3
Wunlunaŋa Nebukanezari
wìla tɛ yaraga yanlɛgɛ ka gbegele
1 Kona, a wunlunaŋa Nebukanezari wì si kaa tɛ yaraga yanlɛgɛ gbegbeŋge ka gbegele. Ki yagawa pìla pye mɛtɛrɛ nafa ma yiri kɛ, ki gbemɛ pìla pye mɛtɛrɛ taanri. A wì si saa ki tɛ yaraga yanlɛgɛ ki yerege wa Dura funwa laga falafala ki ni, wa Babilɔni kinda wi ni. 2 Ko puŋgo na, a wunlunaŋa Nebukanezari wì si tunŋgo torogo ma yo pe sa gboforonɛriye, naa janmaratigiye, naa kumandaye, naa yɛrifɛnnɛ, naa tara ti penjara shɔfɛnnɛ, naa kiti kɔnfɛnnɛ, naa lasiri kagala yɛgɛ wɔfɛnnɛ konaa kindaye teele pe ni fuun pe yeri, fɔ pe pan pe wunlunaŋa Nebukanezari wi tɛ yaraga yanlɛgɛ ŋga wìla yerege ki gbɔgɔwɔ tunŋgo ki yɔn yɛngɛ.
3 Kì pye ma, a gboforonɛriye, naa janmaratigiye, naa kumandaye, naa yɛrifɛnnɛ, naa tara ti penjara shɔfɛnnɛ, naa kiti kɔnfɛnnɛ, naa lasiri kagala yɛgɛ wɔfɛnnɛ konaa kindaye teele pe ni fuun pè si pan ma gbogolo mbe yaraga yanlɛgɛ ŋga wunlunaŋa wìla yerege ki gbɔgɔwɔ tunŋgo ki yɔn yɛngɛ. Nebukanezari wi yaraga yanlɛgɛ ŋga wìla yerege, a pè si yere ki yɛgɛ sɔgɔwɔ. 4 Kona, a kala yarifɔ wì si pan ma para ŋgbanga, ma yo fɔ: «Cɛngɛlɛ ke ni fuun, naa tara pyew ti woolo, konaa sɛnrɛ pyew ti woolo, ye nuŋgbogolo jan yege tunŋgo ŋga ki logo: 5 Na yaga ka mbanlaga winmɛ, naa wegele winmɛ, naa ŋgɔni pigile tinmɛ, naa ŋgɔniye tinmɛ, naa juruye tinmɛ, naa wegele yɔnrɔ shyɛnzhyɛn winmɛ konaa yarigbɔnrɔ cɛnlɛ pyew ti tinmɛ pi logo sanga ŋa ni, kona wunlunaŋa Nebukanezari wi tɛ yaraga yanlɛgɛ ŋga wì yerege, ye ni fuun ye sogo yege gbɔgɔ. 6 Na lere ŋa fuun si sogo mbege gbɔgɔ, le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, pa pe yaa ko fɔ wo wa wa yira kasɔn gbɔgɔ ki ni.» 7 Ki kala na, naa leele pe ni fuun pàa kaa mbanlaga winmɛ, naa wegele winmɛ, naa ŋgɔni pigile tinmɛ, naa ŋgɔniye tinmɛ, naa juruye tinmɛ konaa yarigbɔnrɔ cɛnlɛ pyew ti tinmɛ pi logo sanga ŋa ni, cɛngɛlɛ ke ni fuun, naa tara pyew ti woolo konaa sɛnrɛ pyew ti woolo pè si sogo ma wunlunaŋa Nebukanezari wi tɛ yaraga yanlɛgɛ ŋga wìla yerege ki gbɔgɔ.
Daniyɛli wi wɔnlɔnambala taanri
pe sila yɛnlɛ
mbe tɛ yaraga yanlɛgɛ ki gbɔgɔ
8 Kona, le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, Kalide tara fɛnnɛ pèle si fulo wa, ma saa Zhufuye pe kɔrɔtigɛ wunlunaŋa wi yeri. 9 Pàa wunlunaŋa Nebukanezari wi pye fɔ: «Wunlunaŋa, Yɛnŋɛlɛ sa yinwetɔnlɔgɔ kan ma yeri. 10 Wunlunaŋa, mboro jate mà konɔ kan ma yo leele paga ka mbanlaga winmɛ, naa wegele winmɛ, naa ŋgɔni pigile tinmɛ, naa ŋgɔniye tinmɛ, naa juruye tinmɛ, naa wegele yɔnrɔ shyɛnzhyɛn winmɛ konaa yarigbɔnrɔ cɛnlɛ pyew ti tinmɛ pi logo sanga ŋa ni, fɔ leele pe ni fuun pe sogo mbege tɛ yaraga yanlɛgɛ ki gbɔgɔ. 11 Fɔ na lere ŋa fuun si yɛnlɛ mbege yaraga yanlɛgɛ ki gbɔgɔ, fɔ ki lerefɔ pe yaa wi wa wa yira kasɔn gbɔgɔ ki ni. 12 Ma si yala, wunlunaŋa Zhufuye mbele mà wɔ paa Babilɔni kinda wi yɛgɛ sinni, Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego, pe woro nɔɔ jate. Pe woro nɔɔ yarisunndo ti gbogo, pee si yɛnlɛ mbɔɔn tɛ yaraga yanlɛgɛ ŋga mà yerege ki gbɔgɔ.»
13 Kì pye ma, a wunlunaŋa Nebukanezari wì si kɔnrɔ ta, mɛɛ nawa ŋgban fɔ jɛŋgɛ. A wì si konɔ kan ma yo pe sa Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego pe yigi pe pan pe ni. A pè si saa pe yigi ma pan pe ni wa wunlunaŋa wi yeri. 14 A wunlunaŋa wì si pe yewe ma yo fɔ: «Shadiraki, naa Meshaki, naa Abɛdi Nego, ki yɛn kaselege fɔ ye se yɛnlɛ mbanla yarisunndo ti gbɔgɔ konaa mbanla tɛ yaraga yanlɛgɛ ŋga mì yerege ki gbɔgɔ le? 15 Ɛɛn koni, ye ye yɛɛ gbɛgɛlɛ. Na yaga ka mbanlaga winmɛ, naa wegele winmɛ, naa ŋgɔni pigile tinmɛ, naa ŋgɔniye tinmɛ, naa juruye tinmɛ, naa wegele yɔnrɔ shyɛnzhyɛn winmɛ konaa yarigbɔnrɔ cɛnlɛ pyew ti tinmɛ pi logo sanga ŋa ni, ye sogo na tɛ yaraga yanlɛgɛ ki yɛgɛ sɔgɔwɔ yege gbɔgɔ. Na yee ki gbɔgɔ, le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, pa pe yaa ye wa wa yira kasɔn gbɔgɔ ki ni. Yarisunŋgo kikiin ki mbe ya pan mbe ye shɔ na kɛɛ?»
16 Kì pye ma, a Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego pè si wunlunaŋa Nebukanezari wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Wunlunaŋa, yaraga ka woro we yeri we yo ma kan ki wogo ŋga ki na. 17 Wunlunaŋa, na ki ka si pye pa ki yaa pye ma, we Yɛnŋɛlɛ na we yɛn na gbogo, li mbe ya mbe we shɔ kaselege ko na. Li mbe ya mbe we shɔ yira kasɔn gbɔgɔ ki kɛɛ konaa mbe we shɔ ma kɛɛ. 18 Wunlunaŋa, ali na lii si we shɔ, ki jɛn ma filige ki na fɔ we sɔɔn yarisunndo ti gbɔgɔ, we se sɔɔn tɛ yaraga yanlɛgɛ ŋga mà yerege ki gbɔgɔ fun.»
Pàa Daniyɛli wi wɔnlɔnambala
taanri pe wa
wa kasɔn gbɔgɔ ki ni
19 Kona, a Nebukanezari wi nawa pì si ŋgban fɔ jɛŋgɛ, fɔ a wi yɛgɛ cɛnwɛ pi kanŋga Shadiraki naa Meshaki konaa Abɛdi Nego pe kanŋgɔlɔ. Ko puŋgo na, a wì suu woolo pe pye ma yo pe kasɔn ki gbɔgɔ naa, fɔ sa gbɔn gbɔgɔsaga kɔlɔshyɛn mbe wɛ ki cɛnlɔmɔ faa pi na. 20 A wì sigi yo wi maliŋgbɔɔnlɔ mbele pe yɛn fanŋga ni pele kan ma yo pe Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego pe yigi pe pe pɔ, pe pe wa wa kasɔn gbɔgɔ ki ni. 21 Le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, a pè si pe yigi ma pe pɔ pe kurusiile, naa pe bundu pigile, naa pe derigbɔrɔ konaa pe yaripɔrɔ sannda ti ni pe na, mɛɛ pe wa wa yira kasɔn gbɔgɔ ki nandogomɔ. 22 Ɛɛn fɔ wunlunaŋa wìla konɔ na kan làa ŋgban, mbe taga wa ko, na yira kasɔn kìla gbɔgɔ fɔ jɛŋgɛ, ki kala na, mbele pàa saa Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego pe wa wa kasɔn ki ni, kasɔn yinnɛ làa pe gbo. 23 Ki nambala taanri wele, Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego, ma pe ta wa pɔsaga, a pè si to wa kasɔn ki nandogomɔ.
24 Le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, a wunlunaŋa Nebukanezari wi sunndo wì si kɔn wi na. A wì si yiri ma yere fyɛlɛgɛ na, mɛɛ wi yɛrifɛnnɛ pe yewe ma yo fɔ: «Mì yo nambala taanri wè pɔ ma wa wa kasɔn ki ni?» A poro suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Wunlunaŋa, pa ki yɛn ma jate.»
25 A wì sho naa fɔ: «Ye wele, na yɛgɛ yɛn nambala tijɛrɛ na, pe woro ma pɔ. Pe yɛn na yanriyanri wa kasɔn ki nandogomɔ. Kasɔn kii yaraga ka pye wa kpɛ na. Naŋa tijɛrɛ woo wi cɛnlɔmɔ pi yɛn ma yiri Yɛnŋɛlɛ li yaraga yɛnwege ka kɔrɔgɔ.»
Wunlunaŋa wìla Daniyɛli
wi wɔnlɔnambala taanri
pe yirige ma pe wa
konaa ma pe gbɔgɔ
26 Ko puŋgo na, a Nebukanezari wì si fulo wa yira kasɔn gbɔgɔ ki tanla, mɛɛ yo fɔ: «Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego, yoro mbele Yɛnŋɛlɛ na yaara ti ni fuun ti go na li tunmbyeele, ye yiri wa kasɔn ki ni, ye pan laga.» A Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego pè si yiri wa kasɔn ki ni.
27 A wunlunaŋa wi gboforonɛriye, naa janmaratigiye, naa kumandaye konaa wi yɛrifɛnnɛ pè si gbinri ma pan ma gbogolo, mɛɛ ki yan fɔ kasɔn ki sila ya yaraga ka pye ki nambala taanri pe wire ti na, fɔ pe yinzire ka kpɛ sila sogo, kasɔn ki sila pe yaripɔrɔ ti sogo, kasɔn nuwɔ kpɛ sila si pye pe na.
28 Kona, a Nebukanezari wì si sɛnrɛ ti lɛ, mɛɛ yo fɔ: «Sɔnmɔ yɛn Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego pe Yɛnŋɛlɛ li woo. Lo lì li mɛrɛgɛ wi tun wi pan mali tunmbyeele pe shɔ, poro mbele pè pe jigi wi taga li na we. A pè mi ŋa wunlunaŋa na sɛnyoro ti kɛ, ma pe yɛɛ kan kunwɔ pi yeri, jaŋgo paga ka tunŋgo pye yarisunŋgo ka yɛgɛ kan mbege gbɔgɔ pe Yɛnŋɛlɛ lo puŋgo na. 29 Ki kala na, mi yɛn naga kondɛgɛlɛ na li teri fɔ: ‹Lere o lere, na wiga pye cɛnlɛ o cɛnlɛ na woo, nakoma tara o tara nda woo, nakoma sɛnrɛ o sɛnrɛ nda yofɔ, na wiga sɛnpere yo Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego pe Yɛnŋɛlɛ li na, ko fɔ pe yaa wo kɔɔnlɔ curo curo curo, mboo go ki jaanri mbege wo ki yɛɛ na paa kayangara yɛn; katugu yarisunŋgo ko ka yɛgɛ woro wa, ŋga ki mbe ya mbe lere shɔ paa lo yɛn.› »
30 Ko puŋgo na, a wunlunaŋa wì si ka taga Shadiraki, naa Meshaki konaa Abɛdi Nego pe fanŋga ki na wa Babilɔni kinda wi ni.
Wɔɔnrɔ shyɛn woro
nda Nebukanezari wìla wɔnlɔ
31 Kona, a wunlunaŋa Nebukanezari wì si tunŋgo torogo leele pe ni fuun, naa cɛngɛlɛ ke ni fuun konaa sɛnrɛ pyew ti woolo pe yeri dunruya wi lagapyew ki ni. Wìla yo fɔ: «Yɛnŋɛlɛ sa yɛyinŋge gbɔgɔ kan ye yeri! 32 Yɛnŋɛlɛ na yaara ti ni fuun ti go na lì kajɛŋgɛ pye na kan, ma kafɔnŋgɔlɔ naa kacɛn kagala ŋgele naga na na, mi Nebukanezari, mìgi wele maga yan, fɔ ki yɛn ma yɔn mbe ke yo ye kan.
33 Li kacɛn kagala kè tugbɔlɔ! Li kafɔnŋgɔlɔ ke yɛn yawa ni!
Li wunluwɔ pi yɛn wunluwɔ mba pi yɛn kɔsaga fu, li tegere ti yɛn wa sanga pyew fɔ tetete.