ZHEREMI.
32.
Yawe Yɛnŋɛlɛ làa para Zheremi wi ni Zhuda tara wunlunaŋa Sedesiyasi wi wunluwɔ pi yɛlɛ kɛ wolo li ni. Kìla pye Babilɔni tara wunlunaŋa Nebukanezari wi wunluwɔ pi yɛlɛ kɛ ma yiri kɔlɔtaanri wolo li ni. 
Ki wagati wi ni, Babilɔni tara wunlunaŋa wi maliŋgbɔɔnlɔ pàa maliŋgbɔɔnlɔ cɛnsaga kan ma Zheruzalɛmu ca ki yɔn tɔn. Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ Zheremi pàa wi yigi maa le kaso wa Zhuda tara wunlunaŋa wi go welefɛnnɛ pe laga nawa. 
Zhuda tara wunlunaŋa Sedesiyasi wo wìla wi le kaso, ma yo yiŋgi na Zheremi wi yɛn na Yɛnŋɛlɛ li yɔn sɛnrɛ yuun, ma yo fɔ Yawe Yɛnŋɛlɛ lì yo fɔ: «Ye wele, mi yaa ki ca ŋga ki le Babilɔni tara wunlunaŋa wi kɛɛ, wi yaa sigi shɔ. 
Zhuda tara wunlunaŋa Sedesiyasi wi se shɔ mbe to Kalide tara fɛnnɛ pe kɛɛ, ɛɛn fɔ mi yaa kaa le Babilɔni tara wunlunaŋa wi kɛɛ. Wi yaa kaa yan gbɔgɔyi mbe para wi ni yɔn naa yɔn. 
Pe yaa ka Sedesiyasi wi yigi mbe kari wi ni wa Babilɔni tara. Wi yaa ka sa koro wa fɔ sa gbɔn pilige ŋga ni mi yaa yere wi kala li ni. Mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ, muwi mì yo ma. Na ye kaa malaga gbɔɔn Kalide tara fɛnnɛ pe ni, ye se ya pe ni.» 
Zheremi wìla yo fɔ: «Yawe Yɛnŋɛlɛ làa para na ni ma yo fɔ: 
‹Wele, ma tojɛɛ Shalumu wi pinambyɔ Hanameyɛli wi yaa pan laga ma kɔrɔgɔ, mbe pan mbɔɔn pye mbe yo fɔ wi kɛrɛ nda wa Anatɔti ca, mari lɔ; katugu ti go shɔgɔ kologo ki yɛn ma yeri mberi lɔ, mberi pye ma woro.› » 
Kona, a na tojɛɛ wi pinambyɔ Hanameyɛli wì si pan na kɔrɔgɔ wa wunlunaŋa wi go welefɛnnɛ pe laga nawa pi ni, ma yala Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɛnrɛ ti ni. A wì silan pye fɔ: «Na kɛrɛ nda wa Anatɔti ca, wa Bɛnzhamɛ tara, mi yɛn nɔɔ yɛnri mari lɔ, katugu ti go shɔgɔ kologo ki yɛn ma yeri mberi lɔ, mberi pye ma woro.» Kona, a mì sigi jɛn ma filige ki na ma yo Yawe Yɛnŋɛlɛ lo jate sɛnrɛ tì yo na kan. 
Kì pye ma, a mì sigi kɛrɛ nda wa Anatɔti ca ti lɔ na tojɛɛ wi pinambyɔ Hanameyɛli wi yeri. A mì si warifuwe pyɔ kɛ ma yiri kɔlɔshyɛn jiri ma kan wi yeri kɛrɛ ti sɔnŋgɔ. 
A mì si kɛrɛ ti lɔsɛwɛ wi gbegele ma pe pye shyɛn, mɛɛ nuŋgba tɔn mala tɛgɛrɛ ti tɛgɛ wi na. Mìla sɛrɛfɛnnɛ yeri, a kì pye pe yɛgɛ na, a mì si warifuwe wi taanla culo na maa nuguwɔ pi jɛn. 
Ko puŋgo na, kɛrɛ ti lɔsɛwɛ ŋa wìla pye ma tɔn, tɛgɛrɛ ti yɛn wi na, wo ŋa kɛrɛ ti lɔkala naa tì lɔ magala na ni, tìla pye ma yɔnlɔgɔ wa wi ni, a mì suu lɛ, konaa sɛwɛ sanŋa ŋa wìla pye ma yɛngɛ wi ni. 
A mì sigi kɛrɛ lɔsɛwɛ wi kan Neriya pinambyɔ Baruki wi yeri; Neriya to wo lawi ŋa Maseya. Mìla wi kan wi yeri na tojɛɛ wi pinambyɔ Hanameyɛli wi yɛgɛ na, naa sɛrɛfɛnnɛ mbele pàa pe kɛɛ yɔnlɔ li taga kɛrɛ lɔsɛwɛ wi na pe yɛgɛ na, konaa Zhuda tara woolo mbele fuun pàa pye wa wunlunaŋa wi go welefɛnnɛ pe laga nawa pi ni pe yɛgɛ na. 
A mì sigi konɔ na li kan Baruki wi yeri pe yɛgɛ na, ma yo fɔ: 
«Yawe Yɛnŋɛlɛ na yawa pi ni fuun fɔ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ le, pa lì yo yɛɛn fɔ: ‹Kɛrɛ ti lɔsɛwɛɛlɛ mbele pe lɛ, ŋa tɛgɛrɛ ti yɛn ma tɛgɛ wi na kona ŋa wi yɛn ma yɛngɛ wi ni, ma sa pe le cɔgɔ ŋga pè fanri ka ni, jaŋgo pe koro wa tɛgɛsaga mbe mɔ wa.› 
Katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ na yawa pi ni fuun fɔ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ le, pa lì yo yɛɛn fɔ: ‹Pe yaa ka yinrɛ, naa kɛɛrɛ konaa ɛrɛzɛn kɛɛrɛ lɔ laga ki tara nda ti ni naa.› » 
Naa mìla kaa kɛɛrɛ ti lɔsɛwɛ wi kan Neriya pinambyɔ Baruki wi yeri sanga ŋa ni, a mì sigi yɛnrɛgɛ ŋga ki yɛnri Yawe Yɛnŋɛlɛ li yeri ma yo fɔ: 
«E, na Fɔ, Yawe Yɛnŋɛlɛ, wele, mboro mà naayeri wo naa tara ti da ma yawa gbɔɔ po naa ma fanŋga gbɔgɔ ki ni. Yaraga ko ka woro wa ma ŋgban ma yɛgɛ na. 
Ma mɔɔ kagbaraga ki pye sɛnwee wi kan fɔ mbe sa gbɔn wi setirige piile pe yirisaga waga lɛgɛrɛ na. Ɛɛn fɔ ma ma teele pe kajɔgɔrɔ ti fɔgɔ tɔn pe piile pe na, poro puŋgo na. Ma yɛn Yɛnŋɛlɛ ŋgbɔgɔ konaa fanŋga fɔ, ma mɛgɛ koyi ŋga Yawe Yɛnŋɛlɛ na yawa pi ni fuun fɔ. 
Ma kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ ke yɛn ma tugbɔlɔ, ma maa ma kapyegele ke piin yawa ni. Ma yɛgɛ yɛn sɛnwee piile pe tangalɔmɔ pi ni fuun pi na. Ma ma lere nuŋgba nuŋgba pyew wi sara mbe yala wi tangalɔmɔ pi ni konaa mbe yala wi kapyegele ke ni. 
«Màa kacɛn kagala naa kafɔnŋgɔlɔ pye wa Ezhipiti tara; ali ma pan ma gbɔn nala, ma yɛn na ke piin Izirayɛli woolo poro naa sɛnwee piile pe kan. Mɔ̀ɔ yɛɛ mɛgɛ ki gbɔgɔ fɔ ma pan ma gbɔn nala. 
Ma woolo, Izirayɛli woolo wele, màa pe yirige wa Ezhipiti tara kacɛn kagala ni, naa kafɔnŋgɔlɔ, naa fanŋga gbɔgɔ, naa yawa gbɔɔ ni, konaa ma fyɛrɛ gbɔrɔ wa leele pe na. 
Màa wugu pe tɛlɛye pe kan mbege tara nda ti kan pe yeri, a mà pan mari kan pe yeri; to nda nɔnɔ wo naa sɛnrɛgɛ ki ni, ti yɛn na fuun wa ti ni we. 
A pè si pan maga tara nda ti shɔ mari ta. Ɛɛn fɔ pe sila logo ma yeri, pe sila tanga ma lasiri wi na, ŋga fuun màa yo pe kan ma yo pe pye, pe sila ka kpɛ pye. Ko kala kì ti mà ki jɔlɔgɔ ŋga ki ni fuun ki wa pe na. 
«Wele, Kalide tara fɛnnɛ pe yɛn na lugusara kanni na ca ki mbogo ki mari, mbe ca ki shɔ. Pè yiri ca ki kɔrɔgɔ, ki yaa ye pe kɛɛ tokobi naa fuŋgo konaa yambewe pi fanŋga na. Ŋga màa yo, koyi ŋga kì gbɔn yɛɛn, ma yɛn naga yaan. 
Konaa ki ni fuun, we Fɔ, Yawe Yɛnŋɛlɛ, màa ki yo na kan ma yo fɔ mbe sa kɛrɛ ta lɔ penjara na, mberi sara sɛrɛfɛnnɛ yɛgɛ na, ma si yala, ca kì ye Kalide tara fɛnnɛ pe kɛɛ.» 
Yawe Yɛnŋɛlɛ làa li sɛnrɛ ti kan Zheremi wi yeri ma yo fɔ: 
«Muwi mi yɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ, sɛnwee piile pe ni fuun pe Yɛnŋɛlɛ le. Naga yɛn ma, yaraga ka yɛn wa mala pari le?» 
Ki kala na, pa Yawe Yɛnŋɛlɛ lì yo yɛɛn fɔ: «Wele, mi yɛn naga ca ŋga ki nii Kalide tara fɛnnɛ pe kɛɛ, naga nii Babilɔni tara wunlunaŋa Nebukanezari wi kɛɛ. Wi yaa ki shɔ. 
Kalide tara fɛnnɛ mbele pè pan ma to ki ca ŋga ki na, pe yaa ye wa ki ni, mbe kasɔn le ki ni, mbege sogo. Biriyinrɛ nda pàa pye na wusuna nuwɔ taan wi sori yarisunŋgo Baali ki kan wa ti go na, na duvɛn saara ti woo yarisunndo ta yɛgɛ yeri wa ti go na, jaŋgo mbanla nawa pi ŋgban, pe yaa ka ki yinrɛ ti sogo.» 
Yawe Yɛnŋɛlɛ lo lì yo ma fɔ: «Katugu maga lɛ wa pe punwɛ pi ni, Izirayɛli woolo naa Zhuda tara woolo, na kambɛngɛ ko cɛ pè koro na piin na yɛgɛ sɔgɔwɔ. Izirayɛli woolo pè koro nala nawa pi ŋgbanni pe kapyere ti ni. 
Katugu maga lɛ wa ki ca ŋga ki kanpilige ki na fɔ ma pan ma gbɔn nala, ki yɛn na naŋgbanwa po naa na kɔnrɔ tandorogo ki go. Ki kala na, mi yaa ki jɔgɔ mbege wɔ wa na yɛgɛ sɔgɔwɔ. 
Izirayɛli woolo naa Zhuda tara woolo pè kapere pye na na mala nawa pi ŋgban, poro naa pe wunlumbolo pe ni, naa pe yɛkeele pe ni, naa pe saraga wɔfɛnnɛ pe ni, naa pe Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pe ni, naa Zhuda tara woolo konaa Zheruzalɛmu ca woolo pe ni. 
Pe puŋgo wa na yeri, pee yɛgɛ wa na yeri; ma si yala mi yɛn na pe nari pilige pyew, ɛɛn fɔ pee yɛnlɛ mbe logo na yeri, pee silan yɛrɛwɛ sɛnrɛ ti lɛ. 
Go ŋga na mɛgɛ ki yɛn na yinri ki na, pàa pe yarisunndo tijangara ti tɛgɛ wa ki ni maga tɛgɛ fyɔngɔ ni. 
Pàa sunzara kan yarisunŋgo Baali ki kan wa Bɛni Hinɔmu gbunlundɛgɛ ki ni, jaŋgo mbaa pe pinambiile naa pe sumborombiile pe woo saraga, mbaa pe sori kasɔn ni yarisunŋgo Molɛki ki kan. Ma si yala, mi sila ki wogo ŋga ki konɔ kan pe yeri, mi sila si sɔnri ki na yɛrɛ, mbe yo fɔ pege katijangara cɛnlɛ li pye, mbe ti Zhuda tara fɛnnɛ pe pye kapere pyefɛnnɛ.» 
«Ɛɛn fɔ konaa ki ni fuun, ye yɛn naga yuun ki ca ŋga ki wogo na ma yo fɔ ki yaa ka le Babilɔni tara wunlunaŋa wi kɛɛ tokobi, naa fuŋgo konaa yambewe po fanŋga na. Ɛɛn fɔ koni Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li yɛn naga sɛnrɛ nda ti yuun ki ca ŋga ki wogo na, ma yo fɔ: 
‹Wele, mìla na woolo pe purɔ ma kari pe ni tara nda fuun ni na naŋgbanwa, naa na kayaŋga konaa na kɔnrɔ tandorogo ki kala na, mi yaa ka pe gbogolo mbe yiri wa pe ni, mbe pan pe ni laga ki laga ŋga ki ni, mbe ti pe cɛn laga yɛyinŋge na pɔw. 
Pe yaa ka pye na woolo, mi yaa ka pye pe Yɛnŋɛlɛ. 
Mi yaa ka pe jatere wi pye nuŋgba, mbe pe tangalɔmɔ pi pye nuŋgba, mbe ti paa fyɛ na yɛgɛ sanga pyew, jaŋgo pe wogo ki yɔn, poro naa pe piile mbele pe yaa ka yiri puŋgo na pe ni. 
Mi yaa ka yɔn finliwɛ mbakɔɔ le pe ni. Mi se ka puŋgo wa pe yeri naa, mi yaa la kajɛŋgɛ piin pe kan. Mi yaa kanla yɛgɛ fyɛrɛ ti le wa pe kotogo na, jaŋgo paga ka pe yɛɛ laga na na. 
Mi yaa kaa kajɛŋgɛ piin pe kan nayinmɛ ni; mi yaa yeresaga kan pe yeri jɛŋgɛ laga ki tara nda ti ni, na kotogo ki ni fuun ni konaa na nawa pi ni fuun ni.› » 
«Katugu pa Yawe Yɛnŋɛlɛ lì yo yɛɛn fɔ: ‹Yɛgɛ ŋga na mìla ti, a ki jɔlɔgɔ gbɔgɔ ŋga kì gbɔn ki leele mbele pe na, ki pyelɔmɔ nuŋgba pi na fun, kajɛŋgɛ ŋga fuun mìgi sɛnrɛ yo, mi yaa ki ni fuun ki pye pe kan. 
Ye yɛn naga yuun ki tara nda ti wogo na ma yo fɔ tì jɔgɔ ma koro waga, sɛnwee pyɔ woro wa ti ni, yaayoro woro wa ti ni, fɔ tì ye Kalide tara fɛnnɛ pe kɛɛ. Pe yaa ka kɛɛrɛ ta lɔ laga tara nda ti ni naa. 
Pe yaa ka kɛɛrɛ lɔ penjara na, mbe kɛrɛ lɔsɛwɛɛlɛ pye, mbe tɛgɛrɛ tɛgɛ pe na, mbe sɛrɛfɛnnɛ lɛ ki pye pe yɛgɛ na. Ki yaa ka pye wa Bɛnzhamɛ tara ti ni, naa wa Zheruzalɛmu kanŋgara na lara ti ni, naa wa Zhuda tara cara ti ni, naa cara nda wa yanwira ti na ti ni, naa cara nda wa yanwira tigiwɛn tara ti ni konaa cara nda wa Negɛvu tara ti ni; katugu leele mbele pàa yigi kasopiile ma kari pe ni, mi yaa ka sɔngɔrɔ mbe pan pe ni. Yawe Yɛnŋɛlɛ lo lì yo ma.› » 
