ እመቴዳ ካለꬁዋ (ማቶሳ 10)።

\par }{\ILI 3. ጾሳ ካዉተꬃባ ታማርስሽን ሺቄዳ ዱማ ዱማ ሌምሳቱዋ (ማቶሳ 13)።

\par }{\ILI 4. የሱሳ ካልያዋንቱባ ብል ኦድያ ትምርትያ (ማቶሳ 18)።

\par }{\ILI 5. ሀእ ዎድያ ዉርሰꬃነ ጾሳ ካዉተꬃ ዩሳ ጼልያዋን እመቴዳ ትምርትያ (ማቶሳ 24-25)።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO የሱስ ክርስቶሳ ጉየ ዘረꬃነ የለታ
{\IOR{1:1—2:23}}

\par }{\IO ጻማቅያ ዮሃንሳ ኦሱዋ
{\IOR{3:1-12}}

\par }{\IO የሱስ ጻማቀቶዋነ ፓጨቶዋ
{\IOR{3:13—4:11}}

\par }{\IO የሱስ ኦሱዋ ጋሊላን ዶሞዋ
{\IOR{4:12—18:35}}

\par }{\IO የሱስ ጋሊላፐ የሩሳላመ ቦዋ
{\IOR{19:1—20:34}}

\par }{\IO የሩሳላመንነ እዝ ዩሹዋን የሱሳ ዉርሰꬃ ሳምንታ
{\IOR{21:1—27:66}}

\par }{\IO ኑ ጎዳ የሱሳ ደንዱዋነ ቆንጨꬃ
{\IOR{28:1-20}}



\par }\ChapOne{1}{\SH የሱስ ክርስቶሳ የለታ ማራ
\par }
{\R (ሉቃሳ 3:23-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሀዌ ዳዊታ ዛርያነ አብራሃመ ዛረ ግዴዳ የሱስ ክርስቶሳ የለታ ኦድያ ማጻፋ።


\par }{\PP \VS{2}አብራሃመ፥ ይሳቃ የሌዳ፤ ይሳቅ፥ ያቆባ የሌዳ፤ ያቆብ፥ ይሁዳነ አ እሻቱዋ የሌዳ።

\VS{3}ይሁዳይ ትእማርፐ ፓሬሳነ ዛራሀ የሌዳ፤ ፓሬሰ፥ ሄጽሮና የሌዳ፤ ሄጽሮነ፥ ራማ የሌዳ።

\VS{4}ራመ አምናዳባ የሌዳ፤ አምናዳበ፥ ናአሶና የሌዳ፤ ናአሶነ፥ ሰልሞና የሌዳ።

\VS{5}ሰልሞነ፥ ራኣቦ ጌተትያ ምሽራትፐ ቦኤዛ የሌዳ፤ ቦኤዝ፥ ኡሩቶ
\XREF{}{{\XO 1:5 }{\XT{ኡሩቶ 4:18-22፤ 1 ኦዱዋ 2:13-15}}} ጌተትያ ምሽራትፐ እዮቤዳ የሌዳ፤ እዮቤደ፥ እሰይ የሌዳ።

\VS{6}እሰይ ካትያ ዳዊታ የሌዳ።

\par }{\PP ካትያ ዳዊተ፥ ኦርያ ማቻትፐ ሶሎሞና የሌዳ።

\VS{7}ሶሎሞነ፥ ሮብኣማ የሌዳ፤ ሮብኣመ፥ አብያ የሌዳ፤ አቢ፥ አሳፋ የሌዳ።

\VS{8}አሳፈ፥ ዮሳፌጻ የሌዳ፤ ዮሳፌጸ፥ እዮራማ የሌዳ፤ እዮራመ፥ ኦዝያና የሌዳ።

\VS{9}ኦዝያነ፥ እዮኣታማ የሌዳ፤ እዮኣታመ፥ አካዛ የሌዳ፤ አካዝ፥ ህዝቂያሳ የሌዳ።

\VS{10}ህዝቂያሰ ምናሳ የሌዳ፤ ምናሰ፥ አሞጻ የሌዳ፤ አሞጸ፥ እዮስያሳ የሌዳ።

\VS{11}እስራኤልያ አሳይ ኦሞደቲደ፥ ባብሎነ ጋድያ ቤዳ ዎደ፥ እዮስያሰ እኮንያናነ
\FTNT{*}{{\FR 1:11 }{\FT{ሄዋ ጉሳይ፥ ዮኣክና ግያዋ፤ ቃይ ፓይዱዋ 12 ደእያዎካ ብለꬃይ እቱዋ።
}}} አ እሻቱዋ የሌዳ።
\XREF{}{{\XO 1:11 }{\XT{2 ካታ. 24:14-15፤ 2 ኦዱዋ 36:10፤ ኤር. 27:20}}}


\par }{\PP \VS{12}ባብሎነ ኦሞዱዋፐ ጉይያን፥ እኮንያናነ ሳላትያላ የሌዳ፤ ሳላትያለ፥ ዘሩባቤላ የሌዳ።

\VS{13}ዘሩባቤል፥ አብዩዳ የሌዳ፤ አብዩደ፥ ኤልያቄማ የሌዳ፤ ኤልያቄም፥ አዞራ የሌዳ።

\VS{14}አዞረ ሳዶቃ የሌዳ፤ ሳዶቀ፥ አኪማ የሌዳ፤ አኪመ ኤልዩዳ የሌዳ።

\VS{15}ኤልዩደ፥ አልኣዛራ የሌዳ፤ አልኣዛረ፥ ማታና የሌዳ፤ ማታነ፥ ያቆባ የሌዳ።

\VS{16}ያቆብ፥ ክርስቶሳ ጌተትያ የሱሳ የሌዳ ማይራሞ ኦቼዳ ዮሴፋ የሌዳ።


\par }{\PP \VS{17}ስም የለታይ ኡባይ አብራሃሞፐ ዳዊታ ጋካናዉ ታማነ ኦይዱ የለታ፤ ዳዊተፐ ዶሚደ፥ አሳይ ባብሎነ ጋድያ ኦሞደቲደ ቤዳ ዎድያ ጋካናዉ ታማነ ኦይዱ የለታ፤ አሳይ ባብሎነ ጋድያ ኦሞደቲደ ቤዳ ዎድያፐ ክርስቶስ
\FTNT{†}{{\FR 1:17 }{\FT{ክርስቶሳ፥ ግያዌ ግሪከ ቃላና ግዶደ፥ መስህ ጉሳይ እብራይስጸ ቃላና ግዲደ ላኡዋ ብለꬃይካ “ኦከቴዳዋ” ጉሳ።
}}} የለቴዳ ዎድያ ጋካናዉ ታማነ ኦይዱ የለታ።


\par }{\SH የሱስ ክርስቶሳ የለታ
\par }
{\R (ሉቃሳ 2:1-7)

\par }{\PP \VS{18}የሱስ ክርስቶሳ የለታይ ሀዋ ማላ፤ አ ዳያ ማይራማ ዮሴፎ ኦሸታ ቃሸታ ኡታዱ። ሄ ዎደ ዮሴፎና ጋከተናን ደኣደ፥ ጌሻ አያናን ሻሃራዱ።

\VS{19}እዞ ጊግስ ዎꬄዳ ዮሴፎ ጽሎ አሳ
\FTNT{‡}{{\FR 1:19 }{\FT{ዮሴፎ ጽሎ አሳ ግያ ቆፋዉ ሄዙ ኦግያን ብለꬃይ እመታና ዳንዳዬ: 1. ጾሳባዉ ኡባዉ ኤኖ ጊደ አዛዘትያ አሳ፤ አማልያ ሎኦ አሳ። 2. ጋራ (ቃረታንቻ)። 3. ሎኡዋ። ሄዋ ጉሳይ፥ ኡባ ካላ ሎኦባ ኦꬅያ አሳ ጉሳ።
}}} ግዴዳ ድራዉ፥ እዞ ካዉሻናዉ ኮይቤና፤ ኢባ ቆንጭሰናን እዞ አጋናዉ ቆፔዳ።

\VS{20}ሽን እ ሄዋ ቆፕሽን፥ ጎዳ ኪታንቻይ አኩሙዋን
\FTNT{§}{{\FR 1:20 }{\FT{አኩሙዋን ጉሳይ፥ ጮካ ጎኤና አኩሙዋ ግደናዳን አይሁዳቱዋ አኩሙዋ ጉሳይ፥ ጾሳይ ልከ ቆንጭያ ኦግያ።
}}} አናና ጋከቲደ፥ “ዳዊተ ናኣ ዮሴፎ፥ ማይራማ ጌሻ አያናን ሻሃሬዳ ድራዉ
\FTNT{*}{{\FR 1:20 }{\FT{ጌሻ አያናን ሻሃሬዳ ድራዉ፥ ጉሳይ እዛ ሀዋ ጋካናሽን የለታናዳን ናግያ ናአይ፥ ጾሳ ጌሻ አያናፐ ዬ ጉሳ።
}}} እዞ አካናዉ ያዮፓ።

\VS{21}እዛ አቱማ ናኣ የላናዉኑ፤ ኔንካ፥ እ አሳ ናጋራፐ አሽያ ድራዉ አ ሱንꬃ የሱሳ ጋደ ጼሳናሳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 1:21 }{\XT{ሉቃሳ 1:31}}}


\par }{\PP \VS{22-23}ቃይ ጎዳይ ናብያ ባጋና፥ “ወዶራታ ሻሃራናዉኑ፤ ናኣካ የላናዉኑ፤ አ ሱንꬃይካ አማኔላ ጌተታናዋ” ያጌዳዌ ፖለታና ማላ፥ ሀዌ ኡባይ ሃኔዳ፤ “አማኔላ” ያግያዌ፥ “ጾሳይ ኑናና ደኤ” ያግያዋ።
\XREF{}{{\XO 1:22-23 }{\XT{ኢሳ. 7:14}}}


\par }{\PP \VS{24}ዮሴፎ ገምእሹዋፐ ቤጎቲደ፥ ጎዳ ኪታንቻይ ባረና አዛዞዋዳን፥ ማይራሞ ባረ ጎለ አፌዳ።

\VS{25}ሽን ናአይ የለታና ጋካናዉ ዮሴፎ እዝኮ ሺቅቤና፤ ቃይ ናኣካ የሱሳ ጊደ ሱንꬄዳ።\XREF{}{{\XO 1:25 }{\XT{ሉቃሳ 2:21}}}




\par }\Chap{2}{\SH ዶላሃ ባጋፐ ዬዳ ጾልንትያ ፓይድያ አሳቱዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}የሱስ ይሁዳ ጋድያን ቤተሌመ ጌተትያ ካታማን ሄሮድሰ ካዉቲደ ደእያ ዎደ የለቴዳ፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ ጾልንትያ ፓይድያ አሳይ
\FTNT{*}{{\FR 2:1 }{\FT{ጾልንትያ ፓይድያ አሳ ጉሳይ፥ ኤረቴዳ ማራ ብለꬃን ኤራንቻ አሳቱዋ ጉሳ።
}}} አዋይፊ ዶልያ ባጋፐ የሩሳላመ ዪደ፥

\VS{2}“አይሁዳ ካትያ ግዳናዉ የለቴዳ ናአይ ሀቃን ደኢ? ኑን አዋይፊ ዶልያ ባጋና ከሴዳ አ ጾልንትያ በኢደ፥ አዉ ጎይናናዉ ዬዶ” ያጊደ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{3}ካትያ ሄሮድሰ፥ ሄዋ ስሲደ ዳጋሜዳ፤ የሩሳላመን ደእያ አሳይ ኡባይካ ዎዛና ባዬድኖ።

\VS{4}ሄሮድሰ ቄሳቱዋ ካፓቱዋ ኡባቱዋነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንታ ጼሲደ፥ “ክርስቶስ ሀቃን የለታንዴሻ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{5-6}ኡንቱንቱ ዛሪደ፥ “ይሁዳ ጋድያን ቤተሌመ ካታማን የለታናዋ። ናቢ፥

\par }{\Q “ ‘ይሁዳ ጋድያን ደእያ ቤተሌመ፥

\par }{\QB ኔን ይሁዳ ጋድያን ደእያ ዎልቃማ ካታማቱዋፐ ላፋካ።

\par }{\Q እስራኤልያ ሞድያዌ ኔፐ ከሳናዋ’

\par }{\MM ጊደ ጻፌዳ” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 2:5-6 }{\XT{ሚክ. 5:2}}}


\par }{\PP \VS{7}ሄዋፐ ካላ፥ ሄሮድሰ አዋይፊ ዶልያ ባጋፐ ዬዳ አሳቱዋ ጌማን ጼሲደ፥ ጾልንቲ ኡንቱንቶ ቤቴዳ ዎድያ ኡንቱንቱፐ ጌሺደ ኤሬዳ።

\VS{8}ያቲደ ቤተሌመ ኡንቱንታ የዲደ፥ “ቢደ ናኣ ሎይꬅ ኮይተ፤ አ ደሜዳ ዎደ ታንካ ባደ አዉ ጎይናናዳን፥ ታናካ ኤርስተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ኡንቱንቱ ካቲ ጌዳዋ ስስ ቢደ ኦግያን አዋይፊ ዶልያ ባጋና ኡንቱንቱ ካሰ በኤዳ ጾልንትያ በኤድኖ፤ ናአይ ደኢያሳ ጋኪደ ኤቃና ጋካናዉ፥ ጾልንቲ ኡንቱንታ ካለꬄዳ።

\VS{10}ኡንቱንቱ ሄ ጾልንትያ በኤዳ ዎደ፥ ዛዋይ ባይና ዳሮ ናሸቻ ናሸቴድኖ።

\VS{11}ጎለ ገሊደ፥ ናአይ ባረ ዳይ ማይራምና ደእያዋ በኤድኖ፤ ጉልባቲደ አዉ ጎይኔድኖ፤ ሄዋፐ ካላ፥ ባረንቱ ሳጽንያ ዶዪደ፥ ዎርቃ፥ እጻናነ ካዋራ
\FTNT{†}{{\FR 2:11 }{\FQ{እጻናነ ካዋራ፦
}}{\FT{እጻናይ፥ ማድያ ꬊልያ ግዲደ፥ ታማን የግያ ዎደ ሳዋናሳ፤ ካዋራይካ ሳዎ ማድያ ꬊልያ ግዲደ ሽቱዋዳን ማዴ።
}}} አዉ እሞታ ሺሼድኖ።


\par }{\PP \VS{12}ኡንቱንቱ ሄሮድሳኮ ስመና ማላ፥ ጾሳይ አኩሙዋን ኡንቱንታ፥ “ህንተና ኤርተ” ጊና ሀራ ኦግያና ባረንቱ ጋደ ስሜድኖ።


\par }{\SH ግብጼ በቱሳ
\par }
{\PP \VS{13}ኡንቱንቱ ቤዳዋፐ ጉይያን፥ ጎዳ ኪታንቻይ አኩሙዋን ዮሴፎ ቤቲደ፥ “ሄሮድሰ ናኣ ዎꬋናዉ ኮይያ ድራዉ፥ ደንዳደ ናኣነ አ ዳዮ አካደ ግብጼ ጋድያ በታ፤ ታን ነዉ ኦዳና ጋካናዉ፥ ያን ደአሻ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14-15}ዮሴፎ ቃማ ደንዲደ፥ ናኣነ አ ዳዮ አኪደ፥ ግብጼ ጋድያ ቤዳ፤ ጎዳይ ናብያ ባጋና፥ “ታን ታ ናኣ ግብጼ ጋድያፐ ጼሳድ” ያጌዳዌ ፖለታና ማላ፥ ሄሮድሰ ሀይቃና ጋካናዉ እ ያን ደኤዳ።
\XREF{}{{\XO 2:14-15 }{\XT{ሆሰ 11:1}}}


\par }{\SH ሄሮድሰ ቄር ናና ዎꬍሴዳ
\par }
{\PP \VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሄሮድሰ አዋይፊ ዶልያ ባጋፐ ዬዳዋንቱ ባረና ጭሜዳዋ ኤሬዳ ዎደ፥ ዳሮ ሀንቀቲደ፥ ጾልንቲ ካሰ ቤቴዳ ዎድያ ኡንቱንቱፐ ስሴዳዋዳን፥ ዎታዳራቱዋ የዲደ፥ ቤተሌመንነ ዩሹዋን ደእያ ላኡ ላይꬃ አቱማ ናናነ ላኡ ላይꬃፐ ጋርሳና ደእያ አቱማ ናና ኡባ ዎꬍሴዳ።


\par }{\PP \VS{17-18}ናብያ ኤርማስ፥

\par }{\Q “ዬኩነ ዝላሳይ ራማ ጌተትያ ካታማን ስሰቴዳ፤

\par }{\QB ራሄላ ባረ ናናዉ ዬካዉ።

\par }{\Q ኡንቱንቱ ሀይቂድጎ ድራዉ፥

\par }{\QB አጋ ጊና፥ አገናን እጻዱ”

\par }{\MM ጊደ ኦዴዳዌ ፖለቴዳ።
\XREF{}{{\XO 2:17-18 }{\XT{ኤር. 31:15}}}


\par }{\SH ግብጼፐ ስማ
\par }
{\PP \VS{19}ሄሮድሰ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ ጎዳ ኪታንቻይ ግብጼን ዮሴፎ አኩሙዋን ቤቲደ

\VS{20}አ፥ “ደንዳ፤ ናኣነ አ ዳዮ አካደ፥ እስራኤልያ ጋድያ ስማ። ናኣ ዎꬋናዉ ኮይያዋንቱ ሀይቂ ድጌድኖ” ያጌዳ።

\VS{21}ዮሴፎ ደንዲደ፥ ናኣነ አ ዳዮ አኪደ፥ እስራኤልያ ስሜዳ።


\par }{\PP \VS{22}ሽን ዮሴፎ አርከላዎስ ባረ አዉዋ ሄሮድሳ ኦይድያን ይሁዳ ጋድያን ካዉቴዳዋ ስሴዳ ዎደ፥ ያ ባናዉ ያዬዳ፤ ጾሳይ አዉ አኩሙዋን ህንተና ኤርተ ጊና፥ ጋሊላ ጋድያ ቤዳ።

\VS{23}ናባቱ፥ “አሳይ አ፥ ‘ናዝሬትያ አሳ’\FTNT{‡}{{\FR 2:23 }{\FT{ሀዋ ጌዳዌ ኦነንቶ ኤረተና።
}}} ጊደ ጼሳና” ያጌዳዌ ፖለታና ማላ፥ ናዝሬተ ጌተትያ ካታማ ቢደ ደኤዳ።
\XREF{}{{\XO 2:23 }{\XT{ማር. 1:24፤ ሉቃሳ 2:39፤ ዮሃ. 1:45}}}




\par }\Chap{3}{\SH ጻማቅያ ዮሃንስ ቃላ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማር. 1:1-8፤ ሉቃሳ 3:1-18፤ ዮሃ. 1:19-28)

\par }{\PP \VerseOne{1-2}ሄ ዎደ ጻማቅያ ዮሃንስ አሳ፥ “ሳሉዋ ካዉተꬃይ ማታቴዳ ድራዉ፥ ህንተ ናጋራፐ ስምተ” ያጊደ፥ ይሁዳ መላ ቢታን ኦዲደ ዬዳ።
\XREF{}{{\XO 3:1-2 }{\XT{ማቶሳ 4:17፤ ማር. 1:15}}}

\VS{3}አያዉ ጎፐ፥ ናብያ ኢስያሰ፥ ዮሃንሳባ ኦዲደ፥

\par }{\Q “እቱ መላ ቢታን ባረ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥

\par }{\QB ‘ጎዳ ኦግያ ጊግስተ።

\par }{\Q እ ሄመታና ሎሱዋካ

\par }{\QB አዉ ስት ኦꬅተ’ ጌዳ”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 3:3 }{\XT{ኢሳ. 40:3}}}


\par }{\PP \VS{4}ዮሃንሳዉ ጋሉዋ እስክያ ዳደቴዳ ማዩ ደኤ፤ ቃይ ባረ ጼሳን ዳፉዋ ዳንጬዳ፤ እ ምያ ቁማይካ ቦልያነ ባዙዋ ኤሳ።
\XREF{}{{\XO 3:4 }{\XT{1 ካታ. 1:8}}}

\VS{5}አሳይ ሄ ዎደ የሩሳላመፐ፥ ይሁዳ ጋድያ ኡባ ሳፐነ ዮርዳኖሳ ሻፋ ሄራን ደእያ ጋድያ ኡባፐ አኮ ዪኖ።

\VS{6}ባረንቱ ናጋራ ፓጽና፥ ዮርዳኖሳ ሻፋን አሳ ጻማቄዳ።


\par }{\PP \VS{7}ሽን ዮሃንስ ዳሮ ፓርሳዋቱነ
\FTNT{*}{{\FR 3:7 }{\FQA{ፓርሳዋቱዋ፦
}}{\FT{ጉሳይ አይሁዳ አሳቱዋ ካለꬅያ አሳቱዋ ግዶፐ ግዲደ ጌሻ ቃላን ካሰ ኤጫ ጫቁዋ ግዶን ደእያ ቃላ ዎጋ ኡባን አማንያዋንታ።
}}} ሳዱቃዋናቱ
\FTNT{†}{{\FR 3:7 }{\FQA{ሳዱቃዋናቱዋ፦
}}{\FT{ጉሳይ አይሁዳ አሳቱዋ ካለꬅያ አሳቱዋ ግዶፐ ግዲደ ጌሻ ቃላን ካሰ ኤጫ ጫቁዋ ግዶን ደእያ ቃላ ዎጋፐ ሙሴ ጻፌዳ ኮይሮ እቼሹ ማጻፋቱዋ ግዶን ደእያ ዎጋቱዋ ጻላላን አማንያዋንታ።
}}} ጻማቀታናዉ ባረኮ ይያዋንታ በኢደ፥ “ሀ ሾሻቶ፥ ጾሳ ሀንቁ ያና ሀንያዋፐ አታና ማላ፥ ህንተዉ ኦኔ ኦዴዳዌ?

\VS{8}ስም ህንተ፥ ህንተንቱ ናጋራፐ ስሜዳዋ ኤርስያ ኦሱዋ፥ ኦꬅተ።

\VS{9}ህንተ ህንተንቱ ዎዛናን፥ ‘አብራሃመ ኑ አባ’ ጊደ ቆፕያዋ ህንተዉ ማላቶፖ። አያዉ ጎፐ፥ ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ጾሳይ ሀ ሹቻቱዋፐ አብራሃሞ ናና ኦꬅ ደንꬃናዉ ዳንዳዬ።

\VS{10}ቤጽ ምꬃ ጻጱዋን ቃንጻናዉ ጊግ ኡቴዳ፤ ሎኦ አይፍያ አይፈና ምꬃ ኡባይ ቃንጸቲደ፥ ታማን የገታና።


\par }{\PP \VS{11}“ህንተ ህንተንቱ ናጋራፐ ስምያዋ በሳናዉ፥ ታን ህንተና ሃꬃን ጻማቃይ፤ ሽን ታፐ ጉየና ይያዌ፥ ህንተንታ ጌሻ አያናንነ ታማን ጻማቃና።
\FTNT{‡}{{\FR 3:11 }{\FQ{ጌሻ አያናንነ ታማን ጻማቃና፥
}}{\FT{ጉሳይ የሱስ ዪደ አሳ ጋርሳ አያና አሳተꬃ ላምያዋ ታማርስያዋ።
}}} እ ታፐ ዳሮ ምኔ፤ አ ጫማ ቶካናዉካ ታን በስያ አሳ ግድከ።

\VS{12}አ ኩሽያን ካꬃ ሰጽያ ላይዳይ ደኤ። ኡዱማን ደእያ ካꬃ ሎይꬅ ጌሼ፤ ባረ ዛርጋ ድይያን ቆላና፤ ሽን ዳላ ቶኤና ታማን ጉዳና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጻማቀቴዳ
\par }
{\R (ማር. 1:9-11፤ ሉቃሳ 3:21-22)

\par }{\PP \VS{13}የሱስ ሄ ዎደ ዮሃንሳን ጻማቀታናዉ፥ ጋሊላፐ ዮርዳኖሳ ጌተትያ ሻፋ አኮ ቤዳ።

\VS{14}ሽን ዮሃንስ፥ “ታን ኔናን ጻማቀታናዉ በስያ ዎደ፥ ኔን ታኮ ያይ?” ያጊደ፥ አ ድጋናዉ ኮዬዳ።


\par }{\PP \VS{15}ሽን የሱስ ዛሪደ አ፥ “ኑን ጽሎተꬃ ኦሱዋ ኡባ ሀዋዳን ፖላናዉ በስያ ድራዉ፥ ሀእ ታዉ ኤኖ ጋ” ያጌዳ። ዮሃንስካ አዉ ኤኖ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}የሱስ ጻማቀቶዋፐ ጉይያን፥ ኤለካ ሃꬃፐ ከሴዳ፤ ሳሉ ዶየትና፥ ጾሳ አያናይ ሀራጵያዳን ሳሉዋፐ ዎꬊደ ባረ ቦላ ይያ ዎደ በኤዳ፤

\VS{17}ቃይ ሳሉዋፐ፥ “ታን ሲቅያ፥ ታና ናሸችያ፥ ታ ናአይ ሀዋ” ያግያ ቃላይ ዬዳ።
\XREF{}{{\XO 3:17 }{\XT{ዶመꬃ 22:2፤ ማዝ. 2:7፤ ኢሳ. 42:1፤ ማቶሳ 12:18፤ 17:5፤ ማር. 1:11፤ ሉቃሳ 9:35}}}




\par }\Chap{4}{\SH የሱስ ፓጨቴዳ
\par }
{\R (ማር. 1:12-13፤ ሉቃሳ 4:1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ጻላህያን ፓጨታና ማላ፥ ጌሻ አያናይ አሳይ ደኤና ሳኣ የሱሳ አፌዳ።

\VS{2}የሱስ ኦይታሙ ጋላሳነ ኦይታሙ ቃማ ጾሞዋፐ ጉይያን ኮሻቴዳ።

\VS{3}ጻላሂ ዪደ አ፥ “ኔን ጾሳ ናኣ ግዶፐ፥ አነ ሀ ሹቻቱዋ ኡክꬃ ግዳና ማላ ጋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{4}ሽን የሱስ ዛሪደ፥ “ጾሳ ማጻፋን፥ ‘አሳይ ጾሳይ ሃሳይያ ቃላ ኡባን ደአናፐ አትን፥ ኡክꬃ ጻላላን ደኤና’ ያገት ጻፈቴዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 4:4 }{\XT{ዛረ. 8:3}}}


\par }{\PP \VS{5}ሄዋፐ ጉይያን፥ ጻላሂ የሱሳ ጌሻ ካታማ አፍ ጌሻ ጎልያ ጼራን ኤሲደ፥

\VS{6}“ኔን ጾሳ ናኣ ግዶፐ፥ አነ ዱገ ኩንዳ። አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ማጻፋን፥

\par }{\Q “ ‘ጾሳይ ባረ ኪታንቻቱዋ

\par }{\QB ነዉ አዛዛናዋ’

\par }{\QB ቃይ ‘ኡንቱንቱ ነ ገዲ ሹቻን ꬉበተና ማላ፥

\par }{\QB ባረንቱ ኩሽያን ኔና ደንꬃናዋንታ’

\par }{\MM ያገት ጻፈቴዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 4:6 }{\XT{ማዝ. 91:11-12}}}


\par }{\PP \VS{7}የሱስ ዛሪደ አ፥ “ቃይካ ጾሳ ማጻፋን፥ ‘ጎዳ ነ ጾሳ ፓጮፓ’ ያገት ጻፈቴዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 4:7 }{\XT{ዛረ. 6:16}}}


\par }{\PP \VS{8}ቃይ ጻላሂ የሱሳ እት ዳሮ ዎልቃማ ደርያ ጼራ ከሲደ፥ ሀ አላምያን ደእያ ካዉተꬃ ኡባነ ኡንቱንቱ ቦንቹዋ

\VS{9}በሲደ አ፥ “ኔን ታዉ ጉልባታደ ጎይኖፐ፥ ታን ሀዋ ኡባ ነዉ እማና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሄ ዎደ የሱስ ዛሪደ አ፥ “ላ ሀ ሴጻናዉ ሃካ፤ አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ማጻፋን፥ ‘ጎዳዉ፥ ነ ጾሳዉ ጎይና፤ አ ጻላላ ጎሸታ’ ጌተት ጻፈቴዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 4:10 }{\XT{ዛረ. 6:13}}}


\par }{\PP \VS{11}ሄዋፐ ጉይያን፥ ጻላሂ የሱሳ አግና፥ ኪታንቻቱ ዪደ፥ አዉ ኦꬄድኖ።


\par }{\SH የሱስ ባረ ታማርስያ ኦሱዋ ጋሊላን ዶሜዳ
\par }
{\R (ማር. 1:14-15፤ ሉቃሳ 4:14-15)

\par }{\PP \VS{12}ዮሃንስ ቃሸቴዳዋ የሱስ ስሴዳ ዎደ፥ ጋሊላ ጌተትያ ጋድያ ቤዳ።

\VS{13}ናዝሬተፐ ከሲደ፥ ቅፍርናሆማ ካታማ ቢደ፥ ያን ደኤዳ፤ ቅፍርናሆም ዛብሎናንነ ንፍታሌመ ጋድያን ደእያ ጋሊላ አባ ማታን ደኤ።

\VS{14}ሀዌ ሀኔዳዌ ናብያ ኢስያስ፥


\par }{\Q \VS{15}“ዛብሎነ ጋድያንነ ንፍታሌመ ጋድያን፥

\par }{\QB አባ ኦግያን ዮርዳኖሳ ሻፋፐ ሄፍንꬃ ባጋን፥

\par }{\Q አይሁዳ ግደና አሳይ ደእያ ጋሊላን፥


\par }{\Q \VS{16}ꬉማን ደእያ አሳይ፥

\par }{\QB ዎልቃማ ፖኡዋ በኤዳ።

\par }{\Q ቃይ ሀይቁዋ ኩዋይ ደእያ ጋድያን ኡቴዳዋንቶ

\par }{\QB ፖኡ ከሴዳ”

\par }{\MM ያጌዳዌ ፖለታና ማላሳ።
\XREF{}{{\XO 4:16 }{\XT{ኢሳ. 9:1-2}}}


\par }{\Q \VS{17}ሄ ዎድያፐ ዶሚደ የሱስ፥

\par }{\QB “ህንተ ናጋራ ፓጽተ፤ አያዉ ጎፐ፥

\par }{\QB ሳሉዋ ካዉተꬃይ ማታቴዳ ድራሳ”

\par }{\MM ጊደ ቃላ ኦዱዋ ዶሜዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረና ካልያ ኦይዳቱዋ ጼጌዳ
\par }
{\R (ማር. 1:16-20፤ ሉቃሳ 5:1-11)

\par }{\PP \VS{18}የሱስ ጋሊላ አባ ማታና አꬊደ፥ ላኡ እሻቱ ጰጽሮሳ ጌተትያ ስሞንነ አ እሻ እንድራስ፥ ሞልያ ኦይቂያዋንታ ግዶ ድራዉ፥ ዳባ
\FTNT{*}{{\FR 4:18 }{\FK{ዳባ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ ሞልያ ጲራናዉ ዎይ ኦይቃናዉ ሃꬃን የግያ አማራꬁዋን ማራብያ ግያዋ።
}}} አባን የግያዋንታ በኤዳ።

\VS{19}ኡንቱንታ፥ “ታና ካልተ፤ ታን ህንተና ሞልያ ኦይቂያዋዳን አሳ ታኮ አህያ ኦግያ ታማርሳና” ያጌዳ።

\VS{20}ኡንቱንቱ ኤለካ ባረንቱ ዳባ አጊደ፥ የሱሳ ካሌድኖ።


\par }{\PP \VS{21}የሱስ ሄዋፐ ስንꬃኮ ቢደ፥ ሀራ ላኡ እሻቱዋ፥ ዛብድዮሳ ናና ያቆባነ አ እሻ ዮሃንሳ በኤዳ፤ ኡንቱንቱ ባረንቱ አዉዋ ዛብድዮሳና ሃꬃ ቦላን ብያ ዎንግርያ ግዶን ባረንቱ ዳባ ጊግስያዋንታ በኢደ፥ ጼሴዳ።

\VS{22}ኡንቱንቱ ኤለካ ሃꬃን ብያ ዎንግርያነ ባረንቱ አዉዋ አጊደ፥ የሱሳ ካሌድኖ።


\par }{\SH የሱስ ጮራ አሳ ታማርሴዳነ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ሉቃሳ 6:17-19)

\par }{\PP \VS{23}የሱስ አይሁዳ ዎሳ ጎለቱዋን ታማርሲደ፥ ካዉተꬃ ምሽራቹዋ ቃላ ኦዲድነ ቃይ ሀርግያ ኡባፐነ ሳኩዋ ኡባፐ አሳ ፓꬂደ፥ ጋሊላ ጋድያ ኡባን ዩዬዳ።

\VS{24}አ ዋሪ ሶርያ ጋድያ ኡባ ጋኬዳ፤ ዱማ ዱማ ሀርግያን ኦይቀቲደ ሀርጌዳ አሳ ኡባ፥ ጻላሀቱዋን ኦይቀቴዳዋንታ፥ ዪጩዋ ሳኩ ደእያዋንታ፥ ቃይ ጉንዴዳዋንታ አሳይ የሱሳኮ አሄዳ፤ እ ኡንቱንታ ፓꬄዳ።

\VS{25}ጮራ አሳይ ጋሊላፐ፥ ታሙ ካታማቱዋፐ፥ የሩሳላመፐ፥ ይሁዳፐነ ዮርዳኖሳፐ ሄፍንꬃን ደእያ ጋድያፐ የሱሳ ካሌድኖ።




\par }\Chap{5}{\SH የሱስ ደርያ ቦላን ግዲደ ታማርሴዳ ትምርትያ
\par }
{\R (5:1—7:29)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ጮራ አሳ በኢደ፥ ፑደ ደርያ ከሲደ ኡቴዳ። አ ካልያዋንቱ አኮ ሺቄድኖ።

\VS{2}ኡንቱንታ ሀዋዳን ያግ ታማርሱዋ ዶሜዳ።


\par }{\SH ቱሙ አንጁዋ አክያ አሳቱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 6:20-23)

\par }{\Q \VS{3}“ባረንቱ አያና ደኡዋን፥

\par }{\QB ህዬሳ ግዴዳዋ ኤርያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃይ ኡንቱንቱሳ።


\par }{\Q \VS{4}ካዮትያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ኡንቱንታ ምንሳና።
\XREF{}{{\XO 5:4 }{\XT{ኢሳ. 61:2}}}


\par }{\Q \VS{5}አሽከ ግዴዳዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥

\par }{\QB ኡንቱንቱ ሳኣ ላታና።
\XREF{}{{\XO 5:5 }{\XT{ማዝ. 37:11}}}


\par }{\Q \VS{6}ጽሎተꬃ ኮሻትያዋንቱነ ሳመትያዋንቱ፥
\FTNT{*}{{\FR 5:6 }{\FT{ሀዋ ብለꬃይ ጾሳዉ ኤኖ ግያዋንታ ዎይ ሎኦባ ዎይ ቱሞባ ኦꬅያዋንታ ጉሳ።
}}}

\par }{\QB አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ኡንቱንታ ካልሳና።


\par }{\Q \VS{7}ማርያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥

\par }{\Q ጾሳይ ኡንቱንታ ማራና።


\par }{\Q \VS{8}ዎዛና ጌሻቱ አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥

\par }{\QB ኡንቱንቱ ጾሳ በአና።


\par }{\Q \VS{9}አሳ ስገꬅያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ኡንቱንታ፥

\par }{\QB ባረ ናና ጊደ ጼሳና።


\par }{\Q \VS{10}ጽሎተꬃ ድራዉ፥

\par }{\QB የደርሰትያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃይ ኡንቱንቱሳ።
\FTNT{†}{{\FR 5:10 }{\FK{ሳሉዋ ካዉተꬃይ ኡንቱንቱሳ፦
}}{\FT{ጉሳይ ሄ አሳቱ ሳሉዋ ካዉተꬃ ላታናዉ ዳንዳይያዋንታ ግድያዋ በሴ።
}}}


\par }{\PP \VS{11}“ህንተ ታና ካልያ ድራዉ፥ አሳይ ህንተና ቦርያ ዎደነ ዋይስያ ዎደ፥ ቃይ ህንተ ቦላ ኢታባ ኡባ ዎርዱዋን ሃሳይያ ዎደ፥ ህንተ አንጀቴዳዋንታ።

\VS{12}ህንተዉ ሳሉዋን ዎልቃማ ዎይታይ ደእያ ድራዉ፥ ናሸትተ፤ ሀሹ ጊተ፤ አያዉ ጎፐ፥ አሳይ ህንተፐ ካሰ ደኤዳ ናባቱዋ ሄዋዳን የደርሴድኖ።


\par }{\SH ማጽንያነ ፖኡዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማር. 9:50፤ ሉቃሳ 14:34-35)

\par }{\PP \VS{13}“አሳ ኡባዉ ህንተ ማጽነ ማላ፤ ሽን ማጽኒ ማልአና ꬋዮፐ፥ ዛሪደ አ ዎት ማልኤꬃኔ? ካረ ኦልና፥ አሳይ አ የꬍ ሀመታናፐ አትን፥ ስንꬃዉ አይነ ማደና።


\par }{\PP \VS{14}“ሀ አላመዉ ህንተ ፖኦ፤ ደርያ ሁጲያን ኬጸቴዳ ካታማይ ጌማና ዳንዳየና።

\VS{15}ጾምፕያ ጾምፒደ፥ ሶይን ደእያ አሳ ኡባዉ ፖአና ማላ፥ ꬎቂያ ሳን ዎꬄፐ አትን፥ ካምያ ሚሻ ግዶን ቁምእ ዎꬅያ አሳይ ኦንነ ባዋ።

\VS{16}ሄዋዳንካ፥ አሳይ ህንተ ኦꬅያ ሎኦ ኦሱዋ በኢደ፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተ አዉዋ ቦንቻና ማላ፥ ህንተ ፖኡ አሳ ስንꬃን ፖኦ።


\par }{\SH ሙሴ ህግያባ
\par }
{\PP \VS{17}“ታን ሙሴ ህግያነ ናባቱ ታማርስያዋ
\FTNT{‡}{{\FR 5:17 }{\FQ{ሙሴ ህግያነ ናባቱ ታማርስያዋ፦
}}{\FT{ጉሳይ አይሁድያ ጌሻ ማጻፋ፤ ሄዌኔካ ኤጫ ጫቁዋ።
}}} ꬋይሳናዉ ዬዳዋ ህንተዉ ማላቶፖ፤ ታን ፖላናዉ ዬዳዋፐ አትን፥ ꬋይሳናዉ ያበይከ።

\VS{18}አያዉ ጎፐ፥ ታን ህንተዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሳሉነ ሳአይ አꬋና ጋካናዉ፥ ቃይ ኡባባይካ ፖለታና ጋካናዉ፥
\FTNT{§}{{\FR 5:18 }{\FK{ኡባባይካ ፖለታና ጋካናዉ፦
}}{\FT{ጉሳይ ቃላይ ታማርስያ ኡባይ ቱማተꬃን ቆንጫና ጋካናዉ።
}}} ህግያፐ እት ጫቻይካ ዎይ ቄር ፕዶሊካ አና።

\VS{19}ሄዋ ድራዉ፥ ሀ አዛዙዋ ኡባፐ ጉጽያ እት አዛዙዋ መንꬅያ ኡራይ ኦንነ፥ ቃይ ሀራቱካ ባረዋዳን ሀናናዳን ታማርስያ ኡራይ ኦንነ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃን ኡባፐ ጉꬃ ግዳና፤ ሽን አዛዙዋ ኦꬅያዌነ ሀራንቱካ ኦꬃናዳን ታማርስያዌ ኦንነ ሳሉዋ ካዉተꬃን ꬎቃ ግዳና።

\VS{20}አያዉ ጎፐ፥ ህንተ ጽሎተꬃይ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱ ጽሎተꬃፐነ ፓርሳዋቱዋ ጽሎተꬃፐ ዳራና ꬋዮፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃ ህንተ ሙለ ገለናዋ ታን ኦዳይ።


\par }{\PP \VS{21}“በን አሳዉ፥ ‘አሳ ዎꬎፓ፤ አሳ ዎꬌዳ ኦንነ ፕርደታና’ ጌዳዋ ስሴድታ።
\XREF{}{{\XO 5:21 }{\XT{ከሳ 20:13፤ ዛረ. 5:17}}}

\VS{22}ሽን ታን ህንተዉ ኦዳይ፤ ባረ እሻ ሀንቀትያ ኡባይ ፕርደታና፤ ባረ እሻ ቦርያ ኡባይ ሻንጉዋ ፕርዳዉ ሺቃና፤ ቃይ ባረ እሻ፥ ‘ꬉሎዌ’ ግያ ኡባይ ጋናምያ ታማ ፕርዳዉ ሺቃና።

\VS{23}ሄዋ ድራዉ፥ ኔን ያርሽያሳን ያርሽሽን፥ ነ እሻ ናቄዳባይ ነዉ ሄዋን ሀሳየቶፐ፥

\VS{24}ነ ያርሹዋ ሄዋን አጋደ ባ፤ ካሰታደ ነ እሻና ስገታ ድጋ፤ ሄዋፐ ካላ ያደ፥ ነ ያርሹዋ ያርሻ።


\par }{\PP \VS{25}“ኔና ሞትያዋና ዎዲ ደእሽን ኤለ አናና ስገታ ድጋ፤ ሄዌ ꬋዮፐ፥ እ ኔና ዳና ስንꬃ አꬃና፤ ቃይ ዳናይ ኔና ፖልሰዉ አꬅ እምና፥ ፖልሲ ኔና ቃሾ ጎለን የጋና።

\VS{26}ታን ነዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ኔን እት ሳንትሚ አተናን፥ ነ ማጋጩዋ ዉርሳደ ጭጋና ጋካናዉ፥ ሙለካ ቃሾ ጎለፐ ከሳካ።


\par }{\SH ዎሹማባዉ እመቶ ትምርትያ
\par }
{\PP \VS{27}“ ‘ዎሹሞፓ’ ጌዳዋ ስሴድታ።
\XREF{}{{\XO 5:27 }{\XT{ከሳ 20:14፤ ዛረ. 5:18}}}

\VS{28}ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ‘ማጫዉኖ ጼሊደ አሞትያ ኡባይ፥ ባረ ዎዛና ግዶን ሄ ዎደ ኢናና ዎሹሜዳ።’

\VS{29}ነ ኡሸቻ አይፊ ኔና ናጋራ ኦስሶፐ፥ ኔፐ ዎጫደ ኦላ አጋ፤ አያዉ ጎፐ፥ ነ ቦላይ ሙለካ ጋናምያ ታማን ኦለትያዋፐ፥ አፐ እቱ ፓጭንቶ ነዉ ሎአ።
\XREF{}{{\XO 5:29 }{\XT{ማቶሳ 18:9፤ ማር. 9:47}}}

\VS{30}ቃይ ነ ኡሸቻ ኩሺ ኔና ናጋራ ኦስሶፐ፥ ኔፐ ቃንጻደ ኦላ አጋ፤ አያዉ ጎፐ፥ ነ ቦላይ ሙለካ ጋናምያ ታማን ኦለትያዋፐ፥ አፐ እቱ ፓጭንቶ ነዉ ሎአ።


\par }{\SH ማችያ የደናዳን እመቶ ትምርትያ
\par }
{\R (ማቶሳ 19:9፤ ማር. 10:11-12፤ ሉቃሳ 16:18)

\par }{\PP \VS{31}“ ‘ቃይ ባረ ማቻቶ የድያ ኦንነ እዞ የድያ ፓራማ እሞ’ ጌተቴዳ።
\XREF{}{{\XO 5:31 }{\XT{ዛረ. 24:1-4፤ ማቶሳ 19:7፤ ማር. 10:4}}}

\VS{32}ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ‘ባረ ማቻታ ዎሹመናን ደእሽን የድያ ኦንነ እዞ ዎሹማ ከሴ፤ ቃይ አስናይ የዴዳ ምሽራቶ አክያዌ ኦንነ ዎሹሜ።’\XREF{}{{\XO 5:32 }{\XT{ማቶሳ 19:9፤ ማር. 10:11-12፤ ሉቃሳ 16:18፤ 1 ቆሮ. 7:10-11}}}


\par }{\SH ጫቀናዳን እመቶ ትምርትያ
\par }
{\PP \VS{33}“ቃይ በን አሳዉ፥ ‘ዎርዱዋን ጫቆፓ፤ ሽን ነ ጎዳዉ ጫቄዳዋ ፖላ’ ጌዳዋ ስሴድታ።
\XREF{}{{\XO 5:33 }{\XT{ዎጋ 19:12፤ ፓይ. 30:2፤ ዛረ. 23:21}}}

\VS{34}ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ‘ኡባካ ጫቆፕተ’፤ ሳሉ ጾሳ ካዉተꬃ ኦይድያ ግድያ ድራዉ፥ ‘ሳሉዋን ጫቆፕተ’

\VS{35}ቃይ ሳአይ አ ገዲ የꬍያ ሳ ግድያ ድራዉ፥ ‘ሳኣን ጫቆፕተ’፤ ቃይካ፥ የሩሳላመ ዎልቃማ ካትያ ካታማ ግድያ ድራዉ፥ ‘የሩሳላመንካ ጫቆፕተ’\XREF{}{{\XO 5:35 }{\XT{ኢሳ. 66:1፤ ማዝ. 48:2}}}

\VS{36}ኔን እት ብናናካ ቦꬃ ዎይ ካረꬃ ከሳናዉ ዳንዳየና ድራዉ፥ ‘ነ ሁጲያንካ ጫቆፓ።’

\VS{37}ሽን ህንተ፥ ‘ኤ’ ዎይ፥ ‘ግደና’ ጊተ፤ ሀዋንቱፐ ሀራይ ሴጻናፐ ዬ።


\par }{\SH ኢታ ኢታን ዛረናዳን እመቶ ትምርትያ
\par }
{\R (ሉቃሳ 6:29-30)

\par }{\PP \VS{38}“ ‘አይፍያ ድራዉ አይፍያ፤ አቻ ድራዉ አቻ’ ጌዳዋ ስሴድታ።
\XREF{}{{\XO 5:38 }{\XT{ከሳ 21:24፤ ዎጋ 24:20፤ ዛረ. 19:21}}}

\VS{39}ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ‘ህንተዉ ኢታባ ኦꬅያ ኡራዉ ኢታን ዛሮፕተ፤ ኦንነ ነ ኡሸቻ ባጋ ሻይያ ባቆፐ፥ ነ ሀድርሳ ባጋ ሻይያካ አ በሳ፤

\VS{40}ነ ሻምጭያ አካናዉ እት ኡራይ ኔና ሞቶፐ፥ ሄ ኡራዉ ነ ኮትያካ ጉጃ እማ።

\VS{41}ኦንነ ኔና እት ሳትያ ኦግያ ባረናና ባናዳን ዎልቃንꬆፐ፥ አናና ላኡ ሳትያ ኦግያ ባ።

\VS{42}ኔና ዎስያ ኡራዉ እማ፤ ቃይ ኔፐ ታልአና ኮይያ ኡራዉካ ድጎፓ።’


\par }{\SH ሞርክያ ሲቃና ማላ እመቶ ትምርትያ
\par }
{\R (ሉቃሳ 6:27-36)

\par }{\PP \VS{43}“ ‘ነ ላገꬃቱዋ ሲቃ፤ ነ ሞርክያ ሞርካ’ ጌዳዋ ስሴድታ።
\XREF{}{{\XO 5:43 }{\XT{ከሳ 19:18}}}

\VS{44-45}ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ሳሉዋን ደእያ ህንተ አዎ ናና ግዳና ማላ፥ ህንተ ሞርከቱዋ ሲቅተ፤ ህንተና ሸቂያዋንታ አንጅተ፤ ህንተና እጽያዋንቶ ሎኦባ ኦꬅተ፤ ህንተና የደርስያዋንቶ፥ ጾሳ ዎስተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኢታ አሳዉካ ሎኦ አሳዉካ ጾሳይ ባረ አዋ አዋጽሴ፤ ቃይ ጽላቶካ ናጋራንቻቶካ ባረ እራ ቡክሴ።

\VS{46}ህንተ ህንተና ሲቅያዋንቱ ጻላላ ሲቆፐ፥ ህንተዉ አይ ዎይታይ ደኢ? ሀራይ አቶ፥ ናጋራንቻቱካ ሄዋዳን ኦꬂኖ።

\VS{47}ህንተ ህንተንቱ እሻቱዋ ጻላላ ሳሮቶፐ፥ ሀራቱ ኦꬅያዋፐ አꬍያባ አያ ኦꬄድቴ? ሀራይ አቶ፥ አይሁደ ግደና አሳይካ ሄዋዳን ኦꬄ።

\VS{48}ሄዋ ድራዉ፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተ አዉ ፖሎ ግዶዋዳን፥ ህንተካ ፖሎ ግድተ።
\XREF{}{{\XO 5:48 }{\XT{ከሳ 19:2፤ ዛረ. 18:13}}}




\par }\Chap{6}{\SH ህዬሳዉ እምያ ማራ ታማርሱዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“ህንተ ሎኦ ኦሱዋ አሳ በሳናዉ አሳ ስንꬃን ኦና ማላ ናገትተ፤ ሄዌ ꬋዮፐ፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተ አዉ ህንተዉ ጋትያ እመና።


\par }{\PP \VS{2}“ሄዋ ድራዉ፥ ህንተ አዉደነ ህዬሳዉ እምያ ዎደ፥ ሎአ ማላትያ ኢታቱ ባረንታ ቦንችሳናዉ፥ አይሁዳ ዎሳ ጎለንነ ኦግያን ሀራን በኤታናዉ ኦꬅያዋዳን ኦꬆፕተ፤ ታን ህንተዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ኡንቱንቱ ባረንቱ ጋትያ አክ ድጌድኖ።

\VS{3-4}ሽን ኔን ህዬሳዉ እምያ ዎደ፥ ጌማን እማናዳን፥ ነ ኡሸቻ ኩሺ ኦꬅያዋ ሀድርሳ ኩሺ ኤሮፖ።
\FTNT{*}{{\FR 6:3-4 }{\FQA{ኡሸቻ ኩሺ ኦꬄዳዋ ሀድርሳ ኩሺካ ኤሮፖ፥
}}{\FT{ጉሳይ ጾሳፐ አትን፥ ኦንነ ኤሮፖ ጉሳ።
}}} ጌማን ኦꬄዳዋ በእያ ነ አቡ፥ ነ ሎኦ ኦሱዋ ጋትያ ዛራናዋ።


\par }{\SH ዎሳባ
\par }
{\R (ሉቃሳ 11:2-4)

\par }{\PP \VS{5}“ጾሳ ዎሲደ፥ ሎአ ማላትያ ኢታቱዋዳን ሀኖፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ባረንታ አሳይ በአና ማላ፥ አይሁዳ ዎሳ ጎለንነ ኦግያ ዶናን ኤቂደ፥ ጾሳ ዎስያዋ ዶሲኖ፤ ታን ህንተዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ኡንቱንቱ ባረንቱ ጋትያ ኡባካ አኬድኖ።

\VS{6}ሽን ኔን ጾሳ ዎስያ ዎደ፥ ነ ጎለ ገላ፤ እፍꬃ ቃቻደ፥ ቤተና ነ አዉዋ ዎሳ፤ ጌማን ኦሰቶዋ በእያ ነ አቡ ነዉ እማናዋ።


\par }{\PP \VS{7}“ጾሳ ህንተ ዎስያ ዎደ፥ ጾሳ አማነና አሳዳን፥ ጮ መላ ዛረꬁዋ ዳርሶፕተ፤ ኡንቱንቱ ሃሳያ ዳሩዋን ስሰቴ ጊደ ቆፒኖ።

\VS{8}ሄዋ ድራዉ፥ ሄ አሳዳን ሀኖፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ህንተ አቡ ህንተና ኮሽያዋ ህንተንቱ ዎሳናፐ ካሰቲደ ኤሬ።


\par }{\PP \VS{9}“ስም ህንተንቱ ሀዋ ማላ ዎሳ ዎስተ፤

\par }{\Q “ ‘ሳሉዋን ደእያ ኑ አቦ፥

\par }{\QB ነ ጌሻ ሱንꬃይ አንጀቶ።


\par }{\Q \VS{10}ነ ካዉተꬃይ ዮ፤

\par }{\QB ነ ሸኒ ሳሉዋን ሀኔዳዋዳን፥

\par }{\QB ሳንካ ሀኖ።


\par }{\Q \VS{11}ጋላሳን ጋላሳን ኮሽያ ቁማ

\par }{\QB ኑዉ ሀቼ እማ።


\par }{\Q \VS{12}ኑን ኑና ናቆዋንቶ

\par }{\QB አቶ ያግያዋዳን፥

\par }{\QB ኔንካ ኑ ናቁዋ አቶ ጋ።


\par }{\Q \VS{13}ኑና ኢታባፐ አሻፐ አትን፥

\par }{\QB ፓጭያን ገልሶፓ።

\par }{\Q ካዉተꬃይ፥ ዎልቃይነ ቦንቹ

\par }{\QB መꬍናዉካ ኔሳ።

\par }{\MM አመንእ።’


\par }{\PP \VS{14}“ህንተንቱ ህንተና ናቄዳ ሀራ አሳ ናቁዋ አቶ ጎፐ፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተንቱ አዉካ ህንተዉ አቶ ጋና።


\par }{\PP \VS{15}“ሽን ህንተንቱ ህንተና ናቄዳ ሀራ አሳ ናቁዋ አቶ ጋና ꬋዮፐ፥ ህንተንቱ አዉካ ህንተ ናቁዋ አቶ ጌና።
\XREF{}{{\XO 6:15 }{\XT{ማር. 11:25-26}}}


\par }{\SH ጾማባ
\par }
{\PP \VS{16}“ቃይ ህንተንቱ ጾምያ ዎደ፥ ሎአ ማላትያ ኢታቱዋዳን፥ ካዮትያዋ ማላቶፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ጾምያዋ አሳይ በአና ማላ፥ ባረንቱ ሶምእያ ቡላልሲኖ፤ ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ኡንቱንቱ ባረንቱ ጋትያ አኬድኖ።


\par }{\PP \VS{17-18}“ሽን ህንተንቱ ጾምያ ዎደ፥ ህንተንቱ አቡ ህንተ ጾምያዋ ኤሮፐ አትን፥ አሳይ ኤረና ማላ፥ ህንተ ሶምእያ ሜጨትተ፤ ህንተ ሁጲያካ ኦከትተ፤ ያቶፐ፥ ቤተና ህንተ አዉ ህንተንቱ ኦꬅያዋ ጌማን በኢደ፥ ህንተ ጋትያ እማናዋ።


\par }{\SH ሳሉዋን ደእያ ሚሻባ
\par }
{\R (ሉቃሳ 12:33-34)

\par }{\PP \VS{19}“ሚሻ ብልአይ ምያሳንነ ብራታይ ሽኢደ ባይዝያሳን፥ ካይሱካ ቦኪደ ዉኢያሳን፥ ሀ ሳኣን ህንተንቱ ሁጲያዉ ዳጋዮፕተ።
\XREF{}{{\XO 6:19 }{\XT{ኢያሳ 5:2-3}}}

\VS{20}ሽን ብልአይ ሜናሳንነ ሽኤና ሳን፥ ካይሱካ ቦኪደ ዉኤና ሳን ህንተንቱ ሁጲያዉ ሳሉዋን ሚሻ ዳጋይተ።

\VS{21}አያዉ ጎፐ፥ ነ ዎዛናይ ነ ሚሻይ ደእያ ሳን ደአና።


\par }{\SH ቦላ ፖኡዋባ
\par }
{\R (ሉቃሳ 11:34-36)

\par }{\PP \VS{22}“ቦላ ፖኡ አይፍያ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ነ አይፊ ፓጻ ግዶፐ፥ ነ ቦላ ኡባይ ፖኦ ግዳና።

\VS{23}ሽን ነ አይፊ ፓጻ ግዳና ꬋዮፐ፥ ነ ቦላ ኡባይ ꬉማና፤ ስም ኔናን ደእያ ፖኡ ꬉሞፐ፥ ꬉማይ አይ ኬና ዳራኔ!


\par }{\SH ደኦ ህርጋናዉ በሰና
\par }
{\R (ሉቃሳ 16:13፤ 12:22-31)

\par }{\PP \VS{24}“ላኡ ጎዳቶ ሞደታናዉ ዳንዳይያዌ ኦንነ ባዋ፤ አያዉ ጎፐ፥ እቱዋ እጺደ፥ የኩዋ ሲቄ፤ ዎይ እቱዋ ቦንቺደ፥ የኩዋ ካꬌ፤ እት አሳይ ጾሳዉነ ሻሎ ሞደታናዉ ዳንዳየና።


\par }{\PP \VS{25}“ሄዋ ድራዉ፥ ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ህንተ ደኦ ማናባዉነ ኡሻናባዉ፥ ዎይ ህንተ ቦላዉ ማያናባዉ ህርጎፕተ፤ ሸምፑ ቁማፐ አኔ? ቃይ ቦላይ ማዩዋፐ አኔ?

\VS{26}ፓልያ ካፋቱዋ ጼልተ፤ ኡንቱንቱ ዘርክኖ፤ ጫክክኖ፤ ድይያንካ ቆልክኖ፤ ሽን ሳሉዋን ደእያ ህንተንቱ አዉ ኡንቱንታ ምዜ፤ ህንተንቱ ኡንቱንቱፐ ሎይꬅ ዳርክቴ?

\VS{27}ህንተንቱ ግዶን ዳርስ ህርጊደ፥ ባረ ጌሳ ቦላ እት ዋꬋ ጉጃናዉ ዳንዳይያዌ ኦኔ?


\par }{\PP \VS{28}“አያዉ ማዮ ህርጊቴ? ደምባን ደእያ ጪሻቱ ዎት ድጪኖንቶ፥ አኬክ ጼልተ፤ ኡንቱንቱ ዳቡርክኖ ዎይ ፑቱዋ ሱቂክኖ።
\XREF{}{{\XO 6:28 }{\XT{1 ካታ. 10:4-7፤ 2 ኦዱዋ 9:3-6}}}

\VS{29}ሽን ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ሀራይ አቶ፥ ሶሎሞነ ሄዋ ኬና ቦንቼቴዳዋ ግዲደ፥ ሄ ጪሻቱዋፐ እቱዋ ማላካ ማይቤና።

\VS{30}ሽን ላፋ አማኑ ደእያዋንቶ፥ ጾሳይ፥ ሀቼ ደኢደ፥ ዎንት ታማን ኤጽያ ደምባ ማታ ማይዝያዌ፥ ህንተና ኡንቱዋፐ አꬂደ ዎት ማይዘኔ?

\VS{31}ስም፥ ‘ኑን አያ ማኔ? ዎይ አያ ኡሻኔ? ዎይ አያ ማያኔ?’ ያጊደ ህርጎፕተ።

\VS{32}አያዉ ጎፐ፥ ሄ ኡባባ ጾሳ አማነናዋንቱ ዳርሲደ ኮዪኖ፤ ሄ ኡባይ ህንተና ኮሽያዋ ሳሉዋን ደእያ ህንተንቱ አዉ ኤሬ።

\VS{33}ሽን ካሰቲደ፥ ጾሳ ካዉተꬃነ አ ጽሎተꬃ ኮይተ፤ እ ህንተንቶ ሄ ኡባባ እማና።

\VS{34}ሄዋ ድራዉ፥ ዎንትባዉ ህርጎፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ዎንት ጋላሳይ ባረዉ ህርጋና፤ ጋላሳ ኡባዉካ አ ሁጰዉ ግድያ ዋዪ ደኤ።




\par }\Chap{7}{\SH ሀራ አሳ ቦላ ፕርዳናዉ ኮሸና
\par }
{\R (ሉቃሳ 6:37-42)

\par }{\PP \VerseOne{1}“ጾሳይ ህንተንቱ ቦላ ፕርደና ማላ፥ ህንተካ ሀራቱዋ ቦላ ፕርዶፕተ።

\VS{2}አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ ሀራቱዋ ቦላ ፕርድያዋዳን፥ ጾሳይ ህንተንቱ ቦላ ፕርዳና፤ ቃይ ህንተንቱ ሀራቶ እማናዉ ማክያባን እ ህንተዉ ማካና።

\VS{3}ነ አይፍያን ደእያ ቱሳ በአካ፤ ሽን ነ እሻ አይፍያን ደእያ ሱላ አያዉ ጼላይ?

\VS{4}ዎይ ነ አይፍያን ቱሳይ ደእሽን፥ ኔን ነ እሻ፥ ‘ታን ነ አይፍያፐ ሱላ ከሶ’ ዋናደ ጋናዉ ዳንዳያይ?

\VS{5}ላ ሀ ሎኡዋ ማላትያ ኢታዉ! ካሰታደ ነ አይፍያፐ ቱሳ ከሳ ድጋ፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ ነ እሻ አይፍያፐ ሱላ ከሳናዉ ጌሻደ ጼላናዉ ዳንዳያ።


\par }{\PP \VS{6}“ጌሻባ ካናቶ እሞፕተ፤ ኡንቱንቱ ጉየ ስሚደ፥ ህንተና ሳአና። ቃይ እንቁዋ ጌተትያ ህንተንቱ አልኦ ሹቻ ጉዱንꬃቱዋ ስንꬃን ኦሎፕተ፤ ኡንቱንቱ ባረንቱ ገድያን የꬋና።


\par }{\SH ዎስተ፥ ኮይተ፥ ካርያኮ ዪደ ጼስተ
\par }
{\R (ሉቃሳ 11:9-13)

\par }{\PP \VS{7}“ዎስተ፤ ህንተ አካና። ኮይተ፤ ህንተ ደማና። ካርያኮ ዪደ ጼስተ፤ ህንተዉ ፐንጊ ዶየታና።

\VS{8}አያዉ ጎፐ፥ ዎስያ ኡባይ አካና፤ ኮይያ ኡራይ ደማና፤ ቃይ ካርያኮ ዪደ ጼስያ ኡራዉ ፐንጊ ዶየታና።

\VS{9}ዎይ ህንተንቱ ግዶን ባረ ናአይ፥ ‘ኡክꬃ እማ’ ጎፐ፥ ሹቻ እምያ አዉ ደኢ?

\VS{10}ቃይ፥ ‘ሞልያ እማ’ ጎፐ፥ አዉ ሾሻ እማናዌ?

\VS{11}ህንተንቱ ኢታ ግዲደ፥ ህንተንቱ ናናቶ ሎኦባ እምያዋ ኤሮፐ፥ ያትና፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተንቱ አዉ ባረና ዎስያዋንቶ ሎኦባ ዎት ዳርስ እመኔ!


\par }{\PP \VS{12}“ሄዋ ድራዉ፥ ሀራ አሳይ ህንተዉ ኦꬃናዉ ኮይያ ኡባባ ህንተካ አሳዉ ኦꬅተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ሙሴ ህግያ ብለꬃይነ ናባቱ ታማርስያዌ ሀዋ።


\par }{\SH ኡንአ ፐንግያባ
\par }
{\R (ሉቃሳ 13:24)

\par }{\PP \VS{13}“ኡንአ ፐንግያና ገልተ። አያዉ ጎፐ፥ ባየꬃዉ አፍያ ፐንጊ አኩዋ፤ ኦጊካ ዎጋ። ሄዋና ገልያ አሳይካ ጮራ።


\par }{\PP \VS{14}“ሽን፥ ደኦ አፍያ ፐንጊ ኡንአ፤ ኦጊካ ጹንꬃ። ቃይ ሄዋ ደምያዋንቱካ ጉꬃ።


\par }{\SH ምꬃይ ባረ አይፍያን ኤረቴ
\par }
{\R (ሉቃሳ 6:43-44)

\par }{\PP \VS{15}“ቦላ ባጋና ዶርሳ ማላቲደ፥ ህንተኮ ይያ ዎርዶ ናባቱዋፐ ናገትተ፤ ሽን ኡንቱንቱ ጋርሳ ባጋና ዋላቱዋ ማላ።

\VS{16}ኡንቱንቱ አይፍያ አይፍያዋን ህንተ ኡንቱንታ ኤራና፤ አጉንꬃይ ዎደንꬃ አይፍያ አይፈና፤ ጎምኦሪካ ኮክያ አይፍያ አይፈና።

\VS{17}ሄዋዳንካ፥ ሎኦ ምꬃ ኡባይ ሎኦ አይፍያ አይፌ፤ ሽን ኢታ ምꬃይ ኢታ አይፍያ አይፌ።

\VS{18}ሎኦ ምꬃይ ኢታ አይፍያ አይፋናዉ ዳንዳየና፤ ቃይ ኢታ ምꬃይካ ሎኦ አይፍያ አይፋናዉ ዳንዳየና።

\VS{19}ሎኦ አይፍያ አይፈና ምꬃ ኡባይ ቃንጸቲደ፥ ታማን የገታና።

\VS{20}ሄዋ ድራዉ፥ ህንተ ኡንቱንቱ አይፍያ አይፍያዋን ኡንቱንታ ኤራንታ።


\par }{\PP \VS{21}“ሳሉዋን ደእያ ታ አቡ ጌዳዋ ኦꬅያ ኡራይ ሳሉዋ ካዉተꬃ ገላናፐ አትን፥ ‘ጎዳዉ፥ ጎዳዉ’ ግያ ኡባይ ገለና።

\VS{22}ፕርዳ ጋላስ ዳሮ አሳይ ታና፥ ‘ጎዳዉ፥ ጎዳዉ፥ ኑን ነ ሱንꬃን ጾሳይ ኪቶዋ ኦድበይኮ? ነ ሱንꬃን ጻላሀቱዋ ከስበይኮ? ቃይ ኑን ጾሳይ ኦꬅያ ማላልስያባ ነ ሱንꬃን ኦꬅበይኮ?’ ያጋናዋንታ።

\VS{23}ታን ሄ ዎደ ኡንቱንታ፥ ‘ታን ህንተና ኡባካ ኤርከ፤ ኢታባ ኦꬅያዋንቱ ህንተ ታ ማታፐ ሃክተ’ ያጋና።
\XREF{}{{\XO 7:23 }{\XT{ማዝ. 6:8}}}


\par }{\SH ላኡ ማላ ጎላቱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 6:47-49)

\par }{\PP \VS{24}“ሄዋ ድራዉ፥ ሀዋ ታ ቃላ ስሲደ ኦꬅያ ኡባይ ምኖ ዛላ ቦላ ባረ ጎልያ ኬጼዳ ዎዛናማ አሳ ማላ።

\VS{25}እራይ ቡኪደ፥ ድኡ ድኤዳ፤ ጫርኩካ ጫርኪደ፥ ሄ ጎልያ ሱጌዳ። ሽን ጎሊ ምኖ ዛላ ቦላ ኬጸቴዳ ድራዉ፥ ኩንድቤና።


\par }{\PP \VS{26}“ሀዋ ታ ቃላ ስሲደ ኦና አሳይ ኡባይ፥ ባረ ጎልያ ሻፍያ ቦላ ኬጼዳ ቦዛ አሳ ማላ።

\VS{27}እራይ ቡኪደ፥ ድኡ ድኤዳ፤ ጫርኩካ ጫርኪደ፥ ሄ ጎልያ ሱግና፥ ጎሊ ኤለካ ኩንዴዳ። ሄ ጎሊ ዎልቃማ ኩንደꬃ ኩንዴዳ።”


\par }{\PP \VS{28}የሱስ ባረ ሃሳይያዋ ዉርሴዳ ዎደ፥ አሳይ እ ታማርስያዋን ማላለቴድኖ።

\VS{29}አያዉ ጎፐ፥ እ ኡንቱንታ ታማርሲደ፥ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱዳን ግደናን፥ ማታይ ደእያ አሳዳን ታማርሶ ድራሳ።




\par }\Chap{8}{\SH የሱስ ኦሉ ኦይቄዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 1:40-45፤ ሉቃሳ 5:12-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ደርያፐ ዎꬌዳ ዎደ፥ ጮራ አሳይ አ ካሌዳ።

\VS{2}ሄ ዎደ ኦሉ
\FTNT{*}{{\FR 8:2 }{\FT{ኦሉ ኦይቄዳ አሳ ቦላይ ቦጼ። ሀዌ ሳክያ አሳይ ሄ ዎደ ደኡዋን አሳና ደእያ ዎጋ ኡባፐ ሻከቲደ ደኤ። ቃይካ ጌሻ ግደና ጌተቲደ ሀራ አሳን ጼሰቴ።
}}} ኦይቄዳ እት ብታኒ የሱሳኮ ይ አ ስንꬃን ጉልባቲደ፥ “ጎዳዉ፥ ነ ሸነ ግዶፐ፥ ታና ፓꬃደ ጌሻናዉ ዳንዳያ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{3}የሱስ ባረ ኩሽያ የድ አ ቦቺደ፥ “ታን ኮያይ፤ ፓጻደ ጌያ!” ያጌዳ። ኤለካ ኦሉ ብታንያ የድ አጌዳ።

\VS{4}የሱስ አ፥ “ስም ሀዋ ኦስነ ኦዶፓ፤ ሽን ቄሳኮ ባደ ነ ፓጻደ ጌዬዳዋ አ በሳ፤ ነ ፓጻደ ጌዬዳዋ አሳ ኤርሳናዉ ሙሴ አዛዜዳ ያርሹዋ ጾሳዉ ያርሻ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 8:4 }{\XT{ዎጋ 14:1-32}}}


\par }{\SH የሱስ ጼቱዋ ካፑዋ ቆማ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ሉቃሳ 7:1-10)

\par }{\PP \VS{5-6}የሱስ ቅፍርናሆማ ካታማ ገሌዳ ዎደ፥ እት ሮማ ጋደ ጼቱዋ ካፑ አኮ ዪደ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ታ ቆማ ቦላይ ጉንድና፥ ዳሮ ሳከቲደ፥ ሶይን ግሴዳ፤ ሀያ ጎዶ ታዉ ፓꬃርኪ” ያግ ዎሴዳ።


\par }{\PP \VS{7}የሱስ፥ “ታን ባደ አ ፓꬃና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ሽን ጼቱዋ ካፑ ዛሪደ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ኔና ታ ሶይ ገልሳናዉ ታዉ በሰና፤ ሽን ኔን ቃላ ጻላላ ሃሳያ፤ ታ ቆማይ ፓጻናዋ።

\VS{9}አያዉ ጎፐ፥ ታን ታፐ ቦላና ደእያዋንቶ ኤኖ ግያ አሳ፤ ቃይ ታፐ ጋርሳና ዎታዳራቱ ደኢኖ። ታን እቱዋ፥ ‘ባ!’ ጎፐ ቤ፤ ቃይ የኩዋ፥ ‘ሃያ!’ ጎፐ ዬ፤ ታ ቆማ፥ ‘ሀዋ ኦꬃ!’ ጎፐ ኦꬄ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}የሱስ ሄዋ ስሴዳ ዎደ ማላለቲደ፥ ባረና ካልያ አሳ፥ “ታን ህንተዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ታን ሀዋ ማላ አማኑዋ ሀራይ አቶ፥ እስራኤልያ ጋድያንካ በአበይከ።

\VS{11}ጮራ አሳይ አዋይፊ ዶልያ ባጋፐነ ዉልያ ባጋፐ ዪደ፥ አብራሃሞና፥ ይሳቃናነ ያቆባና ሳሉዋ ካዉተꬃ ጋይታን እትፐ ኡታናዋንታ ያጋይ።

\VS{12}ሽን ካዉተꬃን ደአናዉ በስያ አሳይ ዎልቃማ ꬉማ ጋርሳ ካረ ኦለታና፤ ሄዋን ኡንቱንቱ ዬካናነ ባረንቱ አቻ ꬋቃናዋንታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ሄዋፐ ካላ የሱስ ጼቱዋ ካፑዋ፥ “ነ ሶይ ባ፤ ኔን አማኔዳዋዳን ነዉ ሀኖ” ያጌዳ፤ ጼቱዋ ካፑዋ ቆማይ ሄ ሳትያንካ ፓጽ አጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጮራ አሳቱዋ ኡንቱንቱ ሀርግያፐ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 1:29-34፤ ሉቃሳ 4:38-41)

\par }{\PP \VS{14}የሱስ ጰጽሮሳ ሶይ ቢደ፥ አ ቦሎታታ ቆጹዋ ሀርጋደ ግሴዳዉኖ በኤዳ።

\VS{15}እዝ ኩሽያ የሱስ ቦችና፥ ቆጹ እዞ ባሽ አጌዳ፤ እዛካ ደንዳደ አዉ ምያባ ጊግሳዱ።


\par }{\PP \VS{16-17}ሳአይ ኦማርሴዳ ዎደ፥ አሳይ ኢታ አያናቱ ኦይቄዳ ጮራ አሳ የሱሳኮ አሄዳ፤ ናብያ ኢስያስ፥ “እ ኑ ዳቡራ ባረዉ አኬዳ፤ ቃይ ኑ ሀርግያካ ቶኬዳ” ያጌዳዌ ፖለታና ማላ፥ የሱስ ኢታ አያናቱዋ ባረ ቃላን ከሲደ፥ ሀርጌዳ አሳ ኡባካ ፓꬄዳ።\XREF{}{{\XO 8:16-17 }{\XT{ኢሳ. 53:4}}}


\par }{\SH የሱሳ ካልያዋንታ ጋክያ መቱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 9:57-62)

\par }{\PP \VS{18}የሱስ ጮራ አሳይ ባረ ዩሹዋን ደእያዋንታ በኢደ፥ አባፐ ሄፍንꬃ ፕናና ማላ፥ ባረና ካልያዋንታ አዛዜዳ።

\VS{19}ሄዋፐ ጉይያን ሙሴ ህግያ ታማርስያ እቱ አኮ ዪደ፥ “ታማርስያዎ፥ ኔን ብያሳ ኡባ ታን ኔና ካላና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{20}የሱስ አ፥ “ዎራካናቶ ኦላይ ደኤ፤ ካፋቱዋስካ ኬꬃይ ደኤ፤ ሽን ታዉ፥ አሳ ናአዉ፥ ሸምፓ አክያሳይካ ባዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}ቃይ ካልያዋንቱፐ እቱ የሱሳ፥ “ጎዳዉ፥ ታን ስንꬃታ ባደ ታ አባ ሞጋናዉ ባ ያጋርኪ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}ሽን የሱስ አ፥ “ኔን ታና ካላ፤ ሀይቄዳዋንቱ ባረንቱ አሃ ሞግኖ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጎቱዋነ ቤታ ጮኡ ኦꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 4:35-41፤ ሉቃሳ 8:22-25)

\par }{\PP \VS{23}የሱስ ዎንግርያን ገሎደ፥ አ ካልያዋንቱ አናና ቤድኖ።

\VS{24}ቤታይ ዎንግርያ ምታና ጋካናዉ፥ አባን ዎልቃማ ሆቢ ደንዴዳ፤ ሽን የሱስ ገምእሼዳ።

\VS{25}አ ካልያዋንቱ አኮ ቢደ፥ ገምእሹዋፐ ደንꬄድኖ፤ ሄዋፐ ስሚደ አ፥ “ጎዳዉ፥ ኑን ꬋዬቶ፤ ኑና አሻርኪ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{26}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ሀ አማኑ ፓጬዳዋንቶ፥ አያዉ ያዪቴ?” ያጌዳ። ሄዋፐ ጉይያን ደንዲደ፥ ጎቱዋነ ቤታ አግተ ጊና፥ ጎቱነ ቤታይ ጮኡ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{27}አሳይ ማላለቲደ፥ “ሀዌ ላ ሀራይ አቶ፥ ጎቱነ ቤታይ አዛዘትያዌ አይባ አሴ?” ያጌድኖ።


\par }{\SH የሱስ ኢታ አያናይ ኦይቄዳ ላኡ አሳቱዋ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 5:1-20፤ ሉቃሳ 8:26-39)

\par }{\PP \VS{28}የሱስ ጋሊላ አባፐ ሄፍንꬃን ደእያ ገርገሰኖና ጌተትያ ጋድያ ፕኔዳ፤ ኢታ አያናቱ ኦይቄዳ ላኡ አሳቱ ሄ ጋድያን ደእያዋንቱ ዱፉዋፐ ከሲደ፥ አናና ጋከቴድኖ። ኡንቱንቱ ዳሮ ኢታ ግድያ ድራዉ፥ ኦንነ ሄ ኦግያና አꬋናዉ ዳንዳይቤና።

\VS{29}ኡንቱንቱ ባረንቱ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ጾሳ ናአዉ፥ ኑናና ነዉ አይ አላሊ ደኢ? ዎዲ ጋከናን ኑና ሙራናዉ ያዲ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{30}ኡንቱንቱፐ ላፋ ሃክያሳን ጉዱንꬃ ዉዲ ሄመቴ።

\VS{31}ኢታ አያናቱ የሱሳ፥ “ኔን ኑና ከስያዋ ግዶፐ፥ ህን ጉዱንꬃ ዉድያ ግዶ የዳርኪ” ያጊደ ዎሴድኖ።


\par }{\PP \VS{32}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ቢተ!” ጊና ኡንቱንቱ ብታናቱዋፐ ከስ ቢደ፥ ጉዱንꬃቱዋን ገሌድኖ። ጉዱንꬃ ዉዲ ኡባይ ካካ ላንቂያና ካጆቲደ፥ አባን ገሊደ፥ ምተት አጌድኖ።


\par }{\PP \VS{33}ጉዱንꬃ ዉድያ ሄምያዋንቱ ባቃቲደ ካታማ ብ አጌድኖ፤ ቤዳሳን ኢታ አያናቱ ኦይቄዳ አሳቱ ሀኔዳባ ኡባ ኦዴድኖ።

\VS{34}ሄዋ ስሴዳ ካታማን ደእያ አሳይ ኡባይ የሱሳና ጋከታናዉ ከሴድኖ፤ አ በኤዳ ዎደ፥ ባረንቱ ጋድያፐ ባና ማላ ዎሴድኖ።




\par }\Chap{9}{\SH የሱስ ቦላይ ጉንዴዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 2:1-12፤ ሉቃሳ 5:17-26)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሀዋፐ ካላ የሱስ ዎንግርያን ገሊደ፥ አባ ፕኒደ፥ ባረ ካታማ ዬዳ።

\VS{2}አማሬዳ አሳይ ቦላይ ጉንዴዳ እት ብታንያ ሻንቻማን ቶኪደ፥ የሱሳኮ አሄድኖ፤ የሱስ ኡንቱንቱ አማኑዋ በኢደ፥ ቦላይ ጉንዴዳ ብታንያ፥ “ታ ናአዉ፥ ያዮፓ፤ ነ ናጋራይ አቶ ጌተቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{3}ህግያ ታማርስያዋንቱፐ እቱ እቱ ባረንቱ ዎዛናን፥ “ላ ሀ ብታኒ ጾሳ ቦላ ኢታባ ሃሳዬቴ!” ያግ ቆፔድኖ።


\par }{\PP \VS{4}የሱስ ኡንቱንቱ ቆፋ ኤሪደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ህንተንቱ ህንተ ዎዛናን ሀዋ ማላ ኢታባ አያዉ ቆፒቴ?

\VS{5}‘ነ ናጋራይ አቶ ጌተቴዳ’ ያግያዌ ማቴዬ? ዎይ፥ ‘ደንዳ ኤቃደ ሀመታ’ ያግያዌ ማቴ?

\VS{6}ሽን ሳኣ ቦላን ናጋራ አቶ ጋናዉ ታዉ፥ አሳ ናአዉ፥ ማታይ ደእያዋ ታን ህንተና ኤርሳና” ያጊደ፥ ሄዋፐ ጉየ እ ሄ ቦላይ ጉንዴዳ ብታንያ፥ “ደንዳ ኤቃ፤ ያታደ ነ ሻንቻማ ቶካደ፥ ነ ጎለ ባ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}ጉንዴዳ ብታኒካ ደንድ ኤቂደ፥ ባረ ጎለ ቤዳ።

\VS{8}ሽን ዳሮ አሳይ ሄዋ በኢደ ያዬድኖ፤ አሳዉ ሀዋ ማላ ማታ እሜዳ ጾሳ ጋላቴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ሌዊያ ማቶሳ ጼሴዳ
\par }
{\R (ማር. 2:13-17፤ ሉቃሳ 5:27-32)

\par }{\PP \VS{9}የሱስ ሄዋና አꬊደ፥ ማቶሳ ያግያዌ ቃራጻ ቃንጽያ ሳን ኡቴዳዋ ደሚደ አ፥ “ታና ካላ” ያጌዳ።

\par }{\PP ማቶስካ ደንድ ኤቂደ፥ አ ካሌዳ።


\par }{\PP \VS{10}የሱስ ማቶሳ ጎለን ቁማ ማናዉ ኡት ደእሽን፥ ቃራጻ አክያ ጮራ አሳይነ ናጋራንቻቱ ዪደ፥ አናናነ አ ካልያዋንቱና እትፐ ጋይታን ኡቴድኖ።

\VS{11}እት እት ፓርሳዋቱ ሄዋ በኢደ፥ የሱሳ ካልያዋንታ፥ “ህንተና ታማርስያዌ ቃራጻ ቃንጽያዋንቱናነ ናጋራንቻቱዋና ቁማ አያዉ እትፐ ሚ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{12}ሽን የሱስ ኡንቱንቱ ያግያዋ ስሲደ፥ “ሀርጋንቻቱዋፐ አትን፥ ፓጻቶ አክሚ ኮሸና።

\VS{13}ሽን ህንተንቱ ቢደ፥ ጾሳ ማጻፋይ፥ ‘ታን ማሮተꬃ ኮያይፐ አትን፥ ያርሹዋ ኮይከ’ ያግያዌ ዋግያዌንቶ ኤርተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ታን ናጋራንቻቱዋ ጼሳናዉ ዬዳዋፐ አትን፥ ጽላቱዋ ጼሳናዉ ያበይከ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጾማባ ኦቼዳ ኦሻ
\par }
{\R (ማር. 2:18-22፤ ሉቃሳ 5:33-39)

\par }{\PP \VS{14}ሄ ዎደ ዮሃንሳ ካልያዋንቱ የሱሳኮ ዪደ፥ “ኑንነ ፓርሳዋቱ ኡባ ዎደ ጾሜቶ፤ ሽን ኔና ካልያዋንቱ አያዉ ጾምክኖ?” ያጊደ አ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{15}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ቡላቻ ዬዳ አሳይ ማቻቶ አክያዌ ባረንቱና ደእሽን፥ ካዮታናዉ ዳንዳዪኖ? ዳንዳይክኖ፤ ሽን ማቻቶ አክያዋ ኡንቱንቱ ማታፐ አፋና ዎዲ ያና፤ ኡንቱንቱ ሄ ዎደ ጾማናዋንታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}“ኤጫ ማዩዋ ቦላ ኦራꬃ ፍያ ዎꬂደ ስክያ አሳይ ባዋ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኦራꬃ ፊ ኤጫ ማዩዋ ፔሬꬃና፤ ፔꬃይካ ካሰዋፐ ዳራናዋ።

\VS{17}ሆኦ ዎይንያ ኤሳ ኤጫ ኦጎሩዋን ናእያ አሳይ ባዋ። ሽን ናኦፐ፥ ሄ ዎይንያ ኤሳይ ኦጎሩዋ ዳካና፤ ባረዉካ ዎፈታና፤ ኦጎሩካ ባያናዋ። ሽን፥ ሆኦ ዎይንያ ኤሳ ኦራꬃ ኦጎሩዋን ናአናዉ በሴ፤ ላኡካ ባይክኖ” ያጌዳ።
 

\par }{\SH ያእሮሳ ናትባነ የሱሳ ማዩዋ ቦቼዳ ምሽራትባ
\par }
{\R (ማር. 5:21-43፤ ሉቃሳ 8:40-56)

\par }{\PP \VS{18}የሱስ ኡንቱንቶ ሄዋ ኦድሽን፥ አይሁደ ዎሳ ጎለ ካፓቱዋፐ እቱ አኮ ይ አ ስንꬃን ጉልባቲደ፥ “ታ ናታ ሀእ ሀይቃዱ፤ ሽን ኔን ያደ ነ ኩሽያ እዝ ቦላ ዎꬃርኪ፤ እዛ ደኡዋን ደአናዉኑ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}የሱስ ደንዲደ፥ ባረና ካልያዋንቱና እትፐ ብታንያ ካሊደ ቤዳ።

\VS{20}ሄ ዎደ ታማነ ላኡ ላይꬃ ኩመንꬃ፥ እዝ ቦላፐ ሱꬃይ ጎግያ እት ምሽራታ ጉየና ሺቃደ፥ የሱሳ ማዩዋ ማጫራ ቦቻዱ።

\VS{21}ሀዋ እዛ ኦꬆዌ፥ እዛ ባረ ዎዛናን፥ “ታን አ ማዩዋ ጻላላ ቦቻንቶ ፓጻና” ያጋደ ቆፓዱ።


\par }{\PP \VS{22}ሽን የሱስ ዩይ እዞ ጼሊደ፥ “ታ ናቴ፥ ያዮፓ፤ ኔና ነ አማኑ ፓꬄዳ” ያጌዳ። ሄ ማንእያን ምሽራታ ፓጻ አጋዱ።


\par }{\PP \VS{23}የሱስ አይሁዳ ዎሳ ጎለ ካፑዋ ሶይ ጋኬዳ ዎደ፥ ዬኩዋን ድንካ ፑንያ አሳነ ዬክያ አሳ በኢደ፥

\VS{24}“ካረ ከስተ፤ ጉꬃ ናታ ገምእሻዱፐ አትን፥ ሀይቃበይኩ” ያጌዳ። ሄዋፐ ጉይያን አሳይ አ ቦላ ዳሪ ሚጬዳ።

\VS{25}ሽን ጮራ አሳ ካረ እ ከሴዳዋፐ ጉይያን፥ ጎለ ገሊደ፥ ናት ኩሽያ ኦይቄዳ፤ ናታካ ደንዳ አጋዱ።

\VS{26}ሄ ዋሪ፥ ሄ ማንእያን ሄ ጋድያን ኡባን ስሰቴዳ።


\par }{\SH የሱስ ላኡ ቆቃቱዋ ፓꬄዳ
\par }
{\PP \VS{27}የሱስ ሄዋና አꬊደ ብያ ዎደ፥ ላኡ ቆቃቱ ባረንቱ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ዳዊተ ናአዉ፥ ኑና ማራርኪ” ያጊደ አ ካሌድኖ።


\par }{\PP \VS{28}የሱስ ጎለ ገሌዳ ዎደ፥ ቆቃቱ አኮ ዬድኖ፤ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ታን ሀዋ ኦꬃናዉ ዳንዳይያዋ አማኒቴ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ኤ ጎዳዉ” ያግ ዛሬድኖ።


\par }{\PP \VS{29}ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ኡንቱንቱ አይፍያ ባረ ኩሽያን ቦቺደ ኡንቱንታ፥ “ህንተዉ ህንተንቱ አማኑዋዳን ሀኖ” ያጌዳ።

\VS{30}ኡንቱንቱ አይፊ ዶየት አጌዳ፤ የሱስ ኡንቱንቶ፥ “ሀዋ ኦስነ ኦዶፕተ” ያጊደ ምንሲደ ኦዴዳ።

\VS{31}ሽን ኡንቱንቱ ቢደ፥ ሄ ጋድያ ኡባን የሱሳባ ኦዴድኖ።


\par }{\SH የሱስ እት ዱድያ ፓꬄዳ
\par }
{\PP \VS{32}ኡንቱንቱ ከሲደ ብያ ዎደ፥ አማሬዳ አሳይ ኢታ አያናይ ኦይቂና ዱዴዳ ብታንያ የሱሳኮ አሄድኖ።

\VS{33}የሱስ ኢታ አያና ከሴዳዋፐ ጉይያን፥ ዱደ ብታኒ ሃሳዬዳ። አሳይ፥ “ሀዌ ኦራꬃባ፤ ሀዋ ማላባይ እስራኤልያ ጋድያን ኡባካ ሀንቤና” ያግ ማላለቴድኖ።


\par }{\PP \VS{34}ሽን ፓርሳዋቱ፥ “እ ኢታ አያናቱዋ ካፑዋ ዎልቃን ጻላሀቱዋ ከሴ” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 9:34 }{\XT{10:25፤ 12:24፤ ማር. 3:22፤ ሉቃሳ 11:15}}}


\par }{\SH የሱስ አሳዉ ቃረቴዳ
\par }
{\PP \VS{35}የሱስ ኡንቱንታ አይሁዳ ዎሳ ጎለቱዋን ታማርሲደነ ካዉተꬃ ዎንጋላ ምሽራቹዋ ኦዲደ፥ ቃይ ሀርግያ ኡባፐነ ሳኩዋ ኡባፐ አሳ ፓꬂደ፥ ዎጋ ካታማቱዋንነ ቄር ካታማቱዋ ኡባን ዩዬዳ።
\XREF{}{{\XO 9:35 }{\XT{ማቶሳ 4:23፤ ማር. 1:39፤ ሉቃሳ 4:44}}}

\VS{36}ጮራ አሳ በኢደ፥ ሄምያ አሳይ ባይና ዶርሳዳን አሳይ ህርገትያ ድራዉነ አሳ ማድያባይ ባይና ድራዉ፥ አሳዉ ቃረቴዳ።
\XREF{}{{\XO 9:36 }{\XT{ፓይ. 27:17፤ 1 ካታ. 22:17፤ 2 ኦዱዋ 18:16፤ ህዝ. 34:5፤ ማር. 6:34}}}

\VS{37}ያቲደ ባረና ካልያዋንታ፥ “ቆይቻዉ ጋካ ካꬃይ ዳራ፤ ሽን ጫክያ አሳይ ጉꬃ።

\VS{38}ስም ካꬃ ጎዳይ ካꬃ ጫካናዉ ኦሳንቻቱዋ የዳና ማላ፥ አ ዎስተ” ያጌዳ።




\par }\Chap{10}{\SH የሱስ ኪቴዳ ታማነ ላኡ አሳቱዋባ
\par }
{\R (ማር. 3:13-19፤ ሉቃሳ 6:12-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ባረ ታማነ ላኡ ካልያዋንታ ጼሲደ፥ ኡንቱንቱ ኢታ አያና ከሳና ማላ፥ ቃይ ሀርግያ ኡባነ ሳኩዋ ኡባ ፓꬃና ማላ፥ ኡንቱንቶ ማታ እሜዳ።

\VS{2}የሱስ ኪቴዳ ታማነ ላአቱዋ ሱንꬃይ፥ ኮይሮዌ ጰጽሮሳ ጌተትያ ስሞናነ አ እሻ እንድራሳ፥ ዛብድዮሳ ናና፥ ያቆባነ ዮሃንሳ፥

\VS{3}ፕልጶሳ፥ ባርታላሞሳ፥ ቶማሳ፥ ቃራጻ አክያ ማቶሳ፥ እልፕዮሳ ናኣ ያቆባነ ታዶሳ፤

\VS{4}ባረ ጋደዉ ቃረትያ ስሞናነ የሱሳ አꬅ እሜዳ አስቆሮቱ ይሁዳ።


\par }{\SH የሱስ ኪቴዳ ታማነ ላአቱ ታማርሳናዉ ኪተቴድኖ
\par }
{\R (ማር. 6:7-13፤ ሉቃሳ 9:1-6)

\par }{\PP \VS{5}የሱስ ሀ ታማነ ላአቱዋ ሀዋዳን ያጊደ ኪቴዳ፤ “አይሁዳ ግደና አሳ ጋድያ ቦፕተ፤ ቃይ ሳማረቱዋ ካታማካ ገሎፕተ፤

\VS{6}ሄዋ ድራ ባዬዳ ዶርሳኮ፥ እስራኤልያ አሳኮ

\VS{7}ቢደ፥ ‘ሳሉዋ ካዉተꬃይ ማቴዳ’ ያጊደ ኦድተ።
\XREF{}{{\XO 10:7 }{\XT{ሉቃሳ 10:4-12}}}

\VS{8}ሀርጋንቻቱዋ ፓꬅተ፤ አሃ ሀይቁዋፐ ደንꬅተ፤ ኦሉ ኦይቄዳዋንታ ፓꬅተ፤ ኢታ አያናቱዋካ ከስተ። ህንተንቱ ጮ አኬድታ፤ ጮ እምተ።

\VS{9}ዎርቃ ዎይ ብራ ዎይ ሳንትምያ ህንተንቱ ኪስያን ኦይቆፕተ፤

\VS{10}ዎይ ኦገዉ ቃርጪትያ፥ ዎይ ላኤንꬅያ ማዩዋ፥ ዎይ ጫማ ዎይ ጻምኣ ኦይቆፕተ። አያዉ ጎፐ፥ ኦሳንቻዉ ኮሽያባይ ቁማ።
\XREF{}{{\XO 10:10 }{\XT{1 ቆሮ. 9:14፤ 1 ጽሞ. 5:18}}}


\par }{\PP \VS{11}“ህንተንቱ ገልያ ካታማን ዎይ ቄር ካታማ ኡባን ህንተና ሞካናዉ ናሸትያዌ ኦነንቶ አኬካን ጾሞስተ፤ ህንተንቱ ሄዋፐ ከሳና ጋካናዉ፥ ሄዋን ኡትተ።

\VS{12}ቃይ ጎለ ገሊደ ሳሮትተ።

\VS{13}ሄ ጎለን ደእያ አሳይ ህንተና ሞኮፐ፥ ህንተንቱ ሳሮቴዳ ሳሮታይ ኡንቱንታ ጋኮ። ሽን ኡንቱንቱ ህንተና ሞከናን እጾፐ፥ ህንተንቱ ሳሮቴዳ ሳሮታይ ህንተዉ ጉየ ስሞ።

\VS{14}ቃይ እት እት ጎሊ ዎይ ካታማይ ህንተና ሞከናን ዎይ ህንተንቱ ኦድያዋ ስሰናን እጾፐ፥ ሄ ጎለፐ ዎይ ሄ ካታማፐ ከሲደ፥ ህንተንቱ ገድያፐ ባና ሾጭተ።

\VS{15}ታን ህንተዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ጾሳይ ፕርድያ ጋላስ ሄ ካታማ አሳፐ፥ ሶዶማ ካታማ አሳዉነ ጋሞራ ካታማ አሳዉ ፕርዳ ካዉሽሳና።
\XREF{}{{\XO 10:15 }{\XT{ማቶሳ 11:24፤ ዶመꬃ 19:24-28}}}


\par }{\SH ጎዳይ ያናፐ ካሰቲደ፥ የደርሱነ መቱ ሀናና
\par }
{\R (ማር. 13:9-13፤ ሉቃሳ 21:12-17)

\par }{\PP \VS{16}“በእተ! ታን ህንተና ዶርሳ ዋላቱዋ ግዶ የድያዋዳን የዳይ። ሄዋ ድራዉ፥ ሾሻዳን ጭንጫ ግድተ፤ ቃይ ሀራጵያዳን፥ አሽከ ግድተ።

\VS{17}ሽን አሳፐ ናገትተ። አያዉ ጎፐ፥ አሳይ ህንተና ፕርዳ ጎለዉ አꬂደ እማና፤ ቃይ ባረ አይሁዳ ዎሳ ጎለቱዋንካ ህንተና ልሱዋን ፔዳና።
\XREF{}{{\XO 10:17 }{\XT{ማር. 13:9-11፤ ሉቃሳ 12:11-12፤ 21:12-15}}}

\VS{18}ጋድያ አይስያዋንቱ ስንꬃንነ ካታቱዋ ስንꬃን ታ ድራዉ ህንተንቱ ኤቂደ፥ ኡንቱንቶነ አይሁዳ ግደና አሳ ስንꬃን ታዉ ማርካ ግዳንታ።

\VS{19}ሽን ኡንቱንቱ ህንተና ፕርዳዉ አꬅያ ዎደ፥ ህንተንቱ ሃሳያናባ ሄ ሳትያን ጾሳይ ህንተዉ እምያ ድራዉ፥ ህንተንቱ ጋናባዉነ ዎይ ዋጊደ ሃሳያነንቶነ ህርጎፕተ።

\VS{20}አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱን አቂደ ሃሳይያዌ ህንተንቱ አዉዋ ጌሻ አያናፐ አትን፥ ሃሳይያዋንቱ ህንተንታ ግድክታ።


\par }{\PP \VS{21}“እሻይ ባረ እሻ፥ አዉ ባረ ናኣ ቦላ ደንዳና፤ ናናይ ባረንቱ አትነ አዉዋ ቦላ ደንዲደ፥ ኡንቱንታ ዎꬍሳና።

\VS{22}ቃይ አሳይ ኡባይ ህንተንታ ታ ሱንꬃ ድራዉ እጻና፤ ሽን ዉርሰꬃይ ጋካናዉ ገንጭያዌ አታናዋ።

\VS{23}ኡንቱንቱ ህንተና እት ካታማፐ የደርሶፐ፥ ሀራ ካታማ ቢተ። አያዉ ጎፐ፥ ታን ህንተዉ ቱሙዋ ጋይ፤ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ያና ጋካናዉ፥ ህንተንቱ ህንተ ኦሱዋ እስራኤልያ ካታማ ኡባን ኦꬂደ ዉርስክታ።


\par }{\PP \VS{24}“ታማርያዌ ባረና ታማርስያዋፐ ዳረና፤ ቆማይካ ባረ ጎዳፐ ዳረና።

\VS{25}ታማርያዌ ባረና ታማርስያዋ ኬና ግድያዌ፥ ቆማይካ ባረ ጎዳ ኬና ግድያዌ አዉ ግዳና፤ ኡንቱንቱ ጎለ ጎዳ ብኤል-ዘቡላ ጊደ ጼሶፐ፥ አ ጎለ አሳ ዋግ ጼሳኔሻ!


\par }{\SH ኦስ ያያናዉ በስንቶ
\par }
{\R (ሉቃሳ 12:2-7)

\par }{\PP \VS{26}“ስም አሳዉ ያዮፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ገንꬅ ዎꬄዳባይ ቆንጭያ ከሰናን አተና፤ ቆሴዳባይካ ኤረተናን አተና።

\VS{27}ታን ህንተንቶ ꬉማን ኦድያባ ፖኡዋን ሃሳይተ፤ ህንተዉ ሀይꬃን ሳሱኪደ ኦዴዳዋ፥ ꬎቃሳን አዋይተ።

\VS{28}አሹዋ ዎꬍያዋንቶ ያዮፕተ፤ ኡንቱንቱ፥ ሸምፑዋ ዎꬋናዉ ዳንዳይክኖ። ሽን ሸምፑዋነ አሹዋ ጋናምያን ꬋይሳናዉ ዳንዳይያ ጾሳዉ ያይተ።

\VS{29}ላኡ ሱንያ ካፋቱ ሳንትምያን ዛልኤትክኖ? ህንተንቱ አዉዋ ሸንያ ግዳና ꬋዮፐ፥ ሄ ሱንያ ካፋቱዋፐ እትናካ ሳኣን ዎꬋደ ባዩኩ።

\VS{30}ሽን ሀራይ አቶ፥ ህንተንቱ ሁጲያን ደእያ ብናናይ ኡባይካ ፓይዱዋን ደኤ።

\VS{31}ስም ያዮፕተ፤ ዳሮ ሱንያ ካፋቱዋፐ ህንተንቱ አꬊታ።


\par }{\SH ክርስቶሳባ ማርካታናዉ በሴ
\par }
{\R (ሉቃሳ 12:8-9)

\par }{\PP \VS{32}“ሄዋ ድራዉ፥ አሳ ስንꬃን ታባ ማርካትያ ኦስ ግዶፐነ፥ ታንካ ሳሉዋን ደእያ ታ አቡ ስንꬃን ማርካታና፤

\VS{33}ሽን አሳ ስንꬃን ታና ካድያ ኦናነ ታንካ ቃይ ሳሉዋን ደእያ ታ አቡ ስንꬃን አ ካዳና።
\XREF{}{{\XO 10:33 }{\XT{2 ጽሞ. 2:12}}}


\par }{\PP \VS{34}“ታን ሳአዉ ሳሮተꬃ አሀናዉ ዬዳዋ ህንተዉ ማላቶፖ፤ ታን ቶራ አሀናዉ ዬዳዋፐ አትን፥ ሳሮተꬃ አሀናዉ ያበይከ።

\VS{35}አያዉ ጎፐ፥ ታን ናኣ አ አቡፐ፥ ናቶ እዝ ዳይፐ፥ ናኣ ማቻቶካ እዝ ቦሎታትፐ ሻካናዉ ያድ፤
\XREF{}{{\XO 10:35 }{\XT{ሚክ. 7:6}}}

\VS{36}አሳዉ ሞርከቱ አ ጎለ አሳቱዋ ግዳናዋንታ።


\par }{\PP \VS{37}“ባረ አባ ዎይ ባረ ዳዮ ታፐ አꬂደ ሲቅያዌ ታዋ ግዳናዉ በሰና፤ ባረ አቱማ ናኣ ዎይ ባረ ማጫ ናቶ ታፐ አꬂደ ሲቅያዌ ታዋ ግዳናዉ በሰና።

\VS{38}ባረ ማስቃልያ ቶኪደ፥ ታ ጌዱዋ ካለናዌ ታዋ ግዳናዉ በሰና።

\VS{39}ባረ ሸምፑዋ አሽያዌ ባይዛናዋ፤ ሽን ታ ድራዉ ባረ ሸምፑዋ ባይዝያዌ አሻናዋ።


\par }{\PP \VS{40}“ህንተንታ ሞክያዌ ታና ሞኬ፤ ቃይ ታና ሞክያዌ ታና ኪቴዳዋ ሞኬ።

\VS{41}ናብያ፥ ናብያ ሱንꬃን ሞክያዌ፥ ናብያ ጋትያ አናና ግሸታናዋ፤ ቃይ ጽሉዋ፥ ጽሉዋ ሱንꬃን ሞክያዌ፥ ጽሉዋ ጋትያ አናና ግሸታናዋ።

\VS{42}ኦንነ ሀ ታና ካልያዋንቱፐ ጉጽያ እቶ፥ ሀራይ አቶ ቡልያ ሃꬃ ጻላላ ኡሻናዉ እሞፐካ፥ ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ እ ባረ ጋትያ አካና” ያጌዳ።




\par }\Chap{11}{\SH ጻማቅያ ዮሃንሳፐ የሱሳኮ ኪተቴዳ አሳቱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 7:18-35)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ባረ ታማነ ላኡ ካልያዋንታ አዛዝያዋ ፖሌዳ ዎደ፥ ሄዋፐ ደንዲደ፥ ካታማቱዋን ታማርሳናዉነ ኦዳናዉ ቤዳ።


\par }{\PP \VS{2}ጻማቅያ ዮሃንስ ቃሾ ጎለን ደኢደ፥ የሱስ ኦꬄዳዋ ስሲደ፥ ባረና ካልያዋንታ አኮ ኪቲደ፥

\VS{3}“ያናዌ ኔኔየ? ዎይ ሀራ ናጋኔ?” ያግ ኦቻናዳን ኦꬄዳ።


\par }{\PP \VS{4}የሱስ ዛሪደ፥ ኡንቱንቶ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ቢደ ህንተንቱ በእያዋነ ስስያዋ ዮሃንሳዉ ኦድተ፤

\VS{5}ቆቃቱ ጼሊኖ፤ ዎባቱ ሀመቲኖ፤ ኦሉ ኦይቄዳዋንቱ ፓጺደ ጌዪኖ፤
\FTNT{*}{{\FR 11:5 }{\FT{ፓጺደ ጌዪኖ ግያዋ ሎይꬅ አኬካናዉ 8:2 ጻደና ደእያ ብለꬃን ጻፈቴዳዋ በአና ዳንዳየቴ።
}}} ቱላቱ ስሲኖ፤ ሀይቄዳዋንቱ ደንዲኖ፤ ህዬሳቱ ዎንጋላ ምሽራቹዋ ስሲኖ።
\XREF{}{{\XO 11:5 }{\XT{ኢሳ. 35:5-6፤ 61:1}}}

\VS{6}ታባ ስና ኡራይ አንጀቴዳዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}ዮሃንሳ ካልያዋንቱ ስም ቤዳ ዎደ፥ የሱስ ዮሃንሳባ ሺቄዳ አሳዉ ሀዋዳን ያግ ሃሳዬዳ፤ “አያ በአናዉ አሳይ ደኤና መላ ቢታ ከሴድቴ? ጫርኩ ቃꬅያ ማቃ በአናዉ ከሴድቴ?

\VS{8}ያትና፥ አያ በአናዉ ከሴድቴ? ሎእያ ማዩዋ ማዬዳ ብታንያ በአናዉ ከሴድቴ? ሎእያ ማዩዋ ማዬዳዋንቱ ካታቱዋ ጎለን ደኢኖ።

\VS{9}ያትና፥ አያ በአናዉ ከሴድቴ? ናብያ በአናዉ ከሴድቴ? ኤ፥ ታን ህንተዉ ኦዳይ፤ ናብያፐካ አꬍያዋ በኤድታ።

\VS{10}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ማጻፋን፥

\par }{\Q “ ‘ጾሳይ፥ “በአ፥ ታን ኪትያዋ

\par }{\QB ኔፐ ስንꬃዉ የዳና።”

\par }{\Q እ ነዉ ኦግያ ጊግሳናዋ’ ያጌዳ

\par }{\MM ጌተቲደ ዮሃንሳባይ ጻፈቴዳ።”\XREF{}{{\XO 11:10 }{\XT{ሚልክ. 3:1}}}


\par }{\PP \VS{11}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ አት ኡሉዋፐ የለቴዳ አሳ ኡባን ጻማቅያ ዮሃንሳፐ አꬍያዌ ኦንነ ደንድቤና፤ ሽን ሳሉዋ ካዉተꬃን ኡባፐ ላፍያዌ አፐ አꬋና።

\VS{12}ጻማቅያ ዮሃንሳ ዎድያፐ ዶሚደ፥ ሀቼ ጋካናዉ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃታ ዳሮ ናቀታዉ፤ ምን ባጸትያዋንቱ እዞ ደሚኖ።

\VS{13}አያዉ ጎፐ፥ ናባቱ ኡባቱነ ሙሴ ህጊ ዮሃንሳ ዎዲ ጋካናዉ፥ ትምቢትያ ሃሳዬድኖ፤

\VS{14}ስም ህንተንቱ ኡንቱንቱ ሃሳዮዋ አማናናዋ ግዶፐ፥ ያናዋ ጌተቴዳ ኤላስ ሀ ዮሃንሳ።
\XREF{}{{\XO 11:14 }{\XT{ሚልክ. 4:5፤ ማቶሳ 17:10-13፤ ማር. 9:11-13}}}

\VS{15}ስስያ ሀይꬃይ ደእያዌ ስሶ!


\par }{\PP \VS{16}“ሽን ታን ሀ ዎድያ አሳ አያና ሌምሶ? ኡንቱንቱ ቆጫን ኡትያ ናና ማላቲኖ፤ ኡንቱንቱ ባረንቱ ላገꬃቱዋ ጼሲደ፥

\VS{17}‘ኑን ህንተንቶ ህጽጽያ ፑኔዶ፤ ሽን ዱርበይክታ፤ ዬኩዋ የꬃካ ከሴዶ፤ ሽን ዬክበይክታ’ ያጊኖ።

\VS{18}አያዉ ጎፐ፥ ዮሃንስ ጾሚደነ ዎይንያ ኤሳ ኡሸናን ዪና ኡንቱንቱ፥ ‘አ ቦላ ኢታ አያናይ ደኤ’ ያጌድኖ።

\VS{19}ታን፥ አሳ ናአይ፥ ማደነ ኡሻደ ዪና፥ ኡንቱንቱ ታና፥ ‘ሀ ናፍሳማነ ዎይንያ ኤሳ ኡሽያዋ በእተ፤ ቃራጻ ቃንጽያዋንቱናነ ናጋራንቻቱዋና ሲቀቴ’ ያጊኖ፤ ሽን ጾሳ አꬌዳ ኤራተꬃይ ባረ ኦሱዋን ቱማ ግዲደ ቤቴ” ያጌዳ።


\par }{\SH አማነናን እጼዳ ድራዉ ቶሸቴዳ ካታማቱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 10:13-15)

\par }{\PP \VS{20}ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ባረ ማላታፐ ዳርያ ባጋ ኦꬄዳ ካታማቱዋን ደእያ አሳይ ባረንቱ ናጋራፐ ስምቤና ድራዉ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጊደ፥ ቶሽያ ዶሜዳ፤

\VS{21}“ኮራዚነ ካታማዉ፥ ነዉ አየሮ፤ ቤተሳይዳ ካታማዉ፥ ነዉካ አየሮ፤ አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ ቦላ ጾሳይ ኦꬄዳ ማላታይ ጺሮሳ ካታማንነ ሲዶና ካታማን ኦሰቶዋ ግድንቶ፥ ኡንቱንቱ ማቅያ ማዪደ፥ ብድንꬃ ኦከቲደ፥ በን ባረንቱ ናጋራፐ ስማናዋንታሽን።
\XREF{}{{\XO 11:21 }{\XT{ኢሳ. 23:1-18፤ ህዝ. 26:1—28:26፤ ኢዩ. 3:4-8፤ አሞጻ 1:9-10፤ ዛካ. 9:2-4}}}

\VS{22}ታን ህንተዉ ኦዳይ፤ ፕርዳ ጋላስ ጾሳይ ህንተፐ ጺሮሳ ካታማዉነ ሲዶና ካታማዉ ፕርዳ ካዉሽሳና።

\VS{23}ቃይ ቅፍርናሆማ ካታማዉ፥ ኔን ሳሉዋ ፑደ ꬎቁ ጋናዉ ኮያድ? ኔን ስኦልያ ዱገ የገታና፤ አያዉ ጎፐ፥ ነ ቦላ ጾሳይ ኦꬄዳ ማላታይ ሶዶማ ካታማን ኦሰቶዋ ግድንቶ፥ ሶዶማ ካታማይ ሀቼ ጋካናስካ ደአናዋሽን።
\XREF{}{{\XO 11:23 }{\XT{ኢሳ. 14:13-15፤ ዶመꬃ 19:24-28}}}

\VS{24}ታን ህንተዉ ኦዳይ፤ ፕርዳ ጋላስ ጾሳይ ኔፐ ሶዶማዉ ፕርዳ ካዉሽሳና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳን ሸምፑዋ ደምያዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 10:21-22)

\par }{\PP \VS{25}የሱስ ሄ ዎደ ዛሪደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ታ አቦ፥ ሳሉዋ ሳኣ ጎዳዉ፥ ኔን ሀዋ አꬌዳ ኤራንቻቱዋፐነ አኬካንቻቱዋፐ ገንꬃደ፥ ኤረና ናናቶ ቆንጭሴዳ ድራዉ፥ ኔና ጋላታይ፤

\VS{26}ኤ ታ አቦ፥ አያዉ ጎፐ፥ ሀዌ ነ ሸንያዳን ኦሰቴዳ።


\par }{\PP \VS{27}“ታ አቡ ታዉ ኡባባ እሜዳ፤ አዉዋፐ ሀራይ ናኣ ኤረና፤ ናኣፐነ ናአይ አዉዋ ቆንጭሳናዉ ኮይያ አሳፐ አትን፥ ሀራይ አዉዋ ኤረና።


\par }{\PP \VS{28}“ዳቡራንቻቶ፥ ዴጹዋ ቶኮዋንቶ ኡባቶ፥ ታኮ ሃ ዪተ፤ ታን ህንተንታ ሸምፕሳና።

\VS{29}ታን ጋራነ ታ ዎዛናን አሽከ ግዶ ድራዉ፥ ታ ሞርገ ምꬃን ዋጸትተ፤ ታፐ ታማርተ፤ ህንተንቱ ሼምፖካ ህንተ ሸምፑዋ ደማና።
\XREF{}{{\XO 11:29 }{\XT{ኤር. 6:16}}}

\VS{30}አያዉ ጎፐ፥ ታ ሞርገ ምꬃይ ጊጋ፤ ቃይ ታን ህንተንታ ቶሴዳዌካ ካዉሻ” ያጌዳ።




\par }\Chap{12}{\SH ሳምባታባዉ ሺቄዳ ኦሻ
\par }
{\R (ማር. 2:23-28፤ ሉቃሳ 6:1-5)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ሄ ዎደ ሳምባታ ጋላስ፥ ትሻ ባንጋ ግዶና አꬍሽን አ ካልያዋንቱ ኮሻቲደ፥ ትሻ ባንጋ ዱꬂደ፥ ሙሳ ዶሜድኖ።
\XREF{}{{\XO 12:1 }{\XT{ዛረ. 23:25}}}

\VS{2}ሽን ፓርሳዋቱ ሄዋ በኢደ የሱሳ፥ “በአ፥ ኔና ካልያዋንቱ ሳምባታ ጋላስ ኦꬃናዉ ዎጋ ግደናባ ኦꬂኖ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{3}ሽን የሱስ ኡንቱንቶ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ዳዊተነ አናና ደእያዋንቱ ኮሻቴዳ ዎደ፥ ዳዊተ ኦꬄዳዋ ናባብ በይክቴ?\XREF{}{{\XO 12:3 }{\XT{1 ሳሜላ 21:1-6}}}

\VS{4}ዳዊተ ጾሳ ጎለ ገሊደ፥ ቄሳቱዋ ጻላላይ ማናፐ አትን፥ እነ አናና ደእያዋንቱ ማናዉ ዎጋ ግደና ጾሳዉ ያርሼዳ ቁማ ሜዳ።
\XREF{}{{\XO 12:4 }{\XT{ዎጋ 24:9}}}

\VS{5}ዎይ ሳምባታ ኡባን ጌሻ ጎልያን ደእያ ቄሳቱ ሳምባታ ዎጋ መንꬅያዋ፥ ቃይ ኡንቱንቶ ሄዌ ባይዞ ግደናዋ ሙሴ ህግያን ናባብ በይክቴ?\XREF{}{{\XO 12:5 }{\XT{ፓይ. 28:9-10}}}

\VS{6}ሽን ታን ህንተዉ ኦዳይ፤ ጌሻ ጎልያፐ አꬍያዌ ሀዋን ደኤ።

\VS{7}ጾሳ ማጻፋይ፥ ‘ታን ማሮተꬃ ኮያይፐ አትን፥ ያርሹዋ ኮይከ’ ያግያዌ ዋግያዌንቶ ህንተንቱ ኤሪተንቶ፥ ባይዙ ባይና አሳ ቦላ ፕርድክታ።
\XREF{}{{\XO 12:7 }{\XT{ማቶሳ 9:13፤ ሆሰ 6:6}}}

\VS{8}አያዉ ጎፐ፥ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ሳምባታ ጎዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ኩሺ ጉንዴዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 3:1-6፤ ሉቃሳ 6:6-11)

\par }{\PP \VS{9}የሱስ ሄዋፐ ደንዲደ፥ አይሁዳ ዎሳ ጎለ ቤዳ።

\VS{10}ሄዋን ኩሺ ጉንዴዳ እት ብታኒ ደኤ፤ የሱሳ ሞታናዉ ጋሱዋ ኮይያ አሳቱ፥ “ሳምባታን፥ ሀርጋንቻ ፓꬅያዌ ዎጌ?” ያጊደ አ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{11}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ ግዶን እት ዶርሳይ ደእያ ኡራይ፥ ሄ ዶርሳይ ሳምባታ ጋላስ ኦላን ኩንዶፐ፥ ኦይቂደ ከሰናዌ ኦኔ?

\VS{12}ያትና፥ አሳይ ዶርሳፐ ዎት ሎይꬂደ ዳረኔ! ሄዋ ድራዉ፥ ሳምባታ ጋላስ ሎኦባ ኦꬅያዌ ዎጋ” ያጌዳ።

\VS{13}ሄዋፐ ጉይያን ብታንያ፥ “ነ ኩሽያ ፕድ ኦꬃ” ያግና ብታኒ ፕድ ኦꬆዋፐ ጉይያን፥ አ ኩሺ የኮ ኩሽያዋዳንካ ፓጽ አጌዳ።

\VS{14}ሽን ፓርሳዋቱ ካረ ከሲደ፥ የሱሳ ዎት ዎꬋነንቶ ማቀቴድኖ።


\par }{\SH ጾሳይ ዶሬዳ አይልያ
\par }
{\PP \VS{15}ሽን የሱስ ኡንቱንቱ ዞረታ ኤሪደ፥ ሄዋፐ አጊደ ብያ ዎደ፥ ዳሮ አሳይ አ ካሌዳ፤ ሀርጌዳ ኡባ ፓꬄዳ።

\VS{16-17}ጾሳይ ናብያ ኢስያሳ ባጋና ኦዴዳዌ ፖለታና ማላ፥ የሱስ አሳቶ፥ “ታባ ሀራ አሳዉ ኦዶፕተ” ያጌዳ።

\VS{18}ጾሳይ ኢስያሳ ባጋና ሀዋዳን ያጌዳ፤

\par }{\Q “ታን ዶሬዳ ታ አይሊ፥

\par }{\QB ታን ሲቅያ፥ ታና ናሸችያዌ ሀዌኩ።

\par }{\Q ታን ታ አያና አ ቦላ ዎꬃና።

\par }{\QB እ ሱረ ፕርዳ አሳዉ ኡባዉ ኦዳናዋ።
\XREF{}{{\XO 12:18 }{\XT{ኢሳ. 42:1-4}}}


\par }{\Q \VS{19}እ ፓሉመተና፤ ዎይ ዋሰና።

\par }{\QB ባረ ቃላካ ኦግያን ስሰና።


\par }{\Q \VS{20}ሱረ ፕርዳይ ጾን ከሳና ጋካናዉ፥

\par }{\QB ትንጨቴዳ ማቃ መንና፤\FTNT{*}{{\FR 12:20 }{\FT{አ። ትንጨቴዳ ማቃ መንና፤ ሀዋ ጉሳይ፥ ማዱ ባይናዋንቶነ ዳቡራንቻቶ የሱስ ኬካነ ጋራ ጉሳ። ብ። ጩዋትያ ሙቃዳ ቁንጩትያካ እ ቶይሰና ጉሳይ፥ የሱስ ዳቡራንቻቶ ጉዙማ ግደናዳን ኬካ ጉሳ።
}}}

\par }{\QB ቃይ ጩዋትያ ሙቃዳ ቁንጩትያካ እ ቶይሰና።


\par }{\QB \VS{21}አይሁዳ ግደና አሳይ ኡባይ፥

\par }{\Q አ ቦላ ባረንቱ ህዶታ ዎꬃና”

\par }{\MM ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳባነ ብኤል-ዘቡላባ
\par }
{\R (ማር. 3:20-30፤ ሉቃሳ 11:14-23)

\par }{\PP \VS{22}ሄዋፐ ጉይያን፥ አማሬዳ አሳቱ ኢታ አያናይ ኦይቂና ዱዴዳ እት ቆቃ ብታንያ የሱሳኮ አሄድኖ፤ የሱስ ሄ ዱደ ብታንያ ፓꬄዳ፤ ብታኒካ ሃሳያነ ጼላ ዶሜዳ።

\VS{23}አሳይ ኡባይ ማላለቲደ፥ “ላ ሀዌ ዳዊተ ናኣ ግዳንዴሻ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{24}ሽን ፓርሳዋቱ ሄዋ ስሲደ፥ “ሀ ብታኒ ኢታ አያናቱዋ ካፑ ‘ብኤል-ዘቡል’ ባረዉ ዎልቃ እምና፥ ጻላሀቱዋ ከሴ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{25}ሽን የሱስ ኡንቱንቱ ቆፋ ኤሪደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ባረ ግዶን ሻከትያ ካዉተꬃይ ኡባይ ꬋያና፤ ቃይ ባረ ግዶን ሻከትያ ካታማይ ዎይ ጎለን ደእያ አሳይካ ምነና።

\VS{26}ቃይ ሴጻናይ ሴጻና ከስያዋ ግዶፐ፥ ባረ ግዶን ሻከቴ፤ ያትና፥ አ ካዉተꬃይ ዋኒደ ምን ኤቃናዌ?

\VS{27}ታዉ ብኤል-ዘቡል ዎልቃ እምና፥ ታን ጻላሀቱዋ ከስያዋ ግዶፐ፥ ህንተንቱ አሳዉ ዎልቃ ኦን እምና ጻላሀቱዋ ከሳኔ? ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ህንተ ቦላ ፕርዳና።

\VS{28}ሽን ጾሳ ጌሻ አያናይ ታዉ ዎልቃ እምና፥ ታን ጻላሀቱዋ ከስያዋ ግዶፐ፥ ስም ጾሳ ካዉተꬃይ ህንተ ቦላ ይ ድጌዳ።


\par }{\PP \VS{29}“ዎይ አሳይ ካሰቲደ፥ ዎልቃማ አሳ ቃቼናን ደኢደ፥ አ ጎለ ገሊደ፥ አ ሚሻ ቦንቃናዉ ዋኒደ ዳንዳዪ? ቃቼዳዋፐ ጉይያን፥ አ ሚሻ ቦንቃናዉ ዳንዳዬ።


\par }{\PP \VS{30}“ታ ባጋ ግደና ኡራይ ታዋ እጼ፤ ቃይ ታናና እትፐ ሺሸናዌ ላሌ።

\VS{31}ሄዋ ድራዉ፥ ታን ህንተዉ ኦዳይ፤ ጾሳይ አሳዉ አይ ናጋራ ግድናካ፥ ቃይ አይ ቦረ ግድናካ አቶ ጋና፤ ሽን ጌሻ አያና ቦርያዋ አቶ ጌና።

\VS{32}ታ ቦላ፥ አሳ ናኣ ቦላ፥ ኢታባ ሃሳይያ ኦ ናጋራነ ጾሳይ አቶ ጋና፤ ሽን ጌሻ አያና ቦላ ኢታባ ሃሳይያ ኦ ናጋራነ ሳኣን ግድና፥ ሳሉዋንካ ጾሳይ አቶ ጌና።


\par }{\SH ሎኦ ምꬃይ ባረ አይፍያን ኤረቴ
\par }
{\R (ሉቃሳ 6:43-45)

\par }{\PP \VS{33}“ሎኦ አይፍያ ደማናዉ ሎኦ ምꬃ ድቻናዉ በሴ፤ ኢታ ምꬃ ህንተንቱ ድቾፐ፥ ኢታ አይፍያ ደማንታ፤ አያዉ ጎፐ፥ ምꬃይ ኤረትያዌ ባረ አይፍያ አይፍያዋና።

\VS{34}ሾሻቶ፥ ህንተንቱ ኢታ ግዲደ፥ ዎት ሎኦባ ሃሳያናዉ ዳንዳዪቴ? አያዉ ጎፐ፥ ዶናይ ዎዛና ግዶን ኩሜዳዋ ሃሳዬ።

\VS{35}ሎኦ አሳይ ባረ ሎኦ ምንጁዋፐ ሎኦባ ከሴ፤ ቃይ ኢታ አሳይ ባረ ኢታ ምንጁዋፐ ኢታባ ከሴ።

\VS{36}ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ አሳይ ባረ ሃሳዬዳ ማደና ሃሳያ ኡባዉ ፕርዳ ጋላስ ዛሩዋ እማናዋ።

\VS{37}አያዉ ጎፐ፥ ነ ሃሳያይ ኔና ጽልሳና፤ ዎይ ነ ሃሳያይ ነ ቦላ ፕርድሳና” ያጌዳ።


\par }{\SH ማላታ በአናዉ ሺቄዳ ኦሻ
\par }
{\R (ማር. 8:11-12፤ ሉቃሳ 11:29-32)

\par }{\PP \VS{38}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህግያ ታማርስያ እት እት አሳይነ ፓርሳዋቱ ዛሪደ የሱሳ፥ “ታማርስያዎ፥ ኔን ማላታ ኦꬅሽን፥ ኑን በአናዉ ኮዬቶ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{39}ሽን እ ዛሪደ፥ ኡንቱንቶ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀ ዎድያ አሳይ ኢታነ ጾሳ አማነና ድራዉ፥ ማላታ ኮዬ፤ ናብያ ዮናሳ ማላታፐ አትን፥ ሀራ ማላታይ እመተና።

\VS{40}ዮናስ ዎጋ ሞልያ ኡሉዋን ሄዙ ጋላሳነ ሄዙ ቃማ ደኤዳዋዳን፥ አሳ ናአይካ፥ ቢታ ግዶን ሄዙ ጋላሳነ ሄዙ ቃማ ደአናዋ።

\VS{41}ነነዌ አሳይ ዮናስ ኦዴዳዋን ባረንቱ ናጋራፐ ስሜዳ ድራዉ፥ ፕርዳ ጋላስ ደንዲደ፥ ህንተንታ ሞታናዋንታ፤ በይተ፥ ዮናሳፐ አꬍያዌ ሀዋን ደኤ።

\VS{42}ዱገ ባጋ ጋድያ ካታታ ሶሎሞነዉ ደእያ አꬎ ኤራተꬃ ስሳናዉ ሳኣ ጋጻፐ ዬዳ ድራዉ፥ ፕርዳ ጋላስ ደንዳደ፥ ህንተንታ ሞታናዉኑ፤ በይተ፥ ሶሎሞነፐካ አꬍያዌ ሀዋን ደኤ።
\XREF{}{{\XO 12:42 }{\XT{1 ካታ. 10:1-10፤ 2 ኦዱዋ 9:1-12}}}


\par }{\SH ኢታ አያናይ አሳ ጋርሳ ስሚደ ገልያዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 11:24-26)

\par }{\PP \VS{43}“ኢታ አያናይ አሳፐ ከሴዳ ዎደ፥ ባረዉ ሸምፕያ ሳ ኮዪደ፥ ሃꬃይ ባይና መላሳና ዩዬ፤ ሽን ደመና።

\VS{44}ሄ ዎደ፥ ‘ታን አጋደ ዬዳ ታ ጎለ ስማና’ ያጌ፤ ስሚደ ይያ ዎደ፥ ጎሊ መላ ደእያዋነ ፕተት ጌዪደ፥ ጊግ ኡቴዳዋ ደሜ።

\VS{45}ሄዋፐ ጉይያን፥ ቢደ ባረፐ ኢትያ ላፑ ሀራ አያናቱዋ አኪደ ዬ፤ ሄ አያናቱ ገሊደ፥ ሄዋን ደኢኖ። ሄ ብታንያ ደኡ ካሰዋፐ ዳሪ ኢቴ። ሀ ዎድያ ኢታ አሳዉካ ቃይ ሄዋዳን ሀናና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳ ዳዮነ አ እሻቱዋ
\par }
{\R (ማር. 3:31-35፤ ሉቃሳ 8:19-21)

\par }{\PP \VS{46}የሱስ ዳሮ አሳዉ ሃሳይሽን፥ አ ዳያነ አ እሻቱ አናና ሃሳያናዉ ኮዪደ፥ ካረን ኤቄድኖ።

\VS{47}ሄዋን ደእያ አሳፐ እቱ አ፥ “ነ ዳያነ ነ እሻቱ ኔናና ሃሳያናዉ ኮዪደ፥ ካረን ኤቄድኖ” ያጌዳ።
\FTNT{†}{{\FR 12:47 }{\FT{እት እት ጌሻ ማጻፋ ብለꬃን ሀ ፓይዱ ባዋ።
}}}


\par }{\PP \VS{48}ሽን የሱስ ዛሪደ፥ “ታ ዳያ ኦኔ? ታ እሻቱ ኦኔ?” ያጌዳ።

\VS{49}ባረ ኩሽያን ባረና ካልያዋንቱኮ ጾርሲደ፥ “በይተ፥ ታ ዳያነ ታ እሻቱ ሀዋንቱሽ።

\VS{50}አያዉ ጎፐ፥ ሳሉዋን ደእያ ታ አቡ ሸንያ ኦꬅያ ኡባይ፥ ታ እሻ፥ ታ ምቻቶነ ታ ዳዮ” ያጌዳ።




\par }\Chap{13}{\SH ዘርያዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማር. 4:1-9፤ ሉቃሳ 8:4-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ሄ ጋላስ ሶይፐ ከሲደ፥ አባ ጋጻን ኡቴዳ።

\VS{2}ዳሮ ጮራ አሳይ ባረ ዩሹዋን ዩይ አꬊደ ሺቅና፥ ዎንግርያ ግዶ ገሊደ ኡቴዳ፤ አሳይ ኡባይ አባ ጋጻን ኤቄዳ።

\VS{3}አሳዉ ሌምሱዋን ዳሮባ ሀዋዳን ያጊደ ኦዴዳ፤ “እት ብታኒ ዘረꬃ ዘራናዉ ከሴዳ።

\VS{4}እ ዘርሽን፥ እት እት ዘረꬃይ ኦግያ ዶናን ዎꬌዳ፤ ያትና ካፉ ዪደ ሜዳ።

\VS{5}ቃይ እት እት ዘረꬃይ አንጮ ግዴዳ ቢታ ቦላ ዎꬌዳ፤ ዳሮ ቢታይ ባይና ድራዉ፥ ሄ ዘረꬃይ ኤለካ ዶሌዳ።

\VS{6}ሽን አዋይ ከሴዳ ዎደ ጫርሻይ ሹሌዳ፤ አዱሳ ጻጱዋ የድቤና ድራዉ መል አጌዳ።

\VS{7}እት እት ዘረꬃይ አጉንꬃ ግዶን ዎꬌዳ፤ ሄዋን ዶሌዳዋ አጉንꬃይ ድጪደ ጩሌዳ።

\VS{8}እት እት ዘረꬃይ ቱኤ ቢታን ዎꬊደ ዶሌዳ፤ እቱ ጼቱ አይፍያ፥ እቱ ኡሱፑን ታሙዋ፥ እቱ ሀታሙዋ አይፌዳ።

\VS{9}ስስያ ሀይꬃይ ደእያ ኡራይ ስሶ!” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ሌምሱዋን ኦዶ ጋሱዋ
\par }
{\R (ማር. 4:10-12፤ ሉቃሳ 8:9-10)

\par }{\PP \VS{10}የሱሳ ካልያዋንቱ አኮ ሺቂደ፥ “ኔን አያዉ አሳዉ ሌምሱዋን ኦዳይ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{11}የሱስ ዛሪደ፥ ኡንቱንቶ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ህንተንቶ ሳሉዋ ካዉተꬃ ጹራ ኤሩሳይ እመቴዳ፤ ሽን ኡንቱንቶ እመትቤና።

\VS{12}አያዉ ጎፐ፥ ደእያዎ ጉጀታና፤ አዉ ዳራናዋ፤ ሽን ባይናዋፐ ሀራይ አቶ፥ ሄ ደእያዌካ አከታናዋ።

\VS{13}ታን ኡንቱንቱ ጼሊደ ጼለናዋዳን፥ ስሲደ ስሰናዋዳን ሀንያ ድራዉ፥ ዎይ ቃይ አኬከና ድራዉ ኡንቱንቶ ሌምሱዋን ኦዳይ።


\par }{\PP \VS{14}“እስያስ ኡንቱንቱባ ሀዋዳን ኦዶዌ ፖለታናዋ፤

\par }{\Q “ ‘ህንተንቱ ስሳ ስሳና፤

\par }{\QB ሽን ህንተንቶ ገለና፤

\par }{\QB ህንተንቱ ጼላ ጼላና፤

\par }{\QB ሽን በእክታ።
\XREF{}{{\XO 13:14 }{\XT{ኢሳ. 6:9-10}}}


\par }{\Q \VS{15}አያዉ ጎፐ፥ ሀ አሳ ዎዛናይ ጉዙሜዳ፤

\par }{\QB ባረንቱ ሀይꬃ ቱልሴድኖ፤

\par }{\QB ባረንቱ አይፍያካ ጪሉሜድኖ።

\par }{\QB ሀዌ ባዌንቶ፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ አይፍያን በአና፤

\par }{\QB ባረንቱ ሀይꬃን ስሳና፤

\par }{\QB ባረንቱ ዎዛናንካ አኬካና፤

\par }{\QB ኡንቱንቱ ታኮ፥ ጾሳኮ ስማና፤

\par }{\QB ታንካ ኡንቱንታ ፓꬃና’

\par }{\MM ያጌ።


\par }{\PP \VS{16}“ሽን ህንተንቱ አይፊ ጼልያ ድራዉነ ህንተንቱ ሀይꬃይካ ስስያ ድራዉ፥ ህንተንቱ አንጀቴዳዋንታ።

\VS{17}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ዳሮ ናባቱነ ጽላቱ ህንተንቱ በእያዋ በአናዉ አሞቴድኖ፤ ሽን በእበይክኖ። ህንተንቱ ስስያዋ ስሳናዉ አሞቴድኖ፤ ሽን ስስበይክኖ።


\par }{\SH የሱስ ዘርያዋ ሌምሱዋ ብለꬃ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማር. 4:13-20፤ ሉቃሳ 8:11-15)

\par }{\PP \VS{18}“ስም ካꬃ ዘርያዋ ሌምሱዋ ብለꬃይ ግያዋ ስስተ።

\VS{19}ካዉተꬃ ቃላ ስሲደ፥ አኬከና ኦንነ ኦግያ ዶናን ዎꬌዳ ዘረꬃ ማላ፤ ጻላህያ ካፑ ዪደ፥ ኡንቱንቱ ዎዛናን ዘረቴዳዋ ማጽ ድጌ።

\VS{20}አንጮ ቢታን ዎꬌዳ ዘረꬃይ ቃላ ስሲደ፥ ኤለካ ናሸቻን አክያዋንታ ማላቴ።

\VS{21}ሽን ሄ አሳቱ ሀእሳፐ አትን፥ ኡንቱንቱን ጻጱ ባዋ፤ ቃላ ጋሱዋን መቱ ዎይ የደሳይ ይያ ዎደ፥ ኤለካ ꬉበት አጊኖ።

\VS{22}ቃይ አጉንꬃ ግዶን ዎꬌዳዌ ቃላ ስስያዋ በሴ፤ ሽን ሀ ሳኣ ደኦ ህርጉሳይነ ዱረተꬃ ሲቁሳይ ቃላ ጩሌ፤ ሀ ጋሱዋን ሄ ዘረꬃይካ አይፈናን አት አጌ።

\VS{23}ቱኤ ቢታን ዘረቴዳዌ፥ ቃላ ስሲደ፥ አኬክያ አሳ በሴ፤ እካ አይፌ፤ እቱ ጼቱዋ፥ እቱ ኡሱፑን ታሙዋ፥ እቱ ሀታሙዋ አይፌ” ያጌዳ።


\par }{\SH ዛርንግያ ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VS{24}የሱስ ኡንቱንቶ ሀራ ሌምሱዋ ሀዋዳን ያጊደ ኦዴዳ፤ “ሳሉዋ ካዉተꬃይ ባረ ጎሻን ሎኦ ዘረꬃ ዘሬዳ ብታንያ ማላቴ።

\VS{25}ሽን ቃማ አሳይ ገምእሽድግና፥ አ ሞርኪ ዪደ፥ ዛርጋ ዘሬዳዋ ቦላ ዛርንግያ ዘሪደ ቤዳ።

\VS{26}ሽን ዛርጋይ ዶል አይፌዳ ዎደ፥ ዛርንጊ ሄ ዎደ ቤቴዳ።


\par }{\PP \VS{27}“አ ቆማቱ አኮ ዪደ፥ ‘ጎዳዉ፥ ኔን ነ ጎሻን ሎኦ ዘረꬃ ዘራበይኪ? ያትና፥ ዛርንጊ ሀቃፐ ዬዴ?’ ያጌድኖ።


\par }{\Q \VS{28}“ሄዋፐ ጉይያን ጎዳይ፥ ‘ሄዋ ሞርኪ ኦꬄዳ’ ያጌዳ።

\par }{\QB ቆማቱ፥ ‘ኑን ቢደ ሾዳናዳን ዶሳይ?’ ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{29}“ሽን እ፥ ‘አግተ፥ ዛርንግያ ህንተንቱ ሾዲደ፥ ዛርጋና ሾዳንታ።

\VS{30}ቦቾፕተ፤ ቆይጭያ ዎዲ ጋካናዉ፥ እትፐ ድጭኖ። ቆይጭያ ዎዲ ጋኮደ፥ ታን ቆይጭያዋንታ፥ ካሰቲደ ዛርንግያ ማጽተ፤ ታማን ጉዳናዉ ፖችያን ፖችያን ቃችተ፤ ሽን ዛርጋ ሺሺደ ድይያን ቆልተ’ ጋና” ያጌዳ።


\par }{\SH ሳናፍጭያ ጌተትያ ምꬃት ዘረꬃ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማር. 4:30-32፤ ሉቃሳ 13:18-19)

\par }{\PP \VS{31}የሱስ ኡንቱንቶ ሀራ ሌምሱዋ ያጊደ ኦዴዳ፤ “ሳሉዋ ካዉተꬃይ ሳናፍጭያ ጌተትያ ጉꬃ ምꬃት አይፍያ ማላቴ፤ ሄ ምꬃት አይፍያ አሳይ አኪደ፥ ባረ ጎሻን ዘሬዳ።

\VS{32}ሄ ዘረꬃታ ሀራ ዘረꬃ ኡባፐ ጉጻዉ፤ ሽን ድጬዳ ዎደ፥ ሀራ አታክልትያ ኡባፐ ዳራዉ፤ ካፉ ዪደ፥ እዝ ቃንካን ኬጽያዋ ኬና ዎጋ ምꬃ ግዳዱ” ያጌዳ።


\par }{\SH እርሹዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 13:20-21)

\par }{\PP \VS{33}ቃይ የሱስ ሀራ ሌምሱዋ ኡንቱንቶ ያጊደ ኦዴዳ፤ “ሳሉዋ ካዉተꬃይ እት ምሽራታ ሄዙ ከርያ ꬊልያ አካደ፥ ሙናቄዳ ሙናቃይ ኡባይ ደንዳና ጋካናዉ፥ አን ትጌዳ እርሹዋ ማላቴ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ሌምሱዋን ታማርሴዳ ጋሱዋ
\par }
{\R (ማር. 4:33-34)

\par }{\PP \VS{34-35}የሱስ አሳዉ ሄ ኡባ ሌምሱዋን ኦዴዳ፤ ሌምሱ ባይናን እ እትባካ ኦደና፤ ናቢ፥

\par }{\Q “ታን ኡንቱንቶ ሃሳይያ ዎደ፥

\par }{\QB ሌምሱዋን ሃሳያይ።

\par }{\Q አላሚ መቶደፐ ዶሚደ

\par }{\QB ጌሜዳ የዋቱዋ ኦዳይ”\XREF{}{{\XO 13:34-35 }{\XT{ማዝ. 78:2}}}

\par }{\MM ያጌዳዌ ፖለታና ማላ፥ ሄዋ እ ኦዴዳ።


\par }{\SH የሱስ ዛርንግያ ሌምሱዋ ብለꬃ ኦዴዳ
\par }
{\PP \VS{36}ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ አሳ አጊደ፥ ሶይ ገሌዳ፤ አ ካልያዋንቱ አኮ ቢደ፥ “ጎሻን ደእያ ዛርንግያ ሌምሱዋ ብለꬃ ኑዉ ኦዳ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{37}የሱስ ዛሪደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሎኦ ዘረꬃ ዘርያዌ አሳ ናኣ፤

\VS{38}ጎሻይ ሀ አላምያ፤ ሎኦ ዘረꬃይ ጾሳ ካዉተꬃ አሳ፤ ዛርንጊ ጻላህያ ካፑዋ ናና።

\VS{39}ዛርንግያ ዘሬዳዌ ሞርክያ ጻላህያ፤ ቆይቻ ዎዲ፥ ዎድያ ዉርሰꬃ፤ ቃይ ቆይጭያዋንቱ ኪታንቻቱዋ።


\par }{\PP \VS{40}“ሄዋ ድራዉ፥ ዛርንግያ ማጺደ፥ ታማን ጉድያዋዳን፥ ዎድያ ዉርሰꬃን ሄዋ ማላ ግዳናዋ።

\VS{41}አሳ ናአይ፥ ኪታንቻቱዋ ኪታናዋ፤ ኡንቱንቱ አ ካዉተꬃ ግዶን ናጋራዉ ጋሶ ግድያ ኡባቱዋነ ኢታባ ኦꬅያዋንታ ማጺደ ከሳናዋንታ።

\VS{42}ያቲደ ቶኤና ታማን ኦላናዋንታ፤ ሄዋን ኡንቱንቱ ዬካናዋንታነ አቻ ꬋቃናዋንታ።

\VS{43}ሄ ዎደ ጽላቱ ባረንቱ አቡ ካዉተꬃን አዋዳን ፖአና። ስስያ ሀይꬃይ ደእያ ኡራይ ስሶ!


\par }{\SH ሞገቴዳ ሚሻ ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VS{44}“ሳሉዋ ካዉተꬃይ ጎሻን ሞገቴዳ ሚሻ በሴ፤ እት ብታኒ ሄ ሚሻ ደሚደ፥ ዛሪደ ሞግ አጌዳ፤ ዳሮ ናሸቲደ ቢደ፥ ባረዉ ደእያዋ ኡባ ዛልኢደ፥ ሄ ጎሻ ሻሜዳ።


\par }{\SH እንቁዋ ጌተትያ ዳሮ አልኦ ሹቻ ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VS{45}“ቃይ ሳሉዋ ካዉተꬃይ እንቁዋ ጌተትያ ዳሮ አልኦ ሹቻ ሻማናዉ ኮይያ ዛልአንቻ ማላቴ።

\VS{46}ሄ ዛልአንቻይ ዳሮ አልኦ እንቁዋ ደሚደ፥ ቢደ ባረዉ ደእያዋ ኡባ ዛልኢደ፥ አ ሻሜዳ።


\par }{\SH ዳባ ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VS{47}“ቃይ ሳሉዋ ካዉተꬃይ ኡባ ቆሞ ሞልያ ኦይቂያ፥ አባን የገቴዳ ዳባ ማላቴ።

\VS{48}ሞሊ ዳባ ኩሜዳ ዎደ፥ ሞልያ ኦይቂያ አሳቱ አባፐ ጋጻ ከሲደ ኡቴድኖ፤ ያቲደ ሎኦ ሞልያ ቆሪደ፥ የግያ ሚሻን የጌድኖ፤ ሽን ኢታ ሞልያ ዎራ ኦሌድኖ።

\VS{49}ዎድያ ዉርሰꬃን ሄዋዳን ሀናና፤ ኪታንቻቱ ዪደ፥ ናጋራንቻቱዋ ጽላቱዋ ግዶፐ ቆሪደ፥

\VS{50}ቶኤና ታማን ኦላናዋንታ፤ ሄዋን ኡንቱንቱ ዬካናዋንታነ አቻ ꬋቃናዋንታ።


\par }{\PP \VS{51}“ሀዌ ኡባይ ህንተንቶ ገሌዴ?” ያጊደ ኡንቱንታ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ኤ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{52}እ፥ “ሄዋ ድራዉ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃ ጹራ ሎይꬅ ኤርያ፥ ህግያ ታማርስያ ኡባይ፥ ባረ ሚሻ ሺሽ ዎꬄዳ ጎልያፐ ኦራꬃ ሚሻነ ኤጫ ሚሻ ሻክ ከስያ እዛዋ ማላቴ” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\SH ናዝሬተን የሱሳ ጋኬዳ እጹዋ
\par }
{\R (ማር. 6:1-6፤ ሉቃሳ 4:16-30)

\par }{\PP \VS{53}የሱስ ሀ ሌምሳቱዋ ኦድ ዉርሶዋፐ ጉይያን፥ ሄዋፐ ደንዲደ፥

\VS{54}ባረ ካታማ ናዝሬተ ቤዳ። አይሁዳ ዎሳ ጎለን ታማርስያዋ ስሴዳ አሳይ ማላለቲደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀዌ ሀ አꬎ ኤራተꬃነ ጾሳይ ኦꬅያ ማላታ ኦꬃናዉ ዎልቃ ሀቃፐ አኬዴ?

\VS{55}ሀዌ አናጽያ ናኣ ግደኔ? አ ዳያ ማይራሞ ግደኬ? አ እሻቱ ያቆባ፥ ዮሴፎ፥ ስሞናነ ይሁዳ ግድክኖ?

\VS{56}አ ምቻቱ ኡባይ ኑናና ደእክኖ? ያትና፥ እ ሀ ኤራ ኡባ ሀቃፐ ደሜዴ?” ያጌድኖ።

\VS{57}ኡንቱንቱ እ ግያባ አከናን እጼድኖ።

\par }{\PP ሽን የሱስ ሄ አሳዉ፥ “ናቢ ባረ ጋድያንነ ባረ ሶይ አሳን ቦንቼተና፤ ሽን ሀራሳ ኡባን ቦንቼቴ” ያጌዳ።

\VS{58}ኡንቱንቱ አማንቤና ድራዉ፥ የሱስ ዳሮ ማላታ ሄ ሳን ኦꬅቤና።




\par }\Chap{14}{\SH ጻማቅያ ዮሃንሳ ሀይቁዋ
\par }
{\R (ማር. 6:14-29፤ ሉቃሳ 9:7-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄ ዎደ ጋሊላ ጋድያ አይስያ ሄሮድሰ የሱሳባ ስሴዳ፤

\VS{2}ያቲደ ባረ ቆማቶ፥ “ሀዌ ሀይቁዋፐ ደንዴዳ ጻማቅያ ዮሃንሳ፤ ጾሳይ ኦꬅያ ዎልቃማ ማላታ እ ኦꬅያዌ ሄዋሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{3}አያዉ ጎፐ፥ ሄሮድስ ባረ እሻ ፕልጶሳ ማቻት ሄሮድያድ ጋሶታን ዮሃንሳ ኦይꬅ ቃሽሲደ፥ ቃሾ ጎለን የግ ዎꬄዳ።

\VS{4}አያዉ ጎፐ፥ ዮሃንስ ሄሮድሳ፥ “ኔን ሄሮድያዶ፥ ነ እሻ ማቻቶ አካናዉ ህጊ ድጌ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 14:4 }{\XT{ዎጋ 18:16፤ 20:21}}}

\VS{5}ሄሮድስ ዮሃንሳ ዎꬋናዉ ኮዬዳ፤ ሽን ይሁዳ አሳይ ናብያዳን ዮሃንሳ ጼሌዳ ድራዉ፥ አሳዉ ያዬዳ።


\par }{\PP \VS{6}ሽን ሄሮድስ የለቴዳ ጋላሳ ባላይ ጋክና፥ ሄሮድያድ ናታ አሳ ስንꬃን ዱራደ ሄሮድሳ ናሸቻዉ።

\VS{7}ሄሮድስ ናቶ፥ “ኔና ሎኤዳዋ አያነ ግዶፐ፥ ታና ኦቻ፤ ታን ነዉ እማና” ያጊደ እዝዉ ጫቄዳ።

\VS{8}ናታ ባረ ዳይ ዞርያ አካደ ሄሮድሳ፥ “ጻማቅያ ዮሃንሳ ሁጲያ ሀ ዎጪትያን ዎꬃደ ታዉ እማ” ያጋዱ።

\VS{9}ካቲ አዉ ቃረቴዳ፤ ሽን ባረ ጫቁዋ ድራዉነ ባረናና ማዳን ኡቴዳ እማꬃ ድራዉ፥ እዝዉ ዮሃንሳ ሁጲ እመታና ማላ አዛዜዳ።

\VS{10}ካቲ ኪቲደ፥ ዮሃንሳ ቆꬍያ ቃሾ ጎለን ሙጭሴዳ።

\VS{11}ሁጲያ ዎጪትያን ዎꬅ አሂደ፥ ናትዉ እሜድኖ፤ ናታ ሄ ሁጲያ ባረ አትኮ አፋዱ።

\VS{12}ዮሃንሳ ካልያዋንቱ ዪደ፥ አ አሃ አፊደ ሞጌድኖ፤ ሄዋፐ ስሚደ ሀ የዉዋ የሱሳዉ ቢደ ኦዴድኖ።


\par }{\SH የሱስ እቼሹ ሻአ አሳ ምዜዳ
\par }
{\R (ማር. 6:30-44፤ ሉቃሳ 9:10-17፤ ዮሃ. 6:1-14)

\par }{\PP \VS{13}የሱስ ሄዋ ስሲደ፥ ዎንግርያን ገሊደ፥ ሄዋፐ ባረካ አሳይ ባይናሳ ቤዳ፤ አሳይ ሄዋ ስሲደ፥ ካታማፐ ደንዲደ፥ ገድያን አ ካሌድኖ።

\VS{14}የሱስ ዎንግርያፐ ከሴዳ ዎደ፥ ዳሮ አሳ በኢደ፥ ሄ አሳዉ ቃረቴዳ፤ ያቲደ ኡንቱንቱና ደእያ ሀርጋንቻቱዋ ፓꬄዳ።


\par }{\PP \VS{15}ሳአይ ኦማርስያ ዎደ፥ የሱሳ ካልያዋንቱ አኮ ዪደ፥ “ሀዌ ሳአይ አሳይ ባይናሳ፤ ሀእ ሳአይ ቃም ድጌዳ፤ አሳይ ኡባይ ቄር ካታማቱዋ ቢደ፥ ባረንቶ ቁማ ሻማና ማላ፥ አሳ ሞይዛ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{16}ሽን የሱስ ኡንቱንታ፥ “አሳይ ባናዉ ኮሸና፤ አሳዉ ሜተትያባ ህንተንቱ እምተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{17}ኡንቱንቱ ዛሪደ አ፥ “ኑዉ ሀዋን እቼሹ ኡክꬃፐነ ላኡ ሞልያፐ አትን፥ ሀራይ ባዋ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{18}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ሄዋንታ፥ ሃ ታኮ አህተ” ያጌዳ።

\VS{19}አሳይ ማታን ኡታና ማላ፥ የሱስ አዛዜዳ፤ እቼሹ ኡክꬃነ ላኡ ሞልያ ኦይቂደ፥ ሳሉዋ ፑደ ጼሊደ፥ ጾሳ ጋላቴዳ፤ ሄ ኡክꬃ መንꬂደ፥ ባረና ካልያዋንቶ እምና፥ ኡንቱንቱ ጮራ አሳዉ ግሼድኖ።

\VS{20}አሳይ ኡባይ ሚደ ካሌዳ፤ አቴዳ ሱፓ ዶካ ታማነ ላኡ ዛምቤልያ ኩሜዳዋ ደንꬄድኖ።

\VS{21}ሜዳ አሳይ ማጫ አሳነ ናና ፓይደናን፥ እቼሹ ሻኣ ግድያዋ ኬና።


\par }{\SH የሱስ አባ ቦላና ሀመቲደ ቤዳ
\par }
{\R (ማር. 6:45-52፤ ዮሃ. 6:15-21)

\par }{\PP \VS{22}የሱስ ጮራ አሳ ሞይዚደ፥ ባረና ካልያዋንታ ዎንግርያን ገሊደ፥ ባረፐ ስንꬃቲደ፥ አባፐ ሄፍንꬃ ፕናና ማላ አዛዜዳ።

\VS{23}አሳ ሞይዚደ፥ ጾሳ ዎሳናዉ ደርያ ሁጲያ ባረካ ከሴዳ፤ ሳአይ ቃም ድግናካ ሄዋን ባረካ ደኤ።

\VS{24}ሽን ዎንግሪ ሄ ዎደ፥ አባ ቦላን ደእሽን፥ ስንꬃ ባጋና ጫርኩ ጫርክያ ድራዉ፥ ቤታይ ዎንግርያ ያነ ሃነ ሱጌ።


\par }{\PP \VS{25}ባይራ ኩቱ ዋስ ስምና፥ የሱስ አባ ቦላ ሀመቲደ፥ ኡንቱንቱኮ ዬዳ።

\VS{26}አ ካልያዋንቱ አባ ቦላ እ ሀመትሽን በእ ዳጋሚደ፥ “ሀዌ ሞይትልያ ግደኔ!” ግ ያዪደ ዋሴድኖ።


\par }{\PP \VS{27}ሽን የሱስ ኤለካ ኡንቱንታ፥ “አይነ ባዋ፤ ታናተ፤ ያዮፕተ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{28}ጰጽሮስ ዛሪደ አ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ሀዌ ኔና ግዶፐ፥ ታን ሃꬃ ቦላና ኔኮ ባና ማላ፥ ታና አዛዛርኪ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{29}የሱስ ጰጽሮሳ፥ “ሃያ!” ያጌዳ።

\par }{\PP ጰጽሮስ ዎንግርያፐ ዎꬊደ፥ ሃꬃ ቦላና ሀመቲደ፥ የሱሳኮ ቡሳ ዶሜዳ።

\VS{30}ሽን ጫርኩዋ ዎልቃ በኢደ፥ ያዬዳ፤ ሃꬃይ ባረና ምቱዋ ዶሜዳ ዎደ፥ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ታ ጎዳዉ ታና አሻርኪ!” ያግ ዋሴዳ።


\par }{\PP \VS{31}ሄ ማንእያን የሱስ ባረ ኩሽያ የድ ጰጽሮሳ ኦይቂደ፥ “ላ ሀ አማኑ ላፌዳዎ! አያዉ ስꬋዲ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{32}ኡንቱንቱ ላኡ ዎንግርያን ገሌዳ ዎደ፥ ጫርኩ ዎፑ ጌዳ።

\VS{33}ዎንግርያ ግዶን ደእያ አ ካልያዋንቱ የሱሳ፥ “ኔን ጾሳ ናኣ ግዴዳዌ ቱማ” ያጊደ አዉ ጎይኔድኖ።


\par }{\SH የሱስ ገንሳሬጸን ሀርጋንቻ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 6:53-56)

\par }{\PP \VS{34}ኡንቱንቱ አባ ፕኒደ፥ ገንሳሬጻ ጌተትያ ጋድያ ጋኬድኖ።

\VS{35}ሄ ጋድያ አሳይ የሱሳ ግድያዋ ኤሬድኖ፤ ሄዋ ሄራ ጋድያ ኡባ ኪቲደ፥ ሀርግያ አሳ ኡባ አኮ አሄድኖ።

\VS{36}ሀርግያ አሳይ አ ማዩዋ ማጫራ ጻላላ ቦቻና ማላ፥ አ ዎሴድኖ፤ አ ማዩዋ ማጫራ ቦቼዳ ኡባይካ ፓጼዳ።




\par }\Chap{15}{\SH አዎቱዋ ዎጋባ
\par }
{\R (ማር. 7:1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህግያ ታማርስያ እት እት አሳይነ ፓርሳዋቱ የሩሳላመፐ የሱሳኮ ዪደ፥

\VS{2}“ኔና ካልያዋንቱ አያዉ ኑ አዎቱዋ ዎጋ ባይዚኖ? አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ቁማ ማናፐ ካሰቲደ፥ ባረንቱ ኩሽያ ሜጨትክኖ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{3}የሱስ ዛሪደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ህንተንቱ ህንተ ዎጋ ድራዉ፥ ጾሳ አዛዙዋ ፖልያዋ አያዉ እጺቴ?

\VS{4}አያዉ ጎፐ ጾሳይ፥ ‘ነ አባነ ነ ዳዮ ቦንቻ’ ቃይ፥ ባረ አባ ዎይ ባረ ዳዮ ቦርያዌ ሀይቆ ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 15:4 }{\XT{ከሳ 20:12፤ 21:17፤ ዛረ. 5:16፤ ዎጋ 20:9}}}

\VS{5-6}ሽን ህንተንቱ፥ ‘እት አሳይ ባረ አባ ዎይ ባረ ዳዮ ማድያባይ ባረዉ ደኢና፥ ሄዌ ጾሳዋ ጎፐ፥ ባረ አባ ዎይ ባረ ዳዮ ቦንቻናዉ በሰና’ ያጊታ፤ ያቲደ ህንተንቱ ህንተንቱ ዎጋ ፖላናዉ ጾሳ ቃላዉ አዛዘትክታ።

\VS{7}ሀ ሎአ ማላትያ ኢታ አሳቶ፥ እስያስ ባለናን ህንተንቱባዉ ትምቢትያ ኦዲደ፥


\par }{\Q \VS{8}“ ‘ጾሳይ ሀዋዳን ያጌዳ፤

\par }{\QB “ሀዌ አሳይ ታና፥

\par }{\QB ባረ ቦላ ዶናን ቦንቼ፤

\par }{\QB ሽን ኡንቱንቱ ዎዛናይ፥

\par }{\QB ታፐ ሃኩዋን ደኤ።


\par }{\Q \VS{9}አሳይ ታዉ መላ ጎይኔ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥ አሳይ ኦꬄዳ አዛዙዋ፥

\par }{\Q ጾሳ ህግያ ማላትሲደ፥

\par }{\QB ታማርሴድኖ” ጌዳ’ ”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 15:9 }{\XT{ኢሳ. 29:13}}}


\par }{\SH አሳ ቱንስያዋንታ
\par }
{\R (ማር. 7:14-23)

\par }{\PP \VS{10}የሱስ ዳሮ አሳ ባረኮ ጼሲደ፥ “ስስተነ አኬክተ፤

\VS{11}አሳ ቱንስያዌ ዶና ግዶ ገልያዋ ግደና፤ ሽን አሳ ቱንስያዌ ዶናፐ ከስያዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ አ ካልያዋንቱ አኮ ዪደ፥ “ፓርሳዋቱ ኔን ሃሳዬዳዋ ስሲደ፥ ሀንቀቴዳዋ አኬካይ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{13}ሽን የሱስ ዛሪደ፥ “ሳሉዋን ደእያ ታ አቡ ቶክቤና ምꬃ ኡባይ ሾደታናዋ።

\VS{14}ኡንቱንቶ ህርጎፕተ፤ ኡንቱንቱ ቆቃ ካለꬅያ ቆቃቱዋ፤ ቆቃይ ቆቃ ካለꬆፐ፥ ላኡካ ኦላን ኩንዴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ጰጽሮስ ዛሪደ፥ “ሀ ሌምሱዋ ብለꬃ ኑዉ ኦዳርኪ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}የሱስ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ህንተንቶ ቃይ ሀእ ጋካናዉካ ገልቤኔ?

\VS{17}ዶናና ገልያ ኡባይ ኡሉዋ ግዶ ቢደ፥ ቃይ ኡሉዋፐ ካረ ከስያዋ ኤርክቴ?

\VS{18}ሽን ዶናፐ ከስያዌ ዎዛናፐ ከሴ፤ አሳ ቱንስያዌ ሄዋ ማላ።

\VS{19}አያዉ ጎፐ፥ ዎዛና ግዶፐ ኢታ ቆፋይ፥ ዎꬍያዌ፥ ዎሹምያዌ፥ ቃይ ዎሹማናዉ ካጄልያዌ ኡባይ፥ ዉእያዌ፥ ዎርዱዋን ማርካትያዌ፥ ቦሪ ከሴ።

\VS{20}ሄዋ ማላትያዌ አሳ ቱንስያዋፐ አትን፥ ሜጭቤና ኩሽያን ምያዌ አሳ ቱንሰና” ያጌዳ።


\par }{\SH ካናነ አሳ ግዴዳ እት ማጫዉን አማኑዋ
\par }
{\R (ማር. 7:24-30)

\par }{\PP \VS{21}ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ሄዋፐ አጊደ፥ ጺሮሳነ ሲዶና ጌተትያ ካታማቱ ደእያ ጋድያ ቤዳ።

\VS{22}ካናነ ጌተትያ ጋድያ ማጫዉና እትና ሄዋፐ የሱሳኮ ያደ፥ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬃደ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ዳዊታ ናአዉ፥ ታዉ ቃረታርኪ፤ ታ ናቶ ኢታ አያናይ ሎኤና ኦይꬃ ኦይቄዳ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{23}ሽን የሱስ እዝዉ አይ ቃላነ ቃትቤና፤ አ ካልያዋንቱ አኮ ዪደ፥ “ሀ ምሽራታ ኑ ጌዱዋ ካላ ካላደ፥ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬃደ ኦዳዉ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ኔን እዞ የዳርኪ” ያጊደ ዎሴድኖ።


\par }{\PP \VS{24}የሱስ ዛሪደ፥ “ታን ባዬዳ ዶርሳዉ፥ እስራኤልያ አሳ ጻላላዉ ኪተታድ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}ሽን እዛ ያደ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ታና ማዳርኪ!” ያጋደ አዉ ጎይናዱ።


\par }{\PP \VS{26}ቃይ እ ዛሪደ፥ “ናና ቁማ አኪደ፥ ካና ማራዉ ኦልያዌ ሎአ ግደና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{27}ምሽራታ፥ “ኤ ታ ጎዳዉ፥ ሄዌ ቱማ፤ ሽን ሀራይ አቶ ካና ማራቱ ባረንቱ ጎዳቱ ሚና፥ ሳምፓፐ ላለቴዳ ሱፓ ሚኖተኔ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{28}የሱስ ዛሪደ እዞ፥ “ሀ ምሽራቴ፥ ነ አማኑ ዎልቃማ፤ ኔን ኮዬዳዋዳን ነዉ ሀኖ” ያጌዳ። እዝ ናታ ኤለካ ፓጻ አጋዱ።


\par }{\SH የሱስ ጮራ ሀርጋንቻቱዋ ፓꬄዳ
\par }
{\PP \VS{29}የሱስ ሄዋፐ ደንዲደ፥ ጋሊላ አባ ማታ ቤዳ፤ ቃይ እት ደርያ ቦላ ከሲደ፥ ሄዋን ኡቴዳ።

\VS{30}ዳሮ አሳይ ዎባቱዋ፥ ቆቃቱዋ፥ ቁናቱዋነ ዱደቱዋ፥ ቃይ ሀራ ጮራቱዋ አኮ አሂደ፥ አ ማታን ዎꬄዳ። የሱስ ኡንቱንታ ፓꬄዳ።

\VS{31}ሄዋ ድራዉ፥ አሳይ ዱዳቱ ሃሳይሽን፥ ቁናቱ ሱርሽን ዎባቱ ሀመትሽን፥ ቆቃቱ ጼልሽን በእ ማላለቲደ፥ እስራኤልያ ጾሳ ጋላቴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ኦይዱ ሻአ አሳ ምዜዳ
\par }
{\R (ማር. 8:1-10)

\par }{\PP \VS{32}የሱስ ባረና ካልያዋንታ ባረኮ ጼሲደ፥ “ሀ ጮራ አሳይ ታናና ሄዙ ጋላሳይ ጋካናዉ ጋምኤዳ ድራዉ፥ ታን ሀ አሳዉ ቃረታይ፤ ኡንቱንቶ ሀእ ምያዌ ባዋ። ቃይ ኡንቱንቱ ኦግያን ዳቡሪደ ኩንደና ማላ፥ ቁማ ምዘናን ኡንቱንታ መላ የዳናዉካ ኮይከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{33}አ ካልያዋንቱ ዛሪደ የሱሳ፥ “ኑን ሀ ባዙዋን ሀዋ ኬና አሳ ካልስያ ቁማ ሀቃፐ ደማኔ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{34}ቃይ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቶ አፑን ኡክꬃይ ደኢ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ላፑ ኡክꬃይነ ሞለቱዋፐ አማሬዳዋንቱ ደኢኖ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{35}የሱስ አሳ፥ “ሳኣን ኡትተ” ያጌዳ።

\VS{36}ሄ ላፑ ኡክꬃነ ሞልያ ኦይቂደ፥ ጾሳ ጋላቴዳ፤ መንሬꬂደ ባረና ካልያዋንቶ እሜዳ፤ ቃይ ኡንቱንቱ ጮራ አሳዉ እሜድኖ።


\par }{\PP \VS{37}አሳይ ኡባይ ሚደ ካሌዳ፤ ሚና አቴዳ ላፑ ዛምቤልያ ኩሜዳ ሱፓ አ ካልያዋንቱ ደንꬄድኖ።

\VS{38}ሜዳ አሳይ ማጫ አሳነ ናና ፓይደናን፥ ኦይዱ ሻአ አቱማ አሳ።

\VS{39}የሱስ አሳ የዶዋፐ ጉይያን፥ ዎንግርያን ገሊደ፥ መገዶነ ጌተትያ ጋድያ ቤዳ።




\par }\Chap{16}{\SH ማላታ በአናዉ ኦቼዳ ኦሻ
\par }
{\R (ማር. 8:11-13፤ ሉቃሳ 12:54-56)

\par }{\PP \VerseOne{1}እት እት ፓርሳዋቱነ ሳዱቃዋናቱ የሱሳኮ ዪደ፥ አ ፓጫናዉ ኮዬድኖ፤ ያቲደ ባረንታ ሳሉዋፐ ማላታ በሳና ማላ ዎሴድኖ።

\VS{2}ሽን የሱስ ዛሪደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሳአይ ቃምያ ዎደ ህንተንቱ፥ ‘ሳሉ ዞኤዳ ድራዉ፥ ሳአይ ሻማናዋ’ ያጊታ፤

\VS{3}ዎንቱማꬃን ቃይ፥ ‘ሳሉ ዞኢደ ጉባኔዳ ድራዉ፥ ሀቼ እራይ ቡካናዋ’ ያጊታ፤ ሳሉዋ ጼሊደ፥ ሳአይ ሀናናዋ ኤራናዉ ዳንዳዪታ፤ ሽን ታ ዩሳ ዎድያ ማላታ ሻክ ኤራናዉ ዳንዳይክቴ?\FTNT{*}{{\FR 16:3 }{\FT{እት እት ጌሻ ማጻፋ በን ብለꬃቱዋን የሱሳ ቃላቱ ሀ ፓይዳቱዋን ባዋ።
}}}

\VS{4}ሀ ዎድያ አሳይ ኢታይነ ዎሹምያዌ፥ ጾሳዉ አማነተናዌ፥ ማላታ ኮዬ፤ ናብያ ዮናሳ ማላታፐ አትን፥ ሀራ ማላታይ አዉ እመተና” ያጌዳ። ሄዋፐ ስሚደ፥ ኡንቱንታ አጊደ ቤዳ።


\par }{\SH ፓርሳዋቱዋነ ሳዱቃዋናቱዋ እርሹዋ
\par }
{\R (ማር. 8:14-21)

\par }{\PP \VS{5}አ ካልያዋንቱ አባ ፕኔዳ ዎደ፥ ቁማ አፋናዋ ዶጌድኖ።

\VS{6}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ፓርሳዋቱዋ እርሹዋፐነ ሳዱቃዋናቱዋ እርሹዋፐ ህንተንታ ኤሪደ ናገትተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}ኡንቱንቱ ባረንቱ ግዶን፥ “እ ሀዋ ያግያዌ ኑን ቁማ አህቤና ድራሳ” ያጊደ ሃሳያ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{8}ሽን ኡንቱንቱ ግያዋ የሱስ ኤሪደ፥ “ሀ አማኑ ፓጬዳዋንቶ፥ ቁማይ ባይና ድራዉ፥ አያዉ ህንተንቱ ግዶን ሃሳዪቴ?

\VS{9}ሀእካ ህንተንቶ ገልቤኔ? ታን እቼሹ ኡክꬃ እቼሹ ሻአ አሳ ምዛደ ካልሴዳዋ፥ ቃይ ህንተንቱ አፑን ዛምቤልያ ኩንꬂደ አቴዳ ሱፓ ደንꬄድተንቶ ዎዛና አꬅክቴ?

\VS{10}ዎይ ታን ላፑ ኡክꬃ ኦይዱ ሻአ አሳ ምዛ ካልሴዳዋ፥ ቃይ ህንተንቱ አፑን ዛምቤልያ ኩንꬂደ አቴዳ ሱፓ ደንꬄድተንቶ ዎዛና አꬅክቴ?

\VS{11}ታን ህንተንታ ፓርሳዋቱዋ እርሹዋፐነ ሳዱቃዋናቱዋ እርሹዋፐ ናገትተ ግያዋፐ አትን፥ ኡክꬃባ ህንተንቶ ሃሳያቤናዋ ህንተንቱ ዋኒደ አኬክክቴ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}አ ካልያዋንቱ የሱስ ባረንቶ ኦዴዳዋ፥ ፓርሳዋቱዋ ትምርትያፐነ ሳዱቃዋናቱዋ ትምርትያፐ ኡንቱንቱ ናገታና ማላ ኦደቶዋፐ አትን፥ ሙናቃን ትግያ እርሹዋፐ ናገታና ማላ ግደናዋ ሄ ዎደ አኬኬድኖ።


\par }{\SH ጰጽሮሳ አማኑዋነ ማርካተꬃ
\par }
{\R (ማር. 8:27-30፤ ሉቃሳ 9:18-21)

\par }{\PP \VS{13}የሱስ ቂሳርያ ፕሊጶሳ ጌተትያ ጋድያ ጋኬዳ ዎደ፥ ባረና ካልያዋንታ፥ “አሳይ ታና፥ አሳ ናኣ ኦና ጊ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{14}አ ካልያዋንቱ ዛሪደ፥ “ኔና እት እት አሳይ፥ ጻማቅያ ዮሃንሳ ያጌ፤ ሀራንቱ ቃይ ኤላሳ ያጊኖ፤ ቃይ ሀራንቱ ኤርማሳ ዎይ ናባቱዋፐ እቱዋ ያጊኖ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{15}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ያትና ህንተንቱ ታና ኦና ጊቴ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}ስሞን ጰጽሮስ ዛሪደ፥ “ኔን ደኡዋ ጾሳ ናኣ ክርስቶሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{17}የሱስ ዛሪደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ዮና ናኣ ስሞና፥ ሀዋ ነዉ ሳሉዋን ደእያ ታ አቡ ኤርሴዳዋፐ አትን፥ አሳይ ኦንነ ኔና ኤርስቤና ድራዉ፥ ኔን አንጀቴዳዋ።

\VS{18}ጰጽሮሳ፥ ታን ነዉ ኦዳይ፤ ኔን ሹቻ፤ ታን ሀ ዛላ ቦላ ታ ዎሳ ጎልያ ኬጻና፤ ታ ዎሳ ጎልያ ሀራይ አቶ፥ ስኦልያ ዎልቃይካ ጾናናዉ ዳንዳየና።

\VS{19}ታን ነዉ ሳሉዋ ካዉተꬃ ቁልፕያ እማና፤ ኔን ሳኣን ሀኖ ጎዌ ኡባይ ሳሉዋን ጾሳ ስንꬃን ሀናና፤ ሽን ኔን ሳኣን ሀኖፖ ጌዳዌ ሳሉዋንካ ሀነና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{20}ሄዋፐ ጉይያን፥ እ ክርስቶሳ ግዴዳዋ አ ካልያዋንቱ ኦስነ ኦደና ማላ፥ ኡንቱንታ አዛዜዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረና ጋካና መቱዋባነ ሀይቁዋባ ኮይሮ ኦዱዋ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማር. 8:31-33፤ ሉቃሳ 9:22-27)

\par }{\PP \VS{21}ሄ ዎድያፐ ዶሚደ የሱስ፥ “ታን የሩሳላመ ቢና፥ ታና ጭማቱ፥ ቄሳቱዋ ካፓቱነ ህግያ ታማርስያዋንቱ ዳሪ ዋይሳናዉ በሴ፤ ኡንቱንቱ ታና ዎꬋናዉነ ታን ሄዘንꬆ ጋላስ ሀይቁዋፐ ደንዳናዉ በሴ” ያጊደ፥ ባረና ካልያዋንቶ ጌሺደ ኦዱዋ ዶሜዳ።


\par }{\PP \VS{22}ጰጽሮስ አ እት ባጋ ዛሪደ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ጾሳይ ኔና ሄዋፐ አሾ፤ ሀዌ ነ ቦላ ኡባካ ዬና” ያጊደ አ ዞራናዉ ዶሜዳ።


\par }{\PP \VS{23}ሽን የሱስ ጉየ ስሚደ ጰጽሮሳ፥ “ሀ ሴጻናዉ፥ ኔን ታ ማታፐ ክቻ፤ ኔን አሳይ ዶስያዋ ቆፕያዋፐ አትን፥ ጾሳይ ዶስያዋ ቆፐና ድራዉ፥ ታዉ ꬉቦ ግዳዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳ ካላናዉ ኮሽያ ኦግያ
\par }
{\R (ማር. 8:34—9:1፤ ሉቃሳ 9:23-27)

\par }{\PP \VS{24}ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ባረና ካልያዋንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ታና ካላናዉ ኮይያ ኡራይ ደኦፐ፥ ባረና ካዶ፤ ያቲደ ባረ ማስቃልያ ቶኪደ፥ ታና ካሎ።

\VS{25}አያዉ ጎፐ፥ ባረ ሸምፑዋ አሻናዉ ኮይያ ኡራይ ባይዛናዋ፤ ሽን ባረ ሸምፑዋ ታ ድራዉ ባይዝያ ኡራይ አሻናዋ።

\VS{26}እት ኡራይ ሳኣን ደእያ ኡባባ ባረዉ ሺሺደ፥ ባረ ሸምፑዋ ባይዞፐ፥ አ አያ ማዳኔ? ዎይ እት ኡራይ ባረ ሸምፑዋ ዎዛናዉ አያ እማና ዳንዳዪ?

\VS{27}አያዉ ጎፐ፥ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ታ አቡ ቦንቹዋን ታ ኪታንቻቱዋና ያና ሀናይ፤ አሳ ኡባዉ ሄ ዎደ አ ኦሱዋ ጋትያ እማና።
\XREF{}{{\XO 16:27 }{\XT{25:31፤ ማዝ. 62:12፤ ሮመ 2:6}}}

\VS{28}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ አማሬዳ አሳቱ፥ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ካትያ ግዳደ ይያዋ በአና ጋካናዉ፥ ሀይቀናዋንቱ ሀዋን ደኢኖ” ያጌዳ።




\par }\Chap{17}{\SH የሱሳ ማላይ ላመቴዳ
\par }
{\R (ማር. 9:2-13፤ ሉቃሳ 9:28-36)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ኡሱፑን ጋላሳፐ ጉይያን፥ ባረናና ጰጽሮሳ፥ ያቆባነ፥ ያቆባ እሻ ዮሃንሳ አኪደ፥ ኡንቱንቱ ጻላላ ዎጋ ደርያ ሁጲያ ከሴዳ።
\XREF{}{{\XO 17:1 }{\XT{2 ጰጽ. 1:17-18}}}

\VS{2}ቃይ ኡንቱንቱ ጼልሽን፥ ኡንቱንቱ ስንꬃን ላመቴዳ፤ አ ዴሙ አዋይፍያዳን ፖኤዳ፤ አ ማዩካ ፖኡዋዳን ጶሌዳ።

\VS{3}ሙሴነ ኤላስ የሱሳና ሃሳይሽን፥ ሀ ሄዙ አ ካልያዋንቱ በኤድኖ።

\VS{4}ጰጽሮስ የሱሳ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ኑን ሀዋን ደእያዌ ኑዉ ሎአ፤ ኔን ዶሶፐ፥ ኑን ሀዋን ሄዙ ዳስያ እቱዋ ነዉ፥ እቱዋ ሙሴዉ፥ እቱዋ ኤላሳዉ ኬጻና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{5}እ ሃሳይሽን፥ ፖእያ ሻሪ ዪነ ኡንቱንታ ካም አጌዳ፤ ሻርያ ግዶፐ፥ “ሀዌ ታን ሲቅያ ታና ናሸችያ ታ ናኣ፤ እ ግያዋ ስስተ” ግያ ቃላይ ዬዳ።
\XREF{}{{\XO 17:5 }{\XT{ዶመꬃ 22:2፤ ዛረ. 18:15፤ ማዝ. 2:7፤ ኢሳ. 42:1፤ ማቶሳ 3:17፤ 12:18፤ ማር. 1:11፤ ሉቃሳ 3:22}}}


\par }{\PP \VS{6}አ ካልያዋንቱ ሄ ቃላ ስሴዳ ዎደ፥ ዳሮ ያዪደ፥ ጉፋን አጌድኖ።

\VS{7}የሱስ ኡንቱንቱኮ ዪደ፥ ኡንቱንታ ቦቺደ፥ “ደንድተ፤ ያዮፕተ” ያጌዳ።

\VS{8}ኡንቱንቱ ꬎቁ ጊደ ጼልያ ዎደ፥ የሱሳ ጻላላፐ አትን፥ ሀራ አሳ ኦናነ በእበይክኖ።


\par }{\PP \VS{9}ኡንቱንቱ ደርያፐ ዎꬍሽን፥ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ታን አሳ ናአይ፥ ሀይቁዋፐ ደንዳና ጋካናዉ፥ ሀ ህንተንቱ በኤዳዋ ኦስነ ኦዶፕተ” ያጊደ አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{10}አ ካልያዋንቱ የሱሳ፥ “ያትና፥ ህግያ ታማርስያዋንቱ አያዉ፥ ‘ኤላስ ካሰቲደ ያናዉ በሴ’ ጊኖ?” ያጊደ ኦቼድኖ።
\XREF{}{{\XO 17:10 }{\XT{ሚልክ. 4:5}}}


\par }{\PP \VS{11}እ ዛሪደ ያጌዳ፤ “ኤላስ ካሰት ዪደ፥ ኡባባ ጊግሳናዋ።

\VS{12}ሽን ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ኤላስ ሀዋፐ ካሰ ይ ድጌዳ። ሄ ዎደ አሳይ አ፥ ባረንቶ ኮዬዳዋዳን ኡባ ኦꬄዳዋፐ አትን አ ኤርበይክኖ፤ ሄዋዳንካ፥ ቃይ ታና፥ አሳ ናኣ፥ አሳይ ዋይሳናዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}አ ካልያዋንቱ ሄ ዎደ ባረንቶ የሱስ ጻማቅያ ዮሃንሳባ ኦድያዋ አኬኬድኖ።


\par }{\SH የሱስ ኢታ አያናይ ኦይቄዳ ናኣ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 9:14-29፤ ሉቃሳ 9:37-43)

\par }{\PP \VS{14}ኡንቱንቱ ዳሮ አሳኮ ዬዳ ዎደ፥ እት ብታኒ የሱሳኮ ዪደ፥ አ ስንꬃን ጉልባቲደ፥

\VS{15}“ታ ጎዳዉ፥ ታ ናኣ ዎዛና ባይዝያ ሀርጊ ኦይቂና፥ እ ዳሮ ዎደ ታማን፥ ቃይ ዳሮ ዎደ ሃꬃን ኩንድያ ድራዉ፥ እ ዳሪ ሳከቴ፤ አ ፓꬃርኪ።

\VS{16}ኔና ካልያዋንቱኮካ አ አሃድ፤ ሽን ፓꬃናዉ ዳንዳይበይክኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{17}የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “አማነና ሀ ዎድያ ጌላ አሳዉ! ታን ህንተናና አዉደ ጋካናዉ ደአኔ? ቃይ ህንተንቱባ አዉደ ጋካናዉ ዳንዳያኔ? ናኣ ታኮ ሃ አኪደ ዪተ” ያጌዳ።

\VS{18}የሱስ ኢታ አያና፥ “አፐ ከሳ” ጊደ አዛዝና፥ ኢታ አያናይ ናኣፐ ከስ አጌዳ፤ ኤለካ ናአይ ፓጽ አጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}ሄዋፐ ጉይያን፥ አ ካልያዋንቱ ባረንቱ ጻላላ የሱሳኮ ዪደ፥ “ኑን ኢታ አያና ከሳናዉ አያዉ ዳንዳይበይኮ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{20}የሱስ ኡንቱንታ ያጌዳ፤ “ሄዌ ህንተንቱ አማኑ ጉጼዳ ድራሳ፤ ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ህንተንቶ ሳናፍጭያ ጌተትያ ጉꬃ ምꬃት አይፍያ ኬና አማኑ ደእንቶ፥ ህንተንቱ ሀ ደርያ፥ ‘ሀዋፐ ያ ሺቃ’ ያግንቶ እ ሺቃና፤ ህንተንቱ አያነ ኦꬃናዉካ ዳንዳያንታ።

\VS{21}ሽን ሀዋ ማላ ዎሳፐነ ጾማፐ ሀራባይ ከሳናዉ ዳንዳየና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረ ሀይቁዋባ ላኤንꬁዋ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማር. 9:30-32፤ ሉቃሳ 9:43-45)

\par }{\PP \VS{22}አ ካልያዋንቱ ጋሊላን፥ እትፐ ሺቅ ኡት ደእሽን፥ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ታና፥ አሳ ናኣ፥ አሳይ አሳዉ አꬂደ እማና።

\VS{23}አሳይ ታና ዎꬋናዋ፤ ሄዋፐ ጉይያን ታን ሄዘንꬅያ ጋላስ ሀይቁዋፐ ደንዳና” ያጌዳ። አ ካልያዋንቱ ዳሮ ቃረቴድኖ።


\par }{\SH ጌሻ ጎልያ ጊራ ጊርያዋ
\par }
{\PP \VS{24}የሱስነ አ ካልያዋንቱ ቅፍርናሆማ ካታማ ዬዳ ዎደ፥ ጌሻ ጎልያስ ቃራጻ አክያዋንቱ ጰጽሮሳኮ ዪደ፥ “ህንተንታ ታማርስያዌ ጌሻ ጎልያ ጊራ ጊረኔ?” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 17:24 }{\XT{ከሳ 30:13፤ 38:26}}}


\par }{\PP \VS{25}እ ዛሪደ፥ “ጊሬ” ያጌዳ።

\par }{\PP ጰጽሮስ ሶይ ገሌዳ ዎደ፥ የሱስ ካሰቲደ አ፥ “ስሞና፥ ነ ቆፋይ አዬ? ሀ ሳኣ ካታቱ ቃራጻ ዎይ ጊራ ኦፐ አኪኖ? ባረንቱ ጋድያ አሳፐ አኪኖ ዎይ ሀራ ጋድያ አሳፐ አኪኖ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{26}ጰጽሮስ፥ “ሀራ ጋድያ አሳፐ አኪኖ” ያጌዳ።

\par }{\PP የሱስ ጰጽሮሳ፥ “ያቶፐ፥ ጋድያ አሳይ ጊራናዉ በሰና።

\VS{27}ሽን ኑን ሀ አሳቱዋ ሀንቀꬃናዉ ኮዮኮ፤ ኔን አባ ባደ አን ዳባ የጋ፤ ያታደ ኮይሮ ከስያ ሞልያ ኦይቃደ፥ አ ዶና ፖቅያ ዎደ፥ ጊራዉ ግድያ ሚሻ ኔን ደማና። ሄዋ አካደ፥ ታ ጊራነ ነ ጊራ ኡንቱንቶ እማ” ያጌዳ።




\par }\Chap{18}{\SH ኡባፐ አꬍያዌ ኦኔ?
\par }
{\R (ማር. 9:33-37፤ ሉቃሳ 9:46-48)

\par }{\PP \VerseOne{1}አ ካልያዋንቱ የሱሳኮ ሄ ዎደ ዪደ፥ “ሳሉዋ ካዉተꬃን ኡባፐ አꬍያዌ ኦኔ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{2}የሱስ እት ጉꬃ ናኣ ጼስ ኡንቱንቱ ግዶን ኤሲደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤

\VS{3}“ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ጾሳኮ ህንተንቱ ስሚደ፥ ጉꬃ ናናዳን ሀናና ꬋዮፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃ ኡባካ ገላናዉ ዳንዳይክታ።

\VS{4}ስም ሀ ጉꬃ ናኣዳን፥ ባረና ካዉሽያ ኦንነ ሳሉዋ ካዉተꬃን ኡባፐ አꬍያዋ።

\VS{5}ቃይ ሀዋ ማላ ናኣ ታ ሱንꬃን ሞክያ ኦንነ ታና ሞኬ።

\VS{6}ሽን ታና አማንያ ሀ ጉꬃ ናናፐ እቱዋ ባለꬅያ ኦንነ፥ ጋጭያ ዎጋ ዎጻ ባረ ቆꬍያን ቃቺደ፥ አባ ጪሙዋን ምተትያዌ አዉ ሎአ።


\par }{\SH ꬉቦ ጋሶ ግድያዋ
\par }
{\R (ማር. 9:42-48፤ ሉቃሳ 17:1-2)

\par }{\PP \VS{7}“አላሚ አሳ ꬉቢያ ድራዉ፥ ሳአዉ አየሮ፤ አያዉ ጎፐ፥ ꬉቢያባይ ዩሳ አገና፤ ሽን ꬉቡ አ ጋሶታን ይያ ኡራዉ አየሮ።


\par }{\PP \VS{8}“ኔና ኩሺ ዎይ ነ ገዲ ኔና ባለꬆፐ፥ ኔፐ ቃንጻ ኦላ፤ ኔን ላኡ ኩሽያናነ ላኡ ገድያና መꬍና ታማን ኦለትያዋፐ ዎባ ዎይ ዱጻ ኩሽያና መꬍና ደኡዋ ገልያዌ ነዉ ሎአ።

\VS{9}ቃይ ነ አይፊ ኔና ባለꬆፐ፥ ኔፐ ዎጫ ከሳ ኦላ፤ ኔን ላኡ አይፍያና ጋናምያ ታማን ኦለትያዋፐ እት አይፍያና መꬍና ደኡዋ ገልያዌ ነዉ ሎአ።


\par }{\PP \VS{10}“ህንተንቱ ሀ ጉꬃቱዋፐ እቱዋነ ካና ማላ፥ ህንተንታ ናግተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ሳሉዋን ኡንቱንቱ ኪታንቻቱ ኡባ ዎደ፥ ሳሉዋን ደእያ ታ አቡ ስንꬃን ደኢኖ።

\VS{11}አያዉ ጎፐ፥ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ባዬዳዋ አሻናዉ ያድ።


\par }{\SH ባዬዳ ዶርሳ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 15:3-7)

\par }{\PP \VS{12}“እት አሳዉ ጼቱ ዶርሳቱ ደእያዋንቱፐ እቱ ባዮፐ፥ ኡዱፑ ታማነ ኡዱፑኑዋ ደርያን አጊደ፥ ሄ ባዬዳዋ ኮያናዉ ቤኔ? ህንተንቱ ዋጊቴ?

\VS{13}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ እ ደሞፐ፥ ባይቤና ኡዱፑ ታማነ ኡዱፑ ዶርሳቱዋፐ አꬂደ፥ ሄ እት ዶርሳን ናሸቴ።

\VS{14}ሄዋዳንካ፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተንቱ አቡ ሀ ጉꬃቱዋፐ እቱ ባያናዋካ ኮየና።


\par }{\SH ባይዜዳ አሳዉ ኦꬃናዉ በስያባ
\par }
{\PP \VS{15}“ነ እሻይ ኔና ናቆፐ፥ ኔረካ አኮ ባደ፥ አ ናቁዋ አዉ ኦዳ፤ እ ነዋ ስሶፐ፥ ነ እሻ ባላፐ ዛራዳ።

\VS{16}ሽን እ ነዋ ስሰናን እጾፐ፥ ላኡ ዎይ ሄዙ ማርካይ ማርካቶዋን የዉ ኡባይ ቱማትያ ድራዉ፥ ሀራ እት ዎይ ላኡ አሳ ኔናና እትፐ አፋ።

\VS{17}እ ኡንቱንቱባ ስሰናን እጾፐ፥ ኡባባ አማንያ አሳዉ ኦዳ፤ ቃይ አማንያ አሳይ ግያዋካ እ ስሰናን እጾፐ፥ አማነና አሳዳንነ ቃራጻ ሺሽያ አሳዳን አ ፓይዳ።


\par }{\PP \VS{18}“ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ኔን ሳኣን ሀኖ ጎዌ ኡባይ ሳሉዋን ጾሳ ስንꬃን ሀናና፤ ሽን ኔን ሳኣን ሀኖፖ ጌዳዌ ሳሉዋንካ ሀነና።


\par }{\PP \VS{19}“ቃይካ ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ህንተፐ ላኡ ኡራይ ሳኣን ጾሳ ዎስያዋን አይ የዉዋንነ እት ዎዛና ግዶፐ፥ ሳሉዋን ደእያ ታ አቡ ሄዋ ህንተንቶ እማና።

\VS{20}አያዉ ጎፐ፥ ላኡ ኡራይ ዎይ ሄዙ ኡራይ ታ ሱንꬃን ሺቅያሳን፥ ታን ሄዋን ኡንቱንቱ ግዱዋን ደአይ” ያጌዳ።


\par }{\SH አቶ ግያዋ
\par }
{\PP \VS{21}ጰጽሮስ፤ ሄ ዎደ የሱሳኮ ዪደ፥ “ጎዳዉ፥ ታ እሻይ ታና አፑ ካላ ናቆፐ ታን አዉ አቶ ጋናዉ በሲ? ላፑኑዋ ጋካናዉ ናቂኔዬ?” ያጊደ አ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{22}የሱስ ዛሪደ አ፥ “ግደና፥ ታን ኔና ላፑን ታሙ ካላ ላፑኑዋ ጋይፐ አትን፥ ላፑኑዋ ጻላላ ጊከ።
\XREF{}{{\XO 18:22 }{\XT{ዶመꬃ 4:24}}}


\par }{\PP \VS{23}“አያዉ ጎፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃይ ባረ ቆማቱዋና ሚሻ ሄተታናዉ ቆፔዳ ካትያ በሴ።

\VS{24}ሄ ካቲ ሚሻ ሄተታናዉ ዶሜዳ ዎደ፥ ዳሮ ሚሎነ ብራ አጩ ደእያ እት ብታንያ አኮ አሄድኖ።

\VS{25}ሽን ሄ ቆማዉ አጩዋ ጭግያዌ ꬋይና፥ አ ጎዳይ ሄ አጩዋ ጭጋናዉ፥ አ ማቻታነ እነ አ ናናይ፥ ቃይ አዉ ደእያ ኡባባይ ዛልኤታና ማላ፥ አ አዛዜዳ።

\VS{26}ሄዋ ድራዉ፥ ቆማይ ባረ ጎዳ ስንꬃን ጉልባቲደ፥ ‘ታ ጎዳዉ፥ ሀያ ጎዶ ጉꬃ ዎድያ ናጋርኪ፤ ታን ነዉ ኡባባካ ጭጋና ያጊደ አ ዎሴዳ።’

\VS{27}አ ጎዳይ አዉ ቃረቲደ፥ አ የድ አጌዳ፤ አ አጩዋካ አዉ ማር አጌዳ።


\par }{\PP \VS{28}“ሽን ሄ ቆማይ ከሲደ፥ ባረ ላገꬃ ቆማቱዋፐ እቱ ባረፐ ጼቱ ብራ ሳንትምያ ታልኤዳዋና ጋከቲደ፥ ‘ነ ቦላ ደእያ ታ ሚሻ ጭጋ’ ያግ ኦይቂደ፥ አ ጩሌዳ።


\par }{\PP \VS{29}“ያትና ሄ አ ላገꬃ ቆማይ አ ስንꬃን ጉልባቲደ፥ ‘ሀእ ታይሻይ ጉꬃ ዎድያ ናጋርኪ፤ ታን ነዉ ኡባባካ ጭጋና’ ያጊደ አ ዎሴዳ።


\par }{\PP \VS{30}“ሽን እጽ አክ ቢደ፥ አ ላገꬃይ ሄ አጩዋ ቃንጻና ጋካናዉ፥ ቃሾ ጎለ ገልሴዳ።

\VS{31}ሄዋ ድራዉ፥ አ ላገꬃ ቆማቱ ሄዋ በኢደ፥ ዳሮ ይሎቴድኖ፤ ባረንቱ ጎዳኮ ቢደ፥ እ ኦꬄዳ ኡባባ አዉ ኦዴድኖ።


\par }{\PP \VS{32}“ሄዋፐ ጉይያን፥ ጎዳይ ሄ ቆማ ጼሲደ፥ ‘ሀ ኢታ ቆማዉ፥ ኔን ታና ዎሴዳ ድራዉ፥ ታን ሄ አጩዋ ኡባ ነዉ ማራ አጋድ።

\VS{33}ታን ነዉ ሄ አጩዋ ማሬዳዋዳን፥ ኔንካ ነ ላገꬃ ቆማዉ ማራናዉ በሰኔ?’ ያጌዳ።

\VS{34}ሄዋፐ ስሚደ አዉ ዳሮ ሀንቀቲደ፥ ባረ አጩዋ ኡባ እ ጭግ ዉርሳና ጋካናዉ፥ ፓጻ ካኤታና ማላ፥ ቃሾ ጎለ ገልሴዳ።


\par }{\PP \VS{35}“ህንተንቱ ሁጲያን ሁጲያን ህንተንቱ እሻዉ ዎዛናፐ አቶ ጋና ꬋዮፐ፥ ሄ ጎዳይ ባረ ቆማ ኦꬄዳዋዳን፥ ሳሉዋን ደእያ ታ አቡካ ህንተንታ ሄዋዳን ኦꬃና” ያጌዳ።




\par }\Chap{19}{\SH የሱስ ገሉዋባነ አካባ ታማርሴዳ
\par }
{\R (ማር. 10:1-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ሄ ሃሳያ ዉርሶዋፐ ጉይያን፥ ጋሊላፐ ደንዲደ፥ ዮርዳኖሳ ሻፋፐ ሄፍንꬃን ደእያ ይሁዳ ጋድያ ቤዳ።

\VS{2}ዳሮ አሳይ አ ካሊደ ቤዳዋ ሄዋን ፓꬄዳ።


\par }{\PP \VS{3}እት እት ፓርሳዋቱ ፓጫናዉ የሱሳኮ ዪደ፥ “እት አሳይ አይ ጋሱዋንነ፥ ባረ ማቻቶ የዳናዉ ኑ ህጊ አዛዚ?” ያጊደ አ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{4}የሱስ ዛሪደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ጾሳይ ኮይሮ ኡንቱንታ መꬊደ፥ አቱማዋነ ማጫዉኖ ኦꬄዳ።\XREF{}{{\XO 19:4 }{\XT{ዶመꬃ 1:27፤ 5:2}}}

\VS{5}ሄዋ ድራዉ፥ ‘እት አሳይ ባረ አባነ ባረ ዳዮ አጊደ፥ ባረ ማቻትና እትፐ ደኤ፤ ኡንቱንቱ ላኡ እት አሳ ግዲኖ’ ያግያ ቃላ ናባብበይክቴ?\XREF{}{{\XO 19:5 }{\XT{ዶመꬃ 2:24}}}

\VS{6}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ እት አሳ ግድያዋፐ አትን፥ ላኡ አሳ ግድክኖ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ጾሳይ እትፐ ደአናዳን ጋꬆዋ አሳይ ሻኮፖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}ፓርሳዋቱ የሱሳ፥ “ያትና፥ ሙሴ አያዉ እት ኡራይ ባረ ማቻቶ ፕርማ ፔꬊደ የዳና ማላ አዛዜዴ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{8}የሱስ ዛሪደ፥ “ህንተንቱ ህንተንቱ ማቻቱዋ የዳና ማላ፥ ሙሴ ህንተንታ አዛዜዳዌ፥ ህንተንቱ ኦድና ስሰና ጉዙማ ግዶ ድራፐ አትን፥ ኮይሮ ሄዋ ማላ ግደና።

\VS{9}ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ባረ ማቻቶ ዎሹመናን ደእሽን የዲደ፥ ሀራሮ አክያ ኦንነ ዎሹሜ፤ ሀራይ የዴዳዉኖ አክያዌካ ዎሹሜ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}የሱሳ ካልያዋንቱ አ፥ “አስና ግዱዋንነ ማቻት ግዱዋን ደእያ ዎጋይ ሄዋ ማላ ግዶፐ፥ አከናንነ ገለናን ደእያዌ ሎአ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{11}ሽን የሱስ ኡንቱንታ ያጌዳ፤ “ሄዋ ማላ ትምርቲ ጾሳይ እሞዋንቱሳፐ አትን፥ አሳ ኡባሳ ግደና፤

\VS{12}አያዉ ጎፐ፥ ባረንቱ ዳይ ኡሉዋፐ የለትያ ዎደካ፥ ሹፋ ግዴዳዋንቱ ደኢኖ፤ ቃይ አሳይ ቃራትና ሙሬሳ ግዴዳዋንቱ ደኢኖ፤ ቃይ ሳሉዋ ካዉተꬃ ድራዉ፥ ባረንታ ሹፋ ኦꬄዳዋንቱ ደኢኖ፤ ሀ ትምርትያ አካናዉ ዳንዳይያዌ ኦንነ አኮ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ቄር ናና ቦላ ባረ ኩሽያ ዎꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 10:13-16፤ ሉቃሳ 18:15-17)

\par }{\PP \VS{13}የሱስ ሄ ዎደ ባረ ኩሽያ ጉꬃ ናና ቦላ ዎꬂደ፥ ጾሳ ዎሳና ማላ፥ እት እት አሳይ ናና አኮ አሄዳ፤ ሽን የሱሳ ካልያዋንቱ ሄ አሳ አሄና ማላ ሀንቀቴድኖ።

\VS{14}ሽን የሱስ፥ “ቄር ናናይ ታኮ ይያዋ ድጎፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃይ ሄዋንቱ ማላሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ሄዋፐ ስሚደ ባረ ኩሽያ ኡንቱንቱ ቦላ ዎꬄዳዋፐ ጉይያን፥ ሄዋፐ ባሽ ቤዳ።


\par }{\SH ያላጋ፥ ዱረ ብታንያ ኦሻ
\par }
{\R (ማር. 10:17-31፤ ሉቃሳ 18:18-30)

\par }{\PP \VS{16}እት ብታኒ የሱሳኮ ዪደ፥ “ታማርስያዎ፥ ታን መꬍና ደኡዋ ደማናዉ ሎኦባ አያ ኦꬆ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{17}የሱስ አ፥ “ሎኦባይ አየንቶ ታና አያዉ ኦቻይ? እቱዋ ጻላላይ ሎአ፤ ሽን ኔን መꬍናዉ ደአናዉ ኮዮፐ፥ አዛዛቱዋ ናጋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{18}ብታኒ፥ “ሀቃዋንታ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP የሱስ ዛሪደ፥ “ዎꬎፓ፤ ዎሹሞፓ፤ ዉኦፓ፤ ዎርዱዋ ማርካቶፓ፤
\XREF{}{{\XO 19:18 }{\XT{ከሳ 20:13-16፤ ዛረ. 5:17-20}}}

\VS{19}ነ አባነ ነ ዳዮ ቦንቻ፤ ነ ሾሩዋካ ነ ሁጲያዳን ሲቃ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 19:19 }{\XT{ከሳ 20:12፤ ዛረ. 5:16፤ ዎጋ 19:18}}}


\par }{\PP \VS{20}ሄ ያላጋ ብታኒ የሱሳ፥ “ታን ሄዋ ኡባካ ጉꬃተꬃፐ ዶማደ ናጋድ፤ ያትና፥ ታዉ ፓጭያዌ አዬ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}የሱስ ብታንያ፥ “ኔን ፖሎ አሳ ግዳናዉ ኮዮፐ፥ ባደ ነዉ ደእያዋ ዛልኣደ፥ ሄ ሚሻ ህዬሳዉ እማ፤ ኔን ሳሉዋን ዱረታና፤ ያታደ ያደ ታና ካላ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}ሽን ሄ ያላጋ ብታኒ ሄዋ ስሴዳ ዎደ፥ እ ዳሮ ዱረ ግድያ ድራዉ፥ ቃረቲደ ባሽ ቤዳ።


\par }{\PP \VS{23}የሱስ ባረና ካልያዋንቶ፥ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ዱረ አሳይ ሳሉዋ ካዉተꬃ ገላናዌ ዳሮ መቶ ግዳናዋ።

\VS{24}ታን ጉጃደካ ህንተንቶ ኦዳይ፤ ዱረ አሳይ ጾሳ ካዉተꬃ ገላናፐ፥ ጋሉ ማርፕያ ሉኩዋና አꬋናዌ ማታቴ” ያጌዳ።
 

\par }{\PP \VS{25}አ ካልያዋንቱ ሄዋ ስስ ማላለቲደ፥ “ያትና፥ ኦን አታናዉ ዳንዳዪ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{26}የሱስ ኡንቱንታ ጫድ ጼሊደ፥ “ሀዌ አሳዉ ዳንዳየተና፤ ሽን ጾሳዉ ኡባባይ ዳንዳየቴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{27}ጰጽሮስ ሄ ዎደ ዛሪደ የሱሳ፥ “በአ፥ ኑን ኑዉ ደእያ ኡባባ ባሺደ፥ ኔና ካሌዶ፤ ያቲደ ኑን አያ ደማኔሻ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{28}የሱስ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ኦራꬃ ጋድያን ታ ካዉተꬃ ኦይድያን ኡትያ ዎደ፥ ታና ካሌዳ ህንተንቱካ ታማነ ላኡ እስራኤልያ ዛራቱዋ ቦላ ፕርዳናዉ፥ ታማነ ላኡ ካዉተꬃ ኦይድያን ኡታንታ።

\VS{29}ታ ሱንꬃ ድራዉ፥ ጎልያ ዎይ እሻቱዋ ዎይ ምቻቱዋ፥ ዎይ አዉዋ ዎይ አቶ ዎይ ማቻቶ፥ ዎይ ናና ዎይ ጋድያ አጌዳ ኦንነ፥ ጼቱ ዳኩዋፐ ዳሩዋ አካና፤ ቃይ መꬍና ደኡዋካ ላታና።

\VS{30}ሽን ጮራቱ ሀእ ስንꬃቴዳዋንቱ ጉየታናዋንታ፤ ቃይ ጮራቱ ሀእ ጉየን ደእያዋንቱ ስንꬃታናዋንታ።




\par }\Chap{20}{\SH ዎይንያ ቱራ ግዶን ኦꬅያ ኦሳንቻቱዋ ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“ሳሉዋ ካዉተꬃይ ዎይንያ ጌተትያ ቱራ ግዱዋ ኦꬅያዋንታ ኡንያ ኦስሳናዉ፥ ዎንታ ጉራን ከሴዳ ዎይንያ ቱራ ጎዳ በሴ።

\VS{2}እ ሄ ኦሳንቻቶ ሀቼ ሀቼ ኦꬄዳዋ ዎልቃ ጋትያ ጭጋናዉ ኡንቱንቱና ጊጊደ፥ ባረ ዎይንያ ቱራ ግዱዋ ኦስሳናዉ ኡንቱንታ የዴዳ።


\par }{\PP \VS{3}“ቃይ ሄዙ ሳትያ ግዶደ ከሲደ፥ ኦሱ ባይናን ቆጫን ኤቄዳ ሀራ አሳቱዋ በኢደ፥

\VS{4}ኡንቱንታ፥ ‘ህንተንቱካ ቃይ ታ ዎይንያ ቱራ ግዱዋ ኦꬃናዉ ቢተ፤ ታን ህንተንቶ በስያ ጋትያ ጭጋና’ ያጌዳ፤ ሄዋፐ ጉይያን ኡንቱንቱ ቤድኖ።

\VS{5}ላኤንꬁዋካ ኡሱፑን ሳትያንነ ኡዱፑ ሳትያን ከሲደ፥ ሄዋዳን ኦꬄዳ።

\VS{6}ታማነ እት ሳትያ ሄራን እ ከስያ ዎደ፥ ሀራንቱ ሄዋን ኤቄዳዋንታ ደሚደ፥ ‘ኦሱዋ ኦናን ኩመንꬃ ጋላሳ ሀዋን አያዉ ኤቂ ፔሼድቴ?’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}“ኡንቱንቱ፥ ‘ኑና ኦስስያ አሳይ ꬋዬዳ ድራዉ ኤቂ ፔሼዶ’ ያጌድኖ።

\par }{\PP “እ፥ ‘ኡንቱንታካ ቃይ ታ ዎይንያ ቱራ ግዱዋ ኦꬃናዉ ቢተ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}“ሳአይ ኦማርስያ ዎደ፥ ዎይንያ ቱራ ጎዳይ ኦꬅያዋንቱ ካፑዋ፥ ‘ኦሳንቻቱዋ ጼሳደ፥ ዉርሰꬃን ኦሱዋን ገሌዳዋንቱፐ ዶማደ ኮይሮ ገሌዳዋንታ ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱ ኦሱዋ ድርጉዋ ጭጋ’ ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 20:8 }{\XT{ዎጋ 19:13፤ ዛረ. 24:15}}}


\par }{\PP \VS{9}“ታማነ እት ሳትያ ሄራን ኦሱዋ ዶሜዳዋንቱ ዪደ፥ ሁጲያን ሁጲያን ኦꬂደ ፔሼዳ ዎልቃ ጋትያ አኬድኖ።

\VS{10}ኮይሮ ኦሱዋ ዶሜዳ አሳይ ዬዳ ዎደ፥ ዳሩዋ አካናዉ ቆፔድኖ፤ ሽን ኡንቱንቱካ ሁጲያን ሁጲያን ባረንቱ ኦሱዋ ዎልቃ ጋትያ አኬድኖ።

\VS{11-12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ‘ሀ ጉየፐ ዬዳዋንቱ እት ሳትያ ጻላላ ኦꬄድኖ፤ ኩመንꬃ ጋላሳ ዳቡሪደ ጫዎቴዳ ኑዋና ኡንቱንቱ ኦሱዋ ድርጉዋ ቃራ ኦꬃዳ’ ያጊደ ባረንታ ኦሱዋን ገልሴዳዋ ቦላ ዙዙሜድኖ።


\par }{\PP \VS{13}“ሽን እ ኡንቱንቱፐ እቱዋ ሀዋዳን ያጌዳ፤ ‘ታ ላገዉ፥ ታን ኔና ናቃበይከ፤ ኦꬃደ ፔሼዳ ዎልቃ ጋትያ ታናና ጊጋበይክዬ?

\VS{14}ነዋ አካደ ባ፤ ታን ሀእ ዉርሰꬃን ኦሱዋን ገሌዳዎካ ነዋ ኬና እማናዉ ኮያይ።

\VS{15}ታን ታ ሚሻን ታ ኮዬዳዋዳን ኦꬃናዉ ታዉ ማታይ ባዌ? ዎይ ታን ሎአ ግዴዳ ድራዉ፥ ኔን ቃናታይ?’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}“ሄዋዳንካ፥ ቃይ ጉየቴዳዋንቱ ስንꬃታናዋንታ፤ ስንꬃቴዳዋንቱ ቃይ ጉየታናዋንታ፤ አያዉ ጎፐ፥ ጼሰቴዳዋንቱ ጮራ፤ ሽን ዶረቴዳዋንቱ ጉꬃ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረ ሀይቁዋባ ሄዘንꬁዋ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማር. 10:32-34፤ ሉቃሳ 18:31-34)

\par }{\PP \VS{17}የሱስ የሩሳላመ ቢደ፥ ኦግያን ባረናና ብያ ታማነ ላኡ ባረና ካልያዋንታ ጋጻ ከሲደ፥ ዱማ ኡንቱንቶ ያጌዳ።

\VS{18}“በእተ፥ ኑን የሩሳላመ ሀእ ከሴቶ። ያን ታና፥ አሳ ናኣ ቄሳቱዋ ካፓቶነ ህግያ ታማርስያዋንቶ አꬂደ እማናዋንታ፤ ኡንቱንቱ ታ ቦላ ሀይቁዋ ፕርዳ ፕርዳናዋንታ።

\VS{19}ቃይ አይሁዳ ግደና አሳዉካ ታና አꬂደ እማናዋንታ፤ ሄ አይሁዳ ግደና አሳይ ታ ቦላ ቅሊጫናዋንታነ ታና ልሱዋን ሾጫናዋንታ፤ ያቲደ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ፥ ታና ካቃናዋንታ፤ ታን ሄዘንꬅያ ጋላስ ሀይቁዋፐ ደንዳና” ያጌዳ።


\par }{\SH ዛብድዮሳ ናና ዳይ ዎሳ
\par }
{\R (ማር. 10:35-45)

\par }{\PP \VS{20}ሄ ዎደ ዛብድዮሳ ናና ዳያ ባረ ናናና የሱሳኮ ያዱ፤ አ ስንꬃን ጉልባታደ እትባ አ ዎሳዱ።


\par }{\PP \VS{21}የሱስ እዞ፥ “አያ ኮያይ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP እዛ ዛራደ፥ “ሀ ታ ላኡ ናናይ ነ ካዉተꬃን እቱ ኔፐ ኡሸቻ ባጋና፥ ቃይ እቱ ኔፐ ሀድርሳ ባጋና ኡትኖ ያጋርኪ” ያጋደ ዎሳዱ።


\par }{\PP \VS{22}ሽን የሱስ ዛሪደ ናና፥ “ህንተንቱ አያ ዎሳናዉ በስንቶ ኤርክታ። ታና ጋክያ ዎልቃማ መቱዋ መቶታንቴ? ታን ጻማቀታና ጽንቃታ ጻማቀታናዉ ዳንዳዪቴ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ኤ ዳንዳያና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{23}የሱስ፥ “ታና ጋክያ ዎልቃማ መቱዋ ቱማካ ህንተንቱ መቶታንታ፤ ሽን ታፐ ኡሸቻ ባጋናነ ሀድርሳ ባጋና ኡታናዋንታ ዶራናዉ ታዉ ማታይ ባዋ፤ ሽን ሄ ሳአይ ታ አቡ እማናዉ ጊግስ ዎꬄዳዋንቱሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{24}የኮ ታሙ የሱሳ ካልያዋንቱ ሄዋ ስሴዳ ዎደ፥ ሄ ላኡ እሻቶ ሀንቀቴድኖ።

\VS{25}ሽን የሱስ ኡንቱንቱ ኡባቱዋካ ባረኮ ጼሲደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “አህዛበ አሳቱዋ ካፓቱነ ሀዋንታ ካለꬅያ አሳቱ ባረንቱ አሳ አይስያዋ ኤሪታ።

\VS{26}ህንተንቱ ግዱዋን ሄዋ ማላ ግደና፤ ሽን ህንተንቱ ግዱዋን ꬎቃተꬃ ኮይያ ኦንነ ህንተንቶ ቆማ ግዳናዉ በሴ።

\VS{27}ቃይ ህንተንቱ ግዱዋን ኡባፐ ቦላ ግዳናዉ ኮይያዌ ኦንነ ህንተንቶ አይለ ግዳናዉ በሴ።

\VS{28}ሄዋዳን ታን፥ አሳ ናአይ፥ አሳዉ ኦꬃናዉነ ዳሮ አሳ ዎዛናዉ ታ ሸምፑዋ እማናዉ ዬዳዋፐ አትን፥ አሳይ ታዉ ኦꬃና ማላ ያበይከ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ላኡ ቆቃቱዋ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማር. 10:46-52፤ ሉቃሳ 18:35-43)

\par }{\PP \VS{29}የሱስነ አ ካልያዋንቱ እያርኮፐ ከስሽን፥ ዳሮ አሳይ ኡንቱንታ ካሌዳ።

\VS{30}ላኡ ቆቃ አሳቱ ኦግያ ዶናን ኡቴዳዋንቱ የሱስ ሄዋና አꬍያዋ ስሲደ፥ ባረንቱ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ጎዳዉ፥ ዳዊታ ናአዉ፥ ኑዉ ቃረታርኪ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{31}ዳሮ አሳይ ኡንቱንታ፥ “ሀይዝተ” ጊደ ሀንቀቴዳ፤ ሽን ኡንቱንቱ ባረንቱ ኮሻ ዳሪ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ጎዳዉ፥ ዳዊታ ናአዉ፥ ኑና ማራርኪ!” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{32}የሱስ ኦግያን ኤቂደ፥ ኡንቱንታ ጼሲደ፥ “ታን ህንተንቶ አያ ኦꬃና ማላ ኮዪቴ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{33}ቆቃቱ፥ “ጎዳዉ፥ ኑ አይፍያ ፓꬃርኪ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{34}የሱስ ኡንቱንቶ ቃረቲደ፥ ኡንቱንቱ አይፍያ ቦቼዳ፤ ኤለካ ኡንቱንቱ አይፊ ጼል አግና፥ አ ካል አጌድኖ።




\par }\Chap{21}{\SH የሱስ ዎልቃማ ቦንቹዋን የሩሳላመ ገሌዳ
\par }
{\R (ማር. 11:1-11፤ ሉቃሳ 19:28-40፤ ዮሃ. 12:12-19)

\par }{\PP \VerseOne{1}ኡንቱንቱ የሩሳላመ ማቲደ፥ ደብረ ዛይተ ጌተትያ ደርያ ላንቂያን ደእያ ቤተፋገ ጌተትያ ቄር ካታማ ጋኬድኖ፤ የሱስ ባረና ካልያዋንቱፐ ላኡዋ ስንꬃዉ ኪቲደ፥

\VS{2}ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ህንተንቱፐ ስንꬃን ደእያ ቄር ካታማ ቢተ፤ ሄዋን እት ሀራታ ቃሹዋን ደኤዉኖ እዝ ማራና ህንተንቱ ብ ስሞ ሳንካ ደማንታ፤ ኡንቱንታ ብሊደ፥ ታዉ አክ ዪተ።

\VS{3}ኦንነ ህንተንታ ኦቾፐ፥ ‘ጎዳይ ሀዋንታ ኮዬ’ ያግተ፤ ኤለካ እ ኡንቱንታ የድ አጋናዋ።”\FTNT{*}{{\FR 21:3 }{\FQ{ጎዳይ፦
}}{\FT{ሀራቱዋ ጎዳ ጉሳ።
}}}

\VS{4-5}ትምቢትያ ኦድያ ናቢ፥

\par }{\Q “ጽዮነ ካታማ አሳዉ፥

\par }{\QB ‘በአ፥ ነ ካቲ አሽከ ግዲደ፥

\par }{\QB ሀርያ ቦላ፥ ሀረ ማራ ቦላ ኡቲደ፥

\par }{\QB ኔኮ ዬ’ ያግተ”

\par }{\MM ያጊደ ሃሳዬዳዌ ፖለታና ማላ፥ ሀዌ ሃኔዳ።
\XREF{}{{\XO 21:4-5 }{\XT{ዛካ. 9:9}}}


\par }{\PP \VS{6}አ ካልያዋንቱ ቢደ፥ የሱስ ባረንታ አዛዞዋዳን ኦꬄድኖ።

\VS{7}ሀራቶነ ሀረ ማራ አሂደ፥ ባረንቱ ማዩዋ ኡንቱንቱ ዞክያን ዎꬄድኖ፤ ሄዋፐ ስምና የሱስ ቶጌዳ።

\VS{8}ሄ ጮራ አሳፐ ዳርያ ባጋይ ባረ ማዩዋ ኦግያን ሂጼዳ፤ ቃይ ሀራንቱ ምꬃ ሀይꬃ ካር ካሪደ፥ ኦግያን የጌድኖ።

\VS{9}የሱሳፐ ስንꬃና ሀመትያ ጮራ አሳይነ ቃይ አ ጌዱዋ ካልያ ጮራ አሳይ፥ ባረንቱ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥

\par }{\Q “ዳዊታ ናአይ ጋላተቶ!

\par }{\QB ጎዳ ሱንꬃን ይያዌ አንጀቴዳዋ!

\par }{\Q ጾሳይ ጋላተቶ!”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 21:9 }{\XT{ማዝ. 118:25፣ 26}}}


\par }{\PP \VS{10}የሱስ የሩሳላመ ካታማ ገሌዳ ዎደ፥ ካታማን ደእያ አሳይ ኡባይ፥ “ሀዌ ኦኔ?” ያጊደ ሻቢረቴድኖ።


\par }{\PP \VS{11}አሳይ፥ “ሀዌ ጋሊላን ደእያ ናዝሬተ ጌተትያ ካታማፐ ዬዳ ናብያ የሱሳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጌሻ ጎልያ ገሌዳ
\par }
{\R (ማር. 11:15-19፤ ሉቃሳ 19:45-48፤ ዮሃ. 2:13-22)

\par }{\PP \VS{12}የሱስ ጌሻ ጎልያ ገሊደ፥ ሄዋን ዛልእያዋንታነ ሻምያዋንታ ኡባ ካረ የደርሴዳ፤ ቃይ ሚሻ ላምያዋንቱ ጻራጴዛነ ዶጎሙዋ ዛልእያዋንቱ ኦይድያ ጉጵ የጊደ፥

\VS{13}ኡንቱንታ፥ “ጾሳ ማጻፋን፥ ‘ታ ጎሊ ጾሳ ዎስያ ጎልያ ጌተታና’ ያገቲደ ጻፈት ኡቴዳ፤ ሽን ህንተንቱ አ ቦንቂያዋንቱ ቆሰትያ ጎንጎሉዋ ከሴድታ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 21:13 }{\XT{ኢሳ. 56:7፤ ኤር. 7:11}}}


\par }{\PP \VS{14}ቆቃቱነ ገዲ ስሌዳዋንቱ የሱሳኮ ጌሻ ጎልያ ዪና፥ እ ኡንቱንታ ፓꬄዳ።

\VS{15}ሽን ቄሳቱዋ ካፓቱነ ህግያ ታማርስያዋንቱ የሱስ ኦꬅያ ኦራꬃባ በኤዳ ዎደነ፥ ጉꬃ ናናይ ጌሻ ጎልያን ባረንቱ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ዳዊታ ናአይ ጋላተቶ” ያግያዋ በኤዳ ዎደ ሀንቀቴድኖ።


\par }{\PP \VS{16}ያቲደ የሱሳ፥ “ሀዋንቱ ግያዋ ስሳይ?” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 21:16 }{\XT{ማዝ. 8:2}}}

\par }{\PP የሱስ፥ “ኤ ስሳይ፤ ጾሳ ማጻፋይ፥ ‘ጉꬃ ናናይነ ꬋምያ ናናይ ኔና ጋላታና ማላ፥ ኡንቱንታ ኤርሳዳ’ ያግያዋ ኡባካ ናባብ በይክቴ?” ያጌዳ።

\VS{17}የሱስ ኡንቱንታ አጊደ፥ ሄ ካታማፐ ቢታንያ ጌተትያ ካታማ ቢደ፥ ያን አቄዳ።


\par }{\SH አይፊ ꬋዬዳ ባላስያ ምꬃቶ
\par }
{\R (ማር. 11:12-14፣ 20-24)

\par }{\PP \VS{18}የሱስ ዎንታ ጉራና ካታማ ቤዳ ድራዉ ኮሻቴዳ።

\VS{19}ኦግያ ዶናን እት ባላስያ ጌተትያ ምꬃቶ በኢደ፥ ኢኮ ቤዳ፤ ብ ጋክያ ዎደ ሄ ምꬃትን ሀይꬃ ጻላላፐ አትን፥ አይፍያ አይነ ደምቤና፤ እዞ፥ “ላኤንꬁዋ መꬍናዉካ አይፎፓ” ያግና፥ ሄ ባላሳታ ኤለካ መላ አጋዱ።


\par }{\PP \VS{20}አ ካልያዋንቱ ሄዋ በኢደ ማላለቲደ፥ “ሀ ባላሳታ ዋናደ እት ኩꬃን መላ አጋዴ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{21}የሱስ ዛሪደ፥ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ህንተንቱ አማኑ ደእያዋንታነ ስናዋንታ ግዶፐ፥ ሀ ባላሳቶ ታን ኦꬄዳዋ ማላ ጻላላ ኦꬅክታ፤ ሽን ሀራይ አቶ ህንተንቱ ሀ ደርያ፥ ‘ደንዳደ አባን ኩንዳ’ ግንቶካ ሀናና፤

\VS{22}ህንተንቱ አማኒደ ጾሳ ዎስያዋ አያ ግድንቶካ አካና” ያጌዳ።
 

\par }{\SH የሱሳ ማታይ ዬዳሳ
\par }
{\R (ማር. 11:27-33፤ ሉቃሳ 20:1-8)

\par }{\PP \VS{23}የሱስ ጌሻ ጎልያ ዪደ ታማርስሽን፥ ቄሳቱዋ ካፓቱነ አይሁዳ ጭማቱ አኮ ዪደ፥ “ኔን ሀዋ ኦꬃናዉ ነዉ አይ ማታይ ደኢ? ነዉ ሀ ማታ ኦኔ እሜዳዌ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{24}የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “ታንካ ህንተንታ እትባ ኦቻና፤ ህንተንቱ ታዉ ሄዋ ኦዶፐ፥ ታን ሀዋ አይ ማታን ኦꬃይታንቶ፥ ህንተንቶ ኦዳና፤

\VS{25}ዮሃንስ ጻማቅያ ማታይ ሀቃፐ ዬዴ? ጾሳፐ ዬደየ አሳፐ ዬዴ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ ባረንቱ ግዱዋን ፓሉማ ዶሚደ፥ “ኑን፥ ‘ጾሳፐ ዬዳ’ ያጎፐ እ ኑና፥ ‘ያቶፐ፥ ዮሃንስ ኦዴዳዋ አያዉ አማንበይክቴ?’ ያጋናዋ።

\VS{26}ሽን ኑን፥ ‘አሳፐ ዬዳ’ ያጎፐ፥ አሳይ ኡባይ ዮሃንስ ናብያ ግዴዳዋ ኤርያ ድራዉ፥ አሳዉ ያዬቶ” ያጌድኖ።

\VS{27}ኡንቱንቱ የሱሳዉ፥ “ኑን ኤሮኮ” ያጊደ ዛሬድኖ።

\par }{\PP የሱስ፥ “ታንካ ሀዋ አይ ማታን ኦꬃይታንቶ፥ ህንተንቶ ኦድከ” ያጌዳ።


\par }{\SH ላኡ ናና ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VS{28}“ሽን ህንተንቱ አያ ቆፒቴ? ላኡ ናናይ ደእያ እት ብታኒ ደኤ፤ ሄ ብታኒ ባይራ ናኣኮ ቢደ፥ ‘ታ ናአዉ፥ ሀቼ ባደ ታ ዎይንያ ቱራ ኦꬃ’ ያጌዳ።

\VS{29}ናአይ ዛሪደ፥ ‘ቢከ’ ጌዳ፤ ሽን ጉየፐ ባረ ዎዛናን ቆፕ አኪደ፥ ዎይንያ ቱራ ኦꬃናዉ ቤዳ።

\VS{30}አዉ የኮ ናኣኮ ቢደ፥ ባይራዉ ጌዳዋዳንካ አዉ ጌዳ፤ ቴፋ ናአይ ዛሪደ፥ ‘ሎአ ታ ጎዳዉ’ ያጌዳ፤ ሽን ብቤና።

\VS{31}ሀ ላኡ ናናፐ ባረ አዉ ኮዬዳዋ ኦꬄዳዌ ሀቃዌ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ባይራ” ያጌድኖ።

\par }{\PP የሱስ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ቃራጻ አክያዋንቱነ ዎሹምያዋንቱ ህንተፐ ስንꬃቲደ፥ ጾሳ ካዉተꬃ ገላና።

\VS{32}አያዉ ጎፐ፥ ጻማቅያ ዮሃንስ ጽሎተꬃ ኦግያ ታማርሲደ፥ ህንተኮ ዪና፥ እ ግያዋ አማንበይክታ። ሽን ቃራጻ አክያዋንቱነ ዎሹምያዋንቱ እ ግያዋ አማኔድኖ፤ ህንተንቱ ሀራይ አቶ ሄዋ በኢደካ፥ ህንተንቱ ናጋራፐ ስሚደ፥ እ ግይያዋ አማንበይክታ” ያጌዳ።


\par }{\SH ዎይንያ ቱራ ግዶን ኦꬅያ ጎሻንቻቱዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማር. 12:1-12፤ ሉቃሳ 20:9-19)

\par }{\PP \VS{33}ቃይካ የሱስ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀራ ሌምሱዋካ ስስተ፤ ዎይንያ ጌተትያ ቱራ ቶኬዳ እት ብታኒ ደኤ፤ ዎይንያ ቱራ ዩሽ አꬂደ ድሬዳ፤ ቃይ ሄ ዎይንያ ጉምእያ ኦላካ ቦኬዳ፤ ሄዋ ናግያ አሳዉ አዱሳ ሹቻ ግምቤዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ኮꬃ ኦꬅያ አሳዉ እሚደ፥ ሀራ ጋደ ቤዳ።
\XREF{}{{\XO 21:33 }{\XT{ኢሳ. 5:1-2}}}

\VS{34}ዎይንያ አይፍያ ማጽያ ዎዲ ጋክና፥ ባረና ጋክያዋ አኪደ ያና ማላ፥ ባረ ቆማቱዋ ባረ ኮꬃዋቱዋኮ ኪቴዳ።

\VS{35}ኮꬃዋቱ አ ቆማቱዋ ኦይቂደ፥ እቱዋ ዎꬌድኖ፤ ቃይ የኩዋ ሹቻን ጳልቄድኖ።

\VS{36}ቃይካ ሄ ብታኒ ካሰዋንቱፐ ዳርያ ሀራ ቆማቱዋ ኪቴዳ፤ ኮꬃዋቱ ሄ ቆማቱዋካ ካሰዋንቱዋዳን ኦꬄድኖ።


\par }{\PP \VS{37}“ሽን ዉርሰꬃን እ፥ ‘ታ ናኣ ኡንቱንቱ ቦንቻናዋንታ’ ያጊደ ባረ ናኣ ኡንቱንቱኮ ኪቴዳ።


\par }{\PP \VS{38}“ሽን ኮꬃዋቱ ናኣ በኢደ፥ ባረንቱ ግዱዋን፥ ‘ጋድያ ላታናዌ ሀዋ፤ ቢደ አ ዎꬊደ፥ ጋድያ ኑን ላታና’ ያጌድኖ።

\VS{39}ናኣ ኦይቂደ፥ ዎይንያ ቱራ ግዶፐ ጋጻ ከሲደ ዎꬌድኖ።


\par }{\PP \VS{40}“ስም ዎይንያ ቱራ ጎዳይ ይያ ዎደ፥ ሄ ኮꬃዋቱዋ ዎታኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{41}ኡንቱንቱ፥ “እ ሄ ኢታ አሳቱዋ ዎꬍ ዉርሲደ፥ ዎይንያ ቱራይ አይፍያ ዎደ ባረና ጋክያዋ ዎድያን ሼꬍያ ሀራ ኮꬃዋቶ እማና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{42}የሱስ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤

\par }{\Q “ ‘ግምቢያዋንቱ ካꬊደ እጼዳ ሹቻይ፥

\par }{\QB ጎዳ ጻጱዋ ምንስያ፥ ኡባፐ አꬍያ ሹቻ ግዴዳ።

\par }{\Q ሀዌ ጎዳይ ኦꬄዳዋ፤

\par }{\QB ቃይ ኑ ጼላዉካ ማላልስያዋ’

\par }{\MM ያግያዋ ጾሳ ማጻፋፐ ኡባካ ናባብ በይክቴ?\XREF{}{{\XO 21:42 }{\XT{ማዝ. 118:22-23}}}


\par }{\PP \VS{43}“ሄዋ ድራዉ፥ ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ጾሳ ካዉተꬃይ ህንተፐ አከቲደ፥ ሎኦ አይፍያ እምያ አሳዉ እመታናዋ።

\VS{44}ሄ ሹቻ ቦላ ኩንድያ ኡባይ መኤረታና፤ ቃይ ሄ ሹቻይ አሳ ቦላ ኩንዶፐ፥ ሄ ኩንዴዳ ኡራ ሊቅሳና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{45}ቄሳቱዋ ካፓቱነ ፓርሳዋቱ የሱስ ኦዴዳ ሌምሱዋ ስሴዳ ዎደ፥ ባረንቱዋ ሃሳይያዋ ኤሬድኖ።

\VS{46}ኡንቱንቱ የሱሳ ኦይቃናዉ ኮዬድኖ፤ ሽን የሱሳ ዳሮ አሳይ ናብያ ጊደ ቆፕ ኡቴዳ ድራዉ፥ ሄ አሳዉ ያዬድኖ።




\par }\Chap{22}{\SH አካነ ገሉዋ ኦዱዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 14:15-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ አሳዉ ላኤንꬁዋ ሌምሱዋን ሀዋዳን ያጊደ ሃሳዬዳ፤

\VS{2}“ሳሉዋ ካዉተꬃይ ባረ ናአዉ ማችያ እማናዉ ኡባባ ማኬዳ ካትያ ማላ።

\VS{3}ሄ ካቲ ቡላቻዉ ኦድ ዎꬄዳ አሳቱዋ ጼሳናዉ ባረ ቆማቱዋ ኪቴዳ፤ ሽን አሳቱ ያናዉ ኮይበይክኖ።


\par }{\PP \VS{4}“ቃይ ሀራ ቆማቱዋ፥ ‘ጼሰቴዳዋንታ፥ “ታን ቁማ ጊግሳድ፤ ታ ሳንጋቱነ ታ ሞꬎ ምያቱ ሹከቴድኖ፤ ኡባባይካ ማከቴዳ። ቡላቻ ሃ ዪተ” ያግተ’ ያጊደ ኪቴዳ።

\VS{5}ሽን ጼሰቴዳዋንቱ ኮየናን እጺደ፥ ባረንቱ ኦሶ ቤድኖ፤ እቱ ባረ ጎሻዉ ቢና፥ የኩ ባረ ዛልኤዉ ቤዳ።

\VS{6}አቴዳዋንቱ ቃይ ካትያ ቆማቱዋ ኦይቂ ዋꬊደ ዎꬌድኖ።


\par }{\PP \VS{7}“ካቲ ዳሮ ሀንቀቴዳ፤ ቃይ ባረ ዎታዳራቱዋ የዲደ፥ ሄ ሸምፑዋ ዎꬌዳዋንታ ዎꬍሲደ፥ ኡንቱንቱ ካታማ ጉድሴዳ።

\VS{8}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባረ ቆማቱዋ፥ ‘ቡላቻይ ማከቴዳ፤ ሽን ጼሰቴዳዋንቱ ቡላቻዉ በስያ አሳ ግድክኖ።

\VS{9}ሄዋ ድራዉ፥ ዎጋ ቃꬋ ቢደ፥ ህንተንቱ ደሜዳ አሳ ኡባ ቡላቻዉ ጼስተ’ ያጌዳ።

\VS{10}ሄ ቆማቱ ቃꬋ ቢደ፥ ባረንቱ ደሜዳ አሳ ኡባ ሎኡዋ ኢታ ሺሺደ፥ ቡላቻ ዳስያ ኩንꬄድኖ።


\par }{\PP \VS{11}“ሽን ካቲ ቁማ ማናዉ ኡቴዳ አሳ በአናዉ ገሌዳ ዎደ፥ ቡላቻ ማዩዋ ማይቤና እት ብታንያ ሄዋን በኢደ፥

\VS{12}‘ታ ላገዉ፥ ቡላቻ ማዩዋ ማየናን ዋናደ ሀዋ ገላዲ?’ ያግና ብታኒ ጮኡ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}“ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ባረ ቆማቱዋ፥ ‘ሀ ብታንያ ኩሽያነ ገድያ ቃቺደ፥ ካረ ꬉማ ከስ ኦልተ፤ እ ሄዋን ዬካናነ አቻ ꬋቃና’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}“አያዉ ጎፐ፥ ጼሰቴዳዋንቱ ዳራ፤ ሽን ዶረቴዳዋንቱ ጉꬃ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጊራ ዎት ጊራነንቶ ኦቼዳ ኦሻ
\par }
{\R (ማር. 12:13-17፤ ሉቃሳ 20:20-26)

\par }{\PP \VS{15}ሄዋፐ ጉይያን፥ ፓርሳዋቱ ቢደ፥ አ ሃሳያፐ ባላ ደሚደ፥ አ ኦይቃና ማላ ማቀቴድኖ።

\VS{16}ቃይ ባረንታ ካልያዋንቱፐነ ሄሮድሳ ባጋቱዋፐ አማሬዳዋንታ አኮ ኪቴድኖ። ኡንቱንቱ፥ “ታማርስያዎ፥ ኔን ቱሙዋ ሃሳይያዋነ ጾሳ ኦግያ ቱማተꬃን ታማርስያዋ ኑን ኤሬቶ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኔን አሳፐ አሳ ሻካካነ ዱማያካ።

\VS{17}ነ ቆፋይ አየንቶ ኑዉ ኦዳ፤ ኑን ሮመ ጋድያ ካትያ ቄሳረዉ ጊራ ጊርያዌ ዎጌየ ዎጋ ግደኔ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{18}ሽን የሱስ ኡንቱንቱ ኢታ ቆፋ ኤሪደ፥ “ሀ ሎአ ማላትያ ኢታ አሳቶ፥ አያዉ ታና ፓጪቴ?

\VS{19}ጊራ ጊርያ ሚሻ ታና በስተ” ያጌዳ። ሄዋፐ ጉየ ኡንቱንቱ ብራ ሳንትምያ አዉ አሄድኖ።

\VS{20}እ፥ “ሀ ማላይነ ሱንꬃይ ኦዌ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}ሄዋፐ ስሚደ ኡንቱንታ ኦችና፥ ኡንቱንቱ፥ “ሮመ ጋድያ ካትያ ቄሳረዋ” ያጌድኖ።

\par }{\PP ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ያቶፐ፥ ቄሳረዋ ቄሳረዉ፥ ጾሳዋ ጾሳዉ እምተ” ያጌዳ።

\VS{22}ኡንቱንቱ ሄዋ ስሴዳ ዎደ፥ ማላለቲደ አ አጊደ ቤድኖ።


\par }{\SH ሀይቄዳዋንቱ ደንዱዋባ
\par }
{\R (ማር. 12:18-27፤ ሉቃሳ 20:27-40)

\par }{\PP \VS{23}ሀይቄዳ አሳይ ደንደና ግያ ሳዱቃዋናቱዋፐ እት እት አሳቱ ሄ ጋላስ የሱሳኮ ዪደ፥ ሀዋዳን ያጊደ፥ አ ኦቼድኖ፤

\VS{24}“ታማርስያዎ፥ ሙሴ፥ ‘እት አሳይ ናኣ የለናን ሀይቆፐ፥ ሄ ሀይቄዳዋ እሻይ አ ማቻቶ ላቲደ፥ ባረ እሻዉ ናኣ የላናዉ በሴ’ ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 22:24 }{\XT{ዛረ. 25:5}}}

\VS{25}ኑናና ላፑ እሻቱ ደኢኖ፤ ባይራይ ማቻቶ አኪደ፥ ናኣ የለናን ሀይቄዳ፤ ሄዋፐ ጉይያን አ ማቻቶ አ እሻይ አኬዳ።

\VS{26}ቃይ ላኤንꬅያዌካ ሀይቄዳ፤ ሄዘꬅያዌካ፥ ላፑንꬃ ጋካናዉካ ሄዋዳን ሀኔድኖ።

\VS{27}ኡባፐ ጉይያን፥ ሄ ምሽራታ ሀይቃዱ።

\VS{28}ያትና፥ ሀይቄዳ አሳይ ሀይቁዋፐ ደንድያ ጋላስ ሄ ምሽራታ ላፑናቱዋፐ ሀቃዎ ማቼ ግዳኔ? አያዉ ጎፐ፥ ላፑናቱ ኡባይካ እዞ አኬድኖ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{29}የሱስ ዛሪደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ጾሳ ማጻፋቱዋ ዎይ አ ዎልቃ ህንተንቱ ኤረና ድራዉ ባሊታ።

\VS{30}አያዉ ጎፐ፥ ሀይቄዳ አሳይ ሀይቁዋፐ ደንድያ ጋላስ፥ ሳሉዋን ደእያ ኪታንቻቱዋ ማላ ግዳናፐ አትን፥ አቱማ አሳይነ አከና፤ ማጫ አሳይነ ገለና።

\VS{31-32}ሽን ሀይቄዳዋንቱ ደንዱዋባ ግዶፐ፥ ጾሳይ፥ ‘ታን አብራሃመ ጾሳ፥ ይሳቃ ጾሳ፥ ያቆባ ጾሳ’ ያጊደ ህንተዉ ኦዴዳዋ ኡባካ ናባብ በይክቴ? ጾሳይ ፓጻ ደእያዋንቱ ጾሳ ግድያዋፐ አትን፥ ሀይቄዳዋንቱ ጾሳ ግደና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 22:31-32 }{\XT{ከሳ 3:6}}}


\par }{\PP \VS{33}ዳሮ አሳይ ሄዋ ስሲደ፥ አ ትምርትያን ማላለቴድኖ።


\par }{\SH ኡባፐ አꬍያ አዛዙዋ
\par }
{\R (ማር. 12:28-34፤ ሉቃሳ 10:25-28)

\par }{\PP \VS{34}ሽን የሱስ ሳዱቃዋናቱዋ ጮኡ ኦꬄዳዋ ፓርሳዋቱ ስሴዳ ዎደ፥ እትሳ ሺቄድኖ።

\VS{35}ኡንቱንቱ ግዶፐ ህግያ ታማርስያ እቱ፥ የሱሳ ፓጫናዉ እትባ ኦቼዳ።

\VS{36}“ታማርስያዎ፥ ህግያ ግዱዋን ኡባፐ አꬍያ አዛዙ ሀቃዌ?” ያጊደ አ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{37}የሱስ ዛሪደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ ‘ኔን ጎዳ ነ ጾሳ ነ ኩመንꬃ ዎዛናፐ፥ ነ ኩመንꬃ ሸምፑዋፐ፥ ነ ኩመንꬃ ቆፋፐ ሲቃ’ ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 22:37 }{\XT{ዛረ. 6:5}}}

\VS{38}ሄዌ ኡባፐ ዳርያ አዛዙዋነ ቃይ ኡባፐ አꬍያ አዛዙዋ።

\VS{39}ቃይ ላኤንꬅያ አዛዙካ አ ማላ፤ ሄዌ፥ ‘ኔን ነ ሾሩዋ ነ ሁጲያዳን ሲቃ’ ግያዋ።
\XREF{}{{\XO 22:39 }{\XT{ዎጋ 19:18}}}

\VS{40}ሙሴ ህግያ ኡባይነ ናባቱዋ ትምርቲ ሀ ላኡ አዛዛቱዋን ቃሸቴ” ያጌዳ።


\par }{\SH ክርስቶሳባ ኦቼዳ ኦሻ
\par }
{\R (ማር. 12:35-37፤ ሉቃሳ 20:41-44)

\par }{\PP \VS{41-42}ፓርሳዋቱ እትሳ ሺቄዳሳን የሱስ ኡንቱንታ፥ “ክርስቶሳባ ዋጊደ ቆፒቴ? እ ኦ ናኤ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ክርስቶስ ዳዊታ ናኣ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{43}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ያትና፥ ዳዊተ ባረና ጌሻ አያናይ ሃሳይስና ክርስቶሳ ዋጊደ፥ ‘ጎዳ’ ጊደ ጼሲ?

\VS{44}ቃይካ ዳዊተ፥

\par }{\Q “ጎዳይ ታ ጎዳ፥ ታን፥ ‘ነ ሞርከቱዋ፥

\par }{\QB ኔን የꬋ ኤቂያዋ ኦꬃና ጋካናዉ፥

\par }{\QB ሀዋን ታፐ ኡሸቻ ባጋና ኡታደ ታናና እትፐ ዳናታ ጌዳ’

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 22:44 }{\XT{ማዝ. 110:1}}}

\VS{45}ዳዊተ ክርስቶሳ፥ ‘ጎዳ’ ጊደ ጼሶፐ፥ ያትና፥ ክርስቶስ ዋኒደ ዳዊታ ናኣ ግዲ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{46}የሱሳዉ እት ቃላ ዛራናዉ ዳንዳዬዳ እት አሳይነ ባዋ፤ ቃይ ሄ ጋላሳፐ ዶምና፥ ሀራ ኦሻ አ ኦቻናዉ ጻሌዳዌ ኦንነ ባዋ።




\par }\Chap{23}{\SH ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱነ ፓርሳዋቱዋ ኢታተꬃ
\par }
{\R (ማር. 12:38-39፤ ሉቃሳ 11:43-46፤ 20:45-46)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ሺቄዳ አሳዉነ ባረና ካልያዋንቶ ሀዋዳን ያጊደ ሃሳዬዳ፤

\VS{2}“ህግያ ታማርስያዋንቱነ ፓርሳዋቱ ሙሴ ህግያ ታማርስያ ማታና ደኢኖ።

\VS{3}ሄዋ ድራዉ፥ ህንተንቱ ኦꬃና ማላ፥ ኡንቱንቱ ህንተንታ አዛዝያ ኡባባ ኦꬅተነ ቃይ ናግተ፤ ሽን ኡንቱንቱ ኦꬅያዋዳን ኦꬆፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ ኦድያዋ ኦꬅክኖ።

\VS{4}ቶካናዉ ዴጽያ ቶኩዋ ኡንቱንቱ ቃቺደ፥ አሳ ቶሲኖ፤ ሽን ባረንቱ ሁጲያን ሀራይ አቶ፥ ሄ ቶኩዋ ብራꬍያን ቦቻናዉካ ኮይክኖ።


\par }{\PP \VS{5}“ሽን ኡንቱንቱ ባረንቱ ኦሱዋ ኡባ አሳይ በአናዳን ኦꬂኖ፤ አያዉ ጎፐ፥ ባረንቱ ሶምእያንነ ባረንቱ ኩሽያ ቀስያን ቃችያ ጽቅስያና ደእያ ክታፋ አሲኖነ ባረንቱ ማዩዋ ማጫራካ አዱሲኖ።
\XREF{}{{\XO 23:5 }{\XT{ማቶሳ 6:1፤ ፓይ. 15:37-41፤ ዛረ. 6:8}}}

\VS{6}አሳይ ባረንታ ሾቢደ አፎሳን ቦንቾ ኡቱዋ ዶሲኖ፤ ቃይ አይሁዳ ዎሳ ጎለቱዋንካ ዳሮ ሎእያ ኦይድያ ዶሲኖ።

\VS{7}አሳይ ገዋን ባረንታ ቦንቺደ ሳሮታና ማላነ ‘ታማርስያዎ’ ጊደ ባረንታ ጼሳናዳን ኮዪኖ።


\par }{\PP \VS{8}“ሽን ህንተንታ ታማርስያዌ እቱዋ ጻላላ ግዴዳ ድራዉነ ህንተንቱ ኡባይ እሻቱዋ ግዴዳ ድራዉ፥ እቱ እቱዋ፥ ‘ታማርስያዎ’ ጊደ ጼሶፕተ።

\VS{9}ሀ ሳኣን ኦናነ ‘አዉዋ’ ጊደ ጼሶፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቶ ሳሉዋን ደእያ እት አዉ ደኤ።

\VS{10}እቱ እቱዋ፥ ‘ታማርስያዎ’ ጊደካ ጼሶፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቶ እት ጎዳይ፥ ክርስቶሳ ጻላላይ ደኤ።

\VS{11}ህንተንቱ ግዶን ኡባፐ ዳርያዌ ህንተንቶ ቆማ ግዳናዉ በሴ።

\VS{12}ባረና ዳርስያዌ ኦንነ ቶሸታና፤ ቃይ ባረና ቶችያዌ ኦንነ ꬎቁ ጋና።


\par }{\SH ህግያ ታማርስያዋንቱነ ፓርሳዋቱ ቦረቴድኖ
\par }
{\R (ማር. 12:40፤ ሉቃሳ 11:39-42፣ 44፣ 52፤ 20:47)

\par }{\PP \VS{13}“ሎአ ማላትያ ኢታቶ፥ ህግያ ታማርስያዋንቶነ ፓርሳዋቶ፥ አሳዉ ሳሉዋ ካዉተꬃ ህንተንቱ ጎርድያ ድራዉ፥ ህንተንቶ አየሮ፤ አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ ሁጰዉነ ገልክታ፤ ቃይ ገላናዉ ኮይያዋንታካ ገልስክታ።


\par }{\PP \VS{14}“ሎአ ማላትያ ኢታቶ፥ ህግያ ታማርስያዋንቶነ ፓርሳዋቶ አምኤቱዋ ጎልያ ህንተንቱ ቦንቂደ፥ ህንተንቶ ሎአ ማላታናዉ ጾሳ ዎሳ አዱሲታ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ህንተንቶ አየሮ፤ ኡባፐ አꬍያ ፕርዳ ህንተንቱ አካና።


\par }{\PP \VS{15}“ሎአ ማላትያ ኢታቶ፥ ህግያ ታማርስያዋንቶነ ፓርሳዋቶ ህንተንቱ እት ኡራ አማንꬃናዉ አባንነ ሳኣን ዩይያ ድራዉነ ቃይ ህንተንቱ አ አማንꬅያ ዎደ፥ ሄ ኡራ ህንተንቱዋፐ ላኡ ኩሽያ ኢቴዳ ጋናመዉ ናኣ ኦꬅያ ድራዉ፥ ህንተንቶ አየሮ።


\par }{\PP \VS{16}“ ‘ኦንነ ጌሻ ጎልያን ጫቆፐ፥ አይነ ባዋ፤ ሽን ጌሻ ጎልያን ደእያ ዎርቃን ጫቆፐ፥ ሄ ጫቁ አ ጋኬ’ ግያ ህንተንቶ ቆቅ ኡቲደ አሳ ካለꬅያዋንቶ፥ ህንተንቶ አየሮ።

\VS{17}ሀ ኤያቱ፥ ሀ ቆቃቱ፥ ዎርቃይ አꬊዬ? ዎርቃ ጌሻ ኦꬅያ ጌሻ ጎሊ አꬊ?

\VS{18}ቃይ ህንተንቱ፥ ‘ኦንነ ያርሹዋ ያርሽያባን ጫቆፐ፥ አይኔካ ባዋ፤ ሽን ኦንነ አ ቦላ ደእያ ያርሹዋን ጫቆፐ፥ ሄ ጫቁ አ ጋኬ’ ያጊደ ታማርሲታ።

\VS{19}ሀ ኤያቱ፥ ሀ ቆቃቱ፥ ያርሹ አꬊዬ? ዎይ ያርሹዋ ጌሻ ኦꬅያ አ ያርሽያባይ አꬊ?

\VS{20}ሄዋ ድራዉ፥ ያርሹዋ ያርሽያባን ጫቂያ ኡራይ ሄ ያርሽያዋንካ ጫቄ፤ ቃይ አ ቦላ ደእያ ኡባባንካ ጫቄ።

\VS{21}ጌሻ ጎልያን ጫቂያ ኡራይ፥ ሄ ጌሻ ጎልያንነ አ ግዶን ደእያ ጾሳን ጫቄ።

\VS{22}ሳሉዋን ጫቂያ ኡራይ፥ ጾሳ ካዉተꬃ ኦይድያንነ ሄ ኦይድያን ኡትያዋን ጫቄ።
\XREF{}{{\XO 23:22 }{\XT{ኢሳ. 66:1፤ ማቶሳ 5:34}}}


\par }{\PP \VS{23}“ሎአ ማላትያ ኢታቶ፥ ህግያ ታማርስያዋንቶነ ፓርሳዋቶ፥ ህንተንቶ አየሮ። አያዉ ጎፐ፥ ካረꬃ አኑጋፐ፥ ሽላርያፐነ ኦካሽያፐ አስራታ ህንተንቱ እሚታ፤ ሽን ህግያን ደእያ ዳሪ ኮሽያዋንታ አጊታ፤ ሄዋንቱ ፕርዳ፥ ማሮተꬃነ ጽሎተꬃ። ሀራንታካ አገናን፥ ህንተንቱ ኦꬃናዉ በስያ የዋቱ ሀዋንታ።

\VS{24}ህንተንቶ ቆቅ ኡቲደ፥ አሳ ካለꬅያዋንቶ፥ ህንተንቱ ኡሻፐ ኡዱንጽያ ጋጪደ፥ ጋሉዋ ምቲታ።


\par }{\PP \VS{25}“ሎአ ማላትያ ኢታቶ፥ ህግያ ታማርስያዋንቶነ ፓርሳዋቶ፥ ህንተንቶ አየሮ። አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ ሻታነ ከርያ ቦላ ባጋ ጌሺታ፤ ሽን አ ግዱዋን ቦንቂያንነ ኡዘተꬃን ኩንꬄድታ።

\VS{26}ሀ ቆቃ ፓርሳዌዉ፥ ሻታነ ከርያ ጋርሳ ካሰታደ ጌሻ ድጋ፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ ቦላ ባጋይካ ጌሻ ግዳናዋ።


\par }{\PP \VS{27}“ሎአ ማላትያ ኢታቶ፥ ህግያ ታማርስያዋንቶነ ፓርሳዋቶ፥ ህንተንቶ አየሮ። አያዉ ጎፐ፥ ካረ ባጋና ቦሽንቻን ኦከቲደ፥ ሎኦ ኡቲደ፥ ቃይ ጋርሳ ባጋና ሀይቄዳ አሳ መቀꬃይነ ዎቄዳባይ ኡባባይ ኩሜዳ ዱፎቱዋ ማላቲታ።

\VS{28}ሄዋዳንካ፥ ቃይ ቦላ ባጋና አሳ ኡባዉ ጽሉዋ ማላቲታ፤ ሽን ህንተንቶ ጋርሳ ባጋና ሎአ ማላትያ ኢታተꬃይነ ማካላይ ኩም ኡቴዳ።


\par }{\PP \VS{29}“ሎአ ማላትያ ኢታቶ፥ ህግያ ታማርስያዋንቶነ ፓርሳዋቶ፥ ህንተንቶ አየሮ። አያዉ ጎፐ፥ ናባቱዋ ዱፉዋ ቦላ ጎልያ ኬጺታ፤ ቃይ ጽላቱዋ ዱፉዋካ ሎይꬂታ።

\VS{30}ቃይ ህንተንቱ፥ ‘ኑን በን ኑ አዎቱዋ ዎደ ደኤዳዋንታ ግድንቶ፥ ኡንቱንቱና እትፐ ናባቱዋ ዎꬎኮ ሽን’ ያጊታ።

\VS{31}ሄዋ ግዶፐ፥ ናባቱዋ ዎꬌዳዋንቱ ናና ህንተንቱ ግዴዳዋ ህንተንቱ ሁጲያን ማርካቲታ።

\VS{32}ስም ህንተንቱ አዎቱ ዶሜዳዋ ፖልክቴ!


\par }{\PP \VS{33}“ሀ ሾሻቶ፥ ሾሻ ናናዉ፥ ጋናምያ ፕርዳፐ ዋኒደ አታንቴ?

\VS{34}ሄዋ ድራዉ፥ በይተ፥ ታን ናባቱዋ አꬎ ኤራንቻቱዋነ ህግያ ታማርስያዋንታ ህንተኮ ኪታና። ኡንቱንቱፐ እቱዋ እቱዋ ህንተንቱ ዎꬋናነ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ ካቃንታ፤ ቃይ እቱዋ እቱዋ ህንተንቱ ዎሳ ጎለቱን ልሱዋን ሾጫንታነ ካታማፐ ካታማ የደርሳንታ።

\VS{35}ሄዋ ድራዉ፥ ጽሉዋ አቤላ ዎꬎደፐ ዶሚደ፥ ጌሻ ጎልያፐነ ያርሽያ ሳፐ ግዱዋን ህንተንቱ ዎꬌዳ ባራክያ ናኣ ዛካራሳ ዎድያ ጋካናዉ፥ ሀይቄዳ ጽላቱዋ ኡባቱዋ ሱꬃ ድራዉ፥ ህንተንቱ ሙረታንታ።
\XREF{}{{\XO 23:35 }{\XT{ዶመꬃ 4:8፤ 2 ኦዱዋ 24:20-21}}}

\VS{36}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሀ ኡባባይ ሀ ዎድያ አሳ ቦላ ጋካናዋ።


\par }{\SH የሩሳላመዉ ኦደቴዳ ምኖ ኦዱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 13:34-35)

\par }{\PP \VS{37}“የሩሳላመ ካታማ አሳዉ፥ የሩሳላመ ካታማ አሳዉ፥ ናባቱዋ ህንተንቱ ዎꬊታ፤ ጾሳይ ህንተንቱኮ ኪቴዳዋንታካ ሹቻን ጫዲታ፤ ኩታታ ባረ ማራቱዋ ባረ ቀፍያን ሀጵያዋዳን፥ ታን ህንተንቱ አሳ እትሳ ሺሻናዉ አፑ ካላ ኮያድታ! ሽን ታና ድጌድታ።

\VS{38}በእተ፥ ህንተንቱ ጎሊ ኡባካ ኦና ግዳናዋ።
\XREF{}{{\XO 23:38 }{\XT{ኤር. 22:5}}}

\VS{39}አያዉ ጎፐ፥ ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ህንተንቱ፥ ‘ጎዳ ሱንꬃን ይያዌ አንጀቴዳዋ ጋና ጋካናዉ፥ ላኤንꬁዋ ታና በእክታ’ ጋይ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 23:39 }{\XT{ማዝ. 118:26}}}




\par }\Chap{24}{\SH የሱስ ጌሻ ጎሊ ኮለታናዋ ካሰቲደ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማር. 13:1-2፤ ሉቃሳ 21:5-6)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ጌሻ ጎልያፐ ከሲደ ብያ ዎደ፥ ጌሻ ጎልያ ድርሳ ግዶን ደእያ ጎልያ በሳናዉ አ ካልያዋንቱ አኮ ዬድኖ።

\VS{2}የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “ሄዋ ኡባ በኢቴ? ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሀ ጎለቱዋን ደእያ እት ሹቻይነ አተናን ኡባይ ኮለታና” ያጌዳ።


\par }{\SH ዎድያ ዉርሰꬃባ
\par }
{\R (ማር. 13:3-13፤ ሉቃሳ 21:7-19)

\par }{\PP \VS{3}የሱስ ደብረ ዛይተ ጌተትያ ደርያ ቦላን ኡት ደእሽን፥ አ ካልያዋንቱ ባረንቱ ጻላላ አኮ ዪደ አ፥ “ሄዌ አዉደ ሀናነንቶ፥ ኑዉ ኦዳርኪ፤ ቃይ ነ ዩሳዉነ ዎድያ ዉርሰꬃዉ ማላይ አያ ግዳኔ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{4}የሱስ ዛሪደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ህንተንታ ኦንነ ባለና ማላ ናገትተ።

\VS{5}አያዉ ጎፐ፥ ዳሮ አሳይ ታ ሱንꬃን፥ ‘ታን ክርስቶሳ’ ያጊደ ያና፤ ያቲደ ዳሮ አሳ ባለꬃና።

\VS{6}ማታን ደእያ ኦላ ዋሱዋነ ሃኩዋን ደእያ ኦላ ኦዱዋ ስሳናዉ ህንተንቱ ደኢታ፤ ሄዋ ማላባይ ሀናናዉ በስያ ድራዉ፥ ናገትተ፤ ህርጎፕተ፤ ሽን ዉርሰꬃይ ብራ።

\VS{7}አያዉ ጎፐ፥ እት ጋድያ አሳይ ሀራ ጋድያ አሳና ኦለታና፤ ቃይ እት ካዉተꬃይ ሀራ ካዉተꬃና ኦለታና፤ ኮሻይነ ቢታ ቃꬃይ ኡባ ሳን ደአናዋ።

\VS{8}ሄዌ ኡባይካ ኮይሮ ኦይꬃ ማላ።


\par }{\PP \VS{9}“አሳይ ሄ ዎደ ህንተንታ ዋይሳናነ ዎꬋናዋ፤ ታ ሱንꬃ ድራዉ፥ ጋደ ኡባይ ህንተንታ እጻናዋ።
\XREF{}{{\XO 24:9 }{\XT{ማቶሳ 10:22}}}

\VS{10}ሄ ዎደ ጮራ አሳይ አማኑዋ አጋናዋንታ፤ ባረንቱ ግዶን እቱ እቱዋ አꬂደ እማናነ እቱ እቱዋ እጻናዋ።

\VS{11}ቃይ ዎርዶ ናባቱ ጮራቱ ደንዲደ፥ ዳሮ አሳ ጭማናዋንታ።

\VS{12}ማካላይ ዳርያ ድራዉ፥ ጮራ አሳ ሲቁ እርጻናዋ።

\VS{13}ሽን ዉርሰꬃይ ጋካናዉ ገንጭያ ኡራይ አታናዋ።

\VS{14}አሳዉ ኡባዉ ማርካ ግዳና ማላ፥ ካዉተꬃ ዎንጋላ ምሽራቹ ሳኣ ኡባን ኦደታናዋ፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ ዉርሰꬃይ ጋካናዋ።”


\par }{\SH ባሻ ቱናተꬃ
\par }
{\R (ማር. 13:14-23፤ ሉቃሳ 21:20-24)

\par }{\PP \VS{15}“ሄዋ ድራዉ፥ ናብያ ዳኔል ኦዴዳ ባሻ ቱናተꬃይ ጌሻ ሳን ኤቄዳዋ ህንተንቱ በአና፤ ሄዌ ዋግያዌንቶ፥ ናባብያዌ አኬኮ።
\XREF{}{{\XO 24:15 }{\XT{ዳኔላ 9:27፤ 11:31፤ 12:11}}}


\par }{\PP \VS{16}“ይሁዳ ጋድያን ሄ ዎደ ደእያዋንቱ ደርያኮ ከስኖ።

\VS{17}ጎልያ ሁጲያን ደእያ ኡራይካ ባረ ሶይን ደእያዋ አካናዉ ዎꬎፖ።

\VS{18}ጋደን ደእያዌ ባረ ማዩዋ አካናዉ ጉየ ስሞፖ።

\VS{19}ሄ ዎደ ሻሃራ ማጫዋንቶነ ꬋንꬅያ ማጫዋንቶ አየሮ።

\VS{20}ባልጉዋን ዎይ ሳምባታን ህንተንቱ በተና ማላ፥ ጾሳ ዎስተ፤

\VS{21}አያዉ ጎፐ፥ አላሚ መቶደፐ ሀቼ ጋካናዉ ደእቤናባይነ ቃይ ሀዋፐ ስንꬃዉካ ኡባ ደኤና ኢታ ዋዪ ሄ ዎደ ደአናዋ።
\XREF{}{{\XO 24:21 }{\XT{ዳኔላ 12:11፤ ሳፃ 7:14}}}

\VS{22}ጾሳይ ሄ ጋላሳቱዋ ፓይዱዋ ጉꬅያዌ ባዌንቶ፥ አሳ ግዴዳ ኦንነ አተና፤ ሽን እ ባረ ዶሬዳ አሳቱዋ ድራዉ፥ ሄ ጋላሳቱዋ ፓይዱዋ ጉꬃናዋ።


\par }{\PP \VS{23}“ሄ ዎደ ኦንነ ህንተንታ፥ ‘በእተ። ክርስቶስ ሀዋን ደኤ’ ዎይ፥ ‘ሄዋን ደኤ’ ያጎፐ አዋ አማኖፕተ።

\VS{24}አያዉ ጎፐ፥ ዎርዶ ክርስቶሳቱነ ዎርዶ ናባቱ ደንዳና፤ ያቲደ ባረንቶ ዳንዳየቶፐ፥ ሀራይ አቶ ጾሳይ ዶሬዳዋንታካ ባለꬃናዉ ዎልቃማ ማላታነ ማላልስያባ በሳናዋ።

\VS{25}በእተ፥ ታን ህንተዉ ሄዋ ካሰታደ ኦዳድ።


\par }{\PP \VS{26}“ሄዋ ድራዉ፥ አሳይ ህንተንታ፥ ‘በእተ፥ ክርስቶስ ባዙዋን ደኤ’ ጎፐ፥ ያ ቦፕተ፤ ዎይ ህንተንታ፥ ‘በእተ፥ ቆልኦን ደኤ’ ግንቶካ፥ ኡንቱንቱባ አማኖፕተ።

\VS{27}አያዉ ጎፐ፥ ዋልቃንꬃይ አዋይፊ ዶልያ ባጋፐ ዋልቃሚደ፥ አዋይፊ ዉልያ ባጋ ጋካናዉ ጶልቁ ግያዋዳን፥ ታ ዩሳይ፥ አሳ ናኣ ዩሳይ፥ ሄዋዳን ሀናናዋ።


\par }{\PP \VS{28}“ባኩታይ ደኢያሳ ሾርቲ ሺቃና።”


\par }{\SH አሳ ናአይ፥ ክርስቶስ ላኤንꬁዋ ያና
\par }
{\R (ማር. 13:24-27፤ ሉቃሳ 21:25-28)

\par }{\Q \VS{29}“ሄ ዎደ ዋይያፐ ጉይያን፥

\par }{\QB ኤለካ አዋይ ꬉማና፤

\par }{\QB አገናይ ፖእያዋ አጋናዋ፤

\par }{\QB ጾልንታቱ ሳሉዋፐ ኩንዳናዋንታ፤

\par }{\QB ቃይ ሳሉዋን ደእያ ዎልቃቱካ ቃጸታናዋንታ።
\XREF{}{{\XO 24:29 }{\XT{ኢሳ. 13:10፤ 34:4፤ ህዝ. 32:7፤ ኢዩ. 2:10፣ 31፤ 3:15፤ ሳፃ 6:12-13}}}


\par }{\MM \VS{30}ሄ ዎደ ታ ማላይ፥ አሳ ናኣ ማላይ፥ ሳሉዋን ቤታናዋ፤ ሳኣን ሄ ዎደ ደእያ አሳ ዛሪ ኡባይ ዬካናዋንታ። ቃይ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ዎልቃናነ ዎልቃማ ቦንቹዋና ሳሉዋፐ ሻርያ ግዶና ዪሽን፥ ኡንቱንቱ በአና።
\XREF{}{{\XO 24:30 }{\XT{ዳኔላ 7:13፤ ዛካ. 12:10-14፤ ሳፃ 1:7}}}

\VS{31}እ ባረ ኪታንቻቱዋ ዎልቃማ ማላካታና ኪታና፤ ኪታንቻቱ አላመዉ ሀ ጋጻፐ ያ ጋጻ ጋካናዉ፥ ቃይ ሳኣን ኦይዱ ባጋፐ አዉ ዶረቴዳ አሳ ሺሻናዋ።


\par }{\SH ጎዳይ ያና ጋላሳ ማላታ
\par }
{\R (ማር. 13:28-31፤ ሉቃሳ 21:29-33)

\par }{\PP \VS{32}“ሌምሱዋ ባላሳቶ ጌተትያ ምꬃትፐ አኬክተ፤ ባላሳታ አጭያ ዎደነ እዝ ሀይꬃይ ቆለትያ ዎደ፥ ቦኒ ማቴዳዋ ህንተንቱ ኤራንታ።

\VS{33}ሄዋዳንካ፥ ህንተንቱ ሄ ኡባባ በእያ ዎደ፥ እ ማቲደ ፐንግያ ሺቄዳዋ ኤርተ።

\VS{34}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሀ ኡባባይ ሀናና ጋካናዉ፥ ሀ ዎድያ አሳይ ሀይቂድገና።

\VS{35}ሳሉነ ሳአይ አꬋና፤ ሽን ታ ቃላይ ኡባካ አና።


\par }{\SH ጎዳይ ያና ጋላሳ ኦንነ ኤረና
\par }
{\R (ማር. 13:32-37፤ ሉቃሳ 17:26-30፣ 34-36)

\par }{\PP \VS{36}“ሽን ሄ ጋላሳነ ሄ ሳትያ አዉዋ ጻላላፐ አትን፥ ሀራይ አቶ ሳሉዋን ደእያ ኪታንቻቱዋ ግድና፥ ዎይ ታና ናኣ ግድናካ ኦንነ ኤርያዌ ባዋ።

\VS{37}ታ ዩሳይ፥ አሳ ናኣ ዩሳይ፥ ኖሄ ዎደ ሀኖዋ ማላ ግዳናዋ።
\XREF{}{{\XO 24:37 }{\XT{ዶመꬃ 6:5-8}}}

\VS{38}አያዉ ጎፐ፥ ባሻ ሃꬃ ዩሳፐ ካሰ ዎደ፥ ኖሄ ማርካብያን ገሌዳ ጋላሳይ ጋካናዉ፥ አሳይ ሜነ ኡሼነ፤ ቃይ አቱማ አሳይ አኬነ ማጫ አሳይ አስና ገሌ።

\VS{39}ባሻ ሃꬃይ ዪደ፥ ኡንቱንታ ኡባ አፋና ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱ አኬክበይክኖ፤ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ይያ ዎዲ፥ ሄዋ ማላ ግዳናዋ።
\XREF{}{{\XO 24:39 }{\XT{ዶመꬃ 7:6-24}}}


\par }{\PP \VS{40}“ሄ ዎደ ላኡ አሳቱ ጋደን ኦꬅያዋንቱፐ እቱዋ አፋና፤ እቱ አታናዋ።

\VS{41}ላኡ ማጫዋንቱ ዎጻን ጋጭያዋንቱፐ እትኖ አፋና፤ እትና አታና።


\par }{\PP \VS{42}“ስም ህንተ ጎዳይ አይ ጋላስ ያናዌንቶ ህንተንቱ ኤረና ድራዉ፥ ናግ ኡትተ።

\VS{43}ሽን ካይሱ ቃማፐ ዎይሳ ዎድያን ያነንቶ ጎልያ ጎዳይ ኤሬደንቶ፥ ባረ ጎሊ ቦከተና ማላ፥ ቤጎቲደ ናግ ኡታናዋ ኤርተ።

\VS{44}ሄዋ ድራዉ፥ ህንተንቱካ ጊግ ኡትተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ህንተንቱ ቆፐና ሳትያን ያና።


\par }{\SH ኢታነ ሎኦ ቆማ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 12:41-48)

\par }{\PP \VS{45}“ያትና፥ ባረ ሶይ አሳዉ ቁማ ኮሽያ ዎድያን እማና ማላ፥ አ ጎዳይ ሱንꬄዳ አማነቴዳ ዎዛናማ ቆማይ ኦኔ?

\VS{46}እ ሄዋዳን ኦꬅሽን፥ አ ጎዳይ ዪደ ደምያ ቆማይ አንጀቴዳዋ።

\VS{47}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ጎዳይ ሄ ቆማ ባረዋ ኡባ ቦላ ሱንꬃና።

\VS{48}ሽን ቆማይ ኢታ ግዶፐ፥ ‘ታ ጎዳይ ጋምኢደ ያናዋ’ ያጊደ ባረ ዎዛናን ቆፒደ፥

\VS{49}ባረ ላገꬃ ቆማቱዋ ዋꬋ ዶሞፐ፥ ማꬆትያዋንቱና ሞፐነ ኡሾፐ፥

\VS{50}ሄ ቆማ ጎዳይ እ ቆፕቤና ጋላሳንነ እ ኤርቤና ሳትያን ያና።

\VS{51}ሄዋፐ ጉይያን አ ቃንጸሬꬂደ፥\FTNT{*}{{\FR 24:51 }{\FK{አ ቃንጸሬꬂደ፦
}}{\FT{ጉሳይ ከስ ካረ ኦላናዋ ግያዋ።
}}} ሎአ ማላትያ ኢታ አሳቱ ደእያ ሳን ዎꬅና፤ ሄዋን እ ዬካናነ አቻ ꬋቃና።




\par }\Chap{25}{\SH ታሙ ዎዶራቱዋ ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“ሄ ዎደ ሳሉዋ ካዉተꬃይ ባረንቱ ኩራዝያ ኦይቂደ፥ ማቻቶ አክያዋ ሞካናዉ ካረ ከሴዳ ታሙ ዎዶራቱዋ ማላታና።

\VS{2}ኡንቱንቱፐ እቼሻቱ ቦዛቱዋ፤ ቃይ እቼሻቱ ጭንጫ።

\VS{3}ቦዛቱ ባረንቱ ኩራዝያ ኦይቄድኖ፤ ሽን ላምባ ኦይቂበይክኖ።

\VS{4}ሽን ጭንጫቱ ባረንቱ ኩራዝያነ ጻራሙስያን ላምባ ኦይቄድኖ።

\VS{5}ማቻቶ አክያዌ ዬናን ጋምእና፥ ሄ ዎዶራቱ ባረንታ ገምእሽስና ግስ አጌድኖ።


\par }{\PP \VS{6}“ብላሄ ግዴዳ ዎደ፥ ‘በእተ፥ ማቻቶ አክያዌ ጋኬዳ፤ አ ሞካናዉ ካረ ከስተ’ ያግያ ዎልቃማ ጫቡ ደንዴዳ።


\par }{\PP \VS{7}“ሄ ዎደ ሄ ዎዶራቱ ኡባቱ ቤጎቲደ፥ ባረንቱ ኩራዝያ ጊግሴድኖ።

\VS{8}ቦዛቱ ጭንጫቱዋ፥ ‘ኑ ኩራዝ ቶአና ሀንያ ድራዉ፥ ህንተንቱ ላምባፐ ኑዉ እሜርክቴ’ ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{9}“ሽን ጭንጫቱ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ ‘አግተ፥ ኑዉነ ህንተንቶ ግደና፤ ሄዋ ድራ ህንተዉ ዛልእያዋንቱኮ ቢደ ሻም አክተ’ ያጌድኖ።

\VS{10}ሄዋፐ ጉየ ቦዛ ዎዶራቱ ላምባ ሻማናዉ ብድግና፥ ማቻቶ አክያዌ ፑቱ ጊና፥ ጊግ ኡቴዳ እቼሹ ዎዶራቱ አናና እትፐ ቡላቻ ጎልያ ገሌድኖ፤ እፍꬃይካ ጎርደት አጌዳ።


\par }{\PP \VS{11}“ጉየፐ ቃይ የኮ ዎዶራቱ ዪደ፥ ‘ጎዳዉ፥ ጎዳዉ፥ ኑዉ ዶያርኪ’ ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{12}“ሽን ማቻቶ አክያዌ ዛሪደ፥ ‘ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ታን ህንተንታ ኤርከ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}“ስም ታን፥ አሳ ናአይ፥ ያና ጋላሳ ዎይ ሳትያ ህንተንቱ ኤረና ድራዉ፥ ናግ ኡትተ።


\par }{\SH ሄዙ ቆማቱዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 19:11-27)

\par }{\PP \VS{14}“አያዉ ጎፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃይ ባረ ቆማቱዋ ጼሲደ፥ ባረዉ ደእያዋ ኡንቱንቶ ሼꬊደ፥ ኦግያ ባና ሀንያ ብታንያ በሴ።

\VS{15}ኡንቱንቱ ሁጲያን ሁጲያን ኡንቱንቱ ዎልቃ ኬና እቶ እቼሹ ሻአ ብራ፥ እቶ ላኡ ሻአ ብራ፥ ቃይ እቶ እት ሻአ ብራ እሚደ፥ ባረ ኦግያ ቤዳ።

\VS{16}እቼሹ ሻአ ብራ አኬዳ ቆማይ ኤለካ ቢደ ዛልኢደ፥ ሀራ እቼሹ ሻአ ብራ ዎꬍሴዳ።

\VS{17}ሄዋዳንካ፥ ቃይ ላኡ ሻአ ብራ አኬዳ ቆማይ ሀራ ላኡ ሻአ ብራ ዎꬍሴዳ።

\VS{18}ሽን እት ሻአ ብራ አኬዳዌ ቢደ፥ ኦላ ቦኪደ፥ ባረ ጎዳ ሚሻ ሞግ አጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}“ዳሮ ዎድያፐ ጉይያን፥ ሄ ቆማቱዋ ጎዳይ ዪደ፥ ባረ ሚሻ ኡንቱንቱና ሄተቴዳ።

\VS{20}እቼሹ ሻአ ብራ አኬዳ ቆማይ ዪደ፥ ሀራ እቼሹ ሻአ ብራ ሼꬊደ፥ ‘ታ ጎዳዉ፥ ኔን ታዉ እቼሹ ሻአ ብራ እማዳ፤ በአ፥ ሀራ እቼሹ ሻአ ብራ ዎꬍሳድ’ ያጌዳ።

\VS{21}አ ጎዳይ አ፥ ‘ሀያናሾ! ኔን ሎአነ አማነትያ ቆማ፤ ኔን ጉꬃባን አማነታዳ። ታን ኔና ዳሮባዉ ካፖ ኦꬃና፤ ሃ ገላደ ነ ጎዳና ናሸታ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}“ቃይ ላኡ ሻአ ብራ አኬዳዌካ ዪደ፥ ‘ታ ጎዳዉ፥ ኔን ታዉ ላኡ ሻአ ብራ እማዳ፤ በአ፥ ታን ሀራ ላኡ ሻአ ብራ ዎꬍሳድ’ ያጌዳ።

\VS{23}አ ጎዳይ አ፥ ‘ሀያናሾ! ኔን ሎአነ አማነትያ ቆማ፤ ኔን ጉꬃባን አማነታዳ። ታን ኔና ዳሮባዉ ካፖ ኦꬃና፤ ሃ ገላደ ነ ጎዳና ናሸታ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{24}“እት ሻአ ብራ አኬዳዌ ቃይ ዪደ፥ ‘ታ ጎዳዉ፥ ኔን ዘራቤናሳፐ ቆይጭያ አሳ ግድያዋነ ካꬃ ላላቤናሳፐ ማጽያ መቀꬅ ባይና አሳ ግድያዋ ታን ኤራይ።

\VS{25}ታን ያያድ፤ ያታደ ባደ ነ ብራ ቢታን ሞጋድ፤ በአ፥ ነ ብራይ ሀዌኩ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{26}“አ ጎዳይ ዛሪደ፥ አ ሀዋዳን ያጌዳ፤ ‘ሀ ኢታ አዛላ ቆማዉ፥ ታን ዘራቤናሳፐ ቆይጭያ አሳ ግድያዋነ ካꬃ ላላቤናሳፐ ማጽያ አሳ ግድያዋ ኤራዲ?

\VS{27}ያትና፥ ኔን ታ ሚሻ ዎꬍስያዋንቱ ማታን ዎꬄዳዋ ግድንቶ፥ ታን ስምያ ዎደ ታ ሚሻ ዎꬍያና አካናዋሽን አቴዳ።

\VS{28}ሄዋ ድራዉ፥ ሄ ሚሻ አፐ ዎꬅ አኪደ፥ ታሙ ሻአ ብራይ ደእያዎ እምተ።

\VS{29}አያዉ ጎፐ፥ ደእያ ኡባዉ ሀራይ ጉጀታና፤ እ ባረዉ ግድያዋፐ ዳርሲደ አካና፤ ሽን ባይናዎ ሀራይ አቶ፥ ሄ አዉ ደእያ ጉꬃይካ አፐ አከታናዋ።

\VS{30}ጎኤና ቆማ ካረ ꬉማ ከስ ኦልተ፤ ሄዋን እ ዬካናነ ባረ አቻ ꬋቃና’ ያጌዳ።


\par }{\SH ዎድያ ዉርሰꬃን ሀናና ፕርዳ
\par }
{\PP \VS{31}“ታን፥ አሳ ናአይ፥ ኪታንቻቱዋ ኡባቱዋና ቦንቹዋን ይያ ዎደ፥ ታ ቦንቾ ካዉተꬃ ኦይድያን ኡታና።
\XREF{}{{\XO 25:31 }{\XT{ማቶሳ 16:27፤ 19:28}}}

\VS{32}ሳኣን ደእያ አሳይ ኡባይ ታ ስንꬃ ሺቃናዋንታ፤ ሄምያዌ ዶርሳቱዋ ዴሻቱዋፐ ሻክያዋዳን፥ ታን ሄ አሳ ላኡ ከሳደ ሻካና።

\VS{33}ቃይ ዶርሳቱዋ ታፐ ኡሸቻ ባጋና ኤሳደ፥ ዴሻቱዋ ታፐ ሀድርሳ ባጋና ኤሳና።


\par }{\PP \VS{34}“ሄዋፐ ጉይያን፥ ታን ካቲ ታፐ ኡሸቻ ባጋና ደእያዋንታ ሀዋዳን ያጋና፤ ‘ታ አቡ አንጄዳዋንቶ፥ ሃ ዪደ ሳአይ መቶደፐ ሀቼ ጋካናዉ፥ ህንተንቶ ጊጌዳ ካዉተꬃ ላትተ።

\VS{35}አያዉ ጎፐ፥ ታን ኮሻትና ምዜድታ፤ ሳመትና ኡሼድታ፤ እማꬃ ግዳደ ቢናካ ሞኬድታ።

\VS{36}ታን ካሎትና ማይዜድታ፤ ሀርግና በኤድታ፤ ቃሸትና ታኮ ጋኪደ ኦቼድታ’ ያጋና።


\par }{\PP \VS{37}“ሄዋፐ ጉይያን፥ ጽላቱ ዛሪደ፥ አ ሀዋዳን ያጋና፤ ‘ጎዳዉ፥ ኔን ኮሻትና፥ አዉደ በኢደ ምዜዶ? ዎይ ኔን ሳመትና፥ አዉደ በኢደ ኡሼዶ?

\VS{38}ኔን እማꬃ ግዳደ ዪና አዉደ በኢደ ሞኬዶ? ዎይ ኔን ካሎትና አዉደ ማይዜዶ?

\VS{39}ቃይ ኔን ሀርግና፥ ዎይ ቃሸትና ኔኮ ቢደ አዉደ ኔና በኤዶ?’ ያጋናዋንታ።

\VS{40}ታን ካቲ ዛራደ፥ ‘ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ህንተንቱ ሀ ታ እሻቱዋ ኡባፐ ሀራይ አቶ፥ ላፍያ እቶ ኦꬄዳዋ ግድንቶካ፥ ሄዋ ታዉ ኦꬄድታ’ ያጋና።


\par }{\PP \VS{41}“ሄ ዎደ፥ ታፐ ሀድርሳ ባጋና ደእያዋንታ ታን ያጋና፤ ‘ሀ ሸቀቴዳዋንቶ፥ ታ ማታፐ ክችተ፤ ቢደ ጻላህያ ካፖነ አ ኪታንቻቶ ጊጌዳ መꬍና ታማን ገልተ።

\VS{42}አያዉ ጎፐ፥ ታን ኮሻትና፥ ታና ምዝበይክታ፤ ሳመትና ኡሽበይክታ።

\VS{43}ታን እማꬃ ግዳደ ቢና፥ ታና ሞክበይክታ፤ ካሎትና ማይዝበይክታ፤ ቃይ ሀርግና፥ ቃሸትናካ ታና በእበይክታ’ ያጋና።


\par }{\PP \VS{44}“ሄ ዎደ ኡንቱንቱ ቃይ ሀዋዳን ያጊደ ዛራናዋንታ፤ ‘ጎዳዉ፥ ኔን ኮሻትና ዎይ ሳመትና፥ ዎይ እማꬃ ግዳደ ቢና ዎይ ካሎትና፥ ዎይ ሀርግና ዎይ ቃሸትና፥ አዉደ በኢደ፥ ኔና ማደናን እጼዶ?’ ያጋናዋንታ።


\par }{\PP \VS{45}“ሄ ዎደ ታን ካቲ ዛራደ ኡንቱንታ፥ ‘ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ህንተንቱ ሀ ኡባፐ ላፍያ እቱዋ ማደናን እጼዳዌ፥ ታና ማደናን እጼዳዋ’ ያጋና።

\VS{46}ሄዋንቱ መꬍና ሙራዉ ባና፤ ሽን ጽላቱ መꬍና ደኦ ባና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 25:46 }{\XT{ዳኔላ 12:2}}}




\par }\Chap{26}{\SH የሱሳ ቦላ ማቀቴድኖ
\par }
{\R (ማር. 14:1-2፤ ሉቃሳ 22:1-2፤ ዮሃ. 11:45-53)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ሀ ትምርትያ ኡባ ዉርሴዳ ዎደ፥ ባረና ካልያዋንታ፥

\VS{2}“ላኡ ጋላሳፐ ጉይያን፥ ፓስጋ ባላ ቦንችያ ጋላሳ ግድያዋ ኤሪታ። ሄ ጋላስ ታና፥ አሳ ናኣ፥ አሳይ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ ካቃናዉ አꬂደ እማና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 26:2 }{\XT{ከሳ 12:1-27}}}


\par }{\PP \VS{3}ሄ ዎደ ቄሳቱዋ ካፓቱነ ጋድያ ጭማቱ ቃያፋ ጌተትያ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ዎጋ ጎልያን ሺቂደ፥

\VS{4}አሳይ ኤረናን የሱሳ ኦይቂደ፥ ዎꬋናዉ ማቀቴድኖ።

\VS{5}ሽን ኡንቱንቱ፥ “አሳይ ዋላሳ ከሰና ማላ፥ ፓስጋ ቦንችያ ጋላስ ሄዋ ኦꬆኮ” ያጌድኖ።


\par }{\SH እት ማጫ ምሽራታ የሱሳ ሽቱዋ ጫጫፋዱ
\par }
{\R (ማር. 14:3-9፤ ዮሃ. 12:1-8)

\par }{\PP \VS{6}የሱስ ቢታንያ ካታማን ኦሉዋ ሀርግያ ስሞና ሶይን ደእሽን፥

\VS{7}እት ምሽራታ አልባስጽሮሳ ጌተትያ ሹቻፐ ኦሰቴዳ አልባስጽሮሳ ባሬታ ኩሜዳ ዳሪ አልኦ ሽቱዋ አካደ ዬዳዉና ቁማ እ ሚና፥ ሄ ሽቱዋ የሱሳ ሁጲያን ጫጫፋዱ።

\VS{8}ሽን የሱሳ ካልያዋንቱ ሄዋ በኢደ፥ “ሀ ሽቱዋ ጮ ባይዙሳይ አያሴ?

\VS{9}አያዉ ጎፐ፥ ሀ ሽቱዋ አልኦ ጋትያን ዛልኢደ፥ ሚሻ ህዬሳዉ እማናዉ ዳንዳየቴ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{10}የሱስ ኡንቱንቱ ግያዋ ኤሪደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀ ምሽራቶ አያዉ ዋይሲቴ? እዛ ታዉ ሎኦባ ኦꬃዱ።

\VS{11}ህዬሳቱ ኡባ ዎደ ህንተናና ደኢኖ፤ ሽን ታን ህንተናና ኡባ ዎደ ደእከ፤
\XREF{}{{\XO 26:11 }{\XT{ዛረ. 15:11}}}

\VS{12}እዛ ሀ ሽቱዋ ታ ቦላ ትግያዌ ታና ሞጋናዉ ጊግሳናሳ።

\VS{13}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሳኣ ኡባን ሀ ዎንጋላ ምሽራቹዋ ኦድያሳን ሀቃንነ፥ አሳይ እዞ ዎዛና አꬃና ማላ፥ እዛ ኦꬄዳዌ ኦደታናዋ” ያጌዳ።


\par }{\SH ይሁዳይ የሱሳ አꬂደ እማናዉ የዉዋን ጊጌዳ
\par }
{\R (ማር. 14:10-11፤ ሉቃሳ 22:3-6)

\par }{\PP \VS{14}ሄ ዎደ ታማነ ላኡ የሱሳ ካልያዋንቱፐ እቱ ይሁዳ አስቆሮቱ ያገትያዌ ቄሳቱዋ ካፓቱዋኮ

\VS{15}ቢደ፥ “ታን ህንተንቶ የሱሳ ኦይꬆፐ፥ ታዉ አያ እማንቴ?” ያግና ኡንቱንቱ አዉ ሀታሙ ብራ ቆፒደ እሜድኖ።
\XREF{}{{\XO 26:15 }{\XT{ዛካ. 11:12}}}

\VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳይ የሱሳ አꬅ እማናዉ እንጀትያ ዎድያ ዎቼ።


\par }{\SH የሱስ አይሁዳቱ ፓስጋ ካዉዋ ባረና ካልያዋንቱና ሜዳ
\par }
{\R (ማር. 14:12-21፤ ሉቃሳ 22:7-14፣ 21-23፤ ዮሃ. 13:21-30)

\par }{\PP \VS{17}ባላ ዳቡዋ ምያ ጋላሳ ቦንችያ ኮይሮ ጋላስ፥ የሱሳ ካልያዋንቱ አኮ ዪደ፥ “ፓስጋ ቦንችያ ጋላስ ኔን ማና ቁማ ሀቃን ጊግሳኔ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{18}ሄዋፐ ጉየ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ካታማ ቢደ፥ እት ብታንያ፥ ‘ታማርስያዌ ኔና፥ “ታዉ ዎዲ ጋኬዳ፤ ታን ታና ካልያዋንቱና ፓስጋ ቦንችያ ጋላሳ ነ ሶይን አꬃና” ጌዳ’ ጊተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}አ ካልያዋንቱ የሱስ ባረንታ አዛዞዋዳን ኦꬂደ፥ ፓስጋ ቦንችያ ጋላስ ማና ቁማ ጊግሴድኖ።


\par }{\PP \VS{20}ሳአይ ኦማርሴዳ ዎደ፥ የሱስ ታማነ ላኡ አ ካልያዋንቱና ቁማ ማናዉ ኡቴዳ።

\VS{21}ኡንቱንቱ ሚሽን፥ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ህንተፐ እት ኡራይ ታና አꬂደ እማናዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}ኡንቱንቱ ዳሪ ዳጋሚደ፥ ሁጲያን ሁጲያን፥ “ጎዳዉ፥ ቱሙ ታኔሻ?” ጉሳ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{23}የሱስ ዛሪደ፥ “ባረ ኩሽያ ታናና እትፐ ዎጪትያፐ የዲደ ቱሽያዌ ታና አꬅ እማና።
\XREF{}{{\XO 26:23 }{\XT{ማዝ. 41:9}}}

\VS{24}ታን፥ አሳ ናአይ፥ ጾሳ ማጻፋይ ሀይቃና ጌዳዋዳን ሀይቃና፤ ሽን ታና፥ አሳ ናኣ፥ አꬅ እምያ ኡራዉ አየሮ፤ ሄ ኡራይ የለተናን አቴደንቶ አዉ ሎአ ሽን” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}አ አꬅ እምያ ይሁዳይ ዛሪደ፥ “ታማርስያዎ፥ ኔን ግያዌ ታኔ?” ያጌዳ።

\par }{\PP የሱስ ዛሪደ አ፥ “ኔን ነ ሁጲያን ጋዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጎዳ ካዉዋ አክያ ዎጋ
\par }
{\R (ማር. 14:22-26፤ ሉቃሳ 22:15-20፤ 1 ቆሮ. 11:23-25)

\par }{\PP \VS{26}ኡንቱንቱ ሚሽን፥ የሱስ ዳቡዋ አኪደ፥ ጾሳ ጋላቴዳ፤ ሄ ዳቡዋ መንሬꬂደ፥ ባረና ካልያዋንቶ እሚደ፥ “ሄይተ፤ ሚተ፤ ሀዌ ታ አሹዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{27}ጹኣ አኪደ፥ ጾሳ ጋላቴዳ። ኡንቱንቶ እሚደ፥ “ኡባይ ሀዋፐ ኡሽተ፤

\VS{28}አያዉ ጎፐ፥ ሀዌ ዳሮ አሳ ናጋራይ አቶ ጌተታና ድራዉ ጉክያ ታ ሱꬃ፤ ታ ሱꬃይ ኦራꬃ ጫቁዋ።
\XREF{}{{\XO 26:28 }{\XT{ከሳ 24:8፤ ኤር. 31:31-34}}}

\VS{29}ሽን ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ታን ታ አቡ ካዉተꬃን ኦራꬃ ዎይንያ ኤሳ ህንተንቱና ኡሻና ጋላሳይ ጋካናዉ፥ ላኤንꬁዋ ሀ ዎይንያ ኤሳ ኡባካ ኡሽከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{30}ማዝሙርያ የጾዋፐ ጉይያን፥ ደብረ ዛይተ ጌተትያ ደርያ ቤድኖ።


\par }{\SH የሱስ ጰጽሮስ ካዳናዋ ካሰቲደ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማር. 14:27-31፤ ሉቃሳ 22:31-34፤ ዮሃ. 13:36-38)

\par }{\PP \VS{31}የሱስ ሄ ዎደ ኡንቱንታ፥ “ሀቼ ቃማ ህንተንቱ ኡባይ ታና አጊደ ክቻና፤ አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ማጻፋይ፥

\par }{\Q “ ‘ጾሳይ ዶርሳ ሄምያዋ ዎꬋናዋ፤

\par }{\QB ሄዋፐ ጉይያን ዶርሳ ዉዲ ላለታናዋ’

\par }{\MM ያጌ።\XREF{}{{\XO 26:31 }{\XT{ዛካ. 13:7}}}

\VS{32}ሽን ታን ሀይቁዋፐ ደንዶዋፐ ጉይያን፥ ህንተፐ ካሰታደ ጋሊላ ባና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{33}ጰጽሮስ ዛሪደ፥ “ኡንቱንቱ ኡባቱ ኔና አጊደ ክቻናዋንታ፤ ታን ኔና ኡባካ የጋደ ክችከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{34}የሱስ ጰጽሮሳ፥ “ታን ነዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሀቼ ቃማ ኩቱ ዋሳናፐ ካሰ፥ ኔን ታና ሄዙ ካላ ካዳናሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{35}ጰጽሮስ ዛሪደ፥ “ታን ሀራይ አቶ፥ ኔናና እትፐ ሀይቂንቶካ፥ ኔና ኡባካ ካድከ” ያጌዳ። ቃይ የሱሳ ካልያዋንቱ ኡባቱካ ሄዋዳን ጌድኖ።


\par }{\SH የሱስ ጌተሰማንያን ዎሴዳ
\par }
{\R (ማር. 14:32-42፤ ሉቃሳ 22:39-46)

\par }{\PP \VS{36}የሱስ ሄ ዎደ ባረና ካልያዋንቱና ጌተሰማንያ ጌተትያሳ ቢደ ኡንቱንታ፥ “ታን ህን ባደ ጾሳ ዎስሽን፥ ህንተንቱ ሀዋን ኡትሽተ” ያጌዳ።

\VS{37}ሄዋፐ ጉየ ጰጽሮሳነ ዛብድዮሳ ናና ላኡዋ ባረናና አፊደ፥ ዳሮ ካዩዋነ ኡጋ ዶሜዳ።

\VS{38}ቃይ ኡንቱንታ፥ “ታን ሀይቃና ጋካናዉካ ካዮታይ፤ ሀዋን ቤጎቲደ፥ ታናና ናግተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{39}ላፋ ስንꬃኮ ሺቂደ፥ ሳኣን ጉፋኒደ፥ “ታ አቦ፥ ዳንዳየትያዋ ግዶፐ፥ ሀ ጹኣ ታፐ ድጋ፤ ሽን ኔን ኮይያዋዳን ሀኖፐ አትን፥ ታን ኮይያዋዳን ሀኖፖ” ያጊደ ጾሳ ዎሴዳ።


\par }{\PP \VS{40}የሱስ ባረና ካልያዋንቱኮ ስሚደ ዬዳ፤ ገምእሾዋንታ ደሚደ ጰጽሮሳ፥ “ህንተንቱ እት ሳተንቶነካ ገምእሸናን ታናና ናጋናዉ ዳንዳይበይክቴ?

\VS{41}ፓጭያን ህንተንቱ ገለና ማላ፥ ምንተነ ጾሳ ዎስተ፤ አያናይ ጊግ ኡቴዳ፤ ሽን አሳተꬃ ኤሻይ ዳቡራንቻ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{42}የሱስ ቃይ ላኤንꬁዋ ቢደ፥ “ታ አቦ፥ ታን ሀ ዎልቃማ መቱዋ አከናን ደእሽን ጹኣ ደንꬃናዉ ዳንዳየተናዋ ግዶፐ፥ ኔን ግያዌ ሀኖ” ያጊደ ጾሳ ዎሴዳ።

\VS{43}ቃይካ ስም ዪደ፥ አ ካልያዋንቱ አይፍያ ገምእሹ ጎዝ ዎꬄዳ ድራዉ፥ ገምእሾዋንታ ደሜዳ።


\par }{\PP \VS{44}ቃይካ ኡንቱንታ የግ ቢደ፥ ሄዘንꬁዋ ካሰ ቃላ ዛሪደ፥ ጾሳ ዎሴዳ።

\VS{45}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባረና ካልያዋንቶ ዪደ፥ “ሀእ ጋካናዉካ ገምእሺቴነ ሸምፒቴ? በእተ፥ ታና፥ አሳ ናኣ፥ ናጋራንቻ አሳቶ አꬂደ እምያ ዎዲ ጋኬዳ።

\VS{46}ደንድና ቦይተ፤ በእተ፥ ታና አꬅ እምያዌ ሀዌኩ ጋኬዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረ ሞርከቱዋን ኦይቀቴዳ
\par }
{\R (ማር. 14:43-50፤ ሉቃሳ 22:47-53፤ ዮሃ. 18:3-12)

\par }{\PP \VS{47}የሱስ ሄዋ ብሮ ሃሳይሽን፥ ታማነ ላኡ አ ካልያዋንቱፐ እቱ፥ ይሁዳይ፥ ጋክ ዎꬌዳ፤ ቃይ ቄሳቱዋ ካፓቱነ ጋድያ ጭማቱ ኪትና፥ ማሻነ ጻምኣ ኦይቄዳ ጮራ አሳይ አናና እትፐ ዬዳ።

\VS{48}የሱሳ አꬅ እምያዌ ሄ ጮራ አሳ፥ “ታን የርያዌ አ፤ አ ኦይቂተ” ያጊደ ማላ ኦድ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{49}ኤለካ የሱሳኮ ሺቂደ፥ “ታማርስያዎ፥ ሳሮ ደአይ” ያጊደ አ የር አኬዳ።


\par }{\PP \VS{50}የሱስ ይሁዳ፥ “ታ ላገዉ፥ ኔን ኦꬃናባ ኦꬃ አጋ” ያጌዳ።

\par }{\PP ሄዋፐ ጉይያን፥ ሄ ጮራ አሳይ ሺቂደ፥ የሱሳ ሎይꬅ ኦይቄዳ።

\VS{51}የሱሳና ደእያዋንቱፐ እቱ ባረ ማሻ ከሲደ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ቆማ ሀይꬃ ቃንጽ ኦሌዳ።

\VS{52}የሱስ ሄ ዎደ አ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ነ ማሻ አኬዳሳን ዛራደ ዎꬃ፤ አያዉ ጎፐ፥ ማሻ ደንꬅያ ኡባይ ማሻን ሀይቃና።

\VS{53}ታ አቡ ዳሮ ሻአ ኪታንቻቱዋ እት ኩꬃን የዲደ፥ ታና ማዳና ማላ፥ ታን አ ዎሳናዉ ዳንዳይያዋ ኤርኪ?

\VS{54}ያትና፥ ጾሳ ቃላይ ሀዋዳን ሀናናዉ በሴ ያጌዳዌ ዋኒደ ፖለታናዉ ዳንዳዪ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{55}ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ሄዋን ሺቄዳ ጮራ አሳ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ታና ካይሶ ከሲደ፥ ካይሱዋ ኦይቂያዋዳን ኦይቃናዉ ማሻነ ጻምኣ ኦይቂደ ዬድቴ? ታን ጌሻ ጎልያን ታማርሳደ፥ ጋላሳን ጋላሳን ህንተንቱና ኦꬅያ ዎደ ታና ኦይቂበይክታ፤

\VS{56}ሽን ሀዌ ኡባይ ሀኔዳዌ ናባቱ ጾሳ ቃላን ጻፌዳዌ ፖለታናሳ” ያጌዳ።

\par }{\PP የሱሳ ካልያዋንቱ ሄ ዎደ ኡባቱ አ የግ ቤድኖ።


\par }{\SH የሱስ ፕርዳ ሻንጎ አꬌዳ
\par }
{\R (ማር. 14:53-65፤ ሉቃሳ 22:54-55፣ 63-71፤ ዮሃ. 18:13-14፣ 19-24)

\par }{\PP \VS{57}የሱሳ ኦይቄዳዋንቱ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ቃያፋኮ፥ ህግያ ታማርስያዋንቱነ ጭማቱ ሺቄዳሳ አኪደ ቤድኖ።

\VS{58}ሽን ጰጽሮስ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ድርሳ ግዶ ጋካናዉ፥ ሃኩዋን አ ካሌዳ፤ የዉዋ ዉርሰꬃ በአናዉ ድርሳ ግዶ ገሊደ፥ ናግያዋንቱና ኡት አጌዳ።


\par }{\PP \VS{59}ቄሳቱዋ ካፓቱነ ሺቄዳ አሳይ ኡባይ የሱሳ ዎꬋናዉ አ ቦላ ዎርዱዋ ማርካ ደማናዉ ኮዬድኖ።

\VS{60}ሽን ሀራይ አቶ ጮራ አሳይ ዪደ፥ አ ቦላ ዎርዱዋን ማርካትናካ አፐ አይነ ደምበይክኖ። ጉየፐ ላአቱ ዪደ፥

\VS{61}“ሀ ብታኒ፥ ‘ታን ጾሳ ጌሻ ጎልያ ኮላደ፥ ሄዙ ጋላሳን ዛራደ ኬጻናዉ ዳንዳያይ’ ጌዳ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{62}ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ደንድ ኤቂደ የሱሳ፥ “ሀዋንቱ ኔና ሞትያ ሞቶ ነዉ ዛርያባይ ባዌ?” ያጌዳ።

\VS{63}ሽን የሱስ ጮኡ ጌዳ፤ ቃይካ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ አ፥ “ታን ኔና ደኡዋ ጾሳ ሱንꬃን ጫላይ፤ ኔን ጾሳ ናኣ ክርስቶሳ ግዶፐ ኑዉ ኦዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{64}የሱስ ዛሪደ፥ “ኔን ነ ሁጰዉካ ጋዳ፤ ሽን ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ሀዋፐ ስንꬃን፥ ህንተንቱ ታና፥ አሳ ናኣ፥ ዎልቃማ ጾሳፐ ኡሸቻ ባጋና ኡቴዳዋነ ሳሉዋ ሻርያና ዪሽን በአና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 26:64 }{\XT{ዳኔላ 7:13}}}


\par }{\PP \VS{65}ሄዋፐ ጉይያን፥ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ባረ ማዩዋ ፔꬍ ኦሊደ፥ “ሀዌ ቦሬዳ፤ ኑና ሀዋፐ ስንꬃን አያዉ ሀራ ማርካ ኮሺ? እ ሀእ ቦርያዋ ህንተንቱ ስሴድታ።

\VS{66}ህንተንቱ ቆፋይ አዬ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “አዉ ሀይቁ በሴ” ያጊደ ዛሬድኖ።
\XREF{}{{\XO 26:66 }{\XT{ዎጋ 24:16}}}


\par }{\PP \VS{67}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ አ ዴሙዋን ጩቺደ፥ አ ደቼድኖ፤ ሀራንቱ ቃይ አ ባቂደ፥
\XREF{}{{\XO 26:67 }{\XT{ኢሳ. 50:6}}}

\VS{68}“ክርስቶሳ! ኔን ኔና ናበ ጋሳሽን፥ ኔና ሾጬዳዌ ኦነንቶ አነ ኑዉ ኦዳ!” ያጌድኖ።


\par }{\SH ጰጽሮስ የሱሳ ካዴዳ
\par }
{\R (ማር. 14:66-72፤ ሉቃሳ 22:56-62፤ ዮሃ. 18:15-18፣ 25-27)

\par }{\PP \VS{69}ጰጽሮስ ጎልያፐ ካረና ድርሳ ግዶን ኡት ደእሽን፥ እት ቆማታ አኮ ያደ፥ “ኔንካ ጋሊላ የሱሳና እትፐ ደኣ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{70}ሽን እ ኡንቱንቱ ኡባ ስንꬃን ሄ ቆማቶ፥ “ኔን ግያዌ አየንቶ ታን ኤርከ” ያጊደ ካዴዳ።


\par }{\PP \VS{71}ቃይ ቢደ ድርሳ ፐንግያኮ ከስሽን፥ ሀራ ቆማታ አ በኣደ፥ ሄዋን ደእያ አሳቶ፥ “ሀ ብታኒ ናዝሬትያ የሱሳና ደኤ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{72}ጰጽሮስ ላኤንꬁዋ ጫቂደ፥ “ታን ሄዋ ብታንያ ኤርከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{73}ላፋ ጋምእሽን፥ ሄዋን ኤቄዳ አሳይ ጰጽሮሳኮ ዪደ፥ “ኔንካ ቱማ ኡንቱንቱና እትፐ ደኣ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኔን ሃሳይያ ሃሳያይካ ኔና ኤርሴ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{74}ሄዋፐ ጉይያን ጰጽሮስ፥ “ታን ሄዋ ብታንያ ኤርከ!” ያጊደ፥ ባረና ሸቃነ ጫቁዋ ዶሜዳ።

\par }{\PP ሄ ዎደ ኤለካ ኩቱ ዋስ አጌዳ።

\VS{75}ጰጽሮስ ባረና የሱስ፥ “ኔን ኩቱ ዋሳናፐ ካሰ ሄዙ ካላ ታና ካዳናሳ” ጌዳዋ ሀሳዪደ፥ ካረ ከሲደ፥ ሴለት ዬኬዳ።




\par }\Chap{27}{\SH የሱስ ጵላጾሳ ስንꬃ ፕርዳዉ ሺቄዳ
\par }
{\R (ማር. 15:1፤ ሉቃሳ 23:1-3፤ ዮሃ. 18:28-32)

\par }{\PP \VerseOne{1}ዎንታ ጉራን ቄሳቱዋ ካፓቱ ኡባቱነ ጋድያ ጭማቱ የሱሳ ዎꬋናዉ ማቀቴድኖ፤

\VS{2}ኡንቱንቱ የሱሳ ቃች አፊደ፥ ጋድያ አይስያ ጵላጾሳዉ አꬅ እሜድኖ።


\par }{\PP \VS{3}የሱሳ ሄ ዎደ ኦይꬄዳ ይሁዳይ ጵላጾስ የሱሳ ቦላ ፕርዴዳዋ በኢደ፥ “አዬሮ! ኦይናን አጋርክታ!” ያጊደ፥ ሄ ማንእያን ሀታሙ ብራ ቄሳቱዋ ካፓቶነ ጋድያ ጭማቶ ጉየ ዛሪደ፥

\VS{4}“ታን ጌሻ አሳ ኦይꬃደ ናጋራ ኦꬃድ” ያጌዳ።

\par }{\PP ሽን ኡንቱንቱ አ፥ “ሄዌ ኑዉ አያ መቴ? ሄዌ ነ ሸነ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ይሁዳይ ብራ ጌሻ ጎልያን ኦል አጌዳ፤ ኡንቱንቱ ማታፐ ቢደ፥ ሱለት ሀይቄዳ።


\par }{\PP \VS{6}ቄሳቱዋ ካፓቱ ብራ አኪደ፥ “ሀ ብራይ ሱꬃ ሚሻ ግድሽን፥ ኑን ጌሻ ጎልያ ሚሻና ጋꬅያዌ ዎጋ ግደና” ያጌድኖ።

\VS{7}ሄዋፐ ጉየ እትፐ ዞረቲደ፥ እማꬃ አሳዉ ሞጎ ጋድያ ኦꬃናዉ ኡርቃፐ ሚሻ መꬍያዋንቱ ጋድያ ሻሜድኖ።

\VS{8}ሄዋ ድራዉ፥ ሄ ጋዲ ሀቼ ጋካናዉካ፥ ሱꬃ ጋድያ ጌተቲደ ጼሰቴ።


\par }{\PP \VS{9}ናብያ ኤርማስ፥ “ኡንቱንቱ አዉ እማናዉ ቆፔዳ ሀታሙ ሹቻ ብራ አኪደ፥

\VS{10}ጎዳይ ታና አዛዞዋዳን፥ ኡርቃፐ ሚሻ መꬍያዋንቱ ጋድያ ሻማናዉ እሜድኖ” ጌተቶዌ ሄ ዎደ ፖለቴዳ ጌዳ።
\XREF{}{{\XO 27:10 }{\XT{ዛካ. 11:12-13}}}


\par }{\SH ጵላጾስ የሱሳ ኡባባ ኦቼዳ
\par }
{\R (ማር. 15:2-5፤ ሉቃሳ 23:3-5፤ ዮሃ. 18:33-38)

\par }{\PP \VS{11}የሱስ ጋድያ አይስያዋ ስንꬃ ሺቅና፥ ጋድያ አይስያዌ አ፥ “ኔን አይሁዳቱዋ ካቴ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP የሱስ አ፥ “ኔንካ ጋደኣ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ቄሳቱዋ ካፓቱነ ጋድያ ጭማቱ አ ሞትና፥ ኡንቱንቶ አይነ ዛሩዋ እምቤና።

\VS{13}ሄ ዎደ፥ ጵላጾስ የሱሳ፥ “ሀዋንቱ ኔና ሞትያባ ኡባ ስስኪ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}የሱስ ሀራይ አቶ፥ እት ቃላካ ዛረናን እጽና፥ ጋድያ አይስያዋንቱ ዳሪ ማላለቴዳ።


\par }{\SH የሱስ ሀይቆ ፕርደቴዳ
\par }
{\R (ማር. 15:6-15፤ ሉቃሳ 23:13-25፤ ዮሃ. 18:39-40፤ 19:1-16)

\par }{\PP \VS{15}ጋድያ አይስያዌ ፓስጋ ቦንችያ ጋላሳን፥ አሳይ ኮይያ እት ኡራ ቃሹዋፐ ብልያ ዎጋይ ደኤ።

\VS{16}ሄ ዎደ እት ባርባና ጌተትያ የሱስ ዳሮ ኤረቴዳ ኢታ ብታኒ ቃሾ ጎለን ደኤ።

\VS{17}ሄዋ ድራዉ፥ ጮራ አሳይ እትሳ ሺቄዳሳን ጵላጾስ፥ “ታን ህንተንቶ ባርባና ግያ የሱሳ ብሎ፥ ዎይ ክርስቶሳ ጌተትያ የሱሳ ብሎ?” ያጊደ አሳ ኦቼዳ።

\VS{18}አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ቃናቲደ የሱሳ ኦꬄዳዋ እ ኤሬ።


\par }{\PP \VS{19}ጵላጾስ ፕርዳ ጎለን ኡት ደእሽን፥ አ ማቻታ አዉ፥ “ሄ ጽሎ ብታንያ አይነ ኦꬆፓ፤ አያዉ ጎፐ፥ ታን ሀቼ ቃማ አኩሙዋን አባን ዳሮ መቶታድ” ያጋደ ኪታዱ።


\par }{\PP \VS{20}ሽን ቄሳቱዋ ካፓቱነ ጋድያ ጭማቱ ጵላጾስ ባርባና ብሊደ፥ የሱሳ ዎꬋናዳን፥ ሺቄዳ አሳይ አ ዎሳና ማላ፥ አሳ ጭሜድኖ።


\par }{\PP \VS{21}ጵላጾስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “ታን ኡንቱንቱ ላአቱዋፐ ህንተዉ ኦና ብላናዳን ኮዪቴ?” ያግና ኡንቱንቱ፥ “ባርባና ብላናዳን ኮዬቶ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{22}ጵላጾስ፥ “ያትና፥ ክርስቶሳ ጌተትያ የሱሳ ዎቶ?” ያጊደ ኡንቱንታ ኦችና ኡባይ፥ “ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሸቲደ ካቀቶ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{23}ጵላጾስ አሳ፥ “አያዉ? አይ ኢታባ ኦꬄዴ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ሽን አሳይ ካሰዋፐካ ባረንቱ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሸቲደ እ ካቀቶ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{24}ዋላሳይ ደንዳናዋፐ አትን፥ አይነ ሀነናዋ ጵላጾስ በኢደ፥ ሃꬃ አኪደ፥ “ሀ ብታኒ ሀይቂያዋን ታን ገልከ፤ ሄዋ ህንተንቱ ኤርተ” ያጊደ ሺቄዳ አሳ ስንꬃን ባረ ኩሽያ ሜጨቴዳ።
\XREF{}{{\XO 27:24 }{\XT{ዛረ. 21:6-9}}}


\par }{\PP \VS{25}ሺቄዳ አሳይ ኡባይ ዛሪደ፥ “አ ሱꬃ ጎሚ ኑናነ ኑ ናና ጋኮ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{26}ሄዋፐ ጉይያን፥ ጵላጾስ ባርባና ኡንቱንቶ ብሌዳ፤ ልሱዋን የሱሳ ሾጪደ፥ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ ካቃናዉ ኡንቱንቶ አꬂደ እሜዳ።


\par }{\SH ዎታዳራቱ የሱሳ ቦላ ቅሊጬድኖ
\par }
{\R (ማር. 15:16-20፤ ዮሃ. 19:2-3)

\par }{\PP \VS{27}ሄዋፐ ጉይያን፥ ጵላጾሳ ዎታዳራቱ የሱሳ ጋድያ አይስያዋ ቤሩዋ አፍና፥ ዎታዳራቱ ኡባይ አ ምይያን ዩይ አꬊደ ኤቄድኖ።

\VS{28}አ ማዩዋ ቃር አኪደ፥ ዞኦ ማዩዋ አ ማይዜድኖ።

\VS{29}ቃይ አጉንꬃ ካላቻ ጊግሲደ፥ አ ሁጲያን ዎꬄድኖ፤ አ ኡሸቻ ኩሽያን ማቃ ጻምኣ ኦይꬂደ፥ አ ስንꬃን ጉልባቲደ፥ “አይሁዳቱዋ ካተዉ፥ ሳሮ ደአይ!” ያጊደ፥ አ ቦላ ቅሊጬድኖ።

\VS{30}አ ቦላ ጩቼድኖ፤ ሄ ማቃ ጻምኣ አኪደ፥ አ ሁጲያ ሾጬድኖ።

\VS{31}ኡንቱንቱ አ ቦላ ቅሊጬዳዋፐ ጉይያን፥ ዞኦ ማዩዋ አፐ ቃር አኪደ፥ አ ማዩዋ አ ማይዜድኖ፤ ቃይ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ አ ካቃናዉ አፌድኖ።


\par }{\SH የሱስ ካቀቴዳ
\par }
{\R (ማር. 15:21-32፤ ሉቃሳ 23:25-43፤ ዮሃ. 19:17-27)

\par }{\PP \VS{32}ኡንቱንቱ ካረ ከሲደ፥ እት ስሞና ጌተትያ ቀሬና ጋደ አሳ ደሚደ፥ የሱሳ ማስቃልያ ዎልቃን ቶሴድኖ።

\VS{33}ጎልጎታ ጌተትያሳ ጋኬድኖ። “ጎልጎታ” ያገትያዌ “ሁጲያሳ” ግያዋ።

\VS{34}ሄዋን ኡንቱንቱ ጫሜዳ ዎይንያ ኤሳ የሱሳዉ ኡሻናዉ እሜድኖ፤ እ ሄዋ ጋንጽ ጼሊደ፥ ኡሸናን እጼዳ።
\XREF{}{{\XO 27:34 }{\XT{ማዝ. 69:21}}}


\par }{\PP \VS{35}ኡንቱንቱ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ አ ካቆዋፐ ጉይያን፥ አ ማዩዋ ሻኪደ፥ ሳማ የጊደ አኬድኖ።
\XREF{}{{\XO 27:35 }{\XT{ማዝ. 22:18}}}

\VS{36}ሄዋፐ ጉይያን፥ አ ናጋናዉ ሄዋን ኡት አጌድኖ።

\VS{37}ቃይ፥ “ሀዌ አይሁዳቱ ካትያ የሱሳ” ያጊደ ሞቱ ጻፈቶዋ አ ሁጰ ባጋና ዎꬄድኖ።

\VS{38}የሱሳና ሄ ዎደ ላኡ ካይሳቱዋ እቱዋ አፐ ኡሸቻ ባጋና፥ ቃይ እቱዋ አፐ ሀድርሳ ባጋና፥ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ ካቄድኖ።


\par }{\PP \VS{39}ኦግያና አꬍያ አሳይ የሱሳ ካꬊደ፥ ባረንቱ ሁጲያ ቃꬂደ ቦሬድኖ።
\XREF{}{{\XO 27:39 }{\XT{ማዝ. 22:7፤ 109:25}}}

\VS{40}“ጌሻ ጎልያ ኮላደ ሄዙ ጋላሳ ግዶን ኬጽያዎ፥ ነ ሁጲያ አሻ፤ ኔን ጾሳ ናኣ ግዶፐ፥ አነ ማስቃልያ ቦላፐ ዎꬋ” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 27:40 }{\XT{ማቶሳ 26:61፤ ዮሃ. 2:19}}}


\par }{\PP \VS{41}ሄዋዳንካ፥ ቄሳቱዋ ካፓቱ ህግያ ታማርስያዋንቱናነ ጭማቱዋና እትፐ የሱሳ ቦላ ቅሊጪደ፥ ሀዋዳን ያጌድኖ፤

\VS{42}“ሀራንታ አሼዳ፤ ሽን ባረና አሻናዉ ዳንዳየና። እ እስራኤልያ ካትያ፤ አነ ማስቃልያ ቦላፐ ሀእ ዎꬎ፤ ኑንካ ቃይ አን አማናና።

\VS{43}ጾሳን እ አማነቴ፤ ጾሳይ አ አሻናዉ ኮዮፐ አነ አሾ፤ አያዉ ጎፐ፥ እ ባረና፥ ‘ታን ጾሳ ናኣ’ ጌ” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 27:43 }{\XT{ዛረ. 22:8}}}


\par }{\PP \VS{44}ቃይ ሀራይ አቶ፥ አናና ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሸቲደ ካቀቴዳ ካይሳቱካ ሄዋዳን ጊደ፥ አ ቦላ ቅሊጬድኖ።


\par }{\SH የሱስ ሀይቄዳ
\par }
{\R (ማር. 15:33-41፤ ሉቃሳ 23:44-49፤ ዮሃ. 19:28-30)

\par }{\PP \VS{45}ኡሱፑን ሳትያፐ ዶሚደ፥ ኡዱፑ ሳትያ ጋካናዉ፥ ቢታይ ኡባይ ꬉሜዳ።

\VS{46}ኡዱፑ ሳተ ግድያ ሄራን የሱስ ባረ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ኤሎሄ፥ ኤሎሄ፥ ላማ ሳባቅታኒ?” ያጌዳ። ሄዋ ጉሳይ፥ “ታ ጾሳዉ፥ ታ ጾሳዉ፥ ታና አያዉ ጮኡ ጋድ?” ጉሳ።
\XREF{}{{\XO 27:46 }{\XT{ማዝ. 22:1}}}


\par }{\PP \VS{47}ሄዋን ኤቄዳ አሳፐ እቱ ሄዋ ስሲደ፥ “ሀ ብታኒ ኤላሳ ጼሴ” ያጌዳ።

\VS{48}ሄ ማንእያን ኡንቱንቱፐ እቱ ዎጺደ፥ እስፖንጅያ አኪደ፥ ጫላ ዎይንያ ኤሳ ግዶ የጊደ፥ ሄዋ ማቃ ጻምኣ ጼራን ዎꬂደ፥ ኡሻናዉ አ ዶናኮ ሺሼዳ።
\XREF{}{{\XO 27:48 }{\XT{ማዝ. 69:21}}}

\VS{49}ሽን የኮንቱ፥ “አነ ደአሻ፥ ኤላስ አ አሻናዉ ያናዌንቶ በአና” ያጌድኖ።

\VS{50}የሱስ ላኤንꬁዋ ባረ ቃላ ꬎቁ ኦꬅ ዋሲደ፥ ሀይቂ አጌዳ።


\par }{\PP \VS{51}አኬክተ፤ ጌሻ ጎልያን ካቀቴዳ ጋርዱ ቆሞፐ ዱገ ጋካናዉ፥ ላኡ ከሲደ፥ ፖሸት ዎꬌዳ፤ ሳአይ ቃጼዳ። ቃይ ዛላይካ ጳልቀቴዳ፤
\XREF{}{{\XO 27:51 }{\XT{ከሳ 26:31-33}}}

\VS{52}ጮራ ዱፉ ዶየቴዳ። ጾሳ አሳፐ ጮራቱ ሀይቄዳዋንቱ፥ ሀይቁዋፐ ደንዴድኖ።

\VS{53}ኡንቱንቱ ዱፉዋፐ ከሲደ፥ የሱስ ሀይቁዋፐ ደንዶዋፐ ጉይያን፥ ጌሻ ካታማ ቤድኖ፤ ሄዋን ኡንቱንታ ጮራ አሳይ በኤዳ።


\par }{\PP \VS{54}ጼቱዋ ካፑነ አናና የሱሳ ናግያ ዎታዳራቱ ሳአይ ቃጽያዋነ ሄዋን ሀኔዳዋ ኡባ በኤዳ ዎደ ዳሮ ያዬድኖ፤ ያሻ ጋሱዋን፥ “ቱሙ ሀዌ ጾሳ ናኣ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{55}ሄዋን ጮራ ማጫዋንቱ፥ ጋሊላፐ ዶሚደ፥ የሱሳ ማዲደ ካልያዋንቱ፥ ሃኩዋን ኤቂደ ጼሊኖ።

\VS{56}ኡንቱንቱ ግዶን ማግዳላ ጌተትያ ካታማፐ ዬዳ ማይራማ፥ ያቆባነ ዮሴፎ ዳያ ማይራማነ ዛብድዮሳ ናና ዳያ ደኢኖ።


\par }{\SH የሱስ ሞገቴዳ
\par }
{\R (ማር. 15:42-47፤ ሉቃሳ 23:50-56፤ ዮሃ. 19:38-42)

\par }{\PP \VS{57}ሳአይ ኦማርስያ ዎደ፥ ዮሴፎ ጌተትያ እት ዱረ ብታኒ፥ አርማትያሳ ካታማ ብታኒ ዬዳ፤ እ ባረ ሁጰዉካ የሱሳ ካልያዋ።

\VS{58}ዮሴፎ ጵላጾሳኮ ቢደ፥ የሱሳ አሃ አካናዉ ዎሴዳ፤ ጵላጾስ ዮሴፎ እመታና ማላ አዛዜዳ።

\VS{59}የሱሳ አሃ አኪደ፥ ጌሻ ሞጉዋ ማዩዋን

\VS{60}ጻጺደ ባረዉ ሞገታናዉ ሹቻ ዎጬዳ ኦራꬃ ጎንጎሉዋ ግዶን አ አሃ ዎꬄዳ፤ ቃይ ሄ ጎንጎሉዋ ዶናን ዎጋ ሹቻ ጎንዶርስ ዎꬂደ፥ ባሽ ቤዳ።

\VS{61}ማግዳላ ካታማፐ ዬዳ ማይራማነ የኮ ማይራማ ሄዋን ጎንጎሉዋኮ ስሚደ ኡቴድኖ።


\par }{\PP \VS{62}ሳምባታዉ ጊገትያ ጋላሳፐ ዎንተꬃ ጋላስ፥ ቄሳቱዋ ካፓቱነ ፓርሳዋቱ ጵላጾሳና ጋከቲደ፥ ሀዋዳን ያጌድኖ፤

\VS{63}“ጎዳዉ፥ ሄ ዎርዱ ፓጻ ደእያ ዎደ፥ ‘ታን ሄዙ ጋላሳፐ ጉይያን፥ ሀይቁዋፐ ደንዳና’ ያጎዋ ኑን ሀሳዬዶ።
\XREF{}{{\XO 27:63 }{\XT{ማቶሳ 16:21፤ 17:23፤ 20:19፤ ማር. 8:31፤ 9:31፤ 10:33-34፤ ሉቃሳ 9:22፤ 18:31-33}}}

\VS{64}ሄዋ ድራዉ፥ አ ሞጌዳ ጎንጎሉዋ ሄዙ ጋላሳ ጋካናዉ፥ ሎይꬅ ናጋና ማላ አዛዛርኪ፤ ሄዌ ꬋዮፐ አ ካልያዋንቱ ቢደ፥ አ አሃ ዉኢደ አሳዉ፥ ‘ሀይቁዋፐ ደንዴዳ’ ያጋናዋንታ፤ ላኤንꬅያ ባላይ ካሰ ባላፐ ኡባ ያ ኢታና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{65}ጵላጾስ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቶ ናግያዋንቱ ደኢኖ፤ ቢደ ህንተንቶ ዳንዳየትያ ኬና ናግሽተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{66}ሄዋፐ ጉየ ኡንቱንቱ ቢደ፥ ሹቻ ቦላ ማታፋ አታሚደ፥ ቃይ ናግያዋ ያን ዎꬂደ፥ የሱሳ ሞጌዳ ጎንጎሉዋ ናግሴድኖ።




\par }\Chap{28}{\SH የሱስ ሀይቁዋፐ ደንዴዳ
\par }
{\R (ማር. 16:1-10፤ ሉቃሳ 24:1-12፤ ዮሃ. 20:1-10)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሳምባታይ አꬍና ዎጋ ጋላስ ዎንታ ባካልያን፥ ማግዳላ ጌተትያ ካታማፐ ዬዳ ማይራማነ የኮ ማይራማ የሱስ ሞገቴዳ ጎንጎሉዋ በአናዉ ቤድኖ።

\VS{2}ጎዳ ኪታንቻይ ሳሉዋፐ ዎꬌዳ ድራዉ፥ ሳአይ ዳሮ ቃጼዳ፤ ሄ ኪታንቻይ ዪደ፥ ሹቻ ጎንዶርስ ኦሊደ፥ አ ቦላ ከስ ኡቴዳ።

\VS{3}አ ማላይ ዋልቃንꬃ ማላቴ፤ አ ማዩካ ሻቻዳን ቦꬃ።

\VS{4}ናግያዋንቱ ኪታንቻዉ ያሻ ኮኮሪደ፥ ሀይቄዳ አሳዳን ሀኔድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ኪታንቻይ ማጫዋንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ያዮፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ ካቄዳ የሱሳ ህንተንቱ ኮይያዋ ታን ኤራይ።

\VS{6}እ ሀዋን ባዋ፤ አያዉ ጎፐ፥ እ ባረ ጌዳዋዳንካ ሀይቁዋፐ ደንድ ድጌዳ፤ ሃ ዪደ፥ እ ሞገት ግሶሳ በእተ።

\VS{7}ህንተንቱ ሀእ ኤለካ ቢደ፥ የሱሳ ካልያዋንቶ፥ ‘የሱስ ሀይቁዋፐ ደንድ ድጌዳ። ቃይ እ ህንተፐ ካሰቲደ፥ ጋሊላ ቤ፤ ህንተንቱ አ ያን በአና’ ያጊደ ኦድተ። በእተ፥ ታን ህንተንቶ ኦዳድ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ኡንቱንቱ ያዪድነ ቃይ ዳሮ ናሸቲደ፥ የሱስ ሞገቴዳ ጎንጎሉዋ ማታፐ ኤለካ ክቺደ፥ የሱሳ ካልያዋንቶ ኦዳናዉ ዎጼድኖ።


\par }{\PP \VS{9}ሄ ማንእያን የሱስ ኡንቱንቱና ጋከቲደ ኡንቱንታ፥ “ሳሮ ደኢቴ” ያግ አጌዳ፤ ኡንቱንቱ አኮ ሺቅ አ ገድያ ኦይቂደ፥ አዉ ጎይኔድኖ።

\VS{10}የሱስ ሄ ዎደ ኡንቱንታ፥ “ያዮፕተ፤ ታ እሻቱ ጋሊላ ባና ማላ፥ ቢደ ኡንቱንቶ ኦድተ፤ ኡንቱንቱ ታና ያን በአናዋንታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሄ ማጫዋንቱ ብያ ዎደ፥ ጎንጎሉዋ ናግያ ዎታዳራቱዋፐ አማሬዳዋንቱ ካታማ ቢደ፥ ሀኔዳዋ ኡባ ቄሳቱዋ ካፓቶ ኦዴድኖ።

\VS{12}ቄሳቱዋ ካፓቱ ጭማቱዋና እትፐ ሺቅ ዞረቲደ፥ ዎታዳራቶ ዳሮ ሚሻ እሚደ፥

\VS{13}“ ‘ኑን ገምእሹዋን ደእሽን አ ካልያዋንቱ ቃማ ዪደ፥ አ አሃ ዉኤድኖ’ ያግተ።

\VS{14}ሀ የዉዋ ጋድያ አይስያዌ ስሶፐ፥ ኑን አዉ ኦድ አማንꬃና፤ ቃይ ህንተንታ አይነ ህርግሰናዳን ኦꬃና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{15}ዎታዳራቱ ሚሻ አኪደ፥ ባረንቶ ኦዴዳዋዳን ኦꬄድኖ። ሀ የዉ አይሁዳቱዋ ማታን ሀቼ ጋካናዉ፥ ኦደቲደ ደኤ።


\par }{\SH የሱስ ባረና ካልያዋንቶ ቤቴዳ
\par }
{\R (ማር. 16:14-18፤ ሉቃሳ 24:36-49፤ ዮሃ. 20:19-23፤ ኪታ 1:6-8፤ 1 ቆሮ. 15:3-8)

\par }{\PP \VS{16-17}ሽን ታማነ እት አ ካልያዋንቱ የሱስ ባረንታ ቢተ ጌዳ ጋሊላ ጋድያ ቢደ አ በኤዳ ዎደ፥ አዉ ጎይኔድኖ፤ ሽን ኡንቱንቱፐ እቱ እቱ ስꬌድኖ።\XREF{}{{\XO 28:16-17 }{\XT{ማቶሳ 26:32፤ ማር. 14:28}}}


\par }{\PP \VS{18}የሱስ ኡንቱንቱኮ ሺቂደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ማታይ ኡባይ ሳሉዋንነ ሳኣን ታዉ እመቴዳ።

\VS{19}ሄዋ ድራዉ፥ ህንተንቱ ቢደ፥ አሳ ኡባ ታና ካልያዋንታ ኦꬅተ፤ አዉዋ ሱንꬃን፥ ናኣ ሱንꬃንነ ጌሻ አያና ሱንꬃን ኡንቱንታ ጻማቅተ።
\XREF{}{{\XO 28:19 }{\XT{ኪታ 1:8}}}

\VS{20}ታን ህንተንታ አዛዜዳባ ኡባ ኡንቱንቱ ናጋና ማላ፥ ኡንቱንታ ታማርስተ፤ ታን ዎድያ ዉርሰꬃይ ጋካናዉካ ኡባ ዎደ ህንተንቱና ደእያዋ አኬክተ” ያጌዳ።


\par }