ZHEZU WI JƆLƆGƆ KONAA WI KUNWƆ
26
26–27
Saraga wɔfɛnnɛ teele pàa yɔn le
Zhezu wi na
(Maki 14.1-2; Luki 22.1-2; Zhan 11.45-53)
1 Naa Zhezu wìla kaa kɔ ki nagawa sɛnrɛ ti ni fuun ti na, a wì suu fɔrɔgɔfɛnnɛ pe pye fɔ: 2 «Yège jɛn ma yo sanni piliye shyɛn we yaa Paki fɛti wi pye, fɔ pe yaa Lere wi Pinambyɔ wi le kɛɛ poo kan tiparaga na.»
3 Ki sanga wi ni, a saraga wɔfɛnnɛ teele poro naa Zhufuyelelɛɛlɛ pe ni, pè si saa pe yɛɛ gbogolo wa Kayifu yuŋgbɔlɔ li ni, saraga wɔfɛnnɛ pe to we. 4 A pè si pe yɔn ki wa nuŋgba mbe Zhezu wi yigi larawa mboo gbo. 5 Pàa pye na yuun fɔ: «Yaga ka ti woo yigi fɛti wi nɔgɔ, jaŋgo yolɛgɛrɛ ka ka yiri janwa wi sɔgɔwɔ.»
Jɛlɛ wà la latikɔrɔ nuwɔ taan gbɔn
Zhezu wi go ki na
(Maki 14.3-9; Zhan 12.1-8)
6 Sanga ŋa ni Zhezu wìla pye wa Betani, wa Simɔ ŋa yayɛnwɛ pìla pye wi na wi go, 7 a jɛlɛ wà si fulo wi tanla kugbolo la ni. Pàa li gbegele sinndɛɛrɛ nda pe yinri alibatiri to ta ni. Làa pye ma yin latikɔrɔ nuwɔ taan sɔnŋgbanga woo ni. A wì sigi latikɔrɔ wi wo Zhezu wi go ki na, ma yala wìla pye na nii. 8 Naa Zhezu wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pàa kaa ko yan ma, a kì si pe mbɛn. A pè sho fɔ: «Ki jɔgɔwɔ mba po go? 9 Pe mbe ja ya mbege latikɔrɔ ŋa wi pɛrɛ sɔnŋgbanga na, mbege penjara ti kan fyɔnwɔ fɛnnɛ pe yeri.»
10 Ɛɛn fɔ, a Zhezu wì sigi jɛn, mɛɛ pe pye fɔ: «Yiŋgi na, a ye nɛɛ gbanla ki jɛlɛ ŋa wi na? Ŋga wì pye mala kan, ki yɛn ma yɔn, 11 katugu fyɔnwɔ fɛnnɛ pe yaa pye laga ye ni sanga pyew. Ɛɛn fɔ, mi wo se pye laga ye ni sanga pyew. 12 Wìgi latikɔrɔ ŋa wi gbɔn na wire ti na, jaŋgo mbanla gbegele na gboo lege ki kala na. 13 Kaselege ko na, mila ki yuun ye kan, laga dunruya wi ni fuun wi ni, ki Sɛntanra nda pe mberi yari laga ŋga fuun na, kala na ki jɛlɛ ŋa wì pye, pe yaa li yɛgɛ yo wa ki laga ki na fun, jaŋgo paa nawa tuun wi na.»
Zhudasi wila ki jaa
mbe Zhezu wi le kɛɛ
(Maki 14.10-11; Luki 22.3-6)
14 Kona, wa fɔrɔgɔfɛnnɛ kɛ ma yiri shyɛn pe ni, ŋa pàa pye na yinri Zhudasi Izikariyɔti, wì si kari ma saa saraga wɔfɛnnɛ teele pe yan. 15 A wì si pe pye fɔ: «Na mi ka Zhezu wi le ye kɛɛ, yiŋgi ye yaa kan na yeri?»
A pè si warifuwe pyɔ nafa ma yiri kɛ jiri ma kan wi yeri. 16 Mbege lɛ le ko sanga wo na, a Zhudasi wi nɛɛ pyelɔmɔ jɛmbɛ jaa mbe Zhezu wi le pe kɛɛ.
Zhezu wìla Paki fɛti liwɛn
pi li wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe ni
(Maki 14.12-21; Luki 22.7-14,21-23; Zhan 13.21-30)
17 Leve fu buru fɛti† wi pilige koŋgbanŋga ki na, a Zhezu wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pè si saa wi yewe ma yo fɔ: «Maa jaa we sa Paki fɛti yaakara ti sɔgɔ ma kan se yeri?»
18 A Zhezu wì si pe pye fɔ: «Ye kari wa ca nawa naŋa wa yeri, yoo pye fɔ: ‹We Nagafɔ wì yo wi wagati wì gbɔn, pa wi yaa Paki fɛti liwɛn pi li laga ma go, wo naa wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe ni.› » 19 A fɔrɔgɔfɛnnɛ pè si kari ma saa ŋga Zhezu wìla yo ma pe kan ki pye, mɛɛ Paki fɛti yaakara ti sɔgɔ.
20 Naa yɔnlɔ kìla kaa kɔ, a Zhezu wì si saa cɛn na nii wo naa wi fɔrɔgɔfɛnnɛ kɛ ma yiri shyɛn pe ni. 21 Ma pe ta paa nii, a Zhezu wì si pe pye fɔ: «Kaselege ko na, mila ki yuun ye kan, ye ni, nuŋgba yaa kanla le kɛɛ.»
22 A kì si yɛsanga wa fɔrɔgɔfɛnnɛ pe na fɔ jɛŋgɛ. A pe nɛɛ wi yewe nuŋgba nuŋgba na yuun fɔ: «We Fɔ, ndɛ mi ma?»
23 A Zhezu wì sho fɔ: «Ŋa wì pinlɛ maa kɛɛ ki le na ni ja wa yaapige ki ni, wo wi yaa kanla le kɛɛ. 24 Lere wi Pinambyɔ wi yaa ku paa yɛgɛ ŋga na Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ wi yɛn naga yuun wi kanŋgɔlɔ† we. Ɛɛn fɔ, naŋa ŋa wi yaa Lere wi Pinambyɔ wi le kɛɛ, jɔlɔgɔ yɛn wi wogo. Ki naŋa ki pye pe sila wi se, anmɛ ko mbe ja mbɔnrɔ wi na!»
25 Zhudasi ŋa wìla pye na Zhezu wi nii kɛɛ, wì si sɛnrɛ ti lɛ, ma sho fɔ: «We Nagafɔ, ndɛ mi ma?»
A Zhezu wì suu pye fɔ: «Mboro màga yo.»
We Fɔ wi suro kpoyi lige sɛnrɛ
(Maki 14.22-26; Luki 22.15-20; 1 Korɛn 11.23-25)
26 Ma pe yaga paa nii, a Zhezu wì si buru lɛ. Naa wìla kaa Yɛnŋɛlɛ li shari, a wì suu kɔɔnlɔ maa kan wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe yeri, mɛɛ pe pye fɔ: «Yoo shɔ yoo ka. Wo wi yɛn na wire† re.»
27 Ko puŋgo na, a wì si wɔjɛnnɛ li lɛ, naa wìla kaa Yɛnŋɛlɛ li shari, a wì sili kan pe yeri, ma yo fɔ: «Ye ni fuun ye pa wɔ. 28 Katugu mba yɛɛn po pi yɛn na kasanwa we, kasanwa mba pi yɛn na Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ pi nii we†, pì wo lelɛgɛrɛ kala na, mbe pe kapere ti kala yaga pe na. 29 Mila ki yuun ye kan, mbe wɔ nala wo ni, mi se ki ɛrɛzɛn pire tɔnmɔ mba pa wɔ ye ni naa, fɔ sa gbɔn pilige ŋga mi yaa ka pi fɔnmbɔ pi wɔ ye ni wa na To wi wunluwɔ pi ni we.»
30 Naa pàa kaa Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔ yuuro ni, a pè si yiri le, mɛɛ kari wa oliviye tire yanwiga ki na.
Zhezu wìla yo Pyɛri yaa kaa je
(Maki 14.27-31; Luki 22.31-34; Zhan 13.36-38)
31 Kona, a Zhezu wì suu fɔrɔgɔfɛnnɛ pe pye fɔ: «Nala yembinɛ na li ni, ye ni fuun ye yaa fe mbanla wa; katugu ki yɛn ma yɔnlɔgɔ wa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ wi ni, ma yo fɔ: ‹Mi yaa simbaala kɔnrifɔ wi gbo, pa simbaala pe yaa gbɔn mbe jaraga.›† 32 Ɛɛn fɔ, na mi ka ka yɛn mbe yiri wa kunwɔ pi ni, mi yaa keli mbe kari ye na wa Galile tara.» 33 A Pyɛri wì si sɛnrɛ ti lɛ, ma suu pye fɔ: «Ali sanmbala pe ni fuun paga fe mbɔɔn wa, mi wo sɔɔn wa fyew.» 34 A Zhezu wì suu pye fɔ: «Kaselege ko na, mila ki yuun ma kan, nala yembinɛ na li ni, sanni ŋgopɔlɔ wi sa gbele, ma yaa ki yo mbege filige sa ta yosaga taanri, mbe yo ma silan jɛn.» 35 A Pyɛri wì suu pye fɔ: «Ali na mbe pinlɛ mbe ku ma ni, mbe ku ma ni win, fɔ mi sɔɔn je fyew.» A fɔrɔgɔfɛnnɛ sanmbala pège sɛnrɛ nuŋgba ti yo ma fun.
Zhezu wìla Yɛnŋɛlɛ yɛnri
wa laga ŋga pe yinri Zhetisemani
(Maki 14.32-42; Luki 22.39-46)
36 Kona, a Zhezu wì si kari wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe ni wa laga ŋga pe yinri Zhetisemani, mɛɛ pe pye fɔ: «Ye cɛn namɛ, mi yaa kari sa Yɛnŋɛlɛ yɛnri wa yɛgɛ.»
37 A wì si Pyɛri naa Zebede pinambiile shyɛn pe lɛ ma kari pe ni. A yɛsanga naa lawɔrɔ nɛɛ paan wi yeri. 38 A wì si pe pye fɔ: «Na nawa pì piri na na fɔ na jaa mbanla gbo. Ye koro laga na ni yɛnmbɛlɛ!»
39 A wì si kari yɛgɛ jɛnri, ma to maa yɛgɛ ki jiile wa tara, mɛɛ Yɛnŋɛlɛ li yɛnri ma yo fɔ: «Na To, na kaa pye ki mbe ya pye, ki jɔlɔgɔ wɔjɛnnɛ na li lali na ni! Ɛɛn fɔ, mi woro nala nandanwa kala lo jaa fɔ mboro wolo lo.»
40 Kona, a wì si sɔngɔrɔ ma pan le fɔrɔgɔfɛnnɛ taanri pe tanla, mɛɛ pan ma pe ta paa wɔnlɔ. A wì si Pyɛri pye fɔ: «Yee ya mbe koro yɛnmbɛlɛ mbe wagati nuŋgba pye yɛrɛ! 41 Ye koro yɛnmbɛlɛ yaa Yɛnŋɛlɛ li yɛnri, jaŋgo yaga ka ye wamawelewe mbe kapege pye. Ki ma pye wa sɛnwee wi yinnɛ li na wigi pye, ɛɛn fɔ, wi wire ti fanŋga kì kologo mbege pye.»
42 A wì si kari naa shyɛn wogo ki na, ma Yɛnŋɛlɛ li yɛnri ma yo fɔ: «Na To, na kaa pye ki jɔlɔgɔ wɔjɛnnɛ li se ya lɛ na tanla fɔ mbe wɔ wa li ni, ma ti ma nandanwa kala lo mbe pye!»
43 A wì si sɔngɔrɔ ma pan naa le wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe tanla, mɛɛ pan ma pe ta paa wɔnlɔ; katugu wɔnlɔwɔ pìla pe yigi fɔ ma saa toro. 44 A Zhezu wì si nuru naa ma yiri le pe tanla taanri wogo ki na, ma kari wa yɛgɛ, mɛɛ Yɛnŋɛlɛ li yɛnri ma sɛnrɛ nuŋgba ti yo. 45 Ko puŋgo na, a wì si sɔngɔrɔ ma pan wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe kɔrɔgɔ, mɛɛ pe pye fɔ: «Yaa wɔnlɔ bere na wogo wi le? Ye wele, wagati wì gbɔn pe yaa Lere wi Pinambyɔ wi le kapere pyefɛnnɛ pe kɛɛ. 46 Ye yiri we kari! Ye wele, lere ŋa wila na nii kɛɛ, wi ŋa wila paan!»
Pàa Zhezu wi yigi
(Maki 14.43-50; Luki 22.47-53; Zhan 18.3-12)
47 Ma Zhezu wi ta wìla pye na para bere, Zhudasi ŋa wìla pye fɔrɔgɔfɛnnɛ pe kɛ ma yiri shyɛn wa, a wì si gbɔn le. Janwa gbɔlɔ la pinlɛ wi ni ma pan tokobiye naa kanŋgirɛ ni. Saraga wɔfɛnnɛ teele poro naa Zhufuye tara lelɛɛlɛ pe ni, poro pàa pe tun. 48 Zhudasi ŋa wìla pye na Zhezu wi nii kɛɛ, wìla kacɛn ŋa wi mbaa ka sa pye wi naga janwa wi na, ma yo fɔ: «Naŋa ŋa mi yaa ka sa magala wi ni mboo shari, wo wi yaa pye ŋa yaa jaa we. Yoo yigi.» 49 Naa Zhudasi wìla ka saa gbɔn, a wì si fulo Zhezu wi tanla teere, ma suu pye fɔ: «We Nagafɔ, mila ma shari.»
A wì si magala Zhezu wi ni. 50 A Zhezu wì suu pye fɔ: «Na wɔnlɔ, ŋga mà pan mbe pye, ki pye fyaw!»
Kona, a sanmbala pè si fulo Zhezu wi tanla maa yigi. 51 Leele mbele pàa pye Zhezu wi ni, a nuŋgba suu tokobi wi kɔw, mɛɛ saraga wɔfɛnnɛ to wi tunmbyee wi gbɔn wi ni, maa nuŋgbolo li laga. 52 A Zhezu wì suu pye fɔ: «Ma tokobi wi le wa wi wofogo ki ni, katugu mbele fuun pe maa tokobi lee na wiin, tokobi wi yaa ka poro gbo†. 53 Ma sigi jɛn mbe jɛn mbe yo fɔ mbe ya mbanla to wi yeri wilan saga, le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, pa wi yaa mɛrɛgɛye sorodasheele ŋgbelege kɛ ma yiri shyɛn torogo na kan? 54 Ɛɛn fɔ, na ko ka pye ma, Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ wi sɛnrɛ ti yaa ti yɛɛ yɔn fili mɛlɛ? Ti yɛn naga yuun ma yo ki wogo ŋga ki daga mbe pye ma†.»
55 Ko puŋgo na, a Zhezu wì si janwa wi pye fɔ: «Yè pan na kɔrɔgɔ tokobiye naa kanŋgirɛ ni, mbe pan mbanla yigi ndɛɛ beŋganri pyefɔ wi mi kɛ? Pilige pyew mìla pye na cɛɛn wa shɛrigo gbɔgɔ ki ni na leele pe nari Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti ni, ye sila silan yigi. 56 Ɛɛn fɔ, ko kagala ŋgele koro pye, jaŋgo Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pe sɛnrɛ nda ti wa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ wi ni, ti ta tiri yɛɛ yɔn fili.»
Kona, a wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe ni fuun pè suu yaga le mɛɛ fe.
Pàa kari Zhezu wi ni
wa kiti kɔnfɛnnɛ ŋgbelege
ki yɛgɛ sɔgɔwɔ
(Maki 14.53-65; Luki 22.54-55,63-71; Zhan 18.13-14,19-24)
57 Mbele pàa Zhezu wi yigi, a pè si kari wi ni wa Kayifu yeri, saraga wɔfɛnnɛ to we. Lasiri sɛwɛ jɛnfɛnnɛ poro naa tara ti lelɛɛlɛ pe ni, pàa pe yɛɛ gbogolo wa ki laga ki na. 58 A Pyɛri wì si taga Zhezu wi na, ma lali wi ni, ma kari fɔ wa saraga wɔfɛnnɛ to wi laga ki ni. A wì si ye wa laga nawa ma saa cɛn wa laga welefɛnnɛ pe tanla, mbe ta mbege kala li kɔwɔ pi yan.
59 Saraga wɔfɛnnɛ teele poro naa kiti kɔnfɛnnɛ ŋgbelege ki ni, pàa pye na yagbogowo sɛnrɛ jaa Zhezu wi na mbe ta mboo gbo. 60 Ɛɛn fɔ, pe sila ta ta. Ali maga ta yagbogolo sɛrɛfɛnnɛ lɛgɛrɛ la pan ma pe yagbogolo sɛrɛya yo wi na o. Ko puŋgo na, a leele shyɛn† pèle si yiri ma sho fɔ: 61 «Ki naŋa ŋa wìla ki yo ma yo wi mbe ya mbe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ† ki jan mbege kan naa fɔnŋgɔ wi piliye taanri.»
62 A saraga wɔfɛnnɛ to wì si yiri, mɛɛ Zhezu wi pye fɔ: «Ma woro na sɛnrɛ ta taa na yuun? Sɛrɛya ŋa ki leele mbele paa yuun na waa ma na, ma yo mɛlɛ wo na?»
63 Ɛɛn fɔ, Zhezu wi sila para. Kona, a saraga wɔfɛnnɛ to wì sho fɔ: «Mila ma yewe Yɛnŋɛlɛ na yinwege wolo li mɛgɛ ki na, maga yo we kan, na kaa pye mboro ma yɛn Kirisi, Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ we.»
64 A Zhezu wì suu pye fɔ: «Koyi ŋga mà yo we. Ɛɛn fɔ, mila ki yuun ye kan, mbege lɛ nala wo na, ye yaa ka Lere wi Pinambyɔ wi yan wì cɛn wa Yɛnŋɛlɛ na li yɛn Yafɔ li kalige kɛɛ ki na, mboo yan fun wila paan wa naayeri kambaara ti na.»†
65 Kona, a saraga wɔfɛnnɛ to wì suu yaripɔrɔ ti walagi naŋgbanwa pi na, ma sho fɔ: «Wì Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki jɔgɔ! We woro na sɛrɛfɔ jaa naa. Wì Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki jɔgɔ, ye ni fuun ye nuŋgbolo yɛn ki sɛnrɛ ti na. 66 Yiŋgi yaa jate wi ni?»
A pè sho fɔ: «Wi daga mbe ku win.»
67 Kona, a pe nɛɛ cɛnrɛ waa wa wi yɛgɛ sɔgɔwɔ, nɛɛ wi gbɔɔn kɛŋguŋgolo ni. A pele nɛɛ wi feele, 68 nɛɛ yuun fɔ: «Kirisi, Yɛnŋɛlɛ li yɔn sɛnrɛ ti yo! Lere ŋa wɔɔn gbɔn wi naga we na!»
Pyɛri wìla je Zhezu wi na
(Maki 14.66-72; Luki 22.56-62; Zhan 18.15-18,25-27)
69 Pyɛri wìla pye ma cɛn wa funwa, wa laga nawa. A saraga wɔfɛnnɛ to wi tunmbyee jɛlɛ wà si fulo wi tanla, ma suu pye fɔ: «Mboro fun màa pye ki Galile tara fɛnnɛ Zhezu ŋa wi ni.»
70 Ɛɛn fɔ, a wì si je Zhezu wi na leele pe ni fuun pe yɛgɛ na, ma sho fɔ: «Sɛnrɛ nda maa yuun, mi siri jɛn!»
71 Ko puŋgo na, a Pyɛri wì si yiri le, mɛɛ kari wa laga ki jasa yeyɔngɔ ki na. A tunmbyee jɛlɛ wà si nuru naa maa yan, mɛɛ leele mbele pàa pye le pe pye fɔ: «Ki naŋa ŋa yɛɛn, wìla pye Nazarɛti ca fɛnnɛ Zhezu wi ni.»
72 A Pyɛri wì si nuru naa maa je, mɛɛ wugu ma yo fɔ: «Ki naŋa ŋa, mi suu jɛn.»
73 Ko puŋgo na naa jɛnri, leele mbele pàa pye wa, a poro si fulo Pyɛri wi tanla ma suu pye fɔ: «Kaselege yi, ki leele mbele wo wawi mboro; katugu ma sɛnpaara tɔ̀ɔn yirisaga ki naga we na.»
74 Ɛɛn fɔ, a Pyɛri wi nɛɛ yuun fɔ: «Na kaa pye mì finlɛ, Yɛnŋɛlɛ lilan le jɔlɔgɔ! Mì wugu, ki naŋa ŋa, mi suu jɛn!»
Le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, a ŋgopɔlɔ wà si gbele. 75 A Pyɛri wì si nawa to sɛnrɛ nda Zhezu wìla yo maa kan ti na, fɔ: «Sanni ŋgopɔlɔ wi sa gbele, ma yaa na je mbe sa ta jesaga taanri, mbe yo ma silan jɛn.» A wì si yiri, mɛɛ gbele fɔ jɛŋgɛ.
† 26:17 Ɛki 12.14-20 † 26:24 Eza 53.7; Zaka 13.7 † 26:26 Ki laga ŋga, pele maa ki jate ma yo buru wi yɛn ma taanla Zhezu wi wire to ni, to nda ti yaa kan saraga we; pele maa ki jate buru wìla kanŋga ma pye Zhezu wi wire jate to. † 26:28 Zhere 31.31; Luki 22.20 † 26:31 Zaka 13.7 † 26:52 Zhenɛ 9.6; Ɛki 21.12; Naga 13.10 † 26:54 Yuuro 22; Eza 53; Luki 24.44. † 26:60 Dete 19.15 † 26:61 Zhan 2.19 † 26:64 Dani 7.13; Naga 1.7