10
Seba tara wunlunjɔ wìla kari
ma saa wunlunaŋa Salomɔ wi shari
1 Saba tara wunlunjɔ wìla ki logo fɔ Salomɔ wi mɛgɛ kì yiri Yawe Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔwɔ pi kala na. A wì si yiri wa wi tara ma pan mboo wa mbe wele nandaleŋgele ni. 2 Ki wunlunjɔ wìla pan wa Zheruzalɛmu ca lelɛgɛrɛ ni wi puŋgo na, naa yɔngɔmɛye ni, naa nuwɔ taanyaara ni, naa tɛ lɛgɛrɛ ni konaa sinndɛɛrɛ sɔnŋgbanga woro ni. Pàa ki tuguro ti taga yɔngɔmɛye poro na. Wìla pan wa Salomɔ wi yeri ma pan ma sɛnrɛ nda fuun tìla pye wa wi nawa ti yo maa kan. 3 Yewige ŋga fuun wìla yewe, wunlunaŋa Salomɔ wìla wi yɔn sogo ki ni fuun ki na. Yewige ka kpɛ sila pye ma ŋgban wunlunaŋa wi yeri, ŋga wi sila ya mboo yɔn sogo ki na. 4 Kona, Saba tara wunlunjɔ wì sigi wele maga yan fɔ tijinliwɛ gbɔɔ la pye Salomɔ wi yeri; Salomɔ wìla go ŋga kan, wìla ki yan fun, 5 naa yaakara nda pàa pye na kaa wa wi go ti ni, naa legbɔɔlɔ pe yinrɛ ti ni, naa pe tunŋgo pyewe pi ni. Tunmbyeele mbele pe maa yaakara to naa yaara nda pe maa woo ti kaan leele pe yeri, wìla pe yaripɔrɔ ti yan, ma saara sogoworo nda wi maa woo wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni ti yan. A kì si to wi yɔn na. 6 A wì si wunlunaŋa wì pye fɔ: «Mala ta wa na tara, sɛnrɛ nda mì logo ma kapyegele ke wogo na naa ma tijinliwɛ pi wogo na, jaga ti ni fuun ti yɛn kaselege. 7 Sanga ŋa ni mi fa pan mbege yan na yɛ, sɛnrɛ nda fuun pàa pye na yuun, mi sila taga ti na. Kagala ŋgele mì yan yɛnlɛ ni, pe sila koro walaga sɛnrɛ yo na kan yɛrɛ. Ma tijinliwɛ gbɔɔ po naa ma yarijɛndɛ tawa pì wɛ nda mìla logo ma kanŋgɔlɔ ti na. 8 Fɛrɛwɛ yɛn ma go woolo pe woo! Fɛrɛwɛ yɛn ma tunmbyeele pe woo, poro mbele pe yɛn ma ni sanga pyew nɔɔ tijinliwɛ sɛnrɛ ti nuru we! 9 Sɔnmɔ yɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ, ma Yɛnŋɛlɛ li woo, lo na lì kajɛŋgɛ pye ma kan, mɔɔ tɛgɛ Izirayɛli tara ti wunluwɔ we. Izirayɛli woolo pe yɛn ma Yawe Yɛnŋɛlɛ li ndanla fɔ sanga pyew, ko kì ti lɔ̀ɔn tɛgɛ pe wunluwɔ, jaŋgo maa pe kagala ke yɛgɛ woo kasinŋge naa kaselege ni.»
10 Ko puŋgo na, a Saba tara wunlunjɔ wì si tɛ tɔni taanri naa kɔngɔ kan wunlunaŋa Salomɔ wi yeri, naa nuwɔ taanyaara lɛgɛrɛ ni konaa sinndɛɛrɛ sɔnŋgbanga woro ni. Saba tara wunlunjɔ wìla pan ma nuwɔ taanyaara nda kan Salomɔ wi yeri, lere fa pan mbe yaara ta kan wa Izirayɛli tara mbe wɛ to na†.
11 Wunlunaŋa Hiramu wi tɔnmɔkɔɔrɔ nda tìla pan tɛ wi ni ma yiri wa Ofiri tara, tìla pan fun santali† tire lɛgɛrɛ naa sinndɛɛrɛ sɔnŋgbanga woro ni. 12 Wunlunaŋa wìla ki tire ta pye tiyagala wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki nawa, konaa wa wi yɛɛra wunluwɔ go ki ni. Pàa ta tɛgɛ ma ŋgɔniye naa juruye gbegele yurukɔɔlɔ pe kan. Mbe wɔ ko ni, pe fa pan ki tire cɛnlɛ ta ni wa Zheruzalɛmu ca, pe fa si ta yan, ali ma pan ma gbɔn nala.
13 Kona, yaraga ŋga fuun Saba tara wunlunjɔ wìla pye na jaa konaa yaraga ŋga fuun wìla yɛnri, Salomɔ wìla ki ni fuun ki kan wi yeri. Mbe taga wa ko na, wunlunaŋa wìla wi kan yarikanra ni, ma yala wi wunluwɔ pì gbɔgɔ yɛgɛ ŋga na ki ni. Ko puŋgo na, a Saba tara wunlunjɔ wo naa wi tunmbyeele pe ni, pè si yiri ma sɔngɔrɔ wa pe tara.
Wunlunaŋa Salomɔ wìla pye
penjagbɔrɔ fɔ
14 Yɛlɛ nuŋgba nuŋgba pyew, tɛ tɔni nafa wìla pye na paan na kaan Salomɔ wi yeri. 15 Safari wafɛnnɛ konaa pɛrɛfɛnnɛ pàa pye na lambo ŋa sara wi yeri, naa Larabuye wunlumbolo konaa tara ti janmaratigiye pàa pye na nizara ŋa woo na kaan wi yeri, to ni sila pye wa.
16 Wunlunaŋa Salomɔ wìla tugurɔn sigeyaara tugbɔɔrɔ cɛnmɛ shyɛn (200) gbegele tɛ ni. Ti ni fuun nuŋgba nuŋgba ti nuguwɔ pìla pye culo kɔgɔlɔni kɔgɔlɔni. 17 Wìla tugurɔn sigeyaara tumɔɔrɔ cɛnmɛ taanri (300) gbegele tɛ ŋa pè gbɔn wa ni. Ki tugurɔn sigeyaara ti ni fuun nuŋgba nuŋgba ti nuguwɔ pìla pye tɛ culo nuŋgba nuŋgba naa walaga. A wì si saa ti tɛgɛ wa wunluwɔ go ŋga pàa pye na yinri Liban kɔlɔgɔ go ki ni.
18 A wunlunaŋa Salomɔ wì si wunluwɔ jɔngɔ gbeŋge ka gbegele solo ŋgangala ni, mɛɛ tɛ piiri wo ki na maga tɔn. 19 Pàa lugusaga gbegele ki wunluwɔ jɔngɔ ki na, naa tɔɔrɔ tagasaga kɔgɔlɔni ni. Jɔngɔ ki tɛlɛgɛsaga kìla pye kiiri. Kɛyɛn tagasara la pye ki kanŋgɔlɔyɔ shyɛn yi na. Pàa jara yanlɛɛlɛ shyɛn tɛ ma pe yerege yerege kɛyɛn tagasara ti nuŋgba nuŋgba ti tanla. 20 Pàa jara yanlɛɛlɛ kɛ ma yiri shyɛn gbegele ma pe yerege yerege jɔngɔ ki tɔɔrɔ tagasaga kɔgɔlɔni ti kanŋgɔlɔyɔ shyɛn yi na. Ki jɔngɔ cɛnlɛ ka fa gbegele wunluwɔ pa yɛgɛ ni gbɛn.
21 Wunlunaŋa Salomɔ wi wɔjɛŋgɛlɛ ke ni fuun kàa pye tɛ wogolo. Wi wunluwɔ go ŋga pàa pye na yinri Liban kɔlɔgɔ go ki yaapire ti ni fuun tìla pye tɛ piiri woro. Yaraga ko ka sila pye wa ti ni warifuwe wogo, katugu Salomɔ wagati wi na pe sila pye na warifuwe wi jate. 22 Tarisisi ca tɔnmɔkɔɔrɔ tugbɔɔrɔ la pye wunlunaŋa Salomɔ wi yeri, nda tìla pye na tangaŋgala piin kɔgɔje wi na to naa wunlunaŋa Hiramu wi woro ti ni. Yɛlɛ taanrindaanri pyew ki tɔnmɔkɔɔrɔ tugbɔɔrɔ tìla pye na paan tɛ naa warifuwe ni, naa solo ŋgangala ni, naa kana ni konaa sannjɛrɛ nda pe yinri pan ta ni.
23 Wunlunaŋa Salomɔ wi mɛgɛ kìla yiri ma wɛ dunruya wunlumbolo pe ni fuun pe na wi yarijɛndɛ tawa naa wi tijinliwɛ pi kala na. 24 Leele pe ni fuun pàa pye naga jaa mbe wunlunaŋa Salomɔ wi yan, jaŋgo mbe tijinliwɛ mba Yɛnŋɛlɛ li kan wi yeri pi sɛnrɛ ta logo. 25 Pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pàa pye na paan yarikanra ni wi kan, to ti yɛn warifuwe yaara, naa tɛ yaara, naa yaripɔrɔ, naa maliŋgbɔnyaara, naa nuwɔ taanyaara, naa shɔnye konaa sofilele worosoye ni. Ko la pye na piin ma yɛlɛ pyew.
26 Salomɔ wìla malaga gbɔnwotoroye naa shɔn lugufɛnnɛ gbogolo wi yɛɛ kan. Malaga gbɔnwotoroye pàa pye waga kele naa cɛnmɛ tijɛrɛ (1 400); shɔn lugufɛnnɛ pàa pye lere waga kɛ ma yiri shyɛn (12 000). Wi malaga gbɔnwotoroye pàa pye cara nda ni, wìla pele tɛgɛ wa ti ni konaa ma pele tɛgɛ wa wo wunlunaŋa wi yɛɛ tanla wa Zheruzalɛmu ca†. 27 Wunlunaŋa Salomɔ wìla ti a warifuwe wì lɛgɛ wa Zheruzalɛmu ca paa sinndɛɛrɛ ti yɛn. Wìla ti a sɛdiri tire tì lɛgɛ fun wa tara ti ni, paa yɛgɛ ŋga na sikomɔri tire ti yɛn ma lɛgɛ wa yanwira tigiwɛn tara ti ni we†. 28 Wunlunaŋa Salomɔ wi shɔnye pàa pye na yinrigi pe ni wa Ezhipiti tara. Wunlunaŋa wi safari wafɛnnɛ poro pele wɛlɛ pàa pye na kee ma saa na pe loo ŋgbeleye ŋgbeleye na paan pe ni. Pe sɔnŋgɔ kìla pye ma jɛn ma tɛgɛ. 29 Malaga gbɔnwotoroye mbele pàa pye na yinrigi wa Ezhipiti tara, wi nuŋgba nuŋgba pyew wi sɔnŋgɔ kìla pye warifuwe pyɔ cɛnmɛ kɔgɔlɔni (600), shɔn nuŋgba nuŋgba pyew wi sɔnŋgɔ kìla pye warifuwe pyɔ cɛnmɛ naa nafa shyɛn ma yiri kɛ (150). Ki safari wafɛnnɛ pàa pye na paan wotoroye naa shɔnye pele ni fun, na pe pɛrɛ Hɛti cɛnlɛ woolo pe wunlumbolo pe yeri konaa Siri tara fɛnnɛ wunlumbolo pe yeri.
† 10:10 Mati 12.42; Luki 11.31 † 10:11 Santali tige kìla pye tige jɛŋgɛ ŋga pàa pye na kapyɔ tunndo lɛgɛrɛ gbegele ki ni. † 10:26 1 Wunlu 5.6; Dete 17.16-17 † 10:27 Amɔ 7.14; 1 Kuro 27.28