\NormalFont\ShortTitle{2 ጰጽሮሳ ኪታ}

{\MT ጰጽሮስ

\par }{\MTB ጻፌዳ ላኤንꬆ ኪታ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP የሱስ ኪቴዳ ጰጽሮስ ጻፌዳ ላኤንꬆ ኪታይ ጻፈቴዳዌ፥ ዱማ ዱማሳን ደእያ፥ በን አማንያ አሳቱዋሳ። ኪታዉ ሁጰ ቆፋይ ዎርዶ አስታማራቱዋ ኢታ ኦሱዋነ ኡንቱንቱ ትምርትያ ጋሱዋን መቴዳ ፖኮ ደኡዋ ኤቀትያዋ። መቴዳ መታቱዋ ቃራናዉ ማዶ ግድያዌ የሱሳ ባረንቱ አይፍያን በኤዳነ እ ታማርስያ ዎደ ባረንቱ ሀይꬃን ስሴዳ አሳቱ ታማርሴዳ ትምርትያ ባጋና ጾሳባነ ጎዳ የሱስ ክርስቶሳዋ አማንꬅያ ኤራ ደምያዋ። ጻፊ ዱማ ናጊደ ኦዴዳባይ፥ “ክርስቶስ ላኤንꬆ ዬና” ያግያ ዎርዱዋ ትምርትያባ። ሄዋ ጼልያዋን ሃሳዪደ፥ “ክርስቶስ ስሚደ ዬናን ጋምኤዳዌ፥ ጾሳይ፥ አሳይ ኡባይ ባረ ናጋራፐ ስማናዋፐ አትን፥ ኦንነ ꬋያናዋ ኮየና ድራሳ” ያጌ።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO ገሉዋ
{\IOR{1:1-2}}

\par }{\IO አማንያ አሳ ጼሳ
{\IOR{1:3-21}}

\par }{\IO ዎርዶ አስታማራቱዋ
{\IOR{2:1-22}}

\par }{\IO የሱሳ ላኤንꬆ ዩሳ
{\IOR{3:1-18}}



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}ታን ስሞን ጰጽሮስ፥ የሱስ ክርስቶሳ ጽሎተꬃ ባጋና ኑዋ ማላ አማኑዋ አኬዳዋንቶ፥ ሀ ዳብዳቢያ ጻፋይ።


\par }{\PP \VS{2}ጾሳነ ኑ ጎዳ የሱሳ ህንተ ኤርያዋን አꬎ ኬካተꬃይነ ሳሮተꬃይ ህንተንቶ ፓላሂደ ግዶ።


\par }{\SH ጾሳ ጼሳነ አ ዶሩዋ
\par }
{\PP \VS{3}ኑን ጾሳ ቦንቹዋነ ሎኦተꬃ ላታና ማላ፥ ኑና ጼሴዳዋ ኑን ኤርያዋን፥ ደኡዋስነ ጾሳ ማላቱሳዉ ኑና ኮሽያዋ ኡባ ጾሳ ዎልቃይ ኑዉ እሜዳ።

\VS{4}ህንተ አ እሙዋ ባጋና ሳኣን ደእያ ባይዝያ አሙዋፐ ከስ አካናዳንነ ጾሳ ጾሳተꬃ ላታናዳን፥ እ ባረ እማና ጌዳ ዳሮ ዎልቃማነ አልኦ እሙዋ ኑዉ እሜዳ።

\VS{5}ሄዋ ድራዉ፥ ህንተና በስያዋ ኡባ ምን ኦꬂደ፥ ህንተ አማኑዋ ቦላ ሎኦተꬃ፥ ሎኦተꬃ ቦላ ኤራተꬃ፥

\VS{6}ኤራተꬃ ቦላ ህንተና ናግያዋ፥ ህንተና ናግያዋ ቦላ ገንጫ፥ ገንጫ ቦላ ጾሳ ማላትያዋ፥

\VS{7}ጾሳ ማላትያዋ ቦላ እሻተꬃ ሲቁዋ፥ እሻተꬃ ሲቁዋ ቦላ ሲቁዋ ጉጅተ።

\VS{8}አያዉ ጎፐ፥ ሀዋንቱ ህንተንቶ ሎይꬅ ዳርያዋ ግዶፐ፥ ህንተና ጎዳ የሱስ ክርስቶሳ ኤራተꬃን ትሻነ አይፍያና ደእያዋንታ ኦꬃና።

\VS{9}ሽን ሄዋንቱ ባይና ኡራይ ባረ ማታን ደእያዋ ጻላላ ደሜ፤ ቃይ እ ቆቃ፤ እ ካሰ ኦꬄዳ ናጋራይ አቶ ጌተቴዳዋ ዶጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሄዋ ድራዉ፥ ታናዳን ጾሳ ካልያዋንቶ፥ ህንተና ጾሳይ ጼሴዳዋነ ዶሬዳዋ ሎይꬅ ኤርሳናዉ፥ ካሰዋፐ አꬍ ምንተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ህንተ ሄዋ ኦꬅያዋ ግዶፐ፥ ꬉበትክታ።\FTNT{*}{{\FR 1:10 }{\FK{ꬉበትክታ፦
}}{\FT{ናጋራን ኩንድክታ።
}}}

\VS{11}ሄዋዳን ቃይ ኑ ጎዳነ ኑና አሽያ የሱስ ክርስቶሳ መꬍና ካዉተꬃ ገልያ ኩመንꬃ ማታይ ህንተንቶ እመታና።


\par }{\PP \VS{12}ሄዋ ድራዉ፥ ህንተ ሀ የዋቱዋ ኤርያዋ ግዶፐካ፥ ቃይ ህንተ ኦይቄዳ ቱሙዋን ምኔዳዋንታ ግዶፐካ፥ ታን ህንተና ሀ የዋቱዋ ኡባ ዎደ ሀሳይስያዋ አግከ።

\VS{13}ታን ፓጻ ደኤዳ ኬናን፥ ህንተና ሀሳይሳደ ቃሰꬃናዉ ኮሽያዋ ታዉ ማላቴ።

\VS{14}ኑ ጎዳይ የሱስ ክርስቶስ ታዉ ቆንጭያን ኦዴዳዋዳን፥ ታን ሀ ሀይቂያ አሳተꬃ ጋምኤናን ቃራ ኦላናዋ ኤራይ።

\VS{15}ታን ሀይቄዳዋፐ ጉይያን ግድናካ፥ ህንተ ሀ የዋቱዋ ኡባ ዎደ ቆፓናዉ ዳንዳያና ማላ፥ ታዉ ዳንዳየቴዳዋ ኡባ ኦꬃና።


\par }{\SH ክርስቶሳ ቦንቹዋ ባረ አይፍያን በኤዳ ማርካቱዋ
\par }
{\PP \VS{16}ኑን አ ዎልቃማ ቦንቹዋ ኑ አይፍያን በኢደ ኦደቶፐ አትን፥ መꬍ አኬዳ ቶሳን ኑ ጎዳ ክርስቶሳ ዎልቃነ ዩሳ ህንተንቶ ኦድበይኮ።

\VS{17}አያዉ ጎፐ፥ ዳሮ ዎልቃማ ቦንቹዋፐ፥ “ታን አን ዳሮ ናሸትያ ታ ሲቆ ናአይ ሀዋ” ያግያ ኮሻይ ዬዳ ዎደ፥ ጾሳ አዉዋፐ ቦንቹዋነ ጋላታ እ አኬዳ።

\VS{18}ቃይ ኑንካ ጌሻ ደርያ ቦላን አናና ደኢደ፥ ሄ ኮሻይ ሳሉዋፐ ዬዳዋ ስሴዶ።


\par }{\PP \VS{19}አሳይ ሄዋፐ ሎይꬅ አꬍያ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ሃሳዬዳ ኑና ሎይꬅ አማንꬅያ ቃላይ ኑዉ ደኤ፤ ህንተ ሄ ቃላ ናግያዋ ግዶፐ ሎይꬄድታ። አያዉ ጎፐ፥ ሄዌ ሳአይ ዎንታና ጋካናስነ ዎንታ ጾልንትያ ፖኡ ህንተ ዎዛናን ፖአና ጋካናዉ፥ ꬉማን ፖእያ ፖኡዋ ማላ።

\VS{20}ኡባፐ ካሰቲደ፥ ሀዋ ኤርተ፤ ጾሳ ማጻፋን ጻፈቴዳ ትምቢትያ ኦዴዳዋ ኦንነ ባረካ ብላናዉ ዳንዳየና።

\VS{21}አያዉ ጎፐ፥ ትምቢትያ ኦዴዳዌ ኡባይ ጌሻ አሳቱ ጌሻ አያናይ ካለꬅና፥ ጾሳ ቃላ ሃሳዬድኖፐ አትን፥ አሳ ሸንያን ሃሳየትቤና።




\par }\Chap{2}{\SH ዎርዶ አስታማራቱዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሽን ትምቢትያ ኦድያ ዎርዳቱ አሳ ግዶን ካሰ ደእያዋዳን፥ ህንተ ግዶንካ ዎርዱዋ ታማርስያዋንቱ ደአና። ኡንቱንቱ ባረና ዎዜዳ፥ ጎዳ ካዲደ፥ ባይዝያ ዎርዶ ትምርትያ አሀና፤ ቃይ ኡንቱንቱ አኬከና ባሻ ባረንቱ ቦላ አሀና።

\VS{2}ቃይ ዳሮ አሳይ ዬላይያ ኡንቱንቱ ኢታ ኦግያ ካላና፤ ኡንቱንቱ ጋሱዋን ቱሙዋ ኦጊ ቦረታና።

\VS{3}ዎርዱዋ ታማርስያ ሄዋንቱ ሻሎ ያረትያዋን ባረንቱ መꬍ አኬዳ ቶሳን ህንተና ቦንቃና፤ በንፐ ዶሚደ፥ ኡንቱንቱ ፕርዳይ ጊግ ኡቴዳ፤ ኡንቱንታ ꬋይስያዌ ቤጎቲደ ናጌ።


\par }{\PP \VS{4}ናጋራ ኦꬄዳ ኪታንቻቶ ጾሳይ ቃረተናን፥ ፕርዳ ጋላሳይ ጋካናዉ ꬉማ ኦላን ኡንቱንቱ ቃሸት ኡቴዳ ጋናምያን የጌዳ።

\VS{5}ጾሳይ ናጋራንቻቱዋ ቦላ ባሻ ሃꬃ የዴዳፐ አትን፥ በን አሳዉ ኬክቤና፤ ሽን ጽሎተꬃባ ኦዴዳ ኖሀነ ሀራ ላፑ አሳቱዋ አሼዳ።
\XREF{}{{\XO 2:5 }{\XT{ዶመꬃ 6:1—7:24}}}

\VS{6}ጾሳይ ሶዶማነ ጋሞራ ግያ ካታማቱዋ ቢታ ብድንꬃ ኦꬂደ፥ ጉድ ꬋይሲደ፥ ናጋራንቻ ግድያዋንታ ጋካናባዉ ሌምሱዋ ኦꬄዳ።\XREF{}{{\XO 2:6 }{\XT{ዶመꬃ 19:24}}}

\VS{7}ህገዉ አዛዘተና ቱናተꬃ ኦꬅያ አሳቱዋ ግዶን ቱጋቲደ ደእያ ጽሉዋ ሎጻ ጾሳይ አሼዳ።
\XREF{}{{\XO 2:7 }{\XT{ዶመꬃ 19:1-16}}}

\VS{8}ሄ ሎኦ ብታኒ ኡንቱንቱ ግዶን ደኢደ፥ ኡንቱንቱ ኦꬅያ ኢታ ኦሱዋ ጋላስ ጋላስ በኤዳ ዎደነ ስሴዳ ዎደ አ ሎኦ ዎዛናይ ኡንኤቴዳ።

\VS{9-10}ሄዋ ግዶፐ፥ ጎዳይ ጾሳዉ ጎይንያ አሳቱዋ ፓጭያፐ ዎት አሻነንቶ ኤሬ፤ ናጋራንቻቱዋ ቃይ ኡባፐ አꬂደ፥ ቱና አሙዋን አሹዋ አሙዋ ካልያዋንታነ ቃይ ጾሳ ዎልቃ ካꬍያዋንታ፥ ፕርዳ ጋላሳይ ጋካናዉ ጎዳይ ሙሪደ ዎꬃናዋካ ኤሬ።

\par }{\PP ዎርዱዋ ታማርስያ ሄዋንቱ ጻላነ ኦቶራንቻ ግዴዳዋን፥ ቦላን ደእያ ቦንቾ መታ ቦሪኖፐ አትን፥ ቦንችክኖ።

\VS{11}ሄ ዎርዱዋ ታማርስያ አሳቱዋፐ ዳሮ ምኖነ ዎልቃማ ግድያ ኪታንቻቱካ ኡንቱንታ ጎዳ ስንꬃን ቦርያን ሞታናዉ ኮይክኖ።

\VS{12}ሽን ሄ አሳቱ ኦይቀቲደ ꬋያናዉ የለቴዳ ባረንቱ መታን ዎዛናይ ባይና ዎራ ዶአቱዋዳን ሀኒኖ፤ ኡንቱንቱ ኤረናባ ቦሪኖ፤ ቃይ ባረንቱ ባይዙዋን፥ ኡንቱንቱ ጮ ꬋያና።

\VS{13}ኡንቱንቱ ባረንቱ መꬌዳ መቱዋን መቶታና፤ ጋላስ የጺደ ዱርያዋ ናሸችያባ ጊደ ቆፒኖ፤ ኡንቱንቱ ካዉሽስያዋንታነ ቱናቱዋ ግድ ኡቲደ፥ ህንተናና ምያ ቁማ ሙሳን ናሸቲኖ።

\VS{14}ጫራትያ ማጫ አሳ ጼልያዋ አገና አይፊ ኡንቱንቶ ደኤ፤ ቃይ ናጋራ ኦꬅያዋካ አግክኖ። አማኑዋን ምንቤና አሳ ጭሚኖ። አሙዋ ዶዬዳ ዎዛናይ ኡንቱንቶ ደኤ፤ ኡንቱንቱ ሸቀቴዳዋንታ።

\VS{15}ሱረ ኦግያ አጊደ ባሌድኖ። ብኦራ ናኣ ባላማ ኦግያና ቤድኖ፤ ባላም ማካላን ሚሻ አካናዉ ኮዬዳ።
\XREF{}{{\XO 2:15 }{\XT{ፓይ. 22:4-35}}}

\VS{16}እ ትምቢትያ ኦድያዋ፤ ሽን አ ናጋራ ድራዉ፥ አ ሀሪ አሳዳን ሃሳያን ሴሪደ፥ ጎሻ ማላ ሀኑዋፐ አ ተኤዳ።


\par }{\PP \VS{17}ሄ አሳቱ መል ድጌዳ ፑልቱዋ ማላ፤ ቃይ ጎቱ ቶኪደ አፍያ ሻርያ ማላ፤ ጾሳይ ኡንቱንቶ ሳካና ꬉማ ጊግስ ዎꬄዳ።

\VS{18}አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ መላነ ኦቶሮ ሃሳያ ሃሳዪኖ፤ ባሊደ ደእያ አሳፐ ከስ ዬዳዋንታ ዎልቃማ አሹዋ አሙዋን ጭሚኖ።

\VS{19}ኡንቱንቱ ባረዉ ባሻ አሙዋና ደኢደ ኡንቱንታ፥ “ህንተ አይለተꬃፐ ከሳና” ያጊኖ፤ አያዉ ጎፐ፥ እት አሳይ ባረና ጾኔዳባዉ አያዉነ አይልያ።

\VS{20}ኡንቱንቱ ኑ ጎዳነ ኑና አሽያ የሱስ ክርስቶሳ ኤራተꬃን ሀ ሳኣ ቱናተꬃፐ ከስ አኬዳዋፐ ጉይያን፥ ጉየ ስሚደ፥ አን ꬉበቲደ ጾነትያዋ ግዶፐ፥ ካሰ ደእያ ደኡዋፐ ጉየዌ ኡንቱንቶ ኢታና።

\VS{21}አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቶ እመቴዳ ጌሻ አዛዙዋ ኤሪደ አግያዋፐ ኡንቱንቱ ጽሎተꬃ ኦግያ ኤረናን አግንቶ ሎአ ሽን።

\VS{22}“ካናይ ባረ ጮሻኮ ጉየ ስሜ” ግያ ሌምሱነ ቃይ፥ “ሜጨቴዳ ጉዱንꬃይ ጉየ ስሚደ፥ ኡርቃን ጎንዶረቴ” ግያ ሌምሱ ቱማ ግድያዋ ኡንቱንታ ጋኬዳዌ በሴ።
\XREF{}{{\XO 2:22 }{\XT{ሌም. 26:11}}}




\par }\Chap{3}{\SH ጎዳይ የሱስ ያና ናሸቻ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ታ ሲቃቶ፥ ሀዌ ታን ህንተንቶ ጻፌዳ ላኤንꬆ ዳብዳቢያ፤ ታን ሄ ላኡ ዳብዳበቱዋካ ህንተ ሱረ ቆፋ ቆፓናዳን ደንꬃናዉ ህንተና ሀሳይሳናዳን ጻፋድ።

\VS{2}ጌሻ ግዴዳ ናባቱ በን ኦዴዳ ቃላ ህንተ ሀሳያና ማላነ ጎዳይ ህንተና አሽያዌ፥ ባረ ኪቴዳዋንቱ ባጋና ህንተና አዛዜዳ አዛዙዋ ህንተ ሀሳያና ማላ ኮያይ።

\VS{3}ዎድያ ዉርሰꬃን፥ አሳ ቶችያ ባረንቱ አሙዋዳን ደእያዋንቱ አሳ ቶቺደ ደንዳናዋ ኡባፐ ካሰቲደ ኤርተ።

\VS{4}ኡንቱንቱ፥ “እ ‘ያና’ ያጌዳ። ግቤኔ? ያትና ሀቃን ደኢ? አያዉ ጎፐ፥ ኑ አዎቱ ሀይቂ ድጌድኖ፤ ሽን ኡባባይካ ሳአይ መቶደፐ ዶሚደ ደእያዋዳንካ ደኤ” ያጋና።

\VS{5}ዳሮ ዎድያፐ ካሰ ጾሳይ ሃሳይና፥ ሳሉነ ሳአይ መቴዳዋ ኤሪደ፥ ኡንቱንቱ አኬከናን እጼድኖ። ሳአይ ሃꬃፐነ ሃꬃን መቴዳ።\XREF{}{{\XO 3:5 }{\XT{ዶመꬃ 1:6-9}}}

\VS{6}ቃይ ሄዋ ጋሱዋን፥ ሄ ዎደ ደእያ ሳአይ ሄ ሃꬃን ምተት ꬋዬዳ።\XREF{}{{\XO 3:6 }{\XT{ዶመꬃ 7:11}}}

\VS{7}ሽን ሀእ ደእያ ሳሉነ ሳአይ፥ ጾሳዉ ጎይነና አሳቱ ፕርደትያ ጋላሳይነ ꬋይያ ጋላሳይ ጋካናዉ ታኪደ፥ ሄ ቃላን ታማ ናጊኖ።


\par }{\PP \VS{8}ሽን ታ ሲቃቶ፥ ሀ እት የዋቶ ዶጎፕተ፤ ጎዳ ማታን፥ እት ጋላሳይ ሻአ ላይꬃ ማላ ግድያዋነ፥ ቃይ ሻአ ላይꬃይ እት ጋላሳ ማላ ግድያዋ ዶጎፕተ።
\XREF{}{{\XO 3:8 }{\XT{ማዝ. 90:4}}}

\VS{9}እቱ እቱ ቆፕያዋዳን፥ ጎዳይ ባረ ኦꬃና ጌዳዋ ኦꬃናዉ ታከና፤ ሽን ኦንነ ባረ ናጋራፐ ስማናዳን ኮዬፐ አትን፥ ኦንነ ꬋያና ማላ ኮየና ድራዉ፥ ህንተዉ ጊደ ዳንዳያን ጋምኤ።


\par }{\PP \VS{10}ሽን ጎዳ ጋላሳይ ካይሱዋዳን ያና። ሄ ጋላስ ሳሎቱ ዎልቃማ ጉንꬃን ꬋያና፤ ሳሉዋ መታቱ ዎልቃማ ሴላን ሲላና፤ ሳአይነ አ ቦላን ደእያ ኡባባይ ꬋያና።

\VS{11}ኡባባይካ ሄዋዳን ꬋይያዋ ግዶፐ፥ ህንተ አይ ማላ አሳ ግዳናዉ በሲ? ህንተ ደኡ ጌሻነ ጾሳ ማላትያዋ ግዳናዉ ኮሼ።

\VS{12}ህንተ ጾሳ ጋላሳ ናግሽና፥ ሄ ጋላሳይ ኤለካ ጋካናዳን፥ ህንተንቶ ዳንዳየትያዋ ኦꬅተ፤ ሄ ጋላስ ሳሎቱ ጉደቲደ ꬋያናነ ሳሉዋ መታቱካ ዎልቃማ ሴላን ሲላና።

\VS{13}ሽን ኑን ጾሳይ እማና ጌዳ ኦራꬃ ሳሉዋነ ኦራꬃ ሳኣ ጽሉ ደአናሳ ናጌቶ።
\XREF{}{{\XO 3:13 }{\XT{ኢሳ. 65:17፤ 66:22፤ ሳፃ 21:1}}}


\par }{\PP \VS{14}ሄዋ ድራዉ፥ ታ ሲቃቶ፥ ሄ ጋላሳ ናጊደ፥ ፖኩነ ዬላይያባይ ባይናዋንታ ግዲደ፥ አናና ሳሮተꬃን ደአና ማላ ሎኦባ ኡባ ኦꬅተ።

\VS{15}ጎዳ ዳንዳያይ አቶተꬃ ግድያዋ ህንተ ዎዛናን ቆፕተ፤ ሄዋዳን ቃይ ኑ ሲቆ እሻይ ጳዉሎስ፥ ጾሳይ ባረዉ እሜዳ አꬌዳ ኤራተꬃን ህንተንቶ ጻፌዳ።

\VS{16}ባረ ጻፍያ ዳብዳቢያን፥ ሄ የዉዋባ ጻፍያ ዎደ፥ ታማርቤና አሳቱነ ምንቤና አሳቱ ሀራ ጾሳ ማጻፋቱዋ ጌላይያዋዳንካ፥ ሄ ዳብዳቢያ ግዶን ደእያ አኬካናዉ ዋይስያ የዉዋ ጌላዪኖ። ኡንቱንቱ ሄዋ ኦꬅያዋን ባረንቱ ቦላ ባሻ አሂኖ።


\par }{\PP \VS{17}ሄዋ ድራዉ፥ ታ ሲቃቶ፥ ህንተ ሄዋ ኤርያ ድራዉ፥ ማካላንቻቱዋ ባላን ጭመቲደ፥ ዎራ ቤና ማላነ፥ ቃይ ምኒደ ደእያ ሳኣፐ ኩንደና ማላ ናገትተ።

\VS{18}ሽን ህንተ ኑ ጎዳ፥ ኑና አሽያ የሱስ ክርስቶሳ አꬎ ኬካተꬃንነ ኤራተꬃን ድጭተ። አዉ ሀእነ መꬍና ጋላሳይ ጋካናዉ ጋላታይ ጋኮ። አመንእ።


\par }