\NormalFont\ShortTitle{ሉቃሳ ምሽራቹዋ}

{\MT ሉቃስ ጻፌዳ

\par }{\MTB ምሽራቹዋ ቃላ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP ሉቃስ ጻፌዳ ምሽራቹ፥ የሱሳ ኮይሮ ያናዋ ያገት ናባቱዋን አባይ ኦደቴዳዋ፥ ዳሮ ዎድያፐ ናገቴዳ ህዶታዉ ሁጰ ግዴዳዌ፥ እስራኤልያ አሳይ ናጊደ ደእያ ጾሳን ኦከቴዳዌ፥ አሳ ዘረꬃ ኡባ አሽያዋ ግድያዋ ቆንጭሴ። የሱስ ጾሳ አዉዋፐ ህዬሳቶ ምሽራቹዋ ቃላ ኦዳናዉ ኪተቴዳዋ ግድያዋነ ሀ ምሽራቹዋ ቃላይ አሳዉ ደእያ ዱማ ዱማ መቱዋ ቃርያ ዎልቃ ኦይቄዳዋ ግድያዋ ሉቃስ ኦዴ። ሉቃሳ ምሽራቹዋ ቃላ ግዶን፥ የሱሳ ዩሳባ ኦድያ ኮይሮ ሸምፓቱዋንነ ቃይካ የሱስ ሳሉዋ ፑደ ከሴዳዋ ኦድያ ዉርሰꬃ ሸምፓቱዋን ሎይꬂደ፥ ኦደቴዳዌ ናሸቻባ። የሱስ ሳሉዋ ከሴዳዋፐ ጉይያን አማኑዋባይ ዋን ድጬደንቶነ ዋን አኬደንቶ ኦድያ ታርክያ ሀ ማጻፋ ጻፌዳ ብታኒ የሱስ ኪቴዳዋንቱ ኦሱዋ ማጻፋን ኦዴዳ።

\par }{\IP ኪታንቻቱዋ የꬃባይ፥ የሱስ የለቴዳ ዎደ ዉድያ ሄምያዋንቱ ቢደ በኤዳዋ ኦድያ ታርኪ፥ የሱስ ናአተꬃን ደኢደ ጌሻ ጎልያ ቤዳባይ፥ ቃረታንቻ ሳምራውያነ ባዪደ ቤቴዳ ናኣ ታርኪ ሉቃሳ ምሽራቹዋ ጻላላን ቤትያዋንታ። ሀ ምሽራቹዋ ቃላ ግዶን ሀ ጋጻፐ ህን ጋጻ ጋካናዉ ሁጰ ግዲደ ጼለቴዳባይ ዎሳባ፥ ጌሻ አያናባ፥ የሱሳ ኦሱዋ ግዶን ማጫ አሳዉ ደእያ ሳባነ ጾሳይ ናጋራ አቶ ያግያባ።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO ገሉዋ
{\IOR{1:1-4}}

\par }{\IO ጻማቅያ ዮሃንሳነ የሱሳ የለታ
{\IOR{1:5—2:52}}

\par }{\IO ጻማቅያ ዮሃንሳ ኦሱዋ
{\IOR{3:1-20}}

\par }{\IO የሱሳ ጽንቃታነ ፓጭያ
{\IOR{3:21—4:13}}

\par }{\IO የሱስ ኦሱዋ ጋሊላን ዶሞዋ
{\IOR{4:14—9:50}}

\par }{\IO የሱስ ጋሊላፐ የሩሳላመ ቦዋ
{\IOR{9:51—19:27}}

\par }{\IO የሩሳላመንነ እዝ ዩሹዋን የሱሳ ዉርሰꬃ ሳምንታ
{\IOR{19:28—23:56}}

\par }{\IO ጎዳ የሱሳ ደንዱዋ፥ ቆንጨꬃነ ሳሉዋ ቡሳ
{\IOR{24:1-53}}



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1-4}ቦንቼቴዳ ቶፍሎሳ፥ ኮይሮ ባረንቱ አይፍያን በኤዳዋንቱነ ባረንቱ ቃላን ማርካቴዳዋንቱ ኑዉ ኦዴድኖ። ጻፈቴዳ የዉዋ ታ ባጋን ኡባ ጻጱዋፐ ብዳ ጼሎዋፐ ጉየ፥ ታርክያ ማራ ናጌዳ ኦግያን ነዉ ጻፋናዉ ሎአ ግዴዳዌ ታዉ ቤቴዳ።


\par }{\SH ጻማቅያ ዮሃንሳ የለታይ ኮይሮ ኦደቴዳ
\par }
{\PP \VS{5}ይሁዳ ጋድያ ካትያ ሄሮድሳ ዎድያን፥
\FTNT{*}{{\FR 1:5 }{\FQ{ይሁዳ፦
}}{\FT{ሀዋን ይሁዳ ጋድያ ጌተቴዳዌ ፍልስጼመ ጋድያ ኡባ በስያዋ።
}}} አብያ ቄሳተꬃ ኦሱዋ ባጋፐ ግዴዳ ዛካራሳ ጌተትያ እት ቄሳይ ደኤ።
\XREF{}{{\XO 1:5 }{\XT{1 ኦዱዋ 24:10}}} ማቻታካ ኤልሳቤጾ ጌተትያ አሮነ ያራፐ የለቴዳዉኖ።

\VS{6}ላአቱካ ጎዳ አዛዙዋነ ሴራ ዳርሲደ ናግያዋንታነ ካꬌ ባንታን ጾሳ ስንꬃን ደእያ ጽላቱዋ።

\VS{7}ግዶፐ አትን ኤልሳቤጻ ማንꬃ ግዶ ድራዉ፥ የሉ ኡንቱንቶ ባዋ። ላአቱካ ላይꬃ ሱጌዳዋንታ።


\par }{\PP \VS{8}እት ጋላስ ዛካራስ ባረ ባጋ ካላን ጾሳ ስንꬃን ቄሳተꬃን ኦꬅያ ዎደ፥

\VS{9}ባረ ቄሳተꬃ ዎጋ ዶያዳን ጌሻ ጎልያ ገሊደ እጻና ጩውሱዋ
\FTNT{†}{{\FR 1:9 }{\FK{እጻና ጩውሱዋ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ ጩዋይ ዎሳ ኮታ ጾሳኮ ጋኬ ጊደ ዎንታነ ኦማርስ ዎደ ጩውስያ ዎጋ።
}}} ሳማይ አ ጋኬዳ።

\VS{10}እጻናይ ጩውያ ዎደ አሳይ ኡባይ ካረን ኤቂደ ዎስ ደኤ።


\par }{\PP \VS{11}ጎዳ ኪታንቻይ እጻና ያርሹዋ ሳፐ ኡሸቻና ኤቂደ አዉ ቤቴዳ።

\VS{12}ዛካራስካ በኤዳ ዎደ ዳጋሚደ ያሻን ምተቴዳ።

\VS{13}ኪታንቻይካ ቃይ ያጌዳ፥ “ዛካራሳ፥ ያዮፓ፤ ነ ዎሳይ ስሰቴዳ፥ ነ ማቻታ ኤልሳቤጻ አቱማ ናኣ የላናዉኑ።

\VS{14}አ የለታን ናሸታይነ እሻሉ ነዉ ሀናናዋ፤ ጮራቱካ እ የለቶ ድራዉ ሀሹ ጋናዋንታ፤

\VS{15}እካ ጎዳ ስንꬃን ዳራ ግዳናዋ። ማꬆይያ ዎይንያ ኡሻ ግዶ ሀራ ማꬆይያ ኡሻ አይነ ኡሸና፤ ባረ ዳይ ኡሉዋን ደእሽን አያና ጌሻይ አን ኩማናዋ።
\XREF{}{{\XO 1:15 }{\XT{ፓይ. 6:3}}}


\par }{\PP \VS{16}“እስራኤልያ አሳቱዋፐካ ጮራቱዋ ኡንቱንቱ ጎዳ ጾሳኮ፥ እ ዛራናዋ።

\VS{17}እካ ጊገና አሳ ጎዳዉ ጊግሳናዉ፥ አዎቱዋ ዎዛና ናናቱዋኮ፥ አዛዘተናዋንታካ ጽሎተꬃ ኤራኮ ዛራናዉ፥ ኤላሳ
\FTNT{‡}{{\FR 1:17 }{\FQ{ኤላሳ፦
}}{\FT{ሀዌ ጌተቴዳዌ፥ ካሰ ኤጫ ጫቁዋ ማጻፋን ናብያ ኤላስ ኦራꬃባ ኦꬅያ ዎልቃን ኤረቴዳዋ ድራሳ።
}}} አያናንነ ዎልቃን ጎዳፐ ስንꬃና ቤ።”\XREF{}{{\XO 1:17 }{\XT{ሚልክ. 4:5፣ 6}}}


\par }{\PP \VS{18}ዛካራስካ ኪታንቻ፥ “ታን ጭማድ፥ ታማቻታካ ባረ ላይꬃን ሱጌዳዉኖ፥ ሀዋ ታን አያን ኤራንታ?” ጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}ኪታንቻይካ ዛሪደ፥ “ታን ጾሳ ስንꬃን ኤቂያ ጋብሬላ፤ ሀዋ ምሽራቹዋ ነዉ ኦዳናዉ ኔኮ ኪተታድ፤
\XREF{}{{\XO 1:19 }{\XT{ዳኔላ 8:16፤ 9:21}}}

\VS{20}ሄኮ ሄ ዎድያን ሀናና ታ ቃላ ነ አማናቤና ድራዉ፥ ሀ የዉ ሀናና ጋላሳይ ጋካናዉ ኔን ዱደ ግዳናሳ፤ ሃሳያናዉካ ዳንዳያካ” ጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}ሄ ዎደ አሳይ፥ ዛካራስ ጌሻ ጎልያፐ ከሰናን አያዉ ጋምኤደንቶ ማላለቲደ ናጊኖ።

\VS{22}ከሴዳ ዎድያንካ ሃሳያናዉ ዳንዳይቤና፤ ጌሻ ጎልያን ሳፃ እ በኤዳዋ አኬኬድኖ፤ እካ ሃሳያናዉ ዳንዳይቤናዋ ጾርስ በሲደ፥ ዱደ ግዲደ ደኤዳ።


\par }{\PP \VS{23}ዛካራስካ ባረ ኦሱዋ ዎድያ ዉርሶ ዎደ፥ ባረ ጎለ ስሜዳ።

\VS{24}ሄዋፐ ጉይያን አ ማቻታ ኤልሳቤጻ ሻሃራደ እቼሹ አገና ባረና ገንꬃዱ።

\VS{25}ኤልሳቤጻካ፥ “ታ ቶሽያ አሳ ግዶፐ ድጋናዉ
\FTNT{§}{{\FR 1:25 }{\FQ{ታ ቶሽያ አሳ ግዶፐ ድጋናዉ፦
}}{\FT{አስና ገሌዳ ምሽራታ ናኣ የለናን አቶፐ፥ እስራኤልያ አሳ ቆፋን፥ “ጾሳይ እዞ ሙር ደኤ” ያገታዉ።
}}} ጎዳይ ባረ ማሮተꬃን ታና ጼሎ ዎደ፥ ሀዋዳን ታዉ ኦꬄዳ” ጋዱ።


\par }{\SH የሱሳ የለታይ ካሰቲደ ኦደቴዳ
\par }
{\PP \VS{26}ኡሱፑንꬃ አገናን ጾሳ ኪታንቻ ጋብሬል ጋሊላ ጋድያን ናዝሬተ ካታማ

\VS{27}ዳዊታ ያራፐ ግዴዳ ዮሴፎ ጌተትያ ብታነዉ ኦሸታ ቃሸቴዳ ዎዶራትኮ ጾሳ ማታፐ ኪተቴዳ፤ ዎዶራት ሱንꬃይካ ማይራሞ ጌተቴ።
\XREF{}{{\XO 1:27 }{\XT{ማቶሳ 1:18}}}

\VS{28}ኪታንቻይካ ማይራምኮ ዪደ፥ “ዳርሳደ ዶሰታዉኔ፥ ሳሮተꬃይ ነዉ ግዶ፤ ጎዳይካ ኔናና ጋꬆ ደኤ፤ ኔንካ ማጫዋንቱ ግዶን አንጀቴዳዉኖ”\FTNT{*}{{\FR 1:28 }{\FQ{ኔንካ ማጫዋንቱ ግዶን አንጀቴዳዉኖ፦
}}{\FT{ሀ ቆፋይ በን ጭሜዳ ግሪክያ ማጻፋን ባይናዋ ግድያ ድራዉ፥ እት እት እንግልዜꬁዋንነ አማራꬁዋ ማጻፋንካ ባዋ።
}}} ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{29}ማይራማካ አ ሃሳያፐ ደንዶዋን ዳርሳ ዳጋማደ፥ “ሀዌ አያ ማላ ሳሮታ ግዳኔ” ጋደ የዉዋ ቆፓዱ።

\VS{30}ኪታንቻይ እዞ፥ “ሀነ ማይራሜ፥ ጾሳ ማታን ሳባ ደማዳ ያዮፓ።

\VS{31}ኔን ሻሃራደ፥ አቱማ ናኣ የላናሳ፤ አ ሱንꬃካ የሱሳ ጋናሳ።
\XREF{}{{\XO 1:31 }{\XT{ማቶሳ 1:21}}}

\VS{32}እካ ዳራ ግዳናዋ፤ ኡባፐ ꬎቃ ጾሳ ናኣ ጌተታና፤ ጎዳ ጾሳይ አ አቡ ዳዊታ ካዉተꬃ ኦይድያ አዉ እማናዋ።

\VS{33}እካ ያቆባ ጎለን መꬍናዉ ካዉታናዋ፤ አ ካዉተꬃዉካ ዉርሰꬃይ ባዋ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 1:33 }{\XT{2 ሳሜላ 7:12፣ 13፣ 16፤ ኢሳ. 9:7}}}


\par }{\PP \VS{34}ማይራማካ ኪታንቻ፥ “ታን ዎዶራቶ ግዶ ድራዉ፥ ሀዌ ዎት ሀናናዌ?” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{35}ኪታንቻይካ ዛሪደ እዝዉ፥ “አያና ጌሻይ ነ ቦላ ያናዋ፤ ꬎቃ ጾሳ ዎልቃይ ኔናን ሸምፓናዋ። ሄዋ ድራዉ፥ ኔፐ የለትያዌ ጌሻ ጾሳ ናኣ ጌተታና።

\VS{36}ነ ዳባታ ኤልሳቤጻ ባረ ጭማተꬃ ዎድያን አቱማ ናኣ ሻሃራዱ። ማንꬃ ጌተቴዳዉና ኤልሳቤጻ ሻሃሮደፐ ኡሱፑንꬃ አገና ኦይቃዱ።

\VS{37}ጾሳ ጾንያ የዉ ባዋ”\XREF{}{{\XO 1:37 }{\XT{ዶመꬃ 18:14}}} ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{38}ማይራማካ፥ “ታን ጎዳ አይላቶ፤ ኔን ጎዋዳን ሀኖ” ጋዱ። ሄዋፐ ጉይያን ኪታንቻይ እዝ ማታፐ ቤዳ።


\par }{\SH ማይራማካ ኤልሳቤጾ ኦቻናዉ ባዱ
\par }
{\PP \VS{39}ማይራማካ ሄ አገና ግዶን ደንዳደ ክል ዞዘትያ ይሁዳ ጋደን ደእያ እት ካታማ ኤሌላ ከሳዱ።

\VS{40}ዛካራሳ ጎለ ገላደ ኤልሳቤጾ ሳሮታዱ።

\VS{41}ኤልሳቤጻካ ማይራም ሳሮታ ስሴዳ ዎደ፥ እዝ ኡሉዋን ደእያ ሻሃራይ ጉፔዳ፤ ኤልሳቤጻካ አያና ጌሻን ኩማዱ።

\VS{42}ባረ ኮሻካ ꬎቁ ኦꬃደ፥ “ኔን ማጫዋንቱ ግዶፐ አንጀቴዳዉኖ። ኔፐ የለትያዌካ አንጀቶዋ።

\VS{43}ኔን ታ ጎዳ ዳያ ታኮ ያናዉ ታን ኦኔ?

\VS{44}ሄኮ ነ ሳሮታ ኮሻይ ታ ሀይꬃን ስሰቴዳ ዎደ፥ ታ ኡሉዋን ደእያ ሻሃራይ ናሸቻን ጉፔዳ።

\VS{45}ጎዳይ ፖለቴ ጊደ እዝዉ ኦዴዳዋ አማኔዳዉና እዛ አንጀቴዳዉኖ” ያጋዱ።


\par }{\SH ማይራም ጋላታ የꬃ
\par }
{\R (1:46-53)

\par }{\Q \VS{46}ማይራማካ፥

\par }{\QB “ታ ሸምፓታ ታ ጎዳ ቦንቻዉ፥


\par }{\Q \VS{47}ታ አያናይካ ታ ጾሳ፥ ታ ꬋልያን፥

\par }{\QB ሎይꬃ ናሸታዉ።


\par }{\Q \VS{48}እካ ባረ አይላት ቶሽያ ጼሌዳ።

\par }{\QB ሀቼፐ ዶሚደ የለታይ ኡባይ

\par }{\QB አንጀቴዳዉኔ ጊኖ።


\par }{\Q \VS{49}ዎልቃማ ግዴዳ እ፥

\par }{\QB ዳሮ የዉዋ ታዉ ኦꬄዳ፤

\par }{\Q አ ሱንꬃይካ ጌሻ።


\par }{\Q \VS{50}አ ማሮታይ ያይያዋንቶ፥

\par }{\QB የለታፐ የለታይ ጋካናዉ ደኤ።


\par }{\Q \VS{51}ባረ ዎልቃን ምኖ ኪታ ኪተቴዳ፤

\par }{\QB ባረንቱ ዎዛና ቆፋን ኦቶረትያዋንታ፥

\par }{\QB ላሌዳ።


\par }{\Q \VS{52}ሞድያዋንታ ካዉተꬃ ማታ ኦይድያፐ ዎꬄዳ፤

\par }{\QB አሽካቱዋካ ቃይ ꬎቁ ꬎቁ ኦꬄዳ።


\par }{\Q \VS{53}ኮሻቴዳዋንታ ሎኦ የዉዋን ካልሴዳ፤

\par }{\QB ዱራቱዋ ቃይ መላ የደርሴዳ።


\par }{\Q \VS{54}ባረ ማሮተꬃ ቆፒደ፥

\par }{\QB ባረ አይልያ እስራኤልያ ማዴዳ።


\par }{\Q \VS{55}ኑ አዋቶ እ ኦዴዳዋዳን፥

\par }{\QB አብራሃመዉነ አ ያራዉ ጌዳዋ፥

\par }{\QB መꬍናዉ ናጋና ድራሳ”

\par }{\MM ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{56}ማይራማካ ሄዙ አገና ኬና ኤልሳቤጽ ማታን ጋምኦዋፐ ጉይያን ባረ ጎለ ስማዱ።


\par }{\SH ጻማቅያ ዮሃንሳ የለታ
\par }
{\PP \VS{57}ኤልሳቤጽዉካ የልያ ዎዲ ጋክና፥ አቱማ ናኣ የላዱ።

\VS{58}እዝ ሾራቱነ እዝ ዳቦ ግዴዳዋንቱ፥ ጎዳይ ማሮተꬃ እዝዉ ኦꬄዳዋ ስሲደ እዝና እትፐ ናሸቴድኖ።


\par }{\PP \VS{59}ሆስፑንꬃ ጋላሳን ናኣ ቃጻራናዉ ዬድኖ፤ አ፥ አዉዋ ሱንꬃን ዛካራሳ ጊደ ሱንꬃናዉ ኮዬድኖ።
\XREF{}{{\XO 1:59 }{\XT{ዎጋ 12:3}}}

\VS{60}አ ዳያ ቃይ፥ “ሀነና፥ ዮሃንሳ ጌተታናዉ ኮሼ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{61}ኡንቱንቱካ እዞ፥ “ነ ዳባቱዋፐ ሀቼ ጋካናዉ እቱካ ሀ ሱንꬃን ጼሰትቤና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{62}አ አባ፥ ኦና ግያ ሱንꬃን ጼገታናዉ ኮይንቶ ጾርስ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{63}አ አቡካ ጻፍያባ ኦች አኪደ፥ “ናኣ ሱንꬃይ ዮሃንሳ” ጊደ ጻፍና፥ ኡባቱካ የዉዋን ማላለቴድኖ።

\VS{64}ሄዋንካ ዛካራሳ ዶናይ ዶየቴዳ፥ አ እንጻርሳይካ ብለትና ሃሳያ ዶሜዳ፥ ጾሳካ ጋላቴዳ።


\par }{\PP \VS{65}አ ሾራቱካ ደኢያሳ ኡባን ያሻን ኩሜድኖ። ሀ የዉካ ዞዘትያ ይሁዳ ጋድያ ኡባን ዳሪ ሃሳየቴዳ።

\VS{66}ሀዋካ ስሴዳዋንቱ ኡባቱ፥ “ሀ ናአይ አያ ግዳኔሻ?” ያጊደ የዉዋ ባረንቱ ዎዛናን ኦይቄድኖ፤ ጾሳይካ አናና ደእያዋ ኤሬድኖ።


\par }{\SH ዛካራሳ ጋላታነ ትምቢትያ ኦዱዋ
\par }
{\PP \VS{67}ዮሃንሳ አቡ ዛካራስ አያና ጌሻን ኩሚደ ትምቢትያ ያግ ኦዴዳ:


\par }{\Q \VS{68}“እስራኤልያ ጎዳይ ጾሳይ አንጀቶ፤

\par }{\QB ዪደ ባረ አሳ ጾሞሴዳነ ዎዜዳ።


\par }{\Q \VS{69}ባረ አይልያ ዳዊተ ጎልያን፤

\par }{\QB ዎልቃማ አሽያዋ ኑዉ ጊግሴዳ።


\par }{\Q \VS{70}ሀዌካ በን ጎዳ ጌሻ ናባቱዋ ዶናን ኦደቶዋዳን፥


\par }{\Q \VS{71}እ ኑና፥ ኑ ሞርከቱዋፐነ፥

\par }{\QB ኑናና ኤቀትያዋንቱ ኩሽያፐ አሻናሳ።


\par }{\Q \VS{72}ሀዋካ እ ኦꬄዳዌ፥ ኑ አዋቶ፥

\par }{\QB ማሮተꬃ በሳናሳነ፥

\par }{\QB ባረ ጌሻ ጫቁዋ ዎዛና አꬃናሳ።


\par }{\Q \VS{73}ኑ አዉዋ አብራሃሞ፥

\par }{\QB ጫቄዳ ጫቁዋ ቆፓናዉ፥


\par }{\Q \VS{74}ኑ ሞርከቱዋ ኩሽያፐ ከሲደ፥

\par }{\QB ያሻይ ባንታን አዉ ኦꬃናዳን፥

\par }{\QB ማታ ኑዉ እሜዳ።


\par }{\Q \VS{75}ሀዌኔካ፥ ኑና ኑ ዎድያ ኡባን፥

\par }{\QB ጌሻተꬃንነ ጽሎተꬃን፥

\par }{\QB ባረ ስንꬃን ኤሳና ድራሳ።


\par }{\Q \VS{76}ዛሪደካ፥ ኔኖ፥ ታ ናአዉ፥

\par }{\QB ꬎቃ ጾሳ ናብያ ጌተታናሳ፤

\par }{\QB ኦግያ ጊግሳናዉ ጎዳፐ ስንꬃና፥

\par }{\QB ባናሳ።


\par }{\Q \VS{77}አሳ ናጋራ ማርያ አቶተꬃ ኤራ፥

\par }{\QB ኡንቱንቶ እማናሳ።


\par }{\Q \VS{78}ሄዌካ ክልፐ ዬዳ ፖኡ፥

\par }{\QB ኑና ጾሞሴዳዌ፥

\par }{\QB ኑ ጾሳ ማሮተꬃነ ቃረታ ጋሱዋና።


\par }{\Q \VS{79}አ ፖኡካ ꬉማንነ ሀይቁዋ ኩዋን፥

\par }{\QB ኡቴዳዋንቶ ፖእሴ፤

\par }{\QB ኑ ገድያካ ሳሮተꬃ ኦግያን ሱርሴ።”


\par }{\PP \VS{80}ናአይካ ድጪደ፥ አያናን ምኔዳ፤ እስራኤልያ አሳዉ ቤቴዳ ጋላሳይ ጋካናዉ መላ ቢታን ደኤዳ።




\par }\Chap{2}{\SH የሱሳ የለታባ
\par }
{\R (ማቶሳ 1:18-25)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄ ዎደ
\FTNT{*}{{\FR 2:1 }{\FQ{ሄ ዎደ፥
}}{\FT{ጌተቶዌ ጻማቅያ ዮሃንስ የለት ስሚደ ብሮ ጉꬃተꬃን ደእሽን የሱስ የለቶ ዎድያና።
}}} ሮማ ካዉተꬃ ጋርሳን ደእያ አሳይ ኡባይ ሱንꬃ ጻፈታናዳንነ ፓይደታናዳን አዉግስጾሰ ቄሳረፐ
\FTNT{†}{{\FR 2:1 }{\FQA{ቄሳራ፦
}}{\FT{ግያ ሱንꬃይ ካትያ ጉሳ። ሄዌኔካ ጮራ ጋድያ ሞድያ ዎልቃይ ደእያ ጮራ ካታቱዋ ካትያ ጉሳ።
}}} አዛዙ ከሴዳ።

\VS{2}ሄዌኔካ፥ ቀረነዮሰ
\FTNT{‡}{{\FR 2:2 }{\FQA{ቀረነዮሳ፦
}}{\FT{ጌተትያዌ ሮማ ካቲ አዉግስጾሰ፥ ሶርያ ጌተትያ ይሁዳነ ጋሊላ አዉራጃቱዋ ኦይቄዳ ጋድያን ሱንꬃዬዳዋ።}}} ሶርያ ጋድያ ሞድያ ዎደ ሀኔዳ ኮይሮ አሳ ፓይዱዋ።


\par }{\PP \VS{3}ሀዋ ድራዉ እት እት አሳይ ጻፈታናዉ ባረ ካታማ ባረ ካታማ ቤዳ።

\VS{4}ዮሴፎካ ዳዊታ ጎልያፐነ ያራፐ ግድያ ድራዉ ጋሊላ አዉራጃን ደእያ ናዝሬተ ካታማፐ ደንዲደ ዳዊታ ካታማ ግዴዳዉንኮ ይሁዳን ደእያ ቤተሌመ ጌተትያ ካታማ ከሴዳ።

\VS{5}ሄ ዎደ የልያ ዎዲ ማቴዳ አዉ ኦሸታ ኡቴዳ ማይራማካ አናና እትፐ ባዱ።

\VS{6}ኡንቱንቱ ሄዋን ደእሽን እዝዉ የልያ ዎዲ ጋኪ አጌዳ።

\VS{7}እዛካ ባይራ ናኣ
\FTNT{§}{{\FR 2:7 }{\FK{ባይራ ናኣ፦
}}{\FT{እስራኤልያ አሳይ የለቴዳ ናኣ ኡባ ጎልያንካ ጾሳዉ በስያዋ ጊኖ።
}}} ግዴዳ አቱማ ናኣ የላዱ፤ እማꬃይ ሸምፕያ ሳ ደማቤና ድራዉ፥ ናኣ ማዩዋን ጻጻደ ጋጳትያን
\FTNT{*}{{\FR 2:7 }{\FK{ጋጳትያ፦
}}{\FT{ሀ ሚሻይ ምያይ ምያባይ ሳኣን ላለተናን ማና ማላ የጊደ እምያባ።
}}} ቀራዱ።


\par }{\SH ዉድያ ሄምያዋንታነ ኪታንቻቱዋ
\par }
{\PP \VS{8}ሄ ጋድያን ቃማ ባረንቱ ዉድያ ሄሚደ ደምባን አቅያዋንቱ ደኢኖ።

\VS{9}ጾሳ ኪታንቻይ ቆፐናን ዪደ ኡንቱንቱ ምይያን ኤቄዳ፤ ጎዳ ቦንቹ ኡንቱንቱ ዩሹዋን ፖኤዳ ዎደ፥ ዎልቃማ ያሻይ ኡንቱንታ ኦይቄዳ።

\VS{10}ኪታንቻይ ኡንቱንታ፥ “ያዮፕተ፥ አሳዉ ኡባዉ ሀንያ ዳሮ ናሸችያ ምሽራቹዋ ታን ህንተንቶ አሃድ።

\VS{11}ሀቼ ዳዊታ ካታማን አሽያዌ የለቴዳ። እካ ጎዳ ክርስቶሳ።

\VS{12}ሀዌ ህንተንቶ ማላ ግዶ: ጋጭኖ ናአይ ማዩዋን ጻጸቲደ ጋጳትያ ግዶን ግሴዳዋ ደማንታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ቆፐናን ጮራ ጾሳ ኪታንቻቱ ኮይሮ ኪታንቻና እትፐ ቆንጬድኖ።


\par }{\PP \VS{14}ጾሳካ ጋላቲደ፥ ሀዋዳን ጌድኖ:

\par }{\Q “ቦንቹ ጾሳዉ

\par }{\QB ቦላ ሳሉዋን ግዶ።

\par }{\Q ሳኣን እ ዶስያ አሳዉ

\par }{\QB ሳሮተꬃይ ግዶ”

\par }{\MM ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{15}ኪታንቻቱ ኡንቱንቱፐ ሻከቲደ ሳሉዋ ከሶዋፐ ጉየ፥ ዉድያ ሄምያዋንቱ፥ “ጎዳይ ኑዉ ቆንጭሴዳዋ፥ ሀዋ ሀኔዳ የዉዋ በአናዉ ቤተሌመ ቦይተ” ጌተቴድኖ።


\par }{\PP \VS{16}ኡንቱንቱካ ኤሌሊደ ቤድኖ። ማይራሞነ ዮሴፎ ደሚደ፥ ጋጭኖ ናአይካ ጋጳትያን ግሴዳዋ በኤድኖ።

\VS{17}ሄዋፐ ጉይያን ጉꬃ ናኣ ድራዉ ኦደቴዳዋ ቆንጭሲደ ኦዴድኖ።

\VS{18}ሀዋ ስሴዳ ኡባይ ኡንቱንቱ ኦዴዳ የዉዋን ማላለቴድኖ።

\VS{19}ማይራማ ቃይ ሀዋ ኡባ ባረ ዎዛናን ኦይቃደ ቆፓደ ጋምኣዱ።

\VS{20}ዉድያ ሄምያዋንቱካ ኡባ የዉ ኡንቱንቶ ኦደቴዳዋዳን ሀንና ደሞ ድራዉ፥ ስሴዳዎነ በኤዳዎ ኡባዉ ጾሳ ቦንቺድነ ጋላቲደ ስሜድኖ።


\par }{\PP \VS{21}ናአዉ ሆስፑን ጋላሳ ግድና ቃጻረትያ ዎዲ ጋኮ ዎደ፥ እ አት ኡሉዋን አታናፐ ካሰ፥ ኪታንቻይ ከሶ ሱንꬃን፥ የሱሳ ጌተቴዳ።
\XREF{}{{\XO 2:21 }{\XT{ዎጋ 12:3፤ ሉቃሳ 1:31}}}


\par }{\SH የሱስ ጌሻ ጎልያን ጾሳዉ ሼቴዳ
\par }
{\PP \VS{22}ሙሴ ዎጋ ማራዳን ጌይያ ዎዲ
\FTNT{†}{{\FR 2:22 }{\FK{ጌይያ ዎዲ፦
}}{\FT{አይሁዳቱዋ ማጫ አሳይ አቱማ ናኣ የሎዋፐ ጉይያን፥ “ጌሻ ግዱኩ” ያግ ቆፒኖ። ቃይካ ሄ ናአይ ቃጻረታና ጋካናዉ እዛ ሶይፐ ከሰናዳን ኦሰታዉ። ሀ ዎዲ፥ ጌይያ ዎድያ ጌተቴ።
}}} ፖለቴዳ ዎደ ዮሴፎነ ማይራማ ጋጭኖ ናኣ ጾሳዉ ሼꬋናዉ የሩሳላመ አክ ቤድኖ።

\VS{23}ሄዌኔካ ጎዳ ዎጋን፥ “አቱማ ናኣ ግዴዳ ባይራ ናአይ
\FTNT{‡}{{\FR 2:23 }{\FK{ባይራ ናአይ፦
}}{\FT{2:7 ጼልተ።
}}} ኡባይ ጾሳዉ ዱማቴዳዋ ግዳናዋ” ጌተት ጻፈቴዳዋዳንነ፥
\XREF{}{{\XO 2:23 }{\XT{ከሳ 13:2፣ 12}}}

\VS{24}ቃይካ ጎዳ ዎጋን፥ “ላኡ ዶጎማቱዋ ዎይ ላኡ ሀራጰ ማራቱዋ” ጌተቶዋዳን፥ ጎዳዉ ያርሹዋ ያርሻናዉ አፌድኖ።


\par }{\PP \VS{25}ሄ ዎደ ጽሎነ ገንጫ ግዴዳ ስሞና ጌተትያ እት ብታኒ የሩሳላመን ደኤ። እካ፥ እስራኤልያ አሳዉ አቶተꬃ ህዶታ ናግያዋነ አያና ጌሻይ አ ቦላን ሸምፔዳ አሳ።

\VS{26}ጎዳን ኦከቴዳ ክርስቶሳ በኤናን ሀይቀናዋ አያና ጌሻን አዉ ቆንጭሴዳ።


\par }{\PP \VS{27}እካ ሄ ዎደ አያና ጌሻይ ካለꬅና፥ ጌሻ ጎልያ ገሌዳ። ናኣ የላዋንቱ ኤርያ ዎጋ ማራዳን፥ ኮሽያዋ አዉ ፖላናዉ ጉꬃ ናኣ የሱሳ ኦይቂደ ገሎ ዎደ፥


\par }{\PP \VS{28}ስሞነ ሞክ አክ ናኣ እድሚደ ጾሳ ጋላቲደ ሀዋ ያጌዳ:


\par }{\Q \VS{29}“ጎዳዉ፥ ኔን ቃላ ገሎ ማራዳን፥

\par }{\QB ሀእ ታና ነ አይልያ ሳሩዋን ኔኮ አፋ።


\par }{\Q \VS{30-31}ጋሱካ፥ ታ አይፋቱ፥

\par }{\QB አሳ ኡባ ስንꬃን ኔን ጊግሴዳ፥

\par }{\QB አሽያ ህዶታ በኤድኖ።


\par }{\Q \VS{32}ሄዌካ እስራኤልያ ግደና አሳዉ፥

\par }{\QB ቆንጨꬃ እምያ ፖኡዋ።

\par }{\Q ቃይ ነ አሳዉ እስራኤለዉ ቦንቹዋ።”


\par }{\PP \VS{33}ዮሴፎነ አ ዳያ አ ድራዉ ሃሳየቴዳ የዎ ማላለቴድኖ።

\VS{34}ስሞንካ አንጂደ ማይራሞ፥ “ሀዌ ናአይ እስራኤልያን ጮራቶ ደንዱዋስነ ኩንደꬃዉ ጋሶ ግዳናዉ፥ ቃይካ ኢታ ሃሳይያዋንቶ ማላ ግዳናዉ ዶረቴዳ።

\VS{35}ጮራቶካ ዎዛና ቆፋይ ቆንጮዋ ግዳናዉ፥ ነ ሸምፑካ ማሻን ቃንጾዋዳን ሴለታናዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{36}ቃይካ አሴራ ያራፐ ግዴዳ ፓኑኤላ ናታ ሃኖ ጌተትያ ናባታ ደአዉ፤ እዛካ ሎይꬃ ጭማዱ። ባረ ዎዶሮተꬃን ገሌዳ አስናና ላፑ ላይꬃ ደኤዳዉኖ።

\VS{37}እዝ ላይꬃይካ ሆስፑን ታማነ ኦይዱዋ ግዳና ጋካናዉ ጋላሳነ ቃማ ጌሻ ጎልያፐ ሻከተናን ጾማንነ ዎሳን ኪተታደ አምኤ
\FTNT{§}{{\FR 2:37 }{\FK{አምኤ፦
}}{\FT{አምኤ ጉሳይ አስናይ ሀይቂና ገለናን ጋምኤዳ ማጫዉኖ። ሀ ፓይዱዋን ጻፈቴዳ ምሽራታ ላፑ ላይꬃ ጻላላ አስናና ጋምኦዋፐ ጉየ 84 ላይꬃ ኡባ አምኤ ግዳደ ጋምኣዱ።
}}} ግዳደ ጋምኣዱ።


\par }{\PP \VS{38}ሄ ዎደካ ሺቃደ ጾሳ ጋላታዱ፤ ቃይካ የሩሳላመ አሳይ ዎዘታናዉ ናግያዋንቶ ኡባቶ ጋጭኖ ናኣ የሱሳባ ኦዳዱ።


\par }{\SH ዮሴፎነ ማይራማ ናዝሬተ ስሜድኖ
\par }
{\PP \VS{39}ዮሴፎነ ማይራማ ጎዳ ህግያን አዛዘቴዳዋ ኡባ ፖሎዋፐ ጉየ ጋሊላ አዉራጃን ደእያ ባረንቱ ካታማ ናዝሬተ ስሜድኖ።
\XREF{}{{\XO 2:39 }{\XT{ማቶሳ 2:23}}}

\VS{40}ጉꬃ ናአይካ ድጪደነ ምኒደ ቤዳ፤ አꬎ ኤራንካ ኩሜዳ፤ ጾሳ አꬎ ኬካተꬃይ አ ቦላን ሸምፔዳ።


\par }{\SH ጉꬃ ናኣ የሱስ ጌሻ ጎልያን
\par }
{\PP \VS{41}ዮሴፎነ ማይራማ ላይꬃን ላይꬃን ፓስጋ ባላ ቦንቻናዉ የሩሳላመ ካታማ ቢኖ።
\XREF{}{{\XO 2:41 }{\XT{ከሳ 12:1-27፤ ዛረ. 16:1-8}}}

\VS{42}ናአዉካ ታማነ ላኡ ላይꬃ ግዶ ዎደ ዶያዳን ባላዉ ህን የሩሳላመ ከሴድኖ።

\VS{43}ባላ ፖሎዋፐ ካላ ባረንቱ ጎለ ኡንቱንቱ ስሞደ ጉꬃ ናኣ የሱስ ዮሴፎነ ማይራማ ኤረናን የሩሳላመን አት አጌዳ።

\VS{44}ኡንቱንቱና እትፐ ደእያዋ ማላትና እት ጋላሳ ኦግያ ሀመቴድኖ። ጉየፐ ቃይካ ባረንቱ ዳባቱዋናነ ባረንቱ ሲቀትያዋንቱ ማታን ኮሻ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{45}ꬋዮ ዎደ ኮዪደ ህን የሩሳላመ ስሜድኖ።

\VS{46}ሄዙ ጋላሳፐ ጉየ፥ ታማርስያዋንቱ ግዶን የሱስ ኡቲደ ኡንቱንቱ ግያዋ ስሲደነ ኡንቱንታ ኦቺደ ጌሻ ጎልያ ጋርሳን ደእያዋ በኤድኖ።

\VS{47}ስስያዋንቱ ኡባቱካ፥ አ አኬካንነ አ ዛሩዋን ማላለቴድኖ።


\par }{\PP \VS{48}ዮሴፎነ አ ዳያ አ በኦ ዎደ ማላለቴድኖ። አ ዳያካ፥ “ታ ናአዉ፥ አያዉ ኑና ሀዋዳን ኦꬃይ? ነ አቡነ ታነ ኔና ኮዪደ፥ ዳሮ መቶቴዶ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{49}የሱስካ ኡንቱንቶ፥ “አያዉ ታና ኮዪቴ? ታ አቡ ጎለን
\FTNT{*}{{\FR 2:49 }{\FQ{ታ አቡ ጎለን፦
}}{\FT{ጉሳይ፥ ታ አቡ ኪቴዳ ኦሱዋ ፖላናዉ በሴ ጉሳ።
}}} ደአናዉ ታዉ ኮሽያዋ ኤርበይክቴ?” ያግ ዛሬዳ።

\VS{50}ሄዋ ያግ ኦዶፐ አትን፥ ኡንቱንቶ እ ኦዴዳ የዉ አያ ግንቶ ገልቤና።


\par }{\PP \VS{51}ሄዋፐ ስሚደ፥ ኡንቱንቱና እትፐ ህን ናዝሬተ ቤዳ፤ ሄዋንካ ኡንቱንቶ አዛዘቴ። አ ዳያካ ሄዋ ኡባ ባረ ዎዛናን ዎꬃዱ።

\VS{52}የሱስካ ኤራንነ ጌሳን፥ ሳባንካ ጾሳነ አሳ ስንꬃን ድጬዳ።
\XREF{}{{\XO 2:52 }{\XT{1 ሳሜላ 2:26፤ ሌም. 3:4}}}




\par }\Chap{3}{\SH ጻማቅያ ዮሃንስ የሱሳዉ ኦግያ ጊግሴ
\par }
{\R (ማቶሳ 3:1-12፤ ማር. 1:1-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}ጽባርዮሳ ጌተትያ ካቲ ካዉቴዳ ታማነ እቼሸꬅያ ላይꬃን ጰንጸናውያ ጵላጾስ ይሁዳ ሞድያ ዎደ፥ ሄሮድሰ ጋሊላን ኦይደንꬅያ ሻኩዋ ሞድያ ዎደ፥ አ እሻይ ፕልጶስካ እጹርያንነ ጽርኮንዶሳን ኦይደንꬅያ ሻኩዋ ሞድያ ዎደ፥ ልሳንዮስካ አብሌነን ኦይደንꬅያ ሻኩዋ ሞድያዋ ግዲደ ሞድ ደእሽን፥

\VS{2}ሃንነ ቀያፋይ ቄሳቱዋ ካፓቱዋ
\FTNT{*}{{\FR 3:2 }{\FQA{ቄሳቱዋ ካፓቱ ሃንነ ቀያፋይ፦
}}{\FT{ሃና ካፖተꬃ ዎዲ የሱስ የለታናፐ ካሰ 6-15 ላይꬃ ጋካናሳ። ቀያፋ ጌተትያ ሃና ቦሉ 18-37 ላይꬃ ካፖ ግዲደ የሱሳ የለታፐ ካሰ ጋምኤዳ።
}}} ግዲደ ደእሽን፥ ጾሳ ቃላይ ዛካራሳ ናኣ ዮሃንሳኮ መላ ቢታን ዬዳ።
 
\VS{3}ዮሃንስ ዮርዳኖሳ ሻፋ ሄራ ኡባ ቢደ፥ “ህንተ ናጋራይ አቶ ጌተታና ማላ ናጋራ ፓጺደ ጻማቀትተ” ያግ ታማርሴዳ።


\par }{\Q \VS{4}ናብያ ኢስያሳ ማጻፋን ጻፈቴዳ ቃላዳን፥
\XREF{}{{\XO 3:4 }{\XT{ኢሳ. 40:3-5}}}

\par }{\QB “መላ ቢታን ዋስያ ብታንያ ኮሻይ፥

\par }{\Q ‘ጎዳዉ ኦግያ ጊግስተ፤

\par }{\QB አ ኦግያካ ሱርስተ።


\par }{\Q \VS{5}ኦላይ ኡባይ ኩሞ፤

\par }{\QB ደሪነ ዞዚ ደንባ ግዶ፥

\par }{\QB ጊገና ኦጊ ኡባይ ጊጎ፥

\par }{\QB ሀንችሮ ኦጊ ኡባይ ሊቆ።


\par }{\Q \VS{6}ሄዋ ግዶፐ፥

\par }{\QB አሳይ ኡባይ ጾሳይ አሽያዋ በአና’ ”

\par }{\MM ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}ሀዋ ድራዉ ዮሃንስ አ ኩሽያን ጻማቀታናዉ ከሴዳ አሳዉ ሀዋዳን ኦዱዋ ዶሜዳ፥ “ሄንተኖ፥ ሾሻ ናቶ፤ ይያ ሀንቁዋፐ አታና ማላ ህንተንታ ኦን ማቄዴ?\XREF{}{{\XO 3:7 }{\XT{ማቶሳ 12:34፤ 23:33}}}

\VS{8}ስም ህንተንቱ ናጋራፐ ስሜዳዋንቶ በስያ አይፍያ አይፍተ። ህንተንቱ ዎዛናን አብራሃሞ ኑ አቡ ደኤ ጎፕተ። ጾሳይ አብራሃሞ
\FTNT{†}{{\FR 3:8 }{\FQ{አብራሃሞ ናና፦
}}{\FT{አይሁዳ አሳቱ ባረንታ ጾሳይ ዶሬዳ አሳ ያግ ቆፒኖ። ጋሱነካ፥ በን ህዶታ ቃላይ ጾሳፐ ኑ አቡ አብራሃሞ እመቴዳ ያጊደ ቆፕያ ድራሳ።
}}} ናና ሀ ሹቻቱዋፐ ደንꬃናዉ ዳንዳዬ ያጋደ ታን ህንተንቶ ኦዳይ።

\VS{9}ሀእ ኡባ ቤጽ ምꬃ ጻጱዋን ቃንጻናዉ ጊግ ኡቴዳ፤ ስም ሎኦ አይፍያ አይፈና ምꬃይ ኡባይ ቃንጸቲደ ታማን ኦለታናዋ።”\XREF{}{{\XO 3:9 }{\XT{ማቶሳ 7:19}}}


\par }{\PP \VS{10}“ያትና ሀእ ኑ አያ ኡዳኔ?” ያጊደ አ ጮራ አሳይ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{11}ዮሃንስካ፥ “ላኡ ማዩ ደእያዌ ባይናዎ እሞ፤ ቁማይ ደእያዌካ ባይናዎ ግሾ” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{12}ቃራጻ ሺሽያዋንቱካ ጻማቀታናዉ ዪደ፥ “ታማርስያዎ፥ ኑ አያ ኡዳኔ?” ያግ ኦቼድኖ።
\XREF{}{{\XO 3:12 }{\XT{ሉቃሳ 7:29}}}


\par }{\PP \VS{13}እ ኡንቱንቶ፥ “ጌተቶዋፐ አꬎ ቃራጻ አꬅ ሺሾፕተ” ያግ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{14}ሄዋፐ ካላ ዎታዳራቱ፥ “ኑንሽ፥ አያ ኡዳኔ?” ያግ አ ኦቼድኖ።

\par }{\PP ዮሃንስካ፥ “አሳ ሻሉዋ ናቁዋን ቦንቂ አኮፕተ፥ ኦናነ ዎርዱዋን ሞቶፕተ፥ ህንተንቱ ድርጉ ህንተንቶ ግዳና” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{15}ሄ ዎደ አሳይ ኡባይ ክርስቶሳ ዩሳ ናጊደ ደእያ ድራዉ ዮሃንሳ፥ “ሀዌካ ክርስቶሳ ግደናን አተና” ያጊደ ባረንቱ ዎዛናን ማሌድኖ።

\VS{16}ዮሃንስ ኡባቱዋካ፥ “ታን ሃꬃን ጻማቃይ፤ ግዶፐ አትን ታፐ ዎልቃማይነ ታንካ አ ጫማ ቃሹዋ ብላና ዳንዳየናዌ
\FTNT{‡}{{\FR 3:16 }{\FQ{አ ጫማ ቃሹዋ ብላና ዳንዳየናዌ፦
}}{\FT{ሀዌ ቆማ ዎይ ዳንጋጽራት ኦሱዋ።
}}} ብሮ ያናዋ፤ እካ አያና ጌሻንነ ታማን ጻማቃናዋ፤

\VS{17}አ ኩሽያን ካꬃ ዳላፐ ሻክ ጌሽያ ላይዳይ ደኤ። ካꬃ ኡዱማን ቡኮዋ ጌሽ ፑኒደ አይፍያ ድይያን ቆሌ፤ ሽን ዳላ ቶኤና ታማን ጉዴ።”


\par }{\PP \VS{18}ዮሃንስካ ሀራ ጮራ ቃላን ጮራ አሳ ማቂደ ምሽራቹዋ ቃላ ኦዴዳ።


\par }{\SH ሄሮድሰ ጻማቅያ ዮሃንሳ ቃቼዳ
\par }
{\PP \VS{19}ጋሊላ ሞድያ ሄሮድሳ ቃይ ባረ እሻ ፕልጶሳ ማቻቶ ሄሮድያዶ እ አኬዳ ድራዉነ ሀራካ ጮራ ኢታ ኪታ ኪተቶ ድራዉ፥ ዮሃንስ ሴሬዳ።

\VS{20}ሀዋ ድራዉ ሀ ኡባ ጉጂደ ሄሮድሰ ዮሃንሳ ቃሾ ጎለ ገልሴዳ።
\XREF{}{{\XO 3:20 }{\XT{ማቶሳ 14:3-4፤ ማር. 6:17-18}}}


\par }{\SH ዮሃንስ የሱሳ ጻማቄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 3:13-17፤ ማር. 1:9-11)

\par }{\PP \VS{21}አሳይ ኡባይ ጻማቀት ስሞዋፐ ጉይያን የሱስ ጻማቀቴዳ። እ ዎስ ደእሽንካ ሳሉ ዶየት አጌዳ።

\VS{22}ጌሻ አያናይካ ሀራጵያ ማላቲደ አ ቦላን ዎꬌዳ። ሳሉዋፐካ፥ “ታ ዶስያ ናአይ ኔና፤ ኔናን ታን ናሸታይ” ያግያ ቃላይ ዬዳ።
\XREF{}{{\XO 3:22 }{\XT{ዶመꬃ 22:2፤ ማዝ. 2:7፤ ኢሳ. 42:1፤ ማቶሳ 1:17፤ ማር. 1:11፤ ሉቃሳ 9:35}}}


\par }{\SH የሱሳ የለታይ ካሰ ጉየ ማይዛፐ ደእያ ፓይዱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 1:1-17)

\par }{\PP \VS{23}የሱስ ታማርሱዋ ዶሞደ አዉ ሀታሙ ላይꬃ ግዴዳ፤ ጮራ አሳይካ ባረንቶ ማላቶዋዳን አ ዮሴፎ ናኣ ያጊኖ፤ ዮሴፎ ኤለ ናኣ፤

\VS{24}ኤለ ማተ ናኣ፤ ማተ ሌዊያ ናኣ፤ ሌዊ ምልከ ናኣ፤ ምልከ ዮና ናኣ፤ ዮን ዮሴፎ ናኣ፤

\VS{25}ዮሴፎ ማታትያ ናኣ፤ ማታት አሞጸ ናኣ፤ አሞጸ ናሆመ ናኣ፤ ናሆመ ኤስሊመ ናኣ፤ ኤስሊመ ናገ ናኣ፤

\VS{26}ናገ ማኣተ ናኣ፤ ማኣተ ማታትዩ ናኣ፤ ማታትዩ ሴመየ ናኣ፤ ሴመይ ዮሴፎ ናኣ፤ ዮሴፎ ዮዳ ናኣ፤

\VS{27}ዮድ ዮናና ናኣ፤ ዮናን ሬሰ ናኣ፤ ሬሰ ዘሩባቤላ ናኣ፤ ዘሩባቤል ሳላትያላ ናኣ፤ ሳላትያለ ኔለ ናኣ፤

\VS{28}ኔል ምልከ ናኣ፤ ምልከ ሃደ ናኣ፤ ሃደ ዮሳሰ ናኣ፤ ዮሳሰ ቆሳማ ናኣ፤ ቆሳም ኤልማዶመ ናኣ፤ ኤልማዶመ ኤረ ናኣ፤

\VS{29}ኤረ ዮሴኤ ናኣ፤ ዮሴኤ፥ ኤልኤዘራ ናኣ፤ ኤልኤዘረ፥ ዮራመ ናኣ፤ ዮራም ማጻተ ናኣ፤ ማጻተ ሌዊያ ናኣ፤

\VS{30}ሌዊ ስሞና ናኣ፤ ስሞነ ይሁዳ ናኣ፤ ይሁዳይ ዮሴፎ ናኣ፤ ዮሴፎ ዮናና ናኣ፤ ዮናን ኤልያቄማ ናኣ፤

\VS{31}ኤልያቄም ሜልያ ናኣ፤ ሜልየ ማይናና ናኣ፤ ማይናን ማጻተ ናኣ፤ ማጻተ ናታነ ናኣ፤ ናታነ ዳዊተ ናኣ፤

\VS{32}ዳዊተ እሰይ ናኣ፤ እሰይ እዮቤዳ ናኣ፤ እዮቤድ ቦኤዛ ናኣ፤ ቦኤዝ ሳልሞና ናኣ፤ ሳልሞን ናህሾና ናኣ፤

\VS{33}ናህሾን አምናዳባ ናኣ፤ አምናዳብ ራማ ናኣ፤ ራም አሪና ናኣ፤ አሪናይ ሄዝሮና ናኣ፤ ሄዝሮን ፐሬዛ ናኣ፤ ፐሬዝ ይሁዳ ናኣ፤

\VS{34}ይሁዳይ ያቆባ ናኣ፤ ያቆብ ይሳቃ ናኣ፤ ይሳቅ አብራሃሞ ናኣ፤ አብራሃሞ ታራ ናኣ፤ ታር ናኮራ ናኣ፤

\VS{35}ናኮር ሴሮሄ ናኣ፤ ሴሮህ ራጋዋ ናኣ፤ ራጋው ፐለጋ ናኣ፤ ፐለግ አቤራ ናኣ፤ አቤር ሳላ ናኣ፤

\VS{36}ሳል ቃይናና ናኣ፤ ቃይናን አርፋክሲደ ናኣ፤ አርፋክሲደ ሴመ ናኣ፤ ሴም ኖሄ ናኣ፤ ኖሄ ላሜሄ ናኣ፤

\VS{37}ላሜህ ማቱሳላ ናኣ፤ ማቱሳል ሄኖከ ናኣ፤ ሄኖክ ያሬዳ ናኣ፤ ያሬድ ማላልኤላ ናኣ፤ ማላልኤል ቃይናና ናኣ፤

\VS{38}ቃይናን ሄኖሳ ናኣ፤ ሄኖስ ሴተ ናኣ፤ ሴት አዳማ ናኣ፤ አዳም ጾሳ ናኣ።




\par }\Chap{4}{\SH የሱሳዉ ሺቄዳ ጻላህያ ፓጭያ
\par }
{\R (4:1-13፤ ማቶሳ 4:1-11፤ ማር. 1:12፣ 13)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ጌሻ አያናን ኩሚደ ዮርዳኖሳ ሻፋፐ ስሜዳ፤ አያናን መላ ሳኣ ካለሰቲደ ቤዳ።

\VS{2}ሄዋን ኦይታሙ ጋላሳ ዳብሎሳን ፓጨቴዳ። ሄ ጋላሳቱዋን አያነ ምቤና ድራዉ ዉርሰꬃ ፖሉዋ ሄራን እ ኮሻቴዳ።


\par }{\PP \VS{3}ዳብሎስካ፥ “ኔን ጾሳ ናኣ ግዶፐ ሀ ሹቻ፥ ‘ኡክꬃ ግዳ’ ጋደ አዛዛ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{4}የሱስካ፥ “ ‘አሳይ ጾሳ ቃላ ኡባፐ አትን ኡክꬃ ጻላላን ደኤና’ ጌተት ጾሳ ቃላን ጻፈቴዳ” ያግ ዛሬዳ።
\XREF{}{{\XO 4:4 }{\XT{ዛረ. 8:3}}}


\par }{\PP \VS{5}ዳብሎስካ ꬎቃ ግዴዳ ደርያ የሱሳ ከሲደ አላምያ ካዉተꬃ ኡባ ልጶ አይፊ ስማናዉ በሴዳ።

\VS{6}ዳብሎስካ፥ “ሀ ካዉተꬃ ማታይነ ቦንቹ ኡባይ ታዉ እመቴዳ። ታን ታ ዶስያ ኦስነ እማና፤ ነዉካ እማና።

\VS{7}ሄዋ ግድያ ድራዉ፥ ነ ታ ስንꬃን ታዉ ጎይኖፐ ሀ ኡባይ ኔሳ ግዳናዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}የሱስካ ዛሪደ፥ “ ‘ጎዳ ጾሳዉ ጎይና፥ አ ጻላላ ጎዳያ’ ጌተት ጾሳ ቃላን ጻፈቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9-11}ዳብሎስካ የሱሳ የሩሳላመ አፊደ ጌሻ ጎልያ ሁጲያ ከሲደ፥

\par }{\Q “ ‘ጾሳይ ኔና ናጋና ማላ፥

\par }{\QB ኪታንቻቱዋ ኪታናዋ፥

\par }{\QB ኡንቱንቱካ ነ ገዲ ሹቻን ꬉበተና ማላ፥

\par }{\QB ባረንቱ ኩሽያን ኔና ደንꬃናዋንታ’ ያገቲደ፥

\par }{\Q ጌሻ ማጻፋን ጻፈቴዳ፤

\par }{\QB አነ ኔን ጾሳ ናኣ ግዶፐ፥

\par }{\QB ሀዋፐ ዱገ ኔና ኦላ”\XREF{}{{\XO 4:9-11 }{\XT{ማዝ. 91:11-12}}}

\par }{\MM ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}የሱስካ ዛሪደ፥ “ ‘ነ ጎዳ ጾሳ ፓጮፓ’ ጌተቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ዳብሎስካ ፓጭያ ኡባ ዉርሶዋፐ ጉየ ጉꬃ ዎደዉ የሱሳፐ ሻከቴዳ።


\par }{\SH የሱስ ጋሊላን ኦሱዋ ዶሜዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 4:12-17፤ ማር. 1:14፣ 15)

\par }{\PP \VS{14}የሱስካ አያና ዎልቃን ጋሊላ ጋድያ ስሜዳ። አ ዋሪካ ዩሹዋን ደእያ ኡባ ጋኬዳ።

\VS{15}የሱስካ አይሁዳቱዋ ዎሳ ጎልያን ታማርሲደ አሳን ኡባን ጋላተቴዳ።


\par }{\SH ናዝሬተን የሱሳ እጼድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:53-58፤ ማር. 6:1-6)

\par }{\PP \VS{16}እ ባረ ድጮ ካታማ ናዝሬተ ዬዳ፤ ካሰ ኦꬅያዋዳንካ ሳምባታ ጋላስ አይሁዳቱዋ ዎሳ ጎለ ገሊደ ናባባናዉ ደንዲደ ኤቄዳ።

\VS{17-19}ናብያ ኢስያሳ ን ጻፈቲደ ጻጸቴዳ ማጻፋ አዉ እሜድኖ። ሄ ማጻፋ ብሊደ:

\par }{\Q “ታን ህየሳቶ ምሽራቹዋ ኦዳናዉ

\par }{\QB ኦከቴዳ ድራዉ ጎዳ አያናይ ታ ቦላን ደኤ።

\par }{\Q ቃሸቴዳዋንቶ ብለꬃ፥

\par }{\QB ቆቃቶ ጼላና ማላ ኦዳናዉ፥

\par }{\QB ቃይካ ናቀቴዳዋንታ ናቁዋፐ

\par }{\QB ከሳና ማላ ዶሰቴዳ ጎዳ ላይꬃ

\par }{\QB ኦዳና ማላ፥ ታና ኪቴዳ”

\par }{\MM ጌተት ጻፈቴዳሳ ደሜዳ።
\XREF{}{{\XO 4:17-19 }{\XT{ኢሳ. 61:1-2}}}


\par }{\PP \VS{20}ማጻፋካ ጻጺደ አይሁዳቱዋ ዎሳ ጎልያን ኦꬅያዎ እሚደ ኡቴዳ። አይሁዳቱዋ ዎሳ ጎልያን ደእያ አሳይ ኡባይ አ ጫድ ጼሌዳ።

\VS{21}የሱስካ፥ “ሀቼ ህንተዉ ናባበትና ህንተንቱ ስሴዳ ቃላይ ፖለቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}ኡባይ አዉ ማርካቴድኖ። አ ዶናፐ ከስያ አꬎ ኬካተꬃ ቃላፐ ደንዴዳዋን ማላለቲደ፥ “ሀዌ ዮሴፎ ናኣ ግደኔ?” ጌድኖ።


\par }{\PP \VS{23}የሱስካ ስ ባንታን ሀ ሌምሱዋን፥ “ህንተንቱ ታዉ ‘ꬋልያ ጎዳዉ፥ ነ ሁጲያ ፓꬃ፥ ኔን ቅፍርናሆማን ኦꬅና ኑ ስሶዋ ኡባ ሀ ነ ካታማንካ ቃይ ኦꬃ’ ያጊደ ኦዲታ” ያጌዳ።

\VS{24}ቃይካ፥ “ቱሙዋ ያጋይ፥ ናቢ ባረ የለቶ ጋድያን ጋማካ ቦንቼተና።
\XREF{}{{\XO 4:24 }{\XT{ዮሃ. 4:44}}}


\par }{\PP \VS{25}“የዉዋን ቃይ ቱሙዋ ኦዳይ: ኤላሳ ዎድያን ሄዙ ላይꬃነ ኡሱፑን አገና እራይ ቡከናን እጽና ሳኣ ኡባን ዎልቃማ ኮሻይ ገሌዳ ዎደ፥ እስራኤለን ጮራ አምአቱ ደኢኖ።
\XREF{}{{\XO 4:25 }{\XT{1 ካታ. 17:1}}}

\VS{26}ኤላስካ ሲዶና ጋድያን ደእያ ሰራፍታ ሄራ እት አምአትኮ ኪተቴዳፐ አትን ኦኮነ ኪተትቤና።
\XREF{}{{\XO 4:26 }{\XT{1 ካታ. 17:8-16}}}

\VS{27}ናብያ ኤልሳአ ዎድያንካ እስራኤልያን ጮራ ኦሉዋ ሀርግያን
\FTNT{*}{{\FR 4:27 }{\FQ{ኦሉዋ ሀርግያ፦
}}{\FT{ጾሳ ቃላይ ታማርሰትያ ዎድያ ኡባን፥ “ኦሉዋ” ግያ ቃላይ ጋልባ ቦላን ሳክያ ሳኩዋ ኡባዉ አከትያዋ።
}}} ኦይቀቴዳዋንቱ ደኢኖ፤ ሶርያ ቢታን ደእያ ንእማነፐ አትን ኡንቱንቱፐ ኦንነ ፓጽ ቤና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 4:27 }{\XT{2 ካታ. 5:1-14}}}


\par }{\PP \VS{28}አይሁዳቱዋ ዎሳ ጎልያን ደእያዋንቱ ኡባቱ ሀዋ ስሲደ ዳርሲደ ሀንቀቴድኖ።

\VS{29}ኡንቱንቱ ደንዲደ የሱሳ ካታማፐ ጋጻ ከሲደ ዱገ ኦላናዉ ካታማይ ኬጸቴዳ ደርያ ሁጲያ አፌድኖ።

\VS{30}ሽን የሱስ ኡንቱንቱ ግዱዋና አꬊደ ቤዳ።


\par }{\SH ኢታ አያናይ ኦይቄዳ ብታንያ
\par }
{\R (4:31-37፤ ማር. 1:21-28)

\par }{\PP \VS{31}ሄዋፐ ጉይያን የሱስ ጋሊላ ጋድያን ደእያ ቅፍርናሆማ ካታማ ቤዳ። ሳምባታ ጋላሳንካ አሳ ታማርሴዳ።

\VS{32}እ ታማርስያ ትምርቲ ማታን ግድያ ድራዉ ስሴዳ አሳይ ኡባይ ማላለቴድኖ።
\XREF{}{{\XO 4:32 }{\XT{ማቶሳ 7:28፣ 29}}}


\par }{\PP \VS{33}አይሁዳቱዋ ዎሳ ጎልያን ኢታ አያናይ ኦይቄዳ ብታኒ ደኤ፤ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬅ ዋሲደ፥

\VS{34}“ሀያ ጎዶ አጋርኪ ናዝሬትያ የሱሳ፤ ኑዉ ኔናና አይ እትፐተꬃይ ደኢ? ኑና ባይዛናዉ ያድ? ኔን ኦነንቶ ኤራድ፤ ኔን ጾሳ አዉ ኪቴዳ ጌሻ ግድኪ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{35}የሱስካ፥ “ጮኡ ጋ፥ አፐካ ከሳ” ያግ ሴሬዳ። ኢታ አያናይ ብታንያ ኡንቱንቱ ግዱዋን ኩንድሲደ አይነ ቆሄናን አፐ ከሴዳ።


\par }{\PP \VS{36}አሳይ ኡባይ ማላለቲደ እቱ እቶ፥ “ሀዌ አያ ቃሌ? ባረዉ ደእያ ማታንነ ዎልቃን ኢታ አያናቱዋ ሴሬ፤ ቃይ ኢታ አያናይካ ከሴ” ያጊደ ሃሳዬድኖ።

\VS{37}አ ዋሪካ ሄ ዩሹዋን ደእያ ጋድያ ኡባ ጋኬዳ።


\par }{\SH የሱስ ጮራ ሀርጋንቻ አሳ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:14-17፤ ማር. 1:29-34)

\par }{\PP \VS{38}የሱስ አይሁዳቱዋ ዎሳ ጎልያፐ ደንዲደ ስሞና ጎልያ ገሌዳ፥ ስሞና ቦሎታታ ዎልቃማ ቆጹዋ ሀርግያን ሀርገታደ ግሴዳዉንዉ የሱስ እዞ ፓꬃናዳን አሳይ አ ዎሴዳ።

\VS{39}እ ማታን ኤቂደ ቆጹዋ ሀርግያ ሴርና፥ ሀርጊ የዲሼዳ፤ ሄ ዎድያንካ ደንዳደ ኡንቱንቶ ኪተታዱ።


\par }{\PP \VS{40}አዋይ ዉሎ ዎድያን ዱማ ዱማ ሀርግያን ኦይቀቴዳ ሀርጋንቻቱዋ ኡባ አኮ አሄድኖ፤ እካ እቱዋ እቱዋ ቦላ ባረ ኩሽያ ዎꬂደ ፓꬄዳ።

\VS{41}ኢታ አያናቱካ፥ “ኔን ክርስቶሳ ጾሳ ናኣ” ያግ ዋሲደ ጮራ አሳፐ ከሴድኖ። እ ክርስቶሳ ግዶዋ ኡንቱንቱ ኤሬዳ ድራዉ ሃሳየና ማላ ድጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጋሊላን ታማርሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 4:23-25፤ ማር. 1:35-39)

\par }{\PP \VS{42}ሳአይ ዎንቶ ዎደ አሳይ ባይናሳ ቤዳ፤ አሳይ ኡባይ አ ኮዪደ እ ደኢያሳ ዬድኖ። ባረንቱፐ ሻከት ቤናዳን ድጋናዉ ኮዬድኖ።

\VS{43}እ ቃይ፥ “ህን ሀራ ካታማቶ ባደ ጾሳ ካዉተꬃ ምሽራቹዋ ቃላ ኦዳናዉ ኮሼ፤ ታን ኪተቴዳዌ ሀዋ ድራሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{44}ጋሊላን ደእያ አይሁዳቱዋ ዎሳ ጎለን ቃላ ታማርሲደ ጋምኤዳ።




\par }\Chap{5}{\SH የሱስ ኮይሮ ባረና ካልያዋንታ ዶሬዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 4:18-22፤ ማር. 1:16-20)

\par }{\PP \VerseOne{1}እት ጋላስ የሱስ ገንሳሬጸ አባ
\FTNT{*}{{\FR 5:1 }{\FQ{ገንሳሬጸ አባ፦
}}{\FT{ጋሊላ አባዉ እመቴዳ ዱማ ሱንꬃ።}}} ጋጻን ኤቂደ ደእሽን ጮራ አሳይ አኮ ሺቂደ ጾሳ ቃላ ስሳናዉ ሱገት ደኢኖ።
\XREF{}{{\XO 5:1 }{\XT{ማቶሳ 13:1፣ 2፤ ማር. 3:9፣ 10፤ 4:1}}}

\VS{2}ሄ ዎደ ላኡ ዎንግራቱ
\FTNT{†}{{\FR 5:2 }{\FQA{ዎንግርያ፦
}}{\FT{ዎንግርያ ጌተቶዌ፥ ዎጋ ሃꬃ ዎይ አባ ቦላን አሳይ ሄፍንꬃ ባጋ ፕናናዉ ጎኤትያ ሚሻ። ሀይቆ አሳይ ሞገትያዋ ግደናዋ ኤራናዉ ኮሼ።
}}} አባ ጋጻን ኤቆዋ እ በኤዳ፤ ሞልያ ጲርያዋንቱ ቃይ ዎንግራቱዋፐ ዎꬊደ ባረንቱ ዳባ ሜጭ ደኢኖ።
 
\VS{3}የሱስ ዎንግራቱዋ ግዶፐ ስሞናዉኖ ግዴዳዉንን ገሊደ ሳኣፐ ያ አባኮ ጉꬃ ሺሻናዳን ኦቼዳ። ሄዋፐ ጉየ ዎንግርያ ቦላን ኡቲደ አሳ ታማርሱዋ ዶሜዳ።


\par }{\PP \VS{4}ታማርሱዋ በꬆዋፐ ጉይያን ስሞና፥ “ዎንግርያ ያ አባ ጪሙዋኮ ሺሽተ፤ ህንተንቱ ዳባካ ሞልያ ጲራናዉ ኦልተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{5}ስሞንካ፥ “ጎዳዉ፥ ቃማ ኩመንꬃ ዳቡር አቂደ አይነካ ኦይቂበይኮ፤ ሽን ሀእ ኔን ጎዋዳን ዳባ ኦሌቶ” ያግ ዛሬዳ።
\XREF{}{{\XO 5:5 }{\XT{ዮሃ. 21:3}}}


\par }{\PP \VS{6}ሄዋዳንካ ኦꬄዳ ዎደ፥ ዳሮ ጮራ ሞልያ ኦይቄድኖ። ኡንቱንቱ ዳባቱካ ዱጸረታናዉ ሀኔድኖ።
\XREF{}{{\XO 5:6 }{\XT{ዮሃ. 21:6}}}

\VS{7}ሀራ ዎንግርያን ደእያ ላገꬃቱ ዪደ ማዳናዳን ዉቴድኖ፤ ኡንቱንቱ ላኡ ዎንግራቱዋንካ ሞልያ ኩንꬅና ዎንግራቱ ምተቱሳ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{8}ስሞን ጰጽሮስካ ሀዋ በኤዳ ዎደ የሱሳ ጉልባታን ኩንዲደ፥ “ጎዳዉ፥ ታን ናጋራንቻ አሳ ግዶ ድራዉ ታፐ ሻከታ” ያጌዳ።

\VS{9}ሀዋ ጌዳዌ እነ አናና እትፐ ደእያዋንቱ ኡባይ ባረንቱ ኦይቄዳ ሞልያ ጮራተꬃን ማላለቴድኖ።

\VS{10}ሄዋዳንካ ቃይ ስሞና ላገꬃ ግዴዳዋንቱ ዛብድዮሳ ናናቱ ያቆብነ ዮሃንስ ማላለቴድኖ።

\par }{\PP የሱስካ ስሞና፥ “ያዮፓ ሀዋፐ ጉይያን አሳ ጲርያዋ ግዳናሳ” ጌዳ።


\par }{\PP \VS{11}ኡንቱንቱካ ዎንግራቱዋ ሃꬃፐ ጋጻ ከሲደ፥ ኡባባ አጊደ የሱሳ ካሌድኖ።


\par }{\SH የሱስ ኦሉ ኦይቄዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:1-4፤ ማር. 1:40-45)

\par }{\PP \VS{12}የሱስ ካታማቱዋፐ እቱዋን ደእሽን ኦሉ
\FTNT{‡}{{\FR 5:12 }{\FQA{ኦሉዋ፦
}}{\FT{4:27 ጼልተ።
}}} ቦላ ኡባ ሜዳ ብታኒ ደእያዌ የሱሳ በኢደ አ ስንꬃንካ ኩንዲደ፥ “ጎዳዉ፥ ኔን ኮዮፐ ታና ፓꬃናዉ ዳንዳያ” ያጊደ ዎሴዳ።


\par }{\PP \VS{13}የሱስካ ባረ ኩሽያ የድ ቦቺደ፥ “ዶሳይ ጌያ!” ጌዳ። ሄማንእያንካ ኦሉ አ የዴዳ።


\par }{\PP \VS{14}የሱስ አ፥ “ሀዋ ኦስነ ኦዶፓ። ሽን ቄሳኮ ባደ ኔና በሳ። ሄዋፐ ጉየ ኦሉዋ ሀርግያፐ ፓጼዳዎ ማርካ ግዳናዳን ሙሴ ህግያን አዛዘቴዳ ያርሹዋ ሺሻ” ጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ግዶ ሽን አ ዋሪ ሎይꬅ አኪደ ቤዳ፤ ዳሮ ጮራ አሳይካ የሱስ ኦድያዋ ስሳናዉነ ባረንቱ ሀርግያፐ ፓጻናዉ ሺቄድኖ።

\VS{16}የሱስ ጮራ ዎደ ጌማሳ ቢደ ዎሴ።


\par }{\SH የሱስ ቦላይ ስሌዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (5:18-26፤ ማቶሳ 9:2-8፤ ማር. 2:3-12)

\par }{\PP \VS{17}እት ጋላስ የሱስ ታማርሲደ ደእሽን ጋሊላፐነ ይሁዳ ሄራ ኡባፐ፥ የሩሳላመ ዬዳ ፓርሳዋቱነ ህግያ ታማርስያዋንቱ ኡት ደእሽን ሀርጋንቻቱዋ ፓꬃና ማላ ጾሳ አዉዋ ዎልቃይ አዉ እመቴዳ።

\VS{18}ሄ ዎደ ቦላይ ስሌዳ
\FTNT{§}{{\FR 5:18 }{\FK{ቦላይ ስሌዳ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ ግሪከ ቃላን “ፓራሉሞአይ” ጌተትያዋ። ሀ ቃላ ብለꬃይ እንግልዜꬁዋን “ፓራላይዝድ” ጉሳ። ሀ ላአቱዋካ ዳዉሮꬁዋን ብለꬃ እሞደ፥ ኬቼዳዋ ዎይ ቃጸና ማላ ዳቡሬዳዋ ጉሳ።
}}} እት ብታንያ አማሬዳ አሳይ ሻንቻማን ቶክ አህ ጎለ ገልሲደ የሱሳ ስንꬃን ዎꬃናዉ ኮዬድኖ።

\VS{19}አሳ ጮራተꬃፐ ደንዴዳዋን የሱሳኮ ሺቃናዉ ዳንዳይበይክኖ። ሄዋ ድራዉ ቦላዉ ግእ ጎልያ ካራ
\FTNT{*}{{\FR 5:19 }{\FK{ካራ፦
}}{\FT{ሀ ፓይዱዋን ጌተቴዳ ጎልያ ካራይ ዳዉሮዋ ማላ ግደናዳን፥ ፓላስቲነ ጋደን ጎልያ ቦላን ደእያ ካራይ ገደ ቀረቲደ ኬጸቴ። ሄዌ ያቲደ ቃይ ዱፈቲደ ጋጻን ጋጻን ሀራ ምꬃይ ተጨትና ሎይꬅ ኬጸቴ። ሄዋ ማላ ኬጻይ ኦራꬃ ቃላ ጫቁዋ ዎድያን ኤረቴዳዋ።
}}} ቃሪደ አ፥ ሻንቻማና አሳ ግዶን የሱሳ ስንꬃን ዎꬄድኖ።


\par }{\PP \VS{20}የሱስካ ኡንቱንቱ አማኑዋ በኢደ፥ “ሀ ብታነዉ፥ ነ ናጋራይ አቶ ጌተቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱነ ፓርሳዋቱ፥ “ሀዌ ጾሳ ቦርያዌ ኦኔ? እት ጾሳፐ አትን ናጋራ አቶ ጋናዉ ኦን ዳንዳዪ?” ያግ ቆፋ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{22}የሱስካ ኡንቱንቱ ቆፋ ኤሮ ድራዉ ሀዋዳን ጌዳ፥ “አያዉ ህንተንቱ ዎዛናን ሀዋዳን ቆፒቴ?

\VS{23}‘ነ ናጋራይ አቶ ጌተቴዳ’ ጋናዋፐነ ‘ደንዳደ ባ’ ጋናዋፐ ሀቃዌ ማቴ?

\VS{24}የዉዋን ቃይ ሀዋ ታን ጌዳዌ፥ አሳ ናአይ ቢታ ቦላን ናጋራ ማራናዉ ማታይ ደእያዋ ህንተንቱ ኤራናዳና።” ሄዋፐካ ጉንዴዳ ብታንያ፥ “ደንዳ ነ ሻንቻማ ቶካደ ነ ጎለ ባ ጋይ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}ጉንዳይካ አሳ ስንꬃን ደንዶዋሽን ባረ ሻንቻማ ቶኪደ ጾሳ ጋላቲደ ባረ ሶይ ቤዳ።

\VS{26}ሀ ዎደ ኡባቱካ ዳሪ ማላለቴድኖ፤ ጾሳካ ጋላቲደ፥ “ሀቼ ማላባ በኤዶ” ያጊደ ያሻን ኩሜድኖ።


\par }{\SH የሱስ ሌዊያ ዶሬዳ
\par }
{\R (5:27-32፤ ማቶሳ 9:9-13፤ ማር. 2:13-17)

\par }{\PP \VS{27}ሄዋፐ ጉይያን የሱስ ከሲደ ቤዳ፤ ሌዊያ ጌተትያ ቃራጻ ሺሽያዌ፥ ቃራጻ ሺሽያሳን ኡቶዋ በኢደ፥ “ታና ካላ” ጌዳ።

\VS{28}እካ ደንዲደ ኡባባ አጊደ አ ካሌዳ።


\par }{\PP \VS{29}ሄዋፐ ስሚደ ሌዊ ባረ ጎለን ዳሮ ሾብያ ጊግሴዳ፤ ጮራ ቃራጻ ሺሽያዋንቱነ ሀራ ጮራ አሳይካ ኡንቱንቱና ኡቲደ ም ደኢኖ።

\VS{30}ፓርሳዋቱነ ህግያ ታማርስያ፥ ኡንቱንቱና ኦꬅያዋንቱ፥ የሱሳ ካልያዋንቱ ቦላን፥ “አያዉ ቃራጻ ቃንጽያዋንቱናነ ናጋራንቻቱዋና ሚቴኔ ኡሺቴ?” ያጊደ ዙዙሜድኖ።
\XREF{}{{\XO 5:30 }{\XT{ሉቃሳ 15:1፣ 2}}}


\par }{\PP \VS{31}የሱስካ፥ “ሀርጋንቻ አሳፐ አትን ፓጻ አሳዉ አክምያ ኮሸና።

\VS{32}ታን ዬዳዌ፥ ናጋራንቻቱ ባረንቱ ናጋራ ፓጺደ ስማናዳናፐ አትን፥ ጽላቱዋ ጼሳናዉ ያበይከ” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\SH የሱስ ጾማባ ኦሸቴዳ
\par }
{\R (5:33-39፤ ማቶሳ 9:14-17፤ ማር. 2:18-22)

\par }{\PP \VS{33}ሀዋፐ ጉይያን የሱሳ፥ “ዮሃንሳ ካልያዋንቱነ ፓርሳዋቱዋ ካልያዋንቱ ኡባ ዎደ ጾሚኖነ ዎሲኖ፤ ሽን ኔና ካልያዋንቱ ቃይ ኡባ ጋላስ ሚኖነ ኡሺኖ” ያጊደ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{34}የሱስካ፥ “ምሽራይ ኡንቱንቱና ደእሽን ምያታቱ ጾማናዉ ዳንዳዪኖ?

\VS{35}የዉዋን ቃይ ምሽራይ ኡንቱንቱፐ ሻከቲደ ባና ዎዲ ያናዋ፤ ሄ ዎደ ጾማናዋንታ” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{36}የሱስካ ካልያ ሌምሱዋ ኦዴዳ: “ኦራꬃ ማዩዋፐ ፔꬍ አኪደ ኤጫ ማዩዋ ቦላን ፕያዌ ባዋ፤ ጋሱካ ሀዋዳ ኦꬆፐ ኦራꬃ ማዩዋ ፔꬌ፤ ኦራꬃ ፊካ ኤጫ ማዩዋን ጊገና።

\VS{37}ሀዋዳንካ ኤጬዳ ጭልግያን
\FTNT{†}{{\FR 5:37 }{\FK{ጭልግያ፦
}}{\FT{ሀዎ ዳዉሮꬁዋን እመትያ ጉጃ ብለꬃይ ኤሳ ናእያ ኦጎሩዋ።
}}} ኦራꬃ ዎይንያ ኤሳ ዎꬅያዌ ባዋ፤ ዎꬆፐ ቃይ ኦራꬃ ዎይንያ ኤሳይ ጭልግያ ꬉሴ፤ ኤሳይካ ጉኬ፤ ጭልጋይካ ባዬ።

\VS{38}ኦራꬃ ዎይንያ ኤሳ፥ ኦራꬃ ጭልግያን ዎꬃናዉ በሴ።

\VS{39}ኤጫ ዎይንያ ኤሳ ኡሺደ ኦራꬃ ኮይያዌ ኦንነ ባዋ፤ ጋሱካ ኤጫይ ማልኤ ግያ ድራዉ።”




\par }\Chap{6}{\SH የሱሳ ካልያዋንቱ ሳምባታን ትሻ ዱꬄድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:1-8፤ ማር. 2:23-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሳምባታ ጋላስ የሱስ ባረና ካልያዋንቱና እትፐ እት ጎሻ ግዱዋና አꬍያ ዎደ አ ካልያዋንቱ ዛርጋፐ ትሻ ዱꬂደ ባረንቱ ኩሽያን ሽገቺደ ሙሳ ዶሜድኖ።

\VS{2}ፓርሳዋቱዋ ግዶፐ፥ “ሳምባታ ጋላሳን ኦꬃናዉ ዎጋ ግደናዋ አያዉ ኦꬂቴ?” ያጌድኖ።

\VS{3}የሱስ፥ “ካትያ ዳዊተነ እትፐ ደእያዋንቱ ኮሻቴዳ ዎደ ኦꬄዳዋ ናባብ በይክቴ?

\VS{4}ዳዊተ ጾሳ ጎልያ ገሊደ ቄሳቱዋፐ አትን ሀራ አሳይ ሜናዳን ድገቴዳ፥ ጾሳዉ ያርሸቴዳ ቁማ ሜዳ። እትፐ ደእያዋንቱካ እ እምናደ ሜድኖ” ያግ ዛሬዳ።
\XREF{}{{\XO 6:4 }{\XT{ዎጋ 24:9}}}


\par }{\PP \VS{5}ሀዋፐ ካሊደ የሱስ፥ “አሳ ናአይ ሳምባታዉ ጎዳ!” ጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ኩሺ ጉንዴዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:9-14፤ ማር. 3:1-6)

\par }{\PP \VS{6}ሀራ ሳምባታ ጋላሳን የሱስ አይሁዳቱዋ ዎስያ ጎልያ ገሊደ ታማርስ ደኤ። ሄዋንካ ኡሸቻ ኩሺ ስሌዳ ብታኒ ደኤ።

\VS{7}ህግያ ታማርስያዋንቱነ ፓርሳዋቱ የሱሳ ሞትያ ጋሱዋ ደማናዉ እ ሳምባታን አሳ ፓꬆፐ በአና ጊደ ናግ ደኢኖ።

\VS{8}እካ ኡንቱንቱ ቆፋ ኤሪደ ኩሺ ስሌዳ ብታንያ፥ “ደንዳ አሳ ግዱዋን ኤቃ” ያጌዳ። ብታኒካ ደንድ ኤቄዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሄዋፐ ስሚደ የሱስ፥ “ሀንንቶነ ሳምባታ ጋላሳን ሎኦባ ኦꬃናዉ በሲዬ ኢታባ ኦꬃናዉ በሲ? ሸምፑዋ አሻናዉ በሲዬ ዎꬋናዉ በሲ?” ያጌዳ።

\VS{10}የሱስ ባረ ዩሹዋን ደእያ አሳ ኡባ ጼሎዋፐ ጉይያን ብታንያ፥ “ነ ኩሽያ ምጫ!” ያጌዳ። እካ ምጪደ ፓጼዳ።


\par }{\PP \VS{11}ኡንቱንቱ ሎይꬅ ሀንቄቲደ የሱሳ ቦላ ኦꬃናዋ ባረንቱ ግዶን ማቀቴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ታማነ ላኡ ኪተቴዳዋንታ ዶሬዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:1-4፤ ማር. 3:13-19)

\par }{\PP \VS{12}ሄ ዎድያን የሱስ ደርያ ቦላ ዎሳናዉ ከሴዳ፤ ሄዋንካ ቃማ ኩመንꬃ ጾሳኮ ዎሲደ አቄዳ።

\VS{13}ሳአይ ዎንቶዋን ባረና ካልያዋንታ ጼሴዳ። ሄዋንቱፐካ ታማነ ላአቱዋ ዶሪደ፥ “ኪተቴዳዋንታ”\FTNT{*}{{\FR 6:13 }{\FQ{ኪተቴዳዋንታ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ ታማነ ላኡ የሱስ ኪቴዳ ሀዋራቱዋ ጉሳ።
}}} ያጊደ ሱንꬄዳ።

\VS{14}ኡንቱንቱ ሱንꬃይካ: ጰጽሮሳ ጊደ እ ሱንꬄዳ ስሞና፥ አ እሻ እንድራሳ፥ ያቆባ፥ ዮሃንሳ፥ ፕልጶሳነ ባርታላሞሳ፥

\VS{15}ማቶሳ፥ ቶማሳ፥ እልፕዮሳ ናኣ ያቆባ፥ ባረ ጋደዉ ሴለትያ ስሞና፥

\VS{16}ያቆባ ናኣ ይሁዳነ የሱሳ አꬅ እሜዳ አስቆሮቱ ይሁዳ።
\FTNT{†}{{\FR 6:16 }{\FK{አስቆሮቱ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ አይሁዳ ጋድያን ደእያ አስቆሮቱ ጌተትያ ጋድያፐ ዬናን አተና ጉሳ። ሀ ሱንꬃ ብለꬃይ፥ “ዎርዳንቻ”። ቃይካ፥ “ሀይቆ አꬅ እምያዋ” ጉሳ።
}}}


\par }{\SH የሱስ ጮራ አሳ ታማርሴዳነ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 4:23-25)

\par }{\PP \VS{17}የሱስካ ኡንቱንቱና እትፐ ደርያፐ ዎꬊደ ደምባሳን ኤቄዳ። አ ካልያዋንቱፐካ ጮራ አሳይ ሄዋን ደኤ። ቃይካ አፐ ስሳናዉነ ባረንቱ ሀርግያፐ ፓጻናዉ ይሁዳ ጋድያፐ፥ የሩሳላመ ካታማፐ፥ አባ ማታን ደእያ ጺሮሳፐነ ሲዶናፐ ዬዳ ጮራ አሳይ ሄዋን ደኢኖ።

\VS{18}ሀ አሳይካ አ ስሳናዉነ ባረንቱ ሀርግያፐ ፓጻናዉ ዬድኖ። ቱና አያናን ኦይቀቲደ መቶትያዋንቱካ ፓጼድኖ።

\VS{19}ዎልቃይ አፐ ከሲደ ኡባ ፓꬅያ ድራዉ አሳይ ኡባይ አ ቦቻናዉ ኮዬ።


\par }{\SH አንጁዋባነ መቱዋባ
\par }
{\R (ማቶሳ 5:1-12)

\par }{\PP \VS{20}ባረና ካልያዋንታ ጼሊደ ያጌዳ:

\par }{\Q “ህንተንቱ ማንቃቱ አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB አያዉ ጎፐ፥ ጾሳ ካዉተꬃይ ህንተንቱዋ።


\par }{\Q \VS{21}ህንተንቱ ሀእ ኮሻትያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB ግድን ካላንታ፤ ህንተንቱ ሀእ ዬክያዋንቱ

\par }{\QB አንጀቴዳዋንታ፤

\par }{\QB ግድን ሚጫንታ።


\par }{\PP \VS{22}“አሳ ናኣ ድራዉ ህንተንታ አሳይ እጽያ ዎደነ ቶችያ ዎደ፥ ህንተንቱ ሱንꬃካ ኢታን ደንꬅያ ዎደ፥ አንጀቴድታ።

\VS{23}ሳሉዋን ህንተንቱ አካና ዎይታይ ዳራ ግድያ ድራዉ ሄ ጋላስ ናሸቻን ጉፕተ፤ ጋሱካ ካሰ ህንተንቱ አዎቱ ናባቱዋ ቦላን ሀዋዳን ኦꬂደ ደኤድኖ።


\par }{\Q \VS{24}“የዉዋን ቃይ፥ ዱረ አሳቶ ህንተንቶ አየ፤

\par }{\QB ህንተንቱ እሻሎ ደኡዋን ደኤድታ።


\par }{\Q \VS{25}ህንተንቶ ሀእ ካሌዳዋንቶ አየ፤

\par }{\QB ግድን ኮሻታንታ፤

\par }{\QB ህንተንቶ ሀእ ሚጭያዋንቶ አየ፤

\par }{\QB ግድን ካዮታንታነ ዬካንታ።


\par }{\Q \VS{26}አሳይ ኡባይ ህንተንቱ ሎኦተꬃባ ሃሳይያ ዎደ፥

\par }{\QB ህንተንቶ አየ፤

\par }{\QB ካሰ ህንተንቱ አዎቱ ዎርዶ ናባቶ፥

\par }{\QB ሀዋዳን ኦꬄድኖ።


\par }{\SH ሞርክያ ሲቃናዉ በሴ
\par }
{\R (ማቶሳ 5:38-48፤ 7:12)

\par }{\PP \VS{27}“ሽን ታን ኦድያዋ ስስያዋንቶ ያጋይ: ህንተንቱ ሞርከቱዋ ዶስተ፤ ህንተና እጽያዋንቶ፥ ሎኡዋ ኦꬅተ፤

\VS{28}ህንተና ሸቂያዋንታ አንጅተ፥ ህንተና ናቂያዋንቶ፥ ዎስተ።

\VS{29}እት ባጋ ሻይያ ባቂያዎ፥ ላኤንꬁዋካ በሳ፤ ኦንነ ነ ኮትያ አክያዎ፥ ነ ሻምጭያካ ድጎፓ።


\par }{\PP \VS{30}“ነዉ ደእያዋ ኔና ዎስያዎ፥ እማ፤ ነዋ አኬዳዋ፥ ዛራ ጋደ ኦቾፓ።

\VS{31}አሳይ ህንተንቶ ኦꬃና ማላ ህንተንቱ ዶስያዋዳን፥ ህንተንቱካ ሀራዉ ሀዋዳን ኦꬅተ።


\par }{\PP \VS{32}“ህንተንታ ዶስያዋንታ ጻላላ ዶሶፐ አይ ጋላታይ ደኢ? ሀዋ ግዶፐ ናጋራንቻቱካ ባረና ዶስያዋንታ ዶሲኖ።

\VS{33}ህንተንቶ ሎኦባ ኦꬅያዋንቱ ጻላላዉ ህንተንቱ ሎኦባ ኦꬆፐ ሄዎ አይ ጋላታይ ደኢ? ናጋራንቻቱካ ሀዋዳን ኦꬂኖ።

\VS{34}ታልኢደ ህንተዉ ዛራናዉ ዳንዳይያዋንቱ ጻላላዉ ታልኦፐ አይ ጋላታይ ደኢ? ባረ ታልኤዳዋ ዛሪደ አካናዉ ናጋራንቻቱካ ባረንቱ ጋርሳን ታልኤቲኖ።

\VS{35}ሽን ህንተንቱ፥ ህንተንቱ ሞርክያ ዶስተ፤ ኡንቱንቶካ ሎኦባ ኦꬅተ፤ ህንተንቱፐ ታልኦዋ ዛሪድ አካናዉ ቆፖፕተ። ሀዋ ህንተንቱ ፖሎፐ ህንተንቶ ጋቲ ዳራናዋ። ቃይ ህንተንቱ ኡባፐ ቦላ ጾሳ ናና ግዳንታ። እ ኢታቶነ ጋላተናዋንቶካ ኬካ።

\VS{36}ህንተንቱ አቡ ማርያዋ ግዶዋዳን ህንተንቱካ ማርያዋንታ ግድተ።


\par }{\SH ሀራ አሳ ፕርዳናዉ በሰና
\par }
{\R (ማቶሳ 7:1-5)

\par }{\PP \VS{37}“ኦ ቦላንካ ፕርዶፕተ፥ ህንተንቱ ቦላንካ ፕርደተና፤ ሀራ ቦላ ኩናንያ ኦꬆፕተ፤ ህንተንቱ ቦላንካ ኩናን ኦሰተና። አቶ ጊተ፤ ጾሳይ ህንተንቶ አቶ ጋና።

\VS{38}እምተ፤ ህንተንቶ እመታና። ህንተንቱ ማኬዳ ማካን ህንተንቶ ማከታና። ባቂ ናቂና ሲል ኩም ፓላህ ላለትያ ማካ ህንተንቱ ክዉዋን እድንꬃና” ጌዳ።


\par }{\PP \VS{39}ቃይካ የሱስ ሀዋፐ ካልያ ሌምሱዋ ኦዴዳ፤ “ቆቃይ ቆቃ ካለꬃናዉ ዳንዳዪ? ቆቃይ ቆቃ ካለꬆፐ ላአቱካ ኦይቀቲደ ኦላን ኩንድክኖ?\XREF{}{{\XO 6:39 }{\XT{ማቶሳ 15:14}}}

\VS{40}ታማርያዌ ባረና ታማርስያዋፐ አና፤ ታማርያዌ ምን ታማሮፐ ባረና ታማርሶዋ ማላ ግዳናዉ ዳንዳዬ።


\par }{\PP \VS{41}“ነ አይፍያ ግዶን ደእያ ቱሳ ከሰናን ደኣደ ሀራ ነ ላግያ አይፍያ ግዶን ደእያ ሱላ አያዉ ጼላይ?

\VS{42}ነ አይፍያ ጋርሳን ደእያ ቱሳ በኤናን ሀራ አሳኮ ሺቃደ፥ ‘ታ እሻዉ፥ ነ አይፍያ ጋርሳፐ ሱላ ታ ከሶ?’ ያጋናዉ ዎታ ዳንዳያይ? ሀ ሎኡዋ ማላትያ ኢታዉ፥ ኮይሮታደ ነ አይፍያ ግዶን ደእያ ቱሳ ከሳ። ሄዋፐ ጉይያን ነ እሻ አይፍያ ግዶን ደእያ ሱላ ከሳናዉ ጌሻደ ጼላናዉ ዳንዳያ።


\par }{\SH ምꬃቶነ እዛ አይፌዳ አይፍያ
\par }
{\R (ማቶሳ 7:16-20፤ 12:33-35)

\par }{\PP \VS{43}“ሎኦ ምꬃይ ኢታ አይፍያ አይፈና፤ ሄዋዳንካ ኢታ ምꬃይ ሎኦ አይፍያ አይፋናዉ ዳንዳየና።

\VS{44}ምꬃይ ኡባይ ባረ አይፍያ አይፍያዋን ኤረቴ። አጉንꬃፐ ዎደንꬃ አይፊ ማጸተና፤ ሀዋዳንካ፥ ጹንዱቂያፐ
\FTNT{‡}{{\FR 6:44 }{\FK{ጹንዱቂያ፦
}}{\FT{ሀ ምꬃይ ጎምኦርያ ዛርያ ግዲደ አ አይፊ አያዉነ ማደናዋ።
}}} ላድያ አይፍያ ማጻናዉ ዳንዳየተና።
\XREF{}{{\XO 6:44 }{\XT{ማቶሳ 12:34}}}

\VS{45}ሎኦ አሳይ ባረ ሎኦ ዎዛናፐ ሎኦ የዉዋ ሃሳዬ። ቃይ ኢታ አሳይ ባረ ኢታ ዎዛናፐ ኢታ የዉዋ ሃሳዬ። አያዉ ጎፐ፥ አሳይ ባረ ዶናን ሃሳይያዌ ባረ ዎዛናን ኩሜዳዋ ዶናይ ሃሳይያ ድራሳ።


\par }{\SH ላኡ ቆሞ ጎልያ ኬጽያ አሳ
\par }
{\R (ማቶሳ 7:24-27)

\par }{\PP \VS{46}“ታን ኦዶዋ ኦꬅክታ፥ ሽን አያዉ ጎዳዉ፥ ጎዳዉ፥ ያጊደ ታና ጼጊቴ?

\VS{47}ታኮ ይያ ኡባይ ታ ቃላካ ስሲደ ኦሱዋን ፔሽያዌ ኦና ማላትንቶ ታ ህንተንታ በሳና፤

\VS{48}እካ ጎልያ ኬጺደ ዳሮ ኦላ ቦኪደ ዛላ ቦላ ግንቢደ ኬጼዳ አሳ ማላቴ፤ ድኡ ድኢደ ሄ ጎልያ ሱግናካ፥ ምኖ ዛላ ቦላ ኬጸቶ ድራዉ ቃꬃናዉ ዳንዳይቤና።

\VS{49}ቃይ ታ ቃላ ስሲደ ኦሱዋን ፔሸና ኡራይ ባሱ ባንታሳ ሻፍያ ቦላን ጎልያ ኬጼዳዋ ማላቴ። ድኡ ድኢደ ሄ ጎልያ ሱጎ ዎደ ኤለካ ኩንዴዳ፤ ሄ ጎሊካ ኢታ ዎዳ ዎዲደ ባዬዳ” ያጌዳ።




\par }\Chap{7}{\SH የሱስ ጼቱዋ ካፑዋ ቆማ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:5-13፤ ዮሃ. 4:43-54)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስካ ሀዋ ኡባ አሳ ስንꬃን ሃሳይ ዉርሶዋፐ ጉይያን ህን ቅፍርናሆማ ቤዳ።

\VS{2}ሄዋንካ እት ጼቱዋ ካፑ ደኤ። እ ዳሮፐ ዶስያ አ ቆማይ ሀርጊደ ሀያናዉ ማቴዳ።

\VS{3}እካ የሱሳባ ስሴዳ ዎደ፥ ባረ ቆማ ዎሲደ ፓꬃና ማላ ይሁዳ ጭማቱዋ ህን አኮ ኪቴዳ።


\par }{\PP \VS{4}ኡንቱንቱካ የሱሳኮ ዪደ፥ “ሀ ብታኒ፥ ኔን አ ማዳናዳን ዳሮፐ ኮዬዳ፤

\VS{5}ጋሱካ ኑ አሳ እ ዳሮፐ ዶሲደ አይሁዳቱዋ ዎስያ ጎልያ ኬጽሶዌካ አ” ያጊደ ዳሮፐ ዎሴድኖ።


\par }{\PP \VS{6}የሱስካ ኡንቱንቱና እትፐ ቤዳ። እካ ህን ጎልያ ሄራ ጋኬዳ ዎደ ጼቱዋ ካፑ ባረ ላገꬃቱዋ ባረኮ ጼሲደ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ዳቡሮፓ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኔና ታ ጎልያ ካራፐ ጋርሳ ባጋና ገልሳናዉ ታዉ በሰና።

\VS{7}ሀዋ ድራዉ ነ ስንꬃን ኤቃናዉካ ሀራይ አቶ በስያዋ ግድከ። ሽን ኔን ቃላ ጻላላ ኦዳ፤ ታ ቆማይካ ፓጻናዋ።

\VS{8}ታን ታፐ ቦላና ማታይ ደእያዋንቶ ኤኖ ጋደ ደእያ አሳ። ታፐ ጋርሳናካ ታን ኪትስያ ዎታዳራቱ ደኢኖ። እቱዋ፥ ‘ባ’ ያግያ ዎደ፥ ቤ፤ ሀራካ ቃይ፥ ‘ሃያ’ ጎፐ ዬ። ታ ቆማይካ፥ ሀዋ ‘ኦꬃ’ ግያ ዎደ አዛዘቴ፤ ኦꬄ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}የሱስካ ሀዋ ስሲደ አ የዉዋን ማላለቴዳ፤ ጉየ ስሚደ አ ካልያ ዳሮ አሳ፥ “ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ጋይ፤ ታን ሀዋ ማላ አማኑዋ ሀራይ አቶ፥ እስራኤልያ ጋርሳንካ በአበይከ” ያጌዳ።

\VS{10}ካሰ ኪተቴዳ አሳቱካ ጼቱዋ ካፑዋ ጎለ ጉየ ስምያ ዎደ፥ አ ቆማይ ፓጾዋ በኤድኖ።


\par }{\SH የሱስ አምአት ናኣ ሀይቁዋፐ ደንꬄዳ
\par }
{\PP \VS{11}ዎንትሳ ጋላስ የሱስ ባረና ካልያዋንቱናነ ጮራ አሳና እትፐ ናይኖ ጌተትያ ካታማቶ ቤድኖ።

\VS{12}የሱስ ካታማ ጋካና ጼቱዋ ዎደ፥ አሳይ ሀይቄዳ አሃ ቶኪደ ከሴድኖ። ሀይቆዌካ ባረ ዳይዉ መጽ እት ናኣ፤ አታካ አስናይ ባይና አምአቶ። ዳሮ ካታማ አሳይካ እዞ ካሌድኖ።


\par }{\PP \VS{13}የሱስካ እዞ በኤዳ ዎደ ቃረቲደ፥ “ዬኮፓ!” ያጌዳ።

\VS{14}ሺቂደ ሻንቻማ ቦቼዳ፤ ቶኮዋንቱካ ኤቄድኖ። የሱስ፥ “ኔኖ ያላጋዉ፥ ደንዳ ጋይ!” ያግና፥

\VS{15}ብታኒ ሱር ኡቴዳ። ሃሳያካ ዶሜዳ። የሱስካ አ፥ አ ዳይዉ እሜዳ።


\par }{\PP \VS{16}ኡባይካ ያሻን ኩሚደ፥ “ዎልቃማ ናቢ ኑ ጋርሳን ደንዴዳ፤ ጾሳይካ ባረ አሳ አሻናዉ ዬዳ!” ያጊደ ጾሳ ጋላቴድኖ።

\VS{17}ሄዌኔካ የሱሳ ዋሪ ይሁዳ ዩሹዋን ደእያ ጋድያ ኡባን ስሰቴዳ።


\par }{\SH ጻማቅያ ዮሃንሳ
\par }
{\R (ማቶሳ 11:1-19)

\par }{\PP \VS{18}ዮሃንሳ ካልያዋንቱ ሀኖዋ ኡባ አዉ ኦዴድኖ። ዮሃንስካ ባረና ካልያዋንቱፐ ላአቱዋ ጼሲደ፥

\VS{19}“ያናዌ ኔኔየ? ዎይ ኑን ሀራ ናጋኔ?” ያግ፥ ኡንቱንቱ ኦቻና ማላ ህን የሱሳኮ ኪቴዳ።


\par }{\PP \VS{20}አሳቱካ የሱሳኮ ዪደ፥ “ጻማቅያ ዮሃንስ፥ ያና ጌተቴዳዌ ኔኔየ? ዎይ ሀራ ናጋኔ? ያጊደ ኦቻና ማላ ኔኮ ኪቴዳ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{21}ሄ ዎድያን የሱስ ጮራ አሳ ዱማ ዱማ ሀርግያፐ ፓꬄዳ፤ ቱና አያናቱዋካ አሳፐ ከሴዳ፤ ጮራ ቆቃቱዋ አይፍያ ዶዬዳ።

\VS{22}የሱስካ ዮሃንስ ኪቶዋንቶ፥ “ቢደ ህንተንቱ በኤዳዋነ ስሴዳዋ ዮሃንሳዉ ኦድተ፤ ቆቃቱ ጼላናዋንታ፤ ጉንዳቱ ሀመታናዋንታ፤ ኦሉ ኦይቆዋንቱ ጌያናዋንታ፤ ቱሌዳዋንቱ ስሳናዋንታ፤ ሀይቄዳዋንቱ ደንዳናዋንታ፤ ህዬሳቶካ ምሽራቹዋ ቃላይ ኦደታናዋ።

\VS{23}ታናን ꬉበተና አሳይ ኡባይ አንጀቴዳዋንታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{24}ዮሃንስ ኪቴዳዋንቱ ብድጎዋፐ ጉይያን የሱስ አሳዉ ዮሃንሳባ ኦዱዋ ዶሜዳ: “አያ በአናዉ ቢታ ባዙዋ ከሴድቴ? ጫርኩ ቃꬅያ ኡሱንꬃ?

\VS{25}ዎይ አያ በአናዉ ከሴድቴ? ሎኦ ማዩዋ ማዬዳ አሳ ደኡዋ? ሎኦ ማዩዋ ማዬዳዋንቱነ ባረና ጊግስያዋንቱ ካትያ ጎለን ደኢኖ።

\VS{26}ዎይ አያ በአናዉ ከሴድቴ? ናብያ በአናዉ ከሴድቴ? ኤ፤ ታን ህንተንቶ ያጋይ፤ ህንተንቱ በአናዉ ከሶዌ ናብያፐካ አꬉዋ።

\VS{27}ጾሳ ማጻፋን፥ ‘ነ ኦግያ ኔፐ ስንꬃና ጊግስያ ኪታንቻ ኔፐ ስንꬃያደ ኪታና’ ጌተት ዮሃንሳባይ ጻፈቴዳዌ ሀዋ።

\VS{28}ማጫዋንቱፐ የለቴዳዋንቱ ጋርሳን ጻማቅያ ዮሃንሳፐ አꬍያ ኦንነ ባዋ። ጾሳ ካዉተꬃን ቃይ ኡባፐ ላፋ ጌተትያዌካ አፐ አꬋናዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{29}ሀራይ አቶ ሽን ቃራጻ ከስያዋንቱ አተናን ሀዋ የሱስ ሃሳዮዋ ስሴዳ ኡባይ ዮሃንሳ ኩሽያን ጻማቀቶዋንቱ ጾሳዉ በስያ ቦንቹዋ እሜድኖ።
\XREF{}{{\XO 7:29 }{\XT{ማቶሳ 21:32፤ ሉቃሳ 3:12}}}

\VS{30}ሽን ህግያ ታማርስያዋንቱነ ፓርሳዋቱ ዮሃንሳን ጻማቀትቤና ድራዉ፥ ጾሳይ ኡንቱንቶ ቆፔዳዋ እጼድኖ።


\par }{\PP \VS{31}የሱስ፥ “ስም ታን ሀ ዎድያ አሳ አያና ሌምሶ? ኡንቱንቱ አያ ማላቲኖ?

\VS{32}ኡንቱንቱ ገያሳን ኡቲደ እቱ እቱዋ ጼሲደ፥ ‘ሱሱልያ ህንተንቶ ፑንናካ

\par }{\QB ካእበይክታ፤

\par }{\QB ዬኩዋ የꬃ ከሴዶሽንካ

\par }{\QB ዬክበይክታ

\par }{\QB ያገትያ ናና ማላቲኖ’ ጌዳ።


\par }{\MM \VS{33}ጻማቅያ ዮሃንስ ቁማ ሜናን ዎይንያ ኤሳካ ኡሸናን ዪና፥ ‘አ ቦላን ጋሌናይ ደኤ’ ያጌድታ።

\VS{34}ታን አሳ ናአይ ማደነ ኡሻደ ዪና፥ ‘ሀዌ ናፍሳማ፤ ዎይንያ ኤሳካ ኡሽያዋ፤ ቃራጽያዋንቶነ ናጋራንቻቶ ዳቡዋ’ ያጊታ።

\VS{35}ግዶፐ አትን ጾሳ አꬎ ኤራተꬃይ ባረ ኦሱዋን ቱማ ግዲደ ቤቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH ፓርሳዊያ ስሞና
\par }
{\PP \VS{36}ፓርሳዋቱዋፐ እቱ ባረናና ቁማ ማና ማላ ሾቢና፥ የሱስ አ ሶይ ቢደ ማናዉ ኡቴዳ።

\VS{37}ሄ ካታማን ናጋራንቻ ጌተቴዳ እት ምሽራታ ደኤዉና፥ የሱስ አ ሶይን ኡቴዳዋ ስሳደ፥ አልባስጽሮሳ ጌተትያ ሹቻፐ ኦሰቴዳ አልባስጽሮሳ ባሬታ ኩሜዳ ሽቱዋ አካ ያዱ።

\VS{38}ጉየና አ ገድያ ማታን ኤቃደ፥ ዬካደ አ ገድያካ ባረ አፎꬃን ኦካ ዶማዱ፤ እዝ አፎꬃይ ባይዜዳ አ ገድያካ ባረ ሁጲያ ብናናን ቁጫደነ አ ገድያ የራደ ገድያን ሽቱዋካ ጫጫፋዱ።
\XREF{}{{\XO 7:38 }{\XT{ማቶሳ 26:7፤ ማር. 14:3፤ ዮሃ. 12:3}}}

\VS{39}የሱሳ ባረ ሶይ ጼሴዳ ፓርሳዊካ ሀዋ በኢደ፥ “ሀዌ ናብያ ግዴደንቶ፥ ሀና አ ቦችያ ምሽራታ ኦነንቶነ ቃይካ እዛ ናጋራንቻ ግድያዋ እ ኤራና ሽን” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{40}የሱስካ ዛሪደ፥ “ስሞና፥ ታን ነዉ ኦድያ የዉ ደኤ” ያግና፥

\par }{\PP ስሞንካ፥ “ታማርስያዎ፥ ኦዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{41}የሱስ፥ “እት ብታንያፐ ሚሻ ታልኤዳ ላኡ አሳቱ ደኢኖ። እቱዋ ማታን እቼሹ ጼቱ ዲናር፥ ቃይ የኩዋ ማታን እሻታሙ ደኤ።

\VS{42}ላአቶካ ጭግያዌ ꬋይና፥ ላአቱዋ አጩዋካ ማር አጌዳ። ሀዋንቱፐ ሀቃዌ ሎይꬅ ዶስያዋ ማላቲ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{43}ስሞንካ ዛሪደ፥ “ዳሩዋ አጎዋ ማላቴ” ያጌዳ። የሱስካ፥ “ቱሙዋ ዛራዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{44}የሱስ ምሽራትኮ ጼሊደ፥ ስሞና ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀኖ ምሽራቶ በኣዲ? ታን ነ ጎለ ዪና ሀራይ አቶ ሽን ሃꬃካ ታ ገድያዉ እማ በይካ፤ ሽን እዛ ባረ አፎꬃን ታ ገድያ እርጽሳዱ፤ ባረ ሁጲያ ብናናንካ ቁጫዱ።

\VS{45}ኔን ታና የራ በይካ፤ ሽን እዛ ታን ገሎደፐ ዶማደ ታ ገድያ የርያዋ አጋ በይኩ።

\VS{46}ኔን ታ ሁጲያን ዛይትያ ኦካ በይካ፤ ሽን እዛ ታ ገድያን ሽቱዋ ጫጫፋዱ።

\VS{47}ሀዋ ድራዉ ታ ህንተንቶ ኦዳይ: ዳሮፐ እዛ ዶሴዳዋ ድራዉ፥ ዳሮ ናጋራይ እዝዉ ደእያዌ ማረቴዳ፤ ጉꬃይ ማረትያዌ ጉꬃ ዶሴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{48}የሱስ ምሽራቶ፥ “ነ ናጋራይ ቁጨቴዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{49}የሱሳና እትፐ ቁማ ማናዉ ኡቴዳዋንቱ ባረንቱ ዎዛናን፥ “ናጋራ ማራናዉ ዳንዳይያዌ ሀዌ ኦኔ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{50}የሱስ ምሽራቶ፥ “ነ አማኑ ኔና አሼዳ፥ ሳሮተꬃን ነ ጎለ ባ” ያጌዳ።




\par }\Chap{8}{\SH የሱሳ ካሌዳ ማጫዋንታ
\par }
{\PP \VerseOne{1}የሱስ ሀዋፐ ስሚደ፥ ሳባኪድነ ጾሳ ካዉተꬃ ምሽራቹዋ ቃላ ካታማንነ ሄራን ኦዲደ አꬌዳ። ታማነ ላኡ የሱሳ ካልያዋንቱካ አናና እትፐ ደኢኖ።

\VS{2}ኢታ አያናፐነ ዎልቃማ ሀርግያፐ ፓጼዳዋንቱ እት እት ማጫዋንቱካ ደኢኖ። ሄዋንቱካ: ላፑ ጻላሂ ከሴዳ ማግዳላ ጌተትያ ካታማፐ ዬዳ ማይራሞነ፥

\VS{3}ሄሮድሳ ጎልያን ሱንꬃ ግዴዳ ኩዛ ማቻት ዮሃኖ፥ ሶስና ጌተተዉናነ ሀራ ጮራቱዋና እትፐ ግዲደ፥ የሱሳነ አ ካልያዋንታ ሚሻን ማዴድኖ።


\par }{\SH ዘረꬃ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:1-9፤ ማር. 4:1-9)

\par }{\PP \VS{4}ጮራ አሳይ ዳሮ ካታማቱዋፐ ሺቂደ፥ የሱሳኮ ዬዳ ዎድያን ሌምሱዋን፥

\VS{5}“ዘርያዌ ዘረꬃ ዘራናዉ ከሴዳ። ዘርያ ዎደ እት እት ዘረꬃይ፥ ኦግያ ዶናን ዎꬊደ የቴዳ። ያትና ሳሉዋ ካፉ ሄዋ ሜዳ።

\VS{6}ሀራይ ቃይ ዛላ ቦላ ዎꬊደ ዶሌዳ ዎደ ኮሽያ ሃꬃ ደመና ድራዉ መሌዳ።

\VS{7}ሀራ ዘረꬃይ አጉንꬃ ጋርሳን ዎꬌዳ። አጉንꬃይ እትፐ ድጪደ ምቴዳ።

\VS{8}ሀራይ ሎእያ ቱኤ ቢታን ዎꬌዳ። ዶሎዋፐ ጉይያን፥ ዘረቶዋፐ ጼቱ ኩሽያ ዳኩዋ ሞኬዳ” ያጌዳ።

\par }{\SH የሱስ ሌምሱዋን ሃሳዬዳ ጋሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:10-17፤ ማር. 4:10-12)

\par }{\PP የሱስ ሀዋ ሃሳዪደ፥ “ሀይꬃይ ደእያ ኡባይ ስሶ” ያግ ቃላ ꬎቁ ኦꬂደ ዋሴዳ።


\par }{\PP \VS{9}አ ካልያዋንቱ፥ “ሀ ሌምሱ አያ ጉሴ?” ያግ አ ኦቼድኖ።

\VS{10}እካ ዛሪደ፥
\XREF{}{{\XO 8:10 }{\XT{ኢሳ. 6:9}}}

\par }{\PP “ህንተንቶ ጾሳ ካዉተꬃ ጹራ ኤራይ እመቴዳ፤ ሽን ሀራቶ፥ ጼሊድካ ኤረና ማላ፥ ስሲድካ አኬከና ማላ ሌምሱዋን ኦዳይ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ዘረꬃ ሌምሱዋ ብሊደ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:18-23፤ ማር. 4:13-20)

\par }{\PP \VS{11}የሱስ፥ “ዘረꬃ ሌምሱ ሀዋ: ዘረꬃይ ጾሳ ቃላ።

\VS{12}ኦግያ ጋጻን ዎꬌዳ ዘረꬃይ፥ ጉꬃ ዎደዉ ቃላ ስስያ አሳ፤ ኤለካ ጻላሂ ዪነ፥ ኡንቱንቱ ስሶዋን አማን አተና ማላነ ቃላይ ዎዛናፐ ዶገታና ማላ ኦꬄ።

\VS{13}ዛላ ቦላን ዎꬌዳ ዘረꬃይ፥ ኮይሮ ቃላ ናሸቻን ስስያዋንታ። ሄዋንቱካ ጉꬃ ዎድያ አማንኔ ፓጪ ጋክያ ዎድያን ጻጱ ባንታ ድራዉ ኤለካ አማኑዋ ካዲኖ።

\VS{14}አጉንꬃ ጋርሳን ዎꬌዳ ዘረꬃይ፥ ቃላ ስስያዋንታ፤ ሽን ደኡዋ ህርጋይነ ዱረተꬃ እሻሉ ጩሌዳዋንታ። ሄዋንቱ ሎኦ አይፍያ እማናዉ ዳንዳይክኖ።

\VS{15}ሎኦ ቱኤ ቢታን ዎꬌዳ ዘረꬃይ በስያዌ፥ ሎአነ ጽሎ ዎዛናን ቃላ ስሲደ ናግያ አሳነ ሄ ቃላን ምን ኤቂደ ሎኦ አይፍያ አይፍያዋንታ።


\par }{\SH ጾምፕያ
\par }
{\R (ማር. 4:21-25)

\par }{\PP \VS{16}“ጾምፕያ ሳꬂደ እትባን ቁምእ አግያዌ ዎይ አርሳፐ ጋርሳና ዎꬅያዌ ኦንነ ባዋ።
\XREF{}{{\XO 8:16 }{\XT{ማቶሳ 5:15፤ ሉቃሳ 11:33}}}

\VS{17}ቆንጨናን ቆሱዋን አትያባይ እት የዉነ ባዋ። ኤረተናንነ ቤትያሳ ከሰናን አታናባይ አይነ ባዋ።
\XREF{}{{\XO 8:17 }{\XT{ማቶሳ 10:26፤ ሉቃሳ 12:2}}}

\VS{18}ሄዋ ግድያ ድራዉ ሎይꬅ አኬካን ስስተ። ዎዛናፐ ስስያዎ ኡባዉ ጉጅ አኬካይ እመታና፤ አኬከናዋፐ ሄ አዉ ደእያዋ ማላትያ አኬካይካ አከታናዋ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 8:18 }{\XT{ማቶሳ 25:29፤ ሉቃሳ 19:26}}}


\par }{\SH የሱሳ ዳዮነ አ እሻቱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:46-50፤ ማር. 3:31-35)

\par }{\PP \VS{19}ሄ ዎድያን አታነ እሻቱ የሱሳና ጋከታናዉ አኮ ዬድኖ፤ ሽን አሳ ጮራተꬃፐ ደንዶ ጋሱዋን አ ደማናዉ ዳንዳይበይክኖ።

\VS{20}እት ብታኒ፥ “ነ ዳያነ ነ እሻቱ ኔናና ጋከታናዉ ኮዮ ድራዉ ካረን ዪደ ኤቄድኖ” ያግ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{21}እካ፥ “ታ ዳያነ ታ እሻቱ፥ ጾሳ ቃላ ስሲደ ኦሱዋ ቦላን ፔሽያዋንታ” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\SH የሱስ ቤታ ጮኡ ኦꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:23-27፤ ማር. 4:35-41)

\par }{\PP \VS{22}እት ጋላስ የሱስ ባረና ካልያዋንቱና እትፐ ዎንግርያ ገሊደ፥ “አባፐ ሄፍንꬃ ቦይተ” ጌዳ። ኡንቱንቱካ ደንዲደ ሀመታ ዶሜድኖ።

\VS{23}ፕን ደእያ ዎደ፥ የሱስ ገምእሼዳ። አባን ጎቱዋ ጫርኩ ደንዶ ድራዉ፥ ዎንግርያ ጋርሳን ሃꬃይ ኩምና ዳሮ መቶቴድኖ።

\VS{24}ኡንቱንቱ የሱሳኮ ሺቂደ፥ “ጎዳዉ፥ ጎዳዉ! ኑን ባዮይተቴ!” ያጊደ አ ቤጎꬄድኖ።

\par }{\PP እካ ቤጎቲደ ጎቱዋነ ሃꬃ ቤታ ሴርና፥ ጎቱነ ሃꬃ ቤታይ ኤቄዳ፤ ኡባባይካ ጮኡ ጌዳ።

\VS{25}እካ፥ “ህንተንቶ አማኑ ሀቃን ደኢ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱካ ያይ ማላለቲደ እቱ እቱዋ፥ “ሀዋዳን ጫርኩነ ሃꬃይ ጮኡ ጊተ ጊና አዛዘትያዌ ሀዌ ኦኔ?” ያገቴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ጻላሂ ኦይቄዳ ብታንያ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:28-34፤ ማር. 5:1-20)

\par }{\PP \VS{26}ጋሊላ አባፐ ሄፍንꬃና ደእያ ገርገሰኖና ጌተትያ ጋድያ፥ የሱስነ አ ካልያዋንቱ፥ ዎንግርያን ፕኒደ ጋኬድኖ።

\VS{27}ሄ ሃꬃፐ ፕን ሳኣ ዎꬎ ዎደ፥ ኢታ አያናን ኦይቀቴዳ እት ብታኒ፥ ካታማፐ ከሲደ አናና ጋከቴዳ። ዳሮ ዎድያፐ ዶሚደ ማዩዋ ማየናን ካሎ ጎልያ አጊደ ዱፉዋን ደኤ።


\par }{\PP \VS{28}የሱሳ ደሞዋፐ ጉይያን፥ ዋስ አ ስንꬃን ጉፋኒደ ዎልቃማ ኮሻን፥ “ዎልቃማ ጾሳ ናኣ የሱሳ፥ ታዉነ ነዉ አይበ እትፐተꬃይ ደኢ? ታና ዋይሶፓርኪ፤ ታ ኔና ዎሳይ” ያጌዳ።

\VS{29}እ ሄዋ አያዉ ጌዴ ጎፐ፥ ብታንያ የግ ከሳና ማላ የሱስ አ አዛዞ ድራሳ።

\par }{\PP ኢታ አያናይ ብታንያ ኦይቆደፐ ዳሮ ዎደ ግዶ ድራዉ፥ ብራታ ሳንꬃላታን ገድያነ ኩሽያ ቃሸቲደ ናገቴ። ሳንꬃላታ ዱꬅ አኪደ ኢታ አያናይ ካለꬅና ባዙዋ ቤ።


\par }{\PP \VS{30}የሱስካ፥ “ነ ሱንꬃይ ኦኔ?” ያግ ኦቼዳ። እካ ጮራ ኢታ አያናይ ገል ኡቶ ድራዉ፥ “ሌግዮና”\FTNT{*}{{\FR 8:30 }{\FQ{ሌግዮና፦
}}{\FT{ሀ ሱንꬃይ ግሪከ ጌተትያ ቃላፐ አከቴዳ። ሱንꬃ ብለꬃይ “ጮራ” ጉሳ።
}}} ያጌዳ።

\VS{31}ባረንታ የሱስ፥ “ህን ጪሞ ኦላ ቢተ” ያገና ማላ ዎሴድኖ።


\par }{\PP \VS{32}ሄዋን ደእያ ዞዝያ ጋጻን ሄመትያ ጮራ ጉዱንꬃቱ ደኢኖ። ጮራ ቱና አያናቱ፥ ሄ ጉዱንꬃቱዋ ጋርሳ፥ “ገልተ” ጋና ማላ የሱሳ ዎሴድኖ። እካ፥ “ቢደ ገልተ” ጌዳ።

\VS{33}ኢታ አያናቱካ ብታንያፐ ከሲደ ጉዱንꬃቱዋ ጋርሳ ገሌድኖ። ጉዱንꬃ ዉዲካ ላንቂያፐ ካጆቲደ ኤለካ አባን ምተቴድኖ።


\par }{\PP \VS{34}ጉዱንꬃ ሄምያዋንቱ ሀኖዋ ኡባ በኦ ዎደ ሀራሳ ቢደ፥ ሄ ካታማንነ ዩሹዋን ሀኖዋ ኦዴድኖ።

\VS{35}አዬ ሀኔደንቶ በአናዉ ከሲደ፥ አሳይ የሱሳኮ ዬድኖ። ኢታ አያናይ ከሴዳ ብታኒ፥ አ ዎዛናይ ስምና ማዩዋ ማዪደ የሱሳ ገድያ ማታን ኡቶዋ በኢደ ያዬድኖ።


\par }{\PP \VS{36}ኢታ አያናን ኦይቀቴዳ ብታኒ ዎት ፓጼደንቶ በኤዳ አሳይ፥ ሀራ አሳዉ ኦዴድኖ።

\VS{37}ገርገሰኖና ጋድያንነ ሄ ሄራን ደእያ አሳይ ኡባይ ዳሪ ያዬዳ ድራዉ፥ የሱስ ባረንቱ ማታፐ ባና ማላ ዎሴድኖ። እካ ዎንግርያን ገሊደ ቤዳ።

\VS{38}ኢታ አያናይ ከሴዳ ብታኒካ የሱሳና ባና ጊደ፥ አ ዎሴዳ፤ ሽን የሱስ፥

\VS{39}“ነ ጎለ ስማደ ጾሳይ ነዉ ኦꬆ ዎልቃማባይ አየንቶ ማርካታ” ያግ የዴዳ።


\par }{\SH ሀይቄዳ ናቶነ ሳከትያ ምሽራቶ
\par }
{\R (ማቶሳ 9:18-26፤ ማር. 5:21-43)

\par }{\PP \VS{40}የሱስ ስሜዳ ዎደ አሳይ ኡባይ ናግ ደእያ ድራዉ፥ አ ሞክ አኬድኖ።

\VS{41}ሄ ዎደ፥ አይሁደ አሳ ዎሳ ጎለዉ ሱንꬃ ግዴዳ ያእሮሳ ያገትያ ብታኒ አኮ ዬዳ። እካ የሱሳ ገድያ ስንꬃን ኩንዲደ፥ ባረ ጎለ ገላና ማላ ዎሴዳ።

\VS{42}ጋሶተꬃይካ ታማነ ላኡ ላይꬃይ ኩሜዳ አዉ ደእያ እት ናታ ሀይቃናዉ ማታ ኡቶ ድራሳ።

\par }{\PP የሱስ ብያ ዎደ ጮራ አሳይ አ ዩሹዋን ሱገቲደ መቶꬄድኖ።

\VS{43}ሄ አሳ ግዶን ሄ ዎድያን ታማነ ላኡ ላይꬃ ኡባ ሱꬃይ ጎግያ ምሽራታ ደአዉ። ባረ ደእያ ሻሉዋ ኡባ ꬋልያ ኤርያዋንቶ ዉርስናካ ፓꬃናዉ ዳንዳዮዌ ኦንነ ባዋ።


\par }{\PP \VS{44}ጉየና ያደ አ ማዩዋ ማጫራ ቦቻዱ፤ ሄ ማንእያን ኢፐ ጎግያ ሱꬃይ ኤቂ አጌዳ።

\VS{45}የሱስ፥ “ኦኔ ታና ቦቾዌ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡባይ ካድና ጰጽሮስ፥ “ጎዳዉ፥ አሳይ ሱገቲደ መቶትያ ዎደ፥ ‘ኦኔ ታና ቦቾዌ’ ያጋይ?” ጌዳ።


\par }{\PP \VS{46}ሽን የሱስ፥ “እት አሳይ ታና ቦቼዳ፤ ዎልቃይካ ታፐ ከሶዋ ታን ኤራይ” ያጌዳ።

\VS{47}ምሽራታካ፥ የሱሳ እዛ ቦቾዌ ኤረተናን አትቤናዋ ኤራደ፥ ኮኮራደ ዮና የሱሳ ስንꬃን ኩንዳ አጋዱ። አያ ጋሱዋን የሱሳ ቦቻደንቶ እዛ ፓጾዋ ኡባ አሳ ስንꬃን ኦዳዱ።


\par }{\PP \VS{48}እካ እዝዉ፥ “ሀ ምሽራቴ! ነ አማኑ ኔና ፓꬄዳ፤ ሳሮ ባ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{49}የሱስ ሃሳይ ደእሽን፥ አይሁዳ አሳ አማንያዋንቱ ሱንꬃ ሶይፐ እት ብታኒ ዬዳዌ፥ “ነ ናታ ሀያዱ፤ ስም ታማርስያዋ መቶꬆፓ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{50}የሱስ ሀዋ ስሲደ፥ “ያእሮሳ፥ አማናፐ አትን፥ ያዮፓ! እዛ ፓጻናዉኑ” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{51}ሶይ ገሊደ: ጰጽሮሳፐ፥ ያቆባፐ፥ ዮሃንሳፐ፥ ናት አቡፐነ ናት ዳይፐ አትን፥ ኦንነ ገላናዳን ኤኖ ግቤና።

\VS{52}ኡባይ ሄ ናትዉ ዬኪደነ ካዮቲድ ደኢኖ። ሽን የሱስ፥ “ዬኮፕተ፥ ግሳዱፐ አትን ሀያበይኩ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{53}እዛ ሀይቄዳዋ ኤሪደ አ ቦላ ሚጬድኖ።

\VS{54}ግዶፐ አትን የሱስ እዝ ኩሽያ ኦይቂደ፥ “ሀ ናቴ፥ ቤጎታ!” ያጌዳ።

\VS{55}እዝ ሸምፑካ ስምና ኤለካ ደንዳ ኤቂና ማናባ እማና ማላ፥ የሱስ አዛዜዳ።

\VS{56}እዝ አቡነ እዝ ዳያ ማላለቴድኖ፤ ሽን የሱስ ኡንቱንታ፥ ሀኖ የዉዋ ኦስነ ኦደና ማላ አዛዜዳ።




\par }\Chap{9}{\SH የሱስ ባረና ካልያ ታማነ ላአቱዋ ኪቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:5-15፤ ማር. 6:7-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ታማነ ላኡ አ ካልያዋንታ እትፐ ባረኮ ጼሲደ፥ ጻላህያ ኡባ አሳፐ ከሳናዉነ ሀርግያዋንታ ፓꬃና ማላ ዎልቃነ ማታ እሜዳ።

\VS{2}ጾሳ ካዉተꬃባ ኦዳናዉነ ሀርጋንቻቱዋ ፓꬃና ማላ ኡንቱንታ ኪቴዳ።

\VS{3}እ ኡንቱንታ ኪቲደ፥ “ኦግያ ቢደ፥ ጻምኣ ግድናካ፥ ዎይ ቃርጪትያ፥ ዎይ ቁማ፥ ዎይ ሚሻ ግድናካ አያነ ኦይቆፕተ፤ ላኤንꬅያ ማዩዋካ ኦይቆፕተ።
\XREF{}{{\XO 9:3 }{\XT{ሉቃሳ 10:4-11}}}

\VS{4}ህንተና አሳይ ሀቃን ሞኮፐነ፥ ሄዋፐ ከሳና ጋካናዉ፥ ህንተንቱ ገሌዳ ጎልያን ጋምእተ።

\VS{5}ሄ ካታማ አሳይ ህንተና ሞከናን እጾፐ፥ ሄዋፐ ከሲደ፥ ኡንቱንቱ ህንተና ሞከናን እጾዎ ማርካ ግዳና ማላ፥ ህንተንቱ ገድያፐ ባና ሾጭ ድጊደ ቢተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{6}አ ካልያዋንቱ ቢደ፥ ቄር ካታማ ኡባን ምሽራቹዋ ቃላ ኦዲደነ ሀርጋንቻ ፓꬂደ ዩዬድኖ።


\par }{\SH ሄሮድሰ ኦꬄዳባ
\par }
{\R (ማቶሳ 14:1-12፤ ማር. 6:14-29)

\par }{\PP \VS{7}ሀእ ጋሊላ ቢታ ካትያ ሄሮድሰካ ሀኔዳ የዉዋ ስሲደ ያት ጌዳ። ጋሶተꬃይነካ እት እት አሳይ፥ “ዮሃንስ ሀይቁዋፐ ደንዴዳ” ያጌ።

\VS{8}ሀራ አሳይ፥ “ኤላስ ከሲደ ቤቴዳ” ያግያ ዎደ፥ ሀራንቱ ቃይ፥ “በን ናባቱዋፐ እቱ ሀይቁዋፐ ደንዴዳ” ያጊኖ።

\VS{9}ሄሮድሰካ፥ “ታን ዮሃንሳ ቆꬍያ ቃንጽሳ ድጋድሽን፥ ሀዋዳን አሳይ ሃሳይያ ብታኒ ኦኔ?” ያጊደ፥ የሱሳ በአናዉ ኮዬዳ።


\par }{\SH የሱስ እቼሹ ሻአ አሳ ምዚደ ካልሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 14:13-21፤ ማር. 6:30-44፤ ዮሃ. 6:1-14)

\par }{\PP \VS{10}የሱስ ኪቶዋንቱ ስሚደ፥ ኡንቱንቱ ኦꬄዳዋ ኡባባ የሱሳዉ ኦዴድኖ። እካ ኡንቱንታ አኪደ፥ ቤተሳይዳ ያገትያ ካታማ ማታን ደእያ ታካሳ ቤዳ።

\VS{11}አሳይ እ ደኢያሳ ኤሪደ ካልና፥ ኡንቱንታ ሞክ አኪደ ጾሳ ካዉተꬃባ ኦዴዳ፤ ሀርግያፐ ፓጻናዉ በስያዋንታካ ፓꬄዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሳአይ ኦማርስያ ዎደ፥ የሱሳ ካልያ ታማነ ላአቱ አኮ ዪደ፥ “ሀ አሳይ ኡባይ ኑ ዩሹዋን ደእያ ሄራ ግዶነ ቄር ካታማቱዋ ግዶ ቢደ፥ አቅያሳነ ቁማ ደማና ማላ ሞይዛ፤ አያዉ ጎፐ ኑን ሀዋን አሳይ ባይናሳን ደኤቶ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{13}ሽን የሱስ ኡንቱንታ፥ “አሳዉ ሜተትያባ ህንተንቱ እምተ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱ ዛሪደ፥ “አነ ቢደ፥ ሀ ኡባ አሳዉ ቁማ ሻመናን ꬋዮፐ ኑዉ እቼሹ ሶሉዋፐነ ላኡ ሞልያፐ ሀራይ ባዋ፤ ሄዎ ኑን ሀ ጮራ አሳዉ ቁማ ሻማና ማላ ኮያይ?” ያጌድኖ።

\VS{14}(ጋሱካ፥ ሄዋን ደእያ አሳይ እቼሹ ሻኣ ኬና።)\FTNT{*}{{\FR 9:14 }{\FQA{እቼሹ ሻአ፦
}}{\FT{እስራኤልያ ዎጋን ማጫዌነ ቄር ናናይ ፓይደተና ድራዉ፥ እቼሹ ሻኣ ጉሳይ ማጫዋነ ቄር ናና ፓይደናን ኩሜዳዋ። ሀ ፓይዱ ደእያ ኮይሮ ማራይ በን ማጻፋ እቱዋ እቱዋን ባዋ።
}}}

\par }{\PP የሱስ ባረና ካልያዋንታ፥ “እሻታሙ እሻታሙ አሳ ጭታን ጭታን ሻክ ሻክ ኡትስተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ኡንቱንቱካ እ ጎዋዳን ኡባ አሳካ ኡትሴድኖ።

\VS{16}የሱስካ እቼሹ ሶሉዋነ ላኡ ሞልያ ኦይቂደ፥ ፑደ ሳሉዋ ቦንጎት ጼሊደ ጾሳ ጋላቴዳ፤ ዱꬂደ፥ አሳዉ ግሻና ማላ አ ካልያዋንቶ እሜዳ።

\VS{17}አሳይ ኡባይካ ሚደ ካሌድኖ። ኡንቱንቱፐ አቴዳ ዶካ፥ ታማነ ላኡ ሳምፓ ኩሜዳዋ ደንꬄድኖ።


\par }{\SH ጰጽሮስ የሱሳባ አዋዬዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 16:13-19፤ ማር. 8:27-29)

\par }{\PP \VS{18}እት ጋላስ የሱስ ባረካ ዎስያ ዎደ፥ አ ካልያዋንቱካ አናና እትፐ ደእሽን፥ “አሳይ ታና ኦና ጊኖ?” ጊደ ኡንቱንታ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{19}ኡንቱንቱ ዛሪደ፥ “አሳይ ኔና ጻማቅያ ዮሃንሳ ያጌ፤ ሀራ አሳይ ቃይ ኤላሳ
\FTNT{†}{{\FR 9:19 }{\FQ{ኤላሳ፦
}}{\FT{ሀ ናቢ እ ሀይቆደፐ ዳሮ ዎደፐ ጉየ፥ የሱስ ክርስቶስ ቢታ ቦላን ታማርሲደ ደርያ ቦላ ዎሳዉ ከሲደ ላመት ቦጼዳዋፐ ጉየ ባጋን አናናነ ሙሴና ሃሳዬዳ። ሄዋ ጉሳይ ሀይቂ ስሚደ ዳሮ ጮራ ዎድያፐ ጉየ ፓጻ ቆንጬዳ ጉሳ።
}}} ያጌ፤ ሀራይ ቃይ በን ናባቱዋፐ እቱ ደንዴዳ ያጌ” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 9:19 }{\XT{ማቶሳ 14:1፣ 2፤ ማር. 6:14፣ 15፤ ሉቃሳ 9:7፣ 8}}}


\par }{\PP \VS{20}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተሽ፥ ታና ኦና ጊቴ?” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 9:20 }{\XT{ዮሃ. 6:68፣ 69}}}

\par }{\PP ጰጽሮስካ ዛሪደ፥ “ኔን ጾሳይ ኦኬዳ ክርስቶሳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳ ካልያዋንቱ ሀናናዉ በስያባ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:38-39፤ 16:24-26፤ ማር. 8:34-38፤ ሉቃሳ 14:26-27)

\par }{\PP \VS{21}የሱስካ ኡንቱንታ፥ “ሀዋ ኦስነ ኦዶፕተ” ያግ ምንስ አዛዚደ፥

\VS{22}“ታን፥ አሳ ናአይ፥ ዳሮ መቱዋ አካናዉ በሴ፤ ጭማቱዋን፥ ቄሳቱዋ ካፓቱዋንነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱን እጸታናዉ ኮሼ፤ ኡንቱንቱ ታና ዎꬋናዋንታ፤ ታንካ ሄዘንꬆ ጋላስ ሀይቁዋፐ ደንዳናዉ በሴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{23}የሱስካ አሳ ኡባ፥
\XREF{}{{\XO 9:23 }{\XT{ማቶሳ 10:38፤ ሉቃሳ 14:27}}} “ታና ካላናዉ ዶስያዌ ደኦፐ፥ ባረ ሁጲያ ካዶ፤ ባረ ማስቃልያ
\FTNT{‡}{{\FR 9:23 }{\FK{ማስቃልያ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ፥ እት አሳይ ባረ ላይꬃ ኡባን ጾሳ ካሊደ ሻከተናን ቶካናዉ በስያ መቱዋነ ዋይያ።
}}} ጋላሳን ጋላሳን ቶኪደ ታና ካሎ።

\VS{24}ባረ ሸምፑዋ አሻናዉ ዶስያዌ ኡባይ ባይዜ፤ ሽን ታ ድራዉ ባረ ሸምፑዋ ባይዝያዌ ኡባይ አሼ።

\VS{25}እት ኡራይ ሀ አላምያባ ኡባ አሺደ ባረ ሸምፑዋ ባይዞፐ ዎይ ባረዉ ፓጭሶፐ፥ አያ ማዲ?

\VS{26}አሳይ ታናንነ ታ ቃላን ዬላቶፐ፥ ታን አሳ ናአይ፥ ታ ቦንቹዋናነ ጌሻ ኪታንቻቱዋ ቦንቹዋና ይያ ዎደ አን ዬላታናዋ።

\VS{27}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ያጋይ፤ ሀዋን ደእያ አሳፐ፥ ጾሳ ካዉተꬃ በአና ጋካናዉ ሀይቁዋ ሀይቀናዋንቱ እቱ እቱ ደኢኖ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳ ማላይ ላመቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 17:1-8፤ ማር. 9:2-8)

\par }{\PP \VS{28}የሱስ ሀዋ ጎዋፐ ጉይያን፥ እት ሳምንታ ኬና ጋምኢደ፥ ጰጽሮሳነ ዮሃንሳ፥ ያቆባካ አኪደ፥ ዎሳናዉ ደርያ ሁጲያ ከሴዳ።
\XREF{}{{\XO 9:28 }{\XT{2 ጰጽ. 1:17፣ 18}}}

\VS{29}እ ዎስሽን፥ አ ዴሙዋ ማላይ ላመቴዳ፤ አ ማዩካ ቦጺደ ጶልቄዳ።

\VS{30}ቆፐናን ላኡ አሳቱ፥ ሙሴነ ኤላስ ከስ ቤቲደ፥ የሱሳና ሃሳይ ደኢኖ።

\VS{31}ኡንቱንቱ ቦንቹዋን ቆንጭ ቤቲደ፥ የሱስ ጾሳ ቆፋ ፖላናዉ የሩሳላመን ሀይቃናዋ
\FTNT{§}{{\FR 9:31 }{\FK{ሀይቃናዋ፦
}}{\FT{ግሪከ ማጻፋ ቆፋን ሀዋ ጉሳይ፥ “የሱስ ሳሉዋ ብያዋ”፤ ሀዌ ቃይ እ ሀይቁዋፐ ደንድያዋነ ያቲደ ሳሉዋ ብያዋ ኡባ ሺሽ ኦይቄዳ ቆፋ።
}}} አናና ሃሳዬድኖ።

\VS{32}ጰጽሮሳነ አናና እትፐ ደእያዋንታ ገምእሹ ጌሮዬዳሽን፥ ኤለካ ቤጎቲደ አ ቦንቹዋነ አናና ጋꬆ ኤቄዳ ላኡ አሳቱዋ በኤድኖ።

\VS{33}ሄ ላኡ አሳቱ፥ የሱሳ ምይያፐ ሻከትያ ዎደ፥ ጰጽሮስ የሱሳ፥ “ጎዳዉ፥ ሀዋን ደእያዌ ኑዉ ሎአ ግድያ ድራዉ፥ ሄዙ ዳስያ እቱዋ ነዉ፥ እቱዋ ሙሴዉ፥ እቱዋ ኤላሳዉ ኬጻና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{34}ጰጽሮስ ሄዋ ሃሳይ ደእሽን፥ ሻሪ ዪደ ኡንቱንታ ካም አግና የሱሳ ካልያዋንቱ ያዬድኖ።

\VS{35}ሻርያፐካ፥ “ታን ዶሬዳ ታ ናአይ ሀዋ፤ እ ግያዋ ስስተ” ያግያ ቃላይ ዬዳ።


\par }{\PP \VS{36}ቃላይ ስሰቶዋፐ ጉይያን፥ የሱስ ባረ ጻላላ ግዲደ ቤቴዳ፤ ኡንቱንቱካ የዉዋ ባረንቱ ዎዛናን ኦይቂደ ሄ ዎድያን ኦንነካ አያነ ኦድቤና።


\par }{\SH የሱስ ኢታ አያናን ኦይቀቴዳ ላኡ አሳቱዋ ፓꬄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 17:14-18፤ ማር. 9:14-27)

\par }{\PP \VS{37}ዎንተꬃ ጋላስ፥ የሱስነ ሄዙ አ ካልያዋንቱ ደርያፐ ዱገ ዎꬍያ ዎደ፥ ጮራ አሳይ የሱሳና ጋከቴዳ።

\VS{38}ሄ ዎደ አሳፐ እት ብታኒ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “ታማርስያዎ፥ ታዉ ደእያዌ እት ናኣ ግዶ ድራዉ፥ ኔን አ በአና ማላ ኔና ዎሳይ፤

\VS{39}ቃይ ኢታ አያናይ ዎዛና አናን ደንዲደ አ ዋስሴ፤ ዶናና ፓሮያና ጋካናዉ አ ኮኮርሲደ፥ ኡባ ጋላስ መቶꬅያዋፐ አትን፥ አ ኤለ የደና።

\VS{40}ኔና ካልያዋንቱ ሄ ኢታ አያና ከሳና ማላ፥ ታን ኡንቱንታ ዎሳድ፤ ሽን ዳንዳይበይክኖ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{41}የሱስ ዛሪደ ኡንቱንታ፥ “አማነና ሀ ዎድያ ደሻ አሳዉ፥ ታን ህንተናና አዉደ ጋካናዉ ደአኔ? ቃይ ህንተንቱባ አዉደ ጋካናዉ ዳንዳያኔ? ነ ናኣ ሃ አካያ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{42}ናአይ ዪደ ደእሽን፥ ኢታ አያናይ አ ሳኣን ኦሊደ ኮኮርሴዳ፤ የሱስ ኢታ አያና አጋ ግ ናኣ ፓꬂደ አ አቦ ዛሪደ እሜዳ።

\VS{43}አሳይ ኡባይካ ጾሳ ዎልቃማ ዎልቃፐ ደንዶዋን ማላለቴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ባረ ሀይቁዋባ ላኤንꬁዋ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 17:22-23፤ ማር. 9:30-32)

\par }{\PP \VS{44}“ታና አሳ ናኣ፥ አሳይ አሳ ኩሽያን አꬂደ እማናዋ፤ ህንተንቱ ሀ የዉዋ ዶጎፕተ” ያጌዳ።

\VS{45}ሽን እ ግያዋ ኡንቱንቱ አኬክበይክኖ። ኡንቱንቶ ገለና ማላ ኡንቱንቱፐ ጌሜዳ ድራዉ፥ ሀ የዉዋ የሱሳ ኦቻናዉ ያዬድኖ።


\par }{\SH ኡባፐ አꬍያዌ ኦኔሻ? ያግያ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 18:1-5፤ ማር. 9:33-37)

\par }{\PP \VS{46}አ ካልያዋንቱ፥ “ኑ ግዶፐ ዳርያዌ ኦኔ?” ያጊደ ፓሉመቴድኖ።
\XREF{}{{\XO 9:46 }{\XT{ሉቃሳ 22:24}}}

\VS{47}የሱስ ኡንቱንቱ ዎዛና ቆፋ ኤሪደ፥ ጉꬃ ናኣ አሂደ፥ ባረ ማታን ኤሲደ፥

\VS{48}“ሀ ጉꬃ ናኣ ታ ሱንꬃን ሞክያዌ ኦንነ ታና ሞኬዳ፤ ቃይ ታና ሞክያ ኡባይ፥ ታና ኪቴዳ ታ አባ ሞኬ። ህንተንቱ ኡባፐ ጉጽያዌ ኡባፐ ዳራ” ያጌዳ።


\par }{\SH ህንተንቱ ግያዋ ጳልቀና ኡራይ ህንተንቱ ባጋ
\par }
{\R (ማር. 9:38-40)

\par }{\PP \VS{49}ዮሃንስካ ዛሪደ፥ “ጎዳዉ፥ እት አሳይ ነ ሱንꬃን ኢታ አያናቱዋ ከስያዋ ኑን በኢደ፥ ኑ ባጋ ግደና ድራዉ፥ አ ድጌዶ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{50}ሽን የሱስ አ፥ “ህንተንቱ ግያዋ ጳልቀናዌ ህንተንቱ ባጋ ግድያ ድራዉ፥ አ ድጎፕተ” ያጌዳ።


\par }{\SH ሳማርያ ካታማ አሳቱ የሱሳ ሞካናዉ ኮይበይክኖ
\par }
{\PP \VS{51}የሱስ ሳሉዋ ብያ ዎዲ ማትና፥ ባረ ዎዛና ቆፋ የሩሳላመኮ ዛሬዳ።

\VS{52}ባረፐ ስንꬃዉ ኡባ የዉዋ ጊግሳና ማላ፥ ኪተትያ አሳ ሳማርያ ካታማ ኪቴዳ።

\VS{53}ሽን እ የሩሳላመ ባናዉ ደንዴዳ ድራዉ፥ አሳይ አ ሞክበይክኖ።

\VS{54}አ ካልያዋንቱ ያቆብነ ዮሃንስ ሄዋ በኢደ፥ “ጎዳዉ፥ ኑን ኤላስ ኦꬆዋዳን፥\FTNT{*}{{\FR 9:54 }{\FQ{ኤላስ ኦꬆዋዳን፦
}}{\FT{እት እት ጌሻ ማጻፋ ብለꬃን፥ “ሀ አሳ ዉርሳናዉ” ያጌ።
}}} ታማይ ሳሉዋፐ ዪደ ኡንቱንታ ማናዳን ጼሳና ማላ ኮያይ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{55}ሽን የሱስ ጉየ ስሚደ፥ ኡንቱንታ ሴሬዳ።
\FTNT{†}{{\FR 9:55 }{\FK{ኡንቱንታ ሴሬዳ፦
}}{\FT{እት እት ጌሻ ማጻፋን ደእያ ብለꬃይ፥ “ኔን አይ ማላ አያነንቶ፥ ኔና ኤርኪ? አሳ ናአይ አሳ ሸምፑዋ አሻናዉ ዬዳፐ አትን፥ ባይዛናዉ ይቤና” ያጌ።
}}}

\VS{56}“ታን፥ አሳ ናአይ፥ አሳ ሸምፑዋ አሻናዉ ዮዋፐ አትን፥ ባይዛናዉ ያበይከ” ያጌዳ። ኡንቱንቱ ሀራሳን ደእያ ቄር ካታማ ቤድኖ።


\par }{\SH የሱሳ ካልያዋንታ ጋክያ ፓጭያ
\par }
{\R (ማቶሳ 8:19-22)

\par }{\PP \VS{57}ኡንቱንቱ ኦግያና ቢሽን፥ እት ብታኒ የሱሳ፥ “ጎዳዉ፥ ኔን ብያሳ ኡባ ታን ኔና ካላና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{58}የሱስ አ፥ “ዎራካናቶ ኦላይ፥ ሳሉዋ ካፋቶካ ጎሊ ደኤ፤ ሽን ታን፥ አሳ ናአይ፥ ገላ ሸምፓ አክያ ሳአይ ታዉ ባዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{59}የሱስ ሀራ ኡራ፥ “ታና ካላ” ያጌዳ።

\par }{\PP ሽን፥ ብታኒ፥ “ጎዳዉ፥ ታን ካስያን ባደ ታ አባ ሞጋና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{60}የሱስ፥ “ሀይቆዋንታ ባረንቱ ሀይቆዋንቱ ሞግኖ፤ ኔን ባደ፥ ጾሳ ካዉተꬃባ ኦዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{61}ቃይ ሀራ ብታኒ፥ “ጎዳዉ፥ ታን ኔና ካላና፤ ሽን ኮይሩዋን ታ ሶይ አሳ ባደ ሳሮታና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 9:61 }{\XT{1 ካታ. 19:20}}}


\par }{\PP \VS{62}ሽን የሱስ አ፥ “ቦራ ጎሻናዉ ዶሞዌ ኦንነ ጉየ ጼሎፐ ጾሳ ካዉተꬃዉ በሰና” ያጌዳ።




\par }\Chap{10}{\SH ምሽራቹዋ ቃላዉ ኪተቴዳ አሳቱዋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሀዋፐ ካላ ጎዳይ ሀራ ላፑን ታሙ
\FTNT{*}{{\FR 10:1 }{\FK{ላፑን ታሙ፦
}}{\FT{እት እት ጌሻ ማጻፋ ብለꬃን፥ “ላፑን ታማነ ላአ”። አይሁዳ ዎጋን ቢታ ቦላን ደእያ አሳ ዘረꬃይ ላፑን ታማ። ሽን ካሰ ኤጫ ግሪከ ማጻፋ ብለꬃን ደእያዌ፥ “ላፑን ታማነ ላአ”። ኦን ኤር የሱስ ባረ ቃላ አላምያ ዩሹዋን ጋꬃናዉ ሀ ፓይዱዋና ቃራ አሳ ሱንꬂደ ኪተናን አገና ያግያ ቆፋይ ደኤ።
}}} አሳ ሱንꬂደ ላኡዋ ላኡዋ ኦꬂደ እ ባናዉ ደእያ ካታማ ኡባ ኪቴዳ።

\VS{2}የሱስ ኡንቱንታ፥
\XREF{}{{\XO 10:2 }{\XT{ማቶሳ 9:37፣ 38}}}

\par }{\PP “ቆይቻዉ ጋኬዳ ካꬃይ ዳራ፤ ኪተትያ አሳይ ጉꬃ። ስም ቆይጨትያ ካꬃ ጎዳይ፥ ቆይቻዉ ኪተትያዋንታ የዳና ማላ ዎስተ።

\VS{3}ታን ዶርሳቱዋዳን ዋላቱዋ ግዶ ህንተና ኪታይ፥ ቢተ።
\XREF{}{{\XO 10:3 }{\XT{ማቶሳ 10:16}}}

\VS{4}ህንተንቱ ኦገዉ አያነ ኦይቆፕተ: ቦርሳ፥ ቃርጪትያ፥ ጫማ፥ ግድናካ ኦይቆፕተ፤ አሳና ሳሮተቲደ ኦግያን ዎድያ ዉርሶፕተ።
\FTNT{†}{{\FR 10:4 }{\FK{አሳና ሳሮተቲደ ኦግያን ዎድያ ዉርሶፕተ፦
}}{\FT{ሄ ጋላሳን ጋራተꬃን ኦꬅያ ሳሮታይ ዎድያ ሎይꬅ ምያ ድራዉ፥ ሀዌ ሃሳየቴዳ።
}}}\XREF{}{{\XO 10:4 }{\XT{ማቶሳ 10:7-14፤ ማር. 6:8-11፤ ሉቃሳ 9:3-5}}}


\par }{\PP \VS{5}“ህንተንቱ ገልያ ጎለ ኡባ ካስያን፥ ‘ሳሮተꬃይ ሀ ጎለዉ ግዶ’ ያግተ።

\VS{6}ሄ ጎልያን ሳሮተꬃ ዶስያ አሳይ ደኦፐ፥ ህንተንቱ ሳሮታይ ሄ ጎልያን አቃናዋ፤ ኮየናዋ ግዶፐ፥ ህንተንቱ ሳሮታይ ህንተንቶ ስማናዋ።

\VS{7}ሄ ጎልያን ኡንቱንቶ ደእያዋፐ ሚድነ ኡሺደ ደእሽተ፤ ኦሳንቻዉ አ ድርጉዋ ጭጋይ ኮሼ፤ እት ጎልያፐ ሀራ ጎልያ ዩዮፕተ።
\XREF{}{{\XO 10:7 }{\XT{1 ቆሮ. 9:14፤ 1 ጽሞ. 5:18}}}


\par }{\PP \VS{8}“አይ ካታማነ ህንተንቱ ገልያ ዎደ፥ አሳይ ህንተና ሞክ አኪደ ምዛናዉ ሺሾዋ አያነ ሚተ።

\VS{9}ሄ ካታማትን ደእያ ሀርጋንቻቱዋ ፓꬂደ አሳዉ፥ ‘ጾሳ ካዉተꬃይ ህንተኮ ማቴዳ’\FTNT{‡}{{\FR 10:9 }{\FQ{ጾሳ ካዉተꬃይ ህንተኮ ማቴዳ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ፥ “ጾሳ ካዉተꬃይ ሀዋን ዎይ ህንተንቱ ግዶን ደኤ” ጉሳ።
}}} ያጊደ ኦድተ።

\VS{10}የዉዋን ቃይ አይ ካታማነ ገሎደ፥ አሳይ ህንተንታ ሞክ አከናዋንታ ግዶፐ ሄ ካታማ ቃꬋአኮ ከስኔ፥

\VS{11}‘ኑን ህንተና ዬላያናዉ፥ ሀራይ አቶ ኑ ገድያ ቦላን ደእያ ህንተንቱ ካታማ ባናካ ህንተንቶ ቆቆፌቶ
\FTNT{§}{{\FR 10:11 }{\FK{ባናካ ህንተንቶ ቆቆፌቶ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ፥ እጹዋ በስያዋ።
}}}፤ የዉዋን ቃይ፥ ጾሳ ካዉተꬃይ ህንተንቱኮ ማቴዳዋ ኤርተ’ ያግተ።
\XREF{}{{\XO 10:11 }{\XT{ኪታ 13:51}}}

\VS{12}ፕርዳ ጋላስ ሀ ካታማትፐ ሶዶማ ካታማ ጋኬዳ ሙራይ ካዉሻናዋ ያጋደ ታን ህንተዉ ኦዳይ።
\XREF{}{{\XO 10:12 }{\XT{ዶመꬃ 19:24-28፤ ማቶሳ 10:15፤ 11:24}}}


\par }{\SH አማነናን እጼዳ ካታማቱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 11:20-24)

\par }{\PP \VS{13}“አየ ነዉ ኮራዚነ፤ አየ ነዉ ቤተሳይደ፤ ህንተንቱን ሀኔዳ ማላታቱ ጺሮሳ ካታማንነ ሲዶና ካታማን ሀኔደንቶ፥ ሄዋን ደእያ አሳቱ ካዩዋ ማዩዋ ማዪደ፥ ብድንꬃ ቦላን ኡቲደ፥ በንፐ ባረንቱ ናጋራፐ ስማናዋንታሽን።

\VS{14}ሀዋ ድራዉ፥ ሙረትያ ጋላስ ህንተንቱፐ አꬂደ ጺሮሳ ካታማዉነ ሲዶና ካታማዉ ሙራይ ካዉሻናዋ።

\VS{15}ሀነ ቅፍርናሆመ፥ ኔን ሳሉዋ ፑደ ꬎቁ ጋናዉ ኮያድ? ዱገ ስኦልያ ዎꬋናሳ።\XREF{}{{\XO 10:15 }{\XT{ኢሳ. 14:13-15}}}


\par }{\PP \VS{16}“ህንተንቱ ግያዋ ስስያ አሳይ፥ ታን ግያዋ ስሴ፤ ህንተንታ እጽያ ኡራይ ታና እጼ፤ ታና እጽያ ኡራይ ታና ኪቴዳዋካ እጼ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 10:16 }{\XT{ማቶሳ 10:40፤ ማር. 9:37፤ ሉቃሳ 9:48፤ ዮሃ. 13:20}}}


\par }{\SH አ ካልያዋንቱ ኪተቴዳሳፐ ስሜድኖ
\par }
{\PP \VS{17}ላፑን ታሙ አሳቱካ፥ “ጎዳዉ፥ ኢታ አያናቱካ ነ ሱንꬃን ኑዉ አዛዘቴድኖ” ያጊደ ናሸቻን ስሜድኖ።


\par }{\PP \VS{18}የሱስካ ኡንቱንቶ፥ “ሴጻናይ ዋልቃንꬃዳን ሳሉዋፐ ዎꬍሽን በኣድ።

\VS{19}ስም ሾሻነ ሶጉዋ የꬋናዳን ህንተንቱ ሞርክያ ጻላህያ ዎልቃ ጾናና ማላ ማታ እማድ። ህንተንታ ቆሀናዌ አይኔካ ደኤና።

\VS{20}ግዶፐ አትን ህንተንቱ ሱንꬃይ ሳሉዋ ማዝጎብያን ጻፈቶ ድራዉ፥ ናሸትተፐ አትን ኢታ አያናቱ አዛዘቶ ድራዉ ናሸቶፕተ” ያጌዳ።
 

\par }{\SH የሱስ ባረ ናሸቻ ቆንጭሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 11:25-27፤ 16:13-17)

\par }{\PP \VS{21}ሄ ዎድያን የሱስ አያና ጌሻን ዳሮ ናሸቲደ፥ “ሳሉዋነ ሳኣ ጎዳዉ፥ ኔን ሀ የዉዋ ታማሮዋንቱፐነ አꬎ ኤራንቻቱዋፐ ገንꬃደ፥ ቄር ናናዉ ቆንጭሶ ድራዉ፥ ኔና ጋላታይ፤ ኤ፥ ታ አቦ፥ አያዉ ጎፐ፥ ሀዋ ኦꬃናዉ ነ ሎኦ ሸነ ግዴዳ።


\par }{\PP \VS{22}“ኡባ የዉ ታዉ ታ አቡፐ እመቴዳ። ናአይ ኦነንቶ አዉዋፐ አትሽን ኦንነ ኤርያዌ ባዋ፤ ሄዋዳንካ አዉ ኦነንቶ ናኣፐነ እ ቆንጭሳናዉ ኮዮ ኡራፐ አትን፥ ሀራይ ኦንነ ኤርያዌ ባዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{23}ካሊደካ የሱስ ባረና ካልያዋንቱኮ ስም ዎꬊደ፥ ኡንቱንቱ ጻላላ፥ “ህንተንቱ በእያዋ ጼልያ አይፋቱ አንጀቴዳዋንታ።

\VS{24}ታ ህንተዉ ኦድያዌ አዬ ጎፐ፥ ጮራ ናባቱነ ካታቱ ህንተንቱ በእያዋ በአናዉ አሞቴድኖሽን በእበይክኖ፤ ህንተንቱ ስስያዋካ ስሳናዉ አሞቴድኖ፤ ሽን ስስበይክኖ” ያጌዳ።


\par }{\SH አሳዉ ቃረትያ ሳማርያ ብታንያ
\par }
{\PP \VS{25}እት ጋላስ ህግያ ኤርያዌ እቱ የሱሳ ፓጫናዉ አኮ ዪደ፥ “ታማርስያዎ፥ መꬍና ደኡዋ ላታናዉ፥ ታን አያ ኦꬆ?” ያግ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{26}የሱስ ዛሪደ፥ “ሙሴ ህግያ ማጻፋን ጻፈቶዌ አዬ? ኔን አያ ጋደ ብላይ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{27}ብታኒካ፥ “ሙሴ ህግያ ማጻፋይ፥ ‘ጾሳ ነ ጎዳ ፖሎ ነ ዎዛናፐ፥ ፖሎ ነ ሸምፑዋፐ፥ ፖሎ ነ ዎልቃፐነ ፖሎ ነ ቆፋፐ ሲቃ፤ ሄዋዳንካ ነ ላገꬃካ ነ ሁጲያዳን ዶሳ’ ጌ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 10:27 }{\XT{ዎጋ 19:18፤ ዛረ. 6:5}}}


\par }{\PP \VS{28}የሱስ አ፥ “ልከ፥ ቱሙዋ ጋዳ፤ ስም ኔንካ ሀዋ ኦꬃ፤ ደኡዋን ደአናሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{29}ሙሴ ህግያ ታማርስያ ብታኒ ቃይ ባረና ጽሎ ኦꬃናዉ ኮዪደ የሱሳ፥ “ሀኖሽን፥ ታ ላገꬃይ ኦኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{30}የሱስ ዛሪደ፥ “እት ብታኒ የሩሳላመፐ እያርኮ ቢደ ደእሽን፥ ኦግያ ቦላን ፓናቱ አ ደሚደ፥ አ ማዩዋ ቃሮዋፐ ጉየ ሾጪደ፥ ሀይቃናዉ ፖሉ ጎደ ኦሊደ ቤድኖ።

\VS{31}ቆፐናን እት ቄሳይ ሄ ኦግያና ብደእያዌ፥ ሾጨቲደ ኩንዴዳ ብታንያ በኤዳ ዎደ፥ አያነ ኦናን ምይያና አꬊደ ቤዳ።

\VS{32}ሄዋዳንካ እት ሌዊ ሄ ኦግያና ብደኤ። እካ ብታንያ በኢደ፥ ምየት አꬌዳ።

\VS{33}ሽን ሳማርያ አሳ ግዴዳ እት ብታኒ፥ ሄ ባጋና አꬊደ፥ ሀ ብታንያኮ ዬዳ። አ በኤዳ ዎደ አዉ ቃረቴዳ።
\XREF{}{{\XO 10:33 }{\XT{2 ኦዱዋ 28:15}}}

\VS{34}አኮካ ሺቂደ፥ ዛይትያነ ዎይንያ ኤሳ
\FTNT{*}{{\FR 10:34 }{\FK{ዛይትያነ ዎይንያ ኤሳ፦
}}{\FT{ኦራꬃ ጫቁዋ ዎድያን ሀዋንቱ ꬋልያዋንታ ጌተቲደ አከቲኖ። ኡባ ሀዋን ጻፈቴዳ ዛይቲ፥ ኦራꬃ ꬋልያ ማላታ ጌተቴ። ያይ። 5:14 ጼልተ።
}}} አ ማይꬃን ትጊደ፥ ቃቼዳ። ሄዋፐ ጉየ ባረ ሀርያ ቶግሲደ፥ እማꬃይ አቅያ ጎልያ አክ ቤዳ፤ ሄዋን ብꬋዪደ ናጌዳ።

\VS{35}ዎንተꬃ ጋላስ ጉꬃ ብራ ባረ ኪስያፐ ከሲደ፥ እማꬃይ አቅያ ጎልያ ጎዳዉ እሚደ፥ ‘ሀ ብታንያ ታዉ ሎይꬃ ብꬋያ፤ ሀዋፐ ዳሩዋ ኔን ከሶፐካ፥ ታን ስምያ ዎደ ነዉ ጭጋና’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{36}“ስም ሀ ሄዙ አሳቱዋፐ፥ ፓናቱዋ ኩሽያን ሾጨቲደ ኩንዴዳ ብታነዉ፥ ላገ ግዴዳዌ ሀቃዋ ማላቲ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{37}ህግያ ታማርስያዌካ፥ “ሄ አዉ ቃረቶዋ” ያጌዳ።

\par }{\PP የሱስካ አ፥ “ስም ባደ ኔንካ ሄዋዳን ኦꬃ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ማርትነ ማይራም ሶይ ቤዳ
\par }
{\PP \VS{38}የሱስ ባረና ካልያዋንቱና ኦግያ ቢደ፥ እት ሄራ ጋርሳ ጋኬዳ። ሄዋን ማርቶ ጌተትያ እት ምሽራታ ባረ ጎለን ሞካዱ።
\XREF{}{{\XO 10:38 }{\XT{ዮሃ. 11:1}}}

\VS{39}እዝዉካ ማይራሞ ጌተትያ ምቻታ ደአዉ፤ ሄናካ የሱሳ ገድያ ማታን ኡታደ፥ እ ኦድያዋ ሀይዛደ ደአዉ።

\VS{40}ማርታ ቃይ ሶይባ ጊግሳደ ዳቡራ ደአዉ፤ ሄዋ ድራዉ የሱሳኮ ሺቃደ፥ “ሀና ታ ምቻታ፥ ኪታ ኡባ ታ ቦላ ኦልና፥ ታን ታረካ ላባኖደ ጼላደ ጮኡ ጋይ? ሀያና ታና ማዳናዳን እዝዉ ኦዳ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{41}የሱስካ ዛሪደ እዞ፥ “ማርቴ፥ ማርቴ፥ ኔን ጮራ የዉዋ ቆፓደ ህርጋ፤ ቃይካ መቶታ።

\VS{42}ሽን ኮሽያዌ እትባ፤ ማይራማ ባረፐ ኦንነ አከና ሎኦባ ዶራዱ” ያጌዳ።




\par }\Chap{11}{\SH የሱስ ዎሳባ ታማርሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 6:9-13፤ 7:7-11)

\par }{\PP \VerseOne{1}እት ጋላስ የሱስ እትሳን ዎሳ ዎስ ደኤ። ዎሳ ዉርሶዋፐ ጉየ አ ካልያዋንቱፐ እቱ፥ “ጎዳዉ! ዮሃንስ ባረና ካልያዋንታ ዎሳ ታማርሶዋዳን፥ ኑናካ ኔን ዋግ ዎሳነንቶ ታማርሳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{2}እካ ኡንቱንታ፥ “ጾሳ ዎሲደ ያግ ዎስተ:

\par }{\Q “ ‘ሳሉዋን ደእያ ኑ አቦ፥

\par }{\QB ነ ሱንꬃይ አንጀቶ፤

\par }{\QB ነ ካዉተꬃይ ዮ፤

\par }{\QB ነ ሸኒ ሳሉዋን ሀኖዋዳን ሳንካ ሀኖ፤


\par }{\Q \VS{3}ጋላሳን ጋላሳን ኮሽያ ቁማ፥

\par }{\QB ኑዉ ሀቼ እማ፤


\par }{\Q \VS{4}ኑን ኑና ናቄዳዋንቱዋ፥

\par }{\QB ኡባ አቶ ጎዋዳን፥

\par }{\QB ኔንካ ኑ ናቁዋ አቶ ያጋ፤

\par }{\QB ኑና ኢታፐ ናጋፐ አትን፥

\par }{\QB ፓጭያን ገልሶፓ’

\par }{\MM ያግተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{5}ቃይካ የሱስ ባረና ካልያዋንታ፥ “ህንተንቱፐ እቶ ሲቆ ላጊ ደእንቶ ግዶ ብላህያን አኮ ዪደ፥ ‘ታ ሲቆ ላገዉ፥ ታዉ ሄዙ ሶሉዋ ታልአ፤

\VS{6}አያዉ ጎፐ፥ እት ታ ላገꬃይ ዪና አ ምዝያዋ ꬋያድ’ ያግ ዎሴዳ ጎይተ።

\VS{7}ባረ ጎለን ደእያ አ ሲቆ ላጊ ሶይፐ ሃሳዪደ፥ ‘ታና መቶꬆፓ፤ ፐንጊ ቃሸቴዳ፤ ታናናይካ ታናና ግሴድኖ፤ ሄዋ ድራዉ ታን ደንዳደ ነዉ አይነ እማናዉ ዳንዳይከ’ ጋናዌ?

\VS{8}ታን ህንተንቶ ኦድያዌ አዬ ጎፐ፥ እ አዉ ሲቆ ላግያ ግዶ ድራዉ፥ እመነንቶኔካ ኡንኤꬆ ድራዉ እ ኮይያዋ ኡባ እሜ።

\VS{9}ሀዋ ድራዉ፥ ‘ዎስተ፥ ህንተንቶካ እመታናዋ፤ ኮይተ፥ ደማንታ፤ ካርያ ዪደ ጼስተ፥ ህንተንቶ ዶየታናዋ’ ያጋይ።

\VS{10}ጋሱካ፥ ዎስያ ኡባይ አካናዋ፤ ኮይያ ኡራይካ ደማናዋ፤ ካርያ ዪደ ጼስያ ኡራዉ፥ ፐንጊ ዶየታናዋ።


\par }{\PP \VS{11}“ህንተንቱ ግዶፐ ባረ ናአዉ፥ ሞልያ ዎስና ሾሻ፥ ቁማ እማ ጊና ሹቻ እምያ አዉ ደኢ?

\VS{12}ዎይ ቁቁልያ ዎስና ሶጉዋ እምዬ?

\VS{13}ህንተንቱ ኢታ ግድ ደኢደ ህንተንቱ ናናዉ ሎኦባ እምያዋ ኤሮፐ፥ ያትና ሳሉዋን ደእያ ህንተንቱ አዉ ባረና ዎስያዋንቶ አያና ጌሻ ዎት ዳርሲደ እማንዴሻ?” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳነ ብኤል-ዘቡላ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:22-30፤ ማር. 3:20-27)

\par }{\PP \VS{14}እት ጋላስ የሱስ እት ብታንያፐ ዱድስያ አያና ከሶዋፐ ጉየ ዱደ ብታኒ ሃሳያ ዶምና፥ አሳይ ማላለቴዳ።

\VS{15}ሽን ኡንቱንቱፐ እቱ እቱ፥ “ጋሌናቱዋ ካፑዋ ብኤል-ዘቡል አዉ ዎልቃ እምና ጋሌናቱዋ ከሴ” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 11:15 }{\XT{ማቶሳ 9:34፤ 10:25}}}


\par }{\PP \VS{16}እቱ እቱ ቃይ የሱሳ ፓጫናዉ ሳሉዋፐ ማላታ በሳናዳን አፐ ኮዬድኖ።
\XREF{}{{\XO 11:16 }{\XT{ማቶሳ 12:38፤ 16:1፤ ማር. 8:11}}}

\VS{17}ሽን የሱስካ ኡንቱንቱ ቆፋ ኤሪደ ኡንቱንታ ሀዋ ያጌዳ: “ባረ ግዶን ሻከትያ ካዉተꬃይ ኡባይ ꬋያናዋ፤ ሻከትያ ጎሊካ ኩንዴ።

\VS{18}ያትና ሴጻና ካዉተꬃይ ባረ ግዶን ሻከቶፐ አ ካዉተꬃይ ዎት ኤቃናዌ? ህንተንቱ ታና፥ ‘ጻላህያ ካፑዋ ብኤል-ዘቡል ነዉ ዎልቃ እምና ከሳ’ ያግ ሃሳዪታ።

\VS{19}ስም ታን ብኤል-ዘቡላ ዎልቃን ጋሌናቱዋ ከስያዋ ግዶፐ ህንተንቱ ናናይ ኦ ዎልቃን ከሳናዋንቴ? ሀዋ ግድያ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ህንተንቱ ቦላን ፕርድያዋንታ ግዳናዋንታ።

\VS{20}ሽን ታን ጋሌናቱዋ ከስያዌ ጾሳ ዎልቃና ግዶፐ፥ ስም ጾሳ ካዉተꬃይ ህንተንቱኮ ዬዳዋ ኤርተ።


\par }{\PP \VS{21}“ዎልቃማ አሳይ በስያዋዳን ምኒደ ባረ ጎልያ ናጎፐ፥ አ ሻሉ ሎይꬅ ናገታናዋ።

\VS{22}የዉዋን ቃይ አፐ ምኑዋ ዳርያዌ ዪደ አ ቆሆፐነ ጾኖፐ እ አማነቴዳ ቶራነ ጎንዳልያ አፐ ዎꬅ አኪደ፥ አዉ ደእያ ሚሻ ግሸት አኬ።


\par }{\PP \VS{23}“ታ ባጋ ግደናዌ ታናና ኤቀቴ፤ ታናና ሺሽ ቤናዌካ ላሌ።
\XREF{}{{\XO 11:23 }{\XT{ማር. 9:40}}}


\par }{\SH ቱና አያናይ ካሰ የግ ቤዳ አሳኮ ስሚደ ይያ ጋሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:43-45)

\par }{\PP \VS{24}“ቱና አያናይ አሳፐ ከሴዳ ዎደ፥ ባረዉ ሸምፕያ ሳ ኮዪደ፥ ሃꬃይ ባንታሳና አꬍ ቤ። ሸምፕያ ሳ ደመናን አቶፐ፥ ‘ታን ካሰ የጋ ከሴዳ ታ ጎልያ ስማና’ ያጌ፤

\VS{25}ስምያ ዎደካ ጎሊ ፕተቲደ ጊጎዋ ደሜ።

\VS{26}ሄዋፐ ካላ፥ ቢደ ሀራ አፐ ኢታ ላፑ ቱና አያናቱዋ አክ ያ ገሊደ፥ ሄዋን ደኢኖ፤ ሄ ብታንያ ደኡ ኮይሮዋፐ ካላዌ ኢቶዋ ግዴ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{27}የሱስ ሀዋ ሃሳይ ደእሽን፥ እት ምሽራታ ጮራ አሳ ግዶፐ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬃደ፥ “ኔና የሌዳዉናነ ꬋንꬄዳ ነ ዳያ አንጀቴዳዉኖ” ያጋዱ።

\VS{28}የሱስ ቃይ፥ “አንጀቴዳዋንቱ ጾሳ ቃላ ስሲደ አዛዘትያዋንታ” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\SH ጾሳፐ ኦሰቶ ማላታ
\par }
{\R (ማቶሳ 12:38-42፤ ማር. 8:12)

\par }{\PP \VS{29}ጮራ አሳይ ሺቆ ዎደ የሱስ፥ “ሀ የለታይ ኢታ፤ ኦራꬃ ማላታ ኮዬ፤ ሽን ናብያ ዮናሳ ማላታፐ ሀራይ እመተና።
\XREF{}{{\XO 11:29 }{\XT{ማቶሳ 16:4፤ ማር. 8:12}}}

\VS{30}ጋሱካ ዮናስ ነነዌ ካታማ አሳዉ ማላታ ግዶዋዳን፥ ታን፥ አሳ ናአይካ፥ ሀ የለታዉ ማላታ ግዳና።
\XREF{}{{\XO 11:30 }{\XT{ዮናሳ 3:4}}}

\VS{31}አዋይ ሞክያሳ ጼልያ ዎደ፥ ኡሸቻ ዱገ ባጋና ደእያ ጋድያ ካታታ ሶሎሞነዉ ደእያ አꬎ ኤራተꬃ ስሳናዉ ቢታ ጋጻፐ ዬዳ ድራዉ፥ ፕርዳ ዎደ ሀ የለታን ደንዳደ ፕርዳናዉኑ፤ በእተ፥ ሶሎሞነፐካ አꬍያዌ ሀዋን ደኤ።
\XREF{}{{\XO 11:31 }{\XT{1 ካታ. 10:1-10፤ 2 ኦዱዋ 9:1-12}}}

\VS{32}ነነዌ አሳይ ፕርዳ ዎደ ህንተንቱ ቦላ ደንዲደ ፕርዳናዋንታ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ዮናስ ኦዶዋ ስሲደ ባረንቱ ናጋራ ፓጽ ስሜዳ ድራሳ፤ በእተ፥ ዮናሳፐ አꬍያዌ ሀዋን ደኤ።
\XREF{}{{\XO 11:32 }{\XT{ዮናሳ 3:5}}}


\par }{\SH ቦላ ፖእስያ ጾምፕያ
\par }
{\R (ማቶሳ 5:15፤ 6:22-23)

\par }{\PP \VS{33}“ሶይ ገልያ አሳዉ ፖአናዳን፥ ጾምፕያ ጾምፒደ ꬎቃሳን ዎꬃናፐ አትን፥ ጌማሳን ዎይ ፖኡዋ ካምያ የዉዋፐ ጋርሳና ዎꬅያዌ ኦንነ ባዋ።
\XREF{}{{\XO 11:33 }{\XT{ማቶሳ 5:15፤ ማር. 4:21፤ ሉቃሳ 8:16}}}

\VS{34}ነ አሳተꬃዉ ነ አይፊ ጾምፕያ ማላ፤ ነ አይፊ ፓጻ ግዶፐ ነ ኩመንꬃ አሳተꬃይካ ፖኡዋ ደሜ፤ ሽን ነ አይፊ ሀርጎፐ ነ ኩመንꬃ አሳተꬃይካ ꬉማ።

\VS{35}አኬካ፤ ሄዋ ግድያ ድራዉ፥ ነ ጋርሳን ደእያ ፖኡ ꬉመናዳን ናገታ።

\VS{36}ስም ነ አሳተꬃይ ኡባይ ፖኡዋን ኩሜዳዋ ግዶፐነ፥ ꬉሜዳ አሳተꬃይ ኔናን ባይናዋ ግዶፐ፥ ነ አሳተꬃይ ኡባይ፥ ጾምፒ ባረ ፖኡዋ ነ ቦላን ፖእስያዋዳን፥ ነ ቦላን ዋጋጋ ፖኡዋ ግዳናዋ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ፓርሳዋቱዋነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንታ ኩናኔዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 23:1-36፤ ማር. 12:38-40፤ ሉቃሳ 20:45-47)

\par }{\PP \VS{37}የሱስ ሃሳያ ዉርሶዋፐ ካላ፥ እት ፓርሳዌ ብታኒ ባረ ጎለን ቁማ ማናዳን አታሌዳ፤ የሱስካ እትፐ ገሊደ ጋይታን ኡቴዳ።
\FTNT{*}{{\FR 11:37 }{\FK{ጋይታን ኡቴዳ፦
}}{\FT{ቁማ ማናዉ ኡቴዳ ጉሳ።
}}}

\VS{38}ፓርሳዊካ የሱሳ ቁማ ማናፐ ካስያን ኩሽያ ሜጨት ቤናዋ በኢደ ማላለትና፥

\VS{39}ጎዳይካ፥ “ህንተንቶ ፓርሳዋቶ፥ ጹኣነ ሻታ ቦላ ባጋ ጌሺታ፤ ሽን ህንተንቱ ጋርሳይ ኡዝያንነ ኢታተꬃን ኩሜዳ።

\VS{40}ህንተንቶ ኤያቶ! ቦላ ባጋ መꬌዳዌ ጋርሳ መꬍቤኔ?

\VS{41}ሽን ህንተንቱ ጹኣንነ ሻታ ጋርሳን ደእያዋ ህዬሳቶ እምተ፤ ሄ ዎደ ኡባባይካ ህንተዉ ጌሻ ግዳናዋ።


\par }{\PP \VS{42}“ሽን ህንተንቶ ፓርሳዋቶ፥ ህንተዉ አየ! አያዉ ጎፐ፥ አኑጋፐነ ጻሎትያፐ፥ አጉፕያ ዶኡዋፐ፥ ታሙ ኩሽያፐ እት ኩሽያ ጾሳዉ እሚታ፤ ሽን ቱሙ ፕርዳነ ጾሳ ሲቅያዋ ህንተንቱ አጊታ። የዉዋን ቃይ ሄዋ አገናን ሀዋ ኦꬃናዉ በሴ።
\XREF{}{{\XO 11:42 }{\XT{ዎጋ 27:30}}}


\par }{\PP \VS{43}“ህንተንቶ ፓርሳዋቶ፥ ህንተዉ አየ! አያዉ ጎፐ፥ አይሁዳ አሳ ዎሳ ጎለን ቦንቾ ኡቱዋ፥ ገያ ግዶንካ ቦንቾ ሳሮታ ኮዪታ።


\par }{\PP \VS{44}“አሳይ ኤረናን ቦላና ሀመትያ ቤተና ዱፉዋ ማላትያ ድራዉ ህንተዉ አየ!” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{45}ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱፐ እቱ፥ “ታማርስያዎ፥ ኔን ሀዋ ያጋ ሃሳዮ ድራዉ ኑና ቦራዳ” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{46}የሱስ፥ “ህንተኖ ህግያ ኤርያዋንቶ፥ ሄንተዉ አየ! አያዉ ጎፐ፥ አሳይ ቶኪደ ዳንዳየና ዴጾ ቶኩዋ ሀራ ቶሲታ፤ ሽን ህንተንቱ ህንተ ሁጰዉ ብራꬍያንካ ቦችክታ።


\par }{\PP \VS{47}“ህንተንቱ አዎቱ ዎꬌዳ ናባቱዋ ዱፉዋ ሎይꬅያ ድራዉ ህንተዉ አየ!

\VS{48}ስም ህንተንቱ አዎቱ ናባቱዋ ዎꬍና፥ ህንተንቱ ኡንቱንቱ ዱፉዋ ቦላን ጎልያ ኬጽያ ድራዉ፥ ናባቱዋ ኦሱ ሎአ ያጊደ፥ ኡንቱንቱዋ ማርካቲታ።

\VS{49}ሀዋ ድራዉ፥ ጾሳ አꬎ ኤራተꬃይ፥ ታን ናባቱዋነ የሱስ ኪቶዋንታ ኡንቱንቱኮ ኪታና፤ ኡንቱንቱካ ሄዋንቱፐ እቱዋ እቱዋ ዎꬋናዋንታ፤ እቱዋ እቱዋ መቶꬃናዋንታ ያጌዳ።

\VS{50}ሀዋ ግድያ ድራዉ፥ ሀ አላሚ መቶደፐ ዶሚደ ጉኬዳ ናባቱዋ ሱꬃዉ ሀ የለታይ ኦሸቴ።

\VS{51}አቤላፐ ዶሚደ ያርሹዋሳፐነ ጌሻ ጎልያፐ ግዱዋን ጉኬዳ ዛካራሳ ሱꬃ ጋካናዉ ኮየቴ።
\FTNT{†}{{\FR 11:51 }{\FT{አይሁዳቱዋ ማጻፋቱዋ ጋርሳን ዶመꬃ ማጻፋይ ኮይሮ ማጻፋ። እካ፥ አቤል አሳ ኡባፐ ኮይሩዋን እሻይ አ ዎꬌዳዋ ኦዴ። አይሁዳቱዋ ጌሻ ማጻፋቱዋን ዉርሰꬃ ማጻፋይ ላኤንꬅያ ኦዱዋ ማጻፋ። ሄ ማጻፋን ዛካራስ ዉርሰꬃን ሀይቄዳዋ ኦድያ ድራሳ ሉቃስ አቤላፐ ዛካራሳ ጋካናዉ ጌዳዌ።
}}} ኤ! ታን ጋይ፤ ሀ የለታይ ሀዎ ኦሸትያዋ።


\par }{\PP \VS{52}“ህንተንቶ ሙሴ ህግያ ኤርያዋንቶ፥ ህንተዉ አየ! አያዉ ጎፐ ኤራ ፐንግያ ዶይያ ቁልፕያ አኬድታ። ህንተንቱ ህንተ ሁጰዉካ ገልበይክታ፤ ቃይ ገላናዉ ኮይያዋንታካ ድጌድታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{53}የሱስ ሄዋፐ ከሶዋፐ ጉይያን፥ ህግያ ታማርስያዋንቱነ ፓርሳዋቱ አ ኦሻን ኡርጉንꬁሳነ ኤቀቱሳ ዶሜድኖ።

\VS{54}አ ዶናፐ ሎኤናባይ ከሶፐ ኦይቃናዉ ጌዲኖ፤ ሽን ደምበይክኖ።




\par }\Chap{12}{\SH ሎአ ማላትያ ኢታተꬃፐ ናገታና ማላ ሴራ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:26፣ 27)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄ ዎድያን ጮራ ሻኣን ፓይደትያ አሳይ እቱ እቱዋ የꬋና ጋካናዉ ሺቅ ደእሽን፥ የሱስ ባረና ካልያዋንቶ ኮይሮ ኦዳናዉ ዶሚደ፥ “ፓርሳዋቱዋ እርሹዋፐ ናገትተ፤ ሀዌካ ሎአ ማላትያ ኡንቱንቱ እምያ ኢታ ትምርትያ።
\XREF{}{{\XO 12:1 }{\XT{ማቶሳ 16:6፤ ማር. 8:15}}}

\VS{2}ሽን አያንነ ካመቴዳ የዉ ቆንጭያ ከሰናን አተና፤ ቃይካ ጌሜዳ የዉ ኤረተናን አተና።

\VS{3}ሄዋ ድራዉ ህንተ ꬉማን ሃሳዮዌ ኡባይ፥ ጋላስ ፖኡዋን ስሰታናዋ፤ ህንተንቱ አሳይ ባይናሳን ህን ግሶ ጎልያን ሀይꬃን ሳሱኮዌ ኡባይ ꬎቁ ጌዳ ስሰትያ ቆንጨሳን አዋየታናዋ።


\par }{\SH እት ጾሳ ጻላላዉ ያያና በሴ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:28-31)

\par }{\PP \VS{4}“ታናዳን አማንያዋንቶ፥ ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ሀእ አሹዋ ዎꬍያዋንታ፥ ሄዋፐ ካላ ቃይ አያነ ኦꬃናዉ ዳንዳየናዋንታ ያዮፕተ።

\VS{5}የዉዋን ቃይ ህንተንቱ ኦስ ያያናዉ በስንቶ ታን ህንተንታ ኤርሳና፤ ሄዌካ ዎꬎዋፐ ጉይያን ጋናምያን ኦላናዉ ማታይ ደእያ ጾሳ ጻላላዉ ያይተ፤ ኤ፥ አዉ ያይተ ያጋይ።


\par }{\PP \VS{6}“እቼሹ ሱንያ ካፋቱ ሳንትምያን ሻመትክኖየ? ሄዋንቱፐ እትኖነ ኡሳ ጾሳይ ዶገና።

\VS{7}ሽን ሀራይ አቶ ህንተንቱ ሁጲያን ደእያ ብናናይ ኡባይካ ፓይደቴዳዋ፤ ሀዋ ድራዉ ያዮፕተ፤ ህንተንቱ ጮራ ሱንያ ካፋቱዋፐ ዳሪታ።


\par }{\SH የሱሳን አማንያዋንታነ አ እጽያዋንታ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:32፣ 33፤ 12:32፤ 10:19፣ 20)

\par }{\PP \VS{8}“ታን ህንተዉ ኦዳይ፤ ታባ አሳ ስንꬃን ማርካትያዎ ኦስነ ታንካ አሳ ናአይ፥ ቃይ ጾሳ ኪታንቻቱዋ ስንꬃን ማርካታና፤

\VS{9}ሽን አሳ ስንꬃን ታና ካድያዋንታ ታንካ አሳ ናአይ፥ ቃይ ጾሳ ኪታንቻቱዋ ስንꬃን ካዳና።


\par }{\PP \VS{10}“ታ ቦላ፥ አሳ ናኣ ቦላ፥ ቦርያ ቃላ ሃሳይያዌ ደኦፐ አ ናቁ አቶ ጌተታና፤ ሽን ጌሻ አያና ቦላ ቦርያ ቃላ ሃሳይያዌ ደኦፐ ቃይ አ ናቁ አቶ ጌተተና።
\XREF{}{{\XO 12:10 }{\XT{ማቶሳ 12:32፤ ማር. 3:29}}}


\par }{\PP \VS{11}“አሳይ ህንተንታ አይሁደ ዎስያ ጎልያኮ፥ ጋድያ አይስያዋንቱኮነ ማታይ ደእያዋንቱ ስንꬃ ፕርዳዉ ሺሽያ ዎደ፥ ‘ዋግ ዛራኔሻ? ዎይ አያ ጊደ ሃሳያኔሻ?’ ያጊደ ህርጎፕተ፤

\VS{12}አያዉ ጎፐ፥ ህንተና አያና ጌሻይ ህንተንቱ ሄ ሳትያን ሃሳያናዉ በስያባ ታማርሳናዋ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 12:12 }{\XT{ማቶሳ 10:19-20፤ ማር. 13:11፤ ሉቃሳ 21:14-15}}}


\par }{\SH ዱረ ብታንያ ቦዛተꬃ ኦድያ ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VS{13}አሳ ጋርሳፐ እት ብታኒ የሱሳ፥ “ታማርስያዎ፥ ኑ አቡ ሀይቂና ኑን ላታና ማላ አቴዳባ፥ ታዉ ግሻና ማላ ሀያ ጎዶ ታ እሻዉ ኦዳ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}የሱስ ቃይ፥ “ሀ ብታነዉ፥ ህንተንቱ ቦላን ፕርድያዋ ግዳናዳነ ሄዋ ህንተዉ ግሻናዳን ታና ኦኔ ሱንꬄዳዌ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}ጉጂደካ ኡባቱዋ፥ “አሳ ሸምፖ ሻሉዋ ዱረተꬃይ ደኡዋ እመና ድራዉ፥ ያረትያዋፐነ ዮራትያዋፐ ናገትተ፤ ዱረተꬃ አሙዋ ኡባፐካ ህንተና ናግተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}ካሊደካ ሀዋዳን ያግ ሌምሱዋ ኡንቱንቶ ኦዴዳ: “አዉ ደእያ ቢታይ ዳርሲደ ካꬃ ሞኬዳ እት ዱረ ብታኒ ደኤ።

\VS{17}ሀ ብታኒ፥ ‘ታዉ ታ ካꬃ ዎꬃናዉ ግድያ ሳአይ ባንታዋ ድራዉ አያ ኦꬆሻ?’ ያጊደ፥ ባረ ዎዛናን ቆፔዳ፤

\VS{18}ሀዋዳን ያግ ማሌዳ፤ ‘ታን ዎታነ ጎፐ፥ ታዉ ደእያ ዬስያ ኮላደ፥ ሀራ አክያ ዬስያ መꬋና ያጊደ ማሌዳ፤ ሄዋን ታ ካꬃነ ታዉ ደእያ ሚሻ ኡባ ዎꬃና።

\VS{19}ያታደ ታና፥ “ነ ካጫይ ዳሮ ሎአ፤ ነዉ ዳሮ ዎድያዉ ግድያ ማጹዋ ሺሻዳ፤ ስም ሸምፓደ ማ፥ ኡሻ፥ ናሸታ” ጋና’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{20}“ሽን ጾሳይ አ፥ ‘ሀ ቦዛዉ፥ ሀቼ ቃማ ኔን ሀይቃ። ያትና ሀ ኔን ሺሼዳ ማጹ ኡባይ ኦስ ግዳናዌ?’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}“ባረዉ ቢታ ቦላን ሻሉዋ ሺሽያዌ፥ ጾሳ ስንꬃን ቃይ ማንቆ ግዴዳ አሳይ ሀ ብታንያ ማላ” ያጌዳ።


\par }{\SH ኡባ ዎደ ጾሳን አማነቱሳ ኮሼ
\par }
{\R (ማቶሳ 6:25-34)

\par }{\PP \VS{22}ሀዋፐ ካላ የሱስ ባረና ካልያዋንታ፥ “ሀዋ ድራዉ፥ ታ ህንተዉ ኦዳይ: ህንተንቱ ፓጻ ደአናዉ አያ ማኔ? ህንተንቱ ቦላዉ አያ ማያኔ? ያጊደ ህርጎፕተ።


\par }{\PP \VS{23}“ጋሱካ፥ ሸምፑ ቁማፐ፥ ቃይ አሳተꬃይ ማዩዋፐ አኔ?

\VS{24}አነ ቁራቱዋ ጼልተ፤ ኡንቱንቱ ዘርክኖ፤ ጫክክኖ፤ ኡንቱንቶ ካꬃ ሺሽያ ሳአይ ዎይ ዬሲ ባዋ፤ ሀኖፐ አትን፥ ኡንቱንታ ጾሳይ ምዜ፤ ህንተንቱ ካፋቱዋፐ ዳሮፐ ዳርክቴ?

\VS{25}ህንተንቱፐ ዳሪ ቆፒደ ዳሮ ዎድያ ደአናዉ ዳንዳይያዌ ኦኔ?


\par }{\PP \VS{26}“ስም ህንተንቱ ሀ ላፋባ ኦꬃናዉ ዳንዳየናዋንታ ግዶፐ አያዉ ሀራባዉ ህርገቲቴ?

\VS{27}ጪሻቱ ዎት ድጪኖንቶ አነ ጼልተ፤ ኡንቱንቱ ኪታን ዳቡርክኖ፤ ፑቱዋ ሱቂክኖ፤ ግዶ ሽን ታን ህንተዉ ኦድያዌ፥ ሶሎሞነ ሄዋ ኬና ቦንቼቴዳዋ
\FTNT{*}{{\FR 12:27 }{\FQ{ሶሎሞነ ሄዋ ኬና ቦንቼቴዳዋ፦
}}{\FT{አይሁዳ አሳይ ሶሎሞነ ባረ ደኤዳ ላይꬃ ኡባን ዳሮ ዱረተꬃን ደኤዳ ጊደ ቆፒኖ።
}}} ግዲደ፥ ሄ ጪሻቱዋፐ እቱዋ ማላነ ማይቤና።
\XREF{}{{\XO 12:27 }{\XT{1 ካታ. 10:4-7፤ 2 ኦዱዋ 9:3-6}}}

\VS{28}ህንተንቶ ላፋ አማኑ ደእያዋንቶ፥ ያቶፐ ጾሳይ ሀቼ ቤቲደ፥ ዎንት ታማን ኤጻናዉ ኦለትያ፥ ደንባን ዶልያ ማታ ሀዋዳን ማይዝያዋ ግዶፐ፥ ህንተንታ ዎቲደ ኡንቱንቱፐ አꬂደ ማይዘኔ?


\par }{\PP \VS{29}“ሀዋ ድራዉ፥ ‘አያ ማኔ? አያ ኡሻኔ?’ ያጊደ ኡባ ዎደ ኮዮፕተነ ህርጎፕተ።

\VS{30}አያዉ ጎፐ፥ ሀዋ ደማናዉ ሀ አላምያን ደእያ ጾሳን አማነተና አሳይ ህርገቲኖ። ህንተንቶ ሀዌ ኡባይ ኮሽያዋ ሳሉዋን ደእያ ህንተንቱ አዉ ኤሬ።

\VS{31}ሄዋ ሀንያዋ አጊደ፥ ጾሳ ካዉተꬃ ኮይተ፤ እ ህንተንታ ኮሽያዋ ኡባ እማናዋ።


\par }{\SH ሳኣን ባረ ዱረተꬃን አማነቶዌ ሳሉዋን ዋኒ?
\par }
{\R (ማቶሳ 6:19-21)

\par }{\PP \VS{32}“ህንተንቱ ጉꬃ ግድንቶነ፥ ሳሉዋ ህንተንቱ አዉ ባረ ካዉተꬃ ህንተንቶ እማናዉ ናሸቴዳ ድራዉ ያዮፕተ።


\par }{\PP \VS{33}“ህንተዉ ደእያዋ ዛልኢደ ማንቆ እምተ፤ ካይሱ ሺቀናሳን፥ ብልአይካ ሜናሳን፥ ሳሉዋን ዉረና ሚሻ ዳጋዪደ፥ ኤጨና ቃርጭታቱዋ ህንተንቱ ሁጰዉ ዎꬅተ።

\VS{34}አያዉ ጎፐ፥ ህንተንቱ ዎዛናይ ህንተ ሚሻይ ደእያ ሳን ደአናዋ።


\par }{\SH ምኖ ኦሳንቻ
\par }
{\PP \VS{35}“ህንተ ጼሳይ ዳንጨቶዋ፥ ህንተ ጾምፒካ ፖኤዳዋ ግዶ።
\XREF{}{{\XO 12:35 }{\XT{ማቶሳ 25:1-13}}}

\VS{36}ህንተንቱካ፥ ባረንቱ ጎዳይ ዪደ ፐንግያ ቆጽያ ዎደ፥ ኤለካ ዶያናዉ ቡላቻፐ ስማና ጋካናዉ ናግያ ኦሳንቻቱዋ ማላትተ።
\XREF{}{{\XO 12:36 }{\XT{ማር. 13:34-36}}}

\VS{37}ባረንቱ ጎዳይ ሶይ ዬዳ ዎደ ቤጎት ደእሽን ደምያ ሄ ኦሳንቻቱ አንጀቴዳዋንታ። ታን ቱሙዋ ጋይ፤ እ ኡንቱንታ፥ ‘ኡትተ’ ጊደ፥ ባረ ዳንጩዋ ምንሲደ ኡንቱንቶ ቁማ አꬂደ ሾባናዋ።

\VS{38}ጎዳይ ሄካ ብላህያን ዎይ ሄካ ብላህያፐ ካላ ዬዳ ዎደ፥ ቤጎቲደ ገንጭ ናጊደ ቤትያ ቆማቱ አንጀቴዳዋንታ።

\VS{39}ሀዋ ቃይ ኤርተ፤ ካይሱ አይ ሳትያን ይንቶ ጎልያዉ ኤርንቶ፥ ጎሊ ቦከትያ ዎደ ጮኡ ጊደ ጼለናሽን።
\XREF{}{{\XO 12:39 }{\XT{ማቶሳ 24:43፣ 44}}}

\VS{40}አሳ ናአይ ቆፐና ሳትያን ያናዋ፤ ህንተንቱ ጊገት ናግተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{41}ጰጽሮስካ “ጎዳዉ፥ ሀ ሌምሱዋ ኔን ኦድያዌ ኑ ጻላላሴ ሀራ ኡባዉካ እትፐ ኦዳይ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{42}ጎዳይካ፥ “ስም ኡንቱንቱ ባረ ሶይ አሳዉ ቁማ እማናዉ በስያ ሳትያን እማና ማላ፥ አ ጎዳይ ሱንꬅያ አማነቴዳነ ኤራንቻ ምዝያ ቆማይ ኦኔ?” ያጌዳ።

\VS{43}ጎዳይ ስምያ ዎደ ሀዋዳን ኪተቲና ደምያ ቆማይ እ አንጀቴዳዋ።

\VS{44}ታን ህንተዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ደእያ ማጹዋ ኡባ ቦላን አ ሱንꬃናዋ።

\VS{45}የዉዋን ቃይ ሄ ቆማይ፥ “ታ ጎዳይ ኤለ ዬና፤ ጋምአናዋ” ያግ ባረ ዎዛናን ቆፖፐነ አቱማነ ማጫ ቆማቱዋ ሾቻ ዶሞፐ፥ ቃይካ ኮዮዋዳን ሙሳነ ኡሻ፥ ማꬆቱሳካ ዶሞፐ፥

\VS{46}ሄ ቆማ ጎዳይ፥ እ ቆፐና ጋላስነ ስꬍቤና ሳትያን ያናዋ፤ ሄ ዎድያን አ ቃንጸሬꬂደ፥ አ ግሹዋ ካጫካ አማነናዋንቱና እትሳ ኡዳናዋ።


\par }{\PP \VS{47}ባረ ጎዳ ሸንያ ኤሪደ ጊገናዌነ አ ሸንያዳን ኪተተና ቆማይ፥ እ ኢታ ꬎኦባ ꬎኦበታናዋ።

\VS{48}ኤርቤናዌ ቃይ ꬎኦበታናዉ በስያዋ ኦꬄዳዌ፥ ጉꬃ ꬎኦበቴ። ዳሮባይ እመቴዳ አሳ ኡባፐ፥ አፐ ዳሮባይ ኮየቴ፤ ዎልቃማ ሀዳራይ እመቶዋፐ፥ አፐ ዳርሲደ ኮየቴ።


\par }{\PP \VS{49}የሱስ፥ “ታን ዬዳዌ፥ ሀ ሳኣ ቦላ ታማ ሳꬃናሳ፤ ሀእካ ኤጼደንቶ፥ ታና አይ ኬና ናሸቻናዌሻ።

\VS{50}ታን ጻማቀታና መቱዋ ጽንቃታይ ፖለታና ጋካናዉ ዋናደ ኡንኤታይታ!\XREF{}{{\XO 12:50 }{\XT{ማር. 10:38}}}

\VS{51}ሀ ሳኣ ታን ዬዳዌ፥ ሳሮተꬃ አሀናሳ ማላቲዬ? ህንተዉ ማላቶፖ። ታን ዮዌ፥ ሳሮታዉ ግደናን ሻካናሳፐ አትን።

\VS{52}አያዉ ጎፐ፥ ሀእፐ ዶምና እት ጎልያን ደእያ እቼሹ አሳቱ ሻከታናዋንታ፤ ሄዛቱ ላአቱዋ ቦላ፥ ላአቱካ ሄዛቱዋ ቦላ ደንዲደ ዋላቀታናዋንታ።

\VS{53}አዉ ናኣ ቦላ፥ ናአይካ አዉዋ ቦላ፥ አታ ናት ቦላ፥ ናታካ አት ቦላ፥ ቦሎታታ ናኣ ማች ቦላ፥ ናኣ ማቻካ ቦሎታት ቦላ፥ ዋላሳን ደንዲደ ሻከታናዋንታ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 12:53 }{\XT{ሚክ. 7:6}}}


\par }{\SH ዎድያ ሀኖታ ኤሩዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 16:2-3)

\par }{\PP \VS{54}ቃይካ የሱስ አሳዉ፥ “አዋይ ዉልያ ባጋና ህንተ ሻርያ በኦፐ፥ ‘ሀእ ሀ ሳትያን ሄኮ ዎልቃማ እራይ ቡካና ሀኔ’ ያጊታ፤ ቱሙካ ቃይ ቡኬ።

\VS{55}ዱገ ባጋና ጫርኩ ጫርኮደ፥ ‘ሀቼ ሻማናዋ’ ያጊታ፤ ጌተቶዋዳንካ ቃይ ሀኔ።

\VS{56}ህንተኖ ሎአ ማላትያ ኢታቶ፥ ሳኣነ ሳሉዋ ጼሊደ፥ ሀናናዋ ኤሪታ፤ ሽን ሀ ዎድያባ ዎት ኤራናዉ ዳንዳይክቴ?


\par }{\SH ስጋተꬃባነ ሞቱዋባ
\par }
{\R (ማቶሳ 5:25-26)

\par }{\PP \VS{57}“ዎደ ህንተንቱ ጽሎ ግዴዳ የዉዋ ህንተንቶ አያዉ ፕርድክቴ?

\VS{58}ነ ሞርክያና እትፐ ፕርድያ ዳና ስንꬃን ሺቃናዉ ቦደ፥ ብሮ ኦግያ ቦላ ደእሽን ስገታ ድጋ። ሄዌ ꬋዮፐ ኔና ጎቺደ ፕርድያ ዳናኮ አፋና፤ ዳናይካ ፖልሰዉ አꬅ እማናዋ፤ ፖልሲ ቃሾ ጎለን የጋናዋ።

\VS{59}ታን ነዉ ኦድያዌ፥ ዉርሰꬃ አጩዋ ጭጋና ጋካናዉ ሄዋፐ ከሳካ” ያጌዳ።




\par }\Chap{13}{\SH ናጋራፐ ስመና ኡባይ ꬋያና
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሄ ዎድያን እት እት አሳቱ የሱሳኮ ዪደ ጵላጾስ ጋሊላ አሳ ዎꬊደ ኡንቱንቱ ሱꬃ ያርሹዋና እትፐ ዋላኬዳዋ አዉ ኦዴድኖ።

\VS{2}የሱስካ ዛሪደ፥ “ሀዋንቱ ጋሊላ አሳቱ ሀይቄዳ ድራዉ፥ ያትና ኡንቱንቶ ሀራ ጋሊላ አሳ ኡባፐካ አꬊደ ናጋራንቻቱዋ ግዶዋንታ ማላቲኖ?

\VS{3}ታን ያጋይ፥ ሀዋዳን ግደና፤ የዉዋን ቃይ ህንተ ናጋራ ፓጺደ ናጋራፐ ስመናን እጾፐ፥ ህንተንቱ ኡባቱካ ሄዋዳን ሀይቂታ።

\VS{4}ዎይ ሳልሆማ ግምቢ ኡንቱንቱ ቦላ ኩንዲደ፥ ዎꬌዳ ታማነ ሆስፑን አሳቱዋ የሩሳላመን ደእያዋንቱ ኡባፐ አꬊደ ናቆዋንታ ማላቲኖ?

\VS{5}ሀዋዳን ግደና ያጋይ፤ የዉዋን ቃይ ናጋራ ፓጻና ꬋዮፐ ኡባቱካ ሀዋዳን ባያንታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{6}የሱስካ ሀዋዳን ያግ ሌምሱዋ ኦዴዳ፥ “እት ብታነዉ ዎይንያ ቱራ ጎሻ ጋደን ቶከቴዳ ባላስያ ጌተትያ አይፊ ሜተትያ ምꬃታ ደአዉ፤ ሄ ብታኒካ ምꬃታ አይፋደንቶነ ጊደ ዬዳዌ፥ አይኔካ አይፍያ ደምቤና።

\VS{7}ዎይንያ ቱራ ናግያዋ እ፥ ‘ታን ሀ ባላስያ ጌተትያ ምꬃትፐ አይፍያ ደማናዉ ሄዙ ላይꬃ ስመረታደ አያነ ደማበይከ። ሄዋ ድራዉ ደካ ደንꬃ ድጋ፤ አያዉ ቢታ ጮ መልሳይ?’ ያጌዳ።

\VS{8}ናግያዌካ ዛሪደ፥ ‘ጎዳዉ፥ ታን እ ዩሹዋ ሀሩማናዉነ ፕቱዋ ኦላናዉ፥ ሀ ላይꬃ ጻላላዉ ባሻ።

\VS{9}ስንꬃዉ አይፎፐ ሎአ፤ ሽን አይፈናን እጾፐ ደከቱ’ ጌዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ቁና ምሽራቶ ሳምባታ ጋላሳ ፓꬄዳ
\par }
{\PP \VS{10}የሱስካ እት ሳምባታ ጋላስ አይሁዳ ዎሳ ጎላቱዋፐ እቱዋን ታማርስ ደኤ።

\VS{11}ሄዋንካ ታማነ ሆስፑን ላይꬃ ኩመንꬃ ቱና አያናይ ቁንሴዳ ምሽራታ ደአዉ። እዛካ ሱራደ ኤቃናዉ አይነ ዳንዳያበይኩ።

\VS{12}የሱስካ እዞ በኤዳ ዎደ ጼሲደ፥ “ሀ ምሽራቴ፥ ነ ሀርግያፐ ፓጻዳ” ያጌዳ።

\VS{13}የሱስ ባረ ኩሽያ እዝ ቦላ ዎꬅና፥ ሄ ዎደ ሱራ ስት ጋ ኤቃደ ባረ ጾሳ ጋላታዱ።


\par }{\PP \VS{14}ሽን አይሁዳ ዎሳ ጎለ ካፑ ቃይ የሱስ ሳምባታን ፓꬄዳዋ ድራዉ ሀንቀት ዛሮዋሽን አሳቱዋ፥ “ኪተታናዉ በስያ ኡሱፑን ጋላሳቱ ደኢኖ፤ ሄ ጋላሳቱን ዪደ ፓጽተፐ አትን ሳምባታን ግደና” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 13:14 }{\XT{ከሳ 20:9፣ 10፤ ዛረ. 5:13፣ 14}}}


\par }{\PP \VS{15}ጎዳይካ ዛሪደ፥ “ሀ ሎአ ማላትያ ኢታ አሳቶ፥ ህንተንቱፐ እቱካ ሳምባታ ጋላስ ቦራ ማጋዱዋፐ ዎይ ሀርያ ጋጻታፐ ብሊደ ሃꬃ ኡሻናዉ አፈኔ?

\VS{16}ሀና አብራሃሞ ያራ ግዴዳዉና፥ ታማነ ሆስፑን ላይꬃ ኩመንꬃ ጻላሂ ቃቼዳዉና ሳምባታ ጋላስ ሄ ቃሹዋፐ ብለታናዉ በሰኬ?” ያጌዳ።

\VS{17}ሀዋ ኦዴዳ ዎደ ኤቀትያዋንቱ ኡባይ ዬላቴድኖ፤ አሳይ ኡባይ ቃይ እ ኦꬄዳ ማላልስያ ኦሱዋን ኡባን ናሸቴድኖ።


\par }{\SH ሳናፍጭያ አይፍያ ዘረꬃ ሌምሱዋ
\par }
{\PP \VS{18}የሱስካ፥ “ጾሳ ካዉተꬃይ አያ ማላቲ? እ አያ ማላትንቶ፥ ታን ህንተንታ ዎታ በሶ?

\VS{19}ጾሳ ካዉተꬃይ ሳናፍጭያ ጌተትያ ቄር ምꬃት አይፍያ ማላቴ። ሄ ምꬃት አይፍያ አሳይ አኪደ ጎሻ ጋርሳን ዘሬዳ፤ ዘረቶና ድጫደ ዎጋ ምꬃ ግዳዱ፤ ያትና ሳሉዋ ካፋቱካ እዝ አጫ ቦላ ባረንቶ ጎልያ ኬጼድኖ” ያጌዳ።


\par }{\SH እርሹዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 13:33)

\par }{\PP \VS{20}የሱስካ ዛሪደ፥ “ጾሳ ካዉተꬃይ አያ ማላትንቶ፥ ታን ህንተንታ ዎታ በሶ?

\VS{21}እት ምሽራታ ሄዙ ከርያ ꬊልያ አካደ፥ ሙናቄዳ ሙናቃይ ኡባይ ደንዳና ጋካናዉ፥ አን ትጌዳ እርሹዋ ማላቴ” ያጌዳ።


\par }{\SH ኡንአ ፐንግያባ
\par }
{\R (ማቶሳ 7:13፣ 14፣ 21፣ 22)

\par }{\PP \VS{22}ሄዋፐ ካላ የሱስ የሩሳላመ ቢደ፥ ዎጋ ካታማንነ ቄር ካታማን ደእያ አሳ ታማርሲደ አꬌዳ።

\VS{23}ሄ ዎደ እት ብታኒ ሺቂደ አ፥ “ጎዳዉ፥ ጾሳ ፕርዳፐ አትያዋንቱ ጉꬃ አሳ ጻላሌ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ሄዋፐ ጉየ የሱስ ኡንቱንታ፥


\par }{\PP \VS{24}“ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ኡንአ ፐንግያና ገላናዉ ባጸትተ። ጮራ አሳይ ገላናዉ ኮዪኖ፤ ሽን ዳንዳይበይክኖ።

\VS{25}ጎልያዉ ደንዲደ፥ እፍꬃ ቃቾዋፐ ጉየ ህንተንቱ ካረን ኤቂደ፥ ‘ጎዳዉ፥ ጎዳዉ፥ ኑዉ ዶያርኪ’ ያጊደ ጼሳ ዶምያ ዎደ፥ እካ ዛሪደ፥ ‘ሀቃፐ ዬድተንቶ፥ ታን ህንተንታ ኤርከ’ ያጋናዋ።


\par }{\PP \VS{26}“ሄ ዎደ ህንተንቱ፥ ‘ኑን ኔናና እትፐ ሜዶ፤ ኡሼዶ፤ ኔን ኑ ሄራንካ ታማርሳዳ’ ያጋናዋንታ።


\par }{\PP \VS{27}“የሱስ ቃይ፥ ‘ታን ህንተንቶ ኦዳይ፤ ህንተንቱ ሀቃፐ ዬድተንቶ፥ ታን ህንተንታ ኤርከ፤ ኡባቱካ ማካላንቻቱ ታ ማታፐ ሃክተ’ ያጋናዋ።
\XREF{}{{\XO 13:27 }{\XT{ማዝ. 6:8}}}


\par }{\PP \VS{28}“አብራሃሞ፥ ይሳቅ፥ ያቆብነ ናባቱ ኡባይ ህንተንቱ ካረን ኤቂሽን፥ ጾሳ ካዉተꬃን ደእያዋንታ ህንተንቱ በእያ ዎደ፥ ህንተንቶ ዬኮነ አቻ ꬋቁዋ ግዳናዋ።
\XREF{}{{\XO 13:28 }{\XT{ማቶሳ 22:13፤ 25:30፤ 13:28፣ 29፤ ማቶሳ 8:11፣ 12}}}


\par }{\PP \VS{29}“አሳይ አዋይ ዶልያሳፐነ ዉልያሳፐ፥ ቃይ ክልባጋፐነ ህርክባጋፐ ዪደ፥ ጾሳ ካዉተꬃ ጋይታን ኡቲኖ።

\VS{30}በእተ፤ ጉየቴዳዋንቱ፥ ስንꬃታናዋንታ፤ ስንꬃቴዳዋንቱ ቃይ ጉየታናዋንታ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 13:30 }{\XT{ማቶሳ 19:30፤ 20:16፤ ማር. 10:31}}}


\par }{\SH የሱስ የሩሳላመን ኦꬄዳባ
\par }
{\R (ማቶሳ 23:37-39)

\par }{\PP \VS{31}ሄ ዎደ ፓርሳዋቱዋፐ እቱ እቱ የሱሳኮ ዪደ፥ “ሄሮድሰ ኔና ዎꬋናዉ ኮይያ ድራዉ፥ ሀዋፐ ባ ድጋ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{32}የሱስ ዛሪደ፥ “ቢደ ሄ ዎራካናዉ፥ ‘ሀቼነ ዎንት ኢታ አያናቱዋ ከሳና፤ ሀርጋንቻቱዋካ ፓꬃና፤ ሄዘንꬆ ጋላስ ታ ኦሱዋ ዉርሳና’ ያግተ።

\VS{33}ሀኖፐ አትን ናቢ የሩሳላመፐ ሀራሳን ሀይቃናዉ በሰና ድራዉ፥ ታን ሀቼ፥ ዎንትነ ዎንትፔሽ ኦግያ ቦላ ደአናዉ በሴ።


\par }{\PP \VS{34}“የሩሳላመ ካታማ አሳዉ፥ የሩሳላመ ካታማ አሳዉ፥ ናባቱዋ ዎꬍያዋንቶ፥ ህንተንቱኮ ኪተቶዋንታ ሹቻን ጫድያዋንቶ፥ ኩታታ ባረ ማራቱዋ ባረ ቀፍያፐ ጋርሳና ሺሻ ሀጵያዋዳን፥ ታን ህንተንቱ ናና እት ጋድያ ሺሻናዉ አፑ ገደ ኮያድታ! ሽን ታና ድጌድታ።

\VS{35}በእተ፤ ጾሳይ ህንተንቱ ጎልያ አይነ ኦልቤና፤ ታን ህንተንቶ ያጋይ፤ ህንተንቱ፥ ‘ጎዳ ሱንꬃን ይያዌ አንጀቴዳዋ’ ጋና ጋካናዉ፥ ታና በእክታ” ያጌዳ።




\par }\Chap{14}{\SH የሱስ ሀርጋንቻ ሳምባታን ፓꬄዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሳምባታ ጋላስ ፓርሳዋቱዋ ሱንꬃቱዋፐ እቱዋ ጎለ የሱስ ቁማ ማናዉ ገሌዳ ዎደ፥ አያ ኪተትንቶ በአናዉ አሳቱ ናግ ደኢኖ።

\VS{2}ቦላይ ጋፍና መቶትያ እት ብታኒ የሱሳፐ ስንꬃና ደኤ።

\VS{3}የሱስ ህግያ ታማርስያዋንታነ ፓርሳዋቱዋ፥ “ሳምባታን ፓꬃናዉ ዳንዳየት ዳንዳየተኔ?” ጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{4}ኡንቱንቱካ ጮኡ ጌድኖ። እ ሄ ብታንያ ቦላ ቦች ፓꬂደ አ ሞይዜዳ።

\VS{5}የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱፐ ሀሪ ዎይ ቦራይ ኦላን ኩንድንቶ፥ ሳምባታ ጊደ ኤሌል ከሰናዌ ኦኔ?” ጌዳ።
\XREF{}{{\XO 14:5 }{\XT{ማቶሳ 12:11}}}


\par }{\PP \VS{6}ኡንቱንቱካ ሀ የዎ እት ዛሩዋነ እማናዉ ዳንዳይበይክኖ።


\par }{\SH አሽከተꬃባ
\par }
{\PP \VS{7}የሱስ ሾበቶዋንቱ ቦንቾሳ ዶርያ ዎደ ጼሊደ፥

\VS{8}“ኦንነ ቡላቻ ጼሶፐ፥ ቦንቼቴዳሳን ኡቶፓ፤ ኦን ኤር ኔፐ አꬂደ ቦንቼቶዌ ጼሰቴዳዋ ግዳናዋ።
\XREF{}{{\XO 14:8 }{\XT{ሌም. 25:6፣ 7}}}

\VS{9}ኔናነ አነ ጼሳዌ ዪደ፥ ‘ሀዎ፥ ኡቱዋ አዉ ዬዳ’ ያግና፤ ሄ ዎድያን ዬላታደ ጻደና ደእያ ሳን ኡቱዋ ዶማሳ፤

\VS{10}የዉዋን ቃይ ኔን ጼሴቶ ዎደ ኔና ጼሶዌ ዪደ፥ ‘ታ ላገዉ፥ ክል ꬎቃሳን ኡታ’ ጋና ማላ፥ ባደ ኡባፐ ሆካሳን ኡታ፤ ሄ ዎደ ኔናና እትፐ ኡቴዳዋንቱ ኡባቱዋ ስንꬃን ነዉ ቦንቹ እመታናዋ፤

\VS{11}ባረ ሁጲያ ꬎቁ ኦꬅያ ኡባይ ቶሸታናዋ፤ ባረ ሁጲያ ቶችያዋንቱ ꬎቁ ጊኖ” ያግ ሌምሱዋ ኡንቱንቶ ኦዴዳ።
\XREF{}{{\XO 14:11 }{\XT{ማቶሳ 23:12፤ ሉቃሳ 18:14}}}


\par }{\PP \VS{12}የሱስ ባረና ጼሴዳዋ ዛሪደ፥ “ኔን ላጻ ዎይ ካዉዋ ጊግሴዳ ዎደ፥ ነ ላገꬃቱዋ ዎይ ነ እሻቱዋ ዎይ ዱረ ነ ሾራቱዋ ጼሶፓ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኡንቱንቱ ኔና ባረንቱ ታራን ጼሲደ ኩሽያ ጭጋና ዳንዳዪኖ።

\VS{13}ሽን አታልያባ ጊግሴዳ ዎደ፥ ህዬሳቱዋ፥ ጉንዳቱዋ፥ ዶማቱዋነ ቆቃቱዋ ጼሳ።

\VS{14}ኡንቱንቱ ነዉ ኩሽያ ዛራናዉ ዳንዳየናዋንታ ግድያ ድራዉ፥ ኔን አንጀታናሳ። ጽላቱ ሀይቁዋፐ ደንድያ ዎደ ጾሳይ ነዉ ኩሽያ ዛራናዋ” ያጌዳ።


\par }{\SH ዎልቃማ ባላ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 22:1-10)

\par }{\PP \VS{15}የሱስ ሃሳያ ዉርስያ ዎደ፥ ቁማ ማናዉ ኡቶ አሳፐ እቱ ሀዋ ስሲደ፥ “ጾሳ ካዉተꬃ ጋይታን ኡትያዌ አንጀቴዳዋ” ጌዳ።


\par }{\PP \VS{16}የሱስካ ሀዋዳን ጌዳ፤ “እት ብታኒ ዳሮ ሎኦ ካዉዋ ጊግሲደ፥ ጮራ አሳቱዋ ጼሴዳ።

\VS{17}ካዉዋ ዎዲ ጋክና፥ ካሰ ጼሰቶዋንታ፥ ‘ሀእ ካዉ ጊጌዳ፥ ሃይተ’ ጊደ ጼሳና ማላ ባረ ጎለን ኪተትያ ቆማ ኡንቱንቱኮ ኪቴዳ።

\VS{18}ሽን ኡባቱካ እትፐ፥ ቤናዳን አጋና ማላ ዎሴድኖ፤ ኮይሮ ብታኒ ቆማዉ ኦዲደ፥ ‘ታን ቢታ ሻሜዳ ድራዉ ባደ በአናዉ ኮሼ፤ ሄዋ ድራዉ ሀያ ጎዶ ታዉ ሀንቀቶፓርክ’ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}“ላኤንꬅያዌ ቃይ፥ ‘ታን እቼሹ ዋꬃ ቦራቱዋ ሻሜዳዋንታ ዋጻ በአናዉ ብያ ድራዉ፥ ሀያ ጎዶ ታዉ ሀንቀቶፓርክ’ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{20}“ሀራይ ቃይ፥ ‘ታን ማቻቶ አኬዳ ድራዉ፥ ያናዉ ዳንዳያበይከ’ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}“ቆማይካ ዪደ ባረ ጎዳዉ፥ ሀኖዋ ኡባ ኦዴዳ። ሄ ዎደ ጎዳይ ዳሮ ሀንቀቲደ፥ ባረ ጎልያን ኪተትያ ቆማ፥ ‘ህን ካታማ ኦግያነ ሎሶ ኦግያ ኤሌላደ ከሳ፤ ማንቃቱዋነ ጉንዳቱዋ፥ ዶማቱዋነ ቆቃቱዋ ሃ አካደ ያ’ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}“አ ቆማይካ፥ ‘ጎዳዉ፥ ኔን ታና አዛዞዋዳን ኦꬃድ፤ ሽን ሀእካ ሀራ አሳ አክያ ሳአይ ደኤ’ ጌዳ።

\VS{23}ጎዳይካ ባረ ቆማ፥ ‘ታ ጎሊ ኩማናዳን ህን ኦግያፐ ካረ ባጋነ ድርሳ ጋጻ ኡባ ከሳደ፥ አሳ ታ ጎለ አካደ ያ።

\VS{24}አያዉ ጎፐ፥ ኮይሮ ታ ጎለ ሾበቴዳዋንቱፐ እት አሳይነ ታ ቁማ ሜና’ ጌዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳ ካላናዉ ባረና ያርሹሳ ኮሼ
\par }
{\R (ማቶሳ 10:37-38)

\par }{\PP \VS{25}ጮራ አሳይ የሱሳና እትፐ ብደእያ ዎደ፥ እካ አሳኮ ጉየ ስሚደ፥

\VS{26}“ኦንነ ታኮ ይያዌ ደኦፐ ባረ አባነ አቶ፥ ባረ ማቻቶነ ባረ ናና፥ ባረ እሻቱዋነ ምቻቱዋ፥ ባረ ደኡዋ አሸናን ታፐ አꬅ ዶሶፐ፥ ታና ካልያዋ ጌተታናዉ ዳንዳየና።
\XREF{}{{\XO 14:26 }{\XT{ማቶሳ 10:37}}}

\VS{27}ኦንነ ባረ ማስቃልያ ቶኪደ፥ ታ ጌዱዋ ካለናን ꬋዮፐ፥ ታና ካልያዋ ግዳናዉ ዳንዳየና።
\XREF{}{{\XO 14:27 }{\XT{ማቶሳ 10:38፤ 16:24፤ ማር. 8:34፤ ሉቃሳ 9:23}}}


\par }{\PP \VS{28}“ህንተንቱፐ እቱ ሹቻ ጎልያ ኬጻናዉ ኮዮፐ፥ ኪታ ዉርሳናዉ ግድያ ሻሉዋ ካሰቲደ ኡት ሄተናዌ ኦኔ?

\VS{29}ሄዌ ꬋዮፐ፥ ጎልያ ዶሚደ፥ ኪታ ዉርሳናዉ ዎልቃይ እጾፐ፥

\VS{30}በኤዳዋንቱ ኡባይ፥ ‘ሀ ብታኒ ኬጻናዉ ዶሜዳ፤ ሽን ኪታ ዉርሳናዉ ዳንዳይቤና’ ጊደ ቅሊጪኖ።


\par }{\PP \VS{31}“ዎይ ታሙ ሻአ ኦላንቻቱዋ ኦይቄዳ እት ካቲ፥ ሀራ ላታሙ ሻአ ኦላንቻቱዋ ኦይቄዳዋንቱና ኦለታናዉ ዳንዳዮፐነ ኮይሮና፥ ታን ጾናኔ ጾንክታሻ ጊደ ኡት ቆፐኔ?

\VS{32}ባረዉ ዳንዳየተናን ꬋዮፐ፥ ኦላዉ ይያ የኮ ካቲ ሃኩዋን ደእሽን ኪቲደ ስገታናዉ ዎሴ።

\VS{33}ስም ሀዋዳንካ ህንተንቱፐ ኦንነ ባረዉ ደእያዋ ኡባ አገናዌ፥ ታና ካልያዋ ግዳናዉ ዳንዳየና።


\par }{\SH ጎኤና ማጽንያባ
\par }
{\R (ማቶሳ 5:13፤ ማር. 9:50)

\par }{\PP \VS{34}“ማጽኒ ሎአ፤ ሽን ሎቅሎቀናን ꬋዮፐ፥ ላኤንꬆ አ ዎት ሎቅሎቅሳናዉ ዳንዳየቲ?

\VS{35}ቢታዉካ ሎኤና፤ ቱኤያናዉካ ማደናዋ ግዶ ድራዉ፥ አሳይ አ ኦል አጌ። ስስያ ሀይꬃይ ደእያዌ ሀዋ ስሶ” ያጌዳ።




\par }\Chap{15}{\SH ባዬዳ ዶርሳ
\par }
{\R (ማቶሳ 18:12-14)

\par }{\PP \VerseOne{1}እት ጋላስ፥ ቃራጻ ሺሽያዋንቱነ ናጋራንቻቱ ኡባይ የሱሳ ስሳናዉ አኮ ሺቄድኖ።

\VS{2}ፓርሳዋቱነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱ፥ “ሀ ብታኒ፥ ናጋራንቻቱዋ ሺሽያዋነ ኡንቱንቱና ቁማ ምያዋ” ያጊደ ዙዙሜድኖ።
\XREF{}{{\XO 15:2 }{\XT{ሉቃሳ 5:29-30}}}

\VS{3}የሱስካ ሌምሱዋን ዛሩዋ ሀዋዳን ያግ ኦዴዳ:


\par }{\PP \VS{4}“ጼቱ ዶርሳይ ደእያ ኡራይ ህንተንቱ ግዶፐ ደእንቶ ሄዋፐ እቱ ባይንቶ ኡዱፑ ታማነ ኡዱፑኑዋ ደንባን አጊደ ባዬዳዋ ቤታና ጋካናዉ ኮየናዌ ኦኔ?

\VS{5}ደሜዳ ዎደ ናሸቻን ባረ ሀሽያ ቦላን ዶርሳ ቶክ፥

\VS{6}ባረ ጎለ ስሚደ፥ ባረ ዶስያዋንታነ ሾራቱዋ እትፐ ጼሲደ፥ ‘ባዬዳ ታ ዶርሳ ደሞ ድራዉ፥ ታናና እትፐ ናሸትተ’ ያጊደ ኦዴ።

\VS{7}ሄዋዳንካ ናጋራ ፓጸꬃ ኮሸና ኡዱፑ ታማነ ኡዱፑ ጽላቱዋፐ አꬂደ ናጋራ ፓጽያ እት ናጋራንቻን ሳሉዋን ዳሮ ናሸቻይ ግዳናዋ።


\par }{\SH ባዪደ ቤቴዳ ሳንትምያ
\par }
{\PP \VS{8}“ቃይካ ታሙ ናሃስያ ሳንትሚ
\FTNT{*}{{\FR 15:8 }{\FK{ናሃስያ ሳንትሚ፦
}}{\FT{ግሪከ ቃላ ብለꬃን እትና፥ እት ጋላሳ ሙምያ ኦꬅ ፔሼዳ ዎልቃ ኦሳንቻዉ ጭገትያ ሚሻ ኬና ግድያዋ ኦዴ።
}}} ደእያ ምሽራታ ታሙዋፐ እቱ ባይንቶ ደማና ጋካናዉ ጾምፕያ ጾምፓደ፥ ጎልያ ፕታደ ሎይꬃ ኮየናዉና እዛ ኦኔ?

\VS{9}እዛካ ደሜዳ ዎድያን ባረ ዶስያዋንታነ ባረ ሾራቱዋ እትፐ ጼሳደ፥ ‘ታፐ ባዬዳ ሳንትምያ ደሜዳ ድራዉ፥ ታናና እትፐ ናሸትተ’ ያጋደ ኦዳዉ።

\VS{10}ሄዋዳንካ ናጋራ ፓጽያ እት ናጋራንቻ ጋሶተꬃን ጾሳ ኪታንቻቱዋ ስንꬃን ናሸቻይ ሀናናዋ” ያጌዳ።


\par }{\SH ባያ ናኣ
\par }
{\PP \VS{11}ጉጂደ የሱስ፥ “ላኡ ናናይ ደእያ እት ብታኒ ደኤ፤

\VS{12}ኡንቱንቱፐካ ቴፋ ናአይ፥ ‘ነ ማጹዋፐ ታና ጋክያዋ እማ’ ጌዳ። አዉካ ባረ ማጹዋፐ ናናቶ ግሼዳ።

\VS{13}ጉꬃ ዎድያፐ ጉይያን ቴፋ ናአይ ባረና ጋኬዳዋ ኡባ ሺሽ አኪደ ህን ሃኮ ጋደ ቤዳ፤ ሄዋን ባረ አኬዳ ሚሻ ኡባ ላል ዉርስ አጌዳ።

\VS{14}እካ ደእያዋ ኡባ ዉርሴዳዋፐ ጉይያን ሄ ጋደን ዎልቃማ ኮሻይ ገሌዳ፤ እካ መቱዋን ኡንኤቱሳ ዶሜዳ።

\VS{15}ሀዋ ድራዉ ሄ ጋደን ደእያዋንቱፐ እቱዋኮ ሺቂደ፥ ‘ታና ነዉ ቆማ ኦꬃርኪ?’ ያግና፥ ብታኒካ ባረ ጉዱንꬃ ዉድያ ሄማና ማላ አ ደምባ የዴዳ።

\VS{16}ጉዱንꬃ ዉዲ ምያ ሀልኡዋ ማናዉ አሞቴዳ፤ ሽን ሄዌንቶካ አዉ እምያዌ ቤትቤና።


\par }{\PP \VS{17}“ባረ ባይዙዋ ኤሮ ዎደ፥ ‘ቁማይ ጾኒደ ሳኣን አትያ ታ አቦ ኦꬅያዋንቱ አፑኔ፤ ሽን ታን ሀዋን ኮሻን ሀይቃና ማታይታ?

\VS{18}ደንዳደ ታ አቡኮ ባኔ’ ሀዋዳን ያጋና፤ ‘ታ አቦ፥ ጾሳካ ኔናካ ናቃድ፤

\VS{19}ሀንፐ ጉየ ነ ናኣ ያገታደ ጼሰታናዉ በስከ፤ ነዉ ኪተትያዋንቱፐ እቱዋዳን ታና ዎꬃርኪ ጋና’ ጌዳ።

\VS{20}ሄ ማንእያን ደንዲደ ባረ አቡኮ ዬዳ።

\par }{\PP “እ ብሮ ሃኩዋን ደእሽን፥ አዉ በኢደ፥ አዉ ቃረቴዳ፤ አኮ ዎጽ ቢደ፥ አ እድም የሬዳ።


\par }{\PP \VS{21}“ናአይካ፥ ‘ታ አቦ፥ ታን ጾሳካ ኔናካ ናቃድ፤ ሀንፐ ጉየ ነ ናኣ ጌተታደ ጼሰታናዉ በስከ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}“ሽን አዉ ባረ ኦሳንቻቱዋ፥ ‘ኤሌል ቢደ፥ ኡባፐ ዶረቴዳ ሎኦ ማዩዋ አሂደ፥ አ ማይዝተ፤ አ ብራꬍያን ምግዱዋ፥ አ ገድያንካ ጫማ
\FTNT{†}{{\FR 15:22 }{\FQA{ምግዱዋ፥ ጫማ፦
}}{\FT{ሀ ቃላቱ ናኣ አቡ፥ አ ፖሎ ዎዛናፐ አኮዋ በስያዋንታ። ምግዱ፥ ሄ ናአይ ጎለን ደእያ አሳቱዋ ኡባፐ ሎኦ ጼለቴዳዋ በሴ። ጫማይ ቃይ፥ እ ባረ አቦ አይለ ግደናዳን ናኣ ግድያዋ በሴ። አይላቱ ሄ ዎደ ጫማ ዎꬅክኖ።}}} ዎꬅተ።

\VS{23}ሞꬌዳ ኮሩማ አሂደ ሹክተ፤ ሞይተ፥ ናሸቶይተ።

\VS{24}አያዉ ጎፐ፥ ሀዌ ታ ናአይ ሀይቄዳ፤ ሽን ሀእ ፓጼዳ፤ ባዬዳ፤ ሽን ሀእ ቤቴዳ’ ያግና፥ ናሸቻ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{25}“ሄ ዎድያን፥ ባይራ ናአይ ጋደን ደእያዌ ዪደ ጎለኮ ማትያ ዎደ፥ የꬃነ ዱሩዋ ኮሹንቻ ስሴዳ።

\VS{26}እካ የዉ አየንቶ ኤራናዉ ኮዪደ፥ ቆማቱዋፐ እቱዋ ጼሲደ፥ ‘ሀዌ አዬ?’ ጊደ ኦቼዳ።

\VS{27}ቆማቱካ፥ ‘ነ እሻይ ሳሮ ዬዳ ድራዉ፥ ነ አቡ ሞꬎ ኮሩማ አዉ ሹኬዳ’ ያግ ኦዴድኖ።


\par }{\PP \VS{28}“ባይራ ናአይ ሀንቀቲደ ጎለ ገልከ ያግ እጽና፥ አዉ ካረዉ ከሲደ፥ ገላናዳ ዎሴዳ።

\VS{29}ሽን እ ዛሪደ ባረ አባ፥ ‘ሄኮ ሀዋ ኬና ዎድያ ቆማዳን ነዉ ኪተታድ፤ ነ አዛዞዋፐ እቱዋነካ ፓጭሳ በይከ፤ ታ ላገꬃቱዋና እትፐ ናሸታና ማላ ሀራይ አቶ እት ዴሻ ቡልኡዋነ ታዉ እማ በይካ፤

\VS{30}ሽን ሀዌ ነ ናአይ ነ ሚሻ ጫራቱዋና እትፐ ዲፍሲደ ዪና፥ ꬊኮ ቦራ ሹካዳ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{31}“አዉካ አ፥ ‘ታ ናአዉ፥ ኔን ኡባ ጋላሳ ታናና እትፐ ደኣ፤ ታሳ ግዴዳባይ ኡባይካ ነዋ።

\VS{32}ሽን ሀዌ ነ እሻይ፥ ሀይቄዳዌ ፓጾ ድራዉነ ባዬዳዌ ቤቶ ድራዉ፥ ኑን ሚድነ ኡሺደ ናሸታናዉ በሴ’ ያጌዳ” ጊደ ኦዴዳ።




\par }\Chap{16}{\SH ጋርሳና ሱንꬃተꬃ አኬዳ ጭንጫ ብታንያ
\par }
{\PP \VerseOne{1}የሱስ ባረና ካልያዋንቶ ኦዲደ፥ “እት ዱረ ብታኒ፥ ባረ ጎልያ ኡባ ቦላ ሱንꬄዳ እት ብታኒ ደኤ፤ ሽን ሀ ብታኒ አ ሚሻ ባይዜ ያግያ ዝግርሳይ አ ጋኬዳ፤

\VS{2}ሄዋ ድራዉ ባረ ሱንꬄዳ ብታንያ ጼሲደ፥ ‘ሀዌ ታን ስስያ የዉ አዬ? ሀንፐ ጉየ ኔን ታ ጎልያንነ ታ ሚሻ ቦላ ታፐ ጋርሳና ሱንታደ ኪተታናዉ ዳንዳያቤና ድራዉ፥ ሀቼ ጋካናዉ ኪተቴዳዋ ሄታደ ሼꬋ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{3}“ሱንቴዳዌ ባረ ዎዛናን፥ ‘ታ ጎዳይ ታና ሱንꬃተꬃፐ ኮላና ሀኔ፤ ሽን ታ ዋኖሻ? ጎሻናዉ ዎልቃይ ታዉ ባዋ፤ ዎሳናዉ ቃይ ታዉ ፖኬ።

\VS{4}ታ ኦꬃናባ ታ ኤራይ፤ እ ታና ሱንꬃተꬃፐ ከሶፐ፥ ባረንቱ ጎለ ቢና፥ ታና ሞክያ ላገꬃቱዋ ታን ደማና’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{5}“ባረ ጎዳፐ ሻሉዋ ታልኤዳ አሳቱዋ ሁጲያን ሁጲያን ጼሲደ፥ ኮይሮ ብታንያ፥ ‘ኔን ታ ጎዳፐ ዎይሳ ኬና ሻሉዋ ታልኣዲ?’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{6}“እካ፥ ‘ታን ጼቱ ባሬታ ኩሜዳ ዛይትያ ታልኣድ’ ያጌዳ።

\par }{\PP “ሱንቴዳ ብታኒካ፥ ኔን ፓራማና ዋራቃታ ሄይ፤ ኡታደ ኤለካ ‘እሻታማ’ ጋደ ጻፋ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}“ሄዋፐ ሀራ ብታንያ፥ ‘ኔን አፑኑዋ ታልኣዲ?’ ያጌዳ።

\par }{\PP “ ‘ጼቱ ቁንኣ ዛርጋ’ ያጌዳ።

\par }{\PP “ሱንꬃይካ፥ ‘ዋራቃታ ሄይ፤ ሆስፑን ታማ ጋደ ጻፋ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{8}“ሄ ሱንꬃይ ጭንጫተꬃን ኦꬄዳ ድራዉ፥ አ ጎዳይ አ ጋላቴዳ፤ አያዉ ጎፐ፥ ሀ አላምያ አሳይ ባረንቱዎ ፖኡዋ አሳፐ አꬌዳ ጭንጫቱዋ።


\par }{\PP \VS{9}“ታን ህንተንቶ ያጋይ፥ ‘ሀ አላምያ ሻሉ ዉርያ ዎደ፥ መꬍናዉ ዉረና ጎልያን ህንተንታ ሞካና ማላ፥ ሀ ሚሻን ህንተንቶ ላግያ ደምተ።

\VS{10}ላፋ የዉዋን አማነቴዳዌ፥ ዎጋባንካ አማነቴ። ሽን ላፋ የዉዋን አማነትቤናዌ፥ ዎጋባንካ አማነተና።

\VS{11}ስም ህንተንቱ ሀ አላምያ ሻሉዋን አማነተናዋ ግዶፐ፥ ቱማተꬃ ሻሉዋ ህንተንቶ ኦኔ ሀዳራ ጊደ እማናዌ?

\VS{12}ህንተንቱ ሀራ አሳ ሻሉዋን አማነተናዋ ግዶፐ፥ ህንተንቱ ሚሻ ኦኔ ህንተንቶ እማናዌ?’ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}“እት ካላ ላኡ ጎዳቶ ቆማታናዉ ዳንዳይያዌ አይ ቆማይካ ባዋ፤ አያዉ ጎፐ፥ እቱዋ እጺደ፥ ሀራ ዶሴ፤ ዎይ እቱዋ ቦንቺደ፥ ሀራ ካꬌ፤ ጾሳዉነ ሻሎ ሞደታናዉ ዳንዳይክታ” ያጌዳ።

\VS{14}ሻሉዋ ዶስያ ፓርሳዋቱ ሀዋ ኡባ ስሲደ፥ የሱሳ ቦላ ቅሊጬድኖ።

\VS{15}ሽን የሱስ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ አሳ ስንꬃን ህንተንታ ጽሎ አሳ ኦꬅያዋንታ፤ ሽን ጾሳይ ህንተንቱ ዎዛና ኤሬ፤ አያዉ ጎፐ፥ አሳ ስንꬃን ቦንቼቴዳዌ ጾሳ ስንꬃን ቱና ግዴ።


\par }{\SH ሙሴ ህግያባነ ገሉዋ አካባ
\par }
{\R (ማቶሳ 5:31-32፤ 11:12-13፤ ማር. 10:11-12)

\par }{\PP \VS{16}“ሙሴ ህግያነ ናባቱ ጻፌዳ ማጻፋ
\FTNT{*}{{\FR 16:16 }{\FQA{ሙሴ ህግያነ ናባቱ ማጻፋ፦
}}{\FT{አይሁዳቱዋ ጌሻ ማጻፋቱዋ፤ ሄዋንታ ጉሳይ ኤጫ ጫቁዋ ማጻፋ።
}}} ዮሃንሳ ዎድያ ጋካናዉ አሳይ አዛዘቲደ ደኤድኖ፤ ሄዋፐ ካላ ቃይ ጾሳ ካዉተꬃይ ኦደቴዳ፤ አሳይ ኡባይ ያ ገላናዉ ኬሰቴ።
\XREF{}{{\XO 16:16 }{\XT{ማቶሳ 11:12፣ 13}}}

\VS{17}ሽን ህግያፐ እትባይ አትያዋፐ ሳሉነ ሳአይ አꬍያዌ ማታቴ።
\XREF{}{{\XO 16:17 }{\XT{ማቶሳ 5:18}}}


\par }{\PP \VS{18}“ባረ ማቻቶ ብሊደ ሀራሮ አክያዌ ኡባይ ዎሹሜ፤ ቃይ አስናፐ ብለቴዳ ማጫዉኖ አክያዌ ኦንነካ ዎሹሜ።
\XREF{}{{\XO 16:18 }{\XT{ማቶሳ 5:32፤ 1 ቆሮ. 7:10፣ 11}}}


\par }{\SH ዱረ ብታንያባነ ማንቆ ግዴዳ አልኣዛራባ
\par }
{\PP \VS{19}“ጋቲ ሎይꬂደ አልኦ ግዴዳ ማዩዋ ማዪድነ ጋላሳን ጋላሳን ኦቶሩዋን ናሸቲደ ደእያ እት ዱረ ብታኒ ደኤ።

\VS{20}ቃይካ ኩመንꬃ አሳተꬃን ማይꬃይ ደእያ እት አልኣዛራ ጌተትያ ህዬሳይ፥ ሀ ዱረ ብታንያ ካርያን ግሴዳ።

\VS{21}ሀ ዱረ ብታንያ ሳምፓፐ ላለቴዳ ሱፓ ማናዉ አሞቴ፤ ሀራይ አቶ ካናቱካ ዪደ አ ማይꬃ ላጪኖ።


\par }{\PP \VS{22}“ሀ ህዬሳ ብታኒ ሀይቂና፥ ኪታንቻቱ አ አብራሃሞ ባጋ ቦንቾሳ አፌድኖ፤ ዱረ ብታኒካ ቃይ ሀይቂደ ሞገቴዳ።

\VS{23}ስኦልያን ዳሮ ሴለቲደ ደእሽን፥ ꬎቁ ጊደ ሃኩዋን አልኣዛራ፥ አብራሃሞ ባጋን ደእያዋ በኤዳ።


\par }{\PP \VS{24}“እካ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ ‘አብራሃሞ፥ ታ አቦ፥ ታዉ ቃረታ። ሀ ታማ ሴላን መቶታ ደእያ ድራዉ፥ አልኣዛር ባረ ብራꬍያ ጼራ ሃꬃን ቦቺደ፥ ታ እንጻርሳ እርጽሳናዳን ሀያና ታኮ ኪታርኪ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{25}“አብራሃሞ ቃይ፥ ‘ታ ናአዉ፥ ኔን ፓጻ ደኣደ፥ ሎኦ ደኡዋ ደእና፥ አልኣዛር ሎኤና መቶ ደኡዋ ደኤዳዋ ቆፓ። ሀእ ቃይ እ ሀዋን ናሸትያ ዎደ፥ ኔን መቱዋ ቦላ ደኣ።


\par }{\PP \VS{26}“ ‘ሀዋፐ ሀራይ ቃይ፥ ሀዋፐ ያ ህንተንቱኮ አꬋናዉ ኮይያዋንቱ አናዳን፥ ያን ደእያዋንቱካ ቃይ ሃ ኑኮ ፕነናዳን፥ ኑ ግዶንነ ህንተንቱ ግዶን ዎጋ አፉ መቴዳ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{27}“ዱረ ብታኒካ፥ ‘አብራሃሞ፥ ስም ሄዋ ግዶፐ፥ ኔን አልኣዛራ ታ አቡ ጎለ የዳና ማላ፥ ኔና ዎሳይ።

\VS{28}አያዉ ጎፐ፥ ታዉ እቼሹ እሻቱ ደእያ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ቃይ ሀ መቱዋሳ ዬና ማላ፥ ኡንቱንቶ አልኣዛር ቢደ ማርካቶ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{29}“አብራሃሞ ቃይ፥ ‘ሙሴነ ናባቱ ጻፌዳ ማጻፋይ ኡንቱንቶ ደኤ፤ ሄ ማጻፋይ ግያዋ ኡንቱንቱ ስሲኖ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{30}“ዱረ ብታኒ፥ ‘ህኢ፤ አብራሃሞ፥ ታ አቦ፥ ሄዋ ግደና፤ ሽን እት ብታኒ ሀይቁዋፐ ደንዲደ፥ ኡንቱንቱኮ ብንቶ፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ ናጋራ ፓጺደ፥ ስማናዋንታ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{31}“አብራሃሞካ፥ ‘ኡንቱንቱ ሙሴነ ናባቱ ጻፌዳ ማጻፋ ስሰናዋ ግዶፐ፥ ሀራይ አቶ እት ኡራይ ሀይቁዋፐ ደንድ ይንቶካ አማንክኖ’ ጌዳ” ያጌዳ።




\par }\Chap{17}{\SH ናጋራባ የሱስ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 18:6፣ 7፣ 21፣ 22፤ ማር. 9:42)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ባረና ካልያዋንታ፥ “አሳ ባለꬅያዌ ዬናን አተና፤ ሽን ባለꬅያዋ አህያ ኡራዉ አዉ አየ፤

\VS{2}ሄ ብታኒ ሀ ጉꬃቱዋፐ እቱዋ ባለꬅያዋፐ፥ ጋጭያ ዎጻ ባረ ቆꬍያን ቃሸቲደ አባን ምተትያዌ አዉ ሎአ።

\VS{3}ህንተ ሁጰዉ ናገትተ።

\par }{\PP “ነ እሻይ ኔና ናቆፐ፥ አ ዞራ። ቃይ ናጋራፐ እ ስሞፐ፥ አዉ አቶ ያጋ።

\VS{4}እት ጋላስ እ ኔና ላፑ ገደ ናቂደ፥ ላፑ ገደካ፥ ‘ኔና ታ ናቃድ፥ ታና ማራ’ ጊደ ኔኮ ዮፐ፥ አዉ አቶ ጋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{5}ኪተቴዳዋንቱካ ጎዳ፥ “ኑዉ አማኑዋ ጉጃ” ያጊደ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{6}ጎዳይካ፥ “ህንተዉ ሳናፍጭያ አይፍያ ኬና አማኑ ደእንቶ፥ ህንተንቱ ሀ ቦእያ፥ ‘ሀዋፐ ሾደታደ፥ አባን ቶከታ’ ግንቶ ህንተዉ ኤኖ ጋና” ያጌዳ።


\par }{\SH ቆማይ ኦꬃናዉ በስያ ኦሱዋ
\par }
{\PP \VS{7}ቃይካ የሱስ፥ “ህንተፐ ጎሽያዌ ዎይ ምያ ሄምያ ቆማይ ደእያ አሳይ ሀቀት ደኦፐ፥ ጎሻ ጋደፐ ዎይ ምያ ጋደፐ ስሞ ዎደ ኤለካ፥ ‘ሃያ ሸምፓ አካ፥ ቁማ ማናዉ ኡታ’ ያግያዌ ኦኔ?

\VS{8}የዉዋን ቃይ፥ ‘ታ ማና ካዉዋ ጊግሳ፤ ታ ማናነ ኡሻና ጋካናዉ ምናደ ታና ኤቃደ ምዛ። ሄዋፐ ጉየ ነዉ ማ፥ ኡሻ’ ያግያዋ ግደኔ?

\VS{9}ሄ ቆማይ ኪተቴዳባ ኦꬄዳ ድራዉ፥ ሄ ብታኒ ጋላታናዉ በሰኔ?

\VS{10}ሄዋዳንካ ህንተ ቃይ አሳይ ህንተና ኪቶ ኦሱዋ ኦꬄዳ ዎደ፥ ‘ኑን ማደና ቆማቱዋ፤ ኑ ኦሶ ጻላላ ኦꬄዶ’ ያግተ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ኦሉ ኦይቄዳ ታሙ አሳቱዋ ፓꬄዳ
\par }
{\PP \VS{11}የሱስ የሩሳላመ ቢደ፥ ጋሊላፐነ ሳማርያ ግያ ጋዳቱዋፐ ግዱዋና አꬌዳ።

\VS{12}እ እት ጉꬃ ካታማቶ ገልያ ዎድያን፥ ሃኩዋን ኤቄዳ ታሙ ኦሉዋን ኦይቀቴዳዋንቱ አ በኤድኖ። ኡንቱንቱካ ሃኩዋን ኤቂደ፥

\VS{13}ባረንቱ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ “የሱሳ፥ ጎዳዉ፥ ሀያ ጎዶ ኑና ፓꬃርኪ!” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{14}የሱስ ኡንቱንታ በኢደ፥ “ቢደ፥ ህንተንቱ ቦላ ቄሳቱዋ በስተ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱካ ቄሳቱዋኮ ብደኢደ ኦሉዋፐ ፓጼድኖ።
\XREF{}{{\XO 17:14 }{\XT{ዎጋ 14:1-32}}}


\par }{\PP \VS{15}ኡንቱንቱፐ እቱ ባረ ሀርግያፐ ፓጼዳዋ በኢደ፥ ባረ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ ጾሳ ቦንቺደ ስሜዳ።

\VS{16}ጋላቲደካ የሱሳ ገድያ ማታን ጉልባቴዳ። ሄ ብታኒ ሳማርያ አሳ።


\par }{\PP \VS{17}የሱስ ዛሪደ፥ “ታሙ ፓጽበይክኖ? ያትና ኡዱፑናቱ ሀቃን ደኢኖ?

\VS{18}አይሁዳ አሳ ግደና ሳማርያ ብታንያፐ አትን፥ ጾሳ ቦንቻናዉ ስሜዳዋንቱ ባዋ ጉሴ?” ያጌዳ።

\VS{19}የሱስ አ፥ “ደንዳ ባ፤ ነ አማኑ ኔና ፓꬄዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጾሳ ካዉተꬃ ዩሳባ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:23-28፣ 37-41)

\par }{\PP \VS{20}ፓርሳዋቱ እት ጋላስ፥ “ጾሳ ካዉተꬃይ አዉደ ያኔ?” ጊደ ኦችና የሱስ፥ “ጾሳ ካዉተꬃይ ህንተንቱ ናግያ ኦግያን ዬና” ያግ ዛሬዳ።

\VS{21}ቃይካ፥ “ኦንነ፥ ‘ጾሳ ካዉተꬃይ ሀዋን ደኤ’፥ ዎይ ‘ሄዋን ደኤ’ ጋናዉ ዳንዳየና፤ ጾሳ ካዉተꬃይ ህንተንቱ ዎዛና ግዶን ደኤ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}የሱስ ባረና ካልያዋንቶ ኦዲደ፥ “አሳ ናአይ ቆንጭያ ጋላሳቱዋፐ እቱዋ በአናዉ ህንተንቱ አሞትያ ዎዲ ያና፤ ሽን በእክታ።

\VS{23}ቃይ ኡንቱንቱ ህንተና፥ ‘ሀዌኩ ሀዋና’ ዎይ ‘ሄዋና’ ያጋናዋንታ። ሽን ኡንቱንታ ካሊደ፥ ኡንቱንቱና ቦፕተ።

\VS{24}ዋልቃንꬃይ ሳሉዋን ዎልቃምያ ዎደ፥ ሀ ጋጻፐ ህን ጋጻ ፖኡ ፖእያዋዳን፥ አሳ ናኣ ዩሳይካ ሄዋዳን ሀናናዋ።

\VS{25}ሽን ኮይሮቲደ አሳ ናአይ ዳሮ መቱዋ መቶታናዉነ ሄ ዎድያን ደእያ የለታን እጸታናዉ በሴ።


\par }{\PP \VS{26}“ኖሄ ዎድያን ሀኖዋዳንካ፥ አሳ ናአይ ቆንጭያ ጋላሳንካ ሄዋዳን ሀናናዋ።
\XREF{}{{\XO 17:26 }{\XT{ዶመꬃ 6:5-8}}}

\VS{27}ኖሄ ማርካብያ ገሎ ጋላሳይ ጋካናዉ ኡንቱንቱ፥ ሚድነ ኡሺደ፥ አኪድነ አከቲደ ደእሽን፥ ባሻ ሃꬃይ ዪደ ኡባ አሳካ ባይዜዳ።
\XREF{}{{\XO 17:27 }{\XT{ዶመꬃ 7:6-24}}}


\par }{\PP \VS{28}“ሄዋዳንካ፥ ሎጸ
\FTNT{*}{{\FR 17:28 }{\FQA{ኖሄ፥ ሎጸ፦
}}{\FT{ጾሳይ ቢታ ባሻ ሃꬃን ባይዜዳ ዎደ፥ እ ኖሀነ አ ጎለ አሳ አሼዳ። ጾሳይ ሶዶማነ ጋሞራ ካታማቱዋ፥ እዝን ደእያ ኢታ አሳቱዋ ኡባ ታማን ባይዜዳ ዎደ፥ ሎጻነ አ ጎለ አሳ አሼዳ (ዶመꬃ 19:1-29 ጼልተ)።}}} ዎድያን፥ አሳይ ሚድነ ኡሺደ፥ ዛልኢደ፥ ቶኪድነ ጎልያ ኬጺደ ደኤድኖ።

\VS{29}ሽን ሎጸ፥ ሶዶማፐ ከሶ ጋላሳን ቃይ ሳሉዋፐ ታማይነ ኤጽያ ቦንቆ ሹቻይ ቡኬዳ፤ ኡባባካ ሚደ ዉርሴዳ።
\XREF{}{{\XO 17:29 }{\XT{ዶመꬃ 18:20—19:25}}}


\par }{\PP \VS{30}“አሳ ናአይ ቆንጭያ ጋላሳንካ ሀዋዳን ሀናናዋ።

\VS{31}ሄ ጋላሳን፥ ጎልያ ሁጲያን ደእያዌ፥ ጎለ ጋርሳን ደእያ ሚሻ አካናዉ ዎꬎፖ፤ ሀዋዳንካ ጎሻ ጋደን ደእያዌ፥ ጉየ ስሞፖ።
\XREF{}{{\XO 17:31 }{\XT{ማቶሳ 24:17፣ 18፤ ማር. 13:15፣ 16}}}

\VS{32}አነ ሎጸ ማቻትባ ቆፕተ!\XREF{}{{\XO 17:32 }{\XT{ዶመꬃ 19:26}}}

\VS{33}ባረ ሸምፑዋ አሻናዉ ኮይያ ኡባይ፥ ባይዜ፤ ባረ ሸምፑዋ ባይዝያ ኡባይ፥ ደኡዋን ናጌ።
\XREF{}{{\XO 17:33 }{\XT{ማቶሳ 10:39፤ 16:25፤ ማር. 8:35፤ ሉቃሳ 9:24፤ ዮሃ. 12:25}}}

\VS{34}ታ ህንተዉ ኦድያዌ አዬ ጎፐ፥ ሄ ቃማን ላኡ አሳቱ እት ግሱዋን ግሳናዋንታ፤ ኡንቱንቱፐ እቱ አከትና ላኤንꬅያዌ አታናዋ።

\VS{35}ላኡ ማጫ አሳቱ እት ዎጻን ጋጫናዋንታ፤ እትና አከትና፥ እትና አታናዉኑ።

\VS{36}ላኡ አሳቱ ጎሻ ጋርሳን ደኢኖ፤ እቱ አከታናዋ፥ ላኤንꬅያዌ አታናዋ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 17:36 }{\XT{ማቶሳ 24:40}}}


\par }{\PP \VS{37}አ ካልያዋንቱ የሱሳ፥ “ጎዳዉ፥ ሄዌ ሀቃን ሀናናዌ?” ያጌድኖ።

\par }{\PP እካ ዛሪደ፥ “ባኩታይ ደኢያሳ ሾርቲ ሺቃናዋ” ያጌዳ።




\par }\Chap{18}{\SH ማንቆ ግዴዳ አምአትባነ ማካላንቻ ዳናባ
\par }
{\PP \VerseOne{1}የሱስ ባረና ካልያዉንቶ፥ ሳለተናን ኡባ ጋላስ ዎሳናዳን ሌምሱዋን ኦዴዳ።

\VS{2}እካ፥ “እት ካታማን ጾሳዉ ያየናዌ፥ አሳካ ቦንቼና እት ዳናይ ደኤ።

\VS{3}ሄ ካታማን አምኤ ምሽራታ ደአዉ። እዛካ ሄ ዳናኮ ያደ፥ ‘ታ ሞርከዉነ ታዉ ደእያ የዉዋ ፕርዳ’ ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{4}“ዳሮ ዎድያን እዝዉ ፕርደናን እጼዳ። ሽን ባረ ዎዛናን ቆፒደ፥ ‘ታን፥ ኡባ ጾሳዉ ያያና ꬋዮፐካ፥ አሳካ ቃይ ቦንቻና ꬋዮፐ፥

\VS{5}ሀ አምኤ ምሽራታ ታና ላባንꬅያ ድራዉነ ኡባ ዎደ ታኮ ያደ ታና ዳቡርሰና ማላ፥ ታን እዝዉ ፕርዳና’ ጌዳ።


\par }{\PP \VS{6}“ሄ ማካላንቻ ዳናይ ጎዋ አኬክተ።

\VS{7}ጾሳይ ጋላስነ ቃማ ባረንታ ማዳና ማላ፥ ዳንዳያን አኮ ዋስያ ዶረታዋንቶ ፕርደኔየ? እ ኡንቱንቶ ኤለካ ዛረኔ?

\VS{8}ታን ህንተንቶ ያጋይ፤ ኡንቱንቶ ኤሌል ፕርዳና፤ ሽን አሳ ናአይ ይያ ዎደ ሀ ቢታን አማኑዋ ደማኔሻ?” ያጌዳ።


\par }{\SH ኦቶረትያ ፓርሳዊያነ ባረና ካዉሽሴዳ ቃራጻ ቃንጽያ ብታንያ
\par }
{\PP \VS{9}ባረንታ ጌሻ ጊደ አማነትያዋንቶነ ሀራ ኡባ ዳሪ ካꬍያዋንቶ፥ የሱስ ሀ ሌምሱዋ ኦዴዳ:

\VS{10}“ላኡ አሳቱ ዎሳናዉ ጌሻ ጎልያ
\FTNT{*}{{\FR 18:10 }{\FK{ዎሳናዉ ጌሻ ጎልያ፦
}}{\FT{አይሁዳ አሳይ ኡባ ዎደ ጌሻ ጎልያን ዎንታ ጉራንነ ጋላሳ ዎስኖ።
}}} ገሌድኖ። ሄዋንቱፐ እቱ ፓርሳዊያ፤ እቱ ቃይ ቃራጻ ቃንጽያዋ።

\VS{11}ፓርሳዊ ደንድ ኤቂደ ባረ ዎዛናን ዎሲደ፥ ‘ጾሳዉ፥ ታን ሀራ አሳዳን: ቦንቂያዋንቱዳን፥ ማካልያዋንቱዳን፥ ዎሹምያዋንቱዳን፥ ዎይ ሀዋዳን ቃራጻ ሺሸና ድራዉ ኔና ጋላታይ።

\VS{12}ሳምንታን ላኡ ካላ ጾማይ፤ ታን ደምያ ኡባፐ ታሙ ኩሽያፐ እቱዋ እማይ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}“ሽን ቃራጽያ ብታኒ ሃኩዋን ኤቂደ፥ ባረ አይፍያን ፑደ ሳሉዋ ꬎቁ ጊደ ጼላናዉካ ኮይቤና። ሽን ባረ ትራ ባቂደ፥ ‘ጾሳዉ፥ ታን ናጋራንቻ፤ ታና ማራ’ ያጌዳ።

\VS{14}ታን ህንተንቶ ኦድያዌ አዬ ጎፐ፥ ካሰ ብታንያፐ አꬊደ ሀ ብታኒ ጽሎ ግዲደ ባረ ጎለ ስሜዳ፤ ባረና ꬎቁ ኦꬅያ ኡባይ ካዉሻና፤ ባረና ቃይ ካዉሽስያ ኡራይ ꬎቁ ጋና” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጉꬃ ናና አንጄዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 19:13-15፤ ማር. 10:13-16)

\par }{\PP \VS{15}የሱስ ባረ ኩሽያ ዎꬂደ አንጃና ማላ አሳይ ጉꬃ ናና አኪደ አኮ ዬድኖ። አ ካልያዋንቱካ በኢደ፥ አሳ አሄና ማላ ጌድኖ።

\VS{16}የሱስ ቃይ ጉꬃ ናና ባረኮ ጼሲደ፥ “ጉꬃ ናናይ ታኮ ያና ማላ አግተ፥ ድጎፕተ፤ ጾሳ ካዉተꬃይ ሀዋንቱ ማላሳ።

\VS{17}ታን ህንተንቶ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ጾሳ ካዉተꬃ ጉꬃ ናኣዳን አከናዋንቱ ኡባይ ሄ ካዉተꬃ ሙለካ ገለና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{18}ይሁዳ ቢታ ሞድያዋንቱፐ እቱ፥ “ሎኦ ታማርስያዎ፥ ታን መꬍና ደኡዋ ላታናዉ አያ ኦꬃናዉ በሲ?” ያጊደ የሱሳ ኦቼዳ።

\VS{19}የሱስካ አዉ፥ “አያዉ ታና ሎኦ፥ ያጋይ? እት ጾሳፐ አትን፥ ሎኡ ኦንነ ባዋ፤

\VS{20}ጾሳ አዛዛቱዋ፥ ‘ዎሹሞፓ፥ ዎꬎፓ፥ ዉኦፓ፥ ዎርዱዋ ማርካቶፓ፥ ነ አባነ ነ ዳዮ ቦንቻ ያግያዋ ኤራ’ ” ያጊደ ዛሬዳ።

\VS{21}ብታኒ ዛሪደ፥ “ሀዋ ኡባ፥ ናአተꬃፐ ዶማደ ናጋድ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}የሱስካ ሀዋ ስሲደ፥ “እትባይ ኔን ብሮን ኦናን አቶዌ ደኤ፤ ሄዌኔካ፥ ነዉ ደእያዋ ኡባ ዛልኣደ ማንቃቶ እማ፤ ሀዋ ኦꬆፐ ሳሉዋንካ ኔን ዱረታና፤ ሄዋፐ ጉየ ታ ጌዱዋ ካላ” ያጌዳ።

\VS{23}ሄ ብታኒ ቃይ ሄዋ ስሲደ ዳሮ ዱረ ግዶ ድራዉ ዳሮ ካዮቴዳ።


\par }{\PP \VS{24}የሱስካ ሀ ብታኒ ዳሮ ካዮቶዋ በኢደ፥ “ዱረ አሳይ ጾሳ ካዉተꬃ ገላናዉ ዎት መታንዴሻ!

\VS{25}ዱረ አሳይ ጾሳ ካዉተꬃ ገላናዋፐ ጋሉ ማርፕያ ጾእያና አꬋናዌ ማታቴ” ያጌዳ።

\VS{26}ሄዋ ስሴዳ አሳይ፥ “ስም ኦን አታናዉ ዳንዳዪ?” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{27}እካ ቃይ ዛሪደ፥ “አሳዉ ዳንዳየተናዌ ጾሳዉ ዳንዳየቴ” ያጌዳ።

\VS{28}ጰጽሮስ ዛሪደ፥ “ስም ኑን ኑዉ ደእያ ኡባ አጊደ ኔና ካሌዶ” ያጌዳ።

\VS{29}እካ፥ “ቱሙዋ ጋይ፥ ጾሳ ካዉተꬃ ድራዉ ባረ ጎልያ፥ ዎይ ባረና የላዋንታ፥ ዎይ ባረ ማችያ፥ ዎይ ባረ ናና፥ ዎይ እሻቱዋ አጌዳዌ፥

\VS{30}ሀ ዎድያን ዳሮ ዳኩዋ፥ ስንꬃ ይያ ካዉተꬃንካ መꬍና ደኡዋ አከናዌ ኦንነ ባዋ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረ ሀይቁዋባ ሄዘንꬁዋ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 20:17-19፤ ማር. 10:32-34)

\par }{\PP \VS{31}የሱስካ ታማነ ላኡ ባረና ካልያዋንታ ባረኮ ጼሲደ፥ “ስም የሩሳላመ ባና፤ አሳ ናኣባይካ ናባቱ ማጻፋን ጻፈቴዳባይ ኡባይ ያን ፖለታና።

\VS{32}አይሁደ ግደናዋንቶ አ አꬅ እማና፥ ቅሊጫና፥ ዳሮ መቶꬃና፥ አ ቦላን ጩቻና፤

\VS{33}ሾጮዋፐ ጉይያን ዎꬋና፥ ሄዘንꬅያ ጋላስ እ ደንዳና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{34}ኡንቱንቱካ ሀ የዉዋፐ አያነ አኬክበይክኖ፤ ሀይቁካ ኡንቱንቶ አኬከትቤና ድራዉ እ ሃሳዮባካ ኤርበይክኖ።

\VS{35}የሱስ እያርኮኮ ማቴዳ ዎድያን፥ እት ቆቃ ብታኒ ዎሲደ ኦግያ ጋጻን ኡቴዳ።

\VS{36}ጮራ አሳይ አꬍያዋ ስሲደ፥ “ሀዌ አዬሻ?” ያግ ኦቼዳ።

\VS{37}አሳይካ አዉ፥ “ናዝሬትያ የሱስ ሀዋና አꬍ ደኤ” ያግ ዛሬድኖ።


\par }{\PP \VS{38}እካ፥ “ዳዊተ ናኣ የሱሳ፥ ታና ማራርኪ” ጊደ ዋሴዳ።

\VS{39}አፐ ስንꬃና ቢደ ደእያዋንቱካ፥ ጮኡ ጋናዳን ሀንቀቴድኖ። እ ቃይ፥ “ዳዊተ ናአዉ፥ ታና ማራርኪ” ጊደ ዳሪ ዋሴዳ።


\par }{\PP \VS{40}የሱስካ ኤቂደ፥ ባረኮ አሀናዳን አሳዉ ኦዴዳ።

\VS{41}የሱሳኮ እ ጼቱዋ ዎድያን፥ የሱስ፥ “ታን ነዉ አያ ኦꬃናዳን ኮያይ?” ያጊደ አ ኦቼዳ።

\par }{\PP እካ ዛሪደ፥ “ጎዳዉ፥ ጼላናዉ ኮያይ” ጌዳ።


\par }{\PP \VS{42}የሱስካ፥ “ጼላ፥ ነ አማኑ ኔና ፓꬄዳ” ያጌዳ።

\VS{43}ሄ ዎድያንካ ጼል አጌዳ፤ ጾሳካ ቦንቺደ አ ጌዱዋ ካሌዳ።

\par }{\PP አሳይ ኡባይ ብታንያ ጼሊደ፥ ጾሳ ጋላቴድኖ።




\par }\Chap{19}{\SH የሱሳነ ዛክዮሳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}የሱስ ህን እያርኮ ካታማ ገሊደ፥ ሄዋና አꬍ ደኤ።

\VS{2}ሱንꬃይ ዛክዮሳ ጌተትያ እት ዱረ ብታኒ ሄዋን ደኤ። እካ ቃራጽያዋንቶ ካፑዋ።

\VS{3}ዛክዮስ የሱሳ ጌተትያዌ ሀቃዌንቶ በአናዉ ኮይሽን ቃንꬃ ግዴዳዋ ድራዉ፥ አሳ ጮራተꬃፐ ደንዶዋን በአናዉ ዳንዳይቤና።

\VS{4}የሱስ ሄ ኦግያና አꬍያ ድራዉ፥ ስንꬃዉ አꬊደ እት ቦእያ ቦላ ከሴዳ።


\par }{\PP \VS{5}የሱስ ሄ ሳኣ ጋኪደ፥ ꬎቁ ግ ፑደ ጼሊደ፥ “ዛክዮሳ፥ ሀቼ ነ ጎለን ፔሻናዉ በስያ ድራዉ ኤለ ዎꬋ” ያጌዳ።

\VS{6}እካ ኤሌል ቦእያፐ ዎꬊደ፥ ናሸቻን የሱሳ ሞኬዳ።

\VS{7}ሄዋን ደእያ አሳ ኡባይ ሀዋ በኢደ፥ “ሀዌ ናጋራንቻ ጎለን ገሊደ እማꬃ ግዲደ ሾበታና ሀኔ” ጊደ ኡባቱካ ዙዙንꬃ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{8}ዛክዮስካ ቃይ ኤቂደ ጎዳ፥ “ጎዳዉ፥ ስም ታዉ ደእያዋ ኡባፐ ባጋ ህየሳቶ እማና፤ ኦፐነካ ዎርዱዋን አኬዳዋ ግዶፐ፥ ኦይዱ ዳኩዋ ኡዳደ ዛራና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}የሱስካ ዛክዮሳዉ ኦዲደ፥ “ኔንካ አብራሃሞ ሼሻ ግድያ ድራዉ፥ ሀቼ አቶተꬃይ ሀ ጎለ አሳዉ ዬዳ።

\VS{10}አያዉ ጎፐ፥ አሳ ናአይ ባዬዳዋ ኮያናዉነ አሻናዉ ዬዳ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 19:10 }{\XT{ማቶሳ 18:11}}}


\par }{\SH ታሙ ቆማቱዋ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 25:14-30)

\par }{\PP \VS{11}አሳይ ሀዋ ስሲደ ደእሽን የሱስ፥ ህን የሩሳላመ ጼቱዋ ድራዉነ ኡንቱንቶ ጾሳ ካዉተꬃይ ሀእካ ቆንጭያዋ ማላቶ ድራዉ ሌምሱዋ ኦዴዳ።
\XREF{}{{\XO 19:11 }{\XT{ማቶሳ 25:14-30}}}

\VS{12}ሀዋዳን ያግ ዶሜዳ፤ “እት ዎልቃማ ብታኒ ባረዉ ካዉተꬃ ቦንቹዋ አኪደ ስማናዉ፥ ህን ሃኮ ጋድያ ቤዳ።

\VS{13}ባረ ቆማቱዋ ግዶፐ ታሙዋ ጼሲደ፥ ኡንቱንቶ ታሙ ሚና
\FTNT{*}{{\FR 19:13 }{\FK{ሚና፦
}}{\FT{ሚና ጌተትያዌ፥ ግሪከ ቃላን ምናሰ ግያዋ። ሀዋ ብለꬃይ፥ ሄ ዎደ ደእያ ኦሳንቻ አሳዉ እመትያ ሄዙ አገና ድርጉዋ።
}}} ጌተትያ ሚሻ እሞዋሽን፥ ‘ታን ስማደ ያና ጋካናዉ፥ ሀ ሚሻን ዛልእሽተ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}“ሽን አ ጋድያ አሳይ አ እጾ ድራዉ፥ ‘ሀ ብታኒ ኑ ቦላ ካተታናዳን ኑን ኮዮኮ’ ያጊደ፥ ጉየና እ ደኢያሳ አሳ ኪቴድኖ።

\VS{15}ግዶፐ አትን፥ ሀ ብታኒ ካተ ግዲደ ህን ባረ ጋደ ስሜዳ። ሄ ቆማቱ ሁጲያን ሁጲያን እ እሞ ሚሻን ዛልኢደ አይ ኬና ዎꬍሴድኖንቶ ኤራናዉ ጼስሴዳ።


\par }{\PP \VS{16}“ኮይሮ ቆማይ ሺቂደ፥ ‘ጎዳዉ፥ ኔን ታዉ እሜዳ ታሙ ሚና ዎꬍያ ታሙዋ ደማድ’ ያጌዳ።

\VS{17}አ ጎዳይ አ፥ ‘ሀያናሾ! ኔን ሎኦ ቆማ፤ ኔን ጉꬃ የዉዋን አማነቴዳዋ ግዳደ ቤቶ ድራዉ፥ ታሙ ካታማቱዋ ቦላን ማታይ ነዉ እመቴዳ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{18}“ላኤንꬅያዌካ ሺቂደ፥ ‘ጎዳዉ፥ ኔን ታዉ እሜዳ እቼሹ ሚና ጌተትያ ሚሻይ እቼሹዋ ዎꬌዳ’ ያጌዳ።

\VS{19}አ ጎዳይካ አ፥ ‘ነዉ እቼሹ ካታማቱዋ ቦላን ማታይ እመቴዳ’ ያጌዳ።

\VS{20}ሀራ ሄዘንꬅያ ቆማይ ሺቂደ፥ ‘ጎዳዉ፥ ጩርቃን ጻጻ ዎꬄዳ ነ ሚሻ ሀዋ በአ።

\VS{21}አያዉ ጎፐ፥ ኔን ዎꬃቤናሳፐ አክያዋ፤ ዘራቤናዋ ቆይጭያ መቀꬅ ባይና አሳ ግድያ ድራዉ፥ ነዉ ያያድ’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{22}“ጎዳይካ፥ ‘ሀ ኢታ ቆማይ፤ ኔን ሃሳዮ ቃላን ነ ቦላ ታን ፕርዳና። ዎꬃቤናዋ አክያዋ፥ ዘራቤናዋ ቆይጭያ መቀꬅ ባይና አሳ ግድያዋ ኤሮፐ፥

\VS{23}ታን ያደ ታ ሚሻ ዎꬍያና አካና ማላ፥ አያዉ ዎꬍስያዋንቶ እማበይኪ?’ ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{24}“ጎዳይካ፥ ሄዋን ኤቆዋንታ፥ ‘ሀ ሚሻ አፐ ዎꬅ አኪደ ታሙ ሚናይ ደእያዎ እምተ’ ያጌዳ።

\VS{25}ኡንቱንቱካ፥ ‘ጎዳዉ፥ አዉ ታሙ ሚናይ ደኤ’ ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{26}“እካ፥ ‘ታን ህንተንቶ ኦድያዌ፥ ደእያዎ ኡባዉ ጉጀታናዋ፤ ባይናዋፐ ቃይ ሄ ደእያዌካ አከታናዋ።
\XREF{}{{\XO 19:26 }{\XT{ማቶሳ 13:12፤ ማር. 4:25፤ ሉቃሳ 8:18}}}

\VS{27}የዉዋን ቃይ ታን ኡንቱንቱ ቦላን ካዉተናዳን ኮዬዳ ታ ሞርካቱዋ ታኮ አሂደ ታ ስንꬃን ሹክተ’ ጌዳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ዳሮ ቦንቹዋን የሩሳላመ ገሌዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 21:1-11፤ ማር. 11:1-11፤ ዮሃ. 12:12-15)

\par }{\PP \VS{28}የሱስ ሀዋ ጎዋፐ ካላ ህን የሩሳላመ ከሳናዉ ባረና ካልያዋንቱፐ ስንꬃቲደ ቤዳ።

\VS{29}ደብረ ዛይተ ጌተትያ ደርያ ማታን ደእያ ህን ቤተፋገን ቢታንያ ጌተትያ ሄራ ካታማቱዋኮ ሺቄዳ ዎደ ባረና ካልያዋንቱፐ ላአቱዋ፥

\VS{30}“ህንተንቱፐ ስንꬃን ደእያ ቄር ካታማቱዋ ቢተ፤ ያ ህንተንቱ ገልያ ዎደ፥ ኦንነ ብሮ ኡትቤና ሀረ ማራይ ቃሸት ኡቴዳዋ ደማንታ፤ አ ብሊደ ሃ አክ ዪተ።

\VS{31}ኦንነ ህንተንታ፥ ‘ሀዋ አያዉ ብሊቴ?’ ጊደ ኦቾፐ፥ ‘እ ባረ ጎዳዉ
\FTNT{†}{{\FR 19:31 }{\FK{ጎዳዉ፦
}}{\FT{ሀዋን ጎዳዉ ጌተቶዌ፥ ሀረ ማራ ጎዳፐሽን፥ ጾሳ ግደና።
}}} ኮሽያ ድራሳ’ ያግተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{32}ኪተቴዳዋንቱካ ቢደ፥ የሱስ ኡንቱንቶ ኦዶዋዳን ሀንና ደሜድኖ።

\VS{33}ኡንቱንቱ ሀረ ማራ ብልያ ዎደ በኢደ ሀርያ ጎዳይ፥ “ሀረ ማራ አያዉ ብሊቴ?” ያጌዳ።

\VS{34}ኡንቱንቱካ፥ “ጎዳዉ ሀዌ ኮሼ” ያጊደ፥

\VS{35}ሀረ ማራ የሱሳኮ አሄድኖ፤ ባረንቱ ማዩዋ አ ቦላን ዎꬂደ የሱሳ ሀርያ ቶግሴድኖ።

\VS{36}አሳይካ የሱስ ብያ ኦግያ ቦላ ባረንቱ ማዩዋ ሂጼድኖ።
\FTNT{‡}{{\FR 19:36 }{\FK{ማዩዋ ሂጼድኖ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ፥ አይሁዳ አሳ ዎጋን፥ ኤረቴዳነ ቦንቼትያ አሳዉ ኦሰትያ እማꬃ ሞካ ዎጋ።
}}}


\par }{\PP \VS{37}እ ደብረ ዛይተ ጌተትያ ደርያ ዱገꬃ አፍያ ኦግያ ማቴዳ ዎደ፥ ዳሮ ጮራ ግዴዳ አ ካልያዋንቱ በኤዳ ጾሳይ ኦꬄዳ ማላታዉ ኡባዉ ናሸቲደ፥ ባረንቱ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥


\par }{\Q \VS{38}“ጎዳ ሱንꬃን ይያ ካቲ፥

\par }{\QB አንጀቴዳዋ፤

\par }{\QB ሳሉዋን ሳሮታይ ግዶ።

\par }{\QB ቃይ ክል ꬎቃ ሳሉዋን ደእያ፥

\par }{\Q ጾሳይ ቦንቼቶ”

\par }{\MM ያጌድኖ።\XREF{}{{\XO 19:38 }{\XT{ማዝ. 118:26}}}


\par }{\PP \VS{39}አሳ ጋርሳን ደእያ እት እት ፓርሳዋቱ የሱሳ፥ “ታማርስያዎ፥ ኔና ካልያዋንታ ጮኡ ኦꬃርኪ” ያጌድኖ።

\VS{40}እካ ዛሪደ፥ “ታን ህንተንቶ ኦዳይ፥ ኡንቱንቱ ጮኡ ጎፐ፥ ሹቻይካ ዋሳናዋ” ያጌዳ።

\VS{41}የሱስ የሩሳላመ ማቴዳ ዎደ፥ ካታማቶ በኢደ፥ ዬኪደ፥

\VS{42}“ነ ሳሮታዉ ግድያዋ ኔን ሀቼ ኤራድንቶ ሎአ፤ ሽን ሀእ ሄዌ ነ አይፍያፐ ጌሜዳ።

\VS{43}አያዉ ጎፐ፥ ነ ቦላ ያና ዎዲ ደኤ፤ ሄ ዎደ ኔና እጽያዋንቱ ነ ዩሹዋን ድርሳ ድሪደ፥ ያፐነ ሃፐነ ዶዲደ፥ ኔና ኡንኤꬅያ ዎዲ ያናዋ።

\VS{44}ኔናነ ነ ድርሳ ጋርሳን ደእያ ነ አሳ መንሬꬃና። ጾሳይ ኔና በአናዉ ዬዳ ዎድያ ኔን ኤራቤና ድራዉ፥ ኔና እጽያዋንቱ ሹቻ ኡባ እቱዋ እቱዋ ቦላፐ ደንꬂደ ላላናዋ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ጌሻ ጎልያን ዛልእያዋንታ የደርሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 21:12-17፤ ማር. 11:15-19፤ ዮሃ. 2:13-22)

\par }{\PP \VS{45}ሀዋፐ ካላ የሱስ ጌሻ ጎልያ ገሊደ፥ ዛልእያዋንታ ሄዋፐ ከሴዳ።

\VS{46}የሱስ ዛሪደ፥ “ ‘ታ ጎሊ ጾሳ ዎስያ ጎልያ ግዳናዋ’ ጌተቲደ ጾሳ ቃላን ጻፈቴዳ። ሽን ህንተንቱ አ ፓኑዋ ጎንጎሉዋ ኦꬄድታ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 19:46 }{\XT{ኢሳ. 56:7፤ ኤር. 7:11}}}

\VS{47}የሱስ ኡባ ዎደ ጌሻ ጎልያን ታማርስ ደእሽን፥ ቄሳቱዋ ካፓቱ፥ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱነ አሳ አይስያዋንቱ አ ዎꬋናዉ ኮዪኖ።
\XREF{}{{\XO 19:47 }{\XT{ሉቃሳ 21:37}}}

\VS{48}ሽን አሳይ ኡባይ አ ሃሳያፐ እቱነ አተናን ስስ ኡቶ ድራዉ፥ አ ዎꬍያ ኦግያ ኡንቱንቱ ꬋዬድኖ።




\par }\Chap{20}{\SH የሱሳ ማታ ቦላ ደንዴዳ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 21:23-27፤ ማር. 11:27-33)

\par }{\PP \VerseOne{1}እት ጋላስ የሱስ አሳ ጌሻ ጎልያን ታማርሲደነ ምሽራቹዋ ቃላ ኦዲደ ደእያ ዎደ፥ ቄሳቱዋ ካፓቱነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱ ጋድያ ጭማቱዋና እትፐ የሱሳኮ ዬድኖ።

\VS{2}ኡንቱንቱካ፥ “ሀ የዉዋ ኔን ኦꬅያዌ አይ ማታነንቶ ኦዳ፤ ሀ ማታካ ነዉ እሜዳዌ እ ኦኔ?” ያጊደ ኦቼድኖ።

\VS{3}እካ፥ “ታ ህንተና እት ኦሻ ኦችያዌ ደእያዋ አነ ዛርተ።

\VS{4}ዮሃንሳ ጽንቃታይ ጾሳፔ ዎይ አሳፔ?” ያግ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{5}ኡንቱንቱ ባረ ግዶን ማቀቲደ፥ “ጾሳፐ ጎፐ፥ ሄዋ ግዶፐ ‘አያዉ አማንበይክቴ’ ኑና ያጋናዋ፤

\VS{6}‘አሳፐ’ ጎፐ፥ አሳይ ኡባይ ዮሃንስ ናብያ ግድያዋ አማንያ ድራዉ ሹቻን ኑና ደቻናዋንታ” ያጌድኖ።

\VS{7}ሀዋስ፥ “ሀቃፐ ዬደንቶ ኤሮኮ” ጊደ አዉ ዛሬድኖ።

\VS{8}የሱስካ፥ “ሀዋ ግዶፐ ታንካ፥ ታን ኦ ማታን ሀ የዉዋ ኦꬃይታንቶ ህንተንቶ ኦድከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሀዋፐ ስሚደ የሱስ አሳዉ ሀ ሌምሱዋ ያግ ኦዱዋ ዶሜዳ:\XREF{}{{\XO 20:9 }{\XT{ኢሳ. 5:1}}} “እት ብታኒ ዳሮ ዎይንያ ቱራቱዋ ቶኬዳ። ጎሻንቻቶ ኮꬃዉ እሚደ፥ እ ህን ሀራ ጋድያ ቢደ ጮራ ዎድያ ጋምኤዳ።

\VS{10}ዎይኒ አይፍያ አይፎ ዎደ፥ ዎይንያ ጎሻ ጎዳይ ባረና ጋክያዋ አሀናዳን እት ቆማ ኮꬃዋቱዋኮ ኪቴዳ። ኪተት ቤዳዋካ ꬎኦቢደ፥ መላ ኩሽያ የዴድኖ።

\VS{11}ሄዋፐ ሀራ ቆማ ኪቴዳ። ኡንቱንቱ ሄዋካ ቃይ ꬎኦቢደ፥ ቶቺደ፥ መላ ኩሽያ የዴድኖ።

\VS{12}ሀእካ ሀራ ሄዘንꬅያ ቆማ ኪቴዳ። ኡንቱንቱካ ቃይ አ ማሱንꬂደ፥ ህን ካረ ኦሌድኖ።


\par }{\PP \VS{13}“ሄ ዎይንያ ቱራ ጎዳይካ፥ ‘ስም አያ ኦꬆ? አነ ሀእ ታ ዶስያ ናኣ ኪታና፤ ኦን ኤር አ ቦንቾፐነ’ ጌዳ።

\VS{14}ጎሻንቻቱ ቃይ ናኣ በኤዳ ዎደ፥ ‘ሀዌ አ ላትያዋ ግዶ ድራዉ፥ ሀይተ ዎꬎይተ፤ ሄዋፐ ጉየ፥ ቢታይ ኑሳ ግዳናዋ’ ጊደ ዞረቴድኖ።

\VS{15}ዎይንያ ቱራ ሳኣፐ፥ ህን ካረዉ ከሲደ አ ዎꬌድኖ።

\par }{\PP “ዎይንያ ቱራ ጎዳይካ ኡንቱንታ አያ ኦꬃንዴሻ?

\VS{16}ዮፐ ሄ ጎሻንቻቱዋ፥ ዎꬋናዋ፤ ዎይንያ ቱራ ሳኣካ ሀራንቶ እማናዋ” ያጌድኖ።

\par }{\PP አሳቱካ ሀዋ ስሶ ዎደ፥ “ሀዋ ማላባ አሆፖ” ያጌድኖ።

\VS{17}የሱስካ ህን ኡንቱንቱኮ ጼሊደ፥

\par }{\Q “ ‘ስም ሹቻ ጎልያ ኬጽያዋንቱ ካꬌዳ ሹቻይ፥

\par }{\QB እ ዋና ጎልያ ምንስያ ሁጰ ሹቻ ግዴዳ’

\par }{\MM ጌተቲደ ጻፈቴዳዋ ብለꬃይ አዬ?\XREF{}{{\XO 20:17 }{\XT{ማዝ. 118:22}}}

\VS{18}ሀ ሹቻ ቦላን ኩንድያ ኡባይ መኤረቴ፤ ሹቻይካ አ ቦላን ኩንድያ ኡባይ ቡንቼታናዋ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጊራ፥ ጊራኔ አጋኔ ግያ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 22:15-22፤ ማር. 12:13-17)

\par }{\PP \VS{19}ሙሴ ህግያ ጻፍያዋንቱነ ቄሳቱዋ ካፓቱ የሱስ ሃሳዬዳ ሌምሱ፥ ኡንቱንቱ ቦላን ጌተቶዋ ኤሮ ድራዉ፥ ሄ ሳትያንካ አ ኦይቃናዉ ኮዬድኖ። ሽን አሳዉ ያዬድኖ።

\VS{20}የሱሳ፥ ሄ ጋድያ ሞድያዎነ አ ማታዉ አꬂደ እማናዉ አ ዶናፐ ከስያ ቃላን ኦይቃናዉ እንጀትያ ዎድያ ናጊኖ። ሄዋ ድራዉ ጌሻ ማላቲደ ኦይꬃናዉ ዎችያዋንታ ኪቴድኖ።

\VS{21}ሄ ኪተቶዋንቱካ የሱሳ፥ “ታማርስያዎ፥ ኔን ቱማ የዉዋ ሃሳይያዋነ ታማርስያዋ፥ ሄዋዳንካ ቃይ ጾሳ ኦግያ ቱማተꬃን ታማርስያዋነ ኦስነ ዱማየናዋ ኑን ኤሬቶ።

\VS{22}ቃይካ ኡንቱንቱ፥ ሮማ ካትያ ቄሳረዉ ጊራ ጭጋናዉ ኮሺ ዎይ ኮሸኔ?” ያግ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{23}እ ቃይ ኡንቱንቱ ደሻተꬃ ኤሪደ፥

\VS{24}“አነ ታና እት ዲናርያ
\FTNT{*}{{\FR 20:24 }{\FQA{ድናርያ፦
}}{\FT{ሄ ዎደ ሮማ ቢታ አሳይ ጎኤትያ ሚሻ።
}}} በስተ፤ ሄዋ ቦላን ደእያ ምስሊነ ጻፈቶዌ ኦና በሲ?” ጌዳ።

\VS{25}ኡንቱንቱካ፥ “ቄሳረዋ” ጊደ ዛሬድኖ። እኔካ፥ “ሄዋ ግዶፐ: ቄሳረዋ፥ ቄሳረዉ እምተ፤ ጾሳዋ፥ ጾሳዉ እምተ” ያጌዳ።

\VS{26}ኡንቱንቱካ፥ እ ሃሳዬዳ ቃላን አሳ ስንꬃን ኦይቃናዉ ዳንዳይበይክኖ። አ ዛሩዋን ማላለቲደ ጮኡ ጌድኖ።


\par }{\SH ሀይቁዋፐ ደንዱዋባ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 22:23-33፤ ማር. 12:18-27)

\par }{\PP \VS{27}ሳዱቃዋናቱፐ እቱ እቱ የሱሳኮ ዪደ፥ ኦሻ አዉ ሺሼድኖ።
\XREF{}{{\XO 20:27 }{\XT{ኪታ 23:8}}}

\VS{28}ኡንቱንቱካ የሱሳ፥
\XREF{}{{\XO 20:28 }{\XT{ዛረ. 25:5}}} “ታማርስያዎ፥ እት ብታኒ ማቻቶ አኪደ ናኣ የለናን ሀይያዋ ግዶፐ፥ ምሽራቶ ሄዋ እሻይ ላታ አክ ናኣ የሊደ ባረ እሻዉ ዘረꬃ ዎꬃና ማላ ሙሴ ኑዉ ጻፌዳ።

\VS{29}እት ዎድያን ላፑ እሻቱ ደእያዋንቱፐ፥ ባይራይ ማቻቶ አኪደ የለናን ሀይቂ አጌዳ።

\VS{30}ላኤንꬅያዌካ እዞ ላቴዳ።

\VS{31}ሄዘንꬅያዌካ ቃይ እዞ አኬዳ፤ ላፑናቱካ እዞ አኪደ ናኣ የለናን ሀይቄድኖ።

\VS{32}ዉርሰꬃን ምሽራታካ ሀይቃ አጋዱ።

\VS{33}ስም ላፑናቱካ ሄ ምሽራቶ አኬዳ ድራዉ፥ ሀይቁዋፐ ደንዴዳ ዎደ፥ እዛ ኦስ ማቼ ግዳኔ?” ያግ ኦቼድኖ።


\par }{\PP \VS{34}የሱስካ፥ “ሀ አላምያ ናናይ አኪኖነ አከቲኖ።

\VS{35}ሽን ሀይቁዋፐ ደንዲደ፥ ስንꬃፐ ይያ ዎድያን ደአናዉ በስያዋንቱ አክክኖነ አከትክኖ።

\VS{36}ኡንቱንቱ ጾሳ ኪታንቻ ማላቲደ ደእያ ድራዉ፥ ሄዋፐ ስሚደ ሀይቂክኖ። ሀይቁዋፐ ደንድያዋንታ ግድያ ድራዉ ኡንቱንቱ ጾሳ ናና።

\VS{37}ሙሴ፥ ጾሳይ አዉ ቆንጬዳ ዎራባ ጻፌዳ ታርክያ ጋርሳን፥ ጎዳ ጾሳ፥ ‘አብራሃሞ ጾሳ፥ ይሳቃ ጾሳ፥ ያቆባ ጾሳ’ ያጊደ ጼሱሳይ፥ ሀይቃዋንቱ ደንድያዋ በሴ።
\XREF{}{{\XO 20:37 }{\XT{ከሳ 3:6}}}

\VS{38}ኡባይካ አዉ ሀይቂ ቤናዋንታ ግድያ ድራዉ፥ እ ሀይቂቤናዋንቱ ጾሳፐ አትን፥ ሀይቆዋንቱዋ ግደና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{39}እት እት ሙሴ ህግያ ጻፌዳዋንቱካ፥ “ታማርስያዎ፥ ሎኡዋ ሃሳያዳ” ያጌድኖ።

\VS{40}ሀዋፐ ስሚደ፥ እቱካ አ ኦቻናዉ ጻሎዌ ባዋ።


\par }{\SH የሱስ ኦኔ ግያ ኦሻ
\par }
{\R (ማቶሳ 22:41-46፤ ማር. 12:35-37)

\par }{\PP \VS{41}ሀዋፐ ካላ የሱስ ኡንቱንታ፥ “አሳይ ክርስቶሳ ዎት ‘ዳዊተ ናኣ’ ያጊኖ?

\VS{42-43}ጋሶተꬃይኔካ፥ ዳዊተ ባረ ሁጰዉ ማዝሙረ ማጻፋ ጋርሳን፥

\par }{\Q “ ‘ጎዳይ ታ ጎዳ፥ “ታን ነ ሞርከቱዋ፥

\par }{\QB ነ ገድያፐ ጋርሳና ደአናዳን ኦꬃና ጋካናዉ፥

\par }{\QB ታ ኡሸቻን ኡታ” ጌዳ’

\par }{\MM ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{44}“ስም ዳዊተ ክርስቶሳ፥ ‘ጎዳ’፥ ጊደ ጼስያዋ ግዶፐ፥ ዎት አዉ ናኣ ግዳና ዳንዳዪ?” ያጌዳ።


\par }{\SH ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱፐ ናገታና ማላ፥ የሱስ ሴሬዳ ሴራ
\par }
{\R (ማቶሳ 23:1-36፤ ማር. 12:38-40)

\par }{\PP \VS{45}አሳይ ኡባይ ስስሽን ባረና ካልያዋንቶ፥

\VS{46}“ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱፐ ናገትተ፤ ኡንቱንቱካ፥ አዱሳ ቃምሽያ ማዪደ ዩያናዉ፥ ገያይ ደእያ ሳን ቦንቾ ሳሮታ አካናዉ፥ ዎስያ ጎለን ቦንቾ ኦይድያን ኡታናዉ፥ ሾበቴዳሳን ቦንቾሳ ኮይያዋንታ።

\VS{47}ሄዋንቱካ አምአቱዋ ጎልያ ካሎይያዋንታ፤ ባረንታ በሳናዉ ዎሳ አዱስያዋንታ፤ ኡንቱንታ ኢታ ፕርዳይ ናገ” ያጌዳ።




\par }\Chap{21}{\SH አምአትባነ እዝ እሞታ
\par }
{\R (ማር. 12:41-44)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱስ ꬎቁ ጊደ ጼልያ ዎደ፥ ዱረ አሳይ ጌሻ ጎልያን እሞታ ሺሽያ ሚሻ ግዶን ባረንቶ ደእያዋፐ ኡንቱንቱ የግያ ዎደ በኤዳ።

\VS{2}ቃይካ እት ህዬሳ አምኤ ምሽራታ ላኡ ሰምበርያ ሄዋን የግያ ዎደ በኢደ፥

\VS{3}“ታ ህንተዉ ቱሙዋ ጋይ፥ ሀ ህዬሳ አምኤ ምሽራታ፥ ኦፐነ ዳሩዋ እማዱ።

\VS{4}ሀ አሳይ ኡባይ ባረንቶ ፓላሆዋፐ እሜድኖ፤ ሽን እዛ ባረ ህዬሳተትሃ ዎልቃን ባረዉ ደእያዋ ኡባ እማዱ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጌሻ ጎሊ ኮለታናዋ የሱስ ካሰቲደ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:1-2፤ ማር. 13:1-2)

\par }{\PP \VS{5}አ ካልያዋንቱፐ እቱ እቱ፥ “ጌሻ ጎሊ ሎኦ ሹቻንነ ባላ ሺቁዋ እሞታን ሎኤዳዋ” ያግ ሃሳይያ ዎደ የሱስ፥

\VS{6}“ሀዌ ህንተንቱ በእያዌ ኡባይ ኮለተናን፥ ሹቻይ ሹቻ ቦላን ኬለቲደ አተና ዎዲ ያናዋ” ያጌዳ።

\VS{7}ኡንቱንቱካ፥ “ታማርስያዎ፥ ስም ሀዌ ሀናናዌ አዉዴ? ቃይካ ሀዌ ሀናናዉ ማላይ አዬ?” ያጊድ ኦቼድኖ።


\par }{\SH የሱስ መቱዋ ዎዲነ ናሸቻ ዎዲ ያናዋ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:3-13፤ ማር. 13:3-13)

\par }{\PP \VS{8}እካ፥ “ኦንነ ባለናዳን ናገትተ፤ ጮራ አሳይ፥ ‘ታን ክርስቶሳ’ ያጊደ ቃይካ፥ ‘ዎዲ ማቴዳ’ ያጊደ ታ ሱንꬃን ያናዋንታ፤ ህንተንቱ ቃይ ኡንቱንታ ካሎፕተ።

\VS{9}ኦላ የዉዋነ አሳ ማካላባ ስስያ ዎደ ዳጋሞፕተ፤ ሀዌ ኮይሮ ሀናናዉ በስያዋ ግዶ ድራፐ አትን ዉርሰꬃይ ብራ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሄዋፐ ካሊደ አሳዉ፥ “አሳይ አሳ ቦላ፥ ካዉተꬃይካ ካዉተꬃ ቦላ፥ ደንዳናዋ፤

\VS{11}ዎልቃማ ቢታ ቃꬃይ ሀናናዋ፤ ኮሻይነ ሀርጊ፥ ዱማ ዱማሳን መታናዋ፤ ያሽያ የዉነ ኡባካ ዎልቃማ ማላታይ ሳሉዋፐ ሀናናዋ።


\par }{\PP \VS{12}“ሀዌ ኡባይ ሀናናፐ ካስያን ቃይ አሳይ ህንተንታ ኦይቃናዋንታ፥ መቶꬃናዋንታ፤ ህን አይሁዳቱዋ ዎሳ ጎለ አሳዉ አꬅ እማናዋንታ፤ ቃሾ ጎለካ ገልሳናዋንታ፤ ካታቱዋ ስንꬃንነ ሞድያዋንቱ ስንꬃን ሺሻናዋንታ፤ ሀዌ ኡባይ ታ ሱንꬃ ጋሱዋን ህንተንታ ጋካናዋ።

\VS{13}ሀዌካ ማርካታናዉ ህንተዉ ሎኦ ካጫ ግዳናዋ።

\VS{14}ሀዋ ግድያ ድራዉ፥ አይ ዛሩዋ እማኔ ጊደ ኮይሮቲደ ህንተንቱ ኡንኤተና ማላ ሀዋ ዎዛና አꬅተ።

\VS{15}ኤቀትያዋንቱ ኡባይ፥ ኤቀታናዉነ ላካናዉ ዳንዳየና ቃላነ አꬎ ጭንጫተꬃ ታን ህንተንቶ እማና።
\XREF{}{{\XO 21:15 }{\XT{ሉቃሳ 12:11-12}}}

\VS{16}ህንተንታ የሌዳዋንቱነ ህንተንቱ እሻቱ፥ ህንተንቱ ዳባቱነ ህንተንቱ ላገꬃቱካ አተናን ህንተንታ አꬅ እማናዋንታ፤ ህንተንቱፐካ እቱዋ እቱዋ ዎꬋናዋንታ።

\VS{17}ታ ሱንꬃ ድራዉ አሳ ኡባ ማታን እጸቴዳዋንታ ግዳንታ።

\VS{18}የዉዋን ቃይ ህንተንቱ ሁጲያ ብናናፐካ እትናነ ባዩኩ።

\VS{19}ምን ኤቂደ ህንተንቱ ሸምፑዋ አሺታ።


\par }{\SH የሱስ የሩሳላመ ባየꬃባ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:15-21፤ ማር. 13:14-19)

\par }{\PP \VS{20}“የሩሳላመ ኦላ አሳን ዶደቴዳ ዎደ፥ እዝ ባየꬃይ ማቴዳዋ ኤርተ።

\VS{21}ሄ ዎደ ይሁዳን ደእያዋንቱ ደርያኮ ባቃትኖ፤ ካታማን ደእያዋንቱ ቃይ ሄዋፐ ከስኖ፤ ባላጋርያን ደእያዋንቱካ ያ ካታማኮ ገሎፕኖ፤

\VS{22}ጾሳ ቃላን ጻፈቴዳዌ ኡባይ ፖለታናዳን ሀዌ ሀሉዋ ከስያ ዎድያ።
\XREF{}{{\XO 21:22 }{\XT{ሆሰ 9:7}}}

\VS{23}ቢታ ቦላን ዎልቃማ መቱ ሀናናዋ፤ ሀእ ደእያ አሳ ቦላን ሀንቁ ያናዋ፤ ሄዋ ድራዉ ሄ ዎድያን ሻሃሮዋንቶነ ꬋንꬅያዋንቶ አየ!

\VS{24}አሳይ ኡባይ ማሻን ሀይቃናዋንታ፤ ጾሳ ኤረና ጋድያ ኡባቱካ ኦሞዱዋን ባናዋንታ፤ የሩሳላመካ አይሁዳ ግደናዋንቱ ዎዲ ፖለታና ጋካናዉ፥ ኡንቱንቱን የቴዳዉኖ ግዳናዉኑ።


\par }{\SH ክርስቶሳ ላኤንꬆ ዩሳ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:29-31፤ ማር. 13:24-27)

\par }{\PP \VS{25}“አዋ፥ አገናንነ ጾልንትያ ቦላ ማላታይ ሀናናዋ፤ አባፐነ ቤታ ኮሻፐ ደንዶ ጋሱዋን ቢታ ቦላን ደእያ አሳይ ኡባይ ኡንኤታናዋንታ፤ ህርጋናዋንታ።
\XREF{}{{\XO 21:25 }{\XT{ኢሳ. 13:10፤ ህዝ. 32:7፤ ኢዩ. 2:31፤ ሳፃ 6:12፣ 13}}}

\VS{26}ሳሉዋ ዎልቃይ ኡባይ ቃጽያ
\FTNT{*}{{\FR 21:26 }{\FQA{ሳሉዋ ዎልቃይ ኡባይ ቃጼ፦
}}{\FT{ሀዋ ጉሳይ፥ በን ዎደ አሳይ፥ ሳሉዋን ደእያ ጾልንቲ ኡባይ አያና ዎልቃና ደኤ ጊደ ቆፔ።
}}} ድራዉ አሳይ ያሻንነ አላምያ ቦላ አዬ ያናዌሻ ያጊደ ናጉዋን ዳቡራናዋንታ።

\VS{27}ሄ ዎደ አሳ ናአይ ዎልቃንነ ዎልቃማ ቦንቹዋን ሻርያን ይያ ዎደ በአናዋንታ።
\XREF{}{{\XO 21:27 }{\XT{ዳኔላ 7:13፤ ሳፃ 1:7}}}

\VS{28}ህንተንቱካ፥ ሀ የዉ ፖለቱሳ ዶምያ ዎደ፥ ዎዙ ጼቱዋ ድራዉ ስት ጊደ ኤቂተ፤ ፑደ ꬎቁ ጊደ ጼልተ” ጌዳ።


\par }{\SH ባላስያ ጌተትያ ምꬃ ሌምሱዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 24:32-35፤ ማር. 13:28-31)

\par }{\PP \VS{29}ካሊደካ፥ ሀዋ ያግ ሌምሱዋ ኦዴዳ፥ “ዎደንꬃፐነ ሀራ ምꬃ ኡባፐ ጼልተ፤

\VS{30}ሀይꬃይ አጭና በእያ ዎደ፥ ሄ ዎደ ቦኒ ማቴዳዋ ህንተንቱ ኤሪታ።

\VS{31}ሄዋዳንካ ቃይ የዋቱ ፖለትያዋ በእያ ዎደ፥ ጾሳ ካዉተꬃታ ማቴዳዉኖ ኤርተ።


\par }{\PP \VS{32}“ታን ህንተዉ ቱሙዋ ጋይ፤ ሀዌ ኡባይ ፖለታና ጋካናዉ ሀ የለታይ አና።

\VS{33}ሳሉነ ሳአይ አꬋና፤ ሽን ታ ቃላይ አና።

\VS{34}ስም ዛዋይ ባይና ደኡዋን፥ ኡሻ ዳሩዋነ ደኡዋባን ኡንኤትሽን ህንተንቱ ዎዛናይ ለፐናዳንነ ሄ ጋላሳይ ጲርያዳን ቆፐናን ህንተና ጋከናዳን ናገትተ፤

\VS{35}ሀዌ ቢታ ኡባን ደእያዋንቱ ኡባቱዋ ቦላን ጋካናዋ።

\VS{36}ስም ይያ ኢታባ ኡባፐ ህንተንቱ አታናዳንነ አሳ ናኣ ስንꬃንካ ኤቃናዉ ዳንዳያና ማላ፥ ኡባ ዎደ ምን ዎስተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{37}የሱስ ጋላስ ጋላስ ጌሻ ጎልያን ታማርሲደ፥ ቃማ ቃማ ደብረ ዛይተ ያገትያ ደርያኮ ከሲደ አቄ።

\VS{38}አሳይ ኡባይ አ ስሳናዉ ጉራን ያ ጌሻ ጎልያ አኮ ዪኖ።




\par }\Chap{22}{\SH ክርስቶሳ ዎꬋናዉ ማቀቴድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:1-5፤ ማር. 14:1-2፤ ዮሃ. 11:45-53)

\par }{\PP \VerseOne{1}ፓስጋ ጌተትያ ማጋገ ኡክꬃ ምያ ባላይ ማቴዳ።
\XREF{}{{\XO 22:1 }{\XT{ከሳ 12:1-27}}}

\VS{2}ቄሳቱዋ ካፓቱነ ሙሴ ህግያ ጻፍያዋንቱ የሱሳ ዎት ዎꬋነንቶ፥ ዎꬍያ ኦግያ ጌማን ኮዪኖ፤ ሽን አሳዉ ያዪኖ።

\VS{3}ጻላሂካ ታማነ ላኡ ካልያዋንቱፐ እቱዋ ግዴዳ አስቆሮቱ ይሁዳን ገሌዳ።

\VS{4}እካ ቢደ፥ የሱሳ ዎት አꬅ እማነንቶ ቄሳቱዋ ካፓቱዋናነ ጌሻ ጎልያ ናግያዋንቱ ካፓቱዋና እትፐ ሃሳዬዳ።

\VS{5}ኡንቱንቱካ ናሸቲደ፥ ሚሻካ ይሁዳዉ እማናዉ ዉለቴድኖ።

\VS{6}እካ ኤኖ ጌዳ፤ አሳይ ባይና ሳን የሱሳ አꬅ እማናዉ እንጀትያ ዎድያ ኮዬ።


\par }{\SH የሱስ አይሁዳቱዋ ፓስጋ ማናዉ ጊገቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:17-25፤ ማር. 14:12-21፤ ዮሃ. 13:21-30)

\par }{\PP \VS{7}ማጋገ ኡክꬃ ምያ ባላ ቦንችያ ዎዲ ጋኬዳ፤ ሄ ዎዲካ ፓስጋዉ ዶርሳ ሹካናዉ በስያ ዎድያ።

\VS{8}የሱስ ጰጽሮሳነ ዮሃንሳ፥ “ፓስጋ ቁማ ኑን ማናዳን ቢደ ጊግስተ” ጊደ ኪቴዳ።


\par }{\PP \VS{9}ኡንቱንቱካ ዛሪደ፥ “ሀቃን ጊግሳናዳን ኮያይ?” ያግ ኦቼድኖ።

\VS{10}እካ፥ “ህንተንቱ፥ ካታማ ገልያ ዎደ ኦቱዋና ሃꬃ ቶኬዳ ብታኒ
\FTNT{*}{{\FR 22:10 }{\FK{ሃꬃ ቶኬዳ ብታኒ፦
}}{\FT{ሄ ዎደ ሄ ጋደን አሳ ጎለን ኪተትያ አቱማ ቆማይ ሃꬃ ቶኮፐ፥ ሄ ጎሊ ዱረ ግድያዋ በሴ።
}}} ህንተንቱና ጋከታናዋ፤ እ ገልያ ጎልያ አ ካሊደ ገልተ፤

\VS{11}ሄ ጎልያዋካ፥ ‘ታማርስያዌ ኔና፥ “ታን፥ ታና ካልያዋንቱና እትፐ ፓስጋ ቁማ ምያ እማꬃ ክፍሊ ሀቃ ባጋና ደኢ?” ያጌ’ ጊተ።

\VS{12}ሄ ብታኒካ ፖቅያ ቦላን ደእያ ሂጸት ኡቴዳ አኮ ክፍልያ ህንተንታ በሳናዋ፤ ሄዋንካ ሳኣ ጊግስተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}ኡንቱንቱ ቢደ፥ የሱስ ጎዋዳንካ ብታንያ ደሚደ ፓስጋ ቁማ ጊግሴድኖ።

\VS{14}ፓስጋ ቁማይ ሜተትያ ሳቲ ጋኮ ዎደ፥ ታማነ ላኡ ኪተቶዋንቱና እትፐ ቁማ ማናዉ ኡቴዳ።

\VS{15}እካ፥ “ታና መቱ ጋካናፐ ካስያን ህንተንቱና ሀ ፓስጋ ቁማ ማናዉ ዳሮ አሞታደ ደአይ።

\VS{16}አያዉ ጎፐ፥ ታ ህንተዉ ኦድያዌ፥ ሀዌ ጾሳ ካዉተꬃን ፖለታና ጋካናዉ፥ ታን ላኤንꬁዋ ሀዋፐ ሚከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{17}ጹኣ አኪደ፥ ጾሳ ጋላቲደ፥ “ሀዋ ሄይተ፥ ህንተንቱ ግዱዋን ግሸት ኡሽተ።

\VS{18}አያዉ ጎፐ፥ ታ ህንተንቶ ያጋይ፥ ጾሳ ካዉተꬃይ ያና ጋካናዉ፥ ሀቼፐ ዶማደ ዎይንያ ኤሳ ኡሽከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{19}ቃይ ማጋገ ኡክꬃ አኪደ፥ ጾሳ ጋላቴዳ፤ ሄ ኡክꬃ መንꬅ ኡንቱንቶ እሚደ፥ “ሀዌ ህንተንቶ እመትያዌ ታ አሹዋ፤ ሀዋን ታና ቆፓና ማላ ሀዋ ሚተ” ያጌዳ።

\VS{20}ካዉዋ ሞዋፐ ጉይያን፥ ካሰዋዳን ጹኣ ደንꬅ ኡንቱንቶ እሚደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ: “ሀ ጹአይ፥ ታ ህንተንቱ ድራዉ ጉስያ ታ ሱꬃ ቆፈꬅያ ኦራꬃ ጫቁዋ።
\XREF{}{{\XO 22:20 }{\XT{ማቶሳ 26:26-28፤ ማር. 14:22-24፤ 1 ቆሮ. 11:23-25}}}

\VS{21}ሽን በእተ፥ ታና አꬅ እማናዉ ደእያ ብታኒ ጋይታን ታናና እትፐ ሜ።

\VS{22}አያዉ ጎፐ፥ ታን አሳ ናአይ ጾሳይ ጎዋዳን ባይ፤ ሽን ታና አꬂደ እምያ ኡራዉ አዉ አየ” ያጌዳ።

\VS{23}ኡንቱንቱ ግዶፐ ሄዋ ኦꬃናዉ ደእያዌ ኦና ግዳነንቶ፥ ባረንቱ ግዶን ኦሻ ዶሜድኖ።


\par }{\SH ኡባፐ አꬍያዌ ኦኔ? ያግያ ኦሻ
\par }
{\PP \VS{24}ቃይ ባረንቱ ግዶፐ ኦን አꬍንቶ ያገትያ ፓሉማይ ኡንቱንቱ ግዶን ከሴዳ።

\VS{25}የሱስ ኡንቱንታ ያጌዳ: “ሀ አላምያ ሞድያዋንቱ ባረንቱ አሳ ቦላ ጎዳቲኖ፤ ኡንቱንታ ሞድያዋንቱ ኬካቱዋ ጌተቲኖ።

\VS{26}ሽን ህንተንቱ ሀዋዳን ሀኖፕተ፤ የዉዋን ቃይ ህንተንቱፐ ꬎቃ ግዴዳዌ ህንተ ኡባፐ ጉጽያዋ፤ ህንተንታ ሞድያዌካ፥ ህንተንቶ ቆማዳን ሀኖ።
\XREF{}{{\XO 22:26 }{\XT{ማቶሳ 23:11፤ ማር. 9:35}}}


\par }{\PP \VS{27}“ቁማ ማናዉ ኡቴዳዋፐነ ቁማ አሳዉ አꬅያዋፐነ ኦን ቦንቼቲ? ቁማ ማናዉ ኡቴዳዋ ግደኔ? ታን ቃይ ህንተንቱ ግዶን ቁማ አꬅያ ቆማ ማላ።

\VS{28}ቃይ ታን ፓጨትያ ዎድያን ህንተንቱ ታናና እትፐ ምን ኤቄዳዋንታ።

\VS{29-30}አ ካዉተꬃ ኦይድያን ኡታና ማላ ታ አቡ ታና ሱንꬆዋዳን፥ ታን ቃይ ታ ካዉተꬃን ታ ጋይታፐ ማናዳንነ ኡሻናዳን፥ ታማነ ላኡ እስራኤልያ ያራቱዋ ቦላ ፕርዲደ፥ ካዉተꬃ ኦይድያን ኡታና ማላ ህንተንታ ሱንꬃድ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጰጽሮስ ካዳናዋ የሱስ ካሰቲደ ኦዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:31-35፤ ማር. 14:27-31፤ ዮሃ. 13:36-38)

\par }{\PP \VS{31}ጎዳይ፥ “ስሞና፥ ስሞና፥ ታን ኦድያዋ ስሳ፤ ጻላሂ ህንተንታ አሳይ ዛርጋ ሀልእያዋዳን፥ ሀልአናዉ ጾሳ ዎሴዳ።

\VS{32}ሽን ታን ነ አማኑ ባየናዳን ነ ድራዉ ጋናታድ። ኔን ታኮ ስምያ ዎደ ነ እሻቱዋ ምንሳ” ያጌዳ።

\VS{33}ስሞን ዛሪደ፥ “ጎዳዉ፥ ታን ኔናና ቃሸታናዉነ ኔናና እትፐ ሀይቃናዉ ጊጋ ኡታድ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{34}የሱስ ቃይ፥ “ጰጽሮሳ፥ ታን ነዉ ያጋይ፤ ሀቼ ብላህያን፥ ኩቱ ዋሳናዉ ሄዙ ገደ ታና ኔን፥ ‘አ ታን ኤርከ’ ጋደ ካዳናሳ” ያጌዳ።

\VS{35}የሱስ ባረና ካልያዋንቶ፥ “ኮሮጁ፥ ቃርጪቲነ ጫማይ ባንታን ታን ህንተንታ ኪቶ ዎደ፥ ህንተንቶ እትባይ ፓጮዌ ደኢ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱካ፥ “እትባይነ ኑዉ ፓጭቤና” ያጌድኖ።
\XREF{}{{\XO 22:35 }{\XT{ማቶሳ 10:9፣ 10፤ ማር. 6:8፣ 9፤ ሉቃሳ 9:3፤ 10:4}}}


\par }{\PP \VS{36}እካ ዛሪደ፥ “ሀእ ቃይ ኮሮጁኡ ደእያዌ አክ ቦ፤ ቃርጪት ደእያዌካ ሄዋዳን ኦꬆ፤ ባይናዌ ቃይ ባረ ማዩዋ ዛልኢደ ማሻ ሻሞ።

\VS{37}አያዉ ጎፐ ታ ህንተዉ ያጋይ፥ ‘ሀዌ ማካላንቻቱና እትፐ ፓይደቴዳ’ ያገት ጾሳ ማጻፋን ጻፈቴዳዌ፥ ታናን ፖለተናን አተና። ኤ፥ ታዉ ጌተቴዳዌ ሀእ ፖለታናዋ” ያጌዳ።
\XREF{}{{\XO 22:37 }{\XT{ኢሳ. 53:12}}}


\par }{\PP \VS{38}አ ካልያዋንቱ፥ “ጎዳዉ፥ ሀዋን ላኡ ማሻይ ደኤ” ያግና እካ፥ “ሄዌ ግዳናዋ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ደብረ ዛይተ ደርያን ዎሴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:36-40፤ ማር. 14:32-42)

\par }{\PP \VS{39}የሱስ ካታማፐ ከሲደ፥ ሀራ ጋላስ ብያዋዳንካ ደብረ ዛይተ ቤዳ። ቃይ አ ካልያዋንቱካ አ ጌዱዋ ቤድኖ።

\VS{40}ሄ ሳኣ ጋኪደ፥ “ፓጭያን ህንተንቱ ገለናን አታና ማላ፥ ዎስተ” ያጌዳ።

\VS{41}ሹቻ ኦልና ጋክያሳ ኬና ኡንቱንቱፐ ሃክ ቤዳ። ጉልባቲደ፥

\VS{42}“ታ አቦ፥ ኔን ኮይያዋ ግዶፐ፥ ሀ መቱዋ ጹኣ ታፐ ድጋ፤ ሽን ታ ሸነ ግዶፖ፤ ነ ሸነ ግዶፐ አትን” ያጊደ ዎሴዳ።

\VS{43}ሳሉዋፐ ዪደ ምንስያ ኪታንቻይ አዉ ቤቴዳ።

\VS{44}ባረ ዎዛና ግዶን ሴለቲደ፥ ዳሪ ዎሴዳ። እ ጫዎትያ ጫዉካ ሳኣ ቦላን ጾክያ ሱꬃ ማላቴዳ።


\par }{\PP \VS{45}ዎሳፐ ደንዲደ፥ ባረና ካልያዋንቱኮ ጉየ ቢደ፥ ኡንቱንቱ ዳሮፐ ቃረቴዳ ድራዉ፥ ዳቡሪደ ገምእሾዋንታ ጼሊደ፥

\VS{46}“አያዉ ገምእሺቴ? ፓጭያን ገለናዳን ደንድ ዎስተ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ባረ ሞርከቱዋ ኩሽያን ኦይቀቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:47-56፤ ማር. 14:43-50፤ ዮሃ. 18:3-11)

\par }{\PP \VS{47}የሱስ ሄዋ ሃሳይ ደእሽን፥ ጮራ አሳይ ዬድኖ። ታማነ ላኡ አ ካልያዋንቱፐ እቱዋ ግዴዳ ይሁዳ ጌተትያዌ ሄ አሳ ካለꬂደ የራናዉ የሱሳኮ ሺቄዳ።

\VS{48}የሱስ ቃይ፥ “ይሁዳዉ፥ ኔን ታና አሳ ናኣ የራደ አꬃ እማይ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{49}አ ዩሹዋን ደእያ አ ካልያዋንቱ ሀነትያ የዉዋ በኦ ዎደ አ፥ “ጎዳዉ፥ ሀ አሳ ኑን ማሻን ቃንጻኔ?” ያጌድኖ።

\VS{50}ኡንቱንቱፐ እቱ፥ ቄሳቱዋ ኡባቱዋ ካፑዋ ቆማ ሾጪደ፥ አ ኡሸቻ ሀይꬃ ቃንጽ ኦሌዳ።


\par }{\PP \VS{51}የሱስ ቃይ ዛሪደ፥ “አግተ፥ ባሽተ” ያጌዳ። ብታንያ ሀይꬃካ ቦቺደ ፓꬄዳ።

\VS{52}የሱስካ ባረኮ ዬዳ ቄሳቱዋ ካፓቶ፥ ጌሻ ጎልያ ናግያዋንቶ፥ ሱንꬃቶነ ጋድያ ጭማቶ፥ “ፓኑዋ ኦይቂያዋዳን ማሻነ ጻምኣ ኦይቂደ ዪቴ?

\VS{53}ጌሻ ጎልያን ታን ጋላሳን፥ ጋላሳን ህንተንቱና ደእያ ዎደ፥ ታና ኦይቂበይክታ፤ ሽን ሀእ ሀዌ ህንተንቱ ዎደነ ꬉማ ዎልቃ ዎደ” ያጌዳ።


\par }{\SH ጰጽሮስ የሱሳ ካዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:57-58፣ 69-72፤ ማር. 14:53-54፣ 66-72፤ ዮሃ. 18:12-18፣ 25-27)

\par }{\PP \VS{54}የሱሳ ኦይቂ ቃቺደ፥ ቄሳቱዋ ኡባ ካፑዋ ጎለ አፊደ ገልሴድኖ። ጰጽሮስካ ኡንቱንቱፐ ጉየ ሃኩዋን ኡንቱንቱ ጌዱዋ ካሌ።

\VS{55}ድርሳ ግዶን ታማ ኤꬂደ፥ እትፐ ኡት ደእሽን፥ ጰጽሮስ ኡንቱንቱ ግዶን ዪደ ኡት አጌዳ።

\VS{56}ታማይ ፖእያ ባጋና ጰጽሮስ ኡቲደ ደእሽን፥ እት ቆማታ ሎይꬃ ጼላደ፥ “ሀዌካ አናና እትፐ ደኤ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{57}ጰጽሮስ ቃይ፥ “ሀነ ምሽራቴ፥ ታን አ ኤርከ” ያግ ካዴዳ።

\VS{58}ጉꬃ ዎድያፐ ጉይያን፥ ሀራ ብታኒ ጰጽሮሳ በኢደ፥ “ኔን ኡንቱንቱና ጋꬆ ደኣ” ያግና፦

\par }{\PP ጰጽሮስ ቃይ፥ “ሀዎ ብታነዉ፥ ታን አናና ጋꬆ ደእከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{59}እት ሳተ ግድያዋ ጋምኢደ ሀራ ብታኒ ቆንጭሲደ፥ “እ ጋሊላ ጋደ አሳ ግድያ ድራዉ፥ ሀ ብታኒ አናና እትፐ ደእያዌ ቱማ” ያጌዳ።

\VS{60}ጰጽሮስ ቃይ፥ “ሀ ብታነዉ፥ ኔን ግያዌ አየንቶ ታን ኤርከ” ያጌዳ። ሄ ዎድያን እ ብሮካ ሃሳይ ደእሽን፥ ኤለካ ኩቱ ዋስ አጌዳ።

\VS{61}ጎዳይ ጉየ ስሚደ፥ ጰጽሮሳ ጼሌዳ። ጰጽሮስ ጎዳይ ባረና፥ “ሀቼ ኩቱ ዋሳና ጋካናዉ፥ ሄዙ ገደ ታና ካዳናሳ” ጌዳ ጎዳ ቃላይ አዉ ቆፈት አጌዳ።

\VS{62}ጰጽሮስ ድርሳፐ ካረ ከሲደ፥ ሴለቲደ ዬኬዳ።


\par }{\PP \VS{63}የሱሳ ኦይቄዳ አሳይ ቅሊጪኖነ ሾጪኖ።

\VS{64}አ አይፍያ ጎዝ ባቂደ፥ “ኔና ባቄዳዌ ኦኔ? ናብያ ግዶፐ ኔና ደቻዋ አነ ኦዳ” ያጊደ አ ኦቼድኖ።

\VS{65}ቃይ አ ሀራ ጮራ ቦርያ ቦሬድኖ።


\par }{\SH የሱሳ ፕርዳዉ አፌድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 26:59-66፤ ማር. 14:55-64፤ ዮሃ. 18:19-24)

\par }{\PP \VS{66}ሳአይ ዎንትና ጋድያ ጭማ አሳቱ፥ ቄሳቱዋ ካፓቱነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱ፥ የሱሳ ባረንቱ ሺቄዳሳ አፊደ፥

\VS{67}“ክርስቶስ ኔኔ? አነ ኑ ኦዳ” ያጌድኖ።

\par }{\PP ሽን እ፥ “ታን ህንተንቶ ኦዶፐ ታና አማንክታ፤

\VS{68}ቃይ ህንተንታ ታን ኦቾፐ ኦድክታ፤ ዎይ ቃሹዋፐ ታና ብልክታ።

\VS{69}ሽን ሀ ሳትያፐ ዶምና ታን አሳ ናአይ፥ ሀእፐ ዶማደ፥ ዎልቃማ ጾሳ ኡሸቻ ባጋና ኡታና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{70}ኡንቱንቱ ኡባይ የሱሳ፥ “ያትና ኔን ጾሳ ናኤ?” ያጌድኖ።

\par }{\PP እካ ዛሪደ፥ “ታን ጾሳ ናኣ ግዶዋ ህንተንቱ ሃሳዬድታ” ያጌዳ።

\VS{71}ኡንቱንቱካ፥ “ኑን ኑ ሁጰዉ አ ዶናፐ ስሴዶ፤ ሀዋፐ ስንꬃዉ አይ ማርካ ኮሺ?” ያጌድኖ።




\par }\Chap{23}{\SH ጵላጾስ የሱሳ ኦቼዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:1፣ 2፣ 11-14፤ ማር. 15:1-5፤ ዮሃ. 18:28-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋን ሺቄዳ ኡባቱካ እትፐ ደንዲደ፥ የሱሳ ጵላጾሳኮ አፌድኖ።

\VS{2}ኡንቱንቱካ፥ “ሀ ብታኒ ኑ አሳ ባለꬂደ፥ አሳይ ሮመ ቢታ ካትያ ቄሳራዉ ጊራ እመና ማላ ድጊደ፥ ቃይ፥ ‘ታን ካትያ’ ያግሽን ደሜዶ” ያጊደ ሞቱዋ ዶሜድኖ።


\par }{\PP \VS{3}ጵላጾስካ የሱሳ፥ “ሀዎ፥ አይሁዳቱዋ ካቲ ኔኔ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP የሱስ ዛሪደ አ፥ “ኔን ጋ ደኣሳ” ያጌዳ።

\VS{4}ጵላጾስ ቄሳቱዋ ካፓቶነ አሳዉ ኦዲደ፥ “ታን ሀ ብታንያ ቦላን አይነ ኢታ ኦሱዋ ደማበይከ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{5}ግዶፐ አትን ኡንቱንቱ፥ “ሀ ብታኒ ጋሊላፐ ዶሚደ፥ ሀራይ አቶ ሀዋ ጋካናዉካ፥ ይሁዳ ጋድያ ኡባ ባረ ትምርትያን ቃꬂደ ደኤ” ያጊደ ምንስ ኦዴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ሄሮድሳ ስንꬃ ሺቄዳ
\par }
{\PP \VS{6}ጵላጾስካ ሀዋ ስሲደ፥ “እ ጋሊላ አሴ?” ያጊደ ኤራናዉ ኦቼዳ።

\VS{7}ጵላጾስ ሄሮድሰ ሞድያ ጋድያፐ የሱስ ዬዳዋ ኤሬዳ ዎደ፥ ሄሮድሰካ ቃይ ሄ ዎድያን የሩሳላመን ደእያ ድራዉ፥ አኮ የሱሳ የዴዳ።


\par }{\PP \VS{8}ሄሮድሰ ዳሮ ዎድያፐ ዶሚደ የሱሳ በአናዉ አሞት ደእያ ድራዉ፥ አ በኤዳ ዎደ ዳሮፐ ናሸቴዳ። የሱሳ ዋርያ ስሴዳዋ ድራዉ፥ እ ኦራꬃባ ኦꬅሽን በአናዉ ህዶታን ጋምኤዳ።

\VS{9}ሄሮድሰ የሱሳ ዳሮባ ኦቼዳ፤ ሽን የሱስ አዉ አያነ ዛርቤና።

\VS{10}ቄሳቱዋ ካፓቱነ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱ ሄዋን ኤቂደ፥ የሱሳ ሎይꬅ ሞቲደ ደኢኖ።

\VS{11}ሄሮድሰነ አ ዎታዳራቱ የሱሳ ካꬊደ፥ አ ቦላ ቅሊጬድኖ። ቦንቼቴዳ ማዩዋ አ ማይዚደ፥ ጵላጾሳኮ ዛሪደ የዴድኖ።

\VS{12}ሄሮድሰነ ጵላጾስ ሀዋፐ ካሰና ሞርክያን ደኢኖ፤ ሽን ሄ ጋላስ ስገቴድኖ።


\par }{\SH የሱሳ ሀይቃና ማላ ሞቴድኖ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:15-26፤ ማር. 15:6-15፤ ዮሃ. 18:39—19:16)

\par }{\PP \VS{13}ጵላጾስ ቄሳቱዋ ካፓቱዋ፥ አይስያዋንታነ ሀራ ጮራ አሳ እትፐ ጼሲደ፥

\VS{14}ሀዋዳን ያጌዳ፥ “ ‘ሀ ብታኒ አሳ ማካላተꬃዉ ደንꬄ’፥ ያጊደ ታኮ አሄድታ፤ ታንካ ህንተንቱ ስንꬃን ብዳ ጼላደ፥ ህንተንቱ ሺሼዳ ሞቱዋን እት ባላነ አ ቦላን ደማበይከ።

\VS{15}ቃይ ሄሮድሰካ አ ቦላን አይነ ደምቤና ድራዉ፥ ሃ ኑኮ ዛር የዴዳ፤ ህንተንቱ በእያዋዳንካ፥ ሀ ብታኒ አ ሀይቆ ጋꬅያባ አይነ ኦꬅቤና።

\VS{16}ሀዋ ድራዉ ታን አ ሙራደ ብላና” ያጌዳ።

\VS{17}\FTNT{*}{{\FR 23:17 }{\FQA{ሀ ፓይዱ፦
}}{\FT{“ጵላጾሳዉ ፓስጋ ባላ ቦንቹዋ ጋላሳን እት ኡራ ቃሹዋፐ ብልያ ዶያይ ደኤ” ያጌ። ሽን፥ ዳዉሮꬁዋ ጌሻ ማጻፋ ኦራꬃ ጫቁዋ ግዱዋን ሀ ፓይዱ ጻፈትቤና ጋሱ፥ ሀራ ጌሻ ማጻፋቱዋ ብለꬃቱዋን ኡባቱዋንካ ጻፈትቤና ድራሳ።
}}}


\par }{\PP \VS{18}አሳይ ኡባይ እትፐ ግዲደ፥ “ሀ ብታንያ ያ ድጋ! ባርባና ግያ የሱሳ ኑዉ ብላ!” ያጊደ ጫቦቴድኖ።

\VS{19}ባርባን ካታማን ዋላሳ ደንꬂደ፥ አሳ ዎꬌዳ ድራዉ፥ ቃሸቴዳዋ።


\par }{\PP \VS{20}ጵላጾስ የሱሳ ብላናዉ ኮዪደ፥ አሳዉ ላኤንꬁዋ ጉጂደ ሃሳዬዳ።

\VS{21}ሽን ኡንቱንቱ፥ “ማስቃልያ ቦላ ምስማርያን ꬍሻደ ካቃ! ካቃ!” ያግ ዋሴድኖ።


\par }{\PP \VS{22}ጵላጾስካ ሄዘንꬁዋ ኡንቱንታ፥ “አያዉ? ሀ ብታኒ ኦꬄዳ ኢታ ኦሱ አዬ? ታን አ ሀይቆ ጋꬅያ ናቁዋ አይነ አፐ ደማበይከ፤ ሀዋ ድራዉ፥ አ ሙራደ ብላ የዳና” ያጌዳ።

\VS{23}ሽን ኡንቱንቱ ባረንቱ ኮሻ ꬎቁ ኦꬂደ፥ ካቀታናዳን ዳሪ ዋሴድኖ። ኡንቱንቱ ዋሱካ ጵላጾሳ ቆፋ ላሜዳ።

\VS{24}ሀዋ ድራዉ፥ ጵላጾስካ ኡንቱንቱ ኦሻይ ስማናዳን የሱሳ ቦላን ፕርዴዳ።

\VS{25}አሳ ማካላዉ ደንꬂደነ ሸምፑዋ ዎꬊደ፥ ቃሸቴዳ ብታንያ ብለታናዳን ኡንቱንቱ ዎሶ ድራዉ፥ ሄ ብታንያ ብሌዳ። ሽን የሱሳ ባረንቱ ሸንያዳን ኮዮዋ ኦꬃና ማላ፥ አꬅ እሜዳ።


\par }{\SH የሱስ ማስቃልያን ካቀቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:31-44፤ ማር. 15:21-32፤ ዮሃ. 19:17-27)

\par }{\PP \VS{26}የሱሳ ኦይቂ አፊደ ደእሽን፥ ስሞና ጌተትያ ቀሬና ብታኒ ሄራፐ ዪደ ደእሽን ደሚደ፥ ማስቃልያ ቶሲደ የሱሳና ባና ማላ ኦꬄድኖ።

\VS{27}ዳሮ ጮራ አሳይነ ዬክያ ማጫዋንቱ ጉየና ካሊኖ።

\VS{28}የሱስ ጉየ ስሚደ ኡንቱንቶ፥ “ህንተኖ፥ የሩሳላመ ማጫዋንቶ፥ ህንተንቱ ሁጰዉነ ህንተንቱ ናናዉ ዬክተፐ አትን፥ ታዉ ዬኮፕተ፤

\VS{29}‘ማንꬃ ግዴዳዋንቱነ የልቤና ኡሉ፥ ꬋንꬅቤና ꬋንꬃይ፥ አንጀቴዳዋንታ’ ጌተትያ ዎዲ ያናዋ።

\VS{30}ሄ ዎድያን፥ ‘ዞዛቶ፥ ኑ ቦላ ዎድተ፤ ዙኩላቱዋካ፥ ኑና ቆስተ’ ያጋንታ።
\XREF{}{{\XO 23:30 }{\XT{ሆሰ 10:8፤ ሳፃ 6:16}}}

\VS{31}ስም ቃየ ምꬃን ሀዋዳን ሀኖፐ፥ መላ ምꬃን ዋናናዌ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{32}የሱሳና እትፐ ካቀታና ማላ፥ ኢታ ኦሱዋ ኦꬄዳ ሀራ ላኡ አሳቱዋካ አፌድኖ።

\VS{33}ቄራነዉ ጌተትያሳ ጋኬዳ ዎድያን፥ የሱሳ ካቄድኖ። ኢታ ኦꬆዋንታካ፥ እቱዋ ኡሸቻና፥ የኩዋ ሀድርሳና ካቄድኖ።


\par }{\PP \VS{34}የሱስ፥ “ታ አቦ፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ ኦꬅያዋ ኤረና ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ናጋራ አቶ ጋ” ያጌዳ።

\par }{\PP ኡንቱንቱካ አ ማዩዋ ሳማ የገቲደ ግሸት አኬድኖ።

\VS{35}አሳይ ኤቂ ጼልሽን፥ ጋድያ ሞድያዋንቱ፥ “ሀራንታ አሼ፤ ጾሳን ዶረቴዳ ክርስቶስ አ ግዶፐ፥ አነ ባረ ሁጲያ አሸኔ?” ያጊደ ቅሊጬድኖ።


\par }{\PP \VS{36}ቃይ ዎታዳራቱካ ሺቂደ ቅሊጬድኖ፤ ጫሜዳ ዎይንያ ኤሳ አዉ አህ እሚደ፥

\VS{37}“ሀዎ፥ ኔን አይሁዳ ካትያ ግዶፐ፥ ነ ሁጲያ አሻ!” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{38}ሁጲሳናካ፥ “ሀዌ አይሁዳ ካትያ” ያግያ ጻፉዋ ጻፌድኖ።

\VS{39}ኢታ ኦꬂደ ካቀቴዳዋንቱፐ እቱ፥ ቦሪድነ ቶቺደ፥ “ሀዎ ኔን ክርስቶሳ ግድኪ? አነ አ ግዶፐ፥ ነ ሁጲያነ ኑና አሻ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{40}የኩ ቃይ አ፥ “ኔን ሀዋ ማላትያ ፕርዳ ቦላ ደኣደካ ጾሳዉ ያይኪ?

\VS{41}ኑን ኪተቴዳ ባላን ሙራ አኪደ ደኤቶ፤ ኑዉ በስያ ሙራ ቦላን ደኤቶ፤ ሽን ሀ ብታኒ እት ኢታባነ ኦꬅቤና” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{42}እ የሱሳ፥ “ኔን ነ ካዉተꬃ ዎልቃን ይያ ዎደ፥ ታና ቆፓ” ያጌዳ።

\VS{43}የሱስካ፥ “ታን ነዉ ቱሙዋ ኦዳይ፥ ሀቼ ታናና እትፐ ጋናትያን ደአናሳ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱሳ ሀይቁዋ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:45-56፤ ማር. 15:33-41፤ ዮሃ. 19:28-30)

\par }{\PP \VS{44}ሄ ዎደ ኡሱፑን ሳተ ግድያ ኬና፤ ሄዋፐ ኡዱፑ ሳትያ ጋካናዉ፥ ቢታ ኡባ ቦላን ꬉማ ግዴዳ።

\VS{45}አዋይካ ባረ ፖኡዋ ድጌዳ፤ ጌሻ ጎልያ ጋርዱካ ፔቲደ ላኡዋ ከሴዳ።

\VS{46}የሱስካ ዳሮ ꬎቁ ጌዳ ቃላን ዋሲደ፥ “ታ አቦ፥ ታን ታ ሸምፑዋ ነ ኩሽያን አꬃ እማይ!” ያግ ስሞዋፐ ጉይያን እ ሀይቄዳ።


\par }{\PP \VS{47}ጼቱዋ ካፑ ሀኔዳ የዉዋ በኤዳ ዎደ፥ “ሀ ብታኒ ቱማካ ጽሎ አሳ” ያጊደ ጾሳ ጋላቴዳ።

\VS{48}ሀዋ በአናዉ እትሳ ሺቄዳ አሳይ ኡባይ ሀኔዳ የዉዋ በኢደ፥ ባረንቱ ትራ ባቂደ ስሜድኖ።

\VS{49}የሱሳ ኤርያ አሳይ ኡባይነ ጋሊላፐ ዶሚደ አ ካሌዳ ማጫዋንቱ ሀዋ ጼሊደ፥ ሃኩዋን ኤቄድኖ።


\par }{\SH የሱስ ሞገቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 27:57-61፤ ማር. 15:42-47፤ ዮሃ. 19:38-42)

\par }{\PP \VS{50}አይሁዳ ሻንጋቱዋ ግዴዳዋንቱፐ እቱ፥ ዮሴፎ ጌተትያ ሎአነ ጽሎ ብታኒ ደኤ።

\VS{51}ሀ ብታኒ ሻንጋቱዋ ማቁዋነ ኡንቱንቱ ኦሱዋን እትፐተꬃ ኦꬅቤና። ጾሳ ካዉተꬃ ዩሳ ህዶታን ናጊደ ደኤ።

\VS{52}ዮሴፎካ ጵላጾሳኮ ቢደ፥ የሱሳ አሃ አካናዉ ዎሴዳ።

\VS{53}አካናዳን ጌተቶዋፐ ጉየ፥ አሃ ቦላፐ ዎꬂደ፥ ሎኦ ሞጉዋ ማዩዋን ጻጺደ፥ ሹቻፐ ዎጨቲደ መቴዳ፥ ኦንነ ካሰ ሞገትቤና ኦላ ግዶን ዎꬄዳ።

\VS{54}ጋላሳይካ ሳምባታ ሞካናዉ ጊግያ ጋላሳ፤ ሳምባታይካ ገላና ሀኔ።


\par }{\PP \VS{55}ጋሊላፐ ዶሚደ የሱሳና እትፐ ዬዳ ማጫዋንቱ ካሊደ፥ ዱፉዋን አ አሃ ዎቲደ ዎꬄድኖንቶ በኤድኖ።

\VS{56}ኡንቱንቱ ሀዋፐ ሶይ ስሚደ፥ ሽቱዋነ ኦክያዋ አንሀዉ ጊግሴድኖ።

\par }{\PP ህግያ ማራዳን ሳምባታ ጋላስ ሸምፔድኖ።




\par }\Chap{24}{\SH የሱስ ሀይቁዋፐ ደንዴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 28:1-10፤ ማር. 16:1-8፤ ዮሃ. 20:1-10)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሳምንታፐ ኮይሮ ጋላሳ፥ ማጫዋንቱ ጊግሴዳ ሽቱዋ ኦይቂደ ዳሪ ጉሪደ ዱፉዋኮ ቤድኖ።

\VS{2}ሹቻይካ ዱፉዋ ዶናፐ ጎንዶረትና በኤድኖ።

\VS{3}ኡንቱንቱ ዱፉዋ ጋርሳ ኦላ ገሎ ዎደ፥ ጎዳ የሱሳ አሃ ደምበይክኖ።

\VS{4}ማጫዋንቱ ስꬊደ ደእሽን፥ ዋጭዋጭያ ማዩዋ ማዬዳ ላኡ አሳቱ፥ ቆፐናን ኡንቱንቱ ምይያን ኤቄድኖ።


\par }{\PP \VS{5}ማጫዋንቱካ ያሻፐ ደንዶዋን ሳኣ ጼሊደ ደእሽን፥ ላኡ አሳቱ፥ “ደኡዋን ደእያዋ፥ አ አያዉ ሀይቆዋንቱ ግዶፐ ኮዪቴ?

\VS{6-7}እ ደንዴዳ፤ ሀዋን ባዋ። ቃይካ ጋሊላን ደእያ ዎድያን፥ ‘አሳ ናአይ ናጋራንቻቱዋ ኩሽያን አꬍ እመታናዋ፤ ማስቃልያ ቦላን ካቀታናዋ፥ ሄዘንꬆ ጋላስ ሀይቁዋፐ ደንዳናዋ’ ያገቶዋ ቆፕተ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{8}ማጫዋንቱካ ሄ ዎደ ቃላ አኬኬድኖ።

\VS{9}ኡንቱንቱካ ዱፉዋፐ ስሚደ ሀ ኡባ የዉዋ ታማነ እት ኪተቶዋንቶነ ኡንቱንታ ካልያዋንቶ ኡባቶ ኦዴድኖ።

\VS{10}ሀዋ የሱስ ኪቶዋንቶ ኦዴዳዋንቱ: ማግዳላፐ ዬዳ ማይራሞ፥ ዮሃኖ፥ ያቆባ ዳዮ ማይራሞነ ኡንቱንቱና እትፐ ደእያ ሀራ ማጫዋንታ።

\VS{11}ኡንቱንቶ ማጫዋንቱ ኦድያ ቃላይ ቃጅያዋ ማላትና አማንበይክኖ።


\par }{\PP \VS{12}ሽን ሄ ዎደ ጰጽሮስ ደንዲደ ዱፉዋኮ ዎጼዳ። ያ ጋኪደ ሆክ ጼልያ ዎደ፥ ጋርሳን ሞጉዋ ማዮ ጻላላይ ደእያዋ በኤዳ። ሀኖ የዉዋንካ ማላለቲደ፥ ጎለ ስሜዳ።


\par }{\SH ኤማሁሳ ኦግያን የሱስ ላኡ አሳቶ ቆንጬዳ
\par }
{\R (ማር. 16:12፣ 13)

\par }{\PP \VS{13}ሄ ጋላስ የሱሳ ካልያዋንቱፐ ላኡ አሳቱ የሩሳላመፐ ላኡ ሳትያ ሃክያ ኤማሁሳ ጌተትያ ሄራ ቢደ፤

\VS{14}እቱ እቱዋና ሀኔዳ የዉዋ ኡባ ሃሳይ ደኢኖ።

\VS{15}ኡንቱንቱ ሃሳዪድነ ዞረቲደ ደእሽን፥ የሱስ ባረ ሁጰዉ ዪደ ኡንቱንቱ ምይያ ሺቂደ ኡንቱንቱና ቢደ ደኤ።

\VS{16}ሽን ኡንቱንቱ ባረ አይፍያን ጼሊደ አ ግድያዋ ሻክ ኤራናዉ ዳንዳይበይክኖ።


\par }{\PP \VS{17}የሱስ፥ “ህንተንቱ ኦግያ ቦላን እቱ እቱዋና ሃሳይያዌ አዬ?” ያግ ኦቼዳ። ኡንቱንቱካ ዳጋማን ለቹሚደ ኤቄድኖ።

\VS{18}ኡንቱንቱፐ እቱ ቀልዮጳ ጌተትያዌ፥ “ሀ ግዱዋን የሩሳላመን ሀኖ የዉዋ ኤረናዌ ነ ጻላላይ ሀ ጋደዉ እማꬄ?” ያግ ዛሬዳ።


\par }{\PP \VS{19}የሱስ፥ “እ አዬ?” ያግና፥ ኡንቱንቱካ፥ “ጾሳ ስንꬃንነ አሳ ኡባ ስንꬃን ቃላንነ ኪታን ምኖ ናብያ ግዴዳ ናዝሬትያ የሱሳባ ሃሳዬቶ።

\VS{20}አካ ቄሳቱዋ ካፓቱነ ኑና ሞድያዋንቱ ሀይቁዋ ፕርዳዉ አꬅ እሜድኖ፤ ማስቃልያ ቦላን ዎꬌድኖ።

\VS{21}ኑን ካሰና፥ ‘እስራኤልያ አሳ ዎዛናዋ’ ያግ ህዶቶዌ አ፤ ሽን ሀ የዉ ሀነቲደ አꬎደፐ ሄዙ ቃማ ግዴዳ።

\VS{22}ኑ ግዶፐ እት እት ማጫዋንቱ ኑና ማላልሴድኖ። ኡንቱንቱ ጉራን ህን ዱፉዋ ቤድኖ፥

\VS{23}ሽን የሱሳ አሃ ኡንቱንቱ ꬋዮ ዎደ ሽረት ስሚደ፥ እ ደንዴዳ፤ ያግያዋ ኪታንቻቱ ኦድሽን በኤዶ ያግ ኦዴድኖ።

\VS{24}ኑ ግዶፐካ እት እት አሳይ ዱፉዋ ቢደ ኡንቱንቱ ጎዋዳን ሀንና በኤድኖ፤ ሽን የሱሳ አሃ ደምበይክኖ” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{25}የሱስ ኡንቱንቶ፥ “ህንተኖ፥ አኬከና አሳቶ፥ ህንተንቱ ዎዛናን ናባቱ ኦዶዋ ኡባ ኤለ አማነናዋንቶ፤

\VS{26}ክርስቶስ ሀ መቱዋ አካናዉነ ባረ ቦንቹዋኮ ገላናዉ በሰኔ?” ያጌዳ።

\VS{27}ሄዋፐ ስሚደ የሱስ ሙሴ ማጻፋቱዋፐነ ናባቱ ጻፌዳ ማጻፋቱዋፐ ዶሚደ፥ ጾሳ ማጻፋቱዋ ኡባን ጻፈቴዳ ባረባ ኡንቱንቶ ብሊደ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{28}ኡንቱንቱ ብደእያ ሄራ ማቴዳ ዎደ፥ የሱስ ሀራሳ ብያዋ ማላቴዳ።

\VS{29}ሄ ዎደ ኡንቱንቱ አ፥ “ጋላሳይ ቃሚደ ደእያ ድራዉ፥ ኦማርሳይ ማቴዳ፤ ኑናና እትፐ አቃ!” ያግ ምንስ ዎሴድኖ። ሀዋ ድራዉ፥ እካ ኡንቱንቱና እትፐ አቃናዉ ገሌዳ።

\VS{30}ኡንቱንቱ እትፐ ጋይታን ኡቴዳ ዎደ፥ ዳቡዋ ደንꬂደ አንጄዳ፤ መንꬂደ ኡንቱንቶ እሜዳ።

\VS{31}ኡንቱንቱ አይፊካ አ አኬካና ማላ ዶየትና፥ የሱሳ ግድያዋ ኤሬድኖ። እካ ኡንቱንቱ ስንꬃፐ ጌሜዳ።

\VS{32}ኡንቱንቱካ እቱ እቱዋ፥ “ቃꬋአን እትፐ ኑ ደእሽን፥ ኑና እ ሃሳይስያ ዎድያንነ ጾሳ ማጻፋቱዋካ ኑዉ ቆንጭሲደ እ ኦድያ ዎድያን፥ ኑ ዎዛና ግዶን ታማዳን ሴሌ ግደኔ?” ጌተቴድኖ።


\par }{\PP \VS{33-34}ሄ ዎድያንካ ደንዲደ የሩሳላመ ስሜድኖ። የሱስ ኪቶ ታማነ እታቶነ ኡንቱንቱና እትፐ ደእያዋንቶ፥ “ጎዳይ ቱሙዋካ ደንዴዳ፥ ስሞናዉካ ቤቴዳ” ያጊደ ሄዋን እትፐ ሺቅ ኡቴዳዋንታ ደሜድኖ።


\par }{\PP \VS{35}ሄ ላአቱ፥ ቃꬋአን ሀኔዳዋነ የሱስ ዳቡዋ መንꬅያ ዎደ ዎት አ ኤሬድኖንቶ ኡንቱንቶ ኦዴድኖ።


\par }{\SH የሱስ ባረና ካልያዋንቶ ቤቴዳ
\par }
{\R (ማቶሳ 28:16-20፤ ማር. 16:14-18፤ ዮሃ. 20:19-23፤ ኪታ 1:6-8)

\par }{\PP \VS{36}ሀዋ ኡንቱንቱ ሃሳይ ደእሽን፥ የሱስ ኡንቱንቱ ግዶን ኤቂደ፥ “ሳሮተꬃይ ህንተዉ ግዶ” ያጌዳ።

\VS{37}ኡንቱንቶ ሞይትልያ በኦዋ ማላትና ዳጋሚደ፥ ያሻን ኩሜድኖ።

\VS{38}እካ ኡንቱንታ፥ “አያዉ ዳጋሚቴ? አያ ድራዉ ህንተንቱ ዎዛናይ ስꬊ?

\VS{39}ታን የሱሳ ግድያዋ ኤራናዉ፥ አነ ታ ኩሽያነ ታ ገድያ በእተ፤ ታናን ህንተንቱ በእያዋዳን፥ ሞይትለዉ አሹነ መቀꬃይ ባዋ። አነ ታና ህንተንቱ ኩሽያን ኦይቂ በእተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{40}ሀዋ ያግ ስሚደ፥ ባረ ኩሽያነ ባረ ገድያ በሴዳ።

\VS{41}ኡንቱንቱካ ናሸቻፐ ደንዶዋን፥ አማነናን ማላለት ደእሽን እ፥ “ሀዋን ሜተትያዌ ህንተንቶ ደኢ?” ያግ ኡንቱንታ ኦቼዳ።

\VS{42}ኡንቱንቱካ፥ ጺጸቴዳ ሞልያፐ ላፋ ፑሩዋ አዉ እሜድኖ።

\VS{43}እካ አኪደ ኡንቱንቱ ስንꬃን ሜዳ።


\par }{\PP \VS{44}እካ፥ “ታን ህንተንቱና እትፐ ደኣደ፥ ‘ሙሴ ማጻፋን፥ ናባቱዋ ማጻፋንነ ቃላን ጻፈቶ ማዝሙረቱዋን ታ ድራዉ ጻፈቴዳ ኡባይ ፖለታናዉ በሴ’ ያጋደ ህንተንቶ ኦዴዳ የዉ ሀዋ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{45}ሄ ዎድያንካ ጾሳ ማጻፋቱዋን ጌተቶዋ አኬካና ማላ፥ ኡንቱንቱ ዎዛና ዶዬዳ።

\VS{46}ኡንቱንቶ፥ “ ‘ክርስቶሳ መቱ ጋካናዋ፤ ሄዘንꬅያ ጋላስ ሀይቁዋፐ ደንዳናዋ።

\VS{47}አ አ ሱንꬃን ናጋራ ፓጸꬃይነ ማሮታ ደሙሳይ የሩሳላመፐ ዶሚደ አሳዉ ኡባዉ ኦደታናዋ’ ያገቲደ ጻፈቴዳ።


\par }{\PP \VS{48}“ህንተንቱካ ሀዎ ማርካቱዋ።

\VS{49}ታ ህንተንቶ፥ ታ አቡ ቃላ ገሌዳ ህዶታ የዳና፤ ሄዌ ጋካናዉነ ህንተንቶ ዎልቃይ ሳሉዋፐ እመታና ጋካናዉ፥ የሩሳላመ ካታማን ናግሽተ” ያጌዳ።


\par }{\SH የሱስ ሳሉዋ ስሚደ ቤዳ
\par }
{\R (ማር. 16:19፣ 20፤ ኪታ 1:9-11)

\par }{\PP \VS{50}ሀዋፐ ጉይያን፥ ቢታንያ ጌተትያ ካታማ ጋካናዉ፥ ኡንቱንታ አፌዳ፤ ባረ ኩሽያ ምጪደ ኡንቱንታ አንጄዳ።

\VS{51}ኡንቱንቱፐ ሻከቲደ፥ ሳሉዋ ቤዳ።

\VS{52}ኡንቱንቱ አዉ ጎይኒደ፥ ዳሮ ናሸቻን የሩሳላመ ስሜድኖ።

\VS{53}ቃይ ፓጨናን ጾሳ ጋላቲደ፥ ጌሻ ጎልያን ደኤድኖ።


\par }