16
Ala tun k’a janto Zeruzalɛmu na
1 Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:
2 «Adamaden, Zeruzalɛmukaw ta kojugu haramuninw yira o ra! 3 A fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko Zeruzalɛmu ma ko: Ele bɔyɔrɔ ni i woroyɔrɔ ye Kanaana jamana le ye. I facɛ tun ye Amɔrika ye, i bamuso tun ye Hɛtika ye. 4 I worolon na, mɔgɔ ma sɔrɔ ka i barajuru tigɛ, mɔgɔ ma i ko ni ji ye ka i saninya, mɔgɔ ma i fari jɔsi ni kɔgɔ ye, mɔgɔ ma fani kɛ ka i melege. 5 Mɔgɔ si ma i flɛ ka makari i ra, ka maɲuman i ra ka hali nin kow dɔ kelenpe kɛ i ye. O ka i firi kongo kɔnɔ, sabu mɔgɔw tun ɲigira i ra kabini i worolon*.
6 «Ayiwa, ka ne tɛmɛtɔ to i kɔrɔ, ne ka i firinfirintɔ ye i ta jori ra. Ne ko i ma ko: ‹Hali ni i bɛ jori ra, i bɛna baro! Hali ni i bɛ jori ra, i bɛna baro!› 7 Ne ka i lamɔ; i kɔgɔra i ko kongokɔnɔyiri. I kɔrɔyara ka bonya ka kɛ sunguru cɛɲumanba ye. I kɔgɔ fara, ka i kɛ muso dafanin ye; nka i fari lakolon tun lo.
8 «O kɔ fɛ, ka ne tɛmɛtɔ to i kɔrɔ tuun, ne ka i flɛ minkɛ, ne k’a ye ko i sera furu ma. O ra, ne ka ne ta deregeba senkɔrɔyɔrɔ biri i kan ka i fari datugu. Ne karira i ye ka jɛnɲɔgɔnya don ni i ye. Dunuɲatigi Ala ko ten. O ra, i kɛra ne ta ye.†
9 «Ne ka i ko ni ji ye, ka jori bɔ i fari ra, ka i mun ni turu ye. 10 Ne ka derege kansɔgɔninw don i ra, ka gbolosanbara ɲumanman dɔ don i sen na. Ne ka lɛnfani cɛsirinan dɔ siri i cɛ ra, ka deregeba dawulaman dɔ don i ra. 11 Ne ka masirifɛnw kɛ ka i masiri: ne ka bororanɛgɛ don i boro ra, ka kannakɔnɔn don i kan na. 12 Ne ka nunnasanin don i nun na, ka tororasanin don i toro ra, ka jalamugu cɛɲuman dɔ siri i kun na. 13 Ne ka i masiri ni sanin ni warigbɛ ye, ka lɛnfani ni fani dawulamanw, ani fani ɲumanman sɔgɔninw don i ra. I ta baro tun ye mugu tɛntɛnnin ɲumanman le ye, ani li, ani turu. O ra, i ɲana kosɛbɛ, ka i kɛ i ko masamuso. 14 I tɔgɔ sera siya tɔw bɛɛ ma, i ta cɛɲa kosɔn; sabu ne tun ka nɔɔrɔ min kɛ ka i masiri o nɔɔrɔ sababu ra, i ta cɛɲa tun dafanin lo. Dunuɲatigi Ala ko ten.»
15 «Nka i ka i jigi la i ta cɛɲa kan, ka i ta tɔgɔbaya kɛ sababu ye ka i yɛrɛ bla jatɔya ra‡. I ka i yɛrɛ fiyeere tɛmɛbagaw bɛɛ fɛ; i ka i yɛrɛ di cɛ bɛɛ ma. 16 I ka i yɛrɛ ta fani dɔw sirisiri i ta sɔnnikɛyɔrɔw ra k’a cɛɲa, ka jatɔya kɛ o kan. O kow ɲɔgɔn tun ma deri ka kɛ, a ɲɔgɔn fana tɛna kɛ tuun. 17 Ne tun ka masirifɛn cɛɲuman minw lalaga ni ne ta sanin ni ne ta warigbɛ ye ka o di i ma, i ka o le ta ka o kɛ ka cɛw tagamasiyɛn lalaga, ka o kɛ jow ye, ka jatɔya kɛ ni o jow ye. 18 I ka i ta fani ɲumanman kansɔgɔninw kɛ ka o jow datugu, ka o sɔn ni ne ta turu ni ne ta wusunan ye. 19 Ne tun ka domunifɛn minw di i ma, mugu tɛntɛnnin ɲumanman, ani turu, ani li, ka o kɛ i ta baro ye, i ka o di jow ma, ka o kɛ saraka kasadiman ye jow ɲa kɔrɔ. A kɛra ten le. Dunuɲatigi Ala ko ten.
20 «I tun ka dencɛw, ani denmuso minw woro ne fɛ, i ka olugu ta ka o kɛ sarakaw ye, ka o di jow ma janko olugu ye o domu. I ta jatɔya belen ma i wasa! 21 I ka ne ta denw kannatigɛ ka o kɛ saraka jɛnitaw* ye, ka jow sɔn. 22 Ka i to i ta ko haramuninw, ani i ta jatɔya ra, ne tun ka min kɛ i ye i denmisɛnman, i hakiri ma to o ra, wagati min i fari bɛɛ lakolon tun lo, i tun bɛ firinfirinna jori ra.
23 «I ta kɛwalejuguw bɛɛ kosɔn, bɔnɔ bɛna i sɔrɔ, bɔnɔ! Dunuɲatigi Ala ko ten. 24 I ka jobonw lalaga, ka sɔnnikɛyɔrɔw lɔ kɛnɛgbɛw bɛɛ ra. 25 I ka sɔnnikɛyɔrɔw lalaga sirafaranw bɛɛ ra. I tara i ta cɛɲa fɛ ka ko haramuninw kɛ; i ka i yɛrɛ di tɛmɛbaga bɛɛ ma, ka i ta jatɔya caya. 26 I ka i yɛrɛ di jatɔya ra i sigiɲɔgɔn Misirankaw ma, sabu o cɛw fari cɛ ka ɲi! I ka i ta jatɔya caya fɔ ka ne jusu gban. 27 O kosɔn ne ka ne boro bɔ i kama. Ne ka dɔ bɔ i ta sɔrɔta ra, ka i kɛ i juguw sago ye. I ta kɛwalejuguya ka maroya bla hali Filisikaw denmusow§ ra. 28 I ka i yɛrɛ di jatɔya ra Asirikaw ma, sabu hali bi i tun ma wasa. I ka jatɔya kɛ ni olugu ye, nka o si belen ma i wasa. 29 I ka jatɔya caman kɛ Babilɔnika jagokɛbagaw ta jamana ra, nka olugu si belen ma i wasa.»
Zeruzalɛmu ta kojuguw dama tɛmɛna
30 «E, ele dɛsɛra dɛ! Dunuɲatigi Ala ko ten. K’a sɔrɔ i ka nin kow bɛɛ kɛ, ka i yɛrɛ kɛ i ko jatɔmusow bɛɛ ra marobari. 31 Wagati min i tun bɛ i ta jobonw lalaga sirafaranw bɛɛ ra, ka i ta sɔnnikɛyɔrɔw lɔ kɛnɛgbɛw bɛɛ ra, o wagati ra i tun tɛ i ko jatɔmuso tɔw, sabu i tun tɛ hali wari yɛrɛ jate fɛn ye. 32 I tun kɛra i ko muso jɛnɛyakɛbaga min bɛ a furucɛ to yi, ka taga jɛn ni cɛ wɛrɛw ye. 33 Jatɔmusow bɛɛ bɛ sara sɔrɔ a ta jatɔya ra, nka ele yɛrɛ le bɛ wari di i ɲamɔgɔcɛw bɛɛ ma; i bɛ o nɛgɛ ni i borofɛnw ye ka o sama ka na i yɛrɛ kɔrɔ; o bɛ bɔ fan bɛɛ ra ka na jatɔya kɛ ni i ye. 34 Ele kɔni ma i ta jatɔya kɛ muso tɔw ta kɛcogo ra! Cɛw tun tɛ ele yɔrɔɲini, ele yɛrɛ le tun bɛ cɛw yɔrɔɲini; cɛw tun tɛ sara di ele ma, nka ele yɛrɛ le tun bɛ cɛw sara. Ele ni tɔw kɔni ma kɛ kelen ye fiyewu!
35 «Ayiwa, ele jatɔmuso, Matigi Ala ta kuma lamɛn sa! 36 Dunuɲatigi Ala ko: Ele ka i yɛrɛ labɛn k’a bla, ka i yɛrɛ waraga pewu, janko ka jatɔya kɛ ni i ɲamɔgɔcɛw ye, ani i ta batofɛn haramuninw bɛɛ; i ka i denw faga ka o jori kɛ ka o batofɛnw sɔn. 37 O ra, ne bɛna i ɲamɔgɔcɛw bɛɛ lajɛn, i ko diyara minw bɛɛ ye, i ka minw bɛɛ kanu, ani i ka minw bɛɛ kɔninya. Ne bɛna o lajɛn ka bɔ yɔrɔ bɛɛ ka na i kama, ka na i fari lakolon bɔ kɛnɛ kan o ɲa kɔrɔ, janko o ye i musoyɔrɔw bɛɛ ye. 38 Ne bɛna i ta kiti tigɛ i ko muso jɛnɛyakɛbagaw, ani muso mɔgɔfagabagaw ta kiti bɛ tigɛ cogo min na. Ne bɛna ele faga le ka ne yɛrɛ dimibɔ, ne ta jusugban kosɔn; sabu i ma ne ta kanuya jate. 39 Ne bɛna i don i ɲamɔgɔcɛw boro. O bɛna i ta jobon ci, ka i ta sɔnnikɛyɔrɔw waraga. O bɛna i ta faniw bɛɛ bɔ i ra, ka i ta masirifɛn nɔɔrɔmanw bɔ i ra ka i fari lakolon to. 40 O bɛna jamaba dɔ lawuri ka na i kama; olugu bɛna i bon ni kabakuruw ye, ka i sɔgɔsɔgɔ ni o ta kɛrɛkɛmuruw ye. 41 O bɛna tasuma don i ta bonw na ka o jɛni, ka i ta kojuguw hakɛ bɔ i ra muso camanba ɲa na. Ne bɛna i ta jatɔya lalɔ, i tɛna sara di kanbelen si ma tuun jatɔya kama. 42 Ne bɛna ne ta jusugban se fɔ a dan ma. Ni o kɛra, ne ta kanuya ta kɛrɛ bɛ sɔrɔ ka ban; ne jusu bɛna suma, ka ne ta dimi mala. 43 Ne ka min kɛ i ye i denmisɛnman, i hakiri ma to o ra minkɛ, ani i ka ne jusu wuri ni i ta kɛtaw bɛɛ ye minkɛ, o kosɔn ne fana bɛna i ta jatɔyajuguw kunko ben i kunna; Dunuɲatigi Ala ko ten. Yala i ma kɛwalejuguw kɛ ka o fara i ta kojugu haramunin tɔw bɛɛ kan wa?»
Zeruzalɛmu ta kɛwalew juguyara ni dugu tɔw ta ye
44 «A flɛ, zanalabagaw bɛɛ bɛna nin zana fɔ ele ma, ko: ‹Denmuso b’a bamuso jogo le ta!› 45 Ele kɔni kɛra i bamuso woroden yɛrɛ le ye; sabu i bamuso fana banna a cɛ ni a ta denw na nin cogo le ra. Ele kɛra i balemamuso tɔw balema yɛrɛ dɔ le ye; sabu olugu fana banna o cɛw ni o denw na nin cogo le ra. Aw bamuso tun ye Hɛtika ye, aw facɛ tun ye Amɔrika ye. 46 I kɔrɔmuso ye Samari le ye; ale ni a denmusow siginin bɛ i ta dugu sahiliyanfan na. I dɔgɔmuso min siginin bɛ i ta dugu woroduguyanfan na ni a denmusow ye, o ye Sodɔmu ye*. 47 Ele ma olugu ta sira ɲɔgɔn tagama dɔrɔn ka dan o ma, walama ka o ta ko haramuninw ɲɔgɔn kɛ dɔrɔn ka dan o ma dɛ, nka ele ta kɛwalew bɛɛ le juguyara ka tɛmɛ olugu ta kan. 48 Ne bɛ kari, ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten: I dɔgɔmuso Sodɔmu ni a denmusow ma ele ni i denmusow ta ɲɔgɔn kɛ ka ye.
49 «Ayiwa, i dɔgɔmuso Sodɔmu ta kojugu ye nin ye: Yɛrɛbonya le tun donna ale ni a denmusow ra; sabu o tun ka domuni sɔrɔ ka fa fɔ k’a dama tɛmɛ, ka sigi laganfiya ni ɲasuma ra. O ma dɛsɛbagatɔw, ani fagantanw dɛmɛ. 50 O yadara fɔ ka ko haramuninw kɛ ne ɲa kɔrɔ; o kosɔn ne ka o halaki ka bɔ yi, i n’a fɔ i yɛrɛ k’a ye cogo min na. 51 Samari ma hali ele ta jurumun ɲɔgɔn tarancɛ kɛ. Ele ta ko haramuninw cayara ka tɛmɛ ale ta kan. Ele ka ko haramunin minw bɛɛ kɛ, o k’a to i balemamusow belen terenna ka tɛmɛ i kan. 52 Ele kɔni, ele fana bɛna dɔgɔyari sɔnmina, sabu i ka jo di i balemamusow ma. I ka jurumun kɛ ka ko haramuninw kɛ ka tɛmɛ olugu kan minkɛ, o kosɔn olugu terennin lo tuun ka tɛmɛ ele kan. Maroya bɛna ele fana mina, k’a to i ye dɔgɔyari sɔnmina, sabu i k’a yira ko i balemamusow belen terennin lo ka tɛmɛ i kan.»
Ala bɛna Sodɔmu ni Samari lawuri kokura
53 «Ayiwa, o bɛɛ n’a ta, ne bɛna hɛra lasekɔ Sodɔmu ni a denmusow ma tuun, ka hɛra lasekɔ Samari ni a denmusow ma tuun, ka hɛra lasekɔ ele fana ma ni olugu ye. 54 Ni o kɛra, i bɛna dɔgɔyari sɔnmina fɔ ka i kun suuru i ta kɛwalew bɛɛ kosɔn, i ka kɛwale minw kɛ. O bɛna kɛ sababu ye ka tɔw jusu saaro, sabu o bɛna a ye ko olugu ma ele ta ɲɔgɔn kɛ. 55 I balemamusow Sodɔmu ni a denmusow bɛna sekɔ ka kɛ o sigicogokɔrɔ ra, Samari ni a denmusow bɛna sekɔ ka kɛ o sigicogokɔrɔ ra, ele ni i denmusow bɛna sekɔ ka kɛ aw sigicogokɔrɔ ra. 56 Yala i da tun tɛ to ka i balemamuso Sodɔmu tɔgɔjugu fɔ i ta yɛrɛbonya wagati ra wa? 57 O wagati ra i ta juguya tun ma bɔ kɛnɛ kan fɔlɔ. Nka sisan, Aramu mara ta duguw, ani o kɛrɛfɛduguw bɛɛ bɛ ele le mafiyɛnyara; Filisikaw ta duguw fana bɛ i dɔgɔyara fan bɛɛ ra. 58 I ta jatɔyajugu ni i ta kojugu haramuninw doni le bɛ i kunna sisan; Matigi Ala ko ten.»
Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya wuribari
59 «Dunuɲatigi Ala ko: I ka min kɛ, ne fana bɛna o ɲɔgɔn le kɛ i ra. I ka ne ni i ta jɛnɲɔgɔnya* cɛn, sabu i karira ka kuma min fɔ, i ma o jate tuun. 60 Nka ne kɔni bɛna ne hakiri to ne ta jɛnɲɔgɔnya ra, ne tun ka jɛnɲɔgɔnya min don ni i ye kabini i denmisɛnman. Ne bɛna o kɛ jɛnɲɔgɔnya wuribari le ye. 61 Ni o kɛra, ni i kɔrɔmusow, ani i dɔgɔmusow nana i fɛ, i hakiri bɛna jigi i ta kɛwalew ra ka maroya. Ne bɛna olugu di i ma ka o kɛ i n’a fɔ i denmusow; nka o tɛna kɛ ne ni ele ta jɛnɲɔgɔnya kosɔn. 62 Ne bɛna ne ta jɛnɲɔgɔnya don ni i ye tuun; ni o kɛra, i bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye. 63 I hakiri bɛna jigi i ta kɛwale tɛmɛninw na, ka maroya; o ra ni ne nana i ta kojuguw bɛɛ kafari wagati min na, maroya kosɔn i tɛna sɔn ka i da yɛlɛ tuun ka kuma. Dunuɲatigi Ala ko ten.»
* 16:5 Ala bɛ Zeruzalɛmu dugu suma ni denɲɛnin le ye, mɔgɔ si ma sɔn k’a janto den min na. † 16:8 Ala tun ka Zeruzalɛmu dugu mina ka ɲa, i ko furucɛ bɛ furumuso mina cogo min na. ‡ 16:15 Zeruzalɛmu ni Ala ta jɛnɲɔgɔnya ko tun kɛra i ko furucɛ ni furumuso. O kosɔn o tagara batofɛn wɛrɛw kɔ minkɛ, Ala bɛ o suma ni jatɔya ye. § 16:27 Filisikaw denmusow, o kɔrɔ ye Filisikaw ta duguw. * 16:46 Samari ni Zeruzalɛmu ni Sodɔmu, o duguw ta kɛwalew tun ka jugu. O denmusow, o kɔrɔ ye o kɛrɛfɛduguw.