\NormalFont\ShortTitle{እብራዌ}

{\MT እብራዌ አሳዉ

\par }{\MTB ጻፈቴዳ ኪታ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP ሀዌ ጳዉሎስነ ጰጽሮስ ጻፌዳዋዳን ኪታ ግደናን ትምርተ ግዲደ ጻፈቴዳዌ፥ ዎልቃማ ቱጋይ ጋክና፥ አማኑዋ አጋናዉ ማቴዳ አማንያ አሳቱዋሳ (10:32-39)። ሀ ማጻፋ ጻፌዳዌ ኦነንቶ ኤረተና። ሀ ጻፍያ ሁጰ ቆፋይ ኮይሮቲደ ኡንቱንቱን ደእያ ሲቁዋኮ ስማናዳን የሱሳ ꬎቃተꬃ በሲደ ኡንቱንታ ዞሬ። ሄ ጻፊ እብራዌ አማንያዋንቶ ምንስ ኦድያዌ የሱስ ክርስቶስ ቱማነ ጾሳ ፖሎ ቆንጨꬃ ግድያዋና። ሀ አማንያዋንቱ ባረንቱ አማኑዋን ምናና ማላ፥ ኡንቱንታ መንꬄ። እ ሄዋ ኦꬂደ ሄዙ ቱማቱዋ ቆንጭሲደ በሴ:

\par }{\ILI 1. እ አኬዳ መቱዋ ባጋና ባረ አዎ ቱሙ አዛዘቴዳ የሱስ ጾሳዉ መꬍና ናኣ። እ ጾሳ ናኣ ግዴዳ ድራዉ፥ ኤጫ ቃላ ጫቁዋ ዎድያን ትምቢትያ ኦድያዋንቱፐ፥ ኪታንቻቱዋፐነ፥ ሀራይ አትን፥ ሙሴፐካ ሎይꬅ አꬍያዋ።

\par }{\ILI 2. የሱስ ኤጫ ቃላ ጫቁዋ ቄሳቱዋፐ ሎይꬅ አꬍያ፥ መꬍና ቄሳ ግድያዋ ጾሳይ ባረ ሁጰዉ ኦዴዳ።

\par }{\ILI 3. የሱሳ ባጋና አማንያዌ ናጋራፐ፥ ያሻተꬃፐነ ሀይቁዋፐ አቴ። የሱስ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ግድያ ድራዉ፥ ካሰ እብራዋቱዋ አማኑዋ ዎጋቱዋንነ መሄቱዋ ያርሹዋን ኩዋዳን ቤትያ አቶተꬃ ሀእ ቱማ ግዳናዳን ኦꬄዳ።

\par }{\IP ጻፊ እስራኤልያ አሳ ታርክያን ዳሮ ኤረቴዳ አሳ አማኑዋ ሌምሱዋዳን ጎኤቲደ (ሸምፑዋ 11)፥ ሀ ማጻፋ ናባብያ አሳቱ ባረንቱ አማኑዋን ምናናዳን ቆፍሴ። ሄዋዳንካ (ሸምፑዋ 12) ናባብያዋንቱ ባረንቱ አይፍያ የሱሳ ቦላን ትሽ ኦꬅ ዎꬂደ፥ ባረንቱ አማኑዋን ምናናዳንነ አይ ማላ መቱነ ዋዪ ጋኮፐካ፥ ኡንቱንቱ ገንጫናዳን ዞሬ። ዉርሰꬃን ቃይ ዞርያነ አኬክሱዋ ቃላ እምያዋን ዉርሴ።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO ገሉዋ: ጾሳይ የሱሳን ቆንጬዳዋ
{\IOR{1:1-3}}

\par }{\IO ክርስቶስ ኪታንቻቱዋፐ ቦላ ግድያዋ
{\IOR{1:4—2:18}}

\par }{\IO ክርስቶስ ሙሴፐነ ኢያሱፐ ቦላ ግድያዋ
{\IOR{3:1—4:13}}

\par }{\IO ክርስቶሳ ቄሳተꬃ ꬎቃተꬃ
{\IOR{4:14—7:28}}

\par }{\IO ክርስቶሳ ቃላ ጫቁዋ ꬎቃተꬃ
{\IOR{8:1—9:23}}

\par }{\IO ክርስቶስ ያርሸቴዳዌ ኦዋፐነ ዳርያዋ
{\IOR{9:23—10:39}}

\par }{\IO አማኑዋ ዳሮተꬃ
{\IOR{11:1—12:29}}

\par }{\IO ጾሳ ናሸቹሳ
{\IOR{13:1-19}}



\par }\ChapOne{1}{\SH ጾሳይ ባረ ናኣ ባጋና ሃሳዬዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ጾሳይ በን ዎደ፥ ኑ አዎቱ ናባቱዋ ባጋና ዱማ ዱማ ኦግያንነ ዳሮ ዎድያን ሃሳዬዳ።

\VS{2}ሽን ሀ ዉርሰꬃ ዎድያን፥ ኡባባ አ ላትሲደ፥ የለታ አ ባጋና መꬌዳ ባረ ናኣ ባጋና ኑዉ ሃሳዬዳ።

\VS{3}ናአይ ጾሳ ቦንቾ ፖኡዋ ጶሌ፤ ቃይ ኩመንꬃ ጾሳ ኤሻ አኪደ፥ ባረ ዎልቃማ ቃላን ሀ ሳኣ ናጌ፤ ያቲደ አሳ ናጋራፐ ጌሺደ፥ ኡባፐ ቦላ ጾሳፐ ኡሸቻ ባጋና
\FTNT{*}{{\FR 1:3 }{\FK{ኡሸቻ ባጋና፦
}}{\FT{ቦንቹዋነ ዎልቃሳ ግድያዋ በሴ።
}}} ሳሉዋን ኡቴዳ።


\par }{\SH ጾሳ ናአይ ኪታንቻቱዋፐ ቦላ
\par }
{\PP \VS{4}ጾሳይ አዉ እሜዳ ሱንꬃተꬃይ ኪታንቻቱዋፐ ꬎቃ ግድያዋዳንካ፥ ኡንቱንቱፐ አ ሎይꬅ ꬎቁ ኦꬄዳ።

\VS{5}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ባረ ኪታንቻቱዋፐ ኦና፥

\par }{\Q “ኔን ታ ናኣ፤

\par }{\QB ታን ሀቼ ነዉ አዉዋ ግዳድ”

\par }{\MM ጌዴ? ዎይ ቃይ ኦና፥

\par }{\Q “ታን አዉ አዉዋ ግዳና፤

\par }{\QB እካ ታዉ ናኣ ግዳና”

\par }{\MM ጌዴ?\XREF{}{{\XO 1:5 }{\XT{ማዝ. 2:7፤ 2 ሳሜላ 7:14፤ 1 ኦዱዋ 17:13}}}

\VS{6}ቃይ ጾሳይ ባረ ባይራ ናኣ ሀ ሳኣ የዳና ሀኒደ፥

\par }{\Q “ታ ኪታንቻቱዋ ኡባቱካ አዉ ጎይንኖ”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 1:6 }{\XT{ዛረ. 32:43}}}

\VS{7}ጸሳይ ኪታንቻቱዋባ ሃሳዪደ፥

\par }{\Q “ታን ታ ኪታንቻቱዋ ጫርኩዋ ከሳይ፤

\par }{\QB ቃይ ታ ኦሳንቻቱዋካ ታማ ላጩዋ ከሳይ”

\par }{\MM ያጌ።\XREF{}{{\XO 1:7 }{\XT{ማዝ. 104:4}}}

\VS{8}ሽን ባረ ናኣዋ ሃሳዪደ፥

\par }{\Q “ጾሳዉ፥ ነ ካዉተꬃ ኦይዲ፥

\par }{\QB መꬍ መꬍናዉ ደኤ።

\par }{\Q ነ ካዉተꬃ ጽሎተꬃን አሃሳ።
\XREF{}{{\XO 1:8 }{\XT{ማዝ. 45:6-7}}}


\par }{\Q \VS{9}ኔን ጽሎተꬃ ሲቃደ፤

\par }{\QB ናቁዋ እጻዳ።

\par }{\Q ጾሳይ፥ ነ ጾሳይ ኔና፥

\par }{\QB ነ ላገቱዋፐ አꬂደ፥

\par }{\QB ናሸቻን እልልስያ ዛይትያ ኦኬዳዌ ሀዋሳ”

\par }{\MM ያጌ።

\VS{10}ጾሳይ ሀዋዳን ያጌ፤

\par }{\Q “ጎዳዉ፥ ኮይሮ ኔን ሳኣ መꬋዳ፤

\par }{\QB ሳሉዋካ ነ ኩሽያን መꬋዳ።\XREF{}{{\XO 1:10 }{\XT{ማዝ. 102:25-27}}}


\par }{\Q \VS{11}ሄዋንቱ ኡባይ ꬋያና፤

\par }{\QB ሽን ኔን ደአና።

\par }{\Q ኡንቱንቱ ኡባይካ አፍላዳን ዉራና።


\par }{\Q \VS{12}ኔን ኡንቱንታ ጋብያዳን ዳኮያና፤

\par }{\QB ቃይ ኡንቱንቱ አፍላዳን ላመታናዋንታ።

\par }{\Q ሽን ኔን ኔናካ፤

\par }{\QB ነ ላይꬃይ ኡባካ ዉረና”

\par }{\MM ያጌ።

\VS{13}ሽን ጾሳይ ባረ ኪታንቻቱዋፐ እቱዋነ፥

\par }{\Q “ታን ነ ሞርከቱዋ ኔን

\par }{\QB ገድያን የꬍያዋ ኦꬃና ጋካናዉ፥

\par }{\QB ሀዋን ታፐ ኡሸቻ ባጋን ኡታ”

\par }{\MM ግቤና።\XREF{}{{\XO 1:13 }{\XT{ማዝ. 110:1}}}

\VS{14}ኪታንቻቱ ኡባይ ጾሳዉ ኦꬃናዉነ አቶተꬃ ደማና አሳቱዋ ማዳናዉ ጾሳይ ኪቴዳ አያናቱዋ ግድክኖዬ?




\par }\Chap{2}{\SH ዎልቃማ አንጁዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሄዋ ድራዉ፥ ኑን ስሴዳ ቱሙ የዉዋፐ ሱገት ዎራ ቤና ማላ፥ ሄ የዉዋ ሎይꬅ ኦይቃናዉ በሴ።

\VS{2}አያዉ ጎፐ፥ ኪታንቻቱ ኦዴዳ ቃላይ ቱማ ግድያ ድራዉ፥ ናቂያ ዎይ አዛዘተና አሳይ ኡባይ ሙረቴዳዋ ግዶፐ፥

\VS{3}ያትና፥ ኑን ሀ ዎልቃማ አቶተꬃ ሸነኮ ጎፐ፥ ዋኒደ አታኔ? ጎዳይ ኮይሮ ባረ ሁጰዉ ሀ አቶተꬃ ኦዴዳ፤ ቃይ እ ኦዴዳዋ ስሴዳዋንቱ ኑዉ ጌሺደ ኦዴድኖ።

\VS{4}ሄ ስሴዳዋንቱ ማርካቴዳዌ ቦላ ጾሳይካ ማላ፥ ኦራꬃባነ ዱማ ዱማ ማላታ ኪተትያዋን ጉጅ ማርካቴዳ፤ ቃይ ጌሻ አያና እሙዋካ ባረ ኮዬዳዋዳን፥ ግሽ ጋꬄዳ።


\par }{\SH አቶተꬃዉ ካለꬅያዋ
\par }
{\PP \VS{5}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ኑን ሃሳይያ ስንꬃፐ ያና አላምያ፥ ኪታንቻቱዋ ሞድስቤና።

\VS{6}ሽን ጾሳ ማጻፋይ እትሳን ሀዋዳን ያጌ፤

\par }{\Q “ጾሳዉ፥ ኔን አሳዋ ቆፓናዉ አሳይ አዬ?

\par }{\QB ዎይ ኔን አዉ ህርጋናዉ እ አዬ?\XREF{}{{\XO 2:6 }{\XT{ማዝ. 8:4-6}}}


\par }{\Q \VS{7}ኔን ኪታንቻቱዋፐ፥

\par }{\QB አማሬዳ ዎድያ አ ጉꬃዳ።

\par }{\Q አ ሁጲያንካ ቦንቹዋነ፥

\par }{\QB ሳባ ካላቻ ዎꬃዳ።


\par }{\Q \VS{8}ቃይ ኡባባ አ ገድያፐ ጋርሳና ዎꬃደ

\par }{\QB ሞድሳዳ”

\par }{\MM ያጌ። አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ኡባባካ አ ሞድሴዳዋዳን አን ሞደትቤናዌ አያይነ ባዋ፤ ሽን ሀእ ኡባባይ አዉ ሞደትያዌ ኑዉ ቤተና።

\VS{9}ሽን ኑን የሱሳ በኤቶ፤ የሱስ ጾሳ አꬎ ኬካተꬃ ባጋና አሳ ኡባዉ ሀይቃና ማላ፥ አማሬዳ ዎድያ ኪታንቻቱዋፐ ጋርሳ ግዴዳ። ቃይ ሀይቁዋ ዋይያ እ ዋየቴዳ ድራዉ፥ ፖእያ ቦንቹዋነ ሳባ ካላቻ ዎꬄዳዋ ሀእ ኑን በኤቶ።

\VS{10}ጾሳይ ኡባባ መꬌዳዌ፥ ኡባባካ ናግያዌ፥ የሱስ ዳሮ ናና አሂደ፥ ባረናና ቦንችሳና ማላ፥ ዋይያ ባጋና የሱሳ ባላይ ባይናዋ ኦꬄዳዋ በሴ፤ አያዉ ጎፐ፥ ሄ ናና አቶተꬃዉ ካለꬅያዌ የሱሳ።


\par }{\PP \VS{11}አያዉ ጎፐ፥ አሳ ጌሽያ የሱሳዉካ ቃይ ሄ ጌዬዳ አሳ ኡባዉካ አዉ እቱዋ። የሱስ ኡንቱንታ፥ “ታ እሻቱዋ” ጊደ ዬላተናን ጼስያዌ ሀዋሳ።

\VS{12}የሱስ፥

\par }{\Q “ታን ነ ሱንꬃ ታ እሻቶ አዋያና።

\par }{\QB ማባራ ሺቁዋንካ ኔና ጋላታና”

\par }{\MM ያጌ።\XREF{}{{\XO 2:12 }{\XT{ማዝ. 22:22}}}

\VS{13}ቃይ እ፥ “ታን ታ አማኑዋ ጾሳን ዎꬃና” ቃይካ፥ “ጾሳይ ታዉ እሜዳ ናናቱዋና ታን ሀዋን ደአይ” ያጌ።
\XREF{}{{\XO 2:13 }{\XT{ኢሳ. 8:17፣ 18}}}


\par }{\PP \VS{14}ናና ጊደ እ ጼስያዋንቱ፥ አሹዋፐነ ሱꬃፐ መቴዳ አሳቱዋ ግድያ ድራዉ፥ የሱስ ባረ ሁጰዉ ኡንቱንታ ማላቲደ፥ ኡንቱንቱ መታ አኬዳ፤ ቃይ እ ሄዋ ኦꬄዳዌ፥ ጻላህያ ካፑዋ ሀይቁዋ ቦላ ማታይ ደእያዋ ባረ ሀይቁዋን ꬋይሳናሳ።

\VS{15}ቃይ ባረንቱ ደኡዋ ኡባን ሀይቆ ያዪደ፥ ሀይቆ አይለቲደ ደእያዋንታ ኡባቱዋ አይለተꬃፐ ከሴዳ።


\par }{\PP \VS{16}አያዉ ጎፐ፥ አብራሃማ ዛርያ እ ማድያዋፐ አትን፥ ኪታንቻቱዋ ማደናዌ ኤረቴዳ።
\XREF{}{{\XO 2:16 }{\XT{ኢሳ. 41:8-9}}}

\VS{17}ሄዋ ድራዉ፥ አሳ ናጋራይ አቶ ጌተታና ማላ፥ ጾሳ ኪታን አማነቴዳ ማርያ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ግዳና ማላ፥ ኡባባን እ ባረ እሻቱዋ ማላታናዉ በሴ።

\VS{18}አያዉ ጎፐ፥ እ ባረ ሁጰዉ ፓጨቴዳ ድራዉነ ዋየቴዳ ድራዉ፥ ፓጨትያዋንታ ማዳናዉ ዳንዳዬ።




\par }\Chap{3}{\SH የሱስ ሙሴፐ ቦላ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሄዋ ድራዉ፥ ጾሳይ ጼሴዳ ጌሻ እሻቶ፥ ኑ ማርካተꬃ ጾሳይ ኪቴዳዋ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ፥ የሱስ ክርስቶሳ ቆፕተ።

\VS{2}ሙሴ ባረ ኪታን ጾሳ ጎልያ ኡባን አማነቴዳዋ ግዴዳዋዳን፥ የሱስካ ባረና ዶሪደ፥ ሀ ኦሶ የዴዳ ጾሳዉ አማነቴዳዋ።
\XREF{}{{\XO 3:2 }{\XT{ፓይ. 12:7}}}

\VS{3}አያዉ ጎፐ፥ ኬጸትያ ጎልያፐ ኬጽያ ብታኒ ቦንቼትያዋዳን፥ ሙሴዋፐ አꬍያ ቦንቹዋ እ አካናዉ በስያዌ ኤረቴዳዋ።

\VS{4}አያዉ ጎፐ፥ ጎልያ ኡባ ኬጼዳዌ እት አሳ፤ ሽን ኡባባ ኬጼዳዌ ጾሳ።

\VS{5}ሙሴ ጾሳ ጎልያ ኡባን አማነቴዳ ኦሳንቻ ግዲደ፥ ጾሳይ ስንꬃፐ ጋናዋ ማርካቴዳ።

\VS{6}ሽን ክርስቶስ ጾሳ ጎለን ናኣዳን አማነቴዳዋ፤ ኑን አካና ጊደ ናሸቻን ናግያዋ ጻላተꬃንነ አማኑዋን ናጎፐ፥ ጾሳዉ ጎልያ ግዴቶ።


\par }{\SH ጾሳ አሳይ ሸምፑዋ ደማና
\par }
{\PP \VS{7}ሄዋ ድራዉ፥ ጌሻ አያናይ ሀዋዳን ያጌ፤

\par }{\Q “ጾሳ ቃላ ህንተንቱ ሀቼ ስስያባ ግዶፐ፥
\XREF{}{{\XO 3:7 }{\XT{ማዝ. 95:7-11}}}


\par }{\Q \VS{8-9}ህንተንቱ አዎቱ ታዉ እጽ ማካሊደ፥

\par }{\QB ኦይታሙ ላይꬃ ታ ኦሱዋ በኤዳ ባዙዋ ፓጭያ ጋላሳዳን፥

\par }{\QB ህንተንቱካ ዞርያ አከናን እጾፕተ።


\par }{\Q \VS{10}ሄዋ ድራዉ፥ ታን፥

\par }{\QB ሄ አሳ ሀንቀታደ፥

\par }{\Q ‘ኡንቱንቱ ኡባ ዎደ ባረንቱ ዎዛናን ባሊኖ።

\par }{\QB ታ ኦግያካ ኤርበይክኖ’ ያጋድ።


\par }{\Q \VS{11}ሄዋዳንካ ቃይ፥

\par }{\QB ታን ሀንቀታ ጫቃደ፥

\par }{\Q ‘ታን ሸምፕያ ሳ ኡንቱንቱ፥

\par }{\QB ኡባካ ገልክኖ’ ያጋድ”

\par }{\MM ያጌ።


\par }{\PP \VS{12}ታናዳን አማንያዋንቶ፥ ደኡዋ ጾሳፐ ህንተንታ ሻክያ ኢታ አማነና ዎዛናይ ህንተናን ኦናንነ ደኤና ማላ ናገትተ።

\VS{13}ሽን ጾሳይ ህንተንታ ኡባ ጋላስ ሀቼ ጊደ ጼስሽን፥ ህንተፐ ኦናነ ናጋራይ ባለꬅና፥ ዞርያ አከናን እጸና ማላ፥ እቱ እቱዋ ዞርተ።

\VS{14}አያዉ ጎፐ፥ ኑን ኮይሮ ኑዉ ደእያ አማኑዋ ዉርሰꬃይ ጋካናዉ ሎይꬅ ናጎፐ፥ ክርስቶሳና እትፐ ሻካና።

\VS{15}ጾሳ ማጻፋይ፥

\par }{\Q “ጾሳ ቃላ ህንተንቱ፥

\par }{\QB ሀቼ ስስያዋ ግዶፐ፥

\par }{\QB ሄ ዎደ ኡንቱንቱ እጽ ማካሌዳዋዳን፥

\par }{\QB ዞርያ አከናን እጾፕተ”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 3:15 }{\XT{ማዝ. 95:7-8}}}


\par }{\PP \VS{16}ጾሳይ ግያዋ ስሲደ፥ አዉ ማካሌዳ አሳቱ ኦኔ? ሙሴ ግብጼፐ ካለꬅና ከሴዳ ኡባቱዋ ግድክኖዬ?\XREF{}{{\XO 3:16 }{\XT{ፓይ. 14:1-35}}}

\VS{17}ጾሳይ ኦይታሙ ላይꬃ ኦናን ሀንቀቴዴ? አሃይ ዎራን አቴዳ አሳቱዋ፥ ናጋራ ኦꬄዳዋንታ ግድክኖዬ?

\VS{18}ቃይ ጾሳይ ባረዉ አዛዘተናን እጼዳዋንቱ እ ሸምፕያ ሳኣ ኡባካ ገለና ማላ፥ ኡንቱንቶ ጫቄዳዋፐ አትን፥ ኦስ ጫቄዴ?

\VS{19}ኡንቱንቱ አማንቤና ድራዉ፥ ሸምፕያ ሳ ገላናዉ ዳንዳይቤናዋ ኑን በኤቶ።




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}ስም ጾሳይ ኑና ባረ ሸምፕያ ሳ፥ “ገልሳና” ጌዳዌ ብራ ግዶፐ፥ ህንተፐ ኦንነ ሄ ሸምፕያ ሳ ገለናን አተና ማላ ናገቶ።

\VS{2}አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ዎንጋላ ምሽራቹዋ ስሴዳዋዳን፥ ኑንካ ስሴዶ፤ ኡንቱንቱ ስሴድኖ፥ ሽን አማኒደ አክቤና ድራዉ፥ አይነ ኡንቱንታ ጎእቤና።

\VS{3}ግዶፐካ፥ ጾሳ ኪታይ ሳአይ መቶደፐ ዶምና ፖለቴዳዋ ግዶፐነ፥ ጾሳይ፥

\par }{\Q “ታን ሀንቀታ ጫቃደ፥

\par }{\QB ‘ኡንቱንቱ ታን ሸምፕያ ሳ

\par }{\QB ኡባካ ገልክኖ’ ያጋድ”

\par }{\MM ጌዳዋዳን፥ ኑን አማኔዳዋንቱ እ ሸምፕያ ሳ ገላና።
\XREF{}{{\XO 4:3 }{\XT{ማዝ. 95:11}}}

\VS{4}አያዉ ጎፐ፥ ላፑንꬃ ጋላሳባ እትሳን ጾሳ ማጻፋይ፥ “ጾሳይ ላፑንꬃ ጋላሳን ባረ ኦሱዋ ኡባፐ ሸምፔዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 4:4 }{\XT{ዶመꬃ 2:2}}}

\VS{5}ቃይ ሄ ሳኣን፥ “ኡንቱንቱ ታን ሸምፕያ ሳ ኡባካ ገልክኖ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 4:5 }{\XT{ማዝ. 95:11}}}

\VS{6}ዎንጋላ ምሽራቹዋ ኮይሮ ስሴዳዋንቱ አዛዘትቤና ድራዉ፥ ሸምፑዋ ሳኣ ገልበይክኖ፤ እት እት አሳቱ ያ ገላናዋንቱ ደኢኖ።

\VS{7}ጾሳይ ዳሮ ዎድያፐ ጉይያን፥ ዳዊታ ባጋና ላኤንꬁዋ እት ጋላሳ፥ “ሀቼ” ግያ ቃላን ኬሪደ፥

\par }{\QB “ጾሳ ቃላ ህንተንቱ ሀቼ ስስያዋ ግዶፐ፥

\par }{\QB ዞርያ አከናን እጾፕተ”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 4:7 }{\XT{ማዝ. 95:7-8}}}

\VS{8}ጾሳይ ሸምፕያ ሳ አሳ አፊደ ኢያሱ ሸምፕሴዳዋ ግድንቶ፥ ጾሳይ ሀራ ጋላሳዋ ጉየ ኬረና።
\XREF{}{{\XO 4:8 }{\XT{ዛረ. 31:7፤ ኢያሳ 22:4}}}

\VS{9}ሄዋ ድራዉ፥ ጾሳ አሳዉ ሳምባታ ሸምፑ ናገት ኡቴዳ።

\VS{10}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ሸምፕያ ሳ ገልያ ኦንነ፥ ጾሳይ ባረ ኦሱዋፐ ሸምፔዳዋዳን፥ እካ ባረ ኦሱዋፐ ሸምፓና።
\XREF{}{{\XO 4:10 }{\XT{ዶመꬃ 2:2}}}

\VS{11}ስም እስራኤልያ አሳይ አዛዘተናን እጺደ፥ ጾሳና እትፐ ሸምፕያ ሳ ገለናን አቴዳዋዳን፥ ኑፐ ኦንነ ሄዋ ማላ ኤኖ ጌናን እጹዋን ያ ገለናን አተና ማላ ምኖይተ።


\par }{\PP \VS{12}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ቃላይ መꬍናዉ ደእያዋኔ ኦꬅያዋ፤ ላኡ ባጋና ሌፈቴዳ ማሻፐካ አꬊደ ኩሴ። ሄ ቃላይ ሸምፑነ አያናይ፥ ኩሪነ ኮልዚ እትፐ ጋከትያሳ ሻካና ጋካናዉ ጫዴ። ቃይ አሳ ዎዛናን ደእያ ኮሻነ ቆፋ እ ሻኬ።

\VS{13}ኑን ኦꬅያዋ ዎችያ ጾሳ ስንꬃን ኡባባይካ ቤትያዋፐነ ቆንጭያን ደእያዋፐ አትን፥ አ አይፍያን ጌምያ መታይ አያይነ ባዋ።


\par }{\SH የሱስ ቄሳቱዋ ኡባቶ ዎልቃማ ካፑዋ
\par }
{\PP \VS{14}ስም ሳሉዋ ቤዳ፥ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ዎልቃማ ካፑ፥ ጾሳ ናአይ የሱስ፥ ኑዉ ደእያ ድራዉ፥ ኑ አማኑዋ ሎይꬅ ናጌቶ።

\VS{15}አያዉ ጎፐ፥ ኑ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ኑን ዳቡርያ ዎደ ኑዉ ቃረታናዉ ዳንዳዬ፤ ናጋራ እ ኦꬅቤናዋፐ አትን፥ ኑናዳን ኡባባንካ ፓጨቴዳ።

\VS{16}ስም ኑና ኮሽያ ዎደ ማድያ ማሮተꬃ አካናዉነ አꬎ ኬካተꬃ ደማናዉ፥ አꬎ ኬካተꬃይ ደእያ ሳኣ ጾሳ አራታኮ፥ ያየናን ሺቆይተ።




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፓቱ ሁጲያን ሁጲያን ባረ አሳ ግዶፐ ዶረቲደ፥ ሄ አሳ ግሻታዉ ጾሳዉ ኦꬃናዉ፥ እሙዋ እማናዉነ ናጋራ ያርሹዋ ያርሻናዉ ሱንቴድኖ።

\VS{2}እ ባረ ሁጰዉ ዳቡራንቻ ግድያ ድራዉ፥ ታማርቤናዋንቶነ ባልያዋንቶ ቃረታናዉ ዳንዳዬ።

\VS{3}ሄዋ ድራዉ፥ ሄ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ አሳ ድራዉ ያርሹዋ ያርሽያዋዳን፥ ባረ ሁጰ ናጋራ ድራዉካ ያርሻናዉ በሴ።
\XREF{}{{\XO 5:3 }{\XT{ዎጋ 9:7}}}


\par }{\PP \VS{4}ጾሳይ አሮና ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ግዳና ማላ ጼሴዳዋዳን፥ ጾሳይ ጼሳናፐ አትን፥ ኦንነ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ግድያ ቦንቹዋ ባረዉ አካናዉ ዳንዳየና።
\XREF{}{{\XO 5:4 }{\XT{ከሳ 28:1}}}

\VS{5}ሄዋዳንካ፥ ክርስቶስ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ግድያ ቦንቹዋ ባረዉ አክቤና፤ ሽን ጾሳይ አ፥

\par }{\Q “ኔን ታ ናኣ።

\par }{\QB ታን ሀቼ ነዉ አዉዋ ግዳድ”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 5:5 }{\XT{ማዝ. 2:7}}}

\VS{6}ሄዋዳንካ ቃይ ሀራሳን፥

\par }{\Q “ማልክ-ጸደቂ\FTNT{*}{{\FR 5:6 }{\FQ{ማልክ-ጸደቂ፦
}}{\FT{ሀ ሱንꬃይ ኤጫ ጫቁዋን ጼሰቴዳዌ፥ እ ቄሳ አሮነፐ ካሰና ደኤዳዌ ኤረቶ ድራሳ። አ ጉየ ዛርያባዉነ አ ሀይቁዋባዉ አይነ ጌተቶዌ ባዋ። 7:3፤ ዶመꬃ 14:17-20 ጼልተ።
}}} ቄሳ ግዴዳዋዳን፥

\par }{\QB ኔንካ መꬍናዉ ቄሳ ግዳና”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 5:6 }{\XT{ማዝ. 110:4}}}


\par }{\PP \VS{7}የሱስ ሳኣን ደእያ ዎደ፥ ባረና ሀይቁዋፐ አሻናዉ ዳንዳይያ ጾሳ ሎይꬅ ዬኪደነ አፎጺደ ዎሴዳነ ኦቼዳ፤ ጾሳይ አ ዎሳ ስሴዳዌ፥ እ ባረና ቶቼዳዋሳነ አዉ ያዬዳዋሳ።

\VS{8}የሱስ ጾሳ ናኣ ግዶፐነ፥ ባረ ዋየቴዳ ዋይያን አዛዘትያዋ ታማሬዳ።

\VS{9}የሱስ ባረ ኦሱዋ ፖሌዳ ዎደ፥ ባረዉ አዛዘትያ ኡባዉ መꬍና አቶተꬃ ደማናዉ ጋሶ ግዴዳ።

\VS{10}ቃይ ጾሳይ ማልክ-ጸደቃ ሱንꬃተꬃዳን፥ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ግዳና ማላ፥ አ ሱንꬄዳ።


\par }{\SH አሳይ ባለናዳን ኦደቴዳ ምኖ ኦዱዋ
\par }
{\PP \VS{11}ኑን ሀ የዉዋን ሃሳያናባይ ዳሮባይ ደኤ፤ ሽን ህንተንቱ አኬካናዉ አዛላ ግድያ ድራዉ፥ ህንተንቶ ኦድ ገልሳናዉ ዋይሴ።

\VS{12}አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ ሀ ዎድያን ታማርስያዋንታ ግዳናዉ በሶፐካ፥ ጾሳ ቃላ ኮይሮ ትምርትያ ህንተንታ ዛር ታማርስያ እት ኡራ ኮሼ፤ ህንተንታ ኡሽያ ማꬃ ኮሼፐ አትን፥ ጮምያ ቁማ ኮሸና።

\VS{13}ማꬃ ፓከቲደ ደእያ ኦንነ ጋጭኖ ናኣ ግድያ ድራዉ፥ ጽሎተꬃ ትምርትያዋ ኤረና።

\VS{14}ሽን ምኖ ቁማይ ኢታነ ኬካ ደኡዋ ዳሩዋን ሻክ ኤሬዳ ዎዛናማ አሳሳ።




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1-2}ሄዋ ድራዉ፥ ክርስቶሳ ትምርትያ ብሮ ዶምያዋ አጊደ፥ ዎዛናማ አሳ ትምርተዉ ስንꬃዉ ቦይተ፤ ኮይሮ ኑን ታማራናዉ ኮሽያ ትምርትያ ዎꬍ ኤቂደ ታማራናዉ ኑዉ በሰና፤ ሄ ትምርቲ አዬ ጎፐ፥ ማደና ኦሱዋፐ ስምያዋ፥ ጾሳ አማንያዋ፥ ጽንቃታቱዋባ፥
\FTNT{*}{{\FR 6:1-2 }{\FQ{ጽንቃታቱዋባ፦
}}{\FT{ሜቻቱዋባ ግያዋ ግዲደ ጌሻተꬃባ ግሪከን ዱማ ዱማ ዎጋ ግድያዋ በሴ።
}}} ኩሽያ ዎꬁዋባ፥ ሀይቁዋፐ ደንዱዋባነ መꬍና ፕርዳባ።

\VS{3}ጾሳይ ኦꬅተ ጎፐ፥ ሄዋ ኑን ኦꬃና።


\par }{\PP \VS{4-5}አያዉ ጎፐ፥ እቶደካ ፖኡ ፖኤዳዋንታነ ሳሉዋ እሙዋ ባር በኤዳዋንታ፥ ቃይ ጌሻ አያናካ ሻክ አኬዳዋንታነ ጾሳ ቃላይ ሎአ ግዴዳዋ ስስ ኤሬዳዋንታ፥ ስንꬃፐ ያና ሳኣ ዎልቃካ ቦች ጼሌዳዋንታ፥

\VS{6}ሄዋፐ ጉየ ስሚደ ካዴዳዋንታ ናጋራፐ ላኤንꬁዋ ዛራናዌ ዳንዳየተና። አያዉ ጎፐ፥ ሄዋንቱ ጾሳ ናኣ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሺደ ካቂያዋንታነ አሳ ስንꬃን ካዉሽያዋንቱ ማላ።


\par }{\PP \VS{7}ኡባ ዎደ ቡክያ እራ ኡሽና፥ ጎሼዳ ኡራ ጎእያ ካꬃ ሞክያ ቢታ ጾሳይ አንጄ።

\VS{8}ሽን ቡሉዋነ ቡዙዋ ሞኮፐ፥ አይነ ጎኤና፤ ሸቃዉ ሺቅ ኡቴዳ። ቃይ ዉርሰꬃን ጉደታና።
\XREF{}{{\XO 6:8 }{\XT{ዶመꬃ 3:17-18}}}


\par }{\PP \VS{9}ሽን ኑ ሲቃቶ፥ ኑን ሀዋዳን ሃሳይያዋ ግዶፐነ፥ ህንተንቱ አቶተꬃዉ ግድያ ሎኦባይ ህንተንቶ ደእያዋ ኤሬቶ።

\VS{10}አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ ኦꬄዳ ኦሱዋነ ቃይ አማንያዋንታ ማዴዳዋንነ ሀእካ ማድያዋን ጾሳ ሲቄዳ ሲቁዋ ጾሳይ ዶጋናዉ ማካላ ግደና።

\VS{11}ህንተንቱ ሁጲያን ሁጲያን ደማና ጊደ፥ ህዶታን ናግ ኡቴዳ ኩመንꬃ ቱማተꬃ ዉርሰꬃይ ጋካናዉ፥ ካሰዋዳን ምንሲደ ኦꬃና ማላ አሞቴቶ።

\VS{12}ጾሳይ እማና ጌዳዋ አማኑዋንነ ገንጫን ላትያዋንቱ ማላ ህንተንቱ ግዳናዋ ኑን ኮይያዋፐ አትን፥ አዛላ ግዳናዋ ኮዮኮ።


\par }{\SH ጾሳይ እሜዳ ህዶታይ ስꬍሰናዋ
\par }
{\PP \VS{13}ጾሳይ አብራሃሞ እማና ጊደ ጫቄዳ ዎደ፥ ባረፐ አꬍያ ዎልቃማይ ባይና ድራዉ፥ ባረ ሁጲያን ጫቄዳ።

\VS{14}ጾሳይ አ፥

\par }{\Q “ታን ኔና አንጃና፤

\par }{\QB ነ ዘረꬃካ ጮርሳና”

\par }{\MM ያጊደ ጫቄዳ።
\XREF{}{{\XO 6:14 }{\XT{ዶመꬃ 22:16-17}}}

\VS{15}ሄዋዳንካ፥ አብራሃሞ ገንጭ ናጊደ፥ ጾሳይ እማና ጌዳዋ አኬዳ።


\par }{\PP \VS{16}አያዉ ጎፐ፥ አሳይ ባረፐ ꬎቂያ ኡራን ጫቄ፤ ቃይ ሄ ጫቁ ፓሉምያ ኡባካ ተኤ።

\VS{17}ሄዋ ድራዉ፥ ጾሳይ ባረ እማና ጌዳዋ ላታናዋንቶ ባረ ቆፋ ኡባካ ላመናዋ ጌሽ ኦዳናዉ ሎይꬅ ኮዪደ፥ ሄዌ ቱማ ግዴዳዎ ጫቄዳ።

\VS{18}ጾሳይ ዎርዶታናዉ ዳንዳየና ሀ ላኡ ላመተና የዋቱዋን፥ እ እማና ጌዳ ኑ ስንꬃን ደእያዋ ኦይቃናዉ አኮ ባቃቴዳ ኑዉ ዎልቃማ መንꬁ ደኤ።


\par }{\PP \VS{19}ሀ ኑን ደማና ጊደ ናሸቻን ናግ ኡቴዳዌ፥ ኑ ሸምፖ ማርካብያ ኦይቂያ ቃጸና ብራታ ማላ፤ ሄ ኑን ደማና ጊደ፥ ናሸቻን ናግ ኡቴዳዌ ኤረቴዳ ምኖ ግዲደ፥ ጋርዱዋ
\FTNT{†}{{\FR 6:19 }{\FK{ጋርዱዋ፦
}}{\FT{ሀዌ ዱንካንያ ግዱዋን ጎይናዉ ማድያዋ። ሄዌካ “ጌሻ ሳ” ጌተቴዳዋፐ “ጌሻፐ ጌሻ ሳ” ሻካናዉ ጎእያዋ ግዲደ ቄሳቱዋ ካፖ ጻላላይ ገላናዉ ዳንዳይያሳ።
}}} ግዶ ጌሻ ሳ ገሌ።
\XREF{}{{\XO 6:19 }{\XT{ዎጋ 16:2}}}

\VS{20}ቃይ የሱስ ማልክ-ጸደቃ ሱንꬃተꬃዳን፥ መꬍናዉ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ግዲደ፥ ኑ ግሻታዉ ኑፐ ካሰቲደ፥ ሄ ሳኣ ገሌዳ።
\XREF{}{{\XO 6:20 }{\XT{ማዝ. 110:4}}}




\par }\Chap{7}{\SH ቄሳ ማልክ-ጸደቃ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሀ ማልክ-ጸደቂ፥ ሳሌማ ካቲ፥ ኡባፐ ቦላ ጾሳ ቄሳይ፥ አብራሃሞ ካተቱዋ ዎꬊደ ኦላፐ ስምሽን፥ አናና ጋከቲደ፥ አ አንጄዳ።
\XREF{}{{\XO 7:1 }{\XT{ዶመꬃ 14:17-20}}}

\VS{2}አብራሃሞ ባረ ኦሞዴዳ ኡባፐ አስራታ ከሲደ፥ አዉ እሜዳ፤ ማልክ-ጸደቃ ሱንꬃዉ ኮይሮ ብለꬃይ ጽሎተꬃ ካትያ ግያዋ፤ ቃይ ሳሌማ ካትያ እ ግድያ ድራዉ፥ ላኤንꬆ ብለꬃይ ሳሮተꬃ ካትያ ግያዋ።

\VS{3}ማልክ-ጸደቃዉ ዳያ ዎይ አዉ፥ ዎይ አዉ ዛርያ ፓይዱ ባዋ፤ ቃይ አ የለታዉ ዶመꬃይ ዎይ አ ሀይቆ ዉርሰꬃይ ባዋ፤ ሽን ጾሳ ናኣ ማላቲደ፥ መꬍናዉ ቄሳ ግዴዳ።


\par }{\PP \VS{4}ኑ አዎቱዋ ካፑ አብራሃሞ ኦላን ኦሞዲደ፥ አሄዳዋፐ አስራታ እሜዳ ማልክ-ጸደቂ አይ ኬና ꬎቁ ግያዌንቶ በእተ።

\VS{5}ቄሳ ግድያ ሌዊያ ዛራቱ እስራኤልያ አሳፐ፥ ሄዌነ ባረንቱ ጋደ አሳፐ ሀራይ አቶ ኡንቱንቱ አብራሃሞ ዛረ ግዶፐነ፥ አስራታ አካና ማላ፥ ህግያን አዛዘቴድኖ።
\XREF{}{{\XO 7:5 }{\XT{ፓይ. 18:21}}}

\VS{6}ማልክ-ጸደቂ ሌዊያ ዛረ ግደና፤ ሽን አብራሃሞፐ አስራታ አኪደ፥ ጾሳይ እማና ጌዳዋ ናግያ አብራሃማ አንጄዳ።

\VS{7}ቃይ አንጅያዌ አንጀትያዋፐ ꬎቁ ግያዌ ፓሉንና።


\par }{\PP \VS{8}እት ባጋና፥ ሀይቂያ አሳይ አስራታ ከሴ፤ ሽን ሀራ ባጋና ቃይ፥ ሀይቀና ጊደ ማርካትያ ኡራይ አስራታ ከሴ።

\VS{9}ሀዋዳን ሃሳያናዉ ሀራይ አቶ፥ አስራታ ከስያ ሌዊካ አብራሃሞ ባጋና አስራታ እሜዳ።

\VS{10}አያዉ ጎፐ፥ ማልክ-ጸደቂ አብራሃሞና ጋከትያ ዎደ፥ ሌዊ ብሮ የለትቤና፤ ሽን ባረ ዛርያ አብራሃማ ጉልባታን ደኤ።


\par }{\PP \VS{11}እስራኤልያ አሳዉ ህጊ ሌዊያ
\FTNT{*}{{\FR 7:11 }{\FQ{ሌዊያ፦
}}{\FT{ሀ ሱንꬃ ጼሰትያዋንቱ ቄሳቱዋፐነ ኡንቱንታ ማድያዋንቱፐ ዶረቴዳዋንታ።
}}} ዘረꬃቱዋ ቄሰተꬃ ባጋና እመቴዳ። ሄ ቄሰተꬃ ኪታይ ባላይ ባይናዋ ግዶፐ፥ አሮናዋ ማላ ግደናን ማልክ-ጸደቃ ማላ ሀራ ቄሳይ ሱንታናዉ አያዉ ኮሺ?

\VS{12}አያዉ ጎፐ፥ ቄሰተꬃይ ላመትያ ዎደ፥ ህጊካ ቃይ ላመታናዉ ኮሼ።

\VS{13}ሀ የዉ ሃሳየቴዳ ኡራይ ሀራ ዛሪ፤ አ ዛርያፐ ኦንነ ያርሽያሳን ቄሳዳን ኦꬅቤና።

\VS{14}ኑ ጎዳይ ይሁዳ ዛርያፐ ዬዳዌ ኤረቴዳዋ ግድያ ድራዉ፥ ሙሴ ቄሳቱዋባ ሃሳዪደ፥ ሄ ዛርያባ አይነ ሃሳይቤና።


\par }{\SH ክርስቶስ ማልክ-ጸደቃ ማላ ቄሳ
\par }
{\PP \VS{15}ማልክ-ጸደቃ ማላ ሀራ ቄሳይ ዬዳዋ ግድንቶ፥ ሀዌ አꬊደ ኤረታናዋ።

\VS{16}እ አሳ ህግያንነ ዎጋን ቄሳ ግድቤና፤ ሽን ዉረና ደኡዋ ዎልቃን ቄሳ ግዴዳ።

\VS{17}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ማጻፋይ፥

\par }{\Q “ማልክ-ጸደቂ ቄሳ ግዴዳዋዳን፥

\par }{\QB ኔንካ መꬍናዉ ቄሳ ግዳናዋ”

\par }{\MM ያጊደ ማርካቴ።
\XREF{}{{\XO 7:17 }{\XT{ማዝ. 110:4}}}

\VS{18}በን ደእያ ህጊ ላፋነ ማደናዋ ግድያ ድራዉ አቴዳ።

\VS{19}አያዉ ጎፐ፥ ሙሴ ህጊ አያነ ባላይ ባይናዋ ኦꬃናዉ ዳንዳየና፤ ቃይ ኑን አ ባጋና ጾሳኮ ሺቃና ጊደ ናሸቻን ናግ ኡቴዳ ኡባፐ አꬍያዌ ዬዳ።


\par }{\PP \VS{20}ሄዋ ቦላን ቃይ ጾሳ ጫቁካ ደኤ፤ ሀራቱ ቄሳ ግዴዳ ዎደ፥ ሄዋ ማላ ጫቁ ባዋ።

\VS{21}ሽን የሱስ ጫቁዋን ቄሳ ግዴዳ፤ ጾሳይ አ፥

\par }{\Q “ጎዳይ ጫቄዳ፤ እ ባረ ቆፋ ላመና።

\par }{\QB ‘ኔን መꬍናዉ ቄሳ ግዳና’ ጌዳ”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 7:21 }{\XT{ማዝ. 110:4}}}

\VS{22}ሄዋ ድራዉ፥ የሱስ ኡባፐ አꬍያ ጫቆ ዋሰ ግዴዳ።


\par }{\PP \VS{23}ካሰ ቄሳቱዋ ፓይዱ ጮራ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ኦꬃና ኦሱዋ ሀይቁ ድጌዳ።

\VS{24}ሽን የሱስ መꬍናዉ ደእያ ድራዉ፥ አ ቄሰተꬃይ ላመተና።

\VS{25}ሄዋ ድራዉ፥ እ ኡንቱንቱ ግሻታዉ ጋናታናዉ መꬍናዉ ደእያ ድራዉ፥ ጾሳኮ ባረ ባጋና ይያዋንታ ኡባቱዋ አሻናዉ ዳንዳዬ።


\par }{\PP \VS{26}ኑዉ ጊግያ ሀዋ ማላ፥ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ደአናዉ ኮሼ፤ እ ጌሻ፤ አን ገኒነ ካꬅያባይ ባዋ፤ ናጋራንቻቱዋና እ ጋከተና፤ ቃይ ꬎቃ ሳሉዋንካ እ ቦንቼቴዳ።

\VS{27}ሀራ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፓቱዋዳን፥ እ ኮይሮ ባረ ሁጰ ናጋራዉ ያርሺደ፥ ቃይ ጉየፐ አሳ ናጋራዉ ሀቼ ሀቼ ያርሻናዉ ኮሸና፤ እ ባረና ያርሼዳ ዎደ፥ ላኤንናን እት ገደ ያርሼዳ።
\XREF{}{{\XO 7:27 }{\XT{ዎጋ 9:7}}}

\VS{28}አያዉ ጎፐ፥ ሙሴ ህጊ ዳቡራንቻ አሳ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ኦꬂደ ሱንꬄ፤ ሽን ጾሳይ እማና ጊደ ጫቄዳ ህግያፐ ጉየ ዬዳ ቃላይ መꬍናዉ ባላይ ባይናዋ፥ ጾሳ ናኣ ሱንꬄ።




\par }\Chap{8}{\SH የሱስ ኦራꬃ ቃላ ጫቁዋ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ኑን ሃሳይያ ዎልቃማባይ ሀዋ፤ ሳሉዋን ኡባፐ ቦላ ጾሳይ ኡትያ ካዉተꬃ ኦይድያፐ ኡሸቻ ባጋና ኡቴዳ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ፥ ሀዋ ማላይ ኑዉ ደኤ።
\XREF{}{{\XO 8:1 }{\XT{ማዝ. 110:1}}}

\VS{2}ጌሻ ሳኣንነ ቱሙ ዱንካንያን እ ኦꬄ፤ ሄ ዱንካኒ አሳይ ኤሴዳዋ ግደናን፥ ጾሳይ ኤሴዳዋ።


\par }{\PP \VS{3}ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ኡባይ እሙዋነ ያርሹዋ ጾሳዉ እማናዉ ሱንቴዳ ድራዉ፥ ሀ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፖካ ያርሻናዉ እትባይ ደአናዉ ኮሼ።

\VS{4}ስም ሳኣን እ ደእያዋ ግዶፐ፥ ኡባካ ቄሳ ግደና፤ አያዉ ጎፐ፥ ህጊ አዛዝያዋዳን፥ እሙዋ እምያ ቄሳቱ ደኢኖ።

\VS{5}ኡንቱንቱ ቄሳቱዋዳን ኦꬅያ ኪታይ ሳሉዋን ደእያ ኦሶ ቱሙ ሌምሱዋነ ኤሹዋ፤ አያዉ ጎፐ፥ ሙሴ ዱንካንያ ኤሳና ሀንሽን፥ ጾሳይ አ፥ “አኬካ፤ ኡባባካ ታን ኔና ደርያ ሁጲያን በሴዳ ሌምሱዋ ካላደ ኦꬃ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 8:5 }{\XT{ከሳ 25:40}}}

\VS{6}ሽን የሱስ ጋናትያ ጫቁ ካሰዋፐ አꬍያዋዳንካ፥ አዉ እመቴዳ ኦሱካ ኡንቱንቱዋፐ አꬌ፤ አያዉ ጎፐ፥ ሄ ጫቁ ጾሳይ እማና ጌዳ ኡባፐ አꬍያ ኪታን ኦሰቴዳ።


\par }{\PP \VS{7}አያዉ ጎፐ፥ ኮይሮ ጫቁዋን ባላይ ባይናዋ ግድንቶ፥ ላኤንꬆ ጫቁዋ ኮሸና።

\VS{8}ሽን ኡንቱንታ ቦሪደ፥ ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤

\par }{\Q “ታን እስራኤልያ አሳናነ ይሁዳ አሳና፥

\par }{\QB ኦራꬃ ጫቁዋ ጫቀትያ ጋላሳቱ ያናዋ።
\XREF{}{{\XO 8:8 }{\XT{ኤር. 31:31-34}}}


\par }{\Q \VS{9}ሄ ጫቁ ታን ግብጼ ጋድያፐ፥

\par }{\QB ኡንቱንቱ አዎቱዋ ኩሽያ ኦይቃደ፥ ጎቻ ከሴዳ ዎደ፥

\par }{\QB ኡንቱንቱና ጫቀቴዳ ጫቁዋ ማላ ግደና።

\par }{\QB ኡንቱንቱ ታ ጫቁዋን አማነትቤና ድራዉ፥

\par }{\QB ታንካ ኡንቱንታ አጋድ።

\par }{\QB ታን፥ ጎዳይ፥ ሀዋ ኦዳይ።


\par }{\Q \VS{10}አያዉ ጎፐ፥ ሄ ጋላሳቱዋፐ ጉይያን፥

\par }{\QB ታን እስራኤልያ አሳና ጫቀታና ጫቁ ሀዋ:

\par }{\Q ታን ታ ህግያ ኡንቱንቱ ቆፋን ዎꬃና፤

\par }{\QB ቃይ ኡንቱንቱ ዎዛናንካ ጻፋና።

\par }{\Q ታን ኡንቱንቱ ጾሳ ግዳና፤ ኡንቱንቱካ ታ አሳ ግዳና።


\par }{\Q \VS{11}ኡንቱንቱፐ ኦንነ ባረ ሾሩዋ፥

\par }{\QB ዎይ ባረ እሻ፥

\par }{\Q ‘ጎዳ ኤራ’ ያጊደ ታማርሰና።

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ናኣፐ ጭማ ጋካናዉ ኡባይ ታና ኤሪኖ።


\par }{\Q \VS{12}ታን ኡንቱንቱ ናቁዋ ማራና፤

\par }{\QB ኡንቱንቱ ናጋራካ ላኤንꬆ ሀሳይከ”

\par }{\MM ያጌ።

\VS{13}ጾሳይ ኦራꬃ ጫቁዋ ጊደ ሃሳይያዋን ኮይሮዋ ኤጭሴዳ፤ ቃይ ኤጭያባይነ ዉርያባይ ኤለካ ꬋያና።




\par }\Chap{9}{\SH ሳሉዋን ኦሰትያ አያና ኦሱ ሳኣን ኦሰትያ አያና ኦሱዋፐ አꬌ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ኮይሮ ጫቆ ጾሳዉ ጎይንያ ዎጋይነ አሳይ ኦꬄዳ ጌሻ ጎሊ ደኤ።

\VS{2}አያዉ ጎፐ፥ ኮይሮ ዱንካኒ ኤቄዳ፤ አ ግዱዋን ሙቃዳ ዎꬅያዌ፥ ጻራጴዛይነ ጎዳ ስንꬃን ዎꬅያ ኡክꬃይ ደኤ፤ ሄ ሳአይ ጌሻ ሳ ጊደ ጼሴቴ።
\XREF{}{{\XO 9:2 }{\XT{ከሳ 26:1-30፤ 25:31-40፤ 25:23-30}}}

\VS{3}ላኤንꬆ ጋርዱዋ ጉየ ባጋና ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ ጌተትያ ዱንካኒ ደኤ።
\XREF{}{{\XO 9:3 }{\XT{ከሳ 26:31-33}}}

\VS{4}አ ግዱዋን እጻና ጩዋያናዉ ዎርቃፐ ኦꬄዳ ሳጽኒነ ኡባ ሳና ዎርቃን ሼሼዳ ቃላ ጫቁዋ ታቦታይ ደኤ። ሄ ቃላ ጫቁዋ ታቦታን ማናይ ደእያ ዎርቃ ጻሩ፥ አሮና ጻምአይ አጬዳዌነ ቃይ ሙሴ ህጊ ጻፈቴዳ ላኡ ማሰቴዳ ሹቻቱ ደኢኖ።
\XREF{}{{\XO 9:4 }{\XT{ከሳ 30:1-6፤ 25:10-16፤ 16:33፤ ፓይ. 17:8-10፤ ዛረ. 10:3-5}}}

\VS{5}ሄ ቃላ ጫቁዋ ታቦታፐ ቦላ ባጋና አቶ ግያ ሳኣ ቁምእያ ባረንቱ ቀፍያን ገንꬅያ ቦንቾ ክሩበቱ ደኢኖ፤ ሽን ሀ ኡባባ ሀእ ዉርስ ኦዳናዉ ዳንዳዮኮ።
\XREF{}{{\XO 9:5 }{\XT{ከሳ 25:18-22}}}


\par }{\PP \VS{6}ሄዌ ሄዋዳን ጊግ ደእሽን፥ ቄሳቱ ኡባ ዎደ፥ ባረንቱ ኦሱዋ ኦꬃናዉ ኮይሮ ዱንካንያ ገሊኖ።
\XREF{}{{\XO 9:6 }{\XT{ፓይ. 18:2-6}}}

\VS{7}ሽን ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ጻላላይ ላኤንꬆ ዱንካንያ ላይꬃፐ እት ገደ ገሊደ ባረ ድራዉነ ኤረናን አሳይ ኦꬄዳ ናጋራ ድራዉ፥ ጾሳዉ ያርሽያ ሱꬃ አኪደ ገሌ።
\XREF{}{{\XO 9:7 }{\XT{ዎጋ 16:2-34}}}

\VS{8}ኮይሮ ዱንካኒ ኤቂደእሽን፥ ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ አፍያ ኦጊ ብሮ ዶየትቤናዋ ጌሻ አያናይ ሄዋን ኤርሴ።


\par }{\PP \VS{9}ሄ ዱንካኒ ሀ ዎደዉ ሌምሱዋ፤ ሄዋ ግያዌ ጾሳዉ እምያ እሙነ ያርሹ ጎይንያዋ ሱረ ዎዛና ባላይ ባይናዋ ኦꬃናዉ ዳንዳይክኖ።

\VS{10}ሄዋንቱ ሙሳባ፥ ኡሻባነ ዱማ ዱማ ሜቻባ ኦድያ ካረ ባጋ ዎጋቱዋ፤ ኡንቱንቱ ኦራጽያ ዎዲ ጋካናዉ ኦሰትያ ዎጋቱዋ።


\par }{\PP \VS{11}ሽን ክርስቶስ ሀዋን ደእያ ሎኦባዉ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ግዲደ ይ ድጌዳ። እ ገሊደ ኦꬅያ ዱንካኒ ኡባፐ አꬍያዋነ ባላይ ባይናዋ፤ ቃይ ሄ ዱንካንያ አሳይ ኦꬅቤና፤ ሀ መቴዳ ሳኣባካ ግደና።

\VS{12}ክርስቶስ ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ ገልያ ዎደ፥ ዴሻ ሱꬃነ ጋሎ ማራ ሱꬃ ኦይቂደ ገልቤና፤ ሽን ባረ ሱꬃ ኦይቂደ፥ ኑዉ መꬍና አቶተꬃ እሚደ፥ ላኤናን እት ገደ ገሌዳ።

\VS{13}ቱኔዳ አሳ ቦላ ኮሩማ ሱꬃነ ዴሻ ሱꬃ ጫጫፊደ፥ ጉደቴዳ ኡሳት ብድንꬃ ቆልና፥ ሄ ኡራ ቱናተꬃፐ ጌሻናዉ ዳንዳዮፐ፥
\XREF{}{{\XO 9:13 }{\XT{ዎጋ 16:15-16፤ ፓይ. 19:9፣ 17-19}}}

\VS{14}መꬍና ጌሻ አያና ባጋና ባላይ ባይና ያርሹዋዳን፥ ጾሳዉ ባረና እሜዳ ክርስቶሳ ሱꬃይ፥ ኑን ደኡዋ ጾሳዉ ኦꬃና ማላ፥ ካሰ ኑ ሀይቄዳ ኦሱዋፐ ኑ ሱረ ዎዛና ዎት ጌሻንዴሻ!


\par }{\PP \VS{15}ሄዋ ድራዉ፥ ጾሳይ ጼሴዳዋንቱ እ እማና ጌዳ መꬍና አንጁዋ ላታና ማላ፥ ክርስቶስ ኦራꬃ ጫቆ ጋናቴዳ፤ ሄዌ ሀናና ዳንዳይያዌ፥ አሳይ ኮይሮ ጫቁዋፐ ጋርሳን ደኢደ ኦꬄዳ ባላ አይለተꬃፐ ከስያ ሀይቁ ደእያ ድራሳ።


\par }{\PP \VS{16}አያዉ ጎፐ፥ ሀይቂያ ኡራይ ዎይቴዳዌ ደኦፐ፥ ሄ ኡራይ ሀይቆዌ ኤረታናዉ ኮሼ።

\VS{17}አያዉ ጎፐ፥ ዎይቴዳ ኡራይ ሀይቄዳ ዎደ፥ እ ዎይቴዳዌ ፖለቴዳ፤ ሄ ዎይቴዳዌ ፓጻ ደእሽን፥ አይነ ፖለተና።


\par }{\PP \VS{18}ሀራይ አቶ፥ ኮይሮ ጫቁካ ሱꬃይ ባይናን እንጀትቤናዌ ሀዋሳ።

\VS{19-20}አያዉ ጎፐ፥ ህግያን ደእያ አዛዙዋ ኡባ ሙሴ አሳ ኡባዉ ኦዴዳ፤ ሄዋፐ ጉይያን፥ ጋሎ ማራ ሱꬃነ ዴሻ ሱꬃ፥ ሃꬃና፥ ዞኦ ዶርሳ እስክያናነ ህሶጵያ ግያ ምꬃ ቦንጭያና እትፐ አኪደ፥ “ሀዌ ህንተንታ ጾሳይ አዛዜዳ ጫቁዋ ሱꬃ” ያጊደ፥ ህግያ ማጻፋ ቦላነ አሳ ኡባ ቦላ ጫጫፌዳ።
\XREF{}{{\XO 9:19-20 }{\XT{ከሳ 24:6-8}}}

\VS{21}ሄዋዳንካ፥ ዱንካንያ ቦላነ ኦꬅያ ሚሻ ኡባ ቦላ ሱꬃ ሙሴ ጫጫፌዳ።
\XREF{}{{\XO 9:21 }{\XT{ዎጋ 8:15}}}

\VS{22}ህጊ ግያዋዳን፥ ቱሙካ አማሬዳዋፐ አትን፥ ኡባባይካ ሱꬃን ጌዬ፤ ሱꬃይ ጉካና ꬋዮፐ፥ አቶተꬃይ ባዋ።


\par }{\SH ክርስቶስ ያርሸቴዳዌ ናጋራ ቁጭ ꬋይሴ
\par }
{\PP \VS{23}ሄዋ ድራዉ፥ ሳሉዋን ደእያዋንታ ማላትያዋንቱ ሄ ያርሹዋን ጌያናዉ ኮሼ፤ ሽን ሳሉዋን ደእያዋንቱካ ባረንቱ ሁጰዉ ጌያናዉ አꬍያ ያርሹዋ ኡንቱንታ ኮሼ።


\par }{\PP \VS{24}አያዉ ጎፐ፥ ክርስቶስ ቱሙ ጌሻ ሳን ሌምሰትያ አሳይ ኦꬄዳ ጌሻ ሳ ገልቤና፤ ሽን እ ሀእ ኑ ግሻታዉ ጾሳ ስንꬃን ቤታናዉ ያ ሳሉዋ ገሌዳ።

\VS{25}ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ላይꬃን ላይꬃን ባረ ሱꬃ ግደናዋ ኦይቂደ፥ ጌሻ ሳኣ ገልያዋዳን፥ ክርስቶስ ባረና ኡባደ ያርሻናዉ ገልቤና።

\VS{26}ሄዋ ግድንቶ፥ ክርስቶስ ሳአይ መቶደፐ ዶሚደ ዳሮ ገደ ዋየታናዉ ኮሼ፤ ሽን ሀእ ዎድያ ዉርሰꬃን ናጋራ ꬋይሳናዉ ባረና ያርሺደ፥ ላኤናን እት ገደ ቤቴዳ።


\par }{\PP \VS{27}አሳይ ኡባይ እት ገደ ሀይቃናዉ በሴ፤ ሄዋፐ ጉይያን ጾሳይ አሳ ፕርዳና።

\VS{28}ሄዋዳንካ፥ ቃይ ክርስቶስ ዳሮ አሳ ናጋራ ꬋይሳናዉ እት ገደ ያርሸቴዳ፤ ቃይ እ ባረና ሎይꬅ ናግያዋንታ አሻናዉ ቤታናፐ አትን፥ ላኤንꬆ ናጋራ ቶካናዉ ቤተና።
\XREF{}{{\XO 9:28 }{\XT{ኢሳ. 53:12}}}




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}አያዉ ጎፐ፥ ህገዉ ያና ሎኦባ ኤሹዋ ጻላላይ ደኤ፤ አዉ ቱሙ ሌምሱ ባዋ። ኡባ ዎደ ላይꬃን ላይꬃን እት ማላ ያርሹ ያርሸቴ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ህጊ ጾሳኮ ሺቅያ አሳ ሄ ያርሹዋን ባላይ ባይና አሳ ኦꬃናዉ ኡባካ ዳንዳየና።

\VS{2}ጾሳዉ ጎይንያ አሳይ ባረ ናጋራፐ ኡባና ጌዬዳባ ግድንቶ፥ ሱረ ዎዛናን ላኤንꬁዋ ናጋራ ቆፐና፤ ቃይ ያርሽያዋካ አጋና።

\VS{3}ሽን አሳይ ላይꬃን ላይꬃን ሄ ያርሹዋን ባረ ናጋራ ሀሳዬ።

\VS{4}አያዉ ጎፐ፥ ኮሩማ ሱꬃይነ ዴሻ ሱꬃይ ናጋራ ꬋይሳናዉ ኡባካ ዳንዳየና።


\par }{\PP \VS{5}ሄዋ ድራዉ፥ ክርስቶስ ሀ አላምያ ያና ሀኒደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤

\par }{\Q “ኔን ያርሹዋነ እሙዋ ኮያበይካ፤

\par }{\QB ሽን ታዉ ቦላ ጊግሳዳ።
\XREF{}{{\XO 10:5 }{\XT{ማዝ. 40:6-8}}}


\par }{\Q \VS{6}ኔን ጹግያ ያርሹዋንነ፥

\par }{\QB ናጋራ ያርሹዋን ኡባካ ናሸታካ።


\par }{\Q \VS{7}ታን ሄ ዎደ፥ ‘ጻꬃ ማጻፋን ታባይ ጻፈቴዳዋዳንካ፥

\par }{\QB ጾሳዉ፥ ታን ኔን ኮይያዋ ኦꬃናዉ ያድ’ ያጋድ”

\par }{\MM ያጌዳ።

\VS{8}ያርሹ ያርሸታና ማላ፥ ህጊ አዛዝያዋ ግዶፐነ፥ ክርስቶስ ኮይሮ፥ “ኔን ያርሹዋ፥ እሞታ፥ ጹግያ ያርሹዋነ ናጋራ ያርሹዋ ኡባካ ኮያበይካ፤ ሄዋንቱን ናሸታካ” ያጌዳ።

\VS{9}ሄዋፐ ጉይያን ክርስቶስ፥ “ጾሳዉ፥ ታን ኔን ኮይያዋ ኦꬃናዉ ያድ” ያጌዳ። ሄዋ ድራዉ፥ ክርስቶስ ላኤንꬁዋ ኤሳናዉ ኮይሮዋ ꬋይሴ።

\VS{10}የሱስ ክርስቶስ ጾሳይ ኮዬዳዋ ኦꬄዳ ድራዉ፥ ባረ አሹዋ ላኤንናን እት ገደ ያርሼዳዋን ኑን ኑ ናጋራፐ ጌይ አጌዶ።


\par }{\PP \VS{11}ቄሳቱዋ ኡባቱ ሀቼ ሀቼ ኤቂደ፥ ባረ ኦሱዋ ኦꬂኖ፤ ቃይ ናጋራ ꬋይሳናዉ ኡባካ ዳንዳየና እት ማላ ያርሹዋ ዛር ዛሪደ ያርሺኖ።
\XREF{}{{\XO 10:11 }{\XT{ከሳ 29:38}}}

\VS{12}ሽን ክርስቶስ ናጋራ ድራዉ፥ ኡባ ዎደዉ ግዴዳ እት ያርሹዋ ያርሺደ፥ ጾሳፐ ኡሸቻ ባጋና ኡት አጌዳ።
\XREF{}{{\XO 10:12 }{\XT{ማዝ. 110:1}}}

\VS{13}ጾሳይ ስንꬃፐ ክርስቶሳ ሞርከቱዋ ክርስቶሳዉ ገድያን የꬍያዋ ኦꬃና ጋካናዉ፥ ያን ናጌ።

\VS{14}አያዉ ጎፐ፥ እ እት ገደ ያርሼዳዋን፥ ናጋራፐ ጌዬዳዋንታ መꬍናዉ ባላይ ባይናዋንታ ኦꬄዳ።


\par }{\PP \VS{15}ቃይ ጌሻ አያናይ ኑዉ ማርካቲደ፥ ሀዋዳን ያጌ፤


\par }{\Q \VS{16}“ታን ሄ ጋላሳቱዋፐ ጉይያን፥

\par }{\QB ኡንቱንቱና ጫቀትያ ጫቁ ሀዋ:

\par }{\Q ታን ታ ህግያ ኡንቱንቱ ቆፋን ዎꬃና፤

\par }{\QB ቃይ ኡንቱንቱ ዎዛናንካ ጻፋና”

\par }{\MM ያጌ።\XREF{}{{\XO 10:16 }{\XT{ኤር. 31:33}}}


\par }{\Q \VS{17}ቃይ ሄዋፐ ጉየና፥

\par }{\QB “ታን ኡንቱንቱ ናጋራነ፥

\par }{\QB ኡንቱንቱ ማካላ ኦሱዋ ላኤንꬆ ሀሳይከ”

\par }{\MM ያጌ።\XREF{}{{\XO 10:17 }{\XT{ኤር. 31:34}}}

\VS{18}ጾሳይ ሄ ናጋራ አቶ ጌዳ ዎደ፥ ናጋራ ꬋይሳናዉ ሀዋፐ ስንꬃዉ ያርሹዋ ኮሸና።


\par }{\SH ጾሳኮ ሺቃናዉ ኮሼ
\par }
{\PP \VS{19}ስም ታናዳን አማንያዋንቶ፥ ኑን የሱሳ ሱꬃ ባጋና ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ ገላናዉ ኑዉ ጻላተꬃይ ደኤ።

\VS{20}ክርስቶስ ኑዉ ኦራꬃ ኦግያነ ደኡዋ ኦግያ ጋርዱዋ ባጋና፥ ሄዋ ጉሳይ ባረ ቦላ ባጋና ዶዬዳ።

\VS{21}ኑዉ ጾሳ ጎለን ሱንቴዳ ዎልቃማ ቄሳይ ደእያ ድራዉ፥

\VS{22}ኑን ሱረ ዎዛናና፥ ቱሙ አማኑዋና፥ ኢታ ዎዛናፐ ጌዬዳ ዎዛናናነ ቃይ ጽሎ ሃꬃን ሜጨቴዳ ቦላና ጾሳኮ ሺቆይተ።
\XREF{}{{\XO 10:22 }{\XT{ዎጋ 8:30፤ ህዝ. 36:25}}}


\par }{\PP \VS{23}ኑዉ እማና ጌዳ ጾሳይ አማንꬅያ ድራዉ፥ ኑን ደማና ጊደ ናሸቻን ናግ ኡቴዳዋ ሎይꬅ ኦይቆይተ።

\VS{24}እቱ እቱዋና ዋን ሲቀታነንቶነ ቃይ ሎኦ ኦሱዋ ዎት ኦꬃነንቶ፥ እቱ እቶ ቆፔቶ።

\VS{25}እቱ እቱ ሺቁዋ ዶያ ኦꬂደ ሺቅያዋዳን፥ ኑንካ እትፐ ሺቅያዋ አጎኮ፤ ሽን ጎዳ ጋላሳይ ማታትያዋ ህንተንቱ በእያ ድራዉ፥ እቱ እቱዋ መንꬄቶ።


\par }{\PP \VS{26}ኑን ቱማተꬃ ኤራ አክ ድጊደ፥ ኤሪደ ናጋራ ኦꬅያዋ ግዶፐ፥ ሀዋፐ ስንꬃዉ ናጋራ ꬋይስያ ያርሹ እትባይነ ባዋ።

\VS{27}ሽን ያሽያ ፕርዳ ናግያዌነ ጾሳ እጽያ ኡባ ማናዉ ዎልቃማ ታማይ ደኤ።
\XREF{}{{\XO 10:27 }{\XT{ኢሳ. 26:11}}}

\VS{28}ሙሴ ህገዉ አዛዘተና ኡራይ፥ ላኡ ኡራይ ዎይ ሄዙ ኡራይ አ ቦላ ማርካቶፐ፥ ቃረት ባይናን ሀይቄ።
\XREF{}{{\XO 10:28 }{\XT{ዛረ. 17:6፤ 19:15}}}

\VS{29}ጾሳ ናኣ ካꬌዳ ኡራይ፥ ባረና ናጋራፐ ጌሼዳ ጾሳ ጫቁዋ ሱꬃ ቱናባዳን ቆፔዳ ኡራይ፥ ቃይ አꬎ ኬካተꬃ ጌሻ አያና ቦርያ ኡራይ፥ አይ ኬና ኢታ ፕርዳ አካናዉ በስንቶነ አነ ቆፕተ።
\XREF{}{{\XO 10:29 }{\XT{ከሳ 24:8}}}


\par }{\PP \VS{30}አያዉ ጎፐ፥ “ታን ሀሉዋ ከሳናነ ኩሽያ ዛራና” ጌዳዋ ኑን ኤሬቶ፤ ቃይካ፥ “ጎዳይ ባረ አሳ ፕርዳና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 10:30 }{\XT{ዛረ. 32:35፣ 36}}}

\VS{31}ደኡዋ ጾሳ ኩሽያን ኩንዳናዌ ዳሮ ያሽያዋ።


\par }{\PP \VS{32}ህንተንቶ ጾሳ ፖኡ ፖኤዳዋፐ ጉይያን፥ ህንተንቱ ዳሮባን ዋየቲደ፥ ዎልቃማ ዋታን ገንጬዳ በን ዎድያ ሀሳይተ።

\VS{33}እት እት ገደ ህንተንታ አሳ ስንꬃን ቦሬድኖነ ፓጻ ካኤድኖ፤ ቃይ ሀራ ዎደ ሄዋዳን ኦꬄዳዋንቱናነ እትፐ ደኤድታ።

\VS{34}አያዉ ጎፐ፥ ቃሹዋን ደእያ አሳቶ ህንተንቱ ቃረቴድታ፤ ያቲደ ህንተንቶ መꬍናዉ ዉረና ኡባፐ አꬍያ ሻሉ ሳሉዋን ደእያዋ ህንተንቱ ሁጰዉ ኤሬዳ ድራዉ፥ ህንተባ ኡባ አክ ድጎፐ ህዶታን ገንጬድታ።


\par }{\PP \VS{35}ሄዋ ድራዉ፥ ዎልቃማ ዎይታና ደእያ ህንተንቱ ጻላተꬃ ኦሎፕተ።

\VS{36}ጾሳይ ኮይያዋ ኦꬂደ፥ እ ህንተንቶ እማና ጌዳዋ አካናዉ ገንጫና ኮሼ።

\VS{37}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ማጻፋይ፥

\par }{\Q “አማሬዳ ዎዲ አቴዳ።

\par }{\QB ይያዌ ያናዋ፤ ጋምኤና።
\XREF{}{{\XO 10:37 }{\XT{እምባ. 2:3-4}}}


\par }{\Q \VS{38}ታ ጽሉ አማነቲደ ደአናዋ።

\par }{\QB ሽን ኦንነ ጉየ ስሞፐ፥

\par }{\QB ታና ናሸቼና”

\par }{\MM ያጌ።

\VS{39}ኑን አማነቲደ አቴዳዋንቱ ባጋ ግድያዋፐ አትን፥ ጉየ ስሚደ ꬋዬዳዋንቱ ባጋ ግዶኮ።




\par }\Chap{11}{\SH አማኑዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}አማኑዋ ግያዌ፥ ደማና ጊደ ናሸቻን ናግ ኡቴዳባይ አማንꬅያዋነ በአናዉ ዳንዳየናባ ኤርስያዋ።

\VS{2}ጾሳይ በን ጭማ አሳዉ ማርካታዌ፥ ኡንቱንቱ አማኔዳዋና።


\par }{\PP \VS{3}ሳሉነ ሳአይነ ጾሳ ቃላን መቴዳዋ አማኑዋን ኑን ኤሬቶ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ቤትያባይ ቤተናባፐ መቴዳ።\XREF{}{{\XO 11:3 }{\XT{ዶመꬃ 1:1፤ ማዝ. 33:6፣ 9፤ ዮሃ. 1:3}}}


\par }{\PP \VS{4}አቤል ቃዬላዋፐ አꬍያ ያርሹዋ ጾሳዉ ያርሼዳዌ አማኑዋና። ጾሳይ አ እሙዋባ ማርካቲደ፥ እ ጽሉዋ ግዴዳዋካ ማርካቴዳ፤ አቤል ሀራይ አቶ ሀይቄዳሽንካ፥ ባረ አማኑዋን ሀእ ጋካናዉ ሃሳዬ።
\XREF{}{{\XO 11:4 }{\XT{ዶመꬃ 4:3-10}}}


\par }{\PP \VS{5}ሄኖክ ሀይቀናን ሳሉዋ ቤዳዌ አማኑዋና፤ ጾሳይ አፌዳ ድራዉ፥ ኦንነ አ በአናዉ ዳንዳይቤና። ጾሳ ማጻፋይ፥ “ሄኖክ ሳሉዋ ባናፐ ካሰ ጾሳ ናሸቼዳ” ያጌ።
\XREF{}{{\XO 11:5 }{\XT{ዶመꬃ 5:21-24}}}

\VS{6}አማኑ ባይናን ኦንነ ጾሳ ናሸቻናዉ ዳንዳየና፤ አያዉ ጎፐ፥ ጾሳኮ ይያ ኦንነ ጾሳይ ደእያዋነ ባረና ኮይያዋንቶ ዎይታ እምያዋ አማናናዉ ኮሼ።


\par }{\PP \VS{7}ኖሄ በአናዉ ዳንዳየና ስንꬃፐ ሀናናባዉ ጾሳይ፥ “ኔና ናጋ” ጊና፥ ጾሳዉ ያዪደ፥ ባረናነ ባረ ሶይ አሳ አሻናዉ ማርካብያ መꬌዳዌ አማኑዋና፤ ያቲደ ሄዋን ሀ ሳኣ ቦላ ፕርዲደ፥ አማኑዋን ቤትያ ጽሎተꬃካ ጾሳፐ አኬዳ።
\XREF{}{{\XO 11:7 }{\XT{ዶመꬃ 6:13-22}}}


\par }{\PP \VS{8}አብራሃሞ ላታናዳን፥ ጾሳይ ባረዉ እማና ጌዳ ጋድያ ባና ማላ፥ ጾሳይ ባረና ጼሴዳ ዎደ፥ አዛዘቴዳዌ አማኑዋና፤ እ ባረ ጋድያፐ ከሲደ ብያ ዎደ፥ ሀቃ ብንቶነ ኤረናን ከሴዳ።
\XREF{}{{\XO 11:8 }{\XT{ዶመꬃ 12:1-5}}}

\VS{9}አብራሃሞ ጾሳይ ባረዉ እማና ጌዳ ጋድያን ሀራ ቢታ አሳዳን ደኤዳዌ አማኑዋና፤ ጾሳይ ሄ እማና ጌዳዋ ባረናና እትፐ ላታና ይሳቃናነ ያቆባና ዱንካንያን ደኤዳ።
\XREF{}{{\XO 11:9 }{\XT{ዶመꬃ 35:27}}}

\VS{10}አያዉ ጎፐ፥ አብራሃሞ ጾሳይ ሎኦ ባሱዋን ቆፒደ ኬጼዳ ካታማ ናጌ።


\par }{\PP \VS{11}ሳራ ባረ ሁጰዉ ሀራይ አቶ ኤጫደካ፥ እማና ጌዳ ጾሳይ አማነቴዳዋ ግዴዳዋ ኤሬዳ ድራዉ፥ ናኣ ሻሃራናዉ ዎልቃ ደሜዳዌ አማኑዋና።
\XREF{}{{\XO 11:11 }{\XT{ዶመꬃ 18:11-14፤ 21:2}}}

\VS{12}ሄዋ ድራዉ፥ ሀይቄዳ አሳ ማላትያ እት ብታንያፐ ሳሉዋን ደእያ ጾልንትያ ኬና፥ አባ ጋጻን ደእያ ፓይዱ ባይና ሻፍያ ኬና ዛራቱ የለቴድኖ።
\XREF{}{{\XO 11:12 }{\XT{ዶመꬃ 18:11-14፤ 21:2}}}


\par }{\PP \VS{13}ሄ አሳቱ ኡባቱ አማኑዋን ሀይቄድኖ፤ ባረንቶ ጾሳይ እማና ጌዳዋካ አክበይክኖ፤ ሽን ሃኩዋን ሄዋ በኢደ፥ ሳሮቴድኖ። ቃይ ኡንቱንቱ ሳኣን እማꬃነ የደርሰቲደ ከሴዳ አሳቱዋ ግዴዳዋ ኤሬድኖ።
\XREF{}{{\XO 11:13 }{\XT{ዶመꬃ 23:4፤ 1 ኦዱዋ 29:15፤ ማዝ. 39:12}}}

\VS{14}አያዉ ጎፐ፥ ሄዋዳን ግያ አሳቱ ባረንቱ ሁጰ ጋድያ ኮይያዋ ኤርሲኖ።

\VS{15}ኡንቱንቱ ሄ የጊደ ከሴዳ ጋድያ ስማናዉ ቆፔዳዋ ግድንቶ፥ ጉየ ስምያ ካጫ ደመናን አግክኖ፤ ሽን

\VS{16}ኡንቱንቱ ሄዋ አጊደ፥ ሎእያ ጋድያ ላሞቲኖ፤ ሄዌ ሳሉዋ ጋድያ። ሄዋ ድራዉ፥ ጾሳይ ኡንቱንቱ ጾሳ ጌተታናዉ ዬላተና። አያዉ ጎፐ፥ እ ኡንቱንቶ ካታማ ጊግስ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{17-18}አብራሃሞ ይሳቃ ያርሻነንቶ ዎይ ያርሸነንቶ፥ ጾሳይ ኤራናዉ ጾሞሴዳ ዎደ፥ አብራሃሞ አማኑዋን አ ያርሼዳ። ጾሳይ አብራሃማ፥ “ነ ዛሪ ይሳቃ ባጋና ጼሰታናዋ” ጌዳሽንካ፥ አብራሃሞ ባረ ናኣ ይሳቃ ያርሻናዉ ጊጌዳ።
\XREF{}{{\XO 11:17-18 }{\XT{ዶመꬃ 22:1-14}}}

\VS{19}አብራሃሞ ጾሳይ ይሳቃ ሀራይ አቶ፥ ሀይቁዋፐካ ፓꬃናዉ ዳንዳይያዋ ኤሬዳ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ሀይቁዋፐ ጉየ አ ዛሪደ አኬዳ።


\par }{\PP \VS{20}ይሳቅ ስንꬃፐ ሀናናባዉ ያቆባነ ኤሳ አንጄዳዌ አማኑዋና።
\XREF{}{{\XO 11:20 }{\XT{ዶመꬃ 27:27-29፣ 39-40}}}


\par }{\PP \VS{21}ያቆብ ሀይቃና ሀኒደ፥ ዮሴፎ ናና ሁጲያን ሁጲያን አንጄዳዌነ ጋትማን ጉፈቲደ፥ ጾሳዉ ጎይኔዳዌ አማኑዋና።
\XREF{}{{\XO 11:21 }{\XT{ዶመꬃ 47:31}}}


\par }{\PP \VS{22}ዮሴፎ ሀይቃናዉ ማቲደ፥ እስራኤልያ አሳይ ግብጼፐ ከሳናዋ ሃሳዬዳዌነ ባረ መቀꬃ ኦꬃናባ ኡንቱንታ አዛዜዳዌ አማኑዋና።
\XREF{}{{\XO 11:22 }{\XT{ዶመꬃ 50:24-25፤ ከሳ 13:19}}}


\par }{\PP \VS{23}ሙሴ የለቴዳዋፐ ጉይያን፥ አዉነ አታ ማላ ሎኦ ናኣ ግዴዳዋ በኢደ፥ ሄዙ አገና ቆሴዳዌ አማኑዋና፤ ኡንቱንቱ ካትያ አዋዮካ ያይበይክኖ።
\XREF{}{{\XO 11:23 }{\XT{ከሳ 2:2፤ 1:22}}}


\par }{\PP \VS{24}ሙሴ ድጬዳዋፐ ጉይያን፥ ግብጼ ካትያ ናት ናኣ ጌተታናዋ እጼዳዌ አማኑዋና።
\XREF{}{{\XO 11:24 }{\XT{ከሳ 2:10-12}}}

\VS{25}ናጋራን ሙሴ ጉꬃ ዎድያ ናሸታናዋፐ፥ ጾሳ አሳና ዋየታናዋ ዶሬዳ።

\VS{26}ዎደፐ ደማና ዎይታ እ ትሽ ኦꬂደ ጼሎ ድራዉ፥ ግብጼ ጋድያ ሻሉዋ ኡባፐ ክርስቶሳ ድራዉ ቦረትያዌ ዳሮ አꬍያ ዱረተꬃ ግዴዳዋ ቆፔዳ።


\par }{\PP \VS{27}ካትያ ሀንቆ ሙሴ ያየናን፥ ግብጼ ጋድያፐ ከሴዳዌ አማኑዋና፤ አያዉ ጎፐ፥ ቤተና ጾሳ በኤዳዋዳን፥ ገንጪደ ስንꬃዉ ቤዳ።

\VS{28}ሀይቁዋ ኪታንቻይ እስራኤልያ አሳዉ ባይራ ናና ቦቼናዳን፥ ሙሴ ፓስጋ ቦንቼዳዌነ ጉባንያን ሱꬃ ጫጫፍሴዳዌ አማኑዋና።
\XREF{}{{\XO 11:28 }{\XT{ከሳ 12:21-30}}}


\par }{\PP \VS{29}እስራኤልያ አሳይ መላ ቢታን ሀመትያዋዳን፥ ዞኦ አባ ፕኔዳዌ አማኑዋና፤ ሽን ግብጼ አሳቱ ፓጨዉ ገልሽን፥ ሃꬃይ ኡንቱንታ ምት አጌዳ።


\par }{\PP \VS{30}እስራኤልያ አሳይ እያርኮ ግያ ካታማ ሹቻ ድርሳ ላፑ ጋላሳ ዩይ ዩይ አꬎዋፐ ጉይያን፥ ሄ ሹቻ ድርሳይ ኩንዴዳዌ አማኑዋና።
\XREF{}{{\XO 11:30 }{\XT{ኢያሳ 2:1-21፤ 6:22-25}}}

\VS{31}ጫራታ ራኣባ የዉዋ ቆርያዋንታ ሎይꬃ ሞኬዳ ድራዉ፥ ጾሳዉ አዛዘተናን እጼዳ አሳና ሀይቀናን አቴዳዌ አማኑዋና።


\par }{\PP \VS{32}ስም ሀራባ ጉጃደ አያ ኦዶ? ጌዶናባ፥ ባራቃባ፥ ሳምሶናባ፥ ዮፍታሄባ፥ ዳዊተባነ ሳሜላባ፥ ቃይ ናባቱዋባ ኦዳናዉ ታዉ ዎዲ ግደና።
\XREF{}{{\XO 11:32 }{\XT{ዳኔላ 6:11—8:27፤ ዳና. 4:6—5:31፤ ዳና. 13:2—16:31፤ ዳና. 11:1—12:7፤ 1 ሳሜላ 16:1—1 ካታ. 2:11፤ 1 ሳሜላ 1:1—25:1}}}

\VS{33}ኡንቱንቱ ካትያ ኡባና ኦለቲደ ጾኔዳዌነ ጽሎባ ኦꬄዳዌ አማኑዋና፤ ያቲደ ጾሳይ እማና ጌዳዋ አኬድኖ፤ ጋሞቱዋ ዶናካ ጎርዴድኖ።
\XREF{}{{\XO 11:33 }{\XT{ዳኔላ 6:1-27}}}

\VS{34}ዎልቃማ ታማ ቶይሴድኖ፤ ኩሳ ማሻፐ አቴድኖ፤ ኡንቱንቱ ዳቡራንቻ፤ ሽን ምኔድኖ፤ ቃይ ኦላን ምኒደ፥ ሀራ ጋድያ ኦላ አሳ የደርሴድኖ።
\XREF{}{{\XO 11:34 }{\XT{ዳኔላ 3:1-30}}}

\VS{35}ማጫዋንቱ ባረንቱ ሀይቄዳዋንታ ሀይቁዋፐ ደንድና አኬድኖ።

\par }{\PP ቃይ ሀራንቱ ቃሹዋፐ ብለታናዋ እጺደ፥ ኬክያ ደኦ ሀይቁዋፐ ደንዳናዉ፥ ኡጋቲደ ሀይቄድኖ።
\XREF{}{{\XO 11:35 }{\XT{1 ካታ. 17:17-24፤ 2 ካታ. 4:25-37}}}

\VS{36}ሀራቱዋ ቦላ አሳይ ቅሊጭ ካኤዳ፤ ልሱዋን ሾጨቴድኖነ ሳንꬃላታን ቃሸቲደ፥ ቃሾ ጎልያ ገሌድኖ።
\XREF{}{{\XO 11:36 }{\XT{1 ካታ. 22:26-27፤ 2 ኦዱዋ 18:25-26፤ ኤር. 20:2፤ 37:15፤ 38:6}}}

\VS{37}ሹቻን ጫደቴድኖ፤ ማጋዝያን ላኡ ከሲደ ጳልቀቴድኖ፤ ፓጨቴድኖ፤ ማሻን ሀይቄድኖ፤ ኡንቱንቶ ኡባባይካ ꬋይና፥ ዋየቲደ ቱጋቲደ፥ ዶርሳ ጫላነ ዴሻ ጫላ ማዪደ ዩዬድኖ።
\XREF{}{{\XO 11:37 }{\XT{2 ኦዱዋ 24:21}}}

\VS{38}ኡንቱንቶ ሀ አላሚ ጊገናን እጽና፥ ዎራን፥ ደርያን፥ ጎንጎሉዋ ግዶንነ ኦላ ግዱዋን ዩዬድኖ።


\par }{\PP \VS{39}ጾሳይ ኡንቱንቱ አማኑዋ ማርካቶፐካ፥ ሄዋንቱ ኡባቱ እ፥ እማና ጌዳዋ አክበይክኖ።

\VS{40}ጾሳይ ኑዉ እት ሎኦ ቆፋ ቆፕ ዎꬄዳ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ኑን ባይናን ባላይ ባይናዋንታ ግድክኖ።




\par }\Chap{12}{\SH ጾሳይ ኑዉ አዉዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ስም ኑዉ ሀዋ ኬና ዳሮ አሳይ፥ ሻርያዳን ኑ ማታን ዩይ አꬊደ ማርካትያዌ ደእሽን፥ ኑና ꬉቢያ ኡባባነ ባቂ ኦይቂያ ናጋራ ድጊደ ኑ ስንꬃን ደእያ ኑን ዎጻና ዎꬃ ገንጪደ ዎጾይተ።

\VS{2}ኑን ኑ አማኖ ኦግያ ዶዬዳዋነ ፖልስያዋ ግዴዳ የሱሳ ጼሎይተ። የሱስ ዬላ ካꬊደ፥ ስንꬃፐ አዉ ደእያ ናሸቻ ድራዉ፥ ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሸቲደ ሀይቃናዋ ገንጪደ፥ ጾሳ ካዉተꬃ ኦይድያፐ ኡሸቻ ባጋና ኡቴዳ።


\par }{\PP \VS{3}ህንተንቱ ህንተንቱ ዎዛና ባይዚደ ዳቡረና ማላ፥ ናጋራንቻቱ ባረና ዳሮ እጽናካ ገንጬዳ የሱሳ ቆፕተ።

\VS{4}ናጋራና ህንተንቱ ባጸቲደ፥ ሱꬃ ጉሳና ጋካናዉ ብሮ ኦለት ድግበይክታ።

\VS{5}ጾሳይ ባረ ናናዳን፥ ህንተንታ ዞርያዋ ዶጌድቴ? ጾሳይ ህንተንታ፥

\par }{\Q “ታ ናአዉ፥ ጾሳይ ኔና ሙርያ ዎደ፥ ላፋባዳን ቆፖፓ።

\par }{\QB እ ኔና ሴርያ ዎደካ ያዮፓ።
\XREF{}{{\XO 12:5 }{\XT{ኢዮባ 5:17፤ ሌም. 3:11-12}}}


\par }{\Q \VS{6}አያዉ ጎፐ፥ እ ባረ ሲቅያ ኡራ ሙሬ፤

\par }{\QB ቃይ ባረ ናኣዳን አክያ ኡባካ ልሱዋን ሾጬ”

\par }{\MM ያጌዳ።

\VS{7}ጾሳይ ህንተንታ ሙርያ ዎደ ገንጭተ። አያዉ ጎፐ፥ እ ህንተንታ ናናዳን ኦꬄ። አዉ ሴረና ናአይ ደኢ?

\VS{8}ናና ኡባ ሴርያዋዳን፥ ህንተንታ ሙረናን አጎፐ፥ ካረን የለቴዳዋንታ ግዲታፐ አትን፥ ቱሙ ናና ግድክታ።

\VS{9}ሄዋ ቦላን ቃይ፥ ኑና የሌዳ ኑ አዎቱ ኑና ሙሬዳ ዎደ፥ ኑን ኡንቱንታ ቦንቼዶ። ያትና፥ ኑን ዋኒደ አያና አቦ ሎይꬅ ዳርስ ሞደቲደ ደኦኮ?

\VS{10}አያዉ ጎፐ፥ ኑና የሌዳ ኑ አዎቱ ባረንታ ሎኦዋዳን፥ አማሬዳ ዎድያ ኑና ሙሬድኖ፤ ሽን ጾሳይ ኑን አ ጌሻተꬃ አካና ማላ፥ ኑና ማዳናዉ ሙሬ።

\VS{11}ኑን ሙረትያ ዎደ፥ ሀእዉ ይሎዬ፤ ናሸቼና። ሽን ሙሬዳዋንቶ ጉየፐ ሄ ሙራይ ጽሎተꬃ ደኡዋ ሳሮተꬃ ዎይታ እማና።


\par }{\SH ዞርያነ ሴራ
\par }
{\PP \VS{12}ሄዋ ድራዉ፥ ህንተንቱ አርጋጬዳ ኩሽያነ ህንተንቱ ዳቡሬዳ ጉልባታ መንꬅተ።\XREF{}{{\XO 12:12 }{\XT{ኢሳ. 35:3}}}

\VS{13}ዎቢያ ገዲ ፓጻናፐ አትን፥ ቡርቀና ማላ፥ ሱረ ኦግያን ሀመትተ።
\XREF{}{{\XO 12:13 }{\XT{ሌም. 4:26}}}


\par }{\PP \VS{14}አሳ ኡባና ሳሮ ደአናዉ ምንተ፤ ቃይ ጌሻ ደኡዋ ደእተ። አያዉ ጎፐ፥ ጌሻተꬃይ ባይናን ኦንነ ጎዳ በአናዉ ዳንዳየና።

\VS{15}ጾሳ አꬎ ኬካተꬃ ኦንነ አከናን አተና ማላ ናገትተ፤ ቃይ ዶላደ፥ ባረ ማርዝያን አሳ ዋይስያ ጫሞ ምꬃዳን ሀኒደ፥ ኦንነ ዳሮ አሳ ቱንሰና ማላ ናገትተ።
\XREF{}{{\XO 12:15 }{\XT{ዛረ. 29:18}}}

\VS{16}ዎሹማናዉ ካጄልያ አሳይ ኦንነ ደኤና ማላ፥ ዎይ ቃይ እት ገደ ምያባዉ ባረ ባይራተꬃ ዛልኤዳ፥ አያናባ ካዉሽስያ ኤሳ ማላ አሳይካ ደኤና ማላ ናገትተ።
\XREF{}{{\XO 12:16 }{\XT{ዶመꬃ 25:29-34}}}

\VS{17}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኤሳይ ባረ አቡ አንጁዋ አካናዉ ኮዬዳዋ ኤሪታ፤ ሽን አ አቡ አ አንጀናን እጼዳ፤ አያዉ ጎፐ፥ ናጋራፐ ስምያ ኦግያ እ ሀራይ አቶ፥ አፎጽ ኮዪደካ ደማናዉ ዳንዳይቤና።
\XREF{}{{\XO 12:17 }{\XT{ዶመꬃ 27:30-40}}}


\par }{\PP \VS{18}ህንተንቱ ቦቻናዉ ዳንዳይያ ደርያኮነ ኤጽያ ታማኮ፥ ꬉማኮ፥ ሻርያኮነ ጎቱዋኮ፥
\XREF{}{{\XO 12:18 }{\XT{ከሳ 19:16-22፤ 20:18-21፤ ዛረ. 4:11-12፤ 5:22-27}}}

\VS{19}ቃይ ማላካታ ዋሱዋኮነ ቃላ ኮሻኮ ይበይክታ። አሳይ ሄ ኮሻ ስሴዳ ዎደ፥ ሀራ ጉጅ ስሰና ማላ ዎሴዳ።

\VS{20}አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ኡንቱንታ፥ “ሀራይ አቶ፥ ዶአይካ ሄ ደርያ ቦቾፐ፥ ሹቻን ጫደቲደ ሀይቆ” ያጌዳ አዛዙዋ ኡንቱንቱ ገንጫናዉ ዳንዳይበይክኖ።
\XREF{}{{\XO 12:20 }{\XT{ከሳ 19:12-13}}}

\VS{21}አይፍያን ቤትያዌ ዳሮ ዳጋንꬅያዋ ግድያ ድራዉ ሙሴ፥ “ታን ያሻን ኮኮራይ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 12:21 }{\XT{ዛረ. 9:19}}}


\par }{\PP \VS{22}ሽን ህንተንቱ ጽዮነ ደርያ፥ ደኦ ጾሳይ ደእያ ካታማ፥ እትፐ ሺቂደ ናሸትያ ዳሮ ሻአ ኪታንቻቱዋኮ ሳሉዋ የሩሳላመ ዬድታ።

\VS{23}ጾሳ ባይራ ናናቱዋኮ፥ እትፐ ሺቄዳዋንቱኮ፥ ኡንቱንቱ ሱንꬃይ ሳሉዋን ጻፈቴዳዋንቱኮ ዬድታ፤ ቃይ አሳ ኡባ ፕርድያ ጾሳኮነ፥ ባላይ ባይናዋንታ ኦꬄዳ ጽሎ አሳቱዋ አያናቱዋኮ ዬድታ።

\VS{24}ኦራꬃ ጫቆ ጋናትያ የሱሳነ አቤላ ሱꬃፐ አꬍያዋ ኦድያ ጉኬዳ ሱꬃኮ ዬድታ።
\XREF{}{{\XO 12:24 }{\XT{ዶመꬃ 4:10}}}


\par }{\PP \VS{25}ህንተንቶ ኦድያ ኡራ የዉዋ ስስያዋ ህንተንቱ እጸና ማላ፥ ህንተንታ ናግተ። ጾሳ ኪታ ሳኣን ባረንቶ ኦድያዌ ኦድያዋ ስሰና እጼዳዋንቱ አታና ꬋዮፐ፥ ሳሉዋን፥ “ህንተና ናግተ” ግያ ጾሳፐ ኑን ዋኒደ አታኔ?\XREF{}{{\XO 12:25 }{\XT{ከሳ 20:22}}}

\VS{26}ሄ ዎደ አ ኮሻይ ሳኣ ቃꬄዳ፤ ሽን እ ሀእ፥ “ታን ሳኣ ጻላላ ግደናን፥ እት ገደ ጉጃደ ሳሉዋካ ቃꬃና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 12:26 }{\XT{ሃገ 2:6}}}

\VS{27}“እት ገደ ጉጃደ” ግያ ቃላይ ቃጸናባይ ምኒደ ደአና ማላ፥ መቴዳባይ ቃጻናዋነ ክቻናዋ ጌሺደ በሴ።


\par }{\PP \VS{28}ኑን ቃጻናዉ ዳንዳየና ካዉተꬃ አክያ ድራዉ፥ አነ ጾሳ ጋላቶይተነ አ ናሸቾይተ፤ አዉ በስያዋዳን ቦንቹዋንነ ያሻተꬃን አዉ ጎይኖይተ።

\VS{29}አያዉ ጎፐ፥ ኑ ጾሳይ ቱሙ ባይዝያ ታማ።
\XREF{}{{\XO 12:29 }{\XT{ዛረ. 4:24}}}




\par }\Chap{13}{\SH ጾሳ ኑን ዎት ናሸቻናዉ በስንቶ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ህንተንቱ እሻቱዋ ሲቅያዋ አጎፕተ።

\VS{2}እማꬃ ሞክያዋካ ዶጎፕተ። አያዉ ጎፐ፥ ያትያዋን እት እት አሳይ ኤረናን ኪታንቻቱዋ ሞኬዳ።
\XREF{}{{\XO 13:2 }{\XT{ዶመꬃ 18:1-8፤ 19:1-3}}}

\VS{3}ቃሾ ጎለን ደእያዋንቱባ ህንተንቱካ ኡንቱንቱና እትፐ ቃሾ ጎለን ደእያዋዳን ቆፕተ፤ ቃይ ህንተንቱ ህንተንቱ ሁጰዉ ዋየትያዋዳን፥ ዋየትያዋንቱባ ቆፕተ።


\par }{\PP \VS{4}አክያዋነ ገልያዋ አሳይ ኡባይ ቦንቻናዉ በሴ፤ ቃይ አስናይነ ማቻታ እቱ እቶ አማነታናዉ በሴ፤ አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ዎሹማናዉ ካጄልያዋንታነ ዎሹምያዋንታ ፕርዳና።


\par }{\PP \VS{5}ሚሻ ሲቁዋፐ ህንተንታ ናግተ፤ ህንተንቶ ደእያዌ ህንተንቶ ግዶ። አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ባረ ሁጰዉ፥

\par }{\Q “ታን ኔና ኡባካ የግከ

\par }{\QB ዎይ አግከ”

\par }{\MM ያጌዳ።\XREF{}{{\XO 13:5 }{\XT{ዛረ. 31:6፣ 8፤ ኢያሳ 1:5}}}


\par }{\Q \VS{6}ሄዋ ድራዉ፥ ኑን ጻሊደ፥

\par }{\QB “ጎዳይ ታና ማድያዋ፤

\par }{\QB ታን ያይከ።

\par }{\QB አሳይ ታና አይ ኦꬂ?”

\par }{\MM ያጌቶ።\XREF{}{{\XO 13:6 }{\XT{ማዝ. 118:6}}}


\par }{\PP \VS{7}ጾሳ ቃላ ህንተንቶ ኦዴዳ ህንተንታ ካለꬄዳዋንታ ሀሳይተ፤ ኡንቱንቱ ዋን ደኤድኖንቶነ ሀሳይተ፤ ቃይ ኡንቱንቱዋዳን አማንተ።


\par }{\PP \VS{8}የሱስ ክርስቶስ ዝኖካ ሀቼካ መꬍናዉካ ላመተና።

\VS{9}ዱማ ዱማ ኦራꬃ ትምርትያን ዎራ ቦፕተ። ኑ ዎዛናይ ጾሳ አꬎ ኬካተꬃን ምኖፐ ሎኦ ግድያዋፐ አትን፥ ቁማ ዎጋቶ አዛዘትያዋ ግደና፤ ሄዎ አዛዘቴዳዋንቱካ ማደትበይክኖ።


\par }{\PP \VS{10}ኑዉ ያርሽያሳይ ደኤ፤ ዱንካንያ ግዶን ኦꬅያዋንቱ ሄ ያርሽያ ሳፐ ማናዉ ኡንቱንቶ ማታይ ባዋ።

\VS{11}ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑ ናጋራ ድራዉ፥ መህያ ሱꬃ ያርሻናዉ ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ አፌ፤ ሽን ሄ መህያ አሹዋ ቃይ ድርሳፐ ካረና ጉዴ።
\XREF{}{{\XO 13:11 }{\XT{ዎጋ 16:27}}}

\VS{12}ሄዋ ድራዉ፥ የሱስካ ቃይ ናጋራፐ አሳ ባረ ሱꬃን ጌሻናዉ፥ ካታማ ፐንግያፐ ካረና ዋየቴዳ።

\VS{13}ስም ኑን እ ቦረቴዳ ቦርያ አኪደ፥ ድርሳፐ ካረ አኮ ከሶይተ።

\VS{14}አያዉ ጎፐ፥ ኑዉ ሀዋን መꬍናዉ ደእያ ካታማይ ባዋ፤ ሽን ኑን ያና ካታማ ናጌቶ።


\par }{\PP \VS{15}ስም ጾሳዉ የሱሳ ባጋና ኡባ ዎደ ጋላታ ያርሹዋ እሞይተ፤ ሄዋ ግያዌ መተርሻይ አ ሱንꬃዉ እምያ ጋላታ ግያዋ።

\VS{16}ሎኦባ ኦꬅያዋነ እቱ እቱዋ ማድያዋ ዶጎፕተ። አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ናሸችያዌ ሄዋ ማላ ያርሹዋ።


\par }{\PP \VS{17}ህንተና ካለꬅያዋንቶ አዛዘትተ፤ ቃይ ኡንቱንቱ አዛዝያዋካ ኦꬅተ። ኡንቱንቱ ባረንቱ ኦꬄዳዋ ጾሳዉ ኦዳና ድራዉ፥ ህንተንቱ ሸምፑዋ ሎይꬅ ናጊኖ፤ ህንተንቱ ኡንቱንቶ አዛዘቶፐ፥ ባረንቱ ኦሱዋ ናሸቲደ ኦꬃና፤ ሄዌ ꬋዮፐ፥ ኡንቱንቱ ይሎቲደ ኦꬃና፤ ሄዌ ህንተንታ አይነ ማደና።


\par }{\PP \VS{18}ኑዉ ጾሳ ዎስተ። ኑን ኡባ ዎደ ሎኦባ ኦꬃናዉ ኮይያ ድራዉ፥ ኑና ዞርያ ሎኦ ዎዛናይ ኑዉ ደኤ።

\VS{19}ጾሳይ ታና ህንተንቱኮ ኤለካ ዛራና ማላ፥ ጾሳ ህንተንቱ ሎይꬅ ዎሳናዳን፥ ታን ህንተንታ ሎይꬃ ዎሳይ።


\par }{\SH ዎሳ
\par }
{\PP \VS{20}ሳሮተꬃ ጾሳይ፥ ኑ ጎዳ የሱሳ፥ ዶርሳቱዋ ሄንꬃንቻ ዎልቃማ፥ መꬍና ጫቁዋ ሱꬃን ሀይቁዋፐ ደንꬄዳ።

\VS{21}ጾሳይ የሱስ ክርስቶሳ ባጋና ባረ ስንꬃን ባረና ናሸችያዋ ህንተንታ ኦስሲደ፥ ህንተንቱካ እ ኮዬዳዋ ኦꬃና ማላ፥ ሎኦ ኦሱዋ ኡባን ህንተንታ እ ጊግሶ፤ ጾሳይ መꬍ መꬍናዉ ቦንቼቶ። አመንእ።


\par }{\SH ቁተꬃ ቃላ
\par }
{\PP \VS{22}ታናዳን አማንያዋንቶ፥ ታን ሀ ዳብዳቢያ ህንተንቶ ቃንꬃን ጻፌዳ ድራዉ፥ ህንተንቱ ሀ ዞርያ ሳለተናን ስሳና ማላ፥ ታን ህንተንታ ዎሳይ።


\par }{\PP \VS{23}ኑ እሻይ፥ ጽሞቶስ ቃሹዋፐ ብለቴዳዋ ኤርተ። ኤሌል እ ሃ ዮፐ፥ ታን አናና ባደ ህንተንታ በአና።


\par }{\PP \VS{24}ህንተና ካለꬅያ ኡባቱዋነ ጾሳ አሳቱዋ ኡባ ሳሮ ሳሮ ጊተ። ጻልያፐ ዬዳ አማንያዋንቱ ህንተንታ ሳሮ ሳሮ ጊኖ።


\par }{\PP \VS{25}አꬎ ኬካተꬃይ ህንተናና ኡባና እትፐ ግዶ። አመንእ።


\par }