\NormalFont\ShortTitle{Ezekiyɛli}

{\MT EZEKIYƐLI

\par }{\MTB TA KITABU

\par }{\IMT Kitabu faamucogo

\par }{\IP Nin kitabu ye sarakalasebaga Ezekiyɛli ta kitabu le ye. Ala k’a kɛ a ta cira ye, ko a ye nin kow sɛbɛ, Zeruzalɛmu dugu ciwagati ra.

\par }{\IP Zuda masacɛ Yehoyakimu murutira Babilɔni masacɛ Nebukadinɛsari ma minkɛ, Nebukadinɛsari dimina; a nana ben Zuda mara kan, ka cɛ waga tan mina Yahudiyaw ta ɲamɔgɔw ra, ka taga ni olugu ye Babilɔni. Ezekiyɛli tun bɛ o mɔgɔw ra; ale nana a si tɔ bɛɛ kɛ Babilɔni.

\par }{\IP Ala k’a ta kuma lase Ezekiyɛli ma ni tagamasiyɛn caman ye. Ala b’a wele ko «adamaden». Ala Nin ko fɔra siɲaga caman nin kitabu kɔnɔ.

\par }{\IP Ka Ezekiyɛli to Babilɔni, Ala ka nin cirayakumaw don a da ra; a kumana Zuda mara mɔgɔ minaninw fɛ, ani minw tun tora Zeruzalɛmu, k’a yira o ra ko Ala bɛna a ta kiti ben o kan o ta kojuguw kosɔn. Ezekiyɛli ta kuma kɛra can ye; Zeruzalɛmu dugu halakira, Alabatosoba jɛnina. O le kɔ fɛ, mɔgɔw sɔrɔra ka cira ta kumaw jate, ka nimisa o ta jurumunw na. A kɛra ten, Ala ka layiri ta o ye ko a bɛna yafa o ma ka o dɛmɛ.

\par }{\IP Nin kitabu yɔrɔ dɔw faamu ka gbɛlɛn, sabu cira bɛ kuma minw fɔ, an t’a lɔn ni o kow kɛra ka ban, walama ni o ma kɛ fɔlɔ. Tuma dɔw, cira bɛ ko tɛmɛninw, ani ko nataw bɛɛ ye yɔrɔnin kelen na ka o fɔ.

\par }{\IP Ezekiyɛli ta kitabu bɛ Ala ta saninmanya yira an na, ani a ta makari, ani a ta kankelentigiya. Jurumun bɛ Ala ta kiti ben mɔgɔw kan, nka ni o ka nimisa, Ala bɛ yafa o ma, ka o dɛmɛ, ka o kɛ a ta mɔgɔw ye tuun. O kosɔn Cira b’a fɔ k’a gbɛlɛya mɔgɔw ye ko o ka kan ka o jogo yɛlɛma.

\par }{\IOT Kitabu kɔnɔkow

\par }{\IO Ala ka Ezekiyɛli wele ciraya kama
{\IOR{(1–3)}}

\par }{\IO Ezekiyɛli ka Zeruzalɛmu halaki ko fɔ
{\IOR{(4–24)}}

\par }{\IO Ala bɛna kiti ben siya tɔw fana kan
{\IOR{(25–32)}}

\par }{\IO Ala ka layiri ta a ta mɔgɔw ye
{\IOR{(33–37)}}

\par }{\IO Ala bɛna Gɔgi halaki
{\IOR{(38–39)}}

\par }{\IO Izirayɛli jamana ni Alabatosokura ta ko
{\IOR{(40–48)}}

\par }{\IB \par }


{\MS Zeruzalɛmu ta kiti

\par }\ChapOne{1}{\MR (1–24)

\par }{\SH Ezekiyɛli ka Ala ta nɔɔrɔ ye
\par }
{\PP \VerseOne{1}San bisabanan, karo naaninan tere looru, ka ne to ni mɔgɔ minanin tɔw ye Kebari jiba kɛrɛ fɛ, sankolo dayɛlɛra; Ala ka fɛn dɔw yira ne ra.

\VS{2}O san tun ye masacɛ Yehoyakini minari san loorunan ye. Karo tere loorunan na,

\VS{3}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne Ezekiyɛli ma, sarakalasebaga Buzi dencɛ. O kɛra Babilɔnikaw ta jamana ra, Kebari jiba kɛrɛ fɛ. Matigi Ala k’a ta sebagaya jigi ne kan o yɔrɔ le ra.


\par }{\PP \VS{4}Ne ka flɛri kɛ ka sanfɔɲɔba dɔ natɔ ye ka bɔ sahiliyanfan fɛ, ani sankababa dɔ, ani tasumamana dɔ; yeelen tun ka min lamini. O tasumamana tun bɛ i ko sanmanamana le tun bɛ bɔra a cɛmancɛ ra, k’a cɛmancɛ kɛ i ko siranɛgɛ min donna tasuma ra k’a wulen.

\VS{5}Fɛnɲanaman naani bisigiya tun bɛ a cɛmancɛ ra; olugu cogoya tun bɛ i ko adamadenw.

\VS{6}Ɲada naani tun bɛ o bɛɛ kelen kelen fɛ, ani kaman naani.

\VS{7}O senkalaw tun terennin lo; o senw tun bɛ i ko misiden senw, o tun bɛ manamana i ko siranɛgɛ nugunin.

\VS{8}Adamaden borow tun bɛ o kamanw jukɔrɔ o fan naani na; o naani bɛɛ kelen kelen tun bɛ ni a ta ɲadaw, ani a ta kamanw ye.

\VS{9}O kamanw tun bɛ sera ɲɔgɔn ma; o tagatɔ tun tɛ o ɲa yɛlɛma, nka o bɛɛ kelen kelen tun bɛ o ɲa teren le ka taga.

\VS{10}Min ye o ɲadaw cogo ye, o naani bɛɛ kelen kelen ɲada tun bɛ i ko adamaden ɲada o ɲafɛyanfan na, jara ɲada tun bɛ o bɛɛ kelen kelen fɛ o kininboroyanfan na, misitoran ɲada tun bɛ o bɛɛ kelen kelen fɛ o numanboroyanfan na, bɔn ɲada fana tun bɛ o bɛɛ kelen kelen fɛ o kɔfɛyanfan na.

\VS{11}O kaman fla minw tun kɔrɔtara san fɛ, olugu tun bɛ maga ɲɔgɔn na; o tun bɛ o kaman fla tɔ kɛ ka o fari datugu.

\VS{12}O bɛɛ kelen kelen tun bɛ o ɲa teren ka taga le. Ni Ala ta sebagaya tun b’a fɛ o ye taga yɔrɔ min na, o tun bɛ taga o yɔrɔ ra; o tagatɔ fana tun tɛ o ɲa yɛlɛma.

\VS{13}Nin fɛnɲanamanw cogoya tun bɛ i ko tasumakami, i ko tasumamana; tasuma tun bɛ munumunu o cɛ ra, o tasuma yeelen tun ka bon. Sanmanamanaw fana tun bɛ seri ka bɔ tasuma cɛ ma.

\VS{14}Fɛnɲanamanw tun bɛ to ka boribori fan bɛɛ ra, ka taga ka na.


\par }{\PP \VS{15}Ayiwa, ka ne to o fɛnɲanamanw flɛri ra, ne ka wotorosen dɔw lɔnin ye dugu ma, kelen bɛ o fɛnɲanaman naani bɛɛ kelen kelen kɛrɛ fɛ.

\VS{16}O wotorosenw yecogo ni o lalagacogo kosɔn, o tun bɛ manamana i ko kirisoliti lulu; o naani bɛɛ cogo tun ye kelen ye. O yecogo ni o lalagacogo tun kɛra i ko wotorosen dɔ le donna wotorosen dɔ wɛrɛ kɔnɔ.

\VS{17}Ni o bɛ taga, o bɛ se ka taga fan naani bɛɛ ra, nka o tagatɔ tɛ o ɲa yɛlɛma.

\VS{18}O wotorosenw ta kɔnɔnɔnɛgɛw kɔnɔ tun ka bon, jatigɛfɛnba tun lo fana. Ɲakisɛw tun ka o sen naani yɔrɔ bɛɛ lamini.

\VS{19}Ni fɛnɲanamanw tun bɛ taga, wotorosenw fana tun bɛ taga ni o ye; ni fɛnɲanamanw tun bɛ kɔrɔta san fɛ ka bɔ dugu ma, wotorosenw fana tun bɛ kɔrɔta ni o ye.

\VS{20}Ni Ala ta sebagaya tun b’a fɛ o ye taga yɔrɔ min na, o tun bɛ taga o yɔrɔ ra; wotorosenw fana tun bɛ kɔrɔta ka taga ni o ye, sabu fɛnɲanamanw ta sebagaya le tun bɛ wotorosenw lataga.

\VS{21}Ni fɛnɲanamanw tun bɛ taga, wotorosenw fana tun bɛ taga. Ni o tun ka lɔ, wotorosenw fana tun bɛ lɔ. Ni o tun ka kɔrɔta san fɛ ka bɔ dugu ma, wotorosenw fana tun bɛ kɔrɔta ni o ye; sabu fɛnɲanamanw ta sebagaya le tun bɛ wotorosenw lataga.


\par }{\PP \VS{22}Furancɛ koorinin dɔ tun bɛ fɛnɲanamanw kun sanfɛyɔrɔ ra, i ko dugalen belebele dɔ manamanatɔ; jatigɛfɛnba tun lo.

\VS{23}O furancɛ koorinin jukɔrɔ, o fɛnɲanamanw bɛɛ kelen kelen tun ka o kaman fla kɔrɔta san fɛ ka sin ɲɔgɔn ma, ka o kaman fla tɔ kɛ ka o yɛrɛ datugu, ka o fari datugu ni o ye.

\VS{24}O tagatɔ, ne ka o kamanw mankan mɛn; a bɛ i ko jibaw mankan, i ko Sebɛɛtigi Ala ta kan, i ko jamaba mankan, i ko kɛrɛkɛjamaba mankan. Ni o tun ka lɔ, o tun bɛ o kamanw lajigi.

\VS{25}Ni o ka lɔ ka o kamanw lajigi, o tuma furancɛ koorinin min bɛ o kunw san fɛ, mankan dɔ bɛ bɔ o furancɛ kunna.


\par }{\PP \VS{26}Furancɛ koorinin min tun bɛ o kunw sanfɛyɔrɔ ra, fɛn dɔ tun bɛ o furancɛ kunna min cogoya tun bɛ i ko safiri lulu, k’a kɛ i ko masasiginan bisigi. Danfɛn dɔ tun bɛ o masasiginan bisigi kunna, fɔ a sanfɛyɔrɔ ra, min cogoya tun bɛ i ko adamaden.

\VS{27}A yɔrɔ min tun bɛ i ko a soro, k’a ta o yɔrɔ ra ka yɛlɛn san fɛ, o tun bɛ i ko siranɛgɛ manamanatɔ, k’a kɛ i ko tasuma le k’a lamini; k’a ta o yɔrɔ ra ka jigi jukɔrɔ, o tun bɛ i ko tasuma, ka yeelenba kɛ k’a lamini.

\VS{28}A yeelen tun bɛ i ko sanmuru bɛ manamana cogo min na sankabaw cɛ ra sanji nalon na. Nɔɔrɔ min tun k’a lamini, o nɔɔrɔ tun bɛ o cogo le ra; a cogoya tun bɛ i ko Matigi Ala ta nɔɔrɔ. Ne ka o ye minkɛ, ne benna ka ne ɲa biri dugu ma; ne ka kumakan dɔ mɛn.




\par }\Chap{2}{\SH Ala ka Ezekiyɛli ci
\par }
{\PP \VerseOne{1}A ko ne ma ko: «Adamaden, i wuri ka lɔ i sen kan, ne bɛna kuma i fɛ.»

\VS{2}Kabini a ka o fɔ ne ye dɔrɔn, Ala ta sebagaya donna ne ra ka ne wuri ka ne lɔ ne sen kan; min tun bɛ kumana ne fɛ, ne ka o kumakan mɛn.


\par }{\PP \VS{3}A ko ne ma ko: «Adamaden, ne bɛ ele ci la taga Izirayɛlimɔgɔw fɛ; siya murutinin lo, sabu o banna ne ra. Olugu ni o bɛmaw tora ka ne hakɛ ta fɔ ka na se bi lon ma.

\VS{4}Ne bɛ i ci mɔgɔ ɲanagbɛlɛnw, ani mɔgɔ jusukungbɛlɛnw le fɛ. Taga a fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala le ko tan!

\VS{5}Mɔgɔ murutininw lo; o kosɔn ni o ka i lamɛn o, walama ni o yɛrɛ ma i lamɛn o, o kɔni bɛna a lɔn ko Ala ta cira dɔ bɛ o cɛ ra.

\VS{6}Adamaden, ele kɔni kana siran o ɲa, i kana siran o ta kumaw fana ɲa, hali ni i kɛra i ko mɔgɔ min siginin bɛ binjuguw, ani ŋaniyiriw, ani bundɛninw cɛ ra. Mɔgɔ murutininw lo, nka i kana siran o ta kumaw ɲa, i ja kana tigɛ o ɲa kɔrɔ fana.

\VS{7}Mɔgɔ murutininw lo, o kosɔn ni o ka i lamɛn o, walama ni o yɛrɛ ma i lamɛn o, i ye ne ta kumaw fɔ o ye dɔrɔn.


\par }{\PP \VS{8}«Adamaden, ele kɔni, ne bɛna min fɔ i ye, o lamɛn. Ele fana kana kɛ mɔgɔ murutinin ye i ko nin mɔgɔw murutinin lo cogo min na. Ayiwa, ne bɛna fɛn min di i ma, i dayɛlɛ ka o domu.»


\par }{\PP \VS{9}Ne ka flɛri kɛ ka borotɛgɛ dɔ sinnin ye ne ma, gbolokitabu dɔ tun bɛ o borotɛgɛ kɔnɔ.

\VS{10}A ka gbolokitabu dɔ dayɛlɛ ne ɲa na; sɛbɛri tun bɛ o kitabu kɔ n’a ɲa bɛɛ kan. Sangakasikanw, ani maɲumankokanw, ani ŋunakanw, o le tun sɛbɛra a kɔnɔ.




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}A ko ne ma ko: «Adamaden, fɛn min dira i ma, o domu! Nin gbolokitabu domu, i ye taga kuma Izirayɛlimɔgɔw fɛ.»


\par }{\PP \VS{2}Ne ka ne da yɛlɛ, a ka gbolokitabu di ne ma ko ne y’a domu.

\VS{3}A ko ne ma tuun ko: «Adamaden, ne ka nin kitabu min di i ma, i yɛrɛ baro ni o ye, k’a domu ka i kɔnɔ fa a ra.» Ne k’a domu minkɛ, a timiyara ne da ra i ko li.


\par }{\PP \VS{4}A k’a fɔ ne ye tuun ko: «Taga Izirayɛlimɔgɔw fɛ, i ye taga ne ta kuma lase o ma.

\VS{5}Ne tɛ i cira siya dɔ fɛ, siya min ta kan ka gbɛlɛn, min ta kumaw faamu man di; ne bɛ i cira Izirayɛlimɔgɔw yɛrɛ le fɛ.

\VS{6}Ne tɛ i cira siya caman fɛ, siya minw ta kan ka gbɛlɛn, minw ta kumaw faamu man di, ani i tɛ minw ta kan mɛn; ni ne tun ka i ci olugu dɔ le fɛ, olugu belen tun bɛna i lamɛn.

\VS{7}Nka Izirayɛlimɔgɔw kɔni tɛna sɔn ka i lamɛn, sabu o tɛ sɔnna ka ne lamɛn; Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye mɔgɔ kunkologbɛlɛnw, ani mɔgɔ jusukungbɛlɛnw le ye.

\VS{8}Nka ne bɛna ele fana ɲa gbɛlɛya i ko olugu ɲa ka gbɛlɛn cogo min na, ka i kun gbɛlɛya i ko olugu fana kun ka gbɛlɛn cogo min na.

\VS{9}Ne bɛna i kun gbɛlɛya k’a kɛ i ko lulu kabakuru, k’a gbɛlɛya ka tɛmɛ fara kan. I kana siran o ɲa, i ja kana tigɛ o ɲa, sabu mɔgɔ murutininw lo.»


\par }{\PP \VS{10}A k’a fɔ ne ye tuun ko: «Ele adamaden, ne bɛna ne ta kuma min o min fɔ i ye, i toro sigi ka o bɛɛ lamɛn ka ɲa, k’a mara i jusukun na.

\VS{11}Taga i ta jamanadenw fɛ, mɔgɔ minaninw; ni o ka i lamɛn o, walama ni o yɛrɛ ma i lamɛn o, i ye kuma o fɛ k’a fɔ o ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko tan!› »


\par }{\PP \VS{12}O kɔ, Ala ta sebagaya ka ne kɔrɔta san fɛ; ne ka mankanba dɔ mɛn ne kɔ fɛ, o b’a fɔra ko: «An ye baraka la Matigi Ala ye a ta nɔɔrɔ kosɔn, nɔɔrɔ min bɛ a sigiyɔrɔ ra!»

\VS{13}Fɛnɲanamanw kamanw gbasi gbasitɔ ɲɔgɔn na, ani wotorosenw mankan, o le tun ye nin mankanba ye.

\VS{14}Ala ta sebagaya ka ne kɔrɔta san fɛ ka taga ni ne ye. Ne jusu kasinin ni ne jusu gbannin le tagara, o y’a sɔrɔ Matigi Ala boro barakaman tun bɛ ne kan.

\VS{15}Mɔgɔ minanin minw tun bɛ Tɛli Avivu dugu kɔnɔ, ne tagara se olugu fɛ, Kebari jiba kɛrɛ fɛ. O tun siginin bɛ o yɔrɔ le ra. Ne ka tere wolonfla kɛ o yɔrɔ ra, kɔnɔnɔfiri kosɔn ne ma se ka kuma.


\par }{\SH Ala ka Ezekiyɛli kɛ a ta mɔgɔw kɔrɔsibaga ye
\par }
{\PP \VS{16}Tere wolonfla tɛmɛnin kɔ, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, k’a fɔ ko:

\VS{17}«Adamaden, ne bɛ ele sigi ka i kɛ Izirayɛli mara mɔgɔw kɔrɔsibaga ye. Ele le bɛna ne darakumaw lamɛn, ka taga kuma o fɛ ka o lasɔmi ne ye.

\VS{18}Ni ne k’a fɔ mɔgɔjugu ma ko: ‹Sigiya t’a ra, i bɛna sa!› Ni ele m’a lasɔmi, ni i ma kuma mɔgɔjugu fɛ, k’a lasɔmi janko a ye bɔ a ta sirajugu kan, k’a nin kisi, o mɔgɔjugu bɛna sa a ta terenbariya kosɔn, nka ne bɛna a ta saya kunko ben ele le kan.

\VS{19}Nka ni ele ka mɔgɔjugu lasɔmi, ni ale le ma sɔn ka a ta kojugu dabla, ni a ma bɔ a ta sirajugu kan, a bɛ sa a ta terenbariya kosɔn, nka ele bɛ bɔsi o kunko ma.


\par }{\PP \VS{20}«Ayiwa, ni mɔgɔ terennin dɔ ka a ta terenninya dabla, ka kojugu kɛ, ne bɛna sababu dɔ kɛ, k’a to a ye sa; ni ele m’a lasɔmi, a bɛ sa a ta jurumun kosɔn. A tun ka terenninya sira min tagama, mɔgɔ si hakiri tɛna to o ra tuun; ne fana bɛna a ta saya kunko ben ele le kan.

\VS{21}Nka ni ele ka mɔgɔ terennin lasɔmi, ko a kana jurumun kɛ tuun, ni a fana ma jurumun kɛ tuun, sigiya t’a ra, a bɛna kisi, sabu i k’a lasɔmini ni kuma min ye, a sɔnna o ma; ele fana bɛ bɔsi o kunko ma.»


\par }{\SH Ala ka Ezekiyɛli kɛ bobo ye
\par }
{\PP \VS{22}Ayiwa, ka ne to o yɔrɔ ra, Matigi Ala k’a ta sebagaya jigi ne kan tuun. A k’a fɔ ne ye ko: «Bɔ ka taga kɛnɛgbɛba yɔrɔ ra, ne bɛna kuma i fɛ.»

\VS{23}Ne bɔra ka taga kɛnɛgbɛba yɔrɔ ra. Matigi Ala ta nɔɔrɔ tun bɛ o yɔrɔ ra, i n’a fɔ ne tun k’a ye cogo min na Kebari jiba kɛrɛ fɛ. Ne benna ka ne ɲa biri dugu ma.

\VS{24}Ala ta sebagaya donna ne ra ka ne wuri ka lɔ ne sen kan. Matigi Ala kumana ne fɛ, k’a fɔ ko: «Taga i yɛrɛ datugu bon kɔnɔ.

\VS{25}Ele adamaden, a flɛ, o bɛna juru don i ra ka i siri. I tɛna se ka bɔ ka taga i ta jamana mɔgɔw cɛ ra tuun.

\VS{26}Ne bɛna i nɛnkun nɔrɔ i da kɔnɔ, ka i kɛ bobo ye, janko i kana se ka o jaraki, sabu mɔgɔ murutininw lo.

\VS{27}Nka ni ne nana kuma i fɛ tuma min na, ne bɛna a to i da ye yɛlɛ, janko i ye a fɔ o ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko tan!› Minw b’a fɛ k’a lamɛn, olugu y’a lamɛn; minw t’a fɛ k’a lamɛn, olugu kana a lamɛn; sabu mɔgɔ murutininw lo.»




\par }\Chap{4}{\SH Zeruzalɛmu ciko tagamasiyɛn kɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala ko ne ma ko: «Adamaden, sisan ele ye birikiden dɔ ta, k’a bla i ɲa fɛ, ka Zeruzalɛmu dugu tagamasiyɛn kɛ a kan.

\VS{2}A lamini k’a kɛ i n’a fɔ kɛrɛkɛdenw bɛ dugu lamini cogo min na, ka yɛlɛnyɔrɔw lalaga a kama, ka tintinw lɔ a kama, k’a kɛ i n’a fɔ kɛrɛkɛdenw k’a lamini, ka kogocifɛnw lɔlɔ ka o ɲasin a ma.

\VS{3}O kɔ, i ye nɛgɛ falafala dɔ ta ka o lɔ i ko kogo nɛgɛraman ele ni dugu cɛ; i ye i ɲasin dugu ma k’a flɛ: A kɛra i n’a fɔ dugu minabagaw le k’a lamini. Ele le ye dugu minabaga ye. Nin ko bɛna kɛ tagamasiyɛn ye Izirayɛlimɔgɔw fɛ.


\par }{\PP \VS{4}«O kɔ, i ye la i numanboroyanfan kan, ka Izirayɛlimɔgɔw ta terenbariyakow kunko ta. I bɛna tere da min kɛ ka i lanin to, i bɛna o ta terenbariyakow kunko ta o wagatiw le ra.

\VS{5}O ka sanda min kɛ terenbariya ra, ne bɛna o ɲɔgɔn tere da le di i ma. O ra, i bɛna Izirayɛlimɔgɔw ta terenbariyaw kunko ta fɔ tere kɛmɛ saba ni tere bikɔnɔntɔn.

\VS{6}Ni o kɛra, ka ban, i bɛ la i kininboroyanfan kan fana, ka Zuda mara ta mɔgɔw ta terenbariyakow kunko fana ta fɔ tere binaani; san kelen kelen bɛɛ ta ye tere kelen.


\par }{\PP \VS{7}«I bɛ i ɲasin Zeruzalɛmu dugu ma, o juguw ka o dugu min lamini; i bɛ i ta derege boro kuru, ka i boro lakolon sin dugu ma, ka kuma a kama.

\VS{8}A flɛ, ne bɛna i siri ni juru ye janko i kana se ka bɔ i fan kelen kan ka yɛlɛma fan dɔ kan, fɔ ka taga o wagati dafa, i bɛna Zeruzalɛmu kɛrɛ ka wagati min bɛɛ kɛ.


\par }{\PP \VS{9}«Ayiwa, sisan i bɛ alikama* suguya fla ta, ani simankisɛ wɛrɛw, ani sɔsɔ suguya fla, ani ɲɔ; i bɛ o bɛɛ kɛ minan kelen kɔnɔ, ka o kɛ i ta baro ye. I bɛna to ka o le domu fɔ tere kɛmɛ saba ni tere bikɔnɔntɔn, ka i lanin to i fan kelen kan.

\VS{10}I bɛna i ta domuni taran: lon o lon siman garamu kɛmɛ fla; i bɛna to ka o le domu i ta domuniwagatiw ra.

\VS{11}I bɛna i ta ji minta fana suma: tere kelen, litiri kelen; i bɛna to ka o le min i ta jiminwagatiw ra.

\VS{12}I bɛna i ta domuni tobi k’a kɛ i ko ŋɔmi, k’a domu. I bɛna sokɔtaga jajaninw le don tasuma ra, ka o kɛ ka i ta domuni tobi mɔgɔw bɛɛ ɲa na.»


\par }{\PP \VS{13}Matigi Ala ko: «Ne bɛna Izirayɛlimɔgɔw gbɛn ka taga siya minw cɛ ra, o bɛna o ta domuni saninyabari domu o cogo le ra o siyaw cɛ ra yi.»


\par }{\PP \VS{14}Ne ko: «E, Dunuɲatigi Ala, ne ma ne yɛrɛ lanɔgɔ ka ye fiyewu. K’a ta ne denmisɛnman, ka na se fɔ bi, ne ma bɛgan jufanin domu ka ye, walama wara datɔ; sogo haramunin si ma don ne da ra ka ye.»

\VS{15}Matigi Ala ka ne jaabi, ko: «Ayiwa, ne bɛ sɔn i ye misibo ta sokɔtaga nɔ ra, ka i ta domuni tobi ni o ye.»


\par }{\PP \VS{16}Matigi Ala k’a fɔ ne ye tuun ko: «Adamaden, ne bɛna domuni dɛsɛ Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ. O kɔnɔnɔfirinin bɛna to ka o ta siman domuta suma ni minan fitini dɔ le ye k’a domu; o jigi tigɛnin bɛna to ka o ta ji minta fana suma ni minan fitini dɔ le ye k’a min.

\VS{17}Domuni ni ji bɛna dɛsɛ o ra minkɛ, o jigi bɛna tigɛ ɲɔgɔn na fɔ ka o baraka bɛɛ ban; o kow bɛɛ bɛna kɛ o ra o ta terenbariyakow le kosɔn.»




\par }\Chap{5}{\SH Zeruzalɛmu halakiko tagamasiyɛn
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko: «Ayiwa, adamaden, ele ye kɛrɛkɛmuru dadiman dɔ ta ka o kɛ i ta kunlimuru ye; o kɛ ka i kun ni i bonbosi li. O kɔ, i ye sumanikɛminan dɔ ta ka o siw suma k’a kɛ taranyɔrɔ saba ye.

\VS{2}I ka kan ka dugu lamini ka wagati min kɛ, ni o wagati dafara, i ye o siw taran kelen jɛni tasuma ra dugu cɛmancɛ ra, ka a taran kelen gbasigbasi ni i ta kɛrɛkɛmuru ye ka dugu lamini; o kɔ, i y’a taran kelen janjan fɔɲɔ fɛ. Ne yɛrɛ bɛna tugu olugu kɔ ni kɛrɛkɛmuru ye.

\VS{3}Nka i ye dɔɔnin bɔ ka o siri i ta deregeba dagbolo ra.

\VS{4}O kɔ, i ye dɔɔnin bɔ o fana ra ka o jɛni tasuma ra. Tasuma dɔ bɛna bɔ o ra ka Izirayɛli mara bɛɛ jɛni.


\par }{\PP \VS{5}«Ne Dunuɲatigi Ala ko: Nin ye Zeruzalɛmu le ye! Ne tun k’a sigi siyaw cɛ ra, ka jamanaw kɛ k’a lamini.

\VS{6}Nka a murutira ne ta kolatigɛninw ma, ka kojugu kɛ ka tɛmɛ hali siya tɔw kan. A murutira ne ta cifɔninw ma ka tɛmɛ hali a lamini jamanaw kan; sabu a ta mɔgɔw banna ne ta kolatigɛninw ma, o ma ne ta cifɔninw sira tagama.


\par }{\PP \VS{7}«O kosɔn ne Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ aw ta cɛnri bonyara ka tɛmɛ aw lamini jamanaw kan, aw ma ne ta cifɔninw sira tagama, ka ne ta kolatigɛninw kɛ, siya minw ka aw lamini aw ma se ka hali olugu ta landaw sira tagama,

\VS{8}o ra, ne Dunuɲatigi Ala, ne fana bɛna wuri aw kama, ne bɛna ne ta kitiw ben aw kan siya tɔw bɛɛ ɲa na.

\VS{9}Ne tun ma deri ka ko min ɲɔgɔn kɛ mɔgɔ ra ka ye, ani ne tɛna ko min ɲɔgɔn kɛ mɔgɔ ra tuun fiyewu, ne bɛna o le kɛ aw ra aw ta ko haramuninw kosɔn.

\VS{10}Facɛ dɔw bɛna o dencɛw sogo domu aw ta dugu kɔnɔ; dencɛ dɔw fana bɛna o facɛ sogo domu. Ne bɛna ne ta kitiw ben aw kan, ka aw ta mɔgɔ ɲanaman tɔw bɛɛ janjan ka taga fan bɛɛ ra.


\par }{\PP \VS{11}«Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten; i n’a fɔ aw ka ne ta yɔrɔ saninman lanɔgɔ ni aw ta batofɛn cɛjugu haramuninw ye, ayiwa, ne fana bɛna aw li ka bɔ yi; ne tɛna aw flɛ ka makari aw ra, ne fana tɛna maɲuman aw ra.

\VS{12}Banajugu bɛna aw ta dugumɔgɔw taran kelen faga dugu kɔnɔ; kɔngɔ bɛna o halaki. Aw juguw bɛna dugumɔgɔw taran kelen tɔ faga ni kɛrɛkɛmuru ye dugu laminiw na; ne bɛna o taran tɔ kelen gbɛn ka o janjan ka taga fan bɛɛ ra, ka tugu o kɔ ni kɛrɛkɛmuru ye.


\par }{\PP \VS{13}«O ra, ne ta dimi bɛna se fɔ a dan ma, foyi tɛna ne ta jusugban lalɔ; ne bɛna ne yɛrɛ dimibɔ o ra. Ni ne ta jusugban nana ben o kan tuma min na, o bɛna a lɔn ko ne Matigi Ala, ko ne le kumana, ko batofɛn wɛrɛ si tɛ fara ne kan.

\VS{14}Siya minw ka aw lamini, ne bɛna aw ta yɔrɔ kɛ tomo ye, ka aw kɛ mafiyɛnyarifɛn ye olugu cɛ ra, ani tɛmɛbagaw bɛɛ ɲa kɔrɔ.

\VS{15}Ne diminin, ani ne jusu gbannin bɛna ne ta kitiw ben aw kan; ne bɛna aw koro, ka fariya aw ma. Ni o kɛra, siya minw ka aw lamini, aw bɛna kɛ mafiyɛnyarifɛn ye olugu fɛ, ani dɔgɔyarifɛn. Aw ta ko bɛna olugu karan, ka kɛ jatigɛkoba ye o fɛ. Ne Matigi Ala, ne le kumana.


\par }{\PP \VS{16}«Ni ne nana aw bon ni ne ta biɲɛjuguw ye, min ye kɔngɔ ye, janko ka aw halaki, ne bɛna aw bon ni o ye ka aw halaki le; ne bɛna kɔngɔ baraka bonya aw kan, ka domuni dɛsɛ aw ra.

\VS{17}Ne bɛna kɔngɔ ben aw kan, ka kongowaraw fana su aw ra; o bɛna kɛ sababu ye ka aw bɔnɔ aw ta denw na. Banajuguw, ani fagari bɛna se aw ma; ne bɛna kɛrɛkɛmuru lana aw kama. Ne Matigi Ala, ne le kumana.»




\par }\Chap{6}{\SH Ala bɛna kiti ben jobatobagaw kan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun ko:

\VS{2}«Adamaden, i ɲasin Izirayɛli kuruw fan na, ka ne ta kuma lase o ma.

\VS{3}I b’a fɔ ko: ‹Izirayɛli kuruw, aw ye Dunuɲatigi Ala ta kuma lamɛn. Dunuɲatigi Ala b’a fɔ kuruw, ani kongoriw, ani kɔw, ani kurufurancɛw ye ko: A flɛ ne bɛna kɛrɛkɛmuru bla ka na aw kama; ne bɛna aw ta sɔnnikɛyɔrɔw halaki.

\VS{4}O bɛna aw ta sarakabɔnanw halaki, ka aw ta wusunan sarakabɔnanw cici; ne bɛna aw ta mɔgɔw faga ka o suw benben aw ta jow kɛrɛ fɛ.

\VS{5}Ne bɛna Izirayɛlimɔgɔw suw blabla o ta jow kɛrɛ fɛ, ka o kolow yɛrɛgɛ ka o ta sarakabɔnanw lamini.

\VS{6}Aw ta duguw bɛna kɛ tomow ye, aw ta sɔnnikɛyɔrɔw bɛna kɛ yɔrɔ lakolonw ye aw sigiyɔrɔw bɛɛ ra. Ni o kɛra, ne bɛna aw ta sarakabɔnanw halaki ka kɛ yɔrɔ lakolonw ye, ka aw ta jow cici ka o bɔ yi; aw ta wusunan sarakabɔnanw bɛna benben. Aw ka fɛn o fɛn kɛ, o bɛɛ bɛna tunu.

\VS{7}Aw ta mɔgɔw bɛna benben ka sa aw cɛ ra. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{8}« ‹Nka ne bɛna mɔgɔ dama dama to aw kɔ siyaw cɛ ra; ne bɛna olugu bɔsi kɛrɛkɛmuru boro, ka o janjan ka taga jamana wɛrɛw ra.

\VS{9}O mɔgɔ minw bɔsira, o minana ka taga o jamana minw na, ka olugu to o jamanaw ra, o bɛna o hakiri jigi ne ra; k’a lɔn ko o banna ne ra, ka o kɔ di ne ma, ka ɲabɔ o ta jow fɛ minkɛ, ko o le kosɔn, ne ka o jigi tigɛ. O ka kojugu minw kɛ ani o ka ko haramunin minw bɛɛ kɛ, o kosɔn o bɛna ɲigi o yɛrɛ ra.

\VS{10}O bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, ko ne tun k’a fɔ ko ne bɛna nin kojugu minw kɛ o ra, ko ne tun ma o kuma fɔ gbansan.


\par }{\PP \VS{11}« ‹Ayiwa, Dunuɲatigi Ala ko ne ma tuun ko: I tɛgɛ fla gbasi ɲɔgɔn na, ka i sen gbasi dugu ma, k’a kule ci Izirayɛlimɔgɔw ta kojuguba haramuninw bɛɛ kosɔn, sabu kɛrɛkɛmuru ni kɔngɔ ni banajuguw bɛna o faga.

\VS{12}Banajuguw bɛna yɔrɔjanmɔgɔw faga, kɛrɛkɛmuru bɛ yɔrɔsurunmɔgɔw faga; mɔgɔ tɔ minw bɛna to dugu kɔnɔ, ni o juguw nana dugu lamini, kɔngɔ bɛna olugu faga. Ne bɛna ne ta jusugban wuri o kama ka se fɔ a dan ma.

\VS{13}Ni o nana o ta mɔgɔw suw ye o ta jow cɛ ra tuma min na, k’a ye ko suw ka o ta sarakabɔnanw lamini, ko suw bɛ kongorijanw bɛɛ kunna, ani kuruw bɛɛ kunna, ani yiriba flaburumanw ni yirisunba tuninw bɛɛ jukɔrɔ, o tun bɛ deri ka saraka wusunan kasadimanw bɔ o ta jow bɛɛ ye o yɔrɔ minw na, o tuma o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{14}Ne bɛna ne boro kɔrɔta o kama, ka o ta jamana cɛn k’a kɛ yɔrɔ lakolonba ye, k’a ta kongokolon yɔrɔ ra ka taga a bla fɔ Ribila, ani o sigiyɔrɔw bɛɛ ra. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.› »




\par }\Chap{7}{\SH Izirayɛlimɔgɔw ta kiti wagati sera
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, ko:

\VS{2}«Ele adamaden, Dunuɲatigi Ala bɛ min fɔ Izirayɛli jamana ma, o ye nin ye; a ko: Aw ta ko laban sera, a laban sera jamana fan naani bɛɛ ra.

\VS{3}Sisan kɔni aw ta ko laban sera; ne bɛna ne ta dimi ben aw kan. Ne bɛna kiti ben aw kan ka kaɲa ni aw ta kɛwalew ye, ka aw ta ko haramuninw bɛɛ hakɛ bɔ aw ra.

\VS{4}Ne tɛna aw flɛ ka makari aw ra, ne fana tɛna maɲuman, sabu ne bɛna aw ta kɛwalew hakɛ le bɔ aw ra, ka aw ta ko haramuninw kunko ben aw kan. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{5}«Dunuɲatigi Ala ko: E, bɔnɔ! Bɔnɔ min ɲɔgɔn ma deri ka ye, o le natɔ flɛ nin ye!

\VS{6}A banna! A banna le! Bɔnɔ bɛ nana aw le kama; a natɔ flɛ nin ye.

\VS{7}Kojugu sera aw ma, aw jamana sigibagaw. Kiti wagati sera, a lon surunyara. Ɲagbankan le bɛna kɛ kuruw kunna, ɲagarikan tɛna kɛ yi.

\VS{8}Ne bɛna ne ta jusugban bɔn aw kan sisan, ka ne ta dimi ben aw kan ka se fɔ a dan ma; ne bɛna kiti ben aw kan ka kaɲa ni aw ta kɛwalew ye, ka aw ta ko haramuninw bɛɛ hakɛ bɔ aw ra.

\VS{9}Ne tɛna aw flɛ ka makari aw ra, ne fana tɛna maɲuman; sabu ne bɛna aw ta kɛwalew hakɛ bɔ aw ra, ka aw ta ko haramuninw kunko ben aw kan. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, aw bugɔbaga Ala.


\par }{\PP \VS{10}«Kiti lon flɛ nin ye! A natɔ flɛ! Kojugu kunbɔra! Terenbariya bere fiyerenna! Wasoya yiri falenna!

\VS{11}Fariya wurira ka kɛ kojugu sara bere ye. Foyi tɛna to aw kɔ; aw ta naforo tɔ tɛna to, aw ta jama camanba tɔ tɛna to, aw ta bonya tɔ tɛna to.

\VS{12}Kiti wagati sera, a lon surunyara. Sannikɛbaga kana ninsɔndiya, fiyeerekɛbaga fana kana a jusu kasi; sabu ne ta dimi bɛ nin jama bɛɛ le kan.

\VS{13}Fiyeerekɛbaga tun ka min fiyeere, a tɛna o sɔrɔ tuun, hali ni ale bɛ ni mɔgɔ ɲanamanw ye; sabu ko min yirara nin jama ta ko ra, o tɛna to kɛbari ye! Terenbariya kosɔn, mɔgɔ si tɛna se k’a nin kisi.


\par }{\PP \VS{14}«Hali ni aw ka kɛrɛkɛburu fiyɛ, ka fɛn bɛɛ labɛn, mɔgɔ si tɛna taga kɛrɛ ra; sabu ne ta dimi bɛ jama bɛɛ lajɛnnin le kan.»


\par }{\SH Ala bɛna min kɛ Izirayɛlimɔgɔw ra
\par }
{\PP \VS{15}«Ni i ka bɔ dugu kɔnɔ, kɛrɛkɛmuru! Ni i ka don, banajugu ni kɔngɔ! Ni min ka taga kongo kɔnɔ, kɛrɛkɛmuru bɛ o faga; ni min ka to dugu kɔnɔ, kɔngɔ ni banajuguw bɛ o halaki.

\VS{16}Minw sera ka bori ka bɔsi, olugu bɛ taga to kuruw cɛ ra, i ko kongotugani minw bɛ kurufurancɛw ra; o bɛɛ bɛna to ka ŋuna o yɛrɛ ta terenbariyaw kosɔn.


\par }{\Q \VS{17}O bɛɛ boro baraka bɛna ban,

\par }{\Q o bɛɛ kinbirikunw bɛna magaya.


\par }{\Q \VS{18}O bɛna bɔrɔfaniw don o yɛrɛ ra,

\par }{\Q jatigɛ bɛna o datugu fan bɛɛ ra;

\par }{\Q maroya bɛna o bɛɛ ɲada cogo yɛlɛma,

\par }{\Q o bɛɛ kun bɛna gbana.


\par }{\Q \VS{19}O bɛna o ta warigbɛw firi sira kan,

\par }{\Q o ta sanin bɛna kɛ i ko fɛn nɔgɔnin;

\par }{\Q o ta warigbɛ o, o ta sanin o,

\par }{\Q o si tɛna se ka o bɔsi Matigi Ala ta jusugbanlon na.

\par }{\Q O nin tɛna wasa,

\par }{\Q o kɔnɔ fana tɛna fa,

\par }{\Q sabu o fɛnw le kɛra o bensababu ye,

\par }{\Q ka o bla kojugukɛ ra.


\par }{\Q \VS{20}O ka o ta naforoɲumanw kɛ o ta yɛrɛbonya sababu ye;

\par }{\Q o ka o le kɛ ka o ta batofɛn cɛjugu haramuninw ta tagamasiyɛnw lalaga.

\par }{\Q O kosɔn ne Matigi Ala bɛna o fɛnw kɛ fɛnsaninyabariw ye o boro.


\par }{\Q \VS{21}Ne bɛna a to siya wɛrɛ mɔgɔw ye o kɛrɛ ka o fɛnw cɛ,

\par }{\Q k’a to dunuɲa mɔgɔjuguw ye o fɛnw bɔsi o boro ka taga ni o ye,

\par }{\Q ka taga o lanɔgɔ.


\par }{\Q \VS{22}Ne bɛna ne kɔ don o ra.

\par }{\Q Ne bɛna a to mɔgɔw ye ne ta yɔrɔ kanunin\FTNT{*}{{\FR 7:22 }{\FR{7.22
}}{\FT{Yɔrɔ kanunin: O bɛ se ka kɛ Izirayɛli jamana ye, walama Zeruzalɛmu, walama Alabatosoba.}}} lanɔgɔ,

\par }{\Q benkannikɛbaga dɔw bɛna don a kɔnɔ k’a lanɔgɔ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}«Nɛgɛjɔrɔkɔw labɛn\FTNT{†}{{\FR 7:23 }{\FR{7.23
}}{\FT{Ka nɛgɛjɔrɔkɔw labɛn: O kuma b’a yira ko Izirayɛlimɔgɔw bɛna mina ka taga kɛ kasodenw ye jamana wɛrɛ ra.}}},

\par }{\Q sabu jamana fara mɔgɔfaga ra,

\par }{\Q dugu fara kojugu ra.


\par }{\Q \VS{24}Ne bɛna siyaw bɛɛ ra mɔgɔjuguw lana,

\par }{\Q olugu bɛna o ta bonw mina ka o kɛ o yɛrɛ ta ye.

\par }{\Q Ne bɛna o ta fangatigiw ta yɛrɛbonya ban;

\par }{\Q o juguw bɛna o ta yɔrɔ saninmanw lanɔgɔ.


\par }{\Q \VS{25}Kɔnɔnɔfiri bɛna se o ma;

\par }{\Q o bɛna ɲasuma ɲini, nka o tɛna a sɔrɔ.


\par }{\Q \VS{26}Bɔnɔ dɔ le bɛna fara dɔ kan,

\par }{\Q kibaro juguw bɛna caya ɲɔgɔn kan.

\par }{\Q O bɛna a fɔ ko ciraw ye flɛri kɛ olugu ye,

\par }{\Q nka sarakalasebagaw tɛna se ka mɔgɔ karan tuun,

\par }{\Q cɛkɔrɔbaw fana tɛna se ka mɔgɔ ladi tuun.


\par }{\Q \VS{27}Masacɛ bɛna sukasi kɛ,

\par }{\Q jigitigɛ benna fagamaw kan fan bɛɛ ra;

\par }{\Q jamana mɔgɔw borow bɛ yɛrɛyɛrɛra.

\par }{\Q Ne bɛna o mina ka kaɲa ni o ta kɛwalew le ye;

\par }{\Q ne bɛna o ta kiti tigɛ ka kaɲa ni o yɛrɛ ta kokɛcogo le ye.

\par }{\Q Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»




\par }\Chap{8}{\SH Batofɛn wɛrɛw yera Ala batoso kɔnɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}San wɔɔrɔnan, karo wɔɔrɔnan tere looru, ka ne siginin to ne ta bon kɔnɔ, ka Zuda mara cɛkɔrɔbaw fana siginin to ni ne ye, Dunuɲatigi Ala k’a ta sebagaya lajigi ne kan.


\par }{\PP \VS{2}Ne ka flɛri kɛ ka danfɛn dɔ ye, min cogoya tun bɛ i ko adamaden. A yɔrɔ min tun ye a soro ye, k’a ta o yɔrɔ ra ka jigi dugu ma, o tun bɛ i ko tasuma; k’a ta o yɔrɔ ra ka yɛlɛn san fɛ o tun bɛ manamana i ko siranɛgɛ manamanatɔ.

\VS{3}O fɛnɲanaman ka boro bisigiya dɔ bɔ ka ne mina ne kunsigi ma. I n’a fɔ Ala le tun bɛ o fɛn yirara ne ra, Ala ta sebagaya ka ne lawuri ka ne lɔ san ni dugu cɛ, ka taga ni ne ye Zeruzalɛmu. Alabatosoba donda min bɛ kɔnɔnɔyɔrɔ ra, ka ɲasin sahiliyanfan ma, a tagara ni ne ye o donda ra. Jo min bɛ Matigi Ala jusu bɔ, o jo blanin tun bɛ o yɔrɔ le ra.

\VS{4}Izirayɛli ta Ala ta nɔɔrɔ yirara ne ra o yɔrɔ ra, i n’a fɔ ne tun derira k’a ye cogo min na kuruw furancɛ yɔrɔ ra.


\par }{\PP \VS{5}Ala ko ne ma ko: «Adamaden, i ɲa kɔrɔta ka flɛri kɛ sahiliyanfan na!» Ne ka ne ɲa kɔrɔta ka flɛri kɛ sahiliyanfan na minkɛ, ne ka o jo ye, jo min bɛ Matigi Ala jusu bɔ; a tun bɛ sarakabɔnan ta donda sahiliyanfan na.


\par }{\PP \VS{6}A ko ne ma tuun ko: «Adamaden, o bɛ min kɛra, i ɲa bɛ o ra wa? Izirayɛli mara mɔgɔw bɛ kojugu haramuninw le kɛra yan, ko minw b’a to ne bɛ ne yɛrɛ mabɔ ne ta yɔrɔ saninman na! Nka i bɛna ko haramunin wɛrɛw ye minw belen ka jugu ni nin ye.»


\par }{\PP \VS{7}A tagara ni ne ye Alabatosoba lukɛnɛ donda ra. Ne ka flɛri kɛ, ka wo dɔ ye kogo ra.

\VS{8}A ko ne ma ko: «Adamaden, kogo sɔgɔ!» Ne ka kogo sɔgɔ, ka o kɛ donyɔrɔ ye.

\VS{9}A ko ne ma ko: «O bɛ kojuguba haramunin minw kɛra yan, ele ye don ka o flɛ!»

\VS{10}Ne donna ka flɛri kɛ minkɛ, ne ka fɛnɲanaman fofotaw, ani bɛgan haramunin suguya bɛɛ ye, ani Izirayɛli mara ta jow bɛɛ tagamasiyɛnw; o bɛ kogow kan fan bɛɛ ra.

\VS{11}Izirayɛli mara cɛkɔrɔba biwolonfla tun lɔlɔnin bɛ o jow ɲa fɛ; Safan dencɛ Yazaniya fana tun bɛ o cɛ ra. Wusunandaga tun bɛ o bɛɛ boro, wusunan sisi kasa bɛ wurira.


\par }{\PP \VS{12}A ko ne ma tuun ko: «Adamaden, Izirayɛli mara cɛkɔrɔbaw bɛ dogora ka min kɛ dibi ra o ta jobonw kɔnɔ, i ka o ye kɛ! O b’a fɔ ko: ‹Matigi Ala tɛ an yera, Matigi Ala banna an ta jamana ra!› »


\par }{\PP \VS{13}A ko ne ma tuun ko: «I bɛna a ye ko o bɛ ko haramunin wɛrɛw kɛra minw belen ka jugu ni nin ye.»


\par }{\PP \VS{14}A tagara ni ne ye Matigi Ala ta batoso donda ra, min bɛ sahiliyanfan na. Ne ka muso dɔw sigisiginin ye, o bɛ kasira Tamuzi\FTNT{*}{{\FR 8:14 }{\FR{8.14
}}{\FT{Tamuzi tun ye Mesopotami jamana ta jo dɔ tɔgɔ ye. O tun bɛ o jo sanga kɛ san o san.}}} ta jo kosɔn.

\VS{15}A ko ne ma ko: «Adamaden, i ka nin ye kɛ! Ayiwa, i bɛna ko haramunin wɛrɛw ye minw belen ka jugu ni nin ye.»


\par }{\PP \VS{16}A tagara ni ne ye Matigi Ala ta batoso lukɔnɔyɔrɔ ra. Ne ka cɛ mugan ni looru ɲɔgɔnna ye Matigi Ala ta batoso donda ra, bolon ni sarakajɛnifɛn* cɛ, o ka o kɔ don Matigi Ala ta batoso ma, ka o ɲasin terebɔyanfan ma; o tun ka o kinbiri gban ka o ɲasin terebɔyanfan ma ka to ka tere bato.

\VS{17}A ko ne ma ko: «Adamaden, i ka nin ye kɛ! Zuda mara mɔgɔw bɛ nin ko haramunin minw kɛra nin yɔrɔ ra yan, o ma o wasa, fɔ o belen ka jamana fa tuun ni tɔɲɔri ye, ka to ka ne jusu wuri tuma bɛɛ! A flɛ, o bɛ yiriboro blara o nun kɔrɔ\FTNT{†}{{\FR 8:17 }{\FR{8.17
}}{\FT{Ka yiriboro bla o nun kɔrɔ: O bɛ se ka kɛ Mesopotami jamana ta jow ta landako dɔw ye.}}} cogo min na.

\VS{18}O kosɔn ne fana bɛna o mina ni jusugban le ye, ne tɛna o flɛ ka makari o ra, ne tɛna maɲuman o ra. O bɛna o kan kɔrɔta ka kasi ne toro kɔrɔ, nka ne tɛna o lamɛn.»




\par }\Chap{9}{\SH Ala bɛna min kɛ Zeruzalɛmukaw ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kɔ fɛ, Matigi Ala pɛrɛnna ni kanba ye ne toro kɔrɔ, k’a fɔ ko: «Aw ye gbara ka na, aw minw ye dugu ta kojuguw sarabagaw ye, aw bɛɛ ye na ni aw ta halakiriminanw ye aw boro!»


\par }{\PP \VS{2}O fɔra minkɛ, ne ka cɛ wɔɔrɔ ye, olugu nana ka bɔ sanfɛyɔrɔ ta donda fɛ, donda min ɲasinna sahiliyanfan ma; o bɛɛ ta halakiriminan bɛ o boro. Cɛ kelen tun bɛ o cɛ ra, lɛnfani tun bɛ ale ra, sɛbɛrikɛnan bɛ a ta cɛsirijara ra. O nana lɔ sarakajɛnifɛn* siranɛgɛraman kɛrɛ fɛ.

\VS{3}Izirayɛli ta Ala ta nɔɔrɔ tun bɛ serubɛn mɛlɛkɛw* bisigiya min kan, o nɔɔrɔ wurira ka bɔ o kan, ka taga Alabatosoba dakun kan. Lɛnfani tun bɛ cɛ min na, ani sɛbɛrikɛnan bɛ a ta cɛsirijara ra, Matigi Ala ka o wele.

\VS{4}Matigi Ala k’a fɔ a ye ko: «Taga don dugu kɔnɔ, Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ; mɔgɔ minw jusu kasinin lo fɔ o bɛ ŋunana ko haramuninw kosɔn, ko haramunin minw bɛɛ bɛ kɛra dugu kɔnɔ, i ye tagamasiyɛn dɔ sɛbɛ o mɔgɔw ten kan.»


\par }{\PP \VS{5}A ka kuma dɔ fɔ cɛ tɔw ye, ne toro ka o mɛn; a ko: «Aw ye tugu a kɔ ka don dugu kɔnɔ, ka mɔgɔw faga; aw kana mɔgɔ si flɛ ka makari a ra, aw kana maɲuman mɔgɔ si ra.

\VS{6}Cɛkɔrɔbaw o, kanbelenw o, sunguruw o, denmisɛnw o, musokɔrɔbaw o, aw ye o bɛɛ halaki ka ban; nka tagamasiyɛn bɛ mɔgɔ o mɔgɔ ten kan, aw kana maga o ra. Aw y’a damina ne yɛrɛ ta yɔrɔ saninman mɔgɔw le ra.» O ra, o cɛkɔrɔba minw tun bɛ Alabatosoba ɲa fɛ, o ka damina olugu ra.


\par }{\PP \VS{7}A k’a fɔ o ye tuun ko: «Aw ye taga Alabatosoba lanɔgɔ, k’a lukɛnɛw fa suw ra! Aw ye bɔ ka taga!» O bɔra ka taga mɔgɔw faga dugu kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{8}Ka o to mɔgɔfaga ra, ani ka ne lɔnin to ne kelen na, ne benna ka ne ɲa biri dugu ma; ne kulera, ne ko: «E, Dunuɲatigi Ala, yala i bɛna i ta jusugban ben Zeruzalɛmu kan ka Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ le halaki wa?»


\par }{\PP \VS{9}A ka ne jaabi ko: «Izirayɛli ni Zuda mara mɔgɔw ta kojugu bonyara fɔ k’a dama tɛmɛ. O ka jamana fa mɔgɔfaga ra, ka dugu fa terenbariya ra; o b’a fɔ ko: ‹Matigi Ala banna an ta jamana ra; ko minw bɛ kɛra yan, Matigi Ala tɛ o yera!›

\VS{10}O ra, ne fana tɛna makari o ra, ne tɛna maɲuman o ra; ne bɛna o ta kɛwalew jaraki ben o yɛrɛ kan.»


\par }{\PP \VS{11}Ayiwa, lɛnfani tun bɛ cɛ min na, ani sɛbɛrikɛnan bɛ a ta cɛsirijara ra, ale sekɔra ka n’a fɔ Matigi Ala ye ko: «I k’a fɔ cogo min na, ne k’a kɛ ten!»




\par }\Chap{10}{\SH Ala k’a yɛrɛ yira Ezekiyɛli ra tuun
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ne ka flɛri kɛ, k’a ye ko furancɛ koorinin min tun bɛ serubɛn mɛlɛkɛw* kun sanfɛyɔrɔ ra, ko fɛn dɔ tun bɛ o yɔrɔ ra i ko safiri lulu, k’a kɛ i ko masasiginan\FTNT{*}{{\FR 10:1 }{\FR{10.1
}}{\FT{Aw ye 1.26 flɛ.}}}.

\VS{2}Lɛnfani tun bɛ cɛ min na, Matigi Ala k’a fɔ o ye ko: «Taga don wotorosenw cɛ ra, serubɛn mɛlɛkɛw jukɔrɔ; tasumakami minw bɛ serubɛn mɛlɛkɛw cɛ ra, i boro fa o ra, k’a bɔn dugu kan.» Cɛ tagara; ne yɛrɛ k’a tagatɔ ye.


\par }{\PP \VS{3}Wagati min cɛ tun bɛ tagara serubɛn mɛlɛkɛw cɛ ra, o y’a sɔrɔ serubɛn mɛlɛkɛw tun bɛ Alabatosoba kininboroyanfan na. O tuma ra, sankaba ka Alabatosoba lukɔnɔyɔrɔ bɛɛ fa.

\VS{4}Matigi Ala ta nɔɔrɔ wurira ka bɔ serubɛn mɛlɛkɛw kunna ka taga sigi Alabatosoba dakun kan. Alabatosoba fara sankaba ra; Matigi Ala ta nɔɔrɔ yeelen ka Alabatosoba lukɛnɛ fa.

\VS{5}Serubɛn mɛlɛkɛw ta kamanw mankan sera fɔ lukɛnɛba ra; a tun bɛ i ko Sebɛɛtigi Ala yɛrɛ ta kan, ni a bɛ kuma.


\par }{\PP \VS{6}Matigi Ala kumana lɛnfanitigi fɛ minkɛ, k’a fɔ a ye ko a ye taga tasuma ta wotorosenw cɛ ra, serubɛn mɛlɛkɛw cɛ ra, cɛ tagara lɔ wotorosenw kɔrɔ.

\VS{7}Serubɛn mɛlɛkɛ kelen k’a boro bɔ serubɛn mɛlɛkɛ tɔw cɛ ra, k’a boro don tasuma ra serubɛn mɛlɛkɛw cɛ ra, ka tasuma dɔ ta ka o don lɛnfanitigi boro. A k’a mina ka bɔ ni a ye.


\par }{\PP \VS{8}Boro dɔw tun bɛ serubɛn mɛlɛkɛw kamanw jukɔrɔ, i ko adamaden boro.


\par }{\PP \VS{9}Ne ka flɛri kɛ ka wotorosen naani lɔnin ye serubɛn mɛlɛkɛw kɛrɛ fɛ, kelen tun bɛ o bɛɛ kelen kelen kɛrɛ fɛ; o wotorosenw tun bɛ manamana i ko kirisoliti lulu.

\VS{10}O naani bɛɛ cogoya tun ye kelen ye; a tun kɛra i ko wotorosen dɔ le donna wotorosen dɔ wɛrɛ kɔnɔ.

\VS{11}Ni o bɛ taga, o bɛ se ka taga fan naani bɛɛ ra, nka o tagatɔ tɛ o ɲa yɛlɛma; ni serubɛn mɛlɛkɛw tun ka o ɲasin fan min na, wotorosenw tun bɛ taga o fan le ra, o fana tagatɔ tun tɛ o ɲa yɛlɛma.

\VS{12}Ɲakisɛw tun ka serubɛn mɛlɛkɛw fari yɔrɔ bɛɛ lamini: o kɔw, ani o borow, ani o kamanw, ani wotorosenw yɛrɛ; ɲakisɛw tun bɛ o naani bɛɛ ta wotorosenw na.

\VS{13}Ne k’a mɛn ko o wotorosenw tɔgɔ tun lara ko «Folonkonto».


\par }{\PP \VS{14}Ɲada naani tun bɛ serubɛn mɛlɛkɛ bɛɛ kelen kelen fɛ: ɲada fɔlɔ tun ye serubɛn mɛlɛkɛ ɲada ye, flanan tun ye adamaden ɲada ye, sabanan tun ye jara ɲada ye, naaninan tun ye bɔn ɲada ye.

\VS{15}Serubɛn mɛlɛkɛw wurira ka taga san fɛ. Ne tun ka fɛnɲanaman minw ye Kebari jiba kɛrɛ fɛ, olugu tun lo.

\VS{16}Ni serubɛn mɛlɛkɛw tun bɛ taga, wotorosenw fana tun bɛ taga ni o ye; ni serubɛn mɛlɛkɛw tun ka o kaman foni ka kɔrɔta san fɛ ka bɔ dugu ma, wotorosenw tun tɛ bɔ o kɔ.

\VS{17}Ni o tun ka lɔ wotorosenw fana tun bɛ lɔ, ni o tun yɛlɛnna san fɛ, wotorosenw fana tun bɛ yɛlɛn ni o ye, sabu fɛnɲanamanw ta sebagaya le tun bɛ wotorosenw lataga.


\par }{\SH Matigi Ala ta nɔɔrɔ bɔra Alabatosoba kɔnɔ
\par }
{\PP \VS{18}Matigi Ala ta nɔɔrɔ bɔra Alabatosoba dakun kan ka taga sigi serubɛn mɛlɛkɛw kan.

\VS{19}Serubɛn mɛlɛkɛw ka o kaman foni ka wuri ka bɔ dugu ma ne ɲa na; o tagara ni wotorosenw ye. O tagara lɔ Matigi Ala ta batoso donda ra, terebɔyanfan na. Izirayɛli ta Ala ta nɔɔrɔ tun bɛ o kan; a tun bɛ o kunna.

\VS{20}Ne tun ka fɛnɲanaman minw ye Kebari jiba kɛrɛ fɛ, Izirayɛli ta Ala tun bɛ fɛnɲanaman minw kunna, olugu lo; ne ka o ye minkɛ, ne k’a lɔn ko serubɛn mɛlɛkɛw lo.


\par }{\PP \VS{21}Ɲada naani le tun bɛ o bɛɛ kelen kelen fɛ, ani kaman naani; adamaden borow bisigiyaw tun bɛ o kamanw jukɔrɔ.

\VS{22}Ne tun ka minw ye Kebari jiba kɛrɛ fɛ, o ɲadaw cogo tun bɛ i ko olugu ɲada. O bɛɛ tun ye cogoya kelen ye; olugu yɛrɛ tun lo. O bɛɛ kelen kelen tun bɛ o ɲa teren ka taga.




\par }\Chap{11}{\SH Ala bɛna kiti ben Zeruzalɛmu kan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ala ta sebagaya ka ne ta ka taga ni ne ye Matigi Ala ta batoso ta terebɔyanfan donda ra, min ɲasinna terebɔyanfan ma. Ne ka cɛ mugan ni looru ye Alabatosoba donda ra; ne ka jamana kuntigi dɔw ye o cɛ ra, minw ye Azuri dencɛ Yazaniya, ani Benaya dencɛ Pelatiya ye.

\VS{2}Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko: «Adamaden, nin mɔgɔw le bɛ dabarijuguw sirira, ka to ka mɔgɔw ladi ni ladirikanjuguw ye nin dugu kɔnɔ yan.

\VS{3}O b’a fɔ ko: ‹Bonlɔwagati tɛ sisan ye; nin dugu ye daga le ye, anw maranin b’a kɔnɔ i ko sogo!›

\VS{4}O kosɔn, adamaden, ciraya kɛ o kama, ciraya kɛ!»


\par }{\PP \VS{5}Matigi Ala ta sebagaya jigira ne kan; a ko ne y’a fɔ ko: «Matigi Ala ko: Aw Izirayɛli mara mɔgɔw, aw bɛ nin kumaw le fɔra; miiriya min bɛ aw kɔnɔ, ne ka o lɔn.

\VS{6}Aw ta mɔgɔ fagataw cayara nin dugu kɔnɔ; aw ka dugu siradaw bɛɛ fa suw ra.

\VS{7}O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: Can lo, nin dugu ye daga le ye, nka aw ka mɔgɔ minw faga dugu kɔnɔ, olugu le ye sogo ye. Aw kɔni, ne bɛna aw gbɛn ka aw labɔ.

\VS{8}Aw bɛ siran kɛrɛkɛmuru min ɲa cɔ, ne bɛna o kɛrɛkɛmuru le lana aw kama. Dunuɲatigi Ala ko ten.

\VS{9}Ne bɛna aw labɔ nin dugu kɔnɔ, ka aw don siya wɛrɛ mɔgɔw boro; ne bɛna ne ta kitiw ben aw kan.

\VS{10}Ne bɛna kiti ben aw kan Izirayɛli jamana le kɔnɔ, k’a to kɛrɛkɛmuru ye aw faga. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{11}Nin dugu tɛna kɛ daga ye aw fɛ tuun, aw fana tɛna kɛ sogo ye a kɔnɔ tuun. Ne bɛna kiti ben aw kan Izirayɛli jamana yɛrɛ kɔnɔ yan.

\VS{12}Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye. Aw ma ne ta cifɔninw sira tagama, aw ma ne ta kolatigɛninw kɛ, nka siya minw ka aw lamini, aw tagamana ka kaɲa ni olugu ta kokɛcogow le ye.»


\par }{\PP \VS{13}Ayiwa, tuma min ne tun bɛ o cirayakumaw fɔra, Benaya dencɛ Pelatiya sara. Ne benna ka ne ɲa biri dugu ma, ka pɛrɛn ni kanba ye k’a fɔ ko: «E, Dunuɲatigi Ala, i bɛna Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ le halaki ka ban wa!»


\par }{\SH Ala bɛna a ta mɔgɔw lajɛn tuun
\par }
{\PP \VS{14}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma k’a fɔ ko:

\VS{15}«Adamaden, minw ye ele balemaw ye, i yɛrɛ balemaw, i ta somɔgɔw, ani Izirayɛli mara mɔgɔw bɛɛ lajɛnnin, Zeruzalɛmukaw b’a fɔra olugu le ma ko: ‹Aw ye aw yɛrɛ mabɔ Matigi Ala ra, sabu jamana dira anw le ma k’a kɛ an ta ye.›

\VS{16}O kosɔn a fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Hali ni ne ka aw gbɛn ka taga fɔ yɔrɔjan, siya tɔw cɛ ra, ka aw janjan ka taga jamana wɛrɛw ra, o bɛɛ n’a ta, aw tagara jamana minw na, ne tora aw fɛ o jamanaw ra janko aw ye se ka ne bato o yɔrɔw ra, fɔ ka se wagati dɔ ma.

\VS{17}O kosɔn a fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna aw lajɛn ka bɔ siyaw cɛ ra; ne tun ka aw janjan ka taga jamana minw na, ne bɛna aw ta ka bɔ o jamanaw ra, ka na Izirayɛli ta dugukolo di aw ma tuun.


\par }{\PP \VS{18}«O bɛna sekɔ ka na o jamana ra, ka na batofɛn cɛjuguw, ani fɛn haramuninw bɛɛ labɔ.

\VS{19}Ne bɛna miiriya kelen le don o bɛɛ jusukun na, ka hakirikura di o ma. Jusukungbɛlɛn min bɛ aw kɔnɔ i ko kabakuru, ne bɛna o bɔ yi, ka jusukunɲuman di aw ma.

\VS{20}Ni o kɛra, o bɛna ne ta cifɔninw kɛ, ka ne ta kolatigɛninw kɔrɔsi, k’a sira tagama. O ra, o bɛna kɛ ne ta mɔgɔw ye, ne fana bɛna kɛ o ta Ala ye.

\VS{21}Nka minw ta miiriya bɛ sama ka taga batofɛn cɛjuguw, ani o fɛn haramuninw nɔ fɛ, ne bɛna olugu ta kɛwalejuguw kunko ben o yɛrɛ kunna. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\PP \VS{22}O kɔ, serubɛn mɛlɛkɛw* ka o kamanw kɔrɔta ka wuri; wotorosenw tugura o kɔ. Izirayɛli ta Ala ta nɔɔrɔ tun bɛ o kan; a tun bɛ o kunna.

\VS{23}Matigi Ala ta nɔɔrɔ wurira ka bɔ dugu cɛ ma ka taga sigi kuru dɔ kan, dugu terebɔyanfan na.

\VS{24}Ala ta sebagaya ka ne ta ka taga ni ne ye Babilɔnikaw ta jamana ra, mɔgɔ minaninw kɔrɔ; Ala Nin le tun ka o fɛnw yira ne ra. O kɔ, ne tun bɛ fɛn minw yera, o fɛnw tununa ne ma.

\VS{25}Matigi Ala tun ka ko minw yira ne ra, ne ka o bɛɛ fɔ mɔgɔ minaninw ye.




\par }\Chap{12}{\SH Izirayɛlimɔgɔw minako flanan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun k’a fɔ ne ye ko:

\VS{2}«Adamaden, ele kɔni siginin bɛ mɔgɔ murutininw le cɛ ra. Ɲadenw bɛ o fɛ janko o ye yeri kɛ, nka o tɛ foyi yera; torow bɛ o fɛ janko o ye mɛnni kɛ, nka o tɛ foyi mɛnna, sabu mɔgɔ murutininw lo.

\VS{3}Ele kɔni, Adamaden, ele ye i ta doniw labɛn k’a kɛ i ko o bɛ mɔgɔ min minana k’a taga ni a ye jamana wɛrɛ ra. Bɔ teregban fɛ o bɛɛ ɲa na, k’a kɛ i ko o bɛ mɔgɔ min minana k’a taga ni a ye jamana wɛrɛ ra. Bɔ i sigiyɔrɔ ra o yɛrɛ ɲa na, k’a kɛ i n’a fɔ i bɛ tagara jamana wɛrɛ ra. Ni o kɛra, a bɛ se ka kɛ ko o bɛna a lɔn ko olugu ye mɔgɔ murutininw le ye.

\VS{4}I ta doniw labɔ teregban fɛ o yɛrɛ ɲa na, i ko mɔgɔ minanin dɔ ta doni. Wulada fɛ i bɛ bɔ o ɲa na, i ko mɔgɔ minaninw bɛ bɔ cogo min na.

\VS{5}I bɛ dugu laminikogo sɔgɔ o ɲa na, ka i ta doni bɔ o wo fɛ.

\VS{6}I bɛ i ta doni la i kamankun kan o ɲa na, k’a ta su fɛ ka bɔ ni a ye. I bɛ i ɲada datugu, janko i bɔtɔ ɲa kana jamana ye. Ne bɛ i kɛ lasɔminifɛn le ye Izirayɛlimɔgɔw fɛ.»


\par }{\PP \VS{7}Matigi Ala ka min fɔ ne ye, ne ka o kɛ. Ne ka ne ta doni labɔ teregban fɛ, ka o labɛn i ko mɔgɔ minaninw bɛ o ta doniw labɛn cogo min na. Wulada fɛ ne ka kogo sɔgɔ ni ne boro ye, ka doni labɔ dibi ra, k’a la ne kamankun kan o ɲa na.


\par }{\PP \VS{8}Ayiwa, o dugusagbɛ sɔgɔma, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, k’a fɔ ne ye ko:

\VS{9}«Adamaden, yala Izirayɛli mara mɔgɔ murutininw ma i ɲininka, ko i bɛ mun le kɛra wa?

\VS{10}A fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Nin cirayakuma ye Zeruzalɛmu dugu ɲamɔgɔ ta le ye, ani Izirayɛli mara mɔgɔ minw bɛɛ bɛ dugu kɔnɔ yi.

\VS{11}A fɔ o ye ko ele ye lasɔminifɛn le ye o fɛ, ko i ka min kɛ, ko o le bɛna kɛ Zeruzalɛmukaw ra. O juguw bɛna o mina\FTNT{*}{{\FR 12:11 }{\FR{12.11
}}{\FT{Izirayɛlimɔgɔw ta minako fɔlɔ tun kɛra ka ban (}}{\XT{Ezekiyɛli 1.1-3}}{\FT{). Nin ye o minako flanan ye.}}} ka taga ni o ye jamana wɛrɛ ra.

\VS{12}O ta jamana ɲamɔgɔ\FTNT{†}{{\FR 12:12 }{\FR{12.12
}}{\FT{O jamana ɲamɔgɔ ye Sedesiyasi ye; Babilɔnikaw k’a ɲaden fla ci, ka sɔrɔ k’a mina ka taga ni a ye Babilɔni (}}{\XT{Masacɛw flanan 25.4; Yeremi 52.7}}{\FT{).}}} bɛna a ta doni la a kamankun kan dibi ra ka bɔ. O bɛna wo dɔ bɔ kogo ra k’a labɔ o fɛ. A bɛna a ɲada datugu, janko a bɔtɔ kana jamana ye.

\VS{13}Ne bɛna ne ta jɔ firi a kan, k’a mina ni ne ta jan ye, k’a lataga Babilɔnikaw ta jamana ra; nka a bɛna sa o jamana ra k’a sɔrɔ a ɲa ma jamana ye.

\VS{14}Minw bɛɛ tun b’a kɛrɛ fɛ, a kɔrɔsibagaw, ani a ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ, ne bɛna olugu bɛɛ janjan ka taga fan bɛɛ ra, k’a o gbɛn ni kɛrɛkɛmuru ye.

\VS{15}Ni ne nana o yɛrɛgɛ siya tɔw cɛ ra, ka o janjan ka taga jamana wɛrɛw ra tuma min na, o bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.

\VS{16}Nka ne bɛna mɔgɔ dama dama to o kɔ. Olugu bɛna bɔsi kɛrɛkɛmuru ni kɔngɔ ni banajugu boro; olugu bɛna taga sigi siya minw cɛ ra, o bɛna Izirayɛlimɔgɔw ta kɛwale haramuninw lakari o siyaw ye. Ni o kɛra, olugu fana bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»


\par }{\PP \VS{17}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, ko:

\VS{18}«Adamaden, i yɛrɛyɛrɛtɔ ye to ka i ta domuni kɛ, i ja tigɛnin ni i kɔnɔnɔfirinin ye to ka i ta ji min.

\VS{19}A fɔ jamana mɔgɔw ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: Zeruzalɛmuka minw siginin tora Izirayɛli jamana ra, olugu kɔnɔnɔfirinin le bɛna o ta domuni kɛ, o jigi tigɛnin le bɛna o ta ji min; sabu o ta jamana kɔnɔfɛnw bɛɛ bɛna ban k’a lakolon to, jamana sigibagaw bɛɛ ta tɔɲɔri kosɔn.

\VS{20}Duguw bɛna kɛ tomow ye, jamana bɛna kɛ yɔrɔ lakolon ye. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.› »


\par }{\SH Matigi Ala bɛ a ta layiri dafa
\par }
{\PP \VS{21}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, k’a fɔ ko:

\VS{22}«Adamaden, mun kosɔn mɔgɔw bɛ nin zana fɔ Izirayɛli jamana kɔnɔ, ko: ‹Wagati bɛ janyara ka taga, nka Ala ka fɛn o fɛn yira o si tɛ kɛra can ye›?

\VS{23}Ayiwa, a fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna o zana ban; mɔgɔ tɛna o zana fɔ Izirayɛli jamana ra tuun. A fɔ o ye ko: ‹Wagati bɛ surunyara, Ala ka fɛn o fɛn yira, o bɛɛ fana bɛna kɛ can ye!›

\VS{24}Sabu mɔgɔ si tɛna faninya tigɛ tuun Izirayɛli mara mɔgɔw cɛ ra, k’a fɔ ko Ala ka fɛn dɔ yira a le ra, walama ka kuma dɔ fɔ ni Ala tɔgɔ ye ka mɔgɔw lafiri.

\VS{25}Ne Matigi Ala, ne b’a fɛ ka kuma min fɔ, ne yɛrɛ le bɛna o kuma fɔ, o kuma fana bɛna kɛ can ye, a tɛna mɛɛn. Aw mɔgɔ murutininw, aw ta wagati yɛrɛ le ra, ne bɛna ne ta kuma fɔ, k’a kɛ. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\PP \VS{26}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, k’a fɔ ko:

\VS{27}«Adamaden, Izirayɛli mara mɔgɔw bɛ min fɔra, o ye nin ye: O b’a fɔ ko: ‹Ala ka fɛn minw yira cira ra, ko o ye wagatijan kow le ye, ko cira ta cirayakumaw ye kɔfɛwagatiw ta kow le ye.›

\VS{28}O kosɔn a fɔ o ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: ne bɛna kuma o kuma fɔ, o kuma bɛɛ bɛna kɛ can ye, a tɛna mɛɛn. Dunuɲatigi Ala ko ten.› »




\par }\Chap{13}{\SH Cira faninyafɔbagaw ta kiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, ko:

\VS{2}«Adamaden, nin cirayakuma fɔ Izirayɛli ta ciraw kama. Olugu minw bɛ ciraya kɛra ka kaɲa ni o yɛrɛ ta jusukun ta miiriyaw ye, a fɔ o ye ko o ye Matigi Ala ta kuma lamɛn!

\VS{3}Dunuɲatigi Ala ko: Bɔnɔ bɛna cira hakirintanw sɔrɔ, minw bɛ kuma ka kaɲa ni o yɛrɛ ta jusukun ta miiriyaw ye, k’a sɔrɔ Ala ma foyi yira o ra.

\VS{4}Kongowuruw bɛ yaala tomow cɛ ra cogo min na, aw ta ciraw bɛ ten le, aw Izirayɛlimɔgɔw!


\par }{\PP \VS{5}«Aw ciraw, aw ma yɛlɛn ka taga dugu laminikogo wow datugu, aw ma kogo lɔ kokura ka Izirayɛli mara mɔgɔw tanga, janko ni Matigi Ala ta lon nana se, o ye se ka lɔ ka o kɛrɛkɛɲɔgɔnw kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{6}«Ciraw bɛ faninya fɔ ko Ala ka fɛn dɔw yira olugu ra; o bɛ mɔgɔw lafiri ni o ta cirayakumaw ye. O b’a fɔ ko: ‹Matigi Ala ko ten,› k’a sɔrɔ Matigi Ala ma o ci. O bɛɛ n’a ta, o belen b’a miiri ko o ta kumaw bɛna kɛ can ye.


\par }{\PP \VS{7}«Aw ciraw, aw ko, ko aw ka ko minw ye, yala o bɛɛ tɛ faninya le ye wa? Aw ka cirayakuma minw fɔ, o tɛ mɔgɔlafirikumaw le ye wa? Aw b’a fɔ ko: ‹Matigi Ala ko ten,› k’a sɔrɔ ne ma foyi fɔ aw ye.


\par }{\PP \VS{8}«Ayiwa, Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ aw ta kumaw ye faninya le ye, i n’a fɔ aw ta fɛnyetaw fana ye mɔgɔlafirikan le ye, ayiwa, sisan ne bɛna wuri aw kama. Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{9}«Ne bɛna ne boro lawuri ciraw kama, cira minw bɛ faninya fɔ ko Ala ka fɛn yira olugu ra, ka mɔgɔw lafiri ni o ta cirayakumaw ye. O ciraw tɛna kɛ ne ta jamana kolatigɛbagaw ta jɛn ra, o tɔgɔ tɛna sɛbɛ ni Izirayɛli ta mɔgɔw ye, o tɛna sekɔ ka na sigi Izirayɛli mara ra tuun. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Dunuɲatigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{10}«Can lo, ciraw bɛ ne ta mɔgɔw lafirira le, ka to k’a fɔ o ye ko: ‹Hɛra,› k’a sɔrɔ hɛra tɛ yi. Ne ta mɔgɔw bɛ kogo lɔ, olugu b’a mun.

\VS{11}Ayiwa, a fɔ o kogomunbagaw ye ko kogo bɛna ben. Sanjiba dɔ bɛna na; ne bɛna sanbɛrɛw lajigi, sanfɔɲɔba dɔ bɛna wuri.

\VS{12}Ayiwa, kogo bentɔ flɛ nin ye! Yala mɔgɔw tɛna a fɔ aw ma ko aw ka kogo mun ni bɔgɔ min ye ko o bɔgɔ ka mun le ɲa wa?


\par }{\PP \VS{13}«Ayiwa, Dunuɲatigi Ala ko: Ne jusu gbanninba le bɛna sanfɔɲɔba dɔ lawuri; ne dimininba bɛna sanjiba lana, ne jusu gbanninba bɛna sanbɛrɛ lajigi ni baraka ye ka fɛn bɛɛ halaki ka ban.

\VS{14}Aw ka kogo min mun ni bɔgɔ ye, ne bɛna o kogo ben fɔ k’a la dugu ma, k’a jusiginanw bɔ kɛnɛ kan; kogow bɛna ben ka aw fana halaki o cɛ ra yi. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{15}Ne bɛna ne ta jusugban bɛɛ ben kogo kan, ani minw k’a mun ni bɔgɔ ye. O kɔ, ne bɛna a fɔ aw ma ko: Kogo tɛ yi tuun, a munbagaw fana tɛ yi tuun!

\VS{16}Izirayɛli ta cira minw tun bɛ cirayakumaw fɔra Zeruzalɛmu ta ko ra, ko olugu ka hɛra le ye Zeruzalɛmu ta ko ra, k’a sɔrɔ hɛra tɛ yi, o ciraw si tɛna kɛ yi tuun. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\SH Ciramuso faninyafɔbagaw ta kiti
\par }
{\PP \VS{17}«Ele adamaden, i ɲasin i ta jamana musow ma sisan, minw bɛ ciraya kɛra ka kaɲa ni o yɛrɛ ta jusukun ta miiriyaw ye; ciraya kɛ olugu kama!

\VS{18}A fɔ o ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: Bɔnɔ bɛna aw musow sɔrɔ, aw minw bɛ sɛbɛdenw tu ka o sirisiri mɔgɔw bɛɛ borokanw na, ka kunnajalaw lalaga mɔgɔ suguya bɛɛ ye, janko ka o mɔgɔw sɔrɔ. Aw b’a fɛ ka ne ta jamana mɔgɔw nin le mina, ka aw yɛrɛ nin ɲanaman to!

\VS{19}Aw bɛ ne tɔgɔ cɛn ne ta mɔgɔw cɛ ra, simankisɛ boro ɲa dama dama kosɔn, ani burukun dama dama. Mɔgɔ minw tun man kan ni fagari ye, aw bɛ olugu faga; minw tun man kan ka ɲanamanya, aw bɛ olugu ɲanaman to, sabu aw bɛ faninya fɔ ne ta mɔgɔw ye, olugu fana bɛ o faninyakumaw lamɛn.›


\par }{\PP \VS{20}«O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne bɛna wuri aw ta sɛbɛdenw kama, aw bɛ minw kɛ ka mɔgɔ mina i ko kɔnɔw. Ne bɛna o sɛbɛw tigɛtigɛ ka bɔ aw borow ra; aw bɛ mɔgɔ minw mina i ko kɔnɔw, ne bɛna olugu bɔsi ka bɔ aw boro.

\VS{21}Ne bɛna aw ta kunnajalaw fana faranfaran, ka ne ta mɔgɔw bɔsi ka bɔ aw boro; o tɛna kɛ fɛn minata ye aw ta jan na tuun. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{22}Sabu aw bɛ mɔgɔ terennin jusu kasi ni aw ta faninyakumaw ye, k’a sɔrɔ ne tun t’a fɛ ka kojugu kɛ a ra. Aw bɛ mɔgɔjugu ja gbɛlɛya k’a to a ye timinadiya kojugukɛ ra; o ra, a tɛ sekɔ ka bɔ a ta sirajugu kan ka ɲanamanya.

\VS{23}Ayiwa, aw tɛna faninya fɔ tuun fiyewu, k’a fɔ ko Ala ka fɛn yira aw ra; aw fana tɛna cirayakuma fɔ tuun fiyewu. Ne bɛna ne ta mɔgɔw bɔsi ka bɔ aw boro. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»




\par }\Chap{14}{\SH Ala ta mɔgɔw ka kan ka jobato dabla
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lon dɔ, Izirayɛli cɛkɔrɔba dɔw nana ne fɛ, ka na sigi ne ɲa kɔrɔ.

\VS{2}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma, k’a fɔ ko:

\VS{3}«Adamaden, nin mɔgɔw ta jow bɛ o jusukun le ra. Fɛn min bɛ kɛ o sentalon sababu ye ka o bla kojugu ra, o bɛ ɲabɔ o le fɛ. Yala ne bɛ sɔn ko o ye ne ɲininka ko dɔ ra wa?

\VS{4}O ra, kuma o fɛ, i y’a fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Izirayɛli mara mɔgɔ o mɔgɔ ta jo bɛ a jusukun na, ani fɛn min bɛ kɛ a sentalon sababu ye ka a bla kojugu ra, ni a bɛ ɲabɔ o fɛ, ni o tigi nana Ala ta cira fɛ, ne Matigi Ala yɛrɛ le bɛna o tigi jaabi; a bɛ jo caman minw sɔnna, ne bɛna a jaabi ka kaɲa ni o jow ta ko le ye.

\VS{5}Ni o kɛra, ne bɛna Izirayɛli mara mɔgɔw ta miiriya yɛlɛma, ka o kɔsegi ka na ne ma; sabu o bɛɛ le banna ne ra ka taga jow kɔ.

\VS{6}O kosɔn a fɔ Izirayɛli mara mɔgɔw ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Aw ye aw kɔ don aw ta jow ra ka kɔsegi ne ma; aw ye aw ɲa ta ka bɔ aw ta batofɛn haramuninw na.


\par }{\PP \VS{7}«Sabu Izirayɛli mara mɔgɔ min o min, walama lonan min o min siginin bɛ Izirayɛli mara ra, ni o dɔ ka a yɛrɛ mabɔ ne ra, ni a ta jow bɛ a jusukun le ra, fɛn min bɛ kɛ a sentalon sababu ye k’a bla kojugu ra, ni a bɛ ɲabɔ o le fɛ, ni o tigi ka na cira fɛ, ko a bɛ ne ɲininka ko dɔ ra, ayiwa, ne yɛrɛ le bɛna o tigi jaabi, ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{8}Ne bɛna ne ɲasin o tigi ma k’a kɛrɛ, ka o tigi kɛ tagamasiyɛn ye janko ka tɔw karan. Mɔgɔw bɛna a ta ko kɛ zana ye ka ɲɔgɔn karan. Ne bɛna a faran ka bɔ ne ta jamana mɔgɔw cɛ ra. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{9}«Nka ni mɔgɔw ka cira yɛrɛ le nɛgɛ k’a to a ka kuma dɔ fɔ, o tuma i b’a sɔrɔ ko ne Matigi Ala yɛrɛ le ka o cira lafiri. Ne bɛna ne boro kɔrɔta o cira kama, k’a faran ka bɔ ne ta jamana Izirayɛli ta mɔgɔw cɛ ra.

\VS{10}O mɔgɔw bɛɛ ta terenbariyaw hakɛ bɛ ben o yɛrɛ kan: ɲininkarikɛbaga ta hakɛ ni cira ta hakɛ bɛɛ ka kan.

\VS{11}Ni o kɛra, Izirayɛli mara mɔgɔw tɛna o yɛrɛ lafiri tuun ka mabɔ ne ra, ka o yɛrɛ lanɔgɔ ni o ta hakɛkow bɛɛ ye. O ra, o bɛna kɛ ne ta mɔgɔw ye, ne bɛna kɛ o ta Ala ye. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\SH Foyi tɛna Ala ta kiti bari
\par }
{\PP \VS{12}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, ko:

\VS{13}«Adamaden, ni a kɛra ko jamana dɔ ta mɔgɔw ka ne kan bla, ka jurumun kɛ ka ne hakɛ ta, ni ne ka ne boro kɔrɔta o jamana kama, ka domuni dɛsɛ o ra, ka kɔngɔ ben o kan ka adamadenw ni bɛganw halaki,

\VS{14}hali ni a kɛra ko nin cɛ saba, minw ye Nuho ni Danɛli ni Ayuba\FTNT{*}{{\FR 14:14 }{\FR{14.14
}}{\FT{Nuho ni Danɛli ni Ayuba: olugu tun ye Ala ta mɔgɔ terennin dɔw ye.}}} ye, ko olugu cɛ saba bɛ sɔrɔ o jamana kɔnɔ, olugu cɛ saba dama le bɛna kisi o ta terenninya kosɔn. Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{15}«Walama ni ne ka kongowaraw bla ka taga jamana kɔnɔ, ka mɔgɔw faga, ka jamana ci k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye, mɔgɔ si tɛ tɛmɛ yɔrɔ min na tuun waraw kosɔn,

\VS{16}hali ni a kɛra ko nin cɛ saba bɛ jamana kɔnɔ, ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten, ko o cɛ saba tɛna se ka hali o dencɛw, walama o denmusow kisi; olugu yɛrɛ dama le bɛna kisi, jamana bɛ kɛ yɔrɔ lakolonba ye.


\par }{\PP \VS{17}«Walama ni ne ka kɛrɛkɛmuru lana jamana kama, ka kɛrɛkɛdenw ci ka taga jamana yɔrɔ bɛɛ yaala ni kɛrɛkɛmuru ye, ka adamadenw ni bɛganw faga,

\VS{18}hali ni a kɛra ko nin cɛ saba bɛ jamana kɔnɔ, ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten, ko o cɛ saba tɛna se ka hali o dencɛw, walama o denmusow kisi; olugu yɛrɛ dama le bɛna kisi.


\par }{\PP \VS{19}«Walama ni ne ka banajuguw lana jamana kɔnɔ, ni ne ka ne ta jusugban ben jamana kan, ka saya caya, ka adamadenw, ani bɛganw faga,

\VS{20}hali ni a kɛra ko nin cɛ saba, minw ye Nuho ni Danɛli ni Ayuba ye, ko olugu bɛ jamana kɔnɔ, ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten, o cɛ saba tɛna se ka hali o dencɛw, walama o denmusow kisi; o yɛrɛ dama le bɛna kisi o ta terenninya kosɔn.»


\par }{\PP \VS{21}«Ayiwa, Dunuɲatigi Ala ko: Hali ni ne ka ne ta kojuguba naani bɛɛ ben Zeruzalɛmu kan, minw ye kɛrɛkɛmuru ni kɔngɔ ni kongowaraw ni banajuguw ye, janko ka adamadenw, ani bɛganw halaki,

\VS{22}o bɛɛ n’a ta, mɔgɔ dɔw bɛna bɔsi; cɛ dɔw, ani muso dɔw bɛna bɔsi. O bɛna olugu labɔ Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ; o bɛna na aw fɛ yan. Ni aw nana olugu tagamacogo ni o ta kɛwalew ye, o bɛna aw jusu saaro Zeruzalɛmu ta kojugu ko ra, ne ka kojugu min ben dugu kan, ani ne ka kojugu minw bɛɛ lase a ma.

\VS{23}Ni aw nana o mɔgɔw tagamacogo ni o ta kɛwalew ye, o bɛna aw jusu saaro. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne ka ko minw bɛɛ kɛ dugu ra, ko ne ma o kɛ gbansan. Dunuɲatigi Ala ko ten.»




\par }\Chap{15}{\SH Zeruzalɛmukaw kɛra i ko rɛzɛnsun
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma, ko:

\VS{2}«Adamaden, yala rɛzɛnsun ka fisa ni yiri tɔw bɛɛ ye wa? Yala kongoyiriw cɛ ra ale ta yiri le ka fisa ni yiri tɔw ye wa?

\VS{3}Yala mɔgɔ bɛ se k’a yiri kɛ ka fɛn dɔ lalaga wa? Yala a yiriboro dɔ bɛ se ka turu dugu ma ka fɛnw dulon a ra wa?

\VS{4}Ɔn-ɔn, a bɛ don tasuma ra le, tasuma b’a jɛni. Ni tasuma k’a kun fla bɛɛ jɛni, ka na a cɛmancɛ fana jɛni ka ban, o tuma a bɛ se ka mun le ɲa tuun?

\VS{5}Wagati min a kuturu tun lo, a ma se ka foyi ɲa; sisan a jɛninin kɔ ka ban, a bɛna se ka mun le ɲa mɔgɔ ye?


\par }{\PP \VS{6}«O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛ rɛzɛnsun bɔ kongoyiri tɔw cɛ ra k’a to o y’a don tasuma ra k’a jɛni cogo min na, ne bɛna Zeruzalɛmu dugumɔgɔw fana ta kɛ o cogo le ra.

\VS{7}Ne bɛna ne ɲasin o ma ka o kɛrɛ; o bɔra tasuma le ra, tasuma le fana bɛna o domu. Ni ne nana ne ɲasin o ma ka o kɛrɛ wagati min na, o wagati ra aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{8}Ne bɛna jamana kɛ yɔrɔ lakolonba ye, sabu o ka ne kan bla. Dunuɲatigi Ala ko ten.»




\par }\Chap{16}{\SH Ala tun k’a janto Zeruzalɛmu na
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:


\par }{\PP \VS{2}«Adamaden, Zeruzalɛmukaw ta kojugu haramuninw yira o ra!

\VS{3}A fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko Zeruzalɛmu ma ko: Ele bɔyɔrɔ ni i woroyɔrɔ ye Kanaana jamana le ye. I facɛ tun ye Amɔrika ye, i bamuso tun ye Hɛtika ye.

\VS{4}I worolon na, mɔgɔ ma sɔrɔ ka i barajuru tigɛ, mɔgɔ ma i ko ni ji ye ka i saninya, mɔgɔ ma i fari jɔsi ni kɔgɔ ye, mɔgɔ ma fani kɛ ka i melege.

\VS{5}Mɔgɔ si ma i flɛ ka makari i ra, ka maɲuman i ra ka hali nin kow dɔ kelenpe kɛ i ye. O ka i firi kongo kɔnɔ, sabu mɔgɔw tun ɲigira i ra kabini i worolon\FTNT{*}{{\FR 16:5 }{\FR{16.5
}}{\FT{Ala bɛ Zeruzalɛmu dugu suma ni denɲɛnin le ye, mɔgɔ si ma sɔn k’a janto den min na.}}}.


\par }{\PP \VS{6}«Ayiwa, ka ne tɛmɛtɔ to i kɔrɔ, ne ka i firinfirintɔ ye i ta jori ra. Ne ko i ma ko: ‹Hali ni i bɛ jori ra, i bɛna baro! Hali ni i bɛ jori ra, i bɛna baro!›

\VS{7}Ne ka i lamɔ; i kɔgɔra i ko kongokɔnɔyiri. I kɔrɔyara ka bonya ka kɛ sunguru cɛɲumanba ye. I kɔgɔ fara, ka i kɛ muso dafanin ye; nka i fari lakolon tun lo.


\par }{\PP \VS{8}«O kɔ fɛ, ka ne tɛmɛtɔ to i kɔrɔ tuun, ne ka i flɛ minkɛ, ne k’a ye ko i sera furu ma. O ra, ne ka ne ta deregeba senkɔrɔyɔrɔ biri i kan ka i fari datugu. Ne karira i ye ka jɛnɲɔgɔnya don ni i ye. Dunuɲatigi Ala ko ten. O ra, i kɛra ne ta ye.\FTNT{†}{{\FR 16:8 }{\FR{16.8
}}{\FT{Ala tun ka Zeruzalɛmu dugu mina ka ɲa, i ko furucɛ bɛ furumuso mina cogo min na.}}}


\par }{\PP \VS{9}«Ne ka i ko ni ji ye, ka jori bɔ i fari ra, ka i mun ni turu ye.

\VS{10}Ne ka derege kansɔgɔninw don i ra, ka gbolosanbara ɲumanman dɔ don i sen na. Ne ka lɛnfani cɛsirinan dɔ siri i cɛ ra, ka deregeba dawulaman dɔ don i ra.

\VS{11}Ne ka masirifɛnw kɛ ka i masiri: ne ka bororanɛgɛ don i boro ra, ka kannakɔnɔn don i kan na.

\VS{12}Ne ka nunnasanin don i nun na, ka tororasanin don i toro ra, ka jalamugu cɛɲuman dɔ siri i kun na.

\VS{13}Ne ka i masiri ni sanin ni warigbɛ ye, ka lɛnfani ni fani dawulamanw, ani fani ɲumanman sɔgɔninw don i ra. I ta baro tun ye mugu tɛntɛnnin ɲumanman le ye, ani li, ani turu. O ra, i ɲana kosɛbɛ, ka i kɛ i ko masamuso.

\VS{14}I tɔgɔ sera siya tɔw bɛɛ ma, i ta cɛɲa kosɔn; sabu ne tun ka nɔɔrɔ min kɛ ka i masiri o nɔɔrɔ sababu ra, i ta cɛɲa tun dafanin lo. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\PP \VS{15}«Nka i ka i jigi la i ta cɛɲa kan, ka i ta tɔgɔbaya kɛ sababu ye ka i yɛrɛ bla jatɔya ra\FTNT{‡}{{\FR 16:15 }{\FR{16.15
}}{\FT{Zeruzalɛmu ni Ala ta jɛnɲɔgɔnya ko tun kɛra i ko furucɛ ni furumuso. O kosɔn o tagara batofɛn wɛrɛw kɔ minkɛ, Ala bɛ o suma ni jatɔya ye.}}}. I ka i yɛrɛ fiyeere tɛmɛbagaw bɛɛ fɛ; i ka i yɛrɛ di cɛ bɛɛ ma.

\VS{16}I ka i yɛrɛ ta fani dɔw sirisiri i ta sɔnnikɛyɔrɔw ra k’a cɛɲa, ka jatɔya kɛ o kan. O kow ɲɔgɔn tun ma deri ka kɛ, a ɲɔgɔn fana tɛna kɛ tuun.

\VS{17}Ne tun ka masirifɛn cɛɲuman minw lalaga ni ne ta sanin ni ne ta warigbɛ ye ka o di i ma, i ka o le ta ka o kɛ ka cɛw tagamasiyɛn lalaga, ka o kɛ jow ye, ka jatɔya kɛ ni o jow ye.

\VS{18}I ka i ta fani ɲumanman kansɔgɔninw kɛ ka o jow datugu, ka o sɔn ni ne ta turu ni ne ta wusunan ye.

\VS{19}Ne tun ka domunifɛn minw di i ma, mugu tɛntɛnnin ɲumanman, ani turu, ani li, ka o kɛ i ta baro ye, i ka o di jow ma, ka o kɛ saraka kasadiman ye jow ɲa kɔrɔ. A kɛra ten le. Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{20}«I tun ka dencɛw, ani denmuso minw woro ne fɛ, i ka olugu ta ka o kɛ sarakaw ye, ka o di jow ma janko olugu ye o domu. I ta jatɔya belen ma i wasa!

\VS{21}I ka ne ta denw kannatigɛ ka o kɛ saraka jɛnitaw* ye, ka jow sɔn.

\VS{22}Ka i to i ta ko haramuninw, ani i ta jatɔya ra, ne tun ka min kɛ i ye i denmisɛnman, i hakiri ma to o ra, wagati min i fari bɛɛ lakolon tun lo, i tun bɛ firinfirinna jori ra.


\par }{\PP \VS{23}«I ta kɛwalejuguw bɛɛ kosɔn, bɔnɔ bɛna i sɔrɔ, bɔnɔ! Dunuɲatigi Ala ko ten.

\VS{24}I ka jobonw lalaga, ka sɔnnikɛyɔrɔw lɔ kɛnɛgbɛw bɛɛ ra.

\VS{25}I ka sɔnnikɛyɔrɔw lalaga sirafaranw bɛɛ ra. I tara i ta cɛɲa fɛ ka ko haramuninw kɛ; i ka i yɛrɛ di tɛmɛbaga bɛɛ ma, ka i ta jatɔya caya.

\VS{26}I ka i yɛrɛ di jatɔya ra i sigiɲɔgɔn Misirankaw ma, sabu o cɛw fari cɛ ka ɲi! I ka i ta jatɔya caya fɔ ka ne jusu gban.

\VS{27}O kosɔn ne ka ne boro bɔ i kama. Ne ka dɔ bɔ i ta sɔrɔta ra, ka i kɛ i juguw sago ye. I ta kɛwalejuguya ka maroya bla hali Filisikaw denmusow\FTNT{§}{{\FR 16:27 }{\FR{16.27
}}{\FT{Filisikaw denmusow, o kɔrɔ ye Filisikaw ta duguw.}}} ra.

\VS{28}I ka i yɛrɛ di jatɔya ra Asirikaw ma, sabu hali bi i tun ma wasa. I ka jatɔya kɛ ni olugu ye, nka o si belen ma i wasa.

\VS{29}I ka jatɔya caman kɛ Babilɔnika jagokɛbagaw ta jamana ra, nka olugu si belen ma i wasa.»


\par }{\SH Zeruzalɛmu ta kojuguw dama tɛmɛna
\par }
{\PP \VS{30}«E, ele dɛsɛra dɛ! Dunuɲatigi Ala ko ten. K’a sɔrɔ i ka nin kow bɛɛ kɛ, ka i yɛrɛ kɛ i ko jatɔmusow bɛɛ ra marobari.

\VS{31}Wagati min i tun bɛ i ta jobonw lalaga sirafaranw bɛɛ ra, ka i ta sɔnnikɛyɔrɔw lɔ kɛnɛgbɛw bɛɛ ra, o wagati ra i tun tɛ i ko jatɔmuso tɔw, sabu i tun tɛ hali wari yɛrɛ jate fɛn ye.

\VS{32}I tun kɛra i ko muso jɛnɛyakɛbaga min bɛ a furucɛ to yi, ka taga jɛn ni cɛ wɛrɛw ye.

\VS{33}Jatɔmusow bɛɛ bɛ sara sɔrɔ a ta jatɔya ra, nka ele yɛrɛ le bɛ wari di i ɲamɔgɔcɛw bɛɛ ma; i bɛ o nɛgɛ ni i borofɛnw ye ka o sama ka na i yɛrɛ kɔrɔ; o bɛ bɔ fan bɛɛ ra ka na jatɔya kɛ ni i ye.

\VS{34}Ele kɔni ma i ta jatɔya kɛ muso tɔw ta kɛcogo ra! Cɛw tun tɛ ele yɔrɔɲini, ele yɛrɛ le tun bɛ cɛw yɔrɔɲini; cɛw tun tɛ sara di ele ma, nka ele yɛrɛ le tun bɛ cɛw sara. Ele ni tɔw kɔni ma kɛ kelen ye fiyewu!


\par }{\PP \VS{35}«Ayiwa, ele jatɔmuso, Matigi Ala ta kuma lamɛn sa!

\VS{36}Dunuɲatigi Ala ko: Ele ka i yɛrɛ labɛn k’a bla, ka i yɛrɛ waraga pewu, janko ka jatɔya kɛ ni i ɲamɔgɔcɛw ye, ani i ta batofɛn haramuninw bɛɛ; i ka i denw faga ka o jori kɛ ka o batofɛnw sɔn.

\VS{37}O ra, ne bɛna i ɲamɔgɔcɛw bɛɛ lajɛn, i ko diyara minw bɛɛ ye, i ka minw bɛɛ kanu, ani i ka minw bɛɛ kɔninya. Ne bɛna o lajɛn ka bɔ yɔrɔ bɛɛ ka na i kama, ka na i fari lakolon bɔ kɛnɛ kan o ɲa kɔrɔ, janko o ye i musoyɔrɔw bɛɛ ye.

\VS{38}Ne bɛna i ta kiti tigɛ i ko muso jɛnɛyakɛbagaw, ani muso mɔgɔfagabagaw ta kiti bɛ tigɛ cogo min na. Ne bɛna ele faga le ka ne yɛrɛ dimibɔ, ne ta jusugban kosɔn; sabu i ma ne ta kanuya jate.

\VS{39}Ne bɛna i don i ɲamɔgɔcɛw boro. O bɛna i ta jobon ci, ka i ta sɔnnikɛyɔrɔw waraga. O bɛna i ta faniw bɛɛ bɔ i ra, ka i ta masirifɛn nɔɔrɔmanw bɔ i ra ka i fari lakolon to.

\VS{40}O bɛna jamaba dɔ lawuri ka na i kama; olugu bɛna i bon ni kabakuruw ye, ka i sɔgɔsɔgɔ ni o ta kɛrɛkɛmuruw ye.

\VS{41}O bɛna tasuma don i ta bonw na ka o jɛni, ka i ta kojuguw hakɛ bɔ i ra muso camanba ɲa na. Ne bɛna i ta jatɔya lalɔ, i tɛna sara di kanbelen si ma tuun jatɔya kama.

\VS{42}Ne bɛna ne ta jusugban se fɔ a dan ma. Ni o kɛra, ne ta kanuya ta kɛrɛ bɛ sɔrɔ ka ban; ne jusu bɛna suma, ka ne ta dimi mala.

\VS{43}Ne ka min kɛ i ye i denmisɛnman, i hakiri ma to o ra minkɛ, ani i ka ne jusu wuri ni i ta kɛtaw bɛɛ ye minkɛ, o kosɔn ne fana bɛna i ta jatɔyajuguw kunko ben i kunna; Dunuɲatigi Ala ko ten. Yala i ma kɛwalejuguw kɛ ka o fara i ta kojugu haramunin tɔw bɛɛ kan wa?»


\par }{\SH Zeruzalɛmu ta kɛwalew juguyara ni dugu tɔw ta ye
\par }
{\PP \VS{44}«A flɛ, zanalabagaw bɛɛ bɛna nin zana fɔ ele ma, ko: ‹Denmuso b’a bamuso jogo le ta!›

\VS{45}Ele kɔni kɛra i bamuso woroden yɛrɛ le ye; sabu i bamuso fana banna a cɛ ni a ta denw na nin cogo le ra. Ele kɛra i balemamuso tɔw balema yɛrɛ dɔ le ye; sabu olugu fana banna o cɛw ni o denw na nin cogo le ra. Aw bamuso tun ye Hɛtika ye, aw facɛ tun ye Amɔrika ye.

\VS{46}I kɔrɔmuso ye Samari le ye; ale ni a denmusow siginin bɛ i ta dugu sahiliyanfan na. I dɔgɔmuso min siginin bɛ i ta dugu woroduguyanfan na ni a denmusow ye, o ye Sodɔmu ye\FTNT{*}{{\FR 16:46 }{\FR{16.46
}}{\FT{Samari ni Zeruzalɛmu ni Sodɔmu, o duguw ta kɛwalew tun ka jugu. O denmusow, o kɔrɔ ye o kɛrɛfɛduguw.}}}.

\VS{47}Ele ma olugu ta sira ɲɔgɔn tagama dɔrɔn ka dan o ma, walama ka o ta ko haramuninw ɲɔgɔn kɛ dɔrɔn ka dan o ma dɛ, nka ele ta kɛwalew bɛɛ le juguyara ka tɛmɛ olugu ta kan.

\VS{48}Ne bɛ kari, ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten: I dɔgɔmuso Sodɔmu ni a denmusow ma ele ni i denmusow ta ɲɔgɔn kɛ ka ye.


\par }{\PP \VS{49}«Ayiwa, i dɔgɔmuso Sodɔmu ta kojugu ye nin ye: Yɛrɛbonya le tun donna ale ni a denmusow ra; sabu o tun ka domuni sɔrɔ ka fa fɔ k’a dama tɛmɛ, ka sigi laganfiya ni ɲasuma ra. O ma dɛsɛbagatɔw, ani fagantanw dɛmɛ.

\VS{50}O yadara fɔ ka ko haramuninw kɛ ne ɲa kɔrɔ; o kosɔn ne ka o halaki ka bɔ yi, i n’a fɔ i yɛrɛ k’a ye cogo min na.

\VS{51}Samari ma hali ele ta jurumun ɲɔgɔn tarancɛ kɛ. Ele ta ko haramuninw cayara ka tɛmɛ ale ta kan. Ele ka ko haramunin minw bɛɛ kɛ, o k’a to i balemamusow belen terenna ka tɛmɛ i kan.

\VS{52}Ele kɔni, ele fana bɛna dɔgɔyari sɔnmina, sabu i ka jo di i balemamusow ma. I ka jurumun kɛ ka ko haramuninw kɛ ka tɛmɛ olugu kan minkɛ, o kosɔn olugu terennin lo tuun ka tɛmɛ ele kan. Maroya bɛna ele fana mina, k’a to i ye dɔgɔyari sɔnmina, sabu i k’a yira ko i balemamusow belen terennin lo ka tɛmɛ i kan.»


\par }{\SH Ala bɛna Sodɔmu ni Samari lawuri kokura
\par }
{\PP \VS{53}«Ayiwa, o bɛɛ n’a ta, ne bɛna hɛra lasekɔ Sodɔmu ni a denmusow ma tuun, ka hɛra lasekɔ Samari ni a denmusow ma tuun, ka hɛra lasekɔ ele fana ma ni olugu ye.

\VS{54}Ni o kɛra, i bɛna dɔgɔyari sɔnmina fɔ ka i kun suuru i ta kɛwalew bɛɛ kosɔn, i ka kɛwale minw kɛ. O bɛna kɛ sababu ye ka tɔw jusu saaro, sabu o bɛna a ye ko olugu ma ele ta ɲɔgɔn kɛ.

\VS{55}I balemamusow Sodɔmu ni a denmusow bɛna sekɔ ka kɛ o sigicogokɔrɔ ra, Samari ni a denmusow bɛna sekɔ ka kɛ o sigicogokɔrɔ ra, ele ni i denmusow bɛna sekɔ ka kɛ aw sigicogokɔrɔ ra.

\VS{56}Yala i da tun tɛ to ka i balemamuso Sodɔmu tɔgɔjugu fɔ i ta yɛrɛbonya wagati ra wa?

\VS{57}O wagati ra i ta juguya tun ma bɔ kɛnɛ kan fɔlɔ. Nka sisan, Aramu mara ta duguw, ani o kɛrɛfɛduguw bɛɛ bɛ ele le mafiyɛnyara; Filisikaw ta duguw fana bɛ i dɔgɔyara fan bɛɛ ra.

\VS{58}I ta jatɔyajugu ni i ta kojugu haramuninw doni le bɛ i kunna sisan; Matigi Ala ko ten.»


\par }{\SH Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya wuribari
\par }
{\PP \VS{59}«Dunuɲatigi Ala ko: I ka min kɛ, ne fana bɛna o ɲɔgɔn le kɛ i ra. I ka ne ni i ta jɛnɲɔgɔnya* cɛn, sabu i karira ka kuma min fɔ, i ma o jate tuun.

\VS{60}Nka ne kɔni bɛna ne hakiri to ne ta jɛnɲɔgɔnya ra, ne tun ka jɛnɲɔgɔnya min don ni i ye kabini i denmisɛnman. Ne bɛna o kɛ jɛnɲɔgɔnya wuribari le ye.

\VS{61}Ni o kɛra, ni i kɔrɔmusow, ani i dɔgɔmusow nana i fɛ, i hakiri bɛna jigi i ta kɛwalew ra ka maroya. Ne bɛna olugu di i ma ka o kɛ i n’a fɔ i denmusow; nka o tɛna kɛ ne ni ele ta jɛnɲɔgɔnya kosɔn.

\VS{62}Ne bɛna ne ta jɛnɲɔgɔnya don ni i ye tuun; ni o kɛra, i bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{63}I hakiri bɛna jigi i ta kɛwale tɛmɛninw na, ka maroya; o ra ni ne nana i ta kojuguw bɛɛ kafari wagati min na, maroya kosɔn i tɛna sɔn ka i da yɛlɛ tuun ka kuma. Dunuɲatigi Ala ko ten.»




\par }\Chap{17}{\SH Bɔn fla ni rɛzɛnsun ta talen
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, ko:

\VS{2}«Adamaden, kuma kɔrɔman dɔ fɔ Izirayɛli mara mɔgɔw ye; talen dɔ fɔ o ye!

\VS{3}A fɔ o ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: Bɔn\FTNT{*}{{\FR 17:3 }{\FR{17.3
}}{\FT{Bɔn ye kɔnɔ belebele barakaman le ye. Masacɛ Nebukadinɛsari tagamasiyɛn lo; ale le nana Zeruzalɛmu kɛrɛ, ka dugu mina (}}{\XT{Ezekiyɛli 17.12}}{\FT{).}}} belebeleba, min kamanw ka janjan, a kamansiw ka janjan, a siw ɲɛgɛnɲɛgɛnnin lo, lon dɔ ale le tagara fɔ Liban kuruw kunna, ka taga sɛdiriyiri sanfɛboro kari.

\VS{4}Yiriboro min yɔrɔ ka jan ni yiriboro tɔw bɛɛ ye, a ka o kari ka taga ni a ye jagokɛjamana dɔ ra, ka taga a bla jagokɛdugu dɔ ra\FTNT{†}{{\FR 17:4 }{\FR{17.4
}}{\FT{Nin kumaw bɛ Zuda masacɛ Yehoyakini ni a ta jamana ɲamɔgɔw minako le fɔ (}}{\XT{Ezekiyɛli 17.12}}{\FT{).}}}.


\par }{\PP \VS{5}« ‹O kɔ, a ka Izirayɛli jamana yɛrɛ ta yiriden\FTNT{‡}{{\FR 17:5 }{\FR{17.5
}}{\FT{Izirayɛli jamana ta yiriden, o ye Sedesiyasi ye; Nebukadinɛsari tun ka ale le sigi Zuda mara kunna (}}{\XT{Masacɛw flanan 24.17}}{\FT{).}}} dɔ ta ka o dan. A k’a dan jiba dɔ kɛrɛ fɛ, i ko sɔlisun min bɛ wuri jida ra.

\VS{6}O yiri nana wuri ka kɛ rɛzɛnsunɲuman ye, ka woyo ka ɲa. A yiriborow janyara ka taga bɔn fan fɛ, a lilinw tun bɛ bɔn jukɔrɔ. A kɛra rɛzɛnsun ye, ka yiriborobaw, ani yiriboromisɛnw bɔ.


\par }{\PP \VS{7}« ‹Nka bɔn\FTNT{§}{{\FR 17:7 }{\FR{17.7
}}{\FT{O bɔn flanan ye Farawona ye; Sedesiyasi tun b’a fɛ ka jɛnɲɔgɔnya don ni ale ye (}}{\XT{Ezekiyɛli 17.15}}{\FT{).}}} dɔ wɛrɛ nana; ale fana tun ka bon. A kamanw tun ka janjan, a kamansiw tun ka ca. O ra, rɛzɛnsun k’a lilinw sin ale fan na, k’a yiriborow bɔ ka taga ale fan na. Rɛzɛnsun tun b’a miiri ko ale bɛna ji caman sɔrɔ o yɔrɔ ra ka tɛmɛ a ta yɔrɔ fɔlɔ kan.

\VS{8}K’a sɔrɔ o tun ka rɛzɛnsun turu dugukolodiman le ra, jiba dɔ kɔrɔ, janko a ye yiriborow bɔ, ka den, ka kɛ rɛzɛnsun cɛɲumanba ye.›


\par }{\PP \VS{9}«Ayiwa, a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Yala o rɛzɛnsun bɛna a yɛrɛ sɔrɔ wa? Yala bɔn fɔlɔ tɛna a lilinw bɛɛ bɔn, k’a denw bɛɛ cɛn, k’a to a ye ja fɔ k’a flaburukuraw bɛɛ jaja wa? A bɛna rɛzɛnsun sama k’a bɔn ni a lilinw ye, hali a tɛna a kɛ ni barakaba ye, walama ka jamaba lajɛn a kama.

\VS{10}Ayiwa, rɛzɛnsun kɔni turura, nka yala a bɛna a yɛrɛ sɔrɔ wa? Ni terebɔyanfan ta fɔɲɔ gbanninman nana a fiyɛ, yala a tɛna ja pewu wa? A bɛna ja a turuyɔrɔ yɛrɛ ra yi.»


\par }{\SH Ezekiyɛli ka talen kɔrɔ fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye
\par }
{\PP \VS{11}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, ko:

\VS{12}«A fɔ nin mɔgɔ murutininw ye ko: ‹Aw ma nin kow kɔrɔ lɔn wa?› A fɔ o ye ko: ‹Babilɔni* masacɛ tagara Zeruzalɛmu, ka taga Zuda masacɛ ni a ta jamana ɲamɔgɔw mina ka taga ni o ye Babilɔni.

\VS{13}O kɔ, a ka Zuda masacɛ ta somɔgɔ dɔ ta, ka jɛnɲɔgɔnya don ni o ye, ka o sigi kuntigiya ra, k’a fɔ a ye ko a ye kari ko a bɛna kɛ kankelentigi ye. O y’a sɔrɔ a tagara ni jamana ɲamɔgɔw bɛɛ ye Babilɔni,

\VS{14}janko jamana baraka dɔgɔyanin ye to, jamana kana se ka wuri tuun, mɔgɔw ye to ale dɔrɔn ta jɛnɲɔgɔnya ra.

\VS{15}Nka o kuntigi nana muruti Nebukadinɛsari ma. A ka mɔgɔ dɔw ci ka taga Misiran, ko Misiran masacɛ ye so caman ni kɛrɛkɛden caman di ale ma. Ayiwa, yala a bɛna se sɔrɔ wa? Kuntigi min ka o ko ɲɔgɔn kɛ, yala o bɛna bɔsi wa? Yala a bɛna bɔsi k’a sɔrɔ a ka jɛnɲɔgɔnya cɛn wa?


\par }{\PP \VS{16}« ‹Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten, masacɛ min tun ka o kuntigi sigi kuntigiya ra, o kuntigi bɛna taga sa o masacɛ ta jamana le ra, Babilɔni dugu kɔnɔ; sabu a ka jɛnɲɔgɔnya cɛn, a tun karira a ye ka kuma min fɔ, a ma o jate.

\VS{17}Hali ni Misiran masacɛ Farawona nana ni kɛrɛkɛjamaba le ye, ani kɛrɛkɛden camanba, o tɛna se ka foyi ɲa nin kuntigi ye kɛrɛ wagati ra; sabu Babilɔnikaw bɛna tintinw lɔ, ka yɛlɛnyɔrɔw lalaga, ka dugu lamini, ka don dugu kɔnɔ ka mɔgɔ camanba halaki.

\VS{18}Kuntigi ka jɛnɲɔgɔnya cɛn, sabu a tun karira ka kuma min fɔ, a ma o jate tuun. Ale ni Nebukadinɛsari tun kumana ka bɛn, fɔ ka o boro don ɲɔgɔn boro, nka o kɔ fɛ ale ka nin ko kɛ; o kosɔn a tɛna bɔsi!›


\par }{\PP \VS{19}«O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛ kari, ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, ko a tun karira ne ɲa kɔrɔ ka kuma min fɔ, a ma o le jate; a ka ne ta jɛnɲɔgɔnya le cɛn. Ne fana bɛna o ko kunko ben a kan.

\VS{20}Ne bɛna ne ta jɔ firi a kan, k’a mina ne ta jan na, k’a lataga Babilɔni, ka taga kiti ben a kan o yɔrɔ ra, sabu a ka ne kan bla ka terenbariyakow kɛ ne ra.

\VS{21}O bɛna a ta kɛrɛkɛden boribagatɔw bɛɛ faga ni kɛrɛkɛmuru ye; a tɔ minw bɛna to, olugu bɛna janjan ka taga fan bɛɛ ra. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne Matigi Ala, ko ne le kumana.»


\par }{\SH Ala ka masacɛkura layiri ta a ta mɔgɔw ye
\par }
{\PP \VS{22}«Dunuɲatigi Ala ko: Ne yɛrɛ bɛna yiriboromisɛn dɔ kari sɛdirisunjan san fɛ, ka o turu. Ne bɛna a yiriboro nuguninkura\FTNT{*}{{\FR 17:22 }{\FR{17.22
}}{\FT{O yiriboro nugunin ye Izirayɛli masacɛkura tagamasiyɛn ye (}}{\XT{Ezekiyɛli 34.23; Samawilu flanan 7.12-16}}{\FT{).}}} dɔ le tigɛ yiriboro tɔw bɛɛ san fɛ; ne yɛrɛ bɛna o turu kuru jamijanba\FTNT{†}{{\FR 17:22 }{\FR{17.22
}}{\FT{Kuru jamijanba: O ye Zeruzalɛmu dugu ye.}}} dɔ kunna.

\VS{23}Ne bɛna a turu Izirayɛli kuruw bɛɛ ra jamijan le kunna. A bɛna wuri ka yiriborow bɔ, ka den, ka kɛ sɛdiriyiri cɛɲumanba ye. Kɔnɔ suguyaw bɛɛ bɛna sigi a jukɔrɔ; kɔnɔ suguyaw bɛɛ bɛna sigi a yiriborow suma ra.

\VS{24}Ni o kɛra, kongoyiriw bɛɛ bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, ko ne le bɛ yiriba dɔgɔya, ka yiri fitini bonya; ko ne le bɛ yirikɛnɛ ja, ka yirijalan nugu. Ne Matigi Ala, ne le kumana; ne fana bɛna a kɛ ten le.»




\par }\Chap{18}{\SH Facɛ ta hakɛ tɛ ben a denw kan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Mun le k’a to aw bɛ to ka nin zana fɔ Izirayɛli jamana ta ko ra, ko:

\par }{\Q ‹Faw ka rɛzɛngberen min domu,

\par }{\Q o ka denw ɲinw kumu.›


\par }{\PP \VS{3}«Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten, ko aw tɛna o zana fɔ tuun Izirayɛli jamana kɔnɔ.

\VS{4}A flɛ, adamaden bɛɛ ta nin ye ne ta le ye; den ta nin o, a facɛ ta nin o, o bɛɛ ye ne ta le ye. Mɔgɔ min ka jurumun kɛ, o tigi le ka kan ka faga.


\par }{\PP \VS{5}«Ayiwa, mɔgɔ min terennin lo, o cogo flɛ nin ye: A bɛ can ni terenninya sira tagama,

\VS{6}a tɛ saraka domu ni josɔnbagaw ye kuruw kunna, a tɛ ɲabɔ Izirayɛli ta mɔgɔw ta jow fɛ, a tɛ a mɔgɔɲɔgɔn ta muso lebu, a tɛ jɛn ni a muso ye k’a sɔrɔ a ma saninya ka bɔ a ta landa ra.

\VS{7}A tɛ mɔgɔ tɔɲɔ; jurunantigiw tun ka o borofɛn minw di a ma ka o ta juru tɔnɔmasigi, a bɛ o fɛnw kɔsegi olugu ma; a tɛ sonyari kɛ, a bɛ domuni di kɔngɔtɔw ma, fani tɛ minw fɛ, a bɛ olugu fiyɛrɛbɔ.

\VS{8}A tɛ juru don mɔgɔ ra ka tɔnɔ ɲini a ra, a tɛ dɔ fara a ta fiyeerefɛnw sɔngɔ yɛrɛ kan. A tɛ sɔn k’a boro don terenbariyakow ra. A bɛ kiti tigɛ can kan mɔgɔ ni a mɔgɔɲɔgɔn cɛ.

\VS{9}A bɛ ne ta cifɔninw kɛ, ka ne ta kolatigɛninw sira tagama ka kaɲa ni can ye. Ayiwa, o tigi kɔni terennin lo; a bɛ kisi, sigiya tɛ o ra. Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{10}«Nka ni o tigi nana dencɛ dɔ sɔrɔ, ni o den ka kɛ benkannikɛbaga ye, ani mɔgɔfagabaga, walama ni a kɛra nin kojuguw ɲɔgɔn dɔ kɛbaga ye,

\VS{11}k’a sɔrɔ a facɛ ma o kojuguw ɲɔgɔn si kɛ: a bɛ saraka domu ni josɔnbagaw ye kuruw kunna, a bɛ a mɔgɔɲɔgɔn ta muso lebu, a bɛ ɲanibagatɔw ani fagantanw tɔɲɔ, a bɛ sonyari kɛ;

\VS{12}jurunantigiw tun ka o borofɛn minw di a ma ka o ta juru tɔnɔmasigi, a tɛ o fɛnw kɔsegi olugu ma, a bɛ ɲabɔ jow fɛ, ka ko haramuninw kɛ;

\VS{13}a bɛ juru don mɔgɔw ra ka tɔnɔ ɲini a ra, a bɛ dɔ fara a ta fiyeerefɛnw sɔngɔ yɛrɛ kan. Yala o den ɲɔgɔn bɛ se ka kisi wa? A tɛ kisi le fiyewu! A ka nin ko haramuninw bɛɛ kɛ minkɛ, sigiya t’a ra, a bɛ faga; a fagari kunko bɛ ben a yɛrɛ le kan.


\par }{\PP \VS{14}«Ayiwa, nka ni a kɛra ko o dencɛ fana nana dencɛ wɛrɛ sɔrɔ, ale facɛ ka jurumun minw bɛɛ kɛ, a ka o ye; a ka o ye, nka a ma o ɲɔgɔn kɛ:

\VS{15}A ma sɔn ka sarakaw domu ni josɔnbagaw ye kuruw kunna, a ma ɲabɔ Izirayɛli mara mɔgɔw ta jow fɛ. A ma a mɔgɔɲɔgɔn ta muso lebu.

\VS{16}A ma mɔgɔ si tɔɲɔ, a ma fɛn mina mɔgɔ fɛ k’a ta juru tɔnɔmasigi, a ma sonyari kɛ, a ka domuni di kɔngɔtɔw ma, fani tɛ minw fɛ, a ka olugu fiyɛrɛbɔ.

\VS{17}A ma sɔn k’a boro don terenbariyakow ra, a ma juru don mɔgɔ ra ka tɔnɔ ɲini a ra, a ma dɔ fara a ta fiyeerefɛnw sɔngɔ kan; nka a ka ne ta kolatigɛninw sira tagama, ka ne ta cifɔninw kɛ. Ayiwa, o den tɛna faga a facɛ ta terenbariya kosɔn; a bɛ kisi, sigiya tɛ o ra.

\VS{18}A facɛ le ka mɔgɔw tɔɲɔ, k’a mɔgɔɲɔgɔnw borofɛnw sonya; ale le ka ko bɛnbariw kɛ a ta jamana mɔgɔw ra. Ale le ka kan ka faga a ta terenbariya kosɔn.


\par }{\PP \VS{19}«Ayiwa, aw b’a fɔ ko: ‹Mun kosɔn facɛ ta terenbariya hakɛ tɛ ben den kan?› O tɛ kɛ, sabu den ka can ni terenninya sira le tagama; a ka ne ta cifɔninw bɛɛ kɛ, k’a sira tagama, o kosɔn a bɛ kisi, sigiya tɛ o ra.

\VS{20}Mɔgɔ min ka jurumun kɛ, o le ka kan ka faga. Facɛ ta terenbariya hakɛ tɛ ben a den kan, den fana ta terenbariya hakɛ tɛ ben a facɛ kan. Mɔgɔ terennin bɛ a ta terenninya sara sɔrɔ, mɔgɔjugu fana bɛ a ta juguya sara sɔrɔ.»


\par }{\SH Mɔgɔjugu ni mɔgɔ terennin saracogo
\par }
{\PP \VS{21}«Mɔgɔjugu ka jurumun o jurumun kɛ, ni a k’a kɔ don o bɛɛ ra, ni a ka ne ta cifɔninw bɛɛ kɛ, ka terenninya sira ta, a bɛ kisi, sigiya tɛ o ra; a tɛ faga a ta jurumun kosɔn.

\VS{22}A tun ka kojugu minw bɛɛ kɛ, o si tɛ jate a kun tuun. A ka terenninya sira min tagama, a bɛ kisi o sababu ra.


\par }{\PP \VS{23}«Yala aw b’a miiri ko mɔgɔjugu ye faga, ko o ka di ne ye wa? Dunuɲatigi Ala ko ten. Ne b’a fɛ ko a ye a ta sirajugu le bla, ka kisi.


\par }{\PP \VS{24}«Ni mɔgɔ terennin k’a ta terenninya dabla, ka to ka terenbariyakow kɛ, mɔgɔjuguw bɛ ko haramunin minw kɛ, ni a ka o ladegi, yala a bɛna kisi wa? A tun ka ko terennin min o min kɛ, ne tɛ o si jate tuun; a ka ne kan bla, ka jurumun minw kɛ, o sababu ra a bɛ faga.


\par }{\PP \VS{25}«Aw b’a fɔ ko: ‹Matigi ta siraw bɛnnin tɛ.› Aw ye ne lamɛn, aw Izirayɛli ta mɔgɔw! Yala ne ta siraw le bɛnnin tɛ wa? Aw t’a fɔ ko aw yɛrɛ ta siraw le bɛnnin tɛ wa?

\VS{26}Ni mɔgɔ terennin k’a ta terenninya dabla, ka to ka terenbariyakow kɛ, ni a fagara o kosɔn, a ka ko terenbari minw kɛ, o le kɛra a fagasababu ye.

\VS{27}Nka mɔgɔjugu tun bɛ kojugu minw kɛ, ni ale ka o dabla, ka can ni terenninya sira tagama, o tuma a nin bɛ kisi.

\VS{28}Ni a k’a ɲa yɛlɛ k’a ta kojugu kɛninw bɛɛ flɛ, ka o dabla, a bɛ kisi, sigiya tɛ o ra; a tɛna faga a ta jurumun kosɔn.


\par }{\PP \VS{29}«Nka Izirayɛli mara mɔgɔw b’a fɔ ko: ‹Matigi ta siraw bɛnnin tɛ.› Yala ne ta siraw le bɛnnin tɛ wa, Izirayɛli mara mɔgɔw? Aw t’a fɔ ko aw yɛrɛ ta siraw le bɛnnin tɛ wa?


\par }{\PP \VS{30}«O kosɔn ne bɛna aw ta kiti tigɛ ka kaɲa ni aw ta kɛwalejuguw ye, aw Izirayɛli ta mɔgɔw; Dunuɲatigi Ala ko ten. Aw ye nimisa ka aw kɔ dɔn aw ta hakɛkow bɛɛ ra, janko aw ta terenbariya kana kɛ aw ben sababu ye.

\VS{31}Aw ka jurumun o jurumun kɛ, aw ye aw yɛrɛ mabɔ o bɛɛ ra. Aw ye jusukunkura ni hakirikura sɔrɔ. Mun kosɔn aw bɛna fagari lase aw yɛrɛ ma, aw Izirayɛli ta mɔgɔw?

\VS{32}Sabu mɔgɔ ye faga o man di ne yɛrɛ ye; Dunuɲatigi Ala ko ten. O ra, aw ye kojugu dabla, janko aw ye kisi.»




\par }\Chap{19}{\SH Jaramuso ni a denw ta sangadɔnkiri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko ne ye sangadɔnkiri\FTNT{*}{{\FR 19:1 }{\FR{19.1
}}{\FT{Nin kow bɛ Izirayɛli jamana ni a ta masacɛw ta kɛwalew le yira.}}} dɔ la Izirayɛli ɲamɔgɔw ta ko ra,

\VS{2}k’a fɔ ko:

\par }{\Q E, ele bamuso tun ye jaramusoba le ye dɛ,

\par }{\Q jara tɔw cɛ ra!

\par }{\Q A tun bɛ la jarakanbelenw cɛ ra,

\par }{\Q a tun b’a denw lamɔ.


\par }{\Q \VS{3}A k’a ta den kelen koro,

\par }{\Q ka o kɛ jarakanbelen ye.

\par }{\Q Ale ka sogomina degi,

\par }{\Q a bɛ mɔgɔw fana mina.


\par }{\Q \VS{4}Siya dɔw nana a ko mɛn.

\par }{\Q Olugu ka dinga sogi a ɲa, k’a laben o kɔnɔ;

\par }{\Q o k’a mina ka nunnanɛgɛ don a nun na

\par }{\Q ka taga ni a ye Misiran jamana ra\FTNT{†}{{\FR 19:4 }{\FR{19.4
}}{\FT{O jarakanbelen ye masacɛ Yohahazi tagamasiyɛn ye, Farawona ka min mina; nin kow kɛra masacɛ Yohahazi ra (}}{\XT{Masacɛw flanan 19.28; 23.31-34}}{\FT{).}}}.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Jaramuso k’a ye ko ale k’a dencɛ makɔnɔ ka dɛsɛ minkɛ,

\par }{\Q ko ale jigi tigɛra fana,

\par }{\Q a k’a ta jaraden dɔ wɛrɛ ta

\par }{\Q ka o fana koro ka o kɛ jarakanbelen\FTNT{‡}{{\FR 19:5 }{\FR{19.5
}}{\FT{O jara flanan bɛ se ka kɛ Yehoyakini, walama Sedesiyasi tagamasiyɛn ye (}}{\XT{Masacɛw flanan 24.15; 25.7}}{\FT{).}}} ye.


\par }{\Q \VS{6}Ale ka kɛ yaala ye ni jara tɔw ye,

\par }{\Q a fana kɛra jarakanbelen ye;

\par }{\Q a ka sogomina degi,

\par }{\Q a bɛ mɔgɔw fana mina.


\par }{\Q \VS{7}A ka o ta bon barakamanw cɛn,

\par }{\Q ka o ta duguw halaki.

\par }{\Q A kasikan mankan kosɔn,

\par }{\Q jamana ni a mɔgɔw bɛɛ ja bɛ tigɛ.


\par }{\Q \VS{8}Nka siya tɔw ka ɲɔgɔn lajɛn a kama;

\par }{\Q o bɔra kɛrɛfɛjamanaw ra ka na a kama.

\par }{\Q O ka o ta jɔ firi a kan;

\par }{\Q a benna o ta dinga kɔnɔ.


\par }{\Q \VS{9}O ka nunnanɛgɛ don a nun na k’a bla kɛsu dɔ kɔnɔ;

\par }{\Q o tagara ni a ye Babilɔni masacɛ fɛ.

\par }{\Q O tagara a datugu bon barakaman dɔ kɔnɔ,

\par }{\Q janko mɔgɔ si kana a kan mɛn tuun Izirayɛli kuru kunna.


\par }{\SH Rɛzɛnforo ta sangadɔnkiri
\par }
{\Q \VS{10}I bamuso tun bɛ i ko rɛzɛnsun min turura jida ra.

\par }{\Q Den caman ni flaburu caman tun b’a ra, sabu ji caman tun b’a kɔrɔ.


\par }{\Q \VS{11}Yiriboro barakamanw tun b’a ra;

\par }{\Q a yiriw kɛra masacɛberew ye.

\par }{\Q A janyara ka kɛ yiri tɔw bɛɛ san fɛ.

\par }{\Q Mɔgɔ tun bɛ to fɔ yɔrɔjan k’a ye, a janya kosɔn,

\par }{\Q ani a ta yiriboro camanba kosɔn.


\par }{\Q \VS{12}Nka o nana a tufa k’a bɔn ni jusugban ye,

\par }{\Q k’a firi dugu ma.

\par }{\Q Terebɔyanfan ta fɔɲɔ gbanninman k’a denw jaja;

\par }{\Q o benbenna.

\par }{\Q A yiriboro barakamanw jajara,

\par }{\Q tasuma ka o bɛɛ jɛni.


\par }{\Q \VS{13}Sisan o ka o rɛzɛnsun turu kongokolon le kɔnɔ,

\par }{\Q dugukolojalan jintan dɔ ra.


\par }{\Q \VS{14}Tasuma dɔ bɔra a yiriborobaw ra

\par }{\Q k’a yiriboromisɛnw ni a denw jɛni.

\par }{\Q Yiriboro barakaman t’a ra tuun,

\par }{\Q masacɛbere tɛ sɔrɔ a ra tuun.

\par }{\BB \par }
{\PP Nin dɔnkiri ye sangadɔnkiri le ye; a bɛ la i ko sangadɔnkiri.




\par }\Chap{20}{\SH Ala ka koɲuman kɛ Izirayɛlimɔgɔw ye
\par }
{\PP \VerseOne{1}San wolonflanan, karo loorunan, tere tan, Izirayɛli cɛkɔrɔba dɔw nana ko o bɛna Matigi Ala ɲininka; o nana sigi ne ɲa kɔrɔ.

\VS{2}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma; a ko:


\par }{\PP \VS{3}«Adamaden, kuma Izirayɛli cɛkɔrɔbaw fɛ; a fɔ o ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: Aw nana ne ɲininka le kɛ! Ayiwa, ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, ko ne tɛna sɔn aw ye ne ɲininka; Dunuɲatigi Ala ko ten.›


\par }{\PP \VS{4}«Adamaden, i tɛ o jaraki wa? I tɛ o jaraki wa? O bɛmaw ka ko haramunin minw kɛ, o fɔ o ye!

\VS{5}A fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Lon min na ne ka Izirayɛli ɲanawoloma, ne tun ka ne boro kɔrɔta ka kari Yakuba ta durujaw ye. Ne ka ne yɛrɛ yira o ra Misiran jamana ra; ne karira o ye k’a fɔ ko: Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala.

\VS{6}O lon na, ne ka ne boro kɔrɔta ka kari o ye, ko ne bɛna o labɔ Misiran jamana ra, ka taga ni o ye jamana dɔ ra, ne yɛrɛ ka jamana min ɲini o ye, nɔnɔ ni li bɛ woyo jamana min na\FTNT{*}{{\FR 20:6 }{\FR{20.6
}}{\FT{Nɔnɔ ni li bɛ woyo jamana min na (}}{\XT{Bɔri 6.2-8}}{\FT{).}}}, jamana bɛɛ ra cɛɲuman.

\VS{7}Ne k’a fɔ o ye ko: ‹Aw bɛ ɲabɔ batofɛn haramunin minw fɛ, aw ye o bɛɛ to yi; aw kana aw yɛrɛ lanɔgɔ ni Misiran jamana ta jow ye tuun. Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala.›


\par }{\PP \VS{8}«Nka o murutira ne ma, o ma sɔn ka ne lamɛn. O tun bɛ ɲabɔra batofɛn haramunin minw fɛ, o si ma sɔn ka o to yi, o ma sɔn ka ban Misiran jamana ta jow ra. O kosɔn ne tun k’a miiri ko ne bɛna ne ta jusugban ben o kan, ka ne ta dimi ben o kan ka se fɔ a dan ma, ka o to Misiran jamana ra yi.

\VS{9}Nka ne ma sɔn ka o kɛ ne yɛrɛ tɔgɔ kosɔn, janko o tun siginin bɛ siya minw cɛ ra, ne tun ka ne yɛrɛ yira o ra ka o labɔ Misiran jamana ra o siya minw ɲa na, ne tɔgɔ kana na cɛn o siyaw ɲa kɔrɔ.

\VS{10}O ra, ne ka o labɔ Misiran jamana ra, ka taga ni o ye kongokolon kɔnɔ.

\VS{11}Ne ka ne ta cifɔninw yira o ra, ka ne ta kolatigɛninw fɔ o ye; adamaden bɛ o sira le tagama, ka kisi o sababu ra.

\VS{12}Ne ka ne ta Nɛnɛkirilon* sariya fana yira o ra, ka o kɛ tagamasiyɛn ye ne ni o cɛ, janko o y’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, min bɛ o saninya.


\par }{\PP \VS{13}«Nka Izirayɛli ta mɔgɔw murutira ne ma kongokolon kɔnɔ. O ma ne ta cifɔninw sira tagama, o banna ne ta kolatigɛninw ma, k’a sɔrɔ adamaden bɛ o sira le tagama ka kisi o sababu ra. O ka ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon gbansanw ye. O kosɔn ne tun k’a miiri ko ne bɛna ne ta jusugban ben o kan kongokolon kɔnɔ, ka o halaki ka ban.

\VS{14}Nka ne ma sɔn ka o kɛ ne yɛrɛ tɔgɔ kosɔn, janko ne ka o labɔ siya minw ɲa na, ne tɔgɔ kana cɛn o siyaw ɲa kɔrɔ.

\VS{15}Nka ne yɛrɛ le ka ne boro kɔrɔta ka kari o ye kongokolon kɔnɔ, ko ne tun ka jamana min di o ma, ko ne tɛna taga ni o ye o jamana ra tuun, nɔnɔ ni li bɛ woyo jamana min na, jamana bɛɛ ra cɛɲuman.

\VS{16}Ne ka o kɛ, sabu o tun ma ne ta kolatigɛninw jate, o tun tɛ ne ta cifɔninw sira tagamana, o tun bɛ ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon gbansanw ye, sabu o jusu tun bɛ o ta jow le kan.

\VS{17}Nka o bɛɛ n’a ta, ne ka o flɛ ka makari o ra; ne ma sɔn ka o halaki ka o ban kongokolon kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{18}«Ne k’a fɔ o ta denw ye kongokolon kɔnɔ ko: Aw kana tugu aw bɛmaw ta cifɔninw kɔ, aw kana o ta kolatigɛninw sira tagama, aw kana aw yɛrɛ lanɔgɔ ni o ta jow ye.

\VS{19}Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala. Aw ye tugu ne ta cifɔninw le kɔ, aw ye ne ta kolatigɛninw sira le tagama, k’a kɛ.

\VS{20}Aw ye ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon saninmanw ye; o bɛna kɛ tagamasiyɛn ye ne ni aw cɛ, janko aw y’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala.


\par }{\PP \VS{21}«Nka o ta denw fana murutira ne ma. O ma tugu ne ta cifɔninw kɔ, o ma ne ta kolatigɛninw sira tagama, ani k’a kɛ; k’a sɔrɔ adamaden ka kan ka o le sira tagama janko ka kisi o sababu ra. O ka ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon gbansanw ye. O kosɔn ne tun k’a miiri ko ne bɛna ne ta jusugban ben o kan, ka ne ta dimi ben o kan ka se fɔ a dan ma, kongokolon kɔnɔ yi.

\VS{22}Nka ne ka ne yɛrɛ mina, ne ma foyi kɛ o ra ne yɛrɛ tɔgɔ kosɔn, janko ne tun ka o labɔ siya minw ɲa na, ne tɔgɔ kana cɛn olugu ɲa kɔrɔ.

\VS{23}K’a sɔrɔ kongokolon kɔnɔ, ne tun ka ne boro kɔrɔta ka kari ko ne bɛna o janjan siya tɔw cɛ ra, ka o yɛrɛgɛ ka taga jamana wɛrɛw ra.

\VS{24}Sabu o ma ne ta kolatigɛninw sira tagama, o banna ne ta cifɔninw na; o ka ne ta Nɛnɛkirilonw kɛ lon gbansanw ye. O tun bɛ ɲabɔra o bɛmaw ta jow le fɛ.

\VS{25}O kosɔn ne ka cifɔnin dɔw di o ma, minw tun man ɲi o ma; ne ka kolatigɛnin dɔw yira o ra, o tun tɛ se ka minw sira tagama ka kisi.

\VS{26}Ne k’a to o ka o yɛrɛ lanɔgɔ ni o ta sarakaw ye, sabu o ka o dencɛ fɔlɔw bɛɛ kɛ sarakaw ye; ne ka o kɛ, ka jatigɛ bla o ra, janko o y’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»


\par }{\SH Ala bɛna Izirayɛlimɔgɔw ta kanblari ban
\par }
{\PP \VS{27}«O kosɔn, adamaden, kuma Izirayɛli ta mɔgɔw fɛ, k’a fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Aw bɛmaw ka ne mafiyɛnya fana, sabu o ka ne kan bla.

\VS{28}Ne tun ka ne boro kɔrɔta ka kari ko ne bɛna jamana min di o ma, ne tagara o ladon o jamana ra. Nka ni o ka kongorijan min o min ye, ani yiriba flaburuman min o min, o bɛ o ta bɛgan sarakaw* kɛ ka sɔnni kɛ o yɔrɔw ra, ka o ta siman sarakaw* bɔ, ani o ta wusunan saraka* kasadimanw, ani o ta rɛzɛnji sarakaw*, k’a sɔrɔ o kow le bɛ ne jusu gban.

\VS{29}O ra, ne ka o ɲininka ko: Aw bɛ to ka taga nin sɔnnikɛyɔrɔ minw na kongori kan o ye mun le ye? K’a ta o wagati ra fɔ ka na se bi ma, o yɔrɔw bɛ wele ko sɔnnikɛyɔrɔw.


\par }{\PP \VS{30}«O kosɔn a fɔ Izirayɛli mara mɔgɔw ye ko: Dunuɲatigi Ala ko: Yala aw tɛ aw yɛrɛ lanɔgɔra i ko aw bɛmaw wa? Yala aw tɛ jatɔya kɛra ni o ta batofɛn haramuninw ye wa?

\VS{31}Aw bɛ aw ta sarakaw bɔ, ka aw ta denw jɛni ka aw ta jow sɔn; hali bi aw belen bɛ aw yɛrɛ lanɔgɔra ni o jow bɛɛ le ye. Yala o bɛɛ ra ne bɛna sɔn ko aw ye ne ɲininka wa, aw Izirayɛli mara mɔgɔw? Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten; ne tɛna sɔn aw ye ne ɲininka.


\par }{\PP \VS{32}«Aw b’a fɔra ko: ‹Anw b’a fɛ ka kɛ i ko siya tɔw, ka kɛ i ko jamana tɔw ta mɔgɔw; an b’a fɛ ka jo yiriramanw, ani a kabakururamanw sɔn.› Nka o miiriya min bɛ aw hakiri ra, o tɛna kɛ!

\VS{33}Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, ko ne bɛna ne ta masaya sigi aw kunna, ne ta sebagaya ni ne ta fanga baraka ra, ka ne ta jusugban ben aw kan.

\VS{34}Ne bɛna aw labɔ siyaw cɛ ra; ne tun ka aw janjan ka taga jamana minw na, ne bɛna aw labɔ o jamanaw ra ka aw lajɛn kokura ne ta sebagaya ni ne ta fanga baraka ra, ka ne ta jusugban ben aw kan.

\VS{35}Ne bɛna aw mabɔ siya tɔw ra, ka taga ni aw ye yɔrɔ lakolon dɔ ra, an ye taga ɲɔgɔn ye ɲada ni ɲada, ne ye kiti ben aw kan.

\VS{36}Ne ka kiti ben aw bɛmaw kan Misiran jamana kongokolon kɔnɔ cogo min na, ne bɛna kiti ben aw fana kan o cogo le ra; Dunuɲatigi Ala ko ten.

\VS{37}Ne bɛna aw gbɛngbɛn ni ne ta bere ye, ka taga ni aw ye ne ta jɛnɲɔgɔnya* yɔrɔ ra.

\VS{38}Ne bɛna mɔgɔ murutininw labɔ aw cɛ ra, ani minw ka ne hakɛ ta. Olugu siginin bɛ jamana min na lonanya ra, ne bɛna o labɔ o jamana ra, nka o tɛna taga don Izirayɛli jamana kɔnɔ. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{39}«Aw kɔni, aw Izirayɛli ta mɔgɔw, Dunuɲatigi Ala ko: Ni a ka aw diya, aw bɛɛ ye taga aw ta jow sɔn faasi! Nka o kɔ fɛ aw bɛna na ne kan mina jagboya ra. Aw tɛna ne tɔgɔ saninman lanɔgɔ tuun ni aw ta sarakaw, ani aw ta jow ye tuun.

\VS{40}Sabu Izirayɛli mara mɔgɔw bɛɛ, min o min bɛ jamana kɔnɔ, o bɛɛ bɛna ne bato ne ta kuru saninman le kan, Izirayɛli kuruw bɛɛ ra jamijan; Dunuɲatigi Ala ko ten. Ne bɛna sɔn aw ma o yɔrɔ le ra; ne bɛna ɲabɔ aw ta sarakaw fɛ tuun, ani aw ta simankura sarakaw, ani aw bɛna fɛn o fɛn bla a danna ne ye.

\VS{41}Ne bɛna aw labɔ siyaw cɛ ra; ne ka aw janjan ka taga jamana minw na, ne bɛna aw labɔ o jamanaw kɔnɔ ka aw lajɛn kokura. Ni o kɛra, o tuma ne bɛna sɔn aw ra tuun i ko saraka kasadiman; ne bɛna a to siya tɔw y’a lɔn aw sababu ra ko ne le ye Ala saninman ye.

\VS{42}Ne bɛna aw lasekɔ ka na Izirayɛli jamana ra tuun, ne tun ka ne boro kɔrɔta ka kari ko ne bɛna o jamana min di aw bɛmaw ma; ni o kɛra, o tuma aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{43}O yɔrɔ ra, aw hakiri bɛna jigi aw ta tagamacogokɔrɔ ra, ani aw ka kɛwale minw bɛɛ kɛ ka aw yɛrɛ lanɔgɔ; aw ka kojugu minw bɛɛ kɛ, o bɛɛ bɛna a to aw yɛrɛ bɛna ɲigi aw yɛrɛ ra.

\VS{44}Ne bɛna aw mina ka ɲa ne yɛrɛ tɔgɔ le kosɔn; aw Izirayɛli ta mɔgɔw, ne tɛna aw mina ka kaɲa ni aw ta tagamacogojuguw ye, walama aw ta kɛwalejuguw. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye; Dunuɲatigi Ala ko ten.»




\par }\Chap{21}{\SH Kibaroyajugu min fɔra Zuda mara ta ko ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, i ɲasin woroduguyanfan ma, ka kuma woroduguyanfan fan jamana kama, ka ciraya kɛ woroduguyanfan yiritu kama.

\VS{3}A fɔ woroduguyanfan yiritu ta mɔgɔw ye ko: ‹Aw ye Matigi Ala ta kuma lamɛn! Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna tasuma don aw ra; o tasuma bɛna yirikɛnɛw, ani yirijalanw bɛɛ jɛni. O tasumamana tɛna faga; a bɛna bɛɛ ɲada wulan, k’a ta woroduguyanfan na ka taga a bla fɔ sahiliyanfan.

\VS{4}Ni o kɛra, adamaden bɛɛ bɛna a lɔn ko ne Matigi Ala le ka o tasuma mana; a fana tɛna faga.› »


\par }{\PP \VS{5}Ne ko: «E, Dunuɲatigi Ala, mɔgɔw b’a fɔra ne ma ko: ‹Nin cɛ tɛ kuma wɛrɛ fɔra ni talenw tɛ!› »


\par }{\PP \VS{6}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{7}«Adamaden, i ɲasin Zeruzalɛmu ma, ka kuma yɔrɔ saninmanw kama; ciraya kɛ Izirayɛli dugukolo kama.

\VS{8}A fɔ Izirayɛli dugukolo ye ko: ‹Matigi Ala ko: Ne bɛ wuri ele kama. Ne bɛna ne ta kɛrɛkɛmuru sama ka bɔ a la ra, ka mɔgɔ terenninw ni mɔgɔjuguw bɛɛ halaki.

\VS{9}I n’a fɔ ne b’a fɛ ka mɔgɔ terenninw ni mɔgɔjuguw bɛɛ halaki, o kosɔn ne bɛna ne ta kɛrɛkɛmuru bɔ a la ra ka mɔgɔ bɛɛ halaki, k’a ta woroduguyanfan na ka taga a bla fɔ sahiliyanfan na.

\VS{10}Ni o kɛra, adamadenw bɛɛ bɛna a lɔn ko ne Matigi Ala, ko ne ka ne ta kɛrɛkɛmuru sama ka bɔ a la ra, a fana tɛna sekɔ a nɔ ra tuun.›


\par }{\PP \VS{11}«O ra, adamaden, ele ye ŋuna! I jigi tigɛnin ani i jusu kasinin ye biri ka ŋuna o bɛɛ ɲa na!

\VS{12}Ni o ka i ɲininka ko: ‹Mun kosɔn i bɛ ŋunana?› I ye o jaabi ko: ‹Kibaroya dɔ le bɛ nana yi! A bɛna bɛɛ jigi tigɛ, ka bɛɛ boro magaya, ka bɛɛ hakiri ɲagami, ka bɛɛ kinbirikunw magaya k’a kɛ i ko ji. A natɔ flɛ nin ye! A bɛna kɛ, sigiya tɛ o ra! Dunuɲatigi Ala ko ten.› »


\par }{\SH Ala ta kɛrɛkɛmuru ta ko
\par }
{\PP \VS{13}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{14}«Adamaden, ciraya kɛ, k’a fɔ ko: ‹Matigi ko:

\par }{\Q Kɛrɛkɛmuru! Kɛrɛkɛmuru dabɔra!

\par }{\Q A jɔsira fɔ a bɛ manamana.


\par }{\Q \VS{15}Kɛrɛkɛmuru dabɔra fagariba le kama;

\par }{\Q a jɔsira janko a ye manamana i ko sanmanamana.

\par }{\Q Yala an bɛ se ka ɲagari ne dencɛ ta masacɛbere kosɔn tuun wa?

\par }{\Q Kɛrɛkɛmuru tɛ o yiri ɲɔgɔn jatera.


\par }{\Q \VS{16}Ala ka kɛrɛkɛmuru di ko o y’a jɔsi,

\par }{\Q janko mɔgɔ dɔ boro le y’a mina.

\par }{\Q Kɛrɛkɛmuru dabɔra, a jɔsira,

\par }{\Q k’a don fagarikɛbaga le boro.


\par }{\Q \VS{17}Adamaden, ele ye kule, ka maɲumankokanw fɔ,

\par }{\Q sabu kɛrɛkɛmuru tara ne ta mɔgɔw le kama,

\par }{\Q a tara Izirayɛli kuntigiw bɛɛ le kama.

\par }{\Q O ka olugu di kɛrɛkɛmuru ma,

\par }{\Q o ni ne ta mɔgɔ tɔw bɛɛ.

\par }{\Q O kosɔn ele ye i woto gbasi;


\par }{\Q \VS{18}sabu nin ye kogbɛlɛn le ye.

\par }{\Q Kɛrɛkɛmuru tɛ masacɛ ta bere min jate

\par }{\Q ni o bere nana tunu, o tuma mun bɛna kɛ?

\par }{\Q Dunuɲatigi Ala ko ten.›


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}«Ayiwa, adamaden, ele ye ciraya kɛ!

\par }{\Q I tɛgɛ fla gbasi ɲɔgɔn na!

\par }{\Q Kɛrɛkɛmuru ye tigɛri kɛ fɔ siɲaga fla, fɔ siɲaga saba.

\par }{\Q Fagari ta kɛrɛkɛmuru lo,

\par }{\Q fagariba ta kɛrɛkɛmuru lo;

\par }{\Q o muru le ka o lamini fan bɛɛ ra.


\par }{\Q \VS{20}Ne b’a fɛ o ja le ye tigɛ,

\par }{\Q o caman bɛna talon ka ben;

\par }{\Q o kosɔn ne ka fagarimuru bla o ta dondaw bɛɛ ra.

\par }{\Q Kɛrɛkɛmuru jɔsira janko a ye manamana,

\par }{\Q a dabɔra fagari le kama.


\par }{\Q \VS{21}Kɛrɛkɛmuru, ele ye fagari kɛ i kininboroyanfan na,

\par }{\Q ka fagari kɛ i numanboroyanfan na!

\par }{\Q Ni i ɲasinna fan o fan, i ye fagari kɛ yi!


\par }{\PP \VS{22}«Ne fana bɛna ne tɛgɛ fla gbasi ɲɔgɔn na, foyi tɛna ne ta jusugban lalɔ. Ne Matigi Ala, ne le kumana.»


\par }{\SH Zeruzalɛmu ta kiti
\par }
{\PP \VS{23}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{24}«Adamaden, sira fla tagamasiyɛn kɛ, Babilɔni masacɛ ta kɛrɛkɛmuru bɛ se ka tɛmɛ min fɛ ka na. O sira fla bɛɛ ka kan ka bɔ jamana kelen na. I ye tagamasiyɛn dɔ kɛ sira bɛɛ kelen kelen daminayɔrɔ ra, a bɛ taga dugu min na, ka o dugu yira.

\VS{25}I bɛ sira kelen tagamasiyɛn kɛ, kɛrɛkɛmuru bɛ na min fɛ ka na se fɔ Raba, Amɔnkaw ta dugu ra; i bɛ sira dɔ wɛrɛ tagamasiyɛn kɛ, kɛrɛkɛmuru bɛ na min fɛ ka na se fɔ Zeruzalɛmu, Zuda mara ta dugu barakaman kɔnɔ.

\VS{26}Babilɔni masacɛ lɔnin bɛ sirafaran na, sira fla daminayɔrɔ ra, a bɛ lagbɛri kɛra k’a lɔn a bɛna dugu min sira ta; a bɛ lagbɛri kɛ ni a ta biɲɛw ye, a bɛ a ta jow ɲininka, a bɛ lagbɛri kɛ ni bɛganw biyɛn ye.

\VS{27}Lagbɛrikɛfɛnw nana kininboroyanfan le yira, o ye Zeruzalɛmu ye. O ra, o bɛna na kogocifɛnw bla o dugu kogow le kɔrɔ, ka kulew ci kɛrɛ kosɔn, ka fagari kɛ; o bɛna kogocifɛnw lɔlɔ dugu dondaw kɔ fɛ, ka tintinw lɔlɔ, ka yɛlɛnyɔrɔw lalaga.


\par }{\PP \VS{28}«Nka Zeruzalɛmukaw bɛ o lagbɛri ko jate faninya le ye, sabu o tun karira k’a fɔ o ye ko foyi tɛna o sɔrɔ. O bɛɛ n’a ta, Babilɔni masacɛ bɛna o hakiri jigi o ta terenbariya ra, ka o mina ka taga ni o ye.


\par }{\PP \VS{29}«Ayiwa, Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ aw ka ne hakiri jigi aw ta terenbariyakow ra, ka aw ta hakɛkow yira kɛnɛ kan, ka aw ta jurumunw yira aw ta kɛwalew bɛɛ ra, ka ne hakiri jigi o bɛɛ ra, o kosɔn aw juguw borow bɛna aw mina ka taga ni aw ye.


\par }{\PP \VS{30}« ‹Ayiwa, ele Izirayɛli kuntigi\FTNT{*}{{\FR 21:30 }{\FR{21.30
}}{\FT{O kuntigi ye masacɛ Sedesiyasi ye. Ko min k’a sɔrɔ, o kumaw bɛ sɔrɔ
}}{\XT{Masacɛw flanan 25.4-7}}{\FT{.}}}, ele Alatɔgɔcɛnbaga, mɔgɔjugu, i ta kojugu saralon sera; i ta terenbariya sera a dan ma, o kosɔn i saralon sera sisan.

\VS{31}Dunuɲatigi Ala ko: Jalamugu bɛna foni ka bɔ i kun na, masafugula bɛna ta ka bɔ i kun na! Fɛn bɛɛ yɛlɛmana. Min tun majigira, o bɛna kɔrɔta, min tun kɔrɔtara, o bɛna majigi.

\VS{32}Cɛnri ni cɛnri! Ne bɛna cɛnri le kɛ dugu kɔnɔ, cɛnri min ɲɔgɔn ma deri ka kɛ ban! Ne bɛna a kɛ ten fɔ ka taga fangatigi natuma se, ne yɛrɛ bɛna fanga di mɔgɔ min ma.› »


\par }{\SH Amɔnkaw ta kiti
\par }
{\PP \VS{33}«Adamaden, ele ye ciraya kɛ, k’a fɔ ko: ‹Dunuɲatigi Ala ka min fɔ Amɔnkaw\FTNT{†}{{\FR 21:33 }{\FR{21.33
}}{\FT{Amɔnkaw tun ka jɛnɲɔgɔnya don ni Zuda mara mɔgɔw ye, ko o bɛ muruti Babilɔni masacɛ ma (}}{\XT{Yeremi 27.2-6}}{\FT{).}}} kama, o ta mafiyɛnyarikumaw kosɔn, o le ye nin ye!› A fɔ o ye ko: Kɛrɛkɛmuru! Kɛrɛkɛmuru! Kɛrɛkɛmuru samana ka bɔ fagari kama, a jɔsira k’a nugu halakiri kama, k’a manamana i ko sanmanamana.

\VS{34}Aw ta lagbɛrikɛbagaw tun ka min fɔ aw ye. O tun ye kumagbansan le ye; flɛrikɛbagaw tun ka min fɔ. O tun ye faninya le ye. Kɛrɛkɛmuru bɛna Alaɲasiranbariw ani mɔgɔjuguw kannatigɛ, sabu o ta kojugu saralon sera; o ta terenbariya sera a dan ma, o kosɔn o saralon sera sisan.»


\par }{\SH Ala bɛna murutigiw fana halaki
\par }
{\PP \VS{35}«Aw ye kɛrɛkɛmuru don a la ra. Ne ka aw dan ka aw bla yɔrɔ min na, aw buruju bɔra jamana min na, ne bɛna taga kiti ben aw kan o yɔrɔ le ra.

\VS{36}Ne bɛna ne ta jusugban ben aw kan, ka ne ta dimiba tasuma fiyɛ aw kan, ka aw don mɔgɔ naloman dɔw boro, minw ta baara ye cɛnri ye.

\VS{37}Tasuma bɛna aw domu; aw jori bɛna bɔn jamana kɔnɔ. Mɔgɔ si hakiri tɛna to aw ra tuun; sabu ne Matigi Ala, ne le kumana.»




\par }\Chap{22}{\SH Zeruzalɛmu ta kojuguw
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«I tɛ nin dugu jaraki wa, adamaden? I tɛ nin mɔgɔfagadugu jaraki wa? O ka ko haramunin minw kɛ, o bɛɛ fɔ o ye!

\VS{3}A fɔ o ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, nin dugumɔgɔw bɛ mɔgɔ faga o ta dugu kɔnɔ, ka Ala ta kiti ben o yɛrɛ kan; o bɛ jow lalaga ka o yɛrɛ lanɔgɔ.

\VS{4}Aw ka mɔgɔ minw faga, o hakɛ bɛ aw kan. Aw ka jo minw lalaga, o jow ka aw lanɔgɔ. Aw yɛrɛ le ka aw ta dunuɲalatigɛ wagati surunya, ka aw si sandaw se a dan ma. O kosɔn ne bɛna aw kɛ dɔgɔyarifɛn ye siya tɔw ɲa kɔrɔ, ka aw kɛ mafiyɛnyarifɛn ye jamana tɔw bɛɛ ɲa kɔrɔ.

\VS{5}Yɔrɔjanmɔgɔw, ani yɔrɔsurunmɔgɔw bɛɛ bɛna aw lɔgɔbɔ, sabu aw ta dugu tɔgɔ cɛnna, dugu fara mankan ni koɲagamininw le ra.


\par }{\PP \VS{6}« ‹A flɛ, Izirayɛli jamana ɲamɔgɔ minw bɛ aw fɛ, olugu bɛɛ bɛ o ta fanga kɛ sababu ye ka mɔgɔw faga.


\par }{\PP \VS{7}« ‹Aw fɛ, mɔgɔ b’a facɛ ni a bamuso dɔgɔya.

\par }{\PP « ‹Aw fɛ, mɔgɔw bɛ lonanw minako juguya.

\par }{\PP « ‹Aw fɛ, mɔgɔw bɛ ferita ni muso cɛ sanin tɔɲɔ.


\par }{\PP \VS{8}« ‹Aw tɛ ne ta yɔrɔ saninman jatera, aw bɛ ne ta Nɛnɛkirilonw* kɛ lon gbansanw ye.


\par }{\PP \VS{9}« ‹Aw fɛ, dɔw bɛ nafigiya kɛ janko ka o mɔgɔɲɔgɔn faga.

\par }{\PP « ‹Aw fɛ, mɔgɔw bɛ saraka domu ni josɔnbagaw ye kuruw kunna.

\par }{\PP « ‹Aw fɛ mɔgɔw bɛ kokolonw kɛ.


\par }{\PP \VS{10}« ‹Aw fɛ, dɔw bɛ jɛn ni o facɛ muso ye, ka o facɛ lebu.

\par }{\PP « ‹Aw fɛ, dɔw bɛ ben muso kan, k’a sɔrɔ o ma saninya ka bɔ a ta landa ra fɔlɔ.


\par }{\PP \VS{11}« ‹Aw fɛ, dɔw bɛ ko haramuninw kɛ ni o mɔgɔɲɔgɔn ta muso ye, dɔw bɛ jɛn ni o dencɛ muso ye k’a lebu hali o tɛ maroya; dɔw fana bɛ ben o balemamuso kan, o yɛrɛ worofa denmuso.


\par }{\PP \VS{12}« ‹Aw fɛ, aw bɛ sɔn ka wari mina, ka mɔgɔ faga; aw bɛ juru don mɔgɔ ra ka tɔnɔ ɲini a ra, aw bɛ dɔ fara fɛnw sɔngɔ kan, aw bɛ aw mɔgɔɲɔgɔn tɔɲɔ a borofɛn kosɔn, nka aw bɛ ɲina ne kɔ; Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{13}« ‹A flɛ, ne bɛ ne tɛgɛ fla gbasi ɲɔgɔn na aw kosɔn, sabu aw ka mɔgɔw le tɔɲɔ ka naforo sɔrɔ, aw ka mɔgɔw faga aw ta dugu kɔnɔ.

\VS{14}Ni ne nana wuri aw kama lon min na, yala aw ja siginin bɛna to wa? Yala baraka bɛna kɛ aw ra tuun wa? Ne Matigi Ala, ne le kumana, ne le fana bɛna a kɛ ten.

\VS{15}Ne bɛna aw janjan siyaw cɛ ra, ka aw yɛrɛgɛ ka taga jamana wɛrɛw ra, ka fɛn saninyabariw bɔ aw cɛ ra pewu.

\VS{16}Aw yɛrɛ le bɛna aw yɛrɛ lamaroya siyaw ɲa kɔrɔ; ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.› »


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{17}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, ko:

\VS{18}«Adamaden, Izirayɛli mara mɔgɔw kɛra ne fɛ i ko nɛgɛbo. O bɛɛ kɛra i ko siranɛgɛ, walama letɛn, walama nɛgɛfin, walama ntileku nɛgɛ bɛ nɔgɔ min to daga kɔnɔ tasuma ra. O kɛra i ko warigbɛ ta nɛgɛbo.

\VS{19}O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ aw bɛɛ kɛra i ko nɛgɛbo, o ra ne bɛna aw lajɛn Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ.

\VS{20}O bɛ warigbɛ, walama siranɛgɛ, walama nɛgɛfin, walama ntileku nɛgɛ, walama letɛn kɛ daganin kɔnɔ ka tasuma don a kɔrɔ k’a yeele cogo min na, ne fana diminin ni ne jusu gbannin bɛna aw lajɛn, ka aw ton daga kɔnɔ ka aw yeele o cogo le ra.

\VS{21}Ne bɛna aw lajɛn ka ne ta jusugban tasuma don aw kɔrɔ; ni o kɛra, aw bɛna yeele Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ.

\VS{22}O bɛ warigbɛ yeele daganin kɔnɔ cogo min na, ne fana bɛna aw yeele o cogo le ra nin dugu kɔnɔ. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne Matigi Ala, ko ne le ka ne ta jusugban ben aw kan.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{23}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{24}«Adamaden, a fɔ Zeruzalɛmu ye ko: ‹Ele ye dugukolo dɔ le ye min ma saninya; sanji tɛna ben i kan ne ta jusugban wagati ra.›

\VS{25}Aw ta ciraw bɛ janfa siri dugu kɔnɔ. O bɛ ben mɔgɔw kan, i ko jara kasitɔ bɛ sogo mina k’a tigɛtigɛ cogo min na; o bɛ mɔgɔw ta naforow, ani o ta fɛn dawulamanw bɔsi o ra, ka muso caman bɔnɔ o cɛw ra dugu kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{26}«Aw ta sarakalasebagaw bɛ ne ta sariyaw cɛn, ka ne ta fɛn saninmanw lanɔgɔ. O tɛ fɛn saninmanw, ani fɛngbansanw bɔ ɲɔgɔn na; o tɛ mɔgɔw karan janko o ye fɛn saninyabariw ani fɛn saninyaninw lɔn ka o bɔ ɲɔgɔn na. O tɛ ne ta Nɛnɛkirilonw* jate; o tɛ ne ta saninmanya jate.

\VS{27}Aw ta ɲamɔgɔw bɛ aw cɛ ra i ko wara minw bɛ sogo mina k’a tigɛtigɛ; o bɛ mɔgɔw faga, o bɛ mɔgɔw nin halaki ka naforojugu sɔrɔ o ra.

\VS{28}Aw ta ciraw bɛ mɔgɔw ta kojuguw dogo, i ko mɔgɔ bɛ kogo mun k’a gbɛ cogo min na; o bɛ to ka faninya fɔ ko Ala ka fɛn dɔ yira olugu ra, ka mɔgɔw lafiri ni o ta cirayakumaw ye. O b’a fɔ ko: ‹Dunuɲatigi Ala k’a fɔ!› K’a sɔrɔ Matigi Ala ma kuma o fɛ.


\par }{\PP \VS{29}«Jamanadenw bɛ ben mɔgɔw kan ka o borofɛnw sonya; o bɛ dɛsɛbagatɔw, ani fagantanw tɔɲɔ, o bɛ lonanw minako juguya, ka o ta jo bɔsi o ra.


\par }{\PP \VS{30}«Ayiwa, ne k’a flɛ ni a kɛra ko hali mɔgɔ kelen bɛna sɔrɔ o cɛ ra, min bɛ kɛ i ko kogo, ka mɔgɔw tanga, min bɛ kɛ ne ɲa kɔrɔ i ko dugu kogo cidaw kɔrɔsibaga, ka jamana kisi, janko ne kana na dugumɔgɔw halaki, nka ne ma mɔgɔ si sɔrɔ.

\VS{31}O kosɔn ne bɛna ne ta jusugban ben o kan, ka o jɛni ni ne ta dimi ta tasuma ye fɔ ka o ban. Ne bɛna o ta kɛwalew hakɛ ben o kan; Dunuɲatigi Ala ko ten.»




\par }\Chap{23}{\SH Samari mara ta jatɔya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, muso fla le tun bɛ yi, o fla bɛɛ tun bɛ bamuso kelen na.

\VS{3}Ayiwa, ka o to Misiran, o ka jatɔya kɛ; o ka jatɔya kɛ o sunguruman. Cɛw ka o sinw mɔmɔ, o ka o sunguruman sinw mina yi.

\VS{4}Kɔrɔmusoman tɔgɔ tun ye ko Ohola, dɔgɔmusoman tɔgɔ tun ye ko Oholiba. Ne ta musow tun lo; o tun ka dencɛw, ani denmusow sɔrɔ ne fɛ. Min tɔgɔ tun ye ko Ohola, ale ye Samari le ye; Oholiba, ale ye Zeruzalɛmu ye.


\par }{\PP \VS{5}«Ohola ka jatɔya kɛ, k’a sɔrɔ ne ta muso tun lo. A ɲamɔgɔcɛ minw tun ye Asirikaw ye, a sigiɲɔgɔnw, olugu nege gbanna a ra fɔ k’a jarabi o ra.

\VS{6}Olugu tun bɛ derege wulenman ɲumanmanw le don, kuntigiw, ani fagamaw tun lo, o bɛɛ tun ye kanbelen saramanw le ye, o bɛɛ tun ye sotigiw ye, o bɛ yɛlɛn sow kan.

\VS{7}Ohola k’a yɛrɛ di olugu le ma jatɔya ra; o bɛɛ tun ye Asiri jamana cɛw bɛɛ ra cɛɲumanw le ye. O mɔgɔ minw nege tun gbanna a ra fɔ k’a jarabi o ra, a ka a yɛrɛ lanɔgɔ ni olugu bɛɛ ye, ni o ta jow ye.

\VS{8}A tun derira jatɔya min na kabini Misiran, a ma o dabla; sabu kabini a sunguruman, cɛw tun bɛ jɛn ni a ye. O tun b’a sunguruman sinw mina, ka jatɔya kɛ ni a ye k’a lanɔgɔ.

\VS{9}O kosɔn ne fana k’a don a ɲamɔgɔcɛw boro; ne k’a don Asirikaw boro, minw nege tun gbanna a ra fɔ k’a jarabi o ra.

\VS{10}Olugu le ka a fari lakolon bɔ kɛnɛ kan, k’a dencɛw, ani a denmusow mina, ka ale yɛrɛ faga ni kɛrɛkɛmuru ye. O k’a ta kojuguw hakɛ bɔ a ra, k’a kɛ fɔ muso tɔw bɛɛ b’a ko fɔ.


\par }{\SH Zeruzalɛmu dugu ta jatɔya
\par }
{\PP \VS{11}«Ayiwa, a dɔgɔmuso Oholiba ka o ye, nka ale ta cɛko negejuguyara tuun ka tɛmɛ a kɔrɔmuso ta kan; a ta jatɔya tɛmɛna kɔrɔmusoman ta kan pewu.

\VS{12}Asiri jamana ta cɛw nege gbanna ale fana ra fɔ k’a jarabi o ra: kuntigiw, ani fagamaw tun lo; a sigiɲɔgɔnw tun lo. O bɛ faniɲuman dawulaman le don; o bɛɛ ye sotigiw ye, o bɛ yɛlɛn sow kan, o bɛɛ ye kanbelen saramanw ye.

\VS{13}Ne k’a ye ko ale fana k’a yɛrɛ lanɔgɔ, ko o fla bɛɛ ka sira kelen le tagama.

\VS{14}Nka dɔgɔmusoman ka dɔ fara a ta jatɔya kan. A ka cɛ dɔw tagamasiyɛn ye kogo kan; a ka Babilɔnika dɔw ja lɛsɛnin wulenman ye.

\VS{15}Cɛsirijara tun sirinin bɛ o cɛ ra, jalamugu cɛɲumanw melegenin bɛ o kun na. O bɛɛ tun bɛ i ko kuntigiw, o tun bɛ i ko Babilɔnikacɛw yɛrɛyɛrɛ, minw worora Babilɔni, o yɛrɛ ta jamana ra.

\VS{16}Kabini Oholiba ka olugu ye dɔrɔn, olugu nege gbanna a ra fɔ k’a jarabi o ra; a ka ciraden dɔw ci o fɛ Babilɔni jamana ra ka o wele ka na.

\VS{17}Babilɔnikacɛw nana a fɛ ka na jɛn ni a ye a layɔrɔ ra. O ka jatɔya kɛ ni a ye k’a lanɔgɔ. O k’a lanɔgɔ ka ban minkɛ, o lɔgɔ bɔra a ra.

\VS{18}A tun k’a ta jatɔya kɛ bɛɛ ɲa na, k’a fari lakolon bɔ kɛnɛ kan minkɛ, ne banna a ra i ko ne tun banna a kɔrɔmuso ra cogo min na.

\VS{19}A k’a dɔ fara a ta jatɔya kan, k’a caya, k’a kɛ i n’a fɔ wagati min a sunguruman tun bɛ jatɔya kɛra Misiran.

\VS{20}A ɲamɔgɔcɛw nege gbanna a ra fɔ k’a jarabi o ra; sabu olugu baraka tun bɛ i ko falicɛ ta, o fanga bɛ i ko socɛ ta.


\par }{\SH Ala bɛna Zeruzalɛmu ta kojugu hakɛ bɔ a ra
\par }
{\PP \VS{21}«Oholiba, ele sunguruman tun bɛ marobariyako minw kɛra, i hakiri jigira o ra sisan; o wagati ra Misirankaw tun bɛ to ka maga i sinw na, ka i sunguruman sinw mɔmɔ.


\par }{\PP \VS{22}«O kosɔn, ele Oholiba, ne Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne bɛna i ɲamɔgɔcɛw kɔnɔnɔsu i kama, minw lɔgɔ bɔra i ra; ne bɛna o lana i kama ka bɔ fan bɛɛ ra.

\VS{23}Ne bɛna Babilɔnikaw lana, ani Kalideka tɔw bɛɛ: Pekodi, ani Sowa, ani Kowa ta mɔgɔw, ka Asirikaw bɛɛ fara olugu kan. O bɛɛ ye kanbelen saramanw ye, ani kuntigiw, ani fagamaw, ani kɛrɛkuntigibaw; o bɛɛ bɛ yɛlɛn so kan.

\VS{24}O bɛ nana i kama ka bɔ sahiliyanfan na ni o ta kɛrɛkɛminanw ye, ani o ta sowotorow, ani o ta kɛrɛkɛwotorow, ani kɛrɛkɛjama camanba. O bɛna lɔ ka i lamini fan bɛɛ ra, ni o ta nɛgɛbɛnnan belebelew, ani a fitiniw ye, ani o ta nɛgɛfugulaw. Ne ka i ta kiti ko don olugu le boro; o bɛna i ta kiti tigɛ ka kaɲa ni o yɛrɛ ta sariyaw le ye,

\VS{25}I ma ne ta kanuya min jate, ne bɛna o dimi ben i kan. O mɔgɔw bɛna fariya i ma kosɛbɛ; o bɛna i nun ni i torow tigɛ. I ta mɔgɔ tɔ minw bɛna to, o bɛna olugu faga ni kɛrɛkɛmuru ye. O bɛna i dencɛw, ani i denmusow mina. Ni minw ka bɔsi o boro, tasuma bɛ olugu jɛni.

\VS{26}O bɛna i ta faniw bɛɛ bɔ i ra, ka i ta masirifɛnw fana bɔ i ra.

\VS{27}O ra, i ka marobariyakow, ani jatɔya min damina kabini Misiran, ne bɛna o ban. I tɛna ɲabɔ o fɛ tuun, i hakiri tɛna jigi Misiran ta kow ra tuun.


\par }{\PP \VS{28}«Sabu Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, i bɛ mɔgɔ minw kɔninya, ne bɛna i don olugu le boro; mɔgɔ minw nege bɔra i ra, ne bɛna i don olugu le boro.

\VS{29}O bɛna i mina ni kɔninya le ye. O bɛna i ta baara tɔnɔ ta. O bɛna taga ka i lakolon to, ka i waraganin to; i ta jatɔya maroya bɛna bɔ kɛnɛ kan, ani i ta marobariyakow, ani i ta jogojuguya.

\VS{30}O bɛna i mina o cogo le ra; sabu i ka i yɛrɛ bla jatɔya ra ni siyaw ye, ka i yɛrɛ lanɔgɔ ni o ta jow ye.

\VS{31}I ka i kɔrɔmuso Ohola ta sira ɲɔgɔn le tagama; o kosɔn ale minna fiyɛ min na, ne bɛna o fiyɛ le don ele fana boro.

\VS{32}Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q I kɔrɔmuso Ohola minna fiyɛ min na, ele fana bɛna min o le ra.

\par }{\Q O fiyɛ ka bon, a ka dun;

\par }{\Q mɔgɔw bɛna yɛrɛko i ma, ka i lɔgɔbɔ,

\par }{\Q sabu fiyɛ fanin lo kosɛbɛ.


\par }{\Q \VS{33}I bɛna fa a ra fɔ ka ɲanamini, ka i jusu kasi;

\par }{\Q sabu i kɔrɔmuso Samari minna fiyɛ min na,

\par }{\Q o fiyɛ ye cɛnri ni jatigɛ ta fiyɛ le ye.


\par }{\Q \VS{34}I bɛna a min k’a ban pewu,

\par }{\Q fɔ ka fiyɛ gbasi k’a cici,

\par }{\Q k’a kɛ ka i sinw tigɛtigɛ.

\par }{\Q Sabu ne kumana,

\par }{\Q Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{35}«O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ i ɲinana ne kɔ, ka ne firi i yɛrɛ kɔ fɛ, o ra i ta marobariya ni i ta jatɔya kunko bɛna ben i yɛrɛ kan.»


\par }{\SH Samari mara ni Zeruzalɛmu dugu ta kiti
\par }
{\PP \VS{36}Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko: «Adamaden, i tɛ Ohola ni Oholiba jaraki wa? O ka ko haramunin minw kɛ, o fɔ o ye!

\VS{37}Sabu o ka jɛnɛya kɛ, mɔgɔw jori fana ka o borow maraga. O ka jɛnɛya kɛ ni o ta jow le ye; ka fara o bɛɛ kan, o tun ka den minw sɔrɔ ne fɛ, o ka o denw le kɛ ka o ta jow sɔn.

\VS{38}Nka o ka min kɛ ne ra fana, o flɛ nin ye: O ka ne ta yɔrɔ saninman* lanɔgɔ o lon kelen na, ka ne ta Nɛnɛkirilonw* kɛ lon gbansanw ye.

\VS{39}O ka o ta denw kɛ ka o ta jow sɔn lon min na, o lon kelen na o tagara don ne ta yɔrɔ saninman kɔnɔ k’a lanɔgɔ. O ka o le kɛ ne ta batoso kɔnɔ.

\VS{40}O yɛrɛ ka cira bla ka taga cɛ dɔw wele ka bɔ fɔ yɔrɔjan. Ciraden sera olugu ma minkɛ dɔrɔn, olugu nana. O ra, aw ka aw yɛrɛ ko, ka kale la aw ɲada ra, ka aw yɛrɛ masiri o cɛw kosɔn.

\VS{41}Aw sigira lanan cɛɲuman dɔ kan, ka tabali dɔ labɛn ka bla o cɛw ɲa fɛ, ka ne ta wusunan saninman ni ne ta turu saninman* bla o kan.

\VS{42}Mɔgɔ camanba tun nana; o mɔgɔ miiribariw camanba ta mankanw tun bɛ bɔra. Cɛ dɔw fana tun nana ka bɔ kongokolon fanw bɛɛ ra. Olugu ka bororanɛgɛw don balemamuso fla borow ra sa, ka jala dawulaman dɔw siri o kunw na.»


\par }{\PP \VS{43}«A kɛra ten minkɛ, ne k’a fɔ ko: ‹Jɛnɛya ka nin muso min halaki ka ban, o belen b’a yɛrɛ blara jatɔya ra tuun wa!›

\VS{44}Cɛw bɛ don a fɛ i ko mɔgɔ bɛ don jatɔmuso fɛ cogo min na. Cɛw donna Ohola ni Oholiba fɛ o cogo le ra; muso marobariw lo.

\VS{45}Nka cɛ terennin dɔw le bɛna o ta kiti tigɛ, i ko o bɛ muso jɛnɛyakɛbagaw, ani mɔgɔfagabagaw ta kiti tigɛ cogo min na; sabu o ka jɛnɛya kɛ, o boro ka mɔgɔw faga fana.


\par }{\PP \VS{46}«Dunuɲatigi Ala ko: Kɛrɛkɛjama dɔ ye lajɛn ka na o kama, ka na jatigɛ ben o kan ka o borofɛnw bɛɛ cɛ.

\VS{47}O jama bɛna o bon ni kabakuru ye, ka o faga ni kɛrɛkɛmuru ye; o bɛna o dencɛw, ani o denmusow faga, ka tasuma don o ta bonw na.

\VS{48}Ne bɛna marobariyakow ban jamana kɔnɔ o cogo le ra. O ko bɛna muso tɔw bɛɛ ladi, k’a to o si kana aw ta marobariya ɲɔgɔn kɛ.

\VS{49}O bɛna aw ta marobariya kunko ben aw kan. Aw ta josɔn jurumun hakɛ bɛna bɔ aw ra. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Dunuɲatigi Ala ye.»




\par }\Chap{24}{\SH Zeruzalɛmu bɛ i ko nɛgɛdaga min cɛnna
\par }
{\PP \VerseOne{1}San kɔnɔntɔnnan karo tannan tere tan, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, bi lon sɛbɛ; a tɔgɔ yɛrɛyɛrɛ sɛbɛ k’a bla; sabu Babilɔni masacɛ nana Zeruzalɛmu dugu kama bi lon yɛrɛ le ra.


\par }{\PP \VS{3}«Kuma kɔrɔman dɔ fɔ nin siya murutinin ye; a fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q Nɛgɛdaga dɔ labɛn, k’a sigi ta kan,

\par }{\Q i ye ji kɛ a ra.


\par }{\Q \VS{4}Sogo tigɛtigɛ k’a bla a kɔnɔ,

\par }{\Q sogokuru ɲanamanw, ani woto, ani kamankun;

\par }{\Q sogo kolomanyɔrɔ ɲanaman dɔw kɛ k’a tɔ dafa.


\par }{\Q \VS{5}Saga ɲumanman dɔ ta sogo kɛ daga kɔnɔ,

\par }{\Q ka lɔgɔ kɛ tasuma ra nɛgɛdaga kɔrɔ.

\par }{\Q A to a ye wuri, a ye barabara kosɛbɛ,

\par }{\Q k’a to a kolomanyɔrɔw bɛɛ ye mɔ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}«Sabu Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q Bɔnɔ bɛna mɔgɔfagadugu sɔrɔ,

\par }{\Q dugu min bɛ i ko son ka nɛgɛdaga min mina,

\par }{\Q min ta son tɛ bɔra a ra ka ye.

\par }{\Q Sogokuruw ta kelen kelen ka bɔ a kɔnɔ;

\par }{\Q i kana wolomari kɛ, ni i boro ka bɛn min ma, i bɛ o bɔ.


\par }{\Q \VS{7}Sabu Zeruzalɛmukaw ka mɔgɔ minw faga, o jori bɛ dugu kɔnɔ;

\par }{\Q o ka o jori bɔn farajalan le kan,

\par }{\Q o m’a bɔn dugu ma

\par }{\Q janko buguri y’a datugu.


\par }{\Q \VS{8}Ne fana ka o ta mɔgɔ faganinw jori to fara kan,

\par }{\Q janko a kana se ka datugu,

\par }{\Q janko ka ne ta jusugban lawuri o kama,

\par }{\Q ka ne yɛrɛ dimibɔ o ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}«O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q Bɔnɔ bɛna mɔgɔfagadugu sɔrɔ,

\par }{\Q sabu ne fana bɛna lɔgɔ camanba don ka tasumaba mana.


\par }{\Q \VS{10}Lɔgɔ camanba lajɛn, ka tasuma mana;

\par }{\Q sogo tobi k’a mɔ kosɛbɛ,

\par }{\Q ka nanfɛnw kɛ a ra.

\par }{\Q A to a kolomanyɔrɔw ye mɔ fɔ k’a sisi.


\par }{\Q \VS{11}O kɔ, i bɛ nɛgɛdaga lakolon sigi takami kan,

\par }{\Q a ye gban, a siranɛgɛ ye jɛni,

\par }{\Q janko a nɔgɔw ye yeele a kɔnɔ,

\par }{\Q son ye bɔ a ra.


\par }{\PP \VS{12}«Nka o sɛgɛ bɛɛ ye gbansan le ye; son caman min ka nɛgɛdaga mina, o tɛ bɔra a ra. Hali tasuma tɛ se k’a bɔ a ra.


\par }{\PP \VS{13}«Aw Zeruzalɛmukaw ka kokolon minw kɛ, o le ka aw lanɔgɔ. Ne tun b’a fɛ ka aw saninya, nka aw ma sɔn ka saninya ka bɔ aw ta nɔgɔ ra. O ra, aw kɔni tɛna saninya tuun, fɔ ni ne nana ne ta jusugban bɛɛ ben aw kan ka ban tuma min na.

\VS{14}Ne Matigi Ala, ne le kumana. A wagati sera, ne bɛna a kɛ. Ne tɛna a to kɛbari ye, ne tɛna makari, ne tɛna ne kan yɛlɛma. Ne bɛna aw ta kiti tigɛ ka kaɲa ni aw tagamacogo ni aw ta kɛwalew le ye; Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\SH Ala ka Ezekiyɛli bɔnɔ a muso ra
\par }
{\PP \VS{15}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{16}«Adamaden, a flɛ, mɔgɔ min ko ka gbɛlɛn i ma, ne bɛna bara ka o tigi le ta ka bɔ i kɔrɔ. Nka i man kan ka i ɲanasisi, walama ka kasi, walama ka ɲaji bɔ.

\VS{17}Mɔgɔ si kana i ŋunakan mɛn; i kana sanga kɛ. I ta jalamugu mini i kun na, ka i ta sanbara don i sen na; i kana i ɲada dugumayanfan datugu, i kana sangadomuni kɛ ni mɔgɔw ye.»


\par }{\PP \VS{18}Ayiwa, ne kumana jama fɛ sɔgɔmada fɛ; ne muso sara wulada fɛ. O lon dugusagbɛ sɔgɔma, Ala tun ka min fɔ ne ye, ne ka o kɛ.

\VS{19}Mɔgɔw k’a fɔ ne ma ko: «I ka nin ko minw kɛ, i b’a fɛ ka min yira an na, i tɛ o ɲafɔ an ye wa?»

\VS{20}Ne ka o jaabi ko: «Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma, ko:

\VS{21}‹A fɔ Izirayɛli mara mɔgɔw ye ko Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne yɛrɛ bɛna a to mɔgɔw ye ne ta yɔrɔ saninman* lanɔgɔ; o yɔrɔ min ye aw ta baraka ni aw ta yɛrɛbonya sababu ye, yɔrɔ min ko ka di aw ye, ani min ko ka bon aw ma. Aw ka aw dencɛw, ani aw denmuso minw to aw kɔ Zeruzalɛmu, mɔgɔw bɛna olugu faga ni kɛrɛkɛmuru ye.

\VS{22}Ni o kɛra, ne k’a kɛ cogo min na, aw fana bɛna a kɛ o cogo ra. Aw tɛna aw ɲada dugumayanfan datugu, aw tɛna sangadomuni kɛ ni mɔgɔw ye.

\VS{23}Aw bɛna aw ta jalamugu siri aw kun na, ka aw ta sanbara don aw sen na. Aw tɛna aw ɲanasisi, aw tɛna kasi. Aw bɛna fasa aw ta terenbariyaw kosɔn; aw bɛna to ka ŋuna ɲɔgɔn kosɔn.

\VS{24}Ezekiyɛli ka min kɛ, o bɛna kɛ tagamasiyɛn le ye ka aw lasɔmi; ale k’a kɛ cogo min na, aw fana bɛna a kɛ ten le. Ni o kow nana kɛ, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Dunuɲatigi Ala ye.›


\par }{\PP \VS{25}«Ayiwa, adamaden, yɔrɔ min ye o ta baraka sababu ye, ani o ta ninsɔndiya sababu, ani o ta masiri, o yɔrɔ min ko ka gbɛlɛn o ma, min ko ka bon o ma kosɛbɛ, ni ne nana o yɔrɔ bɔ o boro lon min na, ka o dencɛw, ani o denmusow fana bɔ o kɔrɔ,

\VS{26}o lon na mɔgɔ dɔ boribagatɔ dɔ bɛna na o kow lakari ele ye.

\VS{27}O lon na, i nɛn bɛna foni; i bɛna kuma ni o tigi ye. I tɛna kɛ bobo ye tuun. I ta ko bɛna kɛ tagamasiyɛn ye ka o lasɔmi; ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»


\par }{\BB \par }


{\MS Siya tɔw ta kiti

\par }\Chap{25}{\MR (25–32)

\par }{\SH Amɔnkaw ta kiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, i ɲasin Amɔnkaw ma, ka ciraya kɛ o kama!

\VS{3}A fɔ Amɔnkaw ye ko: ‹Aw ye Dunuɲatigi Ala ta kuma lamɛn! Dunuɲatigi Ala ko: Wagati min na o ka ne ta yɔrɔ saninman* lanɔgɔ, ka ne ta jamana Izirayɛli ci k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye, ka Zuda mara mɔgɔw mina ka taga jamana wɛrɛ ra, aw k’a fɔ o ra ko: Ɔnhɔn cɔ!

\VS{4}O le kosɔn, a flɛ, ne bɛna aw Amɔnkaw di terebɔyanfan mɔgɔw ma, ka aw kɛ o ta ye; o bɛna o ta bonw lɔ aw ta jamana kɔnɔ, ka aw ta jamana kɛ o sigiyɔrɔ ye. Olugu le bɛna aw ta yiridenw domu, olugu le bɛna aw ta bɛganw ta nɔnɔ min.

\VS{5}Raba min ye aw ta duguba ye, ne bɛna o kɛ o ta ɲɔgɔmɛw ta domunikɛyɔrɔ ye, ka Amɔnkaw ta jamana tɔ bɛɛ kɛ o ta bɛganmarayɔrɔw ye. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{6}« ‹Sabu Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ aw ka tɛgɛrɛ fɔ, ka dɔn kɛ, ka ninsɔndiya ni kɔnɔnɔjuguya suguya bɛɛ ye Izirayɛli jamana ta bɔnɔ kosɔn,

\VS{7}o ra, ne bɛna ne boro kɔrɔta aw kama, ka aw di siya tɔw ma, k’a to o ye aw borofɛnw cɛ. Ne bɛna aw ta siya tɔgɔ tunu ka bɔ siya tɔw cɛ ra, ka aw ta jamana tɔgɔ bɔ jamana tɔw cɛ ra. Ne bɛna aw halaki; ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.› »


\par }{\SH Mohabukaw ta kiti
\par }
{\PP \VS{8}«Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ Mohabukaw, ani Seyirikaw b’a fɔra ko: ‹A flɛ, Zuda mara kɛra i ko siya tɔw!›

\VS{9}O kosɔn, ne bɛna Mohabu jamana fan kelen labla o juguw ye; dugu minw bɛ o ta jamana dancɛw ra, ne bɛna o duguw halaki, o dugu minw ye o ta jamana dawula ye, i n’a fɔ Bɛti Yesimɔti, ani Baali Mehɔn, ani Kiriyatayimu.


\par }{\PP \VS{10}«Ne bɛna o ni Amɔn jamana bɛɛ labla terebɔyanfan mɔgɔw ye, k’a kɛ o ta ye. Ni o kɛra, Amɔnkaw tɔgɔ bɛ tunu ka bɔ siya tɔw cɛ ra.

\VS{11}Ne bɛna ne ta kitiw ben Mohabukaw kan. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»


\par }{\SH Edɔmukaw ta kiti
\par }
{\PP \VS{12}«Dunuɲatigi Ala ko: Edɔmukaw ka ko minw kɛ ka o yɛrɛ dimibɔ Zuda mara mɔgɔw ra, ani o ka o yɛrɛ dimibɔ fɔ ka na jarakiba ben o yɛrɛ kan minkɛ,

\VS{13}o kosɔn ne Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna ne boro kɔrɔta Edɔmu jamana kama, ka adamadenw, ani bɛganw bɛɛ faga. K’a ta Teman, ka taga a bla fɔ Dedan, ne bɛna o bɛɛ ci k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye; kɛrɛkɛmuru bɛna o bɛɛ faga.

\VS{14}Ne bɛna ne yɛrɛ dimibɔ Edɔmukaw ra, ne ta mɔgɔw sababu le ra, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye; o bɛna Edɔmukaw sara ka kaɲa ni ne ta dimi ni ne ta jusugban ye. Ni o kɛra, Edɔmukaw bɛna ne ta dimibɔko silɔn. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\SH Filisikaw ta kiti
\par }
{\PP \VS{15}«Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ Filisikaw ka o yɛrɛ dimibɔ, ka o yɛrɛ dimibɔ ni kɔnɔnɔjuguya suguya bɛɛ ye, ka halakiri kɛ ka kaɲa ni o ta kɔninya banbari ye,

\VS{16}o kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne bɛna ne boro kɔrɔta Filisikaw kama. Ne bɛna Keretikaw faga; mɔgɔ tɔ minw tora kɔgɔjida ra, ne bɛna olugu halaki.

\VS{17}Ne bɛna ne ta dimiba le bɔ o ra; ne jusu gbanninba le bɛna o sara. Ni ne nana ne yɛrɛ dimibɔ o ra ten minkɛ, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»




\par }\Chap{26}{\SH Tirikaw ta kiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}San tan ni kelennan, karo tere fɔlɔ ra, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, Tiri dugu k’a fɔ Zeruzalɛmu ta ko ra minkɛ ko: ‹Ɔnhɔn, Zeruzalɛmu min tun ye siyaw bɛɛ tagayɔrɔ ye, ale donda karira! Mɔgɔw bɛna yɛlɛma anw le fɛ sisan. Anw le bɛna fa naforo ra, ale bɛna kɛ yɔrɔ lakolon ye.›

\VS{3}Ayiwa, o kumaw kosɔn, Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ ne bɛ wuri ele Tiri kama! Ne bɛna siya caman kɔnɔnɔsu ka na i kama i ko kɔgɔji jikurubaw.

\VS{4}O bɛna Tiri dugu laminikogow ci, k’a sankasojanw benben; ne bɛna a buguri bɛɛ flan ka bɔ yi, k’a yɔrɔ kɛ faralakolon ye.

\VS{5}Tiri bɛna kɛ dugukolojalan le ye kɔgɔji cɛ ma, jɛgɛminabagaw bɛna o ta jɔw ja yɔrɔ min na; sabu ne le kumana, Dunuɲatigi Ala ko ten. Siya wɛrɛw bɛna Tiri dugu ni a kɔnɔfɛnw bɛɛ le cɛ.

\VS{6}A kɛrɛfɛdugu misɛn minw bɛ kɔgɔjida yɔrɔ tɔw ra, kɛrɛkɛmuru bɛna o mɔgɔw faga. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{7}«Sabu Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne bɛna Babilɔni masacɛ Nebukadinɛsari lana ka bɔ sahiliyanfan na Tiri dugu kama; masaw ta masa lo. A bɛna na ni sow ye, ani sowotorow, ani sotigiw, ani kɛrɛkɛden jamaba.

\VS{8}Tiri kɛrɛfɛdugu misɛn minw bɛ kɔgɔjida yɔrɔ tɔw ra, a bɛna o mɔgɔw bɛɛ faga ni kɛrɛkɛmuru ye; a bɛna tintinw lalaga, ka yɛlɛnyɔrɔw lɔ ka dugu kogo lamini. A bɛna nɛgɛbɛnnanw ta aw kama.

\VS{9}A bɛna a ta kogocifɛnw kɛ ka aw ta dugu kogow ci, ka aw ta sankasojanw benben ni a ta dingasoginanw ye.

\VS{10}A ta sow camanba boritɔ ta gbangban bɛna aw datugu. Ni Babilɔni masacɛ nana don aw ta dugu donda fɛ i ko mɔgɔ bɛ don dugu minanin kɔnɔ cogo min na, o tuma aw ta dugu kogow bɛna yɛrɛyɛrɛ a ta sotigiw, ani a ta sowotorow ni wotorow senw mankan fɛ.

\VS{11}A ta sow senw bɛna aw ta dugukɔnɔsiraw bɛɛ dɔndɔn; a bɛna aw ta jamana mɔgɔw faga ni kɛrɛkɛmuru ye, ka aw ta bonbaw ta samasen barakamanw benben dugu ma.

\VS{12}O bɛna aw ta naforow cɛ, o bɛna aw ta jagofɛnw sonya, o bɛna aw ta dugu kogow ben, o bɛna aw ta bon cɛɲumanbaw cici, k’a kabakuruw, ani a yiriw, ani a bɔgɔ bɛɛ cɛ ka taga o firi kɔgɔji ra.


\par }{\PP \VS{13}«Ne bɛna aw ta dɔnkirilakanw ban; mɔgɔ tɛna aw ta gɔnifɔkanw mɛn tuun.

\VS{14}Ne bɛna aw ta dugu kɛ farajalan le ye; a bɛna kɛ dugukolojalan le ye, jɛgɛminabagaw bɛna o ta jɔw ja yɔrɔ min na. Mɔgɔ tɛna aw ta dugu lɔ kokura tuun; sabu ne Matigi Ala, ne le kumana; Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{15}«Dunuɲatigi Ala b’a fɔ Tiri dugu ma ko: Ni o nana kɛ fagari kɛ ye aw cɛ ra tuma min na, ni mɔgɔ mandimininw nana kɛ ŋuna ye, yala aw ta dugu benkan mankan tɛna kɔgɔji kɔfɛjamana mɔgɔw ja tigɛ fɔ ka o yɛrɛyɛrɛ wa?

\VS{16}Kɔgɔjida jamanaw ta masacɛw bɛɛ bɛna wuri ka bɔ o ta masasiginanw kan; o bɛna o ta deregebaw bɔ, ka o ta faniɲuman kansɔgɔninw bɔ o yɛrɛ ra, ka yɛrɛyɛrɛ. Jatigɛ bɛna o mina fɔ o bɛ sigi dugu ma; o ja tigɛnin bɛna kɛ wagati bɛɛ, sabu aw ta ko bɛna o jigi tigɛ.

\VS{17}Mɔgɔw bɛna nin sangadɔnkiri la aw kunna, k’a fɔ ko:

\par }{\Q ‹E, ele le tununa ka bɔ kɔgɔji kan wa, ele dugu tɔgɔbatigi!

\par }{\Q Ele min baraka tun ka bon kɔgɔji kan, ele ni i ta mɔgɔw;

\par }{\Q aw le tun bɛ jatigɛ blara mɔgɔw ra o yɔrɔw bɛɛ ra.


\par }{\Q \VS{18}Sisan aw bencogo ka kɔgɔji kɔfɛjamana mɔgɔw ja tigɛ;

\par }{\Q aw labancogo ka kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw jigi tigɛ.›


\par }{\PP \VS{19}«Sabu Dunuɲatigi Ala ko: Ni ne nana aw ta dugu ci k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye tuma min na, i ko mɔgɔ ma deri ka kɛ dugu minw kɔnɔ tuun, ni ne nana jibaw lajigi aw kan, ka jibaw kɛ ka aw datugu tuma min na,

\VS{20}o tuma o ka mɔgɔ minw lajigi kaburu kɔnɔ, ne bɛna aw fara olugu kan, ka aw bla ni fɔlɔfɔlɔmɔgɔw ye. Ne bɛna aw bla fɔ dugukolo jukɔrɔyɔrɔw ra, ka aw kɛ i ko fɔlɔfɔlɔ tomokɔrɔw, ka aw bla ni kaburukɔnɔmɔgɔw ye, janko mɔgɔ kana sigi aw ta dugu kɔnɔ tuun. Aw tɛna sigiyɔrɔ sɔrɔ dunuɲa ra mɔgɔ ɲanamanw cɛ ra tuun.

\VS{21}Ne bɛna aw ta ko kɛ jatigɛkoba ye; aw tɔgɔ bɛna tunu. Mɔgɔw bɛna aw yɔrɔɲini, nka o tɛna aw ye. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\BB \par }


\Chap{27}{\SH Tiri ta yɛrɛbonya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, ele ye sangadɔnkiri dɔ la Tiri dugu kosɔn.

\VS{3}Tiri dugu siginin bɛ kɔgɔjida ra, a bɛ jago kɛ ni siya tɔw ye kɔgɔji kɔfɛjamana caman na; a fɔ Tiri ye ko Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q E, Tiri, ele tun b’a fɔra

\par }{\Q ko i ta cɛɲa dafanin lo!


\par }{\Q \VS{4}I ta mara dan bɛ fɔ yɔrɔjan, kɔgɔji cɛmancɛ ra;

\par }{\Q i lɔbagaw ka i lɔ ka i ta cɛɲa dafa.


\par }{\SH Tiri tun kɛra i ko jirakurunba
\par }
{\Q \VS{5}O ka i lɔ i ko jirakurunba, ka i kɛrɛfɛyɔrɔw bɛɛ lɔ ni Seniri ta sipɛrɛsiyiriw ye;

\par }{\Q o ka Liban ta sɛdiriyiri dɔ le kɛ kurun ta faniw siribere ye.


\par }{\Q \VS{6}O ka Basan yirisunba dɔ ta yiri le lɛsɛ ka o kɛ jufaw ye;

\par }{\Q o ka kurun kɔnɔnɔyɔrɔ lalaga ni samaɲinw ye,

\par }{\Q ka o dondon Sipere kɔgɔjida jamanaw ta yiri dɔw ra.


\par }{\Q \VS{7}Misirankaw ta lɛnfaniɲuman sɔgɔninw le tun ye kurun ta faniba ye;

\par }{\Q o le tun ye kurun tagamasiyɛn ye.

\par }{\Q Elisa kɔgɔjida ta jamanaw ta fani bulamanw, ani a wulenmanw,

\par }{\Q o le tun ye kurun datugufaniw ye.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«Sidɔnkaw, ani Arivadikaw le tun ye aw ta kurunboribagaw ye.

\par }{\Q Ele Tiri dugu yɛrɛ ta kurunlɔnbagabaw le tun ye aw ta kuruntigiw ye.


\par }{\Q \VS{9}Gabali lɔnnikɛbagakɔrɔw, ani a mɔgɔ hakirimanw,

\par }{\Q olugu tun bɛ kurun kɔnɔ, ka to ka kurun yɔrɔ cɛnninw lalaga.

\par }{\Q Kɔgɔji jirakurunw bɛɛ tun bɛ na aw fɛ;

\par }{\Q o mɔgɔw bɛɛ tun bɛna jago kɛ ni aw ye.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}«Pɛrɛsikaw, ani Ludikaw, ani Putikaw le tun ye aw ta kɛrɛkɛjama mɔgɔw ye;

\par }{\Q olugu tun ye aw ta kɛrɛkɛcɛ dɔw ye.

\par }{\Q O tun bɛ o ta nɛgɛbɛnnanw, ani o ta nɛgɛfugulaw dulondulon dugu kɔnɔ;

\par }{\Q olugu le tun ka tɔgɔba di aw ma.


\par }{\Q \VS{11}Arivadikaw, ani aw yɛrɛ ta kɛrɛkɛcɛw bɛ dugu laminikogow kɔrɔsi;

\par }{\Q Gamadikaw, olugu bɛ sankasojan kunna.

\par }{\Q O tun bɛ o ta nɛgɛbɛnnanw dulon dugu kogow ra;

\par }{\Q o tun ka aw ta dugu cɛɲa dafa.»


\par }{\SH Siya minw tun bɛ jago kɛ ni Tirikaw ye
\par }
{\PP \VS{12}«Tarisisikaw tun bɛ jago kɛ ni aw ye, sabu fɛnɲuman caman tun bɛ aw fɛ; o tun bɛ o ta warigbɛ ni o ta nɛgɛ ni o ta letɛn ni o ta ntileku nɛgɛ falen aw ta jagofɛnw na.


\par }{\PP \VS{13}«Yavankaw, ani Tubalikaw, ani Mesɛkikaw tun bɛ jago kɛ ni aw ye; olugu tun bɛ jɔnw, ani siranɛgɛfɛnw falen aw ta jagofɛnw na.


\par }{\PP \VS{14}«Bɛti Togarimakaw tun bɛ wotorosamasow, ani kɛrɛkɛsow, ani sofaliw falen aw ta jagofɛnw na.


\par }{\PP \VS{15}«Dedankaw fana tun bɛ jago kɛ ni aw ye. Kɔgɔjida jamana caman tun bɛ sanni kɛ aw le fɛ; o tun bɛ aw sara ni samaɲinw ye, ani ebɛniyiri.


\par }{\PP \VS{16}«Sirikaw\FTNT{*}{{\FR 27:16 }{\FR{27.16
}}{\FT{Kitabu dɔw b’a fɔ ko Edɔmukaw.}}} fana tun bɛ sanni kɛ aw fɛ, sabu fiyeerefɛn camanba le tun bɛ aw fɛ. Olugu tun bɛ aw ta fiyeerefɛnw falen ni sikaribuli luluw ye, ani fani wulenman ɲumanmanw, ani fani sɔgɔnin ɲumanmanw, ani lɛnfaniw, ani korayi luluw, ani rubi luluw.


\par }{\PP \VS{17}«Hali Zuda ni Izirayɛli jamana fana tun bɛ jago kɛ ni aw ye; o tun bɛ aw ta fiyeerefɛnw falen ni Miniti mara ta alikama* ye, ani ɲɔ, ani li, ani turu, ani munturu.


\par }{\PP \VS{18}«Damasikaw fana tun bɛ sanni kɛ aw fɛ, sabu fiyeerefɛn camanba le tun bɛ aw fɛ; aw borofɛnw tun ka ca kosɛbɛ. Olugu tun bɛ aw ta fiyeerefɛnw falen ni Hɛlibɔn mara ta duvɛn ye, ani Sahari mara ta sagasi.


\par }{\PP \VS{19}«Vedankaw, ani Yavanka minw bɛ bɔ Uzali, olugu fana tun bɛ na ni nɛgɛ gbasinin ye, ani sumadiyananw, ka na o falen aw fɛ aw ta fiyeerefɛnw na.


\par }{\PP \VS{20}«Dedankaw fana tun bɛ na fani gbirimanw falen aw fɛ, fani minw bɛ la sow kɔ ra ka sigi a kan.


\par }{\PP \VS{21}«Arabuw, ani Kedari mara ta kuntigiw bɛɛ tun bɛ jago kɛ ni aw ye; olugu tun bɛ na ni sagadenw, ani sagajigiw, ani bakɔrɔninw ye aw fɛ.


\par }{\PP \VS{22}«Sabakaw, ani Rahemakaw fana tun bɛ jago kɛ ni aw ye; o tun bɛ aw ta fiyeerefɛnw falen ni kasadiyananw bɛɛ ra ɲumanmanw ye, ani luluw, ani sani.


\par }{\PP \VS{23}«Harankaw, ani Kanekaw, ani Edɛnikaw, ani Saba mara ni Asiri mara ni Kilimadi mara ta jagokɛbagaw fana tun bɛ na jago kɛ ni aw ye.

\VS{24}Olugu tun bɛ fani dawulamanw le jago ni aw ye; o tun bɛ na ni deregeba bulamanw, ani fani ɲumanman sɔgɔninw ye, ani tapi ɲɛgɛnnin suguya caman, ani jurukisɛ dankoɲumanw.»


\par }{\SH Tiri bɛ halaki a ta yɛrɛbonya kosɔn
\par }
{\Q \VS{25}«Jirakurunbaw le tun bɛ aw ta jagofɛnw ta.

\par }{\Q Aw ta dugu tun fara jagofɛn camanba le ra kɔgɔji cɛ ma yi.


\par }{\Q \VS{26}Nka aw ta kurunboribagaw tagara ni aw ye fɔ yɔrɔjan kɔgɔji cɛ ma minkɛ,

\par }{\Q terebɔyanfan ta fɔɲɔ fariman ka aw ta jirakurunba karikari kɔgɔ ji cɛ ma.


\par }{\Q \VS{27}Aw ta naforow, ani aw ta jagofɛnw, ani aw ta fiyeerefɛnw,

\par }{\Q ani aw ta kurun ta baaradenw, ani kurunboribagaw,

\par }{\Q ani kurunlalagabagaw, ani jagokɛbagaw, ani kɛrɛkɛdenw bɛɛ,

\par }{\Q ani mɔgɔ tɔ minw bɛɛ tun bɛ ni aw ye,

\par }{\Q olugu bɛɛ tora kɔgɔji ra

\par }{\Q aw halakilon na.


\par }{\SH Tiri halakicogo ka siya tɔw ja tigɛ
\par }
{\Q \VS{28}Aw ta kuruntigiw kulekan fɛ,

\par }{\Q kɔgɔjida mɔgɔw bɛ yɛrɛyɛrɛra.


\par }{\Q \VS{29}Siya tɔw ta kurunboribagaw

\par }{\Q ani o ta kurun baaradenw, ani o ta kuruntigiw bɛɛ,

\par }{\Q olugu bɔra o ta kurunw kɔnɔ,

\par }{\Q ka taga lɔ ji da ra.


\par }{\Q \VS{30}O bɛ o kan kɔrɔta ka kasi aw kunna;

\par }{\Q o jusu kasinin bɛ kule kosɛbɛ.

\par }{\Q O bɛ buguri cɛ k’a kɛ o kun na,

\par }{\Q ka kolonkolon bugurigbɛ ra.


\par }{\Q \VS{31}O ka o kun li aw kosɔn,

\par }{\Q ka bɔrɔfaniw don o yɛrɛ ra;

\par }{\Q o jusukun tɔɔrɔnin bɛ kasi aw kunna,

\par }{\Q o jusu kasinin bɛ maɲumankokanw fɔ.


\par }{\Q \VS{32}O tɔɔrɔnin bɛna sangadɔnkiri dɔ la aw kunna;

\par }{\Q o bɛna nin maɲumanko dɔnkiri la k’a fɔ ko:

\par }{\Q ‹E, dugu juman le tun bɛ i ko Tiri sa?

\par }{\Q Tiri ta mankan bɛɛ le banna tan sisan kɔgɔji cɛ ma wa?›


\par }{\SH Tiri ta ko bɛɛ banna
\par }
{\Q \VS{33}Aw ta jirakurunw tun bɛ kɔgɔji cɛtigɛ ni aw ta fiyeerefɛnw ye

\par }{\Q ka taga jamana caman wasa.

\par }{\Q Aw ka dugukolo masacɛw fɛntigiya

\par }{\Q ni aw borofɛn caman ye, ani aw ta jagofɛn caman.


\par }{\Q \VS{34}Ayiwa, sisan kɔgɔji jikuruw ka aw ta kurunw karikari,

\par }{\Q ka o lajigi fɔ ji dunmanyɔrɔ ra;

\par }{\Q aw ta jagofɛnw, ani aw ta kurunkɔnɔmɔgɔw bɛɛ,

\par }{\Q o bɛɛ jigira ji jukɔrɔ.


\par }{\Q \VS{35}Minw ye kɔgɔji kɔfɛjamana mɔgɔw ye,

\par }{\Q aw ta ko ka olugu bɛɛ jigi tigɛ;

\par }{\Q o ta masacɛw kunmasi cɛ ra,

\par }{\Q o ɲanasisira.


\par }{\Q \VS{36}Siya tɔw ta jagokɛbagaw bɛ kabakoya fɔ ka filen fiyɛ aw ra;

\par }{\Q aw ta ko kɛra jatigɛkoba le ye.

\par }{\Q Aw ta kɔni banna le pewu!»




\par }\Chap{28}{\SH Tiri masacɛ ta kiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, a fɔ Tiri dugutigi ye ko Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q ‹Yɛrɛbonya donna ele jusu ra,

\par }{\Q fɔ i ko: Ne ye Ala le ye,

\par }{\Q ne siginin bɛ alaw ta sigiyɔrɔ le ra

\par }{\Q kɔgɔji cɛ ma!›

\par }{\Q K’a sɔrɔ ele ye adamaden le ye, i tɛ Ala ye;

\par }{\Q nka i bɛ i yɛrɛ ta miiriya jate i ko Ala ta miiriya.


\par }{\Q \VS{3}A flɛ, i ta hakiritigiya kɔni tɛmɛna hali Danɛli\FTNT{*}{{\FR 28:3 }{\FR{28.3
}}{\FT{Danɛli: Aw ye
}}{\XT{Ezekiyɛli 14.14}}{\FT{ flɛ.}}} ta kan;

\par }{\Q gundo si ma dogo i ma.


\par }{\Q \VS{4}I ta hakiritigiya ni i ta faamuri sababu ra

\par }{\Q i ka naforoba sɔrɔ;

\par }{\Q i ka sanin ni warigbɛ sɔrɔ

\par }{\Q ka o bla i ta naforoblayɔrɔ ra.


\par }{\Q \VS{5}Hakiritigiyaba min bɛ i fɛ jagoko ra,

\par }{\Q o le ka i ta naforo caya;

\par }{\Q nka o naforo ko ka yɛrɛbonya don i jusu ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}«Ayiwa, o kosɔn Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q i n’a fɔ i bɛ i yɛrɛ ta miiriya jate i ko Ala ta miiriya,


\par }{\Q \VS{7}o kosɔn, a flɛ, ne bɛna siya wɛrɛ mɔgɔ dɔw lana i kama;

\par }{\Q siyaw bɛɛ ra mɔgɔ farimanw lo.

\par }{\Q O bɛna o ta kɛrɛkɛmuru bɔ, ka i ta hakiritigiya baaraw halaki,

\par }{\Q ka i ta nɔɔrɔ cɛn.


\par }{\Q \VS{8}O bɛna i lataga lahara dingaba kɔnɔ;

\par }{\Q i bɛna sa sacogojugu ra kɔgɔji cɛ ma.


\par }{\Q \VS{9}Yala i bɛna se k’a fɔ i fagabaga ɲa kɔrɔ tuun wa,

\par }{\Q ko: ‹Ne ye ala le ye wa›?

\par }{\Q Ele tɛ foyi ye ni adamaden tɛ;

\par }{\Q i tɛ ala ye i halakibagaw boro dɛ!


\par }{\Q \VS{10}I bɛna sa siya wɛrɛ mɔgɔw boro

\par }{\Q i ko mɔgɔ kɛnɛsigibariw;

\par }{\Q sabu ne kumana.

\par }{\Q Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{11}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{12}«Adamaden, ele ye sangadɔnkiri dɔ la Tiri masacɛ ta ko ra. A fɔ a ye ko Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q ‹Bɛɛ tun bɛ ele le flɛ,

\par }{\Q sabu i ta hakiritigiya tun ka bon, i ta cɛɲa tun dafanin lo.


\par }{\Q \VS{13}I tun siginin bɛ Edɛni, Ala ta yiritu kɔnɔ.

\par }{\Q Lulu suguya bɛɛ tun kɛra ka i masiri:

\par }{\Q Sariduwani luluw, topazi luluw, jama luluw,

\par }{\Q kirisoliti luluw, onikisi luluw, zasipe luluw,

\par }{\Q safiri luluw, sikaribuli luluw, ani emerodi luluw.

\par }{\Q I ta masirifɛnw, ani i ta minanw bɛɛ tun ye sanin le ye;

\par }{\Q o bɛɛ tun labɛnna i ye kabini lon min na i danna.


\par }{\Q \VS{14}Ne tun ka i kɛ serubɛn mɛlɛkɛ* le ye, min bɛ yɔrɔ kɔrɔsi;

\par }{\Q ne tun ka i bla o le kama.

\par }{\Q I tun bɛ Ala ta kuru saninman kan,

\par }{\Q i tun bɛ tagama kabakuru tasumamanw cɛ ra.


\par }{\Q \VS{15}Kabini i danna lon min na,

\par }{\Q i jusukun tun gbɛnin lo i ta sira bɛɛ ra,

\par }{\Q fɔ lon min na terenbariya nana ye i ra.


\par }{\Q \VS{16}Jago diyara i ra, ka ɲa i boro minkɛ,

\par }{\Q o ka i bla tɔɲɔri ra, ka i bla jurumun na.

\par }{\Q O kosɔn ne bɛ i gbɛn ka bɔ Ala ta kuru kan,

\par }{\Q ka i kɛ i ko mɔgɔ tɔw.

\par }{\Q Ne bɛ ele serubɛn mɛlɛkɛ yɔrɔkɔrɔsibaga gbɛn,

\par }{\Q ka i labɔ lulu kabakuruw manamanatɔ cɛ ra.


\par }{\Q \VS{17}I ta cɛɲa ka yɛrɛbonya don i jusu ra,

\par }{\Q i ta nɔɔrɔ kɛra sababu ye ka i ta hakiritigiya cɛn.

\par }{\Q O kosɔn ne bɛ i firi dugu ma,

\par }{\Q ka i kɛ flɛrifɛn ye masacɛ tɔw ɲa kɔrɔ.


\par }{\Q \VS{18}I ka terenbariyako caman minw kɛ,

\par }{\Q ani i ka mɔgɔw tɔɲɔ i ta jago ra minkɛ,

\par }{\Q o le ka i ta sigiyɔrɔ saninmanw lanɔgɔ.

\par }{\Q O kosɔn ne bɛna tasuma dɔ mana i sigiyɔrɔ cɛ ma,

\par }{\Q ka i jɛni fɔ ka i ban.

\par }{\Q Ne bɛ i jɛni fɔ ka na i kɛ bugurigbɛ ye dugukolo kan,

\par }{\Q i flɛbagaw bɛɛ ɲa kɔrɔ.


\par }{\Q \VS{19}Siya minw bɛɛ tun ka i lɔn,

\par }{\Q i ta ko bɛna olugu bɛɛ jigi tigɛ.

\par }{\Q I ta ko kɛra jatigɛkoba le ye;

\par }{\Q i ta kɔni banna le pewu!› »


\par }{\SH Sidɔnkaw ta kiti
\par }
{\PP \VS{20}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{21}«Adamaden, i ɲasin Sidɔn dugu ma ka ciraya kɛ o kama!

\VS{22}A fɔ ko Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q ‹A flɛ, ne bɛna wuri ele Sidɔn dugu kama,

\par }{\Q ka ne ta bonya yira aw cɛ ra.

\par }{\Q Ni ne nana ne ta kitiw ben i kan tuma min na,

\par }{\Q o tuma i bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\par }{\Q Ni o kɛra, i bɛna ne ta saninmanya jate.


\par }{\Q \VS{23}Ne bɛna banajuguw ben aw kan;

\par }{\Q mɔgɔw faganinw jori bɛna woyo dugukɔnɔsiraw kan.

\par }{\Q Mɔgɔ faganinw bɛna benben aw cɛ ra,

\par }{\Q sabu kɛrɛkɛmuru bɛna na aw kama ka bɔ fan bɛɛ ra.

\par }{\Q Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.› »


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}«Ni o kɛra, siya minw bɛ i ko binjugu min bɛ mɔgɔ fari tigɛtigɛ,

\par }{\Q walama i ko ŋani min bɛ mɔgɔ sɔgɔ,

\par }{\Q olugu dɔ tɛna wuri Izirayɛli mara kama tuun.

\par }{\Q Siya dɔ tɛna sɔrɔ a kɛrɛ fɛ tuun min b’a mafiyɛnya.

\par }{\Q Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Dunuɲatigi Ala ye.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{25}« ‹Dunuɲatigi Ala ko: Ne tun ka Izirayɛlimɔgɔw janjan ka taga siya minw cɛ ra, ni ne nana o labɔ o siyaw cɛ ra ka o lajɛn tuma min na, o tuma ne bɛna a to siya tɔw y’a lɔn olugu sababu ra ko ne le ye Ala saninman ye. O bɛna na sigi o ta dugukolo kan, ne tun ka dugukolo min di ne ta jɔncɛ Yakuba ma.

\VS{26}O bɛna sigi hɛra ni laganfiya ra; o bɛna bonw lɔ, ka rɛzɛnsunw turu. O kɛrɛfɛjamana minw bɛɛ tun bɛ o mafiyɛnyara, ni ne nana ne ta kitiw ben olugu kan tuma min na, o tuma Izirayɛli bɛna sigi hɛra ni laganfiya ra. O bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, o ta Ala.› »




\par }\Chap{29}{\SH Misirankaw ta kiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}San tannan, karo tannan, tere tan ni fla, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, i ɲasin Misiran masacɛ Farawona ma, ciraya kɛ a kama, ani Misiran jamana bɛɛ kama.

\VS{3}Kuma a fɛ k’a fɔ a ye ko Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q ‹Ne bɛna wuri ele Misiran masacɛ Farawona kama;

\par }{\Q ele kɔgɔji danfɛn barakaman,

\par }{\Q min lanin bɛ i ta bajiw cɛ ra,

\par }{\Q k’a to k’a fɔ ko: Ne ta Nili ba ye ne ta le ye;

\par }{\Q ne le k’a dan ne yɛrɛ ye.


\par }{\Q \VS{4}Ne bɛna nɛgɛ don i dagbaga ra,

\par }{\Q ka i ta baji ta jɛgɛw nɔrɔnɔrɔ i faraw ra,

\par }{\Q ka i sama ka bɔ i ta baji cɛ ma,

\par }{\Q i ni i ta bajirajɛgɛw bɛɛ;

\par }{\Q olugu nɔrɔnin bɛ to i faraw ra.


\par }{\Q \VS{5}Ne bɛna i firi kongokolon kɔnɔ

\par }{\Q i ni i ta bajirajɛgɛw bɛɛ.

\par }{\Q I bɛna taga ben kongo kɔnɔ dugu ma;

\par }{\Q mɔgɔ tɛna sɔrɔ ka i ta, ka i su don.

\par }{\Q Kongobɛganw, ani sanfɛkɔnɔw,

\par }{\Q ne bɛna i kɛ olugu ta domuni le ye.


\par }{\Q \VS{6}Ni o kɛra, Misirankaw bɛna a lɔn

\par }{\Q ko ne le ye Matigi Ala ye.

\par }{\BB \par }
{\Q « ‹Aw kɛra kara kunkurun le ye

\par }{\Q Izirayɛlimɔgɔw fɛ.


\par }{\Q \VS{7}O ko o bɛ aw mina janko o kana ben minkɛ, aw karira ni o ye,

\par }{\Q ka o kamankun mandimi.

\par }{\Q O ko o bɛ dɛn aw ra minkɛ, aw karira ni o ye,

\par }{\Q ka o ben ka o soro tigɛ.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{8}« ‹O kosɔn, Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna kɛrɛkɛmuru lana aw kama, ka adamadenw, ani bɛganw bɛɛ faga.

\VS{9}Misiran jamana bɛna kɛ kongokolonw, ani tomow le ye. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\par }{\PP « ‹Aw k’a fɔ minkɛ ko: Nili ba ye anw ta le ye, anw le k’a dan.

\VS{10}O kosɔn ne bɛna wuri aw kama, ka wuri aw ta bajiw fana kama. Ne bɛna Misiran jamana kɛ tomow le ye; k’a kɛ tomow, ani kongokolonw ye, k’a damina Migidɔli, ka taga a bla fɔ Siyɛni, ani fɔ Etiyopi jamana kɛrɛ fɛ.

\VS{11}Adamaden o, bɛgan o, o si sen tɛna bla yi tuun. Jamana bɛna san binaani le kɛ ni mɔgɔ ma sigi a kɔnɔ.

\VS{12}Ne bɛna Misiran jamana ci k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye ka tɛmɛ jamana lakolon tɔw bɛɛ kan, ka o ta duguw kɛ yɔrɔ lakolonw ye ka tɛmɛ dugu lakolon tɔw bɛɛ kan; o bɛ kɛ fɔ san binaani. Ne bɛna Misirankaw janjan siya tɔw cɛ ra, ka o yɛrɛgɛ ka taga jamana wɛrɛw ra.


\par }{\PP \VS{13}« ‹Nka Dunuɲatigi Ala ko: Ni san binaani dafara, ne tun ka Misirankaw janjan ka taga jamana minw na, ne bɛna o labɔ o jamanaw ra ka o lajɛn tuun.

\VS{14}Ne bɛna Misirankaw lasekɔ o sigiyɔrɔkɔrɔ ra. Ne bɛna o lasekɔ Patɔrɔsi jamana ra, o yɛrɛ ta faso ra; o bɛna taga kɛ jamana dɔ le ye min fanga ka dɔgɔ.

\VS{15}O fanga bɛna dɔgɔya ka tɛmɛ jamana tɔw bɛɛ kan; o tɛna o yɛrɛ kɔrɔta siya tɔw san fɛ tuun. Ne bɛna o baraka dɔgɔya janko o kana o ta fanga sigi siya tɔw kunna tuun.

\VS{16}Misiran tɛna kɛ jigilayɔrɔ ye Izirayɛli mara mɔgɔw fɛ tuun; a bɛna kɛ sababu le ye ka o hakiri jigi o ta terenbariyaw ra, sabu o tun ka dɛmɛ ɲini Misirankaw fɛ. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Dunuɲatigi Ala ye.› »


\par }{\SH Nebukadinɛsari bɛna Misiran jamana mina
\par }
{\PP \VS{17}San mugan ni wolonflanan, karo fɔlɔ, tere fɔlɔ, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{18}«Adamaden, Babilɔni masacɛ Nebukadinɛsari ka baaragbɛlɛn le la a ta kɛrɛkɛjama kan Tiri dugu kosɔn, fɔ donita ka kɛrɛkɛdenw bɛɛ kuncɛ wulan, ka o bɛɛ kamankunw mandimi; nka ale ni a ta kɛrɛkɛjama ma nafa foyi sɔrɔ o baaragbɛlɛn na, o ka baara min kɛ Tiri dugu kama.

\VS{19}O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne bɛna Misiran jamana di Babilɔni masacɛ Nebukadinɛsari ma. A bɛna o ta naforow cɛ; a bɛna ben jamana kan ka fɛnw bɛɛ cɛ ka taga ni o ye, ka o kɛ a ta kɛrɛkɛjama ta sara ye.

\VS{20}A ka baaragbɛlɛn min kɛ, ne bɛna Misiran jamana di a ma o baara sara ye, sabu a ka o kɛ ne le ye; Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{21}«O lon na, ne bɛna dɔ fara Izirayɛli mara ta baraka kan, k’a to ele ye i da yɛlɛ ka kuma o cɛ ra. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»




\par }\Chap{30}{\SH Ala ta lonjugu sera Misiran jamana ma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, ciraya kɛ, k’a fɔ ko Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q ‹E, aw ye kasi,

\par }{\Q sabu nin ye lonjuguba le ye!


\par }{\Q \VS{3}Ɔnhɔn, lon bɛ surunyara;

\par }{\Q Matigi Ala ta lon bɛ surunyara.

\par }{\Q Dibilon lo,

\par }{\Q siyaw ta kiti lon lo.


\par }{\Q \VS{4}Kɛrɛkɛmuru bɛ nana Misiran jamana kama.

\par }{\Q A tɔɔrɔ bɛna se Etiyopikaw fana ma.

\par }{\Q O wagati ra mɔgɔ faganinw bɛna benben Misiran;

\par }{\Q o juguw bɛna o ta naforow bɛɛ cɛ ka taga ni a ye,

\par }{\Q ka jamana halaki ka se fɔ bonw jusiginanw ma.


\par }{\Q \VS{5}Etiyopi jamana, ani Puti jamana, ani Ludi jamana,

\par }{\Q ani Arabujamana bɛɛ, ani Libi jamana,

\par }{\Q ani jamana minw ka jɛnɲɔgɔnya don ni ɲɔgɔn ye,

\par }{\Q kɛrɛkɛmuru bɛna olugu bɛɛ faga ni Misirankaw ye.› »


\par }{\SH Ala bɛna Misiran jamana kɛ yɔrɔ lakolon ye
\par }
{\Q \VS{6}«Matigi Ala ko:

\par }{\Q ‹Misiran dɛmɛbagaw bɛɛ bɛna ben;

\par }{\Q baraka min ka yɛrɛbonya bla o ra, o bɛna ban.

\par }{\Q K’a ta Migidɔli ka taga se fɔ Siyɛni,

\par }{\Q kɛrɛkɛmuru bɛna o yɔrɔw ta mɔgɔw bɛɛ faga.

\par }{\Q Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{7}« ‹O ta yɔrɔ bɛna ci k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye jamana lakolon tɔw cɛ ra; o ta duguw bɛna kɛ tomow ye tomo tɔw cɛ ra.

\VS{8}Ni ne nana tasuma don Misiran jamana ra, ni o ta dɛmɛbagaw bɛɛ nana halaki tuma min na, o tuma o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{9}« ‹O lon na, ne bɛna ciraden dɔ ci ni jirakurun ye, ka taga Etiyopi jamana mɔgɔw ɲasumanin ja tigɛ. Tɔɔrɔ bɛna ben o kan Misiran ta bɔnɔlon na; o lon natɔ ye nin ye.


\par }{\PP \VS{10}« ‹Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna Misiran ta jamaba halaki k’a ban, Babilɔni masacɛ Nebukadinɛsari sababu ra.

\VS{11}Ale ni a ta mɔgɔw, minw ye siyaw bɛɛ ra mɔgɔ farimanw ye, olugu le bɛna taga jamana halaki; o bɛna o ta kɛrɛkɛmuru bɔ Misirankaw kama, ka jamana yɔrɔ bɛɛ kɛ suw ye.

\VS{12}Ne bɛna Nili baji ja; ne bɛna Misiran jamana fiyeere mɔgɔjuguw ma. Ne bɛna a to siya wɛrɛ mɔgɔ dɔw ye jamana ni a kɔnɔfɛnw bɛɛ halaki. Ne Matigi Ala, ne le kumana.› »


\par }{\SH Ala bɛna a ta kiti ben Misiran duguw bɛɛ kan
\par }
{\PP \VS{13}«Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna jow halaki, ka batofɛngbansanw labɔ Mɛnfisi dugu kɔnɔ. Kuntigi tɛna kɛ Misiran jamana kunna tuun; ne bɛna siranya bla Misiran jamana yɔrɔ bɛɛ ra.

\VS{14}Ne bɛna Patɔrɔsi mara ci k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye, ka tasuma don Sohan dugu ra, ka ne ta kitiw ben Tɛbu dugu kan.

\VS{15}Ne bɛna ne ta jusugban ben Sini dugu kan, min ye Misiran dugu barakaman ye; ne bɛna Tɛbu dugu ta jamaba bɛɛ halaki.

\VS{16}Ne bɛna tasuma don Misiran jamana ra; Sini dugumɔgɔw bɛna o yɛrɛ tɔnɔmi dimi boro, o juguw bɛna wow bɔ Tɛbu dugu laminikogow ra, o bɛna ben Mɛnfisi dugu kan teregban fɛ.

\VS{17}O bɛna Heliyopolisi ni Pi Besɛti ta kanbelenw faga ni kɛrɛkɛmuru ye, ka mɔgɔ tɔw mina ka taga ni o ye.

\VS{18}Ni ne nana Misiran ta fanga yiri kari, baraka min bɛ yɛrɛbonya bla a ra, ni ne nana o ban tuma min na, o tuma, Tapanɛsi dugu bɛna kɛ dibi ye teregban fɛ. Sankaba finman dɔ bɛna dugu datugu. O bɛna dugumɔgɔw mina ka taga ni o ye.

\VS{19}O cogo ra ne bɛna kiti ben Misiran jamana kan; ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»


\par }{\SH Ala bɛna Babilɔni masacɛ lana Misiran jamana kama
\par }
{\PP \VS{20}San tan ni kelennan, karo fɔlɔ, tere wolonfla, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{21}«Adamaden, ne ka Misiran masacɛ Farawona boro kari. Fla ma kɛ a ra janko k’a kɛnɛya, fani ma kɛ k’a siri k’a lɔ, janko a ye se ka baraka sɔrɔ ka kɛrɛkɛmuru mina.

\VS{22}O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna wuri Misiran masacɛ Farawona kama. Ne bɛna a boro fla bɛɛ kari: a boro min ka ɲi, ani min karinin lo; ni o kɛra, kɛrɛkɛmuru bɛna bɔ a boro ka ben.

\VS{23}Ne bɛna Misirankaw janjan ka taga siya tɔw cɛ ra, ne bɛna o yɛrɛgɛ ka taga jamana tɔw ra.

\VS{24}Ne bɛna Babilɔni masacɛ boro baraka bonya, ka ne ta kɛrɛkɛmuru don a boro. Nka ne bɛna Farawona boro fla kari; a bɛna ŋuna Babilɔni masacɛ ɲa kɔrɔ i ko kɛrɛkɛden mandiminin satɔ.

\VS{25}Ne bɛna Babilɔni masacɛ boro baraka bonya, nka Farawona baraka bɛna dɛsɛ. Ni ne nana ne ta kɛrɛkɛmuru don Babilɔni masacɛ boro, k’a to a ye kɛrɛkɛmuru sin Misiran jamana ma tuma min na, o tuma o bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.

\VS{26}Ne bɛna Misirankaw janjan ka taga siya tɔw cɛ ra, ne bɛna o yɛrɛgɛ ka taga jamana tɔw ra. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»




\par }\Chap{31}{\SH Ala ka Misiran masacɛ suma ni yirisunba dɔ ye
\par }
{\PP \VerseOne{1}San tan ni kelennan, karo sabanan, tere fɔlɔ, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, a fɔ Misiran masacɛ Farawona ni a ta jama ye ko:

\par }{\Q ‹Ele bɔra jɔntigi le fɛ sa, ele ni i ta bonya?


\par }{\Q \VS{3}A flɛ, Asiri jamana fana tun bɛ i ko Liban jamana sɛdirisun dɔ.

\par }{\Q A yiriboro cɛɲumanbaw suma tun bɛ i ko yirituba suma;

\par }{\Q a tun ka jan kosɛbɛ,

\par }{\Q a kun tun bɛ se fɔ sankabaw ma.


\par }{\Q \VS{4}Jiw tun k’a bonya;

\par }{\Q dugukolo jukɔrɔjiw tun k’a janya.

\par }{\Q O jiw woyora k’a kɔrɔyɔrɔ lamini,

\par }{\Q ka woyo ka taga kongoyiri tɔw bɛɛ kɔrɔ.


\par }{\Q \VS{5}O kosɔn a tun janyara ka tɛmɛ kongoyiri tɔw bɛɛ kan;

\par }{\Q a yiriborow cayara,

\par }{\Q a yiriboromisɛnw janyara,

\par }{\Q sabu a wuritɔ, ji caman tun b’a kɔrɔ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}« ‹Sanfɛkɔnɔw bɛɛ tun bɛ o ta ɲaga la a yiriboromisɛnw le cɛ ra;

\par }{\Q kongosogow bɛɛ tun bɛ o denw woro a yiriborow suma le ra.

\par }{\Q Siya caman tun bɛ sigi a suma ra.


\par }{\Q \VS{7}A tun cɛ ka ɲi, a bonya ni a yiriborow janya kosɔn;

\par }{\Q sabu a lilinw tun bɛ ji camanba sɔrɔ dugukolo jukɔrɔ.


\par }{\Q \VS{8}Ala ta yiritu ta sɛdirisunw si tun tɛ se ka o yɛrɛ suma ni a ye,

\par }{\Q sipɛrɛsisunw fana tun tɛ se ka o yɛrɛ kaɲa ni a yiriborow ye;

\par }{\Q pilatanisunw si tun tɛ a yiriborow bɔ cɛɲa ra.

\par }{\Q Ala ta yiritu yiriw si ta cɛɲa tun tɛ a ta bɔ.


\par }{\Q \VS{9}Ne tun ka yiriboro caman kɛ k’a cɛɲa;

\par }{\Q yiri o yiri tun bɛ Edɛni, Ala ta yiritu kɔnɔ, a ɲangboya tun ka olugu bɛɛ mina.› »


\par }{\SH Yirisunba bɛna kari
\par }
{\PP \VS{10}«O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko: Yirisunba tun janyara kosɛbɛ, a k’a kun kɔrɔta ka se fɔ sankabaw ma; yɛrɛbonya donna a jusukun na a ta janya kosɔn.

\VS{11}O kosɔn, ne k’a don siyaw bɛɛ ta kuntigiba\FTNT{*}{{\FR 31:11 }{\FR{31.11
}}{\FT{Siyaw bɛɛ ta kuntigiba, o ye Babilɔni masacɛ Nebukadinɛsari ye.}}} boro; a ka kojugu minw kɛ, ale bɛna a mina ka kaɲa ni o le ye, sabu ne banna a ra.

\VS{12}Siya wɛrɛ mɔgɔw bɛɛ ra mɔgɔ farimanw, olugu k’a tigɛ k’a ben, ka taga k’a to yi. A yiriborow benbenna kuruw kan, ani kurufurancɛw bɛɛ ra. A yiriboromisɛnw karikarira ka benben jamana dingakolonw bɛɛ kɔnɔ. Dunuɲamɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ sigi a suma kɔrɔ, olugu bɔra a kɔrɔ, k’a kelen to yi.


\par }{\Q \VS{13}Sanfɛkɔnɔw bɛɛ bɛna sigi a yirisun bennin kan;

\par }{\Q kongobɛganw bɛɛ bɛna sigi a yiriborow cɛ ra.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{14}« ‹Ni o kɛra, jidarayiri wɛrɛ si tɛna a yɛrɛ bonya a janya kosɔn, k’a kun kɔrɔta ka se fɔ sankabaw ma tuun; yiri si tɛna a fɔ ko ji caman b’a kɔrɔ, k’a yɛrɛ bonya ka kɛ yiri tɔw san fɛ. Sabu ne ka o bɛɛ labla saya ye; o bɛ taga dugukolo jukɔrɔyɔrɔ ra, ka taga fara adamaden sanin tɔw kan, minw lajigira kaburu dinga kɔnɔ.›


\par }{\PP \VS{15}«Dunuɲatigi Ala ko: A jigira kaburu kɔnɔ lon min na, ne ka yɔrɔ bɛɛ bla sukasi ra; ne ka dugukolo jukɔrɔjiw datugu a kosɔn, ne ka bajiw lalɔ, k’a jiwoyow mina ka o lɔ yɔrɔ kelen na. Ne ka ɲanasisi dibi lajigi Liban kuruw kan. Kongoyiriw bɛɛ jajara a kosɔn.

\VS{16}Wagati min ne k’a lajigi kaburu kɔnɔ, ka fara kaburukɔnɔmɔgɔw kan, a benkan fɛ, ne ka siyaw ja tigɛ fɔ o bɛ yɛrɛyɛrɛ; Edɛni yiri minw bɛɛ bɛ dugukolo jukɔrɔ, Liban yiri ɲumanmanw, a yiriw bɛɛ ra cɛɲumanw, min o min tun bɛ ji sɔrɔ, olugu jusu saarora.

\VS{17}Minw tun kɛra a jɛnɲɔgɔnw ye, minw tun sigira a suma kɔrɔ siya tɔw cɛ ra, olugu fana jigira ni a ye kaburu kɔnɔ, ka taga fara mɔgɔ faganinw kan, o ka minw faga ni kɛrɛkɛmuru ye.


\par }{\PP \VS{18}« ‹Ayiwa, Edɛni yiri juman ta nɔɔrɔ ni a ta bonya tun bɛ i ko ele ta? O bɛɛ n’a ta, i ni Edɛni yiriw bɛɛ bɛna jigi ɲɔgɔn fɛ dugukolo jukɔrɔ. I su bɛna taga la mɔgɔ kɛnɛsigibariw suw cɛ ra, ka taga fara mɔgɔ faganinw kan, o ka minw faga ni kɛrɛkɛmuru ye. Farawona laban bɛna kɛ o le ye, ani a ta jamaba bɛɛ. Dunuɲatigi Ala ko ten.› »




\par }\Chap{32}{\SH Misiran ni a ta masacɛ ta kiti tɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}San tan ni flanan, karo tan ni flanan, tere fɔlɔ, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, sangadɔnkiri dɔ la Misiran masacɛ Farawona kosɔn; a fɔ a ye ko:

\par }{\Q ‹Ele tun bɛ siya tɔw cɛ ra i ko jarakanbelen,

\par }{\Q i tun bɛ i ko kɔgɔji danfɛn barakaman;

\par }{\Q i tun bɛ baji lawuri san fɛ,

\par }{\Q ka ji duuru ni i senw ye,

\par }{\Q ka baji ɲa cɛn.


\par }{\PP \VS{3}« ‹Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q Ne bɛna jamaba dɔ fara ne yɛrɛ kan, ka ne ta jɔ firi i kan;

\par }{\Q olugu bɛna i sama ka i labɔ ni ne ta jɔ ye.


\par }{\Q \VS{4}Ne bɛna i firi dugukolo kan,

\par }{\Q ka i to kongo kɔnɔ yi;

\par }{\Q ne bɛna a to sanfɛkɔnɔw bɛɛ ye na sigi i kan,

\par }{\Q k’a to kongosogow bɛɛ ye na fa i sogo ra.


\par }{\Q \VS{5}Ne bɛna i sogo bla kuruw kan,

\par }{\Q ka i fari yɔrɔ tɔw kɛ ka kurufurancɛw lafa.


\par }{\Q \VS{6}Ne bɛna i jori woyo dugukolo kan, ka se fɔ kuruw ma;

\par }{\Q kɔdingaw bɛna fa i jori ra.


\par }{\Q \VS{7}Ni ele nana faga tuma min na, ne bɛna sankolo datugu;

\par }{\Q ne bɛna lolow kɛ dibi ye,

\par }{\Q ne bɛna tere datugu ni sankaba dɔ ye;

\par }{\Q karo tɛna a ta yeelen bɔ tuun.


\par }{\Q \VS{8}Sankolo yeelenbɔnanw bɛɛ,

\par }{\Q ne bɛna o bɛɛ kɛ dibi ye ele kosɔn;

\par }{\Q ne bɛna i ta jamana kɛ dibi ye.

\par }{\Q Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{9}« ‹Ni ne nana i ta halakiri ko lase siya tɔw ma tuma min na, ne bɛna siya caman jusu kasi, ani jamana dɔw, i yɛrɛ ma jamana minw lɔn.

\VS{10}Ne bɛna a to i ta ko ye jamana caman jigi tigɛ; ni ne nana ne ta kɛrɛkɛmuru fifa o ɲa kɔrɔ tuma min na, o ta masacɛw fana kunmasi bɛna cɛ ele kosɔn. Ele benlon na, o bɛɛ bɛna kɛ yɛrɛyɛrɛ ye wagati bɛɛ, ka to ka hami o nin kisi ko ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}« ‹Sabu Dunuɲatigi Ala ko:

\par }{\Q Babilɔni masacɛ ta kɛrɛkɛmuru bɛna se i ma.


\par }{\Q \VS{12}Ne bɛna a to kɛrɛkɛcɛfari dɔw ye i ta jama bɛɛ faga;

\par }{\Q o kɛrɛkɛcɛw bɛɛ ye siyaw bɛɛ ra mɔgɔ farimanw le ye.

\par }{\Q O bɛna Misirankaw ta yɛrɛbonya bɔ o ra,

\par }{\Q ka o ta jama bɛɛ halaki.


\par }{\Q \VS{13}Ne bɛna o ta bɛganw bɛɛ faga jidaw ra;

\par }{\Q adamaden si tɛna ji duuru ni a sen ye tuun,

\par }{\Q bɛgan si sen tɛna ji duuru tuun fana.


\par }{\Q \VS{14}Ne bɛna a to Misiran jiw ye ɲamalɔ,

\par }{\Q k’a to a bajiw ɲamalɔnin ye woyo i ko turu.

\par }{\Q Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\Q \VS{15}Ni ne nana Misiran jamana ci k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye tuma min na,

\par }{\Q ni o juguw nana jamana kɔnɔfɛnw bɛɛ cɛ tuma min na,

\par }{\Q ni ne nana jamana sigibagaw bɛɛ faga tuma min na,

\par }{\Q o wagati le ra o bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.› »


\par }{\PP \VS{16}Ayiwa, nin ye sangadɔnkiri dɔ le ye, min ka kan ka la. Siya wɛrɛ musow bɛna nin dɔnkiri la; o bɛna a la Misiran ni a ta jama bɛɛ lajɛnnin kosɔn. Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\SH Siya tɔw ta kiti
\par }
{\PP \VS{17}San tan ni flanan, karo tere tan ni loorunan, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{18}«Adamaden, sangadɔnkiri dɔ la Misiran jama bɛɛ lajɛnnin kosɔn, ka o lajigi dugukolo jukɔrɔ, ka o fara kaburukɔnɔmɔgɔw kan, olugu ni siya barakaman tɔw ta mɔgɔw.

\VS{19}A fɔ o ye ko: ‹Yala aw ka fisa ni siya tɔw ye wa? Aw fana bɛna jigi ka taga la kɛnɛsigibariw cɛ ra!›


\par }{\PP \VS{20}«O bɛna benben ka sa ni mɔgɔ faganinw ye, kɛrɛkɛmuru ka minw faga. Kɛrɛkɛmuru samana ka bɔ ka ban; aw ye Misiran ni a ta jama bɛɛ lajɛnnin mina ka o labɔ.

\VS{21}Kɛrɛkɛcɛfariw, ani Misiran jɛnɲɔgɔnkɔrɔ minw tagara lahara, olugu bɛna a fɔ o ma ko: ‹O jigira ka na la kaburu kɔnɔ ni kɛnɛsigibariw ye, o tun ka minw faga ni kɛrɛkɛmuru ye!›


\par }{\PP \VS{22}«Asiri masacɛ ni a ta kɛrɛkɛjama bɛɛ lanin bɛ yi; a ta kɛrɛkɛcɛw ta kaburuw k’a yɛrɛ ta lamini. O bɛɛ sara kɛrɛ ra; kɛrɛkɛmuru ka o faga.

\VS{23}O ta kaburuw bɛ fɔ dugukolo jukɔrɔyɔrɔ ra yi. Kɛrɛkɛcɛw ta kaburuw ka masacɛ ta lamini. O bɛɛ sara kɛrɛ ra; kɛrɛkɛmuru ka o faga. Olugu le tun bɛ jatigɛ blara mɔgɔw ra dunuɲa kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{24}«Elamu masacɛ ni a ta jama lanin bɛ yi; a ta mɔgɔw ta kaburuw k’a ta kaburu lamini. O bɛɛ sara kɛrɛ ra; kɛrɛkɛmuru ka o faga. O cɛ kɛnɛsigibariw jigira kaburu kɔnɔ; olugu minw tun bɛ jatigɛ blara mɔgɔw ra dunuɲa kɔnɔ. O ta maroya bɛ to o kan, o ni kaburukɔnɔmɔgɔ tɔw.

\VS{25}O ka layɔrɔ di Elamu masacɛ ma ni mɔgɔ faganin tɔw ye, ani a ta kɛrɛkɛjama; olugu ta kaburuw k’a ta lamini. O cɛ kɛnɛsigibariw bɛɛ fagara ni kɛrɛkɛmuru ye, sabu o tun bɛ jatigɛ bla mɔgɔw ra dunuɲa kɔnɔ. O ta maroya bɛ to o kan, o ni kaburukɔnɔmɔgɔ tɔw. O suw lara mɔgɔ faganin tɔw suw cɛ ra.


\par }{\PP \VS{26}«Mesɛki ni Tubali ta masacɛw ni o ta jama bɛɛ lanin bɛ yi; o ta kɛrɛkɛcɛw ta kaburuw ka o taw lamini. O cɛ kɛnɛsigibariw bɛɛ fagara ni kɛrɛkɛmuru ye, sabu o tun bɛ jatigɛ bla mɔgɔw ra dunuɲa kɔnɔ.

\VS{27}O ma o su don ni fɔlɔfɔlɔ ta kɛrɛkɛcɛfariw ye, o tun bɛ minw don kaburu kɔnɔ ni o ta kɛrɛkɛminanw ye; o tun bɛ olugu ta kɛrɛkɛmuru la o kun kɔrɔ, ka o ta nɛgɛbɛnnan bla o fari kan, sabu o kɛrɛkɛcɛw tun bɛ jatigɛ bla mɔgɔw ra dunuɲa kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{28}«Ayiwa, ele Farawona, ele kɔni bennin flɛ nin ye ni cɛ kɛnɛsigibariw ye; kɛrɛkɛmuru ka mɔgɔ minw faga, i lanin bɛ ni olugu le ye.


\par }{\PP \VS{29}«Edɔmu fana lanin bɛ yi, ani a ta masacɛw, ani a ta kuntigiw bɛɛ; olugu ni o ta cɛfariya bɛɛ, o su donna ni mɔgɔ faganinw ye, kɛrɛkɛmuru ka minw faga. O lanin bɛ ni cɛ kɛnɛsigibariw ye, o ka minw lajigi kaburu kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{30}«Sahiliyanfan jamana kuntigiw bɛɛ, ani Sidɔnkaw bɛɛ lanin bɛ yi; o ka olugu fana lajigira kaburu kɔnɔ ni mɔgɔ faganinw ye. O ta cɛfariya tun ka jatigɛ bla mɔgɔw ra, nka o bɛɛ n’a ta, maroya ka o sɔrɔ. O cɛ kɛnɛsigibariw lanin bɛ ni mɔgɔ faganinw ye, kɛrɛkɛmuru ka minw faga. O ta maroya bɛ to o kan, o ni kaburukɔnɔmɔgɔ tɔw.


\par }{\PP \VS{31}«Ni Farawona nana olugu ye, a jusu bɛna suma a ta jama ta ko kosɔn, sabu kɛrɛkɛmuru bɛna Farawona ni a ta kɛrɛkɛjama fana faga; Dunuɲatigi Ala ko ten.

\VS{32}Ne k’a to a ka jatigɛ bla mɔgɔw ra dunuɲa kɔnɔ, nka o bɛna ale Farawona ni a ta jama bɛɛ la kaburu kɔnɔ ni cɛ kɛnɛsigibariw ye, o ka cɛ minw faga ni kɛrɛkɛmuru ye. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\BB \par }


{\MS Ala bɛna a ta mɔgɔw lajɛn

\par }\Chap{33}{\MR (33–39)

\par }{\SH Ala ka Ezekiyɛli kɛ a ta mɔgɔw kɔrɔsibaga ye
\par }
{\R (3.16-21)

\par }{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, kuma i ta jamana mɔgɔw fɛ, i y’a fɔ o ye ko: ‹Ni ne ka kɛrɛkɛjama dɔ ci ka taga jamana dɔ halaki ni kɛrɛkɛmuru ye, ni a kɛra ko o jamana mɔgɔw tun ka cɛ dɔ ɲanawoloma o yɛrɛ cɛ ra ka o tigi kɛ jamana kɔrɔsibaga ye,

\VS{3}ni o tigi ka kɛrɛkɛdenw natɔ ye ni kɛrɛkɛmuru ye jamana kama, ni a ka buru fiyɛ ka mɔgɔw lasɔmi,

\VS{4}ni mɔgɔ min ka burufiyɛkan mɛn, nka a ma a jate, ni o nana o tigi faga ni kɛrɛkɛmuru ye, a fagari kunko bɛ ben a yɛrɛ le kan.

\VS{5}Sabu a ka burufiyɛkan mɛn, nka a m’a jate; a fagari kunko bɛ ben a kan. Ni a tun ka lasɔmini jate, a tun bɛna a nin kisi.


\par }{\PP \VS{6}« ‹Nka ni jamana kɔrɔsibaga ka kɛrɛkɛdenw natɔ ye ni kɛrɛkɛmuru ye, ni a ma buru fiyɛ, ni mɔgɔw ma lasɔmi, ni kɛrɛkɛdenw nana mɔgɔ dɔ faga ni kɛrɛkɛmuru ye, o tigi bɛ sa a ta terenbariya kosɔn, nka ne bɛna a ta saya kunko ben jamana kɔrɔsibaga le kan.›


\par }{\PP \VS{7}« ‹Ayiwa, adamaden, ne bɛ ele sigi ka i kɛ Izirayɛli mara mɔgɔw kɔrɔsibaga ye. Ele bɛna ne darakumaw lamɛn, ka to ka o lasɔmi ne ye.

\VS{8}Ni ne k’a fɔ mɔgɔjugu ma ko: ‹Ele mɔgɔjugu, sigiya t’a ra, i bɛna sa!› Ni i ma kuma mɔgɔjugu fɛ k’a lasɔmi a ta tagamacogo ko ra, o mɔgɔjugu bɛna sa a ta terenbariya kosɔn, nka ne bɛna a ta saya kunko ben ele le kan.


\par }{\PP \VS{9}« ‹Nka ni ele kɔni ka mɔgɔjugu lasɔmi ko a ye bɔ a ta sirajugu kan, ni ale ma bɔ a ta sirajugu kan, o tuma a bɛ sa a ta terenbariya kosɔn, nka ele bɛ bɔsi o kunko ma.› »


\par }{\SH Ni mɔgɔjugu ka kojugu dabla a bɛ kisi
\par }
{\PP \VS{10}«Ayiwa, adamaden, a fɔ Izirayɛli mara mɔgɔw ye ko: Aw bɛ to k’a fɔ ko: ‹Anw ta hakɛkow, ani an ta jurumunw bɛ an kan minkɛ, o le bɛ an halakira; an bɛ se ka kisi cogo di?›

\VS{11}A fɔ o ye ko: ‹Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten; mɔgɔjugu ye faga, o man di ne ye; a ye a jogo yɛlɛma, ka kisi, o le ka di ne ye. Aw ye sekɔ, aw ye sekɔ ka bɔ aw ta sirajuguw kan! Aw kana na a to aw ye sa, aw Izirayɛli mara mɔgɔw.›


\par }{\PP \VS{12}«Ayiwa, adamaden, a fɔ i ta jamana mɔgɔw ye fana ko: ‹Ni mɔgɔ terennin dɔ ka hakɛko dɔ kɛ lon o lon, a ta terenninya tɛna a kisi o lon na. Ni mɔgɔjugu k’a ta juguya dabla lon o lon, a ta juguya tɛna a to a ye halaki tuun; o cogo kelen na, ni mɔgɔ terennin ka jurumun kɛ lon o lon, a ta terenninya tɛna a to a ye bɔsi o lon na.›

\VS{13}Hali ni ne k’a fɔ mɔgɔ terennin ma ko sigiya t’a ra, a bɛna kisi, ni ale k’a boromala a ta terenninya ma ka kojugu kɛ, a ta terenninyakow si tɛna jate tuun; a ka kojugu min kɛ, a bɛ sa o kosɔn.

\VS{14}Hali ni ne k’a fɔ mɔgɔjugu ma ko: ‹Sigiya t’a ra, ele bɛna sa!› Ni a ka a ta jurumun dabla, ka can ni terenninya sira tagama,

\VS{15}jurunantigiw tun ka o borofɛn minw di a ma ka o ta juruw tɔnɔmasigi, ni mɔgɔjugu ka o fɛnw kɔsegi o ma, ka mɔgɔw ta fɛn sonyaninw kɔsegi o ma, Ala ta cifɔnin minw bɛ mɔgɔ kisi, ni a ka o sira tagama, ni a ma terenbariyako kɛ tuun, ayiwa, sigiya t’a ra, a bɛna kisi, a tɛ sa a ta kojugu kosɔn.

\VS{16}A tun ka jurumun minw bɛɛ kɛ, o si tɛna jate tuun. A bɛ can ni terenninya sira tagama minkɛ, sigiya t’a ra, a bɛ kisi o sababu ra.


\par }{\PP \VS{17}«O bɛɛ n’a ta, i ta jamana mɔgɔw b’a fɔra ko: ‹Matigi ta siraw bɛnnin tɛ!› Nka olugu yɛrɛ ta siraw le bɛnnin tɛ.

\VS{18}Ni mɔgɔ terennin k’a ta terenninya dabla ka kojugu kɛ, a bɛ sa a ta kojugu kosɔn.

\VS{19}Ni mɔgɔjugu k’a ta juguya dabla ka can ni terenninya sira tagama, a bɛ kisi o sababu ra.


\par }{\PP \VS{20}«Aw b’a fɔ ko: ‹Matigi ta siraw bɛnnin tɛ.› Ayiwa, ne bɛna aw ta kiti tigɛ ka kaɲa ni aw bɛɛ kelen kelen ta tagamacogo le ye, aw Izirayɛli mara mɔgɔw kɔni!»


\par }{\SH Izirayɛli jamana halakicogo
\par }
{\PP \VS{21}Izirayɛlimɔgɔw minanin ka taga Babilɔni, o san tan ni flanan, karo tannan, tere looru, mɔgɔ dɔ bɔsira, ka bori ka bɔ Zeruzalɛmu ka na ne fɛ, ka n’a fɔ ne ye ko o ka Zeruzalɛmu dugu mina.

\VS{22}Matigi Ala tun k’a boro la ne kan lon min wulada fɛ, o lon dugusagbɛ le ra, o cɛ boribagatɔ tun nana. Sani a ye se ne fɛ sɔgɔma, o y’a sɔrɔ Matigi Ala tun ka ne da labla. Ne da tun lablara, ne tun tɛ bobo\FTNT{*}{{\FR 33:22 }{\FR{33.22
}}{\FT{Ezekiyɛli ta boboya ko tun fɔra (3.26; 24.27).}}} ye tuun.


\par }{\PP \VS{23}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{24}«Adamaden, mɔgɔ minw siginin bɛ nin tomow cɛ ra Izirayɛli mara ra yi, olugu b’a fɔra ko: ‹Iburahima kelen dɔrɔn tun lo, o bɛɛ n’a ta, jamana dira a ma. Ayiwa, anw minw ka ca, jamana dira anw fana ma sisan k’a kɛ anw ta ye.›

\VS{25}Ayiwa, a fɔ o mɔgɔw ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Aw bɛ jufasogow domu ni a jori ye, aw bɛ aw ɲa lɔ aw ta jow le ra, aw bɛ mɔgɔ faga! Ayiwa, aw bɛ se ka jamana sɔrɔ o ra cogo di?

\VS{26}Aw jigi bɛ aw ta kɛrɛkɛmuruw le kan, aw bɛ ko haramuninw kɛ, aw bɛɛ bɛ jɛn ni aw mɔgɔɲɔgɔn ta muso ye k’a lebu. Aw bɛ se ka jamana sɔrɔ o ra cogo di?


\par }{\PP \VS{27}«A fɔ o ye fana ko Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, ko mɔgɔ minw siginin bɛ o tomow cɛ ra, ko kɛrɛkɛmuru bɛna olugu faga. Minw bɛ kongo kɔnɔ, ne bɛna olugu kɛ waraw ta domuni ye. Minw bɛ farawow, ani kuruwow kɔnɔ, banajuguw bɛna olugu faga yi.

\VS{28}Ne bɛna jamana cɛn k’a kɛ yɔrɔ lakolonba ye. Baraka min bɛ yɛrɛbonya blara o ra, ne bɛna o baraka ban. Izirayɛli kuruyɔrɔw bɛna kɛ yɔrɔ lakolonw ye; mɔgɔ si tɛna tɛmɛ yi tuun.

\VS{29}O ka o ko haramunin minw bɛɛ kɛ, ni ne nana jamana cɛn k’a kɛ yɔrɔ lakolonba ye o ko haramuninw bɛɛ kosɔn tuma min na, o tuma o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{30}«Adamaden, ele kɔni, i ta jamana mɔgɔw bɛ to ka ele ta ko le fɔ kogow kɛrɛ fɛ, ani bondaw ra; o b’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: ‹Aw ye na, an ye taga Matigi Ala ta kuma lamɛn!›

\VS{31}O ra, ne ta mɔgɔw camanba bɛ taga, ka taga sigi i ɲa kɔrɔ. O bɛ i ta kumaw lamɛn, nka o tɛ a kɛ; kumadimanw bɛ o da ra, k’a sɔrɔ natabaya le bɛ o jusukun na.

\VS{32}Ele kɛra o fɛ i ko dɔnkirilabagaɲuman, kandiman, min ta dɔnkiri ka di. O bɛ i ta kumaw lamɛn, nka o tɛ kɛ a kɛbagaw ye.


\par }{\PP \VS{33}«O kosɔn i bɛ ko minw fɔra, ni o kow nana kɛ tuma min na, sigiya t’a ra, a fana bɛna kɛ, o tuma o bɛna a lɔn ko can ra cira dɔ le tun bɛ olugu cɛ ra.»




\par }\Chap{34}{\SH Ala ka Izirayɛli jamana ɲamɔgɔw jaraki
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, ciraya kɛ Izirayɛli jamana ɲamɔgɔw kama; ciraya kɛ k’a fɔ o ye, k’a fɔ ɲamɔgɔw ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Bɔnɔ bɛna aw Izirayɛli jamana ɲamɔgɔw sɔrɔ, aw minw bɛ aw jantora aw yɛrɛ le ra. Yala bɛgankɔrɔsibaga\FTNT{*}{{\FR 34:2 }{\FR{34.2
}}{\FT{Ala bɛ Izirayɛli ta ɲamɔgɔw suma ni sagagbɛnbagaw ye; jamanadenw kɛra i ko sagaw.}}} man kan k’a janto bɛganw le ra wa?

\VS{3}Aw ka bɛgan tɔrɔninw sogo domu\FTNT{†}{{\FR 34:3 }{\FR{34.3
}}{\FT{Kitabu dɔw ko: Aw ka bɛganw ta nɔnɔ min.}}}, ka o siw kɛ ka aw yɛrɛ fiyɛrɛbɔ; aw ka bɛgan tɔrɔninw faga. Aw ma aw janto bɛganw na.

\VS{4}Aw ma dɛsɛbagatɔw dɛmɛdɛmɛ, aw ma banabagatɔw flakɛ; aw ma bɛgan mandimininw ta joriw siri; minw mabɔra bɛgankuru ra, aw ma taga olugu gbɛngbɛn ka na ni o ye; minw tununa, aw ma taga olugu yɔrɔɲini. Nka aw ka aw ta fanga sigi o kan, ka o minako juguya, ka fariya o ma.

\VS{5}O janjanna sabu gbɛnbaga ma sɔrɔ o ra; o janjanna minkɛ, o kɛra kongowaraw bɛɛ ta domuni ye.

\VS{6}Ne ta bɛganw bɛ yaala o kun fɛ kuruw bɛɛ kan, ani kongoriw bɛɛ kan; o janjanna jamana fan bɛɛ ra. Mɔgɔ si tɛ o yɔrɔɲinina, mɔgɔ si tɛ o kɔrɔsira.


\par }{\PP \VS{7}« ‹O kosɔn, aw ɲamɔgɔw, aw ye Matigi Ala ta kuma lamɛn!

\VS{8}Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten: Aw k’a to mɔgɔw ka ne ta bɛganw mina, k’a to ne ta bɛganw kɛra kongowaraw bɛɛ ta domuni ye, sabu gbɛnbaga tɛ o ra. Ne ta bɛgankɔrɔsibagaw tɛ ne ta bɛganw yɔrɔɲinina; o bɛ o jantora o yɛrɛ le ra, o tɛ o jantora bɛganw na.

\VS{9}Ayiwa, i n’a fɔ a bɛ ten, aw bɛgankɔrɔsibagaw, aw ye Matigi Ala ta kuma lamɛn!

\VS{10}Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne bɛna wuri bɛgankɔrɔsibagaw kama. Ne bɛna ne ta bɛganw koɲininka o fɛ; ne tɛna a to o ye o janto ne ta bɛganw na tuun, ni o tɛ, o bɛna to ka o janto o yɛrɛ le ra. Ne bɛna ne ta bɛganw sama ka bɔ o da ra; ne ta bɛganw tɛna kɛ o ta domuni ye tuun.› »


\par }{\SH Ala yɛrɛ bɛna a janto a ta bɛganw na
\par }
{\PP \VS{11}«Ayiwa, Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne yɛrɛ le bɛna ne ta bɛganw yɔrɔɲini ka o gbɛngbɛn.

\VS{12}Ni bɛgankɔrɔsibaga bɛ ni bɛganw ye, ni bɛganw janjanna a bɛ o gbɛngbɛn cogo min na, ne fana bɛna ne ta bɛganw gbɛngbɛn o cogo le ra; ni o yɛrɛgɛra ka taga yɔrɔ o yɔrɔ, ne bɛna taga o yɔrɔw bɛɛ ra ka taga o bɔsi, hali ni san le finna o lon na ka yɔrɔ bɛɛ kɛ dibi ye.

\VS{13}Ne bɛna o labɔ siya tɔw cɛ ra, ka o labɔ jamana tɔw ra, ka o lajɛn, ka sekɔ ka taga ni o ye o yɛrɛ ta jamana ra. Ne bɛ taga a to o ye domuni kɛ Izirayɛli kuruw kan, ani a jidaw ra, ani mɔgɔw bɛ jamana yɔrɔ o yɔrɔ ra.

\VS{14}Ne bɛna taga ni o ye yɔrɔɲumanw le ra; o marayɔrɔ bɛna kɛ Izirayɛli jamana kuruw sanfɛyɔrɔw ra. O bɛna laganfiya o bɛganmarayɔrɔ ɲumanmanw na, ka bin nugunin caman sɔrɔ k’a domu Izirayɛli kuruw kan.

\VS{15}Ne yɛrɛ le bɛna ne janto ne ta bɛganw na, k’a to o ye laganfiya. Dunuɲatigi Ala ko ten.

\VS{16}Minw tununa, ne bɛna taga olugu yɔrɔɲini, minw mabɔra sagakuru ra, ne bɛna taga olugu gbɛngbɛn ka na ni o ye; ne bɛna bɛgan mandimininw ta joriw siri, ka banabagatɔw dɛmɛdɛmɛ. Nka bɛgan tɔrɔnin barakamanw, ne bɛna olugu halaki; sabu ne bɛna bɛganw bɛɛ kɔrɔsi ka kaɲa ni terenninya le ye.»


\par }{\SH Ala bɛna bɛganw bɔ ɲɔgɔn na
\par }
{\PP \VS{17}« ‹Ayiwa, aw kɔni, ne ta bɛganw, Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne bɛ kiti tigɛ sagadenw ni ɲɔgɔn cɛ, ka kiti tigɛ sagajigiw ni bakɔrɔninw cɛ.

\VS{18}Aw bɛ domuni kɛra yɔrɔɲuman minw na, o ma aw wasa, fɔ aw belen bɛ bin tɔ dɔndɔn ni aw senw ye! Aw bɛ jiɲuman min minna, o fana ma aw wasa, fɔ aw belen bɛ aw senw don ji tɔ ra k’a ɲa duuru!

\VS{19}Aw ka bin minw dɔndɔn ni aw senw ye, ne ta bɛgan tɔw ka kan ka o le domu; aw ka ji min duuru ni aw senw ye, o ka kan ka o le min.


\par }{\PP \VS{20}« ‹O kosɔn, Dunuɲatigi Ala bɛ min fɔ aw ye, o flɛ nin ye: Ne yɛrɛ le bɛna kiti tigɛ sagaden tɔrɔninw, ani sagaden fasaninw cɛ.

\VS{21}I n’a fɔ aw bɛgan tɔrɔninw ka bɛgan barakantanw bɛɛ ɲɔniɲɔni ni aw kɛrɛn ni aw kamankunw ye, ka o tu ni aw gbanw ye, fɔ ka o gbɛn ka bɔ kɛnɛ ma, ka o janjan,

\VS{22}o kosɔn ne bɛna ne ta bɛganw bɔsi, janko mɔgɔw kana o mina; ne bɛna kiti tigɛ sagadenw ni ɲɔgɔn cɛ.

\VS{23}Ne bɛna bɛgankɔrɔsibaga kelenpe le sigi o kunna, min ye ne ta jɔncɛ Dawuda\FTNT{‡}{{\FR 34:23 }{\FR{34.23
}}{\FT{Masacɛ Dawuda: O kɔrɔ ye ko o masacɛɲuman bɛna kɛ i ko masacɛ Dawuda, walama a bɛna kɛ a ta mɔgɔ dɔ ye.}}} ye. Ale bɛna a janto o ra, ka kɛ o kɔrɔsibaga ye.

\VS{24}Ne Matigi Ala, ne le bɛna kɛ o ta Ala ye; ne ta jɔncɛ Dawuda bɛna kɛ o kuntigi ye. Ne Matigi Ala, ne le kumana.


\par }{\PP \VS{25}« ‹Ne bɛna hɛra jɛnɲɔgɔnya* le don ni o ye; ne bɛna kongowaraw bɛɛ ban ka bɔ jamana kɔnɔ. O bɛna sigi kongokolon kɔnɔ, ka sunɔgɔ yirituw kɔnɔ hɛra ni laganfiya ra.

\VS{26}Ne bɛna o yɔrɔw, ani ne ta kongori kɛrɛfɛyɔrɔw kɛ yɔrɔ barakamanw ye; ne bɛna sanji ben a wagati ra, k’a kɛ sanji barakamanw ye.

\VS{27}Kongoyiriw bɛna den, sɛnɛfɛnw bɛna ɲa. O bɛna sigi hɛra ni laganfiya ra o ta dugukolo kan. O tun ka fanga min sigi o kan, ne bɛna o fanga yiri kari ka bɔ o kan na; minw tun ka o jɔnyamina, ne bɛna o bɔsi ka bɔ olugu boro. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{28}Siya tɔw tɛna o borofɛnw cɛ tuun, kongowaraw tɛna o domu tuun. O bɛna sigi hɛra ni laganfiya ra, mɔgɔ si tɛna o tɔɔrɔ tuun.

\VS{29}Ne bɛna sɛnɛkɛyɔrɔ dɔ labɛn o ye, yɔrɔ min ka tɔgɔba sɔrɔ a dugukolo ta diya kosɔn. Kɔngɔ tɛna ben o kan tuun jamana kɔnɔ, siya tɔw fana ta mafiyɛnyari tɛna se o ma tuun.

\VS{30}Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne Matigi Ala, o ta Ala, ko ne bɛ ni o ye, ko olugu le ye ne ta mɔgɔw ye, olugu minw ye Izirayɛli mara mɔgɔw ye. Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{31}« ‹Aw minw ye ne ta sagaw ye, ne ta bɛganmarayɔrɔ ta sagaw, aw ye adamadenw le ye; ne le ye aw ta Ala ye. Dunuɲatigi Ala ko ten.› »




\par }\Chap{35}{\SH Edɔmukaw ta kiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, i ɲasin Seyiri kuru fan fɛ, i ye ciraya kɛ a kama!

\VS{3}A fɔ a ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna wuri i kama, ele Seyiri kuru. Ne bɛna ne boro kɔrɔta i kama, ka i halaki ka i kɛ yɔrɔ lakolonba ye.

\VS{4}Ne bɛna i ta duguw kɛ tomow ye, ka i ta jamana ci k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye; ni o kɛra, i bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{5}«Izirayɛlimɔgɔw kɔninya bɛ ele jusu ra wagati bɛɛ; ele le ka o don o juguw boro, k’a to o juguw ye ben o kan ni kɛrɛkɛmuru ye, k’a sɔrɔ o deguninba tun lo; Ala tun bɛ o ta terenbariyaw hakɛ le bɔra o ra, sabu o ta terenbariyaw tun sera a dan ma.

\VS{6}O kosɔn, ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten, ne bɛna fagariba lase ele ma; fagari bɛna tugu i kɔ. I n’a fɔ i ma mɔgɔfaga kɔninya, o tuma fagari fana bɛna tugu i kɔ.

\VS{7}Ne bɛna Seyiri kuru cɛn k’a kɛ yɔrɔ lakolonba ye; minw tun bɛ tagakasegi kɛra o yɔrɔw ra, ne bɛna olugu bɛɛ halaki.

\VS{8}Ne bɛna i ta kuruyɔrɔw fa mɔgɔ faganinw na. O bɛna i ta mɔgɔw faga ni kɛrɛkɛmuru ye ka o suw benben kongoriw kan, ani kurufurancɛw ra, ani kɔjiw ra.

\VS{9}Ne bɛna i ta jamana kɛ yɔrɔ lakolon ye; a bɛna to o cogo le ra wagati bɛɛ. Mɔgɔ si tɛna sigi i ta duguw kɔnɔ tuun. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{10}«I k’a fɔ ko: ‹Nin siya fla, ani nin jamana fla bɛɛ bɛna kɛ ne ta le ye; anw bɛna o ta ka o kɛ an yɛrɛ ta ye, hali ni Matigi Ala siginin bɛ yi!›

\VS{11}Ayiwa, o kosɔn ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye, Dunuɲatigi Ala ko ten, ko i ka o kɔninya ka o mina ni dimi ni ɲangboya min ye, ne bɛna ele fana mina o cogo kelen le ra; ne bɛna kiti ben i kan, ka o kɛ sababu ye ka ne ta sebagaya yira olugu ra.

\VS{12}Ni o kɛra, i bɛna a lɔn ko i ka kumajugu minw bɛɛ fɔ Izirayɛli ta kuruw ma, ko ne Matigi Ala ka o bɛɛ mɛn. I ko: ‹A kɛra yɔrɔ lakolon le ye, a kɛra an ta domuni le ye!›

\VS{13}Aw ka aw yɛrɛ bonya ne ɲa kɔrɔ ni dabayakumaw ye; aw ka kuma caman fɔ ne kama; ne ka o bɛɛ mɛn.


\par }{\PP \VS{14}«Ayiwa, Dunuɲatigi Ala ko: Dunuɲa bɛɛ lajɛnnin bɛna ninsɔndiya wagati min na, o wagati ra ne bɛna aw halaki, ka aw ta jamana kɛ yɔrɔ lakolon ye.

\VS{15}Izirayɛli mara mɔgɔw ta yɔrɔ cira k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye minkɛ, ele ɲagarira o ra; ayiwa, ne bɛna ele fana kɛ o cogo ra; ele fana bɛna ci ka kɛ yɔrɔ lakolon ye, ele Seyiri kuru ni Edɔmu mara bɛɛ lajɛnnin; ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.»




\par }\Chap{36}{\SH Ala bɛna Izirayɛli juguw kɛrɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Adamaden, ele ye ciraya kɛ ka kuma Izirayɛli kuruw fɛ, k’a fɔ o ye ko: Aw Izirayɛli kuruw, aw ye Matigi Ala ta kuma lamɛn!

\VS{2}Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ aw juguw k’a fɔ aw ma ko: ‹Ɔnhɔn, nin kurukɔrɔw kɛra anw ta le ye sisan!›

\VS{3}O ra ele ye ciraya kɛ k’a fɔ ko Dunuɲatigi Ala ko: Ayiwa, i n’a fɔ o ka aw halaki fan bɛɛ ra, ka aw minako juguya, ka aw ta yɔrɔ kɛ siya wɛrɛw ta ye, k’a to bɛɛ ka aw lɔgɔbɔ, ka aw nɛni, ka aw tɔgɔ cɛn siya tɔw cɛ ra,

\VS{4}o kosɔn, aw Izirayɛli kuruw, aw ye Dunuɲatigi Ala ta kuma lamɛn! Dunuɲatigi Ala bɛ kuma kuruw, ani kongoriw, ani kɔdingaw, ani kurufurancɛw, ani tomo lakolonw, ani dugu lakolonw fɛ; siya minw siginin bɛ aw kɛrɛ fɛ, olugu ka o yɔrɔ mɔgɔw borofɛnw cɛ, ka o lɔgɔbɔ.

\VS{5}Ayiwa, Dunuɲatigi Ala ko: Sigiya t’a ra, ne jusu gbanninba le bɛ nin kumaw fɔ siya tɔw ye, ani Edɔmu mara bɛɛ lajɛnnin ye; sabu o jusu diyaninba ni o ta kɔnɔnɔjuguya kosɔn, o ka ne ta jamana ta k’a kɛ o yɛrɛ ta ye, janko k’a bɛganmarayɔrɔw sɔrɔ.

\VS{6}Ayiwa, ciraya kɛ Izirayɛli jamana ta ko ra! A fɔ a kuruw, ani a kongoriw, ani a kɔdingaw, ani kurufurancɛw ye ko Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, ne jusu gbanninba ni ne fariyaninba le bɛ nin kumaw fɔra, sabu siya tɔw ka aw mafiyɛnya.

\VS{7}O ra, Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛ ne boro kɔrɔta ka kari ko sigiya t’a ra, ko siya minw ka aw lamini, olugu fana bɛna mafiyɛnya.


\par }{\PP \VS{8}«Aw kɔni, aw Izirayɛli kuruw, aw ta yiriw bɛna yiriborow bɔ, ka den kɛ ne ta mɔgɔw ye, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye; sabu aw sekɔtuma sera ka na aw ta jamana ra.

\VS{9}Ne natɔ flɛ aw fɛ, ne bɛna ne janto aw ra; ne bɛna aw sɛnɛ, ka aw dan.

\VS{10}Ne bɛna aw ta mɔgɔw caya Izirayɛli mara bɛɛ lajɛnnin na. Mɔgɔw bɛna sigi duguw kɔnɔ tuun; o bɛna tomokɔrɔw lɔ kokura.

\VS{11}Ne bɛna aw ta mɔgɔw, ani aw ta bɛganw caya; o bɛna caya ka den caman sɔrɔ. Ne bɛna aw caya k’a kɛ i n’a fɔ aw tun bɛ cogo min na fɔlɔfɔlɔ; ne bɛna koɲuman caman kɛ aw ye ka tɛmɛ hali fɔlɔ ta kan. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{12}Ne bɛna a to mɔgɔw ye tagama aw ta dugukolo kan tuun, minw ye ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ye; o bɛna ele Izirayɛli dugukolo ta, k’a kɛ o ta jamana ye. Jamana wɛrɛ tɛna o bɔnɔ o ta denw na tuun.


\par }{\PP \VS{13}«Dunuɲatigi Ala ko: I n’a fɔ o b’a fɔra ele Izirayɛli jamana ma ko ele bɛ mɔgɔw domu, ko i bɛ i yɛrɛ ta siyamɔgɔw bɔnɔ o denw na,

\VS{14}ayiwa, ele Izirayɛli jamana tɛna mɔgɔ si domu tuun, i tɛna i yɛrɛ ta siyamɔgɔw bɔnɔ o ta denw na tuun. Dunuɲatigi Ala ko ten.

\VS{15}Ne tɛna a to siya tɔw ye i mafiyɛnya tuun; jamana wɛrɛ mɔgɔw tɛna i lamaroya tuun. I tɛna kɛ i yɛrɛ ta siya bensababu ye tuun. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\SH Ala bɛna Izirayɛlimɔgɔw lajɛn kokura
\par }
{\PP \VS{16}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{17}«Adamaden, wagati min Izirayɛli mara mɔgɔw tun bɛ o ta jamana ra, o tun ka o ta jamana lanɔgɔ o ta tagamacogo ni o ta kɛwalew fɛ. O tagamacogo tun ka o lanɔgɔ ne ɲa kɔrɔ i ko muso ta jori b’a lanɔgɔ cogo min na a ta landa wagati ra\FTNT{*}{{\FR 36:17 }{\FR{36.17
}}{\FT{Ka kaɲa ni Musa ta sariya ye, ni muso bɛ landa ra, a saninyabari bɛ to fɔ lɔgɔkun kelen (}}{\XT{Sariya 15.19-22}}{\FT{).}}}.

\VS{18}O kosɔn ne ka ne ta jusugban ben o kan, sabu o tun ka mɔgɔw faga jamana kɔnɔ, ka jamana lanɔgɔ ni o ta jow ye.

\VS{19}Ne ka o janjan siya tɔw cɛ ra, ka o yɛrɛgɛ ka taga jamana wɛrɛw ra; ne ka kiti ben o kan ka kaɲa ni o ta tagamacogo ni o ta kɛwalew le ye.


\par }{\PP \VS{20}«O tagara siya tɔw cɛ ra minkɛ, ni o sera yɔrɔ o yɔrɔ, o bɛ ne tɔgɔ saninman cɛn o yɔrɔw bɛɛ ra, sabu mɔgɔw tun b’a fɔra o ma ko: ‹Matigi Ala ta mɔgɔw tun lo, nka a ka o labɔ a ta jamana ra.›

\VS{21}O ra, ne ka ne hakiri to ne tɔgɔ saninman na, sabu Izirayɛli mara mɔgɔw tagara siya minw cɛ ra, o ka ne tɔgɔ saninman cɛn o siyaw cɛ ra.


\par }{\PP \VS{22}«Ayiwa, a fɔ Izirayɛli mara mɔgɔw ye ko Dunuɲatigi Ala ko: Izirayɛli mara mɔgɔw, ne tɛna nin kow kɛ aw le kosɔn; ne bɛna a kɛ ne yɛrɛ tɔgɔ saninman le kosɔn, aw tagara siya tɔw cɛ ra ka taga ne tɔgɔ saninman min lanɔgɔ.

\VS{23}Ne bɛna a yira mɔgɔ bɛɛ ra ko ne ta tɔgɔba ye tɔgɔ saninman le ye, ne tɔgɔ min cɛnna siyaw cɛ ra, aw ka ne tɔgɔ min cɛn siyaw cɛ ra. O ra, ni ne nana a yira siyaw ra aw sababu ra ko ne le ye Ala saninman ye, o tuma siyaw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye; Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{24}«Ne bɛna aw ta ka aw labɔ siyaw cɛ ra; ne bɛna aw labɔ jamanaw bɛɛ ra ka aw lajɛn, ka na ni aw ye aw ta dugukolo kan.

\VS{25}Ne bɛna ji saninyanin dɔ seriseri aw kan ka aw saninya; ne bɛna aw saninya ka bɔ aw ta saninyabariya bɛɛ ra, ka aw bɔ aw ta josɔn bɛɛ ra.

\VS{26}Ne bɛna jusukunkura di aw ma, ka hakirikura di aw ma; jusukungbɛlɛn min bɛ aw kɔnɔ i ko kabakuru, ne bɛna o bɔ yi, ka jusukunɲuman di aw ma.

\VS{27}Ne bɛna ne yɛrɛ nin don aw kɔnɔ, k’a to aw ye ne ta cifɔninw sira tagama, ka aw janto ne ta kolatigɛninw na, ka o kɛ.

\VS{28}Ne tun ka jamana min di aw bɛmaw ma, aw bɛna taga sigi o jamana ra; aw le bɛna kɛ ne ta mɔgɔw ye, ne le fana bɛna kɛ aw ta Ala ye.

\VS{29}Ne bɛna aw kisi ka bɔ aw ta ko saninyabariw bɛɛ ra. Ne bɛna siman wele ka na aw fɛ, k’a caya kosɛbɛ; ne tɛna kɔngɔ ben aw kan tuun.

\VS{30}Ne bɛna yiridenw caya, ka simanw ɲa kongo kɔnɔ, janko domunisɔrɔbariya ta maroya kana na aw sɔrɔ tuun siya tɔw cɛ ra.

\VS{31}Ni o kɛra, aw bɛna aw hakiri jigi aw ta tagamacogojuguw ra, ani aw ka ko bɛnbari minw kɛ; aw bɛna ɲigi aw yɛrɛ ra, aw ta terenbariyakow, ani aw ta ko haramuninw kosɔn.

\VS{32}Nka aw ka kan k’a lɔn ko ne tɛ nin kɛra aw le kosɔn; Dunuɲatigi Ala ko ten. O ra, aw Izirayɛli mara mɔgɔw, aw ka kan ka maroya fɔ ka aw kun suuru aw tagamacogo kosɔn!


\par }{\PP \VS{33}«Dunuɲatigi Ala ko: Lon min ne bɛna aw saninya ka bɔ aw ta terenbariyaw bɛɛ ra, o lon na ne bɛna mɔgɔw caya duguw kɔnɔ tuun; aw bɛna tomow lɔ kokura.

\VS{34}Dugukolo lakolonw bɛna sɛnɛ tuun, sani a ye kɛ yɔrɔ lakolon ye tɛmɛbagaw bɛɛ ɲa kɔrɔ.

\VS{35}O bɛna a fɔ ko: ‹E, nin jamana min tun ye yɔrɔ lakolon ye, o le kɛra sisan i ko Edɛni yiritu! Nin dugu minw tun cira ka kɛ tomow ye, ani yɔrɔ lakolonw, olugu le lɔra tuun ka kɛ dugu barakamanw ye, fɔ ka o fa mɔgɔw ra!›

\VS{36}Siya minw bɛna to aw kɛrɛ fɛ, olugu bɛna a lɔn ko yɔrɔ min tun benna, ko ne Matigi Ala le ka o lɔ kokura; ko yɔrɔ min tun kɛra yɔrɔ lakolon ye, ko ne le ka yiriw turu o ra. Ne Matigi Ala, ne le kumana, ne le bɛna o kɛ.


\par }{\PP \VS{37}«Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna sɔn ka Izirayɛli mara mɔgɔw ta daariri lamɛn, ka min kɛ o ye tuun, o flɛ nin ye: Ne bɛna o ta mɔgɔw caya i ko sagakuruw.

\VS{38}Dugu minw ye tomow ye bi, olugu bɛna fa mɔgɔw ra, k’a kɛ i ko sagakuruw; o bɛna kɛ i ko saraka bɛganw, i ko o bɛgankuru minw bɛ taga Zeruzalɛmu dugu fa, ɲanagbɛ wagatiw ra. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.»




\par }\Chap{37}{\SH Mɔgɔkolo janinw ta tagamasiyɛn
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a boro la ne kan; Matigi Ala Nin ta sebagaya ka ne ta siko ra ka taga ne bla kurufurancɛ dɔ ra. O yɔrɔ tun fara mɔgɔkolow le ra.

\VS{2}A k’a to ne tagamana ka o yɔrɔ lamini. Ne k’a ye ko mɔgɔkolo camanba le tun bɛ kurufurancɛ ra; mɔgɔkolo jajaninw tun lo.

\VS{3}Matigi Ala ka ne ɲininka ko: «Adamaden, yala nin kolow bɛ se ka ɲanamanya tuun wa?» Ne k’a jaabi ko: «E, Dunuɲatigi Ala, ele kelenpe le ka o lɔn.»


\par }{\PP \VS{4}A k’a fɔ ne ye ko: «Ciraya kɛ nin kolow kan, k’a fɔ o ye ko: ‹Kolo jajaninw, aw ye Matigi Ala ta kuma lamɛn!

\VS{5}Dunuɲatigi Ala b’a fɔ nin kolow ma ko: Ne bɛna nɛnɛkiri don aw ra, ka aw ɲanamanya.

\VS{6}Ne bɛna fasajuruw don aw ra, ka farisogo don aw ra, ka gbolo kɛ ka aw datugu; ne bɛna nɛnɛkiri don aw ra, aw bɛna ɲanamanya. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye.› »


\par }{\PP \VS{7}Ayiwa, ne ka ciraya kɛ, i n’a fɔ a fɔra ne ye cogo min na. Wagati min ne bɛ ciraya kɛra, mankan dɔ bɔra, a kɛra i ko fɛnɲanaman dɔw lamagatɔ mankan. Kolow gbaragbarara ɲɔgɔn na, ka tugutugu ɲɔgɔn na.

\VS{8}Ne k’a flɛri kɛ k’a ye ko fasajuruw donna o ra, farisogo donna o ra, gbolo ka o datugu; nka nɛnɛkiri tun tɛ o ra.


\par }{\PP \VS{9}Matigi Ala ko ne ma tuun ko: «Ciraya kɛ, i ye kuma nin fɛ! Adamaden, ciraya kɛ, k’a fɔ nin ye, ko Dunuɲatigi Ala ko: Nin, na ka bɔ dunuɲa fan naani na, ka na don nin suw kɔnɔ, janko o ye ɲanamanya.»

\VS{10}Ayiwa, ne ka ciraya kɛ, i n’a fɔ Ala tun k’a fɔ ne ye cogo min na. Nin donna o ra; o ɲanamanyara, ka wuri ka lɔ o senw kan. Jama camanba tun lo.


\par }{\PP \VS{11}Ayiwa, Matigi Ala ko ne ma ko: «Nin kolow ye Izirayɛli mara mɔgɔw bɛɛ le ye. Olugu le bɛ to k’a fɔ ko: ‹Anw kɛra i n’a fɔ nin kolo jajaninw, anw jigi tigɛra, anw ta banna!›

\VS{12}Ayiwa, ciraya kɛ, k’a fɔ o ye ko Dunuɲatigi Ala ko: E, ne ta mɔgɔw, ne bɛna aw ta kaburuw dayɛlɛ, ka aw lawuri ka bɔ aw ta kaburuw kɔnɔ, ka aw lasekɔ ka taga Izirayɛli jamana ra tuun.

\VS{13}E, ne ta mɔgɔw, ni ne nana aw ta kaburuw dayɛlɛ tuma min na, ka aw lawuri ka bɔ aw ta kaburuw kɔnɔ, o tuma aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{14}Ne bɛna ne ta nin don aw kɔnɔ ka aw ɲanamanya; ne bɛna aw sigi aw ta dugukolo kan tuun. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne Matigi Ala, ko ne le kumana, ko ni ne ka min fɔ ko ne bɛ o kɛ. Matigi Ala ko ten.»


\par }{\SH Ala bɛna Izirayɛli maraw bɛɛ fara ɲɔgɔn kan
\par }
{\PP \VS{15}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{16}«Adamaden, ele ye bere dɔ ta, k’a sɛbɛ o kan ko: ‹Zuda mara, ani Izirayɛlimɔgɔ minw bɛ o mara ra.› O kɔ, i ye bere dɔ wɛrɛ ta k’a sɛbɛ o kan ko: ‹Yusufu ta bere, min ye Efirayimu mara ye, ani Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ bɛ o mara ra.›

\VS{17}O berew kun fla tugu ɲɔgɔn na k’a mina, k’a kɛ i ko bere kelen; o fla ye kɛ i boro kɔnɔ i ko berenin kelen.


\par }{\PP \VS{18}«Ni i ta jamana mɔgɔw ka i ɲininka ko: ‹Nin kɔrɔ ye min ye i fɛ, i tɛ o fɔ an ye wa?›,

\VS{19}o jaabi ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: Yusufu ta mara ni Izirayɛli ta gba minw bɛ o mara ra, olugu ta bere min bɛ Efirayimu boro, ne bɛna o bere ta, ka o tugu Zuda ta bere ra, ka o bere fla kɛ bere kelen ye. O bɛna kɛ bere kelen le ye ne boro kɔnɔ.›


\par }{\PP \VS{20}«I bɛna sɛbɛri kɛ bere minw kan, i ye o berew mina i boro mɔgɔw ɲa kɔrɔ k’a to o y’a ye;

\VS{21}a fɔ o ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: A flɛ, Izirayɛlimɔgɔw tun tagara sigi siya minw cɛ ra, ne bɛna o ta ka bɔ o siyaw cɛ ra; ne bɛna o ta ka bɔ o yɔrɔw bɛɛ ra, ka o lajɛn, ka na ni o ye o yɛrɛ ta dugukolo kan.

\VS{22}O bɛna kɛ siya kelen le ye jamana kɔnɔ, Izirayɛli ta kuruw kan. Masacɛ kelen le bɛna sigi o bɛɛ kunna; o tɛna kɛ siya fla ye tuun, o fana tɛna taran ka kɛ mara fla ye tuun.

\VS{23}O tɛna o yɛrɛ lanɔgɔ ni o ta jow, ani o ta fɛn haramuninw ye tuun, walama ni o ta hakɛkow si ye tuun. O tora lanabariya ra ka jurumun minw bɛɛ kɛ, ne bɛna o kisi o bɛɛ ma, ka o saninya. O bɛna kɛ ne ta mɔgɔw ye, ne fana bɛna kɛ o ta Ala ye.


\par }{\PP \VS{24}« ‹Ne ta jɔncɛ Dawuda\FTNT{*}{{\FR 37:24 }{\FR{37.24
}}{\FT{Dawuda ta ko: aw ye 34.24 flɛ.}}} le bɛna kɛ o ta masacɛ ye. Kuntigi kelenpe le bɛna kɛ o fɛ. O bɛna tugu ne ta kolatigɛninw le kɔ, ka ne ta cifɔninw kɛ, k’a sira tagama.

\VS{25}Ne tun ka jamana min di ne ta jɔncɛ Yakuba ma, o bɛmaw tun sigira o jamana min na, o bɛna sekɔ ka taga sigi o jamana le ra. O siginin bɛna to o jamana ra wagati bɛɛ, olugu ni o ta denw, ani o ta denw ta denw; ne ta jɔncɛ Dawuda bɛna kɛ o kuntigi ye wagati bɛɛ.

\VS{26}Ne bɛna hɛra jɛnɲɔgɔnya* don ni o ye; o bɛna kɛ jɛnɲɔgɔnya wuribari le ye ni o ye. Ne bɛna o sigi, ka o caya, ka ne ta yɔrɔ saninman* kɛ o cɛ ra wagati bɛɛ.

\VS{27}Ne bɛna sigi o cɛ ra; ne bɛna kɛ o ta Ala ye, o bɛna kɛ ne ta mɔgɔw ye.

\VS{28}Ni ne ta yɔrɔ saninman nana kɛ o cɛ ra wagati bɛɛ tuma min na, o tuma siya tɔw bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye, min bɛ Izirayɛli saninya.› »




\par }\Chap{38}{\SH Gɔgi ta kiti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun; a ko:

\VS{2}«Adamaden, i ɲasin Gɔgi ma, ale min ye Mesɛkikaw, ani Tubalikaw ta mara kuntigiba ye, Magɔgi ta jamana ra; ciraya kɛ a kama.

\VS{3}A fɔ ko Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna wuri ele Gɔgi kama, ele min ye Mesɛkikaw, ani Tubalikaw ta mara kuntigiba ye.

\VS{4}Ne bɛna i ta sira yɛlɛma, ka i mina, ka nɛgɛ don i dagbaga ra, ka i sama ka i labɔ, i ni i ta kɛrɛkɛjama bɛɛ lajɛnnin: i ta sow, ani i ta sotigi minw bɛɛ masirinin lo ka ɲa kɛrɛ kama, ani i ta jama camanba, nɛgɛbɛnnan belebele ni a fitini bɛ minw boro, ani kɛrɛkɛmuru bɛ minw bɛɛ boro.

\VS{5}Pɛrɛsikaw, ani Etiyopikaw, ani Putikaw ta kɛrɛkɛjamaw fana bɛna na fara i kan, nɛgɛbɛnnan ni nɛgɛfugula bɛ o bɛɛ fɛ.

\VS{6}Gomɛri ni a ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ, ani Togarima mara mɔgɔw, minw bɛ fɔ sahiliyanfan jamana dan na, olugu ni o ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ bɛna fara i kan, ani kɛrɛkɛjama camanba wɛrɛw.


\par }{\PP \VS{7}« ‹I yɛrɛ labɛn, i yɛrɛ cɛsiri, ele ni jamaba min ka i lamini; sabu ele le bɛna kɛ o ta ɲamɔgɔ ye.

\VS{8}Ni wagatijan tɛmɛna, o bɛna aw wele ka aw lajɛn kɛrɛ kama. San caman tɛmɛnin kɔ, aw bɛna taga jamana dɔ kama. O jamana mɔgɔw bɛna bɔsi kɛrɛkɛmuru boro\FTNT{*}{{\FR 38:8 }{\FR{38.8
}}{\FT{Jamana min ta mɔgɔw bɛna bɔsi kɛrɛkɛmuru boro, o ye Izirayɛli jamana ye (38.14-16).}}}, ka bɔ siya caman cɛ ra ka na lajɛn Izirayɛli kuruw kan, kuru minw tun kɛra tomow ye fɔlɔfɔlɔ. O mɔgɔw bɛna bɔ siya dɔw le cɛ ra ka na, o bɛɛ bɛna sigi hɛra ni laganfiya ra.

\VS{9}Aw bɛna taga ben o kan i ko sanfɔɲɔba; aw bɛna kɛ i ko sankaba, ka o ta jamana bɛɛ datugu, aw ni aw ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ, ani jama camanba minw bɛna kɛ ni aw ye.›


\par }{\PP \VS{10}«Dunuɲatigi Ala ko: O wagatiw ra, miiriya dɔw bɛna don ele Gɔgi jusu ra; i bɛna dabarijugu dɔ le siri.

\VS{11}I bɛna a fɔ ko: Ne bɛna taga jamana lablanin dɔ kama, ka taga ben o mɔgɔ ɲasumaninw kan, minw siginin bɛ hɛra ni laganfiya ra o ta sow kɔnɔ, o ma sɔmi foyi ra. O ma o ta dugu lamini ni kogo ye ka dondaw, ani sɔgɔnanw kɛ o ra.

\VS{12}Ayiwa, o yɔrɔ minw tun kɛra tomow ye fɔlɔfɔlɔ, sani mɔgɔw ye na sigira a ra, o yɔrɔ min mɔgɔw bɔra siya wɛrɛ le ra ka na, bɛganw, ani naforow bɛ mɔgɔ minw fɛ, o mɔgɔ minw siginin bɛ dunuɲa cɛmancɛ ra, ele bɛna taga ben olugu le kan ka o borofɛnw cɛ; i bɛna i boro se o yɔrɔ le ma.

\VS{13}Sabakaw, ani Dedankaw, ani Tarisisi ta jagokɛbagaw, ani o ta kuntigiw bɛɛ bɛna a fɔ i ye ko: Ele nana naforo le cɛ wa? I ka nin kɛrɛkɛjama lajɛn ka na ben nin mɔgɔw le kan ka o ta warigbɛ ni o ta sanin cɛ, ka o ta bɛganw, ani o ta naforow mina, ka fɛn caman mina o ra kɛ!»


\par }{\PP \VS{14}«Ayiwa, adamaden, ciraya kɛ! A fɔ Gɔgi ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: Lon min ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw bɛna taga sigi hɛra ni laganfiya ra, ele bɛna bɔ o lon kala ma.

\VS{15}Ni o lon sera, i bɛna na ka bɔ i sigiyɔrɔ ra, fɔ sahiliyanfan jamana dan na yi, ele ni i ta jama camanba min bɛ ni i ye; o bɛɛ yɛlɛnnin bɛ sow kan, jama camanba, kɛrɛkɛjamaba!

\VS{16}Gɔgi, i bɛna na ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw kama, ka kɛ i ko sankaba min bɛ jamana datugu. Ni wagatijan tɛmɛna, o ko bɛna kɛ. Ne bɛna i ci ne ta jamana kama, janko ne bɛna min kɛ i ra, o ye kɛ sababu ye ka ne ta saninmanya yira siya tɔw ra, k’a to olugu fana ye ne lɔn.›


\par }{\PP \VS{17}«Dunuɲatigi Ala ko: Yala ne tun ma ele ko le fɔ kabini fɔlɔfɔlɔ ne ta jɔnw sababu ra wa, minw ye Izirayɛli ta ciraw ye? O wagatiw ra, olugu ka o ciraya kɛ san caman, k’a fɔ ko ne bɛna ele ci ka na ne ta mɔgɔw kama.

\VS{18}Nka o lon na kɔni, lon min na ele Gɔgi bɛna na Izirayɛli mara kama, o lon na ne ta jusugban bɛna wuri fɔ ka juguya; Dunuɲatigi Ala ko ten.

\VS{19}Ne ta fariya ni ne ta dimiba kosɔn, ne b’a fɔ ko sigiya t’a ra, o lon na kɔni, dugukoloyɛrɛyɛrɛba le bɛna kɛ Izirayɛli mara ra.

\VS{20}Kɔgɔji jɛgɛw, ani sanfɛkɔnɔw bɛna yɛrɛyɛrɛ ne ɲa kɔrɔ, ani kongosogow, ani fɛn fofota minw bɛɛ bɛ fofo dugu ma, ani adamaden minw bɛɛ bɛ dugukolo kɔ kan. Kuruw bɛna dabiri, kuru jigijigiw ta faraw bɛna karikari, kogow bɛɛ bɛna benben.

\VS{21}Ne bɛna kɛrɛkɛmuru wele ka na Gɔgi kama ne ta kuruw bɛɛ kan; Dunuɲatigi Ala ko ten. Gɔgi ta mɔgɔw bɛɛ kelen kelen bɛ na o ta kɛrɛkɛmuru ta o yɛrɛ balema kama.

\VS{22}Ne bɛna kiti ben o kan ka banajuguw, ani fagari lase o ma; ne bɛna sanjiba ni sanbɛrɛw, ani tasuma ni kiribi lajigi o kan, ani o ta kɛrɛkɛjamaw kan, ani jama camanba min bɛ ni o ye.

\VS{23}O ra, ne bɛna ne ta bonya ni ne ta saninmanya yira; ne bɛna o kɛ sababu ye k’a to siya caman ye ne lɔn, k’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»




\par }\Chap{39}{\SH Gɔgi labancogo
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Adamaden, ciraya kɛ Gɔgi kama tuun, k’a fɔ ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: Ne bɛna wuri ele Gɔgi kama, ele min ye Mesɛkikaw, ani Tubalikaw ta kuntigiba ye.

\VS{2}Ne bɛna i ta sira yɛlɛma, ka i mina ka i labɔ fɔ sahiliyanfan jamana dan na, ka na ni i ye Izirayɛli kuruw kan.

\VS{3}O kɔ, ne bɛna i ta kalan bugɔ k’a ben ka bɔ i numanboro kɔnɔ, ka i ta biɲɛw benben ka bɔ i kininboro kɔnɔ.

\VS{4}I bɛna ben ka sa Izirayɛli kuruw kan, ele ni i ta kɛrɛkɛjamaw, ani jama tɔ minw bɛ ni i ye; ne bɛna i kɛ dugaw ta domuni ye, ani kɔnɔ suguyaw bɛɛ, ani kongowaraw.

\VS{5}I bɛna ben ka sa kongo kɔnɔ, sabu ne le kumana; Dunuɲatigi Ala ko ten.

\VS{6}Ne bɛna tasuma lajigi Magɔgi jamana kan; minw siginin bɛ hɛra ni laganfiya ra kɔgɔji kɔfɛjamanaw ra, ne bɛna tasuma lajigi olugu fana kan. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.

\VS{7}Ne bɛna ne tɔgɔ saninman yira ne ta mɔgɔw ra, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye. Ne tɛna sɔn k’a to ne tɔgɔ saninman ye cɛn tuun. Ni o kɛra, siya tɔw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, Izirayɛli ta Ala saninman.

\VS{8}A flɛ, nin kow bɛ nana yi, a fana bɛna kɛ; Dunuɲatigi Ala ko ten. Ne tun ka lon min ko fɔ, o lon le sera.


\par }{\PP \VS{9}« ‹Mɔgɔ minw siginin bɛ Izirayɛli duguw kɔnɔ, olugu bɛna bɔ, ka tasuma don, ka kɛrɛkɛminanw jɛni: nɛgɛbɛnnan fitiniw, ani a belebelebaw, kalanw, ani biɲɛw, tamanw, ani berew. O bɛna o fɛnw jɛni tasuma ra fɔ san wolonfla.

\VS{10}O tɛna taga lɔgɔ ɲini kongo kɔnɔ tuun, o tɛna taga yiri tigɛ tu kɔnɔ tuun; o bɛna to ka tasuma don ni o kɛrɛkɛminanw le ye. Minw tun ka Izirayɛlimɔgɔw ta naforow ta, o bɛna o mɔgɔw yɛrɛ ta naforow le ta; minw tun ka o borofɛnw cɛ, o bɛna olugu yɛrɛ borofɛnw le cɛ; Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{11}« ‹Ayiwa, o wagati ra, ne bɛna sudonyɔrɔ di Gɔgi ma Izirayɛli jamana ra; o yɔrɔ bɛna kɛ dugutagabagaw ta dingakolonba yɔrɔ le ra, Kɔgɔji sanin terebɔyanfan na. O bɛna dugutagabagaw ta sira tigɛ. O bɛna Gɔgi ni a ta jamaba bɛɛ su don o yɔrɔ le ra. O bɛna o yɔrɔ tɔgɔ la ko Gɔgi ta jamaba ta kurufurancɛ.

\VS{12}Izirayɛli mara mɔgɔw bɛna o su don janko ka jamana saninya. O bɛna karo wolonfla le kɛ o ra.

\VS{13}Jamana mɔgɔw bɛɛ bɛna o su don, ka tɔgɔ sɔrɔ o sababu ra, ne ta nɔɔrɔ yiralon na; Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{14}« ‹O karo wolonfla tɛmɛnin kɔ, o bɛna mɔgɔ dɔw ɲanawoloma, ka olugu bla danna ko o ye taga jamana yɔrɔ bɛɛ yaala. Su minw benbennin tora jamana kɔnɔ, olugu bɛna taga o suw yɔrɔɲini, ka o sutara, janko ka jamana saninya.

\VS{15}O mɔgɔw bɛna jamana yaala; ni olugu dɔ ka mɔgɔkolo dɔw ye yɔrɔ dɔ ra, o bɛ tagamasiyɛn dɔ kɛ o kɔrɔ, janko kaburusogibagaw ye na o ta ka taga o don kaburu kɔnɔ Gɔgi ta jamaba ta kurufurancɛ ra.

\VS{16}O yɔrɔ ra dugu dɔ yɛrɛ tɔgɔ bɛna la ko Hamona, ko jamaba. Ayiwa, jamana bɛna saninya o cogo le ra.› »


\par }{\SH Ala bɛna a ta mɔgɔw dimibɔ o juguw ra
\par }
{\PP \VS{17}Matigi Ala k’a fɔ ne ye tuun ko: «Adamaden, Dunuɲatigi Ala ko: A fɔ kɔnɔ suguya bɛɛ ye, ani kongosogow bɛɛ ye ko: Aw ye ɲɔgɔn lajɛn ka na, aw ye bɔ fan bɛɛ ra ka na fara ɲɔgɔn kan, ka na ne ta saraka domu, ne yɛrɛ ka saraka min labɛn aw ye. A bɛna kɛ sarakaba le ye Izirayɛli kuruw kan; aw bɛna sogo domu, ka jori min.

\VS{18}Aw bɛna cɛfariw sogo domu, ka dunuɲa kuntigiw jori min, k’a kɛ i n’a fɔ sagajigiw, ani sagadenw, ani bakɔrɔninw, ani misitoranw lo, Basan mara ta bɛgan tɔrɔninw.

\VS{19}Aw bɛna sogo tɔrɔninw domu fɔ ka fa, ka jori min fɔ ka ɲanamini ne ta saraka domuyɔrɔ ra, ne bɛna saraka min labɛn aw ye.

\VS{20}Aw bɛna fa wotorosamasow, ani sotigiw sogo ra, ka fa cɛfariw, ani kɛrɛkɛcɛ suguya bɛɛ sogo ra. Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{21}«Ne bɛna ne ta bonya yira siyaw cɛ ra; ne bɛna kiti minw ben siyaw kan, ani ne boro baraka bɛna min kɛ o ra, siyaw bɛɛ bɛna o ye.

\VS{22}K’a ta o lon na, ani wagati nataw ra, Izirayɛli mara mɔgɔw bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye, o ta Ala.»


\par }{\PP \VS{23}«Siya tɔw bɛna a lɔn ko Izirayɛli mara mɔgɔw ta terenbariyaw le kosɔn, o minana ka taga jamana wɛrɛw ra; o ka ne ta sira bla minkɛ, o kosɔn ne ka ne ɲada dogo o ma, ka o don o juguw boro, k’a to kɛrɛkɛmuru ye o ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ faga.

\VS{24}Ne ka o mina ka kaɲa ni o ta saninyabariya ni o ta hakɛw le ye; o kosɔn ne ka ne ɲada dogo o ma.


\par }{\PP \VS{25}«Ayiwa, Dunuɲatigi Ala ko: Sisan ne bɛna Yakuba ta mɔgɔ minaninw lana o sigiyɔrɔkɔrɔ ra; ne bɛna hina Izirayɛli mara mɔgɔw bɛɛ ra. Minw tɛ ne tɔgɔ saninman bonya, ne bɛna olugu le kɛrɛ.

\VS{26}Ni o kɛra, o bɛna ɲina o ta maroya kɔ, ani o ka ne ta sira bla ka terenbariyako minw bɛɛ kɛ. O bɛna sigi hɛra ni laganfiya ra o ta dugukolo kan; mɔgɔ si tɛna o tɔɔrɔ tuun.

\VS{27}Ni ne nana o labɔ siyaw cɛ ra ka na ni o ye, ka o labɔ o juguw ta jamanaw ra ka o lajɛn tuma min na, o tuma ne bɛna min kɛ o ye, o bɛna kɛ sababu ye k’a to siya caman y’a lɔn ko ne le Ala saninman ye.

\VS{28}O bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, o ta Ala; sabu ne tun ka o gbɛn ka taga siyaw cɛ ra, nka ne bɛna o lajɛn o ta dugukolo kan tuun, ne tɛna hali mɔgɔ kelen to yi.

\VS{29}Ne tɛna ne ɲada dogo o ma tuun fiyewu, sabu ne bɛna ne Nin lajigi Izirayɛli mara mɔgɔw kan; Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\BB \par }


{\MS Zeruzalɛmu dugukura

\par }\Chap{40}{\MR (40–48)

\par }{\SH Ala ka Alabatosobaba min yira Ezekiyɛli ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}An minanin ka taga Babilɔni, o san mugan ni loorunan damina ra, san karo tere tan na, Zeruzalɛmu dugu cinin san tan ni naani na, o lon yɛrɛ ra Matigi Ala k’a boro la ne kan; a ka ne ta ka taga ni ne ye o yɔrɔ ra yi.

\VS{2}Ala tagara ni ne ye siko ra Izirayɛli jamana ra, ka taga ne bla kuru jamijanba dɔ kunna; bon dɔw tun lɔra o kuru woroduguyanfan na k’a kɛ i ko dugu.

\VS{3}A tagara ni ne ye o yɔrɔ ra minkɛ, ne ka cɛ dɔ ye min fari cogoya tun bɛ i ko siranɛgɛ. Lɛn jurukisɛ dɔ tun b’a boro, ani sumanikɛbere dɔ; a lɔnin tun bɛ donda dɔ kɔrɔ.

\VS{4}O cɛ k’a fɔ ne ye ko: «Adamaden, i ɲa yɛlɛ ka flɛri kɛ, ka i toro malɔ ka mɛnni kɛ. Ne bɛna fɛn o fɛn yira i ra, i janto o bɛɛ ra kosɛbɛ, sabu i nana yan, janko ne ye nin fɛnw yira i ra. I bɛ fɛn o fɛn ye, i bɛ taga o bɛɛ lakari Izirayɛli mara mɔgɔw ye.»


\par }{\SH Lukɛnɛ ni kɛnɛmayɔrɔ ta dondaw
\par }
{\PP \VS{5}Ayiwa, ne ka kogo dɔ ye, min tun ka Alabatosoba fan bɛɛ lamini. Sumanikɛbere min tun bɛ cɛ boro, o janya tun ye nɔngɔn\FTNT{*}{{\FR 40:5 }{\FR{40.5
}}{\FT{Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma.}}} ɲa wɔɔrɔ. Sibiri\FTNT{†}{{\FR 40:5 }{\FR{40.5
}}{\FT{Sibiri ɲa kelen bɛ bɛn nɔngɔn ɲa kelen ta tarancɛ ma.}}} ɲa kelen kelen tun farara a nɔngɔn ɲa kelen kelen bɛɛ janya kan. A ka kogo bonya suma, o kɛra a ta sumanikɛbere ɲa kelen; a k’a lɔ suma, o fana kɛra bere ɲa kelen.


\par }{\PP \VS{6}A tagara donda fan na, donda min ɲasinna terebɔyanfan ma; a yɛlɛnna da senlayɔrɔw kan. A ka dakun suma; a dunya kɛra sumanikɛbere ɲa kelen.

\VS{7}Bondennin dɔw tun bɛ yi, o bɛɛ kelen kelen janya tun ye bere ɲa kelen kelen, o bonya fana tun ye bere ɲa kelen kelen. Kogo minw tun bɛ o bondenninw furancɛ ra, o bonya tun ye nɔngɔn ɲa looru. Donda ta dakun min tun bɛ Alabatosoba ta bolon kɛrɛ fɛ, o dunya tun ye bere ɲa kelen ye.

\VS{8}A ka donda ta bolon suma,

\VS{9}o kɛra nɔngɔn ɲa seegi; a samasenw bonya kɛra nɔngɔn ɲa fla. Donda ta bolon tun bɛ kɔnɔnɔyɔrɔ ra.


\par }{\PP \VS{10}Bondennin saba tun bɛ terebɔyanfan ta donda fan kelen na, saba tun bɛ fan dɔ ra. O saba bɛɛ bonya tun ye kelen ye; samasen minw tun bɛ a fan fla ra, olugu fana bonya tun ye kelen ye.


\par }{\PP \VS{11}A ka donda bonya suma, o kɛra nɔngɔn ɲa tan; donda janya kɛra nɔngɔn ɲa tan ni saba.

\VS{12}Kogo dɔ tun bɛ bondenninw ɲafɛyɔrɔ ra; o kogo janya tun ye nɔngɔn ɲa kelen. Bondenninw yɛrɛ fan kelen tun ye nɔngɔn ɲa wɔɔrɔ, fan dɔ fana tun ye nɔngɔn ɲa wɔɔrɔ.


\par }{\PP \VS{13}O kɔ, a ka donda bonya suma, k’a ta bondennin kelen laminikogo ra ka taga a bla a ɲafɛbon laminikogo ra. O kɛra nɔngɔn ɲa mugan ni looru; o bɛɛ daw sinnan ɲɔgɔn ma.

\VS{14}A ka bolon suma, o kɛra nɔngɔn ɲa mugan. Lukɛnɛ le tun ka donda ta bolon lamini.

\VS{15}K’a ta so donda ra, ka taga a bla kɔnɔnɔda ta bolon da ra, o furancɛ tun ye nɔngɔn ɲa bilooru.

\VS{16}Finɛtiri dɔw tun bɛ bondenninw, ani samasenw na ka donda lamini. Finɛtiri dɔw tun bɛ bolon fan bɛɛ ra fana. O tun ka tamarosunw tagamasiyɛn kɛ ka samasenw ɲɛgɛn.


\par }{\PP \VS{17}O kɔ, a tagara ni ne ye lukɛnɛba ra. O tun ka kabakuru banbe dɔ labɛn ka bon dɔw lɔ o kan ka lukɛnɛ lamini; bonkɔnɔ bisaba le tun bɛ o banbe kan.

\VS{18}Banbe tun bɛ dondaw fanw bɛɛ ra; o bonya ni dondaw bonya tun ye kelen ye. O banbe tun bɛ dugumayɔrɔ ra.

\VS{19}K’a ta kɛnɛmayɔrɔ ta donda ɲafɛyɔrɔ ra, ka taga a bla fɔ lukɔnɔyɔrɔ ɲafɛyɔrɔ ra, a ka o fana suma. O kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ ye. O ye terebɔyanfan ta ye. Ayiwa, sisan sahiliyanfan ta ye nin ye:


\par }{\PP \VS{20}Ayiwa, donda min tun ɲasinna sahiliyanfan ma, lukɛnɛba ra, a ka o fana janya ni a bonya suma.

\VS{21}A ta bondennin saba tun bɛ a fan fla bɛɛ kelen kelen na, ani a ta samasenw, ani a ta bolonw, olugu bonya ni o janya tun bɛ i ko donda fɔlɔ ta: O janya tun ye nɔngɔn ɲa bilooru, o bonya tun ye nɔngɔn ɲa mugan ni looru.

\VS{22}A finɛtiriw, ani a bolonw, ani a tamarosunw tagamasiyɛnw, olugu janya ni o bonya ni terebɔyanfan ta donda ta bɛɛ tun ye kelen ye. A donda yɛlɛnyɔrɔ tun ye senlayɔrɔ wolonfla; bolonw tun bɛ o yɛlɛnyɔrɔ ɲa fɛ.

\VS{23}Donda dɔ tun bɛ lukɔnɔyɔrɔ ra, min tun ɲasinna sahiliyanfan ta donda ma, dɔ fana tun ɲasinna terebɔyanfan ta donda ma. A ka o donda fla furancɛ suma, o kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ.


\par }{\PP \VS{24}O kɔ, a tagara ni ne ye woroduguyanfan na; ayiwa, ne ka woroduguyanfan ta donda ye. A ka o samasenw suma, ani a bolonw; o janya ni o bonya ni donda tɔw ta bɛɛ tun ye kelen ye.

\VS{25}Finɛtiriw tun bɛ o donda ni a bolonw fan bɛɛ ra; o finɛtiriw tun bɛ i ko finɛtiri tɔw. Olugu fana janya tun ye nɔngɔn ɲa bilooru, o bonya tun ye nɔngɔn ɲa mugan ni looru.

\VS{26}A donda tun ye senlayɔrɔ wolonfla; bolon dɔ tun bɛ o donda ɲa fɛ. Tamarosunw tagamasiyɛnw tun bɛ a samasenw kan a fan fla bɛɛ ra.

\VS{27}Donda dɔ fana tun bɛ lukɔnɔyɔrɔ woroduguyanfan na. A ka o donda ni donda tɔ kelen furancɛ suma, o kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ ye.


\par }{\SH Lukɔnɔyɔrɔ ta dondaw
\par }
{\PP \VS{28}Ayiwa, cɛ tɛmɛna ni ne ye woroduguyanfan ta donda fɛ ka taga ni ne ye lukɔnɔyɔrɔ ra. A ka woroduguyanfan ta donda suma, o ni donda tɔw bɛɛ janya ni a bonya tun ye kelen ye.

\VS{29}A ta bondenninw, ani a ta samasenw, ani a ta bolonw bɛɛ janya ni a bonya tun bɛ i ko donda tɔw ta. Finɛtiriw tun bɛ o donda ni a bolonw fan bɛɛ ra. O janya tun ye nɔngɔn ɲa bilooru, o bonya tun ye nɔngɔn ɲa mugan ni looru.

\VS{30}Bolonw tun bɛ a fan bɛɛ ra. O janya tun ye nɔngɔn ɲa mugan ni looru, o bonya tun ye nɔngɔn ɲa looru.

\VS{31}O bolondaw tun ɲasinna lukɛnɛba ma. Tamarosunw tagamasiyɛnw tun bɛ a samasenw kan. A donda yɛlɛnyɔrɔ tun ye senlayɔrɔ seegi.


\par }{\PP \VS{32}O kɔ, a tɛmɛna ni ne ye terebɔyanfan donda fɛ ka taga ni ne ye lukɔnɔyɔrɔ ra. A ka o donda suma; a janya ni a bonya ni donda tɔw bɛɛ ta tun ye kelen ye.

\VS{33}A ta bondenninw, ani a ta samasenw, ani a ta bolonw bɛɛ janya ni o bonya tun bɛ i ko donda tɔw ta. Finɛtiriw tun bɛ o donda ni a bolon fan bɛɛ ra. O janya tun ye nɔngɔn ɲa bilooru, o bonya tun ye nɔngɔn ɲa mugan ni looru.

\VS{34}O bolondaw tun ɲasinna lukɛnɛba ma. Tamarosunw tagamasiyɛnw tun bɛ a samasenw kan a fan fla bɛɛ ra. A donda yɛlɛnyɔrɔ tun ye senlayɔrɔ seegi.


\par }{\PP \VS{35}O kɔ, a tagara ni ne ye sahiliyanfan ta donda ra. A ka o suma. O janya ni a bonya ni donda tɔw bɛɛ ta tun ka kan;

\VS{36}a ta bondenninw, ani a ta samasenw, ani a ta bolon ni tɔw bɛɛ tun ka kan. Finɛtiriw tun bɛ a fan bɛɛ ra. O janya tun ye nɔngɔn ɲa bilooru, o bonya tun ye nɔngɔn ɲa mugan ni looru.

\VS{37}A ta bolondaw tun ɲasinna lukɛnɛba ma. Tamarosunw tagamasiyɛnw tun bɛ a samasenw kan, a fan fla bɛɛ ra. A donda yɛlɛnyɔrɔ tun ye senlayɔrɔ seegi.


\par }{\PP \VS{38}Bon dɔ da tun sinna sahiliyanfan ta donda ma. O tun bɛ saraka jɛnitaw* ko o bon le kɔnɔ.

\VS{39}Tabali fla tun bɛ o donda ta bolon fan kelen na, fla tun bɛ fan dɔ ra; o tun bɛ saraka jɛnitaw kannatigɛ o tabaliw le kan, ani jurumunyafa sarakaw* ni hakɛbɔ sarakaw*.

\VS{40}Tabali fla tun bɛ o bolon kɛrɛfɛyɔrɔ ra, sahiliyanfan ta donda fan na; tabali fla wɛrɛ tun bɛ bolon fan dɔ ra, o donda kelen na.

\VS{41}O cogo ra, tabali naani le tun bɛ donda fan kelen na, naani bɛ a fan dɔ ra. A bɛɛ lajɛnnin kɛra tabali seegi ye; o bɛ sarakaw kannatigɛ o tabaliw le kan.

\VS{42}Tabali naani wɛrɛ tun bɛ yi, o tun blara sara jɛnitaw kama; o tun lɛsɛra kabakuru le ra. O janya tun ye nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ, a bonya tun ye nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ, a lɔ tun ye nɔngɔn ɲa kelen. O bɛ saraka jɛnitaw, ani saraka wɛrɛw kannatigɛ ka o boso ni minan minw ye, o bɛ o minanw bla o tabaliw le kan.

\VS{43}O tun ka o tabaliw kɛrɛfɛyɔrɔw fan bɛɛ kɔrɔta dɔɔnin; o kɛrɛfɛyɔrɔw bonya tun ye sibiri ɲa kelen\FTNT{‡}{{\FR 40:43 }{\FR{40.43
}}{\FT{Sibiri ɲa kelen bɛ se ka bɛn nɔngɔn ɲa kelen ta tarancɛ le ma.}}}. Saraka sogow bɛ bla o tabaliw kan.


\par }{\PP \VS{44}Bolon kɔnɔnɔyɔrɔ ta da kɔ fɛ, lukɔnɔyɔrɔ ra, dɔnkirilabagaw ta bonw tun bɛ yi. Bon dɔ tun bɛ sahiliyanfan ta donda kɛrɛ fɛ, k’a ɲasin woroduguyanfan ma, tɔ kelen tun bɛ woroduguyanfan ta donda kɛrɛ fɛ, k’a ɲasin sahiliyanfan ma.

\VS{45}Cɛ ko ne ma ko: «Nin bon min ɲasinna woroduguyanfan ma, o ye sarakalasebaga dɔw ta ye, sarakalasebaga minw bɛ baara kɛ Alabatosoba kɔnɔ.

\VS{46}Bon min ɲasinna sahiliyanfan ma, o ye sarakalasebaga dɔw fana ta ye, sarakalasebaga minw bɛ sarakaw bɔ sarakabɔnan kan. Olugu ye Sadɔki ta durujaw le ye; Levi ta mɔgɔw ra, olugu le bɛ se ka sarakaw bɔ Matigi Ala ye.»


\par }{\SH Alabatosoba cogoya
\par }
{\PP \VS{47}Ayiwa, a ka lukɔnɔyɔrɔ fana suma. O janya tun ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ, a bonya fana tun ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ; a janya ni a bonya bɛɛ ka kan. Sarakabɔnan tun bɛ Alabatosoba ɲa fɛ.


\par }{\PP \VS{48}O kɔ, a tagara ni ne ye Alabatosoba ta bolon kɔnɔ. A ka o bolon ta samasenw suma: A fan kelen tun ye nɔngɔn ɲa looru, fan dɔ fana tun ye nɔngɔn ɲa looru. Donda bonya tun ye nɔngɔn ɲa tan ni naani; kogo min tun bɛ a fan fla ra, o bɛɛ kelen kelen bonya tun ye nɔngɔn ɲa saba.

\VS{49}Bolon janya tun ye nɔngɔn ɲa mugan, a bonya tun ye nɔngɔn ɲa tan ni fla; senlayɔrɔw tun bɛ a donda ra. Samasenba dɔw tun bɛ o fan fla ra samasen tɔw kɛrɛ fɛ.




\par }\Chap{41}{\PP \VerseOne{1}O kɔ fɛ, cɛ tagara ni ne ye Alabatosoba ta bonkɔnɔ fɔlɔ kɔnɔ. A ka o yɔrɔ ta samasenw suma; o fan fla bɛɛ tun ye nɔngɔn ɲa wɔɔrɔ.

\VS{2}Donda bonya tun ye nɔngɔn ɲa wɔɔrɔ; kogo minw tun bɛ a fan fla ra, o bonya tun ye nɔngɔn ɲa looru. A ka Alabatosoba ta bonkɔnɔ fɔlɔ suma; a janya tun ye nɔngɔn ɲa binaani, a bonya tun ye nɔngɔn ɲa mugan.

\VS{3}O kɔ, a donna Alabatosoba bonkɔnɔ flanan kɔnɔ. A ka o donda ta samasenw fana suma, o kɛra nɔngɔn ɲa fla; donda yɛrɛ kɛra nɔngɔn ɲa wɔɔrɔ; kogo minw tun bɛ a fan fla ra, o kɛra nɔngɔn ɲa wolonfla.

\VS{4}A ka Alabatosoba bonkɔnɔ flanan suma: O janya kɛra nɔngɔn ɲa mugan, a bonya fana kɛra nɔngɔn ɲa mugan. Ale tun bɛ bonkɔnɔ fɔlɔ ɲafɛyɔrɔ ra. Cɛ ko ne ma ko: «Nin le ye yɔrɔ saninmanba ye.»


\par }{\SH Kɛnɛmabonw
\par }
{\PP \VS{5}O kɔ, cɛ ka Alabatosoba kogow suma: o bonya tun ye nɔngɔn ɲa wɔɔrɔ. Bon minw tun bɛ Alabatosoba kɛrɛfɛyɔrɔw ra, k’a lamini, o bɛɛ kelen kelen bonya tun ye nɔngɔn ɲa naani.

\VS{6}O kɛrɛfɛbonw tun ye sankaso saba le ye ɲɔgɔn kunna, a sira kelen kelen bɛɛ tun ye bonden bisaba. O bonw tun lɔra ka o don Alabatosoba laminikogo cɛ ma, nka o tun ma don Alabatosoba yɛrɛ ta kogo ra.

\VS{7}Ni i bɛ yɛlɛn ka taga sankaso bonw kɔnɔ, i b’a ye ko sanfɛbonw ka bon ni dugumataw ye, sabu kogo ta bonya tun bɛ fara bonw kan ka taga. O kosɔn sanfɛbonw kɔnɔ ka bon ni dugumabonw kɔnɔ ye. I bɛ to sankaso bonkɔnɔ fɔlɔ kɔnɔ ka taga a flanan na, ani a sabanan na.


\par }{\PP \VS{8}Ne k’a ye fana ko jusiginan dɔ tun lɔra ka Alabatosoba lamini; o le tun ye kɛrɛfɛbonw jusiginan ye. A janya tun ye sumanikɛbere ɲa kelen; o ye nɔngɔnjan ɲa wɔɔrɔ ye.

\VS{9}Kɛrɛfɛbonw ta kɔfɛkogow bonya tun ye nɔngɔn ɲa looru. Furancɛ min tun bɛ Alabatosoba kɛrɛfɛbonw

\VS{10}ani sarakalasebagaw ta bonw cɛ, o furancɛ tun ye nɔngɔn ɲa mugan, Alabatosoba lamini bɛɛ ra.

\VS{11}Kɛrɛfɛbonw ta dondaw ɲasinna o furancɛ le ma; donda kelen bɛ sahiliyanfan na, kelen bɛ woroduguyanfan na. O tɛmɛyɔrɔ bonya tun ye nɔngɔn ɲa looru.


\par }{\PP \VS{12}Bon dɔ wɛrɛ tun ɲasinna Alabatosoba lukɔnɔyɔrɔ ma, terebenyanfan na. O kɔnɔ bonya tun ye nɔngɔn ɲa biwolonfla, a laminikogow bonya tun ye nɔngɔn ɲa looru, a janya tun ye nɔngɔn ɲa bikɔnɔntɔn.


\par }{\PP \VS{13}O kɔ, cɛ ka Alabatosoba suma, a janya kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ. Furancɛ ni terebenyanfan ta bon ni a kogow, o bɛɛ lajɛnnin fana janya tun ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ.

\VS{14}Alabatosoba ɲafɛyɔrɔ ra, terebɔyanfan na, ani o yɔrɔ furancɛ, o bɛɛ lajɛnnin bonya fana tun ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ.

\VS{15}O kɔ, bonba min bɛ Alabatosoba kɔfɛyɔrɔ ra, k’a ɲasin lukɛnɛ ma, ani tɛmɛyɔrɔ min bɛ a fan fla ra, a ka o fana suma; o kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ.

\par }{\PP Alabatosoba ta bonkɔnɔ fɔlɔ, ani a bonkɔnɔ flanan, ani bolon min ɲasinna lukɛnɛ ma, yiri tun lara o bɛɛ kan.

\VS{16}Dakunw, ani finɛtiriw, ani tɛmɛyɔrɔ minw tun bɛ a fan saba bɛɛ ra, yiri tun lara olugu fana kan. Yiri tun lara a yɔrɔ bɛɛ kan, k’a ta dugu ma ka taga se fɔ finɛtiriw ma; yiri tun bɛ finɛtiriw fana kan.

\VS{17}K’a ta Alabatosoba donda sanfɛyɔrɔ ra, kɛnɛ ma, ka taga a bla fɔ bonkɔnɔ flanan kɔnɔnɔyɔrɔ ra, ani bonkɔnɔ fɔlɔ ni bonkɔnɔ flanan laminikogow bɛɛ, tagamasiyɛnw tun bɛ o kogow kan.

\VS{18}O tun ka serubɛn mɛlɛkɛw* ni tamarosunw tagamasiyɛnw kɛ o yɔrɔw bɛɛ kan, ka o tugutugu ɲɔgɔn kɔ: Tamarosun kelen ni serubɛn mɛlɛkɛ kelen. Ɲada fla tun bɛ serubɛn mɛlɛkɛw bɛɛ kelen kelen fɛ.

\VS{19}A ta adamaden ɲada sinna tamarosun kelen ma, jara ɲada fana sinna tamarosun kelen ma. O tagamasiyɛnw tun ka bon fan bɛɛ lamini.

\VS{20}K’a ta dugumayɔrɔ ra ka taga a bla fɔ da sanfɛyɔrɔ ra, serubɛn mɛlɛkɛw, ani tamarosunw tagamasiyɛnw tun bɛ Alabatosoba bonkɔnɔ fɔlɔ kogow bɛɛ kan.

\VS{21}Alabatosoba ta bonkɔnɔ fɔlɔ donda ta samasenw janya ni a bonya bɛɛ tun ka kan.

\par }{\PP Fɛn dɔ tun bɛ yɔrɔ saninman ɲafɛyɔrɔ ra,

\VS{22}o tun bɛ i ko sarakabɔnan yiriraman. A lɔ tun ye nɔngɔn ɲa saba ye, a janya tun ye nɔngɔn ɲa fla. A nɔngɔnw, ani a jusiginan ni kɛrɛfɛyɔrɔw bɛɛ tun ye yiri le ye. Cɛ k’a fɔ ne ye ko: «Tabali min bɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, o le ye nin ye.»


\par }{\PP \VS{23}Donda fla tun bɛ Alabatosoba ta bonkɔnɔ fɔlɔ ni yɔrɔ saninman* na.

\VS{24}Kon fla fla tun bɛ o dondaw ra; fla bɛ da kelen na, fla bɛ da tɔ kelen na. O konw fla bɛɛ tun bɛ datugu ka dayɛlɛ.

\VS{25}O tun ka serubɛn mɛlɛkɛw, ani tamarosunw tagamasiyɛnw kɛ Alabatosoba ta bonkɔnɔ fɔlɔ dondaw fana kan, i ko a tun kɛra kogow kan cogo min na. Yiri gbata dɔ tun bɛ bolon ɲafɛyɔrɔ ra, kɛnɛ ma.

\VS{26}Finɛtiriw, ani tamarosunw tagamasiyɛnw tun bɛ bolon kogow kan, a fan bɛɛ ra, ani Alabatosoba kɛrɛfɛbonw, ani gbataw.




\par }\Chap{42}{\SH Alabatosoba kɛrɛfɛbonw
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kɔ, cɛ bɔra ni ne ye ka taga lukɛnɛba sahiliyanfan na; bon minw bɛ furancɛ ɲa fɛ, k’a ɲasin Alabatosoba ma, sahiliyanfan na, a tagara ni ne ye o bonw fan na.

\VS{2}O bonjuru fan min ɲasinna sahiliyanfan donda ma, o janya tun ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ; a bonya tun ye nɔngɔn ɲa bilooru.

\VS{3}Furancɛ min tun ka lukɔnɔyɔrɔ lamini, min bonya tun ye nɔngɔn ɲa mugan ye, o bonjuru fan kelen tun ɲasinna o furancɛ ma; a fan dɔ fana tun ɲasinna lukɛnɛba ta banbew ma. Tɛmɛyɔrɔw tun bɛ ɲɔgɔn san fɛ fɔ sira saba.

\VS{4}Tɛmɛsira dɔ tun bɛ o bonw ɲafɛyɔrɔ ra, min bonya tun ye nɔngɔn ɲa tan, a janya tun ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ; o sira tun bɛ kɔnɔnɔyɔrɔ ra. O bonw dondaw tun bɛ sahiliyanfan na.

\VS{5}Sanfɛbonw kɔnɔ tun ka dɔgɔ ka tɛmɛ dugumabonw, ani cɛmancɛbonw kan; sabu tɛmɛyɔrɔw tun ka dɔ bɔ sanfɛbonw ta bonya ra.

\VS{6}O bonw tun ye sankasow le ye, k’a kɛ bonjuru saba ye ɲɔgɔn san fɛ, nka samasen tun tɛ o ra k’a kɛ i ko lukɛnɛ ta bon tɔw ta tun bɛ cogo min na; o kosɔn k’a ta dugu ma ka taga san fɛ, sanfɛbonw kɔnɔ tun ka dɔgɔ ka tɛmɛ dugumabonw, ani cɛmancɛbonw kan.

\VS{7}Kogo min tun bɛ lukɛnɛba fan na, bonw ɲafɛyɔrɔ ra, o kogo janya tun ye nɔngɔn ɲa bilooru,

\VS{8}sabu bonjuru fana janya tun ye nɔngɔn ɲa bilooru lukɛnɛba fan na, nka Alabatosoba fan na, a janya tun ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ.

\VS{9}O bonw dugumayɔrɔ ra, a terebɔyanfan na, donda dɔ tun bɛ yi, mɔgɔ tun bɛ se ka bɔ lukɛnɛba ra ka don min fɛ.


\par }{\PP \VS{10}Lu laminikogo fan min bɛ terebɔyanfan na, bon dɔw fana tun bɛ o yɔrɔ ra, ka ɲasin Alabatosoba ni o yɔrɔ furancɛ ma.

\VS{11}Tɛmɛyɔrɔ dɔ tun bɛ o bonw ɲa fɛ; a tun bɛ i ko sahiliyanfan ta bonw cogoya. O janya ni o bonya tun bɛ i ko sahiliyanfan ta bonw; o bɔdaw, ani o lɔcogoya fana tun ye kelen ye. O ta dondaw tun bɛ i ko

\VS{12}woroduguyanfan ta bonw dondaw. Tɛmɛyɔrɔ min tun bɛ terebɔyanfan ta kogo ɲafɛyɔrɔ ra, donda dɔ fana tun bɛ o tɛmɛyɔrɔ damina ra; mɔgɔw tun bɛ don o donda le fɛ.


\par }{\PP \VS{13}Cɛ k’a fɔ ne ye tuun ko: «Sahiliyanfan ta bonw, ani woroduguyanfan ta bon minw ɲasinna Alabatosoba lukɔnɔ yɔrɔ ma, o ye bon saninmanw le ye; sarakalasebaga minw bɛ sarakaw bɔ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, olugu bɛ o saraka saninmanbaw domu o bonw le kɔnɔ. O bɛ saraka saninmanbaw bla o yɔrɔ le ra: siman sarakaw*, ani jurumunyafa sarakaw*, ani hakɛbɔ sarakaw*, sabu o yɔrɔ ye yɔrɔ saninman le ye.

\VS{14}Ni sarakalasebagaw ka don yɔrɔ saninman kɔnɔ, o man kan ka bɔ ka taga lukɛnɛba ra, ni o ma o ta sarakalasebaga faniw bɔ o yɛrɛ ra, sabu o faniw saninyanin lo; o ka kan ka fani wɛrɛw le don ka sɔrɔ ka taga jama ta yɔrɔ ra.»


\par }{\SH Alabatosoba bɛɛ lajɛnnin laminikogo
\par }
{\PP \VS{15}Ayiwa, cɛ ka Alabatosoba kɔnɔnɔyɔrɔ suma ka ban tuma min na, a ka ne labɔ terebɔyanfan ta donda fɛ. A ka Alabatosoba lamini suma.

\VS{16}A ka Alabatosoba terebɔyanfan suma ni a ta sumanikɛbere ye, o kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ looru.

\VS{17}A ka Alabatosoba sahiliyanfan suma, o fana kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ looru, ka kaɲa ni sumanikɛbere ye.

\VS{18}A ka Alabatosoba woroduguyanfan suma, o kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ looru, ka kaɲa ni sumanikɛbere ye.

\VS{19}A tɛmɛna ka taga Alabatosoba terebenyanfan na ka o fana suma, o fana kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ looru, ka kaɲa ni sumanikɛbere ye.

\VS{20}O kɔ, a ka Alabatosoba laminikogo fan naani suma; o fan kelen kelen bɛɛ janya fana tun ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ looru; o kogo le bɛ yɔrɔ saninman ni yɔrɔ tɔw bɔ ɲɔgɔn na.




\par }\Chap{43}{\SH Ala nɔɔrɔ donna Alabatosoba kɔnɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Donda min ɲasinna terebɔyanfan ma, cɛ tagara ni ne ye o donda ra.

\VS{2}Ayiwa, ne ka Izirayɛli ta Ala ta nɔɔrɔ natɔ ye ka bɔ terebɔyanfan na. A kumakan tun bɛ i ko jibaw mankan; a nɔɔrɔ tun bɛ dugukolo manamana.

\VS{3}Ne tun bɛ fɛn minw yera, o tun bɛ i ko ne tun ka minw ye, wagati min na ne tun nana dugu halaki ko fɔ. Ne tun bɛ fɛn min yera, o tun bɛ i ko ne tun ka min ye Kebari jiba kɛrɛ fɛ. A kɛra ten minkɛ, ne benna ka ne ɲa biri dugu ma.


\par }{\PP \VS{4}Matigi Ala nɔɔrɔ nana don Alabatosoba kɔnɔ terebɔyanfan ta donda fɛ.

\VS{5}Ala Nin ka ne ta ka taga ni ne ye lukɔnɔyɔrɔ ra. Matigi Ala nɔɔrɔ ka Alabatosoba fa.


\par }{\PP \VS{6}Ayiwa, ka cɛ lɔnin to ne kɛrɛ fɛ, ne ka mɔgɔ dɔ kumakan mɛn ka bɔ Alabatosoba kɔnɔ.

\VS{7}A ko: «Adamaden, nin yɔrɔ le ye ne ta masasiginan ye, ani ne senlayɔrɔ, ne bɛna sigi yɔrɔ min na ka to Izirayɛlimɔgɔw cɛ ra wagati bɛɛ. Izirayɛli ta mɔgɔw ni o ta masacɛw tɛna ne tɔgɔ saninman lanɔgɔ tuun ni o ta jatɔyakow ye, ani o ta masacɛw suw minw bɛ o ta sɔnnikɛyɔrɔw ra.

\VS{8}O tun ka o ta sɔnnikɛyɔrɔ lɔ k’a dakun kɛ ne ta batoso dakun kɔrɔ, k’a donda kɛ ne ta batoso donda kɔrɔ; kogo dɔrɔn le tun bɛ ne ni olugu cɛ. O ka ne tɔgɔ saninman lanɔgɔ ni o ta ko haramuninw ye; o kosɔn ne dimina ka o halaki.

\VS{9}Nka sisan kɔni, o bɛna o ta jatɔyakow, ani o ta masacɛw suw mabɔ ne ra. Ne bɛna sigi o cɛ ra wagati bɛɛ.


\par }{\PP \VS{10}«Ayiwa, adamaden, ele ye Alabatosoba cogoya lakari Izirayɛli mara mɔgɔw ye, k’a to o ye maroya o yɛrɛ ta terenbariyaw kosɔn; o ye nin batoso lɔcogo jate mina kosɛbɛ.

\VS{11}Ni o maroya can ra o yɛrɛ ta kɛwalew bɛɛ kosɔn, o tuma i bɛ nin batoso cogoya yira o ra: a lɔcogo ni a dondaw, ani a bɔdaw. I b’a cogoya bɛɛ yira o ra: A siraw bɛɛ, ani a tagamasiyɛnw bɛɛ, ani a sariyaw bɛɛ. I bɛ o bɛɛ sɛbɛ k’a bla o ɲa kɔrɔ, janko o ye a tagamasiyɛnw bɛɛ jate mina ka ɲa, k’a siraw bɛɛ tagama ka kaɲa n’a fɔcogo ye.

\VS{12}Alabatosoba sariya flɛ nin ye: A kɛrɛfɛyɔrɔw bɛɛ saninyanin lo kosɛbɛ kuru san fɛ. Nin le ye Alabatosoba sariya ye.»


\par }{\SH Sarakajɛnifɛn ni sarakaw
\par }
{\PP \VS{13}«Ayiwa, sarakajɛnifɛn* jate hakɛyaw flɛ nin ye, ka kaɲa ni a nɔngɔn daw ye; sibiri ɲa kelen kelen farara a nɔngɔn ɲa kelen kelen bɛɛ janya kan. A jusiginan sigira dinga min kɔnɔ, o dunya ye nɔngɔn ɲa kelen, a bonya fana ye nɔngɔn ɲa kelen. A dagbolo lamini ye sibiri ɲa kelen. A lɔ flɛ nin ye:

\VS{14}K’a ta sarakajɛnifɛn dugumayɔrɔ ra ka taga a bla a jukɔrɔyɔrɔ ta jusiginan na, o lɔ ye nɔngɔn ɲa fla. A bonya ye nɔngɔn ɲa kelen ye; k’a ta jusiginan fitini na ka taga a bla a jusiginanba ra, o lɔ ye nɔngɔn naani, a bonya ye nɔngɔn ɲa kelen.

\VS{15}Sarakajɛnifɛn tasumadonyɔrɔ lɔ ye nɔngɔn ɲa naani; gban naani bɛ a nɔngɔn naani na.

\VS{16}Tasumadonyɔrɔ janya ye nɔngɔn ɲa tan ni fla, a bonya fana ye nɔngɔn ɲa tan ni fla ye; a fan naani bɛɛ hakɛya ye kelen ye.

\VS{17}Jusiginan flanan janya ye nɔngɔn ɲa tan ni naani, o bonya fana ye nɔngɔn ɲa tan ni naani. A fan naani bɛɛ hakɛya ye kelen ye. Dagbolo min k’a lamini, o lɔ ye nɔngɔn ɲa tarancɛ; dinga min k’a lamini, o dunya ye nɔngɔn ɲa kelen. A senlayɔrɔw ɲasinna terebɔyanfan le ma.»


\par }{\PP \VS{18}Cɛ ko ne ma tuun ko: «Adamaden, Dunuɲatigi Ala ko: Lon min ni aw nana sarakajɛnifɛn lɔ, ko aw bɛ sarakaw jɛni a kan, ka sarakaw jori seriseri a kan, a kɛcogo le ye nin ye:

\VS{19}Sarakalasebaga minw ye Levi* ta mɔgɔw ye, Sadɔki ta durujaw, olugu dɔrɔn le bɛ se ka gbara ne ra ni saraka ye; Dunuɲatigi Ala ko ten. I bɛ misitoran kaɲaman kelen di olugu ma ka o kɛ jurumunyafa saraka* ye.

\VS{20}I bɛ o saraka jori dɔ mina ka o mun sarakajɛnifɛn gban naani na, a nɔngɔn naani na, ani a dagbolo min b’a lamini na. I bɛ o kɛ ka jurumunw kafari, ka sarakajɛnifɛn saninya.

\VS{21}O kɔ, o misitoran min kɛra jurumunyafa saraka ye, i bɛ o ta ka bɔ yɔrɔ saninman kɔnɔ, ka taga a jɛni Alabatosoba yɔrɔ dɔ ra, yɔrɔ min blara o baara kama.

\VS{22}A tere flanan, i bɛ bakɔrɔnin dɔ mina, fiyɛn tɛ min na, ka o fana kɛ jurumunyafa saraka ye, ka sarakajɛnifɛn saninya, i ko i tun k’a saninya ni misitoran ye cogo min na.

\VS{23}Ni i ka o jurumunyafa saraka bɔ, ka saraka jɛnifɛn saninya ka ban, i bɛ misitoran kaɲaman kelen ni sagajigi kelen mina bɛgankuru ra, fiyɛn tɛ minw na, ka o fana kɛ saraka ye.

\VS{24}I bɛ taga ni o ye Matigi Ala ɲa kɔrɔ; sarakalasebaga bɛ kɔgɔ seriseri a kan, k’a kɛ saraka jɛnita* ye k’a di Matigi Ala ma.

\VS{25}Lon o lon i ka kan ka bakɔrɔnin kelen kɛ jurumunyafa saraka ye, fɔ tere wolonfla; i bɛ misitoran kaɲaman kelen ni sagajigi kelen fana bɔ bɛgankuru ra, fiyɛn tɛ minw na, ka o fana kɛ saraka ye.

\VS{26}Aw bɛna jurumun kafari kɛ fɔ tere wolonfla ka sarakajɛnifɛn saninya; aw b’a saninya k’a bla danna ne Ala ye.

\VS{27}Ni o teredaw dafara tuma min na, k’a damina a tere seeginan na, ani lon tɔw bɛɛ ra, sarakalasebagaw bɛna to ka aw ta saraka jɛnitaw, ani aw ta ninsɔndiya sarakaw* bɔ sarakajɛnifɛn kan; ne bɛna sɔn aw ta sarakaw ma. Dunuɲatigi Ala ko ten.»




\par }\Chap{44}{\SH Jamana kuntigi ta donda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, o kɔ fɛ, cɛ tagara ni ne ye yɔrɔ saninman* ta terebɔyanfan donda ra, da min ɲasinna kɛnɛmayɔrɔ ma. A tun datugunin lo.

\VS{2}Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko: «Nin donda datugunin le ka kan ka to; a man kan ka dayɛlɛ. Mɔgɔ si man kan ka tɛmɛ a fɛ, sabu Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala tɛmɛna nin da fɛ; o kosɔn a datugunin ka kan ka to tuma bɛɛ.

\VS{3}Ayiwa, min ye jamana kuntigi ye, jamana kuntigi kɔni bɛ se ka sigi nin yɔrɔ ra ka domuni kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ. A bɛ don bolonda fɛ, ka bɔ o bolonda kelen fɛ.»


\par }{\SH Alaɲasiranbariw tɛ don Alabatosoba kɔnɔ
\par }
{\PP \VS{4}Cɛ tagara ni ne ye sahiliyanfan ta donda ra, Alabatosoba ɲafɛyɔrɔ ra. Ne ka flɛri kɛ k’a ye ko Matigi Ala ta nɔɔrɔ bɛ Alabatosoba fara. Ne benna ka ne ɲa biri dugu ma.

\VS{5}Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko: «Adamaden, i ɲa yɛlɛ ka flɛri kɛ, ka i toro malɔ ka mɛnni kɛ; ne bɛna ciw, ani sariya minw bɛɛ fɔ i ye Matigi Ala ta batoso ta ko ra, i ye i janto o ra kosɛbɛ. Min ye Alabatosoba donbagaw doncogo ni o bɔcogo ye, i ka kan ka i janto o ra kosɛbɛ.


\par }{\PP \VS{6}«A fɔ Izirayɛli mara mɔgɔ murutininw ye ko: ‹Dunuɲatigi Ala ko: E, Izirayɛli mara mɔgɔw, aw ta ko haramuninw bɛɛ tɛmɛna a dan kan!

\VS{7}Wagati min aw bɛ na ni sarakaburu ye, ani saraka sogow ta turu, ani a jori, ka na o di ne ma, aw bɛ siya wɛrɛ mɔgɔw ladon ne ta batoso kɔnɔ, k’a to o mɔgɔ lanabari kɛnɛsigibariw ye ne ta batoso lanɔgɔ; aw ka aw ta ko haramuninw kɛ ka ne ni aw ta jɛnɲɔgɔnya* cɛn.

\VS{8}Aw ma aw janto ne ta fɛn saninmanw na, nka aw ka mɔgɔ wɛrɛw le bla o baaraw ra aw nɔ ra ne ta yɔrɔ saninman kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{9}« ‹O kosɔn ne Dunuɲatigi Ala ko: Siya wɛrɛ mɔgɔ lanabari, kɛnɛsigibari si man kan ka don ne ta yɔrɔ saninman kɔnɔ tuun, hali siya wɛrɛ minw siginin bɛ Izirayɛlimɔgɔw cɛ ra.› »


\par }{\SH Levi ta mɔgɔ minw mabɔra Ala ra
\par }
{\PP \VS{10}« ‹Ayiwa, Levi* ta mɔgɔ minw kɔni mabɔra ne ra, olugu ta terenbariya kunko bɛna ben o yɛrɛ kan; sabu wagati min Izirayɛlimɔgɔw tun ka o yɛrɛ lafiri ka o kɔ don ne ra ka taga o ta batofɛnw kɔ, olugu mabɔra ne ra.

\VS{11}Olugu bɛna kɛ ne ta yɔrɔ saninman* dondaw kɔrɔsibagaw le ye dɔrɔn, ani Alabatosoba baaradenw. Olugu le bɛna saraka jɛnitaw* ani saraka tɔw faga mɔgɔw ye; o bɛna to ka o baaraw le kɛ mɔgɔw ye.

\VS{12}Nka i n’a fɔ o farara Izirayɛlimɔgɔw kan ka o ta jow sɔn, ka kɛ sentalon sababu ye ka Izirayɛli jama bla jurumun na, o kosɔn ne bɛ ne boro kɔrɔta ka kari, ko o ta terenbariya kunko bɛna ben o yɛrɛ kan; Matigi Ala ko ten.

\VS{13}O tɛna gbara ne ra tuun ka sarakaw lase ne ma, o tɛna gbara ne ta fɛn saninmanw si ra, walama ne ta saraka saninmanbaw si ra; o ka maroyakow, ani ko haramunin minw kɛ, o kunko bɛna ben o kan.

\VS{14}Ne bɛna Alabatosoba kɔrɔsiri ta baara dɔrɔn le di o ma, ani baara misɛn minw ka kan ka kɛ ka Alabatosoba kɔnɔnɔyɔrɔw labɛn.› »


\par }{\SH Ala ta sarakalasebagaw ta baara
\par }
{\PP \VS{15}« ‹Ayiwa, sarakalasebaga minw ye Levi* ta mɔgɔw ye, Sadɔki ta durujaw, olugu minw tun ka o janto ne ta yɔrɔ saninman* na k’a baaraw kɛ, hali wagati min na Izirayɛlimɔgɔw tun mabɔra ne ra, olugu le bɛna gbara ne ra ka sarakalasebagaya kɛ, ka na ni saraka sogow ta turu ni a jori ye ne ɲa kɔrɔ; Dunuɲatigi Ala ko ten.

\VS{16}Olugu dɔrɔn le bɛna don ne ta yɔrɔ saninman kɔnɔ, olugu dɔrɔn le bɛna gbara ne ta tabali ra, ka sarakalasebagaya kɛ ne ye; o bɛna o janto ne ta batoso baaraw ra.


\par }{\PP \VS{17}« ‹Ni sarakalasebagaw donna Alabatosoba lukɔnɔyɔrɔ dondaw fɛ, o ka kan ka lɛnfaniw le don. Ni o bɛ baara kɛ lukɔnɔyɔrɔ ta dondaw ra, walama Alabatosoba kɔnɔ, o man kan ka sagasifani don o yɛrɛ ra.

\VS{18}O ka kan ka lɛnfani jalamugu le mini o kun na, ka lɛnfani kurusi don; o man kan ka foyi siri o yɛrɛ cɛ ra min bɛ se k’a to o ye wasi.

\VS{19}Ni o bɛ bɔ tuma o tuma ka taga lukɛnɛba ra, ka taga lukɛnɛba ra jama nɔ fɛ, o ka kan ka o ta sarakalasebaga faniw bɔ o yɛrɛ ra ka o bla yɔrɔ saninman ta bonw kɔnɔ, ka fani wɛrɛw don ka bɔ, janko jama ra mɔgɔ dɔ kana na maga o fani saninmanw na, ka sa\FTNT{*}{{\FR 44:19 }{\FR{44.19
}}{\FT{Ka kaɲa ni sariya ye, mɔgɔ gbansan tun man kan ka maga Ala ta fɛn saninmanw na (}}{\XT{Bɔri 30.29; Samawilu flanan 6.6,7}}{\FT{).}}}.


\par }{\PP \VS{20}« ‹Sarakalasebaga man kan k’a kun li, nka a fana man kan ka a kunsigi to a ye janya. A ka kan k’a kunsigi tigɛ k’a dakaɲa.


\par }{\PP \VS{21}« ‹Sarakalasebaga si man kan ka duvɛn min ka don Alabatosoba lu kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{22}« ‹Sarakalasebaga man kan ka muso cɛ sanin, walama muso furusanin furu; a ka kan ka sunguru le furu, min ye Izirayɛli mara mɔgɔ dɔ ye, walama muso cɛ sanin min ta cɛ fana tun ye sarakalasebaga dɔ ye.


\par }{\PP \VS{23}« ‹Sarakalasebagaw ka kan ka ne ta mɔgɔw karan, janko fɛn minw blara danna Ala ye, mɔgɔw ye o fɛnw, ani fɛngbansanw lɔn ka o bɔ ɲɔgɔn na, ka fɛn saninyaninw, ani fɛn saninyabariw lɔn ka o bɔ ɲɔgɔn na.


\par }{\PP \VS{24}« ‹Ni sarakalasebaga bɛ kiti tigɛ, a ka kan ka lɔ can le kan, ka kiti tigɛ ka kaɲa ni ne ta kolatigɛninw ye.

\par }{\PP « ‹Sarakalasebagaw ka kan ka ne ta ɲanagbɛw bɛɛ kɛ ka kaɲa ni ne ta sariyaw, ani ne ta cifɔninw ye, ka ne ta Nɛnɛkirilonw* kɛ lon saninmanw ye.


\par }{\PP \VS{25}« ‹Sarakalasebaga man kan ka gbara mɔgɔ dɔ su ra, janko a kana na a yɛrɛ lanɔgɔ; a bɛ se ka gbara min na, o ye a facɛ ye, walama a bamuso, walama a dencɛ, walama a denmuso, walama a balemacɛ, walama a balemamuso min ma furu fɔlɔ.

\VS{26}Nka ni o ɲɔgɔnna lo, a ka kan k’a yɛrɛ saninya; a saninyanin kɔ, a ka kan ka tere wolonfla kɛ sani a ye a ta baara damina.

\VS{27}Ni a donna yɔrɔ saninman lukɔnɔyɔrɔ ra lon min na, a ka kan ka jurumun yafa saraka* dɔ bɔ a yɛrɛ ye; Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{28}« ‹Ayiwa, sarakalasebagaw bɛna ninyɔrɔ min sɔrɔ, o ye nin ye: Ne yɛrɛ le bɛna kɛ olugu ninyɔrɔ ye. Aw man kan ka yɔrɔ si di o ma k’a kɛ o tɔgɔra ta ye Izirayɛli jamana ra, sabu ne yɛrɛ le ye olugu ta yɔrɔ ye.

\VS{29}O bɛna siman sarakaw* le domu, ani jurumunyafa sarakaw, ani hakɛbɔ sarakaw*; ni fɛn o fɛn ka bla danna Ala ye Izirayɛli jamana ra, o bɛ kɛ sarakalasebagaw ta ye.

\VS{30}Simankura suguya bɛɛ kun fɔlɔ, min ye a bɛɛ ra ɲumanman ye, ani saraka suguya bɛɛ, o bɛɛ ye sarakalasebagaw ta ye; aw ka kan ka aw ta mugu bɛɛ ra ɲumanman fana saraka di o ma, janko ne ye baraka don aw ta gba ye.


\par }{\PP \VS{31}« ‹Sarakalasebaga man kan ka bɛgan jufanin sogo domu, walama wara datɔ, ni a kɛra kɔnɔ ye walama bɛgan suguya wɛrɛ.› »




\par }\Chap{45}{\SH Ala ta dugukolo saninman
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Ayiwa, ni aw nana taga kɛ jamana taran ye tuma min na ka bɛɛ ninyɔrɔ di a ma, aw ye dugukolo dɔ bla danna jamana kɔnɔ Matigi Ala ye, ka o kɛ dugukolo saninyanin ye. A janya ye kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru, a bonya ye kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan. O dugukolo yɔrɔ bɛɛ bɛna kɛ yɔrɔ saninyanin ye.

\VS{2}Aw ye yɔrɔ dɔ suma o dugukolo kan, ka a bonya ni a janya bɛɛ kɛ kelen ye, k’a kɛ nɔngɔn ɲa kɛmɛ looru; o yɔrɔ bɛ kɛ Alabatosoba saninman lɔyɔrɔ ye. Aw ye furancɛ dɔ to Alabatosoba lamini bɛɛ ra; o furancɛ bonya ye kɛ nɔngɔn ɲa bilooru.


\par }{\PP \VS{3}«O kɔ, Alabatosoba yɔrɔ saninman* ni a yɔrɔ saninmanba* bɛ lɔ fan min na, aw ye yɔrɔ dɔ dan bɔ o fan na, ka o janya kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru ye, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa waga tan ye.

\VS{4}O yɔrɔ bɛ kɛ yɔrɔ saninman ye jamana kɔnɔ; a bɛ kɛ sarakalasebagaw ta ye, sarakalasebaga minw bɛ yɔrɔ saninman ta baara kɛ, ka gbara Matigi Ala ra ka sarakaw bɔ a ye. Olugu ta bonw bɛna lɔ o yɔrɔ le ra; o yɔrɔ dɔ le fana bɛna bla danna ka kɛ yɔrɔ saninman lɔyɔrɔ ye.


\par }{\PP \VS{5}«Dugukolo fan dɔ min tora, min fana janya ye nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa waga tan, o yɔrɔ bɛ kɛ Levi ta mɔgɔw ta ye, minw bɛ o janto Alabatosoba ra; olugu ta duguw bɛna kɛ o yɔrɔ ra, ka o kɛ o sigiyɔrɔw ye.


\par }{\PP \VS{6}«Ayiwa, aw ye yɔrɔ dɔ wɛrɛ danbɔ o dugukolo saninman kɛrɛ fɛ, ka o bonya kɛ nɔngɔn ɲa waga looru, k’a janya kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru, ka o kɛ dugu dɔ lɔyɔrɔ ye; o dugu bɛna kɛ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ta ye.»


\par }{\SH Jamana kuntigi ta yɔrɔw
\par }
{\PP \VS{7}«Min ye jamana kuntigi ye, aw bɛna yɔrɔ fla le di ale ma. Yɔrɔ kelen bɛ kɛ dugukolo saninman ni dugu terebenyanfan na, ka taga a bla fɔ kɔgɔjiba ra, yɔrɔ tɔ kelen bɛ kɛ dugukolo saninman ni dugu terebɔyanfan na, ka taga se fɔ Izirayɛli jamana dan ma terebɔyanfan na. Kuntigi ta yɔrɔw bɛɛ kelen kelen bonya ka kan ka kɛ i ko Izirayɛlimɔgɔ tɔw ta maraw bonya.

\VS{8}O le bɛna kɛ ale ta yɔrɔ ye Izirayɛli jamana ra. Ni o kɛra, ne ta jamana kuntigiw tɛna to ka jamanadenw tɔɲɔ tuun; o bɛna jamana to Izirayɛlimɔgɔw fɛ, o bɛɛ ni o ta yɔrɔ.»


\par }{\SH Kuntigi ka kan ka terenninya sira tagama
\par }
{\PP \VS{9}Dunuɲatigi Ala ko: Aw Izirayɛli kuntigiw, aw ta tɛmɛna a dan kan dɛ! Aw ye benkanni ni mɔgɔw minakojuguya da bla, ka can ni terenninya sira tagama, ka ne ta mɔgɔw tɔɲɔri dabla; Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{10}«Aw ta sumanikɛminanw ka kan ka dafa; aw ta sumanikɛfɛnw, minw ye efa ye, ani bati, olugu bɛɛ ka kan ka dafa.

\VS{11}Efa ni bati kɔnɔ ka kan kɛ kelen ye. Homɛri ɲa tan ka kan ka bɛn bati ɲa kelen ma, a ka kan ka bɛn efa ɲa kelen ma fana. O sumanikɛfɛnw bɛɛ ka kan ka bɛn ni Homɛri\FTNT{*}{{\FR 45:11 }{\FR{45.11
}}{\FT{Efa, ani bati ani homɛri, o tun ye sumanikɛminan dɔw ye.}}} ta jate le ye.

\VS{12}Aw ta sumanikɛfɛnw gbiriya ka kan ka kaɲa ni ɲɔgɔn ye. Sikele kelen ta gbiriya ka kan ka bɛn gera mugan ta gbiriya ma. Mini kelen ta gbiriya ka kan ka bɛn sikele biwɔɔrɔ ta gbiriya ma\FTNT{†}{{\FR 45:12 }{\FR{45.12
}}{\FT{Gera, ani Sikele, ani Mini, o bɛɛ tun ye sumanikɛfɛn dɔw ye, janko ka fiyeerefɛn gbiriya lɔn.}}}.»


\par }{\SH Sarakaw bɔcogo
\par }
{\PP \VS{13}«Aw ka kan ka aw borofɛnw di saraka ye cogo min na o flɛ nin ye: Ni alikama* kilo kɛmɛ saba bɛ aw fɛ, aw ka kan ka kilo looru le di; ni ɔrize kilo kɛmɛ saba bɛ aw fɛ, aw ka kan ka kilo looru le di fana.


\par }{\PP \VS{14}«Min ye turu ye, ni turu litiri binaani bɛ aw fɛ, aw ka kan ka litiri naani le di; sumanikɛfɛn minw ye kɔri ni homɛri ye, olugu bɛɛ kɔnɔ ye kelen ye; homɛri ɲa kelen bɛ bɛn litiri kɛmɛ naani le ma.


\par }{\PP \VS{15}«Min ye bɛgan misɛnw ye, ni bɛganw ka bɛgan kɛmɛ fla bɔ Izirayɛli jamana ta bɛganmarayɔrɔ min o min na, aw ka kan ka bɛgan kelen le bɔ, ka o fara siman sarakaw* kan, walama ka o kɛ saraka jɛnitaw* ye, walama ninsɔndiya sarakaw*, janko ka jurumunw kafari. Dunuɲatigi Ala ko ten.


\par }{\PP \VS{16}«Izirayɛli jamanadenw bɛɛ ka kan ka o fɛnw bɔ ka o di Izirayɛli jamana kuntigi ma.

\VS{17}Jamana kuntigi le bɛna o sarakakow ɲanabɔ: saraka jɛnitaw, ani siman sarakaw, ani rɛzɛnji saraka* minw ka kan ka bɔ ɲanagbɛw wagatiw ra, ani karokura ɲanagbɛw ra, ani Nɛnɛkirilonw* na, ani Izirayɛli jamana ta ɲanagbɛlonbaw bɛɛ ra. A bɛna jurumunyafa sarakaw* bɔ, ani siman sarakaw, ani saraka jɛnitaw, ani ninsɔndiya sarakaw, janko ka Izirayɛli mara mɔgɔw ta jurumunw kafari.»


\par }{\SH Jɔnyaban ɲanagbɛ
\par }
{\PP \VS{18}Dunuɲatigi Ala ko: San karo fɔlɔ, tere fɔlɔ, aw ka kan ka misitoran kaɲaman kelen mina, fiyɛn tɛ min na, ka o kɛ saraka ye ka yɔrɔ saninman* saninya.

\VS{19}Sarakalasebaga bɛ jurumunyafa saraka* jori dɔ mina, ka o mun Alabatosoba dondaw ta konw na, ani sarakajɛnifɛn* jusiginan fan naani na, ani lukɔnɔyɔrɔ donda ta konw na.

\VS{20}Karo tere wolonflanan, aw ka kan ka o sarakaw ɲɔgɔn bɔ tuun; ni mɔgɔ dɔ ka jurumun kɛ k’a sɔrɔ a ma a lawuri a kama, walama ni a m’a lɔn, o jurumun bɛ kafari, ka Alabatosoba saninya.


\par }{\PP \VS{21}«San karo fɔlɔ tere tan ni naani, o bɛna kɛ aw ta Jɔnyaban ɲanagbɛ* ye. O bɛna kɛ tere wolonfla ɲanagbɛ le ye. Aw ka kan ka burufunubari le domu.

\VS{22}O lon na, jamana kuntigi bɛ misitoran kelen kɛ jurumunyafa saraka ye, ale ni jama bɛɛ kosɔn.

\VS{23}Ɲanagbɛ tere wolonfla bɛɛ kelen kelen na, a ka kan ka misitoran wolonfla ni sagajigi wolonfla mina, fiyɛn tɛ minw na, ka o kɛ saraka jɛnita* ye ka o di Matigi Ala ma; a bɛ bakɔrɔnin kelen fana kɛ jurumunyafa saraka ye lon o lon.

\VS{24}A ka kan ka siman kilo bisaba kɛ siman saraka* ye ka o fara misitoran saraka bɛɛ kelen kelen kan, ani sagajigi saraka bɛɛ kelen kelen kan, ka turu litiri wɔɔrɔ fara siman saraka kilo bisaba bɛɛ kelen kelen kan.


\par }{\PP \VS{25}«San karo wolonflanan tere tan ni naani ta ɲanagbɛ ra, a ka kan ka o jurumunyafa saraka, ani o saraka jɛnita, ani o siman saraka ɲɔgɔn dɔ bɔ tuun, ani turu, fɔ tere wolonfla.»




\par }\Chap{46}{\SH Jamana kuntigi ta sarakaw
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dunuɲatigi Ala ko: Alabatosoba lukɔnɔyɔrɔ ta donda min bɛ terebɔyanfan na, o da datugunin ka kan ka to lɔgɔkun baarakɛlon tere wɔɔrɔ bɛɛ kɔnɔ; nka a ka kan ka dayɛlɛ Nɛnɛkirilon* na, ani karokura ɲanagbɛ* lon na.

\VS{2}Ni jamana kuntigi bɛ na ka bɔ lukɛnɛba ra, a ka kan ka don bolonda le fɛ, ka taga lɔ donda ta konw kɛrɛ fɛ. Sarakalasebagaw bɛ ale ta saraka jɛnitaw* ni a ta ninsɔndiya sarakaw* bɔ. Jamana kuntigi b’a kinbiri gban dakun kan k’a ɲa biri dugu ma ka Ala bato, o kɔ, a bɛ bɔ ka taga; da yɛlɛnin bɛ to fɔ wula fɛ.

\VS{3}Jamana mɔgɔ tɔw bɛna o kinbiri gban ka Matigi Ala bato donda ra Nɛnɛkirilonw le ra, ani karokura ɲanagbɛw ra.


\par }{\PP \VS{4}«Jamana kuntigi bɛna saraka jɛnita min di Matigi Ala ma Nɛnɛkirilon na, o bɛ kɛ sagaden wɔɔrɔ ye, fiyɛn tɛ minw na, ani sagajigi kelen, fiyɛn tɛ min na.

\VS{5}A bɛ siman saraka* min fara sagajigi kan, o ye siman kilo bisaba ye; ni siman saraka hakɛya min ka a yɛrɛ diya a bɛ o fara sagaden kan. A bɛ turu litiri wɔɔrɔ kɛ siman saraka kilo bisaba bɛɛ kelen kelen kan.

\VS{6}Karokura ɲanagbɛlon na, a bɛ misitoran kaɲaman kelen kɛ saraka ye, fiyɛn tɛ min na, ani sagaden cɛman wɔɔrɔ, ani sagajigi kelen, fiyɛn tɛ min na.

\VS{7}A bɛna siman saraka min fara misitoran kan, o ye siman kilo bisaba ye; min bɛ fara sagajigi kan, o fana ye siman kilo bisaba ye; ni siman saraka hakɛya min ka a yɛrɛ diya, a bɛ o fara sagaden kan. A bɛ turu litiri wɔɔrɔ kɛ siman saraka kilo bisaba bɛɛ kelen kelen kan.


\par }{\PP \VS{8}«Ni jamana kuntigi bɛ don, a bɛ don bolonda le fɛ, a fana bɛ bɔ o da kelen le fɛ.


\par }{\PP \VS{9}«Nka ni jamana mɔgɔ tɔw bɛna Matigi Ala bato ɲanagbɛlonbaw ra, ni o ka don sahiliyanfan ta donda fɛ ka taga Matigi Ala bato, o ka kan ka bɔ woroduguyanfan ta da le fɛ; ni o ka don woroduguyanfan ta donda fɛ, o ka kan ka bɔ sahiliyanfan ta da le fɛ. O bɛ don da min fɛ, o man kan ka sekɔ ka bɔ o da kelen fɛ; o bɛ bɔ da tɔ kelen le fɛ, min ɲasinna o donda ma.

\VS{10}Jamana kuntigi ka kan ka kɛ ni jama ye; a bɛ don ni o dontɔ ye, ka bɔ ni o bɔtɔ ye.»


\par }{\SH Sarakaw bɔcogo
\par }
{\PP \VS{11}«Ɲanagbɛlonw ani lonbaw ra, siman saraka* min ka kan ka fara misitoran ta saraka kan, o ye siman kilo bisaba ye; min ka kan ka fara sagajigi kan, o ye siman kilo bisaba ye. Ni siman saraka hakɛya min ka aw yɛrɛ diya, aw bɛ o fara sagaden kan. Aw bɛ turu litiri wɔɔrɔ kɛ siman saraka kilo bisaba bɛɛ kelen kelen kan.


\par }{\PP \VS{12}«Ni jamana kuntigi b’a fɛ k’a yɛrɛ diyanya saraka* jɛnita le bɔ k’a di Matigi Ala ma, walama a yɛrɛ diyanya ninsɔndiya saraka*, o tuma aw bɛ terebɔyanfan donda dayɛlɛ a ye, a bɛ don k’a ta saraka jɛnita ni a ta ninsɔndiya saraka bɔ, i n’a fɔ a b’a kɛ cogo min na Nɛnɛkirilonw* na; o kɔ, a bɛ bɔ. Ni a bɔra, aw bɛ da datugu a nɔ ra.


\par }{\PP \VS{13}«Aw ka kan ka sagaden kelen kɛ saraka jɛnita ye lon o lon, ka o di Matigi Ala ma, sagaden min si ye san kelen, ani fiyɛn tɛ min na. Aw ka kan ka o kɛ lon o lon sɔgɔma.

\VS{14}Aw ka kan ka siman saraka dɔ fara o kan lon o lon sɔgɔma; o ye kɛ mugu kilo looru ye, turu litiri fla bɛ kɛ ka o mugu nɔɔni. O ye Matigi Ala ta siman saraka le ye. Cifɔnin lo min ka kan ka kɛ wagati bɛɛ; a tɛ yɛlɛma.

\VS{15}Lon o lon sɔgɔma, aw ka kan ka o sagaden kɛ saraka ye, ani a siman saraka, ani a turu. Saraka jɛnita* lo, min tɛ dabla ka ye.»


\par }{\SH Jamana kuntigi ta denw ninyɔrɔ
\par }
{\PP \VS{16}«Dunuɲatigi Ala ko: Ni jamana kuntigi ka dɔ bɔ a yɛrɛ ta dugukolo ra ka o di a dencɛ dɔ ma, o yɔrɔ bɛ kɛ a dencɛ ta ye; o kɔ, a bɛ kɛ dencɛ ta denw fana ta ye. O yɔrɔ bɛ kɛ olugu ta cɛn le ye.

\VS{17}Nka ni a ka dɔ bɔ a ta dugukolo ra ka o di a ta jɔncɛ dɔ le ma, o yɔrɔ bɛ kɛ o jɔncɛ ta ye fɔ ka taga se yafarisan ma; ni yafarisan sera, yɔrɔ bɛ sekɔ jamana kuntigi ma tuun. Jamana kuntigi dencɛw dɔrɔn le bɛ se ka o facɛ cɛn ta.

\VS{18}Jamana kuntigi man kan ka jamanadenw ta dugukolo yɔrɔ si mina o ra. A man kan ka o ta yɔrɔw bɔsi o ra. A bɛ yɔrɔ min di a dencɛw ma ka o kɛ o ta cɛn ye, a ka kan ka o bɔ a yɛrɛ ta dugukolo le ra, janko ne ta mɔgɔw si kana gbɛn ka bɔ o ta yɔrɔ ra.»


\par }{\SH Alabatosoba gbabuguw
\par }
{\PP \VS{19}«Ayiwa, da min bɛ sarakalasebagaw ta bon saninmanw ta donda kɛrɛ fɛ sahiliyanfan na, cɛ tagara don ni ne ye o da fɛ. Ne ka yɔrɔ dɔ ye kɔnɔnɔyɔrɔ ra, terebenyanfan na.

\VS{20}A k’a fɔ ne ye ko: ‹Sarakalasebagaw bɛna hakɛbɔ sarakaw* ni jurumunyafa sarakaw* sogo tobi nin yɔrɔ le ra, ani siman sarakaw*; o man kan ka bɔ ka taga ni o fɛnw ye lukɛnɛba ra, janko jama ra mɔgɔ dɔ kana na maga o fɛn saninmanw na, ka sa.› »


\par }{\PP \VS{21}O kɔ, a tagara ni ne ye lukɛnɛba ra, ka taga tɛmɛ ni ne ye lukɛnɛba nɔngɔn naani bɛɛ ra. Ne ka lukɛnɛ fitini dɔ ye lukɛnɛba nɔngɔn bɛɛ kelen kelen na.

\VS{22}Lukɛnɛba nɔngɔn naani na, lukɛnɛ fitini koorinin dɔw tun bɛ yi. O janya tun ye nɔngɔn ɲa binaani, o bonya ye nɔngɔn ɲa bisaba. O naani bɛɛ bonya ni o janya tun ye kelen ye, o tun bɛ lukɛnɛba nɔngɔnw le ra.

\VS{23}O tun ka o lukɛnɛ fitini bɛɛ koori ni kogo dɔ ye. Tasumadonyɔrɔ tun bɛ o kogo kɛrɛ fɛ k’a lamini.

\VS{24}Cɛ k’a fɔ ne ye ko: «Alabatosoba baaradenw bɛ jama ta sarakasogow tobi gbabugu minw kɔnɔ, olugu le ye nin ye.»




\par }\Chap{47}{\SH Ji woyora ka bɔ Alabatosoba kɔnɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kɔ, cɛ sekɔra ni ne ye Alabatosoba donda ra. Ne ka ji dɔ woyotɔ ye ka bɔ Alabatosoba donda dakun jukɔrɔ, ka taga terebɔyanfan na, sabu Alabatosoba ɲa tun sinna terebɔyanfan le ma. Ji tun bɛ woyora ka bɔ Alabatosoba jukɔrɔ, a woroduguyanfan na, ka na tɛmɛ sarakajɛnifɛn* kɛrɛ fɛ, a woroduguyanfan na.

\VS{2}Cɛ bɔra ni ne ye Alabatosoba sahiliyanfan ta donda fɛ. A munumununa ni ne ye kɛnɛ ma, ka taga se fɔ terebenyanfan ta donda ma; ne k’a ye ko ji bɛ woyora ka bɔ o donda woroduguyanfan na.


\par }{\PP \VS{3}Cɛ gbarara ni ne ye terebɔyanfan na; sumanikɛjuru dɔ tun b’a boro. A ka nɔngɔn ɲa waga kelen suma, ka o tagama ni ne ye ji kɛrɛ fɛ; o kɔ, a ka ji cɛtigɛ ni ne ye; ji sera ne senkuruw ma.

\VS{4}A ka nɔngɔn ɲa waga kelen wɛrɛ suma, ka o tagama ni ne ye ji kɛrɛ fɛ; a ka ji cɛtigɛ ni ne ye ka yɛlɛma ka na fan dɔ ra. Ji sera ne kinbirikunw ma. A ka nɔngɔn ɲa waga kelen wɛrɛ suma, ka o tagama ni ne ye ji kɛrɛ fɛ; a ka ji cɛtigɛ ni ne ye ka yɛlɛma ka taga fan dɔ ra. Ji sera fɔ ne soro ra.

\VS{5}A ka nɔngɔn ɲa waga kelen wɛrɛ suma, ka o tagama ni ne ye ji kɛrɛ fɛ minkɛ, o yɔrɔ ra ji kɛra kɔba ye; ne tun tɛ se k’a cɛtigɛ, sabu ji tun ka dun. Mɔgɔ tun tɛ se k’a cɛtigɛ ni i ma ji lɔn. A tun kɛra jiba le ye, mɔgɔ tɛ se ka tagama ka min cɛtigɛ i sen na.

\VS{6}Cɛ ko ne ma ko: «Adamaden, i ka nin ye wa?» A sekɔra ni ne ye jida ra tuun.

\VS{7}An sera yi minkɛ, ne ka yirisun caman ye ji fan fla bɛɛ ra.

\VS{8}A ko ne ma tuun ko: «Nin ji bɛna woyo ka taga jamana terebɔyanfan na, ka jigi ka taga Zuridɛn kɛnɛgbɛ ra, ka sɔrɔ ka taga kɛ Kɔgɔji sanin na. Ni a donna kɔgɔji ra, kɔgɔji ta ji bɛ saninya.

\VS{9}Ni nin ji ka woyo ka se yɔrɔ o yɔrɔ, o yɔrɔ fɛnɲanamanw bɛɛ bɛ ɲanamanya, ka caya. Jɛgɛw bɛ caya kosɛbɛ, sabu ni nin ji ka se kɔgɔji ma, a bɛ saninya; ni nin ji ka se yɔrɔ o yɔrɔ, o yɔrɔ fɛnw bɛɛ bɛ ɲanamanya ka caya.

\VS{10}Jɛgɛminabagaw bɛna na jida ra. O bɛna o ta jɔw yɛrɛgɛ, k’a ta Ɛni Gedi ka taga a bla fɔ Ɛni Egilayimu; jɛgɛ suguya caman bɛna sɔrɔ yi, k’a kɛ i ko Kɔgɔjiba ta jɛgɛw. Jɛgɛw bɛna caya kosɛbɛ.

\VS{11}Nka kɔ fitiniw, ani jiborow, olugu tɛna saninya; o yɔrɔw bɛna kɛ kɔgɔbɔyɔrɔw ye.

\VS{12}Yiri suguya bɛɛ bɛna wuri ji fan fla ra. O yiriw flaburuw tɛna ja ka ye, o denw fana tɛna ban ka ye. O bɛna den karo o karo, sabu ji bɛ bɔ yɔrɔ saninman* jukɔrɔ ka o sɔn. Mɔgɔw bɛna o yiridenw domu, k’a flaburuw kɛ fla ye.»


\par }{\SH Ala ka jamana danw yira
\par }
{\PP \VS{13}Dunuɲatigi Ala ko: Aw bɛna jamana min taran Izirayɛli ta duruja tan ni fla ra, k’a kɛ o ta yɔrɔw ye, o jamana danw flɛ nin ye; Yusufu ta duruja ka kan ka mara fla le sɔrɔ.

\VS{14}Aw bɛna jamana taran, ka o bɛɛ ninyɔrɔ kɛ kelen ye, sabu ne ka ne boro kɔrɔta ka kari ko ne bɛ nin jamana di aw bɛmaw ma; o ra nin jamana bɛna kɛ aw ta ye.


\par }{\PP \VS{15}«Jamana danw flɛ nin ye: Jamana sahiliyanfan bɛ damina Kɔgɔjiba ra; sira min bɛ tɛmɛ Hɛtilɔn, ani Lebo Hamati, ani Sedadi, a bɛ tɛmɛ o sira fɛ,

\VS{16}ka taga se Berota ni Sebarayimu, dugu fla min bɛ Damasi mara ni Hamati mara cɛ ma, ka bɔ yi ka tɛmɛ Hasɛri Tikɔn, min bɛ Haran jamana dan na.

\VS{17}O cogo ra, o dancɛ bɛ damina kɔgɔjiba ra ka taga se fɔ Hasari Enan mara ra, terebɔyanfan na. Damasi mara ni Hamati mara le bɛ kɛ a dan ye. O le ye sahiliyanfan ta dancɛ ye.


\par }{\PP \VS{18}«Jamana terebɔyanfan ta dancɛ bɛ damina Damasi mara ni Haran mara furancɛ ra, ka tɛmɛ Zuridɛn kɛnɛgbɛba fɛ, Galadi mara ni Izirayɛli mara furancɛ ra, ka taga se fɔ Tamari, Kɔgɔji sanin ma. O le ye terebɔyanfan ta dancɛ ye.


\par }{\PP \VS{19}«Woroduguyanfan ta dancɛ bɛ damina Tamari, ka taga fɔ Meriba ta ji yɔrɔ ra, min bɛ Kadɛsi. A bɛ tɛmɛ Meriba kɔ kɛrɛ fɛ, ka taga a bla Kɔgɔjiba ra. O le ye woroduguyanfan ta dancɛ ye.


\par }{\PP \VS{20}«Terebenyanfan na, Kɔgɔjiba le bɛna kɛ jamana dan ye, k’a ta woroduguyanfan na ka taga a bla fɔ Lebo Hamati, sahiliyanfan na. O le ye terebenyanfan ta dancɛ ye.


\par }{\PP \VS{21}«Aw ka kan ka nin jamana taran Izirayɛli ta durujaw bɛɛ le ra.

\VS{22}Aw b’a taran ɲɔgɔn na, ka bɛɛ ninyɔrɔ di a ma; lonan minw sigira aw cɛ ra ka denw sɔrɔ aw cɛ ra, aw bɛ olugu fana ninyɔrɔ di o ma. Aw ka kan ka olugu fana jate i ko Izirayɛliden dɔw; o ka kan ka o ta dugukolo ninyɔrɔ sɔrɔ i ko Izirayɛli ta duruja tɔw.

\VS{23}O lonanw sigira duruja minw cɛ ra, aw ka kan ka o ta yɔrɔ di o ma ni o duruja mɔgɔw le ye. Dunuɲatigi Ala ko ten.»




\par }\Chap{48}{\SH Jamana sahiliyanfan ta mɔgɔw ninyɔrɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Izirayɛli ta durujaw tɔgɔw ye nin ye, ani o ta dugukolo ninyɔrɔw.

\par }{\PP «Dan ta duruja bɛ mara kelen sɔrɔ fɔ sahiliyanfan na, Hɛtilɔn ni Lebo Hamati ni Hasari Enan ta sira kɛrɛ fɛ, Damasi mara ni Hamati mara kɛrɛ fɛ. A bɛ damina jamana terebɔyanfan ta dan na ka taga se fɔ kɔgɔjiba ma terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{2}«Asɛri ta duruja bɛ mara kelen sɔrɔ ka gban Dan ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{3}«Nɛfitali ta duruja bɛ mara kelen sɔrɔ ka gban Asɛri ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{4}«Manase ta duruja bɛ mara kelen sɔrɔ ka gban Nɛfitali ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{5}«Efirayimu ta duruja bɛ mara kelen sɔrɔ ka gban Manase ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{6}«Rubɛn ta duruja bɛ mara kelen sɔrɔ ka gban Efirayimu ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{7}«Zuda ta duruja bɛ mara kelen sɔrɔ ka gban Rubɛn ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.»


\par }{\SH Matigi Ala yɛrɛ ninyɔrɔ
\par }
{\PP \VS{8}«Aw bɛna dugukolo dɔ danbɔ Zuda mara dan na, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan, ka o bla danna. A bonya ye kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru, a janya ni mara tɔw janya ye kɛ kelen ye, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na. Yɔrɔ saninman* bɛna lɔ o yɔrɔ cɛmancɛ le ra.

\VS{9}Aw bɛna dugukolo min bla danna Matigi Ala ye, o janya bɛna kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa waga tan.

\VS{10}O yɔrɔ saninman bɛna kɛ sarakalasebagaw ta yɔrɔ ye. A janya bɛna kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru sahiliyanfan na, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa waga tan terebenyanfan na, k’a bonya fana kɛ nɔngɔn ɲa waga tan terebɔyanfan na, k’a janya kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru woroduguyanfan na. Matigi Ala ta batoso saninman bɛna kɛ o yɔrɔ cɛmancɛ ra.

\VS{11}O yɔrɔ bɛna kɛ sarakalasebaga saninmanw ta ye, Sadɔki ta durujaw, minw ka ne ta baara kɛ ni kankelentigiya ye; o ma ne kan bla i ko Levi* ta mɔgɔw k’a kɛ cogo min na tuma min na Izirayɛlimɔgɔ tɔw tun ka ne kan bla.

\VS{12}Dugukolo min danbɔra jamana kɔnɔ, nin yɔrɔ bɛna bɔ o dugukolo le ra, k’a kɛ sarakalasebaga saninmanw ta ye, k’a kɛ yɔrɔ saninmanba* ye. Levi ta mɔgɔw ta yɔrɔ bɛna gban olugu ta yɔrɔ ra.


\par }{\PP \VS{13}«Levi ta mɔgɔw ta yɔrɔ bɛna gban sarakalasebagaw ta yɔrɔ ra; a janya bɛna kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa waga tan. A janya bɛɛ lajɛnnin bɛna kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa waga tan.

\VS{14}Mɔgɔ man kan ka o dugukolo fiyeere walama k’a falen. Nin yɔrɔw ye jamana bɛɛ ra yɔrɔɲumanw le ye; a man kan k’a di mɔgɔ ma, sabu a blara danna ka kɛ Matigi Ala ta yɔrɔ saninman le ye.»


\par }{\SH Dugu sigiyɔrɔ ni jamana kuntigi ta yɔrɔ
\par }
{\PP \VS{15}«Ayiwa, dugukolo tɔ min bɛna to, o bonya bɛna kɛ nɔngɔn ɲa waga looru, k’a janya kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru. O dugukolo bɛna kɛ yɔrɔgbansan le ye. A bɛna kɛ dugu lɔyɔrɔ ye, ka kɛ mɔgɔw sigiyɔrɔ ye; a kɛrɛfɛyɔrɔw bɛna kɛ bɛgan marayɔrɔw ye. Dugu yɛrɛ bɛ lɔ yɔrɔ cɛmancɛ ra.


\par }{\PP \VS{16}«Dugu janya ni a bonya flɛ nin ye: A sahiliyanfan bonya ye nɔngɔn ɲa waga naani ni kɛmɛ looru, a woroduguyanfan bonya ye nɔngɔn ɲa waga naani ni kɛmɛ looru, a terebɔyanfan bonya ye nɔngɔn ɲa waga naani ni kɛmɛ looru, a terebenyanfan bonya ye nɔngɔn ɲa waga naani ni kɛmɛ looru.

\VS{17}Dugu kɛrɛfɛyɔrɔ minw ye bɛganmarayɔrɔw ye, o bonya ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ fla ni bilooru sahiliyanfan na, nɔngɔn ɲa kɛmɛ fla ni bilooru woroduguyanfan na, nɔngɔn ɲa kɛmɛ fla ni bilooru terebɔyanfan na, nɔngɔn ɲa kɛmɛ fla ni bilooru terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{18}«Yɔrɔ tɔ min belen bɛna to o dugukolo saninman kɛrɛfɛyɔrɔ fla ra, o yɔrɔ dɔ janya bɛna kɛ nɔngɔn ɲa waga tan ye dugu terebɔyanfan na, yɔrɔ dɔ janya bɛna kɛ nɔngɔn ɲa waga tan ye dugu terebenyanfan na. Dugumɔgɔw bɛna o yɔrɔw sɛnɛ ka o ta baro bɔ o ra.

\VS{19}Izirayɛli ta duruja min o min bɛ baara kɛ dugu kɔnɔ, olugu bɛɛ bɛ se ka o yɔrɔw sɛnɛ.


\par }{\PP \VS{20}«O dugukolo min blara danna, o bɛɛ lajɛnnin janya bɛna kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru ye, a bonya fana bɛ kɛ nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru. O yɔrɔ tarancɛ ta tarancɛ le bɛ kɛ dugu lɔyɔrɔ ye.


\par }{\PP \VS{21}«Yɔrɔ minw tora yɔrɔ saninman ni dugu lɔyɔrɔ fan fla ra, o yɔrɔw bɛna kɛ jamana kuntigi ta ye. Terebɔyanfan na, a bɛ damina dugukolo saninman dan na, min ye nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru ye, ka taga a bla fɔ jamana terebɔyanfan dan na. Terebenyanfan na, a bɛ damina dugukolo saninman dan na min fana ye nɔngɔn ɲa waga mugan ni looru ye, ka taga a bla fɔ jamana dan na terebenyanfan na. O ra, yɔrɔ saninman ni Alabatosoba saninman bɛna kɛ jamana dugukolo saninman cɛmancɛ le ra.

\VS{22}O cogo ra, Levi* ta mɔgɔw ta yɔrɔ ni dugu lɔyɔrɔ bɛna kɛ jamana kuntigi ta yɔrɔ fla cɛ ma. Zuda ta duruja ta yɔrɔ bɛna kɛ jamana kuntigi ta yɔrɔw sahiliyanfan na, Boniyaminu ta duruja ta yɔrɔ bɛna kɛ a woroduguyanfan na.»


\par }{\SH Woroduguyanfan ta mɔgɔw ninyɔrɔw
\par }
{\PP \VS{23}«Duruja tɔw ninyɔrɔw flɛ nin ye: Boniyaminu ta duruja bɛna mara kelen sɔrɔ, k’a ta terebɔyanfan na, ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{24}«Simeyɔn ta duruja bɛna mara kelen sɔrɔ, ka gban Boniyaminu ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{25}«Isakari ta duruja bɛna mara kelen sɔrɔ, ka gban Simeyɔn ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{26}«Zabulɔn ta duruja bɛna mara kelen sɔrɔ, ka gban Isakari ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{27}«Gadi ta duruja bɛna mara kelen sɔrɔ, ka gban Zabulɔn ta duruja ta mara ra, k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na.


\par }{\PP \VS{28}«Gadi ta mara dan min bɛ woroduguyanfan na, o le bɛna kɛ jamana dan ye woroduguyanfan na. A bɛ damina Tamari, terebɔyanfan na ka taga a bla fɔ Meriba ta ji yɔrɔ ra, min bɛ Kadɛsi, ka sɔrɔ ka tɛmɛ Misiran kɔba kɛrɛ fɛ ka taga a bla Kɔgɔjiba ra.


\par }{\PP \VS{29}«Ayiwa, aw bɛna nin jamana le taran Izirayɛli ta durujaw ra, k’a kɛ o ta sigiyɔrɔw ye; aw ka kan ka a taran nin cogo le ra. Dunuɲatigi Ala ko ten.»


\par }{\SH Dugu dondaw
\par }
{\PP \VS{30}«Dugu dondaw cogoya flɛ nin ye, k’a damina sahiliyanfan na, min janya ye nɔngɔn ɲa waga naani ni kɛmɛ looru ye:

\VS{31}Izirayɛli ta durujaw tɔgɔw le bɛna la dugu dondaw ra. Donda saba bɛna kɛ dugu sahiliyanfan na: Rubɛn ta donda, ani Zuda ta donda, ani Levi ta donda.


\par }{\PP \VS{32}«Dugu terebɔyanfan fana janya ye nɔngɔn ɲa waga naani ni kɛmɛ looru ye. O fana ye donda saba: Yusufu ta donda, ani Boniyaminu ta donda, ani Dan ta donda.


\par }{\PP \VS{33}«Dugu woroduguyanfan fana janya ye nɔngɔn ɲa waga naani ni kɛmɛ looru ye. O fana ye donda saba: Simeyɔn ta donda, ani Isakari ta donda, ani Zabulɔn ta donda.


\par }{\PP \VS{34}«Dugu terebenyanfan janya ye nɔngɔn ɲa waga naani ni kɛmɛ looru ye. O fana ye donda saba: Gadi ta donda, ani Asɛri ta donda, ani Nɛfitali ta donda.


\par }{\PP \VS{35}«Dugu bɛɛ lajɛnnin laminikogo janya ye nɔngɔn ɲa waga tan ni seegi.

\par }{\PP «Ayiwa, k’a damina bi ra, dugu tɔgɔ le ye ko: ‹Matigi Ala bɛ yan!› »

\par }