30
Yakuba ta den tɔw
1 Ayiwa, Rasɛli nana a ye ko ale tɛ den worora Yakuba ye minkɛ, a kɔrɔmuso celiya k’a mina. A ko Yakuba ma ko: «Den dɔ di ne fana ma, ni o tɛ, ne bɛna sa.» 2 Yakuba dimina Rasɛli kɔrɔ kosɛbɛ. A ko: «O tuma ne le ye Ala ye wa? Ala le ma i bari denworo ra wa?» 3 Rasɛli ko: «Ne ta baaradenmuso Bila ye nin ye; jɛn ni ale ye, janko a ye den sɔrɔ ne ye. Ni o kɛra, ale sababu ra, ne fana bɛna den dɔ sɔrɔ.»
4 Rasɛli k’a ta baaradenmuso Bila di Yakuba ma k’a kɛ a muso ye. Yakuba jɛnna ni a ye. 5 Bila nana kɔnɔ ta ka dencɛ woro Yakuba ye. 6 Rasɛli ko: «Ala ka jo di ne ma. Ne ka min fɔ a ka o mɛn, ka dencɛ di ne ma.» O kosɔn Rasɛli ka den tɔgɔ la ko Dan*.
7 Rasɛli ta baaraden Bila nana kɔnɔ ta ka dencɛ flanan woro Yakuba ye. 8 Rasɛli ko: «Ne ka siyɛngbɛlɛn le ta ni ne kɔrɔmuso ye fɔ ka se sɔrɔ.» A ka o den tɔgɔ la ko Nɛfitali†.
9 Ayiwa, Leya nana a ye ko ale tɛ den worora minkɛ tuun, ale fana k’a ta baaradenmuso Zilipa ta ka o di Yakuba ma.
10 Zilipa nana kɔnɔ ta ka dencɛ woro Yakuba ye. 11 Leya ko: «Ne kunnadiyara dɛ!» A ka o den tɔgɔ la ko Gadi‡.
12 Zilipa nana dencɛ flanan woro Yakuba ye. 13 Leya ko: «E! Nin ye hɛra le ye dɛ! Musow bɛna a fɔ ko ne ta ɲana.» A ka o tɔgɔ la ko Asɛri§.
14 Lon dɔ, simantigɛwagati ra, Rubɛn bɔra ka taga mandaragɔrisun dɔ ye foro ra. A ka o yiri den tigɛ ka na a di a bamuso Leya ma*. Rasɛli ko Leya ma ko: «I tɛ sabari ka i dencɛ ta mandaragɔri dɔ di ne ma wa?»
15 Leya ko: «Mun? I ka ne ta cɛ bɔsi ne ra, o ma i wasa, fɔ i belen ko ne ye ne dencɛ ta mandaragɔri le di i ma ka fara o kan kɛ!» Rasɛli ko: «Ayiwa, ni o lo, a bɛna bi su kɛ ni i ye. O bɛ kɛ mandaragɔri sara ye.» Leya sɔnna o ma.
16 Ayiwa, wula fɛ, Yakuba bɔtɔ foro ra, Leya borira ka taga a kunbɛn, k’a fɔ a ye ko: «I bɛ si ne le fɛ bi. Ne ka i sɔrɔ ni ne dencɛ ta mandaragɔriw ye.» Yakuba tagara si Leya fɛ o lon su fɛ. 17 Ala ka Leya ta daariri lamɛn. A nana kɔnɔ ta ka dencɛ loorunan woro Yakuba ye. 18 Leya ko: «Ne ka ne ta baaradenmuso di ne ta cɛ ma minkɛ, Ala ka o sara le di ne ma.» Leya ka o den tɔgɔ la ko Isakari†.
19 Leya nana kɔnɔ ta tuun, k’a dencɛ wɔɔrɔnan woro Yakuba ye minkɛ, 20 a ko: «Ala ka fɛnba kɛ ne ye. Sisan ne cɛ bɛna ne bonya, sabu ne ka dencɛ wɔɔrɔ le woro a ye.» Leya ka o den tɔgɔ la ko Zabulɔn‡.
21 O kɔ, a ka denmuso woro, ka o tɔgɔ la ko Dina.
22 Ayiwa, Ala hakiri tora Rasɛli ra, k’a ta daariri lamɛn, ka woro nɔgɔya a ye. 23 Rasɛli nana kɔnɔ ta ka dencɛ woro. A ko: «Ala ka maroya bɔ ne ra sisan.» 24 A k’a tɔgɔ la ko Yusufu§. A ko: «Ala ye dencɛ wɛrɛ fara nin kan ne ye.»
Yakuba kɛra naforotigi ye
25 Ayiwa, Rasɛli ka Yusufu woro minkɛ, lon dɔ Yakuba k’a fɔ Laban ye ko: «Sira di ne ma ne bɛ sekɔ ka taga so, ne faso ra. 26 Ne ta musow, ani ne ta denw di ne ma; ne ka baara kɛ i ye olugu le kosɔn. O di ne ma ne bɛ taga so, sabu ne ka min kɛ i ye, i yɛrɛ ka o lɔn.» 27 Laban ko: «Ni ne ko ka di i ye, o tuma to yan. Ne ta lagbɛrikɛfɛnw k’a yira ne ra ko Matigi Ala ka baraka don ne ra ele le sababu ra. 28 I ta sara bɛ kɛ min ye, o fɔ ne ye, ne bɛ o di i ma.» 29 Yakuba ko: «Ne ka baara kɛ cogo min na, ani i ta bɛganw cayara cogo min ne boro, ele yɛrɛ ka o lɔn. 30 Sabu bɛgan fitini min tun bɛ i fɛ sani ne ye na yan, o cayara sisan ka kɛ bɛgankuruba ye. Matigi Ala ka baraka don i ra ne le sababu ra. Sisan ne bɛna wagati juman le sɔrɔ ka baara kɛ ne yɛrɛ ta mɔgɔw ye?» 31 Laban ko: «I b’a fɛ ne ye mun le di i ma i sara ye?» Yakuba ko: «I tɛna foyi wɛrɛ di ne ma; ne bɛna min fɔ, ni i sɔnna o ma, ne bɛna i ta sagaw gbɛn tuun, ka o kɔrɔsi. 32 Nka bi, ne bɛna don i ta bɛganw cɛ ra ka o bɛɛ flɛflɛ kelen kelen. Sagaden musoman minw ɲɛgɛnɲɛgɛnna, ani fin bɛ minw na, ani minw yɔrɔ bɛɛ finna, ani ba minw ɲɛgɛnna fana, ani fin bɛ minw na, ne bɛna olugu bɛɛ mina ka o bla danna. O le bɛ kɛ ne ta sara ye. 33 O kɔ fɛ, ni i nana ne ta sagaw flɛ, ni ne terennin lo walama ni ne terennin tɛ, walama ni ne ka i janfa, i yɛrɛ bɛna o lɔn; ni i nana ba o ba ye ne fɛ, min ma ɲɛgɛn, walama fin tɛ a ra, ani ni i ka sagaden o sagaden ye ne fɛ, min ma fin, o tuma ne ka o sonya i fɛ le.» 34 Laban ko: «Ayiwa, i k’a fɔ cogo min na, an ye a kɛ ten.»
35 Nka, o lon yɛrɛ ra, bakɔrɔnin min o min ɲɛgɛnɲɛgɛnna, ani fin bɛ a min o min na, ani ba musoman min o min ɲɛgɛnɲɛgɛnna, ani fin bɛ a min o min na, walama gbɛ tun bɛ min o min na, ani saga min o min finna, Laban ka olugu bɛɛ woloma ka o bla danna. A ka olugu karifa a dencɛw ma, 36 ka o bla ka taga yɔrɔ wɛrɛ, ka o yɔrɔ janya Yakuba ra; a dencɛw tagamana fɔ tere saba ka taga o yɔrɔ ra. Yakuba ka to ni Laban ta bɛgan tɔw ye, ka kɛ olugu kɔrɔsi ye.
37 Ayiwa, Yakuba ka bere kɛnɛ dɔw tigɛ, pepiliyesun dɔw ra, ani amandesun dɔw ra, ani pilatanisun dɔw ra. A ka o berekɛnɛw fara dɔw bɔbɔ o ra, ka o gbɛmanyɔrɔw bɔbɔ, ka o ɲɛgɛnɲɛgɛn. 38 A ka o bere kɛnɛ ɲɛgɛnninw blabla bɛganw ta jiminfaga kɔnɔ, janko bɛganw natɔ jiminyɔrɔ ra, o ye o bere ɲɛgɛnninw ye; k’a sɔrɔ bɛganw tun bɛ yɛlɛn ɲɔgɔn kan jiminyɔrɔ le ra. 39 Ayiwa, bɛganw nana kɛ yɛlɛn ye ɲɔgɔn kan jiminyɔrɔ ra ka o ɲa to o bere ɲɛgɛnninw na. A kɛra ten, o bɛganw nana den o den woro, o denw bɛɛ ɲɛgɛnɲɛgɛnnin worora, ka fin kɛ o ra, walama ka gbɛ kɛ o ra.
40 Yakuba tun ka saga minw woloma, a ka olugu bla Laban ta saga ɲɛgɛnninw, ani a finmanw ɲa kɔrɔ, janko o ye Laban ta sagaw flɛ. A kɛra ten Yakuba ka bɛgankuru dɔw sɔrɔ a yɛrɛ ta ye; a ma sɔn ka o fara Laban taw kan.
41 Ni saga barakamanw le tun bɛ nana min, Yakuba tun bɛ bere ɲɛgɛnɲɛgɛnnin bla jiminfaga kɔnɔ o ɲa kɔrɔ, janko o yɛlɛntɔ ɲɔgɔn kan, o ye berew ye, ani janko ni o sagamusow ka na kɔnɔ ta o denw ye ɲɛgɛnɲɛgɛn. 42 Nka ni saga fasaninw le tun bɛ na min, Yakuba tun tɛ bere bla jiminfaga kɔnɔ o ɲa kɔrɔ. O cogo ra, saga fasaninw kɛra Laban ta ye, saga belebelew kɛra Yakuba yɛrɛ ta ye.
43 Ayiwa, Yakuba kɛra fɛntigi ye o cogo le ra. A ka baw ni sagaw sɔrɔ caman; baaraden musomanw ni a cɛmanw tun bɛ a fɛ, ani ɲɔgɔmɛw, ani faliw.
* 30:6 Dan tɔgɔ kɔrɔ ye ko: Ala ka kiti tigɛ. † 30:8 Nɛfitali tɔgɔ kɔrɔ ye ko: ne ka siyɛn ta. ‡ 30:11 Gadi tɔgɔ kɔrɔ ye ko: kunnadiya. § 30:13 Asɛri tɔgɔ kɔrɔ ye ko: hɛra. * 30:14 Mɔgɔw tun b’a miiri ko o yiriden bɛ se k’a to muso bɛ kɔnɔ ta joona. † 30:18 Isakari tɔgɔ kɔrɔ ye ko: sara. ‡ 30:20 Zabulɔn tɔgɔ kɔrɔ ye ko: bonya. § 30:24 Yusufu tɔgɔ kɔrɔ ye ko: ka dɔ fara a kan.