\NormalFont\ShortTitle{Ɛfɛsikaw}

{\MTB Pɔli ka lɛtɛrɛ min ci

\par }{\MT ƐFƐSIKAW

\par }{\MTB ma

\par }{\IMT Kitabu faamucogo

\par }{\IP Yesu ta ciraden Pɔli ka nin lɛtɛrɛ sɛbɛ k’a ci Ɛfɛsi lanabagaw ma; o wagati ra a tun bɛ kaso ra Rɔmu. Ɛfɛsi tun ye Azi mara ta duguba dɔ ye.

\par }{\IP Pɔli ta tagama sabanan na, a tun tora Ɛfɛsi ka wagatijan kɛ. Mɔgɔ caman sɔnna Kibaro Diman* ma ka tugu Yesu kɔ. O kɔ, lanabaga dɔw sɔrɔra fana Ɛfɛsi dugu kɛrɛfɛyɔrɔw ra. Nin lɛtɛrɛ tun ka kan ka karan o yɔrɔw bɛɛ ta lanabagaw ye.

\par }{\IP Nin lɛtɛrɛ ni lɛtɛrɛ tɔw tɛ kelen ye, sabu nin lɛtɛrɛ kɔnɔ Pɔli tɛ lanabagaw jaraki ko dɔ ra, nka a bɛ nin lɛtɛrɛ sɛbɛ janko ka dɔ fara lanabagaw ta lɔnniya kan, Kibaro Diman ko tan fan fɛ. O ka kan ka siyɛn min ta lanaya sira tagama ra, a bɛ o ja gbɛlɛya o siyɛnta ra, ko Ala ta sebagaya bɛna o dɛmɛ ka se sɔrɔ (6.12).

\par }{\IP Pɔli bɛ Kirisita ni lanabagaw ta jɛnɲɔgɔnya cogo yira ni tagamasiyɛn saba ye:

\par }{\IO Lanabagaw kɛra i ko furumuso, Kirisita kɛra i ko furucɛ.

\par }{\IO Lanabagaw kɛra i ko farikolo, Kirisita kɛra o farikolo kunkolo ye.

\par }{\IO Lanabagaw kɛra i ko bon, Kirisita kɛra o bon kabakuru fɔlɔ ye.

\par }{\IP A laban a bɛ lanabagaw ladi, ko o ye tagama ka kaɲa ni Ala sago ye, ka ɲɔgɔn bonya, ani ka ɲɔgɔn kanu.

\par }{\IOT Kitabu kɔnɔkow

\par }{\IO Yesu Kirisita le ye Kisibaga ye
{\IOR{(1–2)}}

\par }{\IO Lanabagaw kɛra farikolo kelen ye
{\IOR{(3.1–4.16)}}

\par }{\IO Lanabaga ta jogokura ye kanuya ye
{\IOR{(4.17–6.24)}}

\par }{\IB \par }


\ChapOne{1}{\SH Pɔli ta fori
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ne Pɔli, ne min kɛra Yesu Kirisita ta ciraden* ye ka kaɲa ni Ala sago ye, ne bɛ nin sɛbɛ ci Ala ta mɔgɔ saninmanw ma Ɛfɛsi, minw kɛra kankelentigiw ye, ka to Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra.

\VS{2}An Fa Ala ni Matigi Yesu Kirisita ye baraka don aw ra, ka hɛra kɛ aw ye.


\par }{\SH Baraka min bɛ sɔrɔ Kirisita fɛ
\par }
{\R (Rɔmukaw 8.15-17,28-30)

\par }{\PP \VS{3}An ye Ala tando, an Matigi Yesu Kirisita Fa; ale le ka Nin Saninman ta barakaw bɛɛ di an ma sankolo yɔrɔw ra, Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya kosɔn.

\VS{4}Sabu sani dunuɲa ye dan, Ala tun ka an ɲanawoloma ka ban ka an don Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, janko an ye saninya, jarakiyɔrɔ si kana sɔrɔ an na a ɲa kɔrɔ.

\VS{5}Ala yɛrɛ le tun kɔnna ka o ko latigɛ a ta kanuya kosɔn, ko a bɛna an kɛ a denw ye Yesu Kirisita sababu ra; a sɔnna ka o latigɛ, ka kaɲa ni a ta ɲumanya ye.

\VS{6}A ka o kɛ, janko an ye a tando a ta nɛɛma bonya kosɔn; a ka o nɛɛma kɛ an ye a ta mɔgɔ kanunin sababu le ra.


\par }{\PP \VS{7}Yesu Kirisita jori baraka ra, Ala ka an kunmabɔ, ka an ta jurumun yafa, ka kaɲa ni a ta nɛɛmaba ye.

\VS{8}A ka o nɛɛma kɛ an ye k’a caya; an bɛ hakiritigiya bɛɛ, ani lɔnniya bɛɛ sɔrɔ o nɛɛma baraka ra.

\VS{9}A sago tun ye min ye, a ka o gundo yira an na; a ka o latigɛ a ta ɲumanya kosɔn Yesu Kirisita le baraka ra.

\VS{10}A tun ko ni wagati dafara, a bɛna o kɛ an ye; a bɛna sankolokɔnɔfɛnw ni dugukolokanfɛnw bɛɛ lajɛn ɲɔgɔn kan ka o bla kuntigi kelen kɔrɔ, ka o kuntigi kɛ Yesu Kirisita ye.


\par }{\PP \VS{11}Yesu Kirisita le kosɔn fana Ala ka an ɲanawoloma ka an kɛ a ta ye; ale Ala min bɛ fɛn bɛɛ kɛ ka kaɲa ni a sago ye, ale le tun ka o latigɛ kakɔrɔ kabini wagatijan,

\VS{12}janko an minw kɔnna ka an jigi la Kirisita kan, an ye kɛ a tandobagaw ye, a ta bonya kosɔn.


\par }{\PP \VS{13}Ayiwa, aw fana ta kɛra ten; Ala ta Kuma min bɛ can yira, aw ka o lamɛn. O Kibaro Diman* le ka aw kisi. Aw lara Kirisita ra minkɛ, Ala tun ka Nin Saninman min layiri ta, a ka o di aw ma; o kɛra aw kan i n’a fɔ a boronɔ, k’a yira ko aw ye Ala ta ye.

\VS{14}Ala b’a fɛ ka koɲuman minw kɛ an ye, Nin Saninman le ye o sarati ye; a ka o Nin Saninman di an ma. O le b’a yira an na ko mɔgɔ o mɔgɔ kɛra Ala ta ye, Ala bɛ o kunmabɔ; o kosɔn an ye Ala tando a ta bonya kosɔn.


\par }{\SH Pɔli ta Aladaari
\par }
{\R (Kɔlɔsikaw 1.3-6,9-13; Filipikaw 2.9-11)

\par }{\PP \VS{15}Ne balemaw, aw lara Matigi Yesu ra cogo min na, ani aw bɛ Ala ta mɔgɔ saninmanw kanu cogo min na, o kibaroyaw sera ne ma.

\VS{16}O le kosɔn ne bɛ Ala daari, ka baraka la Ala ye aw ta ko ra wagati bɛɛ,

\VS{17}janko nɔɔrɔtigi Fa Ala, an Matigi Yesu Kirisita ta Ala, o ye hakiritigiya di aw ma, ka a yɛrɛ yira aw ra, janko aw ye a lɔn ka ɲa.

\VS{18}Ne bɛ a daari ko a ye aw hakiri dayɛlɛ, janko a ka aw wele ka jigiya min di aw ma, aw ye o jigiya sɔrɔ, ani Ala ka fɛnɲuman minw mara aw ni lanabaga tɔw ye, ko a b’a fɛ ka o di aw ma, aw ye o fɛnw bonya ni a caya lɔn.

\VS{19}Ne bɛ Ala daari fana, janko a ka baraka min di an lanabagaw ma ka kaɲa ni a ta sebagayaba ye, aw ye o baraka bonya ni a caya lɔn.


\par }{\PP \VS{20}Ala ka o baraka yira an Kisibaga* Yesu le fɛ; a k’a lakunu ka bɔ saya ra k’a lasigi sankolo ra a yɛrɛ kininboroyanfan fɛ.

\VS{21}A k’a sigi masaya bɛɛ kunna, ani fangatigiya bɛɛ, ani sebagaya bɛɛ, ani kuntigiya bɛɛ; tɔgɔ o tɔgɔ bɛ fɔ dunuɲa ra yan, ani tɔgɔ o tɔgɔ bɛna fɔ hali dunuɲa nata ra, Yesu bɛ o tɔgɔw bɛɛ kunna.

\VS{22}Ala ka fɛn bɛɛ bla a senw jukɔrɔ, k’a kɛ lanabagaw ta jɛnkuru kuntigiba ye.

\VS{23}O jɛnkuru le ye Kirisita farikolo ye; a ta bonya ka o jɛnkuru fa, ka dunuɲa yɔrɔ bɛɛ fa fan bɛɛ ra.




\par }\Chap{2}{\SH Ka bɔ saya ra ka don ɲanamanyakura ra
\par }
{\R (Kɔlɔsikaw 2.12-13; 3.1-3; Tite 3.3-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}Fɔlɔfɔlɔ aw tun sanin lo aw ta terenbariyakow ni aw ta jurumunw kosɔn.

\VS{2}Aw tun bɛ tagama o terenbariyakow, ani o jurumunw le ra, ka kaɲa ni nin dunuɲa ta cogo ye, ani ka kaɲa ni dunuɲa fanga ta kuntigiba sago ye; mɔgɔ minw bɛ muruti Ala ma, o nin le bɛ baara kɛ olugu kɔnɔ.

\VS{3}An bɛɛ fana tun bɛ o sira le kan fɔlɔfɔlɔ; an tun bɛ an farisogo diyanyakow le kɛ; an yɛrɛ sagonankow, an tun bɛ o le kɛ, ani ko minw tun bɛ bɛn an yɛrɛ ta miiriya ma. An ni mɔgɔ tɔw bɛɛ ta cogo tun ye kelen ye; Ala ta dimi tun ka kan ka se an bɛɛ ma.


\par }{\PP \VS{4}Nka Ala ta hina ka bon kosɛbɛ; a ka an kanu ni kanuyaba ye;

\VS{5}o kosɔn wagati min na an tun sanin lo an ta terenbariya kosɔn, a ka ɲanamanyakura di an ma Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra. Ala ta nɛɛma le baraka ra aw kisira.

\VS{6}Ala ka an lakunu ka bɔ saya ra ni Kirisita ye, ka an sigi ni a ye sankolo ra, Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra.

\VS{7}A ka o ɲumanya kɛ an ye Yesu Kirisita baraka le ra, janko wagati nataw ra, mɔgɔw ye a ta nɛɛma ko lɔn, o nɛɛma min ka bon, ani a ka ca.

\VS{8}Sabu Ala ta nɛɛma le kosɔn aw kisira, o kɛra lanaya le sababu ra; o ma bɔ aw yɛrɛ ra dɛ, Ala le k’a di gbansan.

\VS{9}A ma kɛ aw yɛrɛ ta kɛwalew kosɔn, janko mɔgɔ si kana a yɛrɛ bonya.


\par }{\PP \VS{10}An ye Ala ta danfɛnw le ye; a ka an dan Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, janko ale yɛrɛ Ala kɔnna ka kɛwaleɲuman minw labɛn an ye, an ye kɛ o kɛbagaw ye.


\par }{\SH Lanabagaw bɛɛ kɛra kelen ye
\par }
{\R (Heburuw 10.19-22)

\par }{\PP \VS{11}Ayiwa, aw ye aw hakiri to a ra ko aw tun ye siya wɛrɛ mɔgɔw* le ye fɔlɔfɔlɔ. Yahudiya minw ko, ko olugu kɛnɛsigira, olugu tun bɛ aw le jatera kɛnɛsigibariw ye, k’a sɔrɔ o nɔ min bɛ olugu farisogo ra, o ye mɔgɔ boronɔ dama le ye.

\VS{12}O wagati ra kɔni aw yɔrɔ tun ka jan Kirisita* ra, aw ninyɔrɔ tun tɛ ni Izirayɛlimɔgɔw ye, aw ninyɔrɔ tun tɛ Ala ta layiri ni a ta jɛnɲɔgɔnyaw ra, jigiya tun tɛ aw fɛ, Ala tun tɛ aw fɛ dunuɲa kɔnɔ.

\VS{13}Nka sisan aw minw yɔrɔ tun ka jan Ala ra, aw yɔrɔ surunyara a ra Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya sababu ra, Kirisita jori baraka ra.


\par }{\PP \VS{14}Ale le ka hɛra kɛ an ye. Yahudiyaw ni siya wɛrɛ mɔgɔw*, a ka olugu fla kɛ kelen ye. Juguya kogo min tun bɛ an faran ka bɔ ɲɔgɔn na, a ka o ci.

\VS{15}A ta saya baraka ra, a ka sariya* ta cifɔninw, ani a ta kolatigɛninw bɛɛ ban. A ka o siya fla jɛn ka o kɛ siyakura kelen ye a ta jɛnɲɔgɔnya ra, ka hɛra don o ni ɲɔgɔn cɛ.

\VS{16}A ka bɛn don o ni Ala cɛ ka o siya fla kɛ i ko farikolo kelen, gbengbenyiri* saya baraka ra, ka juguya ban pewu o ni ɲɔgɔn cɛ.

\VS{17}A nana hɛra kibaro diman fɔ aw yɔrɔjanmɔgɔw ye, ka hɛra kibaro diman fɔ yɔrɔsurunmɔgɔw ye.

\VS{18}Sabu Kirisita le sababu ra, ni an kɛra siya min o min ye, an bɛɛ bɛ se ka Fa Ala ta jɛnɲɔgɔnya sɔrɔ, Nin Saninman* kelen sababu ra.


\par }{\PP \VS{19}Ayiwa, o le kosɔn aw tɛ lonanw ye tuun, walama yɔrɔ wɛrɛ mɔgɔw, nka aw ni Ala ta mɔgɔ saninmanw kɛra i ko jamana kelen denw; aw ye Ala ta somɔgɔw le ye.

\VS{20}Aw kɛra i n’a fɔ bonba, min jusiginan ye ciradenw* ni ciraw ye; Yesu Kirisita yɛrɛ le ye o bon kabakuru fɔlɔ ye.

\VS{21}Ale le baraka ra, bon kabakuruw bɛ ɲɔgɔn mina ka ɲa, ka kɛ Alabatosoba saninman ye, ka kɛ Matigi ta ye.

\VS{22}Ayiwa, Yesu ta jɛnɲɔgɔnya ra, Ala ka aw lɔ ɲɔgɔn fɛ ka aw kɛ i n’a fɔ bonba, ka aw kɛ Ala sigiyɔrɔ ye, Nin Saninman baraka ra.




\par }\Chap{3}{\SH Kibaro Diman gundo yirara
\par }
{\R (Kɔlɔsikaw 1.24-29; 2.1-3; Piyɛri fɔlɔ 1.10-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}O le kosɔn ne Pɔli, ne kɛra kasoden ye Yesu Kirisita tɔgɔ kosɔn, sabu ne bɛ Kibaro Diman* waajuri kɛra aw siya wɛrɛ mɔgɔw* ye.

\VS{2}Ala makarira ne ra cogo min na ka ne kɛ Kibaro Diman fɔbaga ye aw ye, sigiya t’a ra, aw yɛrɛ ka o lɔn.

\VS{3}Ala yɛrɛ le ka o gundo yira ne ra; ne ka o le dɔɔnin fɔ aw ye ka ban ne ta sɛbɛ kɔnɔ.

\VS{4}Ni aw ka o karan, Ala ka hakiri min di ne ma ka o gundo faamu Kirisita* ta ko ra, aw yɛrɛ bɛna o ye.


\par }{\PP \VS{5}Mɔgɔ minw tɛmɛna fɔlɔfɔlɔ, Ala tun ma o gundo yira olugu ra, i n’a fɔ a k’a yira cogo min na sisan a ta ciraden saninmanw ni a ta cira saninmanw na Nin Saninman* baraka ra.

\VS{6}O gundo flɛ nin ye, ko Ala bɛ fɛnɲuman minw mara a ta mɔgɔw ye, Yahudiyaw ni siya wɛrɛ mɔgɔw* bɛɛ bɛna o sɔrɔ ɲɔgɔn fɛ, ka jɛn ka kɛ i ko farikolo kelen; Ala ka layiri min ta Kibaro Diman sababu ra, Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya kosɔn, o bɛɛ ninyɔrɔ bɛ o ra fana.


\par }{\PP \VS{7}Ayiwa, ne kɛra Ala ta baaraden ye o Kibaro Diman waajuri le kosɔn, ka kaɲa ni Ala ta nɛɛma ye; a ka o nɛɛma kɛ ne ye a ta sebagaya baraka ra.

\VS{8}Ne min ye Ala ta mɔgɔ saninmanw bɛɛ ra fitini ye, Ala ka o nɛɛma kɛ ne ye, ko ne ye Kibaro Diman lase siya wɛrɛ mɔgɔw ma, o kibaro diman min ye Yesu Kirisita ta naforo banbari ye;

\VS{9}a ko ne ye o gundoko yira kɛnɛ kan, janko bɛɛ ye a lɔn. Ala min ka fɛn bɛɛ dan, a tun ka o gundo dogonin to, kabini dunuɲa ma dan fɔlɔ;

\VS{10}janko lanabagaw ta jɛnkuru sababu ra, masayaw ni kuntigiya minw bɛ sankolo yɔrɔw ra, olugu fana ye a lɔn sisan ko hakiritigiya bɛ Ala fɛ fɛn bɛɛ ra, ani ko bɛɛ ra.

\VS{11}Ala tun ka o kow latigɛ kabini dunuɲa ma dan fɔlɔ, ka na o kɛ an Matigi Yesu Kirisita baraka ra.

\VS{12}Ale ta jɛnɲɔgɔnya le kosɔn, an bɛ se ka madon Ala ra ni jagbɛlɛya ye lanaya sababu ra, siranya tɛ kɛ an na.


\par }{\PP \VS{13}Ayiwa, ne balemaw, tɔɔrɔ min bɛ ne kan aw kosɔn, o kana aw fari faga; o ye aw ta kunkɔrɔtasababu le ye.


\par }{\SH Pɔli ta daariri kun ye Kirisita ta kanuya ko ye
\par }
{\PP \VS{14}O le kosɔn ne bɛ ne kinbiri gban ka Fa Ala daari;

\VS{15}ale le ye danfɛnw bɛɛ Fa ye, dugukolo kan, ani sankolo kɔnɔ.

\VS{16}Ne bɛ a daari ko a ta Nin Saninman* ye baraka don aw jusukun na, ka kaɲa ni a ta nɔɔrɔ bonya ye,

\VS{17}ani ko Kirisita* ye sigi aw jusukun na lanaya baraka ra, janko aw ye to kanuya ra, i ko yiri lilinw bɛ don dugukolo ra cogo min na, ani i ko bon bɛ lɔ a jusiginan kan cogo min na;

\VS{18}ni o kɛra, aw ni Ala ta mɔgɔ saninmanw bɛɛ bɛna Kirisita ta kanuya bonya lɔn, ani a janya, ani a dunya, ani a lɔ;

\VS{19}Kirisita ta kanuya min tɛmɛna adamaden bɛɛ ta lɔnniya kan, aw bɛna se ka o lɔn, k’a to Ala ye aw jusukun fa o kanuya ra, fɔ ka aw wasa.


\par }{\PP \VS{20}Ayiwa, Ala le bɛ se ka fɛn bɛɛ kɛ an ye ka tɛmɛ an yɛrɛ ta daariri bɛɛ kan, ani an ta miiriya bɛɛ kan pewu, a ta sebagaya sababu ra, o sebagaya min bɛ an kɔnɔ;

\VS{21}an ye bonya la ale Ala le kan lanabagaw ta jɛnkuru cɛ ma, Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ! Amina.




\par }\Chap{4}{\SH Lanabagaw bɛɛ kɛra farikolo kelen ye
\par }
{\R (Kɔlɔsikaw 3.12-14; Rɔmukaw 12.4-8; Korɛntikaw fɔlɔ 12.4-31)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, ne min ye kasoden ye Matigi Yesu tɔgɔ kosɔn, ne bɛ aw daari ko aw ye jija, janko Ala ka aw wele min kama, aw ye tagama ka kaɲa ni o ye.

\VS{2}Aw ye aw yɛrɛ majigi cogo bɛɛ ra, ka sabari ɲɔgɔn ye, ka muɲu. Aw ye ɲɔgɔn ta kow sɔnmina ni kanuya ye.

\VS{3}Nin Saninman* ka aw bɛn ka aw kɛ kelen ye cogo min na, aw ye jija janko o bɛn ye to aw ni ɲɔgɔn cɛ, ka hɛra to aw ni ɲɔgɔn cɛ.


\par }{\PP \VS{4}Farikolo kelen le bɛ yi, ani Nin Saninman kelen; Ala ka aw wele ka jigi min di aw ma, o fana ye jigi kelen le ye.

\VS{5}Matigi kelen le bɛ yi, ani lanaya kelen, ani batizeri kelen.

\VS{6}Ala kelen le bɛ yi, min ye an bɛɛ Fa ye; a bɛ an bɛɛ kunna, a bɛ an bɛɛ fɛ, a bɛ an bɛɛ jusukun na.


\par }{\PP \VS{7}Ala nɛɛmara an ye ka fɛn dɔ di an bɛɛ kelen kelen ma ka kaɲa ni Kirisita* yɛrɛ ta sebagaya le ye.

\VS{8}O le kosɔn a sɛbɛra ko:

\par }{\Q «A yɛlɛnna san fɛ,

\par }{\Q a tagara ni mɔgɔ minanin caman ye;

\par }{\Q a ka fɛnw di mɔgɔw ma gbansan\XREF{}{{\XO 4:8 }{\XO{4.8
}}{\XT{Nin kuma fɔra Zaburu 68.19.}}}.»


\par }{\MM \VS{9}K’a fɔ ko «a yɛlɛnna,» o kɔrɔ le ye di? O kɔrɔ le ye ko a kɔnna le ka jigi ka na fɔ dugu ma, dugukolo kan fɔlɔ.

\VS{10}O ra, min jigira, ale kelen le yɛlɛnna fɔ ka taga tɛmɛ sankolo yɔrɔ bɛɛ kunna, ka dunuɲa yɔrɔw bɛɛ fa ni a ta sebagaya ye.


\par }{\PP \VS{11}Ale le ka dɔw kɛ ciradenw* ye, ka dɔw kɛ ciraw ye, ka dɔw kɛ Kibaro Diman fɔbagaw ye, ka dɔw kɛ lanabagaw ta jɛnkuru kɔrɔsibagaw ye, ka dɔw kɛ lanabagaw karanbagaw ye.

\VS{12}A ka o bɛɛ kɛ, janko o ye Ala ta mɔgɔ saninmanw labɛn Ala ta baara kama, k’a to Kirisita farikolo ye baraka sɔrɔ.

\VS{13}Ni o kɛra, lanaya baraka ra, ani Den min bɔra Ala ra*, o ta lɔnniya baraka ra, an bɛɛ bɛna kɛ kelen ye, ka kɛ mɔgɔkɔrɔbaw ye, ka se Kirisita yɛrɛ ta dafacogo hakɛya ma.

\VS{14}O cogo ra, an tɛna to denmisɛnya ra tuun, ka to ka fifa ka taga fan bɛɛ ra mɔgɔlafiribagaw ta karan fɛ; o bɛ i ko fɔɲɔ, o bɛ mɔgɔw lafiri ni o ta ceguya ye, ka o tugu o yɛrɛ kɔ.


\par }{\PP \VS{15}Nka ni an bɛ can fɔ ni kanuya ye, an ta lanaya bɛna bonya cogo bɛɛ ra Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, ale min ye lanabagaw ta jɛnkuru kuntigi ye.

\VS{16}O jɛnkuru yɔrɔw bɛɛ kelen kelen sirinin lo ɲɔgɔn na ka kɛ farikolo kelen ye ale Kirisita le baraka ra. Ni farikolo yɔrɔ bɛɛ kelen kelen bɛ a ta baara kɛ, farikolo bɛɛ lajɛnnin bɛ bonya o cogo le ra kanuya ra.


\par }{\SH Lanabagaw ta tagamacogokura
\par }
{\R (Kɔlɔsikaw 3.1-16; Galasikaw 5.10-25)

\par }{\PP \VS{17}Ayiwa, ne balemaw, sisan ne bɛna min fɔ aw ye k’a gbɛlɛya Matigi kosɔn, o ye nin ye: aw lanabagaw man kan ka tagama i ko siya wɛrɛ mɔgɔw*; olugu bɛ tagamana ka kaɲa ni o ta hakirintanya le ye.

\VS{18}O hakiri finnin lo, Ala bɛ ɲanamanyakura min di, o ka o yɛrɛ nin bɔ o ra o ta kolɔnbariya ni o ta jusukungbɛlɛya kosɔn.

\VS{19}A kɛra ten, maroya kisɛ kelen tɛ o ra tuun; o ka o yɛrɛ bla marobariyakow ra, o bɛ kojugu suguya bɛɛ kɛ, o tɛ o yɛrɛ mina.


\par }{\PP \VS{20}Ayiwa, Yesu Kirisita ka aw karan min na, o tɛ o ye!

\VS{21}Sigiya t’a ra, aw ka Yesu ko mɛn, aw ka a ta karan lɔn, k’a lɔn ko can lo.

\VS{22}O ra, aw tun bɛ tagama cogo min na fɔlɔfɔlɔ, aw ye o cogo dabla pewu; o kokɔrɔw nege le bɛ mɔgɔw lafiri ka halakiri lase o ma.

\VS{23}O kosɔn aw y’a to aw hakiri ni aw ta miiriya bɛɛ ye yɛlɛma, ka kɛ kura ye.

\VS{24}Aw ye tagama cogokura ra; o le bɛnnin bɛ ni Ala cogo ye; o ye terenninya ni saninyari ye, ka kaɲa ni can ye.


\par }{\PP \VS{25}O kosɔn aw ye faninya dabla, aw bɛɛ kelen kelen ye can fɔ ɲɔgɔn ye; sabu an bɛɛ sirira ɲɔgɔn na, ka kɛ ɲɔgɔn farikolo yɔrɔ dɔ ye.


\par }{\PP \VS{26}Ni aw dimina, aw kana a to dimi ye aw bla jurumun na; aw kana a to tere ye ben ka aw diminin to\XREF{}{{\XO 4:26 }{\XO{4.26
}}{\XT{Nin kuma fɔra Zaburu 4.5.}}}.

\VS{27}Aw kana a to Setana ye cogo sɔrɔ ka aw kɔrɔbɔ.


\par }{\PP \VS{28}Ni dɔ tun ye son ye, o tigi ye sonyari dabla; a ye jija ka baara kɛ a yɛrɛ ye, baara min bɛ se ka a nafa, janko ale yɛrɛ ye se ka dɛsɛbagatɔ dɔw dɛmɛ.


\par }{\PP \VS{29}Aw kana a to kumakanjugu si ye bɔ aw da ra. Kuma min bɛ se ka dɔ fara balemaw ta lanaya kan, kuma min bɛ se ka mɔgɔ mako ɲa, ka baraka don aw lamɛnbagaw ra, aw ye o le fɔ.


\par }{\PP \VS{30}Aw kana Ala Nin Saninman* ɲanasisi; ale le ye Ala boronɔ tagamasiyɛn ye aw kan, ko lon dɔ Ala bɛna aw kunmabɔ pewu.

\VS{31}O le kosɔn aw ye jusumangboya ni dimi ni jusubɔ ni wɔyɔ ni ɲɔgɔnkɔrɔfɔ bɛɛ dabla; aw ye juguya suguya bɛɛ dabla.

\VS{32}Aw ye koɲuman kɛ ɲɔgɔn ye, ka hina ɲɔgɔn na, ka yafa ɲɔgɔn ma, i n’a fɔ Ala yafara aw ma cogo min na Yesu Kirisita kosɔn.




\par }\Chap{5}{\SH Lanabagaw ka kan ka tagama yeelen na
\par }
{\R (Tesalonikikaw fɔlɔ 4.1-8; Korɛntikaw fɔlɔ 6.9-11)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, ne balemaw, aw minw kɛra Ala den kanuninw ye, aw ka kan ka kɛ Ala ladegibagaw le ye.

\VS{2}Aw ye tagama kanuya ra i n’a fɔ Kirisita* yɛrɛ ka an kanu cogo min na, fɔ ka a yɛrɛ di Ala ma an kosɔn, i ko sarakafɛn, ani saraka fagata min kasa ka di Ala ye.


\par }{\PP \VS{3}Ayiwa, jatɔya, ani ko saninyabari suguya o suguya, ani natabaya, o tɔgɔ yɛrɛ kana fɔ aw cɛ ra; sabu o kow tɛ bɛn Ala ta mɔgɔ saninmanw cɛ ra.

\VS{4}A daganin tɛ fana ko marobariyakuma ye mɛn aw da ra, walama kumakunntanw, walama naganagakanw; o man ɲi. Aw ye baraka le la Ala ye.

\VS{5}Sabu aw ye la a ra ko mɔgɔ o mɔgɔ bɛ jatɔya kɛ, walama ko saninyabariw, walama natabaya min ni josɔn bɛ ka kan, o mɔgɔw si nin tɛ Ala ni Kirisita ta Masaya* ra.


\par }{\PP \VS{6}Aw kana a to mɔgɔ si ye aw lafiri ni kuma gbansan wɛrɛ ye, sabu o ko ɲɔgɔnw le b’a to Ala ta dimi bɛ se Ala kanblabagaw ma.

\VS{7}O kosɔn aw kana don o mɔgɔw ta jɛn ra fiyewu.


\par }{\PP \VS{8}Fɔlɔfɔlɔ aw tun bɛ dibi ra, nka sisan aw bɛ yeelen na, Matigi ta jɛnɲɔgɔnya ra; o le kosɔn aw ye tagama i ko mɔgɔ minw bɛ yeelen na.

\VS{9}Sabu minw bɛ yeelen na, olugu bɛ ɲumanya ni terenninya ni can sira le tagama.


\par }{\PP \VS{10}Ko minw ka di Ala ye, aw ye jija ka o faranfasi k’a lɔn.

\VS{11}Mɔgɔw bɛ ko nafantan minw kɛ dibi ra, aw kana aw sen don o kow ra fiyewu; nka aw ye o kɛwalew fɔ kɛnɛ kan.

\VS{12}Sabu o mɔgɔw bɛ ko minw kɛ dogo ra, o kow fɔri yɛrɛ bɛ maroya bla mɔgɔ ra.

\VS{13}O bɛ min kɛra dogo ra, ni o ka fɔ kɛnɛ kan, o ta jogo bɛ yira ka gbɛya; sabu ni fɛn o fɛn ka yira kɛnɛ kan ka gbɛya ka ban, o bɛ yɛlɛma ka kɛ yeelen ye.

\VS{14}O le kosɔn a fɔra ko:

\par }{\Q «Ele min bɛ sunɔgɔra, i kunu!

\par }{\Q I kunu ka bɔ suw cɛ ra,

\par }{\Q Kisibaga* bɛna yeelen bɔ i ye.»


\par }{\PP \VS{15}Ayiwa, aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi ka aw tagamacogo lɔn. Aw kana kɛ hakirintanw ye, nka aw ye kɛ hakiritigiw ye.

\VS{16}Ala bɛ wagati min di aw ma, aw ye o kɛ ka baaraɲuman le kɛ; sabu bi ta terew man ɲi.

\VS{17}O kosɔn aw kana kɛ hakirintanw ye; nka Matigi sago ye min ye, aw ye jija ka o lɔn.


\par }{\PP \VS{18}Aw kana dɔrɔ min ka ɲanamini; o bɛ mɔgɔ bla koɲagamininw le ra. Nka aw y’a to Nin Saninman* ye aw fa.


\par }{\PP \VS{19}Aw ye ɲɔgɔn ladi ni Zaburuw kitabu dɔnkiriw ye, ani Alatandodɔnkiriw; aw ye o dɔnkiriw la ka Matigi tando ni aw jusukun bɛɛ ye.

\VS{20}Aw ye baraka la Fa Ala ye tuma bɛɛ, ani fɛn bɛɛ kosɔn, an Matigi Yesu Kirisita tɔgɔ ra.


\par }{\PP \VS{21}Aw ye aw yɛrɛ majigi ɲɔgɔn ye Kirisita* ɲasiran kosɔn.


\par }{\SH Furucɛ ni a furumuso
\par }
{\R (Kɔlɔsikaw 3.18–4.1; Piyɛri fɔlɔ 2.18-25; 3.1-7)

\par }{\PP \VS{22}Ayiwa, musow, aw ye aw yɛrɛ majigi aw cɛw ye i ko aw bɛ aw yɛrɛ majigi Matigi ye cogo min na.

\VS{23}Sabu cɛ le ye a muso kuntigi ye, i ko Kirisita ye lanabagaw ta jɛnkuru kuntigi ye cogo min na; lanabagaw kɛra i ko Kirisita farikolo, ale kɛra o Kisibaga* ye.

\VS{24}O kosɔn lanabagaw majiginin lo Kirisita ye cogo min na, musow fana ka kan ka o yɛrɛ majigi o cɛw ye o cogo ra, fɛn bɛɛ ra.


\par }{\PP \VS{25}Ayiwa, aw cɛw, aw ye aw musow kanu i ko Kirisita ka lanabagaw ta jɛnkuru kanu cogo min na, fɔ ka a yɛrɛ di ka sa a kosɔn,

\VS{26}janko k’a ko k’a gbɛ ni ji ye, Kibaro Diman* kuma baraka ra, k’a saninya.

\VS{27}A ka o kɛ, janko o jɛnkuru nɔɔrɔman ye lɔ ale yɛrɛ ɲa fɛ, nɔgɔ si kana kɛ a ra, walama ɲuguyɔrɔ, walama fɛn bɛnbari, nka a saninyanin ni a jarakibari ye sɔrɔ.


\par }{\PP \VS{28}Ayiwa, cɛw fana ka kan ka o musow kanu o cogo le ra, i ko o yɛrɛ farikolo. Mɔgɔ min bɛ a muso kanu, o tigi bɛ a yɛrɛ le kanu.

\VS{29}Sabu mɔgɔ si tɛ a yɛrɛ farisogo kɔninya. Mɔgɔ bɛ a farisogo baro, ka a janto a ra, i ko Kirisita ka a kɛ lanabagaw ta jɛnkuru ye cogo min na,

\VS{30}sabu an bɛɛ kelen kelen bɛ Kirisita farikolo yɔrɔ dɔ le ye.

\VS{31}O kosɔn a sɛbɛra ko: «Cɛ bɛna bɔ a facɛ ni a bamuso kɔrɔ ka nɔrɔ a muso ra; o fla bɛ jɛn ka kɛ mɔgɔ kelen ye\XREF{}{{\XO 5:31 }{\XO{5.31
}}{\XT{Nin kuma fɔra Damina 1.27 ani 2.24.}}}.»

\VS{32}Nin kuma ye gundoba le ye; ne bɛ o fɔra ka Kirisita ni lanabagaw ta jɛnkuru ta jɛnɲɔgɔnya le yira.


\par }{\PP \VS{33}A kɔrɔ le ye fana ko aw cɛw bɛɛ kelen kelen ka kan ka aw ta muso kanu i ko aw yɛrɛ, ko muso fana ka kan ka a cɛ bonya.




\par }\Chap{6}{\SH Denw ni o worobagaw
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, denmisɛnw, aw fana ye aw worobagaw kan mina ka kaɲa ni Matigi ta kuma ye; o le bɛnnin bɛ.

\VS{2}A sɛbɛra ko: «I fa ni i ba bonya.» Ala ta sariya* ra, min fɔra ka layiri fara a kan, nin le kɛra o fɔlɔ ye.

\VS{3}A layiri ye ko «janko i ye hɛra sɔrɔ, ani ka sijan sɔrɔ dugukolo kan\XREF{}{{\XO 6:3 }{\XO{6.2-3
}}{\XT{Nin kuma fɔra Bɔri 20.12; Sariya 5.16.}}}.»


\par }{\PP \VS{4}Ayiwa, aw faw, aw kana aw ta denw lamuruti; aw ye o lamɔ ka ɲa, ka o koro, ka o ladi ka kaɲa ni Matigi ta kuma ye.


\par }{\SH Baaradenw ni o kuntigiw
\par }
{\PP \VS{5}Aw baaradenw, minw ye aw kuntigiw ye dugukolo kan yan, aw ye olugu kan mina, ka baara kɛ o ye ni ɲasiran ni bonya ye, ani jusukungbɛnin ye, k’a kɛ i n’a fɔ aw b’a kɛra Kirisita* yɛrɛ le ye.

\VS{6}Aw kana baara kɛ o ɲa kɔrɔ k’a kɛ i n’a fɔ aw b’a fɛ ka aw yɛrɛ ko diya o ye dɔrɔn; aw ye baara kɛ ni aw jusukun bɛɛ ye ka kaɲa ni Ala sago ye, i ko Kirisita ta baaradenw.

\VS{7}Aw ye baara kɛ ni aw jusukun bɛɛ ye, i n’a fɔ aw b’a kɛra Matigi le ye; aw kana a kɛ i n’a fɔ aw b’a kɛra mɔgɔw le ye.

\VS{8}Aw k’a lɔn ko ni i kɛra mɔgɔ o mɔgɔ ye, jɔn o, hɔrɔn o, bɛɛ kelen kelen bɛna a ta sara sɔrɔ Matigi fɛ, ka kaɲa ni a ta koɲuman ye.


\par }{\PP \VS{9}Aw kuntigiw, aw fana ye aw ta baaradenw minako ɲa; aw kana fariya o ma, sabu aw k’a lɔn ko aw ni olugu bɛɛ ta Kuntigi bɛ sankolo ra; ale tɛ mɔgɔ bɔ mɔgɔ ra.


\par }{\SH Lanabaga ta kɛrɛkɛminanw
\par }
{\PP \VS{10}Ayiwa, kuma laban ye ko aw ye baraka don aw yɛrɛ ra, an Matigi sababu ra, a ta baraka banbari sababu ra.

\VS{11}O ra, Ala bɛ kɛrɛkɛminan minw di, aw ye o bɛɛ don aw yɛrɛ ra, janko aw ye se ka lɔ ka Setana ni a ta nanbarakow kɛrɛ.

\VS{12}Sabu an tɛ siyɛn tara ni adamadenw ye; an bɛ siyɛn tara ni Setana ta masayaw le ye, ani a ta sebagayaw, ani a ta fangatigiya minw bɛ baara kɛ dibi ra dugukolo kan, ani a ta jina minw sigira dunuɲa kunna kojugu kama.


\par }{\PP \VS{13}O le kosɔn, Ala bɛ kɛrɛkɛminan minw di aw ma, aw ye o bɛɛ ta, janko aw ye se ka se sɔrɔ Setana kan wagatigbɛlɛnw na; aw ye a kɛrɛ ka se fɔ a laban ma, o kɔ, aw lɔnin belen ye to aw nɔ ra.


\par }{\PP \VS{14}Aw ye aw yɛrɛ labɛn ka a kɔnɔ: aw ye can kɛ aw ta kurusijara ye, terenninya ye kɛ aw ta nɛgɛderege ye,

\VS{15}Kibaro Diman* min bɛ jususuma di, o waajuri ko ye kɛ aw jusu ra tuma bɛɛ; o ye kɛ aw sennasanbara ye.

\VS{16}Lanaya ye kɛ aw ta nɛgɛbɛnnan ye wagati bɛɛ; aw bɛ Setana ta biɲɛ tasumamanw bɛɛ kɔnɔ ka o faga ni o le ye.

\VS{17}Aw ye Ala ta kisiri ko kɛ aw ta nɛgɛfugula ye, ka o biri aw kun na. Aw ye Nin Saninman* ta kɛrɛkɛmuru ta, min ye Ala ta Kuma ye.


\par }{\PP \VS{18}Aw ye Ala daari Nin Saninman baraka ra tuma bɛɛ; aw ye daaririw, ani daaririgbɛlɛn suguya bɛɛ kɛ. Aw kɔni ye jija o ra yɛrɛ le; aw kana o dabla. Aw ye Ala daari Ala ta mɔgɔ saninmanw bɛɛ ye.

\VS{19}Aw ye Ala daari ne ye fana, janko ni ne ka ne da yɛlɛ, Ala ye a ta kuma don ne da ra ka Kibaro Diman gundo yira mɔgɔw ra, siranya kana kɛ ne ra.

\VS{20}Ne ye o Kibaro Diman ta lasigiden le ye; o kosɔn o ka nɛgɛjɔrɔkɔ don ne ra. Aw ye Ala daari ne ye, janko ne ye Kibaro Diman fɔ a fɔcogo ra, siranya kana kɛ ne ra.


\par }{\SH Pɔli ta fori
\par }
{\PP \VS{21}Ayiwa, an balemacɛ kanunin Tisiki, min ye Matigi ta baaradenɲuman ye, ale bɛna nin kow bɛɛ ɲafɔ aw ye, janko min bɛ ne fɛ, ani ne bɛ min kɛra, aw ye o lɔn.

\VS{22}Ne k’a lawuri a kama k’a ci aw fɛ, janko kibaroya minw bɛ an fɛ yan, aw ye o lɔn, ani aw hakiri fana ye sigi.


\par }{\PP \VS{23}An Fa Ala ni an Matigi Yesu Kirisita ye hɛra ni kanuya di balemaw bɛɛ ma, ani lanaya.

\VS{24}Mɔgɔ minw bɛɛ bɛ an Matigi Yesu Kirisita kanu ni kanuya banbari ye, Ala ye nɛɛma olugu bɛɛ ye.

\par }