\NormalFont\ShortTitle{እምባቆማ}

{\MT እምባቆማ ትምቢትያ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP ትምቢትያ ኦድያ እምባቆማዉ ትምቢትያ ቃላይ ዬዳዌ ባብሎናቱ ዳሪ ምኔዳ ዎድያን፥ ክርስቶሳ የለታፐ ካሰ፥ ላፑንꬃ ጼቱ ላይꬃ ዉርሰꬃና። ሀ መቀꬃ ኢታ አሳቱ ኦꬂደ ደእያ ሱገꬃ ኦሱዋን እምባቆም ሎይꬅ ዳሮ ኡንኤቴዳ ድራዉ፥ “ያትና ሀዋንታ ማካላንቻቱዋ ዎታ ጮኡ ጋደ ጼላይ? ናጋራንቻቱ ባረፐ ጽሉዋ ዳርያዋንታ ꬋይሳናዉ ደንድያ ዎደ፥ አያዉ ጮኡ ጋድ?” ያጊደ ጾሳ ኦቼዳ (1:13)። ጾሳይ አዉ ዛሩዋ እሚደ፥ “ታን ኡባባካ ታ ዎድያን ኦꬃይ” ያግ ዛሬዳዋፐ ጉይያን፥ ሄዌ ጋካናዉ፥ “ጽሉ አማኑዋን ደኡዋ ደሜ” ያጌዳ (2:4)።

\par }{\IP ማጻፋዉ አትያ ክፍሊ ማካላንቻቱዋ ቦላን ጋክያ ባሻባዉ ኦደቴዳ ትምቢትያ ግድሽና፥ ዉርሰꬃ ሄራን ጾሳ ግታተꬃባነ ሀ ግጽምያ ጻፌዳ ብታንያ አማኑዋ ምኖተꬃባ ቆንጭስያ ማዛሙሪ ደኤ።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO 1. እምባቆማ ማጋናነ ጎዳ ዛሩዋ
{\IOR{1:1—2:4}}

\par }{\IO 2. ናጋራንቻቱዋ ቦላ አꬌዳ ፕርዳ
{\IOR{2:5-20}}

\par }{\IO 3. እምባቆማ ዎሳ
{\IOR{3:1-19}}



\par }\ChapOne{1}{\SH እምባቆማ ማጋናነ ጎዳ ዛሩዋ
\par }
{\R (1:1—2:4)

\par }{\PP \VerseOne{1}ትምቢትያ ኦድያ እምባቆማዉ መꬍና ጎዳይ ሳጻን እሜዳ ኪታይ ሀዋ።


\par }{\SH እምባቆም ሱረ ፕርዳይ ꬋዬዳዋ መꬍና ጎዳዉ ማጋኔዳ
\par }
{\PP \VS{2}እምባቆመ፥ “አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ኔን ማዳናዳን ታን ጼስያ ዎደ፥ አዉደ ጋካናዉ ስሰናን እጻይ? ቃይ ታን ማካላዉ ነዉ ዋስያ ዎደ፥ አዉደ ጋካናዉ አሸናን እጻይ?

\VS{3}ሀ ናቁዋነ ባይዙዋ ታና አያዉ በሳይ? ማካላነ ባሻ ጼላደ ኔን አያዉ ጮኡ ጋደ ዳንዳያይ? ዋታይነ ኦሻይ ቢታ ኡባን ዳሬዳ።

\VS{4}ሄዋ ድራዉ፥ ህጊ ለፔዳ፤ ቱሙ ከስ ኤረና። ቃይ ናጋራንቻቱ ጽሎ አሳቱዋ ዶድ ኦይቄዳ ድራዉ፥ ፕርዳይ ጌላቴ” ያጌዳ።


\par }{\SH መꬍና ጎዳይ እምባቆማዉ እሜዳ ዛሩዋ
\par }
{\PP \VS{5}ጾሳይ ዛሪደ፥ “ህንተ ዩሹዋን ደእያ ካዉተꬃ ጼሊደ ማላለትተ! አያዉ ጎፐ፥ ህንተዉ ኦድንቶካ ህንተ አማነና ኦሱዋ ታን ህንተ ዎድያን ኦꬃና ሀናይ።
\XREF{}{{\XO 1:5 }{\XT{ኪታ 13:41}}}

\VS{6}ታን ባብሎናዌቱዋ፥ ሄ መቀꬅ ባይና ድርቢያ አሳቱዋ ደንꬃይ። ኡንቱንቱ ባረንቱባ ግደና ቢታ ኦሊደ ኦይቃናዉ ቢታ ኡባን ዩዪኖ።
\XREF{}{{\XO 1:6 }{\XT{2 ካታ. 24:2}}}

\VS{7}ኡንቱንቱ ያሽስያዋንታነ ዳጋንꬅያዋንታ። ኡንቱንቱ ፕርዳይነ ቦንቹ ኡንቱንቱፐ ከሴ።

\VS{8}ኡንቱንቱ ፓራቱ ማሄቱዋፐካ አꬌዳ ድርቢያነ ኦማርሳ ኦኮራቱዋፐካ አꬌዳ ኢታ። ኡንቱንቱ ፓራ አሳቱ ፕሪጺደ፥ ሃኮ ሳፐ ዪኖ፤ ኡንቱንቱ አርጋንꬃይ አየንቶ ኦይቃናዉ ፓልያዋዳን ፓሊኖ።

\VS{9}ኡንቱንቱ ኦላንቻቱ ኡባይ ማካላባ ኦꬃናዉ ባዞ ጫርኩዋዳን ጫርኪደ ዪኖ። አሳ ኦሞዲደ፥ ሻፍያዳን ሺሺኖ።

\VS{10}ኡንቱንቱ ካተቱዋ ቦላ ቅሊጪኖ፤ ሞድያዋንታካ ሚቻ ከሲኖ፤ ቃይ ሹቻን ድረቴዳ ጌሳቱዋ ኡባን ኡንቱንቱ ሚጪኖ። ሄ ጌሶቱዋ ኦሞዳናዉ ኡንቱንቱ ላንቂያን ቢታ ኬሊኖ።

\VS{11}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ ጫርኩዋዳን አꬋና። ሄ ናቂያዋንቶ ኡንቱንቱ ዎልቃይ ኡንቱንቱ ጾሳ” ያጌዳ።


\par }{\SH እምባቆም ላኤንꬁዋካ ጾሳዉ ማጋኔዳ
\par }
{\PP \VS{12}አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ታ ጾሳዉ፥ ታ ጌሻዉ፥ ኔን መꬍናፐ ዶማደ ደእያ መꬍና ጎዳ ግድኪ? ኔን ኑ ዛላ ግድያ ድራዉ፥ ኑን ሀይቆኮ። አቤት ጾሳዉ፥ ባብሎናዌቱዋ ኑ ቦላ ፕርዳ ፖላናዳን፥ ኔን ደንꬃደ ዎልቃካ ኡንቱንቶ እማዳ።

\VS{13}ነ አይፈቱ ዳሮ ጌሻ ግድያ ድራዉ፥ ኢታባ ጼላናዉ ዶስክኖ፤ ኢታባይ ኦሰትያ ዎደ በኣደ ጮኡ ጋናዉ ዳንዳያካ። ያትና፥ ሀ ጭምያዋንታ አያዉ ጮኡ ጋደ ጼላይ? ናጋራንቻቱ ባረፐ ጽልያ አሳቱዋ ምትያ ዎደ አያዉ ጮኡ ጋይ?


\par }{\PP \VS{14}ኔን አሳ አባ ሞለቱዋዳን፥ ካለꬅያዌ ኡንቱንቶ ባይና ትራን ጎሸትያ መታቱዋዳን ኦꬃዳ።

\VS{15}ባብሎናዌቱ ጋድያ አሳ ኡባ ቃጲያን ቆሪደ ከሳና፤ ኡንቱንቱ ኡንቱንታ ባረንቱ ቀሪ ግትያን ኦይቃና፤ ቃይካ ኡንቱንቱ ኡንቱንታ ባረንቱ ዎጋ ግትያን ቡሪደ ሺሻና፤ ያቲደ ኡንቱንቱ ናሸታናነ ሀሹ ጋና።

\VS{16}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ ቄራ ግትያዉ ያርሺኖ፤ ባረንቱ ዎጋ ግትያዉ እጻና ጩዋዪኖ። አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ እሻሉዋን ደእያዌነ ማልኡዋ ምያዌ ሄ ግተቱዋ ዎልቃና።

\VS{17}ያትና፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ ግትያ ቆቆፊደ ካዉተꬃቱዋ ኡባ ዎደ ቃረት ባይናን ዎꬊደ ደአኔ?




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}ዎችያ አዱሳ ግምቢያ ቦላ ከሳ ኤቃደ ታን ናጋና። ሄ ሳኣን ጾሳይ ታና ግያባነ ታ ማጋናዉ እ እምያ ዛሩዋ ስሳናዉ ጼላሻና።


\par }{\SH መꬍና ጎዳይ እምባቆማዉ እሜዳ ላኤንꬆ ዛሩዋ
\par }
{\PP \VS{2}መꬍና ጎዳይ ታዉ ዛሪደ፥ “ዎጽያ ኡራይካ ናባባና ማላ፥ ማሰቴዳ ሹቻ ቦላ ታን ነዉ ቆንጭስያ ሳፃ ኦርዱዋን ጻፋ።

\VS{3}አያዉ ጎፐ፥ ሳጻን ቤቴዳዌ ባረ ኬረቴዳ ዎድያ ናጌ። ሄ ሳጻይ ፖለትያ ዎዲ ኤለካ ጋካናዋ፤ ዎርዱዋ ግዲደ ደኤና። ታክያባ ማላትንቶካ ናጋ፤ አያዉ ጎፐ፥ እ ቱሙዋፐ ያና፤ ጋምኤና።
\XREF{}{{\XO 2:3 }{\XT{እብራ. 10:37}}}


\par }{\PP \VS{4}“በአ፥ እ ኦቶረቴዳ፤ አ ቆፋ ኡባይካ ሱረ ግደና፤ ሽን ጽሉ ባረ አማኑዋን ደአና።”\XREF{}{{\XO 2:4 }{\XT{ሮመ 1:17፤ ጋላ. 3:11፤ እብራ. 10:38}}}


\par }{\SH ናጋራንቻቱዋ ቦላ አꬌዳ ፕርዳ
\par }
{\R (2:5-20)

\par }{\PP \VS{5}ዱረተꬃይ አሳ ጭሜ፤ ኦቶራንቻ አሳዉ ሸምፖ ባዋ። እ ዱፉዋዳን ዮራ ግድያ ድራዉነ ሀይቁዋዳን ካል ኤረና አሳ ግድያ ድራዉ፥ ካዉተꬃቱዋ ኡባ ባረዉ ሺሼ፤ አሳ ኡባካ ባረዉ ኦሞዴ።


\par }{\PP \VS{6}“አሳይ ባረንታ ኦሞዴዳዋንታ፥ ‘ባረዋ ግደና ሚሻ ሺሺደ ዳጋይያዎነ አጩዋ አሳፐ ዎልቃን አኬዳ ማጹዋን ዱረትያዎ አየሮ! ሀዌ ሀዋዳን ሀኒደ፥ አዉደ ጋካናዉ ደአኔ?’ ያግ ቅሊጫናነ ቶቻና።

\VS{7}ኔን ኡንቱንቶ ታልኤዳ አሳቱ ነ አኬከናን ነ ቦላ ደንዲደ፥ ኔና ኮኮርሳና። ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ ነ ማጹዋ ኡባ ቦንቃናዋንታ።

\VS{8}ኔን ጮራ ያራ ማጹዋ ቦንቄዳ ድራዉ፥ ኡንቱንቱፐ አቴዳዋንቱ ነ ማጹዋ ቦንቃናዋንታ። አያዉ ጎፐ፥ ነ ዳሮ አሳ ሱꬃ ጉሳዳ፤ ቃይ ሳኣ ኡባን፥ ካታማቱዋ ቦላነ ኡንቱንቱን አሳ ቦላካ ሱገꬃ ኦሱዋ ኦꬃዳ።


\par }{\PP \VS{9}“መቱ ኔና ጋከናዳን፥ ነ ጎልያ ꬎቃሳን ኬጻናዉ ናቁዋን ሚሻ ሺሽያዎ፥ ነዉ አየሮ!

\VS{10}ዳሮ አሳ ነ ገናደ ꬋይሴዳዋ ጋሱዋን ነ ሶ አሳ ካዉሻዳ፤ ኔን ነ ቦላ ባየꬃ አሃዳ።

\VS{11}ሀራይ አቶ ነ ጎልያ ግምቢያ ሹቻይካ ነ ቦላ ዋሳና፤ ቱሳቱካ ዋሱዋ አላናዋንታ።


\par }{\PP \VS{12}“ካታማ ማካላን ባሲደ፥ አሳ ሱꬃን ኬጽያዋንቶ፥ ህንተዉ አየ አና!

\VS{13}ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ አሳይ ኦꬅያዌ ኡባይ ታማ ካተ ግዳናዳን፥ ቃይ ካዉተꬃቱ ኡባይ ዳቡርያዌ ጮ መላ ግዳናዳን፥ ቆፋ ቃች ዎꬄዳ።

\VS{14}አያዉ ጎፐ፥ ሃꬃይ አባ ካምያዋዳን፥ መꬍና ጎዳ ቦንቹዋ ኤራተꬃይ ሳኣ ኩማና።
\XREF{}{{\XO 2:14 }{\XT{ኢሳ. 11:9}}}


\par }{\PP \VS{15}“ባረ ሾሮ አሳይ ካሎትና በአና ጊደ፥ ኢታባ ጉጃንነ ኡንቱንታ ኡሺደ ማꬆይያ ኡራዉ አየ አና!

\VS{16}ኔን ቦንቹዋ ድራዉ ካዉሻ ማያና። ሀእ ስም ላ ኔኖ፥ ኡሻ! ኡሻደ ጋንድጋራ! መꬍና ጎዳዉ ኡሸቻ ኩሽያን ደእያ ጹአይ ኔኮ ያና፤ ነ ቦንቹ ካዉሻዉ ላመታና።

\VS{17}ኔን ሊባኖሳ ꬋይሴዳዋዳን፥ ኔንካ ꬋያና። ኔን ዶአቱዋ ዎራ ዉርሳዳ፤ ሀእ ቃይ ኡንቱንቱ ኔና ያሽሳና። አያዉ ጎፐ፥ ነ ዳሮ አሳ ሱꬃ ጉሳዳ፤ ቃይ ሳኣ ኡባን፥ ካታማቱዋ ቦላነ ኡንቱንቱን ደእያ አሳ ቦላካ ሱገꬃ ኦሱዋ ኦꬃዳ።


\par }{\PP \VS{18}“እ ባረዉ ኤቃይ አያ ማዲ? አ አሳይ ጊግሴዳ ግደኔ? ዎርዱዋፐ አትና፥ አን ሀራባይ አያይነ ቤተና። ያትና፥ አ መꬌዳ ብታኒ ሀ አይነ ሃሳየና ኤቃ አማንያዌ አ አያ ማዳናሴ?

\VS{19}ምꬃፐ ማሰቴዳዋ ‘ቤጎታ!’ ግያዎ፥ ቃይ ሹቻፐ ማሰቴዳ ዱድያ፥ ‘ደንዳ ኤቃ!’ ግያዎ፥ ነዉ አየ አና! እ ዎን ነዉ አየንቶ ቆንጭሳናዉ ዳንዳዪ? በአ፥ እ ዎርቃንነ ብራን ሼሼዳዋ፤ አዉ ሸምፑ ባዋ።


\par }{\PP \VS{20}“ሽን መꬍና ጎዳይ ባረ ጌሻ ጌሻ ጎልያና። ሄዋ ድራዉ፥ ቢታን ሳኣን ደእያ አሳይ ኡባይ አ ስንꬃን ጮኡ ጎ” ያጌዳ።




\par }\Chap{3}{\SH እምባቆማ ዎሳ
\par }
{\R (3:1-19)

\par }{\PP \VerseOne{1}ትምቢትያ ኦድያ እምባቆም ማዝሙርያዳን የጺደ፥ ዎሴዳ ዎሳይ ሀዋ፦


\par }{\PP \VS{2}አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ኔን ካሰ ኦꬄዳዋ ታን ስሳደ ያያድ። አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ኑ ዎድያንካ ሄ ኦሶቱዋ ዛረꬃደ ኦꬃ፤ ኡንቱንቱ ኑ ዎድያንካ ኤረትኖ። ኔን ሀንቀꬅያ ዎደ ነ ማሮታ ቆፓ።


\par }{\PP \VS{3}ጾሳይ ተማና ግያ ሳኣፐ ዬ፤ ሄ ጌሻይ ፓራና ደርያፐ ዬ። አ ቦንቹ ሳሉዋ ካሜዳ፤ አ ጋላታይካ ሳኣ ኩሜዳ።

\VS{4}አ ጶለꬃይካ አዋ ፖኡዋ ማላ፤ አ ዎልቃይ ቆሰት ኡቴዳ አ ኩሽያፐ ፖዡ ግያ ፖኡ ከሴ።

\VS{5}ጾሳይ ኢታ ሀርግያ ባረፐ ስንꬃዉ ኪቴ፤ ሀይቁዋካ ባረ ጌዱዋ ካለꬄ።

\VS{6}እ ኤቂደ ቢታ ቃꬄዳ። ቃይ እ ጼሊደ ካዉተꬃቱዋ ኮኮርሴዳ። መꬍናደፐ ደኤዳ ደረቱ መኤረቴድኖ፤ ቃይ እ ኡንቱንቱ ቦላን ሀመትያ በኒደፐ ደኤዳ ደረቱካ ላለቴድኖ።

\VS{7}ታን ቶጵያ አሳይ ቱጋትሽን በኣድ፤ ምድያማ ቢታ አሳይካ ኮኮርሺና በኣድ።


\par }{\PP \VS{8}አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ኔን አያዉ ሀንቀታዲ? ሻፋቱ ኔና ሀንቀꬅሴድኖ? ዎይ አባ ቦላ ሀንቁዋ ኤጻ ከሳዲ? ቱይት፥ ኔን ነ ፓራቱዋነ ነ ፓራ ጋረቱዋ ቶጌዳዌ ነ አሳዉ ጾኑዋ እማናሳ።

\VS{9}ኔን ነ ዎንዳፍያ ጊግሳዳ፤ ፖꬃቱዋ ዱካናዉ ዳፋዳ። ቢታ ጳልቃደ ሃꬃ ከሳዳ።

\VS{10}ደረቱ ኔና በኢደ፥ ያሻዉ ኮኮሬድኖ፤ ሃꬃ ክጻይካ አꬌዳ። ቃይ ሃꬃ ጪማቱካ ዋሲኖ፤ ዋሲደ ባረንቱ ዳምባላ ሃ ሃ ዳርሴድኖ።

\VS{11}እ ጾንጊደ የዴዳ ፖꬃቱ ፖኡዋንነ ነ ቶራቱዋ ጶለꬃን አዋይነ አግናይ ባረንቱ ደእያ ሳን ደእያ ሳን ኤቄድኖ።


\par }{\PP \VS{12}ኔን ሀንቀታደ ቢታ ኡባን ዩያዳ፤ ካዉተꬃቱዋካ ሀንቁዋን የꬋዳ።

\VS{13}ኔን ነ አሳ አሻናዉነ ነ ኦከቴዳዋ አሻናዉ ከሳዳ፤ ኢታቱዋ ካፑዋ ሾጫዳ፤ አ ማዩዋ ቃራደ አ ካሎ ጺራ አሻዳ።

\VS{14}አ ኦላንቻቱዋ ጋዳዋ ኔን አ ቶራን አ ጫዳዳ። ኡንቱንቱ ኑና ላላናዉ ጎትያዳን ዪኖ፤ መቶታንቻካ ጌማን ምታናዉ ዶሲኖ።

\VS{15}ኔን ነ ፓራቱዋን አባ የꬋደ አꬍያ ዎደ፥ ዳሮ ሃꬃይ ሆሙዋ ጎፑ ጌ።


\par }{\PP \VS{16}ታን ሀዋ ኡባ ስስና፥ ታ ቦላይ ጋጅ ጋጄዳ፤ ታ መተርሻይ ኮኮሬዳ፤ ታ መቀꬃይካ ዎቄዳ፤ ታ ገደቱካ ቃይ ጉንዴድኖ። ኑና ቱጋይያዋንታ ጾሳይ ሙራና ጋካናዉ፥ መቱዋ ጋላሳ ታን ዳንዳያን ናጋና።


\par }{\PP \VS{17}ባላስያ ግያ ምꬃይ አይፋና ꬋዮፐካ፥ ዎይንያ ቱራን አይፊ ꬋዮፐካ፥ ዎጋራይ አይፈናን እጾፐካ፥ ጋዲ ካꬃ ሞከናን እጾፐካ፥ ስኩዋን ዶርስ ꬋዮፐካ፥ ቃይ አቁዋን መሂ ꬋዮፐካ፥

\VS{18}ሄዌ ኡባይ ꬋዮፐካ፥ ታን መꬍና ጎዳን ናሸታና፤ ታና አሽያ መꬍና ጎዳን ታን ናሸቻ ፖጩ ጋና።

\VS{19}ኡባ ሞድያ መꬍና ጎዳይ ታዉ ዎልቃ፤
\XREF{}{{\XO 3:19 }{\XT{2 ሳሜላ 22:34፤ ማዝ. 18:33}}} ታ ገድያ ጋራ ገድያዳን ምንሴ፤ ታን ꬎቃ ሳአቱዋን ሄመታናዉ ታና ዳንዳይሴ።

\par }{\PP (የጽያዋንታ ካለꬅያዋ ሀሳይስያዋ: ሀ ማዛሙሪ ዲጽያዋ ዲጺደ የጽያ ማዝሙርያ።)

\par }