4
Yariluguro fɔ yomiyɛlɛ
(Mati 13.1-9; Luki 8.4-8)
1 Kona, a Zhezu wi nɛɛ leele pe nari naa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti ni wa Galile lɔgbɔgɔ yɔn ki na. A janwa gbɔlɔ là si pan ma gbogolo wa wi tanla, a wì si ye ma cɛn tɔnmɔkɔrɔ ka ni wa tɔnmɔ pi go na. A janwa wo si koro le tara, le tɔnmɔ pi yɔn na. 2 Wìla yarilɛgɛrɛ naga pe na yomiyɛgɛlɛ ni. Wa ki nagawa pi ni, wìla pe pye fɔ: 3 «Yaa nuru na yeri! Naŋa wà la yiri ma kari saa yariluguro lugu wi kɛrɛ paa yɛgɛ ŋga na pe maa mali wi waa. 4 Maa ta wila ti yanragi, a yariluguro tà si to wa konɔ li yɔn na. A sannjɛrɛ si pan mari yɔli. 5 A tà to yaanŋguro laga na, tara sila pye le ma jɛŋgɛ. A tì si fi fyaw, katugu tara ti sila pye ma jugo le. 6 Ɛɛn fɔ, naa yɔnlɔ kìla kaa yiri na yaa, a tì si waga, katugu ninde jɛndɛ sila pye ti na. 7 A tà to wuuro sɔgɔwɔ ma fi. A wuuro tì si yiri mari yigi, tii sɛ. 8 A tà si to wa tara jɛndɛ ti na, ma fi ma yiri ma lɛ, mɛɛ sɛ. A tà sɛ pyɔ nafa ma yiri kɛ, a tà sɛ pyɔ nafa taanri. A tà sɛ pyɔ cɛnmɛ.»
9 A Zhezu wì si pe pye fɔ: «Nuŋgbogolo ka pye ŋa na, wi ke jan wila nuru!»
Zhezu wìla pye na yomiyɛgɛlɛ
ke waa kɔrɔ ŋa na wi ŋa
(Mati 13.10-17; Luki 8.9-10)
10 Naa Zhezu wìla kaa lali janwa wi ni, leele mbele pàa pye wa wi tanla poro naa wi fɔrɔgɔfɛnnɛ kɛ ma yiri shyɛn pe ni, pè suu yewe yomiyɛgɛlɛ ke kɔrɔ wi ni. 11 A Zhezu wì si pe pye fɔ: «Ŋgundo sɛnrɛ nda ti yɛn na para Yɛnŋɛlɛ li wunluwɔ pi wogo na, pa Yɛnŋɛlɛ lìri kan yoro yeri, a yèri jɛn. Ɛɛn fɔ, leele sanmbala poro na, pe maa kagala ke ni fuun ke nuru yomiyɛgɛlɛ ni, 12 jaŋgo:
Pe ya paa wele jɛŋgɛ, ɛɛn fɔ, paga kaa yaan.
Pe ya paa nuru jɛŋgɛ, ɛɛn fɔ, paga kaa ti kɔrɔ jɛnni.
Nakoma pe mbe ka kanŋga mbe pan Yɛnŋɛlɛ li kɔrɔgɔ
li ta li pe kapere ti kala yaga pe na!»†
Zhezu wìla yariluguro fɔ
wi yomiyɛlɛ li kɔrɔ wi yo
(Mati 13.18-23; Luki 8.11-15)
13 A Zhezu wì si pe pye fɔ: «Na yee yomiyɛlɛ na lo kɔrɔ wo jɛn, ye mbe ya yomiyɛgɛlɛ sanŋgala ke ni fuun ke kɔrɔ wi jɛn mɛlɛ? 14 Yariluguro fɔ wì yariluguro nda yanragi, to ti yɛn Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ re. 15 Leele pele yɛn paa konɔ yɔn laga ŋga yariluguro tì to wa ki yɛn. Na paga Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti logo mbe kɔ, Sɔtanla wi mɛɛ pan teere, mbe siri wɔ wa pe nawa. 16 Yariluguro tì to yaanŋguro laga ŋga na ma fi fyaw, ko ki yɛn paa leele mbele pe ma Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti logo ma yɛnlɛ ti na fyaw nayinmɛ ni. 17 Ɛɛn fɔ, paa ti yaga ti cɛnsaga ta wa pe nawa. Pe ma taga ti na wagati jɛnri ni. Na jorowo ka gbɔn pe na, nakoma leele pe kaa pe jɔlɔ ki sɛnrɛ ti kala na, pe mɛɛ je ti na. 18 Yariluguro tì to wuuro laga ŋga na, ko ki yɛn paa leele mbele pè Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti logo. 19 Ɛɛn fɔ, ki dunruya ŋa wi jatere lɛgɛrɛ, to naa penjagbɔrɔ nda ti maa pe fanla na pe punŋgu, naa jogo yaara sannda cɛnlɛ pyew ti ma ki sɛnrɛ ti shɔ pe yeri, tila ya kala yɔn. 20 Tara jɛndɛ woro to ti yɛn paa leele mbele pe ma Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti logo ma yɛnlɛ ti na, ma piile sɛ. Ki piile pele ma pe nafa ma yiri kɛ kɛ sɛ. Pele ma pe nafa taanrindaanri sɛ. Pele ma pe cɛnmɛ cɛnmɛ sɛ.»
Fitanla yomiyɛlɛ
(Luki 8.16-18)
21 A Zhezu wì si nuru naa ma pe pye fɔ: «Lere ma fitanla mu mbe kpoŋgbo jiile wi na, nakoma mboo le sinlɛyaraga nɔgɔ le? Mì yo pe maa mu mboo tɛgɛ wa fitanla tɛgɛsaga. 22 Ko ki naga ma yo kala na fuun li yɛn ma lara, li yaa ka yiri funwa na. Kala na fuun li yɛn ŋgundo, li yaa ka jɛn. 23 Nuŋgbogolo ka pye ŋa na, wi ke jan wila nuru jɛŋgɛ.»
24 A wì si nuru naa ma pe pye fɔ: «Sɛnrɛ nda mila yuun, ye yɛgɛ to yaa ti nuru! Jɛnɛ na ye ma tɛgɛ na tinwi leele sanmbala pe kan, lo yɔngɔ Yɛnŋɛlɛ li yaa ka tɛgɛ mbe tiwi ye kan, fɔ mbe ka taga wa ye wogo ki na. 25 Katugu yaraga yɛn ŋa fuun yeri, pe yaa ka taga wi kan. Ɛɛn fɔ, yaraga woro ŋa fuun yeri, jɛnri jate ŋa wi yɛn wi yeri, pe yaa kaa shɔ wi yeri.»
Yariluguro pyɔ ŋa
wi ma fi wi yɛ wi yomiyɛlɛ
26 A Zhezu wì sho naa fɔ: «Yɛnŋɛlɛ li wunluwɔ pi yɛn paa yaraga ŋga yɛn ki ŋga: Naŋa wà la saa yariluguro lugu wi kɛrɛ. 27 Ti luguŋgɔlɔ, wila wɔnlɔ wi yo, wi yɛn yɛnŋɛ wi yo, yɔnlɔ naa yembinɛ, yariluguro ti ma fi na lee na kee. Ki maa piin yɛgɛ ŋga na, wila ka jɛn ki ni. 28 Tara to ti ma yariluguro ti pye ti ma fi. Ki koŋgbanŋga ki na, wɛrɛ to ti ma keli ma yiri. Ko puŋgo na, ti mɛɛ sheshegele wɔ, mbe si pire le. 29 Ti pire tiga ka yanlaga sanga ŋa ni, pe mɛɛ mali kɔngbeŋgele ke lɛ, mbe siri kɔn, katugu ti kɔnsanga wì gbɔn.»
Mutari tige pile yomiyɛlɛ
(Mati 13.31-32,34; Luki 13.18-19)
30 A Zhezu wì sho naa fɔ: «We mbe ya Yɛnŋɛlɛ li wunluwɔ pi taanla yiŋgi ni? Yiŋgi yomiyɛlɛ we mbe ya wa mboo naga? 31 Pi yɛn paa mutari tige pile yɛn. Na paga li lugu wa tara, lo li ma pye yariluguro ti ni fuun jɛɛlɛ le laga tara lombondo ti ni. 32 Ɛɛn fɔ, na paga li lugu mbe kɔ, li ma fi ma yiri ma gbɔgɔ ma wɛ sɛrɛ tire ti ni fuun ti na. Li ma njere wɔ tugbɔɔrɔ fɔ sannjɛrɛ ti mbe ya mbe sere pɔ wa ti yinmɛ† pi ni.»
33 Kì pye ma, Zhezu wìla pye na Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti yuun leele pe kan yomiyɛgɛlɛ lɛgɛrɛ ni paa ki wolo na li yɛn. Wìla pye na ke waa pe kan, na yala ŋgele pe mbaa ya mbaa ke kɔrɔ jɛnni. 34 Wi sila pye na para leele pe ni, na yomiyɛgɛlɛ la ma. Ɛɛn fɔ, na wiga ka pye wi yɛ wo naa wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe ni, wi mɛɛ ke kɔrɔ wi yo ma poro kan.
Zhezu wìla tifɛliŋgbɔgɔ ka yerege
(Mati 8.23-27; Luki 8.22-25)
35 Ki pilige nuŋgba ki yɔnlɔkɔgɔ ki ni, a Zhezu wì suu fɔrɔgɔfɛnnɛ pe pye fɔ: «Ye pan we lɔgbɔgɔ ki kɔn we yiri wa ki kɛɛ ŋga na!»
36 A fɔrɔgɔfɛnnɛ pè si yiri le janwa wi tanla, mɛɛ saa ye wa tɔnmɔkɔrɔ ŋga Zhezu wìla pye ma cɛn ki ni, mɛɛ kari wi ni. Leele pèle la taga pe na tɔnmɔkɔɔrɔ ta ni. 37 Sanni jɛnri, a tifɛliŋgbɔgɔ kà si yiri nɛɛ gbɔɔn wa lɔgbɔgɔ ki ni. A tɔnmɔ pi nɛɛ kɔɔn na yiin wa tɔnmɔkɔrɔ ki ni, fɔ a kila jaa mbe yin. 38 Zhezu wo la pye ma sinlɛ wa tɔnmɔkɔrɔ ki nawa wa puŋgo na, ma go gbɔn yuŋgbɔngɔ na, na wɔnlɔ. A wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pè si saa wi yɛn, ma suu pye fɔ: «We Nagafɔ, we yaa ku. We kunwɔ pii ma jori wi le?»
39 A wì si yɛn, mɛɛ para ŋgbanga tifɛlɛgɛ ki na, mɛɛ lɔgbɔgɔ tɔnmɔ pi pye fɔ: «Yere yɛw, ma pyeri!» A tifɛlɛgɛ kì si yere, a tɔnmɔ pì si pyeri dinw. 40 A wì si kanŋga maa fɔrɔgɔfɛnnɛ pe pye fɔ: «Yiŋgi na, a ye nɛɛ fyɛ ma? Ye fa tagawa ta bere?»
41 Ɛɛn fɔ, pàa fyɛ fɔ ma toro, nɛɛ pe yɛɛ yewe na yuun fɔ: «E! Yiŋgi lere cɛnlɛ wi ŋa yɛɛn, ali tifɛlɛgɛ ko naa lɔgbɔgɔ tɔnmɔ pi ni, tila wi sɛnrɛ ti nuru?»
† 4:12 Eza 6.9-10; Zhan 12.40; Kapye 28.27; Ɔrɔmu 11.18 † 4:32 Eze 17.23; Dani 4.9-18