20
Ala ka koɲuman kɛ Izirayɛlimɔgɔw ye
1 San wolonflanan, karo loorunan, tere tan, Izirayɛli cɛkɔrɔba dɔw nana ko o bɛna Matigi Ala ɲininka; o nana sigi ne ɲa kɔrɔ. 2 Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma; a ko:
3 «Adamaden, kuma Izirayɛli cɛkɔrɔbaw fɛ; a fɔ o ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: Aw nana ne ɲininka le kɛ! Ayiwa, ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, ko ne tɛna sɔn aw ye ne ɲininka; Dunuɲatigi Ala ko ten.›
4 «Adamaden, i tɛ o jaraki wa? I tɛ o jaraki wa? O bɛmaw ka ko haramunin minw kɛ, o fɔ o ye! 5 A fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Lon min na ne ka Izirayɛli ɲanawoloma, ne tun ka ne boro kɔrɔta ka kari Yakuba ta durujaw ye. Ne ka ne yɛrɛ yira o ra Misiran jamana ra; ne karira o ye k’a fɔ ko: Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala. 6 O lon na, ne ka ne boro kɔrɔta ka kari o ye, ko ne bɛna o labɔ Misiran jamana ra, ka taga ni o ye jamana dɔ ra, ne yɛrɛ ka jamana min ɲini o ye, nɔnɔ ni li bɛ woyo jamana min na*, jamana bɛɛ ra cɛɲuman. 7 Ne k’a fɔ o ye ko: ‹Aw bɛ ɲabɔ batofɛn haramunin minw fɛ, aw ye o bɛɛ to yi; aw kana aw yɛrɛ lanɔgɔ ni Misiran jamana ta jow ye tuun. Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala.›
8 «Nka o murutira ne ma, o ma sɔn ka ne lamɛn. O tun bɛ ɲabɔra batofɛn haramunin minw fɛ, o si ma sɔn ka o to yi, o ma sɔn ka ban Misiran jamana ta jow ra. O kosɔn ne tun k’a miiri ko ne bɛna ne ta jusugban ben o kan, ka ne ta dimi ben o kan ka se fɔ a dan ma, ka o to Misiran jamana ra yi. 9 Nka ne ma sɔn ka o kɛ ne yɛrɛ tɔgɔ kosɔn, janko o tun siginin bɛ siya minw cɛ ra, ne tun ka ne yɛrɛ yira o ra ka o labɔ Misiran jamana ra o siya minw ɲa na, ne tɔgɔ kana na cɛn o siyaw ɲa kɔrɔ. 10 O ra, ne ka o labɔ Misiran jamana ra, ka taga ni o ye kongokolon kɔnɔ. 11 Ne ka ne ta cifɔninw yira o ra, ka ne ta kolatigɛninw fɔ o ye; adamaden bɛ o sira le tagama, ka kisi o sababu ra. 12 Ne ka ne ta Nɛnɛkirilon* sariya fana yira o ra, ka o kɛ tagamasiyɛn ye ne ni o cɛ, janko o y’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, min bɛ o saninya.
13 «Nka Izirayɛli ta mɔgɔw murutira ne ma kongokolon kɔnɔ. O ma ne ta cifɔninw sira tagama, o banna ne ta kolatigɛninw ma, k’a sɔrɔ adamaden bɛ o sira le tagama ka kisi o sababu ra. O ka ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon gbansanw ye. O kosɔn ne tun k’a miiri ko ne bɛna ne ta jusugban ben o kan kongokolon kɔnɔ, ka o halaki ka ban. 14 Nka ne ma sɔn ka o kɛ ne yɛrɛ tɔgɔ kosɔn, janko ne ka o labɔ siya minw ɲa na, ne tɔgɔ kana cɛn o siyaw ɲa kɔrɔ. 15 Nka ne yɛrɛ le ka ne boro kɔrɔta ka kari o ye kongokolon kɔnɔ, ko ne tun ka jamana min di o ma, ko ne tɛna taga ni o ye o jamana ra tuun, nɔnɔ ni li bɛ woyo jamana min na, jamana bɛɛ ra cɛɲuman. 16 Ne ka o kɛ, sabu o tun ma ne ta kolatigɛninw jate, o tun tɛ ne ta cifɔninw sira tagamana, o tun bɛ ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon gbansanw ye, sabu o jusu tun bɛ o ta jow le kan. 17 Nka o bɛɛ n’a ta, ne ka o flɛ ka makari o ra; ne ma sɔn ka o halaki ka o ban kongokolon kɔnɔ.
18 «Ne k’a fɔ o ta denw ye kongokolon kɔnɔ ko: Aw kana tugu aw bɛmaw ta cifɔninw kɔ, aw kana o ta kolatigɛninw sira tagama, aw kana aw yɛrɛ lanɔgɔ ni o ta jow ye. 19 Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala. Aw ye tugu ne ta cifɔninw le kɔ, aw ye ne ta kolatigɛninw sira le tagama, k’a kɛ. 20 Aw ye ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon saninmanw ye; o bɛna kɛ tagamasiyɛn ye ne ni aw cɛ, janko aw y’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala.
21 «Nka o ta denw fana murutira ne ma. O ma tugu ne ta cifɔninw kɔ, o ma ne ta kolatigɛninw sira tagama, ani k’a kɛ; k’a sɔrɔ adamaden ka kan ka o le sira tagama janko ka kisi o sababu ra. O ka ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon gbansanw ye. O kosɔn ne tun k’a miiri ko ne bɛna ne ta jusugban ben o kan, ka ne ta dimi ben o kan ka se fɔ a dan ma, kongokolon kɔnɔ yi. 22 Nka ne ka ne yɛrɛ mina, ne ma foyi kɛ o ra ne yɛrɛ tɔgɔ kosɔn, janko ne tun ka o labɔ siya minw ɲa na, ne tɔgɔ kana cɛn olugu ɲa kɔrɔ. 23 K’a sɔrɔ kongokolon kɔnɔ, ne tun ka ne boro kɔrɔta ka kari ko ne bɛna o janjan siya tɔw cɛ ra, ka o yɛrɛgɛ ka taga jamana wɛrɛw ra. 24 Sabu o ma ne ta kolatigɛninw sira tagama, o banna ne ta cifɔninw na; o ka ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon gbansanw ye. O tun bɛ ɲabɔra o bɛmaw ta jow le fɛ. 25 O kosɔn ne ka cifɔnin dɔw di o ma, minw tun man ɲi o ma; ne ka kolatigɛnin dɔw yira o ra, o tun tɛ se ka minw sira tagama ka kisi. 26 Ne k’a to o ka o yɛrɛ lanɔgɔ ni o ta sarakaw ye, sabu o ka o dencɛ fɔlɔw bɛɛ kɛ sarakaw ye; ne ka o kɛ, ka jatigɛ bla o ra, janko o y’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»
Ala bɛna Izirayɛlimɔgɔw ta kanblari ban
27 «O kosɔn, adamaden, kuma Izirayɛli ta mɔgɔw fɛ, k’a fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Aw bɛmaw ka ne mafiyɛnya fana, sabu o ka ne kan bla. 28 Ne tun ka ne boro kɔrɔta ka kari ko ne bɛna jamana min di o ma, ne tagara o ladon o jamana ra. Nka ni o ka kongorijan min o min ye, ani yiriba flaburuman min o min, o bɛ o ta bɛgan sarakaw* kɛ ka sɔnni kɛ o yɔrɔw ra, ka o ta siman sarakaw* bɔ, ani o ta wusunan saraka* kasadimanw, ani o ta rɛzɛnji sarakaw*, k’a sɔrɔ o kow le bɛ ne jusu gban. 29 O ra, ne ka o ɲininka ko: Aw bɛ to ka taga nin sɔnnikɛyɔrɔ minw na kongori kan o ye mun le ye? K’a ta o wagati ra fɔ ka na se bi ma, o yɔrɔw bɛ wele ko sɔnnikɛyɔrɔw.
30 «O kosɔn a fɔ Izirayɛli mara mɔgɔw ye ko: Dunuɲatigi Ala ko: Yala aw tɛ aw yɛrɛ lanɔgɔra i ko aw bɛmaw wa? Yala aw tɛ jatɔya kɛra ni o ta batofɛn haramuninw ye wa? 31 Aw bɛ aw ta sarakaw bɔ, ka aw ta denw jɛni ka aw ta jow sɔn; hali bi aw belen bɛ aw yɛrɛ lanɔgɔra ni o jow bɛɛ le ye. Yala o bɛɛ ra ne bɛna sɔn ko aw ye ne ɲininka wa, aw Izirayɛli mara mɔgɔw? Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten; ne tɛna sɔn aw ye ne ɲininka.
32 «Aw b’a fɔra ko: ‹Anw b’a fɛ ka kɛ i ko siya tɔw, ka kɛ i ko jamana tɔw ta mɔgɔw; an b’a fɛ ka jo yiriramanw, ani a kabakururamanw sɔn.› Nka o miiriya min bɛ aw hakiri ra, o tɛna kɛ! 33 Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, ko ne bɛna ne ta masaya sigi aw kunna, ne ta sebagaya ni ne ta fanga baraka ra, ka ne ta jusugban ben aw kan. 34 Ne bɛna aw labɔ siyaw cɛ ra; ne tun ka aw janjan ka taga jamana minw na, ne bɛna aw labɔ o jamanaw ra ka aw lajɛn kokura ne ta sebagaya ni ne ta fanga baraka ra, ka ne ta jusugban ben aw kan. 35 Ne bɛna aw mabɔ siya tɔw ra, ka taga ni aw ye yɔrɔ lakolon dɔ ra, an ye taga ɲɔgɔn ye ɲada ni ɲada, ne ye kiti ben aw kan. 36 Ne ka kiti ben aw bɛmaw kan Misiran jamana kongokolon kɔnɔ cogo min na, ne bɛna kiti ben aw fana kan o cogo le ra; Dunuɲatigi Ala ko ten. 37 Ne bɛna aw gbɛngbɛn ni ne ta bere ye, ka taga ni aw ye ne ta jɛnɲɔgɔnya* yɔrɔ ra. 38 Ne bɛna mɔgɔ murutininw labɔ aw cɛ ra, ani minw ka ne hakɛ ta. Olugu siginin bɛ jamana min na lonanya ra, ne bɛna o labɔ o jamana ra, nka o tɛna taga don Izirayɛli jamana kɔnɔ. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.
39 «Aw kɔni, aw Izirayɛli ta mɔgɔw, Dunuɲatigi Ala ko: Ni a ka aw diya, aw bɛɛ ye taga aw ta jow sɔn faasi! Nka o kɔ fɛ aw bɛna na ne kan mina jagboya ra. Aw tɛna ne tɔgɔ saninman lanɔgɔ tuun ni aw ta sarakaw, ani aw ta jow ye tuun. 40 Sabu Izirayɛli mara mɔgɔw bɛɛ, min o min bɛ jamana kɔnɔ, o bɛɛ bɛna ne bato ne ta kuru saninman le kan, Izirayɛli kuruw bɛɛ ra jamijan; Dunuɲatigi Ala ko ten. Ne bɛna sɔn aw ma o yɔrɔ le ra; ne bɛna ɲabɔ aw ta sarakaw fɛ tuun, ani aw ta simankura sarakaw, ani aw bɛna fɛn o fɛn bla a danna ne ye. 41 Ne bɛna aw labɔ siyaw cɛ ra; ne ka aw janjan ka taga jamana minw na, ne bɛna aw labɔ o jamanaw kɔnɔ ka aw lajɛn kokura. Ni o kɛra, o tuma ne bɛna sɔn aw ra tuun i ko saraka kasadiman; ne bɛna a to siya tɔw y’a lɔn aw sababu ra ko ne le ye Ala saninman ye. 42 Ne bɛna aw lasekɔ ka na Izirayɛli jamana ra tuun, ne tun ka ne boro kɔrɔta ka kari ko ne bɛna o jamana min di aw bɛmaw ma; ni o kɛra, o tuma aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye. 43 O yɔrɔ ra, aw hakiri bɛna jigi aw ta tagamacogokɔrɔ ra, ani aw ka kɛwale minw bɛɛ kɛ ka aw yɛrɛ lanɔgɔ; aw ka kojugu minw bɛɛ kɛ, o bɛɛ bɛna a to aw yɛrɛ bɛna ɲigi aw yɛrɛ ra. 44 Ne bɛna aw mina ka ɲa ne yɛrɛ tɔgɔ le kosɔn; aw Izirayɛli ta mɔgɔw, ne tɛna aw mina ka kaɲa ni aw ta tagamacogojuguw ye, walama aw ta kɛwalejuguw. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye; Dunuɲatigi Ala ko ten.»
* 20:6 Nɔnɔ ni li bɛ woyo jamana min na (Bɔri 6.2-8).