\NormalFont\ShortTitle{ሃገ}

{\MT ሃገ ትምቢትያ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP ትምቢትያ ኦድያ ሃገ ማጻፋን ጻፈቴዳ ቃንꬃ ቃንꬃ ኪታቱ ክርስቶሳ የለታፐ ካሰ፥ እቼሹ ጼታነ ላታሙ ላይꬃን ጾሳይ ትምቢትያ ኦድያ ሃገ ባጋና ኦደቴዳዋንታ። አሳይ ኦሞዱዋፐ ስሚደ የሩሳላመን ደኡዋ ዶሞደፐ እት አማሬዳ ላይꬃቱ አꬌዳዋ ግዶፐነ፥ ጌሻ ጎሊ ላለቶሳናካ ደኤ። ሄዋ ድራዉ፥ ኪታይ አሳ ካለꬅያዋንቱ ጌሻ ጎልያ ኦꬃናዳን ደንꬅያዋ። አሳይ ኦራጾፐነ ጌዮፐ፥ ስንꬃፐ ጾሳይ ኡንቱንቶ ሳሩዋነ አንጁዋ እማናዋ ኦዴ።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO 1. መꬍና ጎዳይ ጌሻ ጎሊ ዛረꬅ ኬጻናዳን አዛዙዋ
{\IOR{1:1-15}}

\par }{\IO 2. ጎዳይ ባረ አሳዉ እሜዳ አንጁዋነ ምንꬁዋ ህዶታ
{\IOR{2:1-19}}

\par }{\IO 3. ጾሳይ ዛሩባቤላዉ እሜዳ ህዶታ
{\IOR{2:20-23}}



\par }\ChapOne{1}{\SH መꬍና ጎዳይ ጌሻ ጎልያ ዛረꬂደ ኬጻናዳን አዛዙዋ
\par }
{\R (1:1-15)

\par }{\PP \VerseOne{1}ካቲ ዳርዮሰ ካተቴዳ ላኤንꬆ ላይꬅ፥ ኡሱፑንꬃ አግናን ኮይሮ ጋላስ መꬍና ጎዳ ቃላይ ትምቢትያ ኦድያ ሃገ ባጋና ሳላትያላ ናኣ፥ ይሁዳ ጋድያ ሞድያ ዛሩባቤላኮነ እዮጸዴቃ ናኣ፥ ቄሰ ኡባቱ ካፑዋ ኢያሱኮ ዬዳ፤
\XREF{}{{\XO 1:1 }{\XT{እዝራ 4:24—5:2፤ 6:14}}}

\VS{2}ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ፥ “ሀዌ አሳይ፥ ‘መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ዛረꬂደ ኬጽያ ዎዲ ብሮ ጋክቤና’ ያጌ።”


\par }{\PP \VS{3}ያትና፥ መꬍና ጎዳ ቃላይ ትምቢትያ ኦድያ ሃገ ባጋና፥

\VS{4}“ታ አሳዉ፥ ታ ጌሻ ጎሊ ኮለት ደእሽን፥ ህንተ ህንተ አሌቀቴዳ ጎለቱዋን ደአናዉ ሀዌ ህንተንቶ ዎዴየ?” ያጊድ ዬዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሄዋ ድራዉ፥ ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ፥ “አነ ህንተ ህንተና ጋኪደ ደእያዋ ቆፕተ።

\VS{6}ህንተ ዳሩዋ ዘሬድታ፤ ሽን ጉꬃ ሺሼድታ። ሚታ፥ ሽን ካልክታ፤ ኡሺታ፥ ሽን አልክታ። ማዪታ፥ ሽን ህንተና ሆኤና፤ ድርጉዋ አክያዌ ዳከቶ ቃርጪትያን የጋናዉ አኬ” ያጌ።


\par }{\PP \VS{7}ቃይካ ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ፥ “አነ ህንተ ህንተና ጋኪደ ደእያዋ ቆፕተ።

\VS{8}ስም ደርያ ፑደ ከሲደ፥ ምꬃ ቃንጺደ አህተ፤ ጌሻ ጎልያ ዛረꬂደ ኬጽተ። ያቶፐ ታን አን ናሸታናነ ቦንቼታና” ያጌ መꬍና ጎዳይ።


\par }{\PP \VS{9}ቃይካ ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ፥ “ህንተ ዳሮ ካꬃ ሺሻናዉ ሀልቼድታ፤ ሽን ጉꬃ ግዴዳ፤ አካ ህንተ ጎለ ገልሴዳ ዎደ፥ ታን ፑንያዋን ꬋይ አጌዳ። ሀዌ አያዉ ሀኔዴ? ታን ሀዋ ኦꬄዳዌ፥ ህንተ ኡባይካ ህንተ ጎልያ ጎልያ ኦሶ ዎጽሽን፥ ታ ጎሊ ኮለቲደ አቴዳ ግሻሳ።

\VS{10}ሄዋ ድራዉ፥ ቦላ ሳሉ እራ እመናን፥ ቢታይካ ካꬃ ሞከናን እጼድኖ።

\VS{11}ቃይ ቢታነ ደረቱዋ ቦላ፥ ካꬃ ቦላ፥ ዎይንያ ቱራነ ዛይትያ ዎጋራቱ ቦላ፥ ቢታይ ፑደ ሞክያዋ ቦላ፥ አሳነ መህያ ቦላነ ህንተ ዳቡሪደ ኦꬄዳዋ ኡባ ቦላ ታን እራ ꬋይሳድ” ያጌ።


\par }{\SH አሳይ ጾሳዉ አዛዘቴዳ
\par }
{\PP \VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሳላትያላ ናአይ ዛሩባቤል፥ እዮጸዴቃ ናአይ፥ ቄስያ ኡባቱ ካፑ ኢያሱነ ሀራ አሳይ ኡባይ መꬍና ጎዳ ባረንቱ ጾሳ ቃላዉነ መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቱ ጾሳይ ትምቢትያ ኦድያ ሃገ ባጋና ኪቴዳ ቃላዉ አዛዘቴድኖ፤ አሳይካ መꬍና ጎዳዉ ያዬድኖ።

\VS{13}ያትና፥ መꬍና ጎዳይ ኪቴዳ ሀጊ አሳ፥ “አሳዉ፥ መꬍና ጎዳይ ህንተና፥ ‘ታን ህንተናና ደአይ’ ያጌ” ያግ መꬍና ጎዳ ኪታ አሳዉ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{14}ያትና፥ መꬍና ጎዳይ ሳላትያላ ናኣ፥ ይሁዳ ቢታ ሞድያ ዛሩባቤላ፥ እዮጸዴቃ ናኣ፥ ቄስያ ኡባቱ ካፑዋ ኢያሳነ ሀራ አሳ ኡባ ደንꬄዳ፤ ኡንቱንቱ ዪደ፥ ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳ፥ ባረንቱ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ኬጹዋ ዶሜድኖ።

\VS{15}ሀዌ ሀኔዳዌ ካቲ ዳርዮሰ ካተቴዳ ላኤንꬆ ላይꬃን፥ ኡሱፑንꬃ አግናን ላታማነ ኦይደንꬆ ጋላሳና።




\par }\Chap{2}{\SH ጎዳይ ባረ አሳዉ እሜዳ ምንꬁዋነ አንጁዋ ህዶታ
\par }
{\R (2:1-19)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄ ላይꬃን ላፑንꬃ አግናን ላታማነ እተንꬃ ጋላሳን መꬍና ጎዳ ቃላይ ትምቢትያ ኦድያ ሃገ ባጋና ሀዋዳን ያጊድ ዬዳ፤

\VS{2}“ሳላትያላ ናኣ፥ ይሁዳ ሞድያ ዛሩባቤላዉ፥ እዮጸዴቃ ናኣ፥ ቄስያ ኡባቱ ካፑዋ ኢያሱዉነ ሀራ አሳዉ ሀዋዳን ያጋደ ኦዳ፤

\VS{3}‘ሀ ጌሻ ጎልያ ቦንቹ ካሰ አያ ማለንቶ በኤዳ አሳፐ አቴዳዌ ህንተ ግዶን ደኢ? ሀቼ ህንተ አ ጼልያ ዎደ፥ ዋን ኡቴዴ? ህንተ አይፍያን እ ባይናዋ ማላቴ ግደኔ?\XREF{}{{\XO 2:3 }{\XT{እዝራ 3:12}}}


\par }{\PP \VS{4}“ ‘ዛሩባቤላ፥ ሀእ ምና! ታን መꬍና ጎዳይ ሀዋ ኦዳይ። እዮጸዴቃ ናአዉ፥ ቄስያ ኡባቱ ካፖ ኢያሱ፥ ኔንካ ምና! ቢታን ደእያ አሳ ኡባዉ፥ ህንተካ ምንተ! ምኒደ ኦꬅተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ታን ህንተናና ደአይ። ታን ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ ሀዋ ኦዳይ።

\VS{5}ህንተ ግብጼፐ ከስያ ዎደ፥ ታን ህንተናና ጫቀቴዳ ጫቁዋዳን፥ ታ አያናይ ህንተናና ደእያ ድራዉ ያዮፕተ!\XREF{}{{\XO 2:5 }{\XT{ከሳ 29:45-46}}}


\par }{\PP \VS{6}“ ‘ቃይካ ታን ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ ሀዋ ኦዳይ። ታን ማታ ዎድያን እት ገደ ጉጃደ፥ ሳሎቱዋነ ሳኣ፥ አባነ መላ ቢታካ ቃꬃና።\XREF{}{{\XO 2:6 }{\XT{እብራ. 12:26}}}

\VS{7}ካዉተꬃቱዋ ኡባካ ቃꬃና፤ ካዉተꬃቱዋ ኡባን ደእያ ዱረታይ ሃ ያናዳን ኦꬃና። ታን ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ ሀ ጌሻ ጎልያ ቦንቹዋን ኩንꬃና።

\VS{8}ብራይ ታዋ፤ ዎርቃይካ ታዋ።

\VS{9}ኮይሮዋ ቦንቹዋፐ ሀ ላኤንꬆ ጌሻ ጎልያ ቦንቹ ዳራና፤ ታን ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ ሀ ሳኣን ሳሮተꬃካ እማና’ ያጋደ ኦዳ” ያጌዳ መꬍና ጎዳይ።


\par }{\PP \VS{10}ዳርዮሰ ካተቴዳ ላኤንꬆ ላይꬃን፥ ኡዱፑንꬃ አግናን ላታማነ ኦይደንꬆ ጋላሳን መꬍና ጎዳ ቃላይ ትምቢትያ ኦድያ ሃገ ባጋና ሀዋዳን ያጊድ ዬዳ፤

\VS{11}“ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ህጊ ዋግንቶ ኤራናዉ አነ ቄሳቱ ዋ ሀዋ ኦቻ:

\VS{12}እት ኡራይ ያርሾ ጌሽ ዎꬄዳ አሹዋ ባረ አፍላ ጼራን ጻጽ አኪደ አፍሽን፥ ሄ አፍላ ጼራይ ኡክꬃ፥ ዎይ ዎጽያ፥ ዎይ ዎይንያ ኤሳነ ዛይትያ፥ ዎይ ሀራ አያ ቆሞ ቁማነ ቦቾፐ፥ ሄ ቦሸቴዳ ቁማይ ቱሙ ጌሻ ግዳናዉ ዳንዳዪ?’ ያጋ” ያጌዳ።

\par }{\PP ቄሳቱ፥ “ግዳናዉ ዳንዳየና” ያጊደ ዛሬድኖ።


\par }{\PP \VS{13}ሀጊ ቃይካ፥ “አሃ ቦቺደ ቱኔዳ እት ኡራይ ሀዋንቱፐ እት ቆሞ ቁማነ ቦቾፐ፥ ሄ ቁማይ ቱሙ ቱናኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።
\XREF{}{{\XO 2:13 }{\XT{ፓይ. 19:11-22}}}

\par }{\PP ቄሳቱ፥ “ኤ ቱናና” ያጊደ ዛሬድኖ።


\par }{\PP \VS{14}ያትና፥ ሀጊ ዛረꬂደ፥ “መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ሀ አሳይነ ሀ ካዉተꬃይ ታ ስንꬃን ሄዋካ ማላ፤ ኡንቱንቱ ኦꬅያ ኦሱነ ኡንቱንቱ ሺሽያ ያርሹ ኡባይካ ሄዋካ ማላ ቱና’ ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጾሳይ ባረ አሳ አንጃና
\par }
{\PP \VS{15}ጾሳይ፥ “ሀቼፐ ዶሚደ፥ ህንተ ቦላን ጋኬዳዋአ አኬክተ! መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ግምበቱዋ ዶማናፐ ካሰ፥

\VS{16}ህንተ ላኡ ኩንታለ ካꬃ አካና ጊደ፥ ካꬃ ዎꬆሳ ቤድታ፤ ሽን እት ኩንታለ ጻላላ ደሜድታ። ቃይ እት ጼቱ ሊትሮ ዎይንያ ኤሳ አካናዉ ዎይንያ ጉምእያ ኦላኮ ቤድታ፤ ሽን ህንተ መጽ ኦይታሙ ሊትሮ ጻላላ ዎይንያ ኤሳ ደሜድታ።

\VS{17}ታን ህንተ ኩሺ ኦꬄዳ ኦሱዋ ኡባ ቦላን መልስያ ጫርኩዋ፥ ካꬃ ሀርግያነ ሻቻ የዳደ ꬋይሳድ። ሽን ህንተ ሀ ኡባንካ ታኮ ስምበይክታ” ያጌ መꬍና ጎዳይ።


\par }{\PP \VS{18}“ሀቼ ጋላሳፐ፥ ሀ ኡዱፑንꬃ አገናን ላታማነ ኦይደንꬃ ጋላሳፐ ዶሚደ፥ አነ አኬክተ፤ ቃይ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ባሱ ባሰቴዳ ጋላሳፐ ዶሚደ ቆፕተ።

\VS{19}ሀእ ዘረꬃዉ ሀንያ ካꬃይ ህንተ ዬስያን ꬋዮፐ፥ ቃይ ዎይንያ ቱራይ፥ ባላስያ ጌተትያ ምꬃ፥ ሮማንያ ጌተትያ ምꬃነ ዎጋራ ዛይትያ ምꬃይካ ሀቼ ጋካናዉ አይፍያ አይፋና ꬋዮፐ፥ ሀቼፐ ዶማደ ታን ህንተና አንጃና” ያጌ።


\par }{\SH ጾሳይ ዛሩባቤላዉ እሜዳ ህዶታ
\par }
{\R (2:20-23)

\par }{\PP \VS{20}ሄ አገናን ላታማነ ኦይደንꬆ ጋላሳን መꬍና ጎዳ ቃላይ ላኤንꬁዋ ሃገኮ ሀዋዳን ያጊድ ዬዳ፤

\VS{21}“ይሁዳ ሞድያ ዛሩባቤላዉ ሀዋዳን ያጋደ ኦዳ፤ ‘ታን ሳሎቱዋነ ሳኣ ቃꬃና፤

\VS{22}ካዉተꬃቱዋ አራታቱዋ አꬃ የጋና፤ ኡንቱንቱ ዎልቃ ꬋይሳና። ፓራ ጋረቱዋ ኡንቱንቱ ላግያዋንቱና አꬃ የጋና፤ ፓራቱነ ፓራ አሳቱካ ኡባይ ባረንቱ ግዶን ሀይቀታና።

\VS{23}ታ ቆማዉ፥ ሳላትያላ ናአዉ ዘሩባቤላ፥ ታን ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ ኔና ሄ ጋላስ አካደ ታ ማታፋ ምግዱዋ ማላ ኦꬃና። አያዉ ጎፐ፥ ታን ኔና ዶራድ’ ያጋደ ኦዳ” ያጌ ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ።


\par }