\NormalFont\ShortTitle{2 ካታቱዋ}

{\MT ላኤንꬆ ካታቱዋ ማጻፋ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP ካታቱዋ ማጻፋ ላኤንꬁዋ ሻኩ፥ ካታቱዋ ማጻፋ ኮይሮ ሻኩ ኤቄዳ ሳኣፐ ዶሚደ፥ ላኡ እስራኤልያ ካዉተꬃቱዋባ ኦዴ። ማጻፋ ላኡ ዋና ዋና ክፍለቱዋን ሻክ ጼላናዉ ዳንዳዬቶ።

\par }{\ILI 1. ክርስቶሳ የለታፐ ካሰ ኡዱፑንꬆ ጼቱ ላይꬃዉ ባጋፐ ዶሚደ ቢደ፥ ክርስቶሳ የለታፐ ካሰ ላፑን ጼታነ ላታማነ እት ላይꬃን ሁጲሳ ባጋ ካዉተꬃይ ኩንዳና ጋካናዉ ደእያ ላኡ ካዉተꬃቱ ታርክያ፥

\par }{\ILI 2. እስራኤልያ ካዉተꬃ ኩንደꬃፐ ቢደ፥ ክርስቶሳ የለታፐ ካሰ እቼሹ ጼታነ ሆስፑን ታማነ ኡሱፑን ላይꬃን ካቲ ናቡካዳናጾረ የሩሳላመ ካታማ ኦይቂደ ላሌዳ ዎድያ ጋካናዉ ደእያ ይሁዳ ካዉተꬃ ታርክያ። ማጻፋይ ጋዳሊ ባብሎና ሞዱዋ ጋርሳን ይሁዳ ቢታ ሞድያዋ ግዴዳዋነ ይሁዳ ካቲ ዮኣኪነ ባብሎና ቃሾ ጎልያፐ ከሴዳዋ ቆንጭስ ኦዲደ፥ ታርክያ ዉርሴ።

\par }{\IP ሀ ባሻ ኡባይ እስራኤልያ ቦላ ያናዉ ዳንዳዬዳዌ ይሁዳነ እስራኤልያ ካተቱነ አሳይ ጾሳዉ አማነትያ አማናቱዋ ፓጭሴዳ ግሻታሳ። የሩሳላመ ካታማይ ላለቴዳዌነ ይሁዳ አሳፐካ ዳርያ ባጋይ ባረ ጋድያፐ በቴዳዌ፥ እስራኤልያ አሳ ታርኪ ብያ ኬሻ ላማናዳን ኦꬄዳ ጋሶቱዋፐ ዋናትያዋንታ።

\par }{\IP ካተቱ ማጻፋን ላኤንꬆ ግሹዋን ዳሮ ኤረቴዳ ብታኒ ኤላሳ ሳኣን ትምቢትያ ኦድያዋ ከሴዳ ኤልሳአ።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO ሻከቴዳ ካዉተꬃ
{\IOR{1:1—17:41}}

\par }{\IOB ሀ. ናብያ ኤላሳ
{\IOR{1:1—8:15}}

\par }{\IOB ለ. ይሁዳነ እስራኤልያ ካተቱዋ
{\IOR{8:16—17:4}}

\par }{\IOB ሐ. ሳማርያ ኩንደꬃ
{\IOR{17:5-41}}

\par }{\IO ይሁዳ ካዉተꬃ
{\IOR{18:1—25:30}}

\par }{\IOB ሀ. ህዝቂያሳፐ እዮስያሳ ጋካናዉ
{\IOR{18:1—21:26}}

\par }{\IOB ለ. እዮስያሳ አይሱዋ
{\IOR{22:1—23:30}}

\par }{\IOB ሐ. ዉርሰꬃ ይሁዳ ካተቱዋ
{\IOR{23:31—24:20}}

\par }{\IOB መ. የሩሳላመ ኩንደꬃ
{\IOR{25:1-30}}



\par }{\MS ሻከቴዳ ካዉተꬃ

\par }\ChapOne{1}{\MR (1:1—17:41)

\par }{\SH ናብያ ኤላሳ
\par }
{\R (1:1—8:15)

\par }{\PP \VerseOne{1}አካብ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ ሞኣበ ቢታ አሳይ እስራኤልያ ቦላ ደንዴዳ።


\par }{\PP \VS{2}ሄ ዎደ ካቲ አካዝያስ ሳማርያ ካታማን ቦላ ፖቅያ ባራንዳፐ ኩንዲደ ደሸቴዳ። ሄዋ ድራዉ አሳቱዋ፥ “ቢተ፤ ታን ሀ ደሸꬃፐ ፓጻነንቶ፥ አጋነንቶ፥ ኤቅሮና ካታማ ጾሳ ብኤል-ዘቡላ አነ ታዉ ኦችተ” ያጊደ ኪቴዳ።


\par }{\PP \VS{3}ሽን መꬍና ጎዳ ኪታንቻይ ትስቢያ ኤላሳ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ባ፤ ፑደ ባደ፥ ሳማርያ ካቲ ኪቴዳ አሳቱዋና ጋከታ። ኡንቱንታ፥ ‘ህንተ ኤቅሮና ካታማ ጾሳ ብኤል-ዘቡላ ኦቻናዉ ቤዳዌ፥ እስራኤልያን ጾሳይ ꬋይኔየ?’ ያጋ።

\VS{4}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ካትያዉ፥ ኔን ሀይቃናፐ አትና፥ ሀ ግሴዳ ግሱዋፐ ደንዳካ’ ያጌ” ያጌዳ። ኤላስ ቢደ፥ ኡንቱንቶ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{5}ኪቴዳ አሳቱ ካትያኮ ጉየ ስምና፥ እ ኡንቱንታ፥ “አያዉ ስሜድቴ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{6}ሽን ኡንቱንቱ አዉ ሀዋዳን ያጊደ ዛሬድኖ፥ “እት ብታኒ ኑናና ጋከታናዉ ዪደ፥ ህንተና ኪቴዳ ካትያኮ ስሚደ ቢተ።” አዉ ሀዋዳን ያግተ “መꬍና ጎዳይ ኔና፥ ‘ኤቅሮና ጾሳ ብኤል-ዘቡላ ኦሽሳናዉ ኔን አሳ ኪትያዌ፥ እስራኤልያን ጾስ ꬋይኔየ? ሄዋ ድራዉ፥ ኔን ሀይቃናፐ አትና፥ ሀ ግሴዳ ግሱዋፐ ደንዳካ ያጌ’ ያግተ ያጌዳ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{7}ካቲ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱና ጋከታናዉ ዪደ፥ ሀ የዉዋ ህንተንቶ ኦዴዳ ብታኒ አይ ማላ አሴ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{8}ኡንቱንቱ፥ “መህያ እስክያን ዳደቴዳ ካባ ማዪደ፥ ባረ ጼሳን ዳፉዋ ዳንጬ” ያጊደ ዛሬድኖ።
\XREF{}{{\XO 1:8 }{\XT{ማቶሳ 3:4፤ ማር. 1:6}}}

\par }{\PP እ፥ “ሄዌ ትስቢያ ኤላሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ እሻታሙዋ ካፑዋ አ እሻታሙ ኦላንቻቱዋና ኪቴዳ። ካፑ ደርያ ሁጲያን ኡቴዳ ኤላሳኮ ፑደ ከሲደ፥ “ጾሳ አሳዉ፥ ካቲ ኔና፥ ‘ዱገ ዎꬋ’ ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሽን ኤላስ እሻታሙዋ ካፖ፥ “ታን ጾሳ አሳ ግዶፐ፥ ታማይ ሳሉዋፐ ዎꬊደ፥ ኔናነ ነ እሻታማቱዋነ ሞ” ያጊደ ዛሬዳ። ታማይ ሳሉዋፐ ዎꬊደ፥ እሻታሙዋ ካፑዋነ አ እሻታማቱዋነ ሜዳ።
\XREF{}{{\XO 1:10 }{\XT{ሉቃሳ 9:54}}}


\par }{\PP \VS{11}ቃይ ካቲ ሀራ እሻታሙ ኦላንቻቱዋና ሀራ እሻታሙዋ ካፑዋ ኤላሳኮ ኪቴዳ። እሻታሙዋ ካፑ ኤላሳ፥ “ጾሳ አሳዉ፥ ካቲ ኔና፥ ኤለካ ዱገ ዎꬋ ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ኤላስ አዉ፥ “ታን ጾሳ አሳ ግዶፐ፥ ታማይ ሳሉዋፐ ዎꬊደ፥ ኔናነ ነ እሻታማቱዋነ ሞ” ያጌዳ። ጾሳ ታማይ ሳሉዋፐ ዎꬊደ፥ እሻታሙዋ ካፑዋነ አ እሻታማቱዋነ ሜዳ።


\par }{\PP \VS{13}ቃይካ ካቲ እሻታሙ ኦላንቻቱዋና ሀራ ሄዘንꬆ እሻታሙዋ ካፑዋ ኪቴዳ። እሻታሙዋ ካፑ ፑደ ከሲደ፥ ኤላሳ ስንꬃን ጉልባቲደ፥ “ጾሳ አሳዉ፥ ሀያና፥ ታናነ ታናና ደእያ ሀ እሻታሙ አሳቱዋ ማራ! ኑ ሸምፑዋካ ሀይቁዋፐ አሻ!

\VS{14}ታማይ ሳሉዋፐ ዎꬊደ፥ ካሰ እሻታማቱዋ ካፑዋ አሳነ ኡንቱንታ እሻታማቱዋ ኡባነ ሜዳ። ሽን ሀእ ታና ማራ!” ያጊደ ዎሴዳ።


\par }{\PP \VS{15}መꬍና ጎዳ ኪታንቻይ ኤላሳዉ፥ “ያዮፓ! አናና ዱገ ዎꬋ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኤላስ ደንዲደ፥ አናና ዱገ ዎꬌዳ።

\VS{16}እ ካትያዉ፥ “መꬍና ጎዳይ ኔና ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ነዉ ኦቻናዉ እስራኤልያን ጾስ ꬋይኔ፥ ኔን ኤቅሮና ጾሳ ብኤል-ዘቡላ ኦቻናዉ አሳ ኪቴዳዌ? ኔን ሀዋ ኦꬄዳ ድራዉ፥ ሀይቃና! ነ ግሴዳ ግሱዋፐካ ደንዳካ’ ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{17}ኤላስ ሃሳዬዳ መꬍና ጎዳ ቃላዳንካ አካዝያስ ሀይቄዳ፤ አካዝያሳዉ አቱማ ናእ ባይና ድራዉ፥ አ እሻይ ዮራመ አ ኮታን ካተቴዳ፤ ሄዌ ሀኔዳዌ ዮሳፌጻ ናአይ ዮራመ ይሁዳን ካዉቴዳ ላኤንꬆ ላይꬃና።

\VS{18}አካዝያስ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ እስራኤልያ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።




\par }\Chap{2}{\SH ጾሳይ ኤላሳ ሳሉዋ አፌዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}መꬍና ጎዳይ ኤላሳ ጎትያን ሳሉዋ አፋናዉ ሀንያ ዎደ፥ ኤላስነ ኤልሳእ ገልጋላፐ ደንዲደ ቤድኖ።

\VS{2}ኤላስ ኤልሳአ፥ “መꬍና ጎዳይ ታና ቤቴለ ካታማ ኪቴዳ ድራዉ፥ ሀያና ኔን ሀዋን ታካሻ” ያጌዳ።

\par }{\PP ሽን ኤልሳእ፥ “መꬍና ጎዳይ ኤሮ! ነ ሸምፑ ኤሮ! ታን ኔፐ ሻከትከ” ያጌዳ። ኡንቱንቱካ ዱገ ቤቴለ ዎꬌድኖ።


\par }{\PP \VS{3}ቤቴለን ደእያ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ጭታይ ኤልሳአኮ ከሲደ፥ “መꬍና ጎዳይ ሀቼ ነ ጎዳ ኔፐ ሻክ አፋናዋ ኔን ኤራይ?” ያጊደ ኦቼድኖ።

\par }{\PP ኤልሳእ፥ “ኤ ኤራይ። ሽን ህንተንቱ ጮኡ ጊተ” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{4}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኤላስ ኤልሳአ፥ “መꬍና ጎዳይ ታና ያርኮ ኪቴዳ ድራዉ፥ ሀያና ኔን ሀዋን ታካሻ” ያጌዳ።

\par }{\PP ሽን ኤልሳእ፥ “መꬍና ጎዳይ ኤሮ! ነ ሸምፑ ኤሮ! ታን ኔፐ ሻከትከ” ያጊደ ዛሬዳ። ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ያርኮ ቤድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ያርኮን ደእያ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ጭታይ ኤልሳአኮ ከሲደ፥ “መꬍና ጎዳይ ሀቼ ነ ጎዳ ኔፐ ሻክ አፋናዋ ኔን ኤራይ?” ያጊደ ኦቼድኖ።

\par }{\PP እ፥ “ኤ ኤራይ። ሽን ህንተንቱ ጮኡ ጊተ” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{6}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኤላስ ኤልሳአ፥ “መꬍና ጎዳይ ታና ዮርዳኖሳ ሻፋ ኪቴዳ ድራዉ፥ ሀያና ኔን ሀዋን ታካሻ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኤልሳእ፥ “መꬍና ጎዳይ ኤሮ! ነ ሸምፑ ኤሮ! ታን ኔፐ ሻከትከ” ያጌዳ። ኡንቱንቱ ላአቱካ እትፐ ቤድኖ።


\par }{\PP \VS{7}ትምቢትያ ኦድያዋንቱፐ እሻታሙ አሳቱ ኡንቱንታ ካሊደ፥ ዮርዳኖሳ ሻፋ ጋካናዉ ቤድኖ። ኤላስነ ኤልሳእ ሻፋ ዶናን ኤቂደእሽን፥ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ኡንቱንቱፐ ላፋ ሃኪደ ኤቄድኖ።

\VS{8}ሄ ዎደ ኤላስ ባረ ካባ አኪደ ጻጺደ፥ አን ሃꬃ ሾጬዳ። ሃꬃይ ያነ ሃነ ሻከቴዳ፤ መላ ቢታ የꬊደ ፕኔድኖ።

\VS{9}ኤላስ ኤልሳአ፥ “ታን ኔፐ አከታክቻናፐ ካሰታደ፥ ነዉ አያ ኦꬃና ማላ ኮያይ? አነ ኦዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 2:9 }{\XT{ዛረ. 21:17}}}

\par }{\PP ኤልሳእ፥ “ታን ኔና ኮችያ ዎደ፥ ነ አያናይ ታዉ ላኡ ዳኩዋ ግዳና ማላ፥ ታን ኔና ዎሳይ” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{10}ኤልሳአ፥ “ኔን መትያ ኦሻ ኦቻዳ። ሽን ታን ኔፐ ሻከታ ሳሉዋ ብያ ዎደ ኔን ታና ጼልያዋ ግዶፐ፥ ሄዌ ነዉ ሀናና። ሄዌ ꬋዮፐ ሀነና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ እትፐ ሃሳዪድ ሀመትሽን፥ ታማ ፓራቱነ ኡንቱንቱ ጎችያ ታማ ጋሪ አኬከናን ፑቱ ጊደ፥ ኡንቱንቱ ላኡዋፐ ግዱዋን ገሊደ፥ ሻኬዳ። ኤላስ ጎትያን ሳሉዋ ከሴዳ።

\VS{12}ኤልሳእ ሄዋ በኢደ፥ “ታ አዎ፥ ታ አዎ! ኔን እስራኤልያ አሳዉ ዎልቃነ ጎንዳለ ሽን!” ያጊደ ዋሴዳ። ሄዋፐ ስሚደ፥ እ ኤላሳ ኡባካ በእቤና።
\XREF{}{{\XO 2:12 }{\XT{2 ካታ. 13:14}}}

\par }{\PP ኤልሳእ ሄዋን ካዮቲደ፥ ባረ ማዩዋ ላኡ ከሲደ፥ ፖሽ ኦሌዳ።

\VS{13}ያቲደ ኤላሳፐ ዎꬌዳ ካባ እ ደንꬂደ፥ ጉየ ስሜዳ፤ ዮርዳኖሳ ሻፋ ዶናን ኤቄዳ።

\VS{14}ኤላሳፐ ዎꬌዳ ካባ አኪደ፥ ሃꬃ አን ሾጪደ፥ “መꬍና ጎዳይ ኤላሳ ጾሳይ ሀቃን ደኢ?” ያጌዳ። ኤልሳእ ሃꬃ ሾጬዳ ዎደ፥ ሃꬃይ ያነ ሃነ ሻከቴዳ፤ ሻፋ ፕኔዳ።


\par }{\PP \VS{15}ያርኮፐ ዬዳ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ጭታይ ኤልሳአ በኤዳ ዎደ፥ “ኤላሳ አያናይ ኤልሳአ ቦላ ሸምፔዳ” ያጌድኖ። ኡንቱንቱ አናና ጋከታናዉ ዪደ፥ አ ስንꬃን ሳኣን ጉፋኔድኖ።

\VS{16}ያቲደ ኡንቱንቱ አ፥ “በአ፥ ኑን ነ ቆማቱ እሻታሙ ምኖ አሳቱ ሀዋን ደኤቶ። ሀያና ኑን ነ ጎዳ ኮያናዉ ባና። ኦን ኤሪ፥ መꬍና ጎዳ አያናይ አ አኪደ፥ እት ደርያ ሁጲያን ዎይ ዛንጋራ ግዶን የጌደንቶነ” ያጌድኖ።

\par }{\PP ኤልሳእ፥ “ሀነና፥ ቦፕተ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{17}ሽን እጻድ ጋናዌ አ ዬላያና ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱ አ ዎሲደ አገናን እጽና፥ “ቢተ” ያጌዳ። ኡንቱንቱ እሻታሙ ቤድኖ። ሄዙ ጋላሳ ኮዪደ፥ አ ደምቤይክኖ።

\VS{18}ኤልሳእ ያርኮን ታክ ደእሽን፥ ኡንቱንቱ አኮ ስሚደ ዪና፥ “ዎን ታን ህንተንታ ‘ቦፕተ’ ያጋበይክታ?” ያጌዳ።


\par }{\SH ኤልሳእ ኦꬄዳ ማላልስያባቱዋ
\par }
{\PP \VS{19}ሄዋፐ ጉይያን፥ ያርኮ ካታማን ደእያ አሳቱ ኤልሳአ፥ “ኔን ኑ ጎዳይ በእያዋዳን ሀ ካታማይ ደእያ ሳአይ ሎአ። ሽን ሃꬃይ ኢታ፤ ቃይ ቢታይካ አይፈና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{20}እ ኡንቱንታ፥ “አነ ኦራꬃ ከርያን ማጽንያ ቆሊደ፥ ታዉ አኪደ ዪተ” ያጊደ አዛዜዳ፤ አዉ አሄድኖ።

\VS{21}ኤልሳእ ፑልትያ ቢደ፥ ማጽንያ አን የጊደ፥ “መꬍና ጎዳይ፥ ‘ታን ሀ ሃꬃ ፓꬃድ፤ ሀዋፐ ስንꬃናዉ ሀ ሃꬃይ ሀይቁዋስ ጋሶ ግደና፤ ቢታይካ አይፋናዋ’ ያጌ” ያጌዳ።

\VS{22}ኤልሳእ ሃሳዬዳዋዳንካ ሀቼ ጋካናዉ፥ ሄ ሃꬃይ ጽሎ ግዴዳ።


\par }{\PP \VS{23}ኤልሳእ ያፐ ደንዲደ፥ ፑደ ቤቴለ ከሴዳ። እ ኦግያን ቢሽን፥ ያላጋ አቱማ ናናይ ካታማፐ ከሲደ፥ “ላ ሀ ሁጲያና ቦአዉ፥ ፑደ ከሳ! ላ ሀ ሁጲያና ቦአዉ፥ ፑደ ከሳ!” ያጊደ አ ቦላ ቅሊጬድኖ።


\par }{\PP \VS{24}ጉየ ስም ጼሊደ፥ ኡንቱንታ መꬍና ጎዳ ሱንꬃን ሸቄዳ። ያትና ባባንꬃ ጌተትያ ላኡ ማጫ ዶአቱ ዎራፐ ከሲደ፥ ናናቱዋፐ ኦይታማነ ላኡ ያላጋቱዋ ፑዘረꬂደ ዎꬌድኖ። 
\VS{25}ኤልሳእ ሄዋፐ ደንዲደ፥ ቃርመሎሳ ደርያ ቤዳ፤ ቃይ ሄዋፐካ ሳማርያ ስሜዳ።




\par }\Chap{3}{\SH ሞኣበ እስራኤልያና ኦለቴዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ይሁዳ ካቲ ዮሳፌጸ ካተቴዳ ታማነ ሆስፑንꬃ ላይꬃን አካባ ናአይ ዮራመ ሳማርያን እስራኤልያ ቦላ ካተቴዳ፤ እ ታማነ ላኡ ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{2}እ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታ ኦꬄዳ። ሽን ባረ አዉዋነ ባረ ዳይ ኤልዛቤል ኬሻ ኢታ ግደና፤ አያዉ ጎፐ፥ አ አዉ ኦꬄዳ ባኣላ ኤቃ እ ꬎቆሌዳ።

\VS{3}ግዶፐነ ናባጻ ናአይ እዮርባም እስራኤልያ አሳ ኦስሴዳ ናጋራ እ ካሌዳፐ አትና ꬋይስቤና።


\par }{\PP \VS{4}ሞኣበ ቢታ ካቲ ሜሻእ ዶርሳ ሄሜ። እ እስራኤልያ ካትያዉ ጼቱ ሻአ ቦልትቦልታ ዶርሳቱዋነ ጼቱ ሻአ ኮልያ ዶርሳቱዋ እስክያ ላይꬃን ላይꬃን ጊሬ።

\VS{5}ሽን እስራኤልያ ካትያ አካብ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ ሞኣበ ካቲ ሜሻእ እስራኤልያ ቦላ ማካሌዳ።


\par }{\PP \VS{6}ሄ ዎደ ካቲ ዮራመ ሳማርያፐ ከሲደ፥ እስራኤልያ ኡባ ሺሼዳ።

\VS{7}ቃይ ይሁዳ ካትያ ዮሳፌጻኮ ኪታ የዲደ፥ “ሞኣበ ካቲ ታ ቦላ ማካሌዳ፤ ሞኣበና ኦለታናዉ ኔን ታናና ባኒ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ዮሳፌጸ፥ “ኤ ታን ባና። ታን ነ ማላ፤ ታ አሳይካ ነ አሳ ማላ፤ ቃይ ታ ፓራቱካ ነ ፓራቱዋ ማላ” ያጊደ ዛሬዳ።

\VS{8}ዮሳፌጸ ቃይ፥ “ኑን ሀቃ ኦግያና ቢደ ኡንቱንታ ኦላኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ካትያ ዮራመ፥ “ኤዶማ ዎራን ደእያ ኦግያና ቢደ ኦላና” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሄዋ ድራዉ፥ እስራኤልያ ካቲ፥ ይሁዳ ካቲነ ኤዶማ ካቲ ኦላዉ ከሴድኖ። ኡንቱንቱ ላፑን ጋላሳ ኦግያ ዩዬዳዋፐ ጉይያን፥ ኦላንቻቶካ ኡንቱንታ ካሌዳ መህያዉካ አይ ሃꬅነ ባዋ።

\VS{10}ሄ ዎደ እስራኤልያ ካቲ፥ “አየ አና! መꬍና ጎዳይ ኑና ሀ ሄዙ ካተቱዋ እትፐ ሞኣበ ካትያዉ አꬂደ እማናዉ ጼሴዳ” ያጌዳ።

\VS{11}ሽን ዮሳፌጸ፥ “ኑን አ ባጋና መꬍና ጎዳ ኦቻናዳን ሀዋን ትምቢትያ ኦድያዌ ባዌ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP እስራኤልያ ካትያ ኦላ ጋዳዋቱዋፐ እቱ፥ “ኤላሳ ማዲደ ደኤዳ ሻፋጻ ናአይ ኤልሳእ ሀዋን ደኤ” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{12}ዮሳፌጸ፥ “ኤ፥ እ ቱሙ ትምቢትያ ኦድያዋ” ያጌዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ እስራኤልያ ካቲ፥ ዮሳፌጽነ ኤዶማ ካቲነ ኤልሳአኮ ዱገ ዎꬌድኖ።


\par }{\PP \VS{13}ኤልሳእ እስራኤልያ ካትያ፥ “ታናናነ ኔናና አዬ ጋꬅያዌ? ባ፤ ባደ ነ አዉነ ነ ዳያነ ኦቼዳ ትምቢትያ ኦድያዋንታ ኦቻ” ያጌዳ።

\par }{\PP እስራኤልያ ካቲ ዛሪደ፥ “ቱይት፥ አያዉ ጎፐ፥ ሀ ሄዙ ካተቱዋካ እትፐ ሞኣበ ካትያዉ አꬂደ እማናዉ ኑና ጼሴዳዌ መꬍና ጎዳቴ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}ኤልሳእ፥ “ታን አዉ ኦꬅያ ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ ኤሮ! ይሁዳ ካትያ ዮሳፌጻ ድራይ ባይናዋ ግድንቶ፥ ታን ኔና አይፍያንነ ጼልከነ በእከ ሽን።

\VS{15}አነ ታዉ ሀእ ዲꬃ ዲጽያዋ አህተ” ያጌዳ።

\par }{\PP ዲጽያዌ ዲጽሽን፥ መꬍና ጎዳ ዎልቃይ አ ቦላ ዎꬌዳ።

\VS{16}ኤልሳእ፥ “መꬍና ጎዳይ፥ ‘ሀ መላ ዛንጋራ ኡባን ኦላ ቦክተ’ ያጌ።

\VS{17}አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳይ፥ ጫርኩዋ ዎይ እራ በእክታ፤ ሽን ሀ ቦኬዳ ዛንጋራን ሃꬃይ ኩማና፤ ህንተንቱ፥ ህንተንቱ ሚዛይነ ህንተንቱ ሀራ መሂ ኡሻና ያጌ።

\VS{18}ሀዌ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ላፋባ፤ ቃይ መꬍና ጎዳይ ሞኣባካ ህንተንቶ አꬂደ እማና።

\VS{19}ግምበቴዳ ካታማቱዋነ ዎልቃማ ካታማቱዋ ኡባ ህንተንቱ ጾናና። ሎኦ ምꬃቱዋ ኡባካ ቃንጻና፤ ሃꬃ ፑልቶቱዋ ኡባቱዋካ ህንተንቱ ባራና፤ አራዳ ሾይቃቱዋ ኡባ ቦላን ሹቻ ላሊደ ባይዛና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{20}ዎንተꬃ ጋላስ ዎንታ ያርሹዋ ያርሽያ ዎዲ ጋክና፥ ኤዶማ ባጋና ሃꬃይ ጎጌዳ፤ ሃꬃይ ቢታን ኤሌዳ።


\par }{\PP \VS{21}ሞኣበ ቢታ አሳይ ሄዙ ካተቱ ኡንቱንታ ኦላናዉ ዬዳዋ ስሴዳ። ናናይ፥ ጭማይ ኦላ ሚሻ ቶካናዉ ዳንዳይያ አሳይ ኡባይ ጼሰት ዪደ፥ ባረንቱ ቢታ ዛዋ ናጌድኖ።

\VS{22}ኡንቱንቱ ዎንታ ጉራና ደንድያ ዎደ፥ ሃꬃ ቦላ ዎꬌዳ ጻልቂ ዞኢደ፥ ኡንቱንቶ ሱꬃ ማላቲደ ቤቴዳ።

\VS{23}ያትና ኡንቱንቱ፥ “በእተ፥ ሀዌ ሱꬃ! ካተቱ ባረንቱ ግዶን እቱ እቱዋና ኦለቲደ፥ ሀይቂ ዉሬድኖ። ሞኣበ አሳዉ፥ አነ ቢደ፥ ኡንቱንታ አቁዋ ቆጭሬቶ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{24}ሞኣበ ቢታ አሳይ እስራኤላቱ አቁዋ ቤዳ፤ እስራኤላቱ ደንዲደ፥ ኡንቱንታ ሾጬድኖ። ኡንቱንቱ ጋድያ ቦላን ማዬድኖ፤ ሞኣበ አሳ ዎꬌድኖ።

\VS{25}ካታማቱዋካ ኦለቲደ ባይዜድኖ። አሳይ ኡባይ ሁጲያን ሁጲያን እት እት ሹቻ አኪደ፥ አራዳ ሾይቃቱ ኡባቱ ካመታና ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱ ቦላ ኦሌዳ። ፑልቶ ኡባ ባሪደ፥ ሎኦ ምꬃ ኡባካ ቃንጼድኖ። ቂርሄሬሳ ጌተትያ እት ካታማ ግምበ ጻላላይ ኤቁዋን አቴዳ፤ ሽን ያምባርሻን ኦልያ አሳቱ ሄ ካታማካ ዶዲደ ሾጬድኖ።


\par }{\PP \VS{26}ሞኣበ ካቲ ኦላይ ባረ ቦላ ጎቤዳዋ በኤዳ ዎደ፥ ማሻ ዳንጪደ ላፑን ጼቱ አሳቱዋ አኬዳ። ኦላ ግዱዋን ዳኪደ፥ ኤዶማ ካትያኮ ፕናናዉ ደንዴዳ፤ ሽን አዉ ሀነናን እጼዳ።

\VS{27}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባረ ሳኣን ካተታናዉ ደእያ ባረ ባይራ ናኣ አኪደ፥ ካታማ ግምቢያ ቦላን ታማን ጹጊደ ያርሼዳ። ሞኣባቱ እስራኤላቱ ቦላ ሀንቁዋ ሱሌድኖ። ያትና እስራኤላቱ ሄ ካታማ አጊደ፥ ባረንቱ ጋድያ ስሜድኖ።




\par }\Chap{4}{\SH ኤልሳእ እት ህዬሳ አምአቶ ማዴዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ትምቢትያ ኦድያዋንቱፐ እቱዋ ማቻታ ኤልሳአኮ ባደ፥ “ነ ቆማይ ታ አስናይ ሀይቄዳ። እ መꬍና ጎዳዉ ያይያ አሳ ግድያዋ ኔን ኤራሳ። ሽን ሀእ አ አጮ ታ ናና ላኡዋ ባረዉ አይለ ከሳናዉ ዬዳ” ያጋደ አዉ ዋሳዱ።


\par }{\PP \VS{2}ኤልሳእ እዝዉ፥ “ያትና ታን ነዉ አይ ኦꬆ? ነ ሶን አያይ ደኢ? አነ ታዉ ኦዳ” ያጌዳ።

\par }{\PP ምሽራታ፥ “ታዉ ነ ቆማትዉ እት ኦቱዋን ዛይቲ ደእያዋፐ አትና፥ ሀራባይ አያይነ ባዋ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{3}ኤልሳእ እዞ፥ “ባ፤ ነ ሾሮቱዋ ኡባፐ መላ ኦቶቱዋ ጋርጻ። ላፋ ጋርጾፓ።

\VS{4}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶ ገላደ፥ ነ ቦላነ ነ ናናቱዋ ቦላ እፍꬃ ጎርዳ። ኦቶቱዋ ኡባን ዛይትያ ትጋ፤ ዛይቲ ኩሜዳ ኦቱዋ ኦቱዋ እት ባጋ ዛራ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{5}ምሽራታ ባደ፥ ካርያ ባረ ቦላነ ባረ ናናቱዋ ቦላ ጎርዳዱ። ኡንቱንቱ እዝዉ ኦቶቱዋ ሺሽና፥ አ ዛይትያ ትገꬃ ኦይቃዱ።

\VS{6}ኦቱዋ ኡባይ ኩሜዳ ዎደ፥ ምሽራታ ባረ ናኣ፥ “አነ ታዉ ሀራ ኦቱዋ አካደ ያ” ያጋዱ።

\par }{\PP ሽን ናአይ ዛሪደ፥ “ሀር እት ኦቱነ አትቤና” ያጌዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ዛይቲ ጎግያዋ አግ ባሼዳ።


\par }{\PP \VS{7}ምሽራታ ስማደ ባደ፥ ኤልሳኤዉ ኦዳዱ። እ፥ “ባደ ዛይትያ ዛልኣደ፥ ነ አጩዋ ጭጋ። አቴዳዋን ኔንነ ነ ናናይነ ጎኤቲደ ደአናዉ ዳንዳዪታ” ያጌዳ።


\par }{\SH ኤልሳአነ ሹኔማ ካታማን ደእያ ምሽራቶነ
\par }
{\PP \VS{8}እት ጋላስ ኤልሳእ እት ዱረ ምሽራታ ደእያ ሹኔማ ጌተትያ ካታማ ቤዳ። ምሽራታ አ ሾባደ፥ ቁማ ምዛዱ። ሄ ጋላሳፐ ዶሚደ፥ እ ሄዋና አꬍያ ዎደ ኡባን፥ ቁማ ማናዉ እ ሶ ገሌ።

\VS{9}አ ባረ አስና፥ “ሀ ኡባ ዎደ ኑ ማታና አꬍያ ብታኒ ጾሳ አሳ ግድያዋ ታን ኤራይ።

\VS{10}ሄዋ ድራዉ፥ አነ እት ጉꬃ ክፍልያ ቦላ ፖቅያን አዉ ኬጾይተ፤ አ ግዱዋን ግሱዋ፥ አራታ፥ ጻራጴዛነ ጾምፕያ ዎꬆይተ። ሄዋፐ ጉይያን፥ እ ኑኮ ዬዳ ዎደ ኡባን፥ ሄዋን ገላና ዳንዳዬ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{11}እት ጋላስ ኤልሳእ ሹኔማ ካታማ ዪደ፥ ባረ ክፍልያ ፑደ ከሲደ፥ ያን ሸምፔዳ።

\VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባረ ቆማ ግያዛ፥ “ባ፤ ሄ ምሽራቶ ጼሳ” ያጌዳ፤ ግያዝ ጼስና፥ አ ያደ ኤልሳአ ስንꬃን ኤቃዱ።

\VS{13}ኤልሳእ ግያዛ፥ “ሀ ምሽራቴ ‘ኔን ኑ ድራዉ፥ ሀዋ ኡባ መቶታዳ። ያትና ኑን ነዉ አይ ኦꬃነ? ነዉ ኑን ቢደ፥ ካትያ ዎይ ኦላ ጋዳዋ ሃሳይስያብ ደኢ?’ ያጋደ እዞ ኦቻ” ያጌዳ።

\par }{\PP ምሽራታ፥ “ታን ሀዋን ታ አሳ ግዶን ደእሽን፥ ታና መትያባይ ባዋ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{14}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኤልሳእ ግያዛ፥ “ያትና ኑን እዝዉ አይ ኦꬃኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ግያዝ፥ “እዝዉ ናእ ባዋ፤ እ አስናይካ ጭሜዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ኤልሳእ፥ “ምሽራቶ ቃይካ ጼሳ” ያጌዳ። እዞ ጼሴዳ፤ እዛ ያደ፥ ፐንግያን ኤቃዱ።

\VS{16}ኤልሳእ ምሽራቶ፥ “ላይꬅ ሀኖደ ኔን አቱማ ናኣ እድማና” ያጌዳ።

\par }{\PP ምሽራታ፥ “ሀይ ታ ጎዳዉ፥ ኔን ጾሳ አሳ ግድኪ፥ ታዉ ዎርዶቶፓ!” ያጋዱ።
\XREF{}{{\XO 4:16 }{\XT{ዶመꬃ 18:14}}}


\par }{\PP \VS{17}ሽን ምሽራታ ሻሃራዱ፤ ኤልሳእ እዝዉ ኦዴዳዋዳን ላይꬃን ሄ ዎደ አቱማ ናኣ የላዱ።


\par }{\PP \VS{18}ሄ ናአይ ድጬዳ፤ እት ጋላስ ካꬃ ጫክያ አሳቱዋና ደእያ ባረ አዉዋኮ ቤዳ።

\VS{19}ባረ አዎ፥ “ዎ ታ ሁጲያዉ! ዎ ታ ሁጲያዉ!” ያጌዳ።

\par }{\PP አ አዉ እት ቆማዉ፥ “ቶካደ አ ዳይኮ አፋ” ያጊደ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{20}ቆማይ ናኣ አኪደ፥ አትኮ አፍና ጋላሳ ሴታይ ጋካናዉ ናአይ ባረ ዳይ ክዉዋን ኡቴዳ፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ ናአይ ሀይቂ አጌዳ።

\VS{21}ምሽራታ ናኣ ፑደ አፋደ፥ ጾሳ አሳ አርሳን ግስሳዱ። ያታደ አ ቦላ እፍꬃ ጎርዳደ ባዱ።


\par }{\PP \VS{22}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባረ አስና ጼሳደ፥ “ታን ጾሳ አሳኮ ኤለካ ባደ ያና ማላ፥ ቆማቱዋፐ እቱዋነ ሀረቱዋፐ እቱዋነ ታዉ የዳ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{23}እ፥ “ሀቼ አግና ጼሩዋ ጋላሳ ዎይ ሳምባታ ግደናባ፥ አዬ ኔና አኮ አፍያዌ?” ያጌዳ።

\par }{\PP አ፥ “አያይነ ባዋ” ያጋዱ።

\VS{24}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሀርያ ኮራደ፥ ባረ ቆማዉ፥ “ሀርያ ላጋ! ታን ነዉ ኦዳና ጋካናዉ፥ ሎዳን ላጎፓ” ያጋዱ።

\VS{25}ምሽራታ ሄዋፐ ደንዳደ፥ ቃርመሎሳ ደርያን ደእያ ጾሳ አሳኮ ባዱ።

\par }{\PP ኤልሳእ ምሽራታ ይያኖ ሃኩዋን በኢደ፥ ባረ ቆማ ግያዛዉ፥ “በአ፥ ሹኔማ ካታማን ደእያ ምሽራታ ያዉ።

\VS{26}ኦ ሞካናዉ ዎጻ ባደ፥ ‘ኔን ሳሬ? ነ አስናይ ሳሬ? ነ ናአይ ሳሬ?’ ያጋደ ኦቻ” ያጌዳ።

\par }{\PP ምሽራታ፥ “ኑን ኡባይካ ሳራ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{27}ምሽራታ ደርያ ቦላን ደእያ መꬍና ጎዳ አሳኮ ጋኬዳ ዎደ፥ ሆካደ አ ገድያ ኦይቃዱ።

\par }{\PP ግያዝ ምሽራቶ ድጋናዉ ሺቄዳ፤ ሽን ጾሳ ብታኒ አ፥ “አጋ! አ ዎልቃማ መቱዋን ደአዉ፤ ሽን መꬍና ጎዳይ ታፐ ሄዋ ገንꬄዳ። እ መቱዋ ታዉ ኦድቤና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{28}ሄዋፐ ጉይያን ምሽራታ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ኔን ታዉ ናኣ እማናዳን ታን ኔና ኦቻድታ? ታን ኔና፥ ‘ታና ጮ መላ ቃቃዮፓ’ ያጋበይክታ?” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{29}ኤልሳእ ግያዛ፥ “ነ አዱሳ ማዩዋ ነ ሳቂያን ስርቃ፤ ያታደ ታ ጋትማ አካደ ኤሌላ፥ ኦግያን ኦናናነ ጋከቶፐ፥ ሳሮቶፓ፤ ኦንነ ኔና ሳሮቶፐ፥ ዛራደ ሳሮቶፓ። ታ ጋትማ ናኣ ዴሙዋን ዎꬃ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{30}ሽን ናኣ ዳያ፥ “መꬍና ጎዳይ ኤሮ! ነ ሸምፑ ኤሮ! ታን ኔና የጋደ ቢከ” ያጋዱ። ኤልሳእ ደንዲደ፥ እዞ ካሌዳ።

\VS{31}ግያዝ ኡንቱቱፐ ስንꬃቲደ ቢደ ጋትማ ናኣ ዴሙዋን ዎꬄዳ፤ ሽን ኮሻይ ዎይ ሸምፑ ባዋ። ያትና ግያዝ ኤልሳኤና ጋከታናዉ ስም ዪደ፥ “ናአይ ቤጎትቤና” ያጊደ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{32}ኤልሳእ ሶ ገሊደ፥ ሄ ናኣ አሃይ አ አርሳን ግሴዳዋ በኤዳ።

\VS{33}ባረ ቦላነ ናኣ ቦላነ ካርያ ጎርዲደ፥ መꬍና ጎዳ ዎሴዳ።

\VS{34}ሄዋፐ ጉይያን፥ ናኣ አሃ ቦላ ከሲደ፥ ባረ ዶና አ ዶናን፥ ባረ አይፍያ አ አይፍያን፥ ባረ ኩሸቱዋካ አ ኩሸቱዋን ጋꬅ ዎꬂደ ግሴዳ። ናኣ ቦላይ ሆኤዳ።
\XREF{}{{\XO 4:34 }{\XT{1 ካታ. 17:21}}}

\VS{35}ኤልሳእ ደንዲደ፥ ሶ ግዶን ያነ ሃነ ስመረቴዳ። ላኤንꬁዋካ ስሚደ፥ ናኣ ቦላ ጮጎቲደ ግሴዳ። ያትና ናአይ ላፑ ገደ ሄꬍሼዳዋፐ ጉይያን ጼሌዳ።


\par }{\PP \VS{36}ያትና ኤልሳእ ግያዛ ጼሲደ፥ “አነ ሀ ሹኔማቶ ጼሳ” ያጌዳ። ግያዝ እዞ ጼሴዳ። እዛ ዬዳ ዎደ፥ ኤልሳእ እዞ፥ “ነ ናኣ አካ” ያጌዳ።

\VS{37}ሄዋፐ ጉይያን፥ ምሽራታ ኤልሳአ ገድያን ኩንዳደ፥ ቢታን ጉፋናዱ። ያታደ ባረ ናኣ አካደ ካረ ከሳዱ።


\par }{\SH ሀራ ላኡ ማላልስያባቱዋ
\par }
{\PP \VS{38}ኤልሳእ ገልጋላ ስሚደ ዬዳ ዎደ፥ ቢታይ ኮሻት ኡቴዳ። ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ጭታይ አ ስንꬃን ኡት ደእሽን፥ እ ባረ ቆማ፥ “ዎጋ ከርያ ታማን ዎꬃደ፥ ሀ አሳቶ ዎጽያ ካꬃ” ያጌዳ።

\VS{39}ኡንቱንቱፐ እቱ ሳንꬃ ማላትያ ቦንጨቱዋ ማጺደ አሀናዉ ጋደ ቤዳ። ዶልያ ጎስያ ቱራ ደሜዳ፤ ቶካናዉ ዳንዳይያዋ ኬሻ ዳሮ ጎስያ አኪደ ዬዳ። እ አየንቶ ኤረናን አንጬዳ፥ ከርያን የጌዳ።

\VS{40}አሳቱ ማና ማላ፥ ዎጽያ ትጌድኖ። ኡንቱንቱ ዎጽያ ቱሽ አ ም በኤዳ ዎደ፥ “ጾሳ አሶ፥ ሀ ከርያን ዎꬍያባይ ደኤ!” ያጊደ ዋሴድኖ። አሳቱ ማናዉ ዳንዳይበይክኖ።


\par }{\PP \VS{41}ኤልሳእ፥ “ያቶፐ ታዉ ꬊልያ አኪደ ዪተ” ያጌዳ። ሄ ꬊልያ ከርያን ቆሊደ፥ “አሳይ ማናዳን ዎጽያ ትግተ” ያጌዳ። ሄዋፐ ስሚደ፥ ከርያን ኢታባይ ቤትቤና።


\par }{\PP \VS{42}ኮይሮ ጋኬዳ ካꬃፐ ኡከቴዳ ላታሙ፥ ባንጋ ኮምፑዋ፥ ትሻ ካꬃና እትፐ ባረ ኦጎሩዋን የግ አኪደ፥ ጾሳ አሳዉ አህያ እት ብታኒ ባኣል-ሻሊሻ ግያ ሳኣፐ ዬዳ። ኤልሳእ ባረ ቆማ፥ “ማናዉ አሳዉ አꬃ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{43}አ ቆማይ፥ “ታን ጼቱ አሳ ስንꬃ ሀዋ ዋታ አꬆ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ሽን ኤልሳእ፥ “ማናዉ አሳዉ አꬃ፤ አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቱ ሚና ዶካይካ አታናዋ ያጌ” ያጌዳ።

\VS{44}ሄዋ ድራዉ፥ ቆማይ ኡንቱንቱ ስንꬃ አꬂና፥ ኡንቱንቱ ሜድኖ። መꬍና ጎዳይ ጌዳዋዳን፥ ዶካይ አቴዳ።




\par }\Chap{5}{\SH ንእማነ ዎልቃማ ኦሉዋ ሀርግያፐ ፓጼዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሶርያ ካትያ ኦላ ጋዳዉ ንእማነ ባረ ጎዳን ዳሮፐ ዶሰቴዳነ ቦንቼቴዳ አሳ። አያዉ ጎፐ፥ አ ባጋና መꬍና ጎዳይ ሶርያ ኦላንቻቶ ጾኑዋ እሜዳ። ንእማነ ቶራዉ ቃራ አሳ፤ ግዶፐነ ዎልቃማ ኦሉዋ ሀርጊ አ ኦይቂ ኡቴዳ።
\XREF{}{{\XO 5:1 }{\XT{ሉቃሳ 4:27}}}


\par }{\PP \VS{2}እት ዎደ ሶርያ ቢታፐ ኦሞድያዋንቱ እስራኤልያ ጋድያ ቤዳዋን፥ እት ጉꬃ ናቶ እስራኤልያፐ ኦሞዴድኖ። ሄ ናታ ንእማና ማቻትዉ ቆማ ግዳዱ።

\VS{3}ሄ ናታ ባረ ጎዳቶ፥ “ታ ጎዳይ ሳማርያን ደእያ ትምቢትያ ኦድያዋና ጋከቴዳባ ግዴረኔ! ያትንቶ እ አ ፓꬃና ሽን” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{4}ንእማነ ባረ ጎዳኮ ቢደ፥ እስራኤልያፐ ዬዳ ናታ ጌዳዋ አዉ ኦዴዳ።

\VS{5}ሶርያ ካቲ ንእማና፥ “ባ፥ ታን እስራኤልያ ካትያዉ ዳብዳቢያካ ኪታና” ያጊደ ዛሬዳ። ያትና ንእማነ ሀታሙ ሻአ ጻጋራ ብራ፥ ኡሱፑን ሻአ ዎርቃ ሳንትምያነ ታሙ ኩመንꬃ ማዩዋ አኪደ ቤዳ።

\VS{6}እስራኤልያ ካትያዉ እ አኪደ አፌዳ ዳብዳቢ፥ “ሀ ዎልቃማ ኦሉዋ ሀርግያፐ ኔን ታ ቆማ ንእማና ፓꬃና ማላ፥ ሀ ዳብዳቢያና ታን አ ኔኮ ኪታድ” ያግያዋ።


\par }{\PP \VS{7}እስራኤልያ ካቲ ዳብዳቢያ ናባቤዳ፤ ኤለካ ዳጋሚደ፥ ባረ ማዩዋ ፔꬊደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፥ “ታን አ ዎꬋናዉነ ፓꬃናዉነ ጾሴየ? ታን እት አሳ አ ዎልቃማ ኦሉዋ ሀርግያፐ ፓꬃና ማላ፥ ሀ ብታኒ ታኮ አያዉ ኪቲ? እ ታናና ዋላቀታናዉ ጋሱዋ ኮይያዋ በእተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ጾሳ አሳ ግድያ ኤልሳእ እስራኤልያ ካቲ ባረ ማዩዋ ፔꬌዳዋ ስሴዳ ዎደ፥ አኮ አሳ ኪቲደ፥ “ነ ማዩዋ አያዉ ፔꬋዲ? አ ሃ ታኮ የዳ፤ እስራኤልያን ትምቢትያ ኦድያዌ ደእያዋ ታን አ ኤርሳና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ንእማነ ባረ ፓራቱዋነ ፓራ ጋረቱዋ አኪደ ቤዳ፤ ኤልሳአ ካረን ኤቄዳ።

\VS{10}ኤልሳእ አኮ አሳ ኪቲደ፥ “ባ፥ ዮርዳኖሳ ሻፋን ላፑ ገደ ሙከታ፤ ነ ሀርግያፐ ኔን ፓጻናነ ጌያናነ” ያጊደ አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሽን ንእማነ ሀንቀት ደንዲደ፥ “በእተ፥ ታን፥ ቱሙካ እ ታኮ ይ ኤቂደ፥ መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ሱንꬃ ጼሲደ፥ ቃይ ባረ ኩሽያ ሄ ጸለቁዋ ቦላን ቃꬂደ፥ ታና ሀ ዎልቃማ ኦሉዋ ሀርግያፐ ፓꬄ ያጋደ ቆፓድ።

\VS{12}ዳማስቆ ሻፋቱ፥ አባንነ ፓርፋር እስራኤልያን ደእያ ሻፋ ኡባፐ ኬክክኖየ? ያትና ታን ኡንቱንቱን ሙከታደ ጌያ ክችክታ?” ያጌዳ። ሀንቀቲደ፥ ጉየ ስሜዳ።


\par }{\PP \VS{13}አ ካልያዋንቱ አኮ ሺቂደ፥ “ኑ አዎ፥ ትምቢትያ ኦድያዌ ኔን ግታባ ኦꬃናዳን ነዉ ኦድንቶ፥ ዎን ኔን ኦꬅኪየ? ያትና እ ኔና፥ ‘ባደ ሙከታደ ጌያ’ ያጌዳባይ አያ ዴጺ?” ያጌድኖ።

\VS{14}ያትና እ ዱገ ዎꬊደ፥ ጾሳ ብታኒ አዉ ኦዴዳዋዳን ዮርዳኖሳ ሻፋን ላፑ ገደ ሙከቲደ ጌዬዳ። አ ቦላይ ቄር ናኣ ቦላዳን ሀኒደ ፓጼዳ፤ ጌዬዳ።


\par }{\PP \VS{15}ሄዋፐ ጉይያን፥ ንእማንነ አናና ዬዳ አሳይ ኡባይ ኤልሳአኮ ጉየ ቤዳ። ንእማነ አ ስንꬃን ኤቂደ፥ “እስራኤልያ ቢታናፐ አትና፥ ሳኣ ኡባን ጾስ ባይናዋ ታን ሀእ ኤራድ። ሀያና ሀእ ታን ነ ቆማይ እምያ እሙዋ አካ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}ኤልሳእ፥ “ታን አዉ ኦꬅያ መꬍና ጎዳይ ኤሮ! ታን ኔፐ አያነ አክከ” ያጌዳ። ኤልሳእ እሙዋ አካናዳን ናእማነ ዎስናካ፥ እጼዳ።


\par }{\PP \VS{17}ሄዋፐ ጉይያን ንእማነ፥ “አካና ꬋይያዋ ግዶፐ፥ ኔን ታዉ ላኡ ባቁሉዋ ጫና ቢታ እማናዳን ታን ኔና ዎሳይ። አያዉ ጎፐ፥ ታን ነ ቆማይ ሀቼፐ ህን ባጋን ጹግያ ያርሹዋ መꬍና ጎዳዉ ያርሻናፐ አትና፥ ሀራ ጾሳቶ ያርሽከ።

\VS{18}ሽን መꬍና ጎዳይ ታዉ ነ ቆማዉ እትባ አቶ ጎ። ታ ካቲ ርሞና ግያ ኤቃዉ ጎይናናዉ ገልያ ዎደ፥ ታንካ አ አጃባደ ገላደ ጎይናናዉ ኮሼ። መꬍና ጎዳይ ታዉ ነ ቆማዉ ሄዋ አቶ ጎ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}ኤልሳእ፥ “ሳሩዋን ጋካ!” ያጌዳ። ንእማነ ደንዲደ ቤዳ።

\par }{\PP እ ላፋ ዛርዳኢደ ቢሽን፥

\VS{20}ጾሳ አሳ ግዴዳ ኤልሳአ ቆማይ ግያዝ፥ “ታ ጎዳይ ኤልሳእ ሶሪ ንእማነ አሄዳዋፐ አያካ አከናን ጮ የዴዳ። መꬍና ጎዳይ ኤሮ! ታን አ ጌዱዋ ዎጻደ፥ አፐ እትባ አካና” ያጊደ ቆፔዳ።

\VS{21}ሄዋ ድራዉ፥ ግያዝ ናእማና ካሌዳ። ባረ ጌዱዋ ዎጽያዋ ንእማነ በኢደ፥ አናና ጋከታናዉ ፓራ ጋርያፐ ዎꬊደ፥ “አዬሻ፥ ሳራ ግደኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{22}ግያዝ፥ “አየነ ባዋ፤ ሳራ! ሽን ታና ታ ጎዳይ፥ ‘ “ኤፍሬማ ገዝያፐ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ዛታ ግድያ ላኡ ዎዳላቱ ሀእ ታኮ ዬድኖ። ሀያና ኡንቱንቶ ሄዙ ሻአ ጻጋራ ብራነ ላኡ ኩመንꬃ ማዩዋነ እማ” ጋደ አ ኦቻ’ ያጊደ ኪቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{23}ንእማነ ግያዛ፥ “ያቶፐ ሀያና ኡሱፑን ሻአ ጻጋራ ብራ አካ” ያጌዳ። ንእማነ ግያዛ ሾቢደ፥ ሄ ብራ ላኡ ቃርጪታን የጊደ፥ ላኡ ኩመንꬃ ማዩዋና ላኡ ቆማቱዋ ቶሲደ፥ ግያዛፐ ስንꬃዉ የዴዳ።

\VS{24}ግያዝ ደእያ ደርያ ኡንቱንቱ ጋክና፥ ብራነ ማዩዋነ ኡንቱንቱፐ አኪደ፥ ሶ ገልሴዳ። ያቲደ ኡንቱንታ ሞይዝና፥ ኡንቱንቱ ቤድኖ።


\par }{\PP \VS{25}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶ ገሊደ፥ ባረ ጎዳ ኤልሳአ ስንꬃን ኤቄዳ። ኤልሳእ ግያዛ፥ “ሀቃ ባድ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ግያዝ፥ “ታን ነ ቆማይ ሀቃነ ባበይከ” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{26}ሽን ኤልሳእ ዛሪደ፥ “ብታኒ ኔናና ጋከታናዉ ፓራ ጋርያፐ ዎꬍያ ዎደ፥ ታ አያናይ ኔናና ደኤ ግደኔ? ሀዌ ሚሻነ ማዩዋ፥ ዎይ ዎጋራነ ዎይንያ ቱራ ሳኣ፥ ዎይ ዶርሳ ዉድያነ ሚዛ ዉድያ፥ ዎይ አቱማ ቆማነ ማጫ ቆማ አክያ ዎዴየ?

\VS{27}ሄዋ ድራዉ፥ ንእማና ኦይቀዳ ዎልቃማ ኦሉዋ ሀርጊ ኔናነ ነ ዘረꬃ ኡባ መꬍ መꬍናዉ ኦይቃናዋ” ያጌዳ። ግያዝ ኤልሳአ ስንꬃፐ ከሲደ ቢሽን፥ ሄ ሀርጊ አ ኦይቂና፥ አ ጋልባይ ሻቻዳን ቦጽ ባሼዳ።




\par }\Chap{6}{\SH ሃꬃ ቦላን ዎꬌዳ ቤጽያ አይፍያ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ጭታይ ኤልሳአ፥ “ሀዋ በአ! ኑን ደእያ ሳአይ ኑና ዳሮፐ ኡንኤ።

\VS{2}ኑን ኡባቱካ ምꬃ ቃንጻናዉ ዮርዳኖሳ ሻፋ አነ ቦይተ። ያን ኑዉ ደእያ ሳኣ አነ ኬጾይተ” ያጌድኖ።

\par }{\PP ኤልሳእ፥ “ቢተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{3}ትምቢትያ ኦድያዋንቱፐ እቱ፥ “ሀያና ኔንካ ነ ቆማቱዋና ኑናና ደንዳርኪ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኤልሳእ፥ “ኤኖ ባና” ያጊደ ዛሬዳ፤

\VS{4}ያቲደ ኡንቱንቱና እትፐ ቤዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ ዮርዳኖሳ ጋኬዳ ዎደ፥ ምꬃ ቃንጹዋ ዶሜድኖ።

\VS{5}ሽን ኡንቱንቱፐ እቱ ምꬃ ቃንጽሺና፥ ቤጽያ አይፊ ከስ አኪደ፥ ሃꬃ ግዶን ገሌዳ። ሄ ብታኒ፥ “ሀይ ታ ጎዳዉ፥ ታን ጋርጻ አኬዳዋ፤ ሽን ዋኖሻ!” ያጊደ ዋሴዳ።


\par }{\PP \VS{6}ጾሳ ብታኒ፥ “ሀቃን ገሌዴ?” ያጊደ ኦቼዳ፤ ብታኒ ገሌዳ ሳኣ በሴዳ። ኤልሳእ ጋትማ ቃንጺደ፥ ሃꬃን ኦሌዳ፤ ቤጽያ አይፊ ሃꬃ ቦላ ከሴዳ።

\VS{7}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኤልሳእ ብታንያ፥ “ከሳደ አካ” ያጌዳ። ብታኒ ባረ ኩሽያ የዲደ አኬዳ።


\par }{\SH ኤልሳእ ሶርያ ኦላንቻቱዋ ቆቅሲደ ዎራ ካለꬄዳ
\par }
{\PP \VS{8}ሶርያ ቢታ ካቲ እስራኤላቱዋና ኦለቲደ ደኤ። ያቴዳዌ ባረ ኦላ ጋዳዋቱዋና ዞረቲደ፥ “ታን ህቃሳን፥ ህቃሳን ጌሱዋ መꬋና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ጾሳ አሳይ ኤልሳእ እስራኤልያ ካትያኮ አሳ ኪቲደ፥ “ሶርያ አሳቱ ሄ ሳኣ ዱገ ዎꬍያ ድራዉ፥ ሄ ሳኣና አꬎፓ” ያጌዳ።

\VS{10}ሄዋ ድራዉ፥ እስራኤልያ ካቲ ጾሳ ብታኒ ማላቴዳ ሳኣ ኪቲደ፥ ያን ደእያ አሳይ ናገታናዳን ሀሳይሴዳ። ካትያ ናገታና ማላ፥ ኤልሳእ ዎድያን ዎድያን ሀሳይሴዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሀ የዉ ሶርያ ካትያ ሎይꬅ ሀንቀꬄዳ፤ ያትና እ ባረ ኦላ ጋዳዋቱዋ ጼሲደ፥ “ኑ ግዶን እስራኤልያ ካትያ ባጋ ግዴዳዌ ኦነንቶ አነ ታዉ ኦድተ” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{12}አ ኦላ ጋዳዋቱዋፐ እቱ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ካትያዉ፥ ኑ ግዶን ሄዋ ኦꬅያዌ ኦንነ ባዋ። ሽን ነ ሲርጻን ደኣደ ኔን ሃሳይያዋ ኡባ እስራኤላን ደእያ ትምቢትያ ኦድያ ኤልሳእ እስራኤልያ ካትያዉ ኦዴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ካቲ፥ “ታን አሳ ኪታደ አ ኦሞዳናዳን፥ ቢደ ሀቃን ደእንቶነ ኮይተ” ያጌዳ።

\par }{\PP ጉየፐ ኡንቱንቱ፥ “እ ዶታና ጌተትያ ካታማን ደኤ” ያጊደ ኦዴድኖ።


\par }{\PP \VS{14}ካቲ ዳሮ ኦላንቻቱዋ ፓራቱዋናነ ፓራ ጋረቱዋና ያ የዴዳ። ሄ የዴዳዋንቱ ቃማ ዪደ፥ ካታማ ዶዴድኖ።

\VS{15}ጾሳ አሳ ኤልሳአ ቆማይ ዎንተꬃ ጋላስ ጉራና ደንዲደ፥ ካረ ከስያ ዎደ፥ ኦላንቻቱ ፓራቱዋናነ ፓራ ጋረቱዋና ካታማ ዶድ ዎꬄድኖ። ሄ ቆማይ፥ “አየ አና ኑኖ! ታ ጎዳዉ፥ ኑን ዋናኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{16}እ፥ “ያዮፓ! ኑናና ደእያዋንቱ ኡንቱንቱና ደእያዋንቱፐ ዳሪኖ” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{17}ሄዋፐ ጉይያን ኤልሳእ፥ “አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ እ በአናዳን አ አይፍያ ዶያ” ያጊደ ዎሴዳ። መꬍና ጎዳይ ኤልሳአ ቆማ አይፍያ ዶይና፥ ኤልሳአ ዩሹዋ ኡባን ደእያ ታማ ፓራቱነ ፓራ ጋረቱነ ደርያ ማዬዳዋንታ በኤዳ።


\par }{\PP \VS{18}ሶረቱ አ ቦላ ዬዳ ዎደ ኤልሳእ፥ “ሀ አሳ አይፍያ ቆቅሳርኪ” ያጊደ መꬍና ጎዳ ዎሴዳ። ኤልሳእ ዎሴዳዋዳን መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቱ አይፍያ ቆቅሴዳ።

\VS{19}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኤልሳእ ኡንቱንታ፥ “ኦጊ ሀዋ ግደና፤ ካታማይካ ሀዋ ግደና። ህንተንቱ ኮይያ አሳ ታን ህንተንታ በሳና፤ ታና ካልተ” ያጌዳ። ኡንቱንታ ካለꬂደ፥ ሳማርያ ካታማ አፌዳ።


\par }{\PP \VS{20}ኡንቱንቱ ሳማርያ ካታማ ገሎሳናካ ኤልሳእ፥ “አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ሀ አሳቱ ጼላናዳን ኡንቱንቱ አይፍያ ዶያ” ያጌዳ። መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቱ አይፍያ ዶይና፥ ኡንቱንቱ ሳማርያ ግዶን ደእያዋ በኤድኖ።

\VS{21}እስራኤልያ ካቲ ኡንቱንታ በኤዳ ዎደ ኤልሳአ፥ “ታ አዎ፥ ታን ኡንቱንታ ዎꬎ? ታን ኡንቱንታ ዎꬎ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{22}ኤልሳእ፥ “ቱይት ዎꬎፓ! ሀዋንቱ አትና፥ ኔን ነ ማሻንነ ነ ዎንዳፍያን ኦሞዴዳዋንታካ ዎꬋናዉ በሰና። ኡንቱንቱ ሚደ ኡሺደ ባረንቱ ጎዳኮ ባናዳን፥ ኡክꬃነ ሃꬃነ ኡንቱንቱ ስንꬃ አꬃ” ያጌዳ።

\VS{23}ሄዋ ድራዉ፥ እስራኤልያ ካቲ ኡንቱንቶ ባላ ጊግሴዳ። ኡንቱንቱ ሜዳዋፐነ ኡሼዳዋፐነ ጉይያን፥ እ ኡንቱንታ የድና፥ ባረንቱ ጎዳኮ ስሜድኖ። ሄ ዎድያፐ ዶምና፥ ሶረቱ እስራኤላቱ ቦላን ይያዋ አግ ባሼድኖ።


\par }{\SH ሳማርያ ካታማይ ዶደቱሳ
\par }
{\PP \VS{24}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶርያ ካቲ በንሀዳድ ባረ ኦላንቻቱዋ ኡባ ሺሽ፥ ቢደ ሳማርያ ካታማ ዶዴዳ።

\VS{25}ኡንቱንቱ ዶዴዳ ጋሱዋን ሳማርያ ካታማን ዎልቃማ ኮሻይ ገሌዳ፤ እት ሀርያ ሁጲ ሆስፑን ታሙ ጻጋራ ብራን፥ ላኡ ጼቱ ግራመ ግድያ ሀራጰቱዋ ሽአይ እቼሹ ጻጋራ ብራን ዛልኤቴዳ።


\par }{\PP \VS{26}እስራኤልያ ካቲ ካታማ ድርሳ ግምቢያ ቦላና አꬍሽን፥ እት ምሽራታ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ካትያዉ፥ ታና ማዳርኪ” ያጋደ ዋሳዱ።


\par }{\PP \VS{27}ካቲ እዞ፥ “ኔና መꬍና ጎዳይ ማደናን እጾፐ፥ ታን ነዉ ማዱዋ ሀቃፐ ደማናዉ ዳንዳያይታ? ካꬃ ቡክያ ኡዱማፔየ፥ ዎይንያ አይፍያ ጉምእያ ሳኣፔ?” ያጌዳ።

\VS{28}ቃይ እ እዞ፥ “ኔን ዋናዲ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ምሽራታ ዛራደ፥ “ሀ ምሽራታ ታና፥ ‘ሀች ነ ናኣ ማናዉ አካደ ያ፤ ቃይ ዎንት ኑን ታ ናኣ ማና’ ያጋዱ።

\VS{29}ሄዋ ድራዉ፥ ታ ናኣ ዶይሲደ ሜዶ፤ ዎንተꬃ ጋላስ ታን እዞ፥ ‘ኑን ማናዉ ነ ናኣ አካደ ያ’ ያጋድ። ሽን አ ባረ ናኣ ቆሳዱ” ያጋዱ።
\XREF{}{{\XO 6:29 }{\XT{ዛረ. 28:57፤ ሴላ 4:10}}}


\par }{\PP \VS{30}ካቲ ምሽራታ ኦዴዳዋ ስሲደ፥ ባረ ማዩዋ ፖሽ ኦሌዳ። ያቲደ እ ግምቢያ ቦላና አꬍሽን፥ ጋርሳ ባጋና እ ማዬዳ ዋሩዋ አሳይ በኤዳ።

\VS{31}ሄዋፐ ጉየ ካቲ፥ “ሻፋጻ ናኣ ኤልሳአ ጉግ አ ቦላ ሀቼ ፔሾፐ፥ ጾስ ታና ዎꬎ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{32}ሄ ዎደ ኤልሳእ ባረ ሶን ኡቴዳ፤ ጭማቱካ አናና እትፐ ደኢኖ። ካቲ ባረፐ ስንꬃዉ አሳ ኪቴዳ፤ ሽን ሄ ብታኒ ጋካናዉ፥ ኤልሳእ ጭማቱዋ፥ “ሀ ሸምፑዋ ዎꬍያዌ ታ ቆꬍያ ሙጭሳናዉ አሳ ኪቴዳዋ ህንተንቱ በኢቴ? ሄ ኪተቴዳዌ ዬዳ ዎደ፥ እፍꬃ ጎርዲደ ገልሶፕተ። አ ጎዳይካ አ ካሊደ ዪደ ደኤ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{33}እ ጭማቱዋና ሃሳይሽን፥ ኪተቴዳዌ አኮ ዬዳ። ካቲካ ዪደ፥ “ሀ መቱ መꬍና ጎዳፐ ዬዳ። ያትና ታን ሀዋፐ ዳሩዋ መꬍና ጎዳ አያዉ ናጋይታ?” ያጌዳ።




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉየ ኤልሳእ፥ “መꬍና ጎዳ ቃላ ስሳ! መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፥ ዎንት ሀኖደ ሄዙ ኪሎ ግራመ ዛርጋ ꬊሊ ዎይ ኡሱፑን ኪሎ ግራመ ባንጋይ ሳማርያ ካታማ ፐንግያን እት ጻጋራ ብራን ዛልኤታና ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{2}ካትያዉ ማታትያ ካፑ ጾሳ አሳዉ፥ “በአ፥ መꬍና ጎዳይ ሳሎቱዋ ማስኮትያ ዶይንቶነ ሄዌ ሀነና” ያጌዳ።

\par }{\PP ኤልሳእ ዛሪደ፥ “ኔን ሄዋ ነ አይፍያን በአና፤ ሽን አፐ አይነ ማካ” ያጌዳ።


\par }{\SH ሶርያ ኦላንቻቱ በቴድኖ
\par }
{\PP \VS{3}ካታማ ገልያ ፐንግያን ዎልቃማ ኦሉዋ ሀርጊ ኦይቄዳ ኦይዱ አሳቱ ደኢኖ። ኡንቱንቱ እቱ እቱዋ፥ “ኑን ሀይቃና ጋካናዉ፥ ሀዋን አያዉ ጋምኤቶ?

\VS{4}ኑን ካታማ ገላና ጎፐ፥ ኮሻይ ደእያ ድራዉ፥ ኑን ያን ሀይቃና። ቃይ ሀዋን ጋምኦፐካ ሀይቃና። ሄዋ ድራዉ፥ ሶረቱዋ ጌሱዋ አነ ቦይተ። ኡንቱንቱ ኑና አሾፐ አታና፤ ኡንቱንቱ ዎꬎፐ ሀይቃና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ሳአይ ቃሜዳ ዎደ ደንዲደ፥ ሶረቱዋ ጌሱዋ ቤድኖ። ኡንቱንቱ ቢደ ጌሱዋ ጋክያ ዎደ፥ እት አሳይነ ያን ባዋ!

\VS{6}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ፓራ ጋረቱዋነ ፓራቱዋ ጉራባነ ዳሮ ኦላንቻቱ ኮሻ ሶርያ አሳቱ ስሴዳ። ያትና ኡንቱንቱ እቱ እቱዋ፥ “ስስተ፥ እስራኤልያ ካቲ ኑና ኦልሳናዉ፥ ሂተቱዋነ ግብጼቱዋ ካተቱዋ ደርያ ቃንጺደ አሄዳ” ያጌድኖ።

\VS{7}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ደንዲደ፥ ባረንቱ ጌሱዋ፥ ባረንቱ ዱንካንያ፥ ባረንቱ ፓራቱዋነ ባረንቱ ሀረቱዋነ ኡባ የግ ባሺደ፥ ሳአይ ቃሜዳዋን ባረንቱ ሸምፑዋ አሻናዉ ባቃቴድኖ።


\par }{\PP \VS{8}ሄ ዎልቃማ ኦሉዋ ሀርጊ ኦይቄዳ አሳቱ ሶረቱዋ ጌሱዋ ጋኪደ፥ ኡንቱንቱ ዱንካነቱዋፐ እቱዋ ገሌድኖ። ሜድኖነ ኡሼድኖነ፤ ቃይ ብራ፥ ዎርቃነ ማዩዋ አክ አፊደ ቆሴድኖ። ላኤንꬁዋ ስሚደ፥ ሀራ ዱንካንያ ገሌድኖ፤ አፐ አኬዳዋካ ቆሴድኖ።


\par }{\PP \VS{9}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ እቱ እቱዋ፥ “ኑን ሎኦባ ኦꬅበይኮ። ሀቼ ምሽራቹዋ ጋላሳ፤ ሽን ኑን ጮኡ ጌዶ። ሳአይ ዎንታና ጋካናዉ፥ ጮኡ ጊደ ኡቶፐ፥ ኑን ሙረታና። አነ ሀእ ኤለካ ቢደ፥ ካትያ ሶይ አሳዉ ኦዴቶ” ያጌድኖ።

\VS{10}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ቢደ፥ ካታማ ፐንግያ ናግያዋንታ ጼሲደ፥ ሀዋዳን ያጌድኖ፤ “ኑን ሶረቱዋ ጌሱዋ ቤዶ፤ ሽን እት አሳይ ዎይ አሳ ኮሻይነ ሄ ሳኣን ባዋ። ቃሸት ኡቴዳ ፓራቱዋ ጻላላይነ ሀረቱነ ደኢኖ፤ ቃይ ኡንቱንቱ አጊደ ቤዳ ዱንካነቱካ ደኢኖ” ያጌድኖ።

\VS{11}ፐንግያ ናግያዋንቱ ጼሲደ፥ ካትያ ሶይ አሳዉ ኦዴድኖ።


\par }{\PP \VS{12}ካቲ ቃማ ደንዲደ ባረ ካፓቶ፥ “ሶረቱ ኑና ኦꬄዳዋ ታን ህንተንቶ ኦዳና። ኑን ኮሻትያዋ ኡንቱንቱ ኤሪኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ባረንቱ ጌሱዋፐ ከሲደ፥ ጋጻርያን ቆሰቲደ፥ ኡንቱንቱ ካታማፐ ካረ ከስና፥ ኑን ኡንቱንታ ሸምፑዋና ኦይቂደ፥ ካታማ ገላና ያጊደ ቆፔድኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ካትያ ካፓቱዋፐ እቱ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀ ካታማን አቴዳ አሳይ ካሰ ሀይቄዳ አሳካ ማላ፤ ሀይቁዋፐ አተና። ሄዋ ድራዉ፥ ሀኔዳባ ኤራናዉ አነ አሳ ዶሮይተ። አቴዳ እቼሹ ፓራቱዋና አነ ኡንቱንቱ ሶረቱ ዱንካኔዳሳ የዶይተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ፓራይ ጎችያ ላኡ ጋረቱዋነ ኡንቱንቱ ፓራቱዋነ ዶሬድኖ። ካቲ ኡንቱንታ ሶርያ ኦላንቻቱ ጌዱዋ የዴዳ። ካቲ ቶግያዋንታ፥ “ቢደ ሀኔዳባ በእተ” ያጊደ አዛዜዳ።

\VS{15}ኡንቱንቱ ሶረቱዋ ጌዱዋ ካሊደ፥ ዮርዳኖሳ ሻፋ ጋካናዉ ቤድኖ። ሶርያ አሳቱ ባቃቲደ ኦሌዳ ማዩነ ኦላ ሚሻይነ ኦግያን ኩሜዳ። ኪተት ቤዳ አሳቱ ጉየ ስሚደ፥ ካትያዉ ኦዴድኖ።


\par }{\PP \VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ አሳይ ቢደ፥ ሶረቱዋ ጌሱዋ ቦንቄዳ። መꬍና ጎዳይ ጌዳዋዳን ሄዙ ኪሎ ግራመ ዛርጋ ꬊሊ ዎይ ኡሱፑን ኪሎ ግራመ ባንጋይ እት ጻጋራ ብራን ዛልኤቴዳ።

\VS{17}ካቲ ባረዉ ማታትያ ካፑዋ ፐንግያ ናግያዋንቱ ካፑዋ ከሲደ ሱንꬄዳ፤ ሽን አሳይ አ ፐንግያን ድርጼዳ። ካቲ ኤልሳአኮ ቤዳ ዎደ፥ ኤልሳእ ሀ ካፑዋ ቦላ ኦዴዳዋዳን፥ ብታኒ ሀይቄዳ።

\VS{18}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ አሳይ ኤልሳእ ካሰ ካትያዉ፥ “ዎንታ ሀኖደ ሄዙ ኪሎ ግራመ ዛርጋ ꬊሊ ዎይ ኡሱፑን ኪሎ ግራመ ባንጋይ ሳማርያ ካታማን እት ጻጋራ ብራን ዛልኤታናዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}ሄ ዎደ ሄ ካፑ ኤልሳኤዉ፥ “በአ፥ መꬍና ጎዳይ ሳሎቱዋ ማስኮትያ ዶይንቶነ ሄዌ ሀነና” ያጊደ ዛሬዳ። ኤልሳእ፥ “ኔን ሄዋ ነ አይፍያን በአና፤ ሽን አፐ አይነ ማካ” ያጊደ ዛሬዳ።

\VS{20}ያትና ኤልሳእ ኦዴዳዋዳን፥ ሄ ብታኒ አሳይ ፐንግያን ድርጽና ሀይቄዳ።




\par }\Chap{8}{\SH ሱኔማ ካታማፐ በቴዳ ማጫ ምሽራታ ስማዱ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ኤልሳእ እ ናኣ ሀይቄዳዋ ፓꬄዳ ምሽራቶ እት ዎደ፥ “ነ ሶይ አሳ አካደ ሀዋፐ ባ፤ ኔን ዳንዳይያ ሳኣን ሀቃንነ ጋምአሻ። አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳይ ላፑን ላይꬃ ጋምእያ ኮሻ ሀ ጋድያ ቦላ አዋይ ድጌዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 8:1 }{\XT{2 ካታ. 4:8-37}}}

\VS{2}ምሽራታ ኤልሳእ ኦዴዳዋዳን ባረ ሶይ አሳና ባደ፥ ፕልስጼማ ቢታን ላፑን ላይꬃ ደኣዱ።

\VS{3}ላፑንꬃ ላይꬃ ዉርሰꬃን ምሽራታ ፕልስጼማ ጋድያፐ ስማዱ። ባረ ኬꬃነ ባረ ጋድያነ ኦቻናዉ ካትያኮ ባዱ።


\par }{\PP \VS{4}ሄ ዎደ ካቲ ጾሳ አሳ ኤልሳአ ቆማ ግያዛና ሃሳዪደ፥ “ኤልሳእ ኦꬄዳ ዎልቃማ ኦሱዋ ኡባ ታዉ አነ ኦዳ” ያጌዳ።

\VS{5}ኤልሳእ ሀይቄዳ ናኣ ዋቲደ ፓꬄደንቶ፥ ግያዝ ካትያዉ ኦድሽን፥ ኤልሳእ ናኣ ፓꬄዳ ምሽራታ ባረ ኬꬃነ ባረ ጋድያነ ኦቻናዉ ያዱ።

\par }{\PP ግያዝ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ካትያዉ፥ ምሽራታካ ሀኖ፤ ኤልሳእ ሀይቁዋፐ ፓꬄዳ እ ናአይካ ሀዋ” ያጌዳ።

\VS{6}ካቲ ምሽራቶ አባ ኦችና፥ አዉ ኦዳዱ።

\par }{\PP ሄዋ ድራዉ፥ ካቲ ካፑዋ ጼሲደ፥ “ሀ ምሽራትዋ ግዴዳ ኡባባነ ቃይ ኢዛ አጋ ቤዳ ዎድያፐ ሀቼ ጋካናዉ፥ እ ጋደን ዶልያ ኡባባ እዝዉ ዛራ” ያጊደ አዛዜዳ።


\par }{\SH ሀዛኤል በንሀዳዳ ዎꬌዳ
\par }
{\PP \VS{7}ኤልሳእ ዳማስቆ ካታማ ቤዳ፤ ጋክያ ዎደ፥ ሶርያ ካቲ በንሀዳድ ሀርግያዎ፥ “ጾሳ አሳይ ሀዋ ዬዳ” ያጊደ ኦዴድኖ።


\par }{\PP \VS{8}ካቲ ሀዛኤላ፥ “እምያዋ ኦይቃደ፥ ጾሳ አሳና ጋከታናዉ ባ። አ ባጋና፥ ‘ታን ሀ ሀርግያፐ ፓጻኔ?’ ያጋደ መꬍና ጎዳ ኦቻ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሄዋ ድራዉ፥ ሀዛኤል ዳማስቆን ደእያ ዱማ ዱማ ቆሞ ሙሩታባፐ ኦይታሙ ጋሉዋን ጫን አኪደ፥ ኤልሳኤና ጋከታናዉ ቤዳ። ኤልሳአ ስንꬃን ኤቂደ፥ “ነ ናአይ ሶርያ ካቲ በንሀዳድ፥ ‘ታን ሀ ሀርግያፐ ፓጻኔ?’ ያጊደ፥ ኔና ኦቻናዳን ታና ኔኮ ኪቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}ኤልሳእ ሀዛኤላዉ፥ “ኔን ባደ አዉ፥ ‘ቱማ ኔን ፓጻና’ ያጋ። ሽን እ ቱማ ሀይቃናዋ ታና መꬍና ጎዳይ በሴዳ” ያጌዳ።

\VS{11}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሀዛኤል ዬላታና ጋካናዉ፥ ኤልሳእ አ ትሽ ኦꬂደ ጼሊደ ዬኬዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሀዛኤል፥ “ታ ጎዳይ አያዉ ዬኪ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኤልሳእ፥ “ኔን እስራኤልያ አሳ ቦላ ኦꬃና ኢታባ ታን ኤርያ ድራዉ ዬካይ። ኡንቱንቱ ካታማቱዋ ኔን ታማን ጹጋና፤ ኡንቱንቱ ዎዳላቱዋ ኔን ማሻን ዎꬋና። ቃይ ኡንቱንቱ ቄር ናናቱዋካ ኔን ሹቻን መንሬꬃና፤ ኡንቱንቱ ሻሃራ ማጫዋንቱ ኡሉዋካ ኔን ዳካና” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{13}ሀዛኤል ዛሪደ፥ “ታን ነ ቆማይ፥ ፓና ላፋ፥ ሀዋ ማላ ዎልቃማባ ኦꬃናዉ ዋታደ ዳንዳያይታ?” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 8:13 }{\XT{1 ካታ. 19:15}}}

\par }{\PP ኤልሳእ ዛሪደ፥ “ኔን ሶርያ ቢታን ካተታናዋ ታና መꬍና ጎዳይ በሴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሀዛኤል ኤልሳኤፐ ሻከቲደ፥ ባረ ጎዳኮ ስሚደ ቤዳ። በንሀዳድ አ፥ “ኤልሳእ ኔና ዋጌዴ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ሀዛኤል፥ “ኔን ቱሙፐ ፓጻና ያጊደ ታዉ ኦዴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ሽን ዎንተꬃ ጋላስ ሀዛኤል ቡሉኩዋ አኪደ፥ ሃꬃን ያካክሲደ፥ ካትያ አን ቱጬዳ፤ ካቲ ሀይቄዳ። ሀዛኤል አ ሳኣን ባረዉ ካተቴዳ።


\par }{\SH ይሁዳነ እስራኤልያ ካተቱዋ
\par }
{\R (8:16—17:4)

\par }{\PP \VS{16}አካባ ናአይ፥ እስራኤልያ ካቲ ዮራመ ካተቴዳ እቼሻንꬆ ላይꬃን፥ ይሁዳ ካትያ ዮሳፌጻ ናአይ የሆራመ ይሁዳን ካተቴዳ።

\VS{17}የሆራመ ካተትያ ዎደ ላይꬃይ አዉ ሀታማነ ላአ፤ እ የሩሳላመን ሆስፑን ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{18}የሆራመ አካባ ናቶ ማቻቶ አኬዳ ድራዉ፥ አካባ ሶይ አሳይ ሀመቴዳዋዳንካ ካሰ እስራኤልያ ካተቱዋ ኦግያን እ ሀመቴዳ፤ መꬍና ጎዳ ስንꬃንካ ኢታባ ኦꬄዳ።

\VS{19}ግዶፐነ ባረ ቆማ ዳዊታ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ ይሁዳ ꬋይሳናዉ ኮይቤና፤ ዳዊታ ዘረꬃይ መꬍናዉ ካተታናዉ ጾሳይ ሂዶታ እም ዎꬄዳ።\XREF{}{{\XO 8:19 }{\XT{1 ካታ. 11:36}}}


\par }{\PP \VS{20}የሆራመ ካተቴዳ ዎደ፥ ኤዶማ አሳይ ይሁዳ ካትያ ቦላ ማካሊደ፥ ባረንቶ ካትያ ካተዬድኖ።
\XREF{}{{\XO 8:20 }{\XT{ዶመꬃ 27:40}}}

\VS{21}ሄዋ ድራዉ፥ የሆራመ ባረ ፓራ ጋረቱዋ ኡባና ጻኢራ ግያ ሳኣ ቤዳ። ኤዶማ አሳቱ አነ አ ፓራ ጋረቱዋ ካፓቱዋነ ዶዴድኖ፤ ሽን የሆራመ ቃማ ደንዲደ፥ ዶዳ ዱሰረꬂደ አꬌዳ። አ ኦላንቻቱካ ባቃቲደ፥ ጉየ ሶ ስሜድኖ።

\VS{22}ሄ ዎድያፐ ዶሚደ ሀቼ ጋካናዉ፥ ኤዶማ አሳይ ይሁዳ አሳዉ ሞደትቤና። ሊብና አሳይ ቃይ ሄ ዎደ ማካሌዳ።


\par }{\PP \VS{23}የሆራመ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ ይሁዳ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{24}የሆራመ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ። ማይዛ አዎቱዋና ዳዊታ ካታማን ሞገቴዳ። አ ሳኣን አ ናአይ አካዝያስ ካተቴዳ።


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ አካዝያሳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 22:1-6)

\par }{\PP \VS{25}አካባ ናአይ፥ እስራኤልያ ካቲ ዮራመ ካተቴዳ ታማነ ላኤንꬆ ላይꬃን፥ ይሁዳ ካትያ የሆራማ ናአይ አካዝያስ ይሁዳን ካተቴዳ።

\VS{26}አካዝያስ ካተቴዳ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ ላአ፤ እ የሩሳላመን እት ላይꬃ ካተቴዳ። አ አት ሱንꬃይ አታሎ፤ አ እስራኤልያ ካትያ ኦምራዉ ናኣ ናቶ።

\VS{27}አካባ ሶይ አሳ ኦግያ እ ሀመቴዳ፤ አካባ ሶይ አሳይ ኦꬄዳዋዳን፥ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ። እ ሄዋ ሀኔዳዌ ኡንቱንቶ ቦሉዋ ግዴዳ ግሻሳ።


\par }{\PP \VS{28}አካዝያስ ሶርያ ካትያ ሀዛኤላን ደእያ ራሞታ-ጋላኣደ ግያ ካታማን ኦለታናዉ ቢደ፥ አካባ ናኣ ዮራማና እትፐ ቤዳ። ሶርያ አሳቱ ዮራማ ጫዴድኖ።

\VS{29}ዮራመ ሶርያ ካትያ ሀዛኤላና ኦለትያ ዎደ፥ ሶርያ አሳቱ ጫዴዳ ጫቻ ፓꬅ አካናዉ እዝራኤላ ካታማ ስሜዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮራማ ናአይ፥ ይሁዳ ካቲ አካዝያስ አካባ ናኣ ዮራመ ጫደቴዳዋ ኦቻናዉ ዱገ እዝራኤላ ካታማ ቤዳ።




\par }\Chap{9}{\SH ኢዩ. እስራኤልያ ቦላ ካተታናዉ ኦከቴዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ትምቢትያ ኦድያ ኤልሳእ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ጭታፐ እት ብታንያ ጼሲደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ነ ካባ ነ ሳቂያን ስርቃደ ሀ ጻሩዋ ዛይትያ አካደ፥ ራሞታ-ጋላኣደ ግያ ካታማ ባ።

\VS{2}ጋካደ፥ ዮሳፌጻ ናኣ፥ ንምሻዉ ናኣ ናኣ እያ ኮያ። ደማደ፥ አ ላገቱዋፐ አ ጋጻ ከሳደ፥ ቆልኦ ገልሳ።

\VS{3}ሄዋፐ ጉይያን፥ ጻሩዋ ዛይትያ አካደ፥ አ ሁጲያን ትጋደ፥ ‘ኔና መꬍና ጎዳይ፥ “ኔን እስራኤልያ ቦላ ካተታናዳን ታን ኔና ኦካይ” ያጌ’ ያጋ። ያታደ ካርያ ዶያደ፥ ባቃታፐ አትና፥ ጋምኦፓ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{4}ሄዋ ድራዉ፥ ትምቢትያ ኦድያ ዎዳላይ ራሞታ-ጋላኣደ ካታማ ቤዳ።

\VS{5}እ ያ ጋኬዳ ዎደ፥ ኦላ ጋዳዋቱ እትፐ ዞረትያዋንታ ደሚደ፥ “ኦላ ጋዳዋዉ፥ ታን ነዉ ኦድያባይ ደኤ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኢዩ፥ “ኑ ግዶፐ ኦስ ኦዳንቴ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ትምቢትያ ኦድያዌ፥ “ኦላ ጋዳዋዉ፥ ነዉ ኦዳና” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{6}ኢዩ ደንዲደ ሶ ገልና፥ ትምቢትያ ኦድያዌ አ ሁጲያን ዛይትያ ትጊደ፥ “መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ ኔና ሀዋዳን ያጌ፥ ‘ኔን መꬍና ጎዳ አሳ ቦላ፥ እስራኤልያ ቦላ ካተታናዳን ታን ኔና ኦካይ።
\XREF{}{{\XO 9:6 }{\XT{1 ካታ. 19:16}}}

\VS{7}ኔን ነ ጎዳ አካባ ዛርያ ꬋይሳና። አያዉ ጎፐ፥ ታን ኤልዛቤላ ጉሴዳ ትምቢትያ ኦድያ መꬍና ጎዳ ቆማቱዋ ሱꬃነ ታ ሀራ ቆማቱዋ ሱꬃ ሀሉዋ ከሳና።

\VS{8}አካባ ዛርያ ኡባይ ꬋያና፤ ታን እስራኤላን አካባ ዛርያፐ አይልያ ግድና፥ ዎማኑዋ ግድና፥ አቱማዋ ኡባ ꬎቆላና።

\VS{9}አካባ ዛርያ ናባጻ ናኣ እዮርባማ ዛርያዳንነ አኪያ ናኣ ባእሻ ዛርያዳን ታን ኦꬃና።

\VS{10}ኤልዛቤሎ ግዶፐ፥ እዝራኤላ ጎሻን እዞ ካናቱ ማና፤ ኦንነ እዞ ሞገና’ ያጌ” ያጌዳ። ሄዋ ኦዴዳዋፐ ጉይያን፥ ካርያ ዶይ የግነ ዎꬃ ላሲሼዳ።
\XREF{}{{\XO 9:10 }{\XT{1 ካታ. 21:23}}}


\par }{\PP \VS{11}ኢዩ ባረ ላገꬃ ግዴዳ ኦላ ጋዳዋቱዋኮ ቤዳ ዎደ፥ ኡንቱቱፐ እቱ አ፥ “ሳአይ ሳሬ? ሀ ጎይያ ብታኒ ኔኮ አያዉ ዬዴ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኢዩ ኡንቱንቶ፥ “ሀ ብታንያነ አ ሃሳያነ ህንተንቱ ኤሪታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ኡንቱንቱ፥ “ሀዌ ዎርዱዋ። አነ ኔን ኑዉ ኦዳ” ያጌድኖ።

\par }{\PP ኢዩ፥ “እ ታዉ፥ መꬍና ጎዳይ ኔና፥ ‘ኔን እስራኤልያ ቦላ ካተታናዳን ታን ኔና ኦካድ’ ያጌ ያጌዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ሄ ዎደ ኡንቱንቱ ኤለካ ባረንቱ ማዩዋ አኪደ፥ ኢዩ የꬊደ ከስያ ደꬃን ዎꬄድኖ፤ ሂጺደ ማላካታ ፑኔድኖ። ባረንቱ ቃላካ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ኢዩ ካተቴዳ!” ያጌድኖ።


\par }{\SH እስራኤልያ ካትያ ዮራማ ዎꬌድኖ
\par }
{\PP \VS{14}ያትና ዮሳፌጻ ናአይ፥ ንምሻዉ ናኣ ናአይ ኢዩ ዮራማ ቦላ ማቀቴዳ። ሄዌ ሀንያ ዎደ፥ ዮራምነ እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ሶርያ ካትያ ሀዛኤላፐ ጋላኣደን ደእያ ራሞታ ግያ ካታማ ናጋናዉ ብድጌድኖ።

\VS{15}ሽን ኡንቱንቱፐካ ካቲ ዮራመ ሶርያ ካትያ ሀዛኤላና ኦለቴዳ ዎደ፥ ሶርያ ጋደ አሳቱ አ ጫዴዳ ጫቻ ꬋለታናዉ እዝራኤላ ካታማ ይክቼዳ።

\par }{\PP ያትና ኢዩ ጋዳዋቱዋ፥ “ህንተንቱ ቆፋይ ሄዋ ግዶፐ፥ ሀ ካታማፐ እት አሳይነ ከስ ቢደ፥ እዝራኤላ ካታማን ሀ ኦዱዋ ኦደናዳን ተእተ” ያጌዳ።

\VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኢዩ ፓራ ጋርያን ከስ ኡቲደ፥ እዝራኤላ ካታማ ቤዳ። አያዉ ጎፐ፥ ዮራመ ፓጽቤናዌ ያን ሸምፔ። ቃይ ይሁዳ ካቲ አካዝያስ አ ኦቻናዉ ያ ዱገ ብ ኡቴዳ።


\par }{\PP \VS{17}እዝራኤላ ካታማ ግምቢያ ቦላ ኤቂደ ዎችያዌ ጼሲደ፥ “እት ጭታይ ይያዌ ታዉ ቤቴ” ያጌዳ።

\par }{\PP ዮራመ፥ “ኡንቱንቱና ጋከታናዳን እት ፓራ አሳ የዳ። ፓራዉ ቢደ፥ ‘ሳአይ ሳሬ?’ ያጎ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{18}ፓራዉ ኢዩና ጋከታናዉ ቢደ፥ “ካቲ ኔና፥ ‘ሳአይ ሳሬ?’ ያጌ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኢዩ፥ “ሳሮባን ኔና ጋꬅያዌ ባዋ። ታ ጉየ አꬋ ታና ካላ” ያጊደ ዛሬዳ።

\par }{\PP ያትና ዎችያዌ ካትያ፥ “ኪተቴዳዌ ኡንቱንቱኮ ጋኬዳ፤ ሽን ጉየ ስምቤና” ያጊደ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{19}ሄዋ ድራዉ፥ ካቲ ላኤንꬆ ፓራዉዋ ኡንቱንቱኮ ኪቴዳ። እ ኡንቱንቱኮ ዪደ፥ “ካቲ ህንተንታ፥ ‘ሳእ ሳሬ?’ ያጌ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኢዩ ብታንያ፥ “ሳሮባን ኔና ጋꬅያዌ ባዋ። ታ ጉየ አꬋ ታና ካላ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{20}ዎችያዌ፥ “ላኤንꬆ ፓራዉ ኡንቱንቱኮ ጋኬዳ፤ ሽን ጉየ ዛሪደ ዬና። ቃይ ጋርያ ላጋይ ንምሻ ናኣ ናኣ ኢዩ ላጉዋ ማላ፤ እ ጎይያ አሳዳን ላጌ” ያጊደ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{21}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ዮራመ፥ “ታዉ ፓራ ጋርያ ዋጽተ” ያጊደ አዛዜዳ።

\par }{\PP ፓራ ጋርያ ዋጼድኖ። እስራኤልያ ካቲ ዮራምነ ይሁዳ ካቲ አካዝያስ ባረንቱ ጋርያን ጋርያን ኡቲደ፥ ኢዩና ጋከታናዉ ቤድኖ። እዝራኤልያ ናቡተ ጋደን አ ደሜድኖ።

\VS{22}ዮራመ እያ በኤዳ ዎደ፥ “ኢዩ፥ ሳእ ሳሬ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኢዩ፥ “ነ ዳይ ኤልዛቤል ኤቃ ጎይናይነ ብታይነ ሄዋ ኬና ዳር ደእሽን፥ ሳሮተꬃይ ዋን ደአናዉ ዳንዳዪ?” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{23}ያቶዋን ዮራመ ባረ ፓራ ጋርያ ጉየ ዛሪደ ባቃቴዳ። አካዝያሳ ጼሲደ፥ “አካዝያሳ፥ ሀዌ ማካላ!” ያጌዳ።

\VS{24}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኢዩ ባረ ዎንዳፍያን ባረ ኩመንꬃ ዎልቃፐ ዳፊደ፥ ዮራማ ላኡ ካትሳፐ ግዱዋን ዱኬዳ። ዎንዳፊ አ ዎዛናና አꬊደ ከስና፥ ባረ ጋርያ ግዶ ኩንዴዳ።

\VS{25}ኢዩ ብድቃራ፥ “ዮራማ ደንꬃደ፥ ካሰ እዝራኤልያ ናቡተ ጋደን ኦላ። ነነ ታነ እትፐ ዮራማ አዉዋ አካባ ካል ቶጊደ ቢሽን፥ መꬍና ጎዳይ አ ቦላ ትምቢትያ ጊደ ኦዴዳዋ ሀሳያ።

\VS{26}ሄ ዎደ መꬍና ጎዳይ፥ ‘ናቡተ ሱꬃነ አ አቱማዋ ናናቱዋ ሱꬃ ታን ዝኖ በኣድ፤ ሄዋ አጩዋ ታን ኔና ቱሙ ሀ ጋደን ጭግሳና’ ያጌዳ። ሀእ ስም መꬍና ጎዳይ ጌዳዋዳን፥ ዮራማ ደንꬃደ፥ ሀ ጋደን ኦላ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 9:26 }{\XT{1 ካታ. 21:19}}}


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ አካዝያሳ ዎꬌድኖ
\par }
{\PP \VS{27}ይሁዳ ካቲ አካዝያስ ሄዋ በኤዳ ዎደ፥ ቤት-ሀጋና ግያ ካታማ ባቃቲደ ቤዳ። ኢዩ አ ካሊደ የደርሲደ፥ “አካ ዱክተ!” ያጌዳ። ኡንቱንቱ አ ካሊደ፥ ይብላኣማ ካታማ ኤለካ ደእያ ጉራ ግያ ፑደꬃን አ ጋርያ ቦላ ዱኬድኖ። ያትና እ ማግዶ ጌተትያ ካታማ ባቃቲደ፥ ያን ሀይቄዳ።

\VS{28}አ ካልያዋንቱ ጋርያን አ አኪደ፥ የሩሳላመ አፌድኖ፤ አ ማይዛ አዎቱዋና ዳዊታ ካታማን ሞጌድኖ።


\par }{\PP \VS{29}አካባ ናአይ ዮራመ ካተቴዳ ታማነ እተንꬅያ ላይꬃን አካዝያስ ይሁዳን ካተቴዳ።


\par }{\SH ካታት ኤልዛቤል ሀይቁዋ
\par }
{\PP \VS{30}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኢዩ እዝራኤላ ካታማ ቤዳ። ኤልዛቤላ ሄዋ ስሴዳ ዎደ፥ ባረ አይፍያ ኦካደ፥ ባረ ሁጲያካ ፕጻደ፥ ማስኮትያና ዱገ ኦግያ ጼላዱ።

\VS{31}ኢዩ ፐንግያና ገልሽን፥ “ላ ነ ጎዳ ዎꬌዳ ዝምራ፥ ሀዋ ሳሮ ያድ?” ያጋዱ።
\FTNT{*}{{\FR 9:31 }{\FK{ዝምራ፦
}}{\FT{ዝምር ባረ ካትያ ዎꬌዳ። 1 ካት 16:8-12 ጼላ።
}}}


\par }{\PP \VS{32}ኢዩ ፑደ ማስኮትያኮ ጼሊደ፥ “ላ ታ ባጋ ግዳናዌ ኦኔ? አነ ኦኔ?” ያጌዳ። ላኡ ዎይ ሄዙ ሱንꬃቱ አኮ ጼሌድኖ።

\VS{33}ኢዩ፥ “ኦ ዱገ ኦል አግተ!” ያጌዳ። ኡንቱንቱ እዞ ዱገ ኦሌድኖ። ያትና እ ሱꬃይ ጎዳ ቦላነ ፓራቱዋ ቦላነ ጫጫፈቴዳ፤ ፓራቱ ባረንቱ ገድያን እዞ የꬌድኖ።


\par }{\PP \VS{34}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኢዩ ካትያ ጎልያ ገሊደ፥ ሜዳነ ኡሼዳነ። ያቲደ እ፥ “ሀ ሸቀቴዳ ምሽራቶ አፊደ ሞግተ፤ አያ ግዶፐነ አ ካትያ ናኣ” ያጌዳ።

\VS{35}ሽን ኡንቱንቱ እዞ ሞጋናዉ ቢደ፥ እዝዉ ጉግያፐ፥ ገደቱዋፐነ ኩሸቱዋፐ አትና፥ ሀራባ ደምቤይክኖ።


\par }{\PP \VS{36}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ስሚደ፥ ኢዩዉ ኦዴድኖ፤ እ፥ “መꬍና ጎዳይ ባረ ቆማ ተስቢያ ኤላሳ ባጋና፥ ‘እዝራኤላን ደእያ ጋደን ኤልዛቤል አሹዋ ካናቱ ማና።
\XREF{}{{\XO 9:36 }{\XT{1 ካታ. 21:23}}}

\VS{37}አቴዳዌካ እዝራኤላን ደእያ ጋድያን ፕቶ ማላ ግዳናዋ። ሄዋ ድራዉ ኦንነ፥ “ሀና ኤልዛቤሎ” ጋናዉ ዳንዳየና’ ያጊደ ኦዴዳ ቃላይ ሀዋ” ያጌዳ።




\par }\Chap{10}{\SH አካባ ዘረꬃ ኡባ ዎꬌድኖ
\par }
{\PP \VerseOne{1}አካባዉ ሳማርያ ካታማን ላፑን ታሙ አቱማ ናናይ ደኢኖ። ሄዋ ድራዉ ኢዩ ዳብዳቢያ ጻፊደ፥ ሄ ካታማ ካፓቶ፥ ጭማቶነ አካባ ዘረꬃ ድችያዋንቶ ሳማርያ ካታማ ኪቴዳ። ሄ ዳብዳቢያን እ፥

\VS{2}“ስም ህንተንቱ ጎዳ ዛራቱ ህንተናና ደእያ ድራዉ፥ ቃይ ፓራቱነ ፓራ ጋረቱ፥ ዩሹ ግምበቴዳ ካታማቱነ ኦላ ሚሻቱ ህንተንቶ ደእያ ድራዉ፥ ሀ ዳብዳቢ ህንተንታ ጋኮ ኤለካ፥

\VS{3}ህንተንቱ ጎዳ ናናቱዋፐ እት ፓጻተꬃ ዳርያዋ ዶሪደ፥ አ አዉዋ ካዉተꬃ አራታን ኡትስተ። ያቲደ ህንተንቱ ጎዳ ጎለዉ ኦለትተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{4}ሽን ኡንቱንቱ ዳሮፐ ያዪደ፥ “በእተ፥ ላኡ ካተቱ አ ስንꬃን ኤቃናዉ ዳንዳይበይክኖ! ያትና ኑን ዋን ኤቃኔ?” ያጌድኖ።

\VS{5}ሄዋ ድራዉ፥ ካትያ ጎለዉ አዎትያዌ፥ ካታማ ካፑ፥ ጭማቱነ አካባ ዘረꬃ ድችያዋንቱ ኢዩዉ ሀዋዳን ያጊደ ኪቴድኖ፤ “ኑን ነ ቆማቱዋ፤ ኔን ግያዋ ኡባ ኑን ኦꬃና። ኑ ቦላ ኦናነ ካተዮኮ። ኔና ሎኤዳባ አያነ ኦꬃ” ያጊደ ኪቴድኖ።


\par }{\PP \VS{6}ኢዩ ኡንቱንቶ ላኤንꬆ ዳብዳቢያ ጻፊደ፥ “ህንተንቱ ታ ባጋ ግዲደ፥ ታዉ አዛዘታናዉ ጊጌዳዋ ግዶፐ፥ ህንተንቱ ጎዳ ናና ቆꬍያ ሙጭተ፤ ኡንቱንቱ ጉግያ አኪደ፥ ዎንት ሀኖደ እዝራኤላ ካታማ ዪተ” ያጌዳ።

\par }{\PP ካትያ ዛራቱ ላፑን ታማቱካ ባረና ድችያ፥ ሄ ካታማን ኤረቴዳ አሳቱዋና ደኢኖ።

\VS{7}ሄ ካትያ ዘረꬃ ድችያ አሳቱዋኮ ዳብዳቢ ጋኬዳ ዎደ፥ ካትያ ዘረꬃ ላፑን ታማቱዋካ ዎꬌድኖ። ኡንቱንቱ ቆꬍያ ሙጪደ፥ ኡንቱንቱ ጉግያ ቁንኣን ቆስ አꬂደ፥ እዝራኤላ ካታማን ደእያ ኢዩዉ የዴድኖ።


\par }{\PP \VS{8}ኪተቴዳ አሳቱ፥ “ኡንቱንቱ ካትያ ዛራቱዋ ጉገቱዋ አኪደ ዬድኖ” ያጊደ ኢዩዉ ኦዴዳ።

\par }{\PP ኢዩ፥ “ዎንታ ጉራ ጋካናዉ፥ ካታማ ገልያ ፐንግያን ኡንቱንታ ላኡሳን ዶሪደ ዎꬅተ” ያጊደ አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{9}ዎንተꬃ ጋላስ ጉራ ኢዩ ካረ ከሲደ፥ አሳ ኡባ ስንꬃን ኤቂደ፥ “ህንተንቱ ጽላ። ታ ጎዳ ቦላ ማቀታደ ዎꬌዳዌ ታና። ሽን ሀዋንታ ኡባ ዎꬌዳዌ ኦኔ?

\VS{10}ያቶፐ ስም መꬍና ጎዳይ አካባ ዛራቱዋ ቦላ ኦዴዳዋፐ እት ቃላይነ ሳኣን ዎናዋ ህንተዉ ኤርተ። አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳይ ባረ ቆማ ኤላሳ ባጋና ኦዴዳዋ ፖሌዳ” ያጌዳ።

\VS{11}ሄዋ ድራዉ፥ ኢዩ እዝራኤላን አቴዳ አካባ ዘረꬃ፥ አ ዎልቃማ አሳቱዋ፥ አ ላገꬃቱዋነ አ ቄሳቱ ዋ ኡባ፥ አዉ አያነ አሸናን ዎꬍ ዉርሴዳ።
\XREF{}{{\XO 10:11 }{\XT{ሆሰ 1:4}}}


\par }{\SH ካትያ አካዝያሳ ዘረꬃቱዋ ኡባ ዎꬌድኖ
\par }
{\PP \VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኢዩ ደንዲደ፥ ሳማርያ ቤዳ። ሄንꬃንቻቱ ሞꬃ ግያ ሳኣ ጋኪደ፥

\VS{13}ይሁዳ ካትያ አካዝያሳ ዳቦቱዋና ጋከቴዳ። ኢ፥ “ህንተንቱ ኦኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ኑን አካዝያሳ ዳቦቱዋ፤ ኑን ካትያ ዛራቱዋነ ካታት ኤልዛቤል ናናነ ሳሮታናዉ ቤቶ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{14}ኢዩ ባረ አሳቱዋ፥ “ኡንቱንቱ ፓጻ ኦይቂተ” ያጊደ አዛዜዳ። ኡንቱንታ ፓጻ ኦይቂደ፥ ሄንꬃንቻቱ ሞꬃን ደእያ ሃꬃ ኦላ ማታን ኡንቱንታ ኦይታማነ ላአቱዋካ ዎꬌድኖ፤ እ ኡንቱንቱፐ እቱዋነ አሽቤና።


\par }{\PP \VS{15}ኢዩ ሄ ሳኣፐ ደንድ ዪደ፥ ረካባ ናኣ ዮናዳባና ጋከቴዳ። አ ሳሮꬂደ፥ “ታ ቆፋይነ ነ ቆፋይ እቱዋ። ያትና ታ ባጋ ግዳኒ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ዮናዳብ፥ “ኤ ግዳና” ያጊደ ዛሬዳ።

\par }{\PP እ “አነ ታ ኩሽያ ኦይቃ” ያጌዳ። አ ኩሽያ ኦይቄዳዋ ፑደ ጋርያ ቦላ ከሲደ፥

\VS{16}“ታናና ደንዳ። ታን መꬍና ጎዳዉ ምሸትያዋ በአ” ያጌዳ። አ ባረ ጋርያን ኡትሴዳ።

\VS{17}ኢዩ ሳማርያ ዬዳ ዎደ፥ አካባ ዛርያፐ አቴዳ ኡባ ዎꬌዳ፤ መꬍና ጎዳይ ኤላሳዉ ኦዴዳ ቃላዳን ኡንቱንታ ꬋይሴዳ።


\par }{\SH ባኣላዉ ጎይንያዋንታ ዎꬌድኖ
\par }
{\PP \VS{18}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኢዩ አሳ ኡባ እትፐ ሺሺደ፥ “አካብ ባኣላዉ ጉꬃ ኬሻ ጎይኔዳ፤ ሽን ታን አፐ ዳሮ ጎይናና።

\VS{19}ሀእ ስም ባኣላ ሱንꬃን ትምቢትያ ኦድያ ኡባቱዋ፥ አዉ ጎይንያዋንታ ኡባቱዋነ አ ቄሳቱ ዋ ኡባቱዋ ታዉ ጼሲደ ሺሽተ። ኡንቱንቱፐ እት አሳይነ ፓጨናዳን ጼልተ። አያዉ ጎፐ፥ ታን ባኣላዉ ዳሮ ያርሹዋ ያርሻናዉ ሀናይ። ሄ ሳኣ ዬናን አግያ አሳይ ፓጻ ደኤና” ያጌዳ። ሽን ኢዩ ባኣላዉ ጎይንያዋንታ ጭሚደ ꬋይሳናዉ ሄዋ ኦꬄዳ።


\par }{\PP \VS{20}ኢዩ፥ “ባኣላዉ ጎይናና ጋላሳ አዋይተ” ያጌዳ። ኡንቱንቱ አዋዬድኖ።

\VS{21}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኢዩ እስራኤልያ ቢታ ኡባ ኪትና፥ ባኣላዉ ጎይንያዋንቱፐ እት አሳይነ አተናን ኡባቱ ዬድኖ፤ ኡባይካ ባኣላ ኤቃ ጎልያ ሀ ጋጻፐ ያ ጋጻ ጋካናዉ፥ ቅልጽ ጊደ ኩሜድኖ።


\par }{\PP \VS{22}ኢዩ ጎይንያዋንቱ ማዮ አዎትያ እት ብታንያ፥ “ባኣላዉ ጎይንያዋንቱ ኡባዉ ማዩዋ አሃ” ያጌዳ። ብታኒ ኡንቱንቶ ማዩዋ አሄዳ።


\par }{\PP \VS{23}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኢዩነ ረካባ ናአይ ዮናዳብነ ባኣላ ኤቃ ጎልያ ገሌድኖ። ኢዩ ባኣላዉ ጎይንያዋንታ፥ “ባኣላዉ ጎይንያዋንቱፐ አትና፥ መꬍና ጎዳ ቆማቱዋፐ እት አሳይነ ህንተንቱ ግዶን ደኦፐ ጼልተ” ያጌዳ።

\VS{24}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ ጹግያ ያርሾቱዋነ ሀራ ያርሾቱዋነ ያርሻናዉ ግዶ ገሌድኖ።

\par }{\PP ኢዩ ባኣላ ኤቃ ጎልያፐ ካረና ሆስፑን ታሙ አሳቱዋ ጊግስ ዎꬄዳ። ያቲደ፥ “ህንተፐ እት ኡራይ ታን ህንተንቱ ኩሽያን ዎꬅያ አሳቱዋፐ እቱዋ የዶፐ፥ አ ሸምፑ ሄ ኡራ ሸምፖ ግዴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}ኢዩ ጹግያ ያርሹዋ ያርሽያዋ ፖሎሳና፥ ናግያዋንታነ ካፓቱዋነ፥ “ግዶ ገሊደ፥ ኡንቱንታ ዎꬍተ። ኡንቱንቱፐ እት አሳይነ ከስ አኮፖ” ያጊደ አዛዜዳ። ኡንቱንታ ማሻን ሱፑ ኦꬅ ዉርሴድኖ። ያቲደ ናግያዋንቱነ ካፓቱነ ኡንቱንቱ አሃ ካረ ኦሌድኖ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ባኣላ ኤቃ ጎልያ ቆልኦ ገሌድኖ።

\VS{26}ባኣላ ኤቃ ጎልያፐ ኤቃ ቱሳቱዋ ከሲደ ጹጌድኖ።

\VS{27}ቃይካ ባኣላዉ ጎይንያ ኤቃ ሹቻ ክንቼሬꬄድኖ፤ ባኣላ ኤቃ ጎልያካ ኮሌድኖ። ያቲደ ሄ ሳኣ ሼሻ ጎልያ ከሴድኖ፤ ሀቼ ጋካናስካ ሄ ሳአይ ሼሻ ጎልያ ግዲደ አቴዳ።


\par }{\PP \VS{28}ሄዋዳን ኦꬂደ፥ ኢዩ ባኣላ እስራኤልያፐ ꬋይሴዳ።

\VS{29}ግዶፐነ ናባጻ ናአይ እዮርባም እስራኤልያ አሳ ኦስሴዳ ናጋራ ኦꬅያዋ እ አግቤና። ቤቴለንነ ዳናን እዮርባም ኤሴዳ ዎርቃ ማራቱዋ ምስለቶ እ ባረ ሁጲያዉ ጎይኔዳ።
\XREF{}{{\XO 10:29 }{\XT{1 ካታ. 12:28-30}}}


\par }{\PP \VS{30}ሄዋፐ ስምና፥ መꬍና ጎዳይ እያ፥ “ኔን ታ ስንꬃን ልከ ግዴዳዋ ኦꬃደ ፖሌዳ ግሻዉነ ታ ቆፋን ደእያዋ ኡባ ኔን አካባ ዛራቱዋ ቦላ ኦꬄዳ ድራዉ፥ ነ ዛራቱ ኦይደንꬆ የለታ ጋካናዉ፥ እስራኤልያ ካዉተꬃ አራታን ኡታናዋንታ” ያጌዳ።

\VS{31}ሄዋ ጊድ ኡትናካ፥ ኢዩ መꬍና ጎዳ እስራኤልያ ጾሳ ህግያ ባረ ኩመንꬃ ዎዛናፐ ምንሲደ ናግቤና፤ ቃይ እዮርባም እስራኤልያ ናና ኦስሴዳ ናጋራ ኦꬅያዋ አግቤና።


\par }{\SH ኢዩ ሀይቁዋ
\par }
{\PP \VS{32}ሄ ዎድያን መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ቢታ ጹንꬃናዉ ዶሜዳ። ሶርያ ካቲ አዛኤል እስራኤልያ ጋድያፐ ዳሮ ሳኣ ጾኔዳ።

\VS{33}ዮርዳኖሳ ሻፋፐ አዋይ ዶልያ ባጋና ደእያ ጋላኣደነ ባሳነ ቢታ ኡባ ኦይቄዳ። ሄ ቢታቱ አርኖና ሻፋ ማታን ደእያ አሮኤራ ካታማፐ ዶሚደ፥ ሮቤላ ጋድያ፥ ጋደ ጋድያነ ምናሰ ጋድያ ጋኪኖ።


\par }{\PP \VS{34}ኢዩ ሀኔዳ ሀራባይ፥ እ ኦꬄዳባይ ኡባይነ አ ምኖተꬃ ኡባይ እስራኤልያ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{35}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኢዩ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ እ ሳማርያን ሞገቴዳ። አ ሳኣን አ ናአይ ዮአካዝ ካተቴዳ።

\VS{36}ኢዩ ሳማርያ ካታማን እስራኤልያ ጋድያ ቦላ ላታማነ ሆስፑን ላይꬃ ካተቴዳ።




\par }\Chap{11}{\SH ይሁዳ ካታቶ አታሎ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 22:10—23:15)

\par }{\PP \VerseOne{1}አካዝያሳ አታ አታላ ባረ ናአይ ሀይቄዳዋ በኤዳ ዎደ፥ ደንዳደ ካትያ ዛርያ ኡባ ꬋይሳዱ።

\VS{2}ሽን ካትያ ዮራማ ናታ፥ አካዝያሳ ምቻታ ይሆሸባአ፥ ሀይቃናዉ ደእያ ካትያ ናናቱዋ ግዶፐ አካዝያሳ ናኣ ዮኣሻ ዉኣደ አካዱ። አነ አ ꬋንꬅያኖነ ሂጻ ጎለን ቆሳደ፥ አታላ ዎናዳን አሻዱ።

\VS{3}አታላ ጋድያ ሞድያ ዎደ ኡባን፥ ናአይ ይሆሸባእ ማታን መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ኡሱፑን ላይꬃ ቆሰቲደ ደኤዳ።


\par }{\PP \VS{4}ላፑንꬃ ላይꬃን ዮዳሄ ካትያ ናግያዋንቱነ ካትያ ጎልያ ናግያዋንቱ ካፓቶ ኪቲደ፥ ባረኮ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ አህሴዳ። ኡንቱንቱና ቃላ ጫቁዋ ጫቀቲደ፥ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ጫቂሴዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ ካትያ ናኣ ዮኣሻ በሴዳ።

\VS{5}እ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ ኦꬃናባይ ሀዋ። ሳምባታን ናጎ ገልያ ካላይ ጋኬዳ ህንተንቱ ሄዙ ጭታፐ እት ጭታይ ካትያ ጎልያ ናጎ፤

\VS{6}እት ጭታይ ሱር ግያ ፐንግያ ናጎ፤ ቃይ እት ጭታይ ናግያዋንቱፐ ጉየ ባጋና ደእያ ፐንግያ ናጎ።

\VS{7}ቃይካ ሳምባታን ናጉዋፐ ሃ ከስያ የንኮ ላኡ ጩጎቱዋ ኩመንꬃቱ ካትያዉ ጌሻ ጎልያ ናግኖ።

\VS{8}ኦላ ሚሻ ኦይቂደ፥ ካትያ ግዶዪደ፥ ካቲ ከስያ ዎደነ ገልያ ዎደ ኡባን አናና እትፐ ደእኖ። ህንተኮ ሺቅያ ኦናካ ዎꬍተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሄ ካፓቱ ቄሲ ዮዳሄ አዛዜዳዋ ኡባ ኦꬄድኖ። ኡንቱንቱ ኡባይካ ሳምባታ ጋላሳን ናጉዋ ካላይ ጋኬዳዋንታካ ናጉዋ ካላን ፖሌዳዋንታካ አኪደ፥ ቄስያ ዮዳሄኮ ዬድኖ።

\VS{10}ቄሲ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደእያ፥ በን ካትያ ዳዊታ ጎንዳለቱዋነ ቶራቱዋነ ኡባ ካፓቶ እሜዳ።

\VS{11}ናግያዋንቱ እቱ እቱ ኦላ ሚሻቱዋ ባረንቱ ኩሽያን ኦይቂደ፥ ጌሻ ጎልያፐ ሀድርሳ ባጋፐ ዶሚደ፥ ኡሸቻ ባጋ ጋካናዉ፥ ያርሽያ ሳኣ ማታንነ ጌሻ ጎልያ ማታን ካትያ ዩሹዋን ኤቄድኖ።

\VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮዳሄ ካትያ ናኣ ካረ ከሲደ፥ አ ሁጲያን ካላቻ ዎꬄዳ። ካዉተꬃ ካለꬅያ ህግያ ማጻፋፐ ዱቂደ እቱዋ አዉ እሚደ፥ ኦኪደ ካተዬዳ። ካዉነ አሳይ ኩሽያ ባቂደ፥ ባረ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ካቲ ሸምፑ ጋምኦ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ካታታ አታላ ናግያዋንቱ ጫቡዋነ አሳ ጫቡዋነ ስሴዳ ዎደ፥ አሳኮ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ባዱ።

\VS{14}ካቲ ካሰ ካተቱ ሀንያዋዳን ቱሳ ማታን ኤቄዳዋ በኣዱ። ካፓቱነ ጹሩምባ ፑንያዋንቱ ካትያ ማታን ደኢኖ፤ ሄ ቢታ አሳይ ኡባይ ናሸቲደ፥ ጹሩምባ ፑኔ። አታላ ባረ ማዩዋ ፔꬋደ፥ “ሀዌ ማካላ! ሀዌ ማካላ!” ያጋደ ዋሳዱ።
\XREF{}{{\XO 11:14 }{\XT{2 ካታ. 23:3}}}


\par }{\PP \VS{15}ቄሲ ዮዳሄ ኦላንቻቱ ካፓቱዋ፥ “አታሎ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ዎꬎፕተ! እዞ ያናነ ሃናነ ሳልፒደ ሳልፐቱዋ ግዱዋን ዎꬂደ፥ ካረ ከስተ። እዞ አሻናዉ ካጄልያ አሳይ ደኦፐ ዎꬍተ!” ያጌዳ።

\VS{16}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ እዞ ኦይቂደ፥ ካትያ ጎልያ አፌድኖ፤ ፓራ ፐንግያን እዞ ዎꬌድኖ።


\par }{\SH ዮዳሄ ቃላ ጫቁዋ ኦራꬄዳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 23:16-21)

\par }{\PP \VS{17}ሄዋፐ ጉይያን፥ አሳይ መꬍና ጎዳ አሳ ግዳና ማላ፥ ዮዳሄ ካቲነ አሳይ መꬍና ጎዳና ቃላ ጫቁዋ ገላና ማላ ኦꬄዳ። ቃይ ካትያፐነ አሳፐነ ግዱዋንካ ቃላ ጫቁዋ ገልሴዳ።

\VS{18}ሄ ዎደ ይሁዳ አሳይ ኡባይ ባኣላ ኤቃ ጎልያ ቢደ፥ ሄ ጎልያ ክንቼዳ፤ ያርሽያ ሳአቱዋነ አ ምስለቱዋ ክንቼሬꬄዳ። ቃይ ማታና ግያ ባኣላ ቄስያ ያርሽያ ሳአቱ ስንꬃን ዎꬌድኖ።

\par }{\PP ሄዋፐ ስምና፥ ቄስያ ዮዳሄ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ናግያዋንታ ዎꬄዳ።

\VS{19}ባረናና ጋዳዋቱዋ፥ ካትያ ናግያዋንታ፥ ካትያ ጎልያ ናግያዋንታነ ይሁዳ አሳ ኡባ አክና፥ ኡንቱንቱ ካትያ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያፐ ዱገ አሂደ፥ ናግያዋንቱ ፐንግያ ግያ ፐንግያ ባጋና ካትያ ጎለ እትፐ ገሌድኖ። ካቲ ባረ ካዉተꬃ አራታን ኡቴዳ።

\VS{20}ያትና ይሁዳ አሳይ ኡባይ ናሸቴዳ። አታላ ካትያ ጎለን ማሻን ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ ካታማይካ ዎፑ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}ዮኣሽ ካተትያ ዎደ ላፑን ላይꬃ ናኣ።




\par }\Chap{12}{\SH ይሁዳ ካትያ እዮኣሳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 24:1-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}ኢዩ እስራኤልያ ቢታን ካተቴዳ ላፑንꬃ ላይꬃን፥ እዮኣስ ይሁዳን ካተቴዳ፤ እ የሩሳላመን ኦይታሙ ላይꬃ ካተቴዳ። አ አት ሱንꬃይ ጺብያ፤ አ በርሳበሀ ካታማፐ ዬዳ አሳ።

\VS{2}ቄሲ ዮዳሄ አ ታማርሴዳነ ዞሬዳ ድራዉ፥ እ ደኤዳ ላይꬃ ኡባን እዮኣስ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ።

\VS{3}ግዶፐነ አሳይ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ ꬋይስቤና፤ አሳይካ ሄ ግሹዋን ያርሹዋ ያርሽያዋነ እጻና ጩዋይያዋ አግቤና።


\par }{\PP \VS{4}እዮኣስ ቄሳቱ ዋ ጼሲደ፥ “መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ይያ ጌሻ ሚሻ ኡባ ሺሽተ። ሄዌካ ሁጲያ ፓይዱዋ ዎደ እመትያ ሚሻነ አሳይ ባረ ሸንያን ጌሻ ጎልያዉ አህያ ሚሻ።
\XREF{}{{\XO 12:4 }{\XT{ከሳ 30:11-16}}}

\VS{5}ያቶፐ ቄሳቱ ኡባይ ሄ ሚሻ አህያ እት እት አሳቱዋፐ ባረንቶ አኪደ፥ ጌሻ ጎልያ ግዶን ኮለቴዳ ሳኣ ኡባ ኦራꬅኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{6}ሽን ካቲ እዮኣስ ካተቴዳ ላታማነ ሄዘንꬆ ላይꬅ ጋካናዉ፥ ቄሳቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኦራꬅበይክኖ።

\VS{7}ሄዋ ድራዉ፥ ካትያ እዮኣስ ቄስያ ዮዳሀነ ሀራ ቄሳቱ ዋነ ጼሲደ፥ “ጌሻ ጎልያ ግዶን ኮለቴዳ ሳኣ አያዉ ኦራꬅክቴ? ሚሻ ጌሻ ጎልያ ኦራꬃናዉ እምተፐ አትና፥ ህንተንቶ እመትያ ሻሉዋ ኦይቆፕተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ቄሳቱ፥ “አሳፐ ሀራ ሚሻ አኮኮ፤ ጌሻ ጎልያ ግዶን ኮለቴዳ ሳአቱዋካ ኦራꬆኮ” ያጊደ ጊጌድኖ።


\par }{\PP \VS{9}ሄዋፐ ጉይያን፥ ቄስያ ዮዳሄ ሳጽነ እቱዋ አኪደ፥ አ ቁምእያን ጾእያ ሉኬዳ፤ ያርሽያ ሳኣ ማታን መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገልያሳን ኡሸቻ ባጋና ዎꬄዳ። ገልያ ሳኣ ናግያ ቄሳቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ዬዳ ሚሻ ኡባ ሳጽንያ ግዶን የጊኖ።

\VS{10}ሳጽንያ ግዶን ዳሮ ሚሻይ ዳጋቴዳዋ ኡንቱንቱ በኤዳ ዎደ ኡባን፥ ካትያ ጻፊነ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ዪኖ፤ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ዬዳ ሚሻ ፓይዲደ፥ ቃርጪታቱዋን ቆሊኖ።


\par }{\PP \VS{11}ፓይደቴዳ ሚሻ ልክያ ኤሬዳዋፐ ጉይያን፥ ጌሻ ጎልያ ኦሱዋ ዎቻናዉ ሱንቴዳ አሳቶ እሚኖ። ኡንቱንቱ ሚሻ አኪደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን አናጸቶነ ግምቢያዋንቶ እሚኖ።

\VS{12}ቃይ ሹቻ ማስያዋንቶነ ሹቻ ቆእያዋንቶ ቃንጺኖ። ቃይካ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኦራꬃናዉ ሳንቃነ ሹቻነ ኮሽያ ሀራባቱዋ ሻሚኖ።

\VS{13}ሽን ጌሻ ጎልያ ዬዳ ሚሻፐ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያዉ ብራ ቡርጩቆቱዋ፥ ኦይቂያዋ፥ ከረቱዋነ ጹሩምባቱዋ ዎይ ዎርቃፐነ ብራፐነ መትያ ሀራ ጌሻ ሚሻቱዋ ኦꬃናዉ ከስበይክኖ።

\VS{14}ሄ ሚሻ ኡባይ ጌሻ ጎልያ ኦራꬅያ አሳዉ ጭገቲኖ።

\VS{15}ጌሻ ጎልያ ኦሱዋ ዎቻናዉ ሱንቴዳ አሳቱዋ ኦንነ፥ “ሚሻን አያ አያ ኦꬄድቴ?” ጊደ ኦችቤና፤ አያዉ ጎፐ፥ አሳቱ አማንꬅያዋንታ።\XREF{}{{\XO 12:15 }{\XT{2 ካታ. 22:7}}}

\VS{16}ባይዙዋ ድራዉነ ናጋራ ድራዉ ያርሽያ ያርሾ ጭገትያ ሚሻይ ቄሳቶ ገሌፐ አትና፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኦራꬅያ ሚሻ ሳጽንያን ገለና።
\XREF{}{{\XO 12:16 }{\XT{ዎጋ 7:7}}}


\par }{\SH አዛኤል የሩሳላሞ አꬌዳ
\par }
{\PP \VS{17}ሄ ዎደ ሶርያ ካቲ አዛኤል ቢደ፥ ጋተ ካታማ ኦለቲደ ኦይቄዳ። ያቲደ የሩሳላመ ኦላናዉ ስሜዳ።

\VS{18}ሽን ይሁዳ ካቲ እዮኣስ አፐ ካሰ ካተቴዳ ይሁዳ ካተቱ ዮሳፌጸ፥ ዮራምነ አካዝያስ መꬍና ጎዳዉ ዱማይ ዎꬄዳ ሚሻቱዋ፥ ቃይ እ ባረ ሁጲያዉ እሜዳ እሞታነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያነ ካትያ ጎልያ ሚሻ ምንጅያሳን ደእያ ዎርቃ ኡባ አኬዳ። ሶርያ ካትያዉ አዛኤላዉ የዴዳ፤ አዛኤል የሩሳላመ ኦላናዋ አግ ባሼዳ።


\par }{\PP \VS{19}ካቲ እዮኣስ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ ይሁዳ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{20}ሄዋፐ ጉይያን፥ አ ኦሳንቻቱ አ ቦላ ማቀቲደ፥ ሲላ ግያ ሳኣ አፍያ ኦግያን ሚሎ ግያ ሳን ደእያ ጎለን ዎꬌድኖ።

\VS{21}አ ኦሳንቻቱ ሽምኣታ ናኣ ዮዛካራነ ሾሜራ ናኣ ይሆዛባዳ። እዮኣስ ዳዊታ ካታማን ባረ ማይዛ አዎቱዋ ዱፉዋን ሞገቴዳ፤ አ ሳኣን አ ናአይ አመስያስ ካተቴዳ።




\par }\Chap{13}{\SH እስራኤልያ ካትያ ዮአካዛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}አካዝያሳ ናአይ፥ ይሁዳ ካቲ እዮኣስ ካተቴዳ ላታማነ ሄዘንꬆ ላይꬃን፥ ኢዩ ናአይ እዮአካዝ ሳማርያ ካታማን እስራኤልያ ቦላ ካተቴዳ፤ እ ታማነ ላፑን ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{2}ናባጻ ናአይ እዮርባም እስራኤልያ አሳ ኦስሴዳ ናጋራ ካሊደ፥ እዮአካዝ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ፤ እ ሄ ናጋራ ኦꬅያዋ አግቤና።

\VS{3}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳ ሀንቁ እስራኤልያ ቦላ ፐንቴዳ፤ መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቱ ዳሮ ዎድያዉ ሶርያ ካትያ ሀዛኤላዉነ አ ናኣ በንሀዳዳዉ ዛር ዛሪደ አꬅ እሜዳ።


\par }{\PP \VS{4}ሄዋፐ ጉይያን፥ እዮአካዝ መꬍና ጎዳ ዎሴዳ። መꬍና ጎዳይ አዉ ስሴዳ፤ አያዉ ጎፐ፥ ሶርያ ካቲ እስራኤልያ አያ ማላ ኢታ ኡቁና ኡቁኔደንቶ መꬍና ጎዳይ በኤዳ።

\VS{5}መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ አሽያዋ እሜዳ፤ ኡንቱንቱ ሶርያ አሳቱዋ ኩሽያፐ ከስ አኬድኖ። ያቲደ እስራኤልያ አሳይ ካሰዋዳንካ ባረ ሶን ሳሩዋን ደኤዳ።

\VS{6}ግዶፐካ እስራኤልያ አሳይ እዮርባማ ሶይ አሳይ ኦስሴዳ ናጋራፐ ስምቤና፤ ኡንቱንቱ ሄ ናጋራ ኦꬅያዋ አግበይክኖ። ቃይ አሼሮ ግያ ጾሳቱ ምስሊ ሳማርያን ኤቆ ሳኣን አቴዳ።

\VS{7}እዮአካዛዉ እሻታሙ ፓራ አሳቱዋፐ ታሙ ጋረቱዋፐነ፥ ታሙ ሻአ ገድያ ኦላንቻቱዋፐ አትና፥ ሀራ ኦላንቻይ አትቤና። አያዉ ጎፐ፥ ሶርያ ካቲ ኡንቱንታ ꬋይሴዳ፤ እ ኡንቱንታ ኡዱማን ደእያ ሱላዳን ኦꬄዳ።


\par }{\PP \VS{8}እዮአካዝ ሀኔዳ ሀራባይ፥ እ ኦꬄዳባይ ኡባይነ አ ምኖተꬃ እስራኤልያ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{9}እዮአካዝ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ አ ሳኣን አ ናአይ እዮኣስ ካተቴዳ።


\par }{\SH እስራኤልያ ካትያ እዮኣሳ
\par }
{\PP \VS{10}ይሁዳ ካቲ እዮኣስ ካተቴዳ ሀታማነ ላፑንꬃ ላይꬃን፥ እዮሳካዛ ናአይ እዮኣስ ሳማርያን እስራኤልያ ቦላ ካተቴዳ፤ እ ታማነ ኡሱፑን ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{11}እዮኣስ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ። ናባጻ ናአይ እዮርባም እስራኤልያ አሳ ኦስሴዳ ናጋራፐ እቱዋነ አሸናን ኦꬄዳ፤ እ ሄ ናጋራ ኦꬅያዋ አግቤና።


\par }{\PP \VS{12}እዮኣስ ሀኔዳ ሀራባይ፥ እ ኦꬄዳባይ ኡባይነ ይሁዳ ካትያ አመስያሳና ኦለቴዳ ምኖተꬃ እስራኤልያ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{13}እዮኣስ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ ሳማርያን እስራኤልያ ካተቱዋና ሞገቴዳ። አ ሳኣን አ ናአይ እዮርባም ካተቴዳ።


\par }{\SH ኤልሳአ ሀይቁዋ
\par }
{\PP \VS{14}ኤልሳእ ባረና ዎꬍያ ሀርግያ ሀርግያ ዎደ፥ እስራኤልያ ካቲ እዮኣስ አ በአናዉ ቢደ፥ “ታ አዎ፤ ታ አዎ! ኔን እስራኤልያ አሳዉ ዎልቃነ ጎንዳለ!” ያጊደ ዬኬዳ።
\XREF{}{{\XO 13:14 }{\XT{2 ካታ. 2:12}}}


\par }{\PP \VS{15}ኤልሳእ፥ “ዎንዳፍያነ ፖꬃቱዋ አካ ያ” ያጌዳ፤ አስ አሄዳ።


\par }{\PP \VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኤልሳእ እስራኤልያ ካትያ፥ “ዎንዳፍያ ጊግሳ ኦይቃ” ያጌዳ፤ ዎንዳፍያን እ ጊግስ ኦይቂ ደእሽን፥ ኤልሳእ ባረ ኩሽያ ካትያ ኩሽያ ቦላ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{17}“አዋይ ዶልያ ባጋ ማስኮትያ ዶያ” ያግና ዶዬዳ። ኤልሳእ፥ “ፖꬃ ዎንዳፍያን ዱካ” ያጌዳ፤ እካ ዱኬዳ። ኤልሳእ፥ “ሀዌ መꬍና ጎዳ ፖꬃ! ሀዌ ሶርያ አሳቱዋ ጾንያ ፖꬃ! ኔን ሶርያ አሳቱዋ አፌቃ ካታማን ጾናና ጋካናዉ ኦላና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{18}ሄዋፐ ጉይያን ኤልሳእ ካትያ፥ “ፖꬃቱዋ አካ” ያግና አኬዳ። ኤልሳእ፥ “ኡንቱንቱን ቢታ ጫዳ” ያጌዳ። ሄዙ ገደ ቢታ ጫዲደ አግ ባሼዳ።

\VS{19}ያትና ጾሳ አሳይ ካትያ ሀንቀቲደ፥ “እቼሹ ገደ ዎይ ኡሱፑን ገደ ቢታ ጫዴዳዋ ግድንቶ፥ ኔን ሶርያ አሳቱዋ ጾናደ ኡባ ባይዛናዋ ሽን! ኔን ሀእ ኡንቱንታ ሄዙ ገደ ጻላላ ጾናና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{20}ኤልሳእ ሀይቂና አሃዉ ጊጌዳ ጎንጎሉዋን ዎꬌዳ።

\par }{\PP ሞኣበ ጋድያፐ ኦላንቻቱ እስራኤልያ ቢታ ቦላ ላይꬃን ላይꬃን ዶዲኖ።

\VS{21}እት ጋላስ አማሬዳ እስራኤልያ አሳቱ እት ብታንያ አሃ ሞጊደ፥ ሞኣበ ቢታ ጭታ በኤድኖ። ብታንያ አሃ ኤልሳአ ሞጉዋ ጎንጎሉዋ ግዶ ኦሊደ ባቃቴድኖ። ያትና አሃይ ኤልሳአ መቀꬃ ቦላ ዎꬌዳ፤ ሄ ማንእያን ፓጽነ ደንድ ኤቄዳ።


\par }{\SH እስራኤላነ ሶርያ ግዶን ደንዴዳ ኦላ
\par }
{\PP \VS{22}እዮአካዝ ካተቴዳ ላይꬃን ኡባን ሶርያ ካቲ አዛኤል እስራኤልያ ኡቁኔዳ።

\VS{23}ሽን መꬍና ጎዳይ አብራሃመና፥ ይሳቃናነ ያቆባና ጫቀቴዳ ቃላ ጫቁዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቶ ኬኬዳ፥ ቃረቴዳነ ቆፔዳ። ሀቼ ጋካናዉካ እ ኡንቱንታ ꬋይስቤና ዎይ ባረ ስንꬃፐ ድግቤና።


\par }{\PP \VS{24}ሶርያ ካቲ አዛኤል ሀይቂና፥ አ ሳኣን አ ናአይ በንሀዳድ ካተቴዳ።

\VS{25}ሄዋፐ ጉይያን፥ አዛኤል አ አዉዋ እዮአካዘፐ ኦላን ኦይቄዳ ካታማቱዋ ዮአካዛ ናአይ ዮኣስ አዛኤላ ናኣ በንሀዳዳፐ ዎꬅ አኬዳ። እዮኣስ አ ሄዙ ገደ ጾኒደ፥ እስራኤልያ ካታማቱዋ ዛሬዳ።




\par }\Chap{14}{\SH ይሁዳ ካትያ አመስያሳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 25:1-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}እዮአካዛ ናአይ፥ እስራኤልያ ካቲ እዮኣስ ካተቴዳ ላኤንꬆ ላይꬃን፥ ይሁዳ ካትያ ዮኣሻ ናአይ አመስያስ ካተቴዳ።

\VS{2}እ ካተትያ ዎደ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እቼሻ፤ እ የሩሳላመን ላታማነ ኡዱፑን ላይꬃ ካተቴዳ። አ አት ሱንꬃይ ይሆኣድኖ፤ እዛ የሩሳላመ አሳ።

\VS{3}አመስያስ መꬍና ጎዳይ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ፤ ሽን አ ማይዛ አዉ ዳዊተ ኦꬄዳዋዳን ኦꬅቤና። ኡባባካ እ ባረ አዉዋ እዮኣሳ ቁሌዳ።

\VS{4}አሳይ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ ꬋይስቤና፤ አሳይካ ሄ ግሹዋን ያርሹዋ ያርሽያዋነ እጻና ጩዋይያዋ አግቤና።


\par }{\PP \VS{5}አመስያስ ካዉተꬃ ባረ ኩሽያን ሎይꬅ ኦይቄዳ ሳናካ፥ ካሰ ካትያ ባረ አዉዋ ዮኣሻ ዎꬌዳ ኦሳንቻቱዋ ዎꬌዳ።

\VS{6}ሙሴ ህግያ ማጻፋን ጻፈቴዳዋዳን፥ መꬍና ጎዳይ፥ “ናናቱ ኦꬄዳ ናጋራ ድራዉ፥ አዎቱዋ ዎꬋናዉ በሰና፤ ቃይ አዎቱ ኦꬄዳ ናጋራ ድራዉካ፥ ናና ዎꬋናዉ በሰና። አሳይ ኡባይ ባረ ኦꬄዳ ናጋራን ናጋራን ሀይቃናዉ በሰ ያጊደ አዛዜዳዋዳንካ፥ ዎꬌዳዋንቱ ናና ዎꬍቤና።”\XREF{}{{\XO 14:6 }{\XT{ዛረ. 24:16}}}


\par }{\PP \VS{7}አመስያስ ማጽነ ዛንጋራ ግያ ሳኣን ታሙ ሻአ ኤዶማ ቢታ አሳ ዎꬊደ ሰላአ ግያ ካታማካ ኦላን ኦይቄዳ። ዮቅትኤላ ያጊደ ሱንꬄዳ፤ ሀቼ ጋካናዉ ሀ ሱንꬃን ጼሰቴ።


\par }{\PP \VS{8}ሄዋፐ ጉይያን፥ አመስያስ ኢዩ ናኣ ናኣ፥ እዮአካዛ ናኣ፥ እስራኤልያ ካትያ እዮኣሳዉ አሳ ኪቲደ፥ “ሃያ፤ አነ ላኡ ኦላ ጋከቴቶ” ያጊደ ናሴዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሽን እስራኤልያ ካቲ ዮኣሽ ይሁዳ ካትያ አመስያሳ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሊባኖሳን ደእያ ክንድቹ ሊባኖሳን ደእያ ዝጋዉ ኪቲደ፥ ‘ነ ናቶ ታ ናአዉ እማ’ ያጌዳ። ሽን ሊባኖሳን ደእያ እት ዶአይ ሄዋና አꬊደ፥ ሄ ካሽያ የꬌዳ።

\VS{10}ኤ፥ ኔን ቱሙካ ኤዶማ ቢታ አሳ ጾናዳ፤ ሄዋን ሀእ ኦቶረታሳ። ኔን ነ ጾኑዋን ናሸታደ፥ ነ ሶን ዎፑ ጋደ ኡታ አጋ። ነ ቦላነ ነ ቢታ ይሁዳ ቦላ መቱዋነ ባሻነ አህያዋ አያዉ ደንꬃይ?” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሽን አመስያስ ስሳ እጼዳ። ሄዋ ድራዉ፥ እስራኤልያ ካቲ ዮኣሽ ኦላናዉ ከስና፥ እነ ይሁዳ ካቲ አመስያስነ ይሁዳን ደእያ ቤት-ሸመሻ ግያ ካታማን ኦላ ጋከቴድኖ።

\VS{12}እስራኤልያ አሳይ ይሁዳ አሳ ጾኔዳ፤ ይሁዳ አሳይ ኡባይ ባቃቲደ፥ ባረ ሶ ባረ ሶ ቤዳ።

\VS{13}እስራኤልያ ካቲ እዮኣስ አካዝያሳ ናኣ ናኣ፥ እዮኣሳ ናኣ፥ ይሁዳ ካትያ አመስያሳ ቤት-ሸመሻ ካታማን ኦሞዴዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮኣሽ የሩሳላመ ቢደ፥ የሩሳላመ ድርሳ ግምቢያ፥ ኤፍሬማ ፐንግያፐ ቢደ፥ ዞዝያ ፐንግያ ጋካናዉ ደእያ ኦይዱ ጼቱ ዋꬋ ግዴዳ፥ ሳኣ ላሌዳ።

\VS{14}መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያንነ ካትያ ጎልያ ሚሻ ምንጅያሳን ደእያ ዎርቃ፥ ብራነ ሻሉዋ ኡባ አኬዳ፤ ቃይ ዋብያዉ ኦይቀቴዳ አሳቱዋካ አኪደ፥ ሳማርያ ስሜዳ።


\par }{\PP \VS{15}እዮኣስ ሀኔዳ ሀራባይ፥ እ ኦꬄዳባይ፥ አ ምኖተꬃይነ ይሁዳ ካትያ አመስያሳና እ ኦለቴዳባይ እስራኤልያ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{16}እዮኣስ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ እ ሳማርያ ካታማን እስራኤልያ ካተቱዋና ሞገቴዳ። አ ሳኣን አ ናአይ እዮርባም ካተቴዳ።


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ አመስያሳ ሀይቁዋ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 25:25-28)

\par }{\PP \VS{17}እዮአካዛ ናአይ፥ እስራኤልያ ካቲ እዮኣስ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ እዮኣሳ ናአይ፥ ይሁዳ ካቲ አመስያስ ታማነ እቼሹ ላይꬃ ደኤዳ።

\VS{18}አመስያስ ሀኔዳ ሀራባይ ይሁዳ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።


\par }{\PP \VS{19}አመስያሳ ዎꬋናዉ አሳይ የሩሳላመን ማቀቴዳ፤ ያትና እ ላክሻ ግያ ካታማ ባቃቴዳ። ሽን ኡንቱንቱ አ ጌዱዋ ላክሻ ካታማ አሳ ኪትና፥ አ ያን ዎꬌድኖ።

\VS{20}አ አሃ ፓራን ጫን አሂደ፥ ዳዊታ ካታማን የሩሳላመን አ ማይዛ አዎቱዋና ሞጌድኖ።

\VS{21}ሄዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳ አሳይ ኡባይ ታማነ ኡሱፑን ላይꬃ ናኣ ኦዝያና አ አዉዋ አመስያሳ ሳኣን ካተዬዳ።

\VS{22}አ አዉ አመስያስ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ እ ኦዝያነ ኤላታ ግያ ካታማ ዛረꬅ ኬጺደ፥ ይሁዳን ኦራꬄዳ።


\par }{\SH እስራኤልያ ካትያ ላኤንꬆ እዮርባማ
\par }
{\PP \VS{23}ዮኣሻ ናአይ፥ ይሁዳ ካቲ አመስያስ ካተቴዳ ታማነ እቼሻንꬆ ላይꬃን፥ እስራኤልያ ካትያ ዮኣሻ ናአይ እዮርባም ሳማርያን ካተቴዳ፤ እ ኦይታማነ እት ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{24}እዮርባም መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ፤ ናባጻ ናአይ እዮርባም እስራኤልያ አሳ ኦስሴዳ ናጋራ ኡባ ኦꬅያዋ አግቤና።

\VS{25}ጋተ-ሄፌርያ አሚታያ ናኣ ትምቢትያ ኦድያ ባረ ቆማ ዮናሳ ባጋና መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ ባረ ቃላን ሃሳዬዳዋዳን፥ ሀማታ ፕኑዋ ግያ ሳፐ ዶሚደ፥ ማጽንያ አባ ጋካናዉ ደእያ እስራኤልያ ዛዋ ዮኣሻ ናአይ እዮርባም ጾኒደ ዛሬዳ።
\XREF{}{{\XO 14:25 }{\XT{ዮናሳ 1:1}}}

\VS{26}አያዉ ጎፐ፥ እስራኤላን ደእያ አሳይ ኡባይ አይልያ ግድና፥ ዎማኑዋ ግድና፥ አያ ኬሻ ቱጋ ቱጋቴደንቶ፥ መꬍና ጎዳይ በኤዳ፤ ኡንቱንታ ማድያባይ ኦንነ ባዋ።

\VS{27}መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ ሱንꬃ ሳሉዋፐ ጋርሳን ꬋይሳና ያግቤና። ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ ኡንቱንታ እዮኣሳ ናኣ እዮርባማ ባጋና አሼዳ።


\par }{\PP \VS{28}እዮርባም ሀኔዳ ሀራባይ፥ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ፥ እ ኦለቴዳዌነ ይሁዳ ባጋ ግዴዳ ዳማስቆ ካታማነ ሀማታ ካታማ እስራኤልያዉ ዛሬዳባይ እስራኤልያ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{29}እዮርባም ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛ አዎቱዋን እስራኤልያ ካተቱዋን ጋከቴዳ፤ አ ሳኣን አ ናአይ ዛካራስ ካተቴዳ።




\par }\Chap{15}{\SH ይሁዳ ካትያ ኦዝያና
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 26:1-23)

\par }{\PP \VerseOne{1}እስራኤልያ ካቲ እዮርባም ካተቴዳ ላታማነ ላፑንꬃ ላይꬃን፥ ይሁዳ ካትያ አመስያሳ ናአይ ኦዝያን ካተቴዳ።
\FTNT{*}{{\FR 15:1 }{\FQA{ኦዝያነ፦
}}{\FT{እብራዌꬁዋን ካቲ ኦዝያነ ሀ ሸምፑዋን አዛርያ ጌተቴ።
}}}

\VS{2}እ ካተቴዳ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ታማነ ኡሱፑና፤ እ የሩሳላመን እሻታማነ ላኡ ላይꬃ ካተቴዳ። አ አት ሱንꬃይ ይኮሎ፤ እዛ የሩሳላመ አሳ።

\VS{3}አ አዉ አመስያስ ኦꬄዳዋዳን፥ እካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ።

\VS{4}ግዶፐነ አሳይ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ ꬋይስቤና፤ ሄ ድራዉ ያርሹዋ ያርሽያዋነ እጻና ጩዋይያዋ አግቤና።

\VS{5}መꬍና ጎዳይ ኦዝያና ዎልቃማ ኦሉዋ ሀርግያን ኦይꬄዳ፤ ሀይቃና ጋካናስካ ሄ ሀርጊ አ የድቤና ድራዉ፥ ዱማ ጎለን ባረካ ደኤዳ። ሄ ዎደ ካትያ ናአይ እዮኣታመ ካትያ ጎለን ደኢደ፥ ሄ ቢታ አሳ ሞዴዳ።


\par }{\PP \VS{6}ኦዝያነ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ ይሁዳ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{7}ኦዝያነ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ ዳዊታ ካታማን ባረ ማይዛ አዎቱዋና ሞገቴዳ። አ ኮታን አ ናአይ ዮኣታመ ካተቴዳ።
\XREF{}{{\XO 15:7 }{\XT{ኢሳ. 6:1}}}


\par }{\SH እስራኤልያ ካትያ ዛካራሳ
\par }
{\PP \VS{8}ይሁዳ ካቲ ኦዝያነ ካተቴዳ ሀታማነ ሆስፑንꬃ ላይꬃን፥ እዮርባማ ናአይ ዛካራስ እስራኤልያ አሳ ቦላ ሳማርያ ካታማን ካተቴዳ፤ እ ኡሱፑን አግና ካተቴዳ።

\VS{9}አ ማይዛ አዎቱ ኦꬄዳዋዳን፥ እካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ፤ ናባጻ ናአይ እዮርባም እስራኤልያ አሳ ኦስሴዳ ናጋራ ኦꬅያዋ አግቤና።

\VS{10}ሄዋፐ ጉይያን፥ ያቤሻ ናአይ ሻሉም ዛካራሳ ቦላ ማቀት ደንዲደ፥ ይብላኣማ ግያ ሳን ዎꬊደ አ ኮታን ባረዉ ካተቴዳ።


\par }{\PP \VS{11}ዛካራስ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ እስራኤልያ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሀዋዳን ሀኒደ፥ መꬍና ጎዳይ ኢዩዉ፥ “ነ ዛሪ ኦይደንꬆ የለታ ጋካናዉ፥ እስራኤልያ ካዉተꬃ አራታን ኡታናዋ” ያጊደ ኦዴዳ ቃላይ ፖለቴዳ።
\XREF{}{{\XO 15:12 }{\XT{2 ካታ. 10:30}}}


\par }{\SH እስራኤልያ ካትያ ሻሉማ
\par }
{\PP \VS{13}ይሁዳ ካቲ ኦዝያነ ካተቴዳ ሀታማነ ኡዱፑንꬃ ላይꬃን፥ ያቤሻ ናአይ ሻሉም ካተቴዳ፤ እ ሳማርያን እት አግና ካተቴዳ።

\VS{14}ሄዋፐ ጉይያን፥ ጋደ ናአይ ምናሄም ትርጻ ግያ ካታማፐ ሳማርያ ቤዳ። ሳማርያን ደእያ ያቤሻ ናኣ ሻሉማ ዎꬊደ አ ኮታን ባረዉ ካተቴዳ።


\par }{\PP \VS{15}ሻሉም ሀኔዳ ሀራባይነ እ ማቀቴዳ ማቁ እስራኤልያ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{16}ሄ ዎደ ምናሄም ትርጻ ካታማፐ ደንዲደ፥ ትፍሳሀ ግያ ካታማ፥ ካታማን ደእያ አሳነ ካታማ ሄራን ደእያ ቢታቱዋ ኡባ ኦሌዳ። ኡንቱንቱ ባረንቱ ካታማ ድርሳ ፐንግያ አዉ ዶየናን እጼዳ ድራዉ፥ ትፍሳሀ ካታማ ኦለቲደ ባይዜዳ፤ ቃይ ሄ ካታማን ደእያ ሻሃራ ማጫ አሳ ኡሉዋ ኡባ ጳልቂ የጌዳ።


\par }{\SH እስራኤልያ ካትያ ምናሄማ
\par }
{\PP \VS{17}ይሁዳ ካቲ ኦዝያነ ካተቴዳ ሀታማነ ኡዱፑንꬃ ላይꬃን፥ ጋደ ናአይ ምናሄም እስራኤልያ ቦላ ካተቴዳ፤ እ ሳማርያን ታሙ ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{18}እ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ፤ ናባጻ ናአይ እዮርባም እስራኤልያ አሳ ኦስሴዳ ናጋራ ኦꬅያዋ አግቤና።


\par }{\PP \VS{19}ሄዋፐ ጉይያን፥ አሶረ ጋድያ ካቲ ትግላት-ፓለሴር እስራኤልያ ቢታን ዶዴዳ። ምናሄመ ካዉተꬃን ባረና ምንሳና ማላነ ማዳና ማላ፥ ትግላት-ፓለሴራዉ ሀታማነ ኦይዱ ሻአ ኪሎ ግራመ ጻጋራ ብራ እሜዳ።

\VS{20}ምናሄም ሄ ሚሻ እስራኤልያ አሳ ዎልቃን ጭግሴዳ፤ አሶረ ቢታ ካትያዉ እማናዉ ዱረ አሳ ኡባይ እቱ እቱ እሻታሙ ጻጋራ ብራ ፔꬌድኖ። ሄዋዳን ኦꬅና፥ አሶረ ካቲ እስራኤልያ ቢታ አጊደ፥ ባረ ጋድያ ስሜዳ።


\par }{\PP \VS{21}ምናሄም ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ እስራኤልያ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{22}ምናሄም ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ አ ኮታን አ ናአይ ፓቃህ ካተቴዳ።


\par }{\SH እስራኤልያ ካትያ ፓቃሀ
\par }
{\PP \VS{23}ይሁዳ ካቲ ኦዝያነ ካተቴዳ እሻታማንꬃ ላይꬃን፥ ምናሄማ ናአይ ፓቃህ እስራኤልያ ቦላ ሳማርያን ካተቴዳ፤ እ ላኡ ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{24}ፓቃህ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ፤ ናባጻ ናአይ እዮርባም እስራኤልያ አሳ ኦስሴዳ ናጋራ ኦꬅያዋ አግቤና።

\VS{25}አ ኦላ ጋዳዋቱዋፐ እቱ፥ ራማልያ ናአይ ፓቁሀ ግያዌ አ ቦላ ማቀቲደ ደንዴዳ። ጋላኣደ አሳፐ እሻታሙ አቱማ አሳ ባረናና አክ ቢደ፥ ሳማርያ ካታማን ካትያ ጎለን ደእያ ጌሱዋ ገሌዳ። ፓቁህ ፓቃሀ አርጎባራካ ሃርያናካ እትፐ ዎꬊደ አ ኮታን ባረዉ ካተቴዳ።


\par }{\PP \VS{26}ፓቃህ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ እስራኤልያ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።


\par }{\SH እስራኤልያ ካትያ ፓቁሀ
\par }
{\PP \VS{27}ይሁዳ ካቲ ኦዝያነ ካተቴዳ እሻታማነ ላኤንꬆ ላይꬃን፥ ራማልያ ናአይ ፓቁህ እስራኤልያ ቦላ ሳማርያን ካተቴዳ፤ እ ላታሙ ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{28}ፓቁህ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ፤ ናባጻ ናአይ እዮርባም እስራኤልያ አሳ ኦስሴዳ ናጋራ ኦꬅያዋ አግቤና።


\par }{\PP \VS{29}እስራኤልያ ካትያ ፓቁሀ ዎድያን አሶረ ካቲ ትግላት-ፓለሴር ዪደ አይኖ፥ አቤል-ቤትማእካ፥ ያኖሀ፥ ቀዴሻነ ሀጾራ ጌተትያ ካታማቱዋ ኦለቲደ ኦይቄዳ፤ ቃይካ ጋላኣደ፥ ጋሊላነ ንፍታሌማ ቢታቱዋ ኡባ ኦለቲደ፥ አሳ አሶረ ጋድያ ኦሞዲደ አፌዳ።


\par }{\PP \VS{30}ኦዝያና ናአይ ዮኣታመ ካተቴዳ ላታማንꬃ ላይꬃን፥ ኤልያ ናአይ ሆሼእ ራማልያ ናኣ ፓቁሀ ቦላ ማቀት ዎꬊደ አ ሳኣን ባረዉ ካተቴዳ።


\par }{\PP \VS{31}ፓቁህ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ እስራኤልያ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ እዮኣታማ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 27:1-9)

\par }{\PP \VS{32}ራማልያ ናአይ፥ እስራኤልያ ካቲ ፓቁህ ካተቴዳ ላኤንꬆ ላይꬃን፥ ይሁዳ ካትያ ኦዝያና ናአይ እዮኣታመ ካተቴዳ።

\VS{33}እዮኣታመ ካተትያ ዎደ አዉ ላይꬃይ ላታማነ እቼሻ፤ እ የሩሳላመን ታማነ ኡሱፑን ላይꬃ ካተቴዳ። አ አት ሱንꬃይ ያሩሾ፤ ያሩሻ ጻዶቃ ናቶ።

\VS{34}ባረ አዉ ኦዝያነ ኦꬄዳዋዳን፥ እዮኣታምካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ።

\VS{35}ግዶፐነ አሳይ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ ꬋይስቤና፤ ሄ ድራዉ ያርሹዋ ያርሽያዋነ እጻና ጩዋይያዋ አግቤና። እዮኣታመ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገልያ ቆሞ ባጋ ፐንግያ ዛረꬂደ ኦꬄዳ።


\par }{\PP \VS{36}እዮኣታመ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ ይሁዳ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{37}ሄ ዎድያን መꬍና ጎዳይ ሶርያ ካትያ ራጺናነ ራማልያ ናኣ፥ እስራኤልያ ካትያ ፓቁሀ ይሁዳ ቢታ ኦልሳናዉ ዶሜዳ።

\VS{38}እዮኣታመ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ ባረ ማይዛ አዉዋ ዳዊታ ካታማን ባረ ማይዛ አዎቱዋና ሞገቴዳ። አ ሳኣን አ ናአይ አካዝ ካተቴዳ።




\par }\Chap{16}{\SH ይሁዳ ካትያ አካዛ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 28:1-27)

\par }{\PP \VerseOne{1}ራማልያ ናአይ ፓቁህ ካተቴዳ ታማነ ላፑንꬃ ላይꬃን፥ እዮኣታማ ናአይ አካዝ ይሁዳን ካተቴዳ።

\VS{2}እ ካተትያ ዎደ ላይꬃይ አዉ ላታማ፤ የሩሳላመን እ ታማነ ኡሱፑን ላይꬃ ካተቴዳ። አ ማይዛ አዉ ዳዊተ ሱረባ ኦꬄዳዋዳን፥ መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ስንꬃን እ ሱረባ ኦꬅቤና።

\VS{3}እ ካሰ ደኤዳ እስራኤልያ ካተቱዋ ኦግያን ሀመቴዳ። ቃይ መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ ስንꬃፐ ላጊደ ከሴዳ አሳቱ ደኡዋ ዎጋ፥ ሄ ሸነይያዋ ቁሊደ፥ ባረ የሌዳ ናኣ አዳ ታማን ጹጊደ፥ ኤቃዉ ያርሼዳ።
\XREF{}{{\XO 16:3 }{\XT{ዛረ. 12:31}}}

\VS{4}አካዝ አሳይ ጎይንያ ꬎቃ ድራዉነ፥ ደረቱዋ ሁጲያንነ ዳሻ ምꬃ ኡባ ጋርሳን ያርሹዋ ያርሼዳነ እጻና ጩዋዬዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶርያ ካቲ ራጺንነ ራማልያ ናአይ፥ እስራኤልያ ካቲ ፓቁህ የሩሳላመ ኦላናዉ ዪደ ዶዴድኖ፤ ሽን አካዛ ጾናናዉ ዳንዳይበይክኖ።

\VS{6}ሄ ዎደ ሶርያ ካቲ ራጺን ኤላታ ግያ ካታማ ዛሪደ አኪደ፥ ይሁዳ አሳ ላጊደ ከሴዳ። ያትና ኤዶማ አሳቱ ኤላታ ካታማ ዪደ፥ ሀቼ ጋካናዉ ያን ደኢኖ።


\par }{\PP \VS{7}ሄዋ ድራዉ፥ አካዝ አሶረ ካትያ ትግላት-ፓለሴራዉ ኪታ የዲደ፥ “ታን ነ ናኣነ ነ ቆማ። ሀያና ሃያ፤ ታና ኦልያ ሶርያ ካትያ ኩሽያፐነ እስራኤልያ ካትያ ኩሽያፐ ታና አሻ” ያጌዳ።

\VS{8}ቃይ አካዝ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያንነ ካትያ ጎልያ ሚሻ ምንጅያሳን ደእያ ብራነ ዎርቃ አኪደ፥ አሶረ ካትያዉ እሞ ኦꬂደ የዴዳ።

\VS{9}አካዝ ጌዳዋ አሶረ ካቲ ማዪደ፥ ዳማስቆ ካታማ ኦለቲደ ኦይቄዳ። አሳ ኦሞዲደ፥ ቂራ ግያ ሳኣ አፌዳ፤ ካትያ ራጺናካ ዎꬌዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ አካዝ አሶረ ካትያ ትግላት-ፓለሴራና ጋከታናዉ ዳማስቆ ቤዳ። ዳማስቆን ደእያ ያርሽያ ሳኣ በኢደ አ ማላትያ ያርሽያ ሳኣ ኬጻና ማላ፥ ሄ ያርሽያ ሳኣ ምስልያነ ኬጽያ ሀኖታ ቄስያ ኦርዮናዉ ኪቴዳ።

\VS{11}ሄዋ ድራዉ፥ ካቲ አካዝ ዳማስቆፐ ስሚደ ያናዉ፥ ቄስያ ኦርዮን ሄ ሌምሱዋ ማላትያ ያርሽያ ሳኣ ጊግሴዳ።


\par }{\PP \VS{12}ካቲ ዳማስቆፐ ስሜዳ ዎደ፥ ያርሽያ ሳአይ ኦሰቲደ ፖለቴዳዋ በእ ያርሽያ ሳኮ ሺቂደ፥

\VS{13}ባረ ጹግያ ያርሹዋነ ባረ ካꬃ ያርሹዋ ያርሼዳ። ቃይ ባረ ኡሻ ያርሹዋ ጉሴዳ፤ ባረ እትፐተꬃ ያርሹዋ ሱꬃካ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ጫጫፌዳ።

\VS{14}ናሃስያ ግያ ብራታፐ ኦꬂደ፥ መꬍና ጎዳዉ ዱማይ ዎꬄዳ ያርሽያ ሳአይ ኦራꬃ ያርሽያ ሳፐነ ጌሻ ጎልያፐ ግዱዋን ደኤ። ያትና አካዝ ሄ ኤጫ ያርሽያ ሳኣ ደንꬂደ፥ ባረ ኦስሴዳ ኦራꬃ ያርሽያ ሳፐ ሁጲሳ ባጋና ዎꬄዳ።\XREF{}{{\XO 16:14 }{\XT{ከሳ 27:1-2፤ 2 ኦዱዋ 4:1}}}


\par }{\PP \VS{15}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ አካዝ ቄስያ ኦርዮና ሀዋዳን ያጊደ አዛዜዳ፤ “ሀ ዎጋ ኦራꬃ ያርሽያ ሳኣ ዎንታ ጹግያ ያርሹዋ፥ ኦማርስ ሺሽያ ካꬃ ያርሹዋ፥ ካቲ ሺሽያ ጹግያ ያርሹዋነ ካꬃ ያርሹዋ፥ አሳይ ኡባይ ሺሽያ ጹግያ ያርሹዋ፥ ኡንቱንታ ካꬃ ያርሹዋነ ኡንቱንታ ኡሻ ያርሹዋ ያርሽያ ሳኣ ኦꬃ። የንኮ ናሃስያፐ መቴዳ ያርሽያ ሳኣ ታን ታዉ ኦችያ ሳኣ ከሳና” ያጌዳ።

\VS{16}ቄስያ ኦርዮን ካቲ አካዝ አዛዜዳዋዳን መꬌዳ።


\par }{\PP \VS{17}ካቲ አካዝ ጌሻ ጎልያ ግዶን ጎኤትያ፥ ናሃስያ ብራታፐ መቴዳ ጋረቱዋ ሎቻ ብራታ ቃንጺደ፥ ምይያፐ ድጊደ ሜጨትያ ከረቱዋ ጋረቱዋ ቦላፐ ደንꬄዳ። ቃይ አባ ሳኒያ፥ አ ዘምፕሴዳ ናሃስያ ቦራቱዋ ምስለቱዋ ቦላፐ ደንꬂደ፥ ሹቻ ባሱዋ ቦላ ዎꬄዳ።\XREF{}{{\XO 16:17 }{\XT{1 ካታ. 7:23-39፤ 2 ኦዱዋ 4:2-6}}}

\VS{18}አሶረ ካትያ ድራዉ፥ አካዝ ባረ ካዉተꬃ አራታ ካሰ ዎꬅያ ሳፐ ድጌዳ። ቃይ አፐ ካሰ ደኤዳ ካተቱዋ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገልያ ፐንግያ ጎርዴዳ።


\par }{\PP \VS{19}ካቲ አካዝ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ ይሁዳ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{20}አካዝ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ ዳዊታ ካታማን ባረ ማይዛ አዎቱዋና ሞገቴዳ። አ ኮታን አ ናአይ ህዝቂያሰ ካተቴዳ።
\XREF{}{{\XO 16:20 }{\XT{ኢሳ. 14:28}}}




\par }\Chap{17}{\SH እስራኤልያ ካትያ ሆሴአ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ይሁዳ ካቲ አካዝ ካተቴዳ ታማነ ላኤንꬆ ላይꬃን፥ ኤልያ ናአይ ሆሴእ እስራኤልያ ቦላ ሳማርያ ካታማን ካተቴዳ፤ እ ኡዱፑን ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{2}መꬍና ጎዳ ስንꬃን እ ኢታባ ኦꬄዳ፤ ግዶፐነ አፐ ካሰ ደኤዳ እስራኤልያ ካተቱ ኦꬄዳዋ ኬሻ ኢታ ኦꬅቤና።


\par }{\PP \VS{3}አሶረ ካቲ ሻልማንኤሰር ዪደ፥ አናና ኦላ ጋከቴዳ፤ ሆሴእ ጾነቲደ፥ አዉ ጊራ ጊሬዳ።

\VS{4}ሽን አማሬዳ ላይꬃፐ ስምና፥ ካቲ ሆሴእ ሶእ ግያ ግብጼ ካትያዉ ኪታ የዲደ፥ ባረና ማዳና ማላ ኦቼዳ። ያቲደ ካሰዋዳን አሶረ ካትያዉ ጊርያዋ አግ ባሼዳ። ካቲ ሻልማንኤሰር ሄዋ ስሲደ፥ አ ኦይꬂደ፥ ቃሾ ጎልያ ገልሴዳ።


\par }{\SH ሳማርያ ኩንደꬃ
\par }
{\R (17:5-41)

\par }{\PP \VS{5}ሄዋፐ ጉይያን፥ አሶረ ካቲ እስራኤልያ ቢታ ኡባ ቦላ ማዪደ፥ ሳማርያ ካታማ ዶዴዳ፤ ሄዙ ላይꬃ ጋꬄዳ።

\VS{6}ሆሴእ ካተቴዳ ኡዱፑንꬃ ላይꬃን አሶረ ካቲ
\FTNT{*}{{\FR 17:6 }{\FK{አሶረ ካቲ፦
}}{\FT{እ ላኤንꬆ ሳርጎና ግደናን አገና።
}}} ሳማርያ ካታማ ኦሞዴዳ። እስራኤልያ አሳ አኪደ፥ አሶረ ጋድያ አፌዳ። ሄዋፐ ካላ ኡንቱንቱ ሄዋ ሀላሀ ካታማን፥ ሄዋ ሜዶናቱዋ ካታማቱዋን፥ ሀራቱዋ ቃይ ጎዛና ቢታን ደእያ ሀቦራ ሻፋ ማታን ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{7}ሀዌ ኡባይ ሀኔዳዌ፥ እስራኤልያ አሳይ መꬍና ጎዳ ባረንቱ ጾሳ ቦላ፥ ኡንቱንቱ ግብጼፐ፥ ግብጼ ካትያ ኩሽያፐ ከሴዳዋ ቦላ ናጋራ ኦꬄዳ ጋሱዋና። ቃይ ኡንቱንቱ ሀራ ጾሳቶ ጎይኒደ፥

\VS{8}መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቱ ስንꬃፐ ላጊደ ከሴዳ ጋደ አሳቱ ደኤዳ ደኡዋ ዎጋ ካሌዳ ጋሱዋና። ሄዋ ቦላካ ቃይ እስራኤልያ ካተቱ ዶሜዳ ኢታ ዎጋ ካሌዳ ጋሱዋና።

\VS{9}እስራኤልያ አሳይ መꬍና ጎዳ ባረንቱ ጾሳ ቦላ ኢታባ ጌማን ኦꬄድኖ፤ ቄር ጉꬃ ሞꬃፐ ቢደ፥ ዎጋ ዎልቃማ ካታማ ጋካናዉ ደእያ ግሹዋን ኡባን ባረንቱ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ መꬌድኖ።

\VS{10}ቃይ ኡንቱንቱ ኤቃ ሹቻቱዋነ አሼሮ ግያ ጾሳት ምስለቱዋ ደርያ ሁጲያ ኡባንነ ዳሻ ምꬃ ኡባ ጋርሳን ኤሴድኖ።
\XREF{}{{\XO 17:10 }{\XT{1 ካታ. 14:23}}}

\VS{11}ቃይካ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳይ በን ኡንቱንቱ ስንꬃፐ ላጊደ ከሴዳ ጋደ አሳቱ ኦꬄዳዋዳን፥ ꬎቃ ሳኣ ኡባን እጻና ጩዋዬድኖ። ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ሀንቀꬅያ ኢታባ ኦꬄድኖ።

\VS{12}መꬍና ጎዳይ ኡንቱንታ፥ “ኤቃዉ ጎይኖፕተ” ግ ዎꬅና፥ ኡንቱንቱ ኤቃዉ ጎይኔድኖ።


\par }{\PP \VS{13}መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳነ ይሁዳ አሳ ባረ ትምቢትያ ኦድያ ኡባቱዋ ባጋናነ ሳጻን በእያ ኡባቱዋ ባጋና፥ “ህንተና ኤርተ! ህንተንቱ ኢታ ኦግያፐ ስምተ፤ ታን ትምቢትያ ኦድያ ታ ቆማቱዋ ባጋና፥ ህንተንቱ አዎቱ አዛዘታናዳን እሜዳ ህግያን ደእያ ዎጋነ አዋዩዋ ኡባ ናግተ” ያግ ዎꬄዳ።

\VS{14}ሽን ኡንቱንቱ ስሰናን እጼድኖ። መꬍና ጎዳ ባረንቱ ጾሳ አማነትቤና ባረንቱ አዎቱዋዳን ሞርግያ ምንሴድኖ።

\VS{15}ኡንቱንቱ አ ዎጋ፥ እ ኡንቱንቱ አዎቱዋና ጫቀቴዳ ጫቁዋነ አ ሴራ ካꬌድኖ። ኡንቱንቱ ሹፉሮ ኤቃቶ ጎይኒደ፥ ባረንቱ ሁጲያዉካ ሹፉሮ ግዴድኖ።

\par }{\PP መꬍና ጎዳይ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ ዩሹዋን ደእያ ደረ አሳቱ ኦꬅያዋዳን ኦꬆፕተ” ግ ዎꬅና እጺደ፥ ኡንቱንቱ ኡንቱንቱ ደኡዋ ዎጋ ካሌድኖ።

\VS{16}መꬍና ጎዳ ባረንቱ ጾሳ አዛዙዋ ኡባ አግ አጌድኖ። ማራ ማላትያ፥ ላኡ ጎይንያ ምስለቱዋነ አሼሮ ግያ ጾሳቱ ምስልያ መꬌድኖ። ሳሉዋን ደእያ ጾልንትያ ኡባዉ ጎይኔድኖነ ባኣላ ግያ ኤቃዉ ኦꬄድኖ።\XREF{}{{\XO 17:16 }{\XT{1 ካታ. 12:28}}}

\VS{17}ኡንቱንቱ ባረንቱ አቱማ ናናነ ማጫ ናና ታማን ጹጊደ ያርሼድኖ። ካይያዋነ ሞይትልያ ሃሳይስያዋ ዶዬድኖ። ሄዋዳን ኢታባ ኦꬃናዉ ባረንቱ ሁጲያ ዛልኢደ፥ መꬍና ጎዳ ሀንቀꬄድኖ።\XREF{}{{\XO 17:17 }{\XT{ዛረ. 18:10}}}

\VS{18}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ ሎይꬅ ሀንቀቴዳ፤ ኡንቱንታ ባረ ስንꬃፐ ድጌዳ። ይሁዳ ዛርያ ጻላላይ አቴዳ።


\par }{\PP \VS{19}ሽን ይሁዳ አሳቱካ መꬍና ጎዳ ባረንቱ ጾሳ አዛዙዋ ናግበይክኖ፤ ኡንቱንቱ እስራኤልያ አሳይ ዶሜዳ ደኡዋ ዎጋ ካሌድኖ።

\VS{20}ሄዋ ጋሱዋን መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ዘረꬃ ኡባ አግ ባሼዳ። እ ኡንቱንቱ ቱጋዪደ፥ ባረ ስንꬃፐ ድጋና ጋካናዉ፥ ኡንቱንታ ቦንቅክያዋንቱ ኩሽያን የግ ባሼዳ።


\par }{\PP \VS{21}መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ ዳዊታ ዘረꬃቱዋ ካዉተꬃፐ በን ሻኬዳ ዎደ፥ እስራኤልያ አሳይ ናባጻ ናኣ እዮርባማ ባረንቶ ካተዬድኖ። ሄዋፐ ጉይያን፥ እስራኤልያ አሳይ መꬍና ጎዳ ካለናዳን እዮርባም ድጌዳ፤ እ ኡንቱንታ ዎልቃማ ናጋራ ኦስሴዳ።

\VS{22-23}መꬍና ጎዳይ ትምቢትያ ኦድያ ባረ ቆማቱዋ ኡባቱዋ ባጋና ካሰ ኦድ ዎꬄዳዋዳን፥ ባረ ስንꬃፐ ድጋና ጋካናዉ፥ እስራኤልያ አሳይ እዮርባም ኦꬄዳ ናጋራ ኡባ ኦꬄዳ። ሄዋ ድራዉ፥ እስራኤልያ አሳይ ባረንቱ የለቴዳ ጋድያፐ ኦሞደቲደ፥ አሶረ ጋድያ ቤድኖ፤ ኡንቱንቱ ሀኖ ጋካናስካ ያን ደኢኖ።


\par }{\SH አሶረቱ እስራኤልያ ጋድያን ኡቴድኖ
\par }
{\PP \VS{24}ሄዋፐ ጉይያን፥ አሶረ ካቲ ባብሎነ ቢታን ደእያ ኩታ፥ ኢዋ፥ ሀማታነ ሳፋርዋይማ ጌተትያ ካታማቱዋን ደእያ አሳ አሂደ እስራኤልያ አሳ ሳኣን ሳማርያ ካታማቱዋን ዎꬄዳ። ኡንቱንቱ ሄ ካታማቱዋ ላቲደ፥ ኡንቱንቱን ደኤድኖ።


\par }{\PP \VS{25}ኡንቱንቱ ኮይሮ ያን ደኡሳ ዶሜዳ ዎደ፥ መꬍና ጎዳዉ ጎይንቤይክኖ። ሄዋ ጋሱዋን መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቱ ግዶ ጋሞቱዋ የዴዳ፤ ጋሞቱ ኡንቱንቱ ግዶፐ አማሬዳዋንታ መንሬꬂደ ዎꬌድኖ።

\VS{26}ያትና አሶረ ካትያ፥ “ኔን ደንꬃ አፋደ ሳማርያ ካታማቱዋን ዎꬄዳ አሳይ ሄ ቢታ ጾሳ ዎጋ ኤረና። ኤረናዋ ጋሱዋን እ ኡንቱንታ መንሬꬅ ዎꬍያ ጋሞቱዋ ኡንቱንቱ ቦላ የዴዳ” ያጊደ ኦዴድኖ።


\par }{\PP \VS{27}አሶረ ካቲ፥ “ህንተንቱ ሳማርያፐ ኦሞዲደ አሄዳ ቄሳቱ ዋፐ እቱዋ ዛሪደ፥ ያ የድተ። እ ያን ደኢደ፥ ሄ ቢታ ጾሳ ዎጋ ኡንቱንታ ታማርሶ” ያጊደ አዛዜዳ።

\VS{28}ሄዋ ድራዉ፥ ሳማርያፐ ኦሞዲደ አፌዳ ቄሳቱ ዋፐ እቱ ቤቴለን ደአናዉ ዬዳ፤ መꬍና ጎዳዉ ጎይንያ ዎጋ ኡንቱንታ ታማርሴዳ።


\par }{\PP \VS{29}ግዶፐነ ሳማርያ ዪደ ኡቴዳ አሳይ ባረዉ ጎይንያ ኤቃ ምስለቱዋ ባረ ደእያ ሳኣን ደእያ ሳኣን መꬌዳ። ሳማርያ አሳይ ኬጼዳ ጎይንያ ꬎቃ ግሹዋን ዎꬄዳ።

\VS{30}ሄዋ ማራን ባብሎነ አሳይ ሱኮት-ባኖባ ግያ ኤቃ ምስለቱዋ መꬌዳ። ኩታ አሳይ ነርጋላ ግያ ኤቃ ምስለቱዋ መꬌዳ። ሀማታ አሳይ ቃይ እሺማ ግያ ኤቃ ምስለቱዋ መꬌዳ።

\VS{31}ኢዋ አሳይ ንብሃዛነ ታርታቃ ጌተትያ ꬋማሻቱዋ ምስለቱዋ መꬌዳ። ሳፋርዋይማ አሳይ ቃይ አድራመሌካነ አናመለካ ጌተትያ ባረንቱ ጾሳቶ ባረንቱ ናና ታማን ጹጊደ ያርሼዳ።

\VS{32}ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳዉ ያዬድኖ፤ ሽን ባረንቱ ግዶፐ ዱማ ዱማ አሳ ዶሪደ፥ ያርሽያ ꬎቃ ግሹዋን ቄሳቱዋ ኦꬂደ ሱንꬄድኖ።

\VS{33}ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳዉ ያዬድኖ፤ ሽን ባረንቱ ዬዳ ቢታ ቢታ አሳ ሜዝያ ካሊደ፥ ባረንቱ ጾሳቶካ ጎይኔድኖ።

\VS{34}ኡንቱንቱ ሀቼ ጋካናስካ ካሰ ባረንቱ ሜዝያዳን ኦꬂኖ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ ቱሙፐ መꬍና ጎዳዉ ያይክኖ ዎይ መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጊደ ሱንꬄዳ ያቆባ ዘረꬃዉ እሜዳ አዋዩዋነ ዎጋ፥ ህግያነ አዛዙዋ ናግክኖ።
\XREF{}{{\XO 17:34 }{\XT{ዶመꬃ 32:28፤ 35:10}}}

\VS{35}መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳና በን ጫቀቴዳ ዎደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጊደ አዛዜዳ፤ “ሀራ ጾሳቶ ጎይኖፕተ፤ ኡንቱንቶ ጉልባቶፕተ፤ ኡንቱንቶ ኦꬆፕተ ዎይ ኡንቱንቶ ያርሾፕተ።
\XREF{}{{\XO 17:35 }{\XT{ከሳ 20:5፤ ዛረ. 5:9}}}

\VS{36}ሽን ግብጼፐ ህንተንታ ባረ ዎልቃማ ዎልቃንነ ባረ ምጨቴዳ ኩሽያን ከሴዳ መꬍና ጎዳዉ ኦꬅተ፤ አዉ ጉልባትተ፤ አዉ ያርሹዋ ያርሽተ።
\XREF{}{{\XO 17:36 }{\XT{ዛረ. 6:13}}}

\VS{37}ታን መꬍና ጎዳይ ህንተንቶ ጻፌዳ አዋዩዋነ ዎጋ፥ ህግያነ አዛዙዋ ኡባ ዎደ ናግተ፤ ሀራ ጾሳቶ ጎይኖፕተ።

\VS{38}ታን ህንተናና ጫቀቴዳ ጫቁዋ ዶጎፕተ፤ ሀራ ጾሳቶካ ጎይኖፕተ።

\VS{39}ሄዋ አጊደ፥ መꬍና ጎዳዉ ህንተንቱ ጾሳዉ ጎይንተ። ህንተንቱ ሞርከቱዋ ኡባፐ ህንተንታ አሻናዌ ታና” ያጊደ አዛዜዳ።

\VS{40}ኡንቱንቱ አዉ ኤኖ ገናን እጺደ፥ ካሰ ባረንቱ ዶያካ ባቂ ኦይቄድኖ።


\par }{\PP \VS{41}ሄ አሳቱ መꬍና ጎዳዉ ያዪደካ፥ እት ባጋና ባረንቱ ኤቃ ምስለቶ ጎይኒኖ። ሀቼ ጋካናስካ ኡንቱንቱ ዘረꬃይ ኡንቱንቱ አዎቱ ጎይንያዋዳን ጎይኒደ ደኤ።




\par }{\MS ይሁዳ ካዉተꬃ

\par }\Chap{18}{\MR (18:1—25:30)

\par }{\SH ህዝቂያሳፐ እዮስያሳ ጋካናዉ
\par }
{\R (18:1—21:26)

\par }{\PP \VerseOne{1}ኤልያ ናአይ ሆሴእ እስራኤላን ካተቴዳ ሄዘንꬆ ላይꬃን ይሁዳ ካትያ አካዛ ናአይ ህዝቂያሰ ካተቴዳ።

\VS{2}እ ካተትያ ዎደ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እቼሻ፤ የሩሳላመን እ ላታማነ ኡዱፑን ላይꬃ ካተቴዳ። አ አት ሱንꬃይ አቢ ጌተቴ፤ እዛ ዛካራሳ ናቶ።

\VS{3}አ ማይዛ አዉዋ ዳዊተ ኦꬄዳዋዳን፥ ህዝቂያስካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ።

\VS{4}አሳይ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ እ ድጌዳ። ኤቃ ቱሳቱዋ መንሬꬄዳ። አሼሮ ግያ ጾሳት ምስልያ ቃንጽ ኦሌዳ። ቃይ ሙሴ ናሃስያፐ መꬌዳ ሾሻካ መንሬꬄዳ። አያዉ ጎፐ፥ ሄ ዎዲ ጋካናዉካ እስራኤልያ አሳይ አዉ እጻና ጩዋዪደ ታኬዳ። ሄ ሾሻ ሱንꬃይ ነሁሽታና።
\XREF{}{{\XO 18:4 }{\XT{ፓይ. 21:9}}}


\par }{\PP \VS{5}ህዝቂያሰ መꬍና ጎዳ እስራኤልያ ጾሳ አማኔዳ፤ ይሁዳ ካተቱዋ ኡባ ግዶን አ ማላ ካቲ አፐ ካሰ ግድና፥ አፐ ጉየ ግድና ቤትቤና።

\VS{6}አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳዉ እ አማነቴዳ፤ መꬍና ጎዳ ካልያዋ አግቤና፤ መꬍና ጎዳይ ሙሳ አዛዜዳ አዛዙዋ ናጌዳ።

\VS{7}መꬍና ጎዳይ አናና እትፐ ግዴዳ፤ ያትና እ ኦꬅያባይ ኡባይ አዉ እንጀቴዳ። እ አሶረ ካትያ ቦላ ማካሌዳ፤ አዉ ሞደተናን እጼዳ።

\VS{8}እ ፕልስጼማ አሳና ኦለቴዳ፤ ቀር ጉꬃ ሞꬃፐ ቢደ፥ ዎጋ ዎልቃማ ካታማ ጋካናዉ፥ ጋዛካ አ ዩሹዋን ደእያ ቢታቱካ አተናን ኡንቱንቱ ደእያ ሳኣ ኡባ ጾኔዳ።


\par }{\PP \VS{9}ካቲ ህዝቂያሰ ካተቴዳ ኦይደንꬆ ላይꬃን፥ ኤልያ ናአይ እስራኤልያ ካቲ ሆሼእ ካተቴዳ ላፑንꬃ ላይꬃን፥ አሶረ ካቲ ሳልማንኤሰር እስራኤልያ ቦላ መቱዋ ጋꬃናዉ ዶዴዳ፤ ሳማርያ ካታማካ ዶዴዳ።

\VS{10}ሄዘንꬆ ላይꬅ ሶርያ አሳይ ሳማርያ ካታማ ጾኔዳ። ያትና ህዝቂያሰ ካተቴዳ ኡሱፑንꬃ ላይꬃን፥ እስራኤልያ ካቲ ሆሴእ ካተቴዳ ኡዱፑንꬃ ላይꬃን፥ ሳማርያ ካታማይ ጾነቴዳ።

\VS{11}አሶረ ካቲ እስራኤልያ አሳ አሶረ ጋድያ አፌዳ። ሄዋፐ ካላ ኡንቱንታ ሄዋ ሀላሀ ካታማን፥ ሄዋ ሜዶናቱዋ ካታማን፥ ሀራቱዋ ቃይ ጎዛና ቢታን ደእያ ሀቦራ ሻፋ ኤለካ ዎꬄዳ።

\VS{12}ሀዌ ሀኔዳዌ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳዉ ባረንቱ ጾሳዉ አዛዘተናን እጺደ፥ መꬍና ጎዳ ቃላ ጫቁዋ፥ መꬍና ጎዳ ቆማይ ሙሴ አዛዜዳ አዛዙዋ ኡባ መንꬄዳ ጋሱዋና። ኡንቱንቱ አ አዛዙዋ ስሳናዉካ አዛዘታናዉካ ኮይቤይክኖ።


\par }{\SH አሶረቱ የሩሳላመ ኦላናዉ ናሴድኖ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 32:1-19፤ ኢሳ. 36:1-22)

\par }{\PP \VS{13}ካቲ ህዝቂያሰ ካተቴዳ ታማነ ኦይደንꬆ ላይꬃን፥ አሶረ ካቲ ሳናክሬበ ግምበቱ ኡቴዳ ይሁዳ ካታማቱዋ ኡባ ኦለቲደ ኦይቄዳ።

\VS{14}ያትና ይሁዳ ካቲ ህዝቂያሰ ላክሻ ካታማን ደእያ አሶረ ካትያ ሳናክሬማዉ ኪታ የዲደ፥ “ታን ባይዛድ። ሀያና ታ ቢታ የዳደ ከሳ። ኔን ታና ኦቼዳዋ አያነ ታ እማና” ያጌዳ።

\par }{\PP አሶረ ካቲ ይሁዳ ካትያ ህዝቂያሳ፥ “ኔን ታሙ ሻአ ኪሎ ግራመ ብራነ እት ሻአ ኪሎ ግራመ ዎርቃ ታዉ የዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ህዝቂያሰ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያንነ ካትያ ጎልያ ሚሻ ምንጅያሳን ደኤዳ ብራ ኡባ አዉ የዴዳ።

\VS{16}ሄ ዎደ ይሁዳ ካቲ ህዝቂያሰ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ፐንግያ ሳንቃቱዋ ማይ ኡቴዳ ዎርቃነ ቃይ እ ባረ ሁጲያዉ ሄ ፐንገ ቆስለꬃቱዋ ማይዝ ዎꬄዳ ዎርቃ ፖቂ ቃሪደ፥ አሶረ ካትያዉ የዴዳ።


\par }{\PP \VS{17}ሄዋፐ ጉይያን፥ አሶረ ካቲ ሄዙ ኦላ ጋዳዋቱዋ ጮራ ኦላንቻቱዋና ላክሻ ግያ ካታማፐ ካትያ ህዝቂያሳኮ የሩሳላመ የዴዳ። ኡንቱንቱ ቢደ፥ የሩሳላመ ጋኬድኖ፤ ማዩዋ ሜጭያዋ ጋደ አፍያ ኦግያፐ ቆሞ ባጋና ደእያ፥ ዳጋቴዳ ሃꬃይ ጎግያ ቦይያ ምይያን ኤቄድኖ።

\VS{18}ያቲደ ኡንቱንቱ ካትያ ጼሴድኖ። ህልቂያ ናአይ ካትያ ጎለን አዎትያ ኤልያቂመ፥ ዋና ጻፊ ሼብንነ አሳፋ ናአይ ታርክያ ጻፍያ ዮኣህ አኮ ካረ ከሴድኖ።


\par }{\PP \VS{19}አሶረቱ ጋዳዋይ ኡንቱንታ፥ “ህዝቂያሳዉ ሀዋዳን ያጊደ ኦድተ፤ ‘አሶረ ካቲ፥ ዎልቃማይ ኔና ሀዋዳን ያጌ፤ ኔን ሀዋ ኬና አያን አማነታድ?’

\VS{20}ኔን ጮ መላ፥ ‘ኦላ ኦለታናዉ ታዉ አꬌዳ ኤራይነ ዎልቃይነ ደኤ’ ያጋሳ። ሽን ኔን ኦናን አማነታደ ታ ቦላ ሀዋ ማካላዲ?

\VS{21}ኔን ግብጼ ካትያ ማዳና ጋደ ቆፔዳዋ ግዶፐ፥ መኤዳ ማቃ ጋትማን ጉፈትያ አሳ ማላ። አያዉ ጎፐ፥ ጋትማይ መእና፥ ፕንጩ ኩሽያ ጫዴነ ማዱንጽሴ። ግብጼ ካቲ ባረናን አማነትያ አሳ ኡባዉ ሄዋ ማላ።


\par }{\PP \VS{22}“ሽን ኔን ታዉ፥ ‘ኑን መꬍና ጎዳን ኑ ጾሳን አማነቴቶ’ ያጎፐ፥ ህዝቂያሰ ይሁዳ አሳነ የሩሳላመ አሳ፥ ‘ህንተ የሩሳላመን ደእያ ያርሽያ ሳኣን ጎይናናዉ ኮሸ’ ጊደ፥ አዉ ጎይንያ ꬎቃ ሳአቱዋነ ያርሹዋ ሳኣ ድጌዳ ጾሳ እ ግደኔ?


\par }{\PP \VS{23}“አነ ሀእ ሃያ! ታ ጎዳ አሶረ ካትያና ናሰታ። ኔን ቶጋናዉ ዳንዳይያ፥ ግድያ አሳ ደሞፐ፥ ላኡ ሻአ ፓራቱዋ ታን ነዉ እማና።

\VS{24}ኔን ግብጼቱ ፓራ አሳቱዋና ፓራ ጋረቱዋ ታዉ የዳና ጋደ አማኖፐነ፥ ታ ጎዳ ኦላንቻቱ ካፓቱዋፐ እት ላፍያዋካ ዛራናዉ ዳንዳያካ።

\VS{25}ሄዋ ቦላካ ቃይ፥ ታን ሀእ ቱሙ መꬍና ጎዳ አዛዙ ባይናን ሀ ቢታ ꬋይሳናዉ ከሳድታ? መꬍና ጎዳይ ባረ ሁጲያዉ ታና፥ ኔረካ፥ ሄ ቢታ ባደ፥ ኦላደ ባይዛ ያጊደ ኦዴዳ ያጌ ያግተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{26}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህልቂያ ናአይ ኤልያቂመ፥ ሼብንነ ዮኣህ አሶረቱ ጋዳዋ ሀዋዳን ያጌድኖ፤ “ኑን ብርሸꬃ ኤርያ ድራዉ፥ ሀያና ኔን ኑዉ ነ ቆማቶ ሶርያ ቃላን ኦዳ። ድርሳ ግምቢያ ሁጲያን ደእያ አሳይ ስሰና ማላ፥ እብራዌꬆ ቃላን ኑዉ ኦዶፓ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{27}ሽን ጋዳዋይ ዛረꬂደ፥ “ሀ ቃላቱዋ ታን ህንተዉነ ህንተንቱ ጎዳ ጻላላዉ ኦዳናዉ ታና ታ ጎዳይ ኪቴዴየ? ህንተንቱና እትፐ ባረንቱ ሽኣ ማናዉነ ባረንቱ ሼሻ ኡሻናዉ ደእያ፥ ሀ ድርሳ ግምቢያ ቦላ ኡቴዳ አሳና ኡባዉ ኦዳናሳ ግደኔየ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{28}ሄዋፐ ጉይያን፥ አሶረቱ ጋዳዋይ ደንድ ኤቂደ፥ ባረ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ እብራዌꬆ ቃላን ሀዋዳን ያጌዳ፤ “አሶረ ካቲ ዎልቃማይ ህንተንታ ግያዋ ስስተ!

\VS{29}ካቲ ህንተንታ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ህዝቂያስ ህንተንታ ጭሞፖ፤ አያዉ ጎፐ፥ እ ህንተንታ ታ ኩሽያፐ ዎꬅ አካናዉ ዳንዳየና።

\VS{30}እ ህንተንታ፥ መꬍና ጎዳይ ቱማ ኑና አሻናዋ፤ ሀ ካታማይካ አሶረ ካትያ ኩሽያን ገለና’ ያጊደ ህንተንታ መꬍና ጎዳን አማንꬆፖ” ያጌ።


\par }{\PP \VS{31}“ኤ፥ ህንተንቱ ህዝቂያሰ ኦድያዋ ስሶፕተ። አሶረ ካቲ ህንተንታ፥ ‘ታናና ስገትተ፤ ሃ ታኮ ከስተ። ያቶፐ ህንተንቱ ኡባይካ ህንተንቱ ዎይንያ ቴራፐነ ህንተንቱ ባላስያ ቴራፐ ሚሻና፤ ህንተንቱ ቦኬዳ ኦላፐካ ሃꬃ ኡሽሻና።

\VS{32}ሄዋፐ ጉይያን፥ ታን ያደ፥ ህንተንታ ህንተንቱ ቢታ ማላትያ ጋድያ አካደ አፋና። ሄ ቢታይ ካꬃይነ ዎይንያ ኤሳ ኡክꬃይነ ዎይንያ አታክልቲ ኩሜዳ ቢታ፤ ዎጋራይነ ማꬃ ኤሳይነ ኩሜዳ ቢታ። ህንተንቱ ታዉ አዛዘቶፐ፥ ፓጻ ደአና፤ ሀይቂክታ’ ያጌ።

\par }{\PP “ህዝቂያሰ ህንተንታ፥ ‘መꬍና ጎዳይ ኑና አሻና’ ያጊደ ጭምያዋ ስሶፕተ።

\VS{33}አይሁዳ ግደና አሳ ጾሳቱዋፐ ባረ ቢታ አሶረ ካትያ ኩሽያፐ አሼዳ ጾስ ደኢየ?

\VS{34}ሀማታ ጾሳቱነ አርፋደ ጾሳቱ ሀቃን ደኢኖ? ሳፋርዋይማ፥ ሄናአነ ኢዋ ጾሳቱ ሀቃን ደኢኖ? ኡንቱንቱ ሳማርያ ታ ኩሽያፐ ዎꬅ አኬድኖ?

\VS{35}ሀ ቢታቱዋ ጾሳቱዋ ኡባ ግዶን ባረ ቢታ ታ ኩሽያፐ አያ ጾስ አሼዳዋ ሽን፥ መꬍና ጎዳይ የሩሳላመ ታ ኩሽያፐ አሻኔ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{36}ሽን አሳይ እት ቃላነ አዉ ዉርሰናን ጮኡ ጌዳ። አያዉ ጎፐ፥ ካቲ ኡንቱንታ፥ “አዉ አይነ ዛሪደ ኦዶፕተ” ያግ ዎꬄዳ።

\VS{37}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህልቂያ ናአይ ካትያ ጎለን አዎትያ ኤልያቂመ፥ ዋና ጻፊ ሼብንነ ታርክያ ጻፊ አሳፋ ናአይ ዮኣህ ባረንቱ ማዩዋ ፔꬊደ፥ ህዝቂያሳኮ ቤድኖ፤ አሶረቱ ጋዳዋይ ጌዳዋ ኡባ አዉ ኦዴድኖ።




\par }\Chap{19}{\SH ካቲ ህዝቂያሰ ኢስያሳ ዞርያ ኦቼዳ
\par }
{\R (ኢሳ. 37:1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}ካቲ ህዝቂያሰ ሄዋ ስሴዳ ዎደ፥ ባረ ማዩዋ ፔꬊደ ዋሩዋ ማዪደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገሌዳ።

\VS{2}ካትያ ጎለን አዎትያ ኤልያቂመ፥ ዋና ጻፊ ሼብንነ ካለꬅያ ቄሳቱ ዋሩዋ ማዪደ፥ አሞጻ ናኣ ትምቢትያ ኦድያ ኢስያሳ ኮ ባና ማላ ኪቴዳ።

\VS{3}ኡንቱንቱ ኢስያሳ ኮ ቢደ፥ “ህዝቂያሰ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ሀች ጋላሳይ መቶ ጋላሳ፥ ሴራ ጋላሳነ ዬላ ጋላሳ። ሄዌካ ናአይ የለታናዉ ዎዲ ጋክና፥ ባንካደ የላናዉ ምሽራትዉ ዎልቃይ ꬋይያዋ ማላ።

\VS{4}ደኡዋ መꬍና ጎዳ ሸቃናዳን፥ አ ጎዳይ፥ አሶረ ካቲ፥ ኪቴዳ ጋዳዋ ቃላ ኡባ መꬍና ጎዳይ፥ ነ ጾሳይ ስሰናን አገና። ቃይ መꬍና ጎዳይ፥ ነ ጾሳይ ሄ ስሴዳ ቦሪያ ቃላ ጋሱዋን አ ሙረናን አገና። ሄዋ ድራዉ፥ ኑ አሳ ግዶን ፓላህ አታናዋንቶ ዎሳ!’ ያጌ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ካትያ ህዝቂያሳ ቆማቱ ኢስያሳ ኮ ዬዳ ዎደ፥

\VS{6}እሳያሰ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ህንተንቱ ጎዳዉ ሀዋዳን ያጊደ ኦድተ፤ ‘መꬍና ጎዳይ ኔና፥ “አሶረ ካትያ ቆማቱ ታና ሸቅሽን፥ ኔን ስሴዳ ሸቃ ቃላዉ ያዮፓ።

\VS{7}በአ፥ ኦዱዋ ስሲደ፥ እ ባረ ጋድያ ስማና ማላ፥ ታን አ ግዶን ኢታ አያና ዎꬃና። ያታደ እ ባረ ጋድያ ቢደ፥ ያን ማሻን ሀይቃናዳን ታን አ ኦꬃና” ያጌ’ ያግተ” ያጌዳ።


\par }{\SH አሶራቱ ሀራ ናስያ ናሴድኖ
\par }
{\R (ኢሳ. 37:8-20)

\par }{\PP \VS{8}አሶረ ካቲ ላክሻ ካታማፐ ደንዲደ ብ ክቼዳዋ አሶረቱ ጋዳዋይ ስሲደ፥ ጉየ ስሜዳ። ካቲ ሊብና ካታማን ኦለትያዋ ደሜዳ።


\par }{\PP \VS{9}ካቲ ሳናክሬመ፥ “ቶጵያ ካቲ ትርሃቅ ኔና ኦላናዉ ዬዳ” ያግያ ኦዱዋ ስሴዳ። ህዝቂያሳዉ ሀዋዳን ያጊደ ኪቴዳ፤

\VS{10}“ይሁዳ ካትያ ህዝቂያሳ፥ ኔን አማነትያ ጾሳይ ኔና፥ ‘የሩሳላመ አሶረ ካትያ ኩሽያን ገለና’ ያጊደ ጭሞፖ።

\VS{11}በአ፥ አሶረ ካተቱ ቢታቱዋ ኡባ ሙለ ꬋይሲደ፥ ኡንቱንቱ ኦꬄዳዋ ኔን ስሳዳ። ያትና ኔን አታይ?

\VS{12}በን ታ ማይዛ አዎቱ ባይዜዳ ቢታቱዋ ጾሳቱ፥ ሄዋንቱነ ጎዛና፥ ካራነነ ረጼፋ ቢታቱዋ ጾሳቱነ ታላሳራን ደእያ ኤደነ አሳ ጾሳቱ ሄ ቢታቱዋ ባሻፐ አሼድኖ?

\VS{13}ሀማታ ካቲ፥ አርፋደ ካቲ፥ ሳፋርዋይማ ካቲ፥ ሄናአ ካቲነ ኢዋ ካቲ ሀቃን ደኢኖ?” ያጊደ ኪቴዳ።


\par }{\PP \VS{14}ህዝቂያሰ ዳብዳቢያ አኪየዳ አሳቱዋፐ አኪደ ናባቤዳ። ዳብዳቢያ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ አክ አፊደ፥ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ምጬዳ።

\VS{15}ያቲደ መꬍና ጎዳ ሀዋዳን ያጊደ ዎሴዳ፤ “አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ክሩበቱዋፐ ግዱዋን ኡትያ እስራኤልያ ጾሳዉ፥ ሳኣ ካዉተꬃቱ ኡባ ቦላ ነ ጻላላይ ጾሳ። ሳሉዋነ ሳኣ ኔን መꬋዳ።\XREF{}{{\XO 19:15 }{\XT{ከሳ 25:22}}}

\VS{16}አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ነ ሀይꬃ ሃ የጋደ ስሳ። አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ነ አይፍያ ፖካደ ጼላ። ኔና፥ ደኡዋ ጾሳ ሸቃናዉ ሳናክሬመ ኪቴዳ ቃላ ስሳ።

\VS{17}አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ አሶረ ቢታ ካተቱ ካዉተꬃቱዋነ ኡንቱንቱ ቢታ ባይዜዳዌ ኤ ቱማ።

\VS{18}ኡንቱንቱ ጾሳቱዋ ታማን ጹግ ꬋይሴድኖ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ጾሳቱ ዎንካ አሳ ኩሺ ማሲደ ከሴዳ ምꬃነ ሹቻነ ግድያ ድራዉ፥ ቱሙ ጾሳቱዋ ግድክኖ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ኡንቱንታ ꬋይሴድኖ።

\VS{19}አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ነ ጻላላይ ጾሳ ግድያዋ ሳኣ ካዉተꬃቱ ኡባይ ኤራና ማላ፥ ሀእ ስም፥ መꬍና ጎዳዉ፥ ኑ ጾሳዉ፥ ኔን ኑና አ ኩሽያፐ ዎꬃ አካ!” ያጊደ ዎሴዳ።


\par }{\SH እሳያሰ ካትያዉ የዴዳ ኪታ
\par }
{\R (ኢሳ. 37:21-38)

\par }{\PP \VS{20}ሄዋፐ ጉይያን፥ አሞጻ ናአይ እሳያሰ ህዝቂያሳዉ ሀዋዳን ያጊደ ኪቴዳ፤ “መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ኔን አሶረ ካትያ ሳናክሬማ ጋሱዋን ታና ዎሴዳ ዎሳ ስሳድ’ ያጌ።

\VS{21}መꬍና ጎዳይ ሳናክሬባዋ ሀዋዳን ያጊደ ሃሳዬ፤

\par }{\Q “ ‘ጽዮነን ደእያ ዎዶራታ ኔና ካꬋዉ፤

\par }{\QB የሩሳላመ ዎዶራታ ባረ ሁጲያ ቃꬃደ፥

\par }{\QB ኔና ቆሳዉ።


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}“ ‘ኔን ሸቄዳዌነ

\par }{\QB ቶቼዳዌ ኦኔ?

\par }{\Q ኔን እዝ ቦላን ነ ቃላ

\par }{\QB ꬎቁ ኦꬃደ ሃሳያዲ?

\par }{\Q ቃይ ኦቶሩዋን ኦና

\par }{\QB ꬎቁ ጋደ ጼላዲ?

\par }{\Q ሄዋ ኔን ኦꬄዳዌ ታ ቦላና፥

\par }{\QB እስራኤልያ ጌሻ ቦላና ግደኔ!


\par }{\Q \VS{23}ኔን ኪቴዳ አሳቱዋ ባጋና፥

\par }{\QB መꬍና ጎዳ ሸቃዳ።

\par }{\Q ቃይ ሀዋዳን ያጋዳ፤

\par }{\QB “ታን ታዉ ደእያ ጮራ ፓራ ጋረቱዋን

\par }{\QB ꬎቃ ደረቱዋ ሁጲያ፥

\par }{\QB ሊባኖሳ ደርያ ኪክያ ከሳድ።

\par }{\Q ኡባፐ አዱቂያ ዝጋቱዋነ፥

\par }{\QB ኡባፐ ሎእያ ጽደቱዋ ቃንጻድ።

\par }{\Q ታን አዉ ዉርሰꬃ ጋጻነ

\par }{\QB ሎኦ ዎራ ጋካድ።


\par }{\Q \VS{24}ታን አላጋ ቢታቱነ ሃꬃ ኦላቱዋ ቦካደ፥

\par }{\QB ሃꬃ ኡንቱንቱፐ ኡሻድ።

\par }{\Q ግብጼ ቢታን ጎግያ ሃꬃ ኡባ

\par }{\QB ታን ታ ገድያ ጎምፓን የꬋደ መልሳድ” ያጋዳ።


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}“ ‘ዳሮ ዎድያፐ ካሰ ኔን

\par }{\QB ግምበቴዳ ካታማቱዋ ቆቆፋደ፥

\par }{\Q ሹቻ ኬላ ከሳና ማላ፥

\par }{\QB ታን ቆፋ ቃቻ ዎꬄዳዋ ኔን ኤራበይኪ?

\par }{\Q ታን ሀእ ፖልያ ሀልቾቱዋ

\par }{\QB በን ሀልቻ ዎꬃድ።


\par }{\Q \VS{26}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ አሳዉ ዎልቃይ እጽና፥

\par }{\QB ኡንቱንቱ ካዉሼድኖነ ዬላቴድኖ።

\par }{\Q ኡንቱንቱ ጋደ ማታ ማላ፤

\par }{\QB ጎሻን ዶልያ ጫርሻ ማላ።

\par }{\Q ኡንቱንቱ ጎልያ ሁጲያን ሞክያ ሻራፋዳንነ

\par }{\QB ካኤናን ደእሽን፥ ሌጊ ሜዳ ካꬃዳን ሀኔድኖ።


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}“ ‘ሽን ኔን ኡትያሳ፥

\par }{\QB ከስያሳ፥ ገልያሳነ

\par }{\QB ታ ቦላ ኔን ሀንቀቴዳ ሀንቁዋ ታን ኤራይ።


\par }{\Q \VS{28}ኔን ታ ቦላ ሀንቀቴዳ ድራዉነ፥

\par }{\QB ነ ኦቶሩዋካ ታን ስሴዳ ድራዉ፥

\par }{\Q ታን ነ ሲꬍያን ታ ዳፉዋ አꬃና፤

\par }{\QB ነ ዶናንካ ታ ብጻላ ባርሳና።

\par }{\Q ያታደ ነ ዬዳ ኦግያና ታን ኔና ጉየ ዛራና’

\par }{\MM ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{29}ሄዋፐ ጉይያን፥ እሳያሰ ካትያ ህዝቂያሳ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀዌ ፖለታናዉ ነዉ ማላታይ ሀዋ: ሀ ላይꬅ ህንተንቱ ዘረናን ዶልያ ካꬃ ማና፤ ላይꬅ ቃይ ሀ ላይꬅ ሞኬዳዋ አዛባ ማና። ሽን ካላ ላይꬅ ህንተንቱ ህንተንቱ ሁጲያዉ ዘርተነ ቆይጭተ፤ ዎይንያ ቱራካ ቶክተነ አ ቴራ ሚተ።

\VS{30}ይሁዳ አሳ አተꬃቱ ጻጱዋ ዱገ የዲደ፥ ቦላን አይፍያ አይፍያ ምꬃ ማላ ግዳና።

\VS{31}አያዉ ጎፐ፥ ዉሪደ አቴዳዋንቱ የሩሳላመፐ፥ ፓላሄዳዋንቱካ ጽዮነፐ ከሳና። ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳ ምሹ ሄዋ ኦꬂደ ፖላና።


\par }{\PP \VS{32}“ሄዋ ድራዉ፥ አሶረ ካዉዋ መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘አሶረ ካቲ ሀ ካታማ ገለና፤ ዎይ ሀዋን ባረ ዎንዳፍያን ዱከና። እ ባረ ጎንዳልያ ኦይቂደ፥ ሀ ካታማ ስንꬃ አና፤ ዎይ ቃይ ካታማ ዩሹዋ ቢታ ዶርያን ድረና።

\VS{33}አሶረ ካቲ ባረ ዬዳ ኦግያና ጉየ ስማና፤ እ ሀ ካታማ ገለና። ታን መꬍና ጎዳይ ሀዋ ኦዳድ።

\VS{34}ታን ታ ቦንቹዋ ድራዉነ ታ ቆማ ዳዊታ ድራዉ፥ ሀ ካታማ ቦሽሰናን አሻ አካና’ ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{35}ሄ ጋላስ ቃማ መꬍና ጎዳ ኪታንቻይ ከሲደ፥ አሶረ አሳይ ዱንካኔዳ ሳኣን እት ጼታነ ሆስፑን ታማነ እቼሹ ሻአ አቱማ አሳ ዎꬌዳ። ያትና አሳይ ዎንታ ደንዲደ በእያ ዎደ፥ ሀይቄዳ አሳ አሃይ ሄዋን ኩሜዳ።

\VS{36}ሄዋ ድራዉ፥ አሶረ ካቲ ሳናክሬመ ደንዲደ፥ ጉየ ስም ቢደ፥ ናናዌ ካታማን ኡቴዳ።

\VS{37}እት ጋላስ ሳናክሬመ ባረ ጾሳ ንስሮካ ኤቃ ጎለን ጎይኒደ ደእሽን፥ አ ናናይ አድራመሌክነ ሳርኤጸር ማሻን አ ዎꬌድኖ። አራራተ ግያ ጋድያ ባቃቴድኖ። አ ናአይ አሳርህ-ሀዶን አ ሳኣን ካዉቴዳ።




\par }\Chap{20}{\SH ካቲ ህዝቂያሰ ሀርጊደ ፓጼዳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 32:24-26፤ ኢሳ. 38:1-8፣ 21-22)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄ ዎደ ካቲ ህዝቂያሰ ሀርጊደ፥ ሀያና ማቴዳ። ያን ደእሽን አሞጻ ናአይ ትምቢትያ ኦድያ እሳያሰ አኮ ቢደ፥ “መꬍና ጎዳይ ኔና፥ ‘ኔን ሀይቃሳፐ አትና ፓጻካ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ነ ጎልያ ጊግሳ’ ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{2}ህዝቂያሰ ጎዳኮ ስም ግሲደ፥ መꬍና ጎዳ ዎሲደ፥

\VS{3}“አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ታን ነ ስንꬃን ቱማተꬃንነ ኩመንꬃ ዎዛናን ሀመቴዳዋነ ቃይ ኔና ናሸችያዋ ኦꬄዳዋ ታዉ ኔን ሀሳያና ማላ፥ ታን ኔና ዎሳይ” ያጊደ ዎሴዳ። ህዝቂያሰ ሎይꬅ ሴለቲደ ዬኬዳ።


\par }{\PP \VS{4}እሳያሰ ካትያ ስንꬃፐ ከሴዳ፤ ካትያ ጎልያ ዳባባፐ አꬊደ ብ ክቼናን ደእሽን፥ መꬍና ጎዳ ቃላይ ሀዋዳን ያጊደ፥ አኮ ዬዳ፥

\VS{5}“ጉየ ስማደ ባደ ታ አሳ ካለꬅያ ህዝቂያሳዉ ሀዋዳን ያጋደ ኦዳ፤ ‘መꬍና ጎዳይ፥ ነ ማይዛ አዉዋ ዳዊታ ጾሳይ ሀዋዳን ያጌ፡ “ታን ነ ዎሳ ስሳድ፤ ነ አፎꬃካ በኣድ። ታን ኔና ፓꬃና፤ ሄዙ ጋላሳፐ ጉይያን፥ ኔን ፑደ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ባና።

\VS{6}ነ ላይꬃ ቦላ ታን ነዉ ታማነ እቼሹ ላይꬃ ጉጃና። ታን ኔናነ ሀ ካታማነ አሶረ ቢታ ካትያ ኩሽያፐ አሻና። ታን ታ ቦንቹዋ ድራዉነ ታ ቆማ ዳዊታ ድራዉ፥ ሀ ካታማዉ ኦለታደ አሻና” ያጌ’ ያጋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}ሄዋፐ ጉይያን እሳያሰ፥ “ባላስያ ቴራ ዳጺደ፥ አ ጋፉዋ ቦላ ዎꬅተ። ያቶፐ እ ፓጻናዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ህዝቂያሰ ኢስያሳ፥ “መꬍና ጎዳይ ታና ፓꬃናዎነ ታን ሄዘንꬆ ጋላስ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ፑደ ባናዎ ማላታይ አዬ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{9}እሳያሰ፥ “መꬍና ጎዳይ ባረ ጌዳ ቃላ ፖላናዉ ነዉ መꬍና ጎዳይ ማላታ እማና። ስም ኔን ሀዋፐ ሀቃዋ ዶራይ? ሀዌ ኩዋይ ታሙ ታንጉዋ ስንꬃዉ ባናዋ ዶራይየ፥ ታሙ ታንጉዋ ሀዋፐ ጉየ ስማናዋ ዶራይ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{10}ያትና ህዝቂያሰ አ፥ “ኩዋይ ስንꬃዉ ባናዌ መተና፤ ሄዋፐ ኩዋይ ጉየ ስማናዳን ኪተታ” ያጌዳ።

\VS{11}ሄዋፐ ጉይያን፥ ትምቢትያ ኦድያ እሳያሰ መꬍና ጎዳ ዎሴዳ፤ መꬍና ጎዳይ ካቲ አካዝ ግምቢሲደ ደꬃቱዋ ኩዋዬዳ ኩዋ ታሙ ደꬃቱዋ ሄ ሳፐ ጉየ ዛሬዳ።


\par }{\SH ባብሎነፐ ኪተቲደ ዬዳ አሳቱዋ
\par }
{\R (ኢሳ. 39:1-8)

\par }{\PP \VS{12}ሄ ዎደ ባላዳና ናአይ፥ ባብሎነ ካቲ፥ ማሮዳክ ባላዳን ህዝቂያሰ ሀርጌዳዋ ስሴዳ ድራዉ፥ ዳብዳቢያነ እሞታ ህዝቂያሳዉ የዴዳ።

\VS{13}ህዝቂያሰ ኪተቲደ ዬዳ አሳቱዋ ሞኬዳ። ያቲደ ባረ ሚሻ ምንጅያ ጎለን ደእያ ብራ፥ ዎርቃ፥ ሳዉዋ፥ አልኦ ዛይትያ፥ ባረ ኦላ ሚሻነ ባረ ሚሻ ምንጅያ ጎለን ደእያዋ ኡባ ኡንቱንታ በሴዳ። ባረ ሶን ዎይ ባረ ካዉተꬃ ግዶን ደእያዋ ኡባፐ ህዝቂያሰ ኡንቱንታ በሰናን አጌዳባይ አያይነ ባዋ።


\par }{\PP \VS{14}ሄዋፐ ጉይያን፥ ትምቢትያ ኦድያ እሳያሰ ካትያ ህዝቂያሳኮ ዪደ፥ “ሀ አሳቱ ዋጌድኖ? ኡንቱንቱ ሀቃፐ ዬድኖ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ህዝቂያሰ፥ “ኡንቱንቱ ታኮ ሃኮ ጋድያፐ፥ ባብሎነፐ ዬድኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}እሳያሰ ቃይካ፥ “ኡንቱንቱ ነ ሶን አያ አያ በኤድኖ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ህዝቂያሰ፥ “ኡንቱንቱ ታ ሶን ደእያ ኡባባ በኤድኖ፤ ታ ሚሻ ምንጅያ ጎለን ደእያባፐ ታን ኡንቱንታ በሳቤናባይ አያይነ ባዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ እሳያሰ ህዝቂያሳ፥ “መꬍና ጎዳይ ግያዋ ስሳ።

\VS{17}መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፡ ‘ነ ካትያ ጎለን ደእያባይ ኡባባይነ ነ ማይዛ አዎቱ ሀቼ ጋካናዉ ሺሼዳባይ ኡባባይ ሙለ ኦሞደቲደ፥ ባብሎነ ጋድያ ባና ጋላሳቱ ያና፤ አፐ አያይነ አተና።
\XREF{}{{\XO 20:17 }{\XT{2 ካታ. 24:13፤ 2 ኦዱዋ 36:10}}}

\VS{18}ቃይ ነዉ የለታናዋ፥ ነ አሾነ ሱꬃነ ግድያ ነ አቱማ ዛራቱዋፐካ ኦሞደቲደ ባና፤ ባብሎነ ካትያ ጎለን ጎይረቲደ ኦꬃና’ ያጌ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 20:18 }{\XT{2 ካታ. 24:14-15፤ ዳኔላ 1:1-7}}}


\par }{\PP \VS{19}ህዝቂያሰ ዛሪደ፥ “ኔን ኦዴዳ መꬍና ጎዳ ቃላይ ሎአ” ያጌዳ። አያዉ ጎፐ፥ ህዝቂያሰ፥ “ታን ደኤዳ ላይꬃን ሳሩነ ዎፓይ ደአናዋ ግደኔ” ያጊደ ቆፔዳ።


\par }{\SH ህዝቂያሳ ሀይቁዋ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 32:32-33)

\par }{\PP \VS{20}ህዝቂያሰ ሀኔዳ ሀራባይ፥ አ ምኖተꬃይነ ሃꬃ ዜሪደ፥ ቢታ ግዱዋና ዋሩዋን ካታማ እ ገልሴዳባይ ይሁዳ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{21}ህዝቂያሰ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ አ ኮሽያን አ ናአይ ምናሰ ካተቴዳ።




\par }\Chap{21}{\SH ይሁዳ ካትያ ምናሳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 33:1-20)

\par }{\PP \VerseOne{1}ምናሰ ካተትያ ዎደ ላይꬃይ አዉ ታማነ ላኣ፤ እ የሩሳላመን እሻታማነ እቼሹ ላይꬃ ካተቴዳ። አ አት ሱንꬃይ ሄፍጺቦ።


\par }{\PP \VS{2}መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ ስንꬃፐ ላጊደ ከሴዳ አሳቱዋ ደኡዋ ዎጋ፥ ሄ ሸነይያዋ ቁሊደ፥ ምናሰ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ።\XREF{}{{\XO 21:2 }{\XT{ኤር. 15:4}}}

\VS{3}አ አዉ ህዝቂያሰ ላሌዳ፥ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ እ ዛረꬂደ ኬጼዳ፤ እስራኤልያ ካቲ አካብ ኦꬄዳዋዳን፥ ባኣላ ግያ ጾሳዉ ያርሽያ ሳአቱዋነ አሼሮ ግያ ጾሳት ምስለቱዋ መꬌዳ። ቃይ ሳሉዋ ጾልንተቶ ኡባዉካ ጎይኔዳነ ኡንቱንቶ ኦꬄዳ።

\VS{4}መꬍና ጎዳይ ካሰ፥ “ታን ታ ሱንꬃ የሩሳላመን ጼስሳና” ያግ ዎꬄዳ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ሀራ ጾሳቶ ያርሽያ ሳኣ ጊግሴዳ።
\XREF{}{{\XO 21:4 }{\XT{2 ሳሜላ 7:13}}}

\VS{5}መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ላኡ ዳባባቱዋን ሳሉዋ ጾልንተቶ ኡባዉ ያርሽያ ሳኣ ጊግሴዳ።

\VS{6}ባረ የሌዳ ናኣ ታማን ጹጊደ ያርሼዳ። እ ባረ ሁጲያዉካ ብትያዋነ ሙሩንያዋ ግዲደ፥ ሻሬቾቱዋነ ሞይትልያ ሃሳይስያዋንታ ዞርያ ኦቼዳ። መꬍና ጎዳ ስንꬃን ዳሮ ኢታባ ኦꬂደ፥ አ ሀንቀꬄዳ።


\par }{\PP \VS{7}አሼሮ ግያ ጾሳት ምስልያ፥ ማሰት ከሴዳዋ አሂደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ግዶን ኤሴዳ። ሄ ጌሻ ጎሊ፥ መꬍና ጎዳይ ዳዊታነ አ ናኣ ሶሎሞና፥ “እስራኤልያ ዛርያ ኡባ ግዶፐ ታን ዶሬዳ ሀ ጌሻ ጎልያንነ የሩሳላመን ታን ታ ሱንꬃ መꬍናዉ ጼስሳና።
\XREF{}{{\XO 21:7 }{\XT{1 ካታ. 9:3-5፤ 2 ኦዱዋ 7:12-18}}}

\VS{8}እስራኤልያ አሳ ታን አዛዜዳ አዛዙዋ ኡባነ ታ ቆማይ ሙሴ ኡንቱንቶ እሜዳ ህግያ ኡባ ናጊደ ኦꬆፐ፥ ታን ኡንቱንቱ ማይዛ አዋቶ እሜዳ ጋድያፐ ኡንቱንታ ደንꬃደ ቶይላይከ” ያጌዳ።

\VS{9}ሽን አሳይ ስሰናን እጼዳ። መꬍና ጎዳ እስራኤልያ አሳ ስንꬃፐ ꬋይሴዳ ጋደ አሳዋፐካ አꬍያ ኢታ ኦꬃና ማላ፥ ምናሰ ኡንቱንታ ባለꬄዳ።


\par }{\PP \VS{10}መꬍና ጎዳይ ትምቢትያ ኦድያ ባረ ቆማቱዋ ባጋና ሀዋዳን ያጌዳ፤

\VS{11}“ይሁዳ ካቲ ምናሰ ሀ ቱና ኪታ ኦꬄዳ፤ ባረፐ ካሰ ደኤዳ አሞረ አሳ ኡባ ናጋራፐካ አꬍያ ኢታ ኦꬄዳ፤ ይሁዳ አሳ ባረ መꬌዳ ኤቃ ምስልያዉ ጎይንሲደ፥ ናጋራ ኦስሴዳ። እ ሄዋ ኦꬄዳ ድራዉ፥

\VS{12}ታን መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ ሀዋዳን ያጋይ፤ ‘ስስያ አሳ ኡባ ሀይꬃዉ ኢትያ ባሻ ታን የሩሳላመ ቦላነ ይሁዳ ቦላ አሀና ሀናይ።

\VS{13}ታን ሳማርያ ቦላ ጎቼዳ ዎዶሩዋ፥ የሩሳላመ ቦላ ጎቻና፤ አካባ ሶይ አሳ ቦላ የዴዳ ቱምቢያካ፥ የሩሳላመ ቦላ የዳና። እት አሳይ ከርያ ቁጭ ጉፋንꬂደ መልስያዋዳን፥ ታን የሩሳላመ ቁጫደ ጉፋንꬃና።

\VS{14}ታ ላታቱዋፐ አቴዳዉንታ ታን ኦላና፤ ታን ኡንቱንታ ኡንቱንቱ ሞርከቱዋ ኩሽያን አꬃደ እማና። ኡንቱንቱ ሞርከቱ ኡባይ ኡንቱንታ ኦይቃናነ ቦንቃና።

\VS{15}ኡንቱንቱ ማይዛ አዎቱ ግብጼፐ ከሶደፐ ዶም፥ ሀቼ ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱ ታ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ ድራዉነ ታና ሀንቀꬄዳ ድራዉ፥ ታን ሀዋዳን ኦꬃና’ ያጋይ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}ምናሰ ይሁዳ አሳ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ናጋራ ኦስሴዳዋ ቦላካ ጉጂደ፥ ጽሎ አሳ ዎꬌዳ፤ የሩሳላመን ሀ ጋጻፐ ያ ጋጻ ጋካናዉ፥ ሱꬃ ኩንꬄዳ።


\par }{\PP \VS{17}ምናሰ ሀኔዳ ሀራባይ፥ እ ኦꬄዳባይ ኡባይነ እ ኦꬄዳ ናጋራባይ ይሁዳ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{18}ምናሰ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ ያቲደ ባረ ጎልያ ማታን ደእያ ኡዛ አታክልትያ ሳኣ ግያ ሳኣን ሞገቴዳ። አ ኮታን አ ናአይ አሞነ ካተቴዳ።


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ አሞና
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 33:21-25)

\par }{\PP \VS{19}አሞነ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ ላኣ፤ እ የሩሳላመን ላኡ ላይꬃ ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ማሹለሜቶ፤ እዛ ያጽባ ካታማን ደእያ ሀሩጻ ናቶ።

\VS{20}አ አዉ ምናሰ ኦꬄዳዋዳን፥ አሞንካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ።

\VS{21}እ ባረ አዉ ሀመቴዳ ኦግያን ኡባን ሀመቴዳ፤ ባረ አዉ ኦꬄዳ ኤቃቶ እካ ኦꬄዳነ ኡንቱንቶ ጎይኔዳ።

\VS{22}መꬍና ጎዳ፥ ባረ ማይዛ አዎቱዋ መꬍና ጎዳ አግ ባሼዳ፤ መꬍና ጎዳ ኦግያንካ እ ሀመትቤና።


\par }{\PP \VS{23}አሞና ኦሳንቻቱ አ ቦላ ማቀቲደ፥ አ ካትያ ጎለን አ ዎꬌድኖ።

\VS{24}ሄዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳ አሳቱ ካትያ አሞና ቦላ ማቀቴዳ ኡባቱዋ ዎꬌድኖ። አሞና ኮታን አ ናኣ ዮስያሳ ካተዬድኖ።


\par }{\PP \VS{25}አሞነ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ ይሁዳ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{26}አሞነ ኡዛ አታክልትያ ሳኣ ግያ ሳኣን ደእያ ባረ ዱፉዋን ሞገቴዳ፤ አ ኮታን አ ናአይ ኢዮስያሰ ካተቴዳ።




\par }\Chap{22}{\SH ኢዮስያሳ አይሱዋ
\par }
{\R (2 ካታ. 22:1—23:30)

\par }{\PP \VerseOne{1}እዮስያሰ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ሆስፑና፤ እ የሩሳላመን ሀታማነ እት ላይꬃ ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ይዲዶ፤ እዛ ቦጽቃታ ግያ ካታማን ደእያ አዳያ ናቶ።
\XREF{}{{\XO 22:1 }{\XT{ኤር. 3:6}}}

\VS{2}እዮስያሰ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ፤ ኡሸቻ ሀድርሳ ጌናን ባረ ማይዛ አዉዋ ዳዊታ ኦግያን ኡባን ሀመቴዳ።


\par }{\SH ጾሳ ህግያ ማጻፋይ ቤቴዳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 34:8-28)

\par }{\PP \VS{3}ካቲ እዮስያሰ ባረ ካተቴዳ ታማነ ሆስፑንꬃ ላይꬃን፥ ማሹላማ ናኣ ናኣ፥ አጻልያ ናኣ፥ ዋና ጻፍያ ሳፋና መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ሀዋዳን ያጊደ ኪቴዳ፤

\VS{4}“አሳይ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ አህና፥ ጌሻ ጎልያ ፐንግያ ናግያዋንቱ አሳፐ ሺሼዳ ሻሉዋ ፓይዳናዳን፥ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ህልቂያኮ ባ።

\VS{5}ቄስያ ኡባቱዋ ካፑ ሚሻ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኦራꬅስያ ካፓቶ እማና ማላ ኦዳ። ኡንቱንቱካ ጌሻ ጎልያ ኦራꬅያ ኦሳንቻቶ፥

\VS{6}አናጸቶ ግምቢያዋንቶነ ሹቻ ማስያዋንቶ ጭግኖ። ቃይ ጌሻ ጎልያ ኦራꬃናዉ፥ ምꬃነ ቆኤቴዳ ሹቻ ሻምያዋንቶ ጭግኖ።

\VS{7}ሄ ኪታ ዎችያዋንቱ አማነትያ አሳ ግድያ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ኩሽያን ገሌዳ ሚሻን አያ አያ ኦꬄደንቶ፥ ኡንቱንታ ኦቻናዉ ኮሸና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 22:7 }{\XT{2 ካታ. 12:15}}}


\par }{\PP \VS{8}ሄዋፐ ጉይያን፥ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ህልቂ ዋና ጻፍያ ሳፋና፥ “ህግያ ማጻፋ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደማድ” ያጌዳ። ማጻፋ ሳፋናዉ እሜዳ፤ ሳፋን አኪደ ናባቤዳ።


\par }{\PP \VS{9}ዋና ጻፊ ሳፋን ካትያኮ ስም ቢደ፥ “መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ሻሉዋ ነ ኦሳንቻቱ ዉርስ አኪደ፥ ጌሻ ጎልያ ኦራꬅስያ ካፓቶ እሜድኖ” ያጊደ ኦዴዳ።

\VS{10}ቃይካ ዋና ጻፊ ሳፋን ካትያ፥ “ቄሲ ህልቂ ታዉ ማጻፋ እሜዳ” ያጊደ ካትያ ስንꬃን ሄ ማጻፋ ናባቤዳ።


\par }{\PP \VS{11}ካቲ ህግያ ማጻፋን ደእያ ቃላ ስሴዳ ዎደ፥ ካዮቲደ ባረ ማዩዋ ፔꬌዳ።

\VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ቄስያ ህልቂያ፥ ሳፋና ናኣ አህቃማ፥ ምካያ ናኣ አክቦራ፥ ዋና ጻፍያ ሳፋናነ ካትያ ኦሳንቻ አሳያ ሀዋዳን ያጊደ አዛዜዳ፤

\VS{13}“ቢተ፤ ታ ድራዉ፥ ሀ አሳ ድራውነ ይሁዳ ኡባ ድራዉ፥ ሀ በቴዳ ማጻፋ ቃላዋ አነ መꬍና ጎዳ ኦችተ። አያዉ ጎፐ፥ ኑዉ ጻፈቴዳ ኡባባ ኦꬃናዉ፥ ኑ ማይዛ አዎቱ ሀ ማጻፋ ቃላዉ አዛዘትቤና ድራዉ፥ ኑ ቦላ ሱሌዳ መꬍና ጎዳ ሀንቁ ሎይꬅ ዳራ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}ቄሲ ህልቂ፥ አህቃም፥ አክቦር፥ ሳፋንነ አሳይ ትምቢትያ ኦድያ ሁልዶ ግያ ምሽራቶ ኦቻናዉ ቤድኖ። ሁልዳ ሀርሃሳ ናኣ ቲቅዋ ናኣ፥ ጌሻ ጎልያ ማዩዋ ናግያ ሻሉማ ምሽራቶ። አ የሩሳላመን ላኤንꬆ ሹቻን ደአዉ። ሄ ቤዳ አሳቱ እዝና ሃሳዬድኖ።


\par }{\PP \VS{15}ሁልዳ ኡንቱንታ፥ “መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ፥ ‘ህንተና ታኮ ኪቴዳ ብታንያዉ ኦድተ ያጌ።’

\VS{16}መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘በእተ፥ ይሁዳ ካቲ ናባቤዳ ማጻፋን ጻፈቴዳ ኢታ ቃላ ኡባ ታን ሀ ሳኣ ቦላነ ሀ ሳኣን ደእያ አሳ ቦላ አሀና ሀናይ።

\VS{17}ኡንቱንቱ ታና አጊደ፥ ሀራ ጾሳቶ እጻና ጩዋዬድኖ፤ ያቲደ ኡንቱንቱ ባረንቱ ኩሽያን ኦꬄዳዋን ኡባን ታና ሀንቀꬄድኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ታ ሀንቁ ሀ ሳኣ ቦላ ኤጽ ከሴዳ፤ ቶአናዉ ዳንዳየና’ ያጌ።


\par }{\PP \VS{18}“መꬍና ጎዳ ኦቻናዉ ህንተንታ ኪቴዳ ካትያ ሀዋዳን ያግተ፤ ‘መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ ኔን ስሴዳ ቃላ ሀዋዳን ያጌ፤’

\VS{19}ታን ሀ ሳኣ ቦላነ ሀ ሳኣን ደእያ አሳ ቦላ፥ ‘ታን ህንተንታ ꬋይሳናነ ባይዛ ከሳና’ ጋደ ሃሳዬዳዋ ኔን ስሴዳ ዎደ፥ ነ ዎዛናይ ሹግና፥ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ነ ሁጲያ ካዉሼዳ ድራዉነ ነ ማዩዋ ፔꬋደ፥ ታ ስንꬃን ዬኬዳ ድራዉ፥ ታን ነ ዎሳ ስሳድ ያጌ መꬍና ጎዳይ።

\VS{20}ሄዋ ድራዉ፥ ታን ኔና ሳሩዋን ነ ማይዛን ጋꬃና፤ ኔን ሳሮ ሞገታና። ታን ሀ ሳኣ ቦላነ ሀ ሳኣን ደእያ አሳ ቦላ አሀና ኢታባ ነ አይፊ በኤና ያጌ ያግተ” ያጋዱ። ሄዋፐ ጉየ ኡንቱንቱ ቢደ፥ ሀ ሃሳየቴዳባ ካትያዉ ኦዴድኖ።




\par }\Chap{23}{\SH ኢዮስያሰ ኤቃ ጎይኑዋ ቢታፐ ꬋይሴዳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 34:3-7፣ 29-33)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ኢዮስያሰ ኪቲደ፥ ይሁዳ ጭማቱዋነ የሩሳላመ ጭማቱዋ ኡባ እ ሺሼዳ።

\VS{2}ካቲ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ፑደ ከሴዳ፤ ይሁዳ አሳይ ኡባይ፥ የሩሳላመን ደእያ አሳይ ኡባይ፥ ቄሳቱነ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ፥ ጉꬃፐ ዎጋ ጋካናዉ፥ አሳይ ኡባይ አናና እትፐ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ፑደ ከሴድኖ። መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያፐ ቤቴዳ ቃላ ጫቁዋ ማጻፋ ቃላ ኡባ ካቲ ኡንቱንቱ ስስሽን ናባቤዳ።

\VS{3}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ቱሳ ማታን ኤቂደ፥ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ኦግያን ሀመታናዉነ፥ አ ህግያ፥ አ ዎጋነ አ አዛዙዋ ባረ ኩመንꬃ ዎዛናንነ ባረ ኩመንꬃ ሸምፑዋን ናጋናዉ፥ ቃይ ሀ ማጻፋን ጻፈቴዳ ጫቁዋዳን ኦꬃናዉ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ገፔዳ። ያትና አሳይ ኡባይካ ጫቁዋ ናጋናዉ ገፔዳ።


\par }{\PP \VS{4}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ህልቂያ፥ አፐ ጋርሳና ደእያ ቄሳቱ ዋነ ፐንግያ ናግያዋንታ ባኣላዉ፥ አሼሮነ ሳሉዋ ጾልንተቶ ጎይናናዉ ጊግሴዳ ሚሻቱዋ ኡባ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያፐ ከሳናዳን አዛዜዳ። ካቲ ሄዋንታ የሩሳላመፐ ጋጻ ከሲደ፥ ቀድሮና ዛንጋራን ጹጌዳ፤ ብድንꬃ ቤቴለ አፌዳ።
\XREF{}{{\XO 23:4 }{\XT{2 ካታ. 21:3፤ 2 ኦዱዋ 33:3}}}


\par }{\PP \VS{5}ይሁዳ ካታማቱዋንነ የሩሳላመ ዩሹዋን ደእያ ꬎቃ ግሹዋን ኡባን እጻና ጩዋያናዳን ይሁዳ ካተቱ ሱንꬄዳ ꬋማሻቱዋ ቄሳቱ ዋ ኡባ ኦሱዋፐ ከሴዳ። ባኣላዉ፥ አዋዉ፥ አግናዉ፥ ጾልንተቶነ ሳሉዋን ደእያ ሀራ መታቶ እጻና ጩዋይያዋንታ ኡባ ድጌዳ።


\par }{\PP \VS{6}አሼሮ ግያ ጾሳት ምስልያ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያፐ አኪደ፥ የሩሳላመ ካታማፐ ጋጻ ከሲደ፥ ቀድሮና ዛንጋራ አፌዳ። ሄዋፐ ካላ ያን ጹጌዳዋ ሊቅስ ጋጪደ፥ ꬊለ ከሴዳ። ያቲደ ሄ ባና ጋደ አሳ ማካና ቦላ ላሌዳ።


\par }{\PP \VS{7}መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ግዶን ጎይኖ ዎጋ ኦꬂደ፥ አቱማ አሳቱ አቱማ አሳቱዋና ሻርሙጸትያ ጎልያ ክንቼዳ፤ ሄ ጎለቱዋን ማጫ አሳይ አሼሮ ግያ ጾሳትዉ ጋርዱዋ ሱቄ።


\par }{\PP \VS{8}እዮስያሰ ቄሳቱ ዋ ኡባ ይሁዳ ካታማቱዋፐ አሄዳ፤ ካሰ ቄሳቱ እጻና ጩዋዬዳ ꬎቃ ሳኣ፥ ገባአፐ ቢደ በርሳበሀ ጋካናዉ ደእያዋንታ ቱንሴዳ። ካታማ ሞድያ ኢያሱ ፐንግያ ግያ ፐንግያ ገልያ ሳፐ ሀድርሳ ባጋና ደእያ ጎይንያ ሳአቱዋካ ቆቆፌዳ።

\VS{9}ꬎቃ ሳኣ ቄሳቱ የሩሳላመን መꬍና ጎዳዉ ያርሽያ ሳኣ ፑደ ዪክኖ፤ ሽን ኡንቱንቱ ሀራ ቄሳቱ ዋና እትፐ እርሹ ገልቤና ኡክꬃ ሚኖ።


\par }{\PP \VS{10}ካቲ እዮስያሰ ህኖማ ዛንጋራን ደእያ ቶፌታ ጌተትያ ያርሹዋ ሳኣ ቱንሴዳ። ያቲደ ሞሎካ ግያ ጾሳዉ እት አሳይነ ባረ አቱማ ናኣ ዎይ ባረ ማጫ ናቶ ታማን ያርሸናዳን ድጌዳ።
\XREF{}{{\XO 23:10 }{\XT{ዎጋ 18:21፤ ኤር. 7:31፤ 19:1-6፤ 32:35}}}


\par }{\PP \VS{11}ይሁዳ ካተቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገልያ ፐንግያን አዋዉ ዱማይ ዎꬄዳ ፓራቱዋ ድጌዳ። አዋ ፓራቱ ናታን-መለካ ግያ ካፑዋ ክፍልያ ማታን ደእያ ዳባባን ደኢኖ። ሄዋፐ ጉይያን፥ አዋዉ ዱማይ ዎꬄዳ ፓራ ጋረቱዋ እዮስያሰ ታማን ጹጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}አካዛ ጎልያ ፖቅያ ቦላን ይሁዳ ካተቱ ጊግስሴዳ ያርሹዋ ሳአቱዋነ ምናሰ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያዉ ደእያ ላኡ ዳባባቱዋ ግዶን ጊግሴዳ ያርሽያ ሳአቱዋ ካቲ እዮስያሰ ክንቼዳ። ኡንቱንታ ሄ ሳፐ ድጊደ ክንቼሬꬄዳ፤ ሱፓ ቀድሮና ዛንጋራን ኦሌዳ።
\XREF{}{{\XO 23:12 }{\XT{2 ካታ. 21:5፤ 2 ኦዱዋ 33:5}}}


\par }{\PP \VS{13}ቃይካ ካቲ የሩሳላመ ካታማፐ አዋይ ዶልያ ባጋና ዳብረ ዛይተ ጌተትያ ደርያፐ ገድሳ ባጋን ደእያ ቱናተꬃ ꬎቃ ደርያ። ሄ ꬎቃ ሳአቱ እስራኤልያ ካቲ ሶሎሞነ ሲዶናቱዋ ጾሳት አስታሮትዉ፥ ሞኣባቱዋ ጾሳ ካሞሻዉነ፥ አሞናቱዋ ጾሳ ሞሎካዉ፥ ሄ ቱና ጾሳቶ ጎይናናዉ ጊግሴዳ ꬎቃ ሳኣ።
\XREF{}{{\XO 23:13 }{\XT{1 ካታ. 11:7}}}

\VS{14}ካቲ ኢዮስያሰ ጎይንያ ሹቻ ቱሳቱዋካ መንሬꬂደ፥ አሴሮ ጌተትያ ጾሳት ምስለቱዋካ ቃንጸሬꬄዳ። ያቲደ ኡንቱንቱ ኤቄዳ ኮሽያን ሀይቄዳ አሳ መቀꬃ ኩንꬄዳ።


\par }{\PP \VS{15}ቃይ እስራኤልያ አሳ ናጋራ ኦስሴዳ ናባጻ ናአይ እዮርባም ቤቴለን ꬎቃ ሳኣን ጊግሴዳ ያርሽያ ሳኣ ካቲ እዮስያሰ ክንቼዳ። ሄ ያርሽያ ሳኣ ሹቻቱዋካ መንሬꬂደ፥ ꬊለ ከሴዳ፤ አሼር ምስልያካ ጹጌዳ።
\XREF{}{{\XO 23:15 }{\XT{1 ካታ. 12:33}}}

\VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ እዮስያሰ ዩሹዋ ጼሊደ፥ ደርያ ጋጻን ደእያ ሞጉዋ ጎንጎሉዋ በኤዳ፤ መቀꬃቱዋ ጎንጎሉዋፐ ከሲደ፥ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ዎꬂደ፥ ታማን ጹጌዳ። ያቲደ ያርሽያ ሳኣ ቱንሴዳ። ሄዌ ሀኔዳዌ መꬍና ጎዳ አሳይ ካሰ አዋዬዳ መꬍና ጎዳ ቃላ ማራና።
\XREF{}{{\XO 23:16 }{\XT{1 ካታ. 13:2}}}

\VS{17}ሄዋፐ ጉይያን ካቲ፥ “ሀ ቤትያዌ ኦ ዱፌ?” ያጊደ ኦቼዳ።
\XREF{}{{\XO 23:17 }{\XT{1 ካታ. 13:30-32}}}

\par }{\PP ቤቴለ ካታማ አሳቱ፥ “ይሁዳፐ ዪደ፥ ቤቴለ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ሀእ ኔን ኦꬃ ስምያዌ ፖለታናዋ ካሰቲደ ኦዴዳ መꬍና ጎዳ አሳ ዱፉዋ” ያጊደ ኦዴድኖ።


\par }{\PP \VS{18}ካቲ፥ “አግ ባሽተ፤ እት አሳይነ አ መቀꬃ ሳፐ ቃꬆፖ” ያጌዳ። ሄዋ ድራዉ፥ ሳማርያፐ ዬዳ ትምቢትያ ኦድያ ብታንያ መቀꬃና እትፐ አ መቀꬃ ቦቼናን አግ ባሼድኖ።


\par }{\PP \VS{19}እስራኤልያ ካተቱ ሳማርያ ካታማቱዋን ኦስሲደ፥ መꬍና ጎዳ ሀንቀꬄዳ፥ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ እዮስያሰ ድጌዳ፤ ቤቴለን ኦꬄዳዋዳን፥ ኡንቱንታካ ኦꬄዳ።

\VS{20}እ ሄ ꬎቃ ግሹዋን ኦꬅያ ቄሳቱ ዋ ኡባ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ዎꬌዳ፤ ቃይ ሄ ያርሽያ ሳኣ ቦላ አሳ መቀꬃ ጹጌዳ። ሄዋ ኡባ ኦꬂደ፥ የሩሳላመ ስሜዳ።


\par }{\SH እዮስያሰ ፓስጋ ባላ ቦንቼዳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 35:1-19)

\par }{\PP \VS{21}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ አሳ ኡባ፥ “ሀ ቃላ ጫቁዋ ማጻፋን ጻፈቴዳዋዳን መꬍና ጎዳዉ ህንተንቱ ጾሳዉ ፓስጋ ባላ ቦንችተ” ያጊደ አዛዜዳ።

\VS{22}እስራኤልያ ሞድያ ዳናቱ ዎድያፐ ዶሚደ፥ እስራኤልያ ካተቱዋ ዎድያንነ ይሁዳ ካተቱዋ ዎድያን ኡባን ሀዋ ማላ ፓስጋ ባላይ ኡባካ ቦንቼት ኤረና።

\VS{23}ሽን ካቲ እዮስያሰ ካተቴዳ ታማነ ሆስፑንꬃ ላይꬃን የሩሳላመ ካታማን መꬍና ጎዳ ቦንቻናዉ ሀ ፓስጋ ባላይ መꬍና ጎዳዉ ቦንቼቴዳ።


\par }{\SH እዮስያሰ ኦꬄዳ ሀራ ኦሶቱዋ
\par }
{\PP \VS{24}ቃይ ቄሳቱዋ ኡባ ካፑ ህልቂ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ቤቴዳ ማጻፋን ጻፈቴዳ ህግያ ቃላ ምንሳናዳን፥ ኢታ አያና ጼስያዋንታነ ሻሬቻቱዋ፥ ሶይ ግዶ ኤቃ ምስለቱዋ፥ ኤቃ ሚሻቱዋነ ይሁዳ ቢታንነ የሩሳላመ ካታማን ቤቴዳ ሀራ ሸነይያባቱዋ ኡባ እዮስያሰ ꬋይሴዳ።

\VS{25}ሙሴ ህግያዳን ባረ ኩመንꬃ ዎዛናን፥ ባረ ኩመንꬃ ሸምፑዋንነ፥ ባረ ኩመንꬃ ዎልቃን መꬍና ጎዳኮ ስሜዳባን እዮስያሳ ማላ ካቲ፥ አፐ ካሰ ግዲና፥ አፐ ጉየ ግድና፥ ኡባካ ደንድቤና።


\par }{\PP \VS{26}ግዶፐነ ምናሰ መꬍና ጎዳ ሀንቀꬃናዉ ኦꬄዳ ኢታ ኦሱዋ ኡባ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ ይሁዳ ቦላ ሀንቀቴዳ ባረ ሀንቁዋ ታማይ ስምቤና።

\VS{27}ሄዋ ድራዉ መꬍና ጎዳይ፥ “ታን እስራኤልያ ታ ስንꬃፐ ድጌዳዋዳን፥ ይሁዳካ ታ ስንꬃፐ ድጋና፤ ታን ዶሬዳ ካታማ፥ የሩሳላመነ ታን፥ ‘ታ ሱንꬃይ ሀዋን ደአና’ ጌዳ ሀ ጌሻ ጎልያ ድጋና” ያጌዳ።


\par }{\SH እዮስያሳ ካዉታ ዉርሰꬃ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 35:20—36:1)

\par }{\PP \VS{28}እዮስያሰ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ ይሁዳ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{29}እዮስያሳ ዎደ ግብጼ ካቲ ናኮይ፥ አሶረ ቢታ ካትያ ኦላን ኤቃናዉ ኤፍራጺሳ ሻፋ ቤዳ። ካቲ እዮስያሰ አናና ኦለታናዉ ባረ ኦላንቻቱዋ አኪደ ከሴዳ፤ ሽን ካቲ ናኮይ አናና ማግዶን ጋከቲደ፥ አ ዎꬌዳ።

\VS{30}አ ቆማቱ አ አሃ ፓራ ጋርያን ዎꬂደ፥ ማግዶፐ የሩሳላመ አሄድኖ፤ አ ዱፉዋን አ ሞጌድኖ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ሄ ቢታ አሳቱ እዮስያሳ ናኣ እዮአካዛ ዶሬድኖ፤ አ አዉዋ ኮታን አ ኦኪደ ካተዬድኖ።


\par }{\SH ዉርሰꬃ ይሁዳ ካተቱዋ
\par }
{\R (23:31—24:20)

\par }{\PP \VS{31}እዮአካዝ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ ሄዛ፤ እ የሩሳላመን ሄዙ አግና ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ሀሙጻሎ፤ እዛ ሊብና ካታማን ደእያ ኤርማሳ ናቶ።

\VS{32}ባረ ማይዛ አዎቱ ኦꬄዳዋዳን፥ እዮአካዝ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ።

\VS{33}እዮአካዝ የሩሳላመን ካተተናዳን ግብጼ ካቲ ናኮይ ሀማታ ጌተትያ ጋድያን ርብላ ግያ ሳን አ ቃቼዳ። ሄዙ ሻአነ ኦይዱ ጼቱ ኪሎ ግራመ ዴጽያ ጻጋራ ብራነ ሀታማነ ኦይዱ ኪሎ ግራመ ዴጽያ ዎርቃ ይሁዳ አሳ ጊርሴዳ።

\VS{34}ካትያ ናኮይ እዮስያሳ ናኣ ኤልያቄማ አ አዉዋ ኮታን ካተዬዳ፤ ያቲደ አ ሱንꬃ እዮኣቄማ ያጊደ ላሜዳ። ሽን እዮአካዛ ግብጼ አፌዳ፤ እዮአካዝ ያን ሀይቄዳ።
\XREF{}{{\XO 23:34 }{\XT{ኤር. 22:11-12}}}


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ እዮኣቄማ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 36:5-8)

\par }{\PP \VS{35}ያትና እዮኣቄም ካቲ ናኮይ ኦቼዳ ጊራ ብራነ ዎርቃነ አዉ እሜዳ። ሄ ጊራ ጭጋናዉ ዮኣቄም ሄ ቢታ አሳይ ደምያ ኬሻ ብራፐነ ዎርቃፐ ጊራ ሺሼዳ።


\par }{\PP \VS{36}እዮኣቄም ካተትያ ዎደ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እቼሻ፤ እ የሩሳላመን ታማነ እት ላይꬃ ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ዛብዶ፤ እዛ ሩማ ካታማን ደእያ ፓዳያ ናቶ።
\XREF{}{{\XO 23:36 }{\XT{ኤር. 22:18-19፤ 26:1-6፤ 35:1-19}}}

\VS{37}እዮኣቄም ባረ ማይዛ አዎቱ ኦꬄዳዋዳን፥ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ።




\par }\Chap{24}{\PP \VerseOne{1}እዮኣቄማ ዎደ ባብሎነ ቢታ ካትያ ናቡካዳናጾረ ይሁዳ ቦላ ዎራጄዳ። ያትና እዮኣቄም አዉ ሄዙ ላይꬃ ሞደቴዳ። ሄዋፐ ጉይያን ዛሪደ፥ ናቡካዳናጾራ ቦላ ማካሌዳ።
\XREF{}{{\XO 24:1 }{\XT{ኤር. 25:1-38፤ ዳኔላ 1:1-2}}}

\VS{2}መꬍና ጎዳይ ባብሎነ ቢታ ጩጉዋ፥ ሶርያ ቢታ ጩጉዋ፥ ሞኣበ ቢታ ጩጉዋነ አሞና ቢታ ጩጉዋ እዮኣቄማ ቦላ የዴዳ፤ ትምቢትያ ኦድያ ባረ ቆማቱዋ ባጋና መꬍና ጎዳይ ካሰ ሃሳዬዳዋዳን፥ ይሁዳ ቢታ ባይዛናዳን ሀዋንታ የዴዳ።

\VS{3-4}ካቲ ምናሰ ኦꬄዳ ናጋራ ኡባ ድራዉ፥ ቃይ ጽሎ አሳ ሱꬃ እ ጉሲደ፥ የሩሳላመን ኩንꬄዳ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ ይሁዳ አሳ ባረ ስንꬃፐ ድጋናዉ ሀ ባሻ የዴዳ፤ መꬍና ጎዳይ ምናሰዉ ሄ ናጋራ አቶ ጋናዉ ኮይቤና።


\par }{\PP \VS{5}እዮኣቄም ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ ይሁዳ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{6}እዮኣቄም ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ። አ ኮታን አ ናአይ እኮንያነ ካተቴዳ።


\par }{\PP \VS{7}ግብጼ ቢታ ካቲ ላኤንꬆ ባረ ጋድያፐ ደንዲደ፥ ኦላዉ ይቤና፤ አያዉ ጎፐ፥ ግብጼ ሻፋፐ ዶሚደ፥ ቢደ ኤፍራጺሳ ሻፋ ጋካናዉ፥ ግብጼ ካቲ ሞዴዳ ቢታ ኡባ ባብሎነ ካቲ አክ ድጌዳ።


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ ዮኣኪና
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 36:9-10)

\par }{\PP \VS{8}ዮኣኪነ ካተትያ ዎደ ላይꬃይ አዉ ታማነ ሆስፑና፤
\FTNT{*}{{\FR 24:8 }{\FK{ታማነ ሆስፑና፦
}}{\FT{ላይꬃይ አዉ ታማነ ሆስፑና ዎይ ሆስፑና። 2 ኦድ። 36:9 ጼላ።
}}} ዮኣኪነ የሩሳላመን ሄዙ አግና ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ነሁሽታ፤ እዛ የሩሳላምያ ኤልናታና ናቶ።

\VS{9}ዮኣኪነ ባረ አዉ ኦꬄዳዋዳን፥ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሄ ዎደ ባብሎነ ካትያ ናቡካዳናጾራ ኦላንቻቱ የሩሳላመ ዪደ፥ ካታማ ዶድ ዎꬄድኖ።

\VS{11}ባብሎነ ካቲ ናቡካዳናጾረ ሄ ካታማ ዬዳ።

\VS{12}ይሁዳ ካቲ ዮኣኪነ፥ አ ዳያ፥ አ ቆማቱ፥ አ ካፓቱነ ካትያ ጎልያ ኦሳንቻቱ ኡባቱ ባብሎነ ካትያዉ ኩሽያ እሜድኖ።

\par }{\PP ዮኣኪነ ካተቴዳ ሆስፑንꬃ ላይꬃን፥ ባብሎነ ካቲ ዮኣኪና ቃቼዳ።
\XREF{}{{\XO 24:12 }{\XT{ኤር. 22:24-30፤ 24:1-10፤ 29:1-2}}}

\VS{13}መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያንነ ካትያ ጎለን ደእያ ማጹዋ ኡባ ሄ ሳፐ ደንꬂደ አፌዳ። መꬍና ጎዳይ ካሰ ሃሳዬዳዋዳን ካቲ ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ጊግሴዳ ዎርቃ ሚሻቱዋ ኡባ ባብሎነ ካቲ ቃንጸሬꬄዳ።

\VS{14}ናቡካዳናጾረ የሩሳላመ አሳ፥ ካፓቱዋ ኡባ፥ ኦላንቻቱዋ ኡባ፥ ኩሽያ ሂላንቻቱዋ ኡባነ ብራታ ቆጽያዋንታ ኡባ፥ ሙለ ታሙ ሻአ አሳ፥ የሩሳላመፐ ኦሞዲደ አፌዳ፤ ቢታን ህዬሳ አሳ ጻላላይ አቴዳ።


\par }{\PP \VS{15}ናቡካዳናጾረ ዮኣኪና ኦሞዲደ፥ ባብሎነ አፌዳ፤ አናና ካታቶ አ ዳዮ፥ አ ማቻቱዋ፥ አ ኦሳንቻቱዋነ ቢታን ደእያ ዎልቃማ አሳ ኡባ አኪደ ቤዳ።
\XREF{}{{\XO 24:15 }{\XT{ህዝ. 17:12}}}

\VS{16}ሄ አሳፐ ላፑን ሻአቱ ኦላንቻቱዋ፤ እት ሻአ አሳቱ ዱማ ዱማ ኩሽያ ሂላንቻቱዋ፤ ኡንቱንቱ ኡባይካ ምናነ ኦላ ኦለታናዉ ዳንዳይያዋንታ። እ ሄ ኡባቱዋ ባብሎና አፌዳ።

\VS{17}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባብሎነ ካቲ ዮኣኪና ኮታን አ አዉዋ እሻ ማታንያ ካተዬዳ። አ ሱንꬃ ሰደቅያሳ ያጊደ ላሜዳ።
\XREF{}{{\XO 24:17 }{\XT{ኤር. 37:1፤ ህዝ. 17:13}}}


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ ሰደቅያሳ
\par }
{\R (2 ኦዱዋ 36:11-12፤ ኤር. 52:1-3)

\par }{\PP \VS{18}ሰደቂያስ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እታ፤ የሩሳላመን እ ታማነ እት ላይꬃ ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ሀሙጻሎ፤ እዛ ሊብና ካታማን ደእያ ኤርማሳ ናቶ።
\XREF{}{{\XO 24:18 }{\XT{ኤር. 27:1-22፤ 28:1-17}}}

\VS{19}እዮኣቄም ኦꬄዳዋዳን፥ ሰደቅያስካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ።

\VS{20}መꬍና ጎዳይ ሀንቀቴዳ ድራዉ፥ የሩሳላመ አሳ ቦላነ ይሁዳ አሳ ቦላ ሀዌ ሀኔዳ፤ ዉርሰꬃን ኡንቱንታ እ ባረ ስንꬃፐ ድጌዳ።

\par }{\PP ሰደቅያስ ባብሎነ ካትያ ቦላ ማካሌዳ።
\XREF{}{{\XO 24:20 }{\XT{ህዝ. 17:15}}}




\par }\Chap{25}{\SH የሩሳላም ኩንደꬃ
\par }
{\R (25:1-30፤ 2 ኦዱዋ 36:13-21፤ ኤር. 52:3-11)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሰደቅያስ ካተቴዳ ኡዱፑንꬃ ላይꬅ፥ ታማንꬃ አግናን፥ ታማንꬃ ጋላስ፥ ባብሎነ ካቲ ናቡካዳናጾረ ባረ ኦላንቻቱዋ ኡባ አኪደ ዪደ፥ የሩሳላመ ዶዴዳ። አ ዩሹዋንካ ቢታ ኬላ ድረዳ።
\XREF{}{{\XO 25:1 }{\XT{ኤር. 21:1-10፤ 34:1-5፤ ህዝ. 24:2}}}

\VS{2}ሰደቅያስ ካተቴዳ ታማነ እተንꬅያ ላይꬃ ጋካናዉ፥ ካታማይ ዶደቲደ ጋምኤዳ።


\par }{\PP \VS{3}ሄዋ ጋሱዋን ቢታን ኮሻይ ሱልና፥ ሄ ላይꬅ ኦይደንꬆ አግናን፥ ኡዱፑንꬃ ጋላሳን ሄ ጋድያ አሳዉ ምያባይ ꬋዬዳ።

\VS{4}ያን ደእሽን ካታማ ዩሹዋ ግምቢ እት ባጋና ኮለቴዳ። ባብሎነ አሳይ ካታማ ዩይ አꬊደ ናጎፐካ፥ ይሁዳ ካትያ ኦላንቻቱ ሙለ ኡባይ ቃማ ካትያ አታክልትያ ሳኣ አፍያ ኦግያ ኦይቂደ፥ ላኡ ድርሳ ግምበቱዋ እትፐ ጋꬅያ ፐንግያና ከሲደ ባቃቴድኖ። ኡንቱንቱ አራባ ድልባኮ ስሚደ ቤድኖ፤
\XREF{}{{\XO 25:4 }{\XT{ህዝ. 33:21}}}

\VS{5}ሽን ባብሎነ ኦላንቻቱ ካትያ የደርሲደ፥ ያርኮ ደምባ ጋꬂደ ኦይቄድኖ። አ ኦላንቻቱ ኡባይ አፐ ሻከቲደ ላለቴድኖ።

\VS{6}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ አ ርብላ ካታማን ደእያ ናቡካዳናጾራኮ አፌድኖ። ባብሎነ ካቲ ያን ሰደቅያሳ ቦላ ፕርዴዳ።

\VS{7}ሰደቅያሳ ናና ሰደቅያስ ጼልሽን ዎꬌድኖ። ሄዋፐ ጉይያን፥ አ አይፈቱዋ ዎጭ ከሲደ፥ ሳንሳላታን አ ቃቼድኖ፤ ያቲደ ባብሎነ ጋድያ አኪደ አፌድኖ።
\XREF{}{{\XO 25:7 }{\XT{ህዝ. 12:13}}}


\par }{\SH ጌሻ ጎሊ ኮለቴዳ
\par }
{\R (ኤር. 52:12-33)

\par }{\PP \VS{8}ናቡካዳናጾረ ባብሎነን ካተቴዳ ታማነ ኡዱፑንꬃ ላይꬅ፥ እቼሻንꬃ አግናን፥ ላፑንꬃ ጋላስ ካትያ ኦሳንቻቱዋፐ እቱ፥ ካትያ ናግያዋንቱ ካፑ ናቡዛራዳን የሩሳላመ ገሌዳ።

\VS{9}መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ፥ ካትያ ጎልያነ የሩሳላመን ደእያ ጎልያ ኡባ ጹጌዳ፤ ዎልቃማ ጎልያ ግያ ጎልያ ኡባ ኤꬅ ዉርሴዳ።

\VS{10}ባብሎነ ኦላንቻቱ ኡባይ ካትያ ናግያዋንቱ ካፑዋ አዛዙዋን የሩሳላመ ካታማ ዩሹዋን ደእያ ድርሳ ግምቢያ ኡባ ኮሌድኖ።

\VS{11}ናቡዛራዳን ካታማን አቴዳ አሳቱዋነ ይሁዳን አቴዳ አሳቱዋ፥ ካዲደ ባብሎነ ኦላንቻቱዋን ጋከቴዳ አሳቱዋናካ ኡባ ኦይቂደ፥ ኦሞዶ አፌዳ።

\VS{12}ሽን ናቡዛራዳን ዉርሰꬃ ህዬሳቱዋፐ አማሬዳዋንታ ዎይንያ ቱራ ቶካናዳንነ ጋድያ ጎሻናዳን ይሁዳን አሼዳ።


\par }{\PP \VS{13}ባብሎነ አሳቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ናሃስያፐ መꬌዳ ቱሳቱዋ፥ ሚሻቱዋ ዎꬅያ ጋረቱዋነ አባ ሳኒያ መንሬꬄድኖ፤ ናሃስያ ኡባ ባብሎነ አፌድኖ።
\XREF{}{{\XO 25:13 }{\XT{1 ካታ. 7:15-26፤ 2 ኦዱዋ 3:15-17}}}

\VS{14}ሄዋዳንካ ቃይ ከረቱዋ፥ አካፋቱዋ፥ ጾምፕያ ሻሉዋ ጼራ ፕትያባቱዋ፥ ጭልፓቱዋነ ያርሽያ ዎደ ጎኤትያ ናሃስያ ሚሻቱዋ ኡባ አኪደ አፌድኖ።
\XREF{}{{\XO 25:14 }{\XT{1 ካታ. 7:45፤ 2 ኦዱዋ 4:16}}}

\VS{15}ካትያ ናግያዋንቱ ካፑ ናቡዛራዳን ሙሩታ ብራፐነ ሙሩታ ዎርቃፐ መቴዳ ታማ ካሽያ ሻታቱዋካ ኩይጻሮቱዋካ ኡባ አኪደ አፌዳ።

\VS{16}ካቲ ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ኦሰትያባቶ መꬌዳ ላኡ ቱሳቱ፥ አባ ሳኒነ ጋረቱ መቴዳ ናሃስያ ብራታይ ሚዛናን ልካናዉ ዳንዳየተናዋ ኬሻ ዳራ።

\VS{17}ላኡ ቱሳቱ እት ማላ ግዲደ፥ እቱዋ እቱዋ ጌሳይ ታማነ ሆስፑን ዋꬋ፤ ቃይ እት እት ቱሳ ሁጲያን ደእያ ጉምቦቱ ሄዙ ዋꬋ አዱሳ። ሄ ጉምቦቱዋ ዩሹ ናሃስያ ቃጽቃሎቱዋንነ ናሃስያፐ መꬌዳ ሮማነ ጌተትያ ቴራ ምስለቱዋን አሌቀት ኡቴዳ።


\par }{\SH ይሁዳ አሳይ ኦሞደቲደ ባብሎነ ቤዳ
\par }
{\R (ኤር. 52:24-27)

\par }{\PP \VS{18}ካትያ ናግያዋንቱ ካፑ ናቡዛራዳን ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ሳራያ፥ አፐ ካልያ ቄስያ ጻፋንያነ ፐንግያ ናግያ ሀራ ሄዙ አሳቱዋ ኦይቄዳ።

\VS{19}ቃይ ሄ ዎደ ጋካናዉ፥ ካታማን ደእያ አሳፐ ይሁዳ ኦላ ጋዳዋ፥ ካትያ ዞርያዋንቱፐ እቼሹ አሳቱዋ፥ ኦላ ጋዳዋ ጻፍያ፥ ሄዌነ ኦላንቻቱዋ አሳ ግዶፐ ቆሪደ ከስያዋነ ሀራ ኡሱፑን ታሙ ዎልቃማ አሳቱዋ አፌዳ።

\VS{20}ካፑ ናቡዛራዳን ኡንቱንቱ ኡባ አኪደ፥ ባብሎነ ካትያኮ ርብላ ካታማ አፌዳ።

\VS{21}ያን ርብላ ካታማን፥ ሀማታ ጋድያን ባብሎነ ካቲ ኡንቱንታ ኡባ ዎꬍሴዳ። ሄዋዳን ሀኒደ፥ ይሁዳ አሳይ ባረ ጋድያፐ ኦሞደት ደንዲደ ቤዳ።


\par }{\SH ገዳሊ ይሁዳ ሞዴዳ
\par }
{\R (ኤር. 40:7-9፤ 41:1-3)

\par }{\PP \VS{22}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ናቡካዳናጾረ ሳፋና ናኣ ናኣ፥ አህቃማ ናኣ ገዳልያ፥ ባብሎነ ቤናን ይሁዳን አቴዳ አሳ ሞድያ ካፑዋ ኦꬂደ ሱንꬄዳ።

\VS{23}ኩሽያ እምቤና ይሁዳ ኦላ ጋዳዋቱነ ኦላንቻቱ ሄዋ ስሲደ፥ ምስጳን ደእያ ገዳልያን ቢደ ጋከቴድኖ። ሄ ጋዳዋቱ ናታንያ ናኣ እስማኤላ፥ ቃሬሀ ናኣ ዮሀናና፥ ናጾፋ ካታማፐ ዬዳ ታንሁሜታ ናኣ ሳራያነ ማእካፐ ዬዳ እት ብታንያ ናኣ ያዛንያ።

\VS{24}ገዳሊ ኡንቱንቶነ ኡንቱንቱ ኦላንቻቶ ጫቂደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀዋንቶ ባብሎነ ካፓቶ ያዮፕተ። ሀ ጋድያን ደእተ፤ ያቲደ ባብሎነ ካትያዉ ሞደትተ። ያቶፐ ሙለ ኡባባይ ህንተዉ ሎአ ግዳናዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}ሽን ላፑንꬃ አግናን ካትያ ዛርያ ግዴዳ ኤልሻማአ ናኣ ናታንያ ናአይ እስማኤለ ታሙ አሳና ምጽጳ ቢደ፥ ገዳልያነ አናና ደእያ ይሁዳ አሳነ ባብሎነ አሳ ኡባ ዎꬌዳ።

\VS{26}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባብሎነ አሳዉ ያዪደ፥ ይሁዳ አሳይ፥ ቄራይ ዎጋይ አተናን፥ ኦላ ጋዳዋቱዋናካ ኡባይ ግብጼ ጋድያ ባቃቴድኖ።
\XREF{}{{\XO 25:26 }{\XT{ኤር. 43:5-7}}}


\par }{\SH እኮንያነ ቃሹዋፐ ብለቴዳ
\par }
{\R (ኤር. 52:31-34)

\par }{\PP \VS{27}ኤዊል-ማሮዳክ ካተቴዳ ላይꬅ ይሁዳ ካትያ እኮንያና ቃሹዋፐ ብሊደ ማሬዳ። ሄዌ ሀኔዳዌ እኮንያነ ኦሞደት ቃሸቲደ ቤዳ ሀታማነ ላፑንꬃ ላይꬅ፥ ታማነ ላኤንꬃ አግናን፥ ላታማነ ላፑንꬃ ጋላሳና።

\VS{28}ኤዊል-ማሮዳክ እኮንያናና ማልኦ ቃላ ሃሳዪደ፥ ባብሎነን ኦሞዱዋን ደእያ ሀራ ካተቱዋ ኡባፐ አꬂደ፥ አ ቦንቼዳ።

\VS{29}ሄዋ ድራዉ፥ እኮንያነ ቃሾ ጎለን ማዬዳ ማዩዋ ላሜዳ። እ አቴዳ ባረ ደኡዋ ላይꬃ ኡባን ካትያ ማዳፐ ሜዳ።

\VS{30}ሀቼ ሀቼ አዉ ኮሽያዋ ኡባ ባብሎነ ካቲ እሜዳ።


\par }