14
Ŋgasele na li daga mbe tanga
mbe yayɛnwɛ fɔ wi pye
fyɔngɔ fu
1 Yawe Yɛnŋɛlɛ làa para Moyisi wi ni ma yo fɔ: 2 «Na yayɛnwɛ ka lere wa ta (mbe ka kɔ), ŋgasele na lì tɛgɛ mboo pye fyɔngɔ fu loli na: Pe yaa kari wi ni wa saraga wɔfɔ wi yeri†. 3 Wo yaa yiri wa paara yinrɛ cɛnsaga ki puŋgo saa wele. Na wiga ki yan yayɛnwɛ pi kɔ wi na, 4 wi yaa ti pe pan sannjɛwegele shyɛn ni ŋgele ke yɛn fyɔngɔ fu, naa sɛdiri tige kanŋgaga ni, naa kondoro jese, naa yizɔpi wɛrɛ ni lere ŋa pe yaa pye fyɔngɔ fu wi kala na†. 5 Saraga wɔfɔ wi yaa ti pe sannjɛlɛ nuŋgba kɔnli cɔgɔ ŋga pè fanri joro ni ka go na, ko ŋga pulugo tɔnmɔ yɛn wa ki ni we. 6 Wi yaa sannjɛwele li lɛ naa sɛdiri tige kanŋgaga ki ni, naa kondoro jese wi ni, naa yizɔpi wɛrɛ ti ni, mberi pinlɛ mberi le wa sannjɛlɛ na pè kɔnli li kasanwa pi ni, wa pulugo tɔnmɔ pi ni; 7 kona mbe si pa yanragi yanragi lere ŋa wi daga mbe pye fyɔngɔ fu wi na sa ta yanragisaga kɔlɔshyɛn, mbe sigi yo mbege naga fɔ ki lerefɔ wi yɛn fyɔngɔ fu. Ko puŋgo na, wi yaa sannjɛwele li wa li yiri laa kee†. 8 Lere ŋa wì pan mboo yɛɛ pye fyɔngɔ fu wi yaa wi yaripɔrɔ ti jogo, mboo sire ti ni fuun ti kulu mbe sa woli. Kona wi yaa pye fyɔngɔ fu. Ko puŋgo na, wi mbe ya sɔngɔrɔ wa paara yinrɛ cɛnsaga ki ni, ɛɛn fɔ, wi se ye wa wi paraga go ki ni fɔ sa gbɔn piliye kɔlɔshyɛn. 9 Pilige kɔlɔshyɛn wogo ki na, wi yaa wi sire ti ni fuun ti kulu naa, to ti yɛn wi yinzire naa wi siyɔ, naa wi yɛnyugo sire konaa wi witige lara sannda ti sire ti ni. Ko puŋgo na, wi yaa wi yaripɔrɔ ti jogo, mbe sa woli, kona wi yaa pye fyɔngɔ fu.
10 «Pilige kɔlɔtaanri wogo ki na, ki lerefɔ wi yaa pan simbapɛnɛ yirifɔnmbɔlɔ shyɛn ni, mbele pe yɛn jɛrɛgisaga fu, naa simbasumboro nuŋgba ni ŋa wì ta yɛlɛ nuŋgba ma pye jɛrɛgisaga fu, naa saraga muwɛ tiyɔɔn culo kɔlɔjɛrɛ ni mba pè sinmɛ pinlɛ pi ni konaa sinmɛ litiri kɔngɔ ni. 11 Saraga wɔfɔ ŋa wila ki fyɔngɔ fu kapyere ti yɛgɛ woo, wi yaa kari lerefɔ wo naa wi yarikanra ti ni fuun ti ni mbe saa yerege Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ, wa filisaga paraga go ki yɔn na. 12 Saraga wɔfɔ wi yaa simbapɛnɛ yirifɔnmbɔlɔ nuŋgba lɛ mboo pye saraga ŋga ki ma wɔ mbe kajɔɔgɔ gbegele, mbe pinlɛ sinmɛ litiri kɔngɔ ki ni, mberi yirige mberi kan saraga Yawe Yɛnŋɛlɛ li yeri. 13 Yaayoro nda pe ma pye kapere ti kala yagawa jasaara to naa saara sogoworo ti ni pe maa kɔnlɔgi laga ŋga na, wi yaa simbapɔlɔ yirifɔnŋɔ wi kɔnli wa ki laga ki na, ko kɔrɔ wo yɛn wa laga kpoyi ki ni. Yaayogo ŋga pe ma gbo mbe kajɔɔgɔ gbegele konaa ŋga pe ma wɔ mbe kapere ti kala yagawa ja ti yɛn saraga wɔfɔ wi woro; ti yɛn yarikanga ŋga ki yɛn jɛŋgɛ kpoyi. 14 Saraga wɔfɔ wi yaa yaayogo ŋga kì wɔ mbe kajɔɔgɔ gbegele ki kasanwa pa lɛ mboo taga wa lerefɔ ŋa wi yaa wi yɛɛ pye fyɔngɔ fu wi kalige nuŋgbolo li na, wa laga ŋga pe mali furu we, mbe pa taga wa wi kalige kɛɛ yombɛgbɔgɔ konaa wi kalige tɔlɔgɔ yombɛgbɔgɔ ki na. 15 Ko puŋgo na, wi yaa sinmɛ litiri kɔngɔ ki lɛ mbe pa kanŋga wa wi kamɛŋgɛ kɛndala li ni, 16 mbe suu kalige kɛɛ yombɛnagala li le wa pi ni mboo yanragi yanragisaga kɔlɔshyɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na. 17 Ko puŋgo na, sinmɛ mba pì koro wa wi kɛndala li ni, wi yaa pa taga wa lerefɔ ŋa wila wi yɛɛ piin fyɔngɔ fu wi kalige nuŋgbolo li na, wa laga ŋga pe mali furu we, mbe pa taga wa wi kalige kɛɛ yombɛgbɔgɔ ko naa kalige tɔlɔgɔ yombɛgbɔgɔ ki na, wa laga ŋga wì keli ma yaayogo ŋga kì wɔ mbe kajɔɔgɔ ki gbegele ki kasanwa pi taga we. 18 Sinmɛ sanmba mba pì koro wa wi kɛndala li ni, wi yaa pi wo wa lerefɔ ŋa wila wi yɛɛ piin fyɔngɔ fu wi go ki na, jaŋgo mbe kapere ti kala yagawa ja kapyege ki pye wi kan Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ. 19 Ko pyeŋgɔlɔ, saraga wɔfɔ wi yaa saraga ŋga pe ma wɔ mbe kapere ti kala yagawa ja ki wɔ, jaŋgo mbe kapere ti kala yagawa ja kapyege ki pye lerefɔ ŋa wila wi yɛɛ piin fyɔngɔ fu wi kan, kona mbe si yaayogo ŋga kì wɔ saraga sogowogo ki kɔnli. 20 Wi yaa yaayogo ŋga kì wɔ saraga sogowogo konaa muwɛ saraga ki ni ti pinlɛ mberi sogo wa saraga wɔsaga ki na. Kona wi yaa kapere ti kala yagawa ja kapyege ki pye naa ki lerefɔ wi kan, pa wi yaa pye fyɔngɔ fu.
21 «Na kaa pye ki lerefɔ wi yɛn fyɔnwɔ fɔ, wi se ya mbege yariwɔndɔ ti ni fuun ti ta, wi yaa pan simbapɔlɔ yirifɔnŋɔ nuŋgba ni mboo pye saraga ŋga pe ma wɔ mbe kajɔɔgɔ gbegele, mboo yirige mboo kan saraga we Fɔ wi yeri, mboo kapere ti kala yagawa ja. Wi yaa muwɛ tiyɔɔn culo taanri taga wa, mba pè sinmɛ pinlɛ pi ni, konaa sinmɛ litiri kɔngɔ ni. 22 Wi yaa keteŋgele shyɛn nakoma jɛndɛtuwaye shyɛn wɔ mbe yala wi fanŋga ki mbe ya ŋga ni ki ni. Ki sannjɛgɛlɛ ke ni, nuŋgba yaa pye saraga ŋga pe ma wɔ mbe kapere kala yagawa ja, sanna li yaa pye saraga sogowogo. 23 Pilige kɔlɔtaanri wogo ki na, wi yaa pan ki yaara nda ti yaa tɛgɛ mboo pye fyɔngɔ fu ti ni Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ, mberi kan saraga wɔfɔ wi yeri, wa filisaga paraga go ki yɔn na. 24 Saraga wɔfɔ wi yaa simbapɔlɔ yirifɔnŋɔ ŋa wi yaa pye kajɔɔgɔ gbegele saraga wi lɛ, naa sinmɛ pi ni, mberi yirige mberi kan saraga Yawe Yɛnŋɛlɛ li yeri. 25 Wi yaa simbapɔlɔ yirifɔnŋɔ ŋa pe yaa wɔ mbe kajɔɔgɔ gbegele wi kɔnli, mboo kasanwa pa taga wa ŋa wila wi yɛɛ piin fyɔngɔ fu wi kalige nuŋgbolo li na, wa laga ŋga pe nali furu we, mbe pa taga wa wi kalige kɛɛ yombɛgbɔgɔ konaa wi kalige tɔlɔgɔ yombɛgbɔgɔ ki na. 26 Saraga wɔfɔ wi yaa sinmɛ pa le wa wi yɛɛra kamɛŋgɛ kɛndala li ni, 27 mboo yombɛnagala li le wa sinmɛ pi ni, mboo yanragi yanragisaga kɔlɔshyɛn wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ. 28 Ko puŋgo na, saraga wɔfɔ wi yaa ki sinmɛ pa taga wa lere ŋa wila wi yɛɛ piin fyɔngɔ fu wi kalige nuŋgbolo li na, wa laga ŋga pe mali furu, mbe pa taga wa wi kalige kɛɛ yombɛgbɔgɔ konaa wi kalige tɔlɔgɔ yombɛgbɔgɔ ki na, wa laga ŋga wì keli ma simbapɔlɔ yirifɔnŋɔ wi kasanwa pi taga we. 29 Sinmɛ mba pì koro wa wi kɛndala li ni, wi yaa pi wo wa lere ŋa wila wi yɛɛ piin fyɔngɔ fu wi go ki na, mbe kapyege ŋga pe ma pye mbe kapere ti kala yagawa ja ki pye wi kan Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ. 30 Wi yaa keteŋgele nuŋgba lɛ nakoma jɛndɛtuwaye nuŋgba lɛ, mbe yala ŋga lerefɔ wi ya ma ta ki ni. 31 Wi yaa li wɔ saraga mbe kapere kala yagawa ja, mbe sannjɛlɛ sanna li wɔ saraga sogowogo mbe taga wa muwɛ saraga ki na. Pa saraga wɔfɔ wi yaa kapere ti kala yagawa ja kapyege ki pye yɛɛn lere ŋa wila wi yɛɛ piin fyɔngɔ fu wi kan Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ.»
32 Lere ŋa yayɛnwɛ wì ta ma kaa kɔ, fanŋga si woro wi ni wi yaara nda wi daga mbe wɔ mboo yɛɛ pye fyɔngɔ fu ti ta, ŋgasele na lì tɛgɛ wi wogo ki na loli yɛɛn.
Go mbogo ŋga ki ma fyɛnwɛ
ki sɛnrɛ
33 Yawe Yɛnŋɛlɛ làa para Moyisi naa Arɔn pe ni ma yo fɔ: 34 «Na yaga ka sa ye wa Kana tara ti ni, to nda mila kaan ye yeri ti pye ye woro, na mi ka ti laga ka ka fyɛnwɛ go ka na wa ki tara nda ti yɛn ye woro ti ni, 35 lere ŋa go yi, wi yaa saga yo saraga wɔfɔ wi kan fɔ: ‹Mì laga ka yan kì fyɛnwɛ wa na go ki na.› 36 Kona saraga wɔfɔ wi yaa ti pe go ki nawa yaara ti ni fuun ti yirige funwa na, wii jɛn wi ye wa go ki ni wigi laga ki wele. Pa kona yaara nda fuun ti wa go ki ni ka kpɛ se cɛn fyɔngɔ ni. Yaara ti yirigeŋgɔlɔ, wi yaa ye wa go ki ni mbege wele. 37 Wi yaa laga ŋga kì fyɛnwɛ ki wele, na wiga ki yan ki titɛgɛ wɔ wa mbogo ki ni, ma wɔ paa yantipirige yɛn nakoma ma yanlaga gbanliŋgbanli, konaa mbe jugo mbe ye wa mbogo ki ni, 38 wi yaa yiri wa go nawa mbe pan le yeyɔngɔ ki na, mbe go ki tɔn sa gbɔn piliye kɔlɔshyɛn. 39 Pilige kɔlɔshyɛn wogo ki na, saraga wɔfɔ wi yaa sɔngɔrɔ mbe pan mbege wele naa; na wiga ki yan ki pyɛɛlɛ wa mbogo ki na, 40 wi yaa ti pe sinndɛɛrɛ nda tì fyɛnwɛ ti wɔ wa mbogo ki ni, mbe sari wa wa ca ki puŋgo na, wa laga ŋga ki yɛn fyɔngɔ ni ka ni. 41 Wi yaa ti pe tara nda pàa tɛgɛ ma go nawa mbogo ki wɔlɔgɔ ti gbori, mberi koli mbe sari wa wa ca ki puŋgo na, wa laga ŋga ki yɛn fyɔngɔ ni ka ni. 42 Ko puŋgo na, pe yaa sinndɛɛrɛ ta yɛgɛ le wa nda pè wɔ ti yɔnlɔ, mbe joro fɔnndɔ lɛ mbe go ki wɔlɔgɔ ti ni.
43 «Sinndɛɛrɛ ti wɔŋgɔlɔ wa go ki ni, a pège mbogo nawa wogo ki gbori, laga ŋga kìla fyɛnwɛ, na kiga sɔngɔrɔ mbe yiri wa go ki na naa, 44 saraga wɔfɔ wi yaa pan mbege wele naa, na wiga ki yan laga ŋga kìla fyɛnwɛ kì sɔngɔrɔ ma yiri ma pyɛɛlɛ, kona fyɛnwɛ wi mba pì se ya kɔ mbe wɔ wa go ki na. Ki go ki yɛn fyɔngɔ ni. 45 Pe yaa ki go ki jan mbege sinndɛɛrɛ, naa ki tire konaa ki joro ti ni fuun ti koli sari wa wa ca ki puŋgo na, wa laga ŋga ki yɛn fyɔngɔ ni ka ni.
46 «Go ki yaa pye mbe tɔn piliye yan fuun ni, lere ŋa fuun ka ye wa ki ni, wi yaa pye fyɔngɔ ni fɔ sa gbɔn yɔnlɔkɔgɔ. 47 Lere ŋa fuun ka sinlɛ wa ki go ki ni nakoma mbe yaraga ka ka wa ki go ki ni, wi daga mboo yaripɔrɔ ti jogo.
48 «Na paga go ki wɔlɔgɔ naa fɔnŋgɔ, saraga wɔfɔ wiga sɔngɔrɔ mbe pan mbege wele, mbege yan laga ŋga kìla fyɛnwɛ kii sɔngɔrɔ mbe yiri naa, kona wi yaa ki yo mbege naga fɔ go ki woro fyɔngɔ ni; katugu ki fyɛnwɛ pì kɔ.
49 «Saraga wɔfɔ wi yaa sannjɛgɛlɛ shyɛn lɛ, naa sɛdiri tige kanŋgaga ni, naa kondoro jese ni konaa yizɔpi wɛrɛ ni mbe go ki pye fyɔngɔ fu. 50 Cɔgɔ ŋga pè fanri joro ni ma pulugo tɔnmɔ le wa ki ni, wi yaa sannjɛgɛlɛ nuŋgba kɔnli wa ki go na. 51 Ko puŋgo na, wi yaa sɛdiri tige kanŋgaga ki lɛ, naa yizɔpi wɛrɛ ti ni, naa kondoro jese wi ni, konaa sannjɛwele li ni, mberi le wa sannjɛlɛ na wì kɔnli li kasanwa pi ni wa pulugo tɔnmɔ pi ni, mboo yanragi yanragi go ki na fɔ sa ta yanragisaga kɔlɔshyɛn. 52 Ki pyelɔmɔ pi na, wi yaa go ki fyɔngɔ ki kɔ ki na sannjɛlɛ li kasanwa pi ni, naa pulugo tɔnmɔ, naa sannjɛwele, naa sɛdiri tige kanŋgaga, naa yizɔpi wɛrɛ konaa kondoro jese wi ni. 53 Ko puŋgo na, wi yaa sannjɛwele li wa wa ca ki puŋgo na, li yiri li kari wa wasele li ni. Pa wi yaa ki pye yɛɛn mbe kapere ti kala yagawa ja kapyege ki pye go ki na, mbege fyɔngɔ ki kɔ ki na.»
54 Ŋgasele na lì tɛgɛ yayɛnwɛ cɛnlɛ pyew pi wogo na loli yɛɛn, konaa kawa wi wogo na, 55 naa yaripɔrɔ nda ti ma fyɛnwɛ, 56 naa yaritinnde, naa sasambara konaa lara nda ti ma tigi ma ye wa sɛlɛgɛ ki ni ti wogo na. 57 Ki ŋgasele na lo li yaa ki naga ye na, na kaa pye lere nakoma yaraga ka woro fyɔngɔ ni, nakoma na kaa pye lere nakoma yaraga ka yɛn fyɔngɔ ni. Lo li yɛn ŋgasele na lì tɛgɛ yayɛnwɛ cɛnlɛ pyew pi wogo na.
† 14:2 Mati 8.4; Maki 1.44; Luki 5.14; 17.14 † 14:4 Sɛdiri tige ki yɛn Liban tara tige, ki mɛgɛ kìla pye ma gbɔgɔ fɔ jɛŋgɛ; 1 Wunlu 6.20. Sɛdiri tige ki ma tɔnlɔ ma yagara jɛŋgɛ; ki tige ki yɛn fanŋga ni, ki njere ti ma tɔnlɔndɔnlɔ ma jaraga ma nagala, ki wɛrɛ ti ma pye tipiire sanga pyew; Eza 2.13; Eze 17.22; 31.3. Ki tire tìla pye tire jɛndɛ nda tìla pye ma leele pe ndanla, a paa wunlumbolo pe yinrɛ to naa shɛriyinrɛ ti kanni ti ni; 2 Sami 5.11; 1 Wunlu 6.19,20; 7.1-12. Pàa pye na sɛdiri tire ti tɛni nari piin tiyara, naa tiyapaara konaa tire papara papara; 1 Wunlu 6.8-9. Pàa pye na ta tɛni yarisunndo; Eza 44.14. Sɛdiri tige ki maa nuwɔ taan kaan; Yurutan 4.11; Oze 14.7. † 14:7 Sannjɛwele na pè wa laa kee, lo naga nari fɔ yayɛnwɛ fɔ wì sagala ma fanŋga fɔnŋgɔ ta; wi mbe ya sɔngɔrɔ wa wi gbogolomɔ woolo pe kɔrɔgɔ.