\NormalFont\ShortTitle{አስትሮ}

{\MT አስትር ማጻፋ

\par }{\IMT ገሉዋ

\par }{\IP አስትር ማጻፋን ኦደቴዳ ታርኪ ፓርሰ ካቲ ባልጉዋ አꬅያ ሳኣን ፖለቴዳዋ። ሄ ታርኪ አስትራ ባረ ዎልቃማ ጻላንነ ባረ አሳ ሲቅያ ዎልቃማ ሲቁዋን፥ ሞርከቱ ጋድያፐ ꬋይሳና ሀንያ ባረ አሳ አሼዳ፥ አይሁዳት ታርክያ ምንሲደ ኦዴ። ሀ ማጻፋይ አይሁዳቱ ቦንችያ፥ ፑሪማ ጌተትያ ኤረትያ ባላ ዶመꬃነ አ ብርሸꬃ ሎይꬂደ ኦዴ።

\par }{\IOT ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ

\par }{\IO አስትራ ካተታዱ
{\IOR{1:1—2:23}}

\par }{\IO ሃማን አይሁዳቱዋ ꬋይሳናዉ ሀልቼዳ
{\IOR{3:1—5:14}}

\par }{\IO ሃማና ቦላ ሀይቁ ፕርደቴዳ
{\IOR{6:1—7:10}}

\par }{\IO አይሁዳቱ ባረንቱ ሞርከቱዋ ኩሽያ ጭገቴድኖ
{\IOR{8:1—10:3}}



\par }{\MS አስትራ ካተታዱ

\par }\ChapOne{1}{\MR (1:1—2:23)

\par }{\SH ካታታ አስጺና ካትያ አርጸክሲሳ አዛዙዋ እጻዱ
\par }
{\PP \VerseOne{1-2}ሀዌ ካቲ አርጸክስስ ህንደ ጋድያፐ ቶጵያ ጋድያ ጋካናዉ ደእያ፥ ጼታነ ላታማነ ላፑን ቢታቱዋ ሞድያ ዎደ ሀኔዳባ። እ ኡቲደ ሞድያ ዋና ካታማይ ካቲ ደኢያሳ ሱሳ ጌተቴ።
\XREF{}{{\XO 1:1-2 }{\XT{እዝራ 4:6}}}


\par }{\PP \VS{3}እ ካተቴዳ ሄዘንꬆ ላይꬃን፥ ባረፐ ጋርሳና ሞድያዋንቶነ አናና ኦꬅያዋንቶ ባላ ጊግሴዳ። ሄ ባላ ሳኣን ሜዶናነ ፓርሰ ጋድያ ኦላ ጋዳዋቱ፥ ጋድያ ካፓቱነ አይስያዋንቱ ቤቴድኖ።

\VS{4}ካቲ እት ጼታነ ሆስፑን ታሙ ጋላሳ ኩመንꬃ ባረ ካዉተꬃ ዱረተꬃነ ባረ ቦንቾ አንጋ ኡባ ጮራ ጋላሳ ኡንቱንታ በሴዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሄ ጋላሳቱዋፐ ጉይያን፥ ካቲ ቃይካ ሀራ ላፑን ጋላሳዉ ጋምእያ ባላ፥ ሱሳ ካታማን ካቲ ደኢያሳ፥ ዱርያፐ ማንቁዋ ጋካናዉ ደእያ አሳ ኡባዉ ጊግሴዳ። ሄ ባላይ ካትያ ጎልያ አታክልትያ ሳኣን ጊጌዳ።

\VS{6}ሄ ሳኣን ደእያ ዳባባይ፥ ሊኑዋፐ ዳደቴዳ ቦꬃነ ሳሉዋ ማላትያ ጋርዳቱዋን ፑላት ኡቴዳ። ጋርዶቱካ ቦꬃነ ኦቻ ቴራ ማላትያ ሎኦ ሊኑዋ ባቀꬃን አꬂና፥ እብነባራድያ ጌተትያ ሹቻፐ ኦሰቴዳ ቱሳ ቦላን ደእያ ብራ ምግዳቱዋን ካቀት ኡቴድኖ። ቃይ ዎርቃፐነ ብራፐ ኦሰቴዳ አርሳቱ፥ ዱማ ዱማ ማላይ ደእያ አልኦ ሹቻቱዋፐነ እንቆቱዋፐ ኦሰቴዳ ባሱዋን ማራን የገት ኡቴድኖ።

\VS{7}እቱ እቱዋፐ ዱማ ግዴዳ ዎርቃ ቡርጩኩዋን ኡሻይ አሳዉ እመቴ፤ ካቲካ ባረ ሎኦተꬃን ዳሮ ሎአ ዎይንያ ኤሳ ዳርስ እሜዳ።

\VS{8}እት እት አሳይ ባረ ኮዮዋ ኬሻ ኡሼ፤ ሄዋ ካቲ ካሰቲደ፥ ባረ ቆማቶ ኦድ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሄ ዎደ ካታታ አስጺናካ ማጫ አሳ ባላ ካትያ ጎለን ጊግሳዱ።


\par }{\PP \VS{10}ሾቢ ዶመቴዳ ላፑንꬃ ጋላስ፥ ካቲ አርጸክስስ ዎይንያ ኤሳ አሊደ ናሸቴዳ ዎደ፥ ባረ ቆማቱዋ ማሁማና፥ ብዝታ፥ ሀርቦና፥ ቢግታ፥ አባግታ፥ ዘታራነ ካርካሳ ጌተትያ ላፑን ጎይረቴዳዋንታ ጼሲደ፥

\VS{11}“ካታቶ አስጺኖ ካዉተꬃ ካላቻ ዎስሲደ፥ ሃ አኪደ ዪተ” ያጊደ አዛዜዳ። አያዉ ጎፐ፥ አ ሎይꬃ ማላ ሎአ ግድያ ድራዉ፥ ካፓቱነ አሳይ ኡባይ እዞ በአና ማላ፥ ካቲ ኮዬዳ።

\VS{12}ሽን ካትያ አዛዙዋ ሱንꬃቱ ኦድና፥ ካታታ አስጺና ካትያ ስንꬃዉ ዬናን እጻዱ። ሄዌ ካትያ ሀንቁዋን ኤꬄዳ።


\par }{\PP \VS{13-14}ሄዋ ድራዉ፥ ካቲ ባረ ስንꬃ ሺቃናዉነ ባረ ካዉተꬃ ጋርሳን ዎልቃማ ማታይ ደእያ ላፑን ፓርሰነ ሜዶና ሱንꬃቱዋ ጼሲደ ገልሴዳ። ኡንቱንቱ ካርሻና፥ ሸታራ፥ አድማታ፥ ታርሴሳ፥ መሬሳ፥ ማርሳናነ ማሙካና ጌተቲኖ። ሄ አሳቱ አꬌዳ ኤራንቻነ ሄ ጋድያ ህግያ ኡባነ ደኡዋ ዎጋ ምንሲደ ኤሪኖ። ሀዋ ማላባዉ ካቲ ኡባ ዎደካ ኡንቱንታ ኦቼ።

\VS{15}ካቲ ኡንቱንታ፥ “ታን፥ ካቲ አርጸክስስ፥ ታ ጎይረቶዋንቱ ቦላ ኪትና፥ ካታታ አስጺና ታ አዛዙዋ ፖለናን እጻዱ። ሄዋ ድራዉ፥ ህጊ ኦድያ ማራን እዞ ዋታናዉ በሲ?” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{16}ሄዋፐ ጉየ ኡንቱንቱፐ እቱ፥ ማሙካን ካትያ ስንꬃንነ ካፓቱ ስንꬃን ዛሪደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ካታታ አስጺና ካትያ ጻላላ ግደናን ደእሽን፥ አ ካፓቱዋ ኡባነ አ ካዉተꬃ ኡባ ግዱዋን ደእያ አሳ ኡባ ናቃዱ።

\VS{17}አያዉ ጎፐ፥ ሀ ካዉተꬃ ግዶን ደእያ ማጫ አሳይ ኡባይ ካታታ አስጺና ኦꬄዳዋ ስሲደ፥ ባረ አስና አስና ካꬋናዉ ዶማና። ኡንቱንቱካ፥ ‘ካቲ አርጸክስስ ባረኮ ያናዳን ጼግስና፥ ካታታ አስጺና እጻበይኬየ!’ ያጋና።

\VS{18}ሄዋ ጻላላ ግደናን፥ ፓርሰነ ሜዶና ካፓቱ ማቻቱ ሀዋ ስሴዳ ዎደ፥ ሀቼ አዋይ ዉላናዉካ ባረንቱ አስናቱዋ ሄዋዳን ጊደ ካꬋና። ሄዋን ማቼቱዋፐነ አስናቱዋፐ ግዱዋን ካꬊነ ሀንቁ ዳራና።


\par }{\PP \VS{19}“ሄዋ ድራዉ ካትያዉ፥ ኔን ዶሶፐ፥ አስጺና ላኤንꬆ ነ ስንꬃ አናዳን ድግያ አዋዩዋ ከሳ፤ ሄ አዋዩካ ላኤንꬆ ላመተና ማላ፥ ፓርሰነ ሜዶና ህግያ ግዶን ጻፈቶ። ሄዋፐ ጉይያን፥ አ ካታቶ ግድያ ቦንቹዋ ኢፐ ኬክያ ሀራርዉ እማ።

\VS{20}አያዉ ጎፐ፥ ሀ ኔን አꬄዳ አዋዩ ሀ ዎልቃማ ካዉተꬃን ኡባን ኦደትያ ዎደ፥ እት እት ማቻታ ዱረ ግድና፥ ማንቆ ግድና፥ ሻከናን ባረ አስና ቦንቻና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{21}ሄዋፐ ጉየ ካቲነ አ ካፓቱ ሀ ዞርያን ናሸቴድኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ማሙካን ጌዳዋዳን ካቲ ኦꬄዳ።

\VS{22}እ ባረ ካዉተꬃ ግዶን ደእያ ዱማ ዱማ ቢታቱዋ ኡባዉ ኡንቱንቱ ፕዶልያንነ ኡንቱንቱ ቃላን ጻፊደ፥ ዳብዳቢያ ኪቴዳ፤ ሄ አዋዩ፥ እት እት አስናይ ባረ ጎልያ ጎልያ አይሳናዉነ ባረ ቃላን ሃሳያናዉ ካፑዋ ግድያዋ ኦዴ።




\par }\Chap{2}{\SH አስትራ ካታቶ ግዳዱ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ስሚደ፥ ካትያ አርጸክሲሳ ሀንቁ ዶቼዳ፤ አስጺና ኦꬄዳባነ እካ እዝ ቦላን ከሴዳ አዋዩዋባ ቆፔዳ።

\VS{2}ሄ ዎደ ካትያ ጎለን ኦꬅያ ቆማቱ አ ሀዋዳን ያጌድኖ፤ “ሎኦ ማላና ደእያ ዎዶሮ ማጫ ናና ኮዪደ፥ ካትያዉ አሀና ማላ፥

\VS{3}ነ ካዉተꬃ ግዱዋን ደእያ ቢታቱዋ ኡባን ካፓቱዋ ሱንꬃ። ኡንቱንቱካ ሎኦ ማላና ደእያ ዎዶሮ ማጫ ናና ዶሪደ፥ ሱሳ ካታማ አሂደ፥ ማጫ አሳ ጊጌዳ ጎለን ዎꬅኖ። ሄዋን ሄ ማጫ አሳው ጎለዉ ሀላፈ ግድያ ካትያ ጎይሩዋ ሄጋያ ኩሽያን ኡንቱንቱ ደእሽን፥ ኡንቱንቱ ማላ ሎይꬅያባይ ኡንቱንቶ እመቶ።

\VS{4}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካትያ ኡባፐ አꬋ ናሸችያ ወዶራታ አስጺን ኮታን ካታቶ ግዱ” ያጌድኖ። ሄዋፐ ጉየ ሀ ዞሪ ካትያ ናሸቼዳ ድራዉ፥ ካቲ ሄዋዳን ኦꬄዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሄዋን ሱሳ ካታማን ካቲ ደእያ ሳን እት ማርድክዮሳ ጌተትያ አይሁዳ ጋድያ አሳይ ደኤ። እካ ያኢራ ናኣ፤ ያኢር ሽምአ ናኣ፤ ሽምእ ቢንያማ ዛርያ ግዴዳ ቂሳ ናኣ።

\VS{6}ባብሎነ ካቲ ናቡካዳናጾረ ይሁዳ ካትያ ዮኣኪናነ ሀራ አይሁዳ አሳ ኦላን ኦሞዲደ አፌዳ ዎደ፥ ማርዶክዮስ የሩሳላመፐ ኡንቱንቱና እትፐ ቤዳዋ።
\XREF{}{{\XO 2:6 }{\XT{2 ካታ. 24:10-16፤ 2 ኦዱዋ 36:10}}}

\VS{7}እ ሄ ጋድያን ደኢደ፥ ባረ አዉዋ እሻ ናቶ፥ እብራይጸ ቃላን ሀዳሶ ጌተትያ አታነ አዉ ሀይቅኬዳ አስቴሮ ባረናና ዎꬂደ ድቼ። እዝ አዉነ አታ ሀይቆዋፐ ጉይያን፥ ማርዶክዮስ እዞ አፊደ፥ ባረ ማጫ ናቶ ኦꬂደ ድቼዳ። አስትራ መꬋንካ ጌሳንካ ሎይꬃ ማላ ሎአ።


\par }{\PP \VS{8}ካቲ ከሴዳ አዋዩዋነ አዛዙዋ ማራን፥ ካቲ ደኢያሳ ሱሳ ካታማ ካትያ ጎልያ ዬዳ ዶረቴዳ ሀጋየ አዎተꬃን ኡቴዳ ጮራ ዎዶሮቱዋፐ እትና አስቴሮ። እዛካ ያደ፥ ማጫ አሳው ጊጌዳ ጎለ ሀላፈ ግዴዳ ሄጋያ ግያዋ አዎተꬃን ኡታዱ።

\VS{9}ሄጋይ አስትርን፥ ሎይꬅ ናሸቴዳ፤ እዛ አ ስንꬃን ናሹዋ ደማዱ። ያቲደ ኤለካ ማናዉ ቁማነ ቦላ ኦከትያዋ እዝዉ እሜዳ። ቃይ እዝዉ ኦꬃናዉ ካትያ ጎልያፐ ዶረቴዳ ላፑን ዳንጋጽረቱዋ ሱንꬂደ፥ ማጫ አሳዉ ጊጌዳ ጎለን፥ ክፍልያ ኡባፐ አꬊደ ሎእያ ክፍልያን ኦነ እ ዳንጋጽረቱዋ አፊደ ዎꬄዳ።


\par }{\PP \VS{10}ማርዶክዮስ እዝዉ ካሰቲደ ኦዴዳዋዳን፥ አስትራ ሀቃ አሳፐንቶነ ኦ ቆመንቶ ኦዉነ ኦዳበይኩ።

\VS{11}ቃይካ ማርዶክዮስ አስትር ፓጻተꬃነ እዝዉ ሀንያዋ ኤራናዉ፥ ማጫ አሳ ጎልያ ዳባባፐ ስንꬃና ጋላሳን ጋላሳን ያነ ሃነ ሀመቴ።


\par }{\PP \VS{12}እት እት ወዶራታ ካትያኮ ገላናፐ ካሰታደ ማጫዋንቶ አዛዘቶ ማራዳን፥ እዛ እት ላይꬃ ኩመንꬃ ባረ ማላ ሎይꬃደ ጋምአዉ፤ ሄዌካ፥ ኮይሮ ኡሱፑን አግና ካርቢያ ዛይትያን ጎርፐታደ ጋምኣደ፥ ላኤንꬆ ኡሱፑን አግና ቃይ፥ ሎኦ ሳዊያ ሽቱዋንነ ማላ ሎይꬅያባን ጎርፐታዉ።

\VS{13}ሄዋፐ ጉይያን፥ እት ወዶራታ ካትያኮ ገልያ ዎዲ ጋክያ ዎደ፥ እዛ ኮዮዌ ኡባይ እመትና፥ ማጫ አሳ ጎልያፐ ከሳደ፥ ካቲ ደእያ ሳኣ ገላዉ።

\VS{14}ቃማ ገላደ፥ ካትያና አቄዳዋፐ ህን ባጋን፥ ዎንትና ጉራ ከሳዉ። ካትያና አቅ ከሴዳ ማጫዋንቱ ደእያ ሀራ ጎልያ እዞ አፊኖ። ሄ ጎልያዉ ሀላፈ ግድያ ካትያ ጎይሩ ሻእሻጋዝ እዞ ናጌ። ካቲ ዶሲደነ እ ሱንꬃ ጼሴዳ፥ “ኤበሎ አህተ” ጋና ꬋዮፐ፥ አ ላኤንꬆ ካትያኮ ገላናዉ ዳንዳዩኩ።


\par }{\PP \VS{15}ሄዋ ግዶደ፥ ካትያኮ ገልያ ካላይ አስቴሮ ጋኬዳ። አስትራ ማርድክዮሳ አዉዋ እሻ አብሀይላ ናቶ፤ ማርዶክዮስ ባረ ናቶ ኦꬂደ ድቼዳኖ። እዛ ማጫ አሳይ ጊግያ ጎለዉ ሀላፈ ግድያ ካትያ ጎይሩ ሄጋይ ዞሬዳዋፐ አትና እዛ አይነ ኦቻበይኩ። ኦ በኤዳ ኡባይ እ ማላ ናሼዳ።

\VS{16}አርጸክስስ ካተቴዳ ላፑንꬃ ላይꬃን፥ ተቤታ ጌተትያ ታማንꬃ አግናን አስቴሮ ካቲ ደእያ ሳኣ አፌዳ።


\par }{\PP \VS{17}ካቲ ሀራ ማጫዋንቱ ኡባፐ አꬂደ፥ እዞ ዶሴዳነ ሀራ ዎዶሮቱዋ ኡባፐ እዝን ናሸቴዳ። ሄዋ ድራዉ፥ ካዉተꬃ ካላቻ እ ሁጲያን ዎꬂደ፥ እዞ አስጺን ሳኣን ካታቶ ኦꬄዳ።

\VS{18}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ አስትር ቦንቾ ዎልቃማ ባላ ጊግሲደ፥ ሞድያዋንታነ አናና ኦꬅያዋንታ ጼሴዳ። ቃይ ባረ ካዉተꬃ ግዶን ናሸቻ ባላይ ቦንቼታና ማላ አዋዪደ፥ እሞታካ ባረ ኬካተꬃ ኬሻ እሜዳ።


\par }{\SH ማርዶክዮስ ካትያ ሸምፑዋ አሼዳ
\par }
{\PP \VS{19}ዎዶራቱ ላኤንꬁዋ ሺቄዳ ዎደ ማርዶክዮስ ካትያ ጎለ ፐንግያን ማታይ እመትና ኡቴዳ።

\VS{20}አስትራ ሀቃ አሳፐንቶነ ኦ ቆመንቶ ኦነ ኦዳበይኩ። ኦ ማርዶክዮስ፥ “ኦዶፓ” ጌዳ ድራዉ፥ ካሰ ናአተꬃን አዛዘትያዋዳን፥ ሀእካ አዉ አዛዘታዱ።


\par }{\PP \VS{21}ማርዶክዮስ ካትያ ጎለ ፐንግያን ኡቴዳ ሄ ዎደ፥ ካቲ ደእያ ክፍለቱዋ ገልያ ፐንግያ ናግያ ካትያ ጎይረቶዋንቱፐ ላአቱ፥ ብግታንነ ተረሽ ካትያ አርጸክሲሳ ሞርኪደ፥ ዎꬋናዉ ማቀቴድኖ።

\VS{22}ኡንቱንቱ ማቁዋ ማርዶክዮስ ስሲደ፥ ካታት አስትርዉ ኦድና፥ እዛካ ማርድክዮሳ ሱንꬃን ካትያዉ ኦዳዱ።

\VS{23}ካቲ የዉዋ ሎይꬂደ፥ ቆሪደ ጼልያ ዎደ፥ የዉ ቱማ ግዲደ ቤትና፥ ሄ ላኡ አሳቱዋ ኮጫን ካቂደ ዎꬌዳ። ሀ ሀኖተꬃይካ ካትያ አርጸክሲሳ ታርክያ ጻፍያ ማጻፋን እ ደእያ ሳኣን ጻፈቴዳ።




\par }\Chap{3}{\SH ሃማን አይሁዳቱዋ ꬋይሳናዉ ሀልቼዳ
\par }
{\R (3:5-14)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ አርጸክስስ ሀማና ሱንꬃተꬃ ꬎቂሲደ፥ ባረ ካፓቶ ካፑዋ ኦꬂደ ሱንꬄዳ። ሀማዳታ ናኣ ሀማን አይሁዳቱዋ ሞርክያ፥ አጋጋ ዛርያ።

\VS{2}ካቲ አዛዝ ዎꬄዳ ድራዉ፥ ካትያ ጎልያ ፐንግያን ደእያ ካፓቱ ኡባቱ ሃማን አꬍያ ዎደ፥ ጉልባቲደ አ ቦንቺኖ። ግዶ ሽን፥ ማርዶክዮስ ሃማናዉ ጉልባተናንነ ቦንቼናን እጼዳ።

\VS{3}ሄ ዎድያን ካትያ ጎልያ ፐንግያን ደእያ ካፓቱ ማርድክዮሳ፥ “ካትያ አዛዙዋ ፖለናን አያዉ እጻይ?” ያጊደ፥

\VS{4}ሀቼ ሀቼ ኦዲኖ፤ ሽን እ ኡንቱንቱ ኦድያዋ ስሳናዉ ኮይቤና። ኡባ ቃይ፥ “ታን አይሁዳ አሳ ግድያ ድራዉ፥ ሃማናዉ ጉልባታናዉነ አ ቦንቻናዉ ዳንዳይከ” ያጌዳ።

\par }{\PP ሄዋፐ ጉይያን ኡንቱንቱ፥ “ሀ ማርዶክዮስ ኦድያ ጋሱዋ ስሲደ፥ ሃማን ዋናንዴሻ!” ጊደ፥ አዉ ኦዴድኖ።

\VS{5}ማርዶክዮስ ባረዉ ጉልባተናዋነ ባረና ቦንቼናዋ ሃማን ኤሬዳ ዎደ፥ ሀንቁዋ ታማዳን ኤጽ ከሴዳ።

\VS{6}ሄዋ ቦላካ ቃይ፥ ማርዶክዮስ አይሁዳ አሳ ግድያዋ ኤሬዳ፤ አ ጻላላ ዎꬍያዌ ላፋባ ጊደ ቆፔዳ ድራዉ፥ አርጸክሲሳ ካዉተꬃ ግዱዋን ደእያ አይሁዳ ዛርያ ኡባ ዎꬋናዉ ሀልቼዳ።


\par }{\PP \VS{7}አርጸክስስ ካተቴዳ ታማነ ላኤንꬆ ላይꬃን፥ ንሳና ጌተትያ ኮይሮ አግናን፥ አይሁዳቱዋ ዎꬍያ አግናነ ጋላሳ ኤራናዉ፥ ፑሪማ ጌተትያ ሳማ አ ስንꬃን የጋናዳን፥ ሃማን አዛዜዳ። ሄ ሳማይ ዎꬌዳ ማራን፥ አዳረ ጌተትያ ታማነ ላኤንꬃ አግናን፥ ታማነ ሄዘንꬆ ጋላሳይ አይሁዳቱ ዉርያ ጋላሳ ግድያዌ ቃሸቴዳ።


\par }{\PP \VS{8}ሄዋፐ ጉይያን፥ ሃማን ካትያ አርጸክስሳዉ ሀዋዳን ያጊደ ኦዴዳ፤ “ነ ካዉተꬃ ግዱዋን ሙለ ሳኣን ላለቲደ ደእያ እት ዛረ አሳቱ ደኢኖ፤ ኡንቱንቱ ደኡዋ ማራይ ሀራ አሳ ኡባዋፐ ዱማ፤ ሄዋ ጻላላ ግደናን፥ ኡንቱንቱ ካትያ ህግያዉካ ሞደትክኖ። ሄዋ ድራዉ፥ ኔን ኡንቱንቱ ደኢኖ ጋደ ጮኡ ጎፐ፥ ሄዌ ሎአ ግደና።

\VS{9}ሄዋ ድራዉ ካትያዉ፥ ሀ ቆፋይ ኔና ናሸቾፐ፥ ሀ አሳቱዋ ዎꬍ ꬋይሳና ማላ፥ አዋዩዋ ከሳ። ሄዋ ነ ኦꬆፐ፥ ታን 340,000 ኪሎ ግራምያ ዴጽያ ብራ ካትያ ሚሻ ምንጅያ ጎለዉ ገልሳናዳን፥ ሀ ኦሱዋ ኦꬅያዋንቶ እማና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሄዋፐ ጉየ ካቲ ባረ ማታ ኤርሳናዉ አዋዩዋ ቦላ ዎꬅያ ምግዱዋ ማታፋ ባረ ብራꬍያፐ ከሲደ፥ አይሁዳቱ ሞርክያ፥ አጋጋ ዛርያ፥ ሀማዳታ ናኣ ሃማናስ እሜዳ።

\VS{11}ካቲ ሃማና፥ “ኔን እማና ጌዳ ብራይ ነ ማታን ደኦ፤ ሽን ሀ አሳቱዋ ቦላ ነ ዶሴዳዋ ኪተታ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሄዋ ድራዉ፥ ኮይሮ አግናን፥ ታማነ ሄዘንꬆ ጋላሳን፥ ሃማን ካትያ ጻፈቱዋ ጼጌዳ። ሄ አዋዩ ቢታ ኡባን ደእያ አሳዉ ዱማ ዱማ ቃላንነ ዱማ ዱማ ፕዶልያን ጻፈቲደ፥ ካትያፐ ጋርሳና ጋድያ ሞድያዋንቱኮ፥ አዉራጃ ሞድያዋንቱኮነ ደርያ ካፓቱ ኡባኮ ኪተታናዳን አዛዜዳ። አዋዩካ ካትያ አርጸክሲሳ ሱንꬃን ጻፈቲደ፥ ምግዱዋ ማታፋይ አ ቦላ ዎꬎዋፐ ጉየ፥

\VS{13}ኤሌል ዎꬃንቻቱ አ ካዉተꬃ ጋድያ ኡባ ጋꬃናዳን ኪተቴድኖ። ሄ አዋዩ፥ “አዳረ ግያ ታማነ ላኤንꬆ አግናን ታማነ ሄዘንꬆ ጋላሳን፥ አይሁዳ ኡባ፥ ያላጋ፥ ጭማ፥ ማጫዋ፥ አቱማዋ፥ ናናካ አሸናን መጽ እት ጋላስ ዉርስ ዎꬍተ፤ ኡንቱንቱ አቁዋካ ቦንቂተ” ያጌ።

\VS{14}ሄዋ ድራዉ፥ ሄ ኬሬዳ ጋላሳይ ጋክያ ዎደ፥ አሳይ ኡባይ ጊገታናዳን፥ ሄ አዛዙ ቢታዉ ኡባዉ ጻፈቲደ ኪተቴዳ።


\par }{\PP \VS{15}ካትያ አዛዙዋን ኤሌል ዎꬃንቻቱ ቢታ ኡባካ ኪታ ጋꬄድኖ። ቃይ ሱሳ ካታማን ካትያ ጎልያ ሄራን ጻፈቴዳ ህጊ እመቴዳ። ያትና፥ ሱሳ ካታማ አሳይ ኡባይ ሻቢረቴዳ። ሽን ካቲነ ሃማን እትፐ ኡቲደ፥ ሚኖ።




\par }\Chap{4}{\SH ማርዶክዮስ አስቴሮ ማዱዋ ዎሴዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ማርዶክዮስ ሀ ሀኔዳባ ኡባ ስሴዳ ዎደ፥ ካዮቲደ ባረ ማዩዋ ፔꬌዳ፤ ማቅያ ማዬዳ፤ ባረ ሁጲያንካ ብድንꬃ ክክፌዳ። ባረ ኮሻካ ꬎቁ ኦꬂደ፥ ሴላ ዬኩዋ ዬኪደ፥ ካታማ ግዶን ዩዬዳ።

\VS{2}ካትያ ጎልያ ገልያ ፐንግያ ጋካናዉ ቤዳ፤ ሽን ገላናዉ ዳንዳይቤና። አያዉ ጎፐ፥ ማቅያ ማዪደ፥ ካትያ ጎልያ ገላናዉ ኦነ ዳንዳየተና።

\VS{3}ካትያ አዋዩ ስሰቴዳ ቢታ ኡባን አይሁዳቱ ግዶን ዎልቃማ ካዩ፥ ጾማይ፥ ዬኩነ ዝላሳይ ዶመቴዳ። ኡንቱንቱፐ ዳሮቱካ ቃይ ማቅያ ምጪደ፥ ካዮታናዉ ብድንꬃን ካካፊደ ኡቴድኖ።


\par }{\PP \VS{4}ካታት አስትር ዳንጋጽረቱነ እዞ ናግያ ሱንꬃቱ ዪደ፥ ማርዶክዮሳባ እዝዉ ኦዴዳ ዎደ፥ አ ሎይꬅ ካዮታዱ። ማርዶክዮስ ዋሩዋ ከስ ድጊደ ማያና ማላ፥ አዉ ሀራ ማዩዋ ኪታዱ፤ ሽን እ አከናን እጼዳ።

\VS{5}ሄዋፐ ጉይያን አስትራ፥ ካቲ እዝዉ ኦꬃናዳን ዎꬄዳ ሀታካ ግያ ጎይረቶዋ ጼጋደ፥ ማርድክዮሳ መቱ አዬንቶነ ቃይ እ አያዉ ካዮትንቶነ ኤራና ማላ፥ አኮ ኪታዱ።

\VS{6}ሀታክ ካትያ ጎልያ ገልያ ፐንግያ ማታ ዳባባን ደእያ ማርዶክዮሳኮ ቤዳ።

\VS{7}ማርዶክዮስ፥ ባረ ቦላ ጋኬዳዋ ኡባ ቆንጭሲደ፥ አዉ ኦዴዳ። ቃይካ አይሁዳቱዋ ዎꬌዳ ዉርሳናዉ ሃማን ካትያ ሚሻ ምንጅያ ጎለዉ እማናዉ ገፔዳ ሻሉዋ ልክያና ኡባይ አተናን ጌሺደ ኦዴዳ።

\VS{8}ሄዋ ጻላላ ግደናን፥ አይሁዳቱዋ ዉርሳናዉ ሱሳን ከሴዳ አዋዩ ጻፈቴዳ ዋራቃታካ ሀታካዉ እሚደ፥ ሄዋ አስትርዉ እማናዳንነ ሀንያዋ ኡባ እዝዉ ኦዳናዳን ኦዴዳ። ቃይ አስትራ ካትያኮ ገላደ፥ ባረ አሳይ ዉረናዳን ጋናታና ማላ፥ ሀታካዉ ኦዴዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሀታክ ዪደ፥ ማርዶክዮስ ኪቴዳዋ ኡባ አስትርዉ ኦዴዳ።

\VS{10}አስትራ ሀታካ ዛራደ፥ ማርዶክዮሳኮ ሀዋዳን ያጋደ ኪታዱ፤

\VS{11}“ህጊ፥ ‘ማጫዋ ግድና፥ አቱማዋ ግድና፥ ኦንነ ጼገተናን ደኢደ፥ ካትያና ጋከታናዉ ካትያ ጎልያ ግዶ ዳባባ ገሎፐ፥ ሀይቆ። ሽን እ ጼገተናን ካትያኮ ገልያ ዎደ፥ ካቲ ዎርቃፐ ኦሰቴዳ ባረ ካዉተꬃ ጻምኣ ጼራ አኮ ዛሪደ በሶፐ፥ ሄ ኡራ ጻላላይ አቶ’ ያጌ። ሀ ህግያ ካትያና ዞረትያዋንቱፐ ቢደ፥ ጮ አሳ ጋካናዉ ደእያ አሳይ ኡባይ ኤሬዳ። ሽን ታን ሀታሙ ጋላሳ ግዶደፐ ካትያኮ ገላናዉ ጼሰታ ኤርከ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{12}ማርዶክዮስ አስትራ ኪቴዳ ኪታ ስሴዳዋፐ ጉይያን፥

\VS{13}እዝዉ ዛሩዋ ኪቲደ፥ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ኔን፥ ‘ታን ካትያ ጎለን ደእያ ድራዉ፥ ሀራ አይሁዳቱዋፐ አትና፥ ታና ቦችያዌ ባዋ’ ጋደ ቆፖፓ!

\VS{14}ኔን ሀዋ ማላ ዎድያን ጮኡ ጎፐ፥ አይሁዳቶ ማዱ ሀራ ሳፐ ያናዋ። ኡንቱንቱካ ቱሙፐ አታና፤ ሽን ኔንነ ነ አዉዋ ጎልያ አሳይ ꬋያና። ኔን ካታቶ ግዳደ ዬዳዌ ሀዋ ማላ ዎድያሰንቶነ ኦን ኤሪ?” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{15}አስትራ ማርዶክዮሳዉ ሀዋዳን ያጋደ ዛራደ ኪታዱ፤

\VS{16}“ባደ ሱሳ ደእያ አይሁዳቱዋ ኡባ እትፐ ሺሻ። ጾሚደ፥ ታዉ ዎስተ። ሄዙ ጋላሳይነ ሄዙ ቃማይ ዉራናዉ፥ ቁማ ሞፕተ፤ ሃꬃ ኡሾፕተ። ታንካ ታ ዳንጋጽረቱዋና ሄዋዳን ጾማና። ሄዋፐ ጉይያን፥ እ ኡባ ህግያን ተኤቴዳዋ ግዶፐነ፥ ካቲ ደእያ ሳኣ ታን ገላና። ታን ሀይቂንቶነ ሀይቃና” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{17}ማርዶክዮስ ቢደ፥ አስትራ አ አዛዜዳዋዳን ኡባባ ኦꬄዳ።




\par }\Chap{5}{\SH አስትራ ሾብያ ጊግሳዱ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ጾማ ዶሞደፐ ሄዘንꬆ ጋላስ አስትራ ካዉተꬃ ማዩዋ ማያደ፥ ካትያ ጎለፐ ስንꬃ ባጋና ግዶ ዳባባ ገላደ ኤቃዱ። ሄ ዳባባን ካቲ ኡትያ ዉይግያ አራታይ ደኤ። ካቲካ ባረ ጎልያ ገልያ ፐንግያ ጼልያ ሳን ደእያ፥ ባረ ካዉተꬃ አራታን ኡቴዳ።

\VS{2}ካታታ አስትራ ገላደ፥ ግዶ ዳባባን ኤቄዳኖ ካቲ በኢደ እዝን ናሸቴዳ ድራዉ፥ ባረ ኩሽያን ደእያ ዎርቃ ጻምኣ ኢኮ ምጬዳ። አካ ሺቃደ ጻምኣ ጼራ ቦቻዱ።

\VS{3}ካቲ እዞ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ካታት አስቴረ፥ ኔን ታኮ አያዉ ያድ? ቃይ ኔን ታና ኦችያባይ አዬ? ሀራይ አቶ ታ ካዉተꬃፐ ባጋ ግዶፐነ፥ ታን ነዉ እማና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{4}አስትራ ዛራደ ሀዋዳን ያጋዱ፤ “ካትያዉ፥ ኔና ናሸችያዋ ግዶፐ፥ ታን ነዉ ጊግሴዳ ባላ ማናዉ ኔንነ ሃማን ላኡ ሀቼ ይንቶ ዶሳይ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{5}ሄዋፐ ጉይያን ካቲ፥ “ኑን አስትራ ጊግሴዳ ሾብያዉ ባናዉ፥ ሃማና ኤለካ አህተ!” ያጌዳ።

\par }{\PP ሄዋፐ ጉየ ላአቱካ ሄ ሳኣ ቤድኖ።

\VS{6}ኡንቱንቱ እትፐ ዎይንያ ኤሳ ኡሺደ ደእሽን፥ ካቲ ላኤንꬁዋ አስቴሮ፥ “ኔን ታና ዎስያባይ አዬ? ታን ነዉ እማና። ቃይ ኔን ታና ኦችያባይ አዬ? ሀራይ አቶ ታ ካዉተꬃፐ ባጋ ግዶፐነ፥ ታን ነ ኦሻ ፖላና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{7}አስትራ ዛራደ ሀዋዳን ያጋዱ፤

\VS{8}“ካትያዉ፥ ኔን ታናን ናሸቴዳዋ ግዶፐ፥ ቃይ ታን ዎስያዋ እማናዉነ ታ ኦሻ ፖላናዉ ኔን ዶስያባ ግዶፐ፥ ዎንት ታ ጊግስያ ሀራ ግብራዉ ኔንነ ሀማን ያናዳን ኦቻይ። ታን አያ ኮይንቶ፥ ሄ ዎደ ነዉ ቆንጭሳና” ያጋዱ።


\par }{\SH ሀማና ማቁዋ
\par }
{\PP \VS{9}ሄ ጋላስ ሃማን ባላ ሳፐ ከሲደ ብያ ዎደ፥ ሎይꬅ ናሸቴዳ ድራዉ፥ ባረ ዎዛናን ኖጩ ጊደ ቤዳ። ሽን እ ካትያ ጎልያ ገልያ ፐንግያ ማታና አꬊደ ብያ ዎደ፥ ሄዋን ኡቴዳ ማርድክዮሳ በኤዳ፤ አዉ ደንድቤናዋነ ያዪደ ኮኮርቤናዋ አኬኪደ፥ ሃማን ሀንቁዋ ኤጽ ከሴዳ።

\VS{10}ግዶፐነ፥ ባረ ሀንቁዋ ዳንዳዪደ ቢደ፥ ባረ ሶ ጋኬዳ።

\par }{\PP ሄዋፐ ጉይያን፥ ባረ ላገቱዋነ ባረ ማቻቶ ዘሬሾ እትፐ ጼግሲደ፥

\VS{11}ሃማን ባረ ዱረተꬃ ልክያ፥ ባረ አቱማ ናና ፓይዱዋ፥ ካቲ ባረና ኡባባን ቦንቼዳ ቦንቹዋነ ሀራ ሞድያዋንቱፐነ ካትያ ኦሳንቻቱዋፐ አꬍያ ሱንꬃተꬃ አዉ እሚደ፥ ዋቲደ አ ቦንቼደንቶ፥ ኡንቱንቶ ጬቄዳ።

\VS{12}ጉጂድካ ሃማን ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሀራይ አቶ ካታታ አስትራካ ባረ ጊግሴዳ ሾብያዉ ካትያና ባናዉ ታፐ አትና፥ ሀራ ኦናነ ጼሳበይኩ። ቃይ ዎንትካ ካትያና ባናዳን ታና ጼሳ ዎꬃዱ።

\VS{13}ሽን ሄ አይሁዳይ ማርዶክዮስ ካትያ ጎልያ ገልያ ፐንግያን ኡቴዳዋ በእያ ዎደ፥ ሀ ኡባባይካ ታና ካልሰና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{14}ሄ ዎደ አ ማቻታ ዘሬሻነ አ ላገቱ ኡባይ ሀዋዳን ያጌድኖ፤ “ኔን እሻታሙ ዋꬋ አዱሳ ኮጫ ኤስሳ፤ ያታደ ዎንት ጉራና ማርዶክዮስ ሄ ኮጫን ካቀታና ማላ፥ ካትያ ኦቻ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ናሸታደ ባላ ማናዉ ባ” ያጌድኖ። ሃማና ሀ ቆፋይ ናሸቼዳ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ጌዳዋዳን ኮጫ ጊግስሴዳ።




\par }{\MS ሃማነ ቦላ ሀይቁ ፕርደቴዳ

\par }\Chap{6}{\MR (6:1—7:10)

\par }{\SH ካቲ ማርድክዮሳ ቦንቼዳ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ሄ ጋላስ ቃማ ካትያ ገምእሹ አፈናን እጼዳ። ሄዋ ድራዉ፥ ካቲ ካትያ ታርክያ ጻፍያ ማጻፋ አሂደ፥ ሄዋን ጻፈቴዳ፥ ካሰ ሀኔዳ ታርከቱዋ ዎዛናን አꬃናዉ አዉ ናባባና ማላ አዛዜዳ።

\VS{2}ናባበቴዳ ታርከቱዋፐ እቱ ማርዶክዮስ ኦꬄዳዋ፤ ሄዌነ፥ ካቲ ደእያ ክፍልያ ናግያ፥ ብግታናነ ተረሻ ግያ ላኡ ጎይረቴዳዋንቱ ካትያ ዎꬋናዉ ማቀቴዳ ማቁዋ ማርዶክዮስ ቆንጭሴዳዋ።
\XREF{}{{\XO 6:2 }{\XT{አስ. 2:21-22}}}

\VS{3}ካቲ፥ “ያትና፥ እ ሀዋ ቆንጭሴዳዎ አዉ እመቴዳ ሱንꬃተꬃይ ዎይ ጋቲ አዬ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ካትያ ቆማቱ ዛሪደ፥ “አዉ አያይነ ኦሰትቤና” ያጌድኖ።


\par }{\PP \VS{4}ካቲካ ዛሪደ፥ “ካትያ ጎልያ ካረ ዳባባን ኦኔ ደእያዌ?” ያጌዳ። ሄ ዎደ ባረ ጊግሴዳ ኮጫን ማርድክዮሳ ካቃናዉ፥ ካትያ ኦቻና ጊደ፥ ሃማን ካትያ ጎልያ ካረ ዳባባ ገሊደ ደኤ።


\par }{\PP \VS{5}ካትያ ቆማቱ፥ “ሃማን ሀዋን ደኤ” ያጌድኖ።

\par }{\PP ካቲ ዛሪደ፥ “ሃ ገላ ጊተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{6}ሃማን ገሎዋፐ ጉይያን ካቲ፥ “ካቲ ቦንቻናዉ ዶስያ አሳዉ አይ ኦꬃናዉ ኮሺ?” ያጊደ ኦቼዳ።

\par }{\PP ሀማን፥ “ካቲ ታፐ ሀራ ኦና ቦንቻናዉ ዶሲ?” ያጊደ ባረ ዎዛናን ቆፔዳ።

\VS{7-8}ሄዋ ድራዉ፥ ሃማን ካትያዉ ያጊደ ዛሬዳ፤ “ካቲ ቦንቻናዉ ዶስያ ኡራዉ ካቲ ማይ ከሴዳ ባረ ካዉተꬃ ማዩዋ፤ ባረ ቶጌዳ ፓራነ አ ሁጲያን ዎꬄዳ ካላቻ አሀናዳን ኡዳ።

\VS{9}ሄዋፐ ጉይያን፥ ባረናና ኦꬅያ ሞድያዋንቱፐ እት ሎይꬅ ቦንቼቴዳዋ ጼግሲደ፥ ካዉተꬃ ማዩዋ አ ማይዛናዳንነ ካትያ ፓራን አ ኡትሲደ፥ ካታማ ዳባባ ከሳናዳን አዛዛ። ያቶፐ ሄ ሎይꬅ ቦንቼቴዳ ካፑ አ ስንꬃን ሀመቲደ፥ ‘ካቲ ቦንቻናዉ ዶስያ ኡራዉ ሀዋዳን ኦꬄ’ ያጊደ አዋዮ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሄዋፐ ጉየ ካቲ ዛሪደ፥ ሃማና ሀዋዳን ያጊደ አዛዜዳ፤ “ዎደ ኤለካ ደንዳ ካዉተꬃ ማዩዋነ ታ ፓራ አካደ፥ ነ ጌዳዋዳን አይሁዳ ማርዶክዮሳዉ ኦꬃ። እ ካትያ ጎልያ ገልያ ፐንግያን ደኤ። ነ ጌዳዋፐ እትባነ አሾፓ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{11}ሄዋ ድራዉ፥ ሀማን ማዩዋነ ፓራ አኪደ ማርድክዮሳ ካዉተꬃ ማዩዋ ማይዚደ፥ ካትያ ፓራ ቦላን ኡትሴዳ። ቃይ ካታማ ዳባባን አፐ ስንꬃና ሀመቲደ፥ “ካቲ ቦንቻናዉ ዶስያ ኡራዉ ሀዋዳን ኦꬄ” ያጊደ አዋዬዳ።


\par }{\PP \VS{12}ሄዋፐ ጉይያን፥ ማርዶክዮስ ካትያ ጎልያ ፐንገ ጉየ ስሚደ ቤዳ። ሽን ሃማን ዳሮ ካዮቴዳ ድራዉ፥ ባረ ዴሙዋ ጉሎቴዳ፥ ኤሌሊደ ባረ ሶ ቤዳ።

\VS{13}ባረና ጋኬዳዋ ኡባ ባረ ማቻት ዘሬሽዉነ ባረ ላገቱዋ ኡባቶ ኦዴዳ። ኡንቱንቱ አ፥ “አ ስንꬃን ኔን ኩንዳናዉ ዶሜዳ ሀ ብታኒ፥ ማርዶክዮስ፥ አይሁዳ አሳ ግዶፐ፥ ነ አናና ኤቀታደ፥ አ ጾናናዉ ኡባካ ዳንዳያካ፤ ቱሙፐ እ ኔና ጾናና” ያጌድኖ።


\par }{\SH ሃም ካቀቴዳ
\par }
{\PP \VS{14}ኡንቱንቱ ብሮ ሄዋ ሃሳዪደ ደእሽን፥ ካትያ ጎይራቱ ጋኪደ፥ ሃማና አስትራ ጊግሴዳ ሾብያዉ ኤሌልሲደ አፌድኖ።




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}ካቲነ ሀማን ካታት አስትር ባላ ማናዉ ቤድኖ።

\VS{2}ሄ ላኤንꬆ ጋላሳ ሾብያዉ ቢደ፥ ኡንቱንቱ ዎይንያ ኤሳ ኡሽ ደእሽን፥ ካቲ ቃይካ፥ “ካታት አስቴረ፥ ኔን ዎስያባይ አዬ? ታን ነዉ እማና። ቃይ ኔን ታና ኦችያባይ አዬ? ሀራይ አቶ ታ ካዉተꬃፐ ባጋ ግዶፐነ፥ ታን ነ ኦሻ ፖላና” ያጊደ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{3}ካታታ አስትራ ዛራደ ያጋዱ፤ “ካትያዉ፥ ኔን ታናን ናሸቴዳዋ ግዶፐ፥ ቃይ ታ ኦሻካ ፖላናዉ ኔን ዶሴዳዋ ግዶፐ፥ ታ ዎሳይነ ታ ኦሻይ ታንነ ታ አሳይ ሀይቀናን አታናሳ።

\VS{4}አያዉ ጎፐ፥ ታንነ ታ አሳይ እቱነ አተናን ዉራናዉ ሀይቃናዉነ ꬋያናዉ ዛልኤቴዶ። ኑን ዛልኤቴዳዌ ማጫ አይለነ አቱማ አይልያ ግዲደ ደአናዉ ግድንቶ፥ ታን ጮኡ ጋና፤ አያዉ ጎፐ፥ ሄዋ ማላ መቱ ካትያ ዋይሳናዉ በስያዋ ግደና” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{5}ካቲ አርጸክስስ ዛሪደ፥ “ሄዋ ኦꬃናዉ ጻሌዳዌ ኦኔ? እ ሄ ብታኒ ሀቃን ደኢ?” ያጊደ ካታቶ አስቴሮ ኦቼዳ።


\par }{\PP \VS{6}አስትራ፥ “ኑ ሞርኪ፥ ኑና የደርስያዌ ሀዋ ሀ ኢታ ሃማና” ያጋዱ።

\par }{\PP ሄ ዎደ ሃማን ካትያ ስንꬃንነ ካታት ስንꬃን ዳሮ ዳጋሜዳ።

\VS{7}ካቲ ሎይꬅ ሀንቀቲደ፥ ባረ ኡቴዳ ሳፐ ደንድ ኤቂደ፥ ካትያ ጎልያ አታክልትያ ሳኣ ቤዳ። ሽን ሃማን ካቲ አ ቦላ ኢታባ አሀናዉ ቃቼዳዋ ኤሬዳ ድራዉ፥ ካታታ አስትራ አ ሀይቁዋፐ አሻና ማላ ዎሳናዉ ጉየ አቴዳ።


\par }{\PP \VS{8}ካቲ ካትያ ጎልያ አታክልትያ ሳፐ ስሚደ፥ ዎንታ ኡንቱንቱ ዎይንያ ኤሳ ኡሽያ ሳኣ ገልያ ዎደ፥ ሃማን ካታት አስትርፐ ማሮታ ዎሳና ጊደ፥ አ ኡቴዳ ግሱዋ ቦላን ጉፋኔዳዋ በኢደ፥ ሀንቁዋን ኤጽ ከሲደ “ላ ሀ ብታኒ ሀዋን ካትያ ጎለን፥ ኡባ ቃይ ታ ስንꬃን፥ ካታትና ግሳናዉ ኮዪየ?” ያጌዳ።

\par }{\PP ካቲ ብሮ ሄዋ ሃሳይሽን፥ ካትያ ሱንꬃቱ ዪደ፥ ሃማና ዴሙዋ ጉሎዬድኖ።

\VS{9}ቃይ ኡንቱንቱፐ እቱ፥ ሀርቦና ጌተትያ ካትያዉ ኦꬅያ ጎይረቶዌ፥ “ካትያዉ፥ ሃማን ኔና ሀይቁዋፐ አሼዳ ማርድክዮሳ ካቃና ጊደ ኤሴዳ እሻታሙ ዋꬋ ኮጫይ አ ሶን ደኤ” ያጌዳ።

\par }{\PP ካቲ ዛሪደ፥ “ሃማና አፊደ፥ ሄ ኮጫን ሱልተ!” ያጊደ አዛዜዳ።


\par }{\PP \VS{10}ሄዋ ድራዉ፥ ማርድክዮሳ ካቃና ጊደ ጊግሴዳ ኮጫን ሀማን ካቀቴዳ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ካትያ ሀንቁ ዶቼዳ።




\par }\Chap{8}{\SH አይሁዳቱ ባረንቱ ሞርከቱዋ ኩሽያ ጭገቴድኖ
\par }
{\R (8:1—10:3)

\par }{\PP \VerseOne{1}አይሁዳቱ ሞርኪ ሀማን ሱለቴዳ ጋላስ ካቲ አርጸክስስ ሀማና አቁዋ ኡባ ካታት አስትርዉ አꬂደ እሜዳ። ቃይ ማርዶክዮስ እዝዉ ማታ ዳቦ ግድያዋ አስትራ ካትያዉ ኦዳዱ። ሄዋ ድራዉ፥ ሄ ጋላሳፐ ዶሚደ፥ ማርዶክዮስ ካትያኮ ገላናዉ ዳንዳዬዳ።

\VS{2}ካቲካ ሃማናፐ ጉየ አኬዳ ባረ ምግዱዋ ማታፋ ከሲደ፥ ማርዶክዮሳዉ እሜዳ። አስትራ ማርድክዮሳ ሃማና አቁዋ ቦላን አዎያደ ሱንꬃዱ።


\par }{\PP \VS{3}ሄዋፐ ጉይያን፥ አስትራ ዬካደ፥ ካትያ ገድያ ቦላን ዛራ ኩንዳደ፥ አጋጋ ዛርያ ግዴዳ ሃማን አይሁዳቱ ቦላን ቱኬዳ ኢታ ማቁ ኪታን ፔሸናዳን ካትያ ዎሳዱ።

\VS{4}ያትና፥ ካቲ ባረ ዎርቃ ጻምኣ እዝዉ ምጭና፥ አ ደንዳ ኤቃደ፥ ሀዋዳን ያጋዱ፤

\VS{5}“ካትያዉ፥ ኔን ታናን ናሸቴዳዋ ግዶፐ፥ ቃይ ታ ኦሻካ ፖላናዉ ኔን ዶሴዳዋ ግዶፐነ ታ ኦሻይ በሴ ጋደ ቆፖፐ፥ ነ ካዉተꬃ ግዶን ደእያ አይሁዳ ኡባ ዉርሲደ ዎꬋና ማላ፥ አጋጋ ዛርያ ግዴዳ ሀማዳታ ናአይ ሃማን ከሴዳ አዋዩዋ ሻርያ ሀራ አዋዩዋ ኔን ከሳናዳን ዎሳይ።

\VS{6}ሀ ኡባ ባሻይ ታ አሳ ቦላን ጋክያ ዎደ፥ ታን ዋና ጼላናዉ ዳንዳያይታ? ቃይ ታ ዳቦቱዋካ ኡባ ꬋይስያ ዎደ፥ ታን ዋና ጼላናዉ ዳንዳያይታ?” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{7}ሄዋፐ ጉይያን፥ ካቲ አርጸክስስ፥ ካታቶ አስቴሮነ አይሁዳ ማርድክዮሳ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ሃማን አይሁዳቱዋ ዎꬋናዉ አዋዩዋ ከሴዳ ድራዉ፥ ታን ምꬃ ኮጫን አ ካቅሴዳዋነ አ አቁዋካ ኡባ ካታት አስትርዉ እሜዳዋ ህንተንቱ ኤሪታ።

\VS{8}ግዶፐነ፥ ካትያ ጎልያ ማታፋይ ዎꬍና፥ ካትያ ሱንꬃን ከሴዳ አዋዩ ላመታናዉ ዳንዳየና። ሄዋ ድራዉ፥ ህንተንቱ ህንተንቱ ባጋና አይሁዳቱዋ ጎአናዉ ኮዬዳዋ ጻፍተ። ሄዋ ታ ሱንꬃን ጻፊደ፥ ካትያ ማታፋ አ ቦላን ዎꬅተ” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{9}ሲዋና ግያ ሄዘንꬆ አግናን፥ ላታማነ ሄዘንꬆ ጋላሳን፥ ማርዶክዮስ ካትያ ጻፈቱዋ ጼጌዳ፤ ህንደፐ ቶጵያ ጋካናዉ ደእያ፥ ጼታነ ላታማነ ላፑን ቢታቱዋ ካትያፐ ጋርሳና ሞድያዋንቶ አይሁዳቶ፥ አዉራጃ ሞድያዋንቶነ ጋድያ ካፓቶ የድያ አዋዩዋ ኡባባ ጻፍሴዳ። አዋዩ ዱማ ዱማ ቃላንነ ዱማ ዱማ ፕዶልያን ጻፈቴዳ፤ ቃይ አይሁዳቶካ ኡንቱንቱ ቃላንነ ኡንቱንቱ ፕዶልያን ጻፈቴዳ።

\VS{10}ማርዶክዮስ ሄ አዋዩዋ ኡባ ካትያ አርጸክሲሳ ሱንꬃን ጻፍሲደ፥ ካትያ ማታፋ ዎꬄዳ። ያትደ ኤሌልያ ካትያ ፓራቱዋ ቶግያ አሳቱዋ ቦላ ቢታዉ ኡባዉ ኪቴዳ።


\par }{\PP \VS{11}ካቲ ከሴዳ አዋዩ ካታማቱዋ ኡባን ደእያ አይሁዳቱ እትፐ ሺቃናዉነ ባረንቱ ቦላ ይያዋ ኦለቲደ ተአናዉ ዳንዳያና ማላ፥ ማታ ኡንቱንቶ እሜ። ቃይ ኦላ ሚሻ ኦይቅኪደ፥ አይ ቢታፐ ግዶፐነ፥ ኡንቱንታ ኦላናዉ ይያዋንታ፥ ኡንቱንቱ ናናነ ኡንቱንቱ ማቼቱዋና ኡባ እቱዋነ አሸናን ዉርስ ዎꬋናዉነ ኡንቱንቱ አቁዋካ ቦንቂደ አካናዉ ማታ እሜ።

\VS{12}አይሁዳቱ ካትያ አርጸክሲሳ ካዉተꬃን ሄዋ ኦꬃናዉ ኬረቴዳ ጋላሳይ፥ አዳረ ግያ ታማነ ላኤንꬆ አግና፥ ታማነ ሄዘንꬆ ጋላሳ።

\VS{13}ካትያ አዋዩዋ ቢታቱዋ ኡባን ደእያ አሳይ ኤራናዳን፥ ህግያ ግዲደ አዋየቴዳ፤ ሄዌካ አይሁዳቱ ባረንቱ ሞርከቱዋ ቦላን ሀሉዋ ከሳናዉ ባረንታ ጊግሳናዉ ዳንዳይሴ።

\VS{14}ኪተትያዋንቱ ካትያ ጎልያ ፓራቱዋ ቶጊደ፥ ካትያ አዛዙዋ ጋꬃናዉ ኤሌሊደ ቤድኖ። ቃይ ሱሳ ካታማንካ ካቲ ደእያ ሳን ሀ አዋዩ አሳ ኡባዉ እመቴዳ።


\par }{\PP \VS{15}ማርዶክዮስ ሳሉዋ ማላትያነ ቦꬃ ካዉተꬃ ማዩዋ ማዪደ፥ ኦቻ ቴራ ማላትያ ካባ፥ ሊኑዋፐ ዳደቴዳዋ ቦላና ጉጄዳ፤ ቃይ ዎልቃማ ዎርቃ ካላቻካ ዎꬂደ፥ ካትያ ስንꬃፐ ከሴዳ። ሱሳ ካታማይ እልሌዳነ ናሸቻዉ ኖጩ ጌዳ።

\VS{16}ሄዌ አይሁዳቶ ቃይ ዎልቃማ ናሸቻነ እልልሳ፥ ዎፓነ ሾብያ ዎደ ግዴዳ።

\VS{17}ሄዋ ድራዉ፥ ካትያ አዋዩ ጋክና ናባበቴዳ ቢታንነ ካታማ ኡባን ደእያ አይሁዳቱ ኡባይ፥ ናሸቲደነ ባላ ሚደ ፔሼድኖ። ሄዋ ጋሱዋን አይሁዳቶ ያዪደ፥ ሄዋን ደእያ ሀራ ዛርያ አሳፐ ዳራቱ አይሁዳ ግዴድኖ።




\par }\Chap{9}{\SH አይሁዳቱ ባረንቱ ሞርከቱዋ ዎꬌድኖ
\par }
{\PP \VerseOne{1}አዳረ ጌተትያ ታማነ ላኤንꬆ አግናን ታማነ ሄዘንꬆ ጋላሳይ ጋኬዳ። ሄ ጋላሳይ፥ ካቲ ኮይሮ ከሴዳ አዋዩዋ ማራን አይሁዳቱ ሞርከቱ ኡንቱንታ ጾናና ጌዳ ጋላሳ። ሽን የዉ አꬍ ዎꬍና፥ አይሁዳቱ ባረንቱ ሞርከቱዋ ጾኔድኖ።

\VS{2}ካትያ አርጸክሲሳ ካዉተꬃ ግዶን ደእያ አይሁዳቱ ኡባይ ባረንታ ቆሀናዉ ኮይያ ኡባ ꬋይሳናዉ ባረንቱ ካታማን ካታማን እትፐ ሺቄድኖ። ኡንቱንቱና አይ አሳይነ ኤቀታናዉ ዳንዳይቤና፤ አያዉ ጎፐ፥ ሀራ ዛርያ ግዴዳ አሳይ ኡባይ ኡንቱንቶ ያዬዳ።

\VS{3}ኡባ ቃይ ማርዶክዮሳዉ ያዬዳ ድራዉ፥ ካትያፐ ጋርሳና ጋድያ ሞድያዋንቱ፥ አዉራጃ ሞድያዋንቱ ጋድያ ካፓቱነ ዱማ ዱማባ ኦꬅያዋንቱ ኡባይ አይሁዳቱዋ ሃ ማዴድኖ።

\VS{4}አያዉ ጎፐ፥ ማርዶክዮስ ካትያ ጎለን ዎልቃማ ማታይ እመቴዳነ ዎልቃ ጉጅ ጉጅ ብያ አሳ ግዴዳዌ፥ ሄ ካዉተꬃ ግዶን ደእያ ቢታ ኡባን ኤረቴዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሄ ኬሬዳ ጋላስ አይሁዳቱ ባረንቱ ሞርከቱዋ ኡባ ማሻን ዎꬍ ꬋይሴድኖ፤ ባረንታ እጽያ ኡባ ቦላንካ ባረንቱ ኮዮዋ ኦꬄድኖ።

\VS{6}ዋና ካታማ ግዴዳ ሱሳ ካቲ ደኢያሳ ጻላላን እቼሹ ጼቱ አሳ ዎꬍ ꬋይሴድኖ።

\VS{7-10}ኡንቱንቱ ቃይ ፓርሻንዳታ፥ ዳልፎና፥ አስፓታ፥ ፖራታ፥ አዳልያ፥ አሪዳታ፥ ፓርማሽታ፥ አሪሳያ፥ አሪዳያነ ዋይዛታ ጌተትያ፥ ሀማዳታ ናኣ አይሁዳቱ ሞርክያ ሀማና ናና ታሙዋካ ዎꬌድኖ። ሽን ኡንቱንቱ ኡንቱንቱ አቁዋ ቦንቂበይክኖ።


\par }{\PP \VS{11}አይሁዳቱ ሱሳ ካታማን ካቲ ደእያ ሳኣን ዎꬌዳ አሳ ፓይዱ አፑነንቶ ሄ ጋላስካ ካትያዉ ኦደቴዳ።

\VS{12}ያትና፥ ካቲ ካታቶ አስቴሮ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “አይሁዳቱ ዋና ካታማ ግዴዳ ሱሳ ካቲ ደኢያሳ ጻላላን እቼሹ ጼቱ አሳነ ሃማና ናና ታሙዋ ዎꬍ ꬋይሴድኖ። ሄዌ ሄዋ ግዶፐ፥ ካትያ ቢታቱነ ሀራቱዋን ኡንቱንቱ ዎꬌዳዋንቱ አፑና ግዳንድኖሻ! ቃይ ሀእ ኔን ዎስያባይ አዬ? ታን ነዉ እማና። ኔን ታና ኦችያባይ ሀራባይ አዬ? ታን ነዉ ፖላና” ያጌዳ።


\par }{\PP \VS{13}አስትራ ዛራደ፥ “ካትያ ሀ ቆፋይ ናሸቾፐ፥ ሱሳን ደእያ አይሁዳቱ ሀቼ ኦꬄዳዋዳን ዎንትካ ኦꬅኖ። ቃይ ሃማና ናና ታማቱዋ አሃካ ኮጫ ቦላን ካቃናዳን አዛዛ” ያጋዱ።


\par }{\PP \VS{14}ሄዋፐ ጉየ ካቲ ሄዋ ኦꬃናዳን አዛዜዳ፤ አዋዩካ ሱሳን ላኤንꬁዋ እመትና፥ ሃማና ናና ታማቱዋ አሃይ ኮጫ ቦላን ካቀቴዳ።

\VS{15}አዳረ ጌተትያ አግናን ታማነ ኦይደንꬆ ጋላሳን፥ ሱሳ ደእያ አይሁዳቱ ቃይካ እትፐ ሺቂደ፥ ሀራ ሄዙ ጼቱ አሳ ዎꬌድኖ፤ ሽን ሀእካ ኡንቱንቱ ኡንቱንቱ አቁዋ ቦንቂበይክኖ።


\par }{\PP \VS{16}ሄ ዎደ ካትያ ካዉተꬃ ጋርሳን ደእያ ቢታቱነ ሀራቱዋን ደእያ አይሁዳቱካ እትፐ ሺቂደ፥ ባረንቱ ሞርከቱዋ ኡባ ኦለቲደ ተኤድኖ። ኡንቱንቱ ኡባና 75,000 አሳ ዎꬌዳዋፐ ጉይያን፥ ባረንቱ ሞርከቱዋፐ ሸምፔድኖ። ሽን ኡንቱንቱ አቁዋ ቦንቂበይክኖ።

\VS{17}ሀዌ ኡባይ ሀኔዳዌ አዳረ ግያ አግናን ታማነ ሄዘንꬆ ጋላሳና፤ ታማነ ኦይደንꬆ ጋላሳን ኡንቱንቱ ሸምፒደ፥ ባላ ሚደ፥ ኡሺደነ ናሸቲደ ፔሽያ ጋላሳ ኦꬄድኖ።


\par }{\PP \VS{18}ሽን ሱሳን ደእያ አይሁዳቱ ታማነ ሄዘንꬆነ ታማነ ኦይደንꬆ ጋላሳቱዋን ዎꬍ ፔሺደ፥ ታማነ እቼሻንꬆ ጋላሳን ሸምፔድኖ። ሄ ጋላሳ ኡንቱንቱካ ባላ ሚደ፥ ኡሺደነ ናሸቲደ ፔሽያ ጋላሳ ኦꬄድኖ።


\par }{\PP \VS{19}ሄዋ ድራዉ፥ ቄር ቄር ካታማቱዋን ደእያ አይሁዳቱ ሀቼ ጋካናዉካ አዳረ ጌተትያ አግናን ታማነ ኦይደንꬆ ጋላሳ ባላ ጋላሳ ኦꬂደ ቦንቺኖ። ሄ ጋላሳን ሚኖነ ኡሺኖ፤ ቃይ እቱ እቶ ቁማ እሞታ እሚኖ።


\par }{\SH ፑሪማ ባላ
\par }
{\PP \VS{20}ማርዶክዮስ ሀ ሀኔዳ ኡባ ታርክያ ጻፊደ ዳብዳቢያ ካትያ አርጸክሲሳ ቢታቱዋን ኡባን፥ ሃኩዋን ማታን፥ ደእያ አይሁዳ ኡባዉ ኪቴዳ።

\VS{21}ሄ ዳብዳቢያን ማርዶክዮስ አዳረ አግናን ታማነ ኦይደንꬆነ ታማነ እቼሻንꬆ ጋላሳቱዋ፥ አይሁዳቱ ላይꬃን ላይꬃን ባላ ኦꬂደ ቦንቻና ማላ፥ ኡንቱንቶ ኦዴዳ።

\VS{22}አያዉ ጎፐ፥ ሄ ጋላሳቱ አይሁዳቱ ባረንቱ ሞርከቱዋፐ ሸምፑዋ ደሜዳ ጋላሳቱዋ፤ ቃይ ሄ አግናይካ ኡንቱንቱ ካዩነ ዬኩ ናሸቻዉነ ባላ ሙሳዉ ላመቴዳ አግና። ሄዋ ድራዉ፥ ኡንቱንቱ ሙሳንነ ኡሻን ናሸቲደ፥ እቱ እቶ ቁማ ህዬሳቶ እሞታ እሚደ ቦንቻና ማላ፥ ኡንቱንቶ ኦደቴዳ።


\par }{\PP \VS{23}አይሁዳቱ ማርዶክዮስ እሜዳ አዛዙዋ አኪደ፥ ኡንቱንቱ ቦንቻናዉ ዶሜዳ ባላ ላይꬃን ላይꬃን አገናን ቦንቻናዉ ማዬድኖ።

\VS{24}ጋሱነካ አጋጋ ዛሪ ሀማዳታ ናአይ ሃማን፥ አይሁዳቱ ኡባቱዋ ሞርኪ፥ ኡንቱንታ ꬋይሳናዉ ካሰ ማቀቴዳ፤ ኡንቱንታ ዉርስ ዎꬍያ አግናነ ጋላሳ ኤራናዉ ፑሪማ ግያ ሳማ የግሴዳ።
\XREF{}{{\XO 9:24 }{\XT{አስ. 3:7}}}

\VS{25}ሽን አስትራ ካትያኮ ገሌዳዋፐ ጉይያን፥ ሃማን አይሁዳቱ ቦላ ማቀቴዳ ኢታ ማቁ ኡባይ ጉየ ስሚደ፥ አ ቦላ ፖለታናዳን ካቲ ጻፉዋን አዛዜዳ። ያትና፥ ሃማንነ አ ናናይ ታሙ ኮጫን ካቀቴድኖ።

\VS{26}ሄዋ ድራዉ፥ ሀ ላኡ ጋላሳቱ ፑሪማ ጌተትያ ሳማ ባላ ጌተቲኖ። ሀ ዳብዳቢያን ኡንቱንቶ ጻፈቴዳዋ ኡባ ጋሱዋን፥ ኡንቱንቱ ባረንቱ አይፍያን በኤዳዋ ጋሱዋንነ ኡንቱንቱ ቦላን ጋኬዳዋ ጋሱዋን

\VS{27}አይሁዳቱ ባረንቶ፥ ባረንቱ ዛረቶነ አይሁዳ ግዳናዉ ኮይያ ኡባዉ፥ ሀ ባላ ቦንችያዋ ዎጋ ኦꬄድኖ። ሄዌካ ላይꬃን ላይꬃን አገናን ሀ ላኡ ጋላሳቱዋ ቦንቻናሳ።

\VS{28}ቃይ፥ ሀ ካዉተꬃ ጋድያን ኡባንነ ካታማቱዋን ኡባን ደእያ አይሁዳቱ ጎልያ አሳይ ኡባይነ ያና የለታ ኡባይ ሀ ፑሪማ ባላ ሀሳያናዉ በስያዌ ቃሸቴዳ። ሄዋ ቦላንካ፥ አይሁዳቱ አዉደ ግዶፐነ፥ ሀ ፑሪማ ጋላሳቱዋ ቦንቻናዉነ ሄ ጋላሳቱዋን ሀኔዳባይ ኡንቱንቱ ዛርያንካ ዶገተናን አጋናዉ በሰ።


\par }{\PP \VS{29}ሄዋፐ ጉይያን፥ አብሀይላ ናታ፥ ካታታ አስትራነ አይሁዳይ ማርዶክዮስ ፑሪማ ባላ ጼልያዋን ካሰ ጻፌዳ ዳብዳቢያ ምንꬃናዉ ሀዋ ላኤንꬆ ዳብዳቢያ ኩመንꬃ ማታን ጻፌድኖ።

\VS{30}ሄ ዳብዳበቱ አርጸክሲሳ ካዉተꬃን፥ ጼታነ ላታማነ ላፑን ጋድያን ደእያ አይሁዳቶ ኡባዉ ሳሩነ ዎፓይ ግዶ ግያ ሳሮታና ጻፈቲደ ኪተቴድኖ።

\VS{31}ቃይ ኡንቱንቱ ካሰ ጾማናዉነ ካዮታናዉ ዎጋ ከሴዳዋዳን፥ ሀእ ኡንቱንታ ግድና፥ ስንꬃፐ ይያ ኡንቱንቱ ዘረꬃ ግድና፥ ሀ ፑሪማ ጋላሳቱዋ ላይꬃን ላይꬃን ዎጋ ኦꬂደ ቦንቻና ማላ፥ ሄ ዳብዳበቱ ቆንጭሲኖ። ሄዌ አይሁዳይ ማርዶክዮስነ ካታታ አስትራነ ላኡ ከሴዳ አዛዙዋ።

\VS{32}ካታት አስትር አዛዙ ፑሪማ ባላ ዎጋ ምንሴዳ፤ እካ ማጻፋን ጻፈቴዳ።




\par }\Chap{10}{\SH ካትያ አርጸክስሳነ ማርድክዮሳ ግታተꬃ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ካቲ አርጸክስስ ባረ ካዉተꬃ ግዶን ሀ ጋጻፐ ህን ጋጻይ ጋካናዉ ደእያ አሳይ ኡባይ ጊራ ጭጋና ማላ፥ ዎልቃን አዛዜዳ።

\VS{2}እ ኦꬄዳ ዎልቃማነ ማላልስያ ኦሶቱ ኡባይ፥ ቃይ ማርዶክዮሳካ ꬎቁ ኦꬂደ፥ ዎት ቦንቼደንቶ ቆንጭስያ ታርኪ ሜዶናነ ፓርሰ ካዉተꬃ ታርክያ ማጻፋን ጻፈቴዳ።

\VS{3}ማታ ባጋን ግዶፐ፥ ካትያ አርጸክሲሳ እታ ጊና፥ ማርዶክዮስ ላኤንꬁዋ። ቃይ እ አይሁዳቱዋንካ ሎይꬅ ቦንቼቴዳነ ዶሰቴዳ አሳ፤ አያዉ ጎፐ፥ እ ባረ አሳ ግዴዳ አይሁዳቱ፥ ሳሮተꬃንነ ህርግ ባይናን ደአና ማላ፥ ሎይꬅ ዳቡሬዳ አሳ።


\par }