\NormalFont\ShortTitle{ማርቆሳ ምሽራቹዋ}

{\MT ማርቆስ ጻፌዳ

\par }{\MTB ምሽራቹዋ ቃላ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP ማርቆስ ጻፌዳ ምሽራቹ ኮይሮ ዶሚድካ፥ “ሀዌ ጾሳ ናኣ የሱስ ክርስቶሳ ምሽራቹዋ ቃላዉ ዶመꬃ” ያጌ። ሀ ምሽራቹዋ ቃላ ግዶን የሱስ ኦሱዋ አሳነ ማታይ ደእያ አሳ ግዲደ ሺቄዳ። የሱሳ ማታይ አ ትምርትያን፥ ጻላህያ ጭታ ቦላ አዉ ደእያ ዎልቃንነ አሳ ናጋራ አቶ ግያዋን በኤቴዳ። የሱስ፥ “ታን አሳ ናአይ ዬዳዌ፥ አሳ፥ ናጋራ አይለተꬃፐ ላአ ከሳናዉ ታ ደኡዋ አꬃደ እማናሳ” ያጊደ እ ባረ ሁጰዉ ሃሳዬዳ።

\par }{\IP ማርቆስ የሱሳ ታርክያ ሱረነ ዎልቃ ኩሜዳ ኦግያን ኦዴዳ። እ ጋናዉ ኮዮ ቆፋይካ የሱሳ ቃላነ ትምርትያ ግደናን እ ኦꬄዳ ማላልስያ ኦሳቱዋ ቦላና። ጻማቅያ ዮሃንሳ ታርክያ፥ የሱሳ ጽንቃታነ ፓጭያ ቃንꬃን ኤርስ ስሚደ፥ የሱሳ ትምርትያነ ፓꬁዋባ አሲደ ኦዴዳ። ዎድያፐ ጉይያን የሱሳ ካልያዋንቱ አ ሎይꬅ ኤር ቤዳዋ ኬና አናና ኤቀትያዋንቱ አ ሎይꬅ እጼድኖ። ዉርሰꬃ ሸምፓቱ የሱሳ ደኡዋን ዉርሰꬃ ሳምንታ ግዶን ፖለቴዳ ኦሳቱዋ፤ ሄዋንቱካ አ ካቀꬃባነ አ ደንዱዋባ ኦድያዋንታ።

\par }{\IP ማርቆሳ ምሽራቹዋ ዉርሰꬃን ቅንፍያ ግዶን ደእያ 16:9-20 ፓይዳቱ ጌሻ ቃላ እት እት ብለꬃ ጻላላን ደእያዋንታ።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO ምሽራቹዋ ዶመꬃ
{\IOR{1:1-13}}

\par }{\IO የሱስ ኦሱዋ ጋሊላን ዶሜዳዋ
{\IOR{1:14—9:50}}

\par }{\IO የሱስ የሩሳላመን ኦꬆዋ
{\IOR{10:1-52}}

\par }{\IO የሩሳላመንነ እዝ ዩሹዋን የሱሳ ዉርሰꬃ ሳምንታ
{\IOR{11:1—15:47}}

\par }{\IO ጎዳ የሱሳ ደንዱዋ
{\IOR{16:1-8}}

\par }{\IO ሀይቁዋፐ ደንዴዳ ጎዳ ቆንጨꬃነ ሳሉዋ ቡሳ
{\IOR{16:9-20}}



\par }\ChapOne{1}{\SH ጻማቅያ ዮሃንሳ አዋዩዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 3:1-12፤ ሉቃሳ 3:1-18፤ ዮሃ. 1:19-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}ጾሳ ናኣ
\FTNT{*}{{\FR 1:1 }{\FQ{ጾሳ ናኣ፦
}}{\FT{በን ጻፈቴዳ እት እት ብለꬃን ሀዌ ባዋ።
}}} የሱስ ክርስቶሳ ዎንጋላ ምሽራቹዋ ዶመꬃ።


\par }{\PP \VS{2}ናብያ እስያስ ጻፌዳ ማጻፋን ጾሳይ፥

\par }{\Q “በአ፤ ታ ኪትያዋ ታን ኔፐ ስንꬃዉ የዳና።

\par }{\QB እ ነዉ ኦግያ ከሳናዋ።
\XREF{}{{\XO 1:2 }{\XT{ሚልክ. 3:1}}}


\par }{\Q \VS{3}እት ብታኒ ቢታ ባዙዋን ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥

\par }{\QB ‘ጎዳ ኦግያ ጊግስተ።

\par }{\Q እ ሀመታና ሎሱዋካ፥

\par }{\QB አዉ ሱርስተ’ ጌዳዋዳን”

\par }{\MM ሀኔዳ።


\par }{\PP \VS{4}ጻማቅያ ዮሃንስ አሳ ጻማቂድነ፥ “ጾሳይ ህንተ ናጋራ አቶ ጋና ማላ፥ ህንተንቱ ናጋራፐ ስሚደ ጻማቀትተ” ያግ ቃላ ኦዲደ ቢታ ባዙዋን ከስ ዎꬌዳ።

\VS{5}ይሁዳ ጋድያን ደእያ አሳይ ኡባይነ የሩሳላመ ካታማ አሳይ ኡባይ ዮሃንሳኮ ዬድኖ። ባረንቱ ናጋራካ ፓጽና፥ ዮሃንስ ሄ አሳ ዮርዳኖሳ ሻፋን ጻማቄዳ።


\par }{\PP \VS{6}ዮሃንስ ጋሉዋ እስክያፐ ዳደቴዳ ማዩዋ ማዪደ፥ ባረ ጼሳን ዳፉዋ ዳንጬዳ፤ ቃይ ቦልያነ ዎራ ኤሳ ሜዳ።
\XREF{}{{\XO 1:6 }{\XT{2 ካታ. 1:8}}}

\VS{7}ዮሃንስ ቃላ ኦዲደ፥ “ታፐ ጉየና ዳሮ ምንያዌ ዬ፤ ሀራይ አቶ፥ አ ጫማካ ገድያፐ ከሳ ቶካናዉ ታን በስከ።

\VS{8}ታን ህንተንታ ሃꬃን ጻማቃይ፤ ሽን እ ህንተንታ ጌሻ አያናን ጻማቃናዋ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጻማቀቴዳዋነ ፓጨቴዳዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 3:13-17፤ 4:1-11፤ ሉቃሳ 3:21-22፤ 4:1-13)

\par }{\PP \VS{9}የሱስ ሄ ዎደ ጋሊላ ጋድያን ደእያ ናዝሬተ ካታማፐ ዪና፥ ዮሃንስ ዮርዳኖሳ ሻፋን አ ጻማቄዳ።

\VS{10}የሱስ ሃꬃፐ ከሶሳና ሳሉ ዶየትሺናነ ጌሻ አያናይ ባረ ቦላ ሀራጵያዳን ዎꬍሽን በኤዳ።

\VS{11}ቃይ ሳሉዋፐ፥ “ታን ሲቅያ ታ ናአይ ኔና፤ ታና ነባይ ናሸቼ” ያግያ ቃላይ ስሰቴዳ።
\XREF{}{{\XO 1:11 }{\XT{ዶመꬃ 22:2፤ ማዝ. 2:7፤ ኢሳ. 42:1፤ ማቶሳ 3:17፤ 12:18፤ ማር. 9:7፤ ሉቃሳ 3:22}}}


\par }{\PP \VS{12}ኤለካ ጌሻ አያናይ አሳይ ባይና መላ ሳ አ የዴዳ።

\VS{13}የሱስ አሳይ ባይና ሳን ባረና ሴጻናይ ፓጭሽን፥ ኦይታሙ ጋላሳ ጋꬄዳ፤ ዱኣናካ ደኤዳ፤ ኪታንቻቱካ ዪደ፥ አዉ ኦꬄድኖ።


\par }{\SH የሱስ ሞልያ ኦይቂያ ኦይዱ አሳቱዋ ጼሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 4:12-22፤ ሉቃሳ 4:14-15፤ 5:1-11)

\par }{\PP \VS{14}ዮሃንስ ቃሸቶዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ጾሳ ካዉተꬃ ዎንጋላ ምሽራቹዋ ኦዲደ፥ ጋሊላ ጋድያ ቢደ፥

\VS{15}“ዎዲ ጋኬዳ፤ ጾሳ ካዉተꬃይካ ማታቴዳ። ህንተንቱ ናጋራፐ ስሚደ፥ ዎንጋላ ምሽራቹዋ አማንተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}የሱስ ጋሊላ አባ ላንቂያና አꬊደ፥ ሞልያ ኦይቂያዋንታ፥ ስሞናነ አ እሻ እንድራሳ፥ ባረንቱ ዳባ አባን የግያዋንታ በኤዳ።

\VS{17}ያቲደ ኡንቱንታ፥ “ታና ካልተ፤ ታን ህንተንታ ሞልያ ኦይቂያዋዳን አሳ ታኮ አህያ ኦግያ ታማርሳና” ያጌዳ።

\VS{18}ሄዋፐ ጉይያን ኡንቱንቱ ኤለካ ባረንቱ ዳባ አጊደ፥ የሱሳ ካሌድኖ።


\par }{\PP \VS{19}የሱስ ጉꬃ ስንꬃዉኮ ቢደ፥ ዛብድዮሳ ናና ላኡ እሻቱዋ፥ ያቆባነ ዮሃንሳ ዎንግርያ ግዶን ባረንቱ ዳባ ጊግስያዋንታ በኤዳ።

\VS{20}እ በኦሳንካ ኡንቱንታ ጼስና፥ ባረንቱ አዉዋ፥ ዛብድዮሳ፥ አ ኦሳንቻቱዋና ዎንግርያ ግዶን አጊደ፥ የሱሳ ካሊደ ቤድኖ።


\par }{\SH ኢታ አያናይ ኦይቄዳ ብታኒ ፓጼዳ
\par }
{\R (ሉቃሳ 4:31-37)

\par }{\PP \VS{21}ኡንቱንቱ ቅፍርናሆማ ጌተትያ ካታማ ዪደ ገሌድኖ፤ የሱስ ሳምባታ ጋላሳይ ጋኮ ዎደ፥ አይሁዳ ዎሳ ጎለ ገሊደ፥ ታማርሱዋ ዶም አጌዳ።

\VS{22}ባረዉ ማታይ ደእያ አሳዳን፥ አሳ እ ታማርስያዋፐ አትን፥ ህግያ ታማርስያዋንቱዳን ታማርሰና ድራዉ፥ አሳይ አ ትምርትያን ማላለቴዳ።


\par }{\PP \VS{23}ሄ ዎደ ኢታ አያናይ ደእያ እት ብታኒ አይሁዳ ዎሳ ጎለ ገሎሳናካ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥

\VS{24}“ናዝሬትያ የሱሳ፥ ኔን ኑፐ አያ ኮያይ? ኑና ꬋይሳናዉ ያድ? ኔን ኦነንቶ ኤራይ፤ ኔን ጾሳፐ ኪተቴዳ ጌሻ ግድኪ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}የሱስ ሄ ኢታ አያና፥ “ሀይዛ፤ ብታንያፐ ከሳ” ያጊደ አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{26}ኢታ አያናይ ብታንያ ቡጨሬꬅ፥ ዳሪ ዋስሲደ፥ አፐ ከስ አጌዳ።

\VS{27}አሳይ ኡባይ ማላለቲደ፥ “ሀዌ አዬ? ሀ ብታኒ ባረ ማታን ሀራይ አቶ፥ ኢታ አያናቱዋካ አዛዜዳ፤ ኡንቱንቱካ ቃይ አዉ አዛዘቲኖ፤ ሀዌ አይበ ኦራꬃ ትምርቴ?” ያጊደ፥ ባረ ግዶን እቱ እቱዋ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{28}ጋሊላ ጋድያን ደእያ ሄራይ ኡባይ ኤለካ የሱሳ ዋርያ ሲሴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ዳሮ ሀርጋንቻቱዋ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:14-17፤ ሉቃሳ 4:38-41)

\par }{\PP \VS{29}የሱስ አይሁዳ ዎሳ ጎልያፐ ከሶሳን፥ ያቆባናነ ዮሃንሳና እትፐ ስሞናነ እንድራሳ ሶይ ብ አጌዳ።

\VS{30}ስሞና ቦሎታታ ቆጹዋ ሀርጋደ ግሴዳዉንባ እ ያ ጋኮሳናካ አዉ ኦድ አጌድኖ።

\VS{31}እ እዝኮ ሺቂደ፥ እዝ ኩሽያ ኦይቂደ፥ እዞ ደንꬅ ኤሴዳ፤ ቆጹ እዞ አግና፥ እዛ ኡንቱንቶ ኦꬃዱ።


\par }{\PP \VS{32}ሀርጌዳ አሳ ኡባነ ኢታ አያናቱ ኦይቄዳ አሳ ኡባ ኦማርስ አዋይ ዉሌዳዋፐ ጉይያን፥ አሳይ አኮ አሄድኖ።

\VS{33}ካታማን ደእያ አሳይ ኡባይ ሄ ካርያ ሺቄዳ።

\VS{34}የሱስ ዱማ ዱማ ሀርግያን ኦይቀቴዳ ጮራ አሳ ፓꬂደ፥ ጮራ ጻላሀቱዋካ ከሴዳ። እ ክርስቶሳ ግድያዋ ኢታ አያናቱ ኤሬዳ ድራዉ፥ ኡንቱንታ ሃሳይሰናን ድጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጋሊላን ታማርሴዳ
\par }
{\R (ሉቃሳ 4:42-44)

\par }{\PP \VS{35}የሱስ ጉራ ዎንቱማꬃን ደንዲደ፥ ሶይፐ ከሲደ፥ አሳይ ባይናሳ ቢደ ያን ጾሳ ዎሴዳ።

\VS{36}ስሞንነ አናና ደእያዋንቱ አ ኮዪደ ቤድኖ።

\VS{37}ኡንቱንቱ አ ደሚደ፥ “አሳይ ኡባይ ኔና ኮዬ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{38}ሄዋፐ ጉየ የሱስ ቃይ ኡንቱንታ፥ “ሄዋ ሄራን ደእያ ሀራ ካታማቱዋ ቦይተ፤ ታን ሄዋን ቃላ ኦዳናዉ በሴ፤ አያዉ ጎፐ፥ ታን ዬዳዌ ሄዋሳ” ያጌዳ።

\VS{39}አይሁዳ ዎሳ ጎለቱዋን ቃላ ኦዲድነ ኢታ አያናቱዋ ከሲደ፥ ጋሊላ ጋድያ ኡባ ዩዬዳ።


\par }{\SH የሱስ ኦሉ ኦይቄዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:1-4፤ ሉቃሳ 5:12-17)

\par }{\PP \VS{40}ኦሉ ኦይቄዳ እት ብታኒ የሱሳኮ ዪደ፥ አ ስንꬃን ጉልባቲደ፥ “ኔን ኮዮፐ፥ ታና ጌሻ ፓꬃናዉ\FTNT{†}{{\FR 1:40 }{\FK{ታና ጌሻ ፓꬃ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ፥ ሀ ሀርጊ ቆፈቴዳዌ ላመታናዉ ዳንዳየና ኤረቴዳ ጋደ ዎጋነ ማራን፥ ሀራ አሳ ቆፋን እት አሳይ ጌሻ ግደና ጋና ማላ ኦድያዋ።
}}} ዳንዳያ” ያጊደ ዎሴዳ።


\par }{\PP \VS{41}የሱስ አዉ ቃረቴዳ፤ ባረ ኩሽያ የድ፥ አ ቦቺደ፥ “ታን ኮያይ፤ ጌያ፤ ፓጻ!” ያጌዳ።

\VS{42}ኤለካ ኦሉ ብታንያ የድ አግና፥ ብታኒ ጌይ ፓጽ አጌዳ።

\VS{43}የሱስ ዳሪ ሀንቀቲደ፥ ኤለካ አ ከስ የዴዳ።

\VS{44}እ ብታንያ፥ “ኔና ኤራ! ሀዋ ኦስነ ኦዶፓ፤ ሽን ባደ ነ ቦላ ቄሳ በሳ፤ ቃይ ኔን ሀእ ጌሻ ግዴዳዋ አሳ ኤርሳናዉ፥ ሙሴ አዛዜዳ ያርሹዋ ያርሻ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{45}ሽን ብታኒ ቢደ፥ የዉዋ ኡባ ሳን አሳ ኡባዉ ኦዱዋነ ላለꬃ ዶሜዳ፤ ሄዋ ድራዉ፥ የሱስ ቆንጭያ ከሲደ፥ ካታማ ገላናዉ ዳንዳይቤና፤ ሽን አሳይ ባይናሳ ጋጻን ደኤዳ፤ ቃይ አሳይ ኡባ ሳፐ አኮ ዬድኖ።




\par }\Chap{2}{\SH የሱስ ቦላይ ስሌዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 9:1-8፤ ሉቃሳ 5:17-26)

\par }{\PP \VerseOne{1}አማሬዳ ጋላሳፐ ጉይያን፥ “የሱስ ቅፍርናሆማ ጉየ ስሚደ፥ ሶይን ደኤ” ግያ ሃሳያይ ስሰቴዳ።

\VS{2}ጎሊ አከናን እጽና፥ ሀራይ አቶ፥ ካሪካ ኡንአና ጋካናዉ ጮራ አሳይ ሺቄዳ፤ ሄዋንቶ የሱስ ቃላ ኦዴ።

\VS{3}ኦይዱ አሳቱ ቦላይ ስሌዳ እት ብታንያ ቶኪደ፥ አኮ አሄድኖ።

\VS{4}አሳይ ጮሬዳ ድራዉ፥ ብታንያ የሱሳኮ አፋናዉ ኡንቱንቶ ዳንዳየተናን እጽና፥ የሱስ ደእያ ባጋና ጎልያ ቃሪደ፥ ካራ ሉኬድኖ፤ ሄ ሉኬዳሳና ብታንያ እ ግሴዳ ሻንቻማና ዱገ ዎꬄድኖ።

\VS{5}የሱስ ኡንቱንቱ አማኑዋ በኢደ፥ ሄ ቦላይ ስሌዳ ብታንያ፥ “ታ ናአዉ፥ ነ ናጋራይ አቶ ጌተቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{6}ህግያ ታማርስያዋንቱፐ ሄዋን ኡቴዳ እቱ እቱ ባረንቱ ዎዛናን፥

\VS{7}“ላ ሀ ብታኒ ሀዋ ማላ ኢታባ ጾሳ ቦላ አያዉ ሃሳዪ? ጾሳ ጻላላፐ አትን፥ ሀራይ ኦኔ ናጋራ አቶ ጋናዉ ዳንዳይያዌ?” ያጊደ ቆፔድኖ።


\par }{\PP \VS{8}ኡንቱንቱ ባረንቱ ዎዛናን ሄዋዳን ቆፖዋ የሱስ ኤለካ ባረ አያናን ኤሪደ፥ ኡንቱንታ “ህንተንቱ ህንተ ዎዛናን አያዉ ሄዋዳን ቆፒቴ?

\VS{9}ቦላይ ስሌዳ ብታንያ፥ ‘ነ ናጋራይ አቶ ጌተቴዳ’ ግያዌ ማቴዬ? ዎይ፥ ‘ደንዳ ኤቃደ ነ ሻንቻማ ቶካደ ሀመታ’ ግያዌ ማቴ?

\VS{10}ሽን ታን፥ አሳ ናአዉ፥ ሳኣ ቦላን ናጋራ አቶ ጋናዉ ማታይ ደእያዋ ታን ህንተንታ ኤርሳና” ያጊደ ሄ ቦላይ ስሌዳ ብታንያ፥

\VS{11}“ኔና ጋይ፤ ደንዳ ኤቃ፤ ያታደ ነ ሻንቻማ ቶካደ ነ ሶይ ባ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ብታኒ ኤለካ ደንድ ኤቂደ፥ ባረ ሻንቻማ ቶኪደ፥ አሳይ ኡባይ ጼልሽን ቢና አሳይ ኡባይ ማላለቲደ፥ “ኑን ሀዋ ማላባ ኡባካ በእ ኤሮኮ” ያጊደ ጾሳ ጋላቴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ሌዊያ ጼሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 9:9-13፤ ሉቃሳ 5:27-32)

\par }{\PP \VS{13}የሱስ ጉጅካ ጋሊላ አባ ዶና ቤዳ፤ አሳይ ኡባይ አኮ ዬዳዋንታ ታማርሴዳ።

\VS{14}ሄዋና አꬊደ፥ እልፕዮሳ ናኣ ሌዊያ፥ ግያዌ ቃራጻ ቃንጽያ ሳን ኡቴዳዋ ደሚደ፥ “ታና ካላ” ያጌዳ። ሄዋፐ ጉየ ሌዊ ደንድ ኤቂደ፥ አ ካሌዳ።


\par }{\PP \VS{15}የሱስ ቁማ ማናዉ ሌዊያ ሶይን ኡቴዳ ዎደ፥ ቃራጻ አክያ ጮራ አሳይነ ናጋራንቻቱ አናናነ አ ካልያዋንቱና እትፐ ኡቴድኖ። አ ካልያዋንቱ ግዶን ሄዋንቱ ማላ አሳቱ ዳሬድኖ።

\VS{16}ህግያ ታማርስያ እት እት ፓርሳዋቱ የሱስ ናጋራንቻቱዋናነ ቃራጻ አክያዋንቱና ቁማ ሚሽን በኢደ፥ “እ አያዉ ናጋራንቻቱዋናነ ቃራጻ አክያዋንቱና ቁማ ሚ?” ያጊደ፥ አ ካልያዋንታ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{17}የሱስ ኡንቱንቱ ግያዋ ስሲደ፥ “ሀርጋንቻቱዋፐ አትን፥ ፓጻ አሳዉ አክሚ ኮሸና፤ ታን ናጋራንቻቱዋ ጼሳናዉ ዬዳዋፐ አትን፥ ጽላቱዋ ጼሳናዉ ያበይከ” ያጊደ ኡንቱንቶ ዛሬዳ።


\par }{\SH ጾማባ ኤራናዉ ሺቄዳ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 9:14-17፤ ሉቃሳ 5:33-39)

\par }{\PP \VS{18}ጻማቂያ ዮሃንሳ ካልያዋንቱነ ፓርሳዋቱ ጾሚኖ፤ አማሬዳ አሳቱ የሱሳኮ ዪደ፥ “ዮሃንሳ ካልያዋንቱነ ፓርሳዋቱዋ ካልያዋንቱ ጾሚኖ፤ ሽን ኔና ካልያዋንቱ አያዉ ጾምክኖ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{19}የሱስ ኡንቱንታ “ቡላቻ ዬዳ አሳቱ ማቻቶ አክያዌ ባረንቱና ደእሽን፥ ጾማናዉ ዳንዳዪኖ? ማቻቶ አክያዌ ኡንቱንቱና ደእሽን፥ ጾማናዉ ዳንዳይክኖ።

\VS{20}ሽን ማቻቶ አክያዋ ኡንቱንቱ ማታፐ አፋና ዎዲ ያናዋ፤ ኡንቱንቱ ሄ ዎደ ጾማናዋንታ።


\par }{\PP \VS{21}“ኤጫ ማዩዋ ቦላ ኦራꬃ ፍያ ዎꬅ ስክያ አሳይ ባዋ፤ ኤጫ ዎꬅ ስኮፐ፥ ኦራꬃ ፊ ኤጫ ማዩዋ ፔሬꬄ፤ ፔꬃይካ ኮይሮዋፐ ዳራና።

\VS{22}ቃይ ሆኦ ዎይንያ ኤሳ ኤጫ ኦጎሩዋን ናእያ አሳይ ባዋ፤ ሽን ናኦፐ፥ ሄ ዎይንያ ኤሳይ ኦጎሩዋ ዳኬ፤ ባረዉካ ዎፈቴ፤ ኦጎሩካ ባዬ፤ ሽን ሆኦ ዎይንያ ኤሳ ኦራꬃ ኦጎሩዋን ናኤቴ” ያጌዳ።


\par }{\SH ሳምባታባ ኤራናዉ ሺቄዳ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:1-8፤ ሉቃሳ 6:1-5)

\par }{\PP \VS{23}የሱስ እት ሳምባታ ጋላስ ትሻ ባንጋ ግዶና አꬍሽን፥ አ ካልያዋንቱና አናና ቢደ፥ ባንጋ ትሻፐ ዱሳ ዶሜድኖ።
\XREF{}{{\XO 2:23 }{\XT{ዛረ. 23:25}}}

\VS{24}ፓርሳዋቱ የሱሳ፥ “በአ፤ ኔና ካልያዋንቱ ሳምባታ ጋላስ ህገ ግደናባ አያዉ ኦꬂኖ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{25}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ዳዊተ ኮሻቲደ፥ ምያባ ኮዬዳ ዎደ፥ ባረናና ደእያዋንቱና ኦꬄዳዋ ኡባካ ናባብ በይክቴ?\XREF{}{{\XO 2:25 }{\XT{1 ሳሜላ 21:1-6}}}

\VS{26}አብያታር ቄሳቶ ኡባቶ ካፖ ግዴዳ ዎደ፥ ዳዊተ ጾሳ ጎልያ ገሊደ፥ ቄሳቱዋ ጻላላይ ማናፐ አትን፥ ኦንነ ማናዉ ህገ ግደናዋ ጎዳ ስንꬃን ዎꬄዳ ቁማ ሚደ፥ ባረናና ደእያዋንቶካ እሜዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 2:26 }{\XT{ዎጋ 24:9}}}


\par }{\PP \VS{27}ቃይካ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ሳምባታይ አሳዉ መቴዳዋፐ አትን፥ አሳይ ሳምባታዉ መትቤና።

\VS{28}ሄዋ ድራዉ፥ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ሀራይ አቶ፥ ሳምባታዉካ ጎዳ” ያጌዳ።




\par }\Chap{3}{\SH ኩሺ ስሌዳ ብታንያ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:9-14፤ ሉቃሳ 6:6-11)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ አይሁዳ ዎሳ ጎልያ ሽረትካ ገሌዳ፤ ሄዋን ኩሺ ስሌዳ እት ብታኒ ደኤ።

\VS{2}እት እት አሳይ የሱሳ ሞታናዉ ኮዪደ፥ ኩሺ ስሌዳ ብታንያ ሳምባታን እ ፓꬆፐ በአናዉ ናጌ።

\VS{3}የሱስ ሄ ኩሺ ስሌዳ ብታንያ፥ “ደንዳ ኤቃደ ስንꬃዉ ሃያ” ያጌዳ።

\VS{4}ሄዋፐ ጉይያን አሳ፥ “ሳምባታን ሎኦባ ኦꬅያዌ ዎጌየ ኢታባ ኦꬅያዌ ዎጌ? አሳ ሸምፑዋ አሽያዌ ዎጌየ ዎꬍያዌ ዎጌ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ሽን አሳይ ጮኡ ጌዳ።

\VS{5}የሱስ ሀንቀቲደ፥ ኡንቱንታ ዩሽ አꬅ ጼሊደ፥ ኡንቱንቱ ኦድና ስሰናዋንታ ግድያ ድራዉ፥ ኡንቱንቶ ዳሪ ካዮቴዳ፤ ሄ ብታንያ፥ “ነ ኩሽያ ፕድ ኦꬃ” ያጌዳ፤ ብታኒ ፕድ ኦꬅና፥ አ ኩሺ ፓጽ አጌዳ።

\VS{6}ፓርሳዋቱ አይሁዳ ዎሳ ጎልያፐ ካረ ከሲደ፥ የሱሳ ዎት ዎꬋነንቶ ሄሮድሳና ደእያዋንቱና ማቀቴድኖ።


\par }{\SH አሳይ አባ ላንቂያን የሱሳኮ ሺቄድኖ
\par }
{\PP \VS{7}የሱስ ባረና ካልያዋንቱና ጋሊላ አባ ቤዳ፤ ጋሊላፐ ጮራ አሳይ አ ካሌዳ።

\VS{8}ቃይካ ጮራ አሳይ ይሁዳፐ፥ የሩሳላመፐ፥ ኤዶምያሳፐ፥ ዮርዳኖሳ ሻፋፐ ሄፍንꬃ ባጋፐ፥ ጺሮሳ ካታማፐነ ሲዶና ካታማፐ የሱስ ኦꬄዳዋ ስሲደ፥ አኮ ዬዳ።

\VS{9}የሱስ ጮራ አሳይ ባረና ሱግ ኡንኤና ማላ፥ ባረና ካልያዋንታ ዎንግርያ ባረዉ ጋምኤꬃና ማላ አዛዜዳ።

\VS{10}ዳሮ አሳ እ ፓꬄዳ ድራዉ፥ ሀርግያ አሳይ ኡባይ አ ቦቻናዉ ሱገረቴ።

\VS{11}ኢታ አያናይ ደእያ አሳቱካ አ በኤዳ ዎደ ኡባን አ ስንꬃን ጉፋኒደ፥ ባረንቱ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ኔን ጾሳ ናኣ ግድኪ!” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{12}የሱስ ሄ ኢታ አያናቱ ባረባ አሳዉ ኦዲደ፥ ባረና ቆንጭያ ከሰና ማላ፥ ኡንቱንታ ምንሲደ አዛዜዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረ ኪትያዋንታ ዶሬዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:1-4፤ ሉቃሳ 6:12-16)

\par }{\PP \VS{13}የሱስ ደርያ ቦላ ከሲደ፥ ባረ ኮዬዳ አሳቱዋ ባረኮ ጼሴዳ፤ ሄዋፐ ጉየ አኮ ቤድኖ።

\VS{14-15}ኡንቱንቱ ባረናና ደአና ማላነ ቃላ ኦዳናዉ ኡንቱንታ ኪታና ማላ፥ ኢታ አያናቱዋ አሳፐ ከሳናዉ ኡንቱንቶ ማታይ ደአና ማላ፥ ታማነ ላኡ አሳቱዋ ዶሬዳ።


\par }{\PP \VS{16}እ ዶሬዳ ታማነ ላአቱ ሀዋንታ: ጰጽሮሳ ያጊደ ሱንꬄዳ ስሞና፥

\VS{17}ቦኣነርጌሳ ያጊደ ሱንꬄዳ ዛብድዮሳ ናና ያቆባነ ያቆባ እሻ ዮሃንሳ። “ቦኣነርጌሳ” ግያዌ “ዎልቃማ አሳቱዋ” ግያዋ።

\VS{18}እንድራሳነ ፕልጶሳ፥ ባርታላሞሳነ ማቶሳ፥ ቶማሳነ እልፕዮሳ ናኣ ያቆባ፥ ታዶሳነ ባረ ቢታዉ ሴለትያ ስሞና፥

\VS{19}የሱሳ አꬅ እሜዳ ይሁዳ አስቆሮታ።
\XREF{}{{\XO 3:19 }{\XT{14:10}}}


\par }{\SH የሱሳነ ብኤል-ዘቡላ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:22-32፤ ሉቃሳ 11:14-23፤ 12:10)

\par }{\PP \VS{20}የሱስ ሶይ ቤዳ፤ ላኤንꬁዋካ ቃይ ጮራ አሳይ ሺቅና፥ እነ አ ካልያዋንቱና ሀራይ አቶ፥ ቁማ ማናዉካ ዳንዳይበይክኖ፤

\VS{21}አሳይ አ፥ “ጎዬ” ግያ ድራዉ፥ አ ዳባቱ ሄዋ ስሲደ፥ አ አካናዉ ቤድኖ።


\par }{\PP \VS{22}ህግያ ታማርስያ እት እት አሳቱ የሩሳላመፐ ዪደ፥ “የሱሳ ቦላ ብኤል-ዘቡል ደኤ” ያጌድኖ፤ ቃይ፥ “ጻላሀቱዋ ካፑ ባረዉ ዎልቃ እምና፥ ኢታ አያናቱዋ ከሴ” ያጊደ ሃሳዬድኖ።
\XREF{}{{\XO 3:22 }{\XT{ማቶሳ 9:34፤ 10:25}}}


\par }{\PP \VS{23}የሱስ አሳ ባረኮ ጼሲደ፥ ሌምሱዋ ኦዲደ፥ “ሴጻናይ ሴጻና ዎት ከሳናዉ ዳንዳይ?

\VS{24}እት ካዉተꬃይ ባረ ግዶን ሻከቶፐ፥ ሄ ካዉተꬃይ ኤቃናዉ ዳንዳየና፤

\VS{25}ቃይ እት ጎለ አሳይካ ባረ ግዶን ሻከቶፐ፥ ሄ ጎለ አሳይካ ኤቃናዉ ዳንዳየና።

\VS{26}ሴጻናይ ባረናና ዋላቀቲደ ሻከቶፐ፥ ባያናፐ አትን፥ ደአና ዳንዳየና።


\par }{\PP \VS{27}“ሽን ዎልቃማ አሳ ጎለ ገሊደ ካሰቲደ አ ቃቼናን ደኢደ፥ አ ሚሻ ቦንቃናዉ ዳንዳይያ አሳይ ባዋ፤ ቃቼዳዋፐ ጉይያን፥ አ ጎልያ ቦንቃናዉ ዳንዳዬ።


\par }{\PP \VS{28}“ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ጾሳይ አሳ ናናዉ ናጋራ ኡባነ ኡንቱንቱ ቦርያ ቦርያ
\FTNT{*}{{\FR 3:28 }{\FQ{ቦርያ ቦርያ፦
}}{\FT{ጉሳይ ጾሳ ቦላን አሳይ ሃሳይያ ኢታ፥ ባላነ ጌላ ሃሳያ።
}}} ኡባ አቶ ጋና፤

\VS{29}ሽን ጌሻ አያና ቦላ ኢታ ቦርያ ሃሳይያ ኦስነ መꬍናዉ ናጋራ ግዳናፐ አትን፥ ጾሳይ ኡባካ አቶ ጌና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 3:29 }{\XT{ሉቃሳ 12:10}}}

\VS{30}የሱስ ሄዋ ጌዳዌ፥ እት እት አሳቱ፥ “የሱሳ ቦላ ኢታ አያናይ ደኤ” ያጌዳ ድራሳ።


\par }{\SH የሱሳ ዳዮነ እሻቱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:46-50፤ ሉቃሳ 8:19-21)

\par }{\PP \VS{31}የሱሳ ዳያነ አ እሻቱ ዪደ፥ ካረን ኤቂ አኮ አሳ ኪቲደ፥ አ ጼስሴድኖ።

\VS{32}ጮራ አሳይ አ ማታን ኡቴድኖ፤ ሄ ኪተቴዳዌ አ፥ “በአ፤ ነ ዳያነ ነ እሻቱ ካረን ኤቂደ፥ ኔናና ጋከታናዉ ኮዪኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{33}የሱስ ዛሪደ፥ “ታ ዳያ ኦኔ? ቃይ ታ እሻቱ ኦኔ?” ያጌዳ።

\VS{34}ባረ ማታን ኡቴዳ አሳ ዩሽ አꬅ ጼሊደ፥ “በእተ፤ ታ ዳያነ ታ እሻቱ ሀዋንቱሽ።

\VS{35}ጾሳይ ኮይያዋ ኦꬅያ ኡባይ ታ እሻ፥ ታ ምቻቶነ ታ ዳዮ” ያጌዳ።




\par }\Chap{4}{\SH ዘረꬃ ዘርያዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:1-9፤ ሉቃሳ 8:4-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ሽረትካ ጋሊላ አባ ማታን ታማርሱዋ ዶሜዳ፤ ጮራ አሳይ ባረ ምይያን ዩይ አꬊደ ሺቅ ኡትና፥ አባን ደእያ ዎንግርያ ግዶ ገሊደ፥ አን ኡቴድኖ፤ ቃይ ሄ አሳይ ኡባይ አባ ምይያን ደኤ።
\XREF{}{{\XO 4:1 }{\XT{ሉቃሳ 5:1-3}}}

\VS{2}እ ኡንቱንታ ዳሮባ ሌምሱዋን ታማርሲደ፥


\par }{\PP \VS{3}“ስስተ፤ እት ብታኒ ዘረꬃ ዘራናዉ ከሴዳ።

\VS{4}እ ዘርሽን፥ እት እት ዘረꬃይ ኦግያ ዶናን ዎꬌዳ፤ ሄዋ ካፉ ዪደ ሜዳ።

\VS{5}እት እት ዘረꬃይ አንጮ ቢታ ቦላ ዎꬌዳ፤ ዳሮ ቢታይ ባይና ድራዉ፥ ሄ ዘረꬃይ ኤለካ ሞኬዳ።

\VS{6}አዋይ ከሴዳ ዎደ ሹሌዳ፤ አዱሳ ጻጱዋ የድቤና ድራዉ፥ መል አጌዳ።

\VS{7}እት እት ዘረꬃይ አጉንꬃ ግዶን ዎꬌዳ፤ ሄዋን ሞኬዳዋ አጉንꬃይ ድጪደ ጩልና፥ አይፈናን አቴዳ።

\VS{8}እት እት ዘረꬃይ ቱኤ ቢታን ዘረቲደ ሞኬዳ፤ ድጪደ እቱ ሀታሙዋ፥ እቱ ኡሱፑን ታሙዋ አይፍና፥ እቱ ጼቱዋ አይፌዳ።”

\VS{9}ቃይካ የሱስ፥ “ስሳናዉ ሀይꬃይ ደእያ ኡራይ ስሶ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ሌምሱዋን ኦዴዳ ጋሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:10-17፤ ሉቃሳ 8:9-10)

\par }{\PP \VS{10}ታማነ ላኡ የሱሳ ካልያዋንቱነ እ ኦዴዳዋ ስሴዳ ሀራ አሳቱ እ ባረካ ደእሽን አኮ ሺቂደ፥ ሄ ሌምሱዋ ብለꬃ አ ኦቼድኖ።

\VS{11-12}የሱስ ኡንቱንቶ፥ “ህንተንቶ ጾሳ ካዉተꬃ ጹራ የዉዋ ኤራይ እመቴዳ፤ ሽን ሀራቱ ካዉተꬃፐ ካረና ደእያዋንቱ፥ ጼላ ጼሊደ በኤና ማላ፥ ቃይ ስሳ ስሲድካ አኬከና ማላ፥ ኡንቱንቱ ሽረቲደ ጾሳኮ ስምና፥ እ ኡንቱንቱ ናጋራ አቶ ጌና ማላ፥ ኡንቱንቶ ኡባባይ ሌምሱዋን ኦደቴ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 4:11-12 }{\XT{ኢሳ. 6:9-10}}}


\par }{\SH ዘርያዋ ሌምሱዋ ብለꬃ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:18-23፤ ሉቃሳ 8:11-15)

\par }{\PP \VS{13}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ሀ ሌምሱዋ ኤርክቴ? ያትና፥ ሌምሱዋ ኡባ ዎት ኤራንቴ?

\VS{14}ዘርያዌ ጾሳ ቃላ ዘሬ።

\VS{15}ቃላይ ዘረትያ ኦግያ ዶናን ደእያዋንቱ ሀዋንታ፤ ኡንቱንቱ ቃላ ስስያ ዎደ፥ ሴጻናይ ኤለካ ዪደ፥ ኡንቱንቱ ዎዛናን ዘረቴዳ ቃላ አፍ ድጌዳ።

\VS{16}ሀዋዳንካ ቃይ አንጮትያ ቢታን ዘረቴዳዋንቱ ሀዋንታ፤ ኡንቱንቱ ቃላ ስሲደ፥ ኤለካ ናሸቻን አኪኖ።

\VS{17}ኡንቱንቱ ሀእዉ ደኢኖፐ አትን፥ ኡንቱንቶ ምኖ ጻጱ ባዋ፤ ጉየፐ ቃላ ጋሱዋን ዋዪ ዎይ የደርሱ ይያ ዎደ፥ ኡንቱንቱ ኤለካ ꬉበት አጊኖ።

\VS{18}ቃይ አጉንꬃ ግዶን ዘረቴዳዋንቱ ሀዋንታ፤ ኡንቱንቱ ቃላ ስስያዋንታ።

\VS{19}ሽን ሀ ሳኣ ደኦ ህርግያዌ ዱረተꬃ ዶስያዌነ ሀራባ አሞትያዌ ኡንቱንቱ ዎዛናን ገሊደ፥ ቃላ ጩልና አይፈናን አት አጌዳ።

\VS{20}ሽን ቱኤ ቢታን ዘረቴዳዋንቱ ቃላ ስሲደ አክያዋንታ፤ እቱ ሀታሙዋ፥ እቱ ኡሱፑን ታሙዋ አይፍና፥ እቱ ጼቱዋ አይፌዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጾምፕያ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ሉቃሳ 8:16-18)

\par }{\PP \VS{21}የሱስ ጉጂደ፥ “ጾምፕያ አሂደ፥ ግላፐ ዎይ አርሳፐ ጋርሳና ዎꬅያ አሳይ ደኢ? ꬎቃሳን ዎኔ?

\VS{22}አያዉ ጎፐ፥ ቆሴዳባይ ኡባይ ቆንጭያ ከሳናዋ፤ ቃይ ጌማን ዎꬄዳባይ ኡባይ ቤተናን አተና።

\VS{23}ስሳናዉ ሀይꬃይ ደእያ ኡራይ ደኦፐ ስሶ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{24}ቃይካ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ ስስያዋ አኬኪደ ስስተ፤ ጾሳይ ህንተ ማኬዳ ቁንኣን ህንተንቶ ማካናዋ። እ ህንተንቶ ዳርሲደ እማና፤

\VS{25}ደእያ ኡራዉ ጉጅ እማና፤ ባይናዋፐ ሀራይ አቶ፥ አዉ ደእያ ሄ ጉꬃቶካ አክ ድጋና” ያጌዳ።


\par }{\SH ድጭያ ዘረꬃ ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VS{26}የሱስ ቃይካ፥ “ጾሳ ካዉተꬃይ ጋደን ካꬃ ዘርያ አሳ ማላ።

\VS{27}ሄ ብታኒ ቃማ ገምእሼ፤ ጉራ ደንዴ፤ እ ባረ ሁጰዉ ዋንንቶ ኤረናን፥ ሄ ዘረꬃይ ሞኬነ ድጬ።

\VS{28}ቢታይ ካꬃ ባረካ ሞኬነ አይፌ፤ ኮይሮ ጫርሻይ ጫሬ፤ ጉየፐ አይፋናዉ ኩኩሜ፤ ቃይ ዉርሰꬃን ኩመንꬃ አይፍያ አይፌ።

\VS{29}ሽን ካꬃይ ጋክያ ዎደ፥ ካꬃ ሺሽያ ዎዲ ጋኬዳ ድራዉ፥ ብታኒ ኤለካ ባጫን ጫኩዋ ገል አጌዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 4:29 }{\XT{ኢዩ. 3:13}}}


\par }{\SH ሳናፍጭያ ዘረꬃ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:31-34፤ ሉቃሳ 13:18-19)

\par }{\PP \VS{30}የሱስ፥ “ኑን ጾሳ ካዉተꬃ አያ ማላቴ ጋኔ? ዎይ አያና ሌምሳኔ?

\VS{31}ጾሳ ካዉተꬃይ ሳናፍጭያ አይፋቶ ማላቴ። ሄ አይፋታ ዘርያ ዎደ፥ ሳኣን ደእያ ምꬃ አይፊያ ኡባፐካ ጉጻዉ፤

\VS{32}ሄኖ ዘርና ሞካደ ሀራ አታክልትያ ኡባፐ ዳራዉ፤ ዳሮ ዳሻ ዳሻዉ። ካፉ እዝ ቃንካ ኩዋን ጎልያ ኬጻና ዳንዳዬ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{33}የሱስ ሀዋ ማላ ዳሮ ሌምሱዋን አሳይ ስሳናዉ ዳንዳይያዋ ኬና፥ ባረ ቃላ ኦዴዳ።

\VS{34}አሳዉ ሌምሱ ባይናን ኦደና፤ ሽን የሱስ ባረና ካልያዋንቱ ጻላላና ደእያ ዎደ፥ ኡንቱንቶ ኡባባ ብሊደ ኦዴ።


\par }{\SH የሱስ ቤታ ጮኡ ኦꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:23-27፤ ሉቃሳ 8:22-25)

\par }{\PP \VS{35}ሄ ጋላስ ሳአይ ኦማርስና፥ የሱስ ባረና ካልያዋንታ “አባፐ ሄፍንꬃ ፕኖይተ” ያጌዳ።

\VS{36}አ ካልያዋንቱ አሳ አጊደ፥ የሱስ ካሰ ገል ኡቴዳ ዎንግርያን ገሊደ፥ የሱሳ ባረንቱና አፌድኖ፤ ሀራ ዎንግራቱካ ሄዋን ደኢኖ።

\VS{37}ዎልቃማ ጎቱ ደንድና፥ ቤታይ ዎንግርያ ሾጭና፥ ሃꬃይ ኩማና ጋካናዉ ዎንግርያ ግዶ ገሌዳ።

\VS{38}ሄ ዎደ የሱስ ዎንግርያን ጉየ ባጋና ቦርኮꬃ ቦርኮቲደ ገምእሼዳ። የሱሳ ካልያዋንቱ አ ደንꬂደ፥ “ታማርስያዎ፥ ኑን ꬋይያ ዎደ ጮኡ ጋደ ጼላይ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{39}እ ቤጎቲደ ጎቱዋ፥ “ጮኡ ጋ” ጊደ፥ አባካ፥ “ዎፑ ጋ” ጌዳ፤ ጎቱካ ጮኡ ጊና፥ ኡባባይካ ዎፑ ጌዳ።

\VS{40}የሱስ ባረና ካልያዋንታ “አያዉ ሀዋዳን ያዪቴ? ህንተንቱ ዋን አማንክቴ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{41}ኡንቱንቱ ዳሮ ያዪደ ባረንቱ ግዶን፥ “ሀዌ ላ ሀራይ አቶ፥ ጎቱነ አባይ አዛዘትያዌ ኦኔ?” ያጌድኖ።




\par }\Chap{5}{\SH የሱስ ኢታ አያናይ ኦይቄዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:28-34፤ ሉቃሳ 8:26-39)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስነ አ ካልያዋንቱ አባፐ ሄፍንꬃዉ ፕኒደ፥ ገርገሰኖና ጌተትያ ጋድያ ጋኬድኖ።

\VS{2}አሳ ሞግያ ዱፉ ደኢያሳፐ ኢታ አያናይ ደእያ እት ብታኒ ከሲደ፥ የሱስ ዎንግርያፐ ከሴዳ ዎደ፥ የሱሳና ጋከቴዳ።

\VS{3}ብታኒ ሄ ዱፉ ደእያ ሳን አቅ ፔሺደ፥ ያን ደኤ፤ አ ኦንነ ሀራይ አቶ፥ ሳንꬃላታን ቃቻናዉካ ዳንዳይቤና።

\VS{4}አያዉ ጎፐ፥ እ ዳሮ ዎደ ኡቁናንነ ሳንꬃላታን ቃሸቲደ ደኤ፤ ሽን ሳንꬃላታ ዱሰረꬄዳ፤ ኡቁናካ መንሬꬄዳ፤ አ ጾናናዉ ዳንዳዬዳዌ ኦንነ ባዋ።

\VS{5}እ ኡባ ዎደ ጋላስነ ቃማ፥ ሄ ዱፉ ደኢያሳንነ ደርያ ቦላ ዋሴ፤ ባረ ቦላካ ሹቻን ጋሬ።


\par }{\PP \VS{6}የሱሳ ሃኩዋን በኤዳ ዎደ፥ አኮ ዎጽ ዪደ አዉ ጎይኔዳ።

\VS{7}ሄ ብታኒ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ኡባፐ ቦላ ጾሳ ናአዉ፥ የሱሳ፥ ኔናነ ታና አዬ ጋꬂ? ታና ሙረና ማላ፥ ታን ኔና ጾሳ ሱንꬃን ዎሳይ” ያጌዳ።

\VS{8}እ ሄዋ አያዉ ጌዴ ጎፐ፥ የሱስ አ፥ “ላ ሀ ኢታ አያናዉ፥ ሀ ብታንያፐ ከሳ” ያጌዳዋሳ።


\par }{\PP \VS{9}የሱስ አ፥ “ነ ሱንꬃይ ኦኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP እ፥ “ኑን ጮራ ግድያ ድራዉ፥ ታ ሱንꬃይ ሌግዮና” ያጌዳ።

\VS{10}ኢታ አያናቱዋ ሄ ጋድያፐ ከስ የደና ማላ፥ የሱሳ ምንሲደ ዎሴዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሄ ደርያ ቦላን ጮራ ጉዱንꬃ ዉዲ ሄመቴ፤

\VS{12}ኢታ አያናቱ የሱሳ፥ “ኑና ህን ጉዱንꬃ ዉድያኮ የዳርኪ፤ ኡንቱንቱን ቢደ ገላና” ያጊደ ዎስና፥

\VS{13}የሱስ፥ “ቢተ” ያጌዳ። ኢታ አያናቱ ብታንያፐ ከሲደ፥ ጉዱንꬃቱዋን ገሌድኖ፤ ላኡ ሻአ ግድያ ጉዱንꬃ ዉዲ ካካ ሁጲያና ካጆቲደ፥ አባን ገሊደ፥ ምተት አጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}ጉዱንꬃ ዉድያ ሄምያዋንቱ ባቃቲደ፥ ሀኔዳዋ ካታማንነ ካታማፐ ጋጻ ጋድያን ኦዴድኖ፤ ሄዋ በአናዉ አሳይ ዬዳ።

\VS{15}አሳይ የሱሳኮ ዪደ፥ ጮራ ኢታ አያናቱ በን ኦይቄዳ ብታኒ ባረ ዎዛናይ ስምና፥ ማዩዋ ማዪደ፥ ሄዋን ኡቴዳዋ በኢደ፥ ኡባይ ያዬዳ።

\VS{16}ሄዋ በኤዳ አሳቱ ኢታ አያናቱ ኦይቄዳ ብታኒ ሀኔዳዋነ ቃይ ጉዱንꬃ ዉድያባ ሄ አሳዉ ኦዴድኖ።

\VS{17}ሄዋ ድራዉ፥ አሳይ ባረንቱ ጋድያፐ የሱስ ባና ማላ፥ ዎሳ ዶሜዳ።


\par }{\PP \VS{18}የሱስ ዎንግርያን ገልሽን፥ ኢታ አያናቱ ኦይቄዳ ብታኒ የሱሳና ደአና ማላ፥ የሱሳ ዎሴዳ።

\VS{19}ሽን የሱስ እጺደ አ፥ “ነ ሶይ ስማደ፥ ጎዳይ ነዉ አይ ማላ ዎልቃማባ ኦꬄደንቶነ ቃይ እ ነዉ አይ ማላ ኬከንቶ ነ ሶይ አሳዉ ኦዳ” ያጌዳ።

\VS{20}ብታኒ ቢደ፥ ታሙ ካታማ
\FTNT{*}{{\FR 5:20 }{\FQ{ታሙ ካታማ፦
}}{\FT{ሀዋንቱ እት ጭታ ግዴዳ ካታማቱ ሳማርያፐነ ጋሊላ ጋድያ አዋይ ዶልያ ባጋና ደእያዋንታ ግዲደ፥ ሄዋንቱን ደእያ አሳቱዋ ኤሻይካ ግሪከ አሳቱዋ ደኡዋ ኦግያ ካልያዋ በሴ።
}}} ግያ ሳን ዩዪደ፥ የሱስ ባረዉ አይ ማላ ዎልቃማባ ኦꬄደንቶ፥ ኦዱዋ ዶሜዳ፤ እ ኦዴዳዋ ስሴዳ አሳይ ኡባይ ማላለቴዳ።


\par }{\SH ያእሮሳ ናቶነ የሱሳ ማዩዋ ቦቼዳ ምሽራቶ
\par }
{\R (ማቶሳ 9:18-26፤ ሉቃሳ 8:40-56)

\par }{\PP \VS{21}የሱስ ስሚደ፥ ዎንግርያን ገሊደ፥ አባ ፕኔዳዋፐ ጉይያን፥ ጮራ አሳይ አባ ማታን አኮ ዩይ አꬊደ ሺቄድኖ።

\VS{22}ያእሮሳ ግያዌ፥ አይሁዳ ዎሳ ጎልያ ካፓቱዋፐ እቱ፥ የሱሳ በኤዳ ዎደ አኮ ይ አ ገድያን ኩንዲደ፥

\VS{23}“ታ ናታ ሀርጋደ ሀይቃናዉ፤ እዛ ፓጺደ ሎኦ ደአና ማላ፥ ያደ ነ ኩሽያ እዝ ቦላ ዎꬃርኪ” ያጊደ የሱሳ ምንሲደ ዎሴዳ።


\par }{\PP \VS{24}የሱስ ያእሮሳና ቤዳ፤ እ ቢሽን ጮራ አሳይ አ ካሊደ መቶꬄድኖ።


\par }{\PP \VS{25}ታማነ ላኡ ላይꬃ ኡባ እዝ ቦላፐ ሱꬃይ ጎግያ እት ምሽራታ ደአዉ።

\VS{26}ጮራ አክማቱ እዞ አክምሽንካ፥ እዛ ፓጻ ካኤታዱ፤ ባረ ሚሻ ኡባ ዉርስናካ እዝዉ ሃ ኢቴዳዋፐ አትን፥ አይነ እዞ ማድቤና።

\VS{27}ሄ ምሽራታ የሱሳባ ስሳደ፥ አሳ ግዶና የሱሳፐ ጉየና ያደ፥ አ ማዩዋ ቦቻዱ።

\VS{28}አያዉ ጎፐ እዛ፥ “ታን ሀራይ አቶ፥ አ ማዩዋ ቦቾፐካ ፓጻና” ያጋደ ቆፓዱ።


\par }{\PP \VS{29}ኢፐ ጎግያ ሱꬃይ ኤለካ ኤቂ አጌዳ፤ እዛ ባረ ዋይያፐ ፓጼዳዋ ባረ ቦላን ኤራ አጋዱ።

\VS{30}የሱስ ባረፐ ዎልቃይ ከሴዳዋ ባረ ሁጰዉ ኤሪደ፥ ኤለካ ጮራ አሳ ግዶን ጉየ ስሚደ፥ “ታ ማዩዋ ቦቼዳዌ ኦኔ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{31}የሱሳ ካልያዋንቱ አ፥ “አሳይ ኔና ሱግያ ዎደ በኣደ፥ ‘ታና ኦኔ ቦቼዳዌ?’ ያጋይ?” ጌድኖ።


\par }{\PP \VS{32}የሱስ ሄዋ ኦኔ ኦꬄደንቶነ በአናዉ ዩሽ አꬂደ ጼሌዳ፤

\VS{33}ሽን ምሽራታ ባረዉ ሀኔዳዋ ኤራደ፥ ያሻ ኮኮራደ ያደ የሱሳ ስንꬃን ጉፋናዱ፤ ቃይ ቱማተꬃን ሀኔዳዋ ኡባ አዉ ኦዳዱ።

\VS{34}የሱስ እዞ፥ “ታ ናቴ፥ ኔና ነ አማኑ ፓꬄዳ፤ ሳሩዋን ባ፤ ነ ዋይያፐነ ፓጻ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{35}የሱስ ብሮ ሄዋ ጊሽን፥ አይሁዳ ዎሳ ጎልያ ካፑዋ ሶይፐ ኪተቴዳ አሳቱ ዪደ፥ “ነ ናታ ሀይቃድጋዱ፤ ስም ታማርስያዋ አያዉ ዳቡርሳይ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{36}ሽን የሱስ ኡንቱንቱ ግያዋ ስሲደ፥ አይሁዳ ዎሳ ጎልያ ካፑዋ፥ “አማኖ ጻላላ አማናፐ አትን፥ ያዮፓ” ያጌዳ።

\VS{37}የሱስ ጰጽሮሳፐ፥ ያቆባፐነ ያቆባ እሻ ዮሃንሳፐ ሀራይ ኦንነ ባረና ካለና ማላ ድጌዳ።

\VS{38}ኡንቱንቱ አይሁዳ ዎሳ ጎልያ ካፑዋ ሶይ ጋኬዳ ዎደ፥ የሱስ አሳይ ሎይꬅ ዬክያዋነ ዝላልያዋ በኤዳ።

\VS{39}ገሊደ አሳ፥ “አያዉ ሎይꬅ ዬኪቴ? ናታ ገምእሻዱፐ አትን፥ ሀይቃበይኩ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{40}ሄዋፐ ጉየ አሳይ አ ቦላ ሚጬዳ፤ ሽን አሳ ኡባ ካረ ከሲደ፥ ናት አዉዋነ አቶ ሄዋን ባረናና ደእያ አ ካልያዋንታነ አኪደ፥ ናታ ደኢያሳ ገሌዳ።

\VS{41}የሱስ ናት ኩሽያ ኦይቂደ፥ “ጻልታ፥ ቁሚ”\FTNT{†}{{\FR 5:41 }{\FQ{ጻልታ፥ ቁሚ፦
}}{\FT{ሀ ቃላቱ አራማይከ ጌተትያ ቃላን የሱሳ ዎድያን ፓላስቲነ ጋደን ሃሳየትያዋ። ጻልታ ግያዌነ ቁም ግያዌ አማራꬁዋ ቃላ ግደና። ሽን ግሪክያ ቃላ።
}}} ያጌዳ፤ ሄዋ ብለꬃይ፥ “ጉꬃ ናቴ፥ ታን ኔና ደንዳ ጋይ” ግያዋ።


\par }{\PP \VS{42}ናታ ኤለካ ደንዳ ኤቃደ ሀመታዱ፤ እዛ ታማነ ላኡ ላይꬃ ናቶ፤ ሄዌ ሀንያዋን አሳይ ዳሮ ማላለቴዳ።

\VS{43}የሱስ ሄዋ ኡንቱንቱ ኦስነ ኦደና ማላ፥ ኡንቱንታ ምንስ አዛዚደ፥ “እዝዉ ምያባ እምተ” ያጌዳ።




\par }\Chap{6}{\SH የሱሳ ናዝሬተን አከናን እጼድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:53-58፤ ሉቃሳ 4:16-30)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ሄዋፐ ከሲደ፥ ባረ ጋድያ ናዝሬተ ካታማ ቤዳ፤ አ ካልያዋንቱካ አ ካሊደ ቤድኖ።

\VS{2}ሳምባታ ጋላስ አይሁዳ ዎሳ ጎልያን ታማርሱዋ ዶሜዳ፤ እ ታማርስያዋ ስሴዳ ጮራ አሳይ ማላለቲደ፥ “ሀዌ ሀ ኡባባ ሀቃፐ ደሜዴ? ሀ አዉ እመቴዳ አꬎ ኤራተꬃይ አዬ? ጾሳይ ኦꬅያ ማላታ እ ዎት ኦꬂ? 
\VS{3}ሀዌ አናጽያ
\FTNT{*}{{\FR 6:3 }{\FK{አናጽያ፦
}}{\FT{ግሪከ ብለꬃን ሹቻ ዎይ ኡርቃ መልሲደ መꬍያ አሳ ጊደ ጎኤቴ።
}}} ግደኔ? ማይራም ናኣ፥ ያቆባ እሻ፥ ዮሳ እሻ፥ ይሁዳ እሻ፥ ስሞና እሻ ግደኔ? አ ምቻቱ ኑናና ሀዋን ደእያዋንታ ግድክኖ?” ያጊደ፥ እ ግያዋ አከናን እጼድኖ።


\par }{\PP \VS{4}የሱስ ሄ አሳዉ፥ “ናቢ ባረ ጋድያን፥ ባረ ዳባቱዋንነ ባረንቱ ሶይ አሳን ቦንቼተናዋፐ አትን፥ ኡባ ሳን ቦንቼቴ” ያጌዳ።

\VS{5}እ ሄዋን ባረ ኩሽያ አማሬዳ አሳቱዋ ቦላ ዎꬂደ፥ ኡንቱንታ ፓꬄዳዋፐ አትን፥ ጮራ ማላታ ኦꬃናዉ አይነ ዳንዳይቤና።

\VS{6}አሳይ አማንቤና ድራዉ ማላለቴዳ።

\par }{\SH የሱስ ታማነ ላኡ ባረና ካልያዋንቱ ታማርሳናዳን ኪቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:5-15፤ ሉቃሳ 9:1-6)

\par }{\PP ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ሄዋ ሄራን ደእያ ቄር ካታማቱዋን ዩይ ዩዪደ፥ አሳ ታማርሴዳ።

\VS{7}የሱስ ታማነ ላኡ ባረና ካልያዋንታ ባረኮ ጼሲደ፥ ላኡዋ ላኡዋ ኪቴዳ፤ ቃይ ኡንቱንቶ ኢታ አያናቱዋ ከስያ ማታ እሜዳ።

\VS{8}ኡንቱንታ፥ “ኦግያ ጻምኣፐ አትን፥ ቁማ፥ ቃርጪትያ፥ ህንተዉ ሚሻ አያኔካ ኦይቆፕተ።

\VS{9}ህንተንቱ ገድያን ጫማካ ዎꬅተ፤ ሽን ላኡ ማዩዋ ማዮፕተ” ያጌዳ።

\VS{10}ቃይካ ኡንቱንታ፥ “ህንተንታ አሳይ ሀቃን ሞኮፐነ፥ ሄዋፐ ከሳና ጋካናዉ፥ ሄ ጎልያን ኡት አግተ።

\VS{11}ህንተንታ አሳይ ሞከናሳ ዎይ ህንተ ኦድያባ ስሰናሳ ሀቃ ግዶፐካ፥ ሄ ጋድያን ደእያ አሳዉ ሄዌ ማርካ ግዳና ማላ፥ ሄዋፐ ከሲደ፥ ህንተ ገድያፐ ባና ሾጭተ”\FTNT{†}{{\FR 6:11 }{\FK{ህንተ ገድያፐ ባና ሾጭተ፦
}}{\FT{ሀዌ አሳይ እጼዳዋ በስያዋ።
}}} ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ታማነ ላኡ አ ካልያዋንቱ ቢደ፥ አሳይ ባረንቱ ናጋራፐ ስማናዳን፥ ቃላ ኦዴድኖ።

\VS{13}ኡንቱንቱ አሳፐ ዳሮ ኢታ አያናቱዋ ከሲደ፥ ሀርግያ አሳ ጮራ ዛይትያ ኦኪደ ፓꬄድኖ።\XREF{}{{\XO 6:13 }{\XT{ያቆባ 5:14}}}


\par }{\SH ጻማቅያ ዮሃንሳ ሀይቁዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 14:1-12፤ ሉቃሳ 9:7-9)

\par }{\PP \VS{14}አሳይ የሱሳ ሱንꬃ ደንꬅያ ድራዉ፥ ካትያ ሄሮድሰ ሄዋ ኡባ ስሴዳ፤ እት እት አሳይ፥ “ጻማቅያ ዮሃንስ ሀይቁዋፐ ደንዴዳ፤ ሄዎ አዉ ዎልቃማ ማላታ ኦꬅያ ዎልቃይ ደኤ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ሽን ሀራንቱ አ፥ “ሀዌ ኤላሳ” ያጌድኖ።

\par }{\PP ሀራንቱ ቃይ፥ “ሀዌ በን ዎደ ናባቱዋ ማላትያ ናብያ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{16}ሽን ሄሮድሰ ሄዋ ስሴዳ ዎደ፥ “ሄዌ ታን ቆꬍያ ሙጭሴዳ ጻማቅያ ዮሃንሳ። እ ሀይቁዋፐ ፓጼዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{17}አያዉ ጎፐ፥ ሄሮድሰ ባረ እሻ ፕልጶሳ ማቻቶ ሄሮድያዶ አክ ዎꬄዳ፤ ሄሮድሰ እዝ ድራዉ፥ ባረ ሁጰዉ አሳ ኪቲደ፥ ዮሃንሳ ኦይꬂደ፥ ቃሽስ ዎꬄዳ።

\VS{18}አያዉ ጎፐ፥ ዮሃንስ ሄሮድሳ፥ “ኔን ነ እሻ ማቻቶ አካናዉ በሰና” ያግ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{19}ሄሮድያዳ ዮሃንሳዉ ኡሉዋን ሞርክያ ኦይቃደ አ ዎꬍሳናዉ ኮያዱ፤ ሽን ዳንዳያበይኩ።

\VS{20}ዮሃንስ ጽሎ አሳነ ጌሻ አሳ ግዴዳዋ ሄሮድሰ ኤሬዳ ድራዉ፥ አዉ ያዪደ፥ ሎይꬅ ናግ ዎꬄዳ፤ ዮሃንስ ግያዋ ስሲደ፥ ባረ ዎዛናን ዳርስ መቶቲደካ አባ ናሸቻን ስሴዳ።


\par }{\PP \VS{21}ሄሮድሰ ባረ የለቴዳ ጋላስ፥ ጋድያ አይስያዋንቶ፥ ሻላቃቶነ ጋሊላን ደእያ ዎልቃማ አሳዉ ሾብያ ጊግሴዳ ዎደ፥ ዉርሰꬃን ሄሮድያዳ እንጀ ጋላሳ ደማዱ።

\VS{22}ሄሮድያድ ናታ እማꬃ ሞክያሳ ገላ ዱራደ፥ ሄሮድሳነ አ እማꬃቱዋ ናሸቻዱ፤ ሄዋፐ ጉየ ካቲ ናትዉ፥ “ኔና ሎኤዳዋ አያ ግዶፐነ ታና ኦቻ፤ ታን ነዉ እማና” ያጌዳ።

\VS{23}ቃይ እዝዉ ዳሪ ጫቂደ፥ “ኔን ኦቼዳዋ አያ ግዶፐካ፥ ታን ነዉ እማና፤ ሀራይ አቶ፥ ታ ካዉተꬃፐ ባጋ ግዶፐካ፥ ታን ነዉ እማና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{24}ናታ ካረ ከሳደ ባረ ዳዮ፥ “አያ እማ ጎ?” ያጋደ ኦቻዱ።

\par }{\PP እ ዳያ፥ “ጻማቅያ ዮሃንሳ ሁጲያ እማ ጋ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{25}ናታ ኤለካ ካትያኮ ባደ አ፥ “ጻማቅያ ዮሃንሳ ሁጲያ ዎጪትያን ዎꬃደ፥ ኔን ሀእ ታዉ እማናዳን ኮያይ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{26}ሄዋፐ ጉየ ካቲ ዳሪ ቃረቴዳ፤ ሽን ባረ ጫቁዋ ድራዉነ ባረ እማꬃቱዋ ድራዉ እዝዉ ጫቄዳ ጫቁዋ ኮላናዉ ኮይቤና።

\VS{27}ሄዋ ድራዉ፥ ኤለካ ናግያዋ ኪቲደ፥ ዮሃንሳ ሁጲያ አሀና ማላ አዛዜዳ፤ ናግያዌ ቃሾ ጎለ ቢደ፥ ዮሃንሳ ቆꬍያ ሙጬዳ።

\VS{28}ሄ ሙጬዳዋ ዎጪትያን ዎꬅ አሂደ፥ ናትዉ እሜዳ፤ ናታ ቃይ ባረ አትዉ እማዱ።

\VS{29}ዮሃንሳ ካልያዋንቱ ሄዋ ስሴዳ ዎደ ዪደ፥ አ አሃ አፊደ ሞጌድኖ።


\par }{\SH የሱስ እቼሹ ሻአ አሳ ምዚደ ካልሴዳ ታርክያ
\par }
{\R (ማቶሳ 14:13-21፤ ሉቃሳ 9:10-17፤ ዮሃ. 6:1-14)

\par }{\PP \VS{30}የሱስ ኪቴዳዋንቱ ስሚደ፥ የሱሳና ጋከቲደ፥ ባረንቱ ኦꬄዳባነ ባረንቱ ታማርሴዳባ ኡባ የሱሳዉ ኦዴድኖ።

\VS{31}ብያ አሳይነ ይያ አሳይ ዳርና፥ ሀራይ አቶ ቁማ ማናዉካ ኡንቱንታ ጋናን እጼዳ ድራዉ፥ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ኑረካ ጉꬃ ሸምፕ አካናዉ አሳይ ባይናሳ ቦይተ”\FTNT{‡}{{\FR 6:31 }{\FK{አሳይ ባይናሳ፦
}}{\FT{ሀዌ ጋሊላ ጌተትያ ዎምባፐ ፑደሃ ዶላ ባጋና ደኤ። 6:45 ጼልተ።
}}} ያጌዳ።

\VS{32}የሱስነ ኡንቱንቱ ባረንቱ ጻላላ ዎንግርያን ኡቲደ፥ አሳይ ባይናሳ ቤድኖ።


\par }{\PP \VS{33}ኡንቱንቱ ቢሽን፥ ጮራ አሳይ ኡንቱንታ በኢደ ኤሬዳ፤ ካታማ ኡባፐ ገድያን ዎጺደ፥ ኡንቱንቱ ብያሳ ኡንቱንቱፐ ካሰቲደ ጋኬድኖ።

\VS{34}የሱስ ዎንግርያፐ ከሲደ፥ ጮራ አሳ በኤዳ፤ አሳይ ሄምያ አሳይ ባይና ዶርሳ ማላ ግዴዳ ድራዉ፥ ቃረቲደ አሳ ዳሮባ ታማርሱዋ ዶሜዳ።
\XREF{}{{\XO 6:34 }{\XT{ፓይ. 27:17፤ 1 ካታ. 22:17፤ 2 ኦዱዋ 18:16፤ ህዝ. 34:5፤ ማቶሳ 9:36}}}


\par }{\PP \VS{35}ሳአይ ኦማርስያ ዎደ፥ የሱሳ ካልያዋንቱ አኮ ዪደ፥ “ሀዌ ሳአይ አሳይ ባይና ሳኣ፤ ሀእ ሳአይካ ቃም ድጌዳ፤

\VS{36}አሳይ ሄራነ ቄር ካታማቱዋ ግዶ ቢደ፥ ባረንቶ ምያባ ሻማና ማላ፥ አሳ ሞይዛ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{37}ሽን የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “አሳዉ ምያባ ህንተ እምተ” ያጌዳ።

\par }{\PP ሄዋፐ ጉየ ኡንቱንቱ፥ “ኑን ቢደ፥ ላኡ ጼቱ ብራ ሳንትምያ
\FTNT{§}{{\FR 6:37 }{\FK{ብራ ሳንትምያ፦
}}{\FT{በን ዎድያን አሳ ጋድያን እት ጋላሳ ኡንያ ኦꬅ ፔሼዳ አሳዉ እት ብራ ሳንትሚ እመቴ። ማት። 20:2 ጼልተ።
}}} ቁማ ሻሚደ፥ አሳይ ማናዉ እማኔ?” ያጊደ አ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{38}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቶ አፑን ዳቡ ደኢ? ቢደ በእተ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ በኢደ፥ “እቼሹ ዳቡዋነ ላኡ ሞልያ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{39}የሱስ ባረና ካልያዋንታ አሳ ኡባ ጭታን ጭታን ሻክ ሻኪደ፥ ማታን ኡትሳና ማላ አዛዜዳ።

\VS{40}አሳይ ጼቱ ጼቱነ እሻታሙ እሻታሙ ጭታን ጭታን ኡቴድኖ።

\VS{41}የሱስ እቼሹ ዳቡዋነ ላኡ ሞልያ ኦይቂደ፥ ፑደ ሳሉዋ ጼሊደ፥ ጾሳ ጋላቴዳ፤ ዳቦቱዋ መንꬂደ አሳዉ ግሻና ማላ፥ ባረና ካልያዋንቶ እሜዳ፤ ቃይ ላኡ ሞልያካ ኡንቱንቱ ኡባዉ ሻኬዳ።

\VS{42}አሳይ ኡባይ ሚደ ካሌድኖ።

\VS{43}ሄዋፐ ጉየ አቴዳ ዳቦቱዋ ዶካይነ ሞልያ ዶካይ ታማነ ላኡ ዛምቤልያ ኩሜዳዋ የሱሳ ካልያዋንቱ ደንꬄድኖ።

\VS{44}ዳቡዋ ሜዳ አቱማ አሳይ እቼሹ ሻአ።


\par }{\SH የሱስ አባ ቦላን ሀመቲደ ቤዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 14:22-33፤ ዮሃ. 6:15-21)

\par }{\PP \VS{45}ኤለካ የሱስ ሄ ጮራ አሳ ሞይዚደ፥ ባረና ካልያዋንቱ ዎንግርያን ገሊደ፥ አባፐ ሄፍንꬃን ደእያ ቤተሳይዳ ግያ ካታማ ባረፐ ስንꬃቲደ ባናዳን አዛዜዳ።

\VS{46}ኡንቱንታ ሞይዜዳዋፐ ጉይያን፥ ጾሳ ዎሳናዉ ዞዝያ ከሴዳ።


\par }{\PP \VS{47}ሳአይ ቃምያ ዎደ ዎንግሪ ዎምባ ግዱዋን ደእሽን፥ የሱስ ዎምባፐ ጋጻን ባረካ ደኤ።

\VS{48}ጫርኩ አ ካልያዋንቱኮ ጫርክያ ድራዉ፥ ባረና ካልያዋንታ ዎምባ ቤታይ መቶꬅያዋ የሱስ በኢደ፥ ኩቱ ዋሳና ሀንያ ዎደ ዎምባ ቦላን ሀመቲደ፥ ኡንቱንቱኮ ዬዳ፤ ኡንቱንታ የግ አꬋናዉ ኮዬዳ።

\VS{49}ሽን ዎምባ ቦላን እ ሀመትሽን፥ ኡንቱንቱ አ በኢደ፥ ባረንቶ ሞይትልያ ማላትና ዋሴድኖ።

\VS{50}አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ኡባይ አ በኢደ፥ ያሻ ኮኮሬድኖ፤ ሽን ኤለካ የሱስ ኡንቱንታ፥ “አይነ ባዋ፤ ታናተኔ ያዮፕተ” ያጌዳ።

\VS{51}የሱስ ኡንቱንቱና እትፐ ዎንግርያን ገልና፥ ጫርኩ ዎፑ ጌዳ፤ ኡንቱንቱ ዳሮ ማላለቴድኖ።

\VS{52}አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ዎዛናይ ጆሌዳ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ኡክꬃባ አኬክበይክኖ።


\par }{\SH የሱስ ገንሳሬጸን ሀርጋንቻቱዋ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 14:34-36)

\par }{\PP \VS{53}ኡንቱንቱ አባ ፕኒደ፥ ገንሳሬጻ ግያ ቢታ ጋኬድኖ፤ ያን ዎንግርያ ጋጻ ሺሽ ቃቼድኖ።

\VS{54}ኡንቱንቱ ዎንግርያፐ ዎꬍያዋን፥ አሳይ ኤለካ የሱሳ ኤርነ

\VS{55}ሄዋ ሄራን ደእያ ጋድያ ኡባን ዎጸረቲደ፥ ሀርጋንቻቱዋ ሻንቻማን ቶኪደ፥ “የሱስ ደኤ” ጊና ስሴዳሳ አሁዋ ዶሜዳ።

\VS{56}የሱስ ቤዳ ሳ ኡባን ቄር ካታማን ግድና፥ ዎልቃማ ካታማን ግድና፥ ሄራ ግዶን ግድናካ፥ ገያ ደንባን አሳይ ሀርጋንቻቱዋ አኮ አፌ። የሱስ ባረ ማዩዋ ማጫራ ግዶፐነ ሀርጋንቻቱዋ ቦሽሳና ማላ፥ አሳይ አ ዎሴዳ፤ ቦቼዳ ኡባይ ፓጼዳ።




\par }\Chap{7}{\SH የሱስ አሳ ዎጋፐ ኮሸናዋ ጳልቄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 15:1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}ፓርሳዋቱነ የሩሳላመፐ ዪደ፥ ሙሴ ህግያ ታማርስያ አማሬዳ አሳቱ የሱሳኮ ሺቄድኖ።

\VS{2}የሱሳ ካልያዋንቱፐ እቱ እቱ ቱና ኩሽያን፥ ሄዋ ግያዌ ሜጨተናን ቁማ ምያዋንታ
\FTNT{*}{{\FR 7:2 }{\FK{ሜጨተናን ቁማ ምያዋንታ፦
}}{\FT{አይሁደ አሳቱዋ ዎጋን ሜጨተና ኩሽያን ቁማ ሙሳይ ቱናዳን ፓይደቴ። ሄዎ ቁማ ማናፐ ካሰና ኩሽያ ሜቻ ሎይꬅ ምንሲኖ።
}}} በኤድኖ።


\par }{\PP \VS{3}አያዉ ጎፐ፥ ፓርሳዋቱነ አይሁዳ አሳይ ኡባይ ባረንቱ አዎቱዋ ዎጋ ናጊደ፥ ባረንቱ ኩሽያ ሎይꬅ ሜጨተናን ሚክኖ።

\VS{4}ቃይ ገያፐ ዪደካ ሜጨተናን ደኢደ ሚክኖ። ቃይ ኡንቱንቱ ባረንቱ አዎቱዋፐ አኬዳ ሀራ ጮራ ዎጋይ ደኤ፤ ሄዌካ ዋንጫ፥ ከርያ፥ ብራታፐ መꬌዳ ሚሻነ አርሳ ሜጭያ ዎጋ።


\par }{\PP \VS{5}ፓርሳዋቱነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱ የሱሳ፥ “ኔና ካልያዋንቱ አያዉ ኑ አዎቱዋ ዎጋ ካለናን እጺደ፥ ባረንቱ ኩሽያ ሜጨተናን ቁማ ሚኖ?” ያጊደ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{6-7}የሱስ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “እስያስ ትምቢትያ ኦዴዳ ዎደ፥ ህንተንቱባ፥ ሎአ ማላትያ ኢታቱባ ጻፌዳዋዳንካ፥

\par }{\Q “ ‘ጾሳይ፥ “ሀዌ አሳይ ታና፥

\par }{\QB ባረ ቦላ ዶናን ቦንቼ።

\par }{\Q ሽን ኡንቱንቱ ዎዛናይ ታፐ ሃኩዋን ደኤ፤

\par }{\QB አሳይ ታዉ መላ ጎይኔ።

\par }{\Q አያዉ ጎፐ፥ አሳይ ኦꬄዳ አዛዙዋ፥

\par }{\QB ጾሳ ህግያ ማላትሲደ ታማርሴ” ጌዳ’

\par }{\MM ያጊደ ትምቢትያ ቱሙዋ ኦዴዳ።
\XREF{}{{\XO 7:6-7 }{\XT{ኢሳ. 29:13}}}


\par }{\PP \VS{8}“ጾሳ አዛዙዋ ህንተ አጊደ፥ አሳ ዎጋ ምንሲደ ናጊታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ቃይካ የሱስ፥ “ህንተንቱ ህንተ ዎጋ ናጋናዉ ጾሳ አዛዙዋ አጊታ።

\VS{10}አያዉ ጎፐ ሙሴ፥ ‘ነ አባነ ነ ዳዮ ቦንቻ’ ቃይ፥ ‘ባረ አባነ ባረ አቶ ቦርያዌ ሀይቁዋን ሙረቶ’ ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 7:10 }{\XT{ከሳ 20:12፤ 21:17፤ ዎጋ 20:9፤ ዛረ. 5:16}}}

\VS{11}ሽን እት ኡራዉ ባረ አዉዋ ዎይ ባረ አቶ ማድያባይ ደእሽን እ፥ ‘ሀዌ ቁርባንያ፤ ሀዋ ጉሳይ ጾሳባ ግያዋ’ ጎፐ፥

\VS{12}እ ባረ አዉዋ ዎይ ባረ አቶ ዎደፐ ማዳናዋ አይነ ኮይክታ።

\VS{13}ሀ ሀኖታን ህንተ ህንተንቱ ዎጋ ናጋናዉ፥ ጾሳ ቃላ ኮሊደ፥ ሄዋ ማላ ዳሮባ ኦꬂታ” ያጌዳ።


\par }{\SH አሳ ቱንስያዋንታ
\par }
{\R (ማቶሳ 15:10-20)

\par }{\PP \VS{14}የሱስ ጮራ አሳ ቃይካ ባረኮ ጼሲደ፥ “ኡባይ ታን ግያዋ ስስተነ አኬክተ።

\VS{15}አሳፐ ከስያዌ አሳ ቱንስያዋፐ አትን፥ ካረፐ አሳ ግዶ ገሊደ፥ አሳ ቱንስያባይ አይነ ባዋ፤

\VS{16}ስሳናዉ ሀይꬃይ ደእያ ኡራይ ኦንነ ስሶ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{17}የሱስ ጮራ አሳ አጊደ ሶይ ገሌዳ ዎደ፥ አ ካልያዋንቱ ሄ ሌምሱዋባ አ ኦቼድኖ።

\VS{18}እ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቶካ ቃይ ገልቤኔ? ካረፐ አሳ ዎዛናን ገልያባይ አይነ አሳ ቱንሳናዉ ዳንዳየናዋ አኬኪቴ?

\VS{19}አያዉ ጎፐ፥ ቁማይ አሳ ኡሉዋ ግዶ ገሊደ፥ ካረዉ ከስያዋፐ አትን፥ አሳ ዎዛና ግዶ ገለና” ያጌዳ። ሀዋዳንካ የሱስ ቁማ ኡባይ ቱና ግደናዋ ኤርሴዳ።


\par }{\PP \VS{20}ቃይካ የሱስ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “አሳ ቱንስያባይ አሳ ዎዛና ግዶፐ ከስያባ።

\VS{21}አያዉ ጎፐ፥ አሳ ዎዛና ግዶፐ ከስያዌ ኢታ ቆፋ፤ ዎሹምያዋ፤ ዉእያዋ፤ ዎꬍያዋ፤ ጫራተꬃ፤

\VS{22}ዮራተꬃ፤ ኡዝያ ዎይ ባረና ዶስያዋ፤ ኢታተꬃ ዎይ ጭምያዋ፤ ገንያ፤ ማጫዋ አሞትያዋ፤ ቃናትያዋ፤ ቦርያዋ ዎይ ዝግርያዋ፤ አዩዋ፤ ኤያተꬃ።

\VS{23}ሀ ኢታባይ ኡባይ አሳ ዎዛና ግዶፐ ከሲደ፥ አሳ ቱንሴ” ያጌዳ።


\par }{\SH እት ግሪከ ምሽራት አማኑዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 15:21-28)

\par }{\PP \VS{24}የሱስ ሄዋፐ አጊደ፥ ጺሮሳነ ሲዶና ግያ ካታማቱዋ ማታን ደእያ ጋድያ ቢደ፥ እት ጎልያ ገሌዳ፤ ቃይ እ ያን ደእያዋ ኦንነ ኤራናዋ ኮይቤና፤ ሽን ቆሰቲደ ጋምአናዉ ዳንዳይቤና።

\VS{25}ሽን ባረ ጉꬃ ናት ቦላ ኢታ አያናይ ደእያ እት ምሽራታ የሱሳባ ስሳደ፥ ኤለካ አኮ ያነ አ ገድያን ጉፋና አጋዱ።

\VS{26}ሄ ምሽራታ አይሁዳ አሳ ግዱኩ፤ አ የለቴዳዌካ ሶርያ ግያ ጋድያና፤ አ ባረ ናትፐ ጻላህያ ከሳና ማላ፥ የሱሳ ዎሳዱ።


\par }{\PP \VS{27}ሽን የሱስ ዛሪደ፥ “ናናይ ካሰቲደ ቁማ ካልኖ፤ አያዉ ጎፐ፥ ናና ቁማ አኪደ፥ ካናቶ
\FTNT{†}{{\FR 7:27 }{\FK{ካናቶ፦
}}{\FT{ሀ ቃላ እት እት አይሁደ አሳይ፥ አይሁደ ግደና አሳቶ ጎኤትያዋ።
}}} ኦልያዌ ሎአ ግደና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{28}ምሽራታ ዛራደ፥ “ቱማካ ታ ጎዳዉ፥ ሀራይ አቶ ሳምፓ ምይያን ደእያ ካናቱካ ናናቱዋፐ አቴዳ ሱፓ ሚኖ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{29}የሱስ ቃይ እዞ፥ “ሀ ኔን ሃሳዬዳ ቃላ ድራዉ፥ ጻላሂ ነ ናትፐ ከሴዳ፤ ስም ነ ሶይ ባ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{30}ምሽራታ ባረ ሶይ ብያ ዎደ፥ እዝ ናትፐ ጻላሂ ከስና፥ ሂጻን ግሴዳዉኖ ደማዱ።


\par }{\SH የሱስ ቱለነ ዱደ ግዴዳ እት ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\PP \VS{31}የሱስ ጺሮሳ ጋድያፐ ከሲደ፥ ሲዶናናነ ታሙ ካታማ ግያ ጋድያና ካንꬂደ፥ ጋሊላ አባኮ ቤዳ።

\VS{32}አሳይ ቱለነ ዱደ ግዴዳ ብታንያ የሱሳኮ አሂደ፥ ባረ ኩሽያ አ ቦላን ዎꬃና ማላ፥ የሱሳ ዎሴድኖ።

\VS{33}የሱስ ባረካ ሄ ብታንያ ጮራ አሳፐ ጋጻ ከሲደ፥ ባረ ብራꬍያ አ ሀይꬃን የዴዳ፤ ቃይ ጩቻ ጩቺደ፥ አ እንጻርሳ ቦቼዳ።

\VS{34}ሳሉዋ ፑደ ጼሊደ፥ ቶክ ሸምፒደ፥ “ኤፍታህ”\FTNT{‡}{{\FR 7:34 }{\FQA{ኤፍታህ፦
}}{\FT{ሀ ቃላይ የሱስ ሀ አላምያን ደኢደ ታማርስያ ዎደ፥ ጎኤትያ አራማይከ ያገትያ ቃላን ሃሳዬዳዋ።
}}} ያጌዳ፤ ሄዋ ግያዌ ዶየታ ግያዋ።

\VS{35}ብታንያ ሀይꬃይ ኤለካ ዶየት አጌዳ፤ ቃይ አ ሃሳየና እንጻርሳይካ ብለት አጌዳ፤ ብታኒ አይነ ዋየተናን ሃሳዪ አጌዳ።


\par }{\PP \VS{36}የሱስ አሳዉ፥ “ሀዋ ኦስነ ኦዶፕተ” ያጊደ ኦዴዳ፤ ሽን እ ዳርስ ምንስ ኦድና፥ አሳይ ቃይ ኦዱዋ ያ ዳርሴዳ።

\VS{37}ሄዋ ስሴዳ አሳይ ኡባይ ዳሮ ማላለቲደ፥ “ኡባባካ እ ሎይꬅ ኦꬄ። ሀራይ አቶ ቱልያካ ስሴ፤ ቃይ ዱድያካ ሃሳይሴ” ያጌድኖ።




\par }\Chap{8}{\SH የሱስ ኦይዱ ሻአ አሳ ምዜዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 15:32-39)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄ ዎደ፥ ጮራ አሳይ ቃይ የሱሳኮ ሺቄዳ፤ አሳዉ ምያባይ ꬋይና፥ የሱስ ባረና ካልያዋንታ ባረኮ ጼሲደ፥

\VS{2}“ሀ ጮራ አሳይ ታናና ሄዙ ጋላሳይ ጋካናዉ ጋምኢደ፥ ምያባ አይነ ደምቤና ድራዉ፥ ታን ኡንቱንቶ ቃረታይ።

\VS{3}ታን ኡንቱንታ ኮሻና ሶይ የዶፐ፥ ቢደ ኦግያን ዳቡሪደ ኩንዳና፤ አያዉ ጎፐ፥ እቱ እቱ ሃኮ ሳፐ ዬዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{4}አ ካልያዋንቱ ዛሪደ፥ “ሀ አሳይ ባይና ሳን ሀ አሳ ኡባ ምዛናዉ ግድያ ቁማ ደማናዉ ዳንዳይያዌ ኦኔ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{5}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቶ አፑን ዳቡ ደኢ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ላፑ ዳቡ ደኤ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{6}የሱስ አሳ፥ “ሳኣን ኡትተ” ያጊደ አዛዜዳ፤ ቃይ ላፑ ዳቡዋ አኪደ፥ ጾሳ ጋላቴዳ፤ ሄ ዳቡዋ መንꬂደ፥ አሳዉ ግሻና ማላ፥ ባረና ካልያዋንቶ እሜዳ። የሱሳ ካልያዋንቱ ሄ ጮራ አሳዉ ግሼድኖ።

\VS{7}ኡንቱንቶ ቃይካ አማሬዳ ሱፓ ሞለቱ ደኢኖ፤ የሱስ ሄዋንቶካ ጾሳ ጋላቲደ፥ አሳዉ ግሻና ማላ፥ ባረና ካልያዋንታ አዛዜዳ።

\VS{8}አሳይ ኡባይ ሚደ ካልና አቴዳ ዶካይ ላፑ ዛምቤልያ ኩሜዳዋ አ ካልያዋንቱ ደንꬄድኖ።

\VS{9}ቁማ ሜዳ አሳይ ኦይዱ ሻአ ግዳና፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ አሳ የዴዳ።

\VS{10}እ ቃይ ባረና ካልያዋንቱና ኤለካ ዎንግርያን ገሊደ፥ ዳልማኑታ
\FTNT{*}{{\FR 8:10 }{\FQ{ዳልማኑታ፦
}}{\FT{ሀዌ ኤረተና ሳኣ።
}}} ግያ ጋድያ ቤዳ።


\par }{\SH ፓርሳዋቱ ባረንቶ ማላታይ ኦሰታና ማላ ኦቼድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 16:1-4)

\par }{\PP \VS{11}ፓርሳዋቱ ዪደ፥ የሱሳና ፓሉማ ዶሜድኖ።

\par }{\PP የሱሳ ፓጫናዉ ኮዪደ፥ ሳሉዋፐ ማላታ ባረንታ በሳና ማላ ኦቼድኖ።

\VS{12}የሱስ ዳርስ ቶክ ሸምፒደ፥ “ሀ ዎድያ አሳይ አያዉ ማላታ ኮዪ? ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሀ ዎድያ አሳዉ ማላታይ ኡባካ እመተና” ያጌዳ።

\VS{13}ቃይ ኡንቱንታ ሄዋን አጊደ፥ ዛር ዎንግርያን ገሊደ፥ አባፐ ሄፍንꬃ ፕኔዳ።


\par }{\SH ፓርሳዋቱዋ እርሹዋነ ሄሮድሳ እርሹዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 16:5-12)

\par }{\PP \VS{14}የሱሳ ካልያዋንቱ ቁማ አፋናዋ ዶጌድኖ፤ ኡንቱንቶ ዎንግርያ ግዶን እት ኡክꬃፐ ሀራይ ባዋ።

\VS{15}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተንታ ኤርተ፤ ፓርሳዋቱዋ እርሹዋፐነ ሄሮድሳ
\FTNT{†}{{\FR 8:15 }{\FQ{ሄሮድሳ፦
}}{\FT{ሀዌ ሄሮድሰ አንትጳሳ ጌተትያ ዎጋ ሄሮድሳ ጌተትያዋ ናኣ።
}}} እርሹዋፐ ናገትተ” ያጊደ አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{16}ኡንቱንቱ ባረንቱ ግዶን፥ “እ ሀዋ ግያዌ ኑዉ ቁማይ ባይና ድራሳ” ያጊደ ሃሳያ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{17}የሱስ ኡንቱንቱ ግያዋ ኤሪደ፥ “ህንተንቶ ዳቡ ባይናዋ አያዉ ሃሳዪቴ? ሀእ ጋካናዉ ህንተዉ ገለኔ? ዎይ አኬክክቴ? ህንተ ዎዛናይ ጆሌዴ?

\VS{18}ህንተንቶ አይፊ ደኤ፤ በእክቴ? ቃይ ሀይꬃይ ደኤ፤ ስስክቴ? ህንተንቶ ሀሳየተኔ?\XREF{}{{\XO 8:18 }{\XT{ኤር. 5:21፤ ህዝ. 12:2፤ ማር. 4:12}}}

\VS{19}ታን እቼሹ ዳቡዋ እቼሹ ሻአ አሳዉ መንꬃ እሜዳ ዎደ፥ አፑን ዛምቤልያ ኩሜዳ ዶካ ደንꬄድቴ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ታማነ ላኡ ዛምቤልያ ኩሜዳ ዶካ ደንꬄዶ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{20}“ታን ቃይካ ላፑ ዳቡዋ ኦይዱ ሻአ አሳዉ መንꬃደ እሜዳ ዎደ፥ አፑን ዛምቤልያ ኩሜዳ ዶካ ደንꬄድቴ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ላፑ ዛምቤልያ ኩሜዳ ዶካ ደንꬄዶ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{21}እ ቃይ፥ “ሀእካ አኬክበይክቴ?” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ቤተሳይዳን እት ቆቃ ፓꬄዳ
\par }
{\PP \VS{22}የሱስነ አ ካልያዋንቱ ቤተሳይዳ ግያ ካታማ ቤድኖ፤ አሳቱ ቆቃ ብታንያ የሱሳኮ አሂደ፥ ሄ ብታንያ ቦቻና ማላ፥ አ ዎሴድኖ።

\VS{23}የሱስ ቆቃ ብታንያ ኩሽያ ኦይቂደ፥ ሄራፐ ጋጻ ከሴዳ፤ አ አይፍያን ጩቺደ፥ ባረ ኩሽያ አ ቦላ ዎꬂደ፥ “ነዉ አየንቶ ቤቲ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{24}ብታኒ ꬎቂደ፥ “ታን አሳ በአይ፤ ሽን አሳይ ሀመቲደ፥ ምꬃ ማላቴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ሽረቲደ ብታንያ አይፍያን ባረ ኩሽያ ዎꬄዳ። አ አይፊ ፓጼዳ፤ ብታኒካ ሎይꬅ ጼሌዳ፤ ቃይ ኡባባካ ጌሺደ በኤዳ።

\VS{26}የሱስ ብታንያ፥ “ሄራ ገሎፓ” ያግ አ ሶይ የዴዳ።


\par }{\SH ጰጽሮሳ አማኑዋነ አ ማርካተꬃ
\par }
{\R (ማቶሳ 16:13-20፤ ሉቃሳ 9:18-21)

\par }{\PP \VS{27}የሱስ ባረና ካልያዋንቱና ቂሳርያ ፕሊጶሳ ደእያ ቄር ሄራቱዋ ቤዳ፤ እ ቢሽን ኦግያን የሱስ፥ “ታና አሳይ ኦና ጊ?” ያጊደ ባረና ካልያዋንታ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{28}አ ካልያዋንቱ፥ “እት እት አሳይ ኔና፥ ‘ጻማቅያ ዮሃንሳ’ ጌ፤ ሀራንቱ፥ ‘ኤላሳ’ ጊኖ፤ ቃይ ሀራንቱ፥ ‘ናባቱዋፐ እቱዋ’ ጊኖ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{29}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተሽ ታና ኦና ጊቴ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ጰጽሮስ፥ “ኔን ዶረቴዳ ክርስቶሳ” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{30}የሱስ፥ “ታባ ኦስነ ኦዶፕተ” ያጊደ ኡንቱንታ አዛዜዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረና ጋካና መቱዋባነ ዋይያባ ኮይሩዋ ሃሳዬ
\par }
{\R (ማቶሳ 16:21-28፤ ሉቃሳ 9:22-27)

\par }{\PP \VS{31}የሱስ ባረና ካልያዋንታ፥ “ታን፥ አሳ ናአይ፥ ዳሪ ዋየታናዉ በሴ፤ ጭማቱ፥ ቄሳቱዋ ካፓቱነ ህግያ ታማርስያዋንቱ ታና እጻናዉ በሴ፤ ኡንቱንቱ ታና ዎꬋናዉነ ታን ሄዘንꬅያ ጋላሳፐ ጉይያን፥ ሀይቁዋፐ ደንዳናዉ በሴ” ያጊደ ታማርሱዋ ዶሜዳ።

\VS{32}ሄዋ እ ኡንቱንቶ ጌሺደ ኦዴዳ፤ ጰጽሮስ አ እት ባጋ ዛሪደ፥ ዞረታ ዶሜዳ።


\par }{\PP \VS{33}ሽን የሱስ ጉየ ስሚደ፥ ባረና ካልያዋንታ ጼሊደ ጰጽሮሳ፥ “ሀ ሴጻናዉ፥ ክቻ ታ ማታፐ! ኔን አሳይ ቆፕያዋ ቆፓሳፐ አትን፥ ጾሳይ ቆፕያዋ ግደና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳ ካሉሳይ ኦችያ ጋትያ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:38-39፤ 16:24-28፤ ሉቃሳ 9:23-27፤ 14:26-27)

\par }{\PP \VS{34}የሱስ ጮራ አሳነ ባረና ካልያዋንታ ባረኮ ጼሲደ፥ “ታና ካላና ኮይያ ኡራይ ደኦፐ፥ ባረና ካዶ፤ ያቲደ ባረ ማስቃልያ ቶኪደ፥ ታና ካሎ።

\VS{35}አያዉ ጎፐ፥ ባረ ሸምፑዋ
\FTNT{‡}{{\FR 8:35 }{\FK{ሸምፑዋ፦
}}{\FT{ግሪክያ ቃላን እዛዋ ዎይ አሳ ሸምፑዋ ጌተት ብለቴዳ።
}}} አሻና ኮይያ ኡራይ ባይዛናዋ፤ ሽን ታ ድራዉነ ዎንጋላ ምሽራቹዋ ድራዉ ባረ ሸምፑዋ ባይዝያ ኡራይ አሻናዋ።

\VS{36}እት ኡራይ ሳኣን ደእያ ኡባባ ባረዉ ሺሺደ፥ ባረ ሸምፑዋ ባይዞፐ፥ አ አያ ማዳኔ?

\VS{37}እት ኡራይ ባረ ሸምፑዋ ዎዛናዉ አያ እማና ዳንዳይ?

\VS{38}ጾሳ አማነና ሀ ናጋራንቻ የለታ ዎድያን፥ እት ኡራይ ታናንነ ታ ቃላን ዬላቶፐ፥ ታንካ፥ አሳ ናአይ፥ ቃይ ታ አዉዋ ቦንቹዋን ጌሻ ኪታንቻቱዋና ይያ ዎደካ፥ አን ዬላታና” ያጌዳ።




\par }\Chap{9}{\SH የሱሳ ማላይ ላመቴዳዋ ኦድያ ታርክያ
\par }
{\R (ማቶሳ 17:1-13፤ ሉቃሳ 9:28-36)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ አማሬዳ አሳቱ ጾሳ ካዉተꬃይ ዎልቃና ይያዋ በኤናን ሀይቀናዋንቱ ሀዋን ደኢኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{2}የሱስ ኡሱፑን ጋላሳፐ ጉይያን፥ ባረናና ጰጽሮሳ፥ ያቆባነ ዮሃንሳ አኪደ፥ ኡንቱንቱ ጻላላ ዎልቃማ ደርያ ቦላ ከሴዳ፤ ኡንቱንቱ ስንꬃን ላመቴዳ፤
\XREF{}{{\XO 9:2 }{\XT{2 ጰጽ. 1:17-18}}}

\VS{3}አ ማዩካ ጶሌዳ፤ ሳኣን ማዩዋ ሜጭያ ኦንነ ጌሻናዉ ዳንዳየናዋ ኬና ዳሪ ቦጼዳ።

\VS{4}ሄ ሄዙ የሱሳ ካልያዋንቱ፥ ኤላስነ ሙሴ የሱሳና ሃሳይያዋንታ በኤድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ጰጽሮስ የሱሳ፥ “ታማርስያዎ፥ ኑን ሀዋን ደእያዌ ኑዉ ሎአ፤ ኑን ሄዙ ዳሳቱዋ እቱዋ ነዉ፥ እቱዋ ሙሴዉ፥ ቃይ እቱዋ ኤላሳዉ ኬጻና” ያጌዳ።

\VS{6}እ ዋጋነንቶነ ኤርቤና፤ አያዉ ጎፐ፥ እካ የኮንቱካ ዳሪ ያዬድኖ።


\par }{\PP \VS{7}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሻሪ ዪደ ኡንቱንታ ካምና ሻርያፐ፥ “ሀዌ ታን ሲቅያ ታ ናኣ፤ እ ግያዋ ስስተ” ግያ ቃላይ ዬዳ።

\VS{8}ኤለካ ኡንቱንቱ ዩሽ አꬅ ጼልያ ዎደ፥ የሱሳፐ አትን፥ ሀራ ኦናነ ባረንቱ ማታን በእበይክኖ።


\par }{\PP \VS{9}ኡንቱንቱ ደርያፐ ዎꬍሽን፥ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ታን፥ አሳ ናአይ፥ ሀይቁዋፐ ደንዳና ጋካናዉ፥ ህንተ በኤዳባ ኦስነ ኦዶፕተ” ያጊደ አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{10}እ አዛዜዳዋ ኡንቱንቱ፥ “ ‘ኤኖ’ ጊደ፥ ሀ ሀይቁዋፐ ደንድያዋ ግያዌ ዋግያዌ” ያጊደ፥ ባረንቱ ግዶን ሃሳየቴድኖ።


\par }{\PP \VS{11}ኡንቱንቱ የሱሳ፥ “ህግያ ታማርስያዋንቱ አያዉ፥ ‘ኤላስ ካሰቲደ ያናዉ በሴ’ ጊኖ?” ያጊደ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{12}እ ዛሪደ ያጌዳ፤ “ቱማካ፥ ኤላስ ካሰት ዪደ፥ ኡባባ ጊግሴ፤ ያትና፥ አያዉ ጾሳ ማጻፋይ፥ ‘አሳ ናአይ ዳሪ ዋየታናነ እጸታና’ ያጊ?

\VS{13}ሽን ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ኤላስ ዬዳ፤ ቃይ አባይ ጾሳ ማጻፋን ጻፈቴዳዋዳንካ፥ አሳይ አ ባረ ኮዬዳባ ኦꬄዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ኢታ አያናይ ኦይቄዳ ናኣ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 17:14-21፤ ሉቃሳ 9:37-43)

\par }{\PP \VS{14}የሱስ፥ ጰጽሮስ፥ ያቆብነ ዮሃንስ የኮ የሱሳ ካልያዋንቱኮ ስሚደ ይያ ዎደ፥ ጮራ አሳይ ሄ ካልያዋንቱ ዩሹዋን ኤቄዳዋነ ህግያ ታማርስያ አማሬዳ አሳቱ ኡንቱንቱና ፓሉመትያዋንታ በኤድኖ።

\VS{15}ሄ ጮራ አሳይ የሱሳ በኤዳ ዎደ ማላለት ዳጋሚደ፥ ኤለካ አኮ ዎጽ ዪደ፥ አ ሳሮቴዳ።

\VS{16}የሱስ ባረና ካልያዋንታ “ኡንቱንቱና አያ ፓሉመቲቴ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{17}ሄ ጮራ አሳ ግዶፐ እት ብታኒ ዛሪደ፥ “ታማርስያዎ፥ ታ ናኣ ቦላን ሃሳያ ድግያ ኢታ አያናይ ደእያ ድራዉ፥ አ ኔኮ አካደ ያድ።

\VS{18}ሀ ኢታ አያናይ አ ኦይቂያ ዎደ ኡባን፥ አ ኦሌ፤ አ ዶናናካ ሆሙ ፓሮቴ፤ ቃይ አቻ ጋርጭሴ፤ ቦላካ ዞልሴ። አፐ ሀ ኢታ አያና ከሳና ማላ፥ ኔና ካልያዋንቶ ኦዳድ፥ ሽን ከሳናዉ ዳንዳይበይክኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “አማነና ሀ ዎድያ አሳዉ! ታን ህንተንቱና አዉደ ጋካናዉ ደአኔ? ቃይ ህንተንቱባ አዉደ ጋካናዉ ዳንዳያኔ? ናኣ ታኮ ሃ አክ ዪተ” ያጌዳ።

\VS{20}ኡንቱንቱ ናኣ አኮ አሄድኖ፤ ሄ ኢታ አያናይ የሱሳ በኢዴ ኤለካ ናኣ ኮኮርሲ አጌዳ፤ ናአይ ሳኣን ኩንዲደ፥ ዶናና ሆሙ ጎፑ ጊሽን ጎንዶረቴዳ።

\VS{21}የሱስ ሄ ናኣ አዉዋ፥ “ሀዌ ነ ናኣ ኦይቆደፐ ዎይሳ ዎደ ግዳኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ናኣ አቡ፥ “እ ናአተꬃን ደእያ ዎድያፐ ዶሜዳ።

\VS{22}አ ዎꬋናዉ ዳሮ ዎደ ታማንነ ሃꬃን ኦሌዳ፤ ሽን ኔን ዳንዳዮፐ፥ ኑዉ ቃረታደ ኑና ማዳርኪ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{23}የሱስ አ፥ “ኔን ዳንዳዮፐ ጋይ? አማንያ አሳዉ ኡባባይ ዳንዳየቴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{24}ኤለካ ናኣ አቡ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ታን አማናይ፤ ሽን ጉጃ አማናናዳን፥ ታና ማዳርኪ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}የሱስ አሳይ ዳር ዳር ብያዋ በኢደ፥ ኢታ አያና፥ “ናኣ ቱለነ ዱደ ኦꬄዳ አያናዉ፥ ሀ ናኣፐ ከሳ ጋደ ኔና ታ አዛዛይ፤ ቃይ ዛረꬃደ አን ገሎፓ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{26}ሄ ኢታ አያናይ ዋሲደ፥ ናኣ ዳርስ ኮኮርሲደ፥ አፐ ከሴዳ። ናአይ ሀይቄዳዋ ማላትና፥ ዳሮ አሳይ፥ “ናአይ ሀይቄዳ” ያጌዳ።

\VS{27}ሽን የሱስ ናኣ ኩሽያ ኦይቂደ ደንꬅና፥ ናአይ ደንድ ኤቄዳ።


\par }{\PP \VS{28}የሱስ ሶይ ገሌዳዋፐ ጉይያን፥ አ ካልያዋንቱ የሱሳ ዱማ፥ “ኑን ሄ ኢታ አያና ከሳናዉ አያዉ ዳንዳይበይኮ?” ያጊደ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{29}የሱስ ዛሪደ፥ “ሄዋ ማላይ ዎሳፐነ ጾማፐ አትን፥ ሀራባን ከሳናዉ ዳንዳየና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረና ጋካና መቱዋባነ ሀይቁዋባ ላኤንꬁዋ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 17:22-23፤ ሉቃሳ 9:43-45)

\par }{\PP \VS{30}ኡንቱንቱ ሄዋፐ ደንዲደ፥ ጋሊላና አꬊደ ቤድኖ፤ የሱስ ባረ ደኢያሳ ኦንነ ኤራና ማላ ኮይቤና።

\VS{31}አያዉ ጎፐ፥ እ ባረና ካልያዋንታ “ታና፥ አሳ ናኣ፥ አሳይ አሳዉ አꬂደ እማናነ ዎꬋና፤ ታን ቃይ ሄዙ ጋላሳፐ ጉይያን፥ ሀይቁዋፐ ደንዳና” ያጊደ ታማርሴ።


\par }{\PP \VS{32}ሽን ኡንቱንቶ እ ግያዌ ገልቤና፤ ቃይ አ ኦቻናዉካ ያዬድኖ።


\par }{\SH ኡባፐ አꬍያዌ ኦኔ?
\par }
{\R (ማቶሳ 18:1-5፤ ሉቃሳ 9:46-48)

\par }{\PP \VS{33}ኡንቱንቱ ቅፍርናሆማ ግያ ካታማ ቤድኖ፤ ሶይ ገሌዳዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ኦግያን አያ ፓሉመቲቴ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\VS{34}ሽን ኡንቱንቱ ቢደ ኦግያን፥ “ኑ ግዶን ኑ ኡባፐ አꬍያዌ ኦኔ?” ያጊደ ፓሉመቴዳ ድራዉ፥ ጮኡ ጌድኖ።

\VS{35}የሱስ ኡቲደ፥ ታማነ ላኡ ባረና ካልያዋንታ ጼሲደ ኡንቱንታ፥ “ኦንነ ስንꬃዉ አꬋና ኮዮፐ፥ ኡባፐ ጉየ አꬊደ፥ ሄ ኡባዉ ቆማ ግዳናዉ በሴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{36}እት ጉꬃ ናኣ ኦይቂደ፥ ኡንቱንቱ ግዶን ኤሴዳ፤ ሄ ጉꬃ ናኣ እድሚደ ኡንቱንታ፥

\VS{37}“ሀዋንቱ ማላ ጉꬃ ናናፐ እቱዋ ታ ሱንꬃን ሞክያ ኦንነ ታና ሞኬ፤ ቃይ ታና ሞክያ ኦንነ ታና ኪቴዳዋ ሞክያዋፐ አትን፥ ታ ጻላላ ሞከና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ፥ “ኑባ ኤቀተና ኡራይ ኑ ባጋ” ያጌዳ
\par }
{\R (ሉቃሳ 9:49-50)

\par }{\PP \VS{38}ዮሃንስ አ፥ “ታማርስያዎ፥ እት አሳይ ነ ሱንꬃን ኢታ አያናቱዋ ከስያዋ ኑን በኢደ፥ ኑ ባጋ ግደና ድራዉ፥ አ ድጌዶ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{39}ሽን የሱስ ያጌዳ፤ “ኦንነ ታ ሱንꬃን ማላታ ኦꬂደ፥ ኤለካ ታ ቦላ ኢታባ ሃሳያናዉ ዳንዳይያዌ ባይና ድራዉ ድጎፕተ፤

\VS{40}አያዉ ጎፐ፥ ኑባ ኤቀተና ኡራይ ኑ ባጋ።

\VS{41}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ህንተ ታዋንታ ክርስቶሳዋንታ ግድያ ድራዉ፥ ኦንነ ህንተንቶ ታ ሱንꬃን ቡልያ ሃꬃ ኡሻናዉ እሞፐካ፥ ባረ ጋትያ አካናዋ።


\par }{\SH ናጋራ ጋሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 18:6-9፤ ሉቃሳ 17:1-2)

\par }{\PP \VS{42}“ታና አማንያ ሀ ጉꬃቱዋፐ እቱዋ ባለꬅያ ኦናነ፥ ጋጭያ ዎጋ ዎጻ አ ቆꬍያን ቃቺደ፥ አባን አ ኦልያዌ አዉ ሎአ።

\VS{43-44}ነ ኩሺ ኔና ባለꬆፐ፥ ቃንጻ ኦላ፤ ኔን ላኡ ኩሽያና
\FTNT{*}{{\FR 9:43-44 }{\FT{ሀራ ጌሻ ማጻፋ ብለꬃቱ፥ ጉጹኒ ሙለ ሀይቀናሳነ ቃይ ሙለካ ቶኤና ጋናምያ ታማን፥ ያጌ። 9:45፣ 47 ጼልተ።
}}} ቃይ ኡባካ ቶኤና ጋናምያ ታማን ገልያዋፐ፥ ዱጻ ኩሽያና ደኡዋ ገልያዌ ነዉ ሎአ።

\VS{45-46}ነ ገዲ ኔና ባለꬆፐ፥ ቃንጻ ኦላ፤ ኔን ላኡ ገድያና ኡባካ ቶኤና ጋናምያ ታማን የገትያዋፐ፥ ዶማ ግዳደ ደኡዋ ገልያዌ ነዉ ሎአ።

\VS{47-48}ነ አይፊ ኔና ባለꬆፐ፥ ዎጫ ኦላ፤ ኔን ላኡ አይፍያና ኡባካ ቶኤና ጋናምያ ታማን የገትያዋፐ፥ እት አይፍያና ጾሳ ካዉተꬃ ገልያዌ ነዉ ሎአ።


\par }{\PP \VS{49}“ቁማን ማጽንያ የግያዋዳን፥ ታማይ አሳ ኡባ ቦላ የገታና።

\VS{50}ማጽኒ ሎአ፤ ሽን እ ማልአና ꬋዮፐ፥ ዛሪደ አ ዎት ማልኤꬃንቴ? ህንተንቱን ማጽኒ ደኦ፤
\FTNT{†}{{\FR 9:50 }{\FQ{ህንተንቱን ማጽኒ ደኦ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ የሱሳን አማንያዋንቱ ባረንቱ አማኑዋፐ ደንዶ ጋሱዋን ኡንቱንቱ ቦላ መቱ ጋክንቶካ እቱ እቱዋና ሳሮተꬃን ደአናዉ በሴ።
}}} ያቲደ እቱ እቱዋና ሳሮተꬃን ደእተ” ያጌዳ።




\par }\Chap{10}{\SH ማቻቶ የዳናዉ በሰና
\par }
{\R (ማቶሳ 19:1-2፤ ሉቃሳ 16:18)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ሄዋፐ ደንዲደ፥ ዮርዳኖሳ ሻፋፐ ሄፍንꬃ ባጋና ይሁዳ ጋድያ ቤዳ። ጮራ አሳይ ሽረቲደ አኮ ሺቅና፥ ካሰ እ ኦꬅያዋዳንካ ሄ አሳ ታማርሱዋ ዶሜዳ።


\par }{\PP \VS{2}እት እት ፓርሳዋቱ ፓጫናዉ የሱሳኮ ዪደ፥ “እት አሳይ ባረ ማቻቶ የዳናዉ ኑዉ ህጊ አዛዚ?” ያጊደ አ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{3}እ ዛሪደ፥ “ሙሴ ህንተንታ ዋግ አዛዜዴ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{4}ኡንቱንቱ፥ “ሙሴ፥ ‘እት አሳይ ባረ ማቻቶ ፓራማ እሚደ የዶ’ ጌዳ” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 10:4 }{\XT{ዛረ. 24:1-4፤ ማቶሳ 5:13}}}


\par }{\PP \VS{5}የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ ኦድና ስሰናዋንታ ግድያ ድራዉ፥ ሙሴ ሀ አዛዙዋ ህንተንቶ ጻፌዳ።

\VS{6}ሽን ጾሳይ ኮይሮ መꬍያ ዎደ፥ አቱማ አሳነ ማጫ አሳ ኦꬂደ፥ ኡንቱንታ መꬌዳ።\XREF{}{{\XO 10:6 }{\XT{ዶመꬃ 1:27፤ 5:2}}}

\VS{7}ሄዋ ድራዉ፥ እት አሳይ ባረ አባነ ባረ ዳዮ አጊደ፥ ባረ ማቻትና እቱዋ ግዴ፤

\VS{8}ኡንቱንቱ ላአቱ እት አሾ ግዲኖ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ እት አሳ ግድያዋፐ አትን፥ ላኡ አሳ ግድክኖ።
\XREF{}{{\XO 10:8 }{\XT{ዶመꬃ 2:24}}}

\VS{9}ሄዋ ድራዉ፥ ጾሳይ እትፐ ጋꬄዳዋ አሳይ ሻኮፖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}ኡንቱንቱ ሶይ ስሜዳ ዎደ፥ የሱሳ ካልያዋንቱ ሀ የዉዋባ የሱሳ ዛር ኦቼድኖ።

\VS{11}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ባረ ማቻቶ የዲደ፥ ሀራሮ አክያ ኡራይ ኦንነ እዝና ዎሹሜ።

\VS{12}ቃይ ማጫዉናካ ባረ አስናፐ ከሳደ ሀራ አስና ገሎፐ ዎሹማዉ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጉꬃ ናና አንጄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 19:13-15፤ ሉቃሳ 18:15-17)

\par }{\PP \VS{13}የሱስ ጉꬃ ናና ቦቻና ማላ፥ እት እት አሳይ ናና አኮ አሄዳ፤ ሽን የሱሳ ካልያዋንቱ ሄ አሳ ሴሬድኖ።

\VS{14}የሱስ ሄዋ በኢደ፥ ባረና ካልያዋንታ ሀንቀቴዳ፤ ኡንቱንታ፥ “ጉꬃ ናናይ ታኮ ይያዋንታ ድጎፕተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ካዉተꬃይ ሀዋንቱ ማላሳ።

\VS{15}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ጾሳ ካዉተꬃ ጉꬃ ናኣዳን አከና ኡራይ ኦንነ ሄ ካዉተꬃ ኡባካ ገለና” ያጌዳ።

\VS{16}ጉꬃ ናና እድሚደ፥ ባረ ኩሽያ ኡንቱንቱ ቦላ ሁጲያን ሁጲያን ዎꬂደ፥ ኡንቱንታ አንጄዳ።


\par }{\SH ሚሻ ሲቁሳይ አህያ መቱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 19:16-30፤ ሉቃሳ 18:18-30)

\par }{\PP \VS{17}የሱስ ባናዉ ከሴዳ ዎደ፥ እት ብታኒ ዎጺደ ይ አ ስንꬃን ጉልባቲደ፥ “ሎኦ ታማርስያዎ፥ መꬍና ደኡዋ ላታናዉ ታን አያ ኦꬆ?” ያጊደ አ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{18}የሱስ፥ “አያዉ ታና ሎኦ ጋይ? ጾሳ ጻላላፐ አትን፥ ሀራ ሎኡ ኦንነ ባዋ።

\VS{19}ጾሳ አዛዙዋ፥ ‘ዎꬎፓ፤ ዎሹሞፓ፤ ዉኦፓ፤ ዎርዱዋ ማርካቶፓ፤ ጭሞፓ፤ ነ አባነ ነ ዳዮ ቦንቻ’ ያግያዋ ኤራሳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 10:19 }{\XT{ከሳ 20:12-16፤ ዛረ. 5:16-20}}}


\par }{\PP \VS{20}ብታኒ የሱሳ፥ “ታማርስያዎ፥ ታን ሄዋ ኡባ ናአተꬃፐ ዶማደ ሀእ ጋካናዉካ ናጋይ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}የሱስ ብታንያ ዶሴዳ፤ አ ጫድ ጼሊደ፥ “ነዉ እትባይ ፓጬዳ፤ ባደ ነዉ ደእያባ ኡባ ዛልኣደ፥ ሄ ሚሻ ህዬሳዉ እማ፤ ኔን ሳሉዋን ዱረታና። ያቶዋፐ ጉይያን ያደ ታና ካላ” ያጌዳ።

\VS{22}ሽን ብታኒ ሄዋ ስሲደ፥ እ ዳሮ ዱረ ግድያ ድራዉ፥ ባረ ሶምእያ ꬉምሲደ፥ ናሸተናን አጊደ ቤዳ።


\par }{\PP \VS{23}የሱስ ባረና ካልያዋንታ ዩሽ አꬅ ጼሊደ፥ “ዳሮ ዱረ አሳይ ጾሳ ካዉተꬃ ገላናዉ ዋን መታንዴሻ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{24}አ ካልያዋንቱ አ ሃሳያ ስሲደ ማላለቴድኖ፤ ሽን የሱስ ቃይካ ኡንቱንታ፥ “ናቶ፥ ጾሳ ካዉተꬃ ገላናዉ ዎት መታንዴሻ!\FTNT{*}{{\FR 10:24 }{\FK{ዎት መታንዴሻ፦
}}{\FT{ሀዋ እት እት ብለꬃይ ባረዉ ደእያባን አማነትያ አሳ ያጌ።
}}}

\VS{25}ዱረ አሳይ ጾሳ ካዉተꬃ ገላናዋፐ፥ ጋሉ ማርፕያ ጾእያና አꬋናዌ ማታቴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{26}የሱሳ ካልያዋንቱ ማላለቲደ፥ “ያትና፥ ኦኔ አታናዉ ዳንዳይያዌ?” ያጊደ እቱ እቱዋ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{27}የሱስ ኡንቱንታ ጫድ ጼሊደ፥ “ሀዌ ጾሳዉ ዳንዳየትያዋፐ አትን፥ አሳዉ ዳንዳየተና፤ አያዉ ጎፐ፥ ጾሳዉ ኡባባይካ ዳንዳየቴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{28}ጰጽሮስ የሱሳ፥ “በአ፤ ኑን ኑባ ኡባ አጊደ፥ ኔና ካሌዶ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{29}የሱስ፥ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ታ ድራዉነ ዎንጋላ ምሽራቹዋ ድራዉ፥ ጎልያ ዎይ እሻቱዋ ዎይ ምቻቱዋ፥ ዎይ አዉዋ ዎይ አቶ ዎይ ማቻቶ፥ ዎይ ናና ዎይ ጋድያ አጌዳ አሳይ ኦንነ፥

\VS{30}ሀእ ሀ ዎድያን ጼቱ ዳኩዋፐ ዳርያ ጎለቱዋ፥ እሻቱዋ፥ ምቻቱዋ፥ አቶ፥ ናና፥ ጋድያ፥ ቃይ መቱዋካ አካናዋ። ስንꬃፐ ያና ዎድያንካ መꬍና ደኡዋ አካናዋ።

\VS{31}ሽን ጮራቱ ሀእ ስንꬃን ደእያዋንቱ ጉየ አꬋና፤ ቃይ ጮራቱ ሀእ ጉየን ደእያዋንቱ ስንꬃዉ አꬋና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረና ጋካና መቱዋባነ ሀይቁዋባ ሄዘንꬁዋ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 20:17-19፤ ሉቃሳ 18:31-34)

\par }{\PP \VS{32}ኡንቱንቱ የሩሳላመ ቢደ፥ ኦግያን ደኢኖ፤ የሱስ ባረና ካልያዋንቱፐ ስንꬃና ሀመቴ። ኡንቱንቱ ማላለቴድኖ፤ አ ካልያዋንቱ ያዬድኖ። ዛሪደ ታማነ ላኡ ባረና ካልያዋንታ ጋጻ ከሲደ፥ ባረና ጋካናባ ዱማዪደ ኡንቱንቶ ሀዋዳን ያጊደ ኦዴዳ፤

\VS{33}“በእተ፤ ኑን የሩሳላመ ሀእ ከሶይተ፤ ያን ታና፥ አሳ ናኣ፥ ቄሳቱዋ ካፓቶነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቶ አꬂደ እማና። ኡንቱንቱ ታ ቦላን ሀይቁዋ ፕርዳ ፕርዳና፤ ቃይ አይሁዳ ግደና አሳዉካ ታና አꬂደ እማና።

\VS{34}ሄ አይሁዳ ግደና አሳይ ታ ቦላ ቅሊጫናነ ጩቻና፤ ታና ልሱዋን ሾጫናነ ዎꬋና፤ ታን ቃይ ሄዙ ጋላሳፐ ጉይያን፥ ሀይቁዋፐ ደንዳና።”


\par }{\SH ያቆብነ ዮሃንስ ዎሴዳ ዎሳ
\par }
{\R (ማቶሳ 20:20-28)

\par }{\PP \VS{35}ዛብድዮሳ ናናይ ያቆብነ ዮሃንስ የሱሳኮ ዪደ፥ “ታማርስያዎ፥ ኑን ኔና ዎስያባ ኡባባ ኑዉ ኦꬃርኪ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{36}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ታን ህንተንቶ አያ ኦꬆ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{37}ኡንቱንቱ አ፥ “ነ ቦንቾ ካዉተꬃን ኔን ኡትያ ዎደ፥ ኑፐ እቱዋ ኔፐ ኡሸቻ ባጋና ቃይ እቱዋ ሀድርሳ ባጋና ኡትሳርኪ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{38}ሽን የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ አያ ዎሳናዉ በስንቶካ ኤርክታ፤ ታን ኡሻናዉ በስያ መቱዋ ጹኣ ኡሻናዉ ዳንዳዪቴ? ቃይ ታን ጻማቀታናዉ በስያ ጽንቃታ
\FTNT{†}{{\FR 10:38 }{\FK{ጽንቃታ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ የሱሳ ጋኬዳ መቱዋ ጹኣ ጉሳ።
}}} ጻማቀታናዉ ዳንዳዪቴ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{39}ሄዋፐ ጉየ ኡንቱንቱ ዛሪደ፥ “ኤ ዳንዳዬቶ” ያጌድኖ።

\par }{\PP የሱስ ቃይ፥ “ታን ኡሻናዉ በስያ መቱዋ ጹኣ ህንተ ኡሻና፤ ታን ጻማቀታናዉ በስያ ጽንቃታካ ህንተ ጻማቀታና።

\VS{40}ሽን ታፐ ኡሸቻ ባጋናነ ሀድርሳ ባጋና ኡታናዋንታ ዶርያዌ ታና ግድከ፤ ሽን ሄ ሳአይ ጾሳይ እማናዉ ጊግስ ዎꬄዳዋንቱሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{41}የኮ ታሙ የሱሳ ካልያዋንቱ ሄዋ ስሴዳ ዎደ፥ ያቆባነ ዮሃንሳ ሀንቀቴድኖ።

\VS{42}የሱስ ኡንቱንታ ኡባ ባረኮ ጼሲደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ ‘አይሁዳ ግደናዋንታ ሞድያዋንታ’ ጊደ ቆፕያዋንቱነ ሄዋንታ ካለꬅያ አሳቱ ባረንቱ አሳ ሞድያዋ ኤሪታ።

\VS{43}ሽን ህንተ ግዶን ሄዋ ማላ ግደና፤ ህንተ ግዶን ዎጋታና ኮይያ ኦንነ ህንተንቶ ቆማ ግዳናዉ በሴ።

\VS{44}ቃይ ህንተ ግዶን ኡባፐ ቦላ ግዳና ኮይያ ኦንነ ህንተ ኡባዉ አይለ ግዳናዉ በሴ።

\VS{45}አያዉ ጎፐ፥ ሀራይ አቶ ታን፥ አሳ ናአይካ፥ አሳዉ ኦꬃናዉነ ጮራቱዋ ዎዛናዉ ዬዳዋፐ አትን፥ አሳይ ታዉ ኦꬃና ማላ ያበይከ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ቆቃ ባርጻሞሳ አይፍያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 20:29-34፤ ሉቃሳ 18:35-43)

\par }{\PP \VS{46}ኡንቱንቱ እያርኮ ግያ ካታማ ቤድኖ፤ የሱስ ባረና ካልያዋንቱናነ ጮራ አሳና እያርኮፐ ከስሽን፥ ጽሞሳ ናአይ ቆቃይ፥ ባርጻሞሳ ግያዌ፥ ኦግያ ዶናን ዎሲደ ኡቴዳ።

\VS{47}ባርጻሞስ ናዝሬትያ የሱሳ ግዴዳዋ ስሲደ፥ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ዳዊተ ናኣ
\FTNT{‡}{{\FR 10:47 }{\FQ{ዳዊተ ናኣ፦
}}{\FT{አይሁደ አሳቱ ጾሳን ኦከቶዌ ዳዊተ ዘረꬃፐ የለታናዋ ያጊደ ቆፕያ ድራዉ፥ ጾሳን ኦከቶዌ “ዳዊተ ናኣ” ያገት ጼሰቴ።
}}} የሱሳ፥ ታና ማራርኪ!” ያጉሳ ዶሜዳ።


\par }{\PP \VS{48}ጮራ አሳይ አ፥ “ሀይዛ!” ጊደ ሀንቀቴዳ።

\par }{\PP ሽን፥ እ ባረ ኮሻ ካሰዋፐካ ዳርስ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ዳዊተ ናአዉ፥ ታና ማራርኪ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{49}የሱስ ኦግያን ኤቂደ፥ “አ ሃ ጼስተ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ ቆቃ፥ “አይነ ባዋ፤ ደንዳ ኤቃ፤ ኔና ጼሴ” ያጊደ ጼሴድኖ።

\VS{50}ቆቃይ ባረ ማዩዋ ኦል አጊደ፥ ጉፕ ደንድ ኤቂደ፥ የሱሳኮ ቤዳ።


\par }{\PP \VS{51}የሱስ አ፥ “ታን ነዉ አያ ኦꬃናዉ ኮያይ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ቆቃይ፥ “ታማርስያዎ፥ ታን ጼላናዋ ኮያይ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{52}የሱስ አ፥ “ባ፤ ነ አማኑ ኔና ፓꬄዳ” ያጌዳ። ኤለካ አ አይፊ ጼል አግና፥ ኦግያን የሱሳ ካል አጌዳ።




\par }\Chap{11}{\SH የሱስ ዎልቃማ ቦንቹዋን የሩሳላመ ገሌዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 21:1-11፤ ሉቃሳ 19:28-40፤ ዮሃ. 12:12-19)

\par }{\PP \VerseOne{1}ኡንቱንቱ የሩሳላመ ማቲደ፥ ደብረ ዛይተ ደርያ ማታን ደእያ ቤተፋገነ ቢታንያ ጋኬድኖ፤ የሱስ ባረና ካልያዋንቱፐ ላኡዋ ስንꬃዉ ኪቲደ፥

\VS{2}“ህንተንቱፐ ስንꬃን ደእያ ሄራ ቢተ፤ ያ ገሎሳና ኦንነ ኡባ ቶግቤና ቃሹዋን ደእያ ሀረ ማራ ህንተ ደማና፤ አ ብል ሃ አኪደ ዪተ።

\VS{3}ኦንነ ህንተንታ፥ ‘ሄዋ አያዉ ኦꬅተ?’ ያጊደ ኦቾፐ፥ ‘ጎዳዉ\FTNT{*}{{\FR 11:3 }{\FQ{ጎዳ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ ሀርያ ጎዳ።
}}} ሀዌ ኮሼ፤ ኤለካ ዛር ሃ የዳናዋ’ ያግተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{4}ኡንቱንቱ ቢደ፥ ሀረ ማራ ፐንግያ ማታን ኦግያን ቃች ዎꬄዳዋ ደሚደ ብሌድኖ።

\VS{5}ሄዋን ኤቄዳ እት እት አሳቱ ኡንቱንታ፥ “ሀረ ማራ ዎታናዉ ብሊቴ?” ያጌድኖ።

\VS{6}የሱሳ ካልያዋንቱ የሱስ ባረንታ አዛዜዳዋ ኦድና፥ አሳቱ የድ አጌድኖ።

\VS{7}ኡንቱንቱ ሀረ ማራ የሱሳኮ አሂደ፥ ባረንቱ ማዩዋ አ ዞክያን ዎꬄድኖ፤ የሱስ ሄ ሀረ ማራ ቶጌዳ።

\VS{8}ጮራ አሳይ ባረንቱ ማዩዋ ኦግያን ሂጼዳ፤ ቃይ ሀራንቱ ምꬃ ሀይꬃ ካር ካሪደ፥ ኦግያን ሂጼድኖ።

\VS{9}የሱሳፐ ስንꬃና ሀመትያ አሳይነ አ ጌዱዋ ካልያ አሳይ ባረንቱ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥

\par }{\Q “ጾሳይ ጋላተቶ!

\par }{\QB ጎዳ ሱንꬃን ይያዌ አንጀቴዳዋ።
\XREF{}{{\XO 11:9 }{\XT{ማዝ. 118:25-26}}}


\par }{\Q \VS{10}ጎዳ ሱንꬃን ይያ ኑ አዉዋ

\par }{\QB ዳዊተ ካዉተꬃይ አንጀቴዳዋ።

\par }{\Q ሳሉዋ ኡባፐ ቦላ ሳሉዋን

\par }{\QB ደእያ ጾሳይ ጋላተቶ”

\par }{\MM ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{11}የሱስ የሩሳላመ ቢደ፥ ጌሻ ጎልያ ገሌዳ፤ ቃይ ኡባባ ዩይ ዩይ ጼሌዳዋፐ ጉይያን፥ ሳአይ ቃምያ ድራዉ፥ ታማነ ላኡ የሱሳ ካልያዋንቱና ቢታንያ ቤዳ።


\par }{\SH የሱስ ሸቄዳ ባላስያ ምꬃቶ
\par }
{\R (ማቶሳ 21:18-19)

\par }{\PP \VS{12}ዎንተꬃ ጋላስ ኡንቱንቱ ቢታንያፐ ከሲደ ቢሽን፥ የሱስ ኮሻቴዳ።

\VS{13}ሃኩዋን እት ባላስያ ግያ ምꬃቶ ሀይꬃ ማያ ኡቴዳዉኖ በኢደ፥ ኦን ኤር እ ቦላ አይፊ ቤቶፐነ ጊደ፥ በአናዉ እዝኮ ቤዳ፤ ሽን እዝኮ እ ብያ ዎደ፥ ሀይꬃ ጻላላፐ አትን፥ አይነ አይፍያ ደምቤና፤ አያዉ ጎፐ፥ ባላሲ አይፍያ ዎዲ ጋክቤና።

\VS{14}የሱስ ሄ ባላሳቶ፥ “ኔፐ ሽረቲደ መꬍናዉ ኦንነ አይፍያ ሞፖ” ያጌዳ። የሱሳ ካልያዋንቱ እ ግያዋ ስሴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ጌሻ ጎልያን ዛልእያዋንታ ከሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 21:12-17፤ ሉቃሳ 19:45-48፤ ዮሃ. 2:13-22)

\par }{\PP \VS{15}ኡንቱንቱ የሩሳላመ ቤድኖ፤ የሱስ ጌሻ ጎልያ ገሊደ፥ ሄዋን ዛልእያዋንታነ ሻምያዋንታ ካረ የደርሱዋ ዶሜዳ፤ ቃይ ሚሻ ላምያዋንቱ ጻራጴዛነ ዶጎሙዋ ዛልእያዋንቱ ኦይድያ አꬅ የጊደ፥

\VS{16}ኦንነ አየንቶ ቶኪደ፥ ጌሻ ጎልያ ግቢያ ግዶና አꬋናዋ ድጌዳ።

\VS{17}የሱስ አሳ ሀዋዳን ያጊደ ታማርሴዳ: “ጾሳ ማጻፋን፥ ‘ታ ጎሊ አይሁዳ ግደና አሳይ ኡባይ ጾሳ ዎስያ ጎለ ጌተታና’ ያገቲደ ጻፌት ኡቴዳ፤ ሽን ህንተ አ ቦንቃንቻቱ ቆሰትያ ጎንጎሉዋ ከሴድታ።”\XREF{}{{\XO 11:17 }{\XT{ኢሳ. 56:7፤ ኤር. 7:11}}}


\par }{\PP \VS{18}ቄሳቱዋ ካፓቱነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱ ሄዋ ስሲደ፥ አ ዎꬋና ኦግያ ኮሻ ዶሜድኖ፤ ሽን ጮራ አሳይ እ ታማርስያዋን ማላለትያ ድራዉ፥ አዉ ያዬድኖ።


\par }{\PP \VS{19}ሳአይ ኦማርሴዳ ዎደ፥ የሱስነ አ ካልያዋንቱ ካታማፐ ጋጻ ከሴድኖ።


\par }{\SH ባላስያ ግያ ምꬃታ መላዱ
\par }
{\R (ማቶሳ 21:20-22)

\par }{\PP \VS{20}ኡንቱንቱ ዎንተꬃ ጋላስ ጉራ ኦግያና አꬊደ፥ ሄ ባላሳታ ጻጱዋና መላ ድጌዳዉኖ በኤድኖ።

\VS{21}ጰጽሮስ ሀሳዪደ፥ “ታማርስያዎ፥ በአ፤ ኔን ሸቄዳ ባላሳታ መላ ድጋዱ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}የሱስ ዛሪደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ጾሳ አማንተ።

\VS{23}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ኦንነ ባረ ዎዛናን ስናን ባረ ጌዳባይ ሀናናዋ አማኒደ፥ ሀ ደርያ፥ ‘ደንዳደ አባን ኩንዳ’ ጎፐ ሀናና።

\VS{24}ሄዋ ድራዉ፥ ጾሳ ህንተ ዎስያባነ ኦችያባ ኡባ አክ ድጎዋዳን አማንተ፤ ህንተ አካና።

\VS{25}ጾሳ ዎሳናዉ ህንተ ኤቂያ ዎደ፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተ አዉ ህንተ ናጋራ አቶ ጋና ማላ፥ ኦንነ ህንተንታ ናቄዳባይ ደኦፐ፥ አዉ አቶ ጊተ።

\VS{26}ሽን አሳ ናጋራ ህንተ አቶ ጋና ꬋዮፐ፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተ አዉካ ህንተ ናጋራ ህንተንቶ አቶ ጌና።”


\par }{\SH የሱስ አያ ማታን ኦꬂ ግያ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 21:23-27፤ ሉቃሳ 20:1-8)

\par }{\PP \VS{27}ኡንቱንቱ ቃይካ የሩሳላመ ቤድኖ፤ የሱስ ጌሻ ጎልያን ሀመትሽን፥ ቄሳቱዋ ካፓቱ፥ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱነ ጭማቱ የሱሳኮ ዬድኖ።

\VS{28}አ፥ “ኔን ሀዋ ኦꬃናዉ ነዉ አይ ማታይ ደኢ? ዎይ ነዉ ሀ ማታ እሜዳዌ ኦኔ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{29}የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “ታንካ ህንተንታ እትባ ኦቻና፤ ታዉ ኦድተ፤ ታን ቃይ ሀዋ አይ ማታን ኦꬃይታንቶ፥ ህንተንቶ ኦዳና።

\VS{30}ዮሃንስ ጻማቅያ ማታ አኬዳዌ ጾሳፔየ ዎይ አሳፔ? ታዉ ኦድተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{31}ኡንቱንቱ ባረንቱ ግዶን ፓሉማ ዶሚደ፥ “ኑን፥ ‘ጾሳፐ ዬዳ’ ያጎፐ፥ እ ኑና፥ ‘ያትና፥ ዮሃንስ ኦዴዳዋ አያዉ አማንበይክቴ?’ ያጋና።

\VS{32}ሽን፥ ‘አሳፐ ዬዳ ጋኔ?’ ” ያጌድኖ፤ ቃይ አሳይ ኡባይ ዮሃንስ ናብያ ግዴዳዋ ኤርያ ድራዉ፥ አሳዉ ያዬድኖ።

\VS{33}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ የሱሳዉ፥ “ኑን ኤሮኮ” ያጊደ ዛሬድኖ።

\par }{\PP የሱስ፥ “ታንካ ሀዋ አይ ማታን ኦꬃይታንቶ፥ ህንተንቶ ኦድከ” ያጌዳ።




\par }\Chap{12}{\SH ዎይንያ ቱራ ቶክያ ኦሳንቻቱዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 21:33-46፤ ሉቃሳ 20:9-19)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ኡንቱንቶ ኦዱዋ ሌምሱዋን ያጊደ ዶሜዳ፤ “እት ብታኒ ዎይንያ ግያ ቱራ ቶኪደ፥ ድርሳ ዩሽ አꬂደ ድሬዳ፤ ቃይ ሄ ዎይንያ ጉምእያ ኦላካ ቦኬዳ፤ ሄዋ ናግያ አሳዉ ናግያሳ ኬጼዳ፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ ኮꬃ ኦꬅያ አሳዉ እሚደ፥ ሀራ ጋደ ቤዳ።
\XREF{}{{\XO 12:1 }{\XT{ኢሳ. 5:1-2}}}

\VS{2}ዎይንያ አይፍያ ማጽያ ዎዲ ጋክና፥ ባረና ጋክያዋ አኪደ ያና ማላ፥ እት ቆማ ባረ ኮꬃዋቱዋኮ ኪቴዳ።

\VS{3}ኮꬃ ኦꬅያዋንቱ አ ቆማ ኦይቂ ዋꬊደ፥ ኩሸ መላ የዴድኖ።

\VS{4}ላኤንꬁዋ ሀራ ቆማ ኡንቱንቱኮ ኪቴዳ፤ ኡንቱንቱ ሄ ቆማ ሁጲያ ጳልቂደ ፖክስ የዴድኖ።

\VS{5}ዎይንያ ቱራ ጎዳይ ቃይካ ሀራ ቆማ ኪቴዳ፤ ሄ ቆማ ዎꬌድኖ፤ ቃይ ሀራ ጮራቱዋካ ሄዋዳን ኦꬄድኖ፤ እቱዋ እቱዋ ዋꬊደ፥ ሀራቱዋ ዎꬌድኖ።


\par }{\PP \VS{6}“ዎይንያ ቱራ ጎዳዉ ኪታናዉ ኡባፐ ዉርሰꬃን እ ዳሪ ሲቅያ አ ናኣ ጻላላይ አቴዳ፤ እ፥ ‘ኡንቱንቱ ታ ናኣ ቦንቼናን አግክኖ’ ጊደ፥ ባረ ናኣ ኡንቱንቱኮ ኪቴዳ።


\par }{\PP \VS{7}“ሽን ኮꬃ ኦꬅያዋንቱ ባረንቱ ግዶን፥ ‘ላታናዌ ሀዋ፤ ቢደ አ ዎꬎይተ፤ አዉ ደእያዌ ኑዋ ግዳና!’ ያጌድኖ።

\VS{8}ናኣ ኦይቂ ዎꬊደ፥ አ አሃ ዎይንያ ቱራ ግዶፐ ጋጻ ከስ ኦሌድኖ።


\par }{\PP \VS{9}“ስም ዎይንያ ቱራ ጎዳይ ዎታኔ? ዪደ ሄ ኮꬃዋቱዋ ዎꬍ ዉርሲደ፥ ዎይንያ ቱራ ኮꬃ ኦꬅያ ሀራ አሳዉ እማናዋ።


\par }{\Q \VS{10-11}“ ‘ግምቢያዋንቱ ካꬍ እጼዳ ሹቻይ

\par }{\QB ጎዳ ጻጱዋ ምንስያ፥

\par }{\QB ኡባፐ አꬍያ ሹቻ ግዴዳ።

\par }{\QB ሀዌ ጎዳይ ኦꬄዳዋ፤

\par }{\QB ቃይ ኑናካ ማላልስያዋ’

\par }{\QB ያግያዋ ጾሳ ማጻፋፐ ናባብ በይክቴ?”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 12:10-11 }{\XT{ማዝ. 118:22-23}}}


\par }{\PP \VS{12}ቄሳቱዋ ካፓቱ፥ ህግያ ታማርስያዋንቱነ ጭማቱ የሱስ ሄ ሌምሱዋ ባረንቱን ሌምሴዳዋ ኤሬዳ ድራዉ፥ አ ኦይቃናዉ ኮዬድኖ፤ ሽን አሳዉ ያዪደ፥ ባሽ ቤድኖ።


\par }{\SH ጊራ ጊራኔ አጋኔ ግያ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 22:15-22፤ ሉቃሳ 20:20-26)

\par }{\PP \VS{13}ቃይ አ ሃሳያፐ ባላ ደማና ማላ፥ ፓርሳዋቱዋፐነ ሄሮድሳ ባጋቱዋፐ
\FTNT{*}{{\FR 12:13 }{\FQ{ሄሮድሳ ባጋቱዋ፦
}}{\FT{ሀዋንታ ጉሳይ ሄ ዎደ ደእያ ካዉተꬃ ፖሎትካ ባጋና ካሰ ዎጋ ሄሮድሳነ አ ናኣ ሄሮድ አንትጳሳ ባጋቱዋነ ኡንቱንታ ካልያ አሳቱዋ።
}}} አማሬዳዋንቱ አኮ ኪትና ዪደ፥

\VS{14}“ታማርስያዎ፥ ኔን ቱሙዋ ሃሳይያዋነ አሳፐ አሳ ሻከናዋ ኑን ኤሬቶ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኔን አሳ ዱማያካ፤ ቃይ ጾሳ ኦግያ ቱማተꬃን ታማርሳ። ኑን ሮማ ካትያ ቄሳረዉ ጊራ ጊርያዌ ዎጌየ ዎጋ ግደኔ? ጊራ ጊራኔዬ ድጋኔ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{15}ሽን ኡንቱንቱ ሎአ ማላትያ ኢታ አሳ ግዴዳዋ የሱስ ኤሪደ፥ “ታና አያዉ ፓጪቴ? እት ሳንትምያ ሃ ታኮ አህተ፤ ታን አነ በአና” ያጌዳ።

\VS{16}ኡንቱንቱ አዉ አሄድኖ፤ “ሀ ማላይነ ሱንꬃይ ኦዌ?” ያጊደ ኡንቱንታ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ቄሳረዋ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{17}የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “ያቶፐ፥ ቄሳረዋ ቄሳረዉ፥ ጾሳዋ ጾሳዉ እምተ” ያግና ኡንቱንቱ አባ ማላለቴድኖ።


\par }{\SH ሀይቁዋፐ ደንዱዋ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 22:23-33፤ ሉቃሳ 20:27-40)

\par }{\PP \VS{18}ሀይቄዳ አሳይ ደንደና ግያ ሳዱቃዋናቱዋፐ እት እት አሳቱ የሱሳኮ ዪደ፥ ሀዋዳን ያጊደ፥ አ ኦቼድኖ፤

\VS{19}“ታማርስያዎ፥ ሙሴ ኑዉ ህግያ ጻፊደ፥ ‘ማቻቶ አኬዳ አሳይ ናኣ የለናን ሀይቆፐ፥ ሄ ሀይቄዳዋ እሻይ አ ማቻቶ ላቲደ፥ ባረ እሻዉ ናኣ የላናዉ በሴ’ ያግያዋ ጻፌዳ።
\XREF{}{{\XO 12:19 }{\XT{ዛረ. 25:5}}}

\VS{20}እት ዎደ ላፑ እሻቱ ደእያዋንቱፐ ባይራይ ማቻቶ አኪደ፥ ናኣ የለናን ሀይቄዳ።

\VS{21}ላኤንꬅያ እሻይ እዞ አኬዳ፤ እካ ናኣ የለናን ሀይቄዳ፤ ሄዘንꬅያዌካ ሄዋዳን ሀኔዳ።

\VS{22}ላፑናቱካ እዞ አኪደ፥ ናኣ የለናን ሀይቄድኖ፤ ኡባፐ ጉይያን፥ ቃይ ሄ ምሽራታ ሀይቃዱ።

\VS{23}ያትና፥ ሀይቄዳ አሳይ ሀይቁዋፐ ደንድያ ዎደ፥ እዛ ኡንቱንቱፐ ሀቃዎ ማቼ ግዳኔ? አያዉ ጎፐ፥ ላፑናቱካ እዞ አኬድኖ”።


\par }{\PP \VS{24}የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ ባለትያዌ፥ ጾሳ ማጻፋቱዋነ አ ዎልቃ ኤረና ድራሳ!

\VS{25}አያዉ ጎፐ፥ ሀይቄዳ አሳይ ሀይቁዋፐ ደንድያ ዎደ፥ ሳሉዋን ደእያ ኪታንቻቱዋ ማላ ግዳናፐ አትን፥ አቱማ አሳይነ አከና፤ ማጫ አሳይነ ገለና።

\VS{26}ሽን ሀይቄዳዋንቱ ደንዱዋባ ግዶፐ፥ ሙሴ ማጻፋን ጻፈቴዳ ጻራጋይ ምያ ቡራባ ኦድያ ሳኣን፥ ጾሳይ ሙሳ፥ ‘ታን አብራሃመ ጾሳ፥ ይሳቃ ጾሳ፥ ያቆባ ጾሳ’ ግድያዋ ኡባካ ናባብ በይክቴ?\XREF{}{{\XO 12:26 }{\XT{ከሳ 3:6}}}

\VS{27}እ ፓጻ ደእያዋንቱ ጾሳ ግድያዋፐ አትን፥ ሀይቄዳዋንቱ ጾሳ ግደና፤ ህንተ ዳርስ ባሌድታ” ያጌዳ።


\par }{\SH ኡባፐ አꬍያ አዛዙዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 22:34-40፤ ሉቃሳ 10:25-28)

\par }{\PP \VS{28}ህግያ ታማርስያዋንቱፐ እቱ ኡንቱንቱ ፓሉመትያዋ ሺቂደ ስሴዳ፤ ቃይ የሱስ ኡንቱንቶ ሎኦ ዛሬዳዋ ስሲደ፥ “አዛዙዋ ኡባፐ አꬍያ አዛዙ ሀቃዌ?” ያጊደ የሱሳ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{29}የሱስ ዛሪደ፥ አ “አዛዙዋ ኡባፐ አꬍያ አዛዙዋ፥ ‘እስራኤልያ አሳይ ስስተ፥ ጎዳይ ኑ ጾሳይ እት ጎዳ።
\XREF{}{{\XO 12:29 }{\XT{ዛረ. 6:4-5}}}

\VS{30}ህንተንቱ ጎዳ ህንተ ጾሳ ህንተ ኩመንꬃ ዎዛናፐ፥ ህንተ ኩመንꬃ ሸምፑዋፐ፥ ህንተ ኩመንꬃ ቆፋፐ፥ ህንተ ኩመንꬃ ዎልቃፐ ሲቅተ’ ያጌ።

\VS{31}ቃይ አዛዙዋ ኡባፐ አꬍያ ላኤንꬆ አዛዙ ሀዋ፤ ‘ኔን ነ ሾሩዋ ነ ሁጲያዳን ሲቃ’ ግያዋ፤ ሀዋንቱፐ አꬍያ ሀራ አዛዙ ባዋ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 12:31 }{\XT{ዎጋ 19:18}}}


\par }{\PP \VS{32}ህግያ ታማርስያዌ የሱሳ ያጌዳ፤ “ታማርስያዎ፥ ቱሙዋ ጋዳ፤ ኔን ‘ጾሳይ እት ጾሳ ጻላላ። አፐ አትን፥ ሀራይ ባዋ’ ጌዳዌ ቱማ።
\XREF{}{{\XO 12:32 }{\XT{ዛረ. 4:35}}}

\VS{33}ጾሳ ኩመንꬃ ዎዛናፐ፥ ኩመንꬃ ቆፋፐነ ኩመንꬃ ዎልቃፐ ዶስያዌነ ቃይ ባረ ሾሩዋካ ባረ ሁጲያዳን ሲቅያዌ፥ ጉድያ ያርሹዋፐነ ሀራ ያርሹዋ ኡባፐ አꬌ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 12:33 }{\XT{ሆሰ 6:6}}}


\par }{\PP \VS{34}የሱስ ህግያ ታማርስያዋ ዛሩ አꬎ ኤራንቻ አሳ ዛሩዋ ግዴዳዋ በኢደ፥ “ኔን ጾሳ ካዉተꬃፐ ሃካበይካ” ያጌዳ፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱሳ ሀራባ ኦቻናዉ ኦንነ ጻልቤና።


\par }{\SH “የሱስ ኦ ናኤ” ያግያ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 22:41-46፤ ሉቃሳ 20:41-46)

\par }{\PP \VS{35}የሱስ ጌሻ ጎልያን ታማርሲደ፥ “ህግያ ታማርስያዋንቱ ክርስቶሳ ዎት ዳዊተ ናኣ ጊኖ?

\VS{36}ዳዊተ ባረና ጌሻ አያናይ ሃሳይስና፥

\par }{\Q “ ‘ጎዳይ ታ ጎዳ፥ “ታን ነ ሞርከቱዋ፥

\par }{\QB ኔን የꬋ ኤቂያባ ኦꬃና ጋካናዉ፥

\par }{\QB ሀዋን ታፐ ኡሸቻ ባጋና፥ ቦንቼታደ ኡታ” ጌዳ’

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 12:36 }{\XT{ማዝ. 110:1}}}

\VS{37}ዳዊተ ባረ ሁጰዉ ክርስቶሳ፥ ‘ጎዳ’ ጊደ ጼሶፐ፥ ያትና፥ ክርስቶስ ዋኒደ፥ ዳዊተ ናኣ ግዲ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ጮራ አሳይ የሱስ ግያዋ ናሸቻን ስሴዳ።


\par }{\SH የሱስ፥ “ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱፐ ናገትተ” ያጌዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 23:1-36፤ ሉቃሳ 20:45-47)

\par }{\PP \VS{38}የሱስ ታማርሲደ፥ “ህግያ ታማርስያዋንቱፐ ናገትተ፤ ኡንቱንቱ አዱሳ ማዩዋ ማዪደ ዩይያዋነ ገያ ሄራንካ አሳይ ኡንቱንታ ቦንቺደ ሳሮትያዋ ዶሲኖ።

\VS{39}ኡንቱንቱ አይሁዳ ዎሳ ጎለቱዋን ዳሪ ሎእያ ኦይድያ ዶሲኖ፤ ቃይ አሳይ ባረንታ እማꬃተꬃን ሞክያሳንካ ቦንቾ ሳኣ ዶሲኖ።

\VS{40}ኡንቱንቱ አምኤቱ ጎልያ ቦንቂደ፥ ባረንቶ ሎአ ማላታናዉ ጾሳ ዎሳ አዱሲኖ፤ ኡንቱንቱ ኡባፐ አꬍያ ሙራ አካናዋንታ” ያጌዳ።


\par }{\SH አምአት ምጹዋታ
\par }
{\R (ሉቃሳ 21:1-4)

\par }{\PP \VS{41}የሱስ ጌሻ ጎልያን እሞታ የግያ ሳጽንያ ማታን ኡቲደ፥ አሳይ ባረ ሚሻ ሄ ሳጽንያን የግያዋ በኤዳ፤ ጮራ ዱረ አሳይ ዳሮ ሚሻ ሄ ሳጽንያን የጌድኖ።

\VS{42}እት ህዬሳ አምአታ ያደ፥ እት ሳንትምያን ላመትያ ላኡ ሰምበራቱዋ ሄ ሳጽንያን የጋዱ።

\VS{43}የሱስ ባረና ካልያዋንታ ጼሲደ፥ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ እሞታ ሳጽንያን የጌዳ አሳ ኡባፐ ሀ ህዬሳ አምአታ ዳርሳደ የጋዱ።

\VS{44}አያዉ ጎፐ፥ ሀራቱ ኡባይ ባረንቶ ፓላሄዳ ሚሻፐ የጌድኖ፤ ሽን እዛ ባረ ፓጫፐ፥ ባረዉ ደእያ ደኡዋ ሙለካ እማ አጋዱ” ያጌዳ።




\par }\Chap{13}{\SH የሱስ ጌሻ ጎሊ ኮለታናዋ ካሰቲደ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:1-2፤ ሉቃሳ 21:5-6)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ጌሻ ጎልያፐ ከስሽን፥ አ ካልያዋንቱፐ እቱ አ፥ “ታማርስያዎ፥ ሀዌ አይበ ሎኦ ሹቻተንቶነ ቃይ አይበ ሎኦ ሹቻ ጎላቱዋ በአይ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{2}የሱስ ዛሪደ፥ “ሀ ዎልቃማ ሹቻ ጎላቱዋ በአይ? ሀ ጎላቱዋን ደእያ እት ሹቻይነ አተናን ኡባይ ኮለታና” ያጌዳ።


\par }{\SH ጎዳይ ያናፐ ካሰቲደ ጋካና የደርሱዋነ ዋይያ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:3-14፤ ሉቃሳ 21:7-19)

\par }{\PP \VS{3}የሱስ ጌሻ ጎልያፐ ህን ባጋና ደብረ ዛይተ ደርያ ቦላን ኡቴዳ ዎደ፥ ጰጽሮስ፥ ያቆብ፥ ዮሃንስነ እንድራስ ባረንቱ ጻላላ አኮ ዪደ አ፥

\VS{4}“ሄዌ አዉደ ሀናነንቶ፥ ኑዉ ኦዳርኪ፤ ቃይ ሄዌ ኡባይ ፖለታና ዎድያ ኤርስያ ማላቱ አያ ግዳኔ?” ያጊደ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{5}የሱስ ቃይ ኡንቱንቶ ሀዋዳን ያጊደ፥ ኦዱዋ ዶሜዳ፤ ህንተንታ ኦንነ ባለና ማላ ናገትተ።

\VS{6}ጮራ አሳቱ ታ ሱንꬃን፥ “ታን ክርስቶሳ” ያጊደ ያናዋ፤ ጮራ አሳ ባለꬃና።

\VS{7}ማታን ደእያ ኦላ ኮሻነ ሃኩዋን ደእያ ኦላ ኦዱዋ ህንተ ስስያ ዎደ፥ ህርጎፕተ፤ ሄዋ ማላባይ ሀናናዉ በሴ፤ ሽን ዉርሰꬃይ ብራ።

\VS{8}አያዉ ጎፐ፥ እት ጋደ አሳይ ሀራ ጋደ አሳና ኦለታና፤ ቃይ እት ካዉተꬃይ ሀራ ካዉተꬃና ኦለታና፤ ቢታ ቃꬃይ ኡባ ሳን ደአና፤ ኮሻይካ ደአና፤ ሽን ሄዌ ኮይሮ የሉዋ ኦይꬃ ማላ።


\par }{\PP \VS{9}ሽን ህንተ ህንተንቱ ሁጰዉ ናገትተ፤ አያዉ ጎፐ፥ አሳይ ህንተንታ ኦይቂደ፥ ፕርዳ ጎለዉ አꬂደ እማና፤ ቃይ ባረ አይሁዳ ዎሳ ጎለቱዋንካ ህንተንታ ልሱዋን ሾጫና፤ ጋድያ ሞድያዋንቱ ስንꬃንነ ካታቱዋ ስንꬃን ታ ድራዉ ህንተ ማርካታናዉ ኤቃና።

\VS{10}ምሽራቹዋ ቃላይ ኮይሮና አሳዉ ኡባዉ ኦደት ድጋናዉ በሴ።

\VS{11}ኡንቱንቱ ህንተንታ ፕርዳ ጎለ አህያ ዎደነ አꬂደ እምያ ዎደ፥ ዎት ሃሳያንተንቶ ኮይሮና ህርጎፕተ፤ ሄ ሳትያን ጾሳይ ህንተንቶ እምያባ ሃሳይተ። አያዉ ጎፐ፥ ጌሻ አያናይ ሃሳያናፐ አትን፥ ሃሳይያዋንቱ ህንተንታ ግድክታ።


\par }{\PP \VS{12}እሻይ ባረ እሻ፥ አዉ ባረ ናኣ ዎꬍሳና፤ ቃይ ናናይ ባረንቱ አዎቱዋ ቦላንነ ባረንቱ አየቱዋ ቦላ ደንዲደ፥ ኡንቱንታ ዎꬍሳና።

\VS{13}አሳይ ኡባይ ህንተንታ ታ ሱንꬃ ድራዉ እጻና፤ ሽን ዉርሰꬃይ ጋካናዉ ገንጭያዌ አታና።


\par }{\SH የሩሳላመ ጋካና ዎልቃማ ኢታ መቱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:15-28፤ ሉቃሳ 21:20-24)

\par }{\PP \VS{14}ሽን ናብያ ዳኔል ኦዴዳ ባሻ ቱናተꬃይ ኤቃናዉ በሰናሳን ኤቂሽን ህንተ በእያ ዎደ፥ ሄዌ ዋግያዌንቶ፥ ናባብያዌ አኬኮ፤ ይሁዳ ጋድያን ሄ ዎደ ደእያዋንቱ ደርያኮ በትኖ።
\XREF{}{{\XO 13:14 }{\XT{ዳኔላ 9:27፤ 11:31፤ 12:11}}}

\VS{15}ጎልያ ሁጲያን ደእያ ኡራይካ እትባ አካናዉ ዱገ ዎꬊደ፥ ባረ ሶይ ገሎፖ።

\VS{16}ጋደን ደእያዌካ ባረ ማዩዋ አካናዉ ጉየ ስሞፖ።

\VS{17}ሄ ዎደ ሻሃራ ማጫዋንቶነ ꬋንꬅያ ማጫዋንቶ አዬሮ።

\VS{18}ሽን ሀዌ ኡባይ ሀንያ ዎዲ ባልጉዋ ግደና ማላ፥ ጾሳ ዎስተ፤

\VS{19}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ሳኣ ኮይሮ መꬌዳዋፐ ዶሚደ፥ ሀእ ጋካናዉ፥ ኡባካ ደእቤና መቱ፥ ቃይ ሀዋፐ ስንꬃዉካ ኡባ ደኤና መቱ አሳ ቦላ ሄ ዎደ ደአና።
\XREF{}{{\XO 13:19 }{\XT{ዳኔላ 12:1፤ ሳፃ 7:14}}}

\VS{20}ጎዳይ ሄ ጋላሳቱዋ ፓይዱዋ ጉꬅያዌ ባዌንቶ፥ አሳ ግዴዳ ኦንነ አተና፤ ሽን እ ባረ ዶሬዳ አሳቱዋ ድራዉ፥ ሄ ጋላሳቱዋ ፓይዱዋ ጉꬄዳ።


\par }{\PP \VS{21}ሄ ዎደ ኦንነ ህንተንታ፥ “በእተ፤ ክርስቶስ ሀዋን ደኤ” ዎይ፥ “በእተ፤ ክርስቶስ፥ ሄዋን ደኤ” ያጎፐ፥ ሄዋ አማኖፕተ።

\VS{22}አያዉ ጎፐ፥ ዎርዳንቻ ክርስቶሳቱነ ዎርዶ ናባቱ ደንዲደ ባረንቶ ዳንዳየቶፐ፥ ሀራይ አቶ ጾሳይ ዶሬዳዋንታካ ባለꬃናዉ ማላታነ ማላልስያባ በሳና።

\VS{23}ሽን ህንተ ናገትተ፤ ታን ህንተንቶ ኡባባ ካሰታደ ኦዳድ።


\par }{\SH ክርስቶሳ ላኤንꬆ ዩሳ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:29-31፤ ሉቃሳ 21:25-28)

\par }{\Q \VS{24}ሽን ሄ ዎደ ሄ ዋይያፐ ጉይያን፥

\par }{\QB አዋይ ꬉማና፤

\par }{\QB አገናይ ፖእያዋ አጋና፤
\XREF{}{{\XO 13:24 }{\XT{ኢሳ. 13:10፤ ህዝ. 32:7፤ ኢዩ. 2:10፣ 31፤ 3:15፤ ሳፃ 6:12}}}


\par }{\Q \VS{25}ጾልንታቱ ሳሉዋፐ ኩንዳና።

\par }{\QB ቃይ ሳሉዋን ደእያ ዎልቃቱካ ቃጸታና።
\XREF{}{{\XO 13:25 }{\XT{ኢሳ. 34:4፤ ኢዩ. 2:10፤ ሳፃ 6:13}}}


\par }{\PP \VS{26}ሄ ዎደ ታን፥ አሳ ናአይ፥ ዎልቃማ ዎልቃናነ ቦንቹዋና ሻርያ ግዶና ዪሽን፥ ኡንቱንቱ በአና።
\XREF{}{{\XO 13:26 }{\XT{ዳኔላ 7:13፤ ሳፃ 1:7}}}

\VS{27}ሄ ዎደ ታን ኪታንቻቱዋ ሳኣ ኦይዱ ባጋ ኪታና፤ ሳኣ ጋጻፐ ሳሉዋ ጋጻ ጋካናዉ፥ ጾሳይ ዶሬዳ አሳ ሺሻና።


\par }{\SH ዎድያ ዉርሰꬃይ ጋኬዳዋ ማላታ በስያ ባላስያ ምꬃቶ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:32-35፤ ሉቃሳ 21:29-33)

\par }{\PP \VS{28}ሌምሱዋ ባላሳቶ ግያ ምꬃትፐ ታማርተ፤ ባላሳታ አጭያ ዎደነ እዝ ሀይꬃይ ሀይትያ ዎደ፥ ቦኒ ማቴዳዋ ህንተ ኤሪታ።

\VS{29}ሀዋዳንካ ህንተ ሄ ኡባባይ ሀንያዋ በእያ ዎደ፥ እ
\FTNT{*}{{\FR 13:29 }{\FQ{እ፦
}}{\FT{የሱሳ ጉሳ።
}}} ማታቲደ ፐንግያ ሺቄዳዋ
\FTNT{†}{{\FR 13:29 }{\FQ{ማታቲደ ፐንግያ ሺቄዳዋ፦
}}{\FT{ጉሳይ፥ የሱሳ ዩሳይ ማቴዳ ጉሳ።
}}} ኤርተ።

\VS{30}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሀ ኡባባይ ሀናና ጋካናዉ፥ ሀ ዎድያ የለታይ ሀይቂድገና።

\VS{31}ሳሉነ ሳአይ አꬋና፤ ሽን ታ ቃላይ ኡባካ አና።


\par }{\SH ዉርሰꬃ ጋላሳነ ሳትያ ኦንነ ኤረና
\par }
{\R (ማቶሳ 24:36-44)

\par }{\PP \VS{32}ሽን ሄ ጋላሳነ ሄ ሳትያ አዉዋ ጻላላፐ አትን፥ ሀራይ አቶ ሳሉዋን ደእያ ኪታንቻቱዋ ግድና፥ ዎይ ታና ናኣ ግድናካ ኦንነ ኤርያባይ ባዋ።

\VS{33}ሄ ዎዲ አዉደ ግዳነንቶ፥ ህንተ ኤረና ድራዉ፥ ናገትተ፤ ምንተ፤ ጾሳ ዎስተ።

\VS{34}ታ ዩሳይ ባረ ጎልያ አጊደ፥ ኦግያ ብያ ብታንያ ማላ፤ ብታኒ ባረ ቆማቶ ሁጲያን ሁጲያን ኦሱዋ እሚደ፥ ኡንቱንታ ባረ ኦሶ ካፖ ኦꬄዳ፤ ቃይ ካርያ ናግያዌካ ምንሲደ ናጋና ማላ አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{35}ሄዋ ድራዉ፥ ምንተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ጎልያዉ ኦማርሳ ግድና፥ ዎይ ቃማ ብላሄ ግድና፥ ዎይ ኩቱ ዋስያ ዎደ ግድና፥ ዎይ ጉራ ዎንቱማꬃን ግድና አዉደ ያነንቶ፥ ህንተ ኤርክታ።

\VS{36}ህንተንቱ አኬከናን እ ዮፐ፥ ህንተንታ ገምእሼዳዋንታ ደመና ማላ ምንተ።

\VS{37}ታን ህንተንቶ ኦድያዋ አሳ ኡባዉ ኦዳይ፤ ምንተ።




\par }\Chap{14}{\SH ክርስቶሳ ቦላ ማቀቴድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:1-5፤ ሉቃሳ 22:1-2፤ ዮሃ. 11:45-53)

\par }{\PP \VerseOne{1}ፓስጋ ባላ ግያዋ ቦንችያ ጋላሳይነ ጫልቤና ኡክꬃ ሙሳ ቦንችያ ባላ ጋላሳይ ጋካናዉ ላኡ ጋላሳይ አቴዳ፤ ቄሳቱዋ ካፓቱነ ህግያ ታማርስያዋንቱ አሳይ ኤረናን የሱሳ ኦይቂደ ዎꬋና ኦግያ ኮዪኖ።
\XREF{}{{\XO 14:1 }{\XT{ከሳ 12:1-27}}}

\VS{2}“አሳይ ዋላሳ ከሰና ማላ፥ ፓስጋ ቦንችያ ጋላስ ሄዋ ኦꬆኮ” ያጌድኖ።


\par }{\SH የሱሳ ሽቱዋ ኦኬዳ ምሽራቶ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:6-13፤ ዮሃ. 12:1-8)

\par }{\PP \VS{3}የሱስ ቢታንያ ጋድያን ኦሉዋ ሀርግያ ስሞና ሶይን ቁማ ማናዉ ኡቴዳ ዎደ፥ እት ምሽራታ አልባስጽሮሳ ባሬታ ኩሜዳ ናርዶሳ ግያ ዳሪ አልኦ ሽቱዋ
\FTNT{*}{{\FR 14:3 }{\FK{ዳሪ አልኦ ሽቱዋ፦
}}{\FT{ጉሳይ ሎይꬅ ሳዊያዋ ጉሳ።
}}} አካደ ያዱ፤ ሄ አልባስጽሮሳ ባሬታ መንꬃደ ሽቱዋ የሱሳ ሁጲያን ትጋዱ።

\VS{4-5}ሄዋን ደእያ አሳፐ እቱ እቱ ሀንቀቲደ፥ “ሀ ሽቱዋ ጮ አያዉ ባይዛይ? ሀ ሽቱዋ ሄዙ ጼቱ ብራ ሳንትምያን
\FTNT{†}{{\FR 14:4-5 }{\FK{ብራ ሳንትምያ፦
}}{\FT{6:37 ጼልተ።
}}} ዛልኢደ፥ ሚሻ ህዬሳዉ እማናዉ ዳንዳየቴ” ያጊደ ባረንቱ ግዶን ሃሳዪኖ፤ ያቲደ ሄ ምሽራቶ ዳርስ ሀንቀቴድኖ።
 

\par }{\PP \VS{6}ሽን የሱስ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀ ምሽራቶ አይነ ጎፕተ፤ እዞ አያዉ መቶꬂቴ? እዛ ታዉ ሎኦባ ኦꬃዱ።

\VS{7}ህዬሳቱ ኡባ ዎደ ህንተንቱና ደኢኖ፤ ህንተ ኮዬዳ ዎደ አዉደነ ኡንቱንታ ማዳናዉ ዳንዳዪታ፤ ሽን ታን ኡባ ዎደ ህንተንቱና ደእከ።
\XREF{}{{\XO 14:7 }{\XT{ዛረ. 15:11}}}

\VS{8}እዛ ባረዉ ዳንዳየቴዳዋ ኦꬃዱ፤ ቃይ ታ አሳተꬃይ ሞገታናፐ ካሰታደ ሞጎ ጊግሳናዉ ሽቱዋ ኦካዱ።

\VS{9}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሳኣ ኡባን ዎንጋላ ምሽራቹዋ ኦድያሳን ሀቃንኔካ፥ አሳይ እዞ ቆፓና ማላ፥ ሀ እዛ ኦꬄዳዌ ኦደታና” ያጌዳ።


\par }{\SH ይሁዳ አስቆሮቱ የሱሳ አꬂደ እማናዉ ዞረታ ኤኖ ጌዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:14-16፤ ሉቃሳ 22:3-6)

\par }{\PP \VS{10}ታማነ ላኡ የሱሳ ካልያዋንቱፐ እቱ ይሁዳ አስቆሮቱ
\FTNT{‡}{{\FR 14:10 }{\FQ{ይሁዳ አስቆሮቱ፦
}}{\FT{3:19 ጼልተ።
}}} ግያዌ፥ የሱሳ ቄሳቱዋ ካፓቶ አꬂደ እማናዉ ኡንቱንቱኮ ቤዳ።

\VS{11}ኡንቱንቱ ሄዋ ስሴዳ ዎደ ናሸቲደ፥ “ኑን ነዉ ሚሻ እማና” ያጌድኖ፤ ይሁዳ አስቆሮቱ የሱሳ አꬂደ እማናዉ እንጀትያ ዎድያ ዎቼ።


\par }{\SH የሱስ ባረና ካልያዋንቱና ፓስጋ ቁማ ሜዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:17-25፤ ሉቃሳ 22:7-14፣ 21-23፤ ዮሃ. 13:21-30)

\par }{\PP \VS{12}ጫልቤና ኡክꬃ ምያ ባላ ጋላሳ ቦንችያ ኮይሮ ጋላስ፥ ፓስጋ ቁማ ማናዉ ዶርሳ ሹክያ ዎደ፥ የሱሳ ካልያዋንቱ አ፥ “ፓስጋ ቦንችያ ጋላስ ኔን ማና ቁማ ኑን ሀቃ ቢደ ጊግሳኔ?” ያጊደ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{13}የሱስ ባረና ካልያዋንቱፐ ላአቱዋ ሀዋዳን ያጊደ ኪቴዳ፤ “ካታማ ቢተ፤ ህንተ ቢሽን፥ ኦቱዋን ሃꬃ ቶኬዳ እት ብታኒ ህንተንቱና ጋከታናዋ፤ አ ካልተ።

\VS{14}እ ቢደ ገልያ ጎልያዉዋ፥ ‘ታማርስያዌ ኔና፥ “ታን ታና ካልያዋንቱና ፓስጋ ቁማ ማናዉ ታ እማꬃ ክፍሊ ሀቃኔ?” ያጌ’ ያግተ።

\VS{15}ጎልያዉ ህንተንታ ፖቅያ ቦላን ደእያ ጊግ ኡቴዳ አኮ ክፍልያ በሳና፤ ሄዋን ኑዉ ጊግስተ” ያጌዳ።
 

\par }{\PP \VS{16}ሄ ላኡ የሱሳ ካልያዋንቱ ከሲደ፥ ካታማ ቤድኖ፤ የሱስ ባረንቶ ኦዴዳዋዳንካ ኡባባ ደሚደ፥ ፓስጋ ቁማ ጊግሴድኖ።


\par }{\PP \VS{17}ሳአይ ኦማርስያ ዎደ የሱስ ታማነ ላኡ ባረና ካልያዋንቱና ያ ቤዳ።

\VS{18}ኡንቱንቱ ኡቲደ ሳምፓፐ ቁማ ሚሽን፥ የሱስ ኡንቱንታ፥ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ህንተንቱፐ እቱ ታናና ምያዌ፥ ታና አꬂደ እማናዋ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 14:18 }{\XT{ማዝ. 41:9}}}


\par }{\PP \VS{19}አ ካልያዋንቱ ሎይꬅ ስሰትና፥ ሁጲያን ሁጲያን አ፥ “ቱሙ ታኔሻ?” ግያዋ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{20}የሱስ ዛሪደ፥ “እ ሀ ህንተንቱ ታማነ ላአቱዋፐ እቱዋ፤ እ ታናና እትፐ ቱሻናዉ ባረ ዳቡዋ ሻታን የድያዋ።

\VS{21}ታን፥ አሳ ናአይ፥ ጾሳ ማጻፋይ ሀይቃና ጌዳዋዳን ሀይቃና፤ ሽን ታና፥ አሳ ናኣ፥ አꬂደ እምያ ኡራዉ አዬሮ፤ ሄ ኡራይ የለተናን አቴደንቶ፥ አዉ ሎአ ሽን” ያጌዳ።


\par }{\SH ጎዳ ካዉዋ አክያ ዎጋ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:26-30፤ ሉቃሳ 22:14-20፤ 1 ቆሮ. 11:23-25)

\par }{\PP \VS{22}ኡንቱንቱ ሚሽን፥ የሱስ ዳቡዋ አኪደ፥ ጾሳ ጋላቴዳ፤ ሄ ዳቡዋ መንꬂደ፥ ባረና ካልያዋንቶ እሚደ፥ “ሄይተ፤ ሀዌ ታ አሹዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{23}ጹኣ አኪደ፥ ጾሳ ጋላቲደ፥ ኡንቱንቶ እሜዳ፤ ኡባይ ሄ ጹኣፐ ኡሼድኖ።

\VS{24}የሱስ፥ “ሀዌ ኦራꬃ ጫቁዋን
\FTNT{§}{{\FR 14:24 }{\FQ{ኦራꬃ ጫቁዋ፦
}}{\FT{ጾሳይ ባረ አሳዉ የሱሳ ሀይቁዋ ባጋና ቃላ ገሌዳ ኦራꬃ ቃላ ጫቁዋ። ሄዌኔካ አ ጋክያ ጹኣ፥ እ ባረ ሱꬃ ጉሲደ አꬅ እሜዳ አ ደኡዋ። ሄዌኔካ፥ ኑ ኤጫ አሳተꬃይ ኡባይ ላመትና፥ ኦራጼዳ ጾሳ ህጊ ኑ ዎዛናን ጻፈቴዳዋ ኦዴ።
}}} ጮራ አሳ ድራዉ ጉክያ ታ ሱꬃ።\XREF{}{{\XO 14:24 }{\XT{ከሳ 24:8፤ ኤር. 31:31-34}}}

\VS{25}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ታን ጾሳ ካዉተꬃን ኦራꬃ ዎይንያ ኤሳ ኡሻና ጋላሳይ ጋካናዉ፥ ላኤንꬁዋ ሀ ዎይንያ ኤሳ ኡባካ ኡሽከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{26}ማዝሙርያ የጼዳዋፐ ጉይያን፥ ደብረ ዛይተ ደርያ ቤድኖ።


\par }{\SH ጰጽሮስ ካዳናዋ የሱስ ካሰቲደ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:31-35፤ ሉቃሳ 22:31-34፤ ዮሃ. 13:36-38)

\par }{\PP \VS{27}የሱስ ባረና ካልያዋንቶ፥

\par }{\Q “ህንተንቱ ኡባይ ታና የጊደ ዎጻንታ፤ አያዉ ጎፐ፥

\par }{\QB ጾሳ ማጻፋይ፥ ‘ጾሳይ ዶርሳ ሄምያዋ ዎꬋና፤

\par }{\QB ሄዋፐ ጉይያን ዶርሳይ ኡባይ ላለታና ጌ’

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 14:27 }{\XT{ዛካ. 13:7}}}

\VS{28}ሽን ታን ሀይቁዋፐ ደንዴዳዋፐ ጉይያን፥ ህንተንቱፐ ካሰታደ ጋሊላ ባና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{29}ጰጽሮስ ዛሪደ፥ “ኡንቱንቱ ኡባቱ ኔና የጊደ ቦፐካ፥ ታን ኔና ሙለካ የግከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{30}የሱስ ጰጽሮሳ፥ “ታን ነዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሀቼ ቃማ ኩቱ ላኤንꬁዋ ዋሳናፐ ካሰ፥ ኔን ታና ሄዙ ገደ ካዳናሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{31}ሽን ጰጽሮስ ካሰዋፐካ ምንሲደ፥ “ታን ሀራይ አቶ፥ ኔናና እትፐ ሀይቂንቶካ፥ ኔና ሙለካ ካድከ” ያጌዳ። ቃይ ሀራቱ ኡባቱካ ሄዋዳን ጌድኖ።


\par }{\SH የሱስ ጌተሰማንያን ዎሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:36-46፤ ሉቃሳ 22:39-46)

\par }{\PP \VS{32}ጌተሰማነ ግያ ሳኣ ቤድኖ፤ የሱስ ባረና ካልያዋንታ “ታን ጾሳ ዎሳናዉ፥ ህንተንቱ ሀዋን ኡትሽተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{33}የሱስ ጰጽሮሳ፥ ያቆባነ ዮሃንሳ ባረናና አፌዳ፤ ዳሪ ካዮቴዳነ መቶቴዳ።

\VS{34}ቃይ ኡንቱንታ፥ “ታን ሀይቃና ጋካናዉካ ካዮታይ፤ ሀዋን ታክሽተ፤ ገምእሾፕተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{35}ጉꬃ ስንꬃኮ ሺቂደ፥ ሳኣን ጉፋኒደ፥ ዳንዳየትያዋ ግዶፐ፥ ሄ ዎዲ ባረፐ አꬋና ማላ፥ ጾሳ ዎሴዳ።

\VS{36}ቃይካ፥ “አባቦ፥\FTNT{*}{{\FR 14:36 }{\FQ{አባ፦
}}{\FT{ጉሳይ ግሪከ ቃላንካ “አባ” ግድያ ዎደ፥ አራማይከ ቃላን “አባ” ግያዋ።
}}} ታ አቦ፥ ኡባባይ ነዉ ዳንዳየቴ፤ ሀ ጹኣ ታፐ ድጋ፤ ሽን ነ ሸንያዳን ሀኖፐ አትን፥ ታ ሸንያዳን ሀኖፖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{37}የሱስ ባረና ካልያዋንቱኮ ስም ዪደ፥ ገምእሼዳዋንታ ደሚደ ጰጽሮሳ፥ “ስሞና፥ ገምእሻዲ? ኔን እት ሳተንቶነ ናጋናዉ ዳንዳያበይኪ?

\VS{38}ፓጭያን ህንተ ገለና ማላ፥ ናገትተነ ጾሳ ዎስተ፤ አያናይ ጊግ ኡቴዳ፤ ሽን አሹ ዳቡራንቻ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{39}ቃይካ ቢደ ካሰዋዳንካ ጾሳ ዎሴዳ።

\VS{40}አ ካልያዋንቱኮ ጉየ ስሚደ እ ይያ ዎደ፥ ገምእሼዳዋንታ ደሜዳ፤ ኡንቱንቱ አይፍያ ገምእሹ ጎዝ ዎꬄዳ ድራዉ፥ አዉ አያ ሃሳዪኖንቶካ ኤርበይክኖ።


\par }{\PP \VS{41}ሄዘንꬁዋ ኡንቱንቱኮ ዪደ፥ “ሀእ ጋካናዉካ ገምእሺቴነ ሸምፒቴ? ግዳና፤ ዎዲ ጋኬዳ፤ በእተ፥ ታና፥ አሳ ናኣ፥ ናጋራንቻ አሳቱዋ ኩሽያን አꬂደ እምያ ዎዲ ጋኬዳ።

\VS{42}ደንድና ቦይተ፤ በእተ፥ ታና አꬂደ እምያዌ ሀዌኩ ጋኬዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረ ሞርከቱዋ ኩሽያን ኦይቀቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:47-56፤ ሉቃሳ 22:47-53፤ ዮሃ. 18:3-12)

\par }{\PP \VS{43}የሱስ ሄዋ ብሮ ሃሳይሽን፥ ታማነ ላኡ አ ካልያዋንቱፐ እቱ፥ ይሁዳ አስቆሮቱ፥ ኤለካ ጋክ ዎꬌዳ፤ ቃይ ቄሳቱዋ ካፓቱ ህግያ ታማርስያዋንቱነ ጭማቱ ኪትና፥ ማሻነ ጻምኣ ኦይቄዳ ጮራ አሳይ አናና እትፐ ዬዳ።

\VS{44}የሱሳ አꬅ እምያዌ ሄ ጮራ አሳዉ፥ “ታን የርያዌ አ፤ አ ኦይቂደ ሎይꬅ ናጊደ፥ አፍተ” ያጊደ ማላ ኦድ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{45}ይሁዳ አስቆሮቱ ጋኮሳናካ የሱሳኮ ሺቂደ፥ “ታማርስያዎ” ያጊደ የሱሳ የር አኬዳ።

\VS{46}ሄ ጮራ አሳይ የሱሳ ምንስ ኦይቄዳ።

\VS{47}ሽን ማታን ኤቄዳዋንቱፐ እቱ ባረ ጩብያ ሾድነ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ቆማ ሾጪደ፥ አ ሀይꬃ ቃንጽ ኦሌዳ።


\par }{\PP \VS{48}የሱስ ዛሪደ፥ ሄ ሺቄዳ ጮራ አሳ፥ “ታና ቦንቃንቻ ከሲደ፥ ቦንቃንቻ ኦይቂያዋዳን ኦይቃናዉ ጩብያነ ጻምኣ ኦይቂደ ዬድቴ?

\VS{49}ታን ጌሻ ጎልያን ታማርሳደ፥ ጋላሳን ጋላሳን ህንተንቱና ደእያ ዎደ ታና ኦይቂበይክታ፤ ሽን ጾሳ ማጻፋቱ ጌዳዌ ፖለታናዉ በሴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{50}የሱሳ ካልያዋንቱ ኡባቱ አ የጊደ ብ አጌድኖ።


\par }{\PP \VS{51}ናጻላ ጻላላ ማዬዳ እት ያላጋ ብታኒ የሱሳ ካልያዋ አሳይ ኦይቄዳ።

\VS{52}ሽን ሄ ብታኒ ናጻላ ኦሊደ፥ ካሎ ጺራ ዎጼዳ።


\par }{\SH የሱሳ ፕርድያ ሻንጋቱዋኮ አፌድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:57-68፤ ሉቃሳ 22:54-55፣ 63-71፤ ዮሃ. 18:13-14፣ 19-24)

\par }{\PP \VS{53}አሳይ የሱሳ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ሶይ፥ ቄሳቱዋ ካፓቱዋ ኡባቱ፥ ጭማቱነ ህግያ ታማርስያዋንቱ ሺቄዳሳ አፌድኖ።

\VS{54}ጰጽሮስ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ድርሳ ግዱዋ ጋካናዉ ሃኩዋን አ ካሌዳ፤ ያን ናግያዋና ታማ ካሺደ፥ ኡት አጌዳ።


\par }{\PP \VS{55}ቄሳቱዋ ካፓቱነ ሄዋን ሺቄዳ አሳይ ኡባይ የሱሳ ዎꬋናዉ አ ቦላ ማርካ ኮዬድኖ፤ ሽን አይነ ደምበይክኖ።

\VS{56}አያዉ ጎፐ፥ ጮራ አሳቱ አ ቦላን ዎርዱዋ ማርካቴድኖ፤ ሽን ኡንቱንቱ ማርካተꬃይ እት ማላ ግደና።


\par }{\PP \VS{57-58}እት እት አሳቱ ደንድ ኤቂደ የሱሳ ቦላ፥ “እ፥ ‘ታን አሳይ ኬጼዳ ሀ ጌሻ ጎልያ ኮላደ፥ አሳይ ኬጽቤና ሀራ ጌሻ ጎልያ ሄዙ ጋላሳ ግዶን ኬጻና’ ጊሽን፥ ኑን ስሴዶ” ያጊደ ዎርዱዋ ማርካቴድኖ።

\VS{59}ሽን ሀራይ አቶ ኡንቱንቱ ማርካተꬃይ ሄዋን እት ማላ ግድቤና።


\par }{\PP \VS{60}ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ አሳ ኡባ ስንꬃን ደንድ ኤቂደ የሱሳ፥ “ሀዋንቱ ኔና ሞትያ ሞቶ ነዉ ዛርያባይ ባዌ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\VS{61}ሽን የሱስ ጮኡ ጊደ፥ አይነ ዛርቤና፤ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ አ፥ “አንጀቴዳ ጾሳ ናአይ ክርስቶስ ኔኔ?” ያጊደ ላኤንꬁዋ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{62}የሱስ ዛሪደ፥ “ኤ፥ ታና፤ ህንተ ታና፥ አሳ ናኣ፥ ዎልቃማ ጾሳፐ ኡሸቻ ባጋና ኡትደእሽናነ ሳሉዋ ሻርያና ዪሽን በአና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 14:62 }{\XT{ዳኔላ 7:13}}}


\par }{\PP \VS{63}ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ባረ ማዩዋ ፔꬍ ኦሊደ፥ “ኑና ሀዋፐ ስንꬃን አያዉ ሀራ ማርካ ኮሺ?

\VS{64}ህንተንቱ አ ቦርያ ስሴድታ፤ ህንተ ቆፋይ አዬ?” ያጌዳ፤ ኡንቱንቱ ኡባይ፥ “እ ሀይቃና በሴ” ያጊደ አ ቦላ ፕርዴድኖ።
\XREF{}{{\XO 14:64 }{\XT{ዎጋ 24:16}}}


\par }{\PP \VS{65}ኡንቱንቱፐ እቱ እቱ አ ቦላ ጩሸꬃ ዶሜድኖ፤ አ አይፍያ ካም ደቺደ፥ “ኔና ደቼዳዌ ኦኔ? አነ ትምቢትያ ኦዳ!” ያጌድኖ፤ ቃይ ናግያዋንቱካ አ ቅንጻልያ ባቂደ አፌድኖ።


\par }{\SH ጰጽሮስ የሱሳ ካዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:69-75፤ ሉቃሳ 22:56-62፤ ዮሃ. 18:15-18፣ 25-27)

\par }{\PP \VS{66}ጰጽሮስ ድርሳ ግዶን ህርክና ደእሽን፥ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ማጫ ቆማቱዋፐ እትና ያዱ።

\VS{67}ጰጽሮስ ታማ ካሽያዋ በኣደ፥ ጫዳ ጼላደ፥ “ኔንካ ናዝሬትያ የሱሳና እትፐ ደኣ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{68}ሽን ጰጽሮስ፥ “ኔን ግያዌ አየንቶ ታን ኤርከ፤ ታዉ አኬከተና” ያጊደ ካዴዳ፤ ያቲደ ድርሳ ፐንግያኮ ከሴዳ፤ ኩቱካ ዋሴዳ።
\FTNT{†}{{\FR 14:68 }{\FK{ኩቱካ ዋሴዳ፦
}}{\FT{ሀ ቃላይ በን ብለቴዳ እት እት ብለꬃን ባዋ።
}}}


\par }{\PP \VS{69}ሄ ቆማታ ጰጽሮሳ በኣደ፥ አ ማታን ኤቄዳ አሳቱዋ፥ “ሀ ብታኒካ ኡንቱንቱና ደኤ” ጋደ ጉጃደ ኦዱዋ ዶማዱ።

\VS{70}ሽን ጰጽሮስ ቃይካ ካዴዳ።

\par }{\PP ጉꬃ ጋምእሽን፥ ማታን ኤቄዳ አሳቱ ላኤንꬁዋ ጰጽሮሳ፥ “ኔን ቱማ ኡንቱንቱና እትፐ ደኣ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኔን ጋሊላ ጋድያ አሳ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{71}ሽን ጰጽሮስ፥ “ታን ሄዋ ህንተ ግያ ብታንያ ኤርከ!” ያጊደ ባረና ሸቃነ ጫቁዋ ዶሜዳ።


\par }{\PP \VS{72}ኤለካ ኩቱ ላኤንꬁዋ ዋስ አጌዳ፤ ጰጽሮስ ባረና የሱስ፥ “ኔን ኩቱ ላኤንꬁዋ ዋሳናፐ ካሰ ሄዙ ገደ ታና ካዳናሳ” ጌዳዋ ሀሳዪደ፥ ዳሪ ዬኬዳ።




\par }\Chap{15}{\SH የሱሳ ጵላጾሳኮ አፌድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:1-2፣ 11-14፤ ሉቃሳ 23:1-5፤ ዮሃ. 18:28-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}ዎንታ ጉራን ኤለካ ቄሳቱዋ ካፓቱ ጭማቱዋናኔ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱና ሄዋን ሺቄዳ አይሁዳ ሻንጋቱዋ ኡባና ማቀቲደ፥ የሱሳ ቃች አፊደ፥ ጵላጾሳዉ አꬂደ እሜድኖ።


\par }{\PP \VS{2}ጵላጾስ አ፥ “ኔን አይሁዳቱዋ ካቴ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP የሱስ ዛሪደ አ፥ “ነ ግያዋዳና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{3}ቄሳቱዋ ካፓቱ የሱሳ ዳሮባን ሞቴድኖ።

\VS{4}ጵላጾስ ሽረቲደ የሱሳ፥ “ነዉ ዛርያባይ ባዌ? ኡንቱንቱ ነ ቦላ ዎይሳ ሞቱዋ አህንቶ በእኪ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሽን የሱስ ሀራባ ዛረናን እጽና፥ ጵላጾስ ማላለቴዳ።


\par }{\SH የሱሳ ቦላ ሀይቁዋ ፕርዴድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:15-26፤ ሉቃሳ 23:13-25፤ ዮሃ. 18:39-40፤ 19:1-16)

\par }{\PP \VS{6}ጵላጾሳዉ ፓስጋ ባላ ቦንችያ ጋላሳን አሳይ ኮይያ እት ኡራ ቃሹዋፐ ብልያ ዎጋይ ደኤ።

\VS{7}ሄ ዎደ እት ባርባና ግያ ብታኒ ዋላሳ ከሲደ ሸምፑዋ ዎꬌዳ አሳቱዋና እትፐ ቃሾ ጎልያን ደኤ።

\VS{8}ሺቄዳ ጮራ አሳይ ጵላጾስ ካሰ ኤረቶዋዳንካ ባረንቶ ማሮታ ኦꬃና ማላ፥ አ ኦቼድኖ።

\VS{9}ጵላጾስ አሳ ዛሪደ፥ “ታን ህንተንቶ አይሁዳቱዋ ካትያ ብልያዋ ኮዪቴ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\VS{10}አያዉ ጎፐ፥ ቄሳቱዋ ካፓቱ የሱሳ ቃናቲደ አꬅ እሜዳዋ ጵላጾስ ኤሬዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሽን ቄሳቱዋ ካፓቱ የሱሳ ኮታ ባርባና ብላናዳን፥ ሄ ሺቄዳ አሳይ ጵላጾሳ ዎሳና ማላ፥ አሳ ማቄድኖ።

\VS{12}ጵላጾስ ላኤንꬁዋ ዛሪደ፥ “ያትና፥ ሀ አይሁዳ ካትያ ህንተንቱ ግያዋ ዎቶ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}አሳይ ጵላጾሳዉ ዛር ዛር ባረንቱ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “አ ካቃ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{14}ጵላጾስ አሳ፥ “አያዉ? እ አይ ኢታባ ኦꬄዴ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ሽን አሳይ ካሰዋፐካ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “አ ካቃ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{15}ጵላጾስ አሳ ናሸቻናዉ ኮዪደ፥ ባርባና አሳዉ ብሌዳ፤ ያቲደ ልሱዋን የሱሳ ዎታዳራቱዋን ሾጭሲደ፥ ካቃና ማላ ኡንቱንቶ አꬅ እሜዳ።


\par }{\SH ዎታዳራቱ የሱሳ ቅሊጬድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:27-31፤ ዮሃ. 19:2-3)

\par }{\PP \VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዎታዳራቱ የሱሳ ጋድያ ሞድያዋ ግቢያ አፊደ፥ ሀራ ዎታዳራቱዋ ኡባ እትፐ ጼሴድኖ።

\VS{17}ቃይ ዞኦ ማዩዋ አ ማይዜድኖ፤ አጉንꬃ ካላቻ ጊግሲደ፥ አ ሁጲያን ዎꬄድኖ።

\VS{18}ሄዋፐ ጉይያን አ፥ “አይሁዳቱዋ ካተዉ፥ ሳሮታይ ነዉ ግዶ” ያግ ሳሮቲደ፥ አ ቅሊጩዋ ዶሜድኖ።

\VS{19}የሱሳ ሁጲያ ማቃ ጻምኣን ሾጬድኖ፤ ቃይ አ ቦላን ጩቼድኖ፤ ጉልባቲደ አዉ ጎይኔድኖ።

\VS{20}አ ቦላ ቅሊጬዳዋፐ ጉይያን፥ ዞኦ ማዩዋ አፐ ቃር አኪደ፥ አ ማዩዋ አ ማይዜድኖ፤ ያቲደ ማስቃልያ ቦላን ምስማርያን ꬍሺደ፥ አ ካቃናዉ አፌድኖ።


\par }{\SH የሱሳ ካቄድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:32-44፤ ሉቃሳ 23:26-43፤ ዮሃ. 19:17-27)

\par }{\PP \VS{21}ኡንቱንቱ ቢደ፥ እስክንድራነ ሩፎሳ የሌዳ አዉዋ፥ እት ስሞና ግያ ቀሬና ጋድያ አሳይ፥ ጋጻፐ ካታማ ይያዋና ጋከቲደ፥ የሱሳ ማስቃልያ ዎልቃን ቶሴድኖ።
\XREF{}{{\XO 15:21 }{\XT{ሮመ 16:13}}}

\VS{22}ያቲደ ጎልጎታ ጌተትያሳ የሱሳ አፌድኖ። “ጎልጎታ” ግያዌ “ሁጲያ ጎስያሳ”\FTNT{*}{{\FR 15:22 }{\FQ{“ሁጲያ ጎስያሳ”
}}{\FT{ጌተትያዌ፥ አሳ ሁጲያ ማላትያ ሹቻይ ሄዋን ደእያ ድራዉ፥ ሁጲያ ጎስያሳ ጌተቴዳ።
}}} ግያዋ።

\VS{23}ካዋራ ግያ ꬋሊ ዋላከቴዳ ዎይንያ ኤሳ የሱሳዉ ኡሻናዉ እሜድኖ፤ ሽን እ ኡሸናን እጼዳ።

\VS{24}ኡንቱንቱ አ ካቄድኖ፤ ቃይ ኦና ኦና ጋካነንቶ ኤራናዉ አ ማዩዋ ሻኪደ፥ ሳማ የጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 15:24 }{\XT{ማዝ. 22:18}}}


\par }{\PP \VS{25}ኡንቱንቱ አ ካቂያ ዎደ፥ ዎንታፐ ሄዙ ሳተ።

\VS{26}“አይሁዳቱዋ ካትያ” ያግ አ ሞትያ ጻፉ ጻፌት ኡቴዳ።

\VS{27}የሱሳና ላኡ ካይሳቱዋ እቱዋ አፐ ኡሸቻ ባጋና፥ ቃይ እቱዋ አፐ ሀድርሳ ባጋና ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ ካቄድኖ።

\VS{28}ጾሳ ማጻፋይ፥ “ኢታባ ኦꬄዳ አሳቱዋና እ ፓይደቴዳ” ያግያዌ ፖለቴዳ።
\XREF{}{{\XO 15:28 }{\XT{ኢሳ. 53:12}}}


\par }{\PP \VS{29}ኦግያና አꬍያ አሳይ የሱሳ ካꬊደ፥ ባረንቱ ሁጲያ ቃꬂደ ቦሬድኖ፤ “ስም፥ ጌሻ ጎልያ ኮላደ ሄዙ ጋላሳ ግዶን ኬጽያዎ፥
\XREF{}{{\XO 15:29 }{\XT{ማዝ. 22:7፤ 109:25፤ ማር. 14:58፤ ዮሃ. 2:19}}}

\VS{30}አነ ማስቃልያ ቦላፐ ዎꬋደ፥ ነ ሁጲያ አሻ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{31}ሀዋዳንካ ቄሳቱዋ ካፓቱ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱና እትፐ የሱሳ ቦላ፥ “ሀራ አሳቱዋ አሼዳ፤ ሽን ባረና አሻናዉ ዳንዳየና፤

\VS{32}ኑን በኢደ አማናና ማላ፥ ክርስቶስ እስራኤልያ ካቲ፥ አነ ማስቃልያ ቦላፐ ሀእ ዎꬎ” ጊደ ቅሊጬድኖ። ቃይ ሀራይ አቶ፥ አናና ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሸቲደ ካቀቴዳዋንቱካ አ ቦላ ቅሊጬድኖ።


\par }{\SH የሱሳ ሀይቁዋባ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:45-56፤ ሉቃሳ 23:44-49፤ ዮሃ. 19:28-30)

\par }{\PP \VS{33}ኡሱፑን ሳትያፐ ዶሚደ፥ ኡዱፑ ሳትያ ጋካናዉ፥ ጋድያ ኡባይ ꬉሜዳ።

\VS{34}ኡዱፑ ሳትያን የሱስ ባረ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ኤሎሄ፥ ኤሎሄ፥ ላማ ሳባቅታኒ?”\FTNT{†}{{\FR 15:34 }{\FQA{ኤሎሄ፥ ኤሎሄ፥ ላማ ሳባቅታኒ፦
}}{\FT{ሀ ቃላቱ የሱስ ሀ አላምያን አሹዋ ማዪደ ስመረትያ ዎደ ሃሳየትያ አራማይከ ጌተትያ ቃላን ሃሳየቶዋ።
}}} ያጌዳ። ሄዋ ግያዌ፥ “ታ ጾሳዉ፥ ታ ጾሳዉ፥ ታና አያዉ አጋዲ?” ግያዋ።
\XREF{}{{\XO 15:34 }{\XT{ማዝ. 22:1}}}


\par }{\PP \VS{35}ሄዋን ኤቄዳ አሳፐ እቱ እቱ ሄዋ ስሲደ፥ “በእተ፤ ኤላሳ ጼሴ” ያጌዳ።

\VS{36}ሄ አሳፐ እቱ ዎጽ ዪደ፥ ዛንዛ ማላትያዋን ጫላ ዎይንያ ኤሳ ኩንꬄዳ፤ ሄዋ ማቃ ጋትማ ጼራን ዎꬂደ፥ “ደእሽተ አነ፤ ኤላስ ማስቃልያፐ አ ዎꬃናዉ ያነንቶነ አነ በኦይተ” ያጊደ የሱሳ ዶናኮ ኡሻናዉ ሺሼዳ።
\XREF{}{{\XO 15:36 }{\XT{ማዝ. 69:21}}}


\par }{\PP \VS{37}የሱስ ቃላ ꬎቁ ኦꬅ ዋሲደ፥ ሀይቂ አጌዳ።


\par }{\PP \VS{38}ጌሻ ጎልያን ቃሸቴዳ ጋርዱ ቆሞፐ ዱገ ጋካናዉ፥ ላኡ ከሲደ ፖሸት ዎꬌዳ።\XREF{}{{\XO 15:38 }{\XT{ከሳ 26:31-36}}}

\VS{39}ማስቃልያፐ ስንꬃ ባጋና ሄዋን ኤቄዳ እት ጼቱዋ ካፑ፥ ሄዋ ኬና የሱስ ዋሲደ ሀይቄዳዋ በኤዳ ዎደ፥ “ሀ ብታኒ ቱሙ ጾሳ ናኣ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{40}ሄዋን ሃኩዋን ኤቂደ ጼልያ አማሬዳ ማጫዋንቱ ደኢኖ፤ ኡንቱንቱ ግዶን ማግዳላ ግያ ካታማፐ ዬዳ ማይራማ፥ ቴፋ ያቆባነ ዮሳ ዳያ ማይራማነ ሳሎማ ደኢኖ።

\VS{41}ሄ ማጫ አሳቱ የሱስ ጋሊላን ደእያ ዎደ፥ አ ካሌዳዋንታነ አ ማዴዳዋንታ፤ ቃይ የሱሳና እትፐ የሩሳላመ ቤዳ ሀራ ጮራ ማጫ አሳቱ ሄዋን ደኢኖ።


\par }{\SH የሱሳ ሞጉዋባ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:57-61፤ ሉቃሳ 23:50-56፤ ዮሃ. 19:38-42)

\par }{\PP \VS{42-43}ሳአይ ኦማርሴዳ ዎደ፥ ሄዋን ሺቄዳ አሳን ቦንቼቴዳ እት ዮሴፎ ግያ ብታኒ፥ ጾሳ ካዉተꬃይ ያናዋ ናግ ኡቴዳዌ፥ አርማትያሳ ግያ ካታማ አሳይ ዬዳ፤ ሄ ጋላሳይ ዎንተꬃ ሳምባታዉ ጊገትያ ጋላሳ ግዴዳ ድራዉ፥ ዮሴፎ ጻሊደ ጵላጾሳኮ ቢደ፥ የሱሳ አሃ አካናዉ ዎሴዳ።

\VS{44}ጵላጾስ፥ የሱስ ኤለካ ሀይቂ ድጌዳዋ ስሴዳ ዎደ ማላለቴዳ፤ ጼቱዋ ካፑዋ ጼሲደ፥ “እ ሀይቆደፐ ጋምኤዴ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\VS{45}ጵላጾስ የሱስ ሀይቄዳዋ ጼቱዋ ካፑዋፐ ስሲደ፥ አ አሃ ዮሴፎ አካናዳን ኦꬄዳ።

\VS{46}ዮሴፎ ሞጉዋ ማዩዋ ሻሜዳ፤ የሱሳ አሃ ማስቃልያፐ ዎꬅ ማዩዋን ጻጺደ፥ ሹቻ ዎጬዳ አሳ ሞግያ ጎንጎሉዋ ግዶን አ አሃ ዎꬄዳ፤ ቃይ ሄ ጎንጎሉዋ ዶናን ዎልቃማ ሹቻ ጎንዶርሲደ ዎꬄዳ።

\VS{47}ማግዳላ ካታማፐ ዬዳ ማይራማነ ዮሳ ዳያ ማይራማ የሱሳ አሃ ኡንቱንቱ ሀቃን ዎꬅንቶ በኢኖ።




\par }\Chap{16}{\SH የሱስ ሀይቁዋፐ ደንዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 28:1-8፤ ሉቃሳ 24:1-12፤ ዮሃ. 20:1-10)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሳምባታይ አꬌዳዋፐ ጉይያን፥ ማግዳላ ካታማፐ ዬዳ ማይራማ፥ ያቆባ ዳያ ማይራማነ ሳሎማ ቢደ፥ የሱሳ አሃ ኦካናዉ ሽቱዋ ሻሜድኖ።

\VS{2}ዎጋ ጋላስ ዎንቱማꬃ ዳሮ ጉራን ጻልቂ ከስሽን፥ ሄ ጎንጎሉዋ ቤድኖ።

\VS{3}ኡንቱንቱ ባረንቱ ግዶን እቱ እቱዋና፥ “ጎንጎሉዋ ዶናፐ ኑዉ ሹቻ ኦኔ ጎንዶርሲደ ድጋናዌሻ?” ያጊደ ሃሳዪኖ።


\par }{\PP \VS{4}ኡንቱንቱ ጼልያ ዎደ፥ ሄ ዳሮ ዎልቃማ ሹቻ ጎንዶርስድጌዳዋ በኤድኖ።

\VS{5}የሱስ ሞገቴዳ ጎንጎሉዋ ግዶ ገልያ ዎደ፥ እት ዎዳላ ብታኒ ቦꬃ ማዩዋ ማዪደ፥ ኡሸቻ ባጋና ኡቴዳዋ በኢደ ዳጋሜድኖ።


\par }{\PP \VS{6}ሽን እ ኡንቱንታ፥ “ዳጋሞፕተ። ማስቃልያ ቦላ ካቀቴዳ ናዝሬትያ የሱሳ ህንተንቱ ኮይያዋ ኤራይ። እ ሀዋን ባዋ፤ ደንድ ድጌዳ። ኡንቱንቱ አ ዎꬄዳሳ ሀዋ በእተ።

\VS{7}ሽን ቢደ የሱስ ባረና ካልያዋንቶነ ጰጽሮሳዉ፥ ‘የሱስ ህንተንቱፐ ካሰቲደ ጋሊላ ቤ፤ እ ህንተንቶ ኦዴዳዋዳንካ ህንተንቱ አ ያን በአና’ ያጊደ ሀዋ ኦድተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ማጫ አሳቱ ያሻን ኮኮሪደ፥ የሱስ ሞገቴዳ ጎንጎሉዋፐ ከሲደ ባቃት አጌድኖ፤ ቃይ ኡንቱንቱ ያዬዳ ድራዉ፥ አሳዉ ሄዋ ኦስነ አይነ ኦድበይክኖ።

\par }{\PP ማጫ አሳቱ ቢደ፥ ባረንቶ ኦደቴዳባ ኡባ ጰጽሮሳዉነ አናና ደእያዋንቶ ቃንꬃን ኦዴድኖ፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ባረ ሁጰዉ ባረና ካልያዋንቱ ቦላ፥ መꬍናዉ አሽያ ላመተና ጌሻ ምሽራቹዋ ቃላ፥ አዋይ ሞክያሳፐ ዉልያሳ ጋካናዉ ኪቴዳ።


\par }{\SH የሱስ ማግዳላ ማይራምዉ ቤቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 28:9-10፤ ዮሃ. 20:11-18)

\par }{\PP \VS{9}የሱስ ሀይቁዋፐ ደንዴዳዋፐ ጉይያን፥ ዎጋ ጋላስ ጉራ፥ ላፑ ኢታ አያናቱዋ ከሴዳ ማግዳላ ካታማፐ ዬዳ ማይራምዉ ካሰቲደ ቤቴዳ።

\VS{10}እዛ ባደ ካሰ አናና ደእያዋንቶ፥ ቃረቲድነ ዬኪደ ኡቴዳዋንቶ ኦዳዱ፤

\VS{11}ሽን የሱስ ፓጻ ደእያዋነ እዝዉ ቤቴዳዋ ኡንቱንቱ ስሴዳ ዎደ፥ እዝ ኦዱዋ ቱማ ግበይክኖ።


\par }{\SH የሱስ ላኡ ባረና ካልያዋንቶ ቤቴዳ
\par }
{\R (ሉቃሳ 24:13-35)

\par }{\PP \VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱፐ ላአቱ ካታማፐ ከሲደ ቢሽን፥ ኦግያን የሱስ ኮይሮዋፐ ዱማቲደ፥ ኡንቱንቶ ቤቴዳ።

\VS{13}ኡንቱንቱ ጉየ ስሚደ፥ ሀራቶ ኦዴድኖ፤ ሽን ሄዋንቱ ኡንቱንቱ ኦዱዋ ቱማ ግበይክኖ።


\par }{\SH የሱስ ታማነ እት ባረና ካልያዋንቶ ቤቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 28:16-20፤ ሉቃሳ 24:36-49፤ ዮሃ. 20:19-23፤ ኪታ 1:6-8)

\par }{\PP \VS{14}ጉየፐ ታማነ እት የሱሳ ካልያዋንቱ ቁማ ሚሽን፥ የሱስ ኡንቱንቶ ቤቴዳ። ኡንቱንቶ አማኑ ባይና ድራዉ፥ እ ኡንቱንታ ሴሬዳ፤ ቃይ ሀይቁዋፐ እ ደንዴዳዋ በኤዳዋንቱ ኡንቱንቶ ኦድና፥ ኡንቱንቱ አማነናን እጼዳ ድራዉነ ኦድና ስሰናዋንታ ግድያ ድራዉ፥ እ ኡንቱንታ ሴሬዳ።


\par }{\PP \VS{15}እ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “አላምያ ኡባ ቢደ፥ አሳ ኡባዉ ዎንጋላ ምሽራቹዋ ቃላ ኦድተ።

\VS{16}አማኖዌነ ጻማቀቶዌ አታና፤ ሽን አማነናዋ ቦላ ጾሳይ ፕርዳና።

\VS{17}ታናን አማንያዋንቱ ሀ ማላታቱዋ ኦꬃናዋንታ: ኡንቱንቱ ታ ሱንꬃን ኢታ አያናቱዋ ከሳናዋንታ፤ ቃይ ኡንቱንቱ ዱማ ዱማ ኦራꬃ ቃላን ሃሳያናዋንታ።

\VS{18}ኡንቱንቱ ሾሻ ኦይቆፐካ፥ ዎይ አያነ ዎꬍያ ማርዝያ ኡሽንቶካ ኡንቱንታ ቆሄና። ቃይ ኡንቱንቱ ባረንቱ ኩሽያ ሀርጋንቻቱዋ ቦላ ዎꬃና፤ ሄ ሀርጋንቻቱ ፓጻና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ሳሉዋ ፑደ ከሴዳ
\par }
{\R (ሉቃሳ 24:50-53፤ ኪታ 1:9-11)

\par }{\PP \VS{19}ጎዳ የሱስ ባረና ካልያዋንቱና ሃሳዬዳዋፐ ጉይያን፥ ጾሳይ አ ፑደ ሳሉዋ አፍና፥ ጾሳፐ ኡሸቻ ባጋና ኡቴዳ።

\VS{20}አ ካልያዋንቱ ቢደ፥ ኡባ ሳን ዎንጋላ ምሽራቹዋ ኦዴድኖ። ጎዳይካ ኡንቱንቱና እትፐ ኦꬄ፤ ኡንቱንቱ ኦድያ ቃላይካ ቱማ ግዴዳዋ ኡንቱንቱ ኦꬅያ ማላታቱዋን ኤርሴዳ።
\FTNT{*}{{\FR 16:20 }{\FT{እት እት በን ጌሻ ማጻፋቱዋን ሀ ፓይዳቱ ባዋ።
}}}

\par }