\NormalFont\ShortTitle{2 ኦዱዋ}

{\MT ሀኔዳባ ኦድያ ላኤንꬆ ማጻፋ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP ሀኔዳባ ኦድያ ማጻፋ ላኤንꬆ ሻኩ ሀኔዳባ ኦድያ ማጻፋ ኮይሮ ሻኩ ኤቄዳ ካትያ ዳዊተ ሀይቁዋ ኦድያ ታርክያፐ ዶሜ። ሄዌካ ካትያ ሶሎሞና ሞዱዋፐ ዶሚደ፥ እ ሀይቃና ጋካናዉ ደእያ ዎድያ ፕን ከሴ። ሁጲሳ ባጋን ደእያ ዛራቱ ባረ አዉዋ ሶሎሞና ኮታን ካተቴዳ ይሁዳ ካትያ ሮባማ ቦላ ማካሌዳ ሀኖታ ኦድ ስሚደ፥ የሩሳላመ ላለቴዳ ዎድያ፥ ክርስቶሳ የለታፐ ካሰ 586 ላይꬃ ጋካናዉ ደእያ ገድሳ ባጋ ይሁዳ ታርክያ ሺሺደ ኦዴ።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO ሶሎሞነ ካተ ግዱሳ
{\IOR{1:1—9:31}}

\par }{\IO እስራኤልያ ፑደሃ ያራቱ ካትያ ሮባማ ቦላ ማካሉሳ
{\IOR{10:1-19}}

\par }{\IO ይሁዳ ካተቱዋ
{\IOR{11:1—36:12}}

\par }{\IO የሩሳላመ ኩንደꬃነ አሳይ ባብሎነ ኦሞደቱሳ
{\IOR{36:13-23}}



\par }{\MS ሶሎሞነ ካተ ግዱሳ

\par }\ChapOne{1}{\MR (1 ኦዱዋ 1:1—9:31)

\par }{\SH ካቲ ሶሎሞነ አꬌዳ ኤራ አካናዉ ዎሴዳ
\par }
{\R (1 ካታ. 3:1-15)

\par }{\PP \VerseOne{1}ዳዊታ ናአይ ካቲ ሶሎሞነ ባረ ካዉተꬃ ምንሴዳ። መꬍና ጎዳይ አ ጾሳይ አናና ግዲደ፥ አ ሎይꬅ ግታዬዳ።


\par }{\PP \VS{2}ሶሎሞነ እስራኤልያ ኡባ፥ ሻኣ ካፓቱዋ፥ ጼቱዋ ካፓቱዋ፥ ዳናቱዋ፥ እስራኤልያ አሳ ካለꬅያ ኡባቱዋነ ጎልያ አሳቱዋ ካፓቱዋ ጼሲደ ሺሼዳ።

\VS{3}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞንነ ሺቄዳ አሳይ ኡባይ ጋባኦናን ደእያ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ ቤድኖ፤ አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳ ቆማይ ሙሴ መላ ቢታን መꬎ ጾሳ ዱንካኒ ያን ደኤዳ።

\VS{4}ካሰ ዳዊተ ጾሳ ታቦታዉ የሩሳላመን ዱንካንያ ጊግሴዳ፥ ጾሳ ታቦታ ቅርያት-ይኣሪማ ካታማፐ ሄ ጊግስ ዎꬄዳ ሳአዉ አህ ዎꬄዳ።\XREF{}{{\XO 1:4 }{\XT{2 ሳሜላ 6:1-17፤ 1 ኦዱዋ 13:5-14፤ 15:25—16:1}}}

\VS{5}ሁራ ናኣ ኡራ ናአይ ባጻልኤል ናሃስያ ብራታፐ ኦꬄዳ ያርሽያ ሳአይ ጋባኦናን መꬍና ጎዳ ዱንካንያ ስንꬃን ደኤ። ሶሎሞንነ ሄ ሺቄዳ አሳይ ጾሳ ሄዋን ኮዬድኖ።
\XREF{}{{\XO 1:5 }{\XT{ከሳ 38:1-7}}}

\VS{6}ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ዱንካንያ ስንꬃን ደእያ ናሃስያፐ ኦሰቴዳ ያርሽያ ሳኮ፥ ጾሳ ስንꬃ ቢደ፥ እት ሻአ ጹግያ ያርሹዋ ያርሼዳ።


\par }{\PP \VS{7}ሄ ጋላሳ ቃማ ጾሳይ ሶሎሞናዉ ቆንጪደ፥ “ታን ነዉ አያ እማናዉ ኮያይ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ሶሎሞነ ጾሳ፥ “ኔን ታ አዉዋ ዳዊታ አገና ዎልቃማ ሲቁዋን ሲቃደ፤ ያታደ ታና አ ኮታን ካተያዳ።

\VS{9}ሀእካ አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ጾሳዉ፥ ኔን ታ አዉዋ ዳዊታዉ ካሰ ጌዳ ቃላይ ፖለቶ። ኔን ታና ሳኣን ደእያ ባናዳን ጮራቴዳ አሳ ቦላ ካተዬዳ ድራዉ፥
\XREF{}{{\XO 1:9 }{\XT{ዶመꬃ 13:16፤ 28:14}}}

\VS{10}ታን ሀ አሳ ካለꬃናዉ ኔን ታዉ አꬌዳ ኤራተꬃነ አኬካ እማ። ሄዌ ꬋዮፐ፥ ሀ ነ ዎልቃማ አሳ ኦን አይሳናዉ ዳንዳዪ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{11}ጾሳይ ሶሎሞና ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ኔን ዱረ ግዳናዉ፥ ዎይ አቁዋ ደማናዉ፥ ዎይ ቦንቼታናዉ፥ ዎይ ነ ሞርከቱ ሀይቃናዉ፥ ዎይ ነዉ ላይꬃይ አዱቃናዉ ኦቼናን አጋደ፥ ታን ኔና ካተዬዳ ታ አሳ አይስያ አꬌዳ ኤራተꬃነ አኬካ ኦቼዳ ድራዉ፥

\VS{12}ታን ነዉ አꬌዳ ኤራተꬃነ አኬካ እማና። ቃይ ኔፐ ካሰ ደኤዳ ካተቶ ዎይ ኔፐ ጉይያን ያና ካተቶካ ባይና ዱረታ፥ አቁዋነ ቦንቹዋ ታን ነዉ እማና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞነ ጾሳ ዱንካኒ ጋባኦናን ደእያ፥ ጎይንያ ꬎቃ ሳፐ ስሚደ፥ የሩሳላመ ቤዳ፤ እስራኤልያ ቦላ ካተቴዳ።


\par }{\SH ካትያ ሶሎሞነ ምኖተꬃነ ዱረተꬃ
\par }
{\R (1 ካታ. 10:26-29)

\par }{\PP \VS{14}ሶሎሞነ ፓራ ጋረቱዋነ ፓራቱዋ ሺሼዳ። አዉ እት ሻአነ ኦይዱ ጼቱ ፓራ ጋረቱነ ታማነ ላኡ ሻአ ፓራቱ ደኢኖ። እ ኡንቱንቱ ፓራ ጋረቱዋ ካታማቱዋንነ ባረናና የሩሳላመን ዎꬄዳ።\XREF{}{{\XO 1:14 }{\XT{1 ካታ. 4:26}}}

\VS{15}ካቲ ዎርቃይነ ብራይ የሩሳላመን ሹቻዳን ኬለታናዳን፥ ዝጋይካ ጋꬋን ድጭያ ኤꬃዳን ጮራታናዳን ኦꬄዳ።

\VS{16}ሶሎሞነ ፓራቱ ግብጼፐነ ቃዌ ጌተትያ ጋድያፐ ዬድኖ። ካትያ ዛልአንቻቱ ኡንቱንታ ቃዌፐ ሻሉዋን ሻሚደ አሂኖ።
\XREF{}{{\XO 1:16 }{\XT{ዛረ. 17:16}}}

\VS{17}ኡንቱንቱ እት እት ፓራ ጋርያ ኡሱፑን ጼቱ ጻጋራ ብራን፥ እት እት ፓራ እት ጼታነ እሻታሙ ጻጋራ ብራን ግብጼፐ ሻሚደ አሂኖ፤ ሂተቱዋ ካተቱዋ ኡባቶነ ሶርያ ካተቶ ዛልኢኖ።




\par }\Chap{2}{\SH ሶሎሞነ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዉ ጊግሴዳ
\par }
{\R (1 ካታ. 5:1-18)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ሱንꬃዉ ጌሻ ጎልያነ ባረዉ ካትያ ጎልያ ኬጻናዉ ሀልቼዳ።

\VS{2}ሄዋ ድራዉ፥ ሶሎሞነ ቶክያዋ ቶሳናዉ ላፑን ታሙ ሻአ አሳቱዋነ ገዝያን ሹቻ ቆአናዉ ሆስፑን ታሙ ሻአ አሳቱዋ ዶሬዳ፤ ቃይ ኡንቱንታ ዎችያ ሄዙ ሻአነ ኡሱፑን ጼቱ አሳቱዋ ኡንቱንቱ ቦላ ሱንꬄዳ።


\par }{\PP \VS{3}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞነ ጺሮሳ ካትያ ኪራማዉ ኪታ ኪቲደ፥ “ታ አዉ ዳዊተ ባረዉ ካትያ ጎልያ ኬጻናዉ ኔን ዝጋ የዴዳዋዳን፥ ታዉካ የዳ።

\VS{4}ሀእ ታን መꬍና ጎዳ ታ ጾሳ ሱንꬃዉ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዉ ሀናይ። ታን ሳዉዋ ቶሽኩ ግያ እጻና ጩዋያናዉ፥ ኡባ ዎደ ጾሳ ስንꬃን ኡክꬃ ዎꬃናዉነ ኡባ ገደ ጉራነ ኦማርሳ፥ ሳምባታ ጋላሳቱዋን፥ አግናይ ጼርያ ዎደቱዋንነ ጾሳ ኑ ጾሳ ባላ ጋላሳቱዋን ጹግያ ያርሹዋ ያርሻናዉ፥ ሄ ጌሻ ጎልያ ዱማያና። እስራኤልያ አሳይ መꬍናዉ ኦꬃናዳን አዛዘቴዳ ኦሶቱ ሀዋንታ።


\par }{\PP \VS{5}“ኑ ጾሳይ ሀራ ጾሳቱዋ ኡባፐ ዎልቃማ ግድያ ድራዉ፥ ታን ኬጻናዉ ሀንያ ጌሻ ጎሊ ዎልቃማ።

\VS{6}ሽን አዉ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዉ ዳንዳይያዌ ኦኔ? አያዉ ጎፐ፥ ሳሉዋፐ ꬎቃ ሳሉካ አዉ ግዳናዉ ዳንዳየና! ያትና፥ ታን አ ስንꬃን ያርሹዋ ያርሻናፐ አትና፥ ታን አዉ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዉ ኦኔ?\XREF{}{{\XO 2:6 }{\XT{1 ካታ. 8:27፤ 2 ኦዱዋ 6:18}}}


\par }{\PP \VS{7}“ሀእካ አሌቂያዋንታ ከስያ ኪታ፥ ዎርቃ፥ ብራ፥ ናሃስያነ ብራታ ሲልሲደ ትግያ ኦሱዋነ ዞኦ ማዩዋ፥ ኦቻ ቴራ ማላትያ ማዩዋነ ሳሉዋ ማላትያ ማዩዋ ጊግስያ ኪታ ኤራተꬃይ ደእያ አሳ ታዉ የዳ። ታ አዉ ዳዊተ ይሁዳንነ የሩሳላመን ደእያ ኩሽያ ሂላ ኤርያዋንታ ዶር ዎꬄዳ፤ እ ኡንቱንቱና እትፐ ኦꬃና።

\VS{8}ሊባኖሳን ደእያ ነ አሳቱ ምꬃ ዎት ቃንጽንቶ ኤርያዋ ታን ኤራይ። ሄዋ ድራዉ፥ ኔን ታዉ ሊባኖሳፐ ዝጋ፥ ጽድያነ ሳንዳልያ የዳ። ታ አሳቱ ነ አሳቱዋና ግዲደ፥

\VS{9}ታዉ ዳሮ ምꬃ ጊግሳና። አያዉ ጎፐ፥ ታን ከጽያ ጌሻ ጎሊ ግታነ ማላልስያዋ።

\VS{10}ምꬃ ቃንጽያ ነ ቆማቶ ታን ላታሙ ሻአ ኮንታለ ዛርጋነ ላታሙ ሻአ ኮንታለ ባንጋ፥ ቃይ ኦይዱ ጼቱ ሻአ ሊትሮ ዎይንያ ኤሳነ ኦይዱ ጼቱ ሻአ ሊትሮ ዎጋራ ዛይትያ እማና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{11}ጺሮሳ ካትያ ኪራም ሶሎሞናዉ ዳብዳቢያ ኪቲደ፥ “መꬍና ጎዳይ ባረ አሳ ሲቅያ ድራዉ፥ እ ኔና ኡንቱንቱ ቦላ ካተዬዳ” ያጌዳ።

\VS{12}ኪራም ቃይካ፥ “መꬍና ጎዳዉ ጌሻ ጎልያነ ባረዉ ካትያ ጎልያ ኬጻናዳን አꬌዳ ኤራንቻ፥ አኬካንቻነ ጭንጫ ናኣ ካትያ ዳዊታዉ እሜዳ፥ ሳሉዋ ሳኣ መꬌዳ መꬍና ጎዳይ፥ እስራኤልያ ጾሳይ ጋላተቶ።


\par }{\PP \VS{13}“ሀእካ ታን ነዉ ሁራማ ጌተትያ ሂላንቻነ አኬካንቻ ብታንያ የዳድ።

\VS{14}አ አታ ዳና ዛርያ፤ ቃይ አ አዉ ጺሮሳ ጋድያ አሳ። እ ዎርቃ፥ ብራ፥ ናሃስያ፥ ብራታ፥ ሹቻነ ምꬃ ኦꬅያ አሳ፤ ቃይ ኦቻ ቴራ ማላትያ ማዩዋ፥ ሳሉዋ ማላትያ ማዩዋ፥ ዞኦ ማዩዋነ ሱፍያ ጌተትያ ማዩዋ ጊግስያ ኪታ ኤሬዳ። ቃይካ እ ዱማ ዱማ አሌቂያዋንታ ከሲደ፥ ኦዴዳዋዳን ኡባባ ኦꬃናዉ ዳንዳዬ። ሄዋ ድራዉ፥ ኩሽያ ሂላን ሎሄዳ ነ አሳቱዋናነ ካሰ ነ አዎ፥ ዳዊታዉ ኦꬄዳ አሳቱዋና አ ኦስሳ።


\par }{\PP \VS{15}“ሀእካ ኔን ታ ጎዳይ እማና ጌዳ ዛርጋነ ባንጋ፥ ዛይትያነ ዎይንያ ኤሳ ታ ቆማቶ የዳ።

\VS{16}ኔን ሊባኖሳፐ ኮዮ ምꬃ ኬሻ ኑን ቃንጺደ ቃሽሲደ፥ አባ ቦላና ቶከቲደ፥ ኔኮ ዮጰ ባናዳን ኦꬃና። ያቶፐ ኔን ያፐ የሩሳላመ ጋካናዉ አፍሳና” ያጌዳ።


\par }{\SH ሶሎሞነ ጌሻ ጎልያ ኬጼዳ
\par }
{\R (1 ካታ. 6:1-38)

\par }{\PP \VS{17}አ አዉ ዳዊተ ካሰ ፓይዴዳዋዳን፥ ሶሎሞነ እስራኤልያ ቢታን ደእያ ካረ ቢታ አሳ ኡባ ፓይዴዳ፤ ኡንቱንቱ 153,600 ግዴድኖ።

\VS{18}ሶሎሞነ ሄ አሳፐ 70,000 ቶክያዋ ቶሳናዉ፥ 80,000 ገዝያን ሹቻ ቆአናዉ ዶሬዳ፤ ቃይ ኡንቱንታ ዎቻናዉ 3,600 አሳቱዋ ሱንꬄዳ።




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}ሶሎሞነ አዉ ዳዊተ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎል ኬጸታና ሳኣ ሞርያ ግያ ደርያን የሩሳላመን ጊግስ ዎꬄዳ። ሄ ሳአይ መꬍና ጎዳይ ዳዊታዉ ባረና በሴዳ፥ ያቡስያ ኦርና ኡዱማ።
\XREF{}{{\XO 3:1 }{\XT{ዶመꬃ 22:2}}}

\VS{2}ሶሎሞነ ባረ ካተቴዳ ኦይደንꬆ ላይꬃን፥ ላኤንꬆ አግናን፥ ላኤንꬆ ጋላሳን ጌሻ ጎልያ ኬጻናዉ ዶሜዳ።


\par }{\PP \VS{3}ሶሎሞነ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዉ ባሴዳ ባሱዋ ጌሳይ ኡሱፑን ታሙ ዋꬋ፤ ጎምፓይ ላታሙ ዋꬋ።

\VS{4}ጌሻ ጎልያ ገልያ ሳኣን ደእያ ባራንዳ ጎምፓይ ጌሻ ጎልያ ጎምፓካ ኬሻ ላታሙ ዋꬋ፤ ጌሳይ ላታሙ ዋꬋ። አ ግዱዋ ጌሻ ዎርቃን ሼሼዳ። 3:4 ላታሙ ዋꬋ: እብራዌꬁ እት ጼታነ ላታሙ ዋꬋ ጌ።

\VS{5}ዉይገ አዳራሽያ ጽድያ ጻላላን ልቅ ካሜዳ፤ ሙሩታ ዎርቃን ሼሼዳ፤ ያቲደ ዛምባ ምስልያንነ ሳንሳላታን አሌቂሴዳ።

\VS{6}ጌሻ ጎልያ አልኦ ሹቻን አሌቂሴ፤ እ አሌቂሴዳ ዎርቃይ ፓርዋይማ ጋድያፐ ዬዳ ዎርቃ።

\VS{7}ማረቱዋ፥ ግምበቱዋ፥ ቆስለꬃንነ ፐንገቱዋ ዎርቃን ሼሼዳ፤ ቃይ ጎዳ ቦላ ክሩበቱዋ ምስልያ ማሴዳ።


\par }{\PP \VS{8}ሶሎሞነ ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ ኬጼዳ። ሄ ሳኣ ጌሳይ ጌሻ ጎልያ ጎምፓዳን ላታሙ ዋꬋ፤ ጎምፓይ ላታሙ ዋꬋ። ሄ ሳኣ ጎዳ ላታሙ ሻአ ኪሎ ግራመ ጻልታ ዎርቃን ሼሼዳ።
\XREF{}{{\XO 3:8 }{\XT{ከሳ 26:33-34}}}

\VS{9}ኡንቱንቱ ጎኤቴዳ ምስማሪ እቼሹ ጼታነ ላፑን ታሙ ግራመ ዎርቃፐ መቴዳ። ፖቅያን ደእያ ክፍለቱዋካ ዎርቃን ሼሼዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሶሎሞነ ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣን ላኡ ክሩበቱዋ ምስለቱዋ ማስ ጊግሲደ፥ ዎርቃን ሼሼዳ።
\XREF{}{{\XO 3:10 }{\XT{ከሳ 25:18-20}}}

\VS{11}ሄ ክሩበቱዋ ቀፊ ምጨቴዳ፥ ላታሙ ዋꬋ፤ ኮይሮ ክሩብያዉ ኮይሮ ቀፊ እቼሹ ዋꬋ ግዲደ፥ ጌሻ ጎልያ ጎዳ ቦቼ፤ ላኤንꬆ ቀፊካ እቼሹ ዋꬋ ግዲደ፥ ሀራ ክሩብያ ቀፍያ ቦቼ።

\VS{12}ላኤንꬆ ክሩብያዉ ኮይሮ ቀፊ እቼሹ ዋꬋ ግዲደ፥ ጌሻ ጎልያ ጎዳ ቦቼ፤ ላኤንꬆ ቀፊካ እቼሹ ዋꬋ ግዲደ፥ ኮይሮ ክሩብያ ቀፍያ ቦቼ።

\VS{13}ሀ ላኡ ክሩበቱዋ ቀፊ ምጨቴዳ፥ ላታሙ ዋꬋ ግዴዳ፤ ኡንቱንቱ ባረንቱ ዴሙዋ ጌሻ ሳኣኮ ዛሪደ፥ ባረንቱ ገድያን ኤቄድኖ።


\par }{\PP \VS{14}ሶሎሞነ ሳሉዋ ማላትያ ማዩዋፐ፥ ኦቻ ቴራ ማላትያ ማዩዋፐ፥ ዞኦ ማዩዋፐነ ሱፍያ ቃጭናፐ ዳደቴዳ ማዩዋፐ ጋርዱዋ ኦꬂደ፥ አ ቦላ ክሩበቱዋ ምስለቱዋ መꬌዳ።\XREF{}{{\XO 3:14 }{\XT{ከሳ 26:31}}}


\par }{\SH ላኡ ናሃስያ ቱሳቱዋ
\par }
{\R (1 ካታ. 7:15-22)

\par }{\PP \VS{15}ሶሎሞነ ጌሻ ጎልያ ስንꬃን እቱዋ እቱዋ ጌሳይ ሀታማነ እቼሹ ዋꬋ አዱቂያ ላኡ ቱሳቱዋ መꬍሴዳ፥ ኡንቱንቱ ሁጲያን እቼሹ ዋꬋ ጉምቡዋ ዎꬄዳ።

\VS{16}ቃይ ሳንሳላታ ግትያዳን መꬍሴዳ፥ ቱሳቱዋ ሁጲያን ዎꬄዳ፤ ያቲደ ሮማነ ጌተትያ ቴራ ምስለቱዋ ጼታቱዋ መꬍሴዳ፥ ሳንሳላታ ቦላ ዎꬄዳ።

\VS{17}ቱሳቱዋፐ እቱዋ ጌሻ ጎልያ ስንꬃን ኡሸቻ ባጋና፥ ላኤንꬁዋ ቃይ ሀድርሳ ባጋና ኤሴዳ። ኡሸቻ ባጋና ደእያ ቱሳ ያኪና
\FTNT{*}{{\FR 3:17 }{\FQ{ያኪና፦
}}{\FT{ሀ ሱንꬃ ብለꬃይ እብራዌꬁዋን፥ “ጾሳይ ኬጼዳ” ግያዋ።
}}} ሱንꬄዳ፤ ሀድርሳ ባጋና ደእያ ቱሳ ቦኤዛ
\FTNT{†}{{\FR 3:17 }{\FQ{ቦኤዛ፦
}}{\FT{ሀ ሱንꬃ ብለꬃይ እብራዌꬁዋን፥ “ጾሳ ምኖተꬃ” ግያዋ።
}}} ሱንꬄዳ።




\par }\Chap{4}{\SH ጌሻ ጎልያ ሚሻቱዋ
\par }
{\R (1 ካታ. 7:23-51)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞነ ጌሳይ ላታሙ ዋꬋ፥ ጎምፓይ ላታሙ ዋꬋ፥ ጌሳይ ታሙ ዋꬋ ግድያ ያርሽያ ሳኣ ናሃስያ ብራታፐ ኦስሴዳ።
\XREF{}{{\XO 4:1 }{\XT{ከሳ 27:1-2}}}


\par }{\PP \VS{2}ቃይ ናሃስያ ብራታ ሲልሲደ፥ ዶናይ ያ ጋጻፐ ሀ ጋጻ ጋካናዉ ታሙ ዋꬋ፥ ጌሳይ እቼሹ ዋꬋነ ዩሹ ሀታሙ ዋꬋ ግድያ አባ ግያ ሳኒያ መꬍሴዳ።

\VS{3}አባ ሳኒያ ዶናን ካረ ባጋና ዝቂ ጊደ፥ አናና ኦይቀቲደ መቴዳ ምስለቱ ደኢኖ፤ ሄ ምስለቱ ላኡ ማራን ደእያ ቦራቱዋ ምስለቱዋ።


\par }{\PP \VS{4}ሄ አባ ሳኒ ናሃስያ ብራታፐ መቴዳ ታማነ ላኡ ቦራቱዋ ምስለቱ ዞክያን ኡቴዳ። ቦራቱዋፐ ሄዛቱ ሁጲሳ ባጋ፥ ሄዛቱ አዋይ ዉልያ ባጋ፥ ሄዛቱ ገድሳ ባጋ፥ ሄዛቱ ቃይ አዋይ ዶልያ ባጋ ስሚደ ጼልያዋ ማላትኖ። አባ ሳኒ ኡንቱንቱ ቦላ ኡቴዳ፤ ኡንቱንቶ ጉየ ባጋይ ግዱዋኮ ስም ኡቴዳ።

\VS{5}አባ ሳኒ እት ታካ ኬሻ ኦርዱዋ፤ አ ዶናይ ዋንጫ ዶና ማላ፤ ቃይ ጪሻይ ጪሼዳዋካ ማላቴ። ሄ አባ ሳኒ ኡሱፑን ታሙ ሻአ ሊትሮ ግድያ ሃꬃ ኦይቂያዋ።


\par }{\PP \VS{6}ሶሎሞነ ቃይካ ሜጨትያ ታሙ ከረቱዋ መꬍሴዳ፤ መꬍሴዳ እቼሻቱዋ ገድሳ ባጋና፥ ቃይ እቼሻቱዋ ሁጲሳ ባጋና ዎꬄዳ። ኡንቱንቱን ጹግያ ያርሹዋ አሹ ሜጨቴ፤ ሽን አባ ሳኒያ ሃꬃን ቄሳቱ ሜጨትኖ።
\XREF{}{{\XO 4:6 }{\XT{ከሳ 30:17-21}}}


\par }{\PP \VS{7}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞነ ኡንቱንቶ እመቴዳ ሀልቹዋዳን ጾምፕያ ዎꬅያ ባላቱዋ ታማቱዋ ዎርቃፐ ኦስሲደ፥ እቼሻቱዋ ኡሸቻ ባጋና፥ እቼሻቱዋ ሀድርሳ ባጋና ጌሻ ጎልያ ግዶን ዎꬄዳ።\XREF{}{{\XO 4:7 }{\XT{ከሳ 25:31-40}}}

\VS{8}ቃይካ እ ታሙ ጻርጴዛቱዋ ኦꬂደ፥ እቼሻቱዋ ኡሸቻ ባጋና፥ እቼሻቱዋ ሀድርሳ ባጋና ጌሻ ጎልያ ግዶን ዎꬄዳ። ቃይ ጼቱ ኩይጻሮቱዋካ ዎርቃፐ መꬍሴዳ።\XREF{}{{\XO 4:8 }{\XT{ከሳ 25:23-30}}}


\par }{\PP \VS{9}ሶሎሞነ ቄሳቶ ግዶ ዳባባነ ካረ ባጋ ዎልቃማ ዳባባ ጊግሴዳ፤ ዳባባዉ ፐንገቱዋ ጊግሲደ፥ ፐንገቱዋ ናሃስያ ብራታን ሼሼዳ።

\VS{10}አባ ሳኒያ ጌሻ ጎልያፐ ገድሳ አዋይ ዶልያ ባጋ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሁራም ከረቱዋ፥ አካፋቱዋነ ኩይጻሮቱዋ መꬌዳ፤ ያቲደ ሁራም ካትያ ሶሎሞናዉ ጾሳ ጌሻ ጎልያን ኪታ ኦꬂደ ፖሌዳ።

\VS{12}እ ኦꬄዳ ኦሶቱካ ላኡ ቱሳቱዋ፥ ቱሳቱዋ ሁጲያን ዎꬅያ ሳአይነ ማላ ላኡ ጉምቦቱዋ፥ ቱሳቱዋ ቦላይ ደእያ ላኡ ጉምቦቱዋ አሌቂስያ ላኡ ግተ ማላ ሳንሳላታቱዋ፥

\VS{13}እት እት ጉምቡዋ ቦላ ላኡ ማራን ናሃስያፐ መቴዳ እት እት ጼቱ ሮማነ ቴራ ምስለቱዋ፥ ኡባና ኦይዱ ጼቱ ሮማነ ቴራ ምስለቱዋ፥

\VS{14}ታሙ ጋረቱዋ፥ ጋረቱዋ ቦላን ዎꬍያ፥ ሜጨትያ ታሙ ከረቱዋ፥

\VS{15}አባ ሳኒያነ አፐ ጋርሳን ደእያ ታማነ ላኡ ቦራቱዋ ምስለቱዋ፥

\VS{16}ከረቱዋ፥ አካፋቱዋ፥ ዛምቤልያነ ሀራ ሚሻቱዋ ኡባ።

\par }{\PP ሁራም ካትያ ሶሎሞናዉ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኦሶ መꬌዳ ሀ ሚሻቱዋ ኡባ ቁጨቴዳ ናሃስያፐ መꬌዳ።

\VS{17}ካቲ ሶሎሞነ ሱኮታፐነ ጻሬዳፐ ግዱዋን፥ ዮርዳኖሳ ደምባን ደእያ ናሃስያ ብራታ ሲልስያ ሳኣን ሀዋንታ ኡባ ኦስሴዳ።

\VS{18}ናሃስያ ብራታፐ መቴዳ ሀ ሚሻይ ኡባይ ሎይꬅ ዳሮ ግዴዳ ድራዉ፥ ዎይሳ ዴጽንቶ፥ ልኪ ኤረትቤና።


\par }{\PP \VS{19}ቃይካ ሶሎሞነ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ደእያ ሚሻቱዋ ዎርቃፐ ኡባ መꬍሴዳ። ሄዋንቱካ ዎርቃፐ ኦꬄዳ ያርሽያ ሳኣ፥ ጾሳ ስንꬃን ዎꬅያ ኡክꬃይ ኡትያ ጻራጴዛ፥

\VS{20}ኡንቱንቶ ዎꬄዳ ዎጋዳን ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ ስንꬃን ፖአናዳን ጾምፕያ ዎꬅያ ዎርቃ ባላቱዋ፥ ኡንቱንቱ ዎርቃ ጾምፐቱዋ፥

\VS{21}ጌሻ ዎርቃፐ ኦꬄዳ ጪሻ ምስለቱዋ፥ ጾምፕያ ቶይስያ ቃጰቱዋ።

\VS{22}ጾምፕያ ቶይስያ ቃጰቱዋ፥ ኩይጻሮቱዋ፥ እጻና ጩዋይያባቱዋነ ታማ አክያ ሚሻቱዋ። ሀ ሚሻቱ ኡባይ ጌሻ ዎርቃፐ ኦሰቴድኖ። ጌሻ ጎልያዉ ካረ ባጋ ፐንገቱዋነ ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ ገልያ ፐንገቱዋ ዎርቃን ሼሼዳ።




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኪታ ኡባ ፖሌዳዋፐ ጉይያን፥ አ አዉ ዳዊተ ጾሳዉ ዱማይ ዎꬄዳ ብራ፥ ዎርቃነ ሀራ ሚሻቱዋ ኡባ አሂደ፥ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ሚሻ ምንጅያሳን ዎꬄዳ።\XREF{}{{\XO 5:1 }{\XT{2 ሳሜላ 8:11፤ 1 ኦዱዋ 18:11}}}


\par }{\SH ጾሳ ታቦታይ ጌሻ ጎልያ ገሌዳ
\par }
{\R (1 ካታ. 8:1-9)

\par }{\PP \VS{2}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ቃላ ጫቁዋ ታቦታ ዳዊታ ካታማፐ፥ ጽዮነፐ አሀናዳን እስራኤልያ ጭማቱዋ፥ ዛራቱዋ ኡባ ካፓቱዋነ እስራኤልያ ጎልያ አሳቱዋ ካለꬅያዋንታ የሩሳላመ ካታማ ሺሼዳ።
\XREF{}{{\XO 5:2 }{\XT{2 ሳሜላ 6:12-15፤ 1 ኦዱዋ 15:25-28}}}

\VS{3}እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ላፑንꬃ አግናን፥ ዳስያ ባላይ ቦንቼትያ ዎደ፥ ካትያኮ ሺቄዳ።

\VS{4}እስራኤልያ ጭማቱ ኡባይ ጋካናዉ፥ ሌዋቱ ታቦታ ደንꬄድኖ።

\VS{5}ሌዋቱነ ቄሳቱ ታቦታ፥ ጾሳ ጋከትያ ዱንካንያነ ዱንካንያ ግዶን ደእያ ጌሻ ሚሻቱዋ ኡባ ቶኪደ አሄድኖ።

\VS{6}ካቲ ሶሎሞንነ አናና እትፐ ደእያ እስራኤልያ ያአይ ኩመንꬃይ ታቦታ ስንꬃን ሺቂደ፥ ፓይዳናዉ ዳንዳየተና፥ ጮራ ዶርሳነ መህያ ያርሼድኖ።


\par }{\PP \VS{7}ሄዋፐ ጉይያን፥ ቄሳቱ መꬍና ጎዳ ቃላ ጫቁዋ ታቦታ ጌሻ ጎልያዉ ግዶ ጌሻ ቆልኡዋ፥ ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ ግያ ሳኣ አሂደ፥ ክሩበቱዋ ምስለቱ ቀፈቱዋፐ ጋርሳ ባጋና ዎꬄድኖ።

\VS{8}ምጨት ኡቴዳ ክሩበቱዋ ቀፈቱ ታቦታነ ታቦታ ቶክያ ካሱዋ ካሜድኖ።

\VS{9}ካሶቱ ሎይꬅ አዱሳ ግድያ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ጼራይ ኡባፐ አꬍያ ጌሻ ሳኣ ስንꬃን ደእያ ጌሻ ሳኣን ቤታናዉ ዳንዳዬ፤ ሽን ጌሻ ሳኣፐ ካረና ቤተና። ኡንቱንቱ ሀቼ ጋካናዉ፥ ሄ ሳኣን ደኢኖ።

\VS{10}እስራኤልያ አሳይ ግብጼ ጋድያፐ ከሴዳ ዎደ፥ መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቱና ቃላ ጫቁዋ ጫቀቴዳ ሲና ደርያን ሙሴ ዎꬄዳ ላኡ ማሰቴዳ ሹቻቱዋፐ አትና፥ ታቦታ ግዶን ሀራባይ አያይነ ባዋ።
\XREF{}{{\XO 5:10 }{\XT{ዛረ. 10:5}}}


\par }{\SH ጾሳ ቦንቹዋ
\par }
{\PP \VS{11-14}ሄ ሳኣን ደእያ ቄሳቱ ኡባቱ ባረንቱ ኦꬅያ ሳኣን ሳኣን ሻከተናን፥ እትፐ ባረንታ መꬍና ጎዳዉ ዱማይ ዎꬄድኖ። ማዝሙርያ የጽያ ሌዋቱ ኡባቱ፥ አሳፈ፥ ሄማንነ ይዱቱን፥ ኡንቱንቱ ናናይነ ኡንቱንቱ ዳቦቱ ሱፍያ ግያ ማዩዋ ማዬድኖ። ሄ ማዩዋ ማዪደ፥ ዳላቱዋ፥ ዲꬃቱዋነ ማስንቆቱዋ ኦይቂደ፥ ያርሽያ ሳፐ አዋይ ዶልያ ባጋና ኤቄድኖ፤ ጼታነ ላታሙ ቄሳቱ ጹሩምባቱዋ ፑናናዉ ኡንቱንቱና እትፐ ኤቄድኖ። ኡንቱንቱ ኡባይ ጹሩምባቱዋ ፑኒደ፥ ዳላቱዋ ቃꬂደ፥ ዲꬃቱዋ ዲጺደነ ሀራ ካእያ ሚሻቱዋን ካኢደ፥

\par }{\Q “መꬍና ጎዳይ ሎአ!

\par }{\QB አገና አ ሲቁ መꬍናዋ”\XREF{}{{\XO 5:11-14 }{\XT{1 ኦዱዋ 16:34፤ 2 ኦዱዋ 7:3፤ እዝራ 3:11፤ ማዝ. 100:5፤ 106:1፤ 107:1፤ 116:1፤ 136:1፤ ኤር. 33:11}}}

\par }{\MM ያጊደ መꬍና ጎዳ ሳቤድኖ።

\par }{\PP ቄሳቱ ጌሻ ጎልያፐ ከስያ ዎደ፥ ሻሪ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ኩሜዳ፤ ሄ ሻርያ ጋሱዋን ቄሳቱ ባረንቱ ኦሱዋ ኦꬃናዉ ዳንዳይበይክኖ፤ አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ቦንቹ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ኩም ኡቴዳ።
\XREF{}{{\XO 5:11-14 }{\XT{ከሳ 40:34-35}}}




\par }\Chap{6}{\SH ሶሎሞነ አሳዉ ሃሳዬዳ ሃሳያ
\par }
{\R (1 ካታ. 8:12-21)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞነ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ኔን፥ ‘ታን ꬉማ ሻርያን ደአና’ ያጋ ዎꬃዳ።

\VS{2}ሽን ታን ነዉ ሎኦ ጌሻ ጎልያ፥ ኔን አን መꬍናዉ ደአና ሳኣ ኬጻድ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{3}እስራኤልያ ያአይ ኩመንꬃይ ኤቂደእሽን፥ ካቲ ኡንቱንቱኮ ስሚደ፥ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጊደ አንጄዳ፤

\VS{4}“መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ ጋላተቶ! ታ አዉዋ ዳዊታዉ ባረ ዶናን ኦዴዳ ህዶታ ባረ ኩሽያን ፖሌዳ። ሄ እ ኦዴዳ ናሸቻይ፥
\XREF{}{{\XO 6:4 }{\XT{2 ሳሜላ 7:1-13፤ 1 ኦዱዋ 17:1-12}}}

\VS{5}‘ታን ታ አሳ እስራኤልያ ግብጼፐ ከሳደ አሄዳ ጋላሳፐ ዶምና፥ ታ ሱንꬃይ አን ጼሰታናዋ ማላ፥ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዉ እስራኤልያ ዛራቱዋ ግዶን አያ ካታማነ ዶራበይከ፤ ዎይ እ ታ አሳ እስራኤልያ ካለꬃና ማላ፥ ኦናነ ዶራበይከ።

\VS{6}ሽን ሀእ ታ ሱንꬃይ የሩሳላመን ጼሰታና ማላ፥ ታን የሩሳላመ ዶራድ፤ ቃይ ታ አሳ እስራኤልያ ካለꬃና ማላ፥ ዳዊታ ዶራድ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}“ታ አዉ ዳዊተ መꬍና ጎዳዉ እስራኤልያ ጾሳ ሱንꬃዉ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዉ ባረ ዎዛናን ቆፔዳ።

\VS{8}ሽን መꬍና ጎዳይ ታ አዉዋ ዳዊታ፥ ‘ኔን ታ ሱንꬃዉ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዉ ነ ዎዛናን ቆፔዳ ድራዉ፥ ሎኦባ ኦꬃዳ።

\VS{9}ግዶፐነ፥ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዌ ኔና ግዳካ፤ ታ ሱንꬃዉ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዌ ነ ጉልባታፐ የለታና ነ ናኣ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}“ሀእካ መꬍና ጎዳይ ባረ ጌዳ ህዶታ ቃላ ፖሌዳ። መꬍና ጎዳይ ካሰ እሜዳ ናሸቻዳንካ፥ ታን ታ አዉዋ ዳዊታ ሳኣን ካተታናዉነ ሀእ እስራኤልያ ካዉተꬃ አራታን ኡታድ። ቃይ መꬍና ጎዳ እስራኤልያ ጾሳ ሱንꬃዉ ጌሻ ጎልያ ኬጻድ።

\VS{11}መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳና ጫቀቴዳ ጫቁ ጻፈቴዳ ማሰቴዳ ሹቻቱ ደእያ ታቦታካ አ ግዶን ዎꬃድ” ያጌዳ።


\par }{\SH ሶሎሞነ ዎሳ
\par }
{\R (1 ካታ. 8:22-53)

\par }{\PP \VS{12-13}ሶሎሞነ አኮተꬃይ እቼሹ ዋꬋ፥ ጎምፓይ እቼሹ ዋꬋነ ቃይ ጌሳይ ሄዙ ዋꬋ ግዴዳ ማድራክያ ናሃስያ ብራታፐ ጊግሲደ፥ ካረ ዳባባ ግዶን ኤስ ዎꬄዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞነ መꬍና ጎዳዉ ያርሽያ ሳኣ ስንꬃን፥ እስራኤልያ ያአይ ኩመንꬃይ ደእያ ሳኣን ኤቂደ፥ ባረ ኩሽያ ሳሉዋ ዛሪደ ምጬዳ፤ እስራኤልያ ሽቁዋ ኩመንꬃ ስንꬃን ጉልባቴዳ።

\VS{14}ያቲደ ሀዋዳን ያጊደ ዎሴዳ፤ “አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ እስራኤልያ ጾሳዉ፥ ሳሉዋን ዎይ ሳኣን ነ ማላ ጾስ ባዋ። ኔን ነ ቃላ ጫቁዋ ናጋሳ፤ ባረንቱ ኩመንꬃ ዎዛናፐ ነ ስንꬃን ሀመቴዳ ነ ቆማቱዋ አገና ሲቁዋን ሲቃሳ።

\VS{15}ነ ቆማዉ፥ ታ አዉዋ ዳዊታዉ ኔን ኦꬃና ጋደ ሃሳዬዳ ቃላ ናጋዳ፤ ኔን ካሰ ነ ዶናን ሃሳዬዳዋ ነ ኩሽያን ሀቼ ፖላዳ።


\par }{\PP \VS{16}“ሀእካ አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ እስራኤልያ ጾሳዉ፥ ኔን ነ ቆማዉ፥ ታ አዉዋ ዳዊታዉ፥ ‘ኔን ታ ስንꬃን ሀመቴዳዋዳን ነ ናናይካ ታ ህግያን ሀመታናዉ ባረንቱ ኦግያ ናጎፐ፥ እስራኤልያ ካዉተꬃ አራታን ኡትያ አሳ ኔን ኡባካ ꬋያካ’ ያጌዳ ቃላ ፖላ።
\XREF{}{{\XO 6:16 }{\XT{1 ካታ. 2:4}}}

\VS{17}አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ እስራኤልያ ጾሳዉ፥ ኔን ነ ቆማ ዳዊታዉ ሃሳዬዳ ነ ቃላይ ሀእካ ፖለቶ።


\par }{\PP \VS{18}“ሽን ጾሳይ ቱሙ፥ አሳና እትፐ ሀ ሳኣን ደአኔየ? በአ፥ ሳሎቱ፥ ኡባፐ ꬎቃን ደእያ ሳሎቱካ ነዉ ግዳናዉ ዳንዳይክኖ። ያትና፥ ሀ ታን ኬጼዳ ጌሻ ጎሊ ነዉ አያ ኬሻ ጉጻንዴሻ!\XREF{}{{\XO 6:18 }{\XT{2 ኦዱዋ 2:6}}}

\VS{19}ግዶፐነ፥ አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ታ ጾሳዉ፥ ታ ዎሳ፥ ነ ቆማ ዎሳነ ዋትዋቱዋ ኔን ሀይዛ። ታን ነ ቆማይ ነ ስንꬃን ዎስያ ዎሳነ ዋሱዋ ኔን ስሳ።

\VS{20}ኔን ‘ታ ሱንꬃይ ሄ ሳኣን ጼሰታና’ ጌዳ ሀ ጌሻ ጎልያኮ፥ ነ አይፊ ቃማነ ጋላስ ጼሎ። ታን ነ ቆማይ ሀ ጌሻ ጎልያኮ ስማደ፥ ዎስያ ዎሳ ኔን ስሳ።
\XREF{}{{\XO 6:20 }{\XT{ዛረ. 12:11}}}

\VS{21}ታን ነ ቆማይነ ነ አሳይ እስራኤሊ ሀ ጌሻ ጎልያኮ ስሚደ፥ ዎትዋትያ ዋትዋቱዋ ኔን ስሳ። ኔን ደእያ ሳኣን ሳሉዋን ስሳደ፥ ኑዉ አቶ ያጋ።


\par }{\PP \VS{22}“እት አሳይ ባረ ሾሩዋ የዲደ ጰ ጊና፥ አ ጫቀꬃናዉ ሀ ጌሻ ጎልያ አህና፥ አ ግዶን ደእያ ያርሽያ ሳኣ ስንꬃን እ ጫቆፐ፥

\VS{23}ኔን ሳሉዋን ስሳደ ኪተታ። ነ ቆማቱዋ ግዱዋን ፕርዳ። ባይዛንችቱዋ ቦላ ፕርዳደ፥ እ ኦꬄዳዋ አ ቦላ ዛራ፤ ጽሉዋ ሻትንꬃደ፥ አዉ አ ጽሎተꬃዳን ዛራ።


\par }{\PP \VS{24}“ነ አሳይ እስራኤሊ ነ ቦላ ናጋራ ኦꬄዳ ጋሱዋን ሞርክያን ጾነቲደ፥ ኡንቱንቱ ኔኮ ስሚደ፥ ነ ሱንꬃ ጼሲደ፥ ሀ ጌሻ ጎልያን ኔና ዎሶፐነ ነዉ ዋትዋቶፐ፥

\VS{25}ኔን ሳሉዋን ስሳ። ስሳደ ነ አሳ እስራኤልያ ናጋራ አቶ ያጋ፤ ያታደ ኔን ካሰ ኡንቱንቱዉነ ኡንቱንቱ ማይዛ አዋቶ እሜዳ ቢታዉ ኡንቱንቱ ጉየ ዛራ።


\par }{\PP \VS{26}“ነ አሳይ ነ ቦላ ናጋራ ኦꬄዳ ጋሱዋን ሳሉ ጎርደትናነ እራይ ቡከናን እጽና፥ ኡንቱንቱ ሀ ሳኣ ስሚደ፥ ዎሶፐነ ኔን ኡንቱንቱ ዎሳን ኡንኤꬄዳ ድራዉ፥ ነ ሱንꬃ ጼሲደ፥ ባረንቱ ናጋራፐ ስሞፐ፥

\VS{27}ኔን ሳሉዋን ስሳ። ነ ቆማቱዋ ናጋራ፥ ነ አሳ እስራኤልያ ናጋራ አቶ ያጋ። ኡንቱንቱ ሀመታናዉ በስያ ሎኦ ኦግያ ኡንቱንታ ታማርሳ፤ ያታደ ኔን ነ አሳ ላትሴዳ ጋድያን እራ ቡክሳ።


\par }{\PP \VS{28}“ቢታ ቦላን ኮሻይ ዎይ ኢታ ሀርጊ ዪና፥ ዎይ ካꬃ ሌጊ፥ ዎይ ሌሹ፥ ዎይ ቦሊ፥ ዎይ ቡምቡረꬃይ ባይዝና፥ ዎይ ሞርኪ ኡንቱንቱ ካታማቱዋ ዶድና፥ ዎይ አያ ማላ ባሻይ ዎይ ሀርጊ ዪና፥

\VS{29}ነ አሳ እስራኤልያፐ ኦንነ ዎይ ነ አሳይ ኡባይ ኔና ዎሶፐነ ነዉ ዋትዋቶፐ፥ ቃይ አያ አሳይነ ባረ ዎዛናን ኡንኤትያባነ ካዮትያባ ኤሪደ፥ ሀ ጌሻ ጎልያኮ ስሚደ፥ ባረ ኩሽያ ምጮፐ፥

\VS{30}ኔን ደእያ ሳኣን ሳሉዋን ስሳ። ኡንቱንቱ ናጋራ አቶ ያጋ፤ ያታደ ኡንቱንቶ ኪተታ። ኔን አሳ ዎዛና ኤርያዋዳንካ አሳ ኡባዉ አ ኦሱዋዳን ኦሱዋዳን እማ። አያዉ ጎፐ፥ አሳ ኡባ ዎዛና ኤርያዌ ነ ጻላላ።

\VS{31}ያቶፐ፥ ኔን ኑ ማይዛ አዋቶ እሜዳ ጋድያን ባረንቱ ደእያ ዎደ ኡባን፥ ኡንቱንቱ ነዉ ያዪደ፥ ነ ኦግያን ሀመታና።


\par }{\PP \VS{32}“ሄዋዳንካ፥ ነ አሳ እስራኤልያ ግደና ካረ ቢታ አሳይ ነ ዎልቃማ ሱንꬃ ድራዉነ ኔን ነ አሳዉ ኦꬄዳ ማላልስያ ኦሶቱ ድራዉ፥ ሃኮ ጋድያፐ ዪደ፥ ሀ ጌሻ ጎልያኮ ስሚደ ዎሶፐ፥

\VS{33}ኔን ደእያ ሳኣን ሳሉዋን ስሳ። ሄ ካረ ጋድያ አሳይ ኦችያዋ ኡባ ኪተታ። ሀ ሳኣ አሳይ ኡባይ ነ ሱንꬃ ኤራናዳን፥ ነ አሳ እስራኤልያዳን ነዉ ያያናዳንነ ታን ኬጼዳ ሀ ጌሻ ጎሊ ነዉ ጎይንያ ሳኣ ግድያዋ ኡንቱንቱ ኤራናዳን ካረ ጋድያ አሳይ ኔና ዎስያዋ ኡባ ፖላ።


\par }{\PP \VS{34}“ነ አሳቱ ባረንቱ ሞርከቱዋ ኦላና ማላ፥ ኔን ኪቴዳ ሳኣ ሀቃነ ቢደ፥ ኡንቱንቱ ኔን ዶሬዳ ሀ ካታማኮነ ታን ነ ሱንꬃዉ ኬጼዳ ጌሻ ጎልያኮ ስሚደ፥ ኔና ዎሶፐ፥

\VS{35}ኡንቱንቱ ዎሳነ ዋትዋቱዋ ሳሉዋን ኔን ስሳ፤ ኡንቱንቶ ጾኑዋ እማ።


\par }{\PP \VS{36}“ናጋራ ኦና አሳይ ባይናዋዳንካ፥ ኡንቱንቱ ነ ቦላ ናጋራ ኦꬅና፥ ኔን ኡንቱንቶ ሀንቀታደ ሞርከቶ አꬃ እምና፥ ሞርከቱካ ኡንቱንታ ኦሞዲደ፥ ሃክና ማትናካ ባረንቱ ጋድያ አኪደ አፍና፥

\VS{37}ኡንቱንቱ ሄ ኦሞደቴዳ ቢታን ደኢደ፥ ባረንቱ ዎዛናን ናጋራፐ ስሞፐ፥ ቃይ ሄ ኦሞደቴዳ ጋድያን ደኢደ፥ ‘ኑን ናጋራ ኦꬄዳ፤ ኑን ባይዜዶ፤ ኑን ኢታባ ሀኔዶ’ ያጊደ ነዉ ዋትዋቶፐ፥

\VS{38}ባረንታ ኦሞዲደ አፌዳ ሞርከቱዋ ቢታን ደኢደ፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ ኩመንꬃ ዎዛናፐነ ባረንቱ ኩመንꬃ ቆፋፐ ኔኮ ስሞፐ፥ ኔን ኡንቱንቱ ማይዛ አዋቶ እሜዳ ኡንቱንቱ ቢታኮ፥ ኔን ዶሬዳ ካታማኮነ ታን ነ ሱንꬃዉ ኬጼዳ ጌሻ ጎልያኮ ስሚደ፥ ኔና ዎሶፐ፥

\VS{39}ያቶፐ፥ ኡንቱንቱ ዎሳነ ዋትዋቱዋ ኔን ደእያ ሳኣን ሳሉዋን ስሳ። ስሳደ ኡንቱንቶ ፕርዳ፤ ነ ቦላ ናጋራ ኦꬄዳ ነ አሳዉ አቶ ያጋ።


\par }{\PP \VS{40}“ሀእካ አቤት ታ ጾሳዉ፥ ሀ ሳኣን ዎስያ ዎሳ ነ አይፊ ጼሎ፤ ነ ሀይꬃይካ ስሶ።

\VS{41}ሄዋ ድራዉ፥ አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ጾሳዉ፥ ደንዳ! ነ ዎልቃዉ ማላታ ግዴዳ ነ ታቦታና ነ ሸምፕያ ሳኣ ገላ። አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ጾሳዉ፥ ነ ቄሳቱ አቶተꬃ ማዪኖ፤ ነ ጌሻ አሳቱካ ነ ኬካተꬃን ናሸትኖ።
\XREF{}{{\XO 6:41 }{\XT{ማዝ. 132:8-10}}}

\VS{42}አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ጾሳዉ፥ ኔን ኦኬዳ ካትያ አጎፓ። ነ ቆማ ዳዊታዉ አገና ነ ሲቁዋ ሀሳያ” ያጌዳ።




\par }\Chap{7}{\SH ጌሻ ጎልያ አንጅሱዋ
\par }
{\R (1 ካታ. 8:62-66)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሶሎሞነ ዎሳ በꬄዳ ዎደ፥ ሳሉዋፐ ታማይ ዎꬊደ፥ ጹግያ ያርሹዋነ ሀራ ያርሹዋ ሜዳ። ያትና፥ መꬍና ጎዳ ቦንቹ ጌሻ ጎልያ ኩሜዳ።
\XREF{}{{\XO 7:1 }{\XT{ዎጋ 9:23-24}}}

\VS{2}መꬍና ጎዳ ቦንቹ ጌሻ ጎልያ ኩሜዳ ድራዉ፥ ቄሳቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገላናዉ ዳንዳይበይክኖ።

\VS{3}እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ታማይ ሳሉዋፐ ዎꬍሺናነ መꬍና ጎዳ ቦንቹ ጌሻ ጎልያ ኩምሽና በኤዳ ዎደ፥ ባረንቱ ዴሙዋ ቢታ ጋꬅ ጉፋኒደ ጎይኔድኖ፤ “መꬍና ጎዳይ ሎአ!

\par }{\QB አገና አ ሲቁ መꬍናዋ”

\par }{\MM ያጊደ ጾሳ ጋላቴድኖ።
\XREF{}{{\XO 7:3 }{\XT{1 ኦዱዋ 16:34፤ 2 ኦዱዋ 5:13፤ እዝራ 3:11፤ ማዝ. 100:5፤ 106:1፤ 107:1፤ 118:1፤ 136:1፤ ኤር. 33:11}}}


\par }{\PP \VS{4}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲነ አሳይ ኡባይ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ያርሹዋ ያርሼድኖ።

\VS{5}ካቲ ሶሎሞነ ላታማነ ላኡ ሻአ ኮሩማቱዋነ ጼታነ ላታሙ ሻአ ዶርሳቱዋ ያርሼዳ። ሄዋዳን ኦꬂደ፥ ካቲነ አሳይ ኡባይ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ አንጅሴድኖ።

\VS{6}ቄሳቱ ባረንቶ ጊጌዳ ሳኣን ኤቂና፥ ሌዋቱ ቃይ ካቲ ዳዊተ መꬍና ጎዳ ሳባናዉ ካሰ ኦꬄዳ፥ ማዝሙርያ የጽያ ሚሻ ኦይቂደ፥ ኡንቱንቱ ስንꬃን ኤቂደ፥ “አገና አ ሲቁ መꬍናዋ” ያጊደ የጺደ፥ መꬍና ጎዳ ጋላቴድኖ። ቄሳቱ ሌዋቱ ስንꬃን ኤቂደ፥ ጹሩምባቱዋ ፑኔድኖ፤ ፑንሽን እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ኤቄዳ።


\par }{\PP \VS{7}ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ስንꬃን ደእያ ግዶ ዳባባ ዱማዬዳ። ሄ ሳኣን ጹግያ ያርሹዋነ እትፐተꬃ ያርሹዋፐ ሞꬉዋ ያርሼዳ። እ ሄዋ ኦꬄዳዌ ጾሳ ስንꬃን ደእያ፥ ናሃስያ ጌተትያ ብራታፐ ኦሰቴዳ ያርሽያ ሳአይ ጹግያ ያርሹዋ፥ ካꬃ ያርሹዋነ እትፐተꬃ ያርሹዋፐ ሞꬉዋ ያርሻናዉ ጉጼዳ ድራሳ።


\par }{\PP \VS{8}ሄ ዎደ ሶሎሞንነ እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ዳስያ ባላ ላፑን ጋላሳዉ ቦንቼድኖ፤ እስራኤልያ ዛዋን ሀማታ ፕኑዋፐ ቢደ፥ ግብጼ ሻፋ ጋካናዉ ደእያ ጮራ አሳይ ሄ ሳኣ ሺቄዳ።

\VS{9}አሳይ ያርሽያ ሳኣ አንጅስያ ባላ ላፑን ጋላሳ፥ ቃይ ዳስያ ባላ ሀራ ላፑን ጋላሳ ቦንቼዳ። ሆስፑንꬃ ጋላሳን ጌሻ ያአዉ አሳይ ሺቄዳ።

\VS{10}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞነ ላፑንꬃ አግናን፥ ላታማነ ሄዘንꬆ ጋላስ አሳ ሞይዜዳ፤ መꬍና ጎዳይ ዳዊታዉ፥ ሶሎሞነዉነ ባረ አሳ እስራኤልያዉ ኦꬄዳ ኬካተꬃን አሳይ ናሸቲደነ ዎዛናፐ ፓሽኪደ፥ ባረ ሶ ባረ ሶ ቤዳ።


\par }{\SH ጾሳይ ሶሎሞናዉ ዛር ቆንጬዳ
\par }
{\PP \VS{11}ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያነ ካትያ ጎልያ ኬጺደ ዉርሴዳ፤ ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያንነ ባረ ካትያ ጎለን ኦꬃናዉ ባረ ዎዛናን ቆፔዳዋ ኡባ ፖሌዳ።

\VS{12}መꬍና ጎዳይ ሶሎሞናዉ ቃማ ቤቲደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ታን ነ ዎሳ ስሳድ፤ ታን ሀ ሳኣ ታዉ ያርሹ ያርሸትያ ጌሻ ጎልያ ግዳናዳን ዶራድ።

\VS{13}ታን እራይ ቡከናዳን ሳሉዋ ጎርድና፥ ዎይ ሳኣ ካꬃ ማናዳን ቦልያ አዛዝና፥ ዎይ ታ አሳ ግዶን ኢታ ሀርግያ የድና፥

\VS{14}ታ ሱንꬃን ጼሰቴዳ ታ አሳቱ ባረንቱ አሳተꬃ ካዉሺደ ዎሶፐ፥ ኡንቱንቱ ታና ኮዮፐነ ባረንቱ ኢታ ኦግያፐ ስሞፐ፥ ታን ሳሉዋን ኡንቱንቱ ዎሳ ስሳና። ኡንቱንቱ ናጋራ አቶ ጋና፤ ኡንቱንቱ ቢታካ ፓꬃና።

\VS{15}ሀእካ ሀ ሳኣን ዎሰትያ ዎሳ ታ አይፊ ጼላና፤ ታ ሀይꬃይካ ስሳና።

\VS{16}ሀእካ ሀ ጌሻ ጎሊ መꬍናዉ ታ ሱንꬃይ አን ደአና ማላ ኦꬃደ ታን ዶራድ፤ ዶራደካ ጌሻድ። ታ አይፊነ ታ ዎዛናይ ኡባ ዎደ ሀ ጌሻ ጎልያን ደአና።


\par }{\PP \VS{17}“ኔና ግዶፐ፥ ኔን ነ አዉ ዳዊተ ሀመቴዳዋዳን ታ ስንꬃን ሀመቶፐ፥ ታን አዛዜዳዋ ኡባ ኦꬆፐነ ታ ዎጋነ ታ ህግያ ናጎፐ፥

\VS{18}ታን ነ አዉዋ ዳዊታና፥ ‘እስራኤልያ ሞድያ አሳ ኔን ኡባካ ꬋያካ’ ያጋደ ጫቀቴዳዋዳን፥ ነ ካዉተꬃ አራታ ምንሳ ኤሳና።
\XREF{}{{\XO 7:18 }{\XT{1 ካታ. 2:4}}}


\par }{\PP \VS{19}“ሽን ህንተንቱ እስራኤልያ አሳቱ ዎራ ስሞፐ፥ ታን ህንተንታ አዛዜዳ ታ አዛዙዋነ ታ ዎጋ አግ ባሾፐነ ሀራ ጾሳቶ ኦꬃናዉነ ጎይናናዉ ቦፐ፥

\VS{20}ያቶፐ፥ ታን ካሰ ህንተንቶ እሜዳ ጋድያፐ ህንተንታ ꬎቆላና፤ ታን ታ ሱንꬃዉ ጌሼዳ ሀ ጌሻ ጎልያካ አጋና። ታን ሀ ጌሻ ጎልያ አሳ ኡባ ግዶን ቶስያባነ ቅሊጭያባ ኦꬃና።

\VS{21}ሀእ ሎይꬅ ቦንቼቴዳ ሀ ጌሻ ጎልያ ማታና መንꬅያ አሳይ ኡባይ ዳጋሚደ፥ ‘መꬍና ጎዳይ ሀ ጋድያነ ሀ ጌሻ ጎልያ አያዉ ሀዋዳን ኦꬄዴ?’ ያጋና።

\VS{22}አሳይ፥ ኡንቱንታ ማይዛ አዎቱዋ ግብጼፐ ከሴዳ መꬍና ጎዳ ባረንቱ ጾሳ ኡንቱንቱ አጊደ፥ ሀራ ጾሳቱዋ ካሌዳ ድራዉነ ኡንቱንቶ ኦꬂደ ጎይኔዳ ድራዉ፥ ጾሳይ ኡንቱንቱ ቦላ ሀ ኢታባ ኡባ አሄዳ ያጊደ ዛራና” ያጌዳ።




\par }\Chap{8}{\SH ሶሎሞነ ኦꬄዳ ሀራ ኦሶቱዋ
\par }
{\R (1 ካታ. 9:10-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሶሎሞነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያነ ባረ ካትያ ጎልያ ኬጼዳ ላታማንꬃ ላይꬃ ዉርሰꬃን፥

\VS{2}ካቲ ኪራም ዛሪደ እሜዳ ካታማቱዋ ሶሎሞነ ዎꬅ የጊደ ኬጼዳ፤ እስራኤልያ አሳ ሄ ካታማቱዋን ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{3}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞነ ሀማት-ጾባ ጌተትያ ቢታ ቢደ፥ ሄ ቢታ ኦሞዴዳ።

\VS{4}ያቲደ መላ ቢታን ደእያ ታጽሞራ ጌተትያ ካታማነ ሻሉዋ ኡባ ምንጅያ ካታማቱዋ ሀማታ ጋድያን ኬጼዳ።

\VS{5}ሄዋዳንካ፥ ሶሎሞነ ክል ቤት-ሆሮናነ ህርክ ቤት-ሆሮና ጌተትያ ካታማቱዋ ዛረꬂደ ኬጼዳ፤ ሄ ካታማቱ ድርሳይ፥ ፐንጊነ ጎርዳ ደእያ ድረት ኡቴዳ ካታማቱዋ።

\VS{6}ባእላታ ካታማ፥ ሻሉዋ ምንጅያ ካታማቱዋ ኡባ፥ ባረ ፓራቱዋነ ፓራ ጋረቱዋ ዎꬅያ ካታማቱዋ ኡባነ እ ኬጻናዉ አሞቴዳ ኡባ የሩሳላመን ልባኖሳንነ ባረ ሞድያ ቢታ ኡባን ኬጼዳ።


\par }{\PP \VS{7}ሂተቱፐ፥ አሞራቱፐ፥ ፓርዘቱዋፐ፥ ሂዌቱዋፐነ ያቡሳቱዋፐ አቴዳ አሳቱ ኡባይ እስራኤልያ አሳ ግድክኖ፤

\VS{8}ኡንቱንቱ እስራኤልያ አሳቱ ጋድያፐ ዉርስ ꬋይሰናን አግና፥ ሄ ጋድያን አቴዳ አሳቱዋ ዘረꬃቱዋ። ሶሎሞነ ኡንቱንቱ አይለተꬃን ኦስሴዳ፤ ኡንቱንቱ ሀቼ ጋካናስካ አይለተꬃን ኦꬅኖ።

\VS{9}ሽን ሶሎሞነ ባረ ኦሶ እስራኤልያ አሳፐ ኦናነ አይለይቤና፤ ኡንቱንቱ አዉ ኦላንቻቱዋ፥ ኦላ ጋዳዎቱዋ፥ ፓራ ጋረቱዋ ላግያዋንቱ ካፓቱዋነ ፓራ አሳቱዋ ግዲደ ኦꬄድኖ።

\VS{10}ሄዋዳንካ፥ ቃይ ኡንቱንቱ ካትያ ሶሎሞነ ኪታ ኦꬅያዋንቱ ካፓቱዋ። ኡንቱንቱፐ ላኡ ጼታነ እሻታማቱ ኪታ ኦꬅያ ኦሳንቻቱዋ ጼሊደ ኦስሴድኖ።


\par }{\PP \VS{11}ሄዋፐ ጉይያን ሶሎሞነ “መꬍና ጎዳ ታቦታይ ገሌዳ ሳአይ ጌሻ ግድያ ድራዉ፥ ታ ማቻታነ እስራኤልያ ካትያ ዳዊታ ጎለን ደአናዉ በሱኩ” ያጌዳ፤ ግብጼ ካትያ ናቶ ዳዊታ ካታማፐ ደንꬂደ፥ እ እዝዉ ኬጽ ዎꬄዳ ካትያ ጎልያ አሄዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሶሎሞነ ሄ ዎደ ጌሻ ጎልያ ባራንዳ ስንꬃን መꬍና ጎዳዉ ኬጼዳ ያርሽያ ሳኣን ጹግያ ያርሹዋ መꬍና ጎዳዉ ያርሼ።

\VS{13}ሙሴ ህጊ አዛዝያዋዳን ሀቼ ሀቼስ በስያ ጹግያ ያርሹዋ ያርሼ። ሶሎሞነ ሳምባታን ሳምባታንነ አግናይ ጼርያ ዎድያን ዎድያን፥ ቃይ ላይꬃፐ ሄዙ ገደነ ቦንችያ ባላቱዋን (እርሹ ገልቤና ኡክꬃ ባላን፥ ሳምንታቱዋ ባላንነ ዳስያ ባላን) ጾሳዉ ያርሹዋ ያርሼ።
\XREF{}{{\XO 8:13 }{\XT{ከሳ 23:14-17፤ 34:22-23፤ ፓይ. 28:9፤ 29:39፤ ዛረ. 16:16}}}


\par }{\PP \VS{14}አ አዉ ዳዊተ ካሰ አዛዜዳዋዳን፥ ቄሳቱ ዋ ኡንቱንቱ ኪታን ኪታን ሻክ ሱንꬄዳ፤ ቃይ ጋላስ ጋላስ ማዝሙርያን ሳባናዉነ ቄሳቱ ዋ ማዳናዉ ሌዋቱዋ ሻክ ሱንꬄዳ። ቃይካ ጾሳ አሳ ግዴዳ ዳዊተ አዛዜዳዋዳን፥ ፐንገ ኡባ ካላን ካላን ናጋናዳን ፐንግያ ናግያዋንታ ሻክ ሱንꬄዳ።

\VS{15}ሄዋዳንካ፥ ካሰ ዳዊተ ሚሻ ምንጅያ ሳኣባነ ሀራ አላለቱዋ ቄሳቱ ዋነ ሌዋቱዋ አዛዜዳዋዳን፥ እቱነ አተናን ኡባይካ ፖለቴዳ።


\par }{\PP \VS{16}ሶሎሞነ ሀልቼዳ ኦሱዋ ኡባይ ኦሰቲደ ዉሬዳ፤ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎሊ ባሰቴዳ ዎድያፐ ዶሚደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎሊ ፖለታና ጋካናዉካ ኦሱዋ ኡባይ ሎኦ ኦሰቴዳ።


\par }{\PP \VS{17}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ሶሎሞነ ኤዶማ ቢታን ዞኦ አባ ዶናን ደእያ ኤጽዮን-ጋብራነ ኤላታ ጌተትያ ካታማቱዋ ቤዳ።

\VS{18}ካትያ ኪራም ማርካበቱዋነ ማርካብያ ላጉዋን ሎሄዳ ባረ አሳቱዋ ሶሎሞናዉ የዴዳ፤ ኡንቱንቱ ሶሎሞነ አሳቱዋና እትፐ ኦፊራ ጋድያ ቤድኖ፤ ያፐ ታማነ እቼሹ ሻአ ኪሎ ግራመ ዴጽያ ዎርቃ ካትያ ሶሎሞናዉ አኪደ ዬድኖ።




\par }\Chap{9}{\SH ሳባ ካታቶ
\par }
{\R (1 ካታ. 10:1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሳባ ካታታ ሶሎሞነ ዋርያ ስሳደ፥ ዴጾ ኦሻቱዋ አካደ፥ አ ፓጫናዉ ደንዳዱ። ደንዳደ ሳዉዋ፥ ሎይꬅ ዳሮ ዎርቃነ አልኦ ሹቻ ጫነቴዳ ዳሮ ጋሎቱዋ ጩጉዋና ሎይꬅ ዳሮ አጃባና የሩሳላመ ጋካደ፥ ሶሎሞነ ስንꬃ አꬋአዱ። ባረ ዎዛናን ደእያዋ ኡባ ሶሎሞናዉ ኦዳዱ።
\XREF{}{{\XO 9:1 }{\XT{ማቶሳ 12:42፤ ሉቃሳ 11:31}}}

\VS{2}ሶሎሞነ እዛ ኦቼዳዋ ኡባ ኦዴዳ፤ እ እዝዉ ብርሸናን አፐ ጌም አቴዳባይ አያይነ ባዋ።

\VS{3}ሳባ ካታታ ሶሎሞነ አꬌዳ ኤራ፥ እ ኬጼዳ ካትያ ጎልያ፥

\VS{4}አ ማዳን ሺቅያ ቁማ፥ አ ኦሳንቻቱ ኡትያ ኡተꬃ፥ አ ካልያዋንቱ ኦꬅያ ኦሱዋነ ማይያ ማዩዋ፥ አ ኤሳ ትግያዋንቱ ማይያ ማዩዋነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን እ ጹግያ ያርሹዋ በኤዳ ዎደ፥ እ ዎዛናይ ጋገቴዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሄዋፐ ጉይያን፥ አ ካትያ፥ “ነዋነ ነ አꬌዳ ኤራተꬃባ ታን ታ ጋደን ደኣደ ስሴዳዌ ቱማ።

\VS{6}ሽን ታን ያደ ታ አይፍያ ብራናን በአና ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱ ታዉ ኦዴዳዋ አማናበይከ። ነ አꬌዳ ኤራ ግታተꬃዉ ባካነ ታዉ ኦድበይክኖ፤ ታን ስሴዳዋፐ ኔን ሎይꬃ ꬎቃሳ።

\VS{7}ኡባ ዎደ ነ ስንꬃን ኤቂደ፥ ነ አꬌዳ ኤራ ስስያ ነ አሳቱነ ነ ኦሳንቻቱ አያ ቃደተድኖሻ!

\VS{8}ኔናን ናሸቲደ፥ ኔና ባረ ካዉተꬃ አራታን ኡትሴዳ መꬍና ጎዳይ ነ ጾሳይ ጋላተቶ! ነ መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ ሲቄዳ ድራዉነ መꬍናዉ ሎይꬅ ኤሳናዉ ኮዮዋ ድራዉ፥ ኔን ሱረ ፕርዳነ ጽሎተꬃ ኦꬃና ማላ፥ እ ኔና ኡንቱንቱ ቦላ ካተዬዳ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{9}ያጋደ ካታታ 4,000 ኪሎ ግራመ ዴጽያ ዎርቃ፥ ሎይꬅ ዳሮ ሳዉዋነ አልኦ ሹቻ ካትያዉ እማዱ፤ ሳባ ካታታ ካትያ ሶሎሞናዉ እሜዳ ሳዉዋ ማላትያ ሳዉ ኡባካ ባዋ።


\par }{\PP \VS{10}(ኦፊራፐ ዎርቃ አሄዳ፥ ኪራማ አሳቱነ ሶሎሞነ አሳቱ ያፐካ ሳንዳለ ግያ ምꬃነ አልኦ ሹቻ አሄድኖ።

\VS{11}ካቲ ሶሎሞነ ሄ ሳንዳልያፐ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ፥ ካትያ ጎልያ ገልያ ሳአዉ ድꬃቱዋነ ማዝሙርያ የጽያዋንቶ ማስንቁዋነ ዲꬃ መꬍሴዳ። ሄዋ ማላትያባይ ይሁዳ ቢታን ካሰ ቤት ኤረና።)


\par }{\PP \VS{12}ካቲ ሶሎሞነ ሳባ ካታታ አሞታደ አ ኦቼዳዋ ኡባ እዝዉ እሜዳ። አ አዉ አሄዳዋፐ ዳሩዋ እ እዝዉ እሜዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ሳባ ካታታ ባረ አጃባና ደንዳደ፥ ባረ ጋድያ ስማዱ።


\par }{\SH ሶሎሞነ ዱረታ
\par }
{\R (1 ካታ. 10:14-25)

\par }{\PP \VS{13}ሶሎሞነ ላይꬃን ላይꬃን አክያ ዎርቃይ ላታማነ ሄዙ ሻአ ኪሎ ግራመ ዴጽያዋ።

\VS{14}ሄዌ ዛልአንቻቱዋፐ አኬዳ ቃራጻነ አራባ ጋድያ ካተቱዋ ኡባፐነ እስራኤልያ ጋድያ ሞድያዋንቱፐ አኬዳ ዎርቃነ ብራ ጉጀናና።

\VS{15}ካቲ ሶሎሞነ ላኡ ጼቱ ዎጋ ጎንዳለቱዋ ቆጼዳ ዎርቃፐ መꬍሴዳ፤ እት እት ጎንዳልያን ላፑን ኪሎ ግራመ ግድያ ዎርቃይ ገሌዳ።

\VS{16}ቃይካ እ ሄዙ ጼቱ ቄር ጎንዳለቱዋ ቆጼዳ ዎርቃፐ መꬍሴዳ፤ እት እት ቄር ጎንዳልያን ላኡ ኪሎ ግራመ ግድያ ዎርቃይ ገሌዳ። ካቲ ሄ ጎንዳለቱዋ ሊባኖሳ ዎራ ጎልያ ጌተትያ ጎለን ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{17}ቃይካ ካቲ ዳንጋርሳ ዛልያፐ እት ዎልቃማ ካዉተꬃ አራታ መꬍሴዳ፥ ጌሻ ዎርቃን ሼሼዳ።

\VS{18}ካዉታ አራታይ ደእያ ሳኣ ፑደ ከሳናዉ የꬍያ ኡሱፑን ድꬃቱ ደኢኖ። ገድያን የꬋናዉ ካዉተꬃ አራታና ጋꬂደ፥ ዎርቃፐ ኦꬄዳ ኦይዲ ደኤ። አራታዉ ላኡ ባጋናካ ቀስያ ዘምፕስያ ሳአቱ ደኢኖ፤ ሄ ላኡ ሳአቱ ላንቂያንካ ያ ባጋናነ ሀ ባጋና ኤቄዳ እት እት ጋሙዋ ምስሊ ደኤ።

\VS{19}ሄ አራታ ፑደ ከስያ ኡሱፑን ደꬃቱዋን ያ ባጋናነ ሀ ባጋና እት እት ጋሙዋ ምስሊ፥ ኡባና ታማነ ላኡ ምስለቱ ደኢኖ። ሀዋ ማላ ካዉተꬃ አራታይ ሀራ ካዉተꬃን ሀቃንነ ኦሰትቤና።


\par }{\PP \VS{20}ካቲ ሶሎሞነ ኡሻ ኡሽያ ሚሻ ኡባይ ዎርቃፐ ኦሰቴዳ፤ ሊባኖሳ ዎራ ጎለን ደእያ ሻሉዋ ኡባይካ ሙሩታ ዎርቃፐ ኦሰቴዳ። ሶሎሞነ ዎደ ብራይ ኡባካ ጎእያባዳን ፓይደት ኤረና።

\VS{21}ካትያዉ ኪራማ ማርካባቱዋና ዛልእያ ዎልቃማ ማርካባቱ አባን ደኢኖ። ሄ ማርካባቱ ዎርቃነ ብራ፥ ዳንጋርሳ አቻ፥ ቃረቱዋነ ገለሾቱዋ ጫን አኪደ፥ ሄዙ ላይꬃፐ እት ገደ ስሚኖ።


\par }{\PP \VS{22}ካቲ ሶሎሞነ ዱረተꬃንነ አꬌዳ ኤራተꬃን ሳኣን ደእያ ካተቱዋ ኡባፐ ዳሬ።

\VS{23}ሳኣን ደእያ ካተቱ ኡባይ አ ስንꬃ አꬋናዉነ ጾሳይ አ ዎዛናን ዎꬄዳ አꬌዳ ኤራ ስሳናዉ ኮይኖ።

\VS{24}ላይꬃፐ ላይꬃን ይያ ኡባይ አዉ እማናዉ ዎርቃነ ብራ ሚሻቱዋ፥ ማዮቱዋ፥ ኦላ ሚሻቱዋነ ሳዉዋ፥ ፓራቱዋነ ባቁሎቱዋ አኪደ ዬ።


\par }{\PP \VS{25}ሶሎሞናዉ ፓራቶነ ጋረቶ 4,000 ጋጻታይ ደኤ፤ ቃይ 12,000 ፓራቱ አዉ ደኢኖ። ሶሎሞነ ሄዋንታ ፓራ ጋረቱዋ ካታማቱዋንነ ባረናና የሩሳላመን ዎꬄዳ።\XREF{}{{\XO 9:25 }{\XT{1 ካታ. 4:26}}}

\VS{26}ሶሎሞነ ኤፍራጺሳ ሻፋፐ ዶሚደ፥ ፕልስጼማ ጋድያነ ግብጼ ዛዋ ጋካናዉ ደእያ ካተቱዋ ኡባ ሞዴዳ።
\XREF{}{{\XO 9:26 }{\XT{ዶመꬃ 15:18፤ 1 ካታ. 4:21}}}

\VS{27}ካቲ የሩሳላመን ብራይ ሹቻዳን ኬለታናዳን፥ ዝጋይካ ጋꬋን ድጭያ ኤꬃዳን ጮራታናዳን ኦꬄዳ።

\VS{28}ሶሎሞናዉ ፓራቱዋ ግብጼፐነ ሀራ ቢታ ኡባፐ አሂኖ።
\XREF{}{{\XO 9:28 }{\XT{ዛረ. 17:16}}}


\par }{\SH ሶሎሞነ ሀይቁዋ
\par }
{\R (1 ካታ. 11:41-43)

\par }{\PP \VS{29}ኮይሮፐ ዉርሰꬃ ጋካናዉ ሶሎሞነ ሀኔዳ ሀራባይ ትምቢትያ ኦድያ ናታና ታርክያ ማጻፋን፥ ሴሎፐ ዬዳ አኪይ ትምቢትያ ኦዴዳ ማጻፋንነ ናባጻ ናኣ እዮርባማዋ ትምቢትያ ኦዴዳ እዱ በኤዳ ሳፃ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{30}ሶሎሞነ እስራኤልያ ኡባ ቦላ የሩሳላመን ኦይታሙ ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{31}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሶሎሞነ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ ባረ አዉዋ ዳዊታ ካታማን ሞገቴዳ። አ ናአይ ሮብኣመ አ ኮታን ካተቴዳ።




\par }\Chap{10}{\SH እስራኤልያ ፑደሃ ያራቱ ሮባኣማ ቦላ ማካሌድኖ
\par }
{\R (1 ካታ. 12:1-20)

\par }{\PP \VerseOne{1}እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ሮብኣማ ካተያናዉ ሰኬማ ካታማ ቤዳ ድራዉ፥ እካ ያ ቤዳ።

\VS{2}ናባጻ ናአይ እዮርባም፥ ካትያ ሶሎሞነፐ ባቃቲደ ግብጼን ደእያዌ ሀዋ ስሴዳ ዎደ፥ ግብጼፐ ስሚደ ዬዳ።

\VS{3}እስራኤልያ አሳይ ኡባይ እዮርባማዉ ኪቲደ ጼስስና፥ እነ እስራኤልያ ያአይ ኡባይ ሮብኣማኮ ቤዳ፤

\VS{4}“ነ አዉ ኑና ዴጾ ሞርገ ምꬃ ቶሴዳ፤ ሽን ሀእ ኔን እ ኑና ኦስስያ ዎልቃማ ኦሱዋነ ዴጾ ሞርገ ምꬃ ኑዉ ካዉሽሳርኪ። ያቶፐ፥ ኑን ነዉ ኦꬃና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ሮብኣመ ኡንቱንታ፥ “ቢተ፤ ሄዘንꬆ ጋላስ ስሚደ፥ ታኮ ዪተ” ያጌዳ። ሄዋፐ ጉየ አሳይ ስሚደ ቤዳ።


\par }{\PP \VS{6}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ሮብኣመ አ አዉ ሶሎሞነ ፓጻ ደእያ ዎደ፥ ሶሎሞነ ዞሬዳ ጭማቱዋ ዞረታ በሴዳ። እ ኡንቱንታ፥ “ሀ አሳዉ ዋጋደ ዛራ ጊቴ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{7}ሽን ጭማቱ ሮብኣማ፥ “ኔን ሀ አሳዉ ኬኮፐ፥ ኡንቱንታ ናሸቾፐነ ኡንቱንቶ ሎኦ ቃላ ዛሮፐ፥ ኡንቱንቱ ኡባ ገደ ነዉ ቆማ ግዳናዋንታ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{8}ሽን ሮብኣመ ጭማቱ ዞሬዳ ዞርያ አጊደ፥ አናና ድጪደ፥ አዉ ኦꬅያ ያላጋ አሳቱዋ ዞረታ በሴዳ።

\VS{9}እ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ ታና ዞርያዌ አዬ? ‘ነ አዉ ኑና ቶሴዳ ዴጾ ሞርገ ምꬃ ኑዉ ካዉሽሳርኪ’ ያግያ ሀ አሳዉ ዋጋደ ዛሮ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሽን አናና ድጬዳ ያላጋቱ፥ “ ‘ነ አዉ ኑና ዴጾ ሞርገ ምꬃ ቶሴዳ፤ ሽን ኔን ኑዉ ካዉሽሳርኪ’ ያግያ አሳዉ፥ ‘ታ ቄር ብራꬊ ታ አዉዋ ጼሳፐ ኦርዴ።

\VS{11}ታ አዉ ህንተንቱ ሞርገ ምꬃ ዴጸꬄዳ፤ ሽን ታን ሄዋፐካ አꬃደ ዴጸꬃና። ታ አዉ ህንተንታ ልሱዋን ዋꬌዳ፤ ሽን ታን ህንተንታ ማስማሱዋዳን ዱክያ ልሱዋን ዋꬋና’ ያጋደ ዛራ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ሮብኣመ፥ “ሄዛንꬆ ጋላስ ስሚደ፥ ታኮ ዪተ” ጌዳዋዳንካ፥ እዮርባምነ አሳይ ኡባይ ሄዘንꬆ ጋላስ ስሚደ ዬድኖ።

\VS{13}ካቲ ሮብኣመ ኡንቱንቶ ሀንቆ ዛሩዋ ዛሬዳ። ጭማቱዋ ዞርያ አግ ባሺደ፥

\VS{14}ያላጋቱ ዞሬዳ ዞርያ ካሌዳ። ያቲደ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ታ አዉ ህንተንቱ ሞርገ ምꬃ ዴጸꬄዳ፤ ሽን ታን ሄዋፐካ አꬃደ ዴጸꬃና። ታ አዉ ህንተንታ ልሱዋን ዋꬌዳ፤ ሽን ታን ህንተንታ ማስማሱዋዳን ዱክያ ልሱዋን ዋꬋና” ያጊደ ዛሬዳ።

\VS{15}ካቲ አሳይ ግያዋ ስሰናን እጼዳ፤ አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳይ ሴሎፐ ዬዳ አኪያ ባጋና ካሰ ናባጻ ናኣ እዮርባማዉ ኦዴዳ ቃላይ ፖለታናዳን ሀዌ ጾሳፐ ሀኔዳ።


\par }{\PP \VS{16}እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ካቲ ኡንቱንቱ ግያዋ ስሰናን እጼዳ። ያቲደ፥ ካትያ ሀዋዳን ያጌድኖ፦ “ዳዊተዋፐ ኑና ጋክያባይ አዬ? እሰያ ናኣፐ ኑን ላታናዌ ባዋ! እስራኤልያ አሳዉ፥ ህንተንቱ ሶ ህንተንቱ ሶ ቢተ! ስም ሮብኣመ ባረዉ ናገቶ!” ያጌድኖ። ሄዋ ድራዉ፥ እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ባረንቱ ሶ ባረንቱ ሶ ቤድኖ።
\XREF{}{{\XO 10:16 }{\XT{2 ሳሜላ 20:1}}}

\VS{17}ሽን ሮብኣመ ይሁዳ ቢታን ደእያ እስራኤልያ አሳ ቦላ ካተቴዳ።


\par }{\PP \VS{18}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ሮብኣመ ባረ አይለቱዋ ካፑዋ አዶንራማ እስራኤልያ አሳኮ ኪቴዳ፤ ኡንቱንቱ አ ሹቻን ጫዲደ ዎꬌድኖ። ያትና፥ ካቲ ሮብኣመ ባረ ፓራ ጋርያን ኤለካ ከስ ኡቲደ፥ የሩሳላመ ባቃቴዳ።

\VS{19}ሄደፐ ዶሚደ፥ ሀቼ ጋካናዉ፥ እስራኤልያ ዛራቱ ታማቱ ዳዊታ ዛርያፐ ካተቴዳ ካተቱዋ ቦላ ማካሌድኖ።




\par }{\MS ይሁዳ ካተቱዋ

\par }\Chap{11}{\MR (2 ኦዱዋ 11:1—36:12)

\par }{\SH ሻማኤ ትምቢትያ ኦዴዳ
\par }
{\R (1 ካታ. 12:21-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሮብኣመ የሩሳላመ ካታማ ጋኬዳ ዎደ፥ እስራኤልያ ቢታ አሳና ኦለቲደ፥ ካዉተꬃ ባረዉ ዛራና ማላ፥ ይሁዳ ዛርያፐነ ቢንያማ ዛርያፐ ዶረቴዳ እት ጼታነ ሆስፑን ታሙ ሻአ ኦላንቻቱዋ ሺሼዳ።

\VS{2}ሽን መꬍና ጎዳ ቃላይ ጾሳ አሳ ግድያ ሻማእያኮ ዬዳ፤

\VS{3}“ሶሎሞና ናኣ ይሁዳ ካትያ ሮብኣማዉነ ይሁዳንነ ቢንያማን ደእያ እስራኤልያ አሳ ኡባዉ ሀዋዳን ያጋ፤

\VS{4}‘መꬍና ጎዳይ ህንተንታ፥ “ህንተንቱ እሻቱዋና፥ እስራኤላቱዋና ኦለታናዉ ቦፕተ። ሀዋ ታን ኦꬄዳ ድራዉ፥ ህንተንቱ ኡባይካ ህንተንቱ ሶ ህንተንቱ ሶ ስምተ” ያጌ’ ያጋደ ኦዳ” ያጌዳ። ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ቃላ ስሲደ፥ እዮርባማ ኦላናዉ ብያዋ አጊደ ስሜድኖ።


\par }{\SH ሮብኣመ ጌሶቱዋ ግምቤዳ
\par }
{\PP \VS{5}ሮብኣመ የሩሳላመን ኡቲደ፥ ሀዋፐ ካሊደ ጻፈቴዳ ይሁዳነ ቢንያማ ካታማቶ ጌሱዋ ግምቤዳ።

\VS{6}ሄ ካታማቱካ ቤተሌመ፥ ኤጻማ፥ ታቆአ፥

\VS{7}ቤትጹራ፥ ሶኮ፥ አዱላማ፥

\VS{8}ጋተ፥ ማሬሻ፥ ዚፋ፥

\VS{9}አዶራይማ፥ ላክሻ፥ አዜቃ፥

\VS{10}ጾርአ፥ አያሎናነ ከብሮና።

\VS{11}ሮብኣመ ካታማቱዋ ጌሱዋ ምንሲደ፥ ካፓቱዋ ኡንቱንቱን ዎꬄዳ፤ ቃይ ቁማ፥ ዛይትያነ ዎይንያ ኤሳ ኡንቱንቱን ዎꬄዳ።

\VS{12}ሄ ግምበቴዳ ካታማቱዋ ኡባን ጎንዳለቱዋነ ቶራቱዋ ዎꬄዳ፤ ያቲደ ኡንቱንታ ሎይꬅ ምንሴዳ። ሄዋዳን ኦꬂደ፥ ይሁዳነ ቢንያማ ቢታቱዋ ሞዲደ ደኤዳ።


\par }{\SH ቄሳቱ ነ ሌዋቱ ኡባይ ይሁዳ ዬድኖ
\par }
{\PP \VS{13}እስራኤልያ ኡባን ደእያ ቄሳቱ ነ ሌዋቱ ኡባይ ባረንቱ ደእያ ሳኣፐ ሮብኣማኮ ዬድኖ።

\VS{14}ሌዋቱ ባረንቱ ሄንꬃ ጋድያነ ባረንቱ ሳኣ አጊደ፥ ይሁዳነ የሩሳላመ ዬድኖ። አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ቄሰ ግዲደ መꬍና ጎዳዉ ኦናዳን፥ እዮርባምነ አ ናናይ ድጌድኖ።

\VS{15}እዮርባም ጎይንያ ꬎቃ ግሹዋን ሀራ ቄሳቱ ዋ ሱንꬄዳ፤ ኡንቱንቱ ጻላሄቶነ እ መꬌዳ ማራቱዋ ምስለቶ ቄሰ ግዲደ ኦꬄድኖ።\XREF{}{{\XO 11:15 }{\XT{1 ካታ. 12:31}}}

\VS{16}ሌዋቱ ዬዳዋፐ ጉይያን፥ እስራኤልያ ዛራቱዋ ኡባፐ መꬍና ጎዳዉ፥ እስራኤልያ ጾሳዉ ባረንቱ ዎዛናፐ ጎይናናዉ ኮይያዋንቱ መꬍና ጎዳዉ፥ ባረንቱ አዎቱዋ ጾሳዉ ያርሹዋ ያርሻናዉ ኡንቱንቱ ጌዱዋ ካሊደ፥ የሩሳላመ ዬድኖ።

\VS{17}ኡንቱንቱ ዩሳይ ይሁዳ ካዉተꬃ ምንሴዳ፤ ኡንቱንቱ ሄዙ ላይꬃ ኩመንꬃ ሶሎሞነ ናኣ ሮብኣማ ማዴድኖ። ኡንቱንቱ ካትያ ዳዊታ ኦግያነ ካትያ ሶሎሞነ ኦግያ ካሊደ፥ ሄዙ ላይꬃ ሳሮ ደኤድኖ።


\par }{\SH ሮብኣማ ሶይ አሳ
\par }
{\PP \VS{18}ሮብኣመ ማህላቶ ግያ ምሽራቶ አኬዳ። ማህላት አዉ ዳዊታ ናኣ ያርሞታ፤ እ ዳያ እሰያ ናኣ ኤልኣባ ናቶ አብሀይሎ።

\VS{19}ማህላታ ሮብኣማዉ ይኡሻ፥ ሻማርያነ ዛሃማ ጌተትያ አቱማ ናና የላዱ።

\VS{20}ሄዋፐ ጉይያን፥ አበሰሎማ ናት ናቶ ማእኮ አኬዳ፤ ማእካ ሮብኣማዉ አቢያ፥ አታያ፥ ዚዛነ ሻሎሚታ የላዱ።

\VS{21}ሮብኣመ ባረ ማቼቱዋፐነ ባረ ባኮቱዋ ኡባፐ አበሰሎማ ናት ናቶ ማእኮ አꬎ ሲቄ። አዉ ታማነ ሆስፑን ማጫ አሳቱነ ኡሱፑን ታሙ ባኮቱ ደኢኖ። እ ላታማነ ሆስፑን አቱማ ናናነ ኡሱፑን ታሙ ማጫ ናና የሌዳ።

\VS{22}ሮብኣመ ማእክ ናኣ አቢያ ባረፐ ጉይያን ካተያናዉ ቆፔዳ ድራዉ፥ አ እሻቱዋ ቦላ ካፑዋ ኦꬂደ ሱንꬄዳ።

\VS{23}ሮብኣመ ጭንጪደ፥ ባረ አቱማ ናና ይሁዳነ ቢንያማ ቢታቱዋ ኡባን ደእያ ግምበቴዳ ካታማቱዋ ኡባን ሻክ ሻክ ዎꬄዳ፤ ኡንቱንቶ ዳሮ ካꬃ እሜዳ። ቃይ ኡንቱንቶ ጮራ ማጫ አሳ እሜዳ።




\par }\Chap{12}{\SH ግብጼ ይሁዳ ቦላ ዎራጄዳ
\par }
{\R (1 ካታ. 14:25-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሮብኣማ ካዉተꬃይ ምን ኤቄዳ ዎደ፥ እነ እስራኤልያ አሳይ ኡባይ መꬍና ጎዳ ህግያ አግ ባሼድኖ።

\VS{2}ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳዉ አማነተናን እጼዳ ድራዉ፥ ሮብኣመ ካተቴዳ እቼሻንꬆ ላይꬃን ግብጼ ካቲ ሺሻቅ የሩሳላመ ካታማ ቦላ ዎራጄዳ።

\VS{3}አናና እትፐ ግብጼፐ ዬዳዌ እት ሻአነ ላኡ ጼቱ ፓራ ጋረቱዋ፥ ኡሱፑን ታሙ ሻአ ፓራ አሳቱዋና ፓይዱ ባይና ሊብያ ኦላንቻቱዋ፥ ሱካ ኦላንቻቱዋነ ቶጵያ ኦላንቻቱዋ።

\VS{4}ካቲ ሺሻቅ ግምበቴዳ ይሁዳ ካታማቱዋ ኦሞዲደ፥ የሩሳላመ ካታማ ዬዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሄዋፐ ጉይያን፥ ትምቢትያ ኦድያ ሻማኤ ሮብኣማኮነ ሺሻቃፐ ባቃቲደ፥ የሩሳላመን ሺቅ ኡቴዳ ይሁዳ ካለꬅያዋንቱኮ ዪደ፥ “መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ህንተ ታና አጌዳ ድራዉ፥ ታንካ ህንተንታ ሺሻቃ ኩሽያን አጋድ’ ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{6}እስራኤልያ ካለꬅያዋንቱነ ካቲ ሮብኣመ ባረንታ ካዉሺደ፥ “መꬍና ጎዳይ ጽሉዋ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{7}ኡንቱንቱ ባረንታ ካዉሼዳዋ መꬍና ጎዳይ በኤዳ ዎደ፥ ሻማእያ መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ኡንቱንቱ ባረንታ ካዉሼዳ ድራዉ፥ ታን ኡንቱንታ ዉርሳ ꬋይስከ፤ ታን ኡንቱንታ አሻና። ታ ሀንቁ ሺሻቃ ባጋና የሩሳላመ ቦላ ትገተና።

\VS{8}ግዶፐነ፥ ኡንቱንቱ ታዉ ሞደትያዋንነ ሀራ ቢታቱዋ ካተቶ ሞደትያዋን ደእያ ዱማተꬃ ኤራና ማላ፥ ኡንቱንቱ ሺሻቃዉ ሞደታና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሄዋ ድራዉ፥ ግብጼ ካቲ ሺሻቅ የሩሳላመ ካታማ ኦለቲደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያንነ ካትያ ጎለን ደእያ ሚሻ ኡባ አኬዳ። ቃይ ሶሎሞነ ዎርቃፐ ኦስሴዳ ጎንዳለቱዋካ አኪደ አፌዳ።
\XREF{}{{\XO 12:9 }{\XT{1 ካታ. 10:16-17፤ 2 ካታ. 9:15-16}}}

\VS{10}እ አፌዳ ዎርቃ ጎንዳለቱዋ ድራዉ፥ ካቲ ሮብኣመ ናሃስያ ብራታፐ ሀራ ጎንዳለቱዋ ኦስሴዳ፤ ካትያ ጎልያ ፐንግያ ናግያዋንቱ ካፑዋ ኩሽያን ዎꬄዳ።

\VS{11}ካቲ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገልያ ዎደ ኡባን፥ ፐንግያ ናግያዋንቱ ዪደ፥ ሄ ጎንዳለቱዋ ኦይቄድኖ። ሄዋፐ ስሚደ፥ ኡንቱንቱ ዛሪደ፥ ናግያዋንቱ ጎለን ዎꬅኖ።

\VS{12}ሮብኣመ ባረና ካዉሼዳ ድራዉ፥ እ ዉር ꬋየናዳን መꬍና ጎዳ ሀንቁ አፐ ክቼዳ። ኡባ ይሁዳ ቢታዉ ሙልያዉ ሳአይ እንጀቴዳ።


\par }{\SH ሮብኣማ ካዉታ ዉርሰꬃ
\par }
{\PP \VS{13}ካቲ ሮብኣመ ባረና ምንሲደ፥ የሩሳላመን ካተቴዳ። ሮብኣመ ካተቴዳ ዎደ አ ላይꬃይ ኦይታማነ እታ፤ መꬍና ጎዳይ ባረ ሱንꬃ ያን ዎꬃናዉ እስራኤልያ ቢታ ኡባፐ ዶሬዳ የሩሳላመ ካታማን ታማነ ላፑን ላይꬃ ካተቴዳ። ሮብኣማ አታ አሞንያ ናእሞ።

\VS{14}ሮብኣመ መꬍና ጎዳዉ ዎዛናፐ ጎይናናዉ ኮይቤና ድራዉ፥ ኢታባ ኦꬄዳ።


\par }{\PP \VS{15}ሮብኣመ ኮይሮፐ ዉርሰꬃ ጋካናዉ ሀኔዳባይነ አ የለታ ማራይ ትምቢትያ ኦድያ ሻማእያ ታርክያ ማጻፋንነ እዱ በኤዳ ሳፃ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ። ሮብኣምነ እዮርባም ኡባ ዎደ ኦለቲደ ደኤድኖ።

\VS{16}ሮብኣመ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ እ ዳዊታ ካታማን ሞገቴዳ። አ ኮታን አ ናአይ አቢይ ካተቴዳ።




\par }\Chap{13}{\SH ይሁዳ ካትያ አቢያ
\par }
{\R (1 ካታ. 15:1-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}ካቲ እዮርባም ካተቴዳ ታማነ ሆስፑንꬃ ላይꬃን አቢይ ይሁዳን ካተቴዳ።

\VS{2}አቢይ የሩሳላመን ሄዙ ላይꬃ ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ምካዮ፤
\FTNT{*}{{\FR 13:2 }{\FK{ምካዮ፦
}}{\FT{ምካዮ ዎይ ማእኮ ጌተታዉ። 2 ኦድ። 11:20 ጼላ።
}}} ምካያ ግብአፐ ዬዳ ኡርኤላ ናቶ።

\par }{\PP አቢይነ እዮርባም ኦለቲደ ደኤድኖ።

\VS{3}አቢይ ዶረቴዳ 400,000 ምኖ ኦላንቻቱዋ አኪደ፥ ኦላናዉ ከሴዳ፤ እዮርባምካ ዶረቴዳ 800,000 ምኖ ኦላንቻቱዋ አኪደ፥ አቢያና ኦለታናዉ ከሴዳ።


\par }{\PP \VS{4}ሄዋፐ ጉይያን፥ አቢይ ኤፍሬማ ገዝያን ደእያ ጻማራይማ ጌተትያ ደርያ ሁጲያን ኤቂደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ህንተንቶ፥ እዮርባማነ እስራኤልያ አሳቶ፥ ኡባይካ ታን ግያዋ ስስተ!

\VS{5}መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ ዳዊተነ አ ዘረꬃይ እስራኤልያ ቦላ መꬍናዉ ካተታናዳን፥ ዳዊታና እ ላመተና ቃላ ጫቁዋ ጫቀቴዳዋ ህንተንቱ ኤርክቴየ?

\VS{6}ሽን ዳዊታ ናኣ ሶሎሞነ ቆማይ፥ ናባጻ ናአይ እዮርባም ደንዲደ፥ ባረ ጎዳ ቦላ ማካሌዳ።

\VS{7}ሮብኣመ ያላጋነ ዳቡራንቻ ግዲደ፥ ኡንቱንቱና ኤቀታናዉ ዳንዳየና ዎደ፥ ፓꬄና ሹፉሮ አሳቱ እዮርባመኮ ሺቂደ፥ ሶሎሞነ ናኣ ሮብኣማ ቦላ ምኔድኖ።


\par }{\PP \VS{8}“ሀእካ መꬍና ጎዳይ ዳዊታ ዘረꬃቶ እሜዳ ካዉተꬃና ህንተንቱ ጋዳታናዉ ቆፒታ። ህንተንቱ ሄዋ ቆፔዳዌ ህንተንቱ ሎይꬅ ጮራ አሳ ግድያ ድራሳነ ህንተንቶ ጾሳቱዋ ግዳና ማላ፥ እዮርባም ዎርቃፐ መꬍሴዳ ማራቱ ህንተናና ደእያ ድራሳ።

\VS{9}አሮና ዛርያ ግዲደ፥ መꬍና ጎዳዉ ኦꬅያ ቄሳቱ ዋነ ሌዋቱዋ ህንተንቱ የደርሴድታ። ያትና ሀራ ጋድያ አሳይ ኦꬅያዋዳን ህንተንቶ ሀራ ቄሳቱ ዋ ሱንꬄድታ። ባረና ዱማያናዉ እት ኮሩማ ላፑን ዶርሳ ኦርገቱዋ አኪደ ይያ ኦንነ ዎርዱዋ ጾሳቶ ቄሰ ግዳና።


\par }{\PP \VS{10}“ሽን ኑና ግዶፐ፥ መꬍና ጎዳይ ኑ ጾሳ፤ ኑን አ አግበይኮ። አሮና ዛርያ ግዲደ መꬍና ጎዳዉ ኦꬅያ ቄሳቱ ኑዉ ደኢኖ፤ ቃይ ሌዋቱ ኡንቱንታ ማድኖ።

\VS{11}ኡንቱንቱ ኡባ ጋላስ ዎንታነ ኦማርስ መꬍና ጎዳዉ ጹግያ ያርሹዋ ያርሺኖነ ሳዊያ እጻና ጩዋዪኖ። መꬍና ጎዳ ስንꬃን ዎꬅያ ኡክꬃ ጌሻ ጻርጴዛን ዎꬂኖ። ኦማርስ ኦማርስ ፖእሳናዳን ዎርቃፐ ኦꬄዳ ጾምፐቱዋ ዎꬅያ ባላን ዎꬂደ ጊግሲኖ። አያዉ ጎፐ፥ ኑን ጾሳ ኑ ጾሳ አዛዙዋ ናጌቶ፤ ሽን ህንተንቱ አ አጌድታ።

\VS{12}በእተ፥ ጾሳይ ኑናና ደኤ፤ እ ኑና ካለꬅያዋ። ኦላ ጹሩምባ ፑንያ አ ቄሳቱ ካ ኑናና ደኢኖ፤ ኑን ህንተናና ኦላ ዶማናዉ ጹሩምባካ ኡንቱንቱ ፑናና። እስራኤልያ አሳዉ፥ መꬍና ጎዳና ህንተንቱ አዎቱዋ ጾሳና ኦለቶፕተ! አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ አ ጾናናዉ ዳንዳይክታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}እ ሃሳይሽን፥ እዮርባም ባረ ኦላንቻቱዋፐ እት ጩጉዋ ህንቱቱፐ ጉየና ዙጊደ ናጋና ማላ የዴዳ። እስራኤልያ ኦላንቻቱ ይሁዳ ኦላንቻቱ ስንꬃን ደእያ ዎደ፥ ዙጊደ ናግያ ኦላንቻቱ ህንቱቱፐ ጉየና ደኢኖ።

\VS{14}ይሁዳ ኦላንቻቱ ጉየ ስም ጼልያ ዎደ፥ ኡንቱንታ ኦላናዉ ዬዳዋንቱ ጉየናነ ስንꬃና ደእያዋ በኤድኖ። መꬍና ጎዳዉ ዋሴድኖ፤ ቄሳቱ ካ ጹሩምባ ፑኔድኖ።

\VS{15}ሄዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳ ኦላንቻቱ ኦላ ዋሱዋ ዋሴድኖ። ኡንቱንቱ ኦላ ዋሱዋ ዋሴዳ ዎደ፥ ጾሳይ እዮርባማነ እስራኤልያ አሳ ኡባ አቢያ ስንꬃንነ ይሁዳ ስንꬃን ጾኔዳ።

\VS{16}እስራኤልያ ኦላንቻቱ ይሁዳ ኦላንቻቱ ስንꬃፐ ባቃትና፥ ጾሳይ ኡንቱንቱ ይሁዳ ኦላንቻቱ ኩሽያን አꬂደ እሜዳ።

\VS{17}አቢይነ አ ኦላንቻቱ ኡንቱንታ ሱፑ ኦꬂደ ዉርሴድኖ፤ ያትና፥ እቼሹ ጼቱ ሻአ ዶረቴዳ እስራኤልያ ኦላንቻቱ ሀይቄድኖ።

\VS{18}እስራኤልያ አሳይ ሄ ዎደ ጾነቴዳ፤ ይሁዳ አሳይ መꬍና ጎዳን፥ ባረንቱ አዎቱዋ ጾሳን አማነቴዳ ድራዉ፥ ኡንቱንታ ጾኔድኖ።


\par }{\PP \VS{19}አቢይ እዮርባማ የደርሲደ፥ አፐ ቤቴለ ካታማ፥ ይሻና ካታማነ ኤፍሮና ካታማ ኡንቱንቱ ሞꬃቱዋና ኦይቄዳ።

\VS{20}አቢይ ደኤዳ ላይꬃን ኡባን እዮርባም ስሚደ ምንቤና። መꬍና ጎዳይ እዮርባማ ደችና ሀይቄዳ።


\par }{\PP \VS{21}ሽን አቢይ ምን ምን ቤዳ። አቢይ ታማነ ኦይዱ ማጫ አሳ አኪደ፥ ላታማነ ላኡ አቱማ ናናነ ታማነ ኡሱፑን ማጫ ናና የሌዳ።

\VS{22}አቢይ ኦꬄዳ ሀራባይ፥ እ ሀኔዳባይነ እ ጌዳዌ ኡባይ ትምቢትያ ኦድያ እዶ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።




\par }\Chap{14}{\SH ካቲ አሳይ ቶጵያ ኦላንቻቱዋ ጾኔዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}አቢይ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ ዳዊታ ካታማን አ ሞጌድኖ። አ ኮታን አ ናአይ አሳይ ካተቴዳ። እ ካተቴዳ ዎደ ጋዲ ታሙ ላይꬃ ዎፓ ደሜዳ።


\par }{\PP \VS{2}አስ መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ስንꬃን ሎኦባነ ሱረባ ኦꬄዳ።

\VS{3}አስ አላጋ ጾሳቶ ያርሽያ ሳአቱዋነ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ ኮሌዳ። ጎይናናዉ ሹቻፐ ኦꬄዳ ቱሳቱዋካ መንሬꬄዳ፤ አሼሮ ጌተትያ ጾሳት ምስለቱዋካ ቃንጸሬꬅ ኦሌዳ።

\VS{4}ይሁዳ አሳይ መꬍና ጎዳ ባረንቱ አዎቱዋ ጾሳ ኮያናዳንነ አ ህግያነ አ አዛዙዋ ናጋናዳን አሳይ አዛዜዳ።

\VS{5}ቃይ ጎይንያ ꬎቃ ሳአቱዋነ እጻና ጩዋይያ ሳኣ ይሁዳ ካታማ ኡባፐ ꬋይሴዳ። አ ካዉተꬃ ላይꬃን ቢታይ ዎፓ ደሜዳ።

\VS{6}ካቲ አሳይ ይሁዳን ደእያ ካታማቶ ጌሶቱዋ መꬌዳ። መꬍና ጎዳይ አ ሸምፕሴዳ ድራዉ፥ ቢታይካ ሸምፔዳ፤ ሄ ላይꬃቱዋን አናና ኦንነ ኦለትቤና።


\par }{\PP \VS{7}አሳይ ይሁዳ አሳ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “አነ ኑን ሀ ካታማቱዋ ኬጾይተ፤ ኡንቱንቱ ዩሹዋን ሚጻቱዋ መꬎይተ። ኡንቱንቱ ቦላ አዱሳ ግምበቱዋ፥ ፐንገቱዋነ ፐንገቱዋ ጎርድያ ሽካላቱዋ ከሴቶ። ኑን መꬍና ጎዳ ኑ ጾሳ ኮዮዋ ድራዉ፥ ቢታይ ሀእካ ኑሳ። ኑን አ ኮዬዶ፤ እ ኑዉ ኡባ ባጋና ዎፓ እሜዳ” ያጌዳ። ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ካታማቱዋ ኬጺደ ፖሌድኖ።


\par }{\PP \VS{8}አሳዉ ዎጋ ጎንዳለቱዋነ ቶራቱዋ ኦይቂያ 300,000 ኦላንቻቱ ይሁዳ ዛርያፐ ደኢኖ፤ ቃይ ቄር ጎንዳለቱዋ ኦይቂያዋንቱነ ዎንዳፍያን ዱክያዋንቱ ላኡ ጼታነ ሆስፑን ታሙ ሻአ ኦላንቻቱ ቢንያማ ዛርያፐ ደኢኖ። ሀዋንቱ ኡባይካ ምኖ አሳቱዋ።


\par }{\PP \VS{9}ዘራሀ ጌተትያ እት ቶጵያ አሳይ እት ሚሎነ ኦላንቻቱዋነ ሄዙ ጼቱ ፓራ ጋረቱዋ አኪደ፥ ይሁዳ ኦላናዉ ዪደ፥ ማሬሻ ጋኬዳ።

\VS{10}አስካ አናና ኦለታናዉ ከሴዳ፤ ከሲደ ባረ ኦላንቻቱዋ ማሬሻ ማታን ደእያ ጻፋታ ዎምባን ሳልፕሴዳ።

\VS{11}ሄዋፐ ጉይያን፥ አስ መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ዎሲደ፥ “አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ዎልቃይ ባይና ኦላንቻቱ ዎልቃማ ኦላንቻቱዋ ጾናናዳን ማድያዌ ኔፐ አትና፥ ሀራይ ባዋ! አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ኑ ጾሳዉ፥ ኑን ኔናን አማነቲደ፥ ሀ ጮራ ኦላንቻቱዋና ነ ሱንꬃን ኦለታናዉ ዬዳ ድራዉ፥ ኔን ኑና ማዳ። አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ኔን ኑ ጾሳ፤ ኔና አሳይ ጾነና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ አሳ ስንꬃንነ ይሁዳ ኦላንቻቱ ስንꬃን ቶጵያ ኦላንቻቱዋ ሾጬዳ፤ ቶጵያ ኦላንቻቱ ባቃቴድኖ።

\VS{13}አስነ አናና ደእያ አሳይ ኡንቱንታ ጋራራ ጋካናዉ የደርሴድኖ። ቶጵያ ኦላንቻቱዋፐ ዳሩ ሀይቄዳ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ስሚደ ምናናዉነ ኦለታናዉ ዳንዳይበይክኖ። ሄዋዳን ሀኒደ፥ ቶጵያ ኦላንቻቱ መꬍና ጎዳንነ አ ኦላንቻቱዋን ጾነቴድኖ። ካትያ አሳ ኦላንቻቱካ ዳሮባ ኦሞዴድኖ።

\VS{14}ሄዋ ሄራን ደእያ አሳይ መꬍና ጎዳይ ኦꬄዳዋ ያቲደ፥ ዳሮ ዳጋሜዳ። አሳ ኦላንቻቱካ ጋራራ ዩሹዋን ደእያ ካታማቱዋ ኡባ ቦንቂደ ꬋይሴድኖ።

\VS{15}ቃይ መህያ ሄምያዋንቱ ሞꬃቱዋ ኦለቲደ፥ ዳሮ ዶርሳ፥ ዴሻነ ጋሉዋ ድኢደ፥ የሩሳላመ ስሜድኖ።




\par }\Chap{15}{\SH ካቲ አሳይ ይሁዳን ደእያ ኤቃ ምስለቱዋ ꬋይሴዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ኦዴዳ ናኣ አዛርያሳ ቦላ ጾሳ አያናይ ዎꬌዳ፤

\VS{2}አሳና ጋከታናዉ ቢደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “አሳ፥ ኔን፥ ይሁዳ አሳይነ ቢንያማ አሳይ ኡባይ ስስተ! ህንተንቱ መꬍና ጎዳና እትፐ ደእያ ዎደ ኡባን እካ ህንተናና ደኤ። ህንተንቱ አ ኮዮፐ፥ እ ህንተንቶ ቤታና፤ ሽን ህንተንቱ አ አጎፐ፥ እካ ህንተንታ አጋና።

\VS{3}እስራኤልያ አሳይ ቱሙ ጾሳይ፥ ታማርስያ ቄሲነ ህጊ ባይናን ዳሮ ዎድያ ደኤዳ።

\VS{4}ሽን ባረንታ መቱ ጋኬዳ ዎደ፥ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳኮ፥ እስራኤልያ ጾሳኮ ስሚደ፥ አ ኮዬድኖ፤ እ ኡንቱንቶ ቤቴዳ።

\VS{5}ሄ ዎድያን ካረ ከስያዎነ ሶ ገልያዎ ሳሮተꬃይ ባዋ፤ አያዉ ጎፐ፥ ጋድያ ኡባ ቦላን ደእያ አሳይ ዳሮ ሻባረቴ።

\VS{6}ጾሳይ ኡንቱንታ ዱማ ዱማ መቱዋን የጌዳ ድራዉ፥ ደሪ ደርያ፥ ካታማይካ ካታማ ኡንኤꬄ።

\VS{7}ሽን ህንተንቱ ምንተ፤ ላፎፕተ! አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ ኦꬄዳ ኦሶ ጋቲ ደኤ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ኦዴዳ ናአይ ትምቢትያ ኦድያ አዛርያስ ኦዴዳ ቃላ ስሴዳ ዎደ፥ አሳይ ምኔዳ። አሳይ ይሁዳነ ቢንያማ ቢታቱዋ ኡባፐነ ኤፍሬማ ገዝያን እ ኦሞዲደ ኦይቄዳ ካታማቱዋፐ ሸነይያ ኤቃ ምስለቱዋ ꬋይሴዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ስንꬃን ደእያ መꬍና ጎዳዉ ያርሽያ ሳካ ኦራꬄዳ።


\par }{\PP \VS{9}መꬍና ጎዳይ አ ጾሳይ አናና ደእያዋ በኤዳ ድራዉ፥ ዳሮ አሳይ እስራኤልያፐ አኮ ዬዳ፤ ይሁዳ አሳነ ቢንያማ አሳ ኡባ፥ ኡንቱንቱና ደእያ ኤፍሬማ ዘረꬃ፥ ምናሰ ዛራቱዋነ ስሞና ዘረꬃ አሳይ ሺሼዳ።

\VS{10}አሳይ ካተቴዳ ታማነ እቼሻንꬆ ላይꬃን፥ ሄዘንꬆ አግናን ሄ አሳይ የሩሳላመን ሺቄዳ።

\VS{11}ሄ ጋላስ ኦሞድ አሄዳዋፐ ላፑን ጼቱ ኮሩማቱዋነ ላፑን ሻአ ዶርሳቱዋ መꬍና ጎዳዉ ያርሼድኖ።

\VS{12}መꬍና ጎዳ ባረንቱ አዎቱዋ ጾሳ ባረንቱ ኩመንꬃ ዎዛናንነ ባረንቱ ኩመንꬃ ሸምፑዋን ኮያናዉ ቃላ ገሌድኖ።

\VS{13}“መꬍና ጎዳ እስራኤልያ ጾሳ ኮየና አሳይ፥ ጉꬃ ግድና ዎልቃማ ግድና፥ አቱማ ግድና ማጫ ግድና፥ ሀይቆ” ጊደ ጫቀቴድኖ።

\VS{14}ሄዋ ቦላንካ ማላካታነ ጹሩምባ ፑኒደ፥ ባረንቱ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ መꬍና ጎዳዉ ጫቄድኖ።

\VS{15}ይሁዳ አሳይ ኡባይ ባረንቱ ኩመንꬃ ዎዛናን ሀ ጫቁዋ ጫቄዳ ድራዉ፥ ናሸቴድኖ። አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ኡንቱንቱ ላሞቲደ ኮይና፥ እ ኡንቱንቶ ቤቴዳ። መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቶ ኡባ ባጋናካ ዎፓ እሜዳ።


\par }{\PP \VS{16}ካቲ አሳይ ባረ አዉዋ ዳያ ማእካ አሼሮ ግያ ጾሳትዉ ሸነይያ ኤቃ ምስልያ መꬌዳ ድራዉ፥ ካትያ አቶ አ ጌተትያ ቦንቹዋፐ እዞ ድጌዳ። አሳይ ሄ ኤቃ ምስልያ ቃንጸሬꬅ ሱፓዪደ፥ ቀድሮና ዛንጋራን ጹጌዳ።

\VS{17}ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ አሳይ እስራኤልያ ጋድያፐ ꬋይሰናን አጎፐነ፥ እ ባረ ደኤዳ ላይꬃ ኡባን መꬍና ጎዳዉ ዎዛናፐ አማነትያ አሳ ግዲደ ደኤዳ።

\VS{18}እነ አ አዉ ጾሳዉ ዱማይ ዎꬄዳ ብራነ ዎርቃ ሀራ ሚሻቱዋ አሂደ፥ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ግዶን ዎꬄዳ።

\VS{19}አሳይ ካተቴዳ ሀታማነ እቼሻንꬆ ላይꬃይ ጋካናዉ ኦላይ ባዋ።




\par }\Chap{16}{\SH ይሁዳይነ እስራኤሊ ኦለቴድኖ
\par }
{\R (1 ካታ. 15:16-22)

\par }{\PP \VerseOne{1}አሳይ ካተቴዳ ሀታማነ ኡሱፑንꬃ ላይꬃን እስራኤልያ ካቲ ባእሽ ይሁዳ ቦላ ዎራጄዳ፤ ይሁዳ ካትያ አሳኮ ኦንነ ገለናዳንነ ከሰናዳን ተአናዉ ራማ ካታማ ዩሹዋ ምንሲደ ግምቤዳ።

\VS{2-3}ሄዋ ጋሱዋን ካቲ አስ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያነ ባረ ካትያ ጎልያ ሚሻ ምንጅያ ሳኣፐ ዎርቃነ ብራ አኬዳ። አኪደ ዳማስቆ ካታማን ደእያ ሶርያ ካትያ በንሀዳዳዉ ሀዋዳን ያጊደ የዴዳ፤ “ካሰ ታ አቡናነ ነ አቡና ጫቀቴዳዋዳን፥ አነ ታናናነ ኔናና ጫቀቶይተ። በአ፥ ታን ነዉ ብራነ ዎርቃ የዳድ። እስራኤልያ ካቲ ባእሽ ባረ ኦላንቻቱዋ ታ ጋድያፐ ከሳና ማላ፥ ኔን ካሰ አናና ጫቀቴዳ ጫቁዋ ኮላ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{4}በንሀዳድ ካቲ አሳይ ጌዳዋ ማዪደ፥ ባረ ኦላ ጋዳዎቱዋ እስራኤልያ ካታማቱዋ ኦላናዉ የዴዳ። ኡንቱንቱ አይኖ፥ ዳናነ አቤል-ቤትማእካ ጌተትያ ካታማቱዋነ ንፍታሌማ ጋድያን ደእያ ሻሉዋ ምንጅያ ካታማቱዋ ኡባ ጾኔድኖ።

\VS{5}ባእሽ ሄዋ ስሲደ፥ ራማ ካታማ ግምቢያዋ አግ ባሼዳ።


\par }{\PP \VS{6}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ አሳይ ይሁዳ አሳ ኡባ ሺሼዳ፤ አሳይ ባእሽ ካሰ ያን ጎኤትያ ሹቻነ ምꬃ ራማፐ ኬዜድኖ። እ ገባአነ ምጽጳ ጌተትያ ካታማቱዋ አን ምንሲደ ግምቤዳ።


\par }{\SH ካቲ አሳይ ትምቢትያ ኦድያ ሀናና ቃሾ ጎለን የጌዳ
\par }
{\PP \VS{7}ሄ ዎደ ትምቢትያ ኦድያ ሀናን ይሁዳ ካትያ አሳኮ ዪደ፥ “ኔን ሶርያ ካትያን አማነታደ፥ መꬍና ጎዳን፥ ነ ጾሳን፥ አማነታቤና ድራዉ፥ ሶርያ ካትያ ኦላንቻቱ ነ ኩሽያፐ ከስ አኬድኖ።

\VS{8}ቶጵያ አሳቱነ ሊብያ አሳቱ፥ ጮራ ፓራ ጋረቱነ ፓራቱ ደእያ ዳሮ ኦላንቻቱዋ ግድክኖየ? ሽን ኔን መꬍና ጎዳን አማነቴዳ ድራዉ፥ ጾሳይ ኡንቱንታ ነ ኩሽያን አꬅ እሜዳ።

\VS{9}አያዉ ጎፐ፥ ባረ ኩመንꬃ ዎዛናፐ ጾሳን አማነትያ አሳ ምንꬃናዉ መꬍና ጎዳ አይፊ ሳኣ ቦላን ኡባሳ ጼሌ። ኔን ሀ የዉዋን ኤያዳ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ሀቼፐ ዶምና፥ ኔፐ ኦላይ ሻከተና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}አሳይ ትምቢትያ ኦድያዋ ቦላ ዳሮ ሀንቀቴዳ፤ ቃሾ ጎለን የጌዳ። ቃይ አሳይ ሄ ዎደ አሳፐ አማሬዳዋ መቶꬄዳ።


\par }{\SH ካትያ አሳ ሀይቁዋ
\par }
{\R (1 ካታ. 15:23-24)

\par }{\PP \VS{11}አሳይ ኦꬄዳባይ ኮይሮፐ ዉርሰꬃ ጋካናዉ ይሁዳ ካተቱነ እስራኤልያ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{12}አሳይ ካተቴዳ ሀታማነ ኡዱፑንꬃ ላይꬃን ገድያ ሳከቴዳ፤ አዉ ሳኩ ሎይꬅ ዳሮፐካ፥ እ አክማቱዋ ኮዬዳፐ አትና፥ መꬍና ጎዳ ኮይቤና።

\VS{13}አሳይ ባረ ካተቴዳ ኦይታማነ እተንꬅያ ላይꬃን ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ።

\VS{14}ኡንቱንቱ አ አሃ ዱፉዋን ዱማ ዱማ ሽቱነ ሳዉ ደእያ ግሱዋ ቦላ ዎꬄድኖ። ኡንቱንቱ አ ቦንቾ ዳሮ ምꬃ ዶሪደ፥ ታማ ኤꬂደ፥ ዳሮፐ ዬኬድኖ። አሳይ ባረዉ ዳዊታ ካታማን ሹቻ ዎጪደ ጊግሴዳ ዱፉዋን አ ሞጌድኖ።




\par }\Chap{17}{\SH ዮሳፌጸ ይሁዳን ካተቴዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}አሳ ናአይ ዮሳፌጸ አ ኮታን ካተቴዳ፤ ዮሳፌጸ እስራኤልያ ኦላናዉ ባረና ምንሴዳ።

\VS{2}ግምበት ኡቴዳ ይሁዳ ካታማቱዋ ኡባን ኦላንቻቱዋ ዎꬄዳ፤ ቃይ ይሁዳ ቢታንነ አ አዉ አሳይ ኦሞዴዳ ኤፍሬማ ጋድያ ካታማቱዋን ኦላንቻቱ ጌሱዋ መꬌዳ።


\par }{\PP \VS{3-4}መꬍና ጎዳይ ዮሳፌጻ አንጄዳ፤ አያዉ ጎፐ፥ አ አዉ ኮይሮ ካትያ ግዴዳ ዎደ፥ ጾሳዉ አማነቴዳዋዳን፥ እካ አማነቴዳ። ባኣላ ኤቃ ምስልያዉ ጎይነናን እጼዳ። ዮሳፌጸ ባረ አዉዋ ኦግያን ሀመቲደ፥ ጾሳ አዛዙዋ ፖሌዳ። እ እስራኤልያ ካተቱ ኦꬄዳ ኢታ ኪታ ኦꬅቤና።

\VS{5}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ አ ይሁዳ ካዉተꬃን ሎይꬅ ኤሴዳ። ይሁዳ አሳይ ኡባይ ዮሳፌጻዉ እሙዋ አሄድኖ፤ ያትና፥ እ ሎይꬅ ዱረቴዳነ ቦንቼቴዳ።

\VS{6}ዮሳፌጸ መꬍና ጎዳዉ ዎዛናፐ ኦꬅያ አሳ ግዴዳ። ሄዋ ቦላንካ ጎይንያ ꬎቃ ሳአቱዋነ አሼሮ ግያ ጾሳት ኤቃ ምስለቱዋ ይሁዳ ጋድያፐ ꬋይሴዳ።


\par }{\PP \VS{7}ዮሳፌጸ ባረ ካተቴዳ ሄዘንꬆ ላይꬅ ይሁዳ ካታማቱዋን ታማርሳናዳን ባረ ኦሳንቻቱዋ በንሀይላ፥ ኦባድያ፥ ዛካራሳ ናታንኤላነ ምካያ ኪቴዳ።

\VS{8}ቃይ ኡንቱንቱና እትፐ ሌዋቱዋ ሻማእያ፥ ናታንያ፥ ዛባድያ፥ አሳሄላ፥ ሻምራሞታ፥ ዮናታና፥ አዶንያ፥ ጾቢያነ ጾባዶንያ የዴዳ፤ ቃይካ ቄሳቱ ዋ ኤልሻማአነ ዮራማ ኡንቱንቱና እትፐ ኪቴዳ።

\VS{9}ኡንቱንቱ ኡባይ መꬍና ጎዳ ህግያ ማጻፋ ባረናና አኪደ፥ ይሁዳ ቢታን ደእያ ካታማቱዋ ኡባ ቢደ፥ ያን አሳ ታማርሴድኖ።


\par }{\SH ዮሳፌጻ ግታተꬃ
\par }
{\PP \VS{10}ይሁዳ ቢታ ዩሹዋን ደእያ ካዉተꬃቱዋ ኡባ መꬍና ጎዳይ ያሽስና፥ ኡንቱንቱ ዮሳፌጻና ኦለትበይክኖ።

\VS{11}ፕልስጼማ አሳቱዋፐ አማሬዳዋንቱ እሙዋነ ብራ ጊራ ዮሳፌጻዉ አሄድኖ፤ ቃይ አራባቱካ አዉ ላፑን ሻአነ ላፑን ጼቱ ዶርሳ ኦርገቱዋነ ላፑን ሻአነ ላፑን ጼቱ ዴሻ ኦርገቱዋ አሄድኖ።

\VS{12}ሄዋ ድራዉ፥ ዮሳፌጸ ሎይꬅ ምን ምን ቤዳ። እ ይሁዳን ጌሶቱዋነ ምንጅያዋ ዎꬅያ ካታማቱዋ ኬጼዳ።

\VS{13}እ ሄ ካታማቱዋን ዳሮባ ምንጄዳ።

\par }{\PP የሩሳላመን አዉ ምኖ ኦላንቻቱ ደኢኖ።

\VS{14}ኡንቱንቱ ባረንቱ አዎቱዋ ጎለን ጎለን ሀዋፐ ካሊደ ጻፈቴድኖ። ይሁዳ ዛርያፐ ሻላቃይ አድናሀ፤ አናና 300,000 ምኖ ኦላንቻቱ ደኢኖ።


\par }{\PP \VS{15}አድናሀ ካሊደ ደእያ ካፑ ዮሀናና፤ አናና 280,000 ምኖ ኦላንቻቱ ደኢኖ።


\par }{\PP \VS{16}መꬍና ጎዳዉ ባረ ሸንያን ከሴዳ አማሳይ አ ካሊደ ደእያ ሄዘንꬆ ካፑዋ፤ እ ዚክራ ናኣ። አማሳያና 200,000 ምኖ ኦላንቻቱ ደኢኖ።


\par }{\PP \VS{17}ቢንያማ ዛርያፐ ካፑ ምኖ ኦላንቻ ኤልያዳአ፤ አናና ዎንዳፍያነ ጎንዳልያ ኦይቂያ 200,000 ኦላንቻቱ ደኢኖ።


\par }{\PP \VS{18}ኤልያዳአ ካሊደ ደእያ ካፑ ይሆዛባዳ፤ አናና ኦላ ባናዉ ዳንጬዳ 180,000 ኦላንቻቱ ደኢኖ።


\par }{\PP \VS{19}ሀ ኡባ ኦላንቻቱ ካትያዉ የሩሳላመን ኦꬄዳዋንታ፤ ሀዋንቱ ፓይዱ ይሁዳን ደእያ ግምበቴዳ ካታማቱዋን ኡባን ካቲ ዎꬄዳ ኦላንቻቱዋ ጉጀና።




\par }\Chap{18}{\SH ትምቢትያ ኦድያ ምካይ አካባዉ ጾነትያዋ ኦዴዳ
\par }
{\R (1 ካታ. 22:1-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}ዮሳፌጸ ሎይꬅ ዱረቴዳነ ቦንቼቴዳ፤ ቃይ አካባናካ ቦሎቴዳ።

\VS{2}አማሬዳ ላይꬃፐ ጉይያን፥ ዮሳፌጸ አካባ በአናዉ ሳማርያ ቤዳ። አካብ አዉነ አናና እትፐ ደእያ አሳዉ ዳሮ ዶርሳቱዋነ ቦራቱዋ ሹኬዳ። ያቲደ ዮሳፌጸ ጋላኣደን ደእያ ራሞታ ጌተትያ ካታማ ኦላናዉ ባረናና ባናዳን ማይዜዳ።

\VS{3}እስራኤልያ ካቲ አካብ ይሁዳ ካትያ ዮሳፌጻ፥ “ጋላኣደን ደእያ ራሞታ ኦላናዉ ታናና ባኒ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ዮሳፌጸ፥ “ኤ፥ ኔን ኦላ ባናዉ ጊግያ ዎደ አዉደነ ታን ጊጋና። ታ ኦላንቻቱ ነ ኦላንቻቱ ማላ፤ ኑን ኔናና ኦላናዉ ባና” ያጌዳ።

\VS{4}ቃይካ ዮሳፌጸ እስራኤልያ ካትያ፥ “ግዶፐነ፥ ኔን ካሰታደ መꬍና ጎዳ ኦቻ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{5}እስራኤልያ ካቲ ትምቢትያ ኦድያ ኦይዱ ጼቱ አሳቱዋ ሺሺደ፥ “ታን ጋላኣደን ደእያ ራሞታ ካታማ ኦላናዉ ቦ ቦፖ?” ያጊደ ኡንቱንታ ኦቼዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ፥ “ባ፤ አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ሄ ካታማ ካትያ ኩሽያን አꬂደ እማና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{6}ሽን ዮሳፌጸ፥ “ኑን መꬍና ጎዳ ኦቻናዉ ዳንዳይያ ትምቢትያ ኦድያ ሀራ አሳይ ሀዋን ባዌ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}እስራኤልያ ካቲ ዮሳፌጻዉ ዛሪደ፥ “ኑን አ ባጋና መꬍና ጎዳ ኦቻናዉ ዳንዳይያ እት ሀራ ብታኒ ደኤ፤ እ ይምላ ናኣ ምካያ። ሽን ታን አ እጻይ፤ አያዉ ጎፐ፥ እ ኡባ ዎደካ ታዋ ኢታባ ኦዴፐ አትና፥ ሎኦባ ኦድ ኤረና” ያጌዳ።

\par }{\PP ዮሳፌጸ፥ “ካቲ ሄዋዳን ጎፖ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ሄዋፐ ጉይያን፥ እስራኤልያ ካቲ ባረ ኦሳንቻቱዋፐ እቱዋ ጼሲደ፥ “ይምላ ናኣ ምካያ ኤለካ አካደ ያ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}እስራኤልያ ካቲነ ይሁዳ ካቲ ዮሳፌጸ፥ ባረንቱ ካዉተꬃ ማዩዋ ማዪደ፥ ሳማርያ ካታማ ገልያ ፐንግያን ባረንቱ ካዉተꬃ አራታን ኡቴድኖ፤ ትምቢትያ ኦድያ ኡባቱ ኡንቱንቱ ስንꬃን ትምቢትያ ኦዲኖ።

\VS{10}ኡንቱንቱፐ እቱ፥ ካናእና ናአይ ጽድቂ ብራታፐ ካጨቱዋ ጊግሲደ፥ አካባ፥ “መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ሶረቱ ꬋያና ጋካናዉ፥ ኔን ኡንቱንታ ሀ ካጨቱዋን ቃይጫና’ ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{11}ትምቢትያ ኦድያ ሀራ ኡባቱካ፥ “ጋላኣደን ደእያ ራሞታ ካታማ ባደ ኦላ፤ ጾና። አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳይ ሄ ካታማ ካትያ ኩሽያን አꬂደ እማና” ያጊደ ኦዴድኖ።


\par }{\PP \VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ምካያ ጼሳናዉ ኪተት ቤዳ ብታኒ አ፥ “በአ፥ ትምቢትያ ኦድያ ኡባቱ እት ቃላ ግዲደ፥ ካቲ ሀ ኦላ ጾናና ያጊደ ኦዴድኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ሀያና ነ ኦዱካ ኡንቱቱፐ እቱዋ ማላ ግዶ፤ ኔንካ ሎኦባ ኦዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ሽን ምካይ ሄ ብታንያ፥ “መꬍና ጎዳይ ኤሮ! ታ ጾሳይ ኦድያባ ታን ኦዳና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}ምካይ ካትያኮ ዬዳ ዎደ፥ ካቲ አ፥ “ምካያ፥ ኑን ጋላኣደን ደእያ ራሞታ ኦላናዉ ባኔየ ቦፓነ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ምካይ ካትያ፥ “ባ፤ ባደ ኦላ፤ ኦላደካ ጾና። አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ነ ኩሽያን አꬍ እመታና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ካቲ አ፥ “ኔን መꬍና ጎዳ ሱንꬃን ቱሙዋፐ አትና፥ ሀራባ ታዉ ኦደናዳን ታን ኔና አፑን ገደ ጫቀታናዉ ኮሺ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}እ፥ “እስራኤልያ ኦላንቻቱ ኡባይ ሄንꬃንቻይ ባይና ዶርሳዳን ደርያን ላለቴዳዋንታ ታን በኣድ። መꬍና ጎዳይ ኡንቱንታ፥ ‘ሀዋንቶ ጎዳይ ባዋ። ኡንቱንቱ ኡባይካ ባረንቱ ሶ ባረንቱ ሶ ሳሮ ቢኖ’ ያጌ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 18:16 }{\XT{ፓይ. 27:17፤ ህዝ. 34:5፤ ማቶሳ 9:36፤ ማር. 6:34}}}


\par }{\PP \VS{17}ያትና፥ እስራኤልያ ካቲ ዮሳፌጻ፥ “ ‘እ ታዋ ኢታባ ኦዴፐ አትና፥ ሎኦባ ኦድ ኤረና’ ጋደ ታን ነዉ ኦዳበይክታ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{18}ምካይ ጉጂደካ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ስም መꬍና ጎዳይ ግያዋ ስሳ! መꬍና ጎዳይ ባረ ካዉተꬃ አራታን ኡትና፥ ሳሉዋ ኦላንቻቱ ኡባይ አ ኡሸቻናነ አ ሀድርሳና ኤቄዳዋንታ ታን በኣድ።

\VS{19}መꬍና ጎዳይ፥ ‘እስራኤልያ ካቲ አካብ ጋላኣደን ደእያ ራሞታ ካታማ ቢደ፥ ያን ሀይቃናዳን አ ባለꬃናዌ ኦኔ?’ ያጌዳ። እቱ ሀዋዳን ግያ ዎደ፥ ሀራይ ቃይ ሄዋዳን ጌዳ።

\VS{20}ሄዋፐ ጉይያን፥ አያናይ ከሲደ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኤቂደ፥ ‘ታን አ ባለꬃና’ ያጌዳ።”

\par }{\PP መꬍና ጎዳይ፥ “ዋታ ባለꬃን?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}አያናይ፥ “ታን ከሳደ ባደ፥ አዉ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ኡባቱዋ ዶናን ዎርዶትያ አያና ግዳና” ያጌዳ።

\par }{\PP መꬍና ጎዳይ፥ “ኤ፥ ኔን አ ባለꬃና፤ ነዉ ሄዌ ሀናና። ባ፤ ባለꬃ ያጌዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}ቃይካ እ፥ “ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ ነዉ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ሀዋንቱ ዶናን ዎርዶትያ አያና ዎꬄዳ፤ አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳይ ነ ቦላ ባሻ አሀናዉ ቃቼዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{23}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካናእና ናአይ ጽድቂ ሺቂደ፥ ምካያ ሻይያ ባቂደ፥ “መꬍና ጎዳ አያናይ ታ ማታፐ ዋኒደ ነዉ ኦዳናዉ ቤዴ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{24}ምካይ አ፥ “ኔን ቆሰታናዉ ቆልኦ ገልያ ጋላስ ሄዋ ደማና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}ሄዋፐ ጉይያን፥ እስራኤልያ ካቲ ባረ ኦላንቻቱዋፐ እቱዋ አዛዚደ፥ “ምካያ ኦይቃ፤ ካታማ ሞድያ አሞናዉነ ታ ናኣ ዮኣሻዉ አፋደ እማ።

\VS{26}ኡንቱንታ፥ ካቲ ህንተንታ ሀ ብታንያ ቃሾ ጎለን ቃችተ። ታን ሳሮ ስማና ጋካናዉ፥ ጉꬃ ኡክꬃፐነ ሃꬃፐ ሀራባ አያነ አዉ እሞፕተ” ያጌ ያጋ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{27}ምካይ አ፥ “ቱሙ ኔን ሳሮ ስምያዋ ግዶፐ፥ መꬍና ጎዳይ ታናን ሃሳይቤና” ያጌዳ። ቃይካ ምካይ፥ “አሳዉ ኡባዉ፥ ታን ኦዴዳዋ አኬክተ” ያጌዳ።


\par }{\SH አካባ ሀይቁዋ
\par }
{\R (1 ካታ. 2:29-35)

\par }{\PP \VS{28}ሄዋፐ ጉይያን፥ እስራኤልያ ካቲነ ይሁዳ ካቲ ዮሳፌጸ ጋላኣደን ደእያ ራሞታ ካታማ ቤድኖ።

\VS{29}እስራኤልያ ካቲ ዮሳፌጻ፥ “ታን ታ ማዩዋ ላማደ፥ ሀራ አሳ ማላታደ፥ ኦላዉ ገላና፤ ሽን ኔን ነ ካትያ ማዩዋ ማያ” ያጌዳ። እስራኤልያ ካቲ ባረ ማዩዋ ላሚደ፥ ሀራ አሳ ማላቲደ ኦላዉ ገሌዳ።


\par }{\PP \VS{30}ሶርያ ካቲ ባረ ፓራ ጋረቱዋ አዛዝያ አሳቱዋ፥ “ግታትና ጉጽና፥ ሀራ አሳ ኦናናካ ኦለቶፕተ፤ እስራኤልያ ካትያ ጻላላና ኦለትተ” ያጊደ አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{31}ፓራ ጋረቱዋ አዛዝያዋንቱ ዮሳፌጻ በኤዳ ዎደ፥ “ሀዌ እስራኤልያ ካትያ” ያጌድኖ። አናና ኦለታናዉ ስሜድኖ። ዮሳፌጸ ዋሴዳ፤ መꬍና ጎዳይ ጾሳይ አ ማዲደ፥ ኡንቱንታ ጉየ ዛሬዳ።

\VS{32}ፓራ ጋረቱዋ አዛዝያዋንቱ እ እስራኤልያ ካትያ ግደናዋ በኢደ፥ አ የደርስያዋ አግ አጌድኖ።


\par }{\PP \VS{33}እት ብታኒ ጮ ባረ ዎንዳፍያን ኦላንቻቱ ቦላ ዱኪደ፥ እስራኤልያ ካትያ ኦላ ማዩ ጋከትያ ሄራና ጫዴዳ። ካቲ ባረ ጋርያ ላግያ ብታንያ፥ “ጋርያ ጉየ ዛራደ፥ ታና ኦላ ግዶፐ ከሳ። አያዉ ጎፐ፥ ታን ኢታ ጫቻ ጫደታክቻድ” ያጌዳ።

\VS{34}ሄ ጋላስ ኦላይ ሱልያ ዎደ፥ እስራኤልያ ካቲ አካብ ባረ ፓራ ጋርያ ግዶን ዘምፒደ፥ ኦማርስ ጋካናዉ፥ ሶረቱዋ ስንꬃን ታኬዳ። አዋይ ዉልያ ዎደ፥ እ ሀይቄዳ።




\par }\Chap{19}{\SH ትምቢትያ ኦድያ ዬሁ ዮሳፌጻ ሴሬዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ዮሳፌጸ ባረ ሶ የሩሳላመ ሳሮ ስሜዳ።

\VS{2}ትምቢትያ ኦድያ ሀናና ናአይ ዬሁ አናና ጋከታናዉ ከሲደ፥ ካትያ ዮሳፌጻ፥ “ኔን ኢታቱዋ ማዳናዉ ዎይ መꬍና ጎዳ እጽያዋንታ ሲቃናዉ በሲ? ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳ ሀንቁ ነ ቦላ ዬዳ።

\VS{3}ግዶፐነ፥ አሼሮ ግያ ኤቃት ምስለቱዋ ጋድያፐ ድጌዳ ድራዉነ ጾሳ ኮያናዉ ነ ዎዛና ጊግሴዳ ድራዉ፥ ኔን ሎኦባ ኦꬃዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH ዮሳፌጸ ዳናቱዋ ሱንꬄዳ
\par }
{\PP \VS{4}ዮሳፌጸ የሩሳላመን ደኤዳ። ቃይ ዮሳፌጸ በርሳበሄፐ ዶሚደ፥ ኤፍሬማ ገዝያ ጋካናዉ፥ አሳ ግዶን ዩዪደ፥ መꬍና ጎዳ፥ ኡንቱንቱ አዎቱዋ ጾሳኮ፥ ኡንቱንታ ዛሬዳ።

\VS{5}ይሁዳ ቢታን ደእያ ግምበቴዳ ካታማቱዋ ኡባን ዳናቱዋ ሱንꬄዳ።

\VS{6}እ ዳናቶ፥ “ህንተንቱ ኦꬅያባን ህንተንታ ኤርተ። አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ አሳዉ ፕርድክታ፤ መꬍና ጎዳዉ ፕርዲታ። ህንተንቱ ፕርድያ ዎደ፥ እ ህንተናና ደኤ።

\VS{7}ሀእካ ህንተንቱ መꬍና ጎዳዉ ያይተ፤ ህንተንቱ ኦꬅያባን ህንተንታ ኤርተ። አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳ ኑ ጾሳ ማታን ናቁ፥ አሳ ስንꬃ ጼሊደ ማድያዌነ ማጋንጻ ምያዌ ባዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}መꬍና ጎዳ ህግያ አꬍያዋነ አሳ ግዶን ደንድያ የዉዋ ፕርዳናዳን ሌዋቱዋፐ፥ ቄሳቱ ዋፐነ እስራኤልያ አሳ አዎቱዋ ጎልያ ካፓቱዋፐ አማሬዳ አሳቱዋ ዮሳፌጸ የሩሳላመን ሱንꬄዳ።

\VS{9}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮሳፌጸ ኡንቱንታ ሀዋዳን ያጊደ አዛዜዳ፤ “መꬍና ጎዳዉ ያዪደ፥ አማነትያዋንነ ኩመንꬃ ዎዛናን ኦꬅተ።

\VS{10}ባረንቱ ካታማን ደእያ ህንተንቱ እሻቱ ሸምፑ የዉዋ፥ ዎይ ህግያዋ፥ ዎይ አዛዙዋ፥ ዎይ አዋዩዋባ፥ ዎይ ፕርዳባ ህንተንቱኮ አሆፐ፥ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ባይዛንቻ ግደናዳንነ አ ሀንቁ ህንተንቱ ቦላነ ህንተንቱ እሻቱዋ ቦላ ዬናዳን ኡንቱንታ ሴርተ። ህንተንቱ ኡንቱንታ ሴሮፐ፥ ህንተንቱ ህንተንቱ ሁጲያዉ ባይዛንቻ ግድክታ።

\VS{11}መꬍና ጎዳ ባጋ የዉዋ ኡባዉ አዎትያዌ ቄሳቱዋ ካፑዋ አማርያ፤ ቃይ ካትያ ባጋ የዉዋ ኡባዉ አዎትያዌ ይሁዳ ዛራቱዋ ካፑዋ እስማኤላ ናኣ ዛባድያ። ሌዋቱ ህንተንቱ ስንꬃን ካፑዋ ግዳናዋ። ህንተንቱ ምኒደ ኦꬅተ። ሱረባ ሀንያዋንቱና መꬍና ጎዳይ እትፐ ግዶ” ያጌዳ።




\par }\Chap{20}{\SH ኤዶማ ቢታይ ይሁዳ ቦላ ዎራጄዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሞኣባቱነ አሞናቱ ቃይ ኡንቱንቱና እትፐ ማኡናቱ ዮሳፌጻ ቦላ ማዬድኖ።

\VS{2}ያትና፥ አማሬዳ አሳቱ ዪደ ዮሳፌጻዉ፥ “ማጽነ አባፐ ሄፍንꬃና ደእያ ሶርያፐ ዳሮ ኦላንቻቱ ኔና ኦላናዉ ዬድኖ። በአ፥ ኡንቱንቱ ሀጻጾን-ታማራን ደኢኖ” ያጊደ ኦዴድኖ። (ሀጻጾን-ታማር ኤንጋዳዉ ሀራ ሱንꬃ።)


\par }{\PP \VS{3}ያትና፥ ዮሳፌጸ ያዪደ፥ መꬍና ጎዳ ኦቻናዉ ባረ ቆፋ ቃቼዳ፤ ይሁዳ ጋድያን ኡባን ጾማ አዋዬዳ።

\VS{4}ይሁዳ አሳይ ኡባይ መꬍና ጎዳፐ ማዱዋ ኮያናዉ እትፐ ሺቄዳ፤ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳፐ ማዱዋ ኮያናዉ ይሁዳ ካታማቱዋ ኡባፐ ዬድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ዮሳፌጸ ይሁዳነ የሩሳላመ ሽቁዋ ግዶን፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ኦራꬃ ዳባባ ስንꬃን ኤቄዳ።

\VS{6}ሀዋዳን ያጌዳ፥ “አቤት መꬍና ጎዳዉ፥ ኑ አዎቱዋ ጾሳዉ፥ ሳሉዋን ደእያ ጾሳይ ኔና! ሳኣን ደእያ ካዉተꬃቱዋ ኡባ ሞድያዌ ኔና! ግታተꬃይነ ዎልቃይ ነ ኩሽያን ደእያ ድራዉ፥ ኔናና ኤቀታናዉ ዳንዳዬዳባይ ባዋ።

\VS{7}አቤት ኑ ጾሳዉ፥ ካሰ ሀ ቢታን ደእያዋንታ ነ አሳ እስራኤልያ ስንꬃፐ የደርሳደ፥ ነ ሲቁዋ አብራሃማ ዘረꬃቶ መꬍናዉ እሜዳዌ ኔና!\XREF{}{{\XO 20:7 }{\XT{ኢሳ. 41:8፤ ያቆባ 2:23}}}

\VS{8}ኡንቱንቱ ሀ ጋድያን ደኤድኖ፤ ኡንቱንቱ ሀዋን ነ ሱንꬃዉ ጌሻ ጎልያ ኬጺደ፥

\VS{9}‘ኑ ቦላ ኢታባይ፥ ዎይ ኦላይ፥ ዎይ ኢታ ሀርጊ፥ ዎይ ኮሻይ ይንቶ፥ ኑን ነ ሱንꬃይ ደእያ ሀ ጌሻ ጎልያ ስንꬃንነ ነ ስንꬃን ኤቂደ፥ ኑ መቱዋን ኔኮ ዋሳና። ኔን ኑ ዋሱዋ ስሳደ፥ ኑና አሻና’ ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{10}“ሀእካ አሞናቱ፥ ሞኣባቱነ ኤዶማቱ ኑ ቦላ ማዬድኖ። በን ኑ አዎቱ ግብጼፐ ከሴዳ ዎደ፥ ኔን ኡንቱንቱ ሄ ቢታቱዋ ገለናዳን ድጋዳ፤ ሄዋ ድራዉ፥ ኑ አዎቱ ሄ ቢታቱነ ዩዪደ አꬌድኖፐ አትና፥ ኡንቱንታ ꬋይስበይክኖ።\XREF{}{{\XO 20:10 }{\XT{ዛረ. 2:4-19}}}

\VS{11}ኑን ኦꬄዳባዉ ኡንቱንቱ ኑዉ ዛሬዳባ በአ። ኔን ኑዉ እሜዳ ላታ ጋድያፐ ኡንቱንቱ ኑና የደርሳናዉ ዬድኖ።

\VS{12}አቤት ኑ ጾሳዉ፥ ኔን ኡንቱንቱ ቦላ ፕርድኪ? አያዉ ጎፐ፥ ኑና ኦላናዉ ዬዳ ሀ ዳሮ ኦላንቻቱዋና ኦለታናዉ ኑዉ ዎልቃይ ባዋ። ኑን ኦꬃናባካ ኤሮኮ፤ ሽን ኑ አይፈቱ ኔና ጼልኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ይሁዳ አሳይ ኡባይ ባረንቱ ቄር ናናቱዋና፥ ባረንቱ ማጫ አሳቱዋናነ ባረንቱ ናናቱዋና እትፐ ግዲደ፥ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኤቄድኖ።


\par }{\PP \VS{14}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዛካራሳ ናአይ ያሃዝኤል ሽቁዋ ግዶን ኤቂደእሽን፥ መꬍና ጎዳ አያናይ አ ቦላ ዎꬌዳ። ዛካራስ ባናያ ናኣ፤ ባናይ ይእኤላ ናኣ፤ ይእኤል ማታንያ ናኣ፤ ማታኔ ሌዊያ ዛረነ አሳፋ ያራ።

\VS{15}ጾሳ አያናይ ያሃዝኤላ ቦላ ዎꬍና፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ካትያዉ ዮሳፌጻ፥ ይሁዳንነ የሩሳላመን ደእያ አሳዉ፥ ኡባይካ ስስተ! መꬍና ጎዳይ ህንተንታ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ሀ ዳሮ ኦላንቻቱ ጋሱዋን ያዮፕተነ ዳጋሞፕተ። አያዉ ጎፐ፥ ኦላይ ጾሳዋፐ አትና፥ ህንተንቱዋ ግደና።
\XREF{}{{\XO 20:15 }{\XT{ዛረ. 20:1-4}}}

\VS{16}ህንተንቱ ዎንት ኡንቱንታ ቦላ ከስተ። ጺጻ ግያ ፑደꬃን ይሩኤላ መላ ቢታን ደእያ ዛንጋራ ዉርሰꬃን ህንተንቱ ኡንቱንታ ደማና።

\VS{17}ሀ ኦላ ኦለትያዋንቱ ህንተንታ ግድክታ። ህንተንቱ ሳኣ ሳኣ ኦይቂ ኤቂደ፥ መꬍና ጎዳይ ህንተንታ አሽያዋ በኢታ’ ያጌ። ይሁዳ አሳዉ፥ የሩሳላመ አሳዉ፥ ያዮፕተነ ዳጋሞፕተ! ኡንቱንቱና ኦለታናዉ ዎንት ከስተ። መꬍና ጎዳይ ህንተናና ግዳናዋ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 20:17 }{\XT{ከሳ 14:13-14}}}


\par }{\PP \VS{18}ዮሳፌጸ ዴሙዋ ሳኣ ጋꬂደ ጎይኔዳ፤ ሄዋዳንካ፥ ይሁዳ አሳይ ኡባይነ የሩሳላመን ደእያ አሳይ ኡባይ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኩንዲደ፥ እስራኤልያ ጾሳዉ ጎይኔድኖ።

\VS{19}ቃሃታ ያራፐነ ቆራሀ ያራፐ አማሬዳ ሌዋቱ ኤቂደ፥ ባረንቱ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ መꬍና ጎዳ እስራኤልያ ጾሳ ጋላቴድኖ።


\par }{\PP \VS{20}ኡንቱንቱ ጉራ ጉራን ደንዲደ፥ ታቆአ መላ ቢታ ባናዉ ከሴድኖ፤ ኡንቱንቱ ከሴዳ ዎደ ዮሳፌጸ ደንድ ኤቂደ፥ “ይሁዳንነ የሩሳላመን ደእያ አሳዉ፥ ታን ግያዋ ስስተ። መꬍና ጎዳን፥ ህንተንቱ ጾሳን፥ አማነትተ፤ ህንተንቱ ምናና። ቃይ ትምቢትያ ኦድያዋንቱንካ አማነትተ፤ የዉዋ ኡባይ ህንተንቶ እንጀታናዋ” ያጌዳ።

\VS{21}ዮሳፌጸ አሳና ዞረቴዳዋፐ ጉይያን፥ ማዝሙርያ የጽያዋንታነ መꬍና ጎዳ ጋላትያዋንታ ሱንꬄዳ። ኡንቱንቱ ባኣላ ጋላሳ ማዩዋ ማዪደ፥ ኦላንቻቱ ስንꬃና አꬊደ፥

\par }{\Q “መꬍና ጎዳ ጋላትተ!

\par }{\QB አገና አ ሲቁ መꬍናዋ”

\par }{\MM ያግ ያጊደ የጻናዳን አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{22}ኡንቱንቱ ማዝሙርያ የጽያዋነ ጋላትያዋ ዶሜዳ ዎደ፥ ይሁዳ ኦላናዉ ዬዳ አሞናቱዋ ቦላ፥ ሞኣባቱዋ ቦላነ ኤዶማቱዋ ቦላ መꬍና ጎዳይ ሻቢርሳ የዴዳ።

\VS{23}አሞናቱነ ሞኣባቱ ኤዶማቱዋ ቦላ ደንዲደ፥ ኡንቱንታ ኡባና ꬋይሴድኖ። ኡንቱንቱ ኤዶማቱዋ ꬋይሴዳዋፐ ጉይያን፥ ባረንቱ ግዶን እቱ እቱዋ ꬋይሴድኖ።

\VS{24}ይሁዳ አሳይ መላ ቢታን ደእያ ዎችያ ሳኣ ዬዳ ዎደ፥ ባረንቱ ሞርከቱ ደእያ ሳኣ ጼሌድኖ፤ ኡንቱንቱ አሃይ ቢታን ግሴዳዋ በኤድኖ። ኡንቱንቱፐ እት አሳይነ ከስ አኪደ ብቤና።


\par }{\PP \VS{25}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮሳፌጽነ አ አሳይ ኦሞዱዋ አካናዉ ቢደ፥ ዳሮ መሄቱዋ፥ ሽንቃቱዋ፥ ኦላ ሚሻቱዋ፥ ማዮቱዋነ ሀራ አልኦ ሚሻቱዋ ደሜድኖ። ሽን ኦሞዱዋ ኡባባ ቶክ አፋናዉ ዳንዳይበይክኖ። ኦሞደዳባይ ሎይꬅ ዳሮ ግዴዳ ድራዉ፥ ሄዋ ሺሻናዉ ሄዙ ጋላሳ አኬዳ።

\VS{26}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ ኦይደንꬆ ጋላስ በራካ ዎምባ ግያ ሳን ሺቄድኖ፤ ሄ ሳኣን መꬍና ጎዳ ጋላቴድኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ሄ ሳኣ ጋላታ ዎምባ ያጊደ ሱንꬄድኖ።


\par }{\PP \VS{27}ሄዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳ አሳይ ኡባይነ የሩሳላመ አሳይ ኡባይ፥ ዮሳፌጸ ካለꬅና፥ መꬍና ጎዳይ ሞርከቱዋ ቦላ ጾኑዋ እም ናሸችና የሩሳላመ ስሜዳ።

\VS{28}ኡንቱንቱ የሩሳላመ ጋኪደ፥ ዲꬃና፥ ማስንቁዋናነ ጹሩምባና መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገሌድኖ።


\par }{\PP \VS{29}እስራኤልያ ሞርከቱዋ መꬍና ጎዳይ አላጋ ቢታን ደእያ ካዉተꬃቱ ኡባይ ስሴዳ ዎደ፥ ኡንቱንቱ ጾሳዉ ያዬድኖ።

\VS{30}ያቲደ ጾሳይ ዮሳፌጻዉ ኡባ ባጋና ሸምፑዋ እሜዳ ድራዉ፥ አ ካዉተꬃይ ሳሮተꬃ ደሜዳ።


\par }{\SH ዮሳፌጻ ካዉታ ዉርሰꬃ
\par }
{\R (1 ካታ. 22:41-50)

\par }{\PP \VS{31}ዮሳፌጸ ይሁዳን ካተትያ ዎደ፥ አ ላይꬃይ ሀታማነ እቼሻ፤ እ የሩሳላመን ላታማነ እቼሹ ላይꬃ ካተቴዳ። አ አታ ሺልሀ ናቶ አዙቦ ጌተታዉ።

\VS{32}ዮሳፌጸ ባረ አዉዋ አሳ ኦግያን ሀመቴዳ፤ እ ሄ ኦግያፐ ሸርእ ግቤና፤ መꬍና ጎዳ ስንꬃን እ ሱረባ ኦꬄዳ።

\VS{33}ግዶፐነ፥ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ ꬋይስቤና፤ አሳይ ብሮ ባረ ኩመንꬃ ዎዛናፐ ባረ ማይዛ አዎቱዋ ጾሳኮ ስምቤና።


\par }{\PP \VS{34}ዮሳፌጸ ሀኔዳ ሀራባይ፥ ኮይሮፐ ዉርሰꬃ ጋካናዉ እስራኤልያ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን፥ ሀናና ናኣ ዬሁ ታርክያ ግዶን ጻፈት ኡቴዳ።


\par }{\PP \VS{35}እት ዎደ፥ ይሁዳ ካቲ ዮሳፌጸ ኢታባ ኦꬄዳ እስራኤልያ ካትያ አካዝያሳና እትፐተꬃ ኦꬄዳ።

\VS{36}ያቲደ ዮሳፌጸ አናና ዛልእያ ዎልቃማ ማርካባቱዋ መꬋናዉ ማየቴዳ። ሄ ማርካባቱዋ ኤጽዮን-ጋብራ ካታማን መꬍሴድኖ።

\VS{37}ሄዋፐ ጉይያን፥ ማሬሻፐ ዬዳ ዶዳዋ ናአይ ኤልኤዛር፥ “ኔን አካዝያሳና እትፐተꬃ ኦꬄዳ ድራዉ፥ ኔን ኦꬄዳ ኪታ መꬍና ጎዳይ ꬋይሳና” ያጊደ፥ ዮሳፌጻ ቦላ ትምቢትያ ኦዴዳ። ሄዋ ድራዉ፥ ማርካባቱ መኤድኖ፤ ኡንቱንቱ ሀቃነ ባናዉ ዳንዳይበይክኖ።




\par }\Chap{21}{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮሳፌጸ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ። ዳዊታ ካታማን ባረ ማይዛ አዎቱዋና ሞገቴዳ። አ ኮታን አ ናአይ ዮራመ ካተቴዳ።


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ ዮራማ
\par }
{\R (2 ካታ. 8:17-24)

\par }{\PP \VS{2}ዮራማ እሻቱ አዛርያሳ፥ ይህኤላ፥ ዛካራሳ፥ አዛርያሳ፥ ምካኤላነ ሻፋጽያ፤ ሀዋንቱ ኡባይ ይሁዳ ካትያ ዮሳፌጻ ናና።

\VS{3}ኡንቱንቱ አዉ ዮሳፌጸ ኡንቱንቶ ዳሮ ብራ፥ ዎርቃነ አልኦ ሻሉዋ እሜዳ፤ ቃይ ግምበቴዳ ይሁዳ ካታማቱዋካ እሜዳ። ሽን ዮራመ ባረ አዎ ባይራ ናኣ ግድያ ድራዉ፥ ካዉተꬃ አዉ እሜዳ።

\VS{4}ዮራመ ባረ አዉዋ ካዉተꬃ አኪደ ምኔዳ ዎደ፥ ባረ እሻቱዋ ኡባቱዋነ እት እት እስራኤልያ ካፓቱዋ ማሻን ዎꬌዳ።


\par }{\PP \VS{5}ዮራመ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ሀታማነ ላኡዋ፤ እ የሩሳላመን ሆስፑን ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{6}ዮራመ አካባ ናቶ አኬዳ ድራዉ፥ አካባ ሶይ አሳይ ሀመቴዳዋዳንካ ካሰ እስራኤልያ ካተቱዋ ኦግያን ሀመቴዳ፤ መꬍና ጎዳ ስንꬃንካ ኢታባ ኦꬄዳ።

\VS{7}ግዶፐነ፥ መꬍና ጎዳይ ካሰ ዳዊታና ጫቀቴዳ ጫቁዋ ድራዉ፥ ዳዊታ ዘረꬃ ꬋይሳናዉ ኮይቤና። ዳዊታ ዘረꬃይ መꬍናዉ ካተታናዉ መꬍና ጎዳይ ሂዶታ እም ዎꬄዳ።\XREF{}{{\XO 21:7 }{\XT{1 ካታ. 11:36}}}


\par }{\PP \VS{8}ዮራመ ካተቴዳ ዎደ፥ ኤዶማ አሳይ ይሁዳ ካትያ ቦላ ማካሊደ፥ ባረንቶ ካትያ ካተዬድኖ።
\XREF{}{{\XO 21:8 }{\XT{ዶመꬃ 27:40}}}

\VS{9}ሄዋ ድራዉ፥ ዮራመ ባረ ኦላ ጋዳዋቱዋናነ ባረ ፓራ ጋረቱዋ ኡባና እትፐ ኤዶማ ጋድያ ኦላናዉ ቤዳ፤ ኤዶማ አሳይ አነ አ ፓራ ጋረቱዋ ካፓቱዋ ዶዴድኖ። ሽን ዮራምነ አ አሳይ ቃማ ደንዲደ፥ ዶዳ አꬊደ ባቃቴድኖ።

\VS{10}ሄ ዎድያፐ ዶሚደ፥ ሀቼ ጋካናዉ፥ ኤዶማ አሳይ ይሁዳ አሳዉ ሞደትቤና። ዮራመ መꬍና ጎዳ ባረ አዎቱዋ ጾሳ አጌዳ ድራዉ፥ ሊብና አሳይ ቃይ ሄ ዎደ ይሁዳ ካትያ ቦላ ማካሌዳ።


\par }{\PP \VS{11}ዮራመ ቃይ ይሁዳ ገዝያን ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ ጊግሴዳ፤ የሩሳላመን ደእያ አሳይ ሻርሙጻናዳን ኦꬄዳ፤ ይሁዳ አሳካ ባለꬄዳ።

\VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ትምቢትያ ኦድያ ኤላስ ዮራማዉ ዳብዳቢያ ሀዋዳን ያጊደ ኪቴዳ፤ “መꬍና ጎዳይ፥ ነ ማይዛ አዉዋ ዳዊታ ጾሳይ፥ ‘ኔን ነ አዉዋ ዮሳፌጻ ኦግያን ዎይ ይሁዳ ካትያ አሳ ኦግያን ሀመትያዋ አጋደ፥

\VS{13}እስራኤልያ ካተቱዋ ኦግያን ሀመታዳ። አካባ ሶይ አሳይ ኦꬄዳዋዳን፥ ይሁዳንነ የሩሳላመን ደእያዋንቱ ሻርሙጻናዳን ኦꬃዳ። ቃይካ ኔፐ ኬክያ፥ ነ አዉዋ ጎለን ደእያ ነ እሻቱዋ ዎꬋዳ።

\VS{14}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ ነ አሳ፥ ነ ናና፥ ነ ማቻቱዋነ ነዉ ደእያ ኡባባ ዎልቃማ ቦሻን ሾጫና።

\VS{15}ኔና ማራጭያ ሀርጊ ኦይቂና፥ ነዉ ሳኩ ያ ጎብ ጎቢደ ባና’ ያጌ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ መꬍና ጎዳይ ፕልስጼማቱዋነ ቶጵያ ማታን ደእያ አራባቱዋ ዮራማ ኦላናዳን ደንꬄዳ።

\VS{17}ያትና፥ ኡንቱንቱ ይሁዳ ቦላ ማዬድኖ፤ ካትያ ጎለን ደእያ ሚሻ ኡባ፥ ካትያ አቱማ ናናነ አ ማጫዋንታ ኦሞዴድኖ። አ ናና ኡባፐ ቴፋ አካዝያሳፐ አትና፥ ሀራ እት ናአይነ አዉ አትቤና።


\par }{\PP \VS{18}ሄ ኡባፐ ጉይያን፥ ፓጻናዉ ዳንዳየና ማራጭያ ሀርግያን ዮራማ መꬍና ጎዳይ ሾጬዳ።

\VS{19}ላኡ ላይꬃ ግዶን ሀርጊ አ ቦላ ጎቤዳ፤ አ ማራጪ ካረ ከሴዳ፤ ያትና፥ ሎይꬅ ሳከቲደ ሀይቄዳ። አ ሞግያ ዎደ አሳይ ካሰ አ ማይዛ አዋቶ ኦꬄዳዋዳን፥ አ ቦንቾ ምꬃ ዶሪደ፥ ታማ ኤꬅቤና።


\par }{\PP \VS{20}ዮራመ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ሀታማነ ላኣ፤ እ የሩሳላመን ሆስፑን ላይꬃ ካተቴዳ። እ ሀይቂያ ዎደ ኦንነ ካዮትቤና። ዮራመ ዳዊታ ካታማን ሞገቴዳፐ አትና፥ ካተቱዋ ማካናን ሞገትቤና።




\par }\Chap{22}{\SH ይሁዳ ካትያ አካዝያሳ
\par }
{\R (2 ካታ. 8:25-29፤ 9:21-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}አራባቱ ዪደ ዮራማዉ ባይራ ናና ኡባቱዋ ዎꬌዳ ድራዉ፥ የሩሳላመ አሳይ ዮራማ ናኣ ኡባፐ ቴፋ አካዝያሳ አ ኮታን ካተዬድኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ዮራማ ናአይ አካዝያስ ካዉተꬃ ዶሜዳ።

\VS{2}አካዝያስ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ኦይታማነ ላኣ፤ እ የሩሳላመን እት ላይꬃ ካተቴዳ። አ አት ሱንꬃይ አታሎ፤ አ ኦምራዉ ናኣ ናቶ።
\FTNT{*}{{\FR 22:2 }{\FQA{ኦይታማነ ላኡዋ፦
}}{\FT{አዉ ላይꬃይ ላታማነ ላኡዋ ዎይ ኦይታማነ ላኡዋ። 2 ካት። 8:26 ጼላ።
}}}


\par }{\PP \VS{3}አካዝያስ ኢታተꬃን ባናዳን አ አታ አ ዞሬዳ ድራዉ፥ እካ አካባ ሶይ አሳ ኦግያን ሀመቴዳ።

\VS{4}አ አዉ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ አካባ ሶይ አሳይካ አ ዞርያ ድራዉ፥ አካባ ሶይ አሳዳን እካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ። ያቲደ አ ꬋዮ ጋሶ ግዴድኖ።

\VS{5}አካዝያስ አካባ ሶይ አሳ ዞርያ ካሊደ፥ አካባ ናኣ እስራኤልያ ካትያ ዮራማና እትፐ፥ ሶርያ ካትያ ሀዛኤላ ኦላናዉ ጋላኣደን ደእያ ራሞታ ጌተትያ ካታማ ቤዳ። ሶርያ አሳቱ ዮራማ ጫዴድኖ።

\VS{6}ሶርያ ካትያ ሀዛኤላና እ ኦለትያ ዎደ፥ ሶርያ አሳቱ አ ራሞታን ጫዴዳ ጫቻ ፓꬅ አካናዉ እዝራኤላ ካታማ ስሜዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮራማ ናአይ፥ ይሁዳ ካቲ አካዝያስ አካባ ናኣ ዮራማ ጫደቴዳዋ ኦቻናዉ ዱገ እዝራኤላ ካታማ ቤዳ።


\par }{\PP \VS{7}አካዝያስ ዮራማኮ ቤዳዌ አካዝያሳዉ ሀይቆ ግዳናዳን መꬍና ጎዳይ ኦꬄዳ። አካዝያስ ዮራማ በእሽን፥ አካባ ዛርያ ꬋይሳናዳን መꬍና ጎዳይ ዶሬዳ ንምሻ ናኣ ዬሀ ሞካናዉ ላኡ እትፐ ከሴድኖ።

\VS{8}ዬሁ አካባ ዛርያ ቦላ ፕርድያዋ ፖሌዳ ዎደ፥ ይሁዳ ካፓቱዋነ አካዝያሳ ማድያ አ እሻቱዋ ናና ደሚደ ዎꬌዳ።

\VS{9}ቃይ ዬሁ አካዝያሳ ኮዬዳ፤ ሳማርያን ቆሰት ኡቴዳዋ አ አሳቱ ደሜድኖ፤ ዬሁኮ አሂደ ዎꬊደ፥ “ባረ ኩመንꬃ ዎዛናፐ መꬍና ጎዳ ኮዬዳ ዮሳፌጻ ናኣ” ያጊደ ሞጌድኖ።

\par }{\PP ሄዋ ድራዉ፥ አካዝያሳ ሶ አሳፐ ካዉተꬃ ኦይቃናዉ ዳንዳይያዌ ኦንነ ባዋ።


\par }{\SH ይሁዳ ካታቶ አታሎ
\par }
{\R (2 ካታ. 11:1-3)

\par }{\PP \VS{10}አካዝያሳ ዳያ አታላ ባረ ናአይ ሀይቄዳዋ በኤዳ ዎደ፥ ደንዳደ ይሁዳ ካትያ ዛርያ ኡባ ꬋይሳዱ።

\VS{11}ሽን ካትያ ናታ ይሆሸባአ፥ ሀይቃናዉ ደእያ ካትያ ናና ግዶፐ አካዝያሳ ናኣ ዮኣሻ ዉኣደ አካዱ። አነ አ ꬋንꬅያኖ ሂጻ ጎለን ቆሳዱ። ሄዋዳን ኦꬃደ፥ አታላ ናኣ ዎናዳን፥ ካትያ ዮራማ ናታ፥ አካዝያሳ ምቻታ፥ ቄስያ ዮዳሄ ማቻታ፥ ይሆሸባአ አ ቆሳዱ።

\VS{12}አታላ ቢታ ሞድያ ዎደ ኡባን፥ ናአይ ኡንቱንቱ ማታን ጾሳ ጌሻ ጎልያን ኡሱፑን ላይꬃ ቆሰቲደ ኡቴዳ።




\par }\Chap{23}{\SH አታሊ ቦላ ማካሊደ ደንዴድኖ
\par }
{\R (2 ካታ. 11:4-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}ላፑንꬃ ላይꬃን ዮዳሄ ምኒደ፥ ጼቱዋ ካፓቱዋ ይሮሃማ ናኣ አዛርያሳ፥ ያሆሀናና ናኣ እስማኤላ፥ ዮቤዳ ናኣ አዛርያሳ፥ አዳያ ናኣ ማእሴያነ ዚክራ ናኣ ኤልሻፋጻ ሺሺደ፥ ኡንቱንቱና ቃላ ጫቁዋ ጫቀቴዳ።

\VS{2}ኡንቱንቱ ይሁዳ ቢታ ኡባ ዩዪደ፥ ይሁዳ ካታማቱዋን ደእያ ሌዋቱዋነ እስራኤልያ ያራቱ ካፓቱዋ ኡባ አኪደ፥ የሩሳላመ ዬድኖ።


\par }{\PP \VS{3}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሄ ሺቄዳ አሳይ ኡባይ ጾሳ ጌሻ ጎልያን ካትያና ቃላ ጫቁዋ ጫቄድኖ። ዮዳሄ ሄ አሳ፥ “ካትያ ናኣ ሀዋ በእተ! መꬍና ጎዳይ ካሰ ዳዊታ ዘረꬃባ ሃሳዬዳዋዳን እ ካተቶ።
\XREF{}{{\XO 23:3 }{\XT{2 ሳሜላ 7:12}}}

\VS{4}ህንተንቱ ኦꬃናዉ በስያባይ ሀዋ: ሳምባታ ጋላሳን ሀ ጌሻ ጎልያ ገልያ ቄሳቱ ዋፐነ ሌዋቱዋፐ ሄዙ ኩሽያፐ እት ኩሺ ፐንግያ ናግተ፤

\VS{5}ቃይ ሄዙ ኩሽያፐ እት ኩሺ ካትያ ጎለን ደእተ፤ ሄዙ ኩሽያፐ እት ኩሺ ቃይ ባሱዋ ፐንግያን ደእተ። አሳይ ኡባይ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ዳባባ ሺቆ።

\VS{6}ቄሳቱ ዋፐነ ኦꬅያ ሌዋቱዋፐ አትና፥ ኦንነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገሎፖ። ኡንቱንቱ ጌሻ ግድያ ድራዉ፥ ገልኖ፤ ሽን ሀራ አሳይ ኡባይ መꬍና ጎዳ አዛዙዋ ናጊደ፥ ጌሻ ጎልያፐ ካረና ደእኖ።


\par }{\PP \VS{7}“ሌዋቱ ኡባይ ባረንቱ ኦላ ሚሻ ባረንቱ ኩሽያን ኩሽያን ኦይቂደ፥ ካትያ ግዶዪደ፥ ካቲ ከስያ ዎደነ ገልያ ዎደ ኡባን አናና እትፐ ደእኖ። ጌሻ ጎልያ ገልያ ኦናነ ዎꬍተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ሌዋቱነ ይሁዳ አሳይ ኡባይ ቄሲ ዮዳሄ አዛዜዳዋ ኡባ ኦꬄድኖ። ቄሲ ዮዳሄ ሳምባታን ኦሱዋፐ ከሳናዉ በስያ ሌዋቱዋ ከሲደ የድቤና። ሄዋ ድራዉ፥ ናጉዋ ካላይ ጋኬዳዋንቱካ ናጉዋ ካላን ፖሌዳዋንቱካ ኡባይ ያን ደኢኖ። ሄዋን ካፓቶ አካናዉ ግድያ አሳይ ደኤ።

\VS{9}ሄዋፐ ጉይያን፥ ቄሲ ዮዳሄ ጾሳ ጌሻ ጎልያን ደእያ፥ በን ካትያ ዳዊታ ቶራቱዋ፥ ዎጋ ጎንዳለቱዋነ ቄር ጎንዳለቱዋ ካፓቶ እሜዳ።

\VS{10}አሳይ ኡባይ ኦላ ሚሻ ባረ ኩሽያን ባረ ኩሽያን ኦይቂደ፥ ጌሻ ጎልያዉ ኡሸቻ ባጋፐ ሀድርሳ ባጋ ጋካናዉ፥ ያርሽያ ሳኣ ማታንነ ጌሻ ጎልያ ማታን ካትያ ዩሹዋን ኤቃናዳን ቄሲ ዮዳሄ ኦꬄዳ።

\VS{11}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮዳሄ ካትያ ናኣ ዮኣሻ ካረ ከሲደ፥ አ ሁጲያን ካላቻ ዎꬄዳ፤ ካዉታ ህግያ ማጻፋ አዉ እሚደ ካተዬዳ። ዮዳሄነ አ ናናይ ዮኣሻ ኦኪደ፥ “ካቲ ሸምፑዋ ጋምኦ!” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{12}አሳይ ዎጺደነ ካትያ ሳቢደ ሆምቦጭያዋ አታላ ስሴዳ ዎደ፥ አሳኮ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ባዱ።

\VS{13}ካቲ ፐንግያን ባረ ቱሳ ማታን ኤቄዳዋ በኣዱ። ካፓቱነ ጹሩምባ ፑንያዋንቱ ካትያ ማታን ደኢኖ፤ ይሁዳ አሳይ ኡባይ ናሸቲደ፥ ጹሩምባ ፑኒኖ፤ ማዝሙርያ የጽያዋንቱካ ስንꬃዉ አꬊደ፥ ባረንቶ ደእያ የꬃ ሚሻን ጋላቲኖ። አታላ ባረ ማዩዋ ፔꬋደ፥ “ሀዌ ማካላ! ሀዌ ማካላ!” ያጋደ ዋሳዱ።


\par }{\PP \VS{14}ቄሲ ዮዳሄ ኦላንቻቱ ካፓቱዋ፥ “አታሎ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ዎꬎፕተ! ኦ ያናነ ሃና ሳልፒደ ሳልፐቱዋ ግዱዋን ዎꬂደ፥ ካረ ከስተ፤ እዞ አሻናዉ ካጄልያ አሳይ ደኦፐ ዎꬍተ!” ያጌዳ።

\VS{15}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ እዞ ኦይቂደ፥ ካትያ ጎልያ አፌድኖ፤ ፓራ ፐንግያን እዞ ዎꬌድኖ።


\par }{\SH ዮዳሄ ቃላ ጫቁዋ ኦራꬄዳ
\par }
{\R (2 ካታ. 11:17-20)

\par }{\PP \VS{16}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮዳሄ እ ባረ ሁጲያዉ፥ አሳይ ኡባይነ ካቲ መꬍና ጎዳ አሳ ግዳናዳን ቃላ ጫቁዋ ዎꬄዳ።

\VS{17}ሄ ዎደ አሳይ ኡባይ ባኣላ ኤቃ ጎልያ ቢደ፥ ሄ ጎልያ ክንቼዳ፤ ያርሽያ ሳአቱዋነ ምስለቱዋ ክንቼሬꬄዳ። ቃይ ማታና ግያ ባኣላ ቄስያ ያርሽያ ሳአቱ ስንꬃን ዎꬌድኖ።


\par }{\PP \VS{18}ዮዳሄ ቄሳቱ ዋነ ሌዋቱዋ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኦሶ ካፑዋ ኦꬂደ ሱንꬄዳ። ኡንቱንቱ ኪታይ ሙሴ ህግያን ጻፈቴዳዋዳን መꬍና ጎዳዉ ጹግያ ያርሹዋ ያርሽያዋነ ካቲ ዳዊተ ኦዴዳዋዳን ማዝሙርያ የጽያዋነ ባላ ቦንችስያዋ።

\VS{19}ህግያን ጻፈቴዳዋዳን ቱና አሳይ እቱነ ገለናዳን ዮዳሄ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ፐንግያን ናግያዋንታ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{20}ዮዳሄ ጼቱዋ ካፓቱዋ፥ ዎልቃማ አሳቱ፥ ደርያ ሞድያዋንታነ ሄ ቢታ አሳ ኡባ ባረናና አኪደ፥ ካትያ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያፐ ዱገ ዎꬄዳ። ቆሞ ባጋ ፐንግያና ካትያ ጎልያ ገሌድኖ፤ ካትያ ካዉተꬃ አራታን ኡትሴድኖ።

\VS{21}ያትና ይሁዳ አሳይ ኡባይ ናሸቴዳ። አታላ ካትያ ጎለን ማሻን ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ ካታማይ ዎፑ ጌዳ።




\par }\Chap{24}{\SH ይሁዳ ካትያ ዮኣሻ
\par }
{\R (2 ካታ. 12:1-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}ዮኣሽ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላፑና፤ እ የሩሳላመን ኦይታሙ ላይꬃ ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ጺብያ፤ አ በርሳበሀ ካታማፐ ዬዳ አሳ።

\VS{2}ቄሲ ዮዳሄ ደኤዳ ላይꬃ ኡባን ዮኣሽ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ።

\VS{3}ዮዳሄ ዮኣሻዉ ላኡ ማጫዋንታ እሜዳ፤ ኡንቱንቱ አዉ አቱማ ናናነ ማጫ ናና የሌድኖ።


\par }{\PP \VS{4}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮኣሽ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኦራꬃናዉ ቆፔዳ።

\VS{5}ዮኣሽ ቄሳቱ ዋነ ሌዋቱዋ ሺሺደ፥ “ይሁዳ ካታማቱዋ ቢደ፥ ህንተንቱ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ላይꬃን ላይꬃን ኦራꬃናዉ እስራኤልያ ኡባፐ ሻሉዋ ሺሽተ፤ ሀ የዉዋ ኤለካ ኦꬅተ” ያጌዳ። ሽን ሌዋቱ ኤለካ ኦꬅበይክኖ።

\VS{6}ሄዋ ድራዉ፥ ካቲ ቄሰ ኡባቱዋ ካፑዋ ዮዳሀ ጼሲደ፥ “የሩሳላመ አሳፐነ ይሁዳ አሳፐ ጊራ ሺሻናዉ አያዉ ሌዋቱዋ ኪታበይኪ? መꬍና ጎዳ አሽካሪ ሙሴነ እስራኤልያ አሳይ ጾሳ ዱንካንያ ኦሶ ጊራይ ሺቃናዳን በን ማይ ኡቴድኖ።
\XREF{}{{\XO 24:6 }{\XT{ከሳ 30:11-16}}}

\VS{7}ሄ ኢታ ምሽራቶ አታሎ ካልያ አሳቱ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ባይዝድጌድኖ፤ ኡንቱንቱ ጾሳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ጌሻ ሻሉዋ ኡባ አኪደ፥ ባኣላዉ ጎይናናዉ ጎኤቴድኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}ሄዋ ድራዉ፥ ካቲ ሌዋቱዋ አዛዝና፥ ኡንቱንቱ ሳጽንያ ጊግሲደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ፐንግያፐ ካረ ባጋና ዎꬄድኖ።

\VS{9}ጾሳ ቆማይ ሙሴ መላ ቢታን ደኢደ፥ እስራኤልያ አሳፐ ሺሻናዳን አዛዜዳ ጊራ መꬍና ጎዳዉ አሀና ማላ፥ ይሁዳንነ የሩሳላመን ሌዋቱ አዋዬድኖ።

\VS{10}ካፓቱነ አሳይ ኡባይ ናሸቲደ፥ ጊራይ ሳጽንያ ኩማና ጋካናዉ፥ አን የጌድኖ።

\VS{11}ሳጽኒ ሌዋቱ ባጋና ካትያ ኦሳንቻቱዋኮ ጋክና፥ ሳጽንያ ግዱዋን ዳሮ ሚሻይ ዳጋቴዳዋ ኡንቱንቱ በኤዳ ዎደ ኡባን፥ ካትያ ጻፊነ ቄሰ ኡባቱዋ ካፑ ሱንꬄዳ ብታኒ ዪኖ፤ ሳጽንያፐ ሚሻ ከሲኖ፤ ሳጽንያ ሳኣን ዛር ዎꬅኖ። ኡንቱንቱ ኡባ ጋላስ ሄዋዳን ኦꬂደ፥ ዳሮ ሻሉዋ ዳጋዬድኖ።


\par }{\PP \VS{12}ሄ ሚሻ ካቲነ ዮዳሄ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኪታ ዎቻናዉ ሱንቴዳ አሳቶ እሚኖ። ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኦራꬃናዉ ሹቻ ማስያዋንታነ አናጸቱዋ፥ ቃይ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ኦራꬃናዉ ብራታነ ናሃስያ ኦሳንቻቱዋ ቃጻሬድኖ።

\VS{13}ኦሳንቻቱ ጾሳ ጌሻ ጎሊ ባዬዳዋ ምን ኦꬂደ፥ ባረንቱ ኩሽያን ካሰዋዳን ኦራጽሴድኖ።

\VS{14}ኦሳንቻቱ ጌሻ ጎልያ ኦራጽሱዋ ፖሌዳ ዎደ፥ ፓላሄዳ ዎርቃነ ብራ ካትያኮነ ዮዳሄኮ አሄድኖ። ያትና ኡንቱንቱ ሄ ዎርቃንነ ብራን መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ግዶ ኦሶ ማድያ ሚሻቱዋ፥ ጹግያ ያርሾ ሀንያ ሳነቱዋነ ሀራ ዱማ ዱማ ሚሻቱዋ ኦስሴድኖ።

\par }{\PP ዮዳሄ ደኤዳ ላይꬃን መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ጹግያ ያርሹዋ ኡባ ዎደ ኡንቱንቱ ያርሺኖ።


\par }{\PP \VS{15}ዮዳሄ ሎይꬅ ጭሚደ ሀይቄዳ፤ እ ሀይቂያ ዎደ አ ላይꬃይ ጼታነ ሀታማ።

\VS{16}ዮዳሄ እስራኤላን ጾሳዉነ ጾሳ ጌሻ ጎልያዉ ሎኦባ ኦꬄዳ ድራዉ፥ ዳዊታ ካታማን ካተቱዋ ማካናን አ ሞጌድኖ።


\par }{\SH ዮኣሽ ጾሳፐ ዎራ ስሜዳ
\par }
{\PP \VS{17}ዮዳሄ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳ ካፓቱ ዪደ፥ ጉፋኔድኖ። ያትና፥ ካቲ ኡንቱንቱ ዞርያ ስሴዳ።

\VS{18}ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ባረንቱ ማይዛ አዎቱዋ ጾሳ ጌሻ ጎልያ አጊደ፥ አሼር ምስለቶነ ኤቃቶ ጎይኔድኖ። ኡንቱንቱ ኦꬄዳ ባላ ድራዉ፥ ይሁዳ ቦላነ የሩሳላመ ቦላ ጾሳ ሀንቁ ዎꬌዳ።

\VS{19}አሳይ ባረኮ ስማናዳን መꬍና ጎዳይ ትምቢትያ ኦድያዋንታ ኡንቱንቱኮ ኪቴዳ፤ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ኡንቱንቱ ቦላ ማርካቴድኖ፤ ሽን ኡንቱንቱ ስሰናን እጼድኖ።


\par }{\PP \VS{20}ሄዋፐ ጉይያን፥ ቄስያ ዮዳሄ ናኣ ዛካራሳ ቦላ ጾሳ አያናይ ዎꬌዳ፤ ዛካራስ አሳ ስንꬃን ኤቂደ፥ “ጾሳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘ህንተ መꬍና ጎዳ አዛዙዋ ፖልያዋ አያዉ እጺቴ? ሄዌ ህንተንቶ ኢታ። ህንተንቱ መꬍና ጎዳ አጌዳ ድራዉ፥ እካ ህንተንታ አጌዳ’ ያጌ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 24:20 }{\XT{ማቶሳ 23:35፤ ሉቃሳ 11:51}}}

\VS{21}ሄዋፐ ጉየ አሳይ አ ቦላ ማቀቴዳ። ካቲ ኡንቱንቱ አዛዝና፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ዳባባን አ ሹቻን ጫዲደ ዎꬌድኖ።

\VS{22}ካቲ ዮኣሽ ዛካራሳ አዉ ዮዳሄ ባረዉ ኦꬄዳ ኬካተꬃ ሀሳየናን አጊደ፥ አ ናኣ ዛካራሳ ዎꬍሴዳ። ዛካራስ ሀይቂደ፥ “መꬍና ጎዳይ ሀዋ በኢደ፥ ሀሉዋ ከሶ” ያጌዳ።


\par }{\SH ዮኣሻ ካዉታ ዉርሰꬃ
\par }
{\PP \VS{23}ሄ ላይꬃይ ላመትያ ዎደ፥ ሶርያ ኦላንቻቱ ዮኣሻ ኦላናዉ ዬድኖ። ይሁዳ ቦላነ የሩሳላመ ቦላ ማዪደ፥ አሳ ካፓቱዋ ኡባ ዎꬊደ፥ ኡንቱቱፐ ኦሞዴዳዋ ኡባ ዳማስቆን ደእያ ባረንቱ ካትያዉ የዴድኖ።

\VS{24}ሶርያ ኦላንቻቱ ፓይዱዋን ጉꬃ፤ ሽን ይሁዳ አሳይ መꬍና ጎዳ ባረንቱ አዎቱዋ ጾሳ አጌዳ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ ሎይꬅ ዳሮ ግዴዳ ኡንቱንቱ ኦላንቻቱዋ ሶርያ ኦላንቻቱ ኩሽያን አꬂደ እሜዳ። ኡንቱንቱ ሀዋዳን ኦꬂደ፥ ዮኣሻ ሙሬድኖ።


\par }{\PP \VS{25}ሶርያ ኦላንቻቱ አፐ ሻከትያ ዎደ፥ ዮኣሽ ሎይꬅ ማዱንጽ ኡቴዳ። ቄስያ ዮዳሄ ናኣ ሱꬃ ድራዉ፥ አ ኦሳንቻቱ አ ቦላ ማቀቲደ፥ እ ባረ ግሱዋን ግስ ደእሽን ዎꬌድኖ። እ ሀይቂና፥ ዳዊታ ካታማን አ ሞጌድኖ፤ ሽን ካተቱዋ ማካናን አ ሞግበይክኖ።

\VS{26}ዮኣሻ ቦላ ማቀቴዳዋንቱ አሞኒ ሽምኣት ናኣ ዛባዳነ ሞኣበ ሺምሪት ናኣ ይሆዛባዳ።

\VS{27}ዮኣሻ ናናቱዋባይ፥ አ ቦላ ትምቢትያ ኦዴዳ ዳሮባይነ ጾሳ ጌሻ ጎልያ እ ኦራጽሴዳባይ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ። ዮኣሽ ሀይቂና፥ አ ሳኣን አ ናአይ አመስያስ ካተቴዳ።




\par }\Chap{25}{\SH ይሁዳ ካትያ አመስያሳ
\par }
{\R (2 ካታ. 14:2-6)

\par }{\PP \VerseOne{1}አመስያስ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እቼሻ፤ እ የሩሳላመን ላታማነ ኡዱፑን ላይꬃ ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ይሆኣድኖ፤ አ የሩሳላመ አሳ።

\VS{2}አመስያስ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ፤ ሽን ኩመንꬃ ዎዛናፐ ግደና።

\VS{3}አመስያስ ካዉተꬃ ሎይꬅ ኦይቄዳ ሳና፥ ባረ አዉዋ ዎꬌዳ ኦሳንቻቱዋ ዎꬌዳ።

\VS{4}ሙሴ ህግያ ማጻፋን ጻፈቴዳዋዳን፥ መꬍና ጎዳይ፥ “ናናቱ ኦꬄዳ ናጋራ ድራዉ፥ አዎቱዋ ዎꬋናዉ በሰና፤ ቃይ አዎቱ ኦꬄዳ ናጋራ ድራዉካ፥ ናና ዎꬋናዉ በሰና። አሳይ ኡባይ ባረ ኦꬄዳ ናጋራን ናጋራን ሀይቃናዉ በሰ” ያጊደ አዛዜዳዋዳን፥ ዎꬌዳዋንቱ ናና ዎꬍቤና።\XREF{}{{\XO 25:4 }{\XT{ዛረ. 24:16}}}


\par }{\SH ኤዶማ ቦላ ደንዴዳ ኦላ
\par }
{\R (2 ካታ. 14:7)

\par }{\PP \VS{5}አመስያስ ይሁዳ አሳ ሺሺደ፥ ባረንቱ አዎቱዋ ጎለን ጎለን ሻኣ ካፓቱዋነ ጼቱዋ ካፓቱ ሱንꬃተꬃ ግዶን ዎꬄዳ። እ ላታሙ ላይꬃነ ላታሙ ላይꬃፐ ቦላና ደእያ ይሁዳ ዛራቱዋነ ቢንያማ ዘረꬃ ኡባ ፓይዴዳ፤ ጎንዳልያነ ቶራ ኦይቂደ፥ ኦላዉ ጊጌዳ ሄዙ ጼቱ ሻአ ዶረቴዳ አሳቱዋ ደሜዳ።

\VS{6}ቃይ እስራኤልያፐ ጼቱ ሻአ ምኖ አሳቱዋ ሄዙ ሻአነ ኦይዱ ጼቱ ኪሎ ግራመ ዴጽያ ብራን አመስያስ ቃጻሬዳ።

\VS{7}ሽን ጾሳ አሳ ጌተትያ እት ብታኒ አመስያሳኮ ዪደ፥ “ካትያዉ፥ መꬍና ጎዳይ እስራኤልያናነ ኤፍሬማ አሳና ባዋ ድራዉ፥ እስራኤልያ ኦላንቻቱ ኔናና ቦፕኖ።

\VS{8}ኔን፥ ኡንቱንቱ ታና ምንሳና ጋደ ቆፖፐ፥ ጾሳይ ኔና ነ ሞርከቱዋ ስንꬃን ካዉሻና። አያዉ ጎፐ፥ ኤቃናዉ ዎይ ካዉሻናዉ ጾሳዉ ዎልቃይ ደኤ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}አመስያስ ጾሳ አሳ፥ “ታን እስራኤልያ ኦላንቻቶ ጭጌዳ ሄ ብራይ ኡባይ ዋናኔ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ጾሳ አሳይ፥ “መꬍና ጎዳይ ነዉ ሄዋፐ አꬂደ እማናዉ ዳንዳዬ” ያጌዳ።

\VS{10}ሄዋ ድራዉ፥ አመስያስ ኤፍሬማፐ ባረኮ ዬዶ ኦላንቻቱ ባረንቱ ሶ ሶ ባናዳን ሞይዜዳ። ኡንቱንቱ ይሁዳ አሳ ቦላ ሎይꬅ ሀንቀቲደ፥ ባረንቱ ሶ ሶ ስሜድኖ።


\par }{\PP \VS{11}ሄዋፐ ጉይያን፥ አመስያስ ባረና ምንሲደ፥ ባረ ኦላንቻቱዋ ካለꬂደ፥ ማጽነ ዎምባ ቤዳ፤ አ ኦላንቻቱ ኤዶማ አሳፐ ታሙ ሻኣ ዎꬌድኖ።

\VS{12}ቃይ ኡንቱንቱ ታሙ ሻአ ኦላንቻቱዋ ፓጻ ኦሞዴድኖ፤ ኡንቱንታ አፉዋ ዶናዉ አፌድኖ፤ ሄ አፉዋን ዱገ ኦልና፥ ህርክን ደእያ ሹቻን አሳቱ ኡባይ መኤረቲደ ዉሬድኖ።

\VS{13}ሽን ሄ ዎደ አመስያስ ባረናና ኦላዉ ቤናዳን ጉየ የዴዳ እስራኤልያ ኦላንቻቱ ሳማርያፐ ቢደ፥ ቤት-ሆሮና ጋካናዉ ደእያ ይሁዳ ካታማቱዋ ኦሌድኖ። ኡንቱንቱ ይሁዳ አሳፐ ሄዙ ሻኣ ዎꬊደ፥ ዳሮ ኦሞዱዋ አኬድኖ።


\par }{\PP \VS{14}አመስያስ ኤዶማ አሳቱዋ ዎꬍ ስሚደ፥ ኤዶማ አሳ ጾሳቱዋ ምስለቱዋ አኪደ ዬዳ። ሄ ምስለቱ ባረዋንታ ግዳናዳን ኤሲደ፥ ኡንቱንቶ ጎይኔዳነ እጻና ጩዋዬዳ።

\VS{15}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳ ሀንቁ አመስያሳ ቦላ ኤጽ ከሴዳ፤ ያትና፥ ጾሳይ እት ትምቢትያ ኦድያዋ አመስያሳኮ ኪቴዳ። ቢደ፥ “ባረንቱ አሳ ነ ኩሽያፐ አሻናዉ ዳንዳይቤና ጾሳቶ ኔን አያዉ ጎይናዲ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}ትምቢትያ ኦድያዌ ሃሳይሽን፥ ካቲ፥ “ኔን ካትያና ዞረታናዳን ኑን ኔና ሱንꬄዶየ? አጋ! ኔን አያዉ ሀይቃናዉ ኮያይ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ትምቢትያ ኦድያዌ አግ አኪደ፥ “ኔን ሀዋ ኦꬄዳ ድራዉነ ታን ኔና ዞሬዳዋ ስሳቤና ድራዉ፥ ጾሳይ ኔና ꬋይሳናዉ ቃቼዳዋ ሀእ ታን ኤራድ” ያጌዳ።


\par }{\SH እስራኤልያ ቦላ ደንዴዳ ኦላ
\par }
{\R (2 ካታ. 14:8-20)

\par }{\PP \VS{17}ሄዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳ ካቲ አመስያስ ባረና ዞርያ አሳቱዋና ዞረቲደ፥ እስራኤልያ ካትያ ዬሁ ናኣ ናኣ፥ ዮአካዛ ናኣ፥ ዮኣሻዉ አሳ ኪቲደ፥ “ሃያ፤ አነ ላኡ ኦላ ጋከቶይተ” ያጊደ ናሴዳ።


\par }{\PP \VS{18}እስራኤልያ ካቲ ዮኣሽ ይሁዳ ካትያ አመስያሳ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሊባኖሳን ደእያ ክንድቹ ሊባኖሳን ደእያ ዝጋዉ ኪቲደ፥ ‘ነ ናቶ ታ ናአዉ እማ’ ያጌዳ። ሽን ሊባኖሳን ደእያ እት ዶአይ ሄዋና አꬊደ፥ ሄ ካሽያ የꬌዳ።

\VS{19}ኔንካ፥ ‘በአ፥ ኤዶማ ቢታ አሳ ጾናድ’ ያጋደ ነ ዎዛናን ኦቶሩዋን ኩማዳ። ሽን ሀእ ኔን ነ ሶን ዎፑ ጋደ ኡታ አጋ። ነ ቦላነ ነ ጋድያ ይሁዳ ቦላ መቱዋነ ባሻ አህያዋ አያዉ ደንꬃይ?” ያጊደ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{20}ሽን አመስያስ ስሳ እጼዳ። ኡንቱንቱ ኤዶማ ጾሳቶ ጎይኔዳ ድራዉ፥ ጾሳይ ኡንቱንታ ኡንቱንቱ ሞርከቱዋ ኩሽያን አꬂደ እማናዉ ኮዬዳ።

\VS{21}ሄዋ ድራዉ፥ እስራኤልያ ካትያ ዮኣሽ ኦላናዉ ከስና፥ እነ ይሁዳ ካቲ አመስያስ ይሁዳን ደእያ ቤት-ሸመሻ ጌተትያ ካታማን ኦላ ጋከቴድኖ።

\VS{22}እስራኤልያ አሳይ ይሁዳ አሳ ጾኔዳ፤ ይሁዳ አሳይ ኡባይ ባቃቲደ፥ ባረ ሶ ባረ ሶ ቤዳ።

\VS{23}ሄዋፐ ጉይያን፥ እስራኤልያ ካቲ ዮኣሽ አካዝያሳ ናኣ ናኣ፥ ዮኣሻ ናኣ፥ ይሁዳ ካትያ አመስያሳ ቤት-ሸመሻን ኦሞዲደ፥ የሩሳላመ አሄዳ። ያቲደ የሩሳላመ ድርሳ ግምቢያ፥ ኤፍሬማ ፐንግያፐ ቢደ ዞዝያ ፐንግያ ጋካናዉ ደእያ፥ ኦይዱ ጼቱ ዋꬋ ግድያ ሳኣ ላሌዳ።

\VS{24}ላሊደ ጾሳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ዎርቃነ ብራ ኡባ፥ ኦቤድ-ኤዶማ ዘረꬃይ ናግያ ሚሻነ ካትያ ጎለን ደእያ ሻሉዋ ኡባ አኬዳ፤ ቃይ ዋብያዉ ኦይቀቴዳ አሳቱዋካ አኪደ፥ ሳማርያ ስሜዳ።


\par }{\PP \VS{25}ዮአካዛ ናአይ፥ እስራኤልያ ካቲ ዮኣሽ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ ዮኣሻ ናአይ ይሁዳ ካቲ አመስያስ ታማነ እቼሹ ላይꬃ ደኤዳ።

\VS{26}አመስያስ ኦꬄዳባይ ኡባይ፥ ኮይሮፐ ዉርሰꬃ ጋካናዉ፥ ይሁዳ ካተቱዋነ እስራኤልያ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{27}አመስያስ መꬍና ጎዳ ካልያዋ አጌዳዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ አ ቦላ የሩሳላመን ማቀቴድኖ። እ ላክሻ ካታማ ባቃቴዳ። ሽን ኡንቱንቱ አ ጌዱዋ ላክሻ አሳ ኪትና፥ አ ያን ዎꬌድኖ።

\VS{28}አ አሃ ፓራን ጫን አሂደ፥ ዳዊታ ካታማን አ ማይዛ አዎቱዋና ሞጌድኖ።




\par }\Chap{26}{\SH ይሁዳ ካትያ ኦዝያና
\par }
{\R (2 ካታ. 14:21-22፤ 15:1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳ አሳይ ኡባይ ታማነ ኡሱፑን ላይꬃ ግድያ ናኣ፥ ኦዝያና አ አዉዋ አመስያሳ ኮታን ካተዬዳ።

\VS{2}አ አዉ አመስያስ ሀይቄዳዋፐ ጉየ፥ እ ኤላታ ጌተትያ ካታማ ዛረꬅ ኬጺደ፥ ይሁዳን ኦራꬄዳ።


\par }{\PP \VS{3}ኦዝያነ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ታማነ ኡሱፑና፤ እ የሩሳላመን እሻታማነ ላኡ ላይꬃ ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ይኮሎ፤ አ የሩሳላመ አሳ።

\VS{4}አ አዉ አመስያስ ኦꬄዳዋዳን፥ እካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ።

\VS{5}ጾሳ ያሻተꬃ ባረና ታማርሴዳ ዛካራስ ፓጻ ደኤዳ ዎድያን፥ ጾሳዉ እ አማነቲደ ኦꬄዳ። መꬍና ጎዳዉ እ ኦꬄዳ ዎደ ኡባን፥ ጾሳይ አ አንጄዳ።


\par }{\PP \VS{6}ኦዝያነ ፕልስጼማቱዋና ኦለታናዉ ከሲደ፥ ጋተ ካታማ ዩሹዋ ግምቢያ፥ ያብነ ካታማ ዩሹዋ ግምቢያነ አሽዶዳ ግምቢያ ላሌዳ፤ ያቲደ አሽዶዳ ካታማ ማታንነ ፕልስጼማቱዋ ግዶን ካታማቱዋ ኬጼዳ።

\VS{7}ኦዝያነ ፕልስጼማቱዋ፥ ጉርባኣላን ደእያ አራባቱዋነ ማኡናቱዋ ጾናናዳን ጾሳይ አ ማዴዳ።

\VS{8}አሞና አሳቱ ኦዝያናዉ ጊሬድኖ። ኦዝያነ ሎይꬅ ምኔዳ ድራዉ፥ አ ዎሪ ግብጼ ዛዋ ጋካናዉ ስሰቴዳ።


\par }{\PP \VS{9}ቃይ ኦዝያነ ዞዝያ ፐንግያ ማታን፥ ዛንጋራ ፐንግያ ማታንነ ድርሳይ ሶኮ ባቂያ ዞዝያ ማታን አዱሳ ግምበቱዋ ግምቢሲደ፥ የሩሳላመ ጌሶቱዋ ምንሴዳ።

\VS{10}አዉ ጮራ መሂ ደእያ ድራዉ፥ መላ ቢታቱዋን አዱሳ ግምቢያ ግምቤዳ፤ ዳሮ ኦላካ ቦኬዳ። እ ቃይ ጎሻ ዶስያ ድራዉ፥ ዞዘቱዋንነ አራዳ ጋድያን አዉ ዳሮ ጎሻንቻቱነ ዎይንያ ቱራ ቶክያዋንቱ ደኢኖ።


\par }{\PP \VS{11}ቃይካ ኦዝያናዉ ኦላዉ ጊጌዳ ሎይꬅ ዳሮ ኦላንቻቱ ደኢኖ። ኦላንቻቱ ጻፊ ይእኤልነ ካፑ ማእሴይ ኦላንቻቱ ሱንꬃ ማዝጎብያን ጻፌድኖ። ኡንቱንቱ ካፑ ጋዳዋ ሀናንያ።

\VS{12}ባረንቱ አዎቱዋ ጎለዉ ካፖትያ ምኖ አሳቱ ላኡ ሻአነ ኡሱፑን ጼታ።

\VS{13}ካትያ ሞርከቱዋና ኦለቲደ፥ ባረንቱ ኩመንꬃ ዎልቃን ካትያ ማዳናዉ ከስያ ሄዙ ጼታነ ላፑን ሻአነ እቼሹ ጼቱ ኦላንቻቱ ኡንቱንቱ ኩሽያን ደኢኖ።

\VS{14}ኦዝያነ ኦላንቻቱ ኡባዉ ጎንዳልያ፥ ቶራ፥ ሁጲያን ዎꬅያ ብራታ ቆጲያ፥ ትራን ማይያ ኦላ ሚሻ፥ ዎንዳፍያን፥ ያምባርሻነ ሙሉሙቀ ሹቻ ጊግሴዳ።

\VS{15}የሩሳላመን ደእያ ኩሺ ሂላ ኤርያ አሳቱዋ ካቲ ኦዝያነ አዛዚደ፥ ዎችያ አዱሳ ግምበቱዋፐነ ካታማ ድርሳ ግምቢያ ዞዘቱዋፐ፥ ዎንዳፍያን ዎንዳፈቱዋ ዱክያ ሚሻቱዋነ ዎልቃማ ዎልቃማ ሹቻቱዋ ፕጺደ ኦልያ ሚሻቱዋ መꬍሴዳ። ጾሳይ አ ማድና፥ እ ሎይꬅ ምኔዳ፤ አ ዎሪካ ኡባሳ ጋኪደ ስሰቴዳ።


\par }{\SH ኦዝያነ ባረ ኦቶሩዋን ሙረቴዳ
\par }
{\PP \VS{16}ሽን ኦዝያነ ምኔዳ ዎደ ኦቶረቴዳ፤ አ ኩንደꬃዉ ካለꬄዳ። ኦዝያነ መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ የዴዳ፤ እ እጻና ጩዋይያ ሳጽንያን እጻና ጩዋያናዉ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገሌዳ።

\VS{17}ቄሲ አዛርያስነ መꬍና ጎዳ ቄሳቱ ሆስፑን ታማቱ አ ጌዱዋ ካሊደ ገሌድኖ፤ ሄ ቄሳቱ ምኖ አሳቱዋ።

\VS{18}ቄሳቱ ካትያ ኦዝያና ተኢደ፥ “ኦዝያና፥ ኔን መꬍና ጎዳዉ እጻና ጩዋያናዉ በሳካ። እጻና ጩዋይያዌ በስያዌ፥ እጻና ጩዋያናዉ ጌይ ኡቴዳ፥ አሮና ዘረꬃ ግድያ ቄሳቱዋ ጻላላሳ። ሀ ጌሻ ሳኣፐ ከሳ! አያዉ ጎፐ፥ ኔን መታ ኡባ ጎዳ ናቃዳ፤ ኔን አፐ ቦንቾ ደማካ” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 26:18 }{\XT{ከሳ 30:7-8፤ ፓይ. 3:10}}}


\par }{\PP \VS{19}ሽን ኦዝያነ እጻና ጩዋያናዉ እጻና ጩዋይያ ሚሻ ባረ ኩሽያን ኦይቂ ኡቲደ ሀንቀቴዳ። ኦዝያነ ቄሳቱ ዋ ሀንቀቲደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን እጻና ጩዋይያ ሳጽንያ ማታን ቄሳቱዋ ስንꬃን ኤቂደእሽን፥ አ ዴሙዋ ዎልቃማ ባሩዋ ሀርጊ ኦይቄዳ።

\VS{20}ቄስያ ካፑ አዛርያስነ ሀራ ቄሳቱ ኡባይ አኮ ጼልያ ዎደ፥ አ ዴሙዋ ዎልቃማ ባሩዋ ሀርጊ ኦይቄዳዋ በኢደ፥ አ ኤለካ ጌሻ ጎልያፐ ከሴድኖ። እካ መꬍና ጎዳይ አ ሙሬዳዋ ኤሬዳ ድራዉ፥ ኤለካ ሄዋፐ ከሲደ ቤዳ።

\VS{21}ካቲ ኦዝያነ ሀያና ጋካናስካ ሄ ሀርግያና ደኤዳ፤ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገልያሳፐካ ኤቄዳ። ሄ ሀርግያ ጋሱዋን ዱማ ጎለን ባረካ ደኤዳ። ሄ ዎደ አ ናአይ ዮኣታመ ካትያ ጎለን ደኢደ፥ ሄ ጋድያ አሳ ሞዴዳ።


\par }{\PP \VS{22}ካቲ ኦዝያነ ሀኔዳ ሀራባ ኡባ ኮይሮፐ ዉርሰꬃ ጋካናዉ አሞጻ ናአይ፥ ትምቢትያ ኦድያ እሳያሰ ጻፍ ዎꬄዳ።

\VS{23}ኦዝያነ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ። ያትና፥ አሳይ አ፥ “ዎልቃማ ባሩዋ ሀርግያን ኦይቀቴዳዋ” ጊደ፥ ካተቱዋ ማካና ማታን አ ሞጌድኖ። እ ሀይቂና፥ አ ሳኣን አ ናአይ ዮኣታመ ካተቴዳ።
\XREF{}{{\XO 26:23 }{\XT{ኢሳ. 6:1}}}




\par }\Chap{27}{\SH ይሁዳ ካትያ ዮኣታማ
\par }
{\R (2 ካታ. 15:32-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}ዮኣታመ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እቼሻ፤ እ የሩሳላመን ታማነ ኡሱፑን ላይꬃ ካተቴዳ። አ ዳይ ሱንꬃይ ያሩሾ፤ እዛ ጻዶቃ ናቶ።

\VS{2}ባረ አዉ ኦዝያነ ኦꬄዳዋዳን፥ ዮኣታምካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ፤ ሽን እ አ አዉ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገሌዳዋዳን ገልቤና። ግዶፐነ፥ አሳይ ናጋራ ኦꬅያዋ አግቤና።


\par }{\PP \VS{3}ዮኣታመ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ገልያ ቆሞ ፐንግያ ዛረꬂደ ኦꬄዳ፤ ቃይ የሩሳላመ ካታማ ግምቢያን ኦፌላ ግያ ሳኣን ዳሮ ኪታ ኦꬄዳ።

\VS{4}ይሁዳ ገዝያን ካታማቱዋ ኬጼዳ፤ ዎራይ ዳርያ ደርያን ጌሱዋነ አዱሳ ግምቢያ ግምቤዳ።


\par }{\PP \VS{5}ዮኣታመ አሞና ካትያና ኦለቲደ ጾኔዳ። አሞናቱ ሄ ላይꬅ ሄዙ ሻአነ ኦይዱ ጼቱ ኪሎ ግራመ ዴጽያ ብራ፥ ታሙ ሻአ ኮንታለ ግድያ ዛርጋነ ታሙ ሻአ ኮንታለ ግድያ ባንጋ አዉ ጊሬድኖ። አሞናቱ ላኤንꬆ ላይꬃይነ ሄዘንꬆ ላይꬃን ሄዋዳንካ አሂደ፥ አዉ ጊሬድኖ።

\VS{6}ዮኣታመ መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ስንꬃን ሱረ ሄመቴዳ ድራዉ፥ ሎይꬅ ምኔዳ።


\par }{\PP \VS{7}ዮኣታመ ሀኔዳ ሀራባይ፥ እ ኦለቴዳ ኦላባይ ኡባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ እስራኤልያ ካተቱነ ይሁዳ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{8}ዮኣታመ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እቼሻ፤ እ የሩሳላመን ታማነ ኡሱፑን ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{9}ዮኣታመ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ። ኡንቱንቱ አ ዳዊታ ካታማን ሞጌድኖ። አ ሳኣን አ ናአይ አካዝ ካተቴዳ።




\par }\Chap{28}{\SH ይሁዳ ካትያ አካዛ
\par }
{\R (2 ካታ. 16:1-5)

\par }{\PP \VerseOne{1}አካዝ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማ፤ እ የሩሳላመን ታማነ ኡሱፑን ላይꬃ ካተቴዳ። አካዝ ባረ ማይዛ አዉ ዳዊተ ሱረባ ኦꬄዳዋዳን፥ መꬍና ጎዳ ስንꬃን እ ሱረባ ኦꬅቤና፤

\VS{2}እ ካሰ ደኤዳ እስራኤልያ ካተቱዋ ኦግያን ሀመቴዳ። ባኣላዉ ጎይናናዳን ናሃስያ ሲልሲደ፥ ምስልያ መꬌዳ።

\VS{3}ቃይ ህኖማ ዛንጋራን እጻና ጩዋዬዳ፤ መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ ስንꬃፐ ላጊደ ከሴዳ አሳቱዋ ደኡዋ ዎጋ፥ ሄ ሸነይያዋ ቁሊደ፥ ባረ አቱማ ናና ታማን ጹጊደ፥ ኤቃዉ ያርሼዳ።

\VS{4}አካዝ አሳይ ጎይንያ ꬎቃ ግሹዋን፥ ደረቱዋ ሁጲያንነ ዳሻ ምꬃ ኡባ ጋርሳን ያርሹዋ ያርሼዳነ እጻና ጩዋዬዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ አ ጾሳይ አ ሶርያ ካትያ ኩሽያን አꬅ እሜዳ። ኡንቱንቱ አ ጾኒደ፥ አ አሳፐ ዳሮ አሳ ኦሞዲደ፥ ዳማስቆ አፌድኖ። ቃይካ ጾሳይ አ እስራኤልያ ካትያ ኩሽያዉ አꬅ እምና፥ ካቲ ኢታ ሾቻ ሾጬዳ።
\XREF{}{{\XO 28:5 }{\XT{ኢሳ. 7:1}}}

\VS{6}ይሁዳ አሳይ መꬍና ጎዳ ባረንቱ ማይዛ አዎቱዋ ጾሳ አጌዳ ድራዉ፥ ራማልያ ናአይ ፓቁህ ይሁዳ ኦላንቻቱዋፐ ጼታነ ላታሙ ሻአ ምኖ አሳቱዋ እት ጋላስ ዎꬌዳ።

\VS{7}ኤፍሬማ ዛርያ ግድያ ምኖ ኦላንቻይ ዚክር ካትያ ናኣ ማእሴያ፥ ካትያ ጎለዉ አዎትያ አዝርቃማነ ካትያ ካሊደ ደእያ ኤልቃና ዎꬌዳ።

\VS{8}እስራኤልያ አሳይ ባረንቱ ዳባቱዋፐ ላኡ ጼቱ ሻአ ማጫ አሳ፥ አቱማ ናናነ ማጫ ናና ኦሞዴድኖ፤ ቃይ ኡንቱንቱ ሎይꬅ ዳሮ ኦሞዱዋ አኪደ፥ ሳማርያ አፌድኖ።


\par }{\SH ትምቢትያ ኦድያ ኦዴዳ
\par }
{\PP \VS{9}መꬍና ጎዳ ሱንꬃን ትምቢትያ ኦድያ ኦዴዳ ግያ እት ብታኒ ሳማርያን ደኤ። ኦዴድ ሳማርያ ይያ ኦላንቻቱዋና ጋከታናዉ ከሲደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “በእተ፥ መꬍና ጎዳይ፥ ህንተንቱ አዎቱዋ ጾሳይ ይሁዳ ሀንቀቴዳ ድራዉ፥ ህንተንቱ ኩሽያን አꬅ እሜዳ። ሽን ህንተንቱካ ሳሉዋ ጋኬዳ ሀንቁዋን ኡንቱንታ ሲፌድታ።

\VS{10}ሀእካ ይሁዳ አሳይነ የሩሳላመ አሳይ ህንተንቶ ማጫነ አቱማ አይልያ ግዲደ፥ ሞደታናዳን ቆፒታ። ህንተካ ኡንቱንቱዋዳን ሀኒደ፥ መꬍና ጎዳ ህንተንቱ ጾሳ ናቄድታ ግድክቴ?

\VS{11}ሄዋ ድራዉ፥ ሀእ ህንተንቱ ታን ግያዋ ስስተ። መꬍና ጎዳ ሀንቁ ህንተንቱ ቦላ ዎꬌዳ ድራዉ፥ ህንተንቱ ኦሞዲደ ቃቼዳ ህንተንቱ ዳቦቱዋ የዲሽተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኤፍሬማ ዛራቱዋ ካፓቱዋፐ ኦይዳቱ፥ ዮሀናና ናአይ አዛርያስ፥ ማሽለሞታ ናአይ በረኪ፥ ሻሉማ ናአይ ይህዝቀነ ሀድላያ ናአይ አማስ ኦላፐ ስሜዳዋንቱ ቦላ ደንዴድኖ።

\VS{13}ሄዋፐ፥ “ሄ ኦሞደቴዳ አሳቱዋ ህንተንቱ ሀዋ አሆፐ፥ ካሰ ኑን መꬍና ጎዳ ቦላ ኦꬄዳ ናጋራነ ናቁዋ ቦላ ሀራ ናቁዋ ጉጂታ። ኑ ናቁ ካሰካ ዳር ኡቴዳ ድራዉ፥ እስራኤልያ ቦላ ጾሳ ሀንቁ ዎꬌዳ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{14}ሄዋ ድራዉ፥ ኦላንቻቱ ኦሞደቴዳ አሳቱዋነ ኦሞደቴዳ ሚሻ ካፓቱ ስንꬃንነ ኩመንꬃ ሽቁዋ ስንꬃን ሼꬌድኖ።

\VS{15}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሱንꬃይ ሀዋፐ ቆሞና ጻፈቴዳ አሳቱ ደንድ ኤቂደ፥ ኦሞደቴዳ አሳቱዋ አኬድኖ። ኡንቱንቱ ግዶን ካሎ ደእያዋንታ ኦሞደቴዳዋፐ ማይዜድኖ፤ ኡንቱንቱ ሄ አሳቶ ማዩዋነ ጫማ እሜድኖ። ቃይ ኡንቱንቱ ምዜድኖነ ኡሸድኖ፤ ኡንቱንቱ ማዱꬃካ ዛይትያ ኦኬድኖ። ኡንቱንቱ ግዶን ዳቡሬዳ ኡባቱዋ ሀርያ ቶግሲደ፥ ኡንቱንቱ እሻቱዋኮ፥ ዛምባይ ደእያ ያርኮ ካታማ አሄድኖ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ ሳማርያ ስሜድኖ።


\par }{\SH አካዝ አሶረ ካትያ ማዱዋ ኦቼዳ
\par }
{\R (2 ካታ. 16:7-9)

\par }{\PP \VS{16}ሄ ዎደ ካቲ አካዝ አሶረ ካቲ ባረና ማዳናዳን ኪታ ኪቴዳ።

\VS{17}አያዉ ጎፐ፥ ኤዶማ አሳቱ ላኤንꬁዋ ይሁዳ ቦላ ማዪደ፥ ዳሮ አሳ ኦሞዲደ አፌድኖ።

\VS{18}ፕልስጼማ አሳቱ ቃይ ይሁዳ ባርጉዋነ ኔጌባ ዎራን ደእያ ካታማቱዋ ኦለቲደ ቤት-ሸመሻ፥ አያሎና፥ ጋደሮታ፥ ሶኮ፥ ትምና፥ ጊምዞነ ኡንቱንቱ ዩሹዋን ደእያ ሞꬃቱዋ ማይ ኦይቂደ፥ ያን ደኤድኖ።

\VS{19}ይሁዳ ካቲ አካዝ ይሁዳ አሳ ናጋራ ኦስሴዳ ግሻዉነ መꬍና ጎዳዉ አማነትቤና ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ ይሁዳ ካዉሼዳ።

\VS{20}ሄዋ ድራዉ፥ አሶረ ካቲ ትግላት-ፓለሴር አካዛኮ ዪደ፥ አ ቱጋዬዳፐ አትና ማድቤና።

\VS{21}አካዝ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያፐ፥ ካትያ ጎልያፐነ አሳ ካፓቱዋፐ ዳሮባ አኪደ፥ አሶረ ካትያዉ እሜዳ። ሽን ሄዋ ኦꬄዳዌካ አ አይነ ጎእቤና።


\par }{\SH አካዛ ናጋራ
\par }
{\PP \VS{22}ካቲ አካዝ ባረ ሁጲያዉ ባረ ቱጋ ዎደ መꬍና ጎዳዉ አማነተና ሀኖታ ካሰዋፐ ጉጅ ጉጂደ ቤዳ።

\VS{23}ባረና ጾኔዳ ዳማስቆ ጾሳቶ ያርሺደ፥ “ሶርያ ካተቱዋ ጾሳቱ ኡንቱንቱ ማዴዳ ድራዉ፥ ታናካ ኡንቱንቱ ማዳናዳን ታን ኡንቱንቶ ያርሻና” ያጌዳ። ሽን ሄ ጾሳቱ አስነ እስራኤልያ አሳ ኡባዉ ባሻ አሄድኖ።

\VS{24}አካዝ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ሻሉዋ ኡባ እት ሳኣ ሺሺደ ክንቼሬꬄዳ። ጾሳ ጌሻ ጎልያ ፐንገቱዋ ጎርዴዳ። ያቲደ የሩሳላመን ኡባ ሳን ባረዉ ያርሽያ ሳኣ ኤሴዳ።

\VS{25}አካዝ ሀራ ጾሳቶ እጻና ጩዋያናዉ ይሁዳን ደእያ ካታማቱዋ ኡባን ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ መꬌዳ። ያቲደ መꬍና ጎዳ ባረ አዎቱዋ ጾሳ ሀንቀꬄዳ።


\par }{\PP \VS{26}አካዝ ሀኔዳ ሀራባይነ እ ኦꬄዳባይ ኡባይ ኮይሮፐ ዉርሰꬃ ጋካናዉ ይሁዳ ካተቱነ እስራኤልያ ካተቱዋ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{27}አካዝ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ። የሩሳላመ ካታማን አ ሞጌድኖ፤ ሽን እስራኤልያ ካተቱዋ ማካናን ሞግበይክኖ። አ ሳኣን አ ናአይ ህዝቂያሰ ካተቴዳ።
\XREF{}{{\XO 28:27 }{\XT{ኢሳ. 14:28}}}




\par }\Chap{29}{\SH ይሁዳ ካትያ ህዝቂያሳ
\par }
{\R (2 ካታ. 18:1-3)

\par }{\PP \VerseOne{1}ህዝቂያሰ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እቼሻ፤ እ የሩሳላመን ላታማነ ኡዱፑን ላይꬃ ካተቴዳ። አ አት ሱንꬃይ አቢያ፤ አ ዛካራሳ ናቶ።

\VS{2}አ ማይዛ አዉ ዳዊተ ኦꬄዳዋዳን፥ ህዝቂያስካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ።


\par }{\SH ጌሻ ጎልያ ጌሹሳ
\par }
{\PP \VS{3}ህዝቂያሰ ባረ ካተቴዳ ኮይሮ ላይꬃን፥ ኮይሮ አግናን፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ፐንገቱዋ ዶዪደ ኦራꬄዳ።

\VS{4}ቄሳቱ ዋነ ሌዋቱዋ አህሲደ፥ ጌሻ ጎልያዉ አዋይ ዶልያ ባጋና ደእያ ዳባባን ሺሼዳ።

\VS{5}ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሌዋቶ፥ ታን ግያዋ ስስተ! ሀእ ህንተንቱ ሁጲያዉ ጌይተ፤ መꬍና ጎዳ ህንተንቱ አዎቱዋ ጾሳ ጌሻ ጎልያካ ጌሽተ። ጌሻ ጎልያ ቱንስያባ ኡባ ድግተ።

\VS{6}አያዉ ጎፐ፥ ካሰ ኑ አዎቱ አማነትበይክኖ፤ መꬍና ጎዳ ኑ ጾሳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄድኖ። ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ አጊደ፥ ጾሳይ ደእያ ሳኣፐ ባረንቱ ዴሙዋ ዎራ ዛሪደ፥ ባረንቱ ዞኪያ አኮ ዛሬድኖ።

\VS{7}ኡንቱንቱ ቃይ ጌሻ ጎልያ ፐንገቱዋ ጎርዴድኖ፤ ጾምፕያካ ቶይሴድኖ። ጌሻ ጎልያን እስራኤልያ ጾሳዉ እጻና ጩዋይበይክኖ፥ ዎይ ጹግያ ያርሹዋ ያርሽበይክኖ።

\VS{8}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳ ሀንቁ ይሁዳ ቦላነ የሩሳላመ ቦላ ዎꬌዳ። ህንተንቱ አይፍያን ህንተንቱ በእያዋዳን፥ ጾሳይ ኡንቱንቱ ህንተንቶ ያሻ፥ ዳጋማነ ‘ፖራ!’ ግያዋ ኦꬄዳ።

\VS{9}ሄዋ ጋሱዋን ኑ አዎቱ ማሻን ሀይቄድኖ፤ ኑ አቱማ ናናይ፥ ኑ ማጫ ናናይነ ኑ ማቻቱ ኦሞደቴድኖ።


\par }{\PP \VS{10}“መꬍና ጎዳ ሀንቁ ኤጽያዌ ኑ ቦላፐ ክቻና ማላ፥ ታን መꬍና ጎዳና፥ እስራኤልያ ጾሳና ቃላ ጫቁዋ ጫቀታናዉ ታ ዎዛናን ቆፓይ።

\VS{11}ታ ናቶ፥ ህንተንቱ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኤቂደ፥ አዉ ኦꬅያ ኦሳንቻ ግዲደ፥ እጻና ጩዋያናዳን ህንተንታ እ ዶሬዳ ድራዉ፥ ሸነኮ ጎፕተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሄ ሳኣን ደእያ ሌዋቱ ሀዋፐ ካሊደ ጻፈቴዳዋንታ፦

\par }{\PP ቃሃታ ያራፐ አማሳያ ናኣ ማሃታነ አዛርያሳ ናኣ ዩኤላ።

\par }{\PP ማራራ ያራፐ አብድ ናኣ ቂሳነ ይሃልኤላ ናኣ አዛርያሳ።

\par }{\PP ገርሾና ያራፐ ዚማ ናኣ ዮኣሀነ ዮኣሀ ናኣ ኤዴና።


\par }{\PP \VS{13}ኤልጻፋና ያራፐ ሺምራነ ይኡኤላ።

\par }{\PP አሳፋ ያራፐ ዛካራሳነ ማታንያ።


\par }{\PP \VS{14}ሄማና ያራፐ ይህኤላነ ሽምአ።

\par }{\PP ይዱቱና ያራፐ ሻማእያነ ኡዝኤላ።


\par }{\PP \VS{15}ኡንቱንቱ ባረንቱ ዳቦቱዋ፥ ሌዋቱዋ፥ ሺሽና፥ ኡንቱንቱ ኡባይካ ባረንቱ ሁጲያዉ ጌዬድኖ። ካቲ ኡንቱንታ አዛዝና፥ መꬍና ጎዳ ህግያን ጻፈቴዳዋዳን ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ጌሹሳ ዶሜድኖ።

\VS{16}ሄዋ ድራዉ፥ ቄሳቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ጌሻናዉ ግዶ ገሌድኖ፤ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ግዶን ደእያ ቱናባ ኡባ ከሲደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ዳባባ አሄድኖ። ሌዋቱ አኪደ፥ ቀድሮና ዛንጋራን ኦሌድኖ።

\VS{17}ኡንቱንቱ ኮይሮ አግናን፥ ኮይሮ ጋላስ ጌሻ ጎልያ ጌሽያዋ ዶሜድኖ፤ ሄ አግናዉ ሆስፑንꬃ ጋላስ መꬍና ጎዳ ባራንዳ ጋኬድኖ። ሀራ ሆስፑን ጋላሳን መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ጌሼድኖ። ኮይሮ አግናዉ ታማነ ኡሱፑንꬃ ጋላስ ኡንቱንቱ ሄ ኦሱዋ ፖሌድኖ።


\par }{\PP \VS{18}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ ካትያ ህዝቂያሳኮ ገሊደ፥ “ኑን መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኡባ፥ ጹግያ ያርሹዋ ያርሽያ ሳነ ሄ ያርሽያ ሳኣን ጎኤትያ ሻሉዋ ኡባ፥ ኡክꬃ ጻራጴዛነ ሄ ጻርጴዛን ደእያ ሚሻቱዋ ኡባ ጌሼዶ።

\VS{19}ቃይ ካቲ አካዝ ካተቲደ ደእያ ዎደ፥ ጾሳዉ አማነተናን አጊደ፥ አፌዳ ሻሉዋ ኡባ ኑን ዛሪደ ጌሼዶ። በአ፥ ኑን ጌሼዳ ሚሻይ ኡባይ መꬍና ጎዳዉ ያርሹዋ ያርሽያ ሳኣ ስንꬃን ደኤ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{20}ካቲ ህዝቂያሰ ዎንተꬃ ጋላስ ጉራን ደንዲደ፥ ካታማ ካፓቱዋ ሺሺደ፥ ኡንቱንቱና እትፐ መꬍና ጎዳዉ ጌሻ ጎልያ ቤዳ።

\VS{21}ኡንቱንቱ ካዉተꬃ ድራዉ፥ ጌሻ ጎልያ ድራዉነ ይሁዳ አሳ ድራዉ፥ ላፑን ኮሩማቱዋ፥ ላፑን ዶርሳ ኦርገቱዋ፥ ላፑን ዶርሳ ማራቱዋነ ቃይ ላፑን ዴሻ ኦርገቱዋ ናጋራ ያርሾ አሄድኖ። አሮና ዘረꬃ ግድያ ቄሳቱ፥ መꬍና ጎዳዉ ያርሹዋ ያርሽያ ሳኣን ሄዋንታ ያርሻናዳን ካቲ አዛዜዳ።

\VS{22}ቄሳቱ ኮሩማቱዋ ሹኪደ፥ ኡንቱንቱ ሱꬃ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ጫጫፌድኖ። ቃይ ዶርሳ ኦርገቱዋ ሹኪደ፥ ኡንቱንቱ ሱꬃ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ጫጫፌድኖ። ቃይካ ዶርሳ ማራቱዋ ሹኪደ፥ ኡንቱንቱ ሱꬃ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ጫጫፌድኖ።

\VS{23}ናጋራ ያርሾ ሀንያ ዴሻ ኦርገቱዋ ካትያ ስንꬃነ ሺቄዳ አሳ ስንꬃ አሄድኖ፤ አህና ኡንቱንቱ ኡባይ ባረንቱ ኩሽያ ዴሻቱዋ ቦላ ዎꬄድኖ።

\VS{24}ቄሳቱ ዴሻቱዋ ሹኪደ፥ እስራኤልያ አሳ ኡባ ናጋራይ አቶ ጌተታናዋ ማላ፥ ኡንቱንቱ ሱꬃ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ያርሼድኖ። አያዉ ጎፐ፥ ካቲ ኡንቱንቱ ጹግያ ያርሹዋነ ናጋራ ያርሹዋ ያርሻናዳን አዛዜዳ ድራሳ።


\par }{\PP \VS{25}ሄዋፐ ጉይያን፥ መꬍና ጎዳይ ካትያዉ ናብያ ጋደ ባጋናነ ትምቢትያ ኦድያ ናታና ባጋና ካትያ ዳዊታ አዛዜዳ አዛዙዋ ህዝቂያሰ ካሊደ፥ ሌዋቱዋ ዳላ፥ ዲꬃነ ማስንቁዋ ኦይꬂደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ኤሴዳ።

\VS{26}ሌዋቱ ዳዊተ ካሰ የꬃ የጼዳ ሚሻቱዋ ኦይቂና፥ ቄሳቱ ቃይ ጹሩምባቱዋ ኦይቂደ ኤቄድኖ።

\VS{27}ሄ ዎደ ኡንቱንቱ ጹግያ ያርሹዋ ያርሻናዳን ህዝቂያሰ አዛዜዳ። ጹግያ ያርሹዋ ያርሽያዌ ዶመቴዳ ዎደ፥ ጹሩምባቱዋንነ እስራኤልያ ካትያ ዳዊታ የꬃ ሚሻቱዋን መꬍና ጎዳዉ የꬃይ ዶመቴዳ።

\VS{28}ጹግያ ያርሹዋ ያርሽያዌ ፖለታና ጋካናዉ፥ ኩመንꬃ ያአይ ጾሳዉ ጎይኔ፤ የꬃ የጽያዋንቱካ የጺኖ፤ ጹሩምባ ፑንያዋንቱካ ፑኒኖ።

\VS{29}ቄሳቱ ያርሹዋ ያርሽያዋ ፖሌዳ ዎደ፥ ካቲነ አናና ደእያ አሳይ ኡባይ ጉልባቲደ ጎይኔድኖ።

\VS{30}ካቲ ዳዊተነ ትምቢትያ ኦድያ አሳፈ ጻፌዳ ጋላታ ማዝሙርያ መꬍና ጎዳዉ የጻናዳን ካቲ ህዝቂያስነ ካፓቱ ሌዋቱዋ አዛዜድኖ፤ ሌዋቱ ናሸቻን ጋላቲደ፥ ጉልባቲደ ጎይኔድኖ።


\par }{\PP \VS{31}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህዝቂያሰ አሳ፥ “ሀእ ህንተንቱ ህንተንታ መꬍና ጎዳዉ ዱማዬድታ። ህንተንቱ ሺቂደ፥ ያርሹዋነ ጋላታ ያርሹዋ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ አህተ” ያጌዳ። ሄዋፐ ጉየ ሺቄዳ አሳይ ያርሹዋነ ጋላታ ያርሹዋ አሄድኖ፤ ቃይ ኮዬዳ አሳቱ ጹግያ ያርሹዋ አሄድኖ።

\VS{32}ሄ ሺቄዳ አሳይ አሄዳ ጹግያ ያርሹዋ ፓይዱ ላፑን ታሙ ኮሩማቱዋ፥ ጼቱ ዶርሳ ኦርገቱዋነ ላኡ ጼቱ ዶርሳ ማራቱዋ፤ ሄዋንቱ ኡባይ መꬍና ጎዳዉ ጹግያ ያርሾቱዋ።

\VS{33}ቃይ እትፐተꬃ ያርሾቱ ኡሱፑን ጼቱ ኮሩማቱዋነ ሄዙ ሻአ ዶርሳቱዋ።

\VS{34}ሽን ጹግያ ያርሹዋ ኡባ ሹኪደ፥ ጋልባ ቃራናዉ ደእያ ቄሳቱ ፓይዱዋን ሎይꬅ ጉꬃ። ሄዋ ድራዉ፥ ኪታይ ዉራና ጋካናዉነ ሀራ ቄሳቱ ባረንቱ ሁጲያዉ ጌያና ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱ ዳቦቱ፥ ሌዋቱ ኡንቱንታ ማዴድኖ። (ባረንቱ ሁጲያዉ ጌይያዋን ሌዋቱ ቄሳቱ ዋፐ አꬊደ አማነቲኖ።)

\VS{35}ጹግያ ያርሹዋ፥ እትፐተꬃ ያርሹዋ ሀንዳነ ጹግያ ያርሹዋና እትፐ ያርሸትያ ኡሻ ያርሹዋ ኡባ ኡንቱንቱ ያርሺኖ።

\par }{\PP ሄዋዳን ሀኒደ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኪታይ ላኤንꬁዋ ዶሜዳ።

\VS{36}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህዝቂያስነ አሳይ ኡባይ ሄ ኦሱዋ ኤለካ ፖላናዳን ጾሳይ ኡንቱንታ ማዴዳ ድራዉ፥ ሎይꬅ ናሸቴድኖ።




\par }\Chap{30}{\SH ፓስጋ ባላ ቦንቻናዉ ጊጉዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}መꬍና ጎዳ እስራኤልያ ጾሳ ፓስጋ ባላ ቦንቻናዉ፥ የሩሳላመን ደእያ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ እስራኤልያ አሳይ ኡባይነ ይሁዳ አሳይ ኡባይ ያናዳን ህዝቂያሰ ኪቴዳ፤ ቃይ ኤፍሬማ አሳዉነ ምናሰ አሳዉ ዳብዳቢያ ጻፌዳ።

\VS{2}ካቲ፥ ካፓቱነ፥ የሩሳላመን ሺቄዳ አሳይ ኡባይ ፓስጋ ባላ ላኤንꬆ አግናን ቦንቻናዉ ቆፋ ቃቼድኖ።
\XREF{}{{\XO 30:2 }{\XT{ፓይ. 9:9-11}}}

\VS{3}ፓይድና ግድያ ቄሳቱ ባረንቱ ሁጲያዉ ጌይቤና ድራዉነ ዳሮ አሳይካ የሩሳላመን ሺቅቤና ድራዉ፥ አሳይ ፓስጋ አ ዎድያን፥ ኮይሮ አግናን ቦንቻናዉ ዳንዳይቤና።

\VS{4}ሄ ቆፋይ ካትያነ ሺቄዳ አሳዉ ሎኦ ቆፋ ግዴዳ።

\VS{5}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳ እስራኤልያ ጾሳ ፓስጋ የሩሳላመን ቦንቻናዉ በርሳበሄፐ ዶሚደ ዳና ጋካናዉ ደእያ እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ያናዳን አዋያናዉ ቆፋ ቃቼድኖ። አያዉ ጎፐ፥ ሀ ፓስጋ ባላባይ ካሰ ህግያን ጻፈቴዳዋዳን ዳሮ አሳይ ቦንችቤና።


\par }{\PP \VS{6}ካቲነ ካትያ ካፓቱ አዛዝና፥ ኪተቴዳዋንቱ እስራኤልያ ቢታ ኡባነ ይሁዳ ጋድያ ኡባ ሀዋዳን ያግያ ዳብዳቢያ አኪደ አፌድኖ፤ “እስራኤልያ አሳዉ፥ አሶረ ጋድያ ካተቱዋ ኩሽያፐ ከስ አኪደ፥ ህንተንቱ ቢታን አቴዳ ህንተንቱኮ እ ስማናዳን፥ ህንተንቱካ መꬍና ጎዳኮ፥ አብራሃማ፥ ይሳቃነ እስራኤልያ ጾሳኮ ስምተ!

\VS{7}ባረንቱ መꬍና ጎዳዉ፥ ባረንቱ አዎቱዋ ጾሳዉ አማነትቤና ህንተንቱ አዎቱዋዳንነ ህንተንቱ እሻቱዋዳን ሀኖፕተ። ህንተንቱ ኤርያዋዳን ጾሳይ ኡንቱንቱ ዎልቃማ ሙሩዋ ሙሬዳ።

\VS{8}ህንተንቱ መꬍና ጎዳዉ አዛዘትተፐ አትና፥ ካሰ ህንተንቱ አዎቱዋዳን ህንተንቱ ሞርግያ ጋፍሶፕተ! ጾሳይ መꬍናዉ ጌሼዳ ጌሻ ጎልያ ሃ ዪተ። ጾሳ ሀንቁ ኤጽያዌ ህንተንቱ ቦላፐ ክቻናዳን፥ መꬍና ጎዳዉ፥ ህንተንቱ ጾሳዉ፥ ጎይንተ።

\VS{9}ህንተንቱ መꬍና ጎዳኮ ስሞፐ፥ ህንተንቱ እሻቱዋነ ህንተንቱ ናናይ ባረንታ ኦሞዴዳዋንቱ ስንꬃን ማሮታ ደሚደ፥ ሀ ጋድያ ስማና። አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳይ ህንተንቱ ጾሳይ ቃረትያዋነ ማርያዋ። ህንተንቱ አኮ ስሞፐ፥ ባረ ስንꬃ ህንተፐ ዎራ ዛረና” ያግያዋ።


\par }{\PP \VS{10}ኪተቴዳዋንቱ ኤፍሬማ ጋድያነ ምናሰ ቢታ አꬊደ፥ ዛብሎና ቢታ ጋካናዉ ካታማፐ ካታማ ቤድኖ። ሽን ሄ ካታማቱዋን ደእያ አሳቱ ኡንቱንቱ ካꬊደ፥ ኡንቱንቱ ቦላ ሚጬድኖነ ቅሊጬድኖ።

\VS{11}ግዶፐነ፥ አሴራ አሳቱዋፐ፥ ምናሰ አሳቱዋፐነ ዛብሎና አሳቱዋፐ አማሬዳ አሳቱ ባረንታ ካዉሺደ፥ የሩሳላመ ዬድኖ።

\VS{12}ካቲነ ካትያ ኦሳንቻቱ መꬍና ጎዳ ቃላ ማራን አዛዜዳዋ፥ ይሁዳ አሳይ እት ዎዛናን አዛዘታናዳን፥ ጾሳ ኩሺ ይሁዳ አሳ ቦላ ደኤዳ።


\par }{\SH ፓስጋ ባላይ ቦንቼቴዳ
\par }
{\PP \VS{13}ላኤንꬆ አግናን እርሹ ገልቤና ኡክꬃ ባላ ቦንቻናዉ ሎይꬅ ዳሮ አሳይ የሩሳላመን ሺቄዳ።

\VS{14}ኡንቱንቱ ደንዲደ፥ የሩሳላመን ደእያ ያርሽያ ሳኣ ቆሊደ፥ እጻና ጩዋይያ ሚሻ ኡባ ድጊደ፥ ቀድሮና ዛንጋራን ኦሌድኖ።

\VS{15}ሄዋፐ ጉይያን፥ ላኤንꬆ አግናን፥ ታማነ ኦይደንꬆ ጋላስ ፓስጋ ዶርሳ ሹኬድኖ። ባረንቱ ሁጲያዉ ጌይቤና ቄሳቱ ነ ሌዋቱ ዬላቲደ፥ ባረንቱ ሁጲያዉ ጌዬድኖ፤ ያቲደ ጹግያ ያርሹዋ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ አሄድኖ።

\VS{16}ጾሳ አሳ ግድያ ሙሴ ህግያዳን፥ ጌሻ ጎልያ ግዱዋን ባረንቱ ሳኣን ሳኣን ኤቄድኖ፤ ቄሳቱ ሌዋቱ ኩሽያፐ አኬዳ ሱꬃ ጫጫፌድኖ።


\par }{\PP \VS{17}ሄ ሽቁዋ ግዶን ጌይቤና ዳሮ አሳቱ ደኢኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ፓስጋ ዶርሳቱዋ መꬍና ጎዳዉ ሹካናዉ ዳንዳይክኖ፤ ሌዋቱ ኡንቱንቱ ኮታን ፓስጋ ዶርሳ ሹኪደ መꬍና ጎዳዉ ሺሼድኖ።

\VS{18-19}ኤፍሬማ ዛርያፐ፥ ምናሰ ዛርያፐ፥ ይሳኮራ ዛርያፐነ ዛብሎና ዛርያፐ ዳሮ አሳቱ ህጊ አዛዝያዋዳን ባረንቱ ሁጲያዉ ጌይቤናዋ ግዶፐነ፥ ፓስጋ ባላ ሜድኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ካቲ ህዝቂያሰ ኡንቱንቶ ዎሲደ፥ “አቤት፥ አሳ ኡባዉ ሎኦ መꬍና ጎዳዉ፥ ሀዋንቱ ህጊ አዛዝያዋዳን ባረንቱ ሁጲያዉ ጌይቤናዋ ግዶፐነ፥ ኡንቱንቱ ነዉ፥ መꬍና ጎዳዉ፥ ባረንቱ አዎቱዋ ጾሳዉ ጎይኒኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ኔን ኡንቱንቶ አቶ ያጋ” ያጊደ ዎሴዳ።

\VS{20}መꬍና ጎዳይ ህዝቂያሳ ዎሳ ስሲደ፥ ኡንቱንታ ፓꬄዳ።


\par }{\PP \VS{21}የሩሳላመን ሺቄዳ እስራኤልያ አሳይ እርሹ ገልቤና ኡክꬃ ባላ ዎልቃማ ናሸቻን ላፑን ጋላስ ቦንቼዳ። ሌዋቱነ ቄሳቱ የꬃ ሚሻን የጺደ፥ ጋላስ ጋላስ መꬍና ጎዳ ጋላቲኖ።

\VS{22}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህዝቂያሰ መꬍና ጎዳ ኪታን አኬካንቻ ግድያ ሌዋቶ ሃሳዪደ፥ ኡንቱንቱ ምንꬄዳ።

\par }{\PP አሳይ ኡባይ እትፐተꬃ ያርሹዋ ያርሺደ፥ መꬍና ጎዳ ባረንቱ አዎቱዋ ጾሳ ጋላቲደ፥ ሚድነ ኡሺደ፥ ባላ ላፑን ጋላስ ቦንቼድኖ።

\VS{23}ኩመንꬃ ያአይ ባላ ሀራ ላፑን ጋላሳ ጉጂደ ቦንቻናዉ ማዬዳ፤ አሳይ ላፑን ጋላስ ባላ ናሸትደ ቦንቼዳ።

\VS{24}አያዉ ጎፐ፥ ይሁዳ ካቲ ህዝቂያሰ ያርሹዋ ያርሻናዉ፥ ሻአ ኮሩማቱዋ፥ ላፑን ሻአ ዶርሳቱዋነ ዴሻቱዋ ያአዉ እሜዳ፤ ቃይ ካፓቱ ሻአ ኮሩማቱዋነ ታሙ ሻአ ዶርሳቱዋ ያአዉ እሜድኖ። ሎይꬅ ዳሮ ቄሳቱ ካ ባረንቱ ሁጲያዉ ጌዬድኖ።

\VS{25}ኩመንꬃ ይሁዳ ያአይ፥ ቄሳቱ፥ ሌዋቱ፥ እስራኤልያፐ ዬዳ አሳይ ኡባይነ ካሰ እስራኤልያ ጋድያፐ ዪደ፥ ይሁዳ ቢታን ደኤዳ አሳይ ኡባይ ናሸቴዳ።

\VS{26}ዳዊታ ናኣ፥ እስራኤልያ ካትያ ሶሎሞነ ዎድያፐ ዶምና፥ ሀቼ ጋካናዉ፥ የሩሳላመን ሀዋ ማላትያ ባል ቦንቼት ኤረና ድራዉ፥ የሩሳላመን አሳይ ሎይꬅ ናሸቴዳ።

\VS{27}ሄዋፐ ጉይያን፥ ቄሳቱ ነ ሌዋቱ ደንዲደ፥ ጾሳይ አሳ አንጃና ማላ ዎሴድኖ፤ ጾሳይ ሳሉዋን፥ ባረ ደእያ ጌሻ ሳኣን ኡንቱንቱ ዎሳ ስሴዳ።




\par }\Chap{31}{\SH ካቲ ህዝቂያሰ ጎይኑዋ ሀኖታ ኦራꬄዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሀዌ ኡባይ ፖለቴዳ ዎደ፥ ሄ ሳኣን ደእያ እስራኤልያ ኡባቱ ይሁዳ ካታማቱዋ ቢደ፥ ደእያዋ ኡባ ꬋይሳና ጋካናዉ፥ ኤቃ ቱሳቱዋ ክንቼሬꬄድኖ፤ አሼሮ ግያ ጾሳት ምስልያ ቃንጽ ኦሌድኖ፤ ይሁዳ ቢታንነ ቢንያማ ጋድያን ኡባን፥ ቃይ ኤፍሬማ ቢታንነ ምናሰ ቢታን ደእያ ጎይንያ ꬎቃ ሳአቱዋነ ያርሽያ ሳኣ ላሌድኖ። ኡንቱንቱ ሄዋንታ ኡባ ꬋይሴዳዋፐ ጉይያን፥ እስራኤልያ አሳይ ኡባይ ባረንቱ ካታማ ካታማነ ባረንቱ ሶ ሶ ስሜድኖ።


\par }{\PP \VS{2}ህዝቂያሰ ቄሳቱ ዋነ ሌዋቱዋ ኡንቱንቱ ኦሱዋ ማራን ጩጉዋን ጩጉዋን ሻክ ኤሴዳ። ኡንቱንቱ ኪታይ ጹግያ ያርሹዋነ እትፐተꬃ ያርሹዋ ጾሳዉ ያርሽያዋነ ጌሻ ጎልያ ፐንግያን መꬍና ጎዳ ጋላትያዋነ ሳቢያዋ።

\VS{3}መꬍና ጎዳ ህግያን ጻፈቴዳዋዳን ጉራነ ኦማርስ፥ ሳምባታን፥ አግናይ ጼርያ ዎድያንነ ባላ ጋላሳቱዋን ያርሽያ፥ ጹግያ ያርሾ ኮሽያ መሄቱዋ ካቲ ባረፐ እሜዳ።


\par }{\PP \VS{4}መꬍና ጎዳ ህግያን ጻፈቴዳዋዳን፥ ቄሳቱ ነ ሌዋቱ ጾሳ ኪታ ኦꬃና ማላ፥ ኡንቱንቶ በስያዋ እማናዳን የሩሳላመን ደእያ አሳ ካቲ አዛዜዳ።

\VS{5}ህዝቂያሰ ሄዋ አዛዞ ሳናካ፥ እስራኤልያ አሳይ ካꬃፐ፥ ዎይንያ ኤሳፐ፥ ዛይትያፐ፥ ማꬃ ኤሳፐነ ጎሻን ሞኬዳባፐ ጼራ ጾሳዉ ዳርሲደ እሜድኖ፤ ባረንቶ ደእያ ኡባባፐካ አስራታ መꬍና ጎዳዉ ከሴድኖ።

\VS{6}ይሁዳ ካታማቱዋን ደእያ እስራኤልያ አሳይነ ይሁዳ አሳይ ቦራፐነ ዶርሳፐ አስራታነ መꬍና ጎዳዉ፥ ባረንቱ ጾሳዉ፥ ዱማይ ዎꬄዳዋ አሂደ ዶሬድኖ።

\VS{7}ኡንቱንቱ ሄዘንꬆ አግናን ዶረꬃ ዶሚደ፥ ላፑንꬃ አግናን ፖሌድኖ።

\VS{8}ህዝቂያስነ ካፓቱ ዶረቴዳዋ በኤዳ ዎደ፥ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳነ ጾሳ አሳ እስራኤልያ ጋላቴድኖ።


\par }{\PP \VS{9}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህዝቂያሰ ዶሪደ ዎꬄዳ እሙዋባ ቄሳቱ ዋነ ሌዋቱዋ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{10}ጻዶቃ ያራ ግድያ ቄሰ ኡባቱዋ ካፑ አዛርያስ ህዝቂያሳ፥ “አሳይ ባረንቱ እሙዋ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ አህያዋ ዶምና፥ ኑን ሚደ ካሌዶ። መꬍና ጎዳይ ባረ አሳ አንጄዳ ድራዉ፥ ሀዌ ሎይꬅ ዳሩ አቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህዝቂያሰ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን አየንቶ ምንጅያ ክፍለቱዋ ጊግሳናዳን አሳ አዛዝና አሳይ ጊግሴዳ።

\VS{12}አሳይ እሙዋ፥ ባረዉ ደእያዋፐ አስራታነ ጾሳዉ ዱማይ ዎꬄዳዋ አማነት እሚደ፥ ሄ ክፍለቱዋ ገልሴድኖ። ሌዊ ኮናኒ ኡንቱንቱ ቦላ ሱንቴዳ፤ አ እሻይ ሽምእ አ ካሊደ ሱንቴዳ።

\VS{13}ካቲ ህዝቂያስነ ጾሳ ጌሻ ጎልያን ካፖትያ አዛርያስ አዛዝና፥ ይህኤል፥ አዛዚ፥ ናሃት፥ አሳሄል፥ ያርሞት፥ ዮዛባድ፥ ኤልኤል፥ ይስማከ፥ ማሃትነ ባናይ ሱንቴድኖ፤ ኡንቱንቱ ኮናንያነ አ እሻ ሽምአ አዎተꬃፐ ጋርሳና ኦꬃናዉ ሱንቴድኖ።

\VS{14}ሌዊያ ይምና ናአይ ቆሪ፥ አዋይ ዶልያ ባጋ ፐንግያ ናግያዌ፥ አሳይ መꬍና ጎዳዉ ባረ ሸንያን ጮ አሄዳ እሙዋነ ዱማይ ዎꬄዳዋ አካናዉነ ሻክ ሻክ እማናዉ ሱንቴዳ።

\VS{15}ቄሳቱ ደእያ ካታማቱዋን ዎጋፐ ላፋ ጋካናዉ ደእያ ባረንቱ እሻቶ አማነቲደ፥ ኡንቱንቱ ኦሱዋዳን ኦሱዋዳን ሻክ ሻክ እማናዳን ኤደን፥ ምንያምን፥ ኢያሱ፥ ሻማኤ፥ አማረነ ሻካነ ቆረፐ ጋርሳና ሱንቴድኖ።

\VS{16}ባረንቱ ጩጉዋን ጩጉዋን ባረንቱ ኪታ ጋላስ ጋላስ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ኦꬅያዋንቶ፥ ላይꬃይ ሄዙዋ ጋኬዳነ ሄዙዋፐ ቦላ ግዴዳ አቱማ አሳ ኡባዉ ኡንቱንቱ ጋክያዋ ጋክያዋ ሻክ እሜድኖ።

\VS{17}ባረንቱ አዎቱዋ ጎለን ጎለን ፓይደት ኡቴዳ ቄሳቶካ እሜድኖ። ቃይ ላይꬃይ ላታሙ ጋኬዳነ ላታሙዋፐ ቦላ ግዴዳ ሌዋቶ ባረንቱ ኦሱዋዳን ኦሱዋዳን ባረንቱ ጩጉዋን ጩጉዋን ሻክተ ፓይደቴዳዋንቱ ኡንቱንቱ ጋክያዋ ሻክ እሜድኖ።

\VS{18}ቄሳቱ ነ ሌዋቱ ባረንቱ የለታዳን የለታዳን ፓይደትያ ዎደ፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ ጉꬃ ናናቱዋና፥ ባረንቱ ማጫ አሳቱዋና፥ ባረንቱ ማጫ ናናነ ባረንቱ አቱማ ናናቱዋና እትፐ ጻፈቴድኖ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ አማነቲደ፥ ባረንቱ ሁጲያዉ ጌዬድኖ።

\VS{19}ቃይ ባረንቱ ካታማቱዋ ዩሹዋን ደእያ ሄንꬃ ጋደቱዋን ዎይ ሀራ ካታማቱዋን ደእያ አሮና ያራ ግዴዳ ቄሳቶ፥ ቄሳቱዋ ዛርያ ግድያ አቱማ አሳቱዋፐ ኡባዉነ ባረንቱ የለታዳን ፓይደቴዳ ሌዋቱ ኡባዉ ኡንቱንቱ ጋክያ ቁማ ሻካናዉ አሳቱ ሱንቴድኖ።


\par }{\PP \VS{20}ካቲ ህዝቂያሰ መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ስንꬃን ሎኦ ሱረነ ቱማ ግዴዳዋ ይሁዳ ጋድያ ኡባን ኦꬄዳ።

\VS{21}ህዝቂያሰ ጾሳ ጌሻ ጎልያዉ ኦꬄዳ ኦሱዋ ኡባን፥ ህግያንነ አዛዙዋን ጻፈቴዳዋዳን ጾሳ ባረ ኩመንꬃ ዎዛናፐ ኮዮዋ ድራዉ፥ አዉ ኡባባይ እንጀቴዳ።




\par }\Chap{32}{\SH አሶረቱ የሩሳላመ ኦላናዉ ናሴድኖ
\par }
{\R (2 ካታ. 18:13-17፤ 19:14-19፣ 35-37፤ ኢሳ. 36:1-22፤ 37:8-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}ካቲ ህዝቂያሰ ጾሳዉ አማነቲደ ኦꬄዳ ሀ ኦሱዋፐ ጉይያን፥ አሶረ ካቲ ሳናክሬበ ይሁዳ ጋድያ ቦላ ዶዴዳ፤ ባረዉ ኦይቃናዉ ቆፒደ፥ ግምበቱ ኡቴዳ ካታማቱዋ ዶዴዳ።


\par }{\PP \VS{2}ሳናክሬበ የሩሳላመን ኦላናዉ ዬዳዋ ህዝቂያሰ በኤዳ ዎደ፥

\VS{3}ካታማፐ ካረና ጎግያ ፑልቱዋ ሃꬃ ዜራናዉ ባረ ኦሳንቻቱዋነ ባረ ምኖ አሳቱዋ ዞረታ በሴዳ፤ ኡንቱንቱ አ ማዴድኖ።

\VS{4}ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ዳሮ አሳ ሺሺደ፥ ሄዋ ሄራን ደእያ ፑልቶቱዋ ኡባነ ጎግያ ሻፋ ባሬድኖ። “አሶረ ካተቱ ዪደ፥ አያ ሃꬃነ ደሞፕኖ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ሄዋፐ ጉይያን፥ ህዝቂያሰ ምን ኦꬂደ፥ ላለቴዳ ድርሳ ግምቢያ ኡባ ዛረꬂደ ግምቤዳ፤ ያቲደ አ ቦላ አዱሳ ግምቢያ ግምቤዳ። ሄ ድርሳ ግምቢያፐ ካረ ባጋና ሀራ ድርሳ ግምቢያ ግምቤዳ፤ ቃይ ዳዊታ ካታማን ደእያ ሚሎ ግያ ሳኣ ምንሴዳ። ዳሮ ኦላ ሚሻካ ጎንዳልያካ መꬌዳ።


\par }{\PP \VS{6}ያቲደ ኦላንቻቱ ካፓቱዋ አሳ ቦላ ሱንꬄዳ፤ ኡንቱንቱ ኡባ ካታማ ፐንግያ ኤለካ ደእያ ጉታራን ሺሺደ፥

\VS{7}“ሀያና ምንተ! አሶረ ካትያና ደእያዋፐ ኑናና ደእያዌ አꬌ። ሄዋ ድራዉ፥ አሶረ ካትያዉነ አናና ደእያ ዳሮ ኦላንቻቶ ያዮፕተ! ዳጋሞፕተ!

\VS{8}አናና አሳ ዎልቃይ ደኤ፤ ሽን ኑናና መꬍና ጎዳይ ኑ ጾሳይ ኑና ማዳናዉነ ኑዉ ኦለታናዉ ደኤ” ያጊደ ኡንቱንታ ምንꬄዳ። ይሁዳ ካቲ ህዝቂያሰ ሃሳዬዳባን አሳይ ምነቴዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሄዋፐ ጉይያን፥ አሶረ ካቲ ሳናክሬበ ባረ ኦላንቻቱ ኡባና እትፐ ላክሻ ካታማ ዶድሽን፥ ይሁዳ ካትያ ህዝቂያሳኮነ የሩሳላመን ደእያ ይሁዳ አሳ ኡባኮ፥ ኦሳንቻቱዋ ኪቴዳ።

\VS{10}ሄዌኔ፥ “አሶረ ካቲ ሳናክሬበ፥ ‘ህንተኖ፥ ሀ ዶደት ኡቴዳ የሩሳላመ ካታማን ደእያ አሳቶ፥ ኦናን አማነቴድቴ?

\VS{11}ህዝቂያሰ ህንተንታ፥ “አሶረ ካትያ ኩሽያፐ መꬍና ጎዳይ ኑ ጾሳይ ኑና አሻናዋ” ያጌ፤ ሽን እ ህንተንታ ሄዋዳን ባለꬂደ፥ ኮሻንነ ሳሙዋን ዎꬋናዉ ሀኔ።

\VS{12}ሀ ጾሳቶ ጎይንያ ꬎቃ ሳአቱዋነ ያርሽያ ሳኣ ድጊደ፥ ይሁዳነ የሩሳላመ አሳ፥ “ህንተንቱ እት ያርሽያ ሳኣ ስንꬃን ጎይንተ፤ ቃይ ህንተንቱ ያርሹዋካ አ ቦላ ጹግተ” ያግያዌ ሀ ህዝቂያሳ ግደኔ?


\par }{\PP \VS{13}“ ‘ታንነ ታ አዎቱ ሀራ ካዉተꬃቱ አሳ ኡባ ቦላ ኦꬄዳዋ ህንተንቱ ኤርበይክተ? ሄ ካዉተꬃቱ ጾሳቱ ባረንቱ ጋድያ ታ ኩሽያፐ አሻናዉ ዳንዳዬድኖ?

\VS{14}ታ አዎቱ ꬋይሴዳ ሀ ካዉተꬃቱ ጾሳቱዋ ኡባ ግዶን ባረ አሳ ታ ኩሽያፐ አሻናዉ ዳንዳዬዳዌ ኦኔ? ያትና፥ ህንተንቱ ጾሳይ ህንተንታ ታ ኩሽያፐ ዎት አሻናዉ ዳንዳዪ?

\VS{15}ሄዋ ድራዉ፥ ሀእካ፥ ህዝቂያሰ ህንተንታ ባለꬆፖ ዎይ ሀዋዳን ጭሞፖ። ህንተንቱ ህዝቂያሳ አማኖፕተ። አያዉ ጎፐ፥ አ አሳ ታ ኩሽያፐ ዎይ ታ አዎቱዋ ኩሽያፐ፥ ጋደ አሳ ጾሳቱ ዎይ ካዉተꬃ ጾሳቱ አሻናዉ ዳንዳይበይክኖ። ያትና፥ ሄዌ ህንተንቱ ጾሳይ ህንተንታ ታ ኩሽያፐ አሻናዉ ዋን ዳንዳዪ?’ ያጌ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{16}ሳናክሬባ ኦሳንቻቱ መታ ኡባ ጎዳ ቦላነ አ ቆማ ህዝቂያሳ ቦላ ሀራ ጮራባካ ሃሳዬድኖ።

\VS{17}ሳናክሬበ ቃይካ መꬍና ጎዳ እስራኤልያ ጾሳ ቅሊጫናዉነ አ ቦላ ሃሳያናዉ ዳብዳቢያ ጻፊደ፥ “ሳኣ ቦላን ደእያ ካዉተꬃቱ ጾሳቱ ባረንቱ አሳ ታ ኩሽያፐ አሽቤናዋዳን፥ ህዝቂያሳ ጾሳይካ ባረ አሳ ታ ኩሽያፐ አሸና” ያጊደ ጻፌዳ።

\VS{18}ሳናክሬባ ኦሳንቻቱ ካታማ ኦሞዳናዉ ኮዪደ፥ ድርሳ ግምቢያ ቦላ ኡቴዳ የሩሳላመ አሳ ያሽሳናዉነ ዳጋንꬃናዉ ባረንቱ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ፥ እብራዌꬁዋን ኡንቱንቱ ቦላ ዋሴድኖ።

\VS{19}አሳ ኩሽያን ኦሰቴዳ፥ ሀ ሳኣን ደእያ ሀራ አሳቱዋፐ ጾሳቱዋ ቦላ ሃሳይያዋዳን፥ የሩሳላመ ጾሳ ቦላካ ሃሳዬድኖ።


\par }{\PP \VS{20}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ህዝቂያስነ አሞጻ ናአይ፥ ትምቢትያ ኦድያ እሳያሰ ሀዋ ድራዉ፥ ጾሳ ዎሴድኖ፤ ኡንቱንቱ ሳሉዋ ፑደ ዋሴድኖ።

\VS{21}አሶረ ካቲ ዱንካኔዳ ሳኣን ደእያ ኦላንቻቱዋ ኡባቱዋ፥ ጋዳዋቱዋነ ካፓቱዋ ꬋይስያ ኪታንቻ መꬍና ጎዳይ ኪቴዳ። ሄዋ ድራዉ፥ አሶረ ካቲ ካዉሺደ፥ ባረ ጋድያ ስሜዳ። ስሚደ፥ ባረ ጾሳ ጎልያ ገሌዳ ዎደ፥ አ ናናይ አ ሄ ሳኣን ማሻን ዎꬌድኖ።


\par }{\PP \VS{22}ሄዋዳን ኦꬂደ፥ መꬍና ጎዳይ ህዝቂያሳነ የሩሳላመን ደእያ አሳ አሶረ ካትያ ሳናክሬባ ኩሽያፐነ ሀራ ሞርከቱዋ ኡባቱዋ ኩሽያፐ አሼዳ፤ ኡንቱንቱ ሾሮ ቢታቱዋ ኡባባፐ ኡንቱንቱ ሸምፕሴዳ።

\VS{23}ዳሮ አሳቱ መꬍና ጎዳዉ እሞታ እሜድኖ፤ ይሁዳ ካትያ ህዝቂያሳዉካ አልኦ ሚሻ አሄድኖ። ሄ ዎድያፐ ዶሚደ፥ ካዉተꬃ ኡባይ ህዝቂያሳ ሎይꬅ ቦንቼዳ።


\par }{\SH ህዝቂያሳ ሀርግያነ አ ኦቶሩዋ
\par }
{\R (2 ካታ. 20:1-3፣ 12-19፤ ኢሳ. 38:1-3፤ 39:1-8)

\par }{\PP \VS{24}ሄ ዎደ ህዝቂያሰ ሀርጊደ፥ ሀይቃና ማቴዳ፤ ያቲደ መꬍና ጎዳ ዎሴዳ። ጾሳይ አዉ ዎሰቴዳ፤ አ ፓꬃናዉ ማላታ እሜዳ።

\VS{25}ሽን ህዝቂያሰ ኦቶረቴዳ ድራዉ፥ ጾሳይ አዉ ኬኬዳ ኬካተꬃዉ አ ጋላትቤና። ሄዋ ድራዉ፥ አ ቦላ፥ ይሁዳ ቦላነ የሩሳላመ ቦላ መꬍና ጎዳ ሀንቁ ዎꬌዳ።

\VS{26}ግዶፐነ፥ ዉርሰꬃን ህዝቂያሰ ባረ ኦቶሩዋ አጊደ፥ የሩሳላመ አሳቱዋና እትፐ ባረናተꬃ ካዉሼዳ። ሄዋ ድራዉ፥ ህዝቂያሳ ዎድያን መꬍና ጎዳ ሀንቁ ኡንቱንቱ ቦላ ዎꬍቤና።


\par }{\SH ህዝቂያሳ ዱረተꬃነ ቦንቹዋ
\par }
{\PP \VS{27}ህዝቂያሳዉ ሎይꬅ ዳሮ ዱረተꬃይነ ቦንቹ ደኤዳ፤ ህዝቂያሰ ባረ ብራዉ፥ ዎርቃዉ፥ አልኦ ሹቻዉ፥ ሳዎ፥ ጎንዳልያዉነ ሀራ አልኦ ሚሻ ኡባዉ ሚሻ ምንጅያ ሳኣ ኬጼዳ።

\VS{28}ካꬃ፥ ዎይንያ ኤሳነ ዛይትያ ዎꬅያ ሳአቱዋካ ኬጼዳ። ዱማ ዱማ መሂ ኤቂያ አቆቱዋነ ዶርሳ ዉዲ ኤቂያ አቁዋ ኦꬄዳ።

\VS{29}ጾሳይ አዉ ሎይꬅ ዳሮ ዱረታ እሜዳ ድራዉ፥ ባረዉ ካታማቱዋ ኬጼዳ፤ ዶርሳ ዉድያነ መህያ ዉድያ ዳሩዋ ሺሼዳ።

\VS{30}ሀ ህዝቂያስካ ቆሞ ባጋና ደእያ ግዮነ ሃꬃ ፑልትያ ዜሪደ፥ ዳዊታ ካታማዉ አዋይ ዉልያ ባጋ ዛሪደ፥ ሃꬃ የዴዳ። ህዝቂያሰ ኦꬄዳባይ ኡባይ ሎኦ ፖለቴዳ።

\VS{31}ሽን ይሁዳ ቢታን ሀኔዳ ማላልስያ ማላታባ ኦቻናዉ ባብሎነ ሞድያዋንቱ ኪቴዳ አሳቱ ህዝቂያሳኮ ዬዳ ዎደ፥ ጾሳይ አ ፓጫናዉነ አ ዎዛናን ደእያዋ ኡባ ኤራናዉ አ የድ በሴዳ።


\par }{\SH ህዝቂያሳ ሀይቁዋ
\par }
{\R (2 ካታ. 25:20-21)

\par }{\PP \VS{32}ህዝቂያሰ ሀኔዳ ሀራባይነ ጾሳዉ እ ኦꬄዳ ሎኦ ኦሱዋባይ አሞጻ ናኣ፥ ትምቢትያ ኦድያ ኢስያሳ ሳፃ ማጻፋንነ ይሁዳ ካተቱነ እስራኤልያ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{33}ህዝቂያሰ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ ቆሞ ባጋና ደእያ ዳዊታ ዘረꬃቱዋ ማካናን አ ሞጌድኖ። እ ሀይቂና፥ ይሁዳ አሳይ ኡባይነ የሩሳላመን ደእያ አሳይ አ ቦንቼድኖ። አ ኮታን አ ናአይ ምናሰ ካተቴዳ።




\par }\Chap{33}{\SH ይሁዳ ካትያ ምናሳ
\par }
{\R (2 ካታ. 21:1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}ምናሰ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ታማነ ላኣ፤ እ የሩሳላመን እሻታማነ እቼሹ ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{2}መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ ስንꬃፐ ላጊደ ከሴዳ አሳቱዋፐ ደኡዋ ዎጋ፥ ሄ ሸነይያዋ ቁሊደ፥ እካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ።\XREF{}{{\XO 33:2 }{\XT{ኤር. 15:4}}}

\VS{3}ምናሰ ባረ አዉ ህዝቂያሰ ላሌዳ፥ ጎይንያ ꬎቃ ሳኣ ዛረꬂደ ኬጼዳ፤ ባኣላዉ ያርሽያ ሳአቱዋነ አሼሮ ጌተትያ ጾሳት ምስለቱዋ መꬌዳ። ቃይ ሳሉዋ ጾልንተቱዋ ኡባቶካ ጎይኔዳነ ኡንቱንቶ ኦꬄዳ።

\VS{4}መꬍና ጎዳይ ካሰ፥ “ታ ሱንꬃይ መꬍናዉ የሩሳላመን ደአናዋ” ያግ ዎꬄዳ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ምናሰ ሀራ ጾሳቶ ያርሽያ ሳኣ ጊግሴዳ።
\XREF{}{{\XO 33:4 }{\XT{2 ኦዱዋ 6:6}}}

\VS{5}መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ላኡ ዳባባቱዋን ሳሉዋ ጾልንተቶ ኡባዉ ያርሽያ ሳኣ ጊግሴዳ።

\VS{6}ህኖማ ዛንጋራን ባረ አቱማ ናና ታማን ጹጊደ ያርሼዳ። እ ባረ ሁጲያዉካ ብትያዋነ ሙሩንያዋ ግዲደ፥ ሻሬቾቱዋነ ሞይትልያ ሃሳይስያዋንታ ዞርያ ኦቼዳ። መꬍና ጎዳ ስንꬃን እ ዳሮ ኢታባ ኦꬂደ፥ አ ሀንቀꬄዳ።


\par }{\PP \VS{7}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባረ መꬌዳ ኤቃ ምስልያ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ግዶን ኤሴዳ። ሄ ጌሻ ጎሊ፥ ጾሳይ ዳዊተዉነ አ ናኣ ሶሎሞናዉ፥ “እስራኤልያ ዛርያ ኡባ ግዶፐ ታን ዶሬዳ ሀ ጌሻ ጎልያንነ የሩሳላመን ታን ታ ሱንꬃ መꬍናዉ ጼስሳና።
\XREF{}{{\XO 33:7 }{\XT{1 ካታ. 9:3-5፤ 2 ኦዱዋ 7:12-18}}}

\VS{8}ታን እስራኤልያ አሳ አዛዜዳ አዛዙዋ ኡባነ ሙሴ ባጋና እመቴዳ ህግያ፥ ዎጋነ ፕርዳ ኡባ ኡንቱንቱ ናጊደ ኦꬆፐ፥ ታን ኡንቱንቱ ማይዛ አዋቶ እሜዳ ጋድያፐ ኡንቱንቱ ቃታማ ሾድስከ” ያግ ዎꬄዳ ጌሻ ጎልያ።

\VS{9}ሽን ምናሰ ይሁዳ አሳነ የሩሳላመ አሳ ባለꬄዳ፤ ያትና፥ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ አሳ ስንꬃፐ ꬋይሴዳ ደሪ አሳዋፐ አꬍያ ኢታ ኦꬄድኖ።


\par }{\SH ምናሰ ባረ ናጋራፐ ስሜዳ
\par }
{\PP \VS{10}መꬍና ጎዳይ ምናሰዉነ አ አሳዉ ሃሳዬዳ፤ ሽን ኡንቱንቱ አ ሃሳያ ስሰናን እጼድኖ።

\VS{11}ሄዋ ድራዉ፥ መꬍና ጎዳይ አሶረ ካትያ ኦላ ጋዳዎቱዋ ኡንቱንቱ ቦላ ደንꬄዳ፤ ኡንቱንቱ ምናሰ ሲꬍያን ዳፉዋ አꬂደ ኦይቄድኖ፤ ናሃስያ ሳንሳላታን ቃቺደ፥ ባብሎነ ጋድያ አፌድኖ።

\VS{12}ምናሰ ቱጋቴዳ ዎደ፥ መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ማዱዋ ዎሴዳ፤ ባረ አዎቱዋ ጾሳ ስንꬃን ባረናተꬃ ሎይꬅ ካዉሼዳ።

\VS{13}ምናሰ ጾሳ ዎሴዳ ዎደ፥ መꬍና ጎዳይ አዉ ዎሰቴዳ፤ አ ዋትዋቱዋካ ስሴዳ። የሩሳላመን አ ካዉተꬃን ዛረꬅ ዎꬄዳ። መꬍና ጎዳይ ጾሳ ግድያዋ ምናሰ ሄዋን ኤሬዳ።


\par }{\PP \VS{14}ሄዋፐ ጉይያን፥ ምናሰ ግዮነ ፑልቱዋ ኤለካ ደኢያሳፐ ዶሚደ፥ ኦፌላ ጌተትያ ሳኣና አꬊደ ቢደ፥ ሞልያ ፐንግያ ጌተትያ ፐንግያ ጋካናዉ፥ ካሰዋፐ ካረ ባጋና ሀራ ድርሳ ግምቢያ ግምቤዳ። ሄ ግምቢ ዳዊታ ካታማፐ አዋይ ዉልያ ባጋና ደእያ ዛንጋራን ደኤ። ይሁዳ ካታማቱዋ ኡባን ኦላ ጋዳዎቱዋ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{15}አላጋ ጾሳቱዋነ ኤቃ ምስልያ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያፐ ድጌዳ፤ ጌሻ ጎሊ ደእያ ደርያ ቦላነ የሩሳላመን እ ኦꬄዳ ያርሽያ ሳኣ ኡባ ኮሊደ፥ ሄ ካታማፐ ካረ ከሲደ ኦሌዳ።

\VS{16}ምናሰ ቃይ መꬍና ጎዳዉ ያርሽያ ሳኣ ኦራጽሲደ፥ እትፐተꬃ ያርሹዋነ ጋላታ ያርሹዋ አን ያርሼዳ። ይሁዳ አሳካ መꬍና ጎዳዉ እስራኤልያ ጾሳዉ ጎይናናዳን አዛዜዳ።

\VS{17}አሳይ ጎይንያ ꬎቃ ግሹዋን ያርሹዋ ያርሽያዋ አጋና ꬋዮፐካ፥ ኡንቱንቱ ያርሽያዌ መꬍና ጎዳ ባረንቱ ጾሳ ጻላላሳ።


\par }{\SH ምናሰ ሀይቁዋ
\par }
{\R (2 ካታ. 21:17-18)

\par }{\PP \VS{18}ምናሰ ሀኔዳ ሀራባይ፥ እ ባረ ጾሳ ዎሴዳ ዎሳይነ መꬍና ጎዳ እስራኤልያ ጾሳ ሱንꬃን ትምቢትያ ኦድያዋንቱ አዉ ኦዴዳባይ እስራኤልያ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።

\VS{19}ቃይ አ ዎሳይነ ጾሳይ አዉ ዎሰቴዳባይ፥ እ ኦꬄዳ ናጋራይነ ናቁ ኡባይ፥ ምናሰ ባረና ካዉሻናፐ ካሰ ኦꬄዳ ጎይንያ ꬎቃ ሳአቱነ አሼር ምስለቱዋነ ባረ ጎይንያ ኤቃቱዋ እ ኤሴዳ ሳአቱ ኡባይ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴድኖ።

\VS{20}ምናሰ ሀይቂደ፥ ባረ ማይዛን ጋከቴዳ፤ ያትና፥ ምናሳ አ ካትያ ጎለን ሞጌድኖ። አ ኮታን አ ናአይ አሞነ ካተቴዳ።


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ አሞና
\par }
{\R (2 ካታ. 21:19-26)

\par }{\PP \VS{21}አሞነ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ ላኣ፤ እ የሩሳላመን ላኡ ላይꬃ ካተቴዳ።

\VS{22}አ አዉ ምናሰ ኦꬄዳዋዳን፥ እካ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ። አ አዉ ምናሰ ኦስሴዳ ምስለቱ ኡባዉ ያርሼዳነ ኡንቱንቶ ኦꬄዳ።

\VS{23}ሽን አ አዉ ምናሰ ባረናተꬃ ካዉሼዳዋዳን፥ እ ባረናተꬃ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ካዉሽቤና፤ አሞነ ናቁዋ ያ ያ ዳርሴ።


\par }{\PP \VS{24}አሞና ኦሳንቻቱ አ ቦላ ማቀቲደ፥ አ ካትያ ጎለን አ ዎꬌድኖ።

\VS{25}ሄዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳ አሳቱ ካትያ አሞና ቦላ ማቀቴዳ ኡባቱዋ ዎꬌድኖ። አሞና ሳኣን አ ናኣ ዮስያሳ ካተዬድኖ።




\par }\Chap{34}{\SH ይሁዳ ካትያ ዮስያሳ
\par }
{\R (2 ካታ. 22:1-2)

\par }{\PP \VerseOne{1}ዮስያሰ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ሆስፑና፤ እ የሩሳላመን ሀታማነ እት ላይꬃ ካተቴዳ።
\XREF{}{{\XO 34:1 }{\XT{ኤር. 3:6}}}

\VS{2}ዮስያሰ መꬍና ጎዳ ስንꬃን ሱረባ ኦꬄዳ፤ ኡሸቻ ሀድርሳ ጌናን፥ ባረ ማይዛ አዉዋ ዳዊታ ኦግያን ሀመቴዳ።


\par }{\SH ዮስያሰ ኤቃዉ ጎይንያ ሳአቱዋ ꬋይሴዳ
\par }
{\PP \VS{3}እ ካተቴዳ ሆስፑንꬃ ላይꬃን ብሮ ያላጋ ደኢደ፥ ባረ ማይዛ አዉዋ ዳዊታ ጾሳዉ ጎይናናዉ ዶሜዳ፤ ቃይካ እ ካተቴዳ ታማነ ላኤንꬆ ላይꬃን ይሁዳንነ የሩሳላመን ደእያ ጎይንያ ꬎቃ ሳአቱዋነ አሼሮ ግያ ጾሳት ምስለቱዋነ ማስ ጊግሴዳነ ሲልሴዳ መꬌዳ ምስለቱዋ ꬋይስያዋ ዶሜዳ።

\VS{4}እ ኤቂደ አዛዝና፥ ባኣላዉ ያርሽያ ሳኣ ላሌድኖ፤ ኡንቱቱፐ ቦላና ደእያ እጻና ጩዋይያዋንታካ ቃንጸሬꬄድኖ። አሼር ምስለቱዋ፥ ማስ ጊግሴዳ ኤቃቱዋነ ሲልሴዳ መꬌዳ ምስለቱዋ ክንቼሬꬅ ሊቅሲደ፥ ꬊለ ከሴድኖ፤ ያቲደ ሄ ꬊልያ ኡንቱንቶ ጎይንያ አሳቱዋ ዱፉዋን ላሌድኖ።
\XREF{}{{\XO 34:4 }{\XT{2 ካታ. 21:3፤ 2 ኦዱዋ 33:3}}}

\VS{5}ቃይ ዮስያሰ ኡንቱንቱ ቄሳቱዋ መቀꬃ ሄ ያርሽያ ሳአቱ ቦላን ጹጌዳ፤ ያቲደ ይሁዳነ የሩሳላመ ጌሼዳ።
\XREF{}{{\XO 34:5 }{\XT{1 ካታ. 13:2}}}


\par }{\PP \VS{6}ምናሰ ቢታን፥ ኤፍሬማ ቢታንነ ስሞና ቢታን፥ ቢደ ንፍታሌማ ጋድያ ጋካናዉ ደእያ ካታማቱዋነ ባዬዳ ሳኣ ኡባ ሄዋዳን ኦꬂደ ጌሼዳ።

\VS{7}ዮስያሰ ያርሽያ ሳኣ ላሌዳ፤ አሼር ምስለቱዋካ ሀራ ኤቃ ምስለቱዋካ ክንቼሬꬂደ ሊቅሴዳ። እስራኤልያ ቢታን ኡባን እጻና ጩዋይያባቱዋ ኡባ ቃንጸሬꬄዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮስያሰ የሩሳላመ ስሜዳ።


\par }{\SH ጾሳ ህግያ ማጻፋይ ቤቴዳ
\par }
{\R (2 ካታ. 22:3-20)

\par }{\PP \VS{8}ዮስያሰ ካተቴዳ ታማነ ሆስፑንꬃ ላይꬃን፥ ጋድያነ ጌሻ ጎልያ ጌሼዳዋፐ ጉይያን፥ መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ኦራጽሳና ማላ፥ አጻልያ ናኣ ሳፋና፥ የሩሳላመ ካታማ ሞድያ ማእሴያነ ዮአካዛ ናኣ፥ ዋና ጻፍያ ዮኣሀ ኪቴዳ።


\par }{\PP \VS{9}ኪተቴዳዋንቱ ቄሰ ኡባቱዋ ካፑዋ ህልቂያኮ ዬድኖ። ፐንግያ ናግያ ሌዋቱ ምናሰፐ፥ ኤፍሬማፐ፥ አቴዳ እስራኤልያ አሳ ኡባፐ፥ ይሁዳፐ፥ ቢንያመፐነ የሩሳላመን ደእያዋንቱፐ ካሰ ሺሺደ፥ ጾሳ ጌሻ ጎልያ አሄዳ ሚሻ ህልቂያዉ እሜድኖ።

\VS{10}ሄዋፐ ጉይያን፥ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኦራꬅስያ ካፓቶ እሜድኖ። ኡንቱንቱ ጌሻ ጎልያ ኦራጽሳናዳንነ ዎꬅ የጊደ ኬጻናዳን ኦሳንቻቶ እሜድኖ።

\VS{11}ቃይ ይሁዳ ካተቱ ባይዝሴዳ ጌሻ ጎልያ ሎይꬅሳናዉ ሄ ሻሉዋን አናጸቱነ ግምቢያዋንታ ምꬃነ ሹቻ ሻማናዳን እሜድኖ።


\par }{\PP \VS{12}ኦሱዋ ኦꬅያ አሳቱ አማነቴዳዋንታ። ኡንቱንቱ ቦላ ሱንቴዳ ኦይዱ ሌዋቱ፥ ማራራ ያራፐ ያሃታነ ኦባድያነ፥ ቃሃታ ያራፐ ማሹላማነ ዛካራሳ። የꬃ ሚሻ ኤርያ ሌዋቱ ኡባይ

\VS{13}ቶክያ አሳቱዋ ቦላነ ዱማ ዱማ ኪታ ኦꬅያዋንቱ ቦላ ሱንቴድኖ። ቃይ ሀራ ሌዋቱ ጻፈቱዋ፥ ካፓቱዋነ ፐንግያ ናግያዋንታ ግዴድኖ።


\par }{\PP \VS{14}ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ዬዳ ሻሉዋ ከስያ ዎደ፥ ቄሲ ህልቂ መꬍና ጎዳይ ሙሴ ባጋና እሜዳ ህግያ ማጻፋ ደሜዳ።

\VS{15}ህልቂ ዋና ጻፍያ ሳፋና፥ “ታን መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያፐ ህግያ ማጻፋ ደማድ” ያጌዳ። ሄ ማጻፋ ሳፋናዉ እሜዳ።


\par }{\PP \VS{16}ሳፋን ሄ ማጻፋ ካትያኮ አሂደ፥ “ነ ኦሳንቻቱ አዛዘቴዳ አዛዙዋ ኡባ ኦꬅኖ።

\VS{17}መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ሻሉዋ ዉርስ አኪደ፥ ኦራꬅስያ ካፓቶነ ኦራꬅያ ኦሳንቻቶ እሜድኖ” ያጊደ ኦዴዳ።

\VS{18}ቃይካ ዋና ጻፊ ሳፋን ካትያ፥ “ቄሲ ህልቂ ታዉ ማጻፋ እሜዳ” ያጌዳ፤ ሳፋን ማጻፋ ካትያ ስንꬃን ናባቤዳ።


\par }{\PP \VS{19}ካቲ ህግያ ቃላ ስሴዳ ዎደ፥ ካዮቲደ ባረ ማዩዋ ፔꬌዳ።

\VS{20}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ህልቂያ፥ ሳፋና ናኣ አህቃማ፥ ምካያ ናኣ አብዶና፥ ዋና ጻፍያ ሳፋናነ ካትያ ኦሳንቻ አሳያ ሀዋዳን ያጊደ አዛዜዳ፤

\VS{21}“ቢተ፤ ቢደ ታ ድራዉነ እስራኤልያንነ ይሁዳን አቴዳዋንቱ ድራዉ፥ ሀ ቤቴዳ ማጻፋ ቃላዋ አነ መꬍና ጎዳ ኦችተ። አያዉ ጎፐ፥ ሀ ማጻፋን ጻፈቴዳ ኡባባ ኦꬃናዉ፥ ኑ ማይዛ አዎቱ መꬍና ጎዳ ቃላ ናግቤና ድራዉ፥ ኑ ቦላ ትገቴዳ መꬍና ጎዳ ሀንቁ ሎይꬅ ዳሮ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}ህልቂነ ካቲ ኪቴዳ አሳቱ ትምቢትያ ኦድያ ሁልድኮ ቤድኖ። ሁልዳ ሀርሃሳ ናኣ ቲቅዋ ናኣ፥ ጌሻ ጎልያ ማዩዋ ናግያ ሻሉማ ማቻቶ። አ የሩሳላመን ላኤንꬆ ሹቻን ደኣዱ። ሄ ቤዳ አሳቱ እዝዉ ሀ የዉዋ ኦዴድኖ።
\FTNT{*}{{\FR 34:22 }{\FK{ሻሉማ፦
}}{\FT{እብራዌꬁዋን ሻሉም ሀስራሀ ናኣ ቶቃታ ናኣ ጌተቴዳ። 2 ካት። 22:14 ጼላ።
}}}


\par }{\PP \VS{23}ሁልዳ ኡንቱንታ፥ “መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ፥ ‘ህንተና ታኮ ኪቴዳ ብታንያዉ ኦድተ’ ያጌ።

\VS{24}መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘በእተ፥ ይሁዳ ካትያ ስንꬃን ናባበቴዳ ማጻፋን ጻፈቴዳ ኢታ ሸቃ ኡባ፥ ሀ ሳኣ ቦላነ ሀ ሳኣን ደእያ አሳ ቦላ አሀና ሀናይ።

\VS{25}ኡንቱንቱ ታና አጊደ፥ ሀራ ጾሳቶ እጻና ጩዋዬድኖ፤ ያቲደ ኡንቱንቱ ባረንቱ ኩሽያን ኦꬄዳዋን ኡባን ታና ሀንቀꬄድኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ታ ሀንቁ ሀ ሳኣ ቦላ ትገታና፤ እ ኡባካ ተኤተና’ ያጌ።


\par }{\PP \VS{26}“መꬍና ጎዳ ኦቻናዉ ህንተንታ ኪቴዳ ይሁዳ ካትያ ሀዋዳን ያግተ፤ ‘መꬍና ጎዳይ እስራኤልያ ጾሳይ ኔን ስሴዳ ቃላዋ ሀዋዳን ያጌ፤

\VS{27}“ሀ ሳኣ ቦላነ ሀ ሳኣን ደእያ አሳ ቦላ መꬍና ጎዳይ ሃሳዬዳዋ ኔን ስሴዳ ዎደ፥ ነ ዎዛናይ ሹግና፥ ታ ስንꬃን ነ ሁጲያ ካዉሼዳ ድራዉነ ነ ማዩዋ ፔꬋደ፥ ታ ስንꬃን ዬኬዳ ድራዉ፥ ታን ነ ዎሳ ስሳድ።

\VS{28}ሄዋ ድራዉ፥ ታን ኔና ነ ማይዛን ጋꬃና፤ ኔን ሳሮ ሞገታና። ታን ሀ ሳኣ ቦላነ ሀ ሳኣን ደእያ አሳ ቦላ አሀና ኢታባ ነ አይፊ በኤና” ያጌ’ ያግተ” ያጋዱ።

\par }{\PP ሄዋፐ ጉየ ኡንቱንቱ ቢደ፥ ሀ ሃሳየቴዳባ ካትያዉ ኦዴድኖ።


\par }{\SH ዮስያሰ ጾሳዉ አዛዘታናዉ ገፔዳ
\par }
{\R (2 ካታ. 23:1-20)

\par }{\PP \VS{29}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ዮስያሰ ኪቲደ፥ ይሁዳ ጭማቱዋነ የሩሳላመ ጭማቱዋ ኡባ ሺሼዳ።

\VS{30}ካቲ መꬍና ጎዳዉ ጌሻ ጎልያ ፑደ ከሴዳ፤ ይሁዳ አሳይ ኡባይ፥ የሩሳላመን ደእያ አሳይ፥ ቄሳቱ ነ ሌዋቱ፥ ጉꬃፐ ዳሩዋ ጋካናዉ ደእያ አሳይ ኡባይ አናና እትፐ ፑደ ከሴድኖ። መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያፐ ቤቴዳ ቃላ ጫቁዋ ማጻፋ ቃላ ኡባ ካቲ ኡንቱንቱ ስስሽን ናባቤዳ።

\VS{31}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ባረ ሳኣን ኤቂደ፥ መꬍና ጎዳ ኦግያን ሀመታናዉነ መꬍና ጎዳ ህግያ፥ አ ዎጋነ አ አዛዙዋ ባረ ኩመንꬃ ዎዛናንነ ባረ ኩመንꬃ ሸምፑዋን ናጋናዉ፥ ቃይ ሀ ማጻፋን ጻፈቴዳ ጫቁዋዳን ኦꬃናዉ ጾሳ ስንꬃን ገፔዳ።

\VS{32}የሩሳላመንነ ቢንያማን ደእያ አሳ ኡባ ሄ ቃላ ጫቁዋ ናጋናዳን ገፍሴዳ፤ የሩሳላመን ደእያ አሳይ ጾሳ፥ ባረንቱ ማይዛ አዎቱዋ ጾሳ ጫቁ ግያዋዳን ኦꬄድኖ።


\par }{\PP \VS{33}ዮስያሰ እስራኤልያ አሳዉ ደእያ ጋድያፐ ቱናባ ኡባ ድጌዳ። ያን ደእያ ኡባቱ መꬍና ጎዳዉ፥ ባረንቱ ጾሳዉ፥ ኦꬃናዳን ኦꬄዳ። ዮስያሰ ደኤዳ ላይꬃ ኡባን፥ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ባረንቱ ማይዛ አዎቱዋ ጾሳ ካልያዋ አግበይክኖ።




\par }\Chap{35}{\SH ዮስያሰ ፓስጋ ባላ ቦንቼዳ
\par }
{\R (2 ካታ. 23:21-23)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ዮስያሰ የሩሳላመን መꬍና ጎዳዉ ፓስጋ ባላ ቦንቼዳ። ኮይሮ አግናን ታማነ ኦይደንꬆ ጋላስ ፓስጋ ዶርሳ ማራ ሹኬድኖ።

\VS{2}ዮስያሰ ቄሳቱ ዋ ኡንቱንታ ኪታን ኪታን ሱንꬄዳ፤ ኡንቱንቱ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያ ኪታን ምንꬄዳ።

\VS{3}መꬍና ጎዳዉ ጌሻ ግዲደ፥ እስራኤልያ ኡባ ታማርስያ ሌዋቱዋ እ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ጌሻ ታቦታ ዳዊታ ናአይ፥ እስራኤልያ ካቲ ሶሎሞነ ኬጽሴዳ ጌሻ ጎልያን ዎꬅተ። ሀዋፐ ስንꬃን ታቦታ ህንተንቱ ሀሽያን ቶካናዉ ኮሸና። ሀእካ ጾሳዉ፥ ህንተንቱ መꬍና ጎዳዉነ፥ አ አሳ እስራኤልያዉ ኦꬅተ።

\VS{4}እስራኤልያ ካቲ ዳዊተነ አ ናአይ ሶሎሞነ ጻፎዋዳን፥ ህንተንቱ ጩጉዋን ጩጉዋንነ ህንተንቱ አዎቱዋ ጎለን ጎለን ህንተንታ ጊግስተ።
\XREF{}{{\XO 35:4 }{\XT{2 ኦዱዋ 8:14}}}


\par }{\PP \VS{5}“ህንተንቱ ሌዋቱ ህንተንቱ ዳቦቱዋ፥ እስራኤልያ ዛራቱዋ ያራቱዋ ማዳና ማላ፥ ህንተንቱ ያራን ያራን ሻከቲደ፥ ጌሻ ጎልያ ግዱዋን ኤቂተ፤

\VS{6}ፓስጋ ዶርሳ ማራቱዋካ ሹክተ። ህንተንቱ ሁጲያዉካ ጌይተ፤ መꬍና ጎዳይ ሙሴ ባጋና ሃሳዬዳ ቃላ ኡንቱንቱ ኦꬃናዳን ህንተንቱ ዳቦቶ ዶርሳ ማራቱዋ ጊግስተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}ዮስያሰ ፓስጋ ያርሾ ሀናናዳን ሄ ሳኣን ደእያ አሳዉ ሀታሙ ሻአ ዶርሳ ማራቱዋነ ዴሻ ማራቱዋ እሜዳ፤ ቃይ ሄዙ ሻአ ኮሩማቱዋካ እሜዳ። ሀዋንታ ኡባ ካቲ ባረ ዉድያፐ እሜዳ።

\VS{8}ካቲ ሱንꬄዳ ካፓቱካ አሳዉ፥ ቄሳቱ ዉነ ሌዋቶ ባረንቱባ ባረንቱ ሸንያን እሜድኖ። ጾሳ ጌሻ ጎልያ ካፓቱ ህልቂ፥ ዛካራስነ ይህኤል ፓስጋ ያርሾ ሀንያ ላኡ ሻአነ ኡሱፑን ጼቱ ዶርሳ ማራቱዋነ ዴሻ ማራቱዋ ቄሳቶ እሜድኖ፤ ቃይ ሄዙ ጼቱ ኮሩማቱዋካ እሜድኖ።

\VS{9}ሌዋቱ ካፓቱ ኮናኒነ አ እሻቱ ሻማኤነ ናታንኤል፥ ቃይ ሀሻቢ፥ ይእኤልነ ዮዛባድ ፓስጋ ያርሾ ሀንያ እቼሹ ሻአ ዶርሳ ማራቱዋነ ዴሻ ማራቱዋ ሌዋቶ እሜድኖ፤ ቃይ እቼሹ ጼቱ ኮሩማቱዋካ እሜድኖ።


\par }{\PP \VS{10}ፓስጋ ባላዉ ኡባባይ ጊጌዳ፤ ካትያ አዛዙዋዳን ቄሳቱ ባረንቱ ሳኣን ሳኣን፥ ሌዋቱካ ባረንቱ ጩጉዋን ጩጉዋን ኤቄድኖ።

\VS{11}ፓስጋ ዶርሳ ማራቱ ሹከትያ ዎደ፥ ሌዋቱ ጋልባ ቃርሽን፥ ቄሳቱ ሱꬃ አኪደ፥ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ጫጫፌድኖ።

\VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ጹግያ ያርሾ ጊጌዳ ዶርሳቱዋ አሹዋ ሌዋቱ ባረ ጎልያ አሳን አሳን ሻከት ኡቴዳ እስራኤልያ ዛራቱዋ ያራቶ እሜድኖ። ሌዋቱ ሄዋ እሜዳዌ ሙሴ ማጻፋን ጻፈቴዳዋዳን አሳይ መꬍና ጎዳዉ ያርሻናሳ። ኡንቱንቱ ኮሩማቱዋካ ሄዋዳን ኦꬄድኖ።

\VS{13}ሌዋቱ ዎጋይ አዛዝያዋዳን ሹከቴዳ ፓስጋ ዶርሳ ማራቱዋ አሹዋ ታማን ጺጼድኖ፤ ጌሻ ያርሾቱዋ ጻሩዋን፥ ኦቱዋንነ ድስትያን ዶይሴድኖ። ያቲደ ካኤዳዋ እስራኤልያ ዛራቱዋ ያራቱ ኡባዉ ኤለካ ሻክ ሻክ እሜድኖ።
\XREF{}{{\XO 35:13 }{\XT{ከሳ 12:8-9}}}


\par }{\PP \VS{14}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሌዋቱ ባረንቱዉነ አሮና ዘረꬃ ግድያ ቄሳቶ ፓስጋ ያርሹዋ ጊግሴድኖ። አያዉ ጎፐ፥ ሄ ቄሳቱ ጹግያ ያርሹዋነ ሞꬉዋ ያርሹዋ ያርሺደ፥ ቃማ ጋካናዉ ኦꬅኖ።

\VS{15}ዳዊተ፥ አሳፈ፥ ሄማንነ ካትያዉ ትምቢትያ ኦድያ ይዱቱን ካሰ አዛዜዳዋዳን፥ አሳፋ ያራቱ፥ ማዝሙርያ የጽያዋንቱ ባረንቱ ሳኣን ደኢኖ። ፐንግያ ናግያዋንቱካ ባረንቱ ናግያ ፐንግያ ፐንግያ ናጊኖ። ኡንቱንቱ ዳቦቱ፥ ሌዋቱ ኡንቱንቶ ጊግሴዳ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ ኪታ አግበይክኖ።
\XREF{}{{\XO 35:15 }{\XT{1 ኦዱዋ 25:1}}}


\par }{\PP \VS{16}መꬍና ጎዳዉ ኦꬅያ ኪታይ ኡባይ፥ ፓስጋ ባላ ቦንችያዌነ ጹግያ ያርሹዋ መꬍና ጎዳዉ ያርሽያ ሳኣ ቦላ ያርሽያዌ፥ ካቲ ዮስያሰ አዛዜዳዋዳን ሀኒደ፥ ሄ ጋላስ ጊጌዳ።

\VS{17}ሄዋን ሺቄዳ እስራኤልያ አሳይ ሄ ጋላስ ፓስጋ ባላ ቦንቼዳ፤ ኡንቱንቱ እርሹ ገልቤና ኡክꬃ ባላካ ላፑን ጋላስ ቦንቼድኖ።
\XREF{}{{\XO 35:17 }{\XT{ከሳ 12:1-20}}}

\VS{18}ትምቢትያ ኦድያ ሳመላ ዎድያፐ ዶምና፥ ሄዋ ማላ ፓስጋ ባላይ እስራኤላን ቦንቼት ኤረና። ዮስያሰ፥ ቄሳቱ ነ ሌዋቱ፥ ሄ ኮሽያን ሺቄዳ ይሁዳ አሳይ፥ እስራኤልያ አሳይ ኡባይነ የሩሳላመን ደእያ አሳይ ቦንቼዳዋ ማላ ፓስጋ ባላ ካሰ እስራኤልያ ካተቱዋፐ ቦንቼዳዌ እቱነ ባዋ።

\VS{19}ሀ ፓስጋ ባላይ ዮስያሰ ካተቴዳ ታማነ ሆስፑንꬃ ላይꬃን ቦንቼቴዳ።


\par }{\SH ዮስያሳ ካዉታ ዉርሰꬃ
\par }
{\R (2 ካታ. 23:28-30)

\par }{\PP \VS{20}ሀ ኡባፐ ጉይያን፥ ዮስያሰ ጌሻ ጎልያ ጊግሴዳ ዎደ፥ ግብጼ ካቲ ናኮይ ኤፍራጺሳ ሻፋ ኤለካ ደእያ ካርካሚሻ ግያ ካታማን ኦለታናዉ ቤዳ። ዮስያሰ አ ተአናዉ ከሴዳ።

\VS{21}ሽን ናኮይ ዮስያሳኮ አሳ ኪቲደ፥ “ይሁዳ ካትያዉ፥ ታናነ ኔና ዋላስያዌ አዬ? ታን ዬዳዌ ታ ሞርከቱዋ ኦላናሳፐ አትና፥ ኔና ኦላናሳ ግደና። ታ ሞርከቱዋ ታን ኤለካ ኦላናዳን ጾሳይ ታና አዛዜዳ። ጾሳይ ኔና ꬋይሰናዳን፥ ታናና ደእያ ጾሳና ጋዳትያዋ አጋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}ግዶፐነ፥ ዮስያሰ ጾሳይ ናኮ ባጋና ኦዴዳዋ ስሰናንነ ጉየ ስመናን እጼዳ። ሞርከቱ ባረና ኤረና ማላ፥ ባረ ካዉተꬃ ማዩዋ ላሜዳ፤ ማግዶ ደምባ ኦለታናዉ ገሌዳ።


\par }{\PP \VS{23}ዎንዳፍያ አሳቱ ካትያ ዮስያሳ ዱኪደ ጫዴድኖ። ካቲ ባረ ቆማቶ፥ “ታን ሎይꬅ ጫደታድ፤ ታና ኦላ ግዶፐ ከስተ” ያጌዳ።

\VS{24}ቆማቱ ዮስያሳ ፓራ ጋርያፐ ደንꬂደ፥ አዉ ደእያ ላኤንꬆ ፓራ ጋርያን ዎꬂደ፥ አ የሩሳላመ አሄድኖ። እ ያን ሀይቄዳ፤ ባረ ማይዛ አዎቱዋ ማካናን ሞገቴዳ። ይሁዳ አሳይነ የሩሳላመ አሳይ ኡባይ አዉ ዬኬዳ።


\par }{\PP \VS{25}ኤርማስ ዮስያሳዉ ዝላልያ ዝላሳ ከሲደ ጻፌዳ፤ ዬኩዋ ዬክያ ማጫ አሳቱነ አቱማ አሳቱ ዮስያሳ ቆፕ ቆፒደ ዬክያ ዎደ፥ ሀ ኤርማስ ከሴዳ ዝላሳ ዝላልያዌ እስራኤልያ ቢታን ዎጋ ግዴዳ። ሄ ዝላሳይ እስራኤላቱ ዬኩዋ ዝላሳ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።


\par }{\PP \VS{26}ዮስያሰ ሀኔዳ ሀራባይ፥ መꬍና ጎዳ ህግያን ጻፈቴዳዋዳን እ ኦꬄዳ ሎኦ ኦሱዋባይነ

\VS{27}ኮይሮፐ ዉርሰꬃ ጋካናዉ እ ፖሌዳባይ ኡባይ እስራኤልያ ካተቱነ ይሁዳ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ።




\par }\Chap{36}{\SH ይሁዳ ካትያ ዮአካዛ
\par }
{\R (2 ካታ. 23:30-35)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሄ ቢታ አሳይ ዮስያሳ ናኣ ዮአካዛ ዶሬድኖ፤ አ አዉዋ ሳኣን የሩሳላመን ካተዬድኖ።

\VS{2}ዮአካዝ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ ሄዛ፤ እ የሩሳላመን ሄዙ አግና ካተቴዳ።

\VS{3}ሄዋፐ ጉይያን፥ ግብጼ ካቲ ዮአካዛ የሩሳላመ ካተተꬃፐ ዎꬄዳ፤ ሄዙ ሻአነ ኦይዱ ጼቱ ኪሎ ግራመ ዴጽያ ጻጋራ ብራነ ሀታማነ ኦይዱ ኪሎ ግራመ ዴጽያ ዎርቃ ይሁዳ አሳ ጊርሴዳ።

\VS{4}ግብጼ ካቲ ዮአካዛ እሻ ኤልያቅማ ይሁዳ ቦላነ የሩሳላመ ቦላ ካተዬዳ፤ አ ሱንꬃ ዮኣቄማ ያጊደ ላሜዳ። ያቲደ ዮኣቄማ እሻ ዮአካዛ ግብጼ አፌዳ።
\XREF{}{{\XO 36:4 }{\XT{ኤር. 22:11-12}}}


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ ዮኣቄማ
\par }
{\R (2 ካታ. 23:36—24:7)

\par }{\PP \VS{5}ዮኣቄም ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እቼሻ፤ እ የሩሳላመን ታማነ እት ላይꬃ ካተቴዳ። መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ስንꬃን ኢታባ ኦꬄዳ።\XREF{}{{\XO 36:5 }{\XT{ኤር. 22:18-19፤ 26:1-6፤ 35:1-19}}}

\VS{6}ባብሎነ ካቲ ናቡካዳናጾረ አ ኦለቲደ፥ ባብሎነ አፋናዉ ናሃስያ ሳንሳላታን ቃቼዳ።
\XREF{}{{\XO 36:6 }{\XT{ኤር. 25:1-38፤ 36:1-32፤ 45:1-5፤ ዳኔላ 1:1-2}}}

\VS{7}ናቡካዳናጾረ ቃይ መꬍና ጎዳ ጌሽሳ ጎልያፐ ሻሉዋ አኪደ፥ ባብሎነ አፊደ፥ ባረ ካትያ ጎለን ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{8}ዮኣቄም ሀኔዳ ሀራባይ፥ እ ኦꬄዳ ቱናባይነ እ ኦꬄዳ ኢታባይ ኡባይ እስራኤልያ ካተቱነ ይሁዳ ካተቱ ታርክያ ማጻፋን ጻፈት ኡቴዳ። እ ሀይቂና፥ አ ኮታን አ ናአይ ዮኣኪነ ካተቴዳ።


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ ዮኣኪና
\par }
{\R (2 ካታ. 24:8-17)

\par }{\PP \VS{9}ዮኣኪነ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ሆስፑና፤ እ የሩሳላመን ሄዙ አግናነ ታሙ ጋላሳ ካተቴዳ። መꬍና ጎዳ ስንꬃን እ ኢታባ ኦꬄዳ።\FTNT{*}{{\FR 36:9 }{\FK{ሆስፑና፦
}}{\FT{ላይꬃይ አዉ ሆስፑና ዎይ ታማነ ሆስፑና። 2 ካት። 24:8 ጼላ።
}}}

\VS{10}ላይꬃይ ላመትያ ዎደ ካቲ ናቡካዳናጾረ አሳ ኪቲደ፥ ዮኣኪናነ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደእያ አልኦ ሚሻቱዋ አናና እትፐ ባብሎነ አህሴዳ። ያቲደ አ አዉዋ እሻ ሰደቅያሳ ይሁዳ ቦላነ የሩሳላመ ቦላ ካተዬዳ።
\XREF{}{{\XO 36:10 }{\XT{ኤር. 22:24-30፤ 24:1-10፤ 29:1-2፤ 37:1፤ ህዝ. 17:12፣ 13}}}


\par }{\SH ይሁዳ ካትያ ሰደቅያሳ
\par }
{\R (2 ካታ. 24:18-20፤ ኤር. 52:1-3)

\par }{\PP \VS{11}ሰደቅያስ ካተትያ ዎደ፥ ላይꬃይ አዉ ላታማነ እታ፤ እ የሩሳላመን ታማነ እት ላይꬃ ካተቴዳ።
\XREF{}{{\XO 36:11 }{\XT{ኤር. 27:1-22፤ 28:1-17}}}

\VS{12}መꬍና ጎዳ ባረ ጾሳ ስንꬃን እ ኢታባ ኦꬄዳ፤ ቃይ መꬍና ጎዳ ሱንꬃን ትምቢትያ ኦድያ ኤርማሳ ስንꬃን ባረና ካዉሽቤና።


\par }{\SH የሩሳላመ ኩንደꬃነ አሳይ ባብሎነ ኦሞደቱሳ
\par }
{\R (36:13-23፤ 2 ካታ. 25:1-21፤ ኤር. 52:3-11)

\par }{\PP \VS{13}ሰደቅያስ አማነታናዳን ባረና ጾሳ ሱንꬃን ጫቀꬄዳ ናቡካዳናጾራ ቦላ ማካሌዳ። መꬍና ጎዳኮ እስራኤልያ ጾሳኮ ስምያዋ አጊደ፥ ባረ ሞርግያ ዞዝሴዳ፤ ባረ ዎዛናካ ሙምሴዳ።
\XREF{}{{\XO 36:13 }{\XT{ህዝ. 17:15}}}

\VS{14}ቃይ ይሁዳ አሳይነ ኡንቱንታ ካለꬅያ ቄሳቱ፥ ኡባካ አማነተናዋንታ ግዴድኖ። ኡንቱንቱ ሀራ ካዉተꬃ አሳይ ኦꬅያ ሸነይያ ኦሳቱዋ ቁሊደ፥ መꬍና ጎዳይ የሩሳላመን ጌሼዳ አ ጌሻ ጎልያካ ቱንሴድኖ።


\par }{\PP \VS{15}መꬍና ጎዳይ፥ ኡንቱንቱ ማይዛ አዎቱዋ ጾሳይ ባረ አሳዉነ ባረ ጌሻ ጎልያዉ ቃረትያ ድራዉ፥ ባረ ትምቢትያ ኦድያዋንታ ኡንቱንቶ ዛር ዛሪደ ኪቴዳ።

\VS{16}ሽን መꬍና ጎዳ ሀንቁ ኡንቱንቱ ቦላ ዎꬋናዋ ጋካናዉነ ኡንቱንቶ ከስ አክያ ሳአይ ꬋያና ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱ ጾሳይ ኪቴዳዋንቱ ቦላ ቅሊጬድኖ፥ አ ቃላ ካꬌድኖነ ትምቢትያ ኦድያዋንቱ ቦላ ሚጬድኖ።


\par }{\PP \VS{17}ሄዋ ድራዉ፥ ጾሳይ ባብሎነ ካትያ ኡንቱንቱ ቦላ ደንꬂደ አሄዳ። ያትና ኡንቱንቱ ያላጋ አቱማ አሳ ጌሻ ጎልያ ግዶን ማሻን ዎꬌዳ፤ ያላጋ አቱማ አሳቶ፥ ዎይ ጌላዮቶ፥ ዎይ ጭማቶ፥ ቃረተናን፥ ጾሳይ ኡንቱንታ ኡባ ናቡካዳናጾራ ኩሽያን አꬂደ እሜዳ።
\XREF{}{{\XO 36:17 }{\XT{ኤር. 21:1-10፤ 34:1-5}}}

\VS{18}ባብሎነ ካቲ ጾሳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ሚሻቱዋ ኡባ፥ ዳሩዋነ ላፋ፥ መꬍና ጎዳ ጌሻ ጎልያን ደእያ ሚሻ፥ ካትያ ሚሻነ አ ኦሳንቻቱ ሚሻ ኡባ አኪደ፥ ባብሎነ አፌዳ።

\VS{19}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባብሎነ ኦላንቻቱ ጾሳ ጌሻ ጎልያ ታማን ጹጊደ፥ የሩሳላመ ድርሳ ግምቢያካ ላሌድኖ። ካትያ ጎልያ ኡባ ታማን ጹጊደ፥ ያን ደእያ አልኦ ሻሉዋ ኡባ ꬋይሴድኖ።


\par }{\PP \VS{20}ካቲ ማሻፐ ፓላሂደ አቴዳዋንታ ኦሞዲደ ባብሎነ አፌዳ። ፓርሰ ካዉተꬃይ ዎልቃማና ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱ አዉነ አ ናናዉ ቆማ ግዴድኖ።

\VS{21}ሄዋን መꬍና ጎዳይ ትምቢትያ ኦድያ ኤርማሳ ባጋና ኦዴዳ ቃላይ ፖለቴዳ። ዉርሰꬃን ቢታይ ላፑን ታሙ ላይꬃ ኩመንꬃ አሳይ ባይና ሳኣ ግዲደ ሸምፔዳ፤ ሄዌነ፥ ላፑንꬃ ላፑንꬃ ላይꬃ ሳምባታ ኦꬂደ፥ ጋድያ ሸምፕስያዋ አሳይ አጌዳ ግሻሳ።
\XREF{}{{\XO 36:21 }{\XT{ኤር. 25:11፤ 29:10}}}


\par }{\SH ቅሮሰ አይሁዳቱ ስማናዳን አዛዜዳ
\par }
{\R (እዝራ 1:1-4)

\par }{\PP \VS{22}ፓርሰ ካቲ ቂሮስ ካተቴዳ ኮይሮ ላይꬃን፥ ትምቢትያ ኦድያ ኤርማሳ ባጋና መꬍና ጎዳይ ሃሳዬዳዋ ፖሌዳ። ፓርሰ ካቲ ቂሮስ ባረ ካዉተꬃ ግዶን ኡባ ሳን ሀዋዳን ያጊደ አዋያናዳንነ ጻፊደ ዎꬃናዳን መꬍና ጎዳይ አ አያና ደንꬄዳ፤

\VS{23}“ፓርሰ ካቲ ቂሮስ ሀዋዳን ያጌ፤ ‘መꬍና ጎዳይ፥ ሳሉዋ ጾሳይ ሀ ሳኣ ካዉተꬃቱዋ ኡባ ታዉ እሜዳ፤ ቃይ ይሁዳን ደእያ የሩሳላመን ታን አዉ ጌሻ ጎልያ ኬጻናዳን ታና ሱንꬄዳ። መꬍና ጎዳ አሳ ግዴዳ ኦንነ ያ ቦ። መꬍና ጎዳይ አ ጾሳይ አናና ግዶ!’ ያጌ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 36:23 }{\XT{ኢሳ. 44:28}}}

\par }