\NormalFont\ShortTitle{Jakariya}

{\MT JAKARIYA

\par }{\MTB TA KITABU

\par }{\IMT Kitabu faamucogo

\par }{\IP Cira Jakariya ni cira Hagize ka ciraya kɛ wagati kelen na. Masacɛba Sirusi tun ka Yahudiya mɔgɔ waga bilooru (50 000) minw bla ka na Zeruzalɛmu, ka na Alabatosoba lɔ kokura, Jakariya ni Hagize tun ye o Yahudiyaw dɔw ye.

\par }{\IP Jakariya ka o mɔgɔw ja gbɛlɛya, ko o ye Matigi Ala ta batoso lɔ, ani ka teren Ala ye kosɛbɛ. Jakariya ni Hagize ta kumaw sababu ra, Alabatosoba sera ka lɔ ka ban. Sarakalasebaga minw ye Zorobabɛli ni Yosuwe ye, olugu le tun bɛ o baaraw ɲamɔgɔw ye.

\par }{\IP Nin kitabu taranna taranyɔrɔ fla. A taranyɔrɔ kelen kelen bɛɛ sɛbɛra a ta wagati ra. A taranyɔrɔ fɔlɔ ra (1–8), Ala ka tagamasiyɛn seegi yira cira Jakariya ra. Ala ta mɛlɛkɛ dɔ le bɛ o tagamasiyɛnw kɔrɔ fɔ Jakariya ye, k’a yira a ra ko Ala bɛna na a ta mɔgɔw dɛmɛ, ka Zeruzalɛmu dugu ni Alabatosoba lɔ kokura tuun, ka Zorobabɛli kɛ jamana ɲamɔgɔ ye.

\par }{\IP A taranyɔrɔ flanan na (9–14), cira b’a yira ko Ala bɛna kiti ben siya tɔw kan kuntigiba nawagati ra. Ala bɛna sebagaya di a ta mɔgɔw ma, k’a to Zeruzalɛmu ye se sɔrɔ a juguw bɛɛ kan. Cira ka o le fɔ ko: «Matigi Ala le bɛna kɛ dunuɲa bɛɛ ta masacɛ ye. O lon na, Matigi Ala kelenpe le bɛna kɛ Ala ye, ale kelenpe tɔgɔ le bɛna fɔ» (14.9).

\par }{\IP Ala bɛna o kuntigi le ci ka na ni hɛra ni terenninya ye. Ale bɛna kɛ masacɛ ye; a bɛna se sɔrɔ, k’a majiginin to (9.9). Mɔgɔw bɛna ban a ra, nka ale le bɛna kɛ Ala ta mɔgɔw kɔrɔsibaga ye (11.7). Mɔgɔw bɛna ban a ra k’a faga, k’a sɔrɔ ale le ye Ala ta ciraden ye (12.9-10).

\par }{\IOT Kitabu kɔnɔkow

\par }{\IO Cira Jakariya ka tagamasiyɛn minw ye
{\IOR{(1–8)}}

\par }{\IO Ala bɛna a ta kiti ben siya tɔw kan
{\IOR{(9.1-8)}}

\par }{\IO Ala bɛna hɛra ni sebagaya di a ta mɔgɔw ma
{\IOR{(9.9-14)}}

\par }{\IB \par }


\ChapOne{1}{\SH Ala ko Izirayɛli ye nimisa ka kojugu dabla
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dariyusi ta masaya san flanan karo seeginan na, Matigi Ala k’a ta kuma lase cira Berekiya dencɛ Jakariya ma; Berekiya tun ye Ido dencɛ ye. Ala k’a fɔ Jakariya ye ko:

\VS{2}«Matigi Ala dimina aw bɛmaw kɔrɔ kosɛbɛ.

\VS{3}A fɔ nin mɔgɔw ye ko Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q ‹Aw ye sekɔ ka na ne fɛ!

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten.

\par }{\Q Ni o kɛra, ne fana bɛna sekɔ aw fɛ.

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten.›


\par }{\PP \VS{4}«Aw kana kɛ i ko aw bɛmaw; fɔlɔfɔlɔ ciraw tun ka Ala ta kuma lase olugu ma, ko Fangatigi Ala ko: ‹Aw ye bɔ aw ta sirajuguw kan, ka aw ta kɛwalejuguw dabla! Nka o ma ne lamɛn, o fana ma o janto ne ta kumaw ra. Matigi Ala ko ten.›


\par }{\PP \VS{5}«Ayiwa, aw bɛmaw bɛ min sisan? Yala o ciraw tun bɛ se ka to si ra fɔ bi wa?

\VS{6}O bɛɛ n’a ta, ne tun ka ne ta kumaw, ani ne ta cifɔnin minw fɔ ne ta baaradenw ye, minw ye ciraw ye, yala o kumaw ma na ben aw bɛmaw kan wa? Aw bɛmaw yɛrɛ nana nimisa, k’a fɔ ko: ‹Fangatigi Ala ka min latigɛ, a ka o le kɛ an na, ka kaɲa ni an ta sirajuguw ni an ta kɛwalejuguw ye.› »


\par }{\SH Siko fɔlɔ: sow
\par }
{\PP \VS{7}Dariyusi ta masaya san flanan karo tan ni kelennan na, min ye Sebati karo\FTNT{*}{{\FR 1:7 }{\FR{1.7
}}{\FT{Sebati karo, o ye Yahudiyaw ta san karo tan ni kelennan ye.}}} ye, o karo tere mugan ni naaninan, Matigi Ala k’a ta kuma lase cira Jakariya ma, min tun ye Ido dencɛ Berekiya ta dencɛ ye. Jakariya ko:

\VS{8}O lon su fɛ, ne ka cɛ dɔ yɛlɛnin ye so wulenman dɔ kan, a lɔnin bɛ mirite yiriw cɛ ra, dingakɔnɔyɔrɔ dɔ ra. So wulenman dɔw, ani so finman bisigi dɔw, ani so gbɛman dɔw tun b’a kɔ fɛ.

\VS{9}Ne k’a ɲininka ko: «Ne matigicɛ, nin sow ye mun sow le ye?» Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ni ne ye, ale ko ne ma ko: «Nin sow kɔrɔ ye min ye, ne bɛna o fɔ i ye!»

\VS{10}Cɛ min tun lɔnin bɛ mirite yiriw cɛ ra, ale ka kuma ta, k’a fɔ ko: «Matigi Ala ka olugu le ci ka taga dunuɲa yɔrɔw bɛɛ yaala.»

\VS{11}Matigi Ala ta mɛlɛkɛ min lɔnin tun bɛ mirite yiriw cɛ ra, sotigiw kumana o fɛ, k’a fɔ a ye ko: «An ka dunuɲa yɔrɔ bɛɛ yaala; an k’a ye ko dunuɲa yɔrɔ bɛɛ bɛ laganfiya ni ɲasuma le ra.»

\VS{12}Matigi Ala ta mɛlɛkɛ ka o jaabi k’a fɔ ko: «Fangatigi Ala, i dimina Zeruzalɛmu ni Zuda dugu tɔ minw kɔrɔ kabini san biwolonfla, i bɛna hina o duguw ra wagati juman le sa?»

\VS{13}Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ni ne ye, Matigi Ala ka o mɛlɛkɛ jaabi ni kumadiman ye, ani jususaarokuma.

\VS{14}Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ni ne ye, o k’a fɔ ne ye ko: «A fɔ bɛɛ ye, ko Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q ‹Ne ka Zeruzalɛmu ni Siyɔn kanu ni kanuyaba le ye.


\par }{\Q \VS{15}O kosɔn siya minw ɲasumanin siginin bɛ, ne dimininba lo olugu kɔrɔ;

\par }{\Q sabu ne tun dimina dɔɔnin dɔrɔn le ne ta mɔgɔw kɔrɔ,

\par }{\Q nka olugu le ka dɔ fara o ta tɔɔrɔ kan.›


\par }{\Q \VS{16}O kosɔn Matigi Ala ko:

\par }{\Q ‹Ne bɛna sekɔ ka na Zeruzalɛmu ni hina ye.

\par }{\Q Ne ta batoso bɛna lɔ Zeruzalɛmu tuun.

\par }{\Q O bɛna juru la Zeruzalɛmu dugu kan,

\par }{\Q k’a suma, k’a lɔ kokura.

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten!›


\par }{\Q \VS{17}A fɔ bɛɛ ye tuun ko Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q ‹Fɛnɲumanw bɛna caya ne ta duguw kɔnɔ tuun;

\par }{\Q Matigi Ala bɛna Siyɔn dugumɔgɔw jusu saaro tuun,

\par }{\Q ka Zeruzalɛmu ɲanawoloma k’a kɛ a ta dugu ye.› »




\par }\Chap{2}{\SH Siko flanan: gban fla ni numucɛ naani
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kɔ, ne ka ne ɲa kɔrɔta ka gban\FTNT{*}{{\FR 2:1 }{\FR{2.1
}}{\FT{Gbanw, o ye siyaw ta fanga tagamasiyɛnw ye.}}} naani ye.


\par }{\PP \VS{2}Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ne fɛ, ne ka o ɲininka ko: «Nin ye mun ye?» A ka ne jaabi ko: «Nin gbanw le ka Zuda ni Izirayɛli ni Zeruzalɛmu dugumɔgɔw janjan.»


\par }{\PP \VS{3}O kɔ, Matigi Ala ka numucɛ naani yira ne ra.

\VS{4}Ne k’a ɲininka ko: «Ninnugu bɛ nana mun le kɛ?» A ka ne jaabi ko: «Gban minw ka Zuda ta mɔgɔw janjan, fɔ o si tɛ se ka o kun kɔrɔta tuun, o nana ka na siranyaba bla o gbanw le ra, ka o gbanw karikari, sabu siya minw ka o ta fanga sigi Zuda kan ka Zuda ta mɔgɔw bɛɛ janjan, gbanw ye olugu tagamasiyɛnw le ye.»


\par }{\SH Siko sabanan: sumanikɛjuru
\par }
{\PP \VS{5}O kɔ, ne ka ne ɲa kɔrɔta ka cɛ dɔ ye, sumanikɛjuru b’a boro.

\VS{6}Ne k’a ɲininka ko: «I bɛ tagara min le?» A ka ne jaabi ko: «Ne bɛ tagara Zeruzalɛmu dugu le suma k’a bonya ni a janya lɔn.»

\VS{7}Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ni ne ye, ale gbarara ka na; mɛlɛkɛ dɔ wɛrɛ nana ale kunbɛn,

\VS{8}k’a fɔ a ye ko: «Bori, i ye taga a fɔ nin kanbelen jurutigi ye ko:

\par }{\Q ‹Zeruzalɛmu dugu tɛna se ka lamini ni kogo ye tuun,

\par }{\Q a kɔnɔmɔgɔw, ani a bɛganw cayakojugu fɛ.


\par }{\Q \VS{9}Ne Ala yɛrɛ le bɛna kɛ kogo tasumaman ye,

\par }{\Q ka Zeruzalɛmu dugu lamini, ka kɛ dugu nɔɔrɔ ye.

\par }{\Q Matigi Ala ko ten!› »


\par }{\SH Ala bɛ mɔgɔw wele
\par }
{\Q \VS{10}«Aw ye wuri, aw ye wuri!

\par }{\Q Aw ye bori ka bɔ sahiliyanfan jamana ra.

\par }{\Q Matigi Ala ko ten.

\par }{\Q Sabu ne tun ka aw janjan

\par }{\Q ka aw lataga dunuɲa fan naani na.

\par }{\Q Matigi Ala ko ten.


\par }{\Q \VS{11}Aw ye wuri, Siyɔn dugumɔgɔw!

\par }{\Q Aw ye wuri ka bori, aw minw siginin bɛ Babilɔni* dugu kɔnɔ.»


\par }{\Q \VS{12}Sabu Fangatigi Ala ka sebagaya di ne ma, ka ne ci; siya minw ka aw borofɛnw cɛ a b’a fɔ olugu ye, ko:

\par }{\Q «Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka maga aw ra,

\par }{\Q a kɛra i ko o tigi k’a boro su ne yɛrɛ ɲaden le ra.


\par }{\Q \VS{13}Ne kɔni bɛna ne boro kɔrɔta o mɔgɔw kama,

\par }{\Q k’a to o mɔgɔw ta jɔnw yɛrɛ ye o borofɛnw cɛ.»

\par }{\Q Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko Fangatigi Ala le ka ne ci.


\par }{\Q \VS{14}«Siyɔn dugumɔgɔw, aw ye kule ci ka ɲagari;

\par }{\Q sabu ne bɛ nana ka na sigi aw cɛ ra.

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten.


\par }{\Q \VS{15}O lon na, siya caman bɛna don Matigi Ala ta jɛn ra,

\par }{\Q ka kɛ Matigi Ala ta mɔgɔw ye.

\par }{\Q O ra ne Matigi Ala, ne bɛna sigi aw cɛ ra. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko Fangatigi Ala le ka ne ci aw fɛ.»


\par }{\Q \VS{16}Matigi Ala bɛna Zuda le kɛ a yɛrɛ sigiyɔrɔ ye, a ta jamana saninman kɔnɔ,

\par }{\Q ka Zeruzalɛmu ɲanawoloma tuun k’a kɛ a ta dugu ye.


\par }{\Q \VS{17}Danfɛnw bɛɛ ye je Matigi Ala ɲa kɔrɔ;

\par }{\Q sabu a bɛ wurira ka bɔ a ta yɔrɔ saninman na ka na.




\par }\Chap{3}{\SH Siko naaninan: sarakalasebagaw kuntigi Yosuwe
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kɔ, Ala ka sarakalasebagaw kuntigi Yosuwe yira ne ra; a lɔnin tun bɛ Matigi Ala ta mɛlɛkɛ ɲa fɛ, Setana lɔnin bɛ a kininboroyanfan na, a b’a jarakira.

\VS{2}Matigi Ala ko Setana ma ko: «Matigi Ala ye kuma ben ele kan, Setana, Matigi Ala ye kuma ben ele kan, Matigi Ala min ka Zeruzalɛmu dugu ɲanawoloma. Yala nin cɛ tɛ i ko lɔgɔkurun min bɔra tasuma ra wa?»


\par }{\PP \VS{3}O y’a sɔrɔ Yosuwe lɔnin tun bɛ mɛlɛkɛ ɲa kɔrɔ ni fani nɔgɔninw le ye a kan na.

\VS{4}Minw tun lɔnin bɛ mɛlɛkɛ ɲa fɛ, mɛlɛkɛ k’a fɔ olugu ye ko: «Aw ye a ta fani nɔgɔninw bɔ a ra!» A k’a fɔ Yosuwe ye ko: «A flɛ, ne ka i ta jurumunw bɔ i ra; ne bɛna fani ɲumanmanw le don i ra.»


\par }{\PP \VS{5}Ne ko: «Aw ye jalamugu saninman dɔ fana melege a kun na!» O ka jalamugu saninman dɔ melege a kun na, ka faniw don a ra. Matigi Ala ta mɛlɛkɛ tun lɔnin bɛ.


\par }{\PP \VS{6}Matigi Ala ta mɛlɛkɛ ka nin layiri ta Yosuwe ye;

\VS{7}a ko Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «Ni i ka ne ta siraw tagama

\par }{\Q ka ne ta kumaw lamɛn,

\par }{\Q ele le bɛna sigi ne ta so kunna,

\par }{\Q ka ne ta lu kɔrɔsi.

\par }{\Q Minw bɛ yan,

\par }{\Q ne bɛna i sigi olugu ta sigiyɔrɔ ɲɔgɔn na.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«Ele sarakalasebagaw kuntigi Yosuwe, ele ye nin kumaw lamɛn,

\par }{\Q ani i jɛnɲɔgɔn minw bɛ ni i ye.

\par }{\Q O mɔgɔw ye ko nataw tagamasiyɛnɲumanw le ye.

\par }{\Q Ne bɛna ne ta baaraden ci ka na; a tɔgɔ ye ko Yiri Falentɔ\FTNT{*}{{\FR 3:8 }{\FR{3.8
}}{\FT{Yiri Falentɔ: Aw ye nin yɔrɔw flɛ: (}}{\XT{Yeremi 23.5; 33.15; Ezayi 11.1}}{\FT{).}}}.


\par }{\Q \VS{9}A flɛ, ne ka kabakuru min bla Yosuwe ɲa fɛ;

\par }{\Q ɲaden wolonfla le bɛ o kabakuru kelenpe ra.

\par }{\Q Ne yɛrɛ le bɛna o kabakuru ta sɛbɛri kɛ a kan.

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten!

\par }{\Q Ne bɛna nin jamana ta jurumun kafari lon kelen na.


\par }{\Q \VS{10}O lon na kɔni, aw bɛna ɲɔgɔn wele ka na sigi rɛzɛnsunw kɔrɔ,

\par }{\Q ka ɲɔgɔn wele ka na sigi torosunw kɔrɔ.

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten.»




\par }\Chap{4}{\SH Siko loorunan: fitinablanan ni oliviyesunw
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ni ne ye, o nana tuun, ka na ne lakunu, i ko o bɛ mɔgɔ lakunu sunɔgɔ ra cogo min na.

\VS{2}A ko ne ma ko: «I ɲa bɛ mun le ra?» Ne ko: «Ne ɲa bɛ fitinablanan dɔ ra, a bɛɛ ye sanin ye; fitinadaga dɔ b’a kunna, fitina wolonfla siginin b’a san fɛ, ani fitinajuru tɛmɛyɔrɔ wolonfla.

\VS{3}Oliviyesun fla turunin bɛ fitinablanan kɔrɔ, kelen b’a kininboroyanfan na, tɔ kelen b’a numanboroyanfan na.»


\par }{\PP \VS{4}Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ni ne ye, ne ka kuma ta tuun ka ale ɲininka; ne ko: «Ne matigicɛ, nin kow kɔrɔ ye di le?»

\VS{5}Mɛlɛkɛ ka ne jaabi ko: «I ma nin lɔn wa?» Ne ko: «Ɔn-ɔn, ne matigicɛ!»

\VS{6}A ko ne ma ko: «Matigi Ala bɛ kuma min lase Zorobabɛli ma, o flɛ nin ye:

\par }{\Q ‹Aw ta fanga nɔ tɛ,

\par }{\Q aw ta baraka nɔ tɛ,

\par }{\Q nka ne Nin* nɔ lo,

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten!›


\par }{\Q \VS{7}Ele ye mun le ye Zorobabɛli ɲa fɛ?

\par }{\Q Ele kuru belebeleba, i bɛna ci, ka dakaɲa.

\par }{\Q Bon ta kabakuru fɔlɔ bɛna bɔ ele ra;

\par }{\Q mɔgɔw bɛna kule k’a fɔ ko: ‹Ala ta ɲumanya lo! Ala ta ɲumanya lo!› »


\par }{\PP \VS{8}O kɔ, Matigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, k’a fɔ ko:

\VS{9}«Zorobabɛli boro le ka nin batoso jubɔ, a boro le bɛna a laban fana. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko Fangatigi Ala le ka ne ci aw fɛ.

\VS{10}Jɔn le tun bɛ jɔnna nin baara ra, a daminawagati ra, ko a ka dɔgɔ? Ni mɔgɔw nana bonlɔjuru ye Zorobabɛli boro a bɛ bon lɔra, o bɛna ɲagari.

\par }{\PP «Ayiwa, nin fitina wolonfla ye Matigi Ala ɲadenw le ye, minw bɛ dunuɲa yɔrɔ bɛɛ yaala.»


\par }{\PP \VS{11}Ne ka kuma ta, k’a ɲininka tuun, ko: «Nin oliviyesun fla min bɛ fitinablanan kininboroyanfan ni a numanboroyanfan na, olugu ye mun ye?»

\VS{12}Ne k’a ɲininka a siɲaga flanan na tuun ko: «Oliviye yiriboro fla min bɛ saninbere woman kɔrɔ, turu saninman* bɛ bɔra minw wow fɛ, o ye mun ye?»

\VS{13}A ka ne jaabi ko: «Ele ma o lɔn wa?» Ne ko: «Ɔn-ɔn, ne matigicɛ!»

\VS{14}A ko: «Turu saninman kɛra mɔgɔ minw kun na, ka o bla danna dunuɲa bɛɛ tigi Ala ta baara kama, olugu lo.»




\par }\Chap{5}{\SH Siko wɔɔrɔnan: gbolo kitabu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ne ka ne ɲa kɔrɔta ka flɛri kɛ tuun; ne ka gbolo dɔ melegenin tɛmɛtɔ ye san fɛ.

\VS{2}Mɛlɛkɛ ka ne ɲininka ko: «I ɲa bɛ mun le ra?» Ne ko: «Ne ɲa bɛ gbolo dɔ melegenin tɛmɛtɔ ra san fɛ. A janya ye nɔngɔn\FTNT{*}{{\FR 5:2 }{\FR{5.2
}}{\FT{Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma.}}} ɲa mugan, a bonya ye nɔngɔn ɲa tan.»

\VS{3}Mɛlɛkɛ ko ne ma ko: «Nin ye danga le ye, min bɛ benna jamana bɛɛ lajɛnnin kan. A sɛbɛra a ɲa kelen kan ko sonw bɛɛ bɛna gbɛn ka bɔ yan; a sɛbɛra a ɲa tɔ kelen kan ko minw bɛɛ bɛ kari gbansan, ko olugu bɛɛ bɛna gbɛn ka bɔ yan.


\par }{\Q \VS{4}‹Ne bɛna danga lajigi,

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten;

\par }{\Q ka danga ladon sonw ta bon kɔnɔ,

\par }{\Q ani mɔgɔ minw bɛ kari ni ne tɔgɔ ye faninya kan.

\par }{\Q Danga bɛna jigi o ta bon kɔnɔ, k’a halaki,

\par }{\Q a ni a bonlɔyiriw ni bon kabakuruw bɛɛ.› »


\par }{\SH Siko wolonflanan: muso siginin minan kɔnɔ
\par }
{\PP \VS{5}Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ni ne ye, ale gbarara ne ra, k’a fɔ ne ye ko: «I ɲa kɔrɔta k’a flɛ fɛn min bɛ nana!»

\VS{6}Ne k’a ɲininka ko: «Mun lo?» A ko: «Minan dɔ le bɛ nana!» A ko tuun ko: «Nin ye jamana bɛɛ lajɛnnin ta jurumun tagamasiyɛn le ye!»

\VS{7}O kɔ, datugunan nɛgɛraman min tun bɛ o minan da ra, o datugunan wurira. Muso dɔ siginin tun bɛ minan kɔnɔ.

\VS{8}A ko: «Nin ye juguya tagamasiyɛn le ye!» A ka muso digi k’a don minan kɔnɔ, ka datugunan nɛgɛraman digi k’a datugu a da ra.


\par }{\PP \VS{9}Ne ka ne ɲa kɔrɔta tuun, ka muso fla ye o bɛ nana san fɛ. O tun bɛ o kamanw lamagara fɔɲɔ kan ka na. O kamanw tun bɛ i ko baninkɔnɔ kamanw. O nana minan ta ka taga ni a ye san ni dugu cɛ.

\VS{10}Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ni ne ye, ne ka ale ɲininka ko: «O bɛ tagara ni minan ye min le?»

\VS{11}A ka ne jaabi ko: «O bɛ tagara so dɔ le lɔ a ye Babilɔni\FTNT{†}{{\FR 5:11 }{\FR{5.11
}}{\FT{Babilɔni, walama Sinehari, o yɔrɔ kɛra kojugu tagamasiyɛn le ye.}}} mara ra. Ni o so lɔra ka ban, o bɛna minan bla a blayɔrɔ ra yi.»




\par }\Chap{6}{\SH Siko seeginan: sowotoro naani
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ne ka ne ɲa kɔrɔta tuun, ka flɛri kɛ, ka sowotoro naani bɔtɔ ye kuru fla furancɛ ra; o kuruw siranɛgɛraman tun lo.

\VS{2}Sowotoro fɔlɔ ta sow tun ye wulenman ye, flanan ta sow tun ye finman ye,

\VS{3}sabanan ta sow tun ye gbɛman ye, naaninan ta sow tun ye ɲɛgɛnɲɛgɛnman ye.


\par }{\PP \VS{4}Mɛlɛkɛ min tun bɛ kumana ni ne ye, ne ka o ɲininka, ko: «Nin fɛnw ye mun ye?»

\VS{5}Mɛlɛkɛ ka ne jaabi ko: «Sankolo fan naani ta fɔɲɔw le bɛ bɔra ka taga; o tun siginin bɛ dunuɲa bɛɛ tigi Ala ɲa kɔrɔ.»

\VS{6}So finmanw ta sowotoro bɛ tagara sahiliyanfan jamana fan le ra. So gbɛmanw ta sowotoro bɛ tagara terebenyanfan jamana fan le ra. So ɲɛgɛnɲɛgɛnmanw ta sowotoro bɛ tagara woroduguyanfan fan le ra.

\VS{7}So wulenmanw bɔra minkɛ, olugu tun kɔrɔtɔnin lo ka taga dunuɲa yaala. Mɛlɛkɛ k’a fɔ o ye ko: «Aw ye taga, ka taga dunuɲa yaala!» O bɔra ka taga dunuɲa yaala.

\VS{8}Mɛlɛkɛ ka ne wele k’a fɔ ne ye ko: «A flɛ, minw bɔra ka taga sahiliyanfan jamana fan na, olugu le bɛna ne ta dimi mala sahiliyanfan jamana kɔrɔ.»


\par }{\SH Ala ka fanga di Yosuwe ma
\par }
{\PP \VS{9}Matigi Ala kumana ne fɛ k’a fɔ ne ye ko:

\VS{10}«Mɔgɔ minaninw ka fɛn minw di Hɛlidayi, ani Tobiya, ani Yedaya ma, taga o fɛnw mina. Wuri i ye taga bi yɛrɛ Sofoni dencɛ Yoziyasi ta so kɔnɔ; o mɔgɔw bɔra Babilɔni ka na jigi o so le kɔnɔ.

\VS{11}I ye o warigbɛ ni o sanin mina, ka masafugula dɔ lalaga ni a ye, ka o biri sarakalasebagaw kuntigi Yosuwe kun na, min ye Yosadaki dencɛ ye.

\VS{12}O kɔ, i y’a fɔ a ye ko Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q ‹Cɛ min tɔgɔ ye ko Yiri Falentɔ,

\par }{\Q o le ye nin ye;

\par }{\Q a bɛna to a nɔ ra ka falen,

\par }{\Q ka Matigi Ala ta batoso lɔ.


\par }{\Q \VS{13}Ale le bɛna Matigi Ala ta batoso lɔ.

\par }{\Q A bɛna masaya bonya sɔrɔ,

\par }{\Q ka sigi masaya ra a ta masasiginan kan k’a ta jamana mara.

\par }{\Q A bɛna to masaya ra ka kɛ sarakalasebaga ye fana.

\par }{\Q A bɛna o baara fla bɛɛ kɛ ka ɲa.›


\par }{\PP \VS{14}«Masafugula bɛna bla Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, janko ka mɔgɔw hakiri jigi Hɛlidayi,\FTNT{*}{{\FR 6:14 }{\FR{6.14
}}{\FT{Hɛlidayi: Heburukan na a fɔra ko: Helɛmu.}}} ni Tobiya, ani Yedaya, ani Sofoni dencɛ Yoziyasi\FTNT{†}{{\FR 6:14 }{\FR{6.14
}}{\FT{Yoziyasi: Heburukan na a fɔra ko: Hɛni.}}} ta ko ra.»


\par }{\PP \VS{15}Mɔgɔ minw yɔrɔ ka jan, olugu bɛna na, ka na baara kɛ ka Matigi Ala ta batoso lɔ. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko Fangatigi Ala le ka ne ci aw fɛ. Ni aw ka sɔn ka Matigi Ala, aw ta Ala kan lamɛn ka ɲa, o kow bɛna kɛ k’a dafa.




\par }\Chap{7}{\SH Batori min ka di Ala ye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Masacɛ Dariyusi ta masaya san naaninan na, o san karo kɔnɔntɔnnan na, min ye Kisilevu karo\FTNT{*}{{\FR 7:1 }{\FR{7.1
}}{\FT{Kisilevu karo, o ye Yahudiyaw ta san karo kɔnɔntɔnnan ye.}}} ye, o karo tere naaninan, Matigi Ala k’a ta kuma lase Jakariya ma tuun.


\par }{\PP \VS{2}Ayiwa, Betɛlikaw tun ka Saresɛri ni Regɛmu Melɛki ni o ta mɔgɔ dɔw ci, ka taga Matigi Ala daari.

\VS{3}O tagara Fangatigi Ala ta batoso sarakalasebagaw ni a ta ciraw ɲininka ko: «Yala an ka kan ka to ka kasi, ka an yɛrɛ bari an diyanyakow bɛɛ ra, san karo loorunan na, i n’a fɔ an tun bɛ deri k’a kɛ cogo min na kabini san caman wa?»


\par }{\PP \VS{4}Fangatigi Ala k’a ta kuma lase ne ma, k’a fɔ ko:

\VS{5}«Kuma jamana mɔgɔw bɛɛ fɛ, ani sarakalasebagaw, ka o ɲininka ko: ‹Tuma min na aw tun bɛ to ka sun don san karo loorunan ni a karo wolonflanan na, fɔ san biwolonfla, yala can ra aw tun ka sun don ne le kosɔn wa?

\VS{6}Ni aw fana tun bɛ domuni kɛ ka min, yala aw tun tɛ o domuniw ni minniw kɛra aw yɛrɛ ta nafa le kama wa?

\VS{7}Yala Matigi Ala tun ma o kuma kelenw le don ciraw da ra fɔlɔfɔlɔ k’a fɔ aw ye, wagati min na mɔgɔw tun siginin bɛ Zeruzalɛmu ni a kɛrɛfɛduguw kɔnɔ ɲasuma ra, ani wagati min mɔgɔw tun bɛ jamana woroduguyanfan ni jamana dugumayanfan na wa?› »


\par }{\SH Ala ta mɔgɔw ta kanminabariya
\par }
{\PP \VS{8}Matigi Ala k’a ta kuma lase Jakariya ma tuun, ko:


\par }{\Q \VS{9}Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «Aw ye kiti tigɛ ka kaɲa ni can ye;

\par }{\Q aw ye ɲɔgɔn mina ni ɲumanya ni hina ye.


\par }{\Q \VS{10}Aw kana muso cɛ saninw, ani feritaw, ani lonanw, ani fagantanw tɔɲɔ.

\par }{\Q Aw kana kojugu ŋaninya aw jusu ra ɲɔgɔn kama!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}«Nka o ma o janto ne ta kuma ra.

\par }{\Q O murutira, o ka o kɔ di ne ma,

\par }{\Q ka o torokun gbɛlɛya,

\par }{\Q janko o kana ne ta kuma lamɛn.


\par }{\Q \VS{12}O ka o jusukun gbɛlɛya i ko lulu,

\par }{\Q janko Fangatigi Ala tun k’a ta sariyaw ni a ta kuma minw lase ciraw ma fɔlɔfɔlɔ a Nin* baraka ra,

\par }{\Q k’a fɔ o ye, o kana o lamɛn.

\par }{\Q O le k’a to Fangatigi Ala dimina o kɔrɔ kosɛbɛ; a ko:


\par }{\Q \VS{13}‹Wagati min ne tun ka o wele,

\par }{\Q o tun ma sɔn ka ne lamɛn.

\par }{\Q Sisan olugu fana bɛna ne wele,

\par }{\Q ne tɛna o lamɛn.

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten.›


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}«O kosɔn ne ka o janjan ka taga siya wɛrɛw cɛ ra,

\par }{\Q o ma siya minw lɔn.

\par }{\Q O ta jamana lakolon tora o kɔ fɛ;

\par }{\Q mɔgɔ tɛ don a kɔnɔ, mɔgɔ tɛ bɔ a kɔnɔ.

\par }{\Q Jamana min tun ye jamanaɲuman ye,

\par }{\Q o le kɛra jamana lakolon ye.»




\par }\Chap{8}{\SH Ala ka hɛra layiri ta Zeruzalɛmu dugu ye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Fangatigi Ala k’a ta kuma lase ne ma, ko:


\par }{\Q \VS{2}Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «Ne ka Siyɔn dugu kanu ni kanuyagbɛlɛn le ye,

\par }{\Q o ta kanuya baraka bonyara ne jusu ra kosɛbɛ.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Matigi Ala ko:

\par }{\Q «Ne bɛna kɔsegi ka na Siyɔn dugu kɔnɔ tuun.

\par }{\Q Ne bɛna na sigi Zeruzalɛmu tuun.

\par }{\Q Zeruzalɛmu dugu bɛna wele ko can ta dugu;

\par }{\Q Fangatigi Ala ta kuru bɛna wele ko kuru saninman.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «Cɛkɔrɔbaw, ani musokɔrɔbaw

\par }{\Q bɛna na sigi Zeruzalɛmu dugu siradaw ra tuun;

\par }{\Q o bɛɛ ta tagamabere bɛ kɛ o boro,

\par }{\Q sabu o bɛɛ bɛna sijan sɔrɔ, ka kɔrɔya kosɛbɛ.


\par }{\Q \VS{5}Dugu siradaw bɛna fa cɛdenninw ni musodenninw na;

\par }{\Q olugu bɛna to ka toron kɛ siradaw ra.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «Jamana mɔgɔ tɔ minw tora,

\par }{\Q nin ko bɛna kɛ koba le ye olugu ɲa na;

\par }{\Q nka ne fɛ nin tɛ koba ye!

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten.»


\par }{\Q \VS{7}Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «A flɛ, ne bɛna ne ta mɔgɔw kisi ka bɔ terebɔyanfan mɔgɔw boro,

\par }{\Q ka o kisi ka bɔ terebenyanfan mɔgɔw boro.


\par }{\Q \VS{8}Ne bɛna o lasekɔ tuun,

\par }{\Q ka na o sigi Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ.

\par }{\Q O bɛna kɛ ne ta mɔgɔw ye,

\par }{\Q ne bɛna kɛ o ta Ala ye,

\par }{\Q can ni terenninya kan.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «Aw ye baraka don aw yɛrɛ ra!

\par }{\Q Wagati min Matigi Ala ta so tun bɛ lɔra,

\par }{\Q cira minw kumana o so jubɔwagati ra,

\par }{\Q o ciraw tun ka kuma minw fɔ,

\par }{\Q aw bɛ o kuma kelenw le mɛnna bi.


\par }{\Q \VS{10}Sani o wagati ye se,

\par }{\Q sara tun tɛ mɔgɔ si ta baara ra,

\par }{\Q sara tun tɛ bɛgan si ta baara ra.

\par }{\Q Mɔgɔ si tun tɛ se ka don walama ka bɔ a yɛrɛ sago ma,

\par }{\Q aw juguw ɲasiran kosɔn;

\par }{\Q sabu ne tun ka mɔgɔw bɛɛ kɛ ɲɔgɔn juguw ye.


\par }{\Q \VS{11}Nka nin mɔgɔ tɔ minw tora sisan,

\par }{\Q ne tɛna olugu mina i ko ne tun k’a kɛ cogo min na fɔlɔfɔlɔ.»

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten.


\par }{\Q \VS{12}«Sabu ne bɛna hɛra caya jamana kɔnɔ.

\par }{\Q Rɛzɛn bɛna den ka ɲa,

\par }{\Q simanw bɛna ɲa forow ra,

\par }{\Q sanji bɛna ɲa.

\par }{\Q Ne bɛna nin fɛnw bɛɛ di nin jamana mɔgɔ tɔw ma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}«E, Zuda, ani Izirayɛli,

\par }{\Q aw tun kɛra jamana danganin ye siya tɔw cɛ ra cogo min na,

\par }{\Q o cogo kelen na ne bɛna aw kisi ka baraka don aw ra.

\par }{\Q Aw kana siran,

\par }{\Q aw ye aw ja gbɛlɛya.»


\par }{\Q \VS{14}Sabu Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «Wagati min na aw tun ka ne jusu bɔ,

\par }{\Q ne tun k’a latigɛ cogo min na ko ne bɛna aw halaki,

\par }{\Q ko hali ne tɛna hina aw ra,

\par }{\Q Fangatigi ko ten,


\par }{\Q \VS{15}o cogo ra, sisan ne k’a latigɛ

\par }{\Q ka koɲuman le kɛ Zeruzalɛmu ni Zuda ye tuun.

\par }{\Q Aw kana siran.


\par }{\Q \VS{16}Aw ka kan ka min kɛ, o flɛ nin ye:

\par }{\Q Aw ye can fɔ ɲɔgɔn ye,

\par }{\Q aw ta kititigɛyɔrɔw ra, aw ye kiti tigɛ can kan,

\par }{\Q ka hɛra don mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ.


\par }{\Q \VS{17}Aw si kana kojugu ŋaninya aw jusu ra aw mɔgɔɲɔgɔn kama.

\par }{\Q Aw kana kari faninya kan;

\par }{\Q sabu ne bɛ o fɛnw bɛɛ kɔninya.

\par }{\Q Matigi Ala ko ten.»


\par }{\SH Ɲanasisi bɛna yɛlɛma ka kɛ ɲagari ye
\par }
{\PP \VS{18}Fangatigi Ala k’a ta kuma lase ne ma tuun, ko Fangatigi Ala ko:

\VS{19}«San karo naaninan ta sun, ani san karo loorunan ta sun, ani san karo wolonflanan ta sun, ani san karo tannan ta sun, o bɛɛ bɛna yɛlɛma ka kɛ Zuda ta mɔgɔw fɛ ninsɔndiyalonw, ani ɲagarilonw, ani hɛra ɲanagbɛlonw le ye. O kosɔn aw ye can ni hɛra le kanu.»


\par }{\Q \VS{20}Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «Mɔgɔw bɛna na tuun;

\par }{\Q dugu caman ta mɔgɔw bɛna na.


\par }{\Q \VS{21}Dugu dɔ ta mɔgɔw bɛna taga a fɔ dugu wɛrɛ ta mɔgɔw ye ko:

\par }{\Q ‹An ye taga Matigi Ala daari,

\par }{\Q an ye taga Fangatigi Ala kɔ!

\par }{\Q Anw fana bɛ taga!›


\par }{\Q \VS{22}Jamana caman ta mɔgɔw,

\par }{\Q ani siya barakamanw bɛna na Fangatigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini Zeruzalɛmu,

\par }{\Q ka na Matigi Ala daari.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Fangatigi Ala ko:

\par }{\Q «O lon na, cɛ tan bɛna bɔ siya wɛrɛw ra,

\par }{\Q siya minw bɛ kan wɛrɛw fɔ,

\par }{\Q ka na Yahudiya cɛ kelen mina a ta derege senkɔrɔyɔrɔ ma,

\par }{\Q k’a fɔ a ye ko:

\par }{\Q ‹An bɛ taga ni i ye,

\par }{\Q sabu an k’a mɛn ko Ala bɛ ni aw ye!› »




\par }\Chap{9}{\SH Ala bɛna siyaw ta kiti tigɛ ka o saninya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala ta kuma:

\par }{\Q Matigi Ala ta kuma fɔra Hadaraki jamana kama.

\par }{\Q A bɛna se Damasi dugu fana ma;

\par }{\Q sabu Matigi Ala ɲa lɔnin bɛ adamadenw bɛɛ ra

\par }{\Q i n’a fɔ a ɲa bɛ Izirayɛlimɔgɔw ra cogo min na.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Ala ta kuma sera Hamati dugu fana ma,

\par }{\Q o dugu min bɛ Damasi dugu kɔrɔ;

\par }{\Q Tiri dugu ni Sidɔn dugu fana sen b’a ra,

\par }{\Q olugu ni o ta ceguya bɛɛ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Tirikaw ka sankasojan dɔ le lɔ;

\par }{\Q o ka warigbɛ lajɛn caman i ko dugukolo buguri,

\par }{\Q ka sanin lajɛn caman i ko bɔgɔmugu min bɛ sirada ra.


\par }{\Q \VS{4}Nka a flɛ, Matigi bɛna o borofɛnw bɛɛ bɔsi o ra,

\par }{\Q ka o ta dugu laminikogow ben kɔgɔji ra,

\par }{\Q ka tasuma kɛ ka dugu yɛrɛ jɛni.


\par }{\Q \VS{5}Ni Asikalɔnkaw nana o ye, siranya bɛna olugu mina.

\par }{\Q Ni Gazakaw fana nana o ye, siranya bɛna jatigɛ bla olugu ra.

\par }{\Q Ekurɔnkaw kɔni, olugu jigi tigɛra.

\par }{\Q Masacɛ tɛna kɛ Gazakaw fɛ tuun,

\par }{\Q mɔgɔ tɛna sigi Asikalɔn tuun.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Siya ɲagaminin dɔw le bɛna sigi Azidɔdi dugu kɔnɔ.

\par }{\Q Ne bɛna Filisikaw ta yɛrɛbonya bɛɛ bɔ o ra.


\par }{\Q \VS{7}Ne tɛna a to o ye josɔnsogow joriw min tuun,

\par }{\Q ne tɛna a to o ye o sogo haramuninw ɲimi tuun.

\par }{\Q O ta mɔgɔ tɔ minw tora,

\par }{\Q olugu fana bɛna kɛ an ta Ala ta mɔgɔ dɔw ye,

\par }{\Q ka kɛ Zuda jamana ɲamɔgɔ dɔw ye.

\par }{\Q Ekurɔnkaw bɛna kɛ i ko Yebusikaw.


\par }{\Q \VS{8}Ne bɛna ne ta so lamini, k’a kɔrɔsi,

\par }{\Q janko kɛrɛkɛjama si tɛmɛtɔ kana na se a ma.

\par }{\Q Fangatigi si tɛna o minako juguya tuun,

\par }{\Q sabu sisan ne yɛrɛ ɲa bɛ o kɔrɔsira.


\par }{\SH Hɛra masacɛ min bɛna na
\par }
{\Q \VS{9}Aw ye ɲagari kosɛbɛ, Siyɔn dugumɔgɔw!

\par }{\Q Aw ye ɲagarikanbaw bɔ, Zeruzalɛmu dugumɔgɔw!

\par }{\Q A flɛ, aw ta masacɛ bɛ nana aw fɛ!

\par }{\Q A terennin lo, a ka se sɔrɔ;

\par }{\Q a majiginin yɛlɛnin bɛ fali le kan;

\par }{\Q a yɛlɛnnin bɛ faliden dɔ kan,

\par }{\Q falimuso ta falidennin.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Ne bɛna kɛrɛkɛwotorow tunu ka bɔ Efirayimu,

\par }{\Q ka kɛrɛkɛsow bɛɛ ban Zeruzalɛmu.

\par }{\Q Kɛrɛ bɛ kɛ ni kalan minw ye, ne bɛna o karikari.

\par }{\Q Ale bɛna hɛra kibaroya le fɔ mɔgɔw ye.

\par }{\Q A ta masaya bɛna bɔ kɔgɔji dɔ ra ka taga a bla dɔ ra,

\par }{\Q ka bɔ Efirati ba ra, ka taga a bla fɔ dunuɲa dan na.


\par }{\SH Ala ta mɔgɔw ta kisicogo
\par }
{\Q \VS{11}Ele kɔni, ne ka jɛnɲɔgɔnya* min don ni ele ye ni bɛgan sarakaw jori ye,

\par }{\Q o jɛnɲɔgɔnya kosɔn, ne bɛna i ta mɔgɔ minaninw labɔ dinga jintan kɔnɔ.


\par }{\Q \VS{12}Aw ye sekɔ aw ta dugu barakaman kɔnɔ,

\par }{\Q jigi bɛ aw mɔgɔ minanin minw fɛ.

\par }{\Q Ne b’a fɔ aw ye tuun bi, ko aw bɔnɔna fɛn o fɛn na,

\par }{\Q ko ne bɛna o ɲɔgɔn fla le sekɔ aw ma.


\par }{\Q \VS{13}Sabu ne bɛna Zuda le kɛ ne ta kalan ye, ka o kalan sama;

\par }{\Q ka Efirayimu kɛ a biɲɛw ye, ka o don kalan na.

\par }{\Q Ele Siyɔn, ne bɛna i dencɛw lawuri!

\par }{\Q Ele Gɛrɛsi jamana, ne bɛna Siyɔn dencɛw lawuri ele dencɛw le kama,

\par }{\Q ka Siyɔn kɛ i ko cɛfari ta kɛrɛkɛmuru.


\par }{\Q \VS{14}Matigi Ala bɛna tɛmɛ o kunna;

\par }{\Q a bɛna a ta biɲɛw bon i ko sanmanamana.

\par }{\Q Dunuɲatigi Ala bɛna buru fiyɛ;

\par }{\Q a bɛna taga a juguw kɛrɛ ni woroduguyanfan ta sanfɔɲɔba ta baraka le ye.


\par }{\Q \VS{15}Fangatigi Ala bɛna o tanga.

\par }{\Q O bɛna o juguw halaki;

\par }{\Q o juguw bɛ o bon ni kabakuru minw ye, o bɛna o bɛɛ cici.

\par }{\Q O bɛna o juguw jori min, ka mankan ci, i ko mɔgɔ minw ka dɔrɔ min.

\par }{\Q O bɛna fa o juguw jori ra i ko minan bɛ fa bɛganw jori ra cogo min na,

\par }{\Q k’a seriseri sarakajɛnifɛn* gbanw kan.


\par }{\Q \VS{16}Matigi Ala, o ta Ala bɛna o kisi o lon na,

\par }{\Q a bɛna o bɔsi i ko sagagbɛnbaga bɛ a ta sagaw bɔsi cogo min na.

\par }{\Q O bɛna nɔɔrɔ sɔrɔ i ko lulu min donna masafugula ra k’a cɛɲa;

\par }{\Q o bɛna nɔɔrɔba sɔrɔ o ta jamana ra.


\par }{\Q \VS{17}O ta bɛna diya dɛ!

\par }{\Q O ta bɛna ɲa yɛrɛ le!

\par }{\Q Siman bɛna baraka don cɛdenw na,

\par }{\Q rɛzɛnjikura bɛna baraka don sungurudenw na.




\par }\Chap{10}{\SH Ala ka kisiri layiri ta a ta mɔgɔw ye
\par }
{\Q \VerseOne{1}Aw ye Matigi Ala daari sanji ra,

\par }{\Q ko a ye sanji di aw ma sanjilabanw wagati ra.

\par }{\Q Matigi Ala le bɛna sanfɔɲɔbaw lawuri,

\par }{\Q ka sanji caman di aw ma

\par }{\Q ka binw falen bɛɛ ta foro ra.


\par }{\Q \VS{2}Sabu aw ta batofɛnw ta kumaw ye kumalakolonw le ye;

\par }{\Q lagbɛrikɛbagaw bɛ faninyakow le yera.

\par }{\Q Sikokɛbagaw bɛ kumalakolonw le fɔ;

\par }{\Q o ta jususaaro kumaw bɛɛ ye kumagbansanw le ye.

\par }{\Q O kosɔn mɔgɔw bɛ yaala o kun fɛ

\par }{\Q i ko saga minw sɛgɛnin lo, sabu gbɛnbaga tɛ o ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Ne ta dimi wurira i ko tasuma sagagbɛnbagaw kama.

\par }{\Q Ne bɛna o ta kuntigiw ta kojuguw sara di o ma;

\par }{\Q sabu Fangatigi Ala bɛna a janto a ta sagakuru ra, min ye Zuda ta mɔgɔw ye.

\par }{\Q A bɛna olugu le kɛ a ta kɛrɛkɛso barakamanw ye.


\par }{\Q \VS{4}Bon kabakuru fɔlɔ bɛna bɔ Zuda le ra,

\par }{\Q fanibon nɛgɛbere bɛna bɔ ale le ra,

\par }{\Q o bɛ taga kɛrɛ ra ni kalan min ye, o bɛna bɔ ale le ra;

\par }{\Q kuntigiw bɛɛ lajɛnnin bɛna bɔ ale le ra.


\par }{\Q \VS{5}O bɛna kɛ i ko cɛfariw;

\par }{\Q ka o to kɛrɛ ra, o bɛ siradarabuguri dɔndɔn ka taga.

\par }{\Q O bɛna kɛrɛ kɛ, sabu Matigi Ala bɛ ni o ye.

\par }{\Q O jugu minw yɛlɛnna sow kan, o bɛna maroya bla olugu ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Ne bɛna baraka don Zuda ta somɔgɔw ra;

\par }{\Q ne bɛna Yusufu ta somɔgɔw kisi.

\par }{\Q Ne bɛna o lasekɔ o ta jamana ra, sabu ne bɛ hina o ra.

\par }{\Q A bɛna a kɛ i n’a fɔ ne yɛrɛ tun ma ban o ra;

\par }{\Q sabu ne le ye Matigi Ala ye, o ta Ala.

\par }{\Q Ne bɛna o jaabi.


\par }{\Q \VS{7}Efirayimu ta mɔgɔw bɛna kɛ i ko cɛfariw;

\par }{\Q o jusu bɛna diya i ko mɔgɔ minw ka duvɛn min.

\par }{\Q O ta denw bɛna o ye, ka ninsɔndiya;

\par }{\Q ɲagariba bɛna kɛ o jusu ra Matigi Ala kosɔn.


\par }{\Q \VS{8}Ne bɛna filen fiyɛ ka o lajɛn,

\par }{\Q sabu ne bɛna o kunmabɔ.

\par }{\Q O bɛna caya tuun

\par }{\Q i n’a fɔ o tun ka ca cogo min na kakɔrɔ.


\par }{\Q \VS{9}Ne ka o janjan siyaw cɛ ra,

\par }{\Q nka o bɛna to fɔ o jamanajanw na yi, ka o hakiri jigi ne ra.

\par }{\Q O ni o ta denw bɛna baro,

\par }{\Q o bɛna sekɔ ka na.


\par }{\Q \VS{10}Ne bɛna o lana ka bɔ Misiran jamana ra,

\par }{\Q ka o lajɛn, ka o labɔ Asiri jamana ra.

\par }{\Q Ne bɛna o lana Galadi mara ra, ani Liban jamana ra;

\par }{\Q o sigiyɔrɔ yɛrɛ bɛna dɔgɔya o ma.


\par }{\Q \VS{11}O bɛna kɔgɔji cɛtigɛ, ka bɔ tɔɔrɔ ra.

\par }{\Q Ala bɛna kɔgɔji jikuruw gbasi ka o mala,

\par }{\Q Nili baji dunmanyɔrɔw bɛɛ bɛ ja.

\par }{\Q Asiri jamana ta yɛrɛbonya bɛna ban,

\par }{\Q Misirankaw ta masaya bɛna ben.


\par }{\Q \VS{12}Ne bɛna Matigi Ala ta baraka don o ra,

\par }{\Q k’a to o ye tagama ni Matigi Ala tɔgɔ le ye.

\par }{\Q Matigi Ala ko ten.




\par }\Chap{11}{\SH Fangatigiw ta fanga laban
\par }
{\Q \VerseOne{1}Liban jamana, aw ye aw ta jamana donda dayɛlɛ,

\par }{\Q k’a to tasuma ye aw ta sɛdiriyiriw jɛni!


\par }{\Q \VS{2}Sipɛrɛsi yiriw, aw ye maɲumankokanw fɔ, sabu sɛdirisunw benbenna!

\par }{\Q Yiri barakaman cɛɲumanbaw halakira!

\par }{\Q Basan yirisunbaw, aw ye maɲumankokanw fɔ,

\par }{\Q sabu tufinba ta yiriw bɛɛ benbenna!


\par }{\Q \VS{3}Aw ye sagagbɛnbagaw ta kasikanw lamɛn,

\par }{\Q sabu o ta bɛganw ta domuniyɔrɔɲumanw cɛnna!

\par }{\Q Aw ye jaradenw kasikan lamɛn,

\par }{\Q sabu Zuridɛn ta yirituba min tun ye o dogoyɔrɔ ye, o halakira!


\par }{\SH Sagagbɛnbaga fla ta tagamasiyɛnw
\par }
{\PP \VS{4}Matigi Ala, ne ta Ala k’a fɔ ne ye ko: «Saga minw blara fagari kama, kɛ olugu gbɛnbaga ye!

\VS{5}Minw bɛ o san, ka o faga, mɔgɔ tɛna olugu jaraki. Minw fana bɛ o fiyeere, olugu b’a fɔ ko: ‹E, Matigi Ala baraka! Sabu ne kɛra fɛntigi ye.› O sagaw gbɛnbagaw yɛrɛ si tɛna makari o ra ka o bɔsi.


\par }{\PP \VS{6}«Ayiwa, ne fana tɛna hina nin jamana mɔgɔw ra tuun. Matigi Ala ko ten. Ne bɛna adamadenw don o mɔgɔɲɔgɔnw boro, ka o don o ta masacɛw boro. Olugu bɛna jamana halaki pewu! Ne fana tɛna o bɔsi ka bɔ o boro.»


\par }{\PP \VS{7}Ayiwa, o saga minw blara fagari kama, ne kɛra olugu gbɛnbaga ye; ne ka ne janto o bɛɛ ra barakantanw le ra kosɛbɛ. Ne ka sagagbɛnbere fla ta; ne ka bere kelen tɔgɔ la ko Nɛɛma, ka tɔ kelen tɔgɔ la ko Jɛn. Ne ka kɛ sagaw gbɛn ye.

\VS{8}Karo kelen kɔnɔ, ne ka sagagbɛnbaga saba labla. A laban ne jusu tun gbanna sagaw kɔrɔ, olugu fana tun sɛgɛra ne kɔrɔ.

\VS{9}O kɛra minkɛ, ne k’a fɔ sagaw ye ko: «Ne tɛna ne janto aw ra tuun! Minw bɛ sa, olugu ye sa! Minw bɛ halaki, olugu ye halaki. Ni tɔ minw ka to, olugu ye ɲɔgɔn domu.»


\par }{\PP \VS{10}Ne ta sagagbɛnbere min tɔgɔ tun ye ko Nɛɛma, ne ka o mina k’a kari, k’a yira ko ne tun ka jɛnɲɔgɔnya min don ni siyaw bɛɛ ye, ko ne ka o jɛnɲɔgɔnya cɛn.

\VS{11}O jɛnɲɔgɔnya cɛnna o lon na. O kɛra minkɛ, saga barakantan minw tun bɛ ne kɔrɔsira, olugu k’a faamu ko nin tun ye Matigi Ala ta kuma le ye.


\par }{\PP \VS{12}Ne k’a fɔ o ye ko: «Ni a diyara aw ye, aw ye ne ta sara di ne ma; nka ni a ma diya aw ye, aw y’a to yi!» O ka ne sara ni warigbɛ bisaba ye.

\VS{13}Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko: «O ka ne sara kɛ nin wariba min ye, taga o wari di dagalalagabaga ma!» Ne ka o warigbɛ bisaba ta ka taga a di dagalalagabaga ma, Matigi Ala ta batoso kɔnɔ.

\VS{14}O kɔ, ne ka ne ta sagagbɛnbere flanan fana kari, ne tun ka min tɔgɔ la ko Jɛn; ne ka o kɛ k’a yira ko jɛnɲɔgɔnya min tun bɛ Zuda ni Izirayɛli cɛ, ko o jɛnɲɔgɔnya cɛnna.


\par }{\PP \VS{15}Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko: «Sagagbɛnminan dɔw ta, ka i yɛrɛ kɛ i ko sagagbɛnbaga hakirintan.

\VS{16}Sabu, a flɛ, ne yɛrɛ bɛna sagagbɛnbaga dɔ sigi jamana kɔnɔ. Saga minw tununa, a tɛna a janto olugu ra; a tɛna taga sagadennin tununinw yɔrɔɲini, a tɛna saga mandimininw flakɛ, minw ka kɛnɛ, a tɛna domuni di olugu ma. A bɛna to ka saga tɔrɔninw sogo le domu, fɔ ka o sengbɔgɔrɔw bɛɛ cici.


\par }{\Q \VS{17}Sagagbɛnbaga hakirintan

\par }{\Q min bɛ bori ka sagaw to,

\par }{\Q bɔnɔ bɛna o sɔrɔ!

\par }{\Q Kɛrɛkɛmuru y’a boro tigɛ,

\par }{\Q k’a kininboro ɲaden sɔgɔ!

\par }{\Q A boro ye ja!

\par }{\Q A kininboro ɲaden ye fiyen!»




\par }\Chap{12}{\SH Ala bɛna Zeruzalɛmukaw kisi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala ka kuma min fɔ Izirayɛli ta ko ra, o le ye nin ye:

\par }{\Q Matigi Ala min ka sankolo dan, ka dugukolo ju sigi,

\par }{\Q min ka adamaden hakiri don a ra, ale ko:


\par }{\PP \VS{2}«Ne bɛna Zeruzalɛmu kɛ minnifɛn fariman le ye; siya minw bɛɛ k’a lamini, olugu bɛɛ bɛna a min ka ɲanamini. Zuda mara fana ta bɛna kɛ ten le, wagati min na o bɛna na Zeruzalɛmu lamini.

\VS{3}A flɛ, o lon na kɔni, ne bɛna Zeruzalɛmu kɛ kabakuru gbirimanba le ye siyaw bɛɛ fɛ; ni min ko a b’a kɔrɔta, o tigi b’a yɛrɛ mandimi fɔ ka cɛjuguya. Dugukolo siyaw bɛɛ bɛna jɛn ko o b’a kɛrɛ.

\VS{4}O lon na, kɔni, Matigi Ala ko ten, ne bɛna jatigɛ bla sow ra, ka fatɔya bla soboribagaw ra. Nka ne bɛna ne janto Zuda ta somɔgɔw le ra, ka siya tɔw ta sow bɛɛ ɲaw fiyen!

\VS{5}O tuma ra Zuda kuntigiw bɛna a fɔ o yɛrɛ kɔnɔ ko: ‹Zeruzalɛmukaw bɛ o ta baraka sɔrɔ ka bɔ Fangatigi Ala le ra, o ta Ala.›


\par }{\PP \VS{6}«O lon na, ne bɛna Zuda kuntigiw kɛ i ko tasuma min manana yiritu cɛ ma; ne bɛna o kɛ i ko tasuma min manana siman kansiriw cɛ ra. Jamana minw bɛ o lamini na, o bɛna o jamana mɔgɔw halaki fan bɛɛ ra. Nka Zeruzalɛmu dugu siginin bɛna to a nɔ ra.

\VS{7}Matigi Ala bɛna kɔn ka Zuda ta somɔgɔw le kisi, janko Dawuda ta so ta bonya, ani Zeruzalɛmukaw ta bonya kana tɛmɛ Zuda ta kan.

\VS{8}O lon na, Matigi Ala bɛna Zeruzalɛmukaw tanga. O bɛɛ ra barakantan bɛna kɛ i ko Dawuda o lon na. Dawuda ta somɔgɔw bɛna kɛ i ko Ala yɛrɛ, i ko Matigi Ala ta mɛlɛkɛ min bɛ tagama o ɲa fɛ.»


\par }{\SH Ala bɛna a ta mɔgɔw saninya
\par }
{\PP \VS{9}«O lon na, kɔni, siya min o min bɛna ben Zeruzalɛmu kan, ne bɛna wuri ka olugu bɛɛ halaki.


\par }{\PP \VS{10}«O ra, ne bɛna hina hakiri, ani Aladaari hakiri di Dawuda ta somɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw ma. Ni o kɛra, o tun ka ne min sɔgɔ ni biɲɛ ye, o bɛna o ɲa lɔ ne ra; o bɛna kasi ne kosɔn, i ko mɔgɔ bɛ a ta den kelenpenin su kasi cogo min na. O bɛna o jusu kasi ne kosɔn i ko mɔgɔ bɛ a jusu kasi a den fɔlɔ su kunna cogo min na.


\par }{\PP \VS{11}«O lon na, sangakasikan bɛna caya Zeruzalɛmu, k’a kɛ i ko Hadadi Rimɔn ta sangakasikan min ɲɔgɔn kɛra Megido kɛnɛgbɛ ra.

\VS{12}Jamana bɛɛ bɛna sukasi kɛ. Gba bɛɛ bɛna a ta kɛ a danna. Dawuda ta gba bɛna a ta kɛ a danna; o ta musow fana bɛna o ta kɛ o danna. Natan ta gba bɛna a ta kɛ a danna; o ta musow fana bɛna o ta kɛ o danna.

\VS{13}Levi ta gba bɛna a ta kɛ a danna; o ta musow fana bɛna o ta kɛ o danna. Simɛyi ta gba bɛna a ta kɛ a danna; o ta musow fana bɛna o ta kɛ o danna.

\VS{14}Gba tɔw bɛɛ bɛna o ta kɛ o danna; o ta musow fana bɛna o ta kɛ o danna.»




\par }\Chap{13}{\SH Ala bɛna a ta jamana saninya
\par }
{\PP \VerseOne{1}«O lon na, bunun dɔ bɛna dayɛlɛ Dawuda ta somɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw bɛɛ kosɔn, janko ka o saninya ka bɔ o ta jurumunw ni o ta ko saninyabariw bɛɛ ra.


\par }{\PP \VS{2}«O lon na, kɔni, Fangatigi Ala ko ten, ne bɛna jow tɔgɔw tunu ka bɔ jamana kɔnɔ pewu; mɔgɔ si hakiri tɛna to o ra tuun. Ne bɛna o ta ciraw fana labɔ jamana kɔnɔ, ani miiriya saninyabariw bɛ mɔgɔ minw kɔnɔ.

\VS{3}Ni mɔgɔ min belen ka cirayakuma fɔ tuun, o tigi worofa ni a woroba yɛrɛ bɛna a fɔ a ma ko: ‹Ele ka kan ni fagari le ye, sabu i ka faninya fɔ ni Matigi Ala tɔgɔ ye!› Tuma min na a bɛ o cirayakuma fɔra, a yɛrɛ worofa n’a woroba le bɛna a sɔgɔ ni kɛrɛkɛmuru ye.


\par }{\PP \VS{4}«O lon na, ciraw bɛɛ bɛna maroya k’a fɔ ko Ala ka fɛn dɔ yira olugu ra, ko o bɛ o cirayakuma fɔ. O tɛna sɔn ka bɛgansi\FTNT{*}{{\FR 13:4 }{\FR{13.4
}}{\FT{Ciraw tun bɛ bɛgansi le kɛ o kannaderege ye, k’a yira ko o ye Ala ta ciraw ye (}}{\XT{Masacɛw flanan 1.8}}{\FT{).}}} derege dɔ don o yɛrɛ ra tuun ka mɔgɔw lafiri.


\par }{\PP \VS{5}«O bɛɛ bɛna a fɔ ko: ‹Ne tɛ cira ye dɛ, ne ye sɛnɛkɛbaga le ye; kabini ne denmisɛnman o ka ne bla sɛnɛ le kama.›

\VS{6}Ni mɔgɔ k’a ɲininka ko: ‹O tuma nin jorinɔ minw bɛ i fari ra o ye mun ta le ye?› A bɛna o jaabi ko: ‹O ka ne bugɔ ka ne mandimi ne teri dɔw ta bon le kɔnɔ.› »


\par }{\SH Ala bɛna a ta mɔgɔ minw ɲanawoloma
\par }
{\Q \VS{7}«Kɛrɛkɛmuru, i wuri ne ta sagagbɛnbaga kama!

\par }{\Q I wuri ne jɛnɲɔgɔn kama!

\par }{\Q Fangatigi Ala ko ten!

\par }{\Q Sagagbɛnbaga faga, k’a to sagaw ye yɛrɛgɛ.

\par }{\Q Ne bɛna ben sagadenw kan.


\par }{\Q \VS{8}Jamana bɛɛ lajɛnnin kɔnɔ,

\par }{\Q Matigi Ala ko ten,

\par }{\Q adamadenw tarannin taranyɔrɔ saba, taranyɔrɔ fla bɛna halaki,

\par }{\Q taranyɔrɔ kelen le bɛna kisi.


\par }{\Q \VS{9}Ne bɛna o taranyɔrɔ kelen don tasuma ra,

\par }{\Q ka o yeele ka o saninya i ko o bɛ warigbɛ yeele k’a saninya cogo min na,

\par }{\Q ka o sɛgɛsɛgɛ kosɛbɛ i ko o bɛ sanin sɛgɛsɛgɛ cogo min na.

\par }{\Q O bɛna ne tɔgɔ wele,

\par }{\Q ne fana bɛna o jaabi.

\par }{\Q Ne bɛna a fɔ o ma ko: ‹Aw le ye ne ta mɔgɔw ye!›

\par }{\Q Olugu fana bɛna a fɔ ko: ‹Matigi Ala le ye an ta Ala ye!› »




\par }\Chap{14}{\SH Matigi Ala ta lonba
\par }
{\PP \VerseOne{1}A flɛ, Matigi Ala ta lon dɔ bɛ nana yi. O lon na, aw juguw bɛna aw borofɛnw cɛ, k’a taran ɲɔgɔn na aw yɛrɛ ta dugu kɔnɔ.

\VS{2}Ne bɛna siyaw bɛɛ lajɛn, ka Zeruzalɛmu dugu kɛrɛ. O bɛna dugu mina, ka bonw cɛn, ka ben musow kan. O bɛna dugumɔgɔw tarancɛ mina ka taga ni o ye, nka mɔgɔ tɔw tɛna bɔ dugu kɔnɔ.

\VS{3}O kɔ, Matigi Ala bɛna bɔ ka na o siyaw kɛrɛ, i n’a fɔ a bɛ deri ka kɛrɛ kɛ cogo min na kɛrɛkɛlonw na.

\VS{4}O lon na, a senw bɛna lɔ Oliviyesunw kuru kan, kuru min bɛ Zeruzalɛmu dugu kɔrɔ, terebɔyanfan na. Oliviyesunw kuru bɛna ci fla ye k’a ta terebɔyanfan na ka taga a bla terebenyanfan na, k’a kɛ kurufurancɛba ye. Kuru fan kelen bɛna jɛngɛ ka taga sahiliyanfan fɛ, tɔ kelen bɛna jɛngɛ ka taga woroduguyanfan fɛ.

\VS{5}Aw bɛna bori ka don ne ta kuruw furancɛw ra, sabu kuruw furancɛ janya bɛna se fɔ Asali. Aw bɛna bori i n’a fɔ aw tun borira dugukoloyɛrɛyɛrɛ ɲa cogo min na Zuda masacɛ Oziyasi ta wagati ra. O kɔ, Matigi Ala, ne ta Ala bɛna na; a ta mɔgɔ saninmanw bɛɛ bɛna kɛ ni a ye.

\VS{6}O lon na, kɔni, yeelen tɛna bɔ, walama nɛnɛ; ji fana tɛna suma fɔ ka simi.

\VS{7}O lon bɛna kɛ a damannalon le ye. Matigi Ala kelenpe le ka o lon lɔn. Wagati bɛna cinjan, a tɛna kɛ tere ye, a fana tɛna kɛ su ye; tere bɛna bɔ su ta wagati ra.

\VS{8}O lon na, bununji dɔw bɛna woyo ka bɔ Zeruzalɛmu; fan kelen bɛna woyo ka taga terebɔyanfan kɔgɔji fan na, a fan tɔ bɛna woyo ka taga terebenyanfan kɔgɔji fan na. O jiw bɛna woyo samiya fara teremana kan.

\VS{9}Matigi Ala le bɛna kɛ dunuɲa bɛɛ ta masacɛ ye. O lon na, Matigi Ala kelenpe le bɛna kɛ Ala ye, a le kelenpe tɔgɔ le bɛna fɔ.

\VS{10}Jamana bɛɛ lajɛnnin bɛna kɛ i ko kɛnɛgbɛ, k’a ta Geba ka taga a bla fɔ Rimɔn, Zeruzalɛmu woroduguyanfan na. Zeruzalɛmu bɛna kɔrɔta; a bɛna to a sigiyɔrɔ ra, k’a ta Boniyaminu ta Donda ra, ka taga a bla fɔ Donda Fɔlɔ ra, ani ka taga a bla fɔ dugu Nɔngɔn ta Donda ra, k’a ta Hananehɛli ta sankasojan na ka taga a bla fɔ masacɛ ta rɛzɛnforogiyɔrɔw ra.

\VS{11}Mɔgɔw bɛna sigi Zeruzalɛmu. Halakiri tɛna kɛ yi tuun. Zeruzalɛmu bɛna to hɛra ni laganfiya ra.


\par }{\PP \VS{12}O kɔ, jamana minw bɛɛ tun tagara Zeruzalɛmu kɛrɛ, Matigi Ala bɛna halakiri min lase olugu ma, o flɛ nin ye: O sogo bɛna kɛ tori ye, ka o lɔnin to o sen kan. O ɲadenw bɛna kɛ tori ye o ɲawow kɔnɔ. O nɛnw bɛna kɛ tori ye o da kɔnɔ.

\VS{13}O lon na, Matigi Ala bɛna jatigɛba dɔ le bla o mɔgɔw ra. O bɛna ɲɔgɔn boro dɛrɛ, ka ben ɲɔgɔn kan.

\VS{14}Zuda ta mɔgɔw fana bɛna don o kɛrɛ ra Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ. O bɛna o siyaw ta naforow bɛɛ cɛ, o siya minw bɛ o laminiw na: Sanin, ani warigbɛ, ani fani camanba.

\VS{15}Halakiri bɛna se hali sow fana ma, ani sofaliw, ani ɲɔgɔmɛw, ani faliw, ani bɛgan o bɛgan bɛ o ta yɔrɔ ra. O halakiri ni adamadenw ta bɛɛ bɛna kɛ kelen ye.


\par }{\PP \VS{16}Ni o kɛra, o siya minw bɛɛ tun nana Zeruzalɛmu kɛrɛ, olugu ta mɔgɔ minw bɔsira o kɛrɛ ra, olugu bɛna taga san o san ka taga masacɛ, Fangatigi Ala bato, ka gbatakɔrɔsigi ɲanagbɛ* kɛ.

\VS{17}Ni dugukolo siya min o min ma taga Zeruzalɛmu ka taga masacɛ, Fangatigi Ala bato, olugu tɛna sanji sɔrɔ.

\VS{18}Ni Misirankaw ma sɔn ka bɔ ka taga, o tɛna sanji sɔrɔ. Siya minw tun ma sɔn ka taga gbatakɔrɔsigi ɲanagbɛ kɛ, banajugu minw tun benna olugu kan, Matigi Ala bɛna o ɲɔgɔn le ben Misirankaw kan.

\VS{19}O le bɛna kɛ Misirankaw ta sara ye, ani siya min o min tɛna sɔn ka taga gbatakɔrɔsigi ɲanagbɛ kɛ.


\par }{\PP \VS{20}O lon na, tanan minw bɛ sow kan na, o bɛna a sɛbɛ o tananw kan ko: «A saninyara ka kɛ Matigi Ala ta ye». Nɛgɛdaga minw bɛ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, olugu fana bɛna saninya i ko jifiyɛ minw bɛ sarakajɛnifɛn* kɔrɔ.

\VS{21}Nɛgɛdaga min o min bɛ Zeruzalɛmu ni Zuda, o bɛɛ bɛna saninya ka bla danna Fangatigi Ala ye. Ni mɔgɔ o mɔgɔ bɛ saraka bɔ, o tigi bɛna o nɛgɛdaga dɔ le ta ka sarakasogo tobi a kɔnɔ. Jagokɛbaga\FTNT{*}{{\FR 14:21 }{\FR{14.21
}}{\FT{Jagokɛbaga: Heburukan na a sɛbɛra ko Kanaanaka.}}} si tɛna kɛ Fangatigi Ala ta batoso kɔnɔ tuun o wagati ra.

\par }