\NormalFont\ShortTitle{Tite}

{\MTB Pɔli ka lɛtɛrɛ min ci

\par }{\MT TITE

\par }{\MTB ma

\par }{\IMT Kitabu faamucogo

\par }{\IP Yesu ta ciraden Pɔli ka nin lɛtɛrɛ sɛbɛ Timote ta lɛtɛrɛ fɔlɔ kɔ fɛ, k’a to Korɛnti. A ka Zenasi ni Apolɔsi le ci ka taga a di Tite ma (3.13). Tite tun ye Gɛrɛki le ye. A tun sɔnna Yesu ma Pɔli ta waajuri sababu le ra.

\par }{\IP Pɔli tagara ni a ye ciradenw ta ɲɔgɔnyeba ra Zeruzalɛmu (Galasikaw 2.1-3). Wagati min Pɔli tun bɛ Ɛfɛsi, a ta tagama sabanan na, Tite tun k’a dɛmɛ baara ra. Pɔli bɔra kaso ra Rɔmu, k’a ta tagama naaninan damina minkɛ, a tun tagara ni Tite ye o tagama ra. O ka Kibaro Diman waajuri kɛ Kɛrɛti; lanabaga dɔw tun sɔrɔra o yɔrɔ ra. Pɔli tagatɔ a ka Tite to Kɛrɛti, janko a ye a janto o lanabagaw ra.

\par }{\IP Nin lɛtɛrɛ kɔnɔ an b’a ye ko Pɔli bɛ Tite hakiri jigi ko lanabagaw ni o ɲamɔgɔw tagamacogo ka kan ka teren; o man kan ka kɛ mɔgɔ kɛwalejuguw ye. O ra, Tite tun ka kan ka Kɛrɛti lanabagaw ta jɛnkuruw labɛn, ka cɛkɔrɔba dɔw ɲanawoloma, minw ye mɔgɔsɔbɛw ye, ka olugu kɛ o ɲamɔgɔw ye.

\par }{\IP Minw bɛ jɛngɛ ka bɔ Kibaro Diman sira kan, a ka kan ka olugu jaraki, janko olugu kana na tɔw lafiri; ale yɛrɛ ka kan ka teren, janko lanabagaw ye a ladegi. Lanabagaw bɛɛ ka kan ka tagama ka kaɲa ni a ta kuma ye, ka Ala sago kɛ; o le bɛna mɔgɔw karan ka tɛmɛ hali o darakumaw yɛrɛ kan.

\par }{\IOT Kitabu kɔnɔkow

\par }{\IO Kitabu daminakumaw
{\IOR{(1.1-4)}}

\par }{\IO Lanabagaw ta ɲamɔgɔw tagamacogo
{\IOR{(1.5-16)}}

\par }{\IO Tite ka kan ka lanabagaw bɛɛ ladi
{\IOR{(2.1-15)}}

\par }{\IO Lanabagaw ka kan ka bɛn kelen ma, ka hɛra ɲini
{\IOR{(3.1-11)}}

\par }{\IO Pɔli ta kumalabanw ani a ta forikan
{\IOR{(3.12-15)}}

\par }{\IB \par }


\ChapOne{1}{\SH Pɔli ta fori
\par }
{\R (Piyɛri flanan 1.1-4)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ne Pɔli, ne min ye Ala ta baaraden ye, ani Yesu Kirisita ta ciraden*, Ala ka ne ci janko ne ye lanaya sira ni can sira yira a ta mɔgɔ ɲanawolomaninw na, ka kaɲa ni Alaɲasiran ye,

\VS{2}janko o ye ɲanamanya banbari jigiya sɔrɔ; Ala le ka o ɲanamanya layiri ta an ye kabini dunuɲa ma dan fɔlɔ, Ala min tɛ faninya tigɛ.

\VS{3}A ta wagati latigɛnin sera minkɛ, a ka a ta kuma yira mɔgɔw ra waajuri sababu ra; o waajuri ko le karifara ne ma ka kaɲa ni an Kisibaga Ala yɛrɛ kumakan ye.

\VS{4}Ayiwa, ne Pɔli bɛ nin sɛbɛ ci ele Tite ma, ele min ye ne dencɛ yɛrɛ ye lanaya ra, lanaya kelen min bɛ an bɛɛ fɛ. An Fa Ala ni an Kisibaga* Yesu Kirisita ye nɛɛma i ye, ka hɛra kɛ i ye.


\par }{\SH Baara min dira Tite ma
\par }
{\R (Timote fɔlɔ 3.1-7; Piyɛri fɔlɔ 5.1-4)

\par }{\PP \VS{5}Ayiwa, ne ka i to Kɛrɛti jamana ra, janko ko minw ɲanabɔbari tora, i ye olugu ɲanabɔ; i ye cɛkɔrɔba dɔw sigi lanabagaw ta jɛnkuruw* kunna dugu bɛɛ kelen kelen na, i n’a fɔ ne k’a fɔ i ye cogo min na.

\VS{6}Jarakiyɔrɔ man kan ka sɔrɔ o mɔgɔw si ra, o ka kan ka kɛ musokelentigiw ye; o denw ka kan ka kɛ lanamɔgɔw ye, minw man kan ka sɔrɔ jatɔya ra, walama ka kɛ mɔgɔ murutininw ye.


\par }{\PP \VS{7}Lanabagaw ta jɛnkuru kɔrɔsibaga ka kan ka kɛ mɔgɔ jarakibari le ye, sabu Ala ta mɔgɔw kɔrɔsibaga lo. A kana kɛ wasobaga ye, walama mɔgɔ jusuba, walama dɔrɔminbaga, walama mɔgɔ fariman, walama mɔgɔtɔɲɔbaga.

\VS{8}A ka kan ka kɛ jatigiɲuman ye, ani koɲuman kanubaga, ani mɔgɔ hakiriman, ani mɔgɔ terennin, ani mɔgɔ saninman, ani yɛrɛminabaga.

\VS{9}A ka kan ka nɔrɔ Ala ta Kuma yɛrɛ ra, i ko a karanna a ra cogo min na, janko a ye se ka mɔgɔw karan ka o ladi ka kaɲa ni karan terennin ye, ani ka sɔsɔrikɛbagaw ta firiyɔrɔ yira o ra.


\par }{\PP \VS{10}Ne bɛ o fɔ, sabu mɔgɔ murutininw ka ca Yahudiya lanabagaw yɛrɛ le cɛ ra, ani kumakolonfɔbagaw, ani mɔgɔlafiribagaw;

\VS{11}i ka kan ka o mɔgɔw da datugu le, sabu o bɛ gba kuturu dɔw ta lanaya cɛn; karan min ma daga, o bɛ mɔgɔw karan o ra, wari kosɔn.

\VS{12}O kosɔn o yɛrɛ ta cira dɔ k’a fɔ o ma ko: «Kɛrɛtikaw bɛ faninya tigɛ tuma bɛɛ; warajuguw lo, salibagatɔw lo, minw kɔnɔbaraw tɛ fa ka ye.»

\VS{13}O seereya ye can ye. O kosɔn i ka kan ka o jaraki kosɛbɛ janko o ta lanaya ye sabati.

\VS{14}O kana tugu Yahudiyaw ta fɔlɔfɔlɔ kumakɔrɔw kɔ; minw banna can ma, o kana tugu olugu ta cifɔninw kɔ.

\VS{15}Mɔgɔ minw jusukun saninyanin lo, fɛn bɛɛ saninyanin lo olugu fɛ; nka minw jusukun lanɔgɔnin lo, lanabariw, foyi ma saninya olugu fɛ; sabu o hakiri ni o jusukun lanɔgɔnin lo.

\VS{16}O b’a fɔ o da ra ko o ka Ala lɔn, nka o yɛrɛ ta kɛwalew b’a yira ko can tɛ. Ala bɛ o ta kɛwalew kɔninya; mɔgɔ murutininw lo, o kosɔn o tɛ se ka kɛwaleɲuman kisɛ kelen kɛ.




\par }\Chap{2}{\SH Tite ka kan ka mɔgɔw bɛɛ ladi
\par }
{\R (Timote fɔlɔ 2.9-15; Piyɛri fɔlɔ 2.18-20; 3.1-6; Ɛfɛsikaw 6.5-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, ele Tite kɔni, min bɛ bɛn ni karan terennin ye, i ye o le fɔ.

\VS{2}A fɔ cɛkɔrɔbaw ye ko o ye o yɛrɛ minacogo lɔn, o ye ɲamalɔ, ka kɛ mɔgɔ hakirimanw ye, ka sabati lanaya ra, ani kanuya ni muɲuri.


\par }{\PP \VS{3}A fɔ musokɔrɔbaw ye ko olugu fana ye o tagamacogo saninya. O kana kɛ mɔgɔ tɔgɔcɛnbagaw ye, o kana o yɛrɛ bla dɔrɔmin na; o ye kɛ ladibagaɲumanw ye,

\VS{4}ka muso denmisɛnw karan, janko olugu ye o cɛw ni o denw kanu,

\VS{5}ka kɛ hakirimanw ye, ka o yɛrɛ mina, ka o ta sokɔnɔbaaraw kɛ ni jusuɲuman ye, ka o yɛrɛ majigi o cɛw ye, janko o ta kɛwalew kana kɛ sababu ye k’a to mɔgɔw ye Ala ta Kuma mafiyɛnya.


\par }{\PP \VS{6}O kuma kelen fɔ kanbelenw fana ye, ko o ye kɛ hakirimanw ye ko bɛɛ ra.

\VS{7}Ele yɛrɛ fana ye kɛ kɛwaleɲuman kɛbaga ye, k’a to tɔw ye i tagamacogo ladegi; mɔgɔw karan ni jusukun gbɛnin ye, ani sɔbɛya ye.

\VS{8}I ta kuma ye kɛ kuma barakaman ye, mɔgɔ tɛ se ka min sɔsɔ, janko an juguw ye maroya, o kana kumajugu si sɔrɔ k’a fɔ an ma.


\par }{\PP \VS{9}A fɔ baaradenw ye ko o ye o yɛrɛ majigi o kuntigiw ye fɛn bɛɛ ra, ka o kuntigiw diyanyako kɛ; o kana o sɔsɔ.

\VS{10}O kana foyi ta o fɛ; o ye o ta lanamɔgɔya yira wagati bɛɛ, janko mɔgɔw ye an Kisibaga Ala ta karan bonya.


\par }{\SH Ala ta nɛɛma yiracogo
\par }
{\R (Ɛfɛsikaw 2.1-10; Piyɛri fɔlɔ 1.10-21; 2.13-16; Yuhana fɔlɔ 3.1-3)

\par }{\PP \VS{11}Ayiwa, Ala ta nɛɛma yirara; adamaden bɛɛ ta kisiri bɛ bɔ o nɛɛma le ra.

\VS{12}O nɛɛma baraka ra Ala bɛ an karan, ko an ye Alaɲasiranbariya dabla, ka ban dunuɲa negejuguw ma; ko an ye tagama ni hakiri ye sisan ta wagati ra, terenninya ni Alaɲasiran na,

\VS{13}sani k’a to an jigiya bɛ lonɲuman min kan, o ye se; an ta Alaba min ye an Kisibaga* Yesu Kirisita ye, o ta nɔɔrɔ yiralon lo.

\VS{14}Ale le ka a yɛrɛ di ka sa an kosɔn, janko ka an kunmabɔ kojuguw bɛɛ ma, ka an saninya ka an kɛ a yɛrɛ ta mɔgɔw ye, janko an ye an yɛrɛ cɛsiri ka kɛwaleɲuman kɛ tuma bɛɛ.


\par }{\PP \VS{15}Ayiwa, i ka kan ka nin kumaw le fɔ, ka mɔgɔw ladi, ka o jaraki ka kaɲa ni i ta lɔyɔrɔ bonya bɛɛ ye. Mɔgɔ si kana jɔn i ra.




\par }\Chap{3}{\SH Lanabagaw tagamacogo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lanabagaw hakiri jigi a ra, ko o ka kan ka o yɛrɛ majigi jamana ɲamɔgɔw, ani a fangatigiw ye; o ye o kan mina ka labɛn ka kɛwaleɲuman kɛ tuma bɛɛ.

\VS{2}O kana mɔgɔ si kɔrɔfɔ; o ye kɛ hɛramɔgɔw ye, ani mɔgɔ sabarininw, ka o jusu suma mɔgɔ bɛɛ kɔrɔ.

\VS{3}Sabu fɔlɔfɔlɔ an fana tun ye hakirintanw le ye, ani Alakanminabariw, ani mɔgɔ lafirininw; an tun kɛra nege suguya bɛɛ ta jɔnw le ye, ani jarabijugu bɛɛ; an tun bɛ tagama juguya ni ɲangboya ra; mɔgɔw tun bɛ an kɔninya, an yɛrɛ gbansan tun bɛ ɲɔgɔn kɔninya.

\VS{4}Nka an Kisibaga Ala ta ɲumanya ni a ta kanuya yirara wagati min na adamadenw ta fan fɛ,

\VS{5}a ka an kisi, nka a ma kɛ an yɛrɛ ta kɛwale terenninw kosɔn, a kɛra a yɛrɛ ta hina le kosɔn, ani Nin Saninman* min ka an ko ka an kɛ danfɛnkuraw ye, ka ɲanamanyakura di an ma.

\VS{6}Ala ka Nin Saninman lajigi an kan k’a caya, an Kisibaga* Yesu Kirisita sababu ra,

\VS{7}janko an ye jate mɔgɔ terenninw ye Ala ɲa kɔrɔ a ta nɛɛma baraka ra, ani an jigi bɛ ɲanamanya banbari min kan, an ye o sɔrɔ.


\par }{\PP \VS{8}Ayiwa, nin kumaw ye can le ye. Ne b’a fɛ i y’a fɔ mɔgɔw ye k’a gbɛlɛya o ma kosɛbɛ, janko minw lara Ala ra, olugu ye jija ka kɛwaleɲumanw kɛ. O le ka ɲi, mɔgɔw fana bɛ nafa sɔrɔ o le ra.


\par }{\PP \VS{9}Nka i kana i yɛrɛ bla sɔsɔrikunntanw na, ani fɔlɔfɔlɔmɔgɔw tɔgɔw ta sɔsɔriw, ani kɛrɛmisɛnw, ani cira Musa ta sariya* ko sɔsɔriw; nafa tɛ o ra, o tɛ foyi ɲa.

\VS{10}Minw bɛ lanabagaw faran, ni i ka o mɔgɔ dɔ ladi ka se fɔ siɲaga fla, ni a ma sɔn, i ye o tigi mabɔ i yɛrɛ ra.

\VS{11}Sabu sigiya t’a ra, o mɔgɔ suguya ka lanaya sira bla; a bɛ jurumun kɛ ka Ala ta kiti ben a yɛrɛ kan.


\par }{\SH Pɔli ta ladiri laban ni fori
\par }
{\R (Korɛntikaw fɔlɔ 16.20-24)

\par }{\PP \VS{12}Ni ne nana Aritemasi walama Tisiki ci i fɛ tuma min na, i ye i jija ka na ne kunbɛn Nikopolisi, sabu ne k’a latigɛ ko ne bɛna nɛnɛwagati kɛ o yɔrɔ le ra.

\VS{13}I janto sariya karamɔgɔ Zenasi ra, ani Apolɔsi, ka o dɛmɛ o ta tagama ra, janko foyi kana dɛsɛ o fɛ.

\VS{14}An balemaw fana ka kan ka o yɛrɛ degi kɛwaleɲumankɛ ra, janko ka dɔw mako ɲa wagatigbɛlɛnw na; o man kan ka kɛ ɲacintanw ye.


\par }{\PP \VS{15}Minw bɛɛ bɛ ni ne ye yan, olugu bɛɛ bɛ i fo. Minw bɛ an kanu lanaya sira ra, i ye olugu bɛɛ fo.

\par }{\PP Ala ye nɛɛma aw bɛɛ ye!

\par }