25
Nɛnɛkirisan ta sariya
1 Matigi Ala kumana Musa fɛ Sinayi kuru kan, k’a fɔ a ye ko: 2 «Kuma Izirayɛlimɔgɔw fɛ, k’a fɔ o ye ko: ‹Ne bɛna jamana min di aw ma, ni aw nana taga don o jamana ra, ni wagati dɔ nana se, aw ka kan ka a to aw ta dugukolo ye nɛnɛkiri. Aw bɛna o kɛ nɛnɛkiri wagati le ye, ka Matigi Ala bonya. 3 Aw bɛna aw ta forow sɛnɛ ka se fɔ san wɔɔrɔ, ka simanw dan a ra, ka o tigɛ, ka aw ta rɛzɛnsunw kun tigɛtigɛ janko a ye den ka ɲa, k’a rɛzɛnmɔ tigɛ. 4 Nka a san wolonflanan, o bɛna kɛ dugukolo ta nɛnɛkirisan ye; aw ye nɛnɛkiri o san na, ka Matigi Ala bonya. O san na, aw man kan ka siman dan aw ta forow ra, aw man kan ka aw ta rɛzɛnsunw kun tigɛtigɛ fana janko o ye den ka ɲa. 5 Hali simankisɛ minw benbenna dugu ma simantigɛwagati ra, ka falen o yɛrɛ ma foro kɔnɔ, ni olugu ka den, aw man kan ka o siman tigɛ, k’a lajɛn aw yɛrɛ fɛ. Ni aw ta rɛzɛnsunw fana tora o yɛrɛ ma yi ka den minw kɛ, aw man kan ka o denw tigɛ fana k’a lajɛn aw yɛrɛ fɛ; sabu o san ye dugukolo ta nɛnɛkirisan le ye. 6 Fɛn minw bɛna falen o yɛrɛ ma kongo kɔnɔ, o ka kan ka labla bɛɛ le ye, ka kɛ bɛɛ ta baro ye: aw yɛrɛw, ani aw ta baaraden cɛmanw ni a musomanw, ani minw bɛ baara kɛ aw fɛ sara ra, ani lonan tɛmɛbaga minw bɛ aw fɛ, 7 ani aw ta bɛganw, ani kongosogow bɛɛ. O san ta simanw bɛ kɛ bɛɛ ta baro le ye.› »
Yafarisan ta sariya
8 « ‹Ayiwa, ni nɛnɛkirisan wolonfla ka tɛmɛ, o bɛ kɛ san wolonfla sigiyɔrɔma wolonfla ye; o nɛnɛkirisan wolonfla bɛɛ bɛna kɛ san binaani ni kɔnɔntɔn ye. 9 O san binaani ni kɔnɔntɔnnan karo wolonflanan tere tan, aw ye buruw fiyɛ ka mankanba bɔ. O ye jurumun yafalonba le ye. Aw ye buru fiyɛ ka mankanba bɔ jamana yɔrɔ bɛɛ ra. 10 Aw ye san biloorunan bla danna ka Matigi Ala bonya. Aw ye mɔgɔw labla jamana kɔnɔ, ka forow labla o tigiw ye; bɛɛ ye kɛ a yɛrɛ ta ye o san na. O san bɛna kɛ yafarisan* le ye aw fɛ. Minw tun ka o ta dugukolow tɔnɔmasigi, olugu ta dugukolow ye kɔsegi o ma; jɔnw bɛɛ ye labla, o ye sekɔ ka taga o ta somɔgɔw fɛ. 11 O san biloorunan bɛna kɛ aw fɛ yafarisan le ye. Aw man kan ka siman dan. Siman minw wurira o yɛrɛ ma aw ta foro kɔnɔ, aw man kan ka o simanw kan k’a lajɛn aw yɛrɛ fɛ. Ni aw ta rɛzɛnsunw fana tora o yɛrɛ ma yi ka den minw kɛ, aw man kan ka o denw tigɛ ka o lajɛn aw yɛrɛ fɛ; 12 sabu yafarisan lo; aw ka kan ka o san jate i n’a fɔ san saninman. Ni siman minw falenna kongo ra o yɛrɛ ma, o le bɛna labla bɛɛ ye, ka kɛ bɛɛ ta baro ye. 13 O nɛnɛkirisan na, min o min tun k’a ta dugukolo tɔnɔmasigi, olugu ta dugukolo ye kɔsegi o ma.
14 « ‹Ayiwa, ni aw bɛ foro dɔ san, walama ni aw bɛ foro dɔ fiyeere aw ta jamana mɔgɔ dɔ ma, dɔ man kan ka ben dɔ kan. 15 Foro bɛ se ka sɛnɛko da min kɛ tuun sani ka yafarisan dɔ wɛrɛ se, aw ka kan ka o sanw le jate k’a sɔngɔ fɔ, ka kaɲa ni o ye. 16 Foro bɛ se ka sɛnɛko da min kɛ tuun sani ka yafarisan dɔ wɛrɛ se, ni o sandaw belen ka ca, o tuma foro sɔngɔ ka kan ka caya, nka ni a sanw man ca, dɔ ka kan ka bɔ a sɔngɔ ra; sabu siman tigɛko da min bɛna bɔ foro ra, a bɛ i n’a fɔ o siman le bɛ fiyeerera. 17 Mɔgɔ si man kan k’a mɔgɔɲɔgɔn janfa. Aw ye siran Ala ɲa; ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala. 18 Aw ye ne ta sariyaw, ani ne ta cifɔninw bɛɛ kɛ, k’a sira tagama ka ɲa. Ni o kɛra, aw bɛna to hɛra ni laganfiya ra aw ta jamana kɔnɔ. 19 Aw ta forow simanw bɛna ɲa; aw bɛna domuni sɔrɔ caman, ka to hɛra ni laganfiya ra aw ta jamana kɔnɔ.
20 « ‹Aw bɛ se k’a fɔ ko aw bɛna mun le sɔrɔ k’a domu nɛnɛkirisan na, sabu aw tɛna danni kɛ, aw tɛna siman tigɛ fana. 21 Ayiwa, ne bɛna baraka don aw ta san wɔɔrɔnan siman na, k’a caya k’a to a ye aw baro fɔ san saba. 22 San seeginan, aw bɛna aw ta simanw dan. Nka aw bɛna to ka san wɔɔrɔnan ta simanw tɔ le domu belen, fɔ ka taga se san seeginan ta simankura ma.› »
Dugukolow kunmabɔri ta sariya
23 « ‹Aw man kan ka aw ta dugukolo yɔrɔ si fiyeere, aw ka kan k’a tɔnɔmasigi dɔrɔn le; sabu aw bɛ jamana min na, o ye ne ta jamana le ye. Aw bɛ i n’a fɔ lonan tɛmɛbagaw, walama lonan minw siginin bɛ ne ta jamana ra. 24 Aw ta jamana yɔrɔ bɛɛ ra, aw ka kan ka sariya dɔ sigi min b’a to mɔgɔ ye se k’a ta foro kunmabɔ. 25 O ra, ni fagantanya benna dɔ kan, fɔ k’a jagboya k’a to a k’a ta foro yɔrɔ dɔ tɔnɔmasigi, a balema min ye a ta somɔgɔ yɛrɛyɛrɛ dɔ ye, o ka kan ka na a balemacɛ ta foro kunmabɔ a ye. 26 Ni mɔgɔ tɛ mɔgɔ min fɛ, min bɛ se k’a ta foro kunmabɔ, ni a yɛrɛ nana se ka foro kunmabɔsara sɔrɔ, 27 sanda min tora sani yafarisan ye se, o sanda le bɛ jate ka foro wari fɔ; a dakɔrɔ tɛ tuun. Ni o kɛra, a ta foro bɛ sekɔ a ma. 28 Ayiwa, ni foyi tɛ a tigi boro k’a ta foro kunmabɔ, o tuma, foro tɔnɔmasigira min ma, a bɛ to o tigi fɛ, fɔ ka taga yafarisan se. Ni yafarisan sera, forotigi ta foro bɛ sekɔ a ma. A tun tɔnɔmasigira min ma, ale ka kan ka sabari ka foro to a tigi ye.› »
Bonw kunmabɔri ta sariya
29 « ‹Ni mɔgɔ min k’a ta so tɔnɔmasigi; k’a sɔrɔ o so bɛ dugu min kɔnɔ, o dugu lamininin bɛ ni kogo ye, sotigi ka kan k’a ta so kunmabɔ sani san kelen ye dafa. Kunmabɔri bɛ dan o san kelen le ma. 30 Nka ni san minina ka bɛn k’a sɔrɔ a ma a ta so kunmabɔ, o tuma kunmabɔri banna. So tɔnɔmasigira min ma, a bɛ kɛ ale ni a ta denw ta ye wagati bɛɛ. Hali ni yafarisan sera, a tɛ bɔ o so kɔnɔ tuun.
31 « ‹Dugudennin minw ma lamini ni kogo ye, olugu ta sow tɔnɔmasigiri bɛ kɛ i n’a fɔ forow ta. Olugu bɛ se ka kunmabɔ tuma bɛɛ; ni yafarisan sera fana, so tɔnɔmasigira min ma, o ka kan ka so to a tigi ye.
32 « ‹Ayiwa, min kɛra Levi ta mɔgɔw ye, ni olugu dɔ ka o ta so tɔnɔmasigi o yɛrɛ ta dugu dɔ ra, ni wagati o wagati ka bɛn o ma, o bɛ se ka o so kunmabɔ. 33 Ni Levi ta mɔgɔ dɔ k’a ta so dɔ tɔnɔmasigi a yɛrɛ ta dugu dɔ ra, ni a ma na se k’a kunmabɔ, ni yafarisan sera, min ka so san, o tigi ka kan ka bɔ so kɔnɔ k’a to Levi ta mɔgɔ ye; sabu so minw bɛ Levi ta mɔgɔw fɛ o yɛrɛ ta duguw ra, Izirayɛli jamana ra, o sow ye o ta le ye; a tɛ se ka mina o ra fiyewu. 34 Foro minw bɛ Levi ta mɔgɔw fɛ, o ta duguw kɛrɛ fɛ, mɔgɔ si man kan ka o forow san; sabu o ye o ta le ye wagati bɛɛ.› »
Fagantanw dɛmɛcogo ta sariya
35 « ‹Ayiwa, ni fagantanya benna i balema dɔ kan i kɔrɔ, fɔ ka na a kɛ ko a dɛsɛra pewu, hali ni lonan lo walama ni tɛmɛbaga lo, i ka kan k’a dɛmɛ, janko a ye to aw kɔrɔ. 36 Ni i ka wari juru don a ra, i kana tɔnɔ ɲini a ra, i kana dɔ fara fɛn sɔngɔ kan; i ka kan ka siran Ala ɲa, k’a to i mɔgɔɲɔgɔn ye to i kɔrɔ. 37 Ni i ka wari juru don mɔgɔ ra, i kana tɔnɔ ɲini a ra. Ni i ka domunifɛn fiyeere a ma juru ra, i kana dɔ fara a sɔngɔ kan. 38 Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala. Ne le ka aw labɔ Misiran jamana ra, ka na Kanaana jamana di aw ma, ka kɛ aw ta Ala ye.› »
Mɔgɔ kunmabɔri ta sariya
39 « ‹Ayiwa, ni fagantanya benna i balema Izirayɛlimɔgɔ dɔ kan i kɔrɔ, fɔ ka na a kɛ ko a k’a yɛrɛ fiyeere i ma, ko a bɛ kɛ i ta jɔn ye, i man kan k’a jɔnyamina. 40 A ka kan ka baara kɛ i fɛ i n’a fɔ i ta baaraden dɔ, walama i ko i ta lonan tɛmɛbaga dɔ; a bɛna baara kɛ i fɛ fɔ ka taga yafarisan se. 41 Ni yafarisan sera, a bɛ bɔ ka taga a ta so, ani a ta denw, ka taga sigi a faw ta yɔrɔ ra. 42 Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye ne Matigi Ala kelen ta jɔnw le ye; sabu ne le ka o labɔ Misiran jamana ra. O kosɔn Izirayɛlimɔgɔ si man kan ka fiyeere mɔgɔ ma ka kɛ o tigi ta jɔn ye. 43 Aw man kan ka aw balema Izirayɛlimɔgɔ si jɔnyamina, k’a minako juguya; aw ye siran Ala ɲa.
44 « ‹Siya wɛrɛ mɔgɔ minw bɛ aw ta jamana lamini na, aw bɛ se ka aw ta jɔncɛw ni aw ta jɔnmusow bɔ o siyaw le ra. Aw bɛ se ka olugu dɔw le san ka o kɛ aw ta jɔncɛw ni aw ta jɔnmusow ye. 45 Lonan tɛmɛbaga minw nana sigi aw ta jamana ra, aw bɛ se ka olugu ta denw fana san ka o kɛ aw ta jɔnw ye, hali ni a kɛra ko o denw worora aw ta jamana ra le. O jɔn ɲɔgɔnw le bɛ kɛ aw ta ye. 46 O jɔnw bɛna kɛ aw denw fana ta cɛn ye, aw kɔ. O bɛna to jɔnya ra aw fɛ, fɔ ka taga o sa. Nka aw man kan ka aw balema Izirayɛlimɔgɔ dɔ jɔnyamina, k’a minako juguya.
47 « ‹Ayiwa, lonan minw siginin bɛ aw fɛ, walama minw nana wagati dɔ kɛ aw fɛ, ni o dɔ ka kɛ naforobatigi ye, k’a sɔrɔ aw balema Izirayɛlimɔgɔ dɔ kɛra fagantan ye a kɔrɔ, fɔ ka na a yɛrɛ fiyeere o lonan ma, walama o lonan ta mɔgɔ dɔ ma, ko a bɛ kɛ a ta jɔn ye, 48 a fiyeerenin kɔ, a bɛ se ka kunmabɔ. A kɔrɔcɛ walama a dɔgɔcɛ dɔ bɛ se k’a kunmabɔ o jɔnya ra. 49 A facɛ balemacɛ, walama o dencɛ, walama a ta somɔgɔ dɔ wɛrɛ fana bɛ se k’a kunmabɔ; walama ni se nana kɛ a yɛrɛ ye, a yɛrɛ bɛ se k’a yɛrɛ kunmabɔ. 50 O tuma, sanda min bɛ o wagati ni yafarisan cɛ, a bɛ o jate ni a matigicɛ ye. A kunmabɔwari bɛ jate ka kaɲa ni o sandaw le ye; warida min bɛ di baaraden ma o sanda ɲɔgɔn kɔnɔ, o warida le ka kan ka di a kunmabɔsara ye a matigicɛ ma. 51 Ni o wagati ni yafarisan cɛ ye san caman ye, a bɛna wari caman le sekɔ a matigicɛ ma a kunmabɔri sara ye, ka kaɲa ni o sandaw ye. 52 Nka ni a wagati ni yafarisan cɛ ye san dama dɔrɔn ye, a bɛna wari dɔɔnin dɔrɔn le sekɔ a matigicɛ ma, ka kaɲa ni o sandaw ye.
53 « ‹Ni Izirayɛlimɔgɔ dɔ k’a yɛrɛ fiyeere lonan ma, o lonan ka kan ka o Izirayɛlimɔgɔ jate i ko baaraden min bɛ baara kɛra a fɛ san kɔnɔ. Aw man kan k’a to a ye a jɔnyamina, k’a minako juguya. 54 Ni o Izirayɛlimɔgɔ ma se ka kunmabɔ cogo si ra, o tuma, yafarisan le ra a bɛ kɛ a yɛrɛ ta ye; a ni a ta denw bɛ taga o ta so; 55 sabu Izirayɛlimɔgɔw ye ne Matigi Ala kelen ta jɔnw le ye. Ne ta jɔnw lo; ne le ka o labɔ Misiran jamana ra. Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala.› »
* 25:10 Kitabu dɔw kɔnɔ, o san tɔgɔ ye ko: Zubile.