\NormalFont\ShortTitle{Samawilu fɔlɔ}

{\MT SAMAWILU

\par }{\MTB TA KITABU FƆLƆ

\par }{\IMT Kitabu faamucogo

\par }{\IP Nin kitabu bɛ wele ko Samawilu ta kitabu fɔlɔ, sabu ale ta kow le fɔra ka caya nin kitabu kɔnɔ. Kititigɛbagaw ta wagati banna cogo min na, ka taga se masacɛw ta wagati ma, Samawilu ta kitabu fɔlɔ bɛ o kow le fɔ an ye.

\par }{\IP Cɛ saba minw tɔgɔ fɔra nin kitabu kɔnɔ kosɛbɛ, o ye Samawilu ye, min tun kɛra Izirayɛli ta kititigɛbagaba dɔ ye, ani Sawuli, min kɛra Izirayɛli masacɛ fɔlɔ ye, ani Dawuda, min nana sigi masaya ra Sawuli sanin kɔ.

\par }{\IP Nin kitabu sɛbɛbaga ma lɔn, nka an b’a ye ko Samawilu ta baara ni a ta kumaw le bɛ nin kitabu fɔlɔ ni a flanan kɔnɔ.

\par }{\IP Nin kitabu kunba ye nin ye, ko ni mɔgɔ min ka Ala kan mina, Ala bɛ koɲuman kɛ o tigi ye; nka ni mɔgɔ min ka Ala kan bla, cɛnri le bɛ se o tigi ma. Ala ka o kuma le fɔ sarakalasebaga Eli ye, ko: «Sabu mɔgɔ minw bɛ ne bonya, ne bɛ olugu le bonya; nka mɔgɔ minw bɛ ne dɔgɔya, ne fana bɛ olugu dɔgɔya» (2.30).

\par }{\IP Ala yɛrɛ le tun b’a fɛ ka kɛ Izirayɛlimɔgɔw ta masacɛ ye, nka o banna o ma; o ko masacɛ dɔ ye sigi olugu kunna i ko siya tɔw. Masacɛ min dira o ma, min tun ye Sawuli ye, ale ma Ala kan mina. O kosɔn Ala ka mɔgɔ wɛrɛ ɲanawoloma, min kɛra Dawuda ye.

\par }{\IP Nin kitabu b’a yira an na ko Ala yɛrɛ le kɛra a ta mɔgɔw ta masacɛ ye. Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka sigi masaya ra Ala ta mɔgɔw kunna, o tigi ka kan ka Ala kan mina, k’a ta sariyaw bɛɛ sira tagama.

\par }{\IOT Kitabu kɔnɔkow

\par }{\IO Samawilu kɛra Izirayɛli kititigɛbaga dɔ ye
{\IOR{(1–7)}}

\par }{\IO Sawuli kɛra Izirayɛli masacɛ ye
{\IOR{(8–10)}}

\par }{\IO Masacɛ Sawuli ta masaya damina
{\IOR{(11–15)}}

\par }{\IO Dawuda ni Sawuli ta bɛnbariya
{\IOR{(16–30)}}

\par }{\IO Sawuli ni a dencɛ sacogo
{\IOR{(31)}}

\par }{\IB \par }


\ChapOne{1}{\SH Ɛlikana ta muso fla ta ko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Cɛ dɔ tun siginin bɛ Ramatayimu Sofimu, Efirayimu kuruyɔrɔw ra. A tɔgɔ tun ye ko Ɛlikana; a facɛ tɔgɔ tun ye ko Yerohamu, Yerohamu facɛ tɔgɔ tun ye ko Elihu, Elihu facɛ tɔgɔ tun ye ko Tohu, Tohu facɛ tɔgɔ tun ye ko Sufu; Efirayimukaw tun lo.

\VS{2}Muso fla tun bɛ Ɛlikana fɛ; kelen tɔgɔ tun ye ko Ane, tɔ kelen tɔgɔ tun ye ko Penina. Penina tun ka denw sɔrɔ, nka Ane tun ma den sɔrɔ.


\par }{\PP \VS{3}San o san, o cɛ tun bɛ bɔ a ta dugu ra ka taga Silo, ka taga Fangatigi Ala bato, ka sarakaw bɔ a ye. Sarakalasebaga Eli dencɛ fla, Hɔfini ni Finehasi, olugu tun bɛ o yɔrɔ le ra; olugu le tun ye Matigi Ala ta sarakalasebagaw ye.

\VS{4}Lon min ni Ɛlikana tun bɛ a ta sarakaw bɔ, a tun bɛ sarakasogo dɔ di a muso Penina ma, ani Penina dencɛw ni a denmusow bɛɛ ma fana.

\VS{5}Nka a tun bɛ Penina ta sogo ninyɔrɔ ɲɔgɔn fla le di Ane ma, sabu a tun bɛ Ane kanu, hali k’a sɔrɔ Matigi Ala tun ka Ane kɛ denworobari ye.

\VS{6}A sinamuso tun bɛ to k’a darabɔ, janko k’a jusu gban, sabu Matigi Ala tun k’a kɛ denworobari ye.

\VS{7}San o san, a tun bɛ kɛ ten le. Tuma o tuma ni Ane tun ka taga Matigi Ala ta yɔrɔ saninman na, Penina tun bɛ to k’a darabɔ o cogo kelen na. Ni o kɛra, Ane tun bɛ kɛ kasi ye, ka ban domuni bɛɛ ma.

\VS{8}A cɛ Ɛlikana tun b’a fɔ a ye ko: «Ane, mun le ka i jusu kasi? Mun na i bɛ kasi ka ban domuni ma? O tuma ne kelen man fisa ele fɛ ni hali dencɛ tan ye wa?»


\par }{\SH Ala ka dencɛ di Ane ma
\par }
{\PP \VS{9}Lon dɔ, o ka domuni kɛ ka min ka ban Silo tuma min na, Ane wurira; o y’a sɔrɔ sarakalasebaga Eli siginin tun bɛ siginan dɔ kan, Matigi Ala ta batoso donda samasen dɔ kɔrɔ.

\VS{10}Ane jusu tun kasinin lo kosɛbɛ; a kasira kosɛbɛ ka Matigi Ala daari.

\VS{11}A ka dajuru dɔ ta Ala fɛ k’a fɔ ko: «E, Fangatigi Ala, ni i sɔnna ka i ta jɔnmuso ta sɛgɛ flɛ, ka i hakiri to ne ra, ni i ma ɲina i ta jɔnmuso kɔ fiyewu, ni i ka sɔn ka dencɛ di ne ma, ne bɛna o den di i ma, a bɛ kɛ i ta ye a si bɛɛ ra; o ra kunlimuru tɛna se a kun ma ka ye.»\FTNT{*}{{\FR 1:11 }{\FR{1.11
}}{\FT{Kunlimuru man kan ka se a kun ma: o ye tagamasiyɛn ye min b’a yira ko den blara danna, ka kɛ Ala ta ye (}}{\XT{Jateri 6.5}}{\FT{).}}}


\par }{\PP \VS{12}Ayiwa, Ane nana to daariri ra Matigi Ala ɲa kɔrɔ ka mɛɛn minkɛ, Eli nana kɛ a dagbolow kɔrɔsi ye.

\VS{13}Ane tun bɛ kumana a yɛrɛ kɔnɔ le; a dagbolow dama le tun bɛ lamagara, nka mɔgɔ tun tɛ a kumakan mɛnna. A kɛra Eli ɲa na ko a ka dɔrɔ le min ka ɲanamini.

\VS{14}Eli ko a ma ko: «O tuma ele ta dɔrɔ bɛna i bla tuma juman le? Taga i ta dɔrɔtɔya kɛ yɔrɔ wɛrɛ!»


\par }{\PP \VS{15}Ane k’a jaabi ko: «Ne matigicɛ, o tɛ; ne ye muso min ye, jusukasiba le bɛ ne kan. Ne ma duvɛn min, ne ma minnifɛn fariman wɛrɛ si min. Ne tun bɛ ne kɔnɔnɔkow bɛɛ le fɔra Matigi Ala ye.

\VS{16}I kana i ta jɔnmuso jate muso sɔnkolon dɔ ye. Ne ta dimi bonyakojugu ni ne ta sɛgɛ le k’a to ne ka Ala daari fɔ ka na se sisan ma.»


\par }{\PP \VS{17}Eli k’a fɔ a ye ko: «O tuma, taga hɛra ra. I ka fɛn min daari, Izirayɛli ta Ala ye o kɛ i ye.»


\par }{\PP \VS{18}Ane ko Eli ma ko: «Ala y’a kɛ i ye i hakiri to i ta jɔnmuso ra.» O kɔ, Ane tagara domuni kɛ; a m’a ɲa sisi tuun.


\par }{\PP \VS{19}O wurira o dugusagbɛ sɔgɔmada joona fɛ, ka o kinbiri gban Matigi Ala ɲa kɔrɔ k’a bato minkɛ, o sekɔra ka taga o ta so, Rama dugu kɔnɔ.

\par }{\PP Ɛlikana jɛnna ni a muso Ane ye. Matigi Ala k’a hakiri to Ane ra.

\VS{20}Ane nana kɔnɔ ta; a nana dencɛ woro, k’a tɔgɔ la ko Samawilu\FTNT{†}{{\FR 1:20 }{\FR{1.20
}}{\FT{Samawilu kɔrɔ ye ko: a daarira Ala fɛ.}}}, ko sabu ale tun k’a daari Matigi Ala fɛ.


\par }{\SH Ane k’a dencɛ di Matigi Ala ma
\par }
{\PP \VS{21}Wagati min Ane cɛ Ɛlikana nana a fɔ ko a bɛ taga tuun ni a ta gbamɔgɔw bɛɛ ye ka taga san sarakaw bɔ Matigi Ala ye, ani k’a ta dajuru dafa,

\VS{22}Ane ma taga ni a ye o san na. A k’a fɔ a cɛ ye ko: «Ni den nana dabɔ sin na wagati min na, ne bɛna taga ni a ye Silo, ka taga a yira Matigi Ala ra; a bɛna to yi tuma bɛɛ.»

\VS{23}A cɛ Ɛlikana k’a jaabi ko: «Ni min ka bɛn i yɛrɛ ma, i ye o kɛ. To ni den ye yan fɔ ka taga a dabɔ sin na. Janko Matigi Ala ka koɲuman min layiri ta, o ye kɛ dɔrɔn.» A kɛra ten, a muso Ane tora ni den ye ka den lamɔ fɔ ka taga den dabɔ sin na.


\par }{\PP \VS{24}Ayiwa, den nana dabɔ sin na wagati min na, a k’a ta ka taga ni a ye Matigi Ala ta batoyɔrɔ saninman na Silo. O y’a sɔrɔ den belen tun bɛ fitini. A tagara ni misitoran kelen\FTNT{‡}{{\FR 1:24 }{\FR{1.24
}}{\FT{Kitabu dɔw ko misitoran saba.}}} ye min si ka san saba sɔrɔ, ani mugu tɛntɛnnin kilo tan, ani rɛzɛnji forogo ɲa kelen.

\VS{25}O tagara se yi minkɛ, o ka misitoran kannatigɛ; o kɔ, o tagara ni den ye Eli fɛ.

\VS{26}Ane k’a fɔ Eli ye ko: «Ne matigicɛ, hakɛ to. Ne bɛ can yɛrɛ le fɔra i ye; muso min tun nana Matigi Ala daari i kɔrɔ yan lon dɔ, ne lo.

\VS{27}Ne tun bɛ Matigi Ala daarira nin den ta ko le ra. Matigi Ala fana ka ne ta daariri lamɛn.

\VS{28}O kosɔn ne b’a fɛ k’a di Matigi Ala ma. A bɛna kɛ Matigi Ala ta ye a si bɛɛ.»

\par }{\PP Ane ka o fɔ minkɛ, o ka o kinbiri gban ka Matigi Ala bato.




\par }\Chap{2}{\SH Ane ka Matigi Ala fo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, Ane ka Ala daari k’a fɔ ko:

\par }{\BB \par }
{\Q «Ɲagari bɛ ne jusukun na Matigi Ala sababu ra;

\par }{\Q sabu Matigi Ala ka ne baraka lawuri.

\par }{\Q Ne bɛna kuma k’a yira ne juguw ra sisan,

\par }{\Q sabu ne bɛ ɲagari Matigi Ala ta dɛmɛri kosɔn.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}«Mɔgɔ si saninyanin tɛ i ko Matigi Ala,

\par }{\Q Ala wɛrɛ tɛ yi ni ele Matigi Ala tɛ,

\par }{\Q Ala barakaman wɛrɛ tɛ yi, min bɛ i ko an ta Ala.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}«Aw ye yɛrɛbonya kumaw dabla,

\par }{\Q Aw kana wasoyakumaw bɔ aw da ra tuun;

\par }{\Q sabu Matigi Ala ye Ala le ye, min bɛ fɛn bɛɛ lɔn.

\par }{\Q A bɛ bɛɛ ta kɛwalew lɔn.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}«Mɔgɔ barakamanw ta kalanw karira o boro,

\par }{\Q nka barakantanw ka fanga sɔrɔ.


\par }{\Q \VS{5}Minw tun fanin lo, olugu bɛ baara ɲinina ka o ta baro sɔrɔ;

\par }{\Q k’a sɔrɔ kɔngɔtɔw ta kɔngɔ banna.

\par }{\Q Muso denworobari ka den wolonfla sɔrɔ,

\par }{\Q k’a sɔrɔ denworomuso ta densɔrɔ lalɔra.


\par }{\Q \VS{6}Matigi Ala b’a to mɔgɔ bɛ sa, a b’a to mɔgɔ bɛ si sɔrɔ;

\par }{\Q a bɛ mɔgɔ lataga lahara, a bɛ mɔgɔ labɔ lahara.


\par }{\Q \VS{7}Matigi Ala bɛ mɔgɔ fagantanya, a bɛ mɔgɔ fɛntigiya;

\par }{\Q a bɛ mɔgɔ majigi, a bɛ mɔgɔ kɔrɔta.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«A bɛ dɛsɛbagatɔ lawuri ka bɔ dugu ma,

\par }{\Q ka fagantan lawuri ka bɔ nɔgɔ ra,

\par }{\Q k’a lasigi ni fagamaw ye,

\par }{\Q ka masasiginan nɔɔrɔman di o ma;

\par }{\Q sabu dugukolo jusiginanw bɛ Matigi Ala le boro,

\par }{\Q a ka dunuɲa lɔ olugu le kan.


\par }{\Q \VS{9}A bɛna a ɲasiranbagaw kɔrɔsi o tɛmɛyɔrɔw bɛɛ ra;

\par }{\Q nka a bɛna mɔgɔjuguw latunu dibi ra;

\par }{\Q sabu adamaden yɛrɛ fanga tɛ a kɛ setigi ye.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}«Matigi Ala bɛna a juguw bɛɛ halaki,

\par }{\Q a bɛna sanpɛrɛn lajigi o kan ka bɔ san fɛ;

\par }{\Q Matigi Ala bɛna kiti tigɛ ka se fɔ dugukolo danw bɛɛ ra.

\par }{\Q A bɛna se di a ta jamana masacɛ ma;

\par }{\Q a bɛna a ta mɔgɔ ɲanawolomanin baraka lawuri.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{11}Ayiwa, o kɔ, Ɛlikana sekɔra ka taga so, Rama dugu kɔnɔ; nka den tora Matigi Ala ta baara ra sarakalasebaga Eli kɔrɔ.


\par }{\SH Eli dencɛw ta kɛwalejuguw
\par }
{\PP \VS{12}Eli dencɛw tun ye mɔgɔ sɔnkolon dɔw le ye. O tun tɛ Matigi Ala bonya.

\VS{13}Olugu minw tun ye sarakalasebagaw ye, olugu tun bɛ min kɛ mɔgɔw ra, o flɛ nin ye: Ni mɔgɔ dɔ tun bɛ saraka bɔra, sarakalasebaga tun bɛ a ta baaraden dɔ ci ka na sarakabɔbaga fɛ sarakasogo tobituma ra; baaraden tun bɛ na ni sogosɔgɔnan ɲin saba dɔ ye a boro.

\VS{14}A tun bɛ na o sogosɔgɔnan turu sogo ra minan kɔnɔ, walama nɛgɛdaga kɔnɔ, walama bɔgɔdaga kɔnɔ, walama tasa kɔnɔ. Ni sogosɔgɔnan tun ka bɔ ni sogo min o min ye, o bɛɛ le tun bɛ kɛ sarakalasebaga ta ye. Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ na Silo ka na saraka bɔ, sarakalasebaga minw ye Eli dencɛw ye, olugu tun bɛ o le kɛ o mɔgɔw ra.


\par }{\PP \VS{15}Tuma dɔw yɛrɛ, hali k’a sɔrɔ o ma sogo turu jɛni ban, sarakalasebaga ta baaraden tun bɛ na, ka na a fɔ sarakabɔbaga ye ko: «Sarakalasebaga ko i ye sogo dɔ di a bɛ taga a jɛni. A ko a tɛ sogo tobinin fɛ, a bɛ sogo kɛnɛ le fɛ.»

\VS{16}Ni sarakabɔbaga ko: «A to an ye sogo turu jɛni fɔlɔ; o kɔ, ni min ka i diya, i bɛ o ta», baaraden b’a fɔ ko: «Fiyewu! A di sisan le, ni o tɛ, ne b’a mina fanga ra.»


\par }{\PP \VS{17}Ayiwa, o kanbelenw tun bɛ o jurumunba le kɛra ka Matigi Ala hakɛ ta, sabu o tun tɛ Matigi Ala ta sarakaw jatera tuun.


\par }{\SH Samawilu ni a worobagaw
\par }
{\PP \VS{18}Samawilu kɔni tun bɛ baara kɛra Matigi Ala ɲa kɔrɔ; denmisɛn tun lo; a tun ka saninderege dɔ le don, min tun lalagara ni lɛnfani ye.

\VS{19}A bamuso tun bɛ to ka forokiyanin dɔ karan a ye san o san. Ni a cɛ tun bɛ na Silo ka na san sarakaw bɔ, a tun bɛ na ni a cɛ ye, ka na o forokiyanin di Samawilu ma.

\VS{20}Eli tun bɛ to ka dugawu kɛ Ɛlikana ni a muso ye, k’a fɔ Ɛlikana ye ko: «I muso ka nin den min daari Matigi Ala fɛ, ka na a bla danna Matigi Ala ye, Matigi Ala y’a to i ye den wɛrɛw sɔrɔ a fɛ ka o bla o den nɔ ra.»

\par }{\PP O kɔ, o tun bɛ sekɔ ka taga o ta so.


\par }{\PP \VS{21}Ayiwa, Matigi Ala k’a hakiri to Ane ra tuun. A nana kɔnɔ ta siɲagako caman tuun. A ka dencɛ saba ni denmuso fla le sɔrɔ tuun. O y’a sɔrɔ Samawilu kɛra kanbelennin ye, a tun bɛ kɔrɔyara Matigi Ala ɲa kɔrɔ.


\par }{\SH Eli k’a denw mafiyɛnya
\par }
{\PP \VS{22}Ayiwa, Eli tun kɔrɔra kosɛbɛ. A dencɛw tun bɛ min kɛra Izirayɛlimɔgɔw ra, a ka o mɛn. A k’a mɛn fana ko muso minw tun bɛ to ka taga baaramisɛnw kɛ Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon* donda ra, ko o tun jɛn ni o musow ye.

\VS{23}A k’a fɔ o ye ko: «Mun kosɔn aw bɛ nin ko ɲɔgɔn kɛra? Aw bɛ nin kojugu minw kɛra tan, ne bɛ o mɛnna mɔgɔw bɛɛ le fɛ.

\VS{24}Ɔn-ɔn dɛ, ne denw, aw kana sɔn nin ma. Ne bɛ min mɛnna tan, o man ɲi. Aw bɛ Matigi Ala ta mɔgɔw blara jurumun na.

\VS{25}Ni mɔgɔ dɔ ka mɔgɔ wɛrɛ hakɛ ta, Ala le bɛ se ka soronari kɛ o fla cɛ. Nka ni mɔgɔ ka Ala yɛrɛ hakɛ ta, jɔn wɛrɛ le bɛna sɔrɔ ka Ala sorona o tigi ye?»

\par }{\PP Ayiwa, o bɛɛ n’a ta, Eli dencɛw ma o facɛ ta kuma lamɛn, sabu Matigi Ala tun ka o fagako latigɛ ka ban.


\par }{\PP \VS{26}Ayiwa, Samawilu tun bɛ kɔrɔyara. A ko tun ka di Matigi Ala ye, a ko tun ka di mɔgɔw fana ye.


\par }{\SH Matigi Ala ka kankari la Eli ye
\par }
{\PP \VS{27}Lon dɔ, Ala k’a ta ciraden dɔ bla ka na Eli fɛ ka na a fɔ a ye ko: «Matigi Ala ko: Yala ne ma ne yɛrɛ yira i bɛmaw ra k’a gbɛya, ka o to jɔnya ra Farawona fɛ Misiran jamana ra wa?

\VS{28}Ne ka ele bɛmaw ta siya le ɲanawoloma Izirayɛli ta gbaw bɛɛ ra, ka o bla ne ta sarakalasebagaya baara ra, janko o ye saraka bɔ ne ta sarakajɛnifɛn* kan, ka wusunan saraka don ne ye, ka saninderege don ka baara kɛ ne ye; Izirayɛlimɔgɔw bɛ saraka o saraka jɛni Matigi Ala ye, ne ka o saraka sogo dɔ kɛ o ta ye.

\VS{29}Ayiwa, ne b’a fɛ bɛgan sarakaw* ni siman saraka* minw ye bɔ ne ye ne ta batoso kɔnɔ, mun kosɔn aw tɛ o sarakaw jatera fɛn ye? A nana kɛ cogo di ko ele bɛ i dencɛw bonyara ka tɛmɛ ne kan? Ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw bɛ saraka minw bɔ, aw bɛ o sarakaw ɲumanmanyɔrɔw bɛɛ le domuna, fɔ ka tɔrɔ.


\par }{\PP \VS{30}«O kosɔn Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ko: Ne tun k’a latigɛ ko i ta mɔgɔw, ani aw ta siya le bɛna to ne ta sarakalasebagaya baara ra wagati bɛɛ. Nka sisan, ne Matigi Ala, ne ko, ko o banna! Sabu mɔgɔ minw bɛ ne bonya, ne bɛ olugu le bonya; nka mɔgɔ minw bɛ ne dɔgɔya, ne fana bɛ olugu dɔgɔya.

\VS{31}Wagati dɔ bɛna se, ne bɛna ele ni i ta siya bɛɛ ta fanga ban. Cɛkɔrɔba tɛna sɔrɔ aw ta siya ra tuun.

\VS{32}I bɛna tɔɔrɔ caman ye ne ta batoso kɔnɔ; k’a sɔrɔ ne bɛna koɲuman kɛ Izirayɛlimɔgɔw ye fɔ ka o wasa. Nka cɛkɔrɔba tɛna sɔrɔ aw ta somɔgɔw ra tuun.

\VS{33}Ni ne ka na i ta somɔgɔ min to sarakalasebagaya ra, ne bɛna o to yi dɔrɔn janko ka ele jusu kasi le, ka i ɲaji bɔ fɔ ka na i ɲa fiyen; ni o tɛ, i ta somɔgɔw bɛɛ bɛna sa k’a sɔrɔ o ma kɔrɔ.


\par }{\PP \VS{34}«Ko min bɛna kɛ i dencɛ fla ra, Finehasi ni Hɔfini, o bɛna kɛ tagamasiyɛn ye k’a yira i ra ko ne ka min fɔ ko o bɛna kɛ can ye; o fla bɛɛ bɛna sa lon kelen na.


\par }{\PP \VS{35}«Ne bɛna sarakalasebaga wɛrɛ sigi, min bɛna ne ta sariya sira tagama a cogo ra, ka ne jusu diya, ani ka ne nin wasa. Ne bɛna baraka don a ta somɔgɔw ra; ni ne nana masacɛ min o min ɲanawoloma k’a sigi masaya ra, olugu le bɛna kɛ sarakalasebagaya ra o masacɛ kɔrɔ wagati bɛɛ.

\VS{36}Ni ele ta somɔgɔ tɔ min o min nana to, o bɛna taga a kinbiri gban le o sarakalasebaga kɔrɔ, janko a ye wari dɔɔnin, walama domuni dɔɔnin sɔrɔ k’a domu; a bɛna a fɔ sarakalasebaga ye ko: ‹Sabari, i ye ne bla sarakalasebagaya baara dɔ ra, janko ne ye domuni dɔɔnin sɔrɔ k’a domu.› »




\par }\Chap{3}{\SH Ala kumana Samawilu fɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Samawilu tun ye denmisɛn ye hali bi. A tun bɛ baara kɛra Matigi Ala ye Eli kɔrɔ. O wagati ra, Matigi Ala tun tɛ kumana mɔgɔw fɛ wagati caman na tuun; a tun bɛ deri ka kow yira mɔgɔw ra cogo min na, a fana tun tɛ o kɛra tuun k’a caya.

\VS{2}O wagati fana ra, Eli ɲadenw baraka tun dɔgɔyara, a tun tɛ yeri kɛra kosɛbɛ tuun. Lon dɔ, su fɛ, a lanin tun bɛ a layɔrɔ ra.

\VS{3}O y’a sɔrɔ Ala ta fitina saninman tun ma faga fɔlɔ yɔrɔ saninman kɔnɔ. Samawilu lanin tun bɛ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, jɛnɲɔgɔnya kɛsu* tun bɛ yɔrɔ min na.

\VS{4}Matigi Ala nana Samawilu wele. Samawilu ka jaabiri kɛ ko: «Naamu.»

\VS{5}A borira ka taga Eli fɛ, ka taga a fɔ a ye ko: «I ka ne wele, ne nana.» Eli k’a jaabi ko: «Ne ma i wele. Taga la.» Samawilu sekɔra ka taga la.


\par }{\PP \VS{6}Matigi Ala nana Samawilu wele tuun; a wurira tuun ka taga Eli fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «I ka ne wele, ne nana.» Eli k’a jaabi ko: «Ne dencɛ, ne ma i wele dɛ! Sekɔ ka taga la.»


\par }{\PP \VS{7}Samawilu tun ma Matigi Ala lɔn fɔlɔ; Matigi Ala tun ma deri ka kuma a fɛ ka ye fɔlɔ.


\par }{\PP \VS{8}Matigi Ala nana Samawilu wele tuun a siɲaga sabanan na. Samawilu wurira tuun ka taga Eli fɛ, ka taga a fɔ a ye ko: «I ka ne wele, ne nana.» Ayiwa, Eli k’a faamu ko Matigi Ala le bɛ den welera.

\VS{9}O ra, Eli k’a fɔ a ye ko: «Taga la; ni i nana welekan mɛn tuun, i y’a fɔ ko: ‹Matigi Ala, kuma, sabu i ta jɔncɛ bɛ i lamɛnna.› » Samawilu tagara la a layɔrɔ ra.


\par }{\PP \VS{10}Matigi Ala nana ka na lɔ; a ka weleri kɛ i n’a fɔ a tun k’a kɛ cogo min na kakɔrɔ. A ko: «Samawilu, Samawilu.» Samawilu k’a jaabi ko: «Matigi Ala, kuma, sabu i ta jɔncɛ bɛ i lamɛnna.»

\VS{11}Matigi Ala k’a fɔ Samawilu ye ko: «A flɛ, ne bɛna ko dɔ kɛ Izirayɛli jamana ra. Ni mɔgɔ o mɔgɔ toro ka na o ko mɛn, o tigi bɛna kabakoya fɔ ka manwu.

\VS{12}Ni o wagati sera, ne tun ka ko o ko fɔ Eli ta somɔgɔw ta ko ra, ne bɛna o bɛɛ kɛ. Ne bɛna a damina, ne bɛna a laban fana.

\VS{13}Ne tun k’a fɔ a ye ko ne bɛna kiti ben a ta somɔgɔw kan, kiti min tɛna ban ka ye; ne bɛ o kɛ jurumun min kosɔn, a yɛrɛ ka o lɔn. A dencɛw ka o jurumunw kɛ ka o yɛrɛ ko gboya ne ye, nka Eli ma sɔn ka o ladi janko o ye o kow dabla.

\VS{14}O kosɔn ne karira Eli ta somɔgɔw ye ko o ta hakɛ tɛna kafari ka ye fiyewu; bɛgan saraka* tɛna se k’a kafari, siman saraka* tɛna se k’a kafari.»


\par }{\PP \VS{15}Ayiwa, Samawilu lanin tora yi fɔ ka taga dugu gbɛ. Dugu gbɛra minkɛ, a wurira ka taga Alabatoso dondaw dayɛlɛ. Samawilu tun ka min ye su fɛ, a siranna ka o fɔ Eli ye.

\VS{16}Nka Eli k’a wele k’a fɔ a ye ko: «Ne dencɛ Samawilu!» Samawilu ko: «Naamu!»

\VS{17}Eli ko: «Matigi Ala ka kuma juman le fɔ i ye? A fɔ ne ye, i kana foyi dogo ne ma. A ka fɛn o fɛn fɔ i ye, ni i ka o dɔ dogo ne ma, o tuma Matigi Ala ye o hakɛ bɔ i ra fɔ k’a juguya.»

\VS{18}Samawilu k’a bɛɛ fɔ Eli ye, a ma foyi dogo a ma. Eli ko: «Matigi Ala lo, ni min ka bɛn a ma, a ye o kɛ.»


\par }{\PP \VS{19}Samawilu tun bɛ ɲanatigɛra. Matigi Ala tun bɛ ni a ye; ni a tun ka kuma o kuma fɔ Matigi Ala tɔgɔ ra, o bɛɛ tun bɛ kɛ ka dafa.

\VS{20}K’a ta Dan, ka taga a bla fɔ Bɛri Seba, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ tun k’a lɔn ko Samawilu tun ye Matigi Ala ta cira yɛrɛ le ye.

\VS{21}Matigi Ala belen tun bɛ to k’a yɛrɛ yira Silo, sabu a tun bɛ to ka na Samawilu fɛ Silo, ka na kuma ni Samawilu ye.




\par }\Chap{4}{\SH Filisikaw sera Izirayɛlimɔgɔw ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, Samawilu tun bɛ to ka Matigi Ala ta kuma lase Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ma.

\par }{\PP Lon dɔ, Izirayɛlimɔgɔw nana bɔ ka taga Filisikaw kunbɛn ko o bɛ o kɛrɛ. O tagara lajɛn Ebɛni Ezɛri yɔrɔ ra; Filisikaw tun bɛ Afɛki yɔrɔ ra.

\VS{2}Filisikaw ka o yɛrɛ labɛn ka na lɔ Izirayɛlimɔgɔw ɲa, kɛrɛ kama. O ka kɛrɛ damina minkɛ, Filisikaw sera Izirayɛlimɔgɔw ra, ka Izirayɛlimɔgɔ cɛ waga naani (4 000) ɲɔgɔn faga kɛrɛkɛkɛnɛ kan.


\par }{\PP \VS{3}Izirayɛlimɔgɔ tɔw sekɔra ka taga o sigiyɔrɔ ra. Izirayɛli cɛkɔrɔbaw ko: «Mun kosɔn Matigi Ala k’a to Filisikaw sera an na bi?» O ko: «An ye taga Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ta Silo dugu kɔnɔ ka na ni a ye. An ye na a bla an cɛ ra yan, janko a ye an bɔsi an juguw boro.»


\par }{\PP \VS{4}O ka mɔgɔ dɔw ci ka taga Silo ka taga Fangatigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta ka na ni a ye, min sigiyɔrɔ bɛ serubɛn mɛlɛkɛw bisigiyaw cɛ ra. Eli dencɛ fla, Hɔfini ni Finehasi olugu tun bɛ ni Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu tabagaw ye.


\par }{\PP \VS{5}Ayiwa, wagati min Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu sera Izirayɛlimɔgɔw ta kɛrɛkɛdenw sigiyɔrɔ ra, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ɲagarira ka kulekanbaw ci, fɔ ka dugukolo yɛrɛyɛrɛ.

\VS{6}Filisikaw ka o mankanw mɛn minkɛ, o ka ɲininkari kɛ ko: «Kulekanba juman le bɛ bɔra Izirayɛlimɔgɔw sigiyɔrɔ ra tan?» O k’a fɔ o ye ko o nana ni Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu le ye Izirayɛlimɔgɔw fɛ.

\VS{7}Filisikaw siranna; o ko, ko ala dɔ le nana Izirayɛlimɔgɔw fɛ. O ko: «E! Bɔnɔ ka an sɔrɔ, sabu nin ɲɔgɔn ma deri ka kɛ fɔlɔ.

\VS{8}Bɔnɔ ka an sɔrɔ dɛ! Jɔn le bɛna an bɔsi ka bɔ nin ala barakamanw boro sa? O alaw le ka Misirankaw tɔɔrɔ ni banajugu suguya bɛɛ ye kongokolon kɔnɔ yi.

\VS{9}Ayiwa, an Filisikaw, an ye jija, ka kɛ cɛw ye; ni o tɛ, Heburuw le bɛna o ta fanga sigi an kunna, i n’a fɔ an tun ka an ta fanga sigi olugu kunna cogo min na. O ra an ye an yɛrɛ kɛ cɛw ye ka o kɛrɛ!»


\par }{\PP \VS{10}Filisikaw ka Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ, ka se o ra tuun. Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ borira ka taga o sigiyɔrɔw ra. Kɛrɛ digira Izirayɛlimɔgɔw ra kosɛbɛ. Izirayɛlimɔgɔw ta kɛrɛkɛden sennaman waga bisaba (30 000) le fagara.

\VS{11}Filisikaw ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta; Eli dencɛ fla, Hɔfini ni Finehasi, o ka olugu fla bɛɛ faga fana.


\par }{\SH Eli ni a buranmuso sacogo
\par }
{\PP \VS{12}Boniyaminu ta mɔgɔ dɔ borira ka bɔ kɛrɛkɛyɔrɔ ra, ka na Silo o lon kelen na; a tun k’a ta faniw faranfaran, ka buguri kɛ a kun na\FTNT{*}{{\FR 4:12 }{\FR{4.12
}}{\FT{A tun ka o kɛ janko k’a ta jusukasi le yira mɔgɔw ra.}}}.


\par }{\PP \VS{13}A tagara se Silo tuma min na, o y’a sɔrɔ Eli siginin tun bɛ a ta siginan kan, sira da ra, a bɛ kɛrɛ kibaroya makɔnɔna, sabu hami tun bɛ a jusu ra Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* kosɔn. Cɛ tagara don dugu kɔnɔ ka kɛrɛ kibaroya fɔ minkɛ; dugu bɛɛ ka kɛ kule ci ye.

\VS{14}Eli ka o kulekanw mɛn minkɛ, a ka ɲininkari kɛ, ko: «Nin mankanba kun ye mun le ye?» O yɔrɔnin bɛɛ, cɛ teliyara ka na kɛrɛ kibaroya fɔ Eli ye.

\VS{15}O y’a sɔrɔ Eli si tun ye san bikɔnɔntɔn ni seegi. A ɲaw tun fiyenna, a tun tɛ foyi yera tuun.

\VS{16}Cɛ k’a fɔ Eli ye ko: «Ne bɔra kɛrɛkɛyɔrɔ le ra; ne borira ka bɔ yi le bi ka na.» Eli ko: «Ne dencɛ, mun le kɛra yi?»

\VS{17}Ayiwa, kibaroyafɔbaga ka Eli jaabi ko: «Izirayɛlimɔgɔw borira Filisikaw ɲa. Kɛrɛ digira o ra kosɛbɛ. I dencɛ fla, Hɔfini ni Finehasi, olugu fagara; Filisikaw ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu fana ta.»


\par }{\PP \VS{18}Cɛ da sera Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ko ma minkɛ dɔrɔn, Eli yɛlɛmana ka bɔ a ta siginan kan, ka ben a kɔ kan fɔ k’a kan kari, sabu a tun kɔrɔra; cɛ belebele gbiriman tun lo fana. A sara dugu donda ra yi. A tun kɛra Izirayɛlimɔgɔw ɲamɔgɔ ye fɔ san binaani.


\par }{\PP \VS{19}Ayiwa, o y’a sɔrɔ Eli buranmuso, min ye a dencɛ Finehasi muso ye, o tun lasiritɔ lo; a jigiwagati fana tun sera ka ban. O muso ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu minako kibaroya mɛn, ani k’a burancɛ ni a cɛ saya ko kibaroya mɛn minkɛ, tin dimi barara ka ben a kan; a jigira, nka tin dimi ma se ka kun a ra.

\VS{20}A tun bɛ ɲini ka sa minkɛ, muso minw tun bɛ a kɔrɔ, olugu ko: «I kana i jigi tigɛ, i ka dencɛ le sɔrɔ.» Nka a ma o jaabi; hali a ma o ta kuma jate yɛrɛ.


\par }{\PP \VS{21}A ka den tɔgɔ la ko Ikabɔdi\FTNT{†}{{\FR 4:21 }{\FR{4.21
}}{\FT{Ikabɔdi kɔrɔ ye ko: nɔɔrɔ banna.}}}, ko: «Nɔɔrɔ bɔra Izirayɛli ta siya kan.» A ka o fɔ Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu tari le kosɔn, ani a burancɛ ni a cɛ fagari kosɔn.

\VS{22}A ko: «Nɔɔrɔ bɔra Izirayɛli ta siya kan, sabu Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu tara.»




\par }\Chap{5}{\SH Ala ka Filisikaw tɔɔrɔ jɛnɲɔgɔnya kɛsu kosɔn
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, Filisikaw ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ta ka bɔ Ebɛni Ezɛri, ka taga ni a ye Azidɔdi.

\VS{2}O k’a ta ka taga ni a ye Dagɔn\FTNT{*}{{\FR 5:2 }{\FR{5.2
}}{\FT{Dagɔn le ye Filisikaw ta ala ye.}}} ta batoso kɔnɔ, ka taga a bla Dagɔn kɔrɔ.


\par }{\PP \VS{3}O dugusagbɛ, Azidɔdikaw wurira sɔgɔmada joona fɛ, ka Dagɔn bennin ye k’a ɲa biri dugu ma Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ɲa fɛ. O k’a lawuri k’a bla a nɔ ra.

\VS{4}O dugusagbɛ flanan, o wurira sɔgɔmada joona fɛ, ka Dagɔn bennin ye tuun k’a ɲa biri dugu ma Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ɲa fɛ. Dagɔn kun ni a boro fla karira ka bɔ a ra, ka o ben jobon dakun kan; a kulugutu dɔrɔn le tun tora ten.

\VS{5}O le kosɔn, fɔ ka na se bi ma Azidɔdi dugu kɔnɔ, Dagɔn ta sɔnnikɛbagaw, ani mɔgɔ minw bɛ don Dagɔn ta jobon kɔnɔ, o si tɛ sɔn ka o sen la bon dakun kan.


\par }{\PP \VS{6}O kɔ, Matigi Ala juguyara Azidɔdikaw ma kosɛbɛ, ani o yɔrɔ mara bɛɛ; a ka sumuniw bɔ o ra, ka o tɔɔrɔ, ka cɛnri lase o ma.

\VS{7}Azidɔdikaw k’a ye ten minkɛ, o ko: «Ni a bɛ ten, Izirayɛlimɔgɔw ta Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu tɛna to anw fɛ yan, sabu a juguyara an ma yan kosɛbɛ, ka juguya an ta ala fana ma, min ye Dagɔn ye.»


\par }{\PP \VS{8}O ka Filisikaw ta kuntigiw bɛɛ wele ka o lajɛn, ka o ɲininka ko: «An bɛna mun le kɛ ni Izirayɛlimɔgɔw ta Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye sa?» Kuntigiw ko: «An ye taga Izirayɛlimɔgɔw ta Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu bla Gati dugu kɔnɔ.» O tagara a bla Gati dugu kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{9}Ayiwa, o sera ni a ye Gati minkɛ dɔrɔn, Matigi Ala wurira o dugu fana kama, ka ɲagbanba la mɔgɔw bɛɛ kan. A ka dugumɔgɔw tɔɔrɔ kosɛbɛ, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan, a ka sumuniw wuri o bɛɛ ra.

\VS{10}Olugu k’a ye ten minkɛ, o ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu lataga Ekurɔn dugu kɔnɔ.

\par }{\PP Jɛnɲɔgɔnya kɛsu sera Ekurɔn minkɛ, Ekurɔnkaw ka kɛ kule ci ye ko: «O nana ni Izirayɛlimɔgɔw ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye an fɛ yan ka na an ni an ta dugumɔgɔw bɛɛ le faga!»


\par }{\PP \VS{11}Olugu fana ka Filisikaw ta kuntigiw bɛɛ wele ka o lajɛn k’a fɔ o ye ko: «Aw ye Izirayɛlimɔgɔw ta Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu sekɔ o ma yi! A ye sekɔ a bɔyɔrɔ ra, janko a kana na an ni an ta dugumɔgɔw bɛɛ faga.»

\par }{\PP Ɲagbanba le tun bɛ dugumɔgɔw bɛɛ kan, sabu Ala tun ka tɔɔrɔba la o kan.

\VS{12}Minw ma sa, sumuniw wurira olugu ra. Dugumɔgɔw kulekan bonyara ka se fɔ sankolo ra.




\par }\Chap{6}{\SH Filisikaw ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu lasekɔ Izirayɛlimɔgɔw ma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ka karo wolonfla le kɛ Filisikaw ta jamana ra.

\VS{2}O kɔ, Filisikaw nana o ta sɔnnikɛbagaw ni o ta lagbɛrikɛbagaw wele, ka o ɲininka ko: «An ka kan ka Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu kɛ cogo di le? An bɛ se k’a lasekɔ a bɔyɔrɔ ra cogo min na, aw ye o fɔ an ye.»

\VS{3}Olugu ka o jaabi ko: «Ni aw bɛ Izirayɛlimɔgɔw ta Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu lasekɔ, aw kana a lakolon bla ka taga fiyewu; aw ka kan ka hakɛ yafa saraka dɔ le bɔ Ala ye. Ni o kɛra, aw bɛna kɛnɛya, ani fɛn min k’a to Ala m’a boro bɔ aw kan, aw bɛna o lɔn fana.»


\par }{\PP \VS{4}Filisikaw ko: «An ka kan ka hakɛ yafa saraka juman le bɔ Ala ye?» O ka o jaabi ko: «Aw ye sumuni bisigi looru ni ɲinan bisigi looru lalaga ni sanin ye, ka kaɲa ni Filisikaw ta kuntigiw da ye, ka o kɛ saraka ye, sabu bana kelen le sera aw ni aw ta kuntigiw bɛɛ ma.

\VS{5}Sumuni min wurira aw ra, ani ɲinan minw bɛ aw ta jamana cɛnna, aw ye o bisigiyaw lalaga, ka o kɛ ka Izirayɛlimɔgɔw ta Ala bonya. Ni o kɛra, a bɛ se ka kɛ, ko Ala bɛna a boro bɔ aw kan, k’a boro bɔ aw ta batofɛnw ni aw ta jamana kan fana.

\VS{6}Aw kana aw jusukun gbɛlɛya i n’a fɔ Misirankaw ni Farawona k’a kɛ cogo min na! Sabu Ala nana olugu tɔɔrɔ kosɛbɛ fɔ a ma ɲa, o ka Izirayɛlimɔgɔw labla ko o ye taga.

\VS{7}Ayiwa, aw ye misiwotorokura dɔ lalaga, ka misimuso fla mina, misiden sinminta bɛ minw fɛ, ani minw ma sɛnɛ kɛ ka ye. Aw ye wotoro siri o misiw ra, ka o denw faran ka bɔ o kɔ, ka taga ni o ye so kɔnɔ.

\VS{8}O kɔ, aw ye Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta k’a bla wotoro kɔnɔ; aw ka fɛn saninlaman minw lalaga ka o di Ala ma k’a kɛ aw ta hakɛ yafa saraka ye, aw ye olugu bla kɛsu dennin dɔ kɔnɔ, ka o bla jɛnɲɔgɔnya kɛsu kɛrɛ fɛ; o kɔ, aw ye a bla ka taga.

\VS{9}Aw ye a tagatɔ flɛ; ni a k’a yɛrɛ ta jamana fan sira le ta, ka taga Bɛti Semɛsi dugu fan na, o tuma Matigi Ala le ka nin kojuguba lase an ma. Nka ni a ma o sira ta, o tuma nin tɔɔrɔ ma bɔ Matigi Ala ra; fɛn wɛrɛ le k’a lase an ma.»


\par }{\PP \VS{10}Ayiwa, min fɔra, mɔgɔw k’a kɛ ten. O ka misimuso fla mina, misiden sinminta bɛ minw fɛ; o ka o siri wotoro ra, ka o ta denw mina ka o datugu bon kɔnɔ.

\VS{11}O ka Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu bla wotoro kɔnɔ; o ka ɲinan saninlamanw, ani sumuni bisigiyaw saninlamanw bla kɛsu dennin dɔ kɔnɔ, ka o fana bla wotoro kɔnɔ.

\VS{12}Misiw sinna Bɛti Semɛsi dugu sira ma. O kasitɔ tora ka taga o sira kelen le fɛ; o ma jɛngɛ ka taga o numanboro fɛ walama o kininboro fɛ. Filisikaw ta kuntigiw gbanna o kɔ ka taga se fɔ Bɛti Semɛsi dugu dan ma.


\par }{\PP \VS{13}Ayiwa, Bɛti Semɛsi dugumɔgɔw tun bɛ o ta siman tigɛra kɛnɛgbɛ ra. O nana o ɲa kɔrɔta ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu natɔ ye minkɛ, o diyara o ye kosɛbɛ.

\VS{14}Misiwotoro tagara se Bɛti Semɛsika dɔ ta foro ra, min tɔgɔ ye ko Yosuwe; a lɔra yi. Kabakuruba dɔ tun bɛ o yɔrɔ ra. O ka wotoro yiriw cici ka o kɛ lɔgɔ ye, ka misiw faga ka o kɛ saraka jɛnita* ye k’a di Matigi Ala ma.

\VS{15}Levi ta mɔgɔ dɔw le tun ka Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu lajigi, ani kɛsu dennin min tun bɛ a kɔrɔ, fɛn saninlamanw tun bɛ min kɔnɔ. O k’a bɛɛ lajɛnnin bla kabakuruba kan. O lon na, Bɛti Semɛsi dugumɔgɔw ka saraka jɛnitaw, ani ninsɔndiya sarakaw* bɔ Matigi Ala ye.

\VS{16}Filisikaw ta kuntigi looru ka o ye minkɛ, olugu sekɔra ka taga Ekurɔn o lon yɛrɛ ra.


\par }{\PP \VS{17}Filisikaw tun ka sumuni bisigiya saninlaman minw lalaga ka o di Matigi Ala ma ka o kɛ o ta hakɛ yafa saraka ye, o dicogo ye nin ye: o ka kelen di Azidɔdi dugu kosɔn, ka kelen di Gaza dugu kosɔn, ka kelen di Asikalɔn dugu kosɔn, ka kelen di Gati dugu kosɔn, ka kelen di Ekurɔn dugu kosɔn.

\VS{18}O tun ka ɲinan saninlamanw fana di ka kaɲa ni Filisikaw ta kuntigi looru bɛɛ kelen kelen ta dugu ye, dugu barakamanw, ani o kɛrɛfɛdugu misɛnw. O tun ka Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu bla kabakuruba min kan, o kabakuru le ye o kow seere ye hali bi; a kɛra Bɛti Semɛsikacɛ Yosuwe ta foro le ra.


\par }{\PP \VS{19}Matigi Ala ka Bɛti Semɛsi dugumɔgɔ dɔw faga, sabu o tun ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu kɔnɔ flɛ. A ka mɔgɔ biwolonfla\FTNT{*}{{\FR 6:19 }{\FR{6.19
}}{\FT{Kitabu dɔw kɔnɔ a sɛbɛra ko mɔgɔ waga bilooru ni mɔgɔ biwolonfla (50 070).}}} le faga. Mɔgɔw kasira kosɛbɛ, sabu Matigi Ala tun ka tɔɔrɔba le lase o ma.


\par }{\PP \VS{20}Bɛti Semɛsi dugumɔgɔw ko: «Jɔn le bɛ se ka lɔ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, nin Ala saninmanba ɲa kɔrɔ sa! An bɛna jɛnɲɔgɔnya kɛsu bɔ yan ka taga ni a ye min le?»


\par }{\PP \VS{21}O ka cira bla ka taga Kiriyati Yeharimu dugumɔgɔw fɛ, ka taga a fɔ o ye ko: «Filisikaw ka Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu lasekɔ; aw ye na a ta ka taga ni a ye aw fɛ yi.»




\par }\Chap{7}{\SH Izirayɛlimɔgɔw sekɔra Ala ma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, Kiriyati Yeharimu dugumɔgɔw nana Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ta ka taga ni a ye. O tagara ni a ye Abinadabu ta so kɔnɔ; o yɔrɔ tun bɛ kongori dɔ kunna. O ka Abinadabu dencɛ Elehazari sigi ko a ye Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu kɔrɔsi.


\par }{\PP \VS{2}Ayiwa, jɛnɲɔgɔnya kɛsu tagara bla Kiriyati Yeharimu ka wagatijan kɛ yi; a ka san mugan le kɛ yi. O kɔ, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛnnin nana kɛ kasi ye ka Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini.

\VS{3}Samawilu k’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛnnin ye ko: «Ni a kɛra ko aw b’a fɛ ka na ni aw jusukun bɛɛ le ye Matigi Ala fɛ, o tuma siya wɛrɛw ta batofɛn minw bɛ aw fɛ, aw ye o bɛɛ labɔ ka o firi, ani Asera ta jo minw bɛ aw fɛ. Aw ye aw yɛrɛ di Matigi Ala ma, ka ale kelen bato; ni o kɛra, a bɛna aw bɔsi ka bɔ Filisikaw boro.»


\par }{\PP \VS{4}Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw ta jo minw ye Baali* ni Asera ye, o ka o jow bɛɛ bɔ ka o firi; o ka Matigi Ala kelenpe bato.


\par }{\PP \VS{5}Samawilu k’a fɔ o ye ko: «Aw ye Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛn Misipa, ne bɛna Matigi Ala daari aw ye.»

\VS{6}Izirayɛlimɔgɔw lajɛnna Misipa. O ka ji bi k’a bɔn dugu ma Matigi Ala ɲa kɔrɔ, ka sun don o lon na; o bɛɛ lɔra a ra o lon na k’a fɔ ko olugu ka Matigi Ala hakɛ ta. A kɛra ten, Samawilu kɛra Izirayɛlimɔgɔw ɲamɔgɔ ye Misipa.


\par }{\SH Izirayɛlimɔgɔw sera Filisikaw ra
\par }
{\PP \VS{7}Ayiwa, Filisikaw nana a mɛn ko Izirayɛlimɔgɔw lajɛnna Misipa minkɛ, o ni o ta kuntigiw wurira ko o bɛ taga Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ. Izirayɛlimɔgɔw ka o mɛn minkɛ, o siranna Filisikaw ɲa.

\VS{8}O k’a fɔ Samawilu ye ko: «I kana Matigi, an ta Ala daariri dabla; a daari an ye, janko a ye an kisi ka bɔ Filisikaw boro.»


\par }{\PP \VS{9}Samawilu ka sagaden dɔ mina, min bɛ sin minna belen; a ka o faga, k’a bɛɛ lajɛnnin jɛni k’a kɛ saraka jɛnita* ye, k’a di Matigi Ala ma. A ka Matigi Ala daari kosɛbɛ Izirayɛlimɔgɔw ye; Matigi Ala fana ka a ta daariri lamɛn.


\par }{\PP \VS{10}Tuma min na Samawilu tun bɛ sagaden kɛra saraka jɛnita ye, Filisikaw nana ko o bɛna Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ. Matigi Ala ka sanpɛrɛnkanba dɔ jigi Filisikaw kunna o lon na, fɔ ka o bɛɛ hakiri wuri ka o ɲagami ɲɔgɔn na. A kɛra ten, Izirayɛlimɔgɔw sera o ra ka o bɛɛ kɛrɛ.

\VS{11}Izirayɛlimɔgɔw bɔra Misipa ka Filisikaw gbɛn, ka to ka o faga ka taga, ka taga se fɔ Bɛti Kari dugumayanfan na.


\par }{\PP \VS{12}Samawilu ka kabakuru dɔ ta ka o bla Misipa dugu ni Zini dugu cɛ. A ka o kabakuru tɔgɔ la ko Ebɛni Ezɛri\FTNT{*}{{\FR 7:12 }{\FR{7.12
}}{\FT{Ebɛnezɛri kɔrɔ ye ko: dɛmɛri ta kabakuru.}}}; a ko: «Matigi Ala ka an dɛmɛ ka na se fɔ yan.»


\par }{\PP \VS{13}A kɛra ten, Filisikaw majigira Izirayɛlimɔgɔw ye kosɛbɛ; o ma sɔn ka na ben Izirayɛlimɔgɔw ta jamana kan tuun. Matigi Ala boro tora Filisikaw kan ka o tɔɔrɔ Samawilu ta si bɛɛ ra.

\VS{14}Filisikaw tun ka dugu minw mina Izirayɛlimɔgɔw ra, o duguw bɛɛ sekɔra Izirayɛlimɔgɔw fɛ tuun, k’a ta Ekurɔn, ka taga a bla fɔ Gati, o ni o maraw bɛɛ. Hɛra fana tun bɛ Izirayɛlimɔgɔw ni Amɔrikaw cɛ.


\par }{\PP \VS{15}Samawilu kɛra Izirayɛlimɔgɔw ɲamɔgɔ ye a si bɛɛ ra.

\VS{16}San o san, a tun bɛ taga Izirayɛli jamana yɔrɔw yaala, k’a ta Betɛli ka taga a bla Giligali, ani ka taga a bla fɔ Misipa; a tun bɛ taga Izirayɛlimɔgɔw ta kow ɲanabɔ o yɔrɔw bɛɛ ra.

\VS{17}Nka a tun bɛ to ka sekɔ ka na Rama, sabu a ta so tun bɛ o yɔrɔ le ra. A tun bɛ na Izirayɛlimɔgɔw ta kow ɲanabɔ o yɔrɔ ra fana. A tun ka sarakajɛnifɛn* dɔ lɔ o yɔrɔ ra Matigi Ala ye.




\par }\Chap{8}{\SH Izirayɛlimɔgɔw ko o bɛ masacɛ dɔ fɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, Samawilu nana kɔrɔ tuma min na, a k’a dencɛw sigi Izirayɛlimɔgɔw kunna, ka olugu kɛ Izirayɛlimɔgɔw ta kititigɛbagaw ye.

\VS{2}A dencɛ fɔlɔ tɔgɔ tun ye ko Yowɛli, a flanan tɔgɔ tun ye ko Abiya. O tun bɛ Bɛri Seba le; o tun bɛ mɔgɔw ta kow ɲanabɔ o yɔrɔ le ra.

\VS{3}Nka Samawilu dencɛw tun ma Samawilu jogo ta. O ta wariko bonyara kosɛbɛ; o tun bɛ to ka bonyafɛnw mina mɔgɔw fɛ dogo ra, ka kiti tigɛ nanbara kan.


\par }{\PP \VS{4}A kɛra ten, Izirayɛli cɛkɔrɔbaw bɛɛ tagara lajɛn Samawilu kɔrɔ Rama.

\VS{5}O k’a fɔ Samawilu ye ko: «A flɛ, ele kɔrɔra sisan, nka i dencɛw ma ele yɛrɛ jogo ta. O ra, an b’a fɛ i ye masacɛ dɔ sigi an kunna, min bɛna kɛ an ta kitiw tigɛ ye, i n’a fɔ a bɛ siya tɔw bɛɛ fɛ cogo min na.»


\par }{\PP \VS{6}Ayiwa, o ka o kuma min fɔ ko: «Masacɛ dɔ sigi an kunna min bɛna an ta kitiw tigɛ an ye,» o kuma ma diya Samawilu ye. A ka Matigi Ala daari.

\VS{7}Matigi Ala k’a fɔ Samawilu ye ko: «Ni nin mɔgɔw ka fɛn o fɛn fɔ i ye, i ye o lamɛn, ka o kɛ. O ma ban ele ra; o banna ne yɛrɛ le ra; o ko ne le kana sigi o kunna.

\VS{8}Kabini wagati min na ne ka o labɔ Misiran jamana ra, o ka ko minw kɛ kabini o wagati ra fɔ ka na se bi ma, ka ban ne ra ka taga batofɛn wɛrɛw bato, o bɛ o ko kelenw le kɛra ele fana ra.

\VS{9}O ra, o ka min fɔ, o kɛ o ye. Nka masacɛ min bɛna sigi o kunna, o masacɛ bɛna ko minw kɛ o ra, o fɔ o ye k’a gbɛlɛya kosɛbɛ, janko o ye a lɔn.»


\par }{\SH Masacɛw bɛna min kɛ Izirayɛlimɔgɔw ra
\par }
{\PP \VS{10}Matigi Ala ka kuma minw fɔ Samawilu ye, a tagara o bɛɛ fɔ Izirayɛli cɛkɔrɔbaw ye, o minw tun ko o bɛ masacɛ fɛ.

\VS{11}A k’a fɔ o ye ko: «Ayiwa, masacɛ min bɛna sigi aw kunna, o bɛna ko minw kɛ aw ra, o flɛ nin ye: A bɛna aw dencɛw mina ka o kɛ kɛrɛkɛdenw ye, ka o kɛ a ta sowotorotigiw walama a ta sotigiw ye, walama k’a to o ye kɛ bori ye a yɛrɛ ta sowotoro ɲa fɛ.

\VS{12}A bɛna dɔw kɛ a ta kɛrɛkɛdenw kuntigiw ye, ka o sigi kɛrɛkɛden waga kelen kelen kunna, walama kɛrɛkɛden bilooru looru kunna; a bɛna dɔw kɛ a ta forosɛnɛbagaw ye, ka dɔw kɛ a ta simankanbagaw ye; dɔw bɛ kɛ a ta kɛrɛkɛminanw lalagabagaw ye, dɔw fana bɛ kɛ a ta sowotorow ta minanw lalagabagaw ye.

\VS{13}A bɛna aw denmusow fana mina ka o dɔw kɛ a ta turu kasadiman lalagabagaw ye, ka dɔw kɛ a ta gbakɛbagaw ye, ka dɔw kɛ a ta burujɛnibagaw ye.

\VS{14}A bɛna aw ta forow, ani aw ta rɛzɛnsunw, ani aw ta oliviyesunw bɛɛ ra ɲumanmanw mina ka o di a ta jamana ɲamɔgɔw ma.

\VS{15}A bɛna aw ta simanw ni aw ta rɛzɛnmɔw fana taran sigiyɔrɔma tan, k’a taran kelen mina ka o di a ta jamana ɲamɔgɔw ni a kuntigiw ma.

\VS{16}A bɛna aw ta jɔncɛw ni aw ta jɔnmusow mina, ka aw ta kanbelen bɛɛ ra barakamanw mina, ani aw ta faliw, ka olugu bla a yɛrɛ ta baara kama.

\VS{17}A bɛna aw ta bɛganw taran sigiyɔrɔma tan, k’a sigiyɔrɔma kelen ta; aw yɛrɛ fana bɛna kɛ a ta jɔnw ye.


\par }{\PP \VS{18}«O tuma le ra sa, aw yɛrɛ ka o masacɛ min sigi, aw bɛna kɛ kule ye ko Matigi Ala ye aw bɔsi ka bɔ o masacɛ boro; nka Matigi Ala tɛna aw lamɛn o lon na.»


\par }{\PP \VS{19}Ayiwa, mɔgɔw ma sɔn ka Samawilu ta kuma lamɛn. O ko: «O bɛɛ n’a ta, an b’a fɛ masacɛ dɔ le ye sigi an kunna.

\VS{20}O ra, an fana bɛ kɛ i n’a fɔ siya tɔw; masacɛ dɔ bɛ kɛ an fɛ min bɛ kɛ an kuntigi ye, ka an ta koɲaw ɲanabɔ, ka bɔ ni an ye ka taga kɛrɛkɛyɔrɔ ra.»


\par }{\PP \VS{21}Mɔgɔw ka kuma minw bɛɛ fɔ, Samawilu ka o bɛɛ lamɛn, ka taga o fɔ Matigi Ala ye.

\VS{22}Matigi Ala k’a fɔ Samawilu ye ko: «Sɔn o ta ma, i ye masacɛ dɔ sigi o kunna.»

\par }{\PP O kɔ, Samawilu k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Aw bɛɛ ye taga aw ta so!»




\par }\Chap{9}{\SH Sawuli tagara a facɛ ta falimusow yɔrɔɲini
\par }
{\PP \VerseOne{1}Cɛ dɔ tun bɛ Boniyaminu ta mɔgɔw ra, o tɔgɔ tun ye ko Kisi. Cɛ tɔgɔba dɔ tun lo. A facɛ tɔgɔ tun ye ko Abiyɛli; Abiyɛli facɛ tɔgɔ tun ye ko Serɔri; Serɔri facɛ tɔgɔ tun ye ko Bekorati; Bekorati facɛ tɔgɔ tun ye ko Afiya.

\VS{2}Dencɛ dɔ tun bɛ Kisi fɛ, min tɔgɔ tun ye ko Sawuli; kanbelen cɛɲumanba tun lo. Izirayɛli kanbelen si tun tɛ a bɔ cɛɲa ra; a tun ka jan o bɛɛ ye fana; a kamankun ni a kunkolo tun bɛ mɔgɔ tɔw bɛɛ ta san fɛ.


\par }{\PP \VS{3}Lon dɔ, Sawuli facɛ Kisi ta falimuso dɔw tununa. Kisi k’a fɔ a dencɛ Sawuli ye ko: «Baaraden kelen ta, aw ye bɔ ka taga falimusow yɔrɔɲini.»


\par }{\PP \VS{4}O tagara, ka taga tɛmɛ Efirayimu kuruyɔrɔw fɛ, ka taga Salisa mara cɛtigɛ. O ma o ye. O tɛmɛna Salimu mara ra, falimusow ma ye. O ka Boniyaminu ta jamana cɛtigɛ, o ma o ye.


\par }{\PP \VS{5}O tagara se Sufu mara ra minkɛ, baaraden min tun bɛ ni Sawuli ye, Sawuli k’a fɔ o baaraden ye ko: «Na, an ye sekɔ so, ni o tɛ, ne facɛ bɛna a hakiri bɔ falimusow kɔ, ka to ka hami anw yɛrɛ ta ko le ra sisan.»

\VS{6}Baaraden k’a fɔ a ye ko: «A flɛ, Ala ta cira dɔ bɛ nin dugu kɔnɔ yan; mɔgɔsɔbɛ lo. Ni a ka ko o ko fɔ, o bɛ kɛ can ye. An ye taga a fɛ; a bɛ se ka kɛ ko a bɛna sira dɔ yira an na, an bɛ se ka min ta janko an ye falimusow ye.»

\VS{7}Sawuli ka baaraden jaabi ko: «Ni an ka taga o cɛ fɛ, an bɛna taga mun le di a ma? Sabu domuni foyi tɛ an ta bɔrɔw kɔnɔ tuun, bonya foyi tɛ an boro fana an bɛ se ka taga min di a ma. Foyi si le tɛ an boro.»

\VS{8}Baaraden k’a fɔ Sawuli ye ko: «A flɛ, warigbɛ garamu saba bɛ ne boro yan. An bɛna taga o di cira ma, a bɛna sira yira an na.»

\VS{9}Ayiwa, fɔlɔfɔlɔ, Izirayɛli jamana ra, ni mɔgɔ tun b’a fɛ ka Ala sago lɔn ko dɔ ra, o tigi tun b’a fɔ ko: «Aw ye na an ye taga flɛrikɛbaga fɛ.» Sabu min ye cira ye bi, fɔlɔfɔlɔ o tun bɛ o le wele ko flɛrikɛbaga.


\par }{\PP \VS{10}O ra, Sawuli k’a fɔ a ta baaraden ye ko: «Ne sɔnna; na an ye taga.» O ra, Ala ta cira tun bɛ dugu min na, o tagara o dugu ra.


\par }{\PP \VS{11}Ayiwa, o tagatɔ o dugu ra, o bɛnna ni sunguruden dɔw ye, o bɛ tagara jibiyɔrɔ ra. O ka olugu ɲininka ko: «Yala flɛrikɛbaga bɛ yi wa?»

\VS{12}O ka o jaabi ko: «Ɔnhɔn, a bɛ aw ɲa fɛ. Nka aw ye teliya ka taga; a natɔ le ye nin ye an ta dugu kɔnɔ tan bi, sabu mɔgɔw ka kan ka taga saraka bɔ sarakabɔyɔrɔ ra kongori kunna bi le.

\VS{13}Ni aw donna dugu kɔnɔ, sani a ye taga sarakabɔyɔrɔ ra ka taga saraka domu ni mɔgɔw ye, aw bɛna a sɔrɔ yi. Mɔgɔ si tɛ sɔn ka saraka domu ni a ma na, sabu ale le ka kan ka dugawu kɛ saraka kan, mɔgɔw bɛ sɔrɔ k’a domu. Aw ye taga; ni aw sera yi nin wagati ra kɔni, aw bɛna a sɔrɔ yi.»


\par }{\SH Sawuli ni Samawilu ka ɲɔgɔn ye
\par }
{\PP \VS{14}Sawuli ni a tagamaɲɔgɔn ka dugu sira ta ka kɛ taga ye. O sera dugu donda ra minkɛ dɔrɔn, o bɛnna ni Samawilu yɛrɛ ye, a bɔra a bɛ tagara sarakabɔyɔrɔ ra kongori kan.


\par }{\PP \VS{15}Matigi Ala tun ka Samawilu lasɔmi o ko ra tere kelen sani Sawuli nalon ye se. Ala tun k’a fɔ a ye ko:

\VS{16}«Sini ɲɔgɔntumasi, ne bɛna cɛ dɔ ci i fɛ ka bɔ Boniyaminu ta mara ra; i bɛna turu saninman* kɛ o tigi le kun na, k’a kɛ ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ta kuntigi ye. A bɛna ne ta mɔgɔw kisi ka bɔ Filisikaw boro; sabu ne ka ne ta mɔgɔw ta sɛgɛ ye, o kulekan fana sera ne ma.»


\par }{\PP \VS{17}Samawilu ka Sawuli ye minkɛ dɔrɔn, Matigi Ala k’a fɔ a ye ko: «Ne tun ka cɛ min ko fɔ i ye, ale le ye nin ye; ale le bɛna sigi ne ta mɔgɔw kunna.»


\par }{\PP \VS{18}Sawuli gbarara Samawilu ra dugu donda ra, k’a fɔ a ye ko: «I tɛ sabari ka flɛrikɛbaga ta so yɔrɔ yira an na wa?»

\VS{19}Samawilu k’a jaabi ko: «Ne yɛrɛ le ye flɛrikɛbaga ye. Aw ye bla ne ɲa, an ye taga sarakabɔyɔrɔ ra. An bɛna taga domuni kɛ ɲɔgɔn fɛ bi. Fɛn o fɛn bɛ i jusu ra, ne bɛna o bɛɛ fɔ i ye. Sini sɔgɔma, ne bɛna aw labla, aw bɛ taga.

\VS{20}Ayiwa, aw ta falimuso minw tun tununa nin ye a tere saba ye, aw kana hami o ra tuun, sabu o yera ka ban. Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ta miiriya bɛ mɔgɔ min kan bi, o ye ele ni i ta somɔgɔw le ye.»


\par }{\PP \VS{21}Sawuli ka Samawilu jaabi ko: «Ne bɔra Boniyaminu ta siya le ra; an ta gba le ye Izirayɛli ta gbaw bɛɛ ra fitini ye. An ta gba le fana ye Boniyaminu ta gbaw bɛɛ ra fitini ye. Ayiwa, mun na i bɛ nin kuma ɲɔgɔn fɔ ne ye?»


\par }{\PP \VS{22}Samawilu donna ni Sawuli ni a ta baaraden ye domunikɛyɔrɔ ra, ka o sigi sigiyɔrɔ fɔlɔw ra; mɔgɔ bisaba ɲɔgɔn le tun bɛ bon kɔnɔ.

\VS{23}Samawilu k’a fɔ tobirikɛbaga ye ko: «Ne tun ka sogo min di i ma ko i ye a bla danna, o bɔ ka na ni a ye.»

\VS{24}Tobirikɛbaga nana ni o sogo woto ni a sogo bɛɛ lajɛnnin ye, ka na o sigi Sawuli kɔrɔ. Samawilu ko: «Nin le blara danna i ye; a ta, i ye a domu, sabu ne ka mɔgɔw wele tuma min na, ne tun ka nin le bla i ye.» A kɛra ten, Sawuli ka domuni kɛ ni Samawilu ye o lon na.


\par }{\PP \VS{25}O kɔ, o jigira ka bɔ kongori kunna sarakabɔyɔrɔ ra, ka taga dugu kɔnɔ. Samawilu tagara kuma ni Sawuli ye biribon kunna.

\VS{26}O dugusagbɛ, o wurira sɔgɔmada joona fɛ, sani kɛnɛ ye bɔ; Samawilu ka Sawuli wele ka taga biribon kunna tuun k’a fɔ a ye ko: «Aw ye labɛn, ne bɛna aw labla aw bɛ taga.» Sawuli labɛnna tuma min na, a ni Samawilu bɔra kɛnɛ ma ɲɔgɔn fɛ.

\VS{27}O tagara se dugu dan ma minkɛ, Samawilu k’a fɔ Sawuli ko: «A fɔ i ta baaraden ye ko a ye bla an ɲa.» Baaraden blara o ɲa. A ko Sawuli ma tuun ko: «Sisan ele ye to yan dɔɔnin; Ala ka kuma min yira ne ra, ne bɛna o fɔ i ye.»




\par }\Chap{10}{\SH Samawilu ka tagamasiyɛn saba yira Sawuli ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Samawilu ka turubaranin dɔ ta ka o turu kɛ Sawuli kun na. A ka Sawuli fo k’a boro mini a ma, k’a fɔ a ye ko: «Matigi Ala ka ele le ɲanawoloma ko i ye kɛ a ta mɔgɔw kuntigi ye.

\VS{2}Ni i bɔra ne kɔrɔ bi, i bɛna taga cɛ fla sɔrɔ Rasɛli ta kaburu yɔrɔ ra, Selisa, Boniyaminu ta mara ra. O bɛna a fɔ i ye ko i bɔra ka taga falimuso minw yɔrɔɲini, ko o yera. I facɛ yɛrɛ tɛ miirira faliw ko ra tuun; a bɛ hamina aw yɛrɛ ko le ra. A b’a fɔra ko ale bɛna a dencɛ yɔrɔɲini k’a ye cogo di le?»


\par }{\PP \VS{3}Ni aw bɔra o yɔrɔ ra, aw bɛna taga ɲa ka taga se Tabɔri yirisunba ma. I bɛna bɛn ni cɛ saba ye, o bɛ tagara Ala batoyɔrɔ ra Betɛli, badennin saba bɛ kelen boro, burukun saba bɛ kelen boro, duvɛnforogo kelen bɛ tɔ kelen boro.

\VS{4}O bɛna i fo ka burukun fla di i ma. I ka kan ka o mina.


\par }{\PP \VS{5}O kɔ, i bɛna taga se Gibeha Elohimu; Filisikaw ta kɛrɛkɛjama dɔ bɛ o yɔrɔ ra. I dontɔ dugu kɔnɔ, i bɛna bɛn ni cira jamakuru dɔ ye, o bɛ jigira ka bɔ kongori kan Ala batoyɔrɔ ra. Korafɔbagaw, ani tamanfɔbagaw, ani filenfiyɛbagaw, ani gɔnifɔbagaw bɛ o ɲa, olugu yɛrɛ bɛ ciraya kɛra.

\VS{6}Matigi Ala Nin* bɛna jigi i kan; ele fana bɛna ciraya kɛ ni o ye; i bɛna yɛlɛma ka kɛ i ko mɔgɔ suguya wɛrɛ.

\VS{7}Ayiwa, ni o tagamasiyɛnw bɛɛ dafara tuma o tuma, o tuma i bɛ se ka ko o ko kɛ, i ye o kɛ, sabu Ala bɛ ni i ye.


\par }{\PP \VS{8}O kɔ, i ye bla ne ɲa ka taga Giligali. Sigiya t’a ra, ne bɛna na i sɔrɔ yi, ka na saraka jɛnitaw* ni ninsɔndiya sarakaw* bɔ. Nka i ka kan ka ne makɔnɔ fɔ tere wolonfla sani ne ye na; ni ne nana, i ka kan ka min kɛ, ne bɛna o fɔ i ye.


\par }{\PP \VS{9}Ayiwa, Sawuli k’a kɔ don ka bɔ Samawilu kɔrɔ minkɛ, Ala ka Sawuli jusukun yɛlɛma, k’a kɛ i ko mɔgɔ suguya wɛrɛ; o tagamasiyɛnw bɛɛ dafara o lon na.

\VS{10}O tagara se Gibeha minkɛ, o bɛnna ni cira jamakuru dɔ ye; Ala Nin jigira Sawuli kan ni baraka ye; a fana korira ni o ye ka kɛ ciraya kɛ ye.

\VS{11}Mɔgɔ minw bɛɛ tun ka Sawuli lɔn fɔlɔfɔlɔ, olugu k’a ye a bɛ ciraya kɛra ni ciraw ye minkɛ, olugu ka kɛ ɲɔgɔn ɲininka ye ko: «Mun ko le kɛra Kisi dencɛ ra tan bi? O tuma Sawuli fana kɛra cira dɔ le ye wa?»

\VS{12}Cɛ dɔ tun bɛ o yɔrɔ ra, ale ko: «O tuma jɔn le ye o ta karamɔgɔ ye?» A laban o kuma kɛra zana ye, ko: «O tuma Sawuli fana kɛra cira dɔ le ye wa?»

\VS{13}Sawuli nana ciraya kɛ ka ban tuma min na, a tagara kongori kunna sarakabɔyɔrɔ ra.


\par }{\PP \VS{14}Ayiwa, Sawuli belencɛ ka a ni baaraden ɲininka ko: «Aw tun tagara min le?» Sawuli k’a jaabi ko: «An tun tagara falimusow ɲini. Nka an nana a ye ko an tɛ o yera minkɛ, an tagara Samawilu fɛ.»

\VS{15}A belencɛ ko: «Samawilu ka mun le fɔ aw ye?»

\VS{16}Sawuli ko: «A k’a fɔ an ye ko falimusow yera.» Nka masaya ko kuma min fɔra, Sawuli ma sɔn ka dɔ fɔ a belencɛ ye o ko ra.


\par }{\SH Sawuli kɛra Izirayɛli masacɛ ye
\par }
{\PP \VS{17}Ayiwa, Samawilu ka Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛn Matigi Ala ɲa kɔrɔ Misipa.

\VS{18}A k’a fɔ o ye ko: «Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ko: ‹Ne le ka Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran, ka o kisi ka bɔ Misirankaw ta fanga kɔrɔ, ani fanga minw bɛɛ tun bɛ o kan.

\VS{19}Nka bi aw banna aw ta Ala ra, min ka aw kisi ka bɔ aw ta sɛgɛ ni aw ta tɔɔrɔw bɛɛ ra. Aw ko: fiyewu! Aw ko fɔ ne ye masacɛ dɔ le sigi an kunna. Ayiwa, o tuma aw bɛɛ ye na Matigi Ala ɲa kɔrɔ, aw bɛɛ ni aw ta siyaw, aw bɛɛ ni aw ta gbaw.› »


\par }{\PP \VS{20}Samawilu ka Izirayɛli ta gbaw bɛɛ wele kelen kelen, Ala ka Boniyaminu ta gba le yira.

\VS{21}A ka Boniyaminu ta gbaw wele kelen kelen; Ala ka Matiri ta gba le yira. A laban Ala ka Kisi dencɛ Sawuli le yira. Nka o k’a yɔrɔɲini, o m’a ye.

\VS{22}O ra, o ka Matigi Ala ɲininka tuun, yala ni o cɛ nana ka ban, walama ni a ma na fɔlɔ. Matigi Ala ka o jaabi ko: «A nana, a dogonin bɛ doniw cɛ ra yi.»


\par }{\PP \VS{23}O borira ka taga a wele ka na ni a ye. A nana lɔ mɔgɔw cɛ ra; a tun ka jan ni mɔgɔ tɔw bɛɛ ye.

\VS{24}Samawilu k’a fɔ jama bɛɛ lajɛnnin ye ko: «Matigi Ala ka cɛ min ɲanawoloma, aw ka o ye kɛ? A ɲɔgɔn tɛ Izirayɛlimɔgɔw si ra.»

\par }{\PP Samawilu ka o fɔ minkɛ, mɔgɔw pɛrɛnna ko: «An ta masacɛ, Ala ye i mɛɛn an kɔrɔ!»


\par }{\PP \VS{25}Samawilu ka masaya ta sariyaw fɔ mɔgɔw ye, k’a sɛbɛ kitabu dɔ kɔnɔ, ka o bla Matigi Ala ɲa kɔrɔ. O kɔ, Samawilu ka mɔgɔw labla ko bɛɛ ye taga a ta so.


\par }{\PP \VS{26}Sawuli fana tagara Gibeha, a ta dugu ra. Ala tun k’a ko diya cɛfari dɔw ye; olugu tagara a blasira.

\VS{27}Nka mɔgɔ sɔnkolon dɔw ko: «Nin bɛna se ka an bɔsi cogo di dɛ!» O ma Sawuli jate, o ma taga ni bonyafɛn ye a fɛ. Nka Sawuli jera ka o to yi.




\par }\Chap{11}{\SH Sawuli ka Amɔnkaw kɛrɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, o kɔ, Amɔnkaw ta masacɛ min ye Nahasi ye, ale ni a ta kɛrɛkɛjama nana ka na Yabɛsi dugu lamini, Galadi mara ra, ko a bɛ o kɛrɛ. Yabɛsi dugumɔgɔw bɛɛ bɛnna a ra k’a fɔ Nahasi ye ko: «Jɛnɲɔgɔnya don ni an ye, ni o kɛra, an bɛna to i ta fanga kɔrɔ.»

\VS{2}Nka Nahasi ka o jaabi ko: «Ne bɛ sɔn ka jɛnɲɔgɔnya don ni aw ye, nka fɔ an ye aw bɛɛ kelen kelen kininboroyanfan ɲadenw cici, janko ka Izirayɛli siya bɛɛ lamaroya.»


\par }{\PP \VS{3}Yabɛsi cɛkɔrɔbaw ka Nahasi jaabi ko: «Tere wolonfla to an ye; an bɛna cira bla ka taga Izirayɛli jamana bɛɛ ra. Ni mɔgɔ si ma sɔrɔ ka na an dɛmɛ, o tuma an bɛna an yɛrɛ to i boro.»


\par }{\PP \VS{4}Ayiwa, ciradenw tagara se Gibeha, Sawuli ta dugu ra; o ka o kuma fɔ mɔgɔw ye. Dugumɔgɔw bɛɛ ka kɛ kasi ye ka mankan ci.


\par }{\PP \VS{5}Ka o to o ra, Sawuli sera. A tun bɛ a ta misiw kɔ, a bɛ bɔra kongo ra ka na. A ka o ɲininka ko: «O tuma mun le kɛra mɔgɔw ra o bɛ kasira?» Yabɛsikaw nana kuma min fɔ, mɔgɔw ka o lakari a ye.


\par }{\PP \VS{6}Kabini Sawuli ka o kuma mɛn dɔrɔn, Ala Nin* jigira a kan ni baraka ye; a dimina kosɛbɛ.

\VS{7}A ka misi fla mina ka o tigɛtigɛ, ka o sogow cici Izirayɛli jamana yɔrɔ bɛɛ ra, k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Ni mɔgɔ o mɔgɔ ma sɔn ka na gban ne Sawuli kɔ, ani Samawilu kɔ, ne bɛna o tigi ta misiw kɛ nin cogo le ra.» Matigi Ala ka siranyaba bla mɔgɔw bɛɛ ra. O bɛɛ lajɛnna i ko mɔgɔ kelen, ka na.

\VS{8}Sawuli ka kɛrɛkɛdenw jate Bezɛki. Zuda ta mɔgɔw dɔrɔn tun ye cɛ waga bisaba (30 000). Izirayɛlimɔgɔ tɔw tun ye cɛ waga kɛmɛ saba (300 000).


\par }{\PP \VS{9}Ciraden minw tun nana cira fɔ, o k’a fɔ olugu ye ko: «Aw ye taga a fɔ Yabɛsi dugumɔgɔw ye ko sini teregban fɛ, an bɛna taga o bɔsi.» Ciradenw tagara o kuma fɔ Yabɛsi dugumɔgɔw ye minkɛ, olugu jusu diyara kosɛbɛ.

\VS{10}O k’a fɔ Amɔnkaw ye ko: «Sini an bɛna an yɛrɛ majigi aw ye, ni ko o ko ka aw diya, aw bɛna o kɛ an na.»


\par }{\PP \VS{11}O dugusagbɛ, Sawuli k’a ta kɛrɛkɛdenw taran ka o kɛ jɛnkuru saba. Su dugutarama fɛ, o tagara don Amɔnkaw cɛ ra, ka o faga fɔ ka taga se teregban wagati ma. Minw sera ka bɔsi, olugu borira ka janjan; o bɛɛ tagara o ta fan na kelen kelen; mɔgɔ fla ma taga fan kelen na.


\par }{\SH Mɔgɔw sɔnna Sawuli ta masaya ma
\par }
{\PP \VS{12}Ayiwa, mɔgɔw k’a fɔ Samawilu ye ko: «Jɔntigiw le tun b’a fɔra ko: ‹O tuma Sawuli le bɛna sigi an kunna wa?› Aw ye na ni o mɔgɔw ye an ye o faga.»

\VS{13}Sawuli k’a fɔ o ye ko: «Mɔgɔ si man kan ka faga bi, sabu bi lon na Matigi Ala ka Izirayɛlimɔgɔw dɛmɛ, ka o bɔsi.»


\par }{\PP \VS{14}O kɔ, Samawilu k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Aw ye na, an ye taga Giligali, ka taga Sawuli sigi masaya ra tuun.»


\par }{\PP \VS{15}Jama bɛɛ tagara Giligali; o tagara Sawuli sigi masaya ra tuun Matigi Ala ɲa kɔrɔ Giligali. O ka ninsɔndiya sarakaw* bɔ Matigi Ala ye. Sawuli ni Izirayɛlicɛ tɔw bɛɛ ka ɲanagbɛba kɛ o yɔrɔ ra yi.




\par }\Chap{12}{\SH Samawilu kumana Izirayɛlimɔgɔw fɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Samawilu k’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye ko: «Aw ka fɛn o fɛn fɔ ne ye, ne ka o bɛɛ lamɛn; ne ka masacɛ dɔ sigi aw kunna.

\VS{2}Ayiwa, sisan, aw ka masacɛ sɔrɔ; ale le bɛna kɛ aw ɲamɔgɔ ye. Ne kɔni, ne kɔrɔra sisan fɔ ka ne si gbɛ; nka ne dencɛw bɛ ni aw ye yan. Ne kɛra aw ɲamɔgɔ ye kabini ne denmisɛnman, fɔ ka na se bi ma.

\VS{3}Ayiwa, ne lɔnin ye nin ye, Matigi Ala ɲa kɔrɔ, ani Ala ka masacɛ min ɲanawoloma, o masacɛ yɛrɛ ɲa kɔrɔ; ni a kɛra ko ne ka ko bɛnbari dɔ kɛ aw dɔ ra, o tigi ye o fɔ. Ne ka jɔntigi ta misi le mina a ra? Ne ka jɔntigi ta fali le mina a ra? Ne ka jɔntigi le tɔɲɔ? Ne ka jɔntigi le minako juguya? Ne ka bonyafɛn mina dogo ra jɔntigi le fɛ janko ka ne ɲa tugu o tigi ta ko kan? Ni a kɛra ko ne ka o ko ɲɔgɔn kɛ mɔgɔ dɔ ra, ne bɛna o juru sara o tigi ye.»


\par }{\PP \VS{4}Mɔgɔw ka Samawilu jaabi ko: «I ma an tɔɲɔ, i ma an minako juguya fana; i ma bonyafɛn mina dogo ra mɔgɔ si boro fana.»


\par }{\PP \VS{5}Samawilu k’a fɔ o ye tuun ko: «Matigi Ala ye ne seere ye; a ka masacɛ min ɲanawoloma, o fana ye ne seere bi, ko aw ma aw ta foyi ye ne boro.» O ka Samawilu jaabi ko: «Ɔnhɔn, Ala ye an seere ye.»


\par }{\PP \VS{6}O ra, Samawilu k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Matigi Ala le ka Musa ni Haruna ɲanawoloma ka o bla a ta baara ra; ale Ala le fana ka aw bɛmaw labɔ Misiran jamana ra.

\VS{7}Ayiwa, sisan, aw ye lɔ yan Matigi Ala ɲa kɔrɔ; Matigi Ala ka koba minw bɛɛ kɛ ka aw ni aw bɛmaw kisi, ne bɛna aw hakiri jigi o bɛɛ ra.


\par }{\PP \VS{8}«Ayiwa, Yakuba taganin kɔ Misiran, aw bɛmaw kasira ka Matigi Ala wele. Matigi Ala ka Musa ni Haruna ci ka na o labɔ Misiran jamana ra, ka na ni o ye nin jamana ra yan.


\par }{\PP \VS{9}«Nka o ɲinana Matigi Ala, o ta Ala kɔ. O kosɔn Matigi Ala ka o don masacɛ Hazɔri ta kɛrɛkɛdenw kuntigi boro, min ye Sisera ye; o kɔ, a ka o don Filisikaw boro, ka na o don Mohabu masacɛ boro; olugu ka o kɛrɛ.

\VS{10}O kulera ka Matigi Ala wele tuun k’a fɔ ko: ‹An ka i hakɛ ta; an banna Matigi Ala ra ka jow bato, minw ye Baali* ni Asera ye. Sisan an kisi ka bɔ an juguw boro; ni o kɛra, an bɛna i bato.›


\par }{\PP \VS{11}«Ayiwa, Matigi Ala ka Yerubaali ci ka na aw fɛ; o kɔ, a ka Baraki ci ka na; o kɔ, a ka Yefite ci ka na; o kɔ, a ka ne Samawilu yɛrɛ ci ka na aw fɛ. O bɛɛ kelen kelen nana o ta wagati ra ka na aw kisi ka bɔ aw juguw boro, o minw tun ka aw lamini fan bɛɛ ra. A kɛra ten, aw tora hɛra ni laganfiya ra.


\par }{\PP \VS{12}«O kɔ, aw nana a ye ko Amɔnkaw ta masacɛ Nahasi bɛ wurira aw kama ka aw kɛrɛ minkɛ, aw k’a fɔ ne ye ko: ‹An t’a fɛ ka to tan, an b’a fɛ masacɛ dɔ le ye sigi an kunna›; k’a sɔrɔ Matigi Ala, aw ta Ala yɛrɛ le ye aw ta masacɛ ye.


\par }{\PP \VS{13}«Ayiwa, aw ko, ko aw bɛ masacɛ min fɛ, o ye nin ye. Aw y’a flɛ, Matigi Ala ka masacɛ dɔ sigi aw kunna sisan.

\VS{14}Aw ni aw ta masacɛ min siginin bɛ aw kunna, ni aw ka siran Matigi Ala ɲa, k’a bato, k’a kan mina, ni aw ma muruti ka ban a ta cifɔninw na, ni aw tugura Matigi Ala, aw ta Ala kɔ, o ka ɲi.

\VS{15}Nka ni aw ma Matigi Ala kan mina, ni aw murutira, ka ban a ta cifɔninw ma, a bɛna aw kɛrɛ i n’a fɔ a ka aw bɛmaw kɛrɛ cogo min na.


\par }{\PP \VS{16}«Ayiwa, sisan aw belen ye to yan; Matigi Ala bɛna kabakoba min kɛ aw ɲa na, aw ye o flɛ.

\VS{17}Sisan tɛ simantigɛwagati le ye wa? Ayiwa, ne bɛna Matigi Ala daari a y’a to sanpɛrɛnkan ye bɔ, ka sanji ben\FTNT{*}{{\FR 12:17 }{\FR{12.17
}}{\FT{Simantigɛwagati ra sanji tɛ deri ka ben, sabu teremana lo.}}}. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko aw k’a fɔ minkɛ ko aw bɛ masacɛ fɛ, ko aw ka kojuguba le kɛ ten Matigi Ala ɲa kɔrɔ.»


\par }{\PP \VS{18}Samawilu ka Matigi Ala daari o le ra; Matigi Ala ka sanpɛrɛnkan bɔ, ka sanji ben o lon yɛrɛ ra. Mɔgɔw bɛɛ lɔnin tora, o siranninba Matigi Ala ni Samawilu ɲa.


\par }{\PP \VS{19}Mɔgɔw bɛɛ k’a fɔ Samawilu ye ko: «Sabari, i ye Matigi Ala, i ta Ala daari i ta jɔnw ye, janko an kana na sa, sabu an k’a fɔ minkɛ ko an bɛ masacɛ fɛ, an ka jurumun dɔ wɛrɛ le fara an ta jurumun tɔw kan tuun.»


\par }{\PP \VS{20}Samawilu ka o jaabi ko: «Aw kana siran! Aw ka o jurumun kɛ, o ye can ye, nka o bɛɛ n’a ta, aw kana ban Matigi Ala ra; aw ye a bato ni aw jusukun bɛɛ ye.

\VS{21}Aw kana faran ka bɔ Matigi Ala kɔ, ka taga batofɛn gbansanw bato, o batofɛn minw tɛ se ka foyi ɲa aw ye, o fana tɛ se ka aw dɛmɛ, sabu fɛngbansanw lo.

\VS{22}Matigi Ala tɛna bɔ a ta mɔgɔw kɔ, a yɛrɛ tɔgɔba kosɔn, sabu a diyara ale yɛrɛ le ye ka aw kɛ a ta mɔgɔw ye.

\VS{23}Ne kɔni, ne tɛna Matigi Ala daariri dabla aw ye fiyewu, ni o tɛ, ne bɛna Matigi Ala hakɛ le ta. Sira min ka ɲi, sira min terennin lo, ne bɛna aw karan o le ra.

\VS{24}Nka aw kɔni ye jija ka siran Matigi Ala ɲa, k’a bato ni kan kelen ye, ni aw jusukun bɛɛ ye. A ka koba minw kɛ aw ye, aw ye aw hakiri to o ra.

\VS{25}Nka ni aw ka kɛ kojugu kɛ ye, aw ni aw ta masacɛ bɛɛ le bɛna halaki pewu.»




\par }\Chap{13}{\SH Sawuli ka Matigi Ala kan bla
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sawuli kɛra Izirayɛli masacɛ ye k’a si to san bisaba; a tora masaya ra fɔ san binaani ni fla.

\VS{2}Sawuli ka cɛ waga saba ɲanawoloma Izirayɛli cɛw ra. A ka cɛ waga fla bla ni a yɛrɛ ye Mikimasi ni Betɛli kuruyɔrɔw ra, ka cɛ waga kelen bla ka taga ni a dencɛ Yonatan ye Gibeha, Boniyaminu ta mara ra. A ka mɔgɔ tɔw labla ko o ye taga o ta so.


\par }{\PP \VS{3}Lon dɔ, Filisikaw ta kɛrɛkɛdenw ta sigiyɔrɔ min tun bɛ Geba, Yonatan tagara ben Filisikaw kan o yɔrɔ ra, ka se sɔrɔ o kan. Filisika tɔw ka o mɛn. A kɛra ten minkɛ, Sawuli ko o ye buru fiyɛ jamana fan bɛɛ ra; a ko: «Heburuw bɛɛ ka kan ka nin ko mɛn.»


\par }{\PP \VS{4}A kɛra ten, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ka o kibaroya mɛn, ko Sawuli tagara ben Filisikaw ta kɛrɛkɛdenw ta sigiyɔrɔ kan, ani ko o kosɔn Filisikaw dimina Izirayɛlimɔgɔw kɔrɔ kosɛbɛ. Izirayɛli ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ welera ka taga lajɛn Giligali, Sawuli kɔrɔ.


\par }{\PP \VS{5}Filisikaw tagara lajɛn ko o bɛ Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ. Sowotoro waga saba le tun bɛ o fɛ, ani sowotorotigi waga wɔɔrɔ; o tun ka ca i ko kɔgɔjida kɛnkɛn. O nana sigi Mikimasi, Bɛti Avɛni terebɔyanfan na.


\par }{\PP \VS{6}Izirayɛlimɔgɔw k’a ye ko bɔsiyɔrɔ foyi tɛ olugu fɛ nin kɛrɛ ra, sabu Filisikaw tun ka o degu kosɛbɛ. O ra, Izirayɛlimɔgɔ dɔw borira ka taga dogo kuruwow kɔnɔ, dɔw tagara dogo yirituw jukɔrɔ, dɔw dogora farayɔrɔw ra, dɔw dogora farawow kɔnɔ, ani dingakolonw kɔnɔ.

\VS{7}Izirayɛlimɔgɔ dɔw yɛrɛ ka Zuridɛn ba tigɛ kunkelen ka bori ka taga dogo fɔ Gadi ni Galadi ta mara ra.

\par }{\PP O y’a sɔrɔ Sawuli tun bɛ Giligali; kɛrɛkɛjama min tun bɛ ni a ye, olugu bɛɛ tun ja tigɛnin lo fɔ o bɛ yɛrɛyɛrɛ.

\VS{8}A ka tere wolonfla kɛ a bɛ Samawilu makɔnɔna, i n’a fɔ Samawilu tun k’a fɔ a ye cogo min na; nka Samawilu ma na Giligali; k’a sɔrɔ Sawuli ta kɛrɛkɛdenw tun bɛ janjanna, ka bɔ a kɔrɔ.

\VS{9}Sawuli k’a ye ten minkɛ, a ko: «Aw ye na ni saraka jɛnita* ni ninsɔndiya saraka* ye yan.» Sawuli yɛrɛ ka saraka jɛninta faga ko a bɛ a lase Ala ma.

\VS{10}Ayiwa, Sawuli bɛ banna saraka lasera dɔrɔn, Samawilu fana bɛ sera. Sawuli wurira ka taga Samawilu kunbɛn k’a fo.

\VS{11}Samawilu ko: «Mun le kosɔn i ka nin kɛ?» Sawuli ko: «Ne k’a ye ko mɔgɔw bɛ janjanna ka bɔ ne kɔrɔ minkɛ, ani ko i tun ka wagati min yira, i ma na o ra, k’a sɔrɔ Filisikaw lajɛnnin lo Mikimasi kɛrɛ kama,

\VS{12}ne ko Filisikaw bɛna na ben ne kan Giligali, ka ne kɛrɛ, k’a sɔrɔ ne ma Matigi Ala daari. O le k’a to ne yɛrɛ ka ne yɛrɛ jagboya ka saraka jɛninta bɔ.»


\par }{\PP \VS{13}Samawilu ko Sawuli ma ko: «I ka hakirintanya baara le kɛ nin ye. Matigi Ala tun ka ci min fɔ i ye, i ma o kɛ; ni i tun ka o kɛ, a tun bɛna i ni i ta duruja sigi masaya ra Izirayɛli jamana ra tuma bɛɛ.

\VS{14}Nka sisan i ta masaya tɛna mɛɛn tuun. Matigi Ala k’a yɛrɛ diyanyamɔgɔ ɲini, a bɛna min sigi k’a kɛ a ta mɔgɔw kuntigi ye; sabu Matigi Ala tun ka ci min fɔ ele ye, ele ma o kɛ.»


\par }{\PP \VS{15}Ayiwa, o kɔ, Samawilu bɔra Giligali, ka taga Gibeha, Boniyaminu ta mara ra. Mɔgɔ minw tun bɛ ni Sawuli ye, Sawuli ka olugu jate; o tun bɛ cɛ kɛmɛ wɔɔrɔ ɲɔgɔn.


\par }{\SH Filisikaw ka Izirayɛlimɔgɔw degu kosɛbɛ
\par }
{\PP \VS{16}Sawuli ni a dencɛ Yonatan, ani mɔgɔ minw tun bɛ ni o ye, olugu tun bɛ Geba, Boniyaminu ta mara ra. Filisikaw tun bɛ Mikimasi.

\VS{17}Filisikaw ta kɛrɛkɛcɛfari dɔw bɔra Filisikaw cɛ ra, ka taran ka kɛ jamakuru saba. Jamakuru kelen tagara Ofira fan na, Suwali jamana ra.

\VS{18}Kelen wɛrɛ tagara Bɛti Horɔn fan na; sabanan tagara o ta mara dan fan na, yɔrɔ min bɛ Seboyimu kɛnɛgbɛ sanfɛyɔrɔ ra, ka ɲasin kongokolon ma.


\par }{\PP \VS{19}O wagati ra, numu tun tɛ sɔrɔ Izirayɛli jamana yɔrɔ si ra. Filisikaw le tun ka o kɛ, janko Izirayɛlimɔgɔw kana se ka kɛrɛkɛmuruw ni tamanw lalaga o yɛrɛ ye.

\VS{20}O kosɔn Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ tun bɛ taga Filisikaw le fɛ ka taga o ta misidabaw, ani o ta dabaw, ni o ta jendew, ni o ta sɔliw dabɔ.

\VS{21}Ni o ta sɔliw, walama ni o ta dabaw, walama ni o ta simancɛdabaw walama ni o ta jendew daw tun gboyara, walama ni o tun b’a fɛ ka o ta nɛgɛberew dabɔ, o tun ka kan ka warigbɛ garamu naani le sara.


\par }{\PP \VS{22}O ra, o kɛrɛ wagati ra, kɛrɛkɛden minw tun bɛ ni Sawuli ni Yonatan ye, kɛrɛkɛmuru walama taman tun tɛ olugu si boro. Dɔ tun bɛ Sawuli ni a dencɛ Yonatan dɔrɔn le boro.


\par }{\PP \VS{23}Filisikaw ta kɛrɛkɛden dɔw tagara lɔ Mikimasi kuru furancɛ sira ra.




\par }\Chap{14}{\SH Yonatan ka Filisikaw kɛrɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lon dɔ, Sawuli dencɛ Yonatan k’a fɔ a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ye ko: «Na, an ye taga fɔ Filisikaw sigiyɔrɔ ra, minw bɛ fɔ yan fɛ yi.» O y’a sɔrɔ Yonatan tun ma foyi fɔ a facɛ ye.


\par }{\PP \VS{2}O wagati ra, Sawuli yɛrɛ tun lɔnin bɛ Gibeha dugu fan dɔ ra, gerenadisun kɔrɔ, min bɛ Migɔrɔn; cɛ minw tun bɛ ni a ye, olugu tun ye cɛ kɛmɛ wɔɔrɔ ɲɔgɔn.

\VS{3}Ikabɔdi balemacɛ Ahitubu, o dencɛ min ye Ahija ye, ale tun bɛ o mɔgɔw ra; ale le tun bɛ to ka saninderege don, ka sarakalasebagaya kɛ. Eli min tun ye Matigi Ala ta sarakalasebaga ye Silo, ale dencɛ Finehasi, o dencɛw le tun ye Ikabɔdi ni Ahitubu ye.

\par }{\PP Ayiwa, mɔgɔ si tun m’a lɔn ko Yonatan bɔra ka taga yɔrɔ dɔ ra.


\par }{\PP \VS{4}Yonatan tun b’a fɛ ka tɛmɛ sira min fɛ ka taga Filisikaw ta yɔrɔ ra, o sira tun bɛ tɛmɛ farakuru jamijan fla furancɛ ra; o farakuru kelen tɔgɔ tun ye ko Bozɛsi, tɔ kelen tɔgɔ tun ye ko Sene.

\VS{5}Farakuru kelen tun bɛ sahiliyanfan na, Mikimasi fan fɛ, tɔ kelen tun bɛ woroduguyanfan na, Geba fan fɛ.


\par }{\PP \VS{6}Baaraden kanbelen min tun bɛ Yonatan ta kɛrɛkɛminanw ta, Yonatan k’a fɔ ale ye ko: «Na, an ye taga nin kɛnɛsigibariw ta yɔrɔ ra dɛ! A bɛ se ka kɛ ko Matigi Ala bɛna to ni an ye, ka an dɛmɛ ka se o ra; sabu foyi tɛ se ka Matigi Ala kaɲa. Ni an ka ca o, walama ni an ka dɔgɔ o, a bɛ se ka se di an ma.»


\par }{\PP \VS{7}A ta kɛrɛkɛminanw tabaga k’a jaabi ko: «Ko o ko bɛ i jusu ra, o kɛ. Taga o kɔ! Ne kɔni bɛ i kɔ ni ne jusu bɛɛ ye, ani ne nin bɛɛ ye.»

\VS{8}Yonatan ko: «Ayiwa, ni o lo, na an ye tɛmɛ ka taga nin mɔgɔw kɔ, janko o ye an ye.

\VS{9}Ni o k’a fɔ an ma ko: ‹Aw ye lɔ yi, an bɛ taga aw kɔ›, o tuma an bɛna to an lɔyɔrɔ ra, an tɛna taga o kɔ o ta yɔrɔ ra.

\VS{10}Nka ni o ko: ‹Aw ye na›, o tuma, an bɛna yɛlɛn ka taga o kɔ, sabu o le bɛna kɛ tagamasiyɛn ye an fɛ ko Matigi Ala ka o don an boro.»


\par }{\PP \VS{11}O fla bɛɛ tagara o yɛrɛ yira Filisikaw ta sigiyɔrɔ ra. Olugu ka o ye minkɛ, o ko: «Aw ye flɛ, Heburu minw tun dogodogonin bɛ wow kɔnɔ, o bɛ bɔra ka na.»


\par }{\PP \VS{12}Filisika minw tun bɛ o yɔrɔ ra, olugu pɛrɛnna k’a fɔ Yonatan ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ye ko: «Aw ye yɛlɛn yan, an bɛna aw karan ko dɔ ra.»

\par }{\PP Yonatan k’a fɔ a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ye ko: «Yɛlɛn ka na ne kɔ; Matigi Ala ka o don Izirayɛlimɔgɔw boro le.»


\par }{\PP \VS{13}Yonatan ka fara mina ni a borow ni a senw ye ka kɛ yɛlɛn ye ka taga; a ta kɛrɛkɛminanw tabaga fana tun gbannin bɛ a kɔ. O tagara ben Filisikaw kan; Yonatan ka kɛ Filisikaw bugɔ ye ka o ben, a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ka kɛ o tɔ laban ye ka taga Yonatan kɔ.

\VS{14}Yonatan ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ka o kɛrɛ fɔlɔ min kɛ, o ka cɛ mugan ɲɔgɔn le faga o yɔrɔ fitini na yi.


\par }{\PP \VS{15}Ayiwa, a kɛra ten minkɛ, jatigɛ ka Filisikaw ta kɛrɛkɛjama bɛɛ mina. O bɛɛ ɲagamina ɲɔgɔn na ka ben ɲɔgɔn kan; kɛrɛkɛjamaba yɛrɛ o, minw tun bɛ o yɔrɔ maraw ra o, minw tun bɛ o sigiyɔrɔw kɔrɔsi ra o, kɛrɛkɛcɛfariw o, o bɛɛ. Dugukolo fana yɛrɛyɛrɛra ka dɔ fara o ta siranya kan. Ala yɛrɛ le tun ka o siranyaba bla Filisikaw ra.


\par }{\SH Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ tugura Filisikaw kɔ
\par }
{\PP \VS{16}Ayiwa, Sawuli ta kɛrɛkɛden minw tun bɛ Gibeha dugu yɔrɔ kɔrɔsira Boniyaminu ta mara ra, olugu nana a ye ko Filisikaw ta kɛrɛkɛjama bɛɛ ɲagamina ɲɔgɔn na ka janjan, o bɛ borira ka taga fan bɛɛ ra.

\VS{17}O ra, Sawuli k’a fɔ a nɔfɛmɔgɔw ye ko: «Aw ye kɛrɛkɛdenw jate, k’a flɛ jɔn le fɔnna an na.» O ka jateri kɛ, k’a ye ko Yonatan ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga le fɔnna.


\par }{\PP \VS{18}Sawuli k’a fɔ Ahija ye ko: «Aw ye na ni Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ye.» O wagati ra, jɛnɲɔgɔnya kɛsu* tun bɛ Izirayɛlimɔgɔw le fɛ.

\VS{19}Sawuli tun bɛ kumana ni sarakalasebaga ye. Nka mankan nana kɛ bonya ye kosɛbɛ Filisikaw cɛ ra minkɛ, Sawuli k’a fɔ sarakalasebaga ye ko a kana Ala ɲininka tuun; a ko: «A ka ɲi ten, i boro bɔ yi.»


\par }{\PP \VS{20}Sawuli ni a ta mɔgɔw bɛɛ jɛnna ka taga kɛrɛ ra. O tagara a sɔrɔ ko Filisikaw bɛɛ ɲagamina ɲɔgɔn na, o gbɛrɛgbɛrɛ ka o ta kɛrɛkɛmuruw bɔ ka ben ɲɔgɔn kan ka kɛ ɲɔgɔn faga ye; a kɛra koɲagamininba ye.

\VS{21}A kɛra ten, Heburu minw tun tagara to ni Filisikaw ye kabini wagatijan ka to ka baara kɛ o ye, ani ka taga kɛrɛ ra ni o ye, olugu fana sekɔra ka na fara Izirayɛlimɔgɔ tɔw kan, o minw tun bɛ Sawuli ni Yonatan kɔ.

\VS{22}Izirayɛlimɔgɔ tɔ minw tun tagara dogo Efirayimu kuruyɔrɔw ra, olugu nana a mɛn minkɛ ko Filisikaw bɛ borira, olugu fana nana don kɛrɛ ra, ka kɛ o gbɛn ye.

\VS{23}Matigi Ala ka Izirayɛlimɔgɔw bɔsi o cogo le ra o lon na; o ka kɛrɛ kɛ ka taga tɛmɛ fɔ Bɛti Avɛni yɔrɔ kan.


\par }{\SH Sawuli ka kɛrɛkɛdenw bari domuni na
\par }
{\PP \VS{24}Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw tun sɛgɛra fɔ ka o baraka ban o lon na, sabu Sawuli tun ka kankarigbɛlɛn le la o ye, k’a fɔ o ye ko fɔ ka taga wula se, fɔ ka taga a to ale ye a dimibɔ a juguw ra, ko ni mɔgɔ o mɔgɔ ka domuni kɛ, ko Ala ye o tigi danga. O ra, kɛrɛkɛden si tun ma domuni kɛ.


\par }{\PP \VS{25}Kɛrɛkɛjama bɛɛ lajɛnnin nana taga don tu dɔ kɔnɔ; o y’a sɔrɔ li caman tun bɛ o tu kɔnɔ, fɔ a tun bɛ woyo dugu ma.

\VS{26}O tagara se o tu kɔnɔ minkɛ, o ka o li woyotɔ ye; nka mɔgɔ si ma sɔn k’a boro don a ra k’a don a da ra, sabu Sawuli karira ka min fɔ, o tun bɛ siranna o ra.


\par }{\PP \VS{27}Yonatan tun m’a lɔn ko a facɛ tun karira k’a fɔ ko mɔgɔ si kana domuni kɛ. O ra, bere min tun bɛ a boro, a ka o bere kun su li ra k’a don a da ra; o yɔrɔnin bɛɛ a ɲamalɔra.


\par }{\PP \VS{28}O wagati ra, kɛrɛkɛden dɔ k’a fɔ Yonatan ye ko: «I facɛ ka kankarigbɛlɛn la an ye, k’a fɔ kɛrɛkɛjama ye ko: ‹Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka domuni kɛ bi, ko Ala ye o tigi danga!› O le k’a to mɔgɔw sɛgɛra fɔ ka o baraka ban tan.»


\par }{\PP \VS{29}Yonatan ko: «Ne facɛ bɛ mɔgɔw tɔɔrɔra gbansan le. Ne ka li dɔɔnin domu minkɛ, aw y’a flɛ ne ɲamalɔra cogo min na.

\VS{30}Kɛrɛkɛdenw ka fɛn minw mina o juguw ra, ni o tun ka o fɛn dɔw domu, o tun bɛna fisaya o ma, ani fagari min lara Filisikaw kan bi, o fagari tun bɛna bonya ka tɛmɛ nin kan pewu.»


\par }{\PP \VS{31}O lon na, Izirayɛlimɔgɔw ka Filisikaw faga tuun, k’a ta Mikimasi, ka taga se fɔ Ayalɔn. O kɔ, o sɛgɛkojugu fɛ,

\VS{32}o tun ka bɛgan minw mina o juguw ra, o nana girin ka ben o bɛganw kan, ka sagaw ni misiw ni misidenw mina, ka o kannatigɛ o yɔrɔnin bɛɛ ra yi, ka kɛ a sogo ni a jori bɛɛ domu ye.

\VS{33}Mɔgɔ dɔ tagara a fɔ Sawuli ye ko: «A flɛ, kɛrɛkɛdenw bɛ sogo ni a jori bɛɛ domuna ka Matigi Ala hakɛ ta.»

\par }{\PP Sawuli k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Aw ye Ala kanblabagaw le ye! Aw ye kabakuruba dɔ kolonkolon ka na ni a ye yan sisan.»

\VS{34}A ko: «Aw ye don jama cɛ ra k’a fɔ mɔgɔw ye ko o bɛɛ kelen kelen ye na ni o ta saga walama ni o ta misi ye yan, ka na a kannatigɛ yan ka a domu. Aw kana sɔn ka sogo domu ni a jori ye tuun ka Matigi Ala hakɛ ta.»

\par }{\PP O bɛɛ kelen kelen nana ni o ta misi ni o ta saga ye su fɛ, ka na a faga o yɔrɔ ra.

\VS{35}Sawuli ka sarakabɔnan dɔ lɔ Matigi Ala ye; o le kɛra a ta sarakabɔnan fɔlɔ ye, a ka min lɔ Matigi Ala ye.


\par }{\PP \VS{36}Sawuli k’a fɔ a ta kɛrɛkɛjama ye tuun ko: «An ye jigi Filisikaw kɔ su fɛ ka taga o borofɛnw bɛɛ cɛ fɔ ka taga dugu gbɛ, an kana hali mɔgɔ kelen ɲanaman to.» Kɛrɛkɛdenw k’a jaabi ko: «Ni min ka bɛn i ma, an ye a kɛ ten.» Nka sarakalasebaga ko: «Aw y’a to an ye Ala ɲininka nin ko ra yan fɔlɔ.»


\par }{\PP \VS{37}Sawuli ka Ala ɲininka, ko: «Yala ne ka kan ka jigi ka taga Filisikaw kɔ wa? Yala i bɛna o don Izirayɛlimɔgɔw boro wa?» Ala ma Sawuli jaabi o lon na.

\VS{38}O ra, Sawuli ko: «Aw minw bɛɛ ye kɛrɛkɛjama kuntigiw ye, aw ye na yan. Jurumun min kɛra bi an cɛ ra, an ye o sɛgɛsɛgɛ k’a lɔn.

\VS{39}Matigi Ala ɲanaman min ka Izirayɛli dɛmɛ, ne bɛ kari o tɔgɔ ra, ko hali ni a kɛra ko ne yɛrɛ dencɛ Yonatan le ka kojugu kɛ, a ka kan ka faga.» Nka mɔgɔ si ma kuma.


\par }{\PP \VS{40}O ra, Sawuli k’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye ko: «Aw ye lɔ fan kelen fɛ, ne ni ne dencɛ Yonatan, anw bɛ lɔ fan dɔ fɛ.» Mɔgɔw k’a jaabi ko: «Ni min ka bɛn i ma, i ye a kɛ ten.»


\par }{\PP \VS{41}Sawuli ka Matigi Ala daari k’a fɔ ko: «Izirayɛli ta Ala, mun kosɔn i ma i ta jɔncɛ jaabi bi? Ni a kɛra ko jurumun bɛ ne le ra walama ni a bɛ ne dencɛ Yonatan le ra, o tuma i ye ne jaabi ni Urimi ye; nka ni a kɛra ko Izirayɛlimɔgɔw le firira ka jurumun kɛ, ne jaabi ni Tumimi\FTNT{*}{{\FR 14:41 }{\FR{14.41
}}{\FT{Urimi ni Tumimi tun ye sarakalasebaga ta baarakɛminan dɔw ye. Ala tun bɛ tagamasiyɛn dɔw yira sarakalasebaga ra ni o fɛnw ye, ka Izirayɛlimɔgɔw ta kiti tigɛ. Aw ye
}}{\XT{Bɔri 28.30,}}{\FT{ ani
}}{\XT{Sarakalasebagaw 8.8}}{\FT{ flɛ.}}} ye.»

\par }{\BB \par }
{\PP Ayiwa, Ala ka Sawuli ni Yonatan le yira; kɛrɛkɛden tɔw nin bɔra a ra.

\VS{42}Sawuli ko: «Aw ye Matigi Ala ɲininka sisan k’a lɔn ne ni Yonatan fla ra, jɔn le ka jurumun kɛ.» O ka Ala ɲininka tuun; Ala ka Yonatan le yira.


\par }{\PP \VS{43}Sawuli k’a fɔ Yonatan ye ko: «I ka min kɛ, o fɔ!»

\par }{\PP Yonatan ko: «Bere min tun bɛ ne boro, ne ka o kun le su li ra ka o li domu. Ayiwa, ni fagari lo, ne sɔnna o ma.»

\VS{44}Sawuli ko: «Yonatan, ni ne kɔni ma ele faga, o tuma Ala kana ne to yi fiyewu!»

\VS{45}Mɔgɔw ka Sawuli jaabi ko: «Mun? Ka Yonatan faga? Ale min kɛra sababu ye k’a to an bɔsira nin kɛrɛba ra wa? O tɛ se ka kɛ fiyewu! An kɔni bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra ko hali a kunsigiden kelen tɛna bɔ a kun na; sabu Ala yɛrɛ le k’a dɛmɛ ka nin baaraba kɛ bi.»

\par }{\PP Mɔgɔw ka Yonatan bɔsi o cogo le ra; o ma sɔn a ye faga.


\par }{\PP \VS{46}O kɔ, Sawuli ka Filisikaw gbɛnni dabla. Filisikaw sekɔra ka taga o ta jamana ra.


\par }{\SH Sawuli ka se sɔrɔ siya minw kan
\par }
{\PP \VS{47}Kabini Izirayɛli jamana masaya dira Sawuli ma, a jugu minw tun k’a lamini, a ka olugu bɛɛ kɛrɛ. Mohabukaw, ani Amɔnkaw, ani Edɔmukaw, ani Soba jamana masacɛw, ani Filisikaw. Ni a tun ka taga fan o fan, a tun bɛ se sɔrɔ a juguw kan.

\VS{48}A k’a ta cɛfariya yira, ka se sɔrɔ Amalɛkikaw fana kan. Minw tun bɛ Izirayɛlimɔgɔw borofɛn cɛ, a ka Izirayɛlimɔgɔw bɔsi olugu bɛɛ boro fana.


\par }{\SH Sawuli ta somɔgɔw
\par }
{\PP \VS{49}Sawuli dencɛw tun ye Yonatan, ani Isivi ni Malikisuwa ye. A denmuso kɔrɔba tɔgɔ tun ye ko Merabu; fitini tɔgɔ tun ye ko Mikali.

\VS{50}A muso tɔgɔ tun ye ko Ahinohamu; Asimati denmuso tun lo. Sawuli ta kɛrɛkɛjama kuntigi tɔgɔ tun ye ko Abinɛri; Abinɛri facɛ tɔgɔ tun ye ko Nɛri. Sawuli belencɛ le tun ye Nɛri ye,

\VS{51}sabu Kisi, min tun ye Sawuli facɛ ye, ani Nɛri min tun ye Abinɛri facɛ ye, olugu tun ye Abiyɛli dencɛw le ye.


\par }{\PP \VS{52}Sawuli ta tere bɛɛ ra, a ka kɛrɛba kɛ ni Filisikaw ye. Ni a tun ka cɛ barakaman, walama cɛfari dɔ ye yɔrɔ o yɔrɔ, a tun bɛ o tigi ta k’a kɛ a ta kɛrɛkɛden dɔ ye.




\par }\Chap{15}{\SH Izirayɛlimɔgɔw ka Amalɛkikaw kɛrɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Samawilu k’a fɔ Sawuli ye ko: «Matigi Ala ka ne le ci, ka na turu kɛ ele kun na ka i sigi masaya ra a ta mɔgɔw kunna, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye. O ra, Matigi Ala bɛna kuma min fɔ i ye sisan, o lamɛn.

\VS{2}Fangatigi Ala ka min fɔ, o ye nin ye, ko: ‹Ne bɛna Amalɛkikaw kɛrɛ, sabu Izirayɛlimɔgɔw bɔtɔ Misiran, o ka sira tigɛ o ɲa ko o tɛ tɛmɛ.

\VS{3}O ra, aw ye taga Amalɛkikaw kɛrɛ ka o ni o borofɛnw bɛɛ halaki pewu, Matigi Ala ye. Aw kana makari o ra; aw ye cɛw, ani musow, ani denmisɛnw, ani denɲɛninw, ani misiw, ani sagaw ni baw, ani ɲɔgɔmɛw, ani faliw bɛɛ faga.› »


\par }{\PP \VS{4}Sawuli k’a ta kɛrɛkɛjama bɛɛ wele, ka taga o lajɛn ka o jate Telahimu yɔrɔ ra. Kɛrɛkɛden sennaman waga kɛmɛ fla (200 000) le tun bɔra Izirayɛli yɔrɔ tɔw ra; waga tan (10 000) bɔra Zuda mara ra.

\VS{5}Sawuli ni a ta kɛrɛkɛjama tagara Amalɛkikaw ta dugu kɔrɔ; o ka kɛrɛkɛden dɔw dogo kɔdinga dɔ kɔnɔ yi.

\VS{6}O kɔ, a k’a fɔ Kenikaw ye ko: «Aw ye taga ka bɔ Amalɛkikaw cɛ ra, janko ne kana na aw ni o halaki ɲɔgɔn fɛ, sabu aw ka Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ minako ɲa, wagati min o tun bɛ bɔra Misiran.» Kenikaw tagara ka bɔ Amalɛkikaw cɛ ra.


\par }{\PP \VS{7}Sawuli ka Amalɛkikaw kɛrɛ ka o faga, k’a ta Havila dugu ra, ka taga a bla fɔ Suri dugu kɛrɛ fɛ, Misiran jamana terebɔyanfan na.

\VS{8}A ka Amalɛki masacɛ Agagi ɲanaman mina, ka mɔgɔ tɔw faga ni kɛrɛkɛmuru ye ka o bɛɛ halaki ka ban pewu.

\VS{9}Nka Sawuli ni kɛrɛkɛjama ka Agagi ɲanaman to, ani sagaw ni baw ni misiw ni misiden tɔrɔninw, ani sagadenw bɛɛ ra ɲumanmanw; o ma sɔn ka olugu faga. Fɛn o fɛn ka ɲi, o ma sɔn ka o halaki. Nafa tɛ bɛgan minw na, ani minw man ɲi, o ka olugu dɔrɔn le faga.


\par }{\PP \VS{10}Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Samawilu ye, ko:

\VS{11}«Ne ka Sawuli ɲanawoloma k’a sigi masaya ra minkɛ, o tingalɔn bɛ ne ra sisan; sabu a ka ne kan bla, ani ne ka min fɔ a ye, a ma o kɛ.»

\par }{\PP O kuma ka Samawilu hakiri ɲagami kosɛbɛ; a ka su bɛɛ kɛ ka Matigi Ala daari.


\par }{\PP \VS{12}Sɔgɔmada joona fɛ, Samawilu wurira ka taga Sawuli kɔ. K’a to sira ra, o k’a fɔ a ye ko Sawuli tagara Karimɛli, ka taga hakirijigifɛn dɔ lɔ a yɛrɛ tɔgɔ ra o yɔrɔ ra, ko o kɔ, a bɔra yi ka sekɔ ka taga Giligali.

\VS{13}Ayiwa, Samawilu nana taga Sawuli ye. Sawuli k’a fo, ko: «Matigi Ala ye baraka don i ra! Matigi Ala tun ka min o min fɔ, ne ka o bɛɛ kɛ.»

\VS{14}Nka Samawilu k’a jaabi ko: «O tuma ne toro bɛ sagakasikan ni misikasikan minw na, o ye mun le ye?»

\VS{15}Sawuli ko: «Kɛrɛkɛdenw le nana ni o ye ka bɔ Amalɛkikaw fɛ; o ka sagaw ni misiw bɛɛ ra ɲumanmanw woloma ko o bɛna o kɛ saraka ye k’a di Matigi Ala, i ta Ala ma. Nka an k’a tɔ bɛɛ halaki pewu.»


\par }{\PP \VS{16}Samawilu ko: «Kuma dabla ten! Matigi Ala ka min fɔ ne ye bi su fɛ, a to ne ye o fɔ i ye.» Sawuli ko: «A fɔ!»

\VS{17}Samawilu ko: «Tuma min na ele tun tɛ i yɛrɛ jatera fɛn ye, Ala ka i kɛ Izirayɛli ta gbaw bɛɛ kuntigi ye. Matigi Ala ka turu mun i kun na ka i kɛ Izirayɛli masacɛ ye.

\VS{18}Matigi Ala ka i ci k’a fɔ i ye ko i ye taga nin mɔgɔjuguw bɛɛ halaki ka bɔ yi pewu, minw ye Amalɛkikaw ye, ko i ye taga o kɛrɛ ka o faga, fɔ ka o si tunu pewu.

\VS{19}Ayiwa, mun na Matigi Ala ka min fɔ, i ma o kɛ? Mun na i ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, ka taga girin ka la Amalɛkikaw borofɛnw kan ka o cɛ.»


\par }{\PP \VS{20}Sawuli ka Samawilu jaabi ko: «Ne ka Matigi Ala kan mina kɛ! Matigi Ala ka min fɔ ne ye, ne ka o kɛ. Ne ka Amalɛkikaw bɛɛ halaki ka o ban, ka o ta masacɛ Agagi ɲanaman mina ka na ni a ye.

\VS{21}Kɛrɛkɛdenw le ka sagaw, ani misi dɔw ta fɛn minaninw na. An tun ka kan ka fɛn minw bɛɛ halaki pewu, o ka olugu ra ɲumanmanw le ɲanawoloma, janko ka na o kɛ saraka ye k’a di Matigi Ala, i ta Ala ma Giligali.»


\par }{\PP \VS{22}Samawilu ko:

\par }{\BB \par }
{\Q «Yala saraka jɛnitaw ni saraka wɛrɛw

\par }{\Q le ka di Matigi Ala ye

\par }{\Q ka tɛmɛ Matigi Ala yɛrɛ kanminari kan wa?

\par }{\Q Ɔn-ɔn dɛ, ka Matigi Ala kan mina,

\par }{\Q o ka fisa ni sarakabɔ ye.

\par }{\Q Ka i yɛrɛ majigi Matigi Ala ye,

\par }{\Q o ka fisa ni hali sagajigi turuw saraka ye.


\par }{\Q \VS{23}Ka muruti Matigi Ala ma,

\par }{\Q o ni lagbɛrikɛ ta jurumun bɛɛ ka kan.

\par }{\Q Ka i yɛrɛ bonya,

\par }{\Q o ni jobato jurumun bɛɛ ka kan.

\par }{\Q I banna Matigi Ala ta kuma ma minkɛ,

\par }{\Q Matigi Ala fana bɛ ban ele ra,

\par }{\Q ka i wuri ka bɔ masaya ra.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{24}Ayiwa, Sawuli ko Samawilu ma ko: «Ne ka jurumun kɛ; ne ma sɔn ka Matigi Ala ta cifɔninw kɛ, ani ne ma sɔn ele ta kuma ma. Ne tun siranna mɔgɔw le ɲa, o kosɔn o ka min fɔ, ne k’a to o ka o kɛ.

\VS{25}O ra, ne bɛ i daari, sabari ka ne ta jurumun yafa ne ma, ka taga ni ne ye, janko ne ye taga Matigi Ala bato.»


\par }{\PP \VS{26}Samawilu k’a jaabi ko: «Ne tɛna sekɔ ni i ye tuun. I banna ka Matigi Ala ta kuma lamɛn minkɛ, ale fana bɛ ban i ra, ka i wuri ka bɔ masaya ra Izirayɛli jamana ra.»


\par }{\PP \VS{27}Samawilu k’a kɔ di, ko a bɛ taga wagati min na, Sawuli ka Samawilu ta deregeba senkɔrɔyɔrɔ mina; deregeba faranna.

\VS{28}Samawilu k’a fɔ a ye ko: «Matigi Ala fana bɛna Izirayɛli masaya faran ka bɔ ele boro, k’a di jamana mɔgɔ dɔ wɛrɛ ma, min ka fisa ni ele ye.

\VS{29}Matigi Ala min ye Izirayɛli ta bonyatigi ye, ale tɛ faninya tigɛ, a fana tɛ a miiriya yɛlɛma, sabu adamaden tɛ ka na a fɔ ko a bɛ a ta miiriya yɛlɛma.»


\par }{\PP \VS{30}Sawuli ka Samawilu jaabi tuun ko: «Ne ka jurumun kɛ. Sisan ne bɛ i daari ko i ye sabari ka ne bonya ne ta jamana cɛkɔrɔbaw ɲa kɔrɔ, ani Izirayɛlimɔgɔw ɲa kɔrɔ. Taga ni ne ye, janko ne ye taga Matigi Ala, i ta Ala bato.»


\par }{\PP \VS{31}Samawilu sekɔra ka tugu Sawuli kɔ; Sawuli k’a kinbiri gban ka Matigi Ala bato.


\par }{\PP \VS{32}O kɔ, Samawilu ko: «Aw ye na ni Amalɛkikaw ta masacɛ Agagi ye yan.» Agagi ninsɔndiyanin gbarara ka na. A tun b’a fɔra a yɛrɛ kɔnɔ ko: «Sisan kɔni, sigiya t’a ra, saya siranya kɔni banna.»

\VS{33}Nka Samawilu ko a ma ko: «Ele ta kɛrɛkɛmuru ka muso dɔw bɔnɔ o denw na cogo min na, o cogo kelen na, ele fana bamuso bɛna bɔnɔ a ta den dɔ ra bi.»

\par }{\PP Samawilu ka Agagi faga Matigi Ala ɲa kɔrɔ Giligali.


\par }{\PP \VS{34}O kɔ, Samawilu kɔsegira ka taga Rama; Sawuli tagara a ta so, a ta dugu ra Gibeha, min bɛ wele ko Sawuli ta Gibeha.

\VS{35}Fɔ ka taga Samawilu salon se, a ma taga Sawuli flɛ tuun, nka Samawilu tun bɛ to ka kasi Sawuli kosɔn tuma bɛɛ; Matigi Ala tun ka Sawuli sigi masaya ra Izirayɛli kunna minkɛ, o tingalɔn ka Matigi Ala sɔrɔ.




\par }\Chap{16}{\SH Ala ka Dawuda ɲanawoloma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Samawilu ye ko: «Ele ye kasi dabla Sawuli kunna ten! Ne banna a ra ka ban, ko a tɛ sigi masaya ra Izirayɛli kunna tuun. I ta sogogban ta k’a fa turu ra, i ye wuri ka sira mina; ne bɛ i ci Bɛtilɛhɛmukacɛ Yese fɛ, sabu ne b’a fɛ ka mɔgɔ min kɛ masacɛ ye, ne ka o tigi sɔrɔ ale dencɛw le ra.»

\VS{2}Samawilu ko: «Ne bɛ se ka taga o yɔrɔ ra cogo di? Sawuli bɛna o ko mɛn, ka ne faga.» Matigi Ala k’a fɔ Samawilu ye ko: «Taga ni misiden musoman dɔ ye i boro, i ye a fɔ ko i nana ka na saraka le bɔ Matigi Ala ye.

\VS{3}I ye Yese wele ka na sarakabɔyɔrɔ ra; o kɔ, i bɛna min kɛ, ne yɛrɛ bɛna o fɔ i ye. Ni ne nana mɔgɔ min yira i ra, i bɛna turu kɛ o tigi kun le na, k’a sigi masaya ra.»


\par }{\PP \VS{4}Matigi Ala ka min fɔ, Samawilu ka o kɛ; a tagara Bɛtilɛhɛmu. Dugu cɛkɔrɔbaw k’a ye minkɛ, o siranna; o borira ka taga a kunbɛn k’a ɲininka ko: «I bɛ nana diman le ra wa?»

\VS{5}Samawilu ka o jaabi ko: «Ɔnhɔn, ne nana diman le ra; ne nana saraka le bɔ Matigi Ala ye. Aw ye aw yɛrɛ saninya ka na ni ne ye sarakabɔyɔrɔ ra.» Samawilu ka Yese ni a dencɛw fana saninya, ka o wele ka na sarakabɔyɔrɔ ra.


\par }{\PP \VS{6}O sera sarakabɔyɔrɔ ra minkɛ, Samawilu ka Yese dencɛ Eliyabu ye minkɛ, a k’a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: «Sigiya t’a ra, Matigi Ala ka mɔgɔ min ɲanawoloma, o le lɔnin ye nin ye Matigi Ala ɲa kɔrɔ.»

\VS{7}Nka Matigi Ala k’a fɔ Samawilu ye ko: «I kana a fari cogoya flɛ, walama a janya; sabu ne ma ale le ɲanawoloma. Adamadenw bɛ min jate fɛn ye, Ala tɛ o jate foyi ye; sabu adamaden ɲa bɛ min ye, a bɛ ɲabɔ o le fɛ, k’a sɔrɔ Matigi Ala bɛ mɔgɔ jusukun le flɛ.»


\par }{\PP \VS{8}Ayiwa, Yese k’a dencɛ Abinadabu wele ka na, ko a ye na tɛmɛ Samawilu ɲa kɔrɔ. Nka Samawilu ko: «Matigi Ala ma nin fana ɲanawoloma.»

\VS{9}Yese k’a dencɛ Sama wele ko a ye na tɛmɛ Samawilu ɲa kɔrɔ; Samawilu ko: «Matigi Ala ma nin fana ɲanawoloma.»

\VS{10}Yese k’a dencɛ wolonfla latɛmɛ Samawilu ɲa kɔrɔ, nka Samawilu k’a fɔ a ye ko: «Matigi Ala ma ninnugu si ɲanawoloma.»

\VS{11}A ka Yese ɲininka ko: «I dencɛw bɛɛ le bɛ ninnugu ye wa?» Yese ko: «Ɔn-ɔn, o bɛɛ ra fitini belen bɛ yi, nka a bɛ sagagbɛnyɔrɔ ra.» Samawilu ko: «Aw ye taga a wele ka na; sabu an tɛna saraka domu fiyewu, ni ale ma na.»


\par }{\PP \VS{12}Yese ka mɔgɔ ci ka taga Dawuda wele ka na. Kanbelen cɛɲuman tun lo, a tun gbɛnin bɛ ka ɲa; a ɲakisɛw fana tun cɛ ka ɲi. A nana minkɛ, Matigi Ala ko Samawilu ma ko: «Wuri, i ye turu kɛ a kun na, ale lo.»

\VS{13}Samawilu ka sogogban ta ka turu kɛ a kun na a kɔrɔcɛw bɛɛ ɲa na. K’a ta o lon na, Ala Nin* jigira Dawuda kan ni baraka ye, ka to a kan. O kɔ, Samawilu sekɔra ka taga Rama.


\par }{\SH O ka Dawuda wele ka taga Sawuli fɛ
\par }
{\PP \VS{14}Ayiwa, o wagati ra, Matigi Ala Nin* bɔra Sawuli kan; Matigi Ala k’a to ninjugu dɔ donna a ra k’a tɔɔrɔ.

\VS{15}Sawuli ta baaradenw k’a fɔ a ye ko: «A flɛ, Ala k’a to ninjugu dɔ le bɛ i tɔɔrɔra tan.

\VS{16}An matigicɛ y’a to a ta jɔnw ye taga mɔgɔ dɔ ɲini a ye, min bɛ se gɔnifɔ ra. Ni o ninjugu nana don i ra tuma min na, o tigi bɛna gɔni fɔ; ni o kɛra, i ta tɔɔrɔ bɛ nɔgɔya.»

\VS{17}Sawuli k’a fɔ a ta baaradenw ye ko: «Aw ye taga mɔgɔ dɔ ɲini, min bɛ se gɔnifɔ ra kosɛbɛ, ka na ni a ye ne fɛ yan.»


\par }{\PP \VS{18}Baaraden dɔ ko: «Ne ka Bɛtilɛhɛmukacɛ Yese dencɛ dɔ lɔn, ale bɛ se gɔnifɔ ra. Kɛrɛkɛcɛfari lo. A bɛ se kuma ra, a cɛ ka ɲi, Matigi Ala fana bɛ ni a ye.»


\par }{\PP \VS{19}Sawuli ka mɔgɔ ci Yese fɛ ka taga a fɔ a ye a ko: «I dencɛ Dawuda min bɛ i ta sagaw gbɛnna, a bla ka na ne kɔrɔ yan.»

\VS{20}Yese ka fali dɔ mina, ka buru caman kɛ minan dɔ kɔnɔ, ka forogo dɔ fa rɛzɛnji ra fana, ka o la fali kɔ ra; a ka badennin kelen fana di a dencɛ Dawuda ma, ko a ye taga o fɛnw bɛɛ di Sawuli ma.

\VS{21}Dawuda tagara se Sawuli fɛ; Sawuli k’a bla baara ra a yɛrɛ fɛ. A ko diyara Sawuli ye kosɛbɛ. Sawuli k’a kɛ a ta kɛrɛkɛminanw tabaga dɔ ye.

\VS{22}Sawuli ka cira bla Yese ma, ka taga a fɔ a ye ko: «A to Dawuda ye to baara ra ne fɛ yan, sabu a ko diyara ne ye kosɛbɛ.»

\VS{23}Ni Matigi Ala tun k’a to o ninjugu donna Sawuli ra tuma o tuma, Dawuda tun bɛ a ta gɔni ta k’a fɔ. Ni o kɛra, Sawuli tun bɛ a yɛrɛ sɔrɔ; a ta tɔɔrɔ tun bɛ nɔgɔya, o ninjugu fana tun bɛ bɔ a ra.




\par }\Chap{17}{\SH Goliyati ka siranya bla Izirayɛlimɔgɔw ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, o kow kɔ, Filisikaw ka o ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ lajɛn kɛrɛ kama; o tagara lajɛn Soko dugu kɔrɔ, Zuda mara ra, ka o ta fanibonw lɔ Ɛfɛsi Damimu yɔrɔ ra, Soko dugu ni Azeka dugu cɛ.

\VS{2}Sawuli ni Izirayɛlimɔgɔw fana ka ɲɔgɔn lajɛn Ela kɛnɛgbɛba ra, ka o yɛrɛ labɛn ka Filisikaw kɛrɛ.

\VS{3}Filisikaw tun lɔnin bɛ kuru dɔ fan kelen na, Izirayɛlimɔgɔw fana tun lɔnin bɛ kuru dɔ wɛrɛ fan kelen na, ka kuruw furancɛ to o ni ɲɔgɔn cɛ.


\par }{\PP \VS{4}Ayiwa, Filisikaw ta kɛrɛkɛcɛfari dɔ nana bɔ o cɛ ra ka na lɔ. A tɔgɔ tun ye ko Goliyati, a bɔra Gati. A janya tun ye nɔngɔn\FTNT{*}{{\FR 17:4 }{\FR{17.4
}}{\FT{Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma.}}} ɲa wɔɔrɔ ye.

\VS{5}Siranɛgɛ fugula tun bɛ a kun na; siranɛgɛ derege min tun b’a ra, o lalaganin bɛ k’a kɛ i ko jɛgɛfara bisigi, a gbiriya bɛ kilo biwɔɔrɔ bɔ.

\VS{6}A senkalaw tun datugunin bɛ ni siranɛgɛ ye. Taman siranɛgɛraman dɔ fana tun dulonnin bɛ a kan na.

\VS{7}A ta taman yiri bonya tun bɛ i ko jesedanbagaw ta kpɛlɛyiri; taman nɛgɛ dɔrɔn tun bɛ kilo wolonfla bɔ. Cɛ min tun k’a ta nɛgɛbɛnnan mina, o tun bɛ tagamana a ɲa.


\par }{\PP \VS{8}Ayiwa, Filisikacɛ lɔra ka kuma Izirayɛli ta kɛrɛkɛdenw fɛ. A pɛrɛnna k’a fɔ o ye ko: «Mun le kosɔn aw nana lɔ yan kɛrɛ kama? Ne le ye Filisikacɛ ye! Aw do? Aw tɛ Sawuli ta jɔnw le ye wa? Aw ye cɛ kelen ɲanawoloma aw cɛ ra, a ye na an bɛ kɛrɛ kɛ!

\VS{9}Ni a sera ne ra ka ne faga, o tuma anw bɛna kɛ aw ta jɔnw ye. Nka ni ne le sera ale kɔrɔ k’a faga, o tuma aw le bɛna kɛ anw ta jɔnw ye; aw bɛna to ka baara kɛ anw ye.»

\VS{10}Filisikacɛ k’a fɔ tuun ko: «Izirayɛli ta kɛrɛkɛdenw, ne b’a fɔ aw ye bi, ko ni aw ye cɛw ye, aw ye cɛ kelen di ne ma, an ye kɛrɛ kɛ!»


\par }{\PP \VS{11}Sawuli ni Izirayɛli ta kɛrɛkɛdenw ka Filisikacɛ ta kuma mɛn minkɛ, o ka siranyaba bla o bɛɛ ra, fɔ ka o fari faga.


\par }{\SH Dawuda tagara kɛrɛkɛyɔrɔ ra
\par }
{\PP \VS{12}Ayiwa, Dawuda tun ye Efiratakacɛ dɔ dencɛ le ye, min tun bɛ bɔ Bɛtilɛhɛmu, Zude mara ra. A tɔgɔ tun ye ko Yese. Dencɛ seegi le tun b’a fɛ. Sawuli ta wagati ra, Yese tun ye cɛkɔrɔba ye, a si tun kɔrɔra kosɛbɛ.

\VS{13}Yese dencɛ saba tun bɛ ni Sawuli ye kɛrɛkɛyɔrɔ ra. A dencɛ fɔlɔ min tun bɛ kɛrɛkɛyɔrɔ ra, o tɔgɔ tun ye ko Eliyabu, flanan tɔgɔ tun ye ko Abinadabu, sabanan tɔgɔ tun ye ko Sama.

\VS{14}Dawuda le tun ye o bɛɛ ra fitini ye. Dawuda kɔrɔcɛw tun tagara Sawuli fɛ.

\VS{15}Dawuda tun bɛ to ka bɔ Sawuli ta so ka taga Bɛtilɛhɛmu, ka taga a facɛ ta sagaw gbɛn; o kɔ, a tun bɛ sekɔ ka na.


\par }{\PP \VS{16}Ayiwa, lon o lon, sɔgɔma ni wula fɛ, Filisikacɛ tun bɛna lɔ ka kuma Izirayɛlimɔgɔw ɲa na; a ka o kɛ ka na se tere binaani.


\par }{\PP \VS{17}Lon dɔ, Yese k’a fɔ a dencɛ Dawuda ye ko: «Ne bɛna simankisɛ yirannin bɔrɔ kelen di i ma, ani burukun tan; i bɛ teliya ka taga o di i kɔrɔcɛw ma kɛrɛkɛyɔrɔ ra.

\VS{18}Ne bɛ nɔnɔ gbɛrɛnnin kuru tan fana di i ma, i bɛ taga o di o ta kɛrɛkɛjama kuntigi ma. A flɛ ni i kɔrɔcɛw ka kɛnɛ; o ye tagamasiyɛn dɔ di i ma ka na, min b’a yira ko cira sera.

\VS{19}O bɛ ni Sawuli ye, Ela kɛnɛgbɛba yɔrɔ ra, o ni Izirayɛli cɛ tɔw bɛɛ, o bɛ kɛrɛ ra ni Filisikaw ye.»


\par }{\PP \VS{20}Ayiwa, Dawuda wurira sɔgɔmada joona fɛ; a k’a ta sagaw karifa sagagbɛnbaga dɔ ma, k’a ta doniw sogolon ka taga, i n’a fɔ a facɛ Yese tun k’a fɔ a ye cogo min na. A tagara se kɛrɛkɛyɔrɔ ra tuma min na, o y’a sɔrɔ kɛrɛkɛjama tun bɛ labɛnna kɛrɛ kama; o tun bɛ kulew cira kɛrɛ kosɔn.

\VS{21}Izirayɛli ta kɛrɛkɛjama ni Filisikaw ta kɛrɛkɛjama lɔra, ka ɲa di ɲɔgɔn ma ko o bɛ ɲɔgɔn kɛrɛ.

\VS{22}Fɛn minw tun bɛ Dawuda boro, a ka o di doniw kɔrɔsibaga ma, ka bori ka taga kɛrɛkɛdenw kɔrɔ kɛrɛkɛyɔrɔ ra. A tagara se yi minkɛ, a k’a kɔrɔcɛw fo ka o ɲininka ni o ka kɛnɛ.

\VS{23}Ka Dawuda to kuma ra ni a kɔrɔcɛw ye, Filisikacɛ Goliyati, Gatikacɛ, ale barara ka bɔ Filisikaw ta kɛrɛkɛdenw cɛ ra, ka na lɔ kɛrɛkɛjama fla cɛ ma. A tun derira ka kuma minw fɔ, a kɔsegira o kuma kelenw kan tuun; Dawuda ka o mɛn.


\par }{\PP \VS{24}Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw ka o cɛ ye minkɛ, o bɛɛ siranna, ka bori.

\VS{25}O ka kɛ a fɔ ye ɲɔgɔn ye ko: «Aw ka cɛ nin ye kɛ! A bɛ to ka na, ka na Izirayɛlimɔgɔw nɛni, k’a ta cɛfariya le yira an na. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka se k’a faga, masacɛ bɛna naforo caman di o tigi ma, k’a denmuso fana di a ma furu ra, ka ninsɔngɔsara ko bɔ a ta somɔgɔw bɛɛ kan Izirayɛli jamana ra.»

\VS{26}Cɛ minw tun bɛ Dawuda kɔrɔ, Dawuda ka olugu ɲininka ko: «Ni mɔgɔ min sera ka nin Filisikacɛ faga, ka maroya bɔ Izirayɛli kan, mun le bɛna kɛ o tigi ye? O tuma nin Filisikacɛ kɛnɛsigibari ye jɔn le ye, fɔ a bɛna kɛ Ala ɲanaman ta kɛrɛkɛjama mafiyɛnya ye?»

\VS{27}Mɔgɔw kɔsegira o kuma kelen kan tuun k’a fɔ a ye; ni mɔgɔ min ka cɛ faga, masacɛ bɛna ko minw kɛ o tigi ye, o ka o fɔ a ye.


\par }{\PP \VS{28}Ayiwa, Dawuda kɔrɔcɛ Eliyabu k’a kumatɔ ye ni mɔgɔw ye minkɛ, a dimina kosɛbɛ. A ko: «Ele nana mun le ɲini yan dɛ? Saga dama dama minw bɛ an fɛ, i ka o to jɔn le boro kongokolon kɔnɔ yi? Ne ka ele ta yɛrɛyira ni i ta juguya lɔn; i nakun ye ka na kɛrɛ le flɛ dɔrɔn!»


\par }{\PP \VS{29}Dawuda ko: «O tuma ne ka mun kojugu le kɛ? Ne tɛ se ka hali ɲininkari yɛrɛ kɛ?»


\par }{\PP \VS{30}A bɔra a kɔrɔcɛ kɔrɔ, ka taga mɔgɔ wɛrɛ fɛ ka taga o ɲininka o ko kelen na. Tɔw tun kɔnna ka min fɔ a ye, o ka o kuma kelen le fɔ a ye.


\par }{\SH Dawuda ko ale bɛ Filisikacɛ kɛrɛ
\par }
{\PP \VS{31}Ayiwa, Dawuda tun ka kuma minw fɔ, mɔgɔw ka o mɛn; o tagara o lakari Sawuli ye. Sawuli ka mɔgɔ ci ka taga Dawuda wele ka na.

\VS{32}Dawuda nana se Sawuli kɔrɔ minkɛ, a k’a fɔ Sawuli ye ko: «Mɔgɔ si kana a fari faga nin Filisikacɛ kosɔn. I ta jɔncɛ bɛna taga a kɛrɛ.»


\par }{\PP \VS{33}Sawuli ko: «I tɛ se ka taga kɛrɛ kɛ ni nin Filisikacɛ ye dɛ! Sabu ele ye denmisɛn le ye, k’a sɔrɔ ale derira kɛrɛ ra kabini a denmisɛnman.»


\par }{\PP \VS{34}Dawuda ko Sawuli ma ko: «Tuma min na i ta jɔncɛ tun bɛ to k’a facɛ ta sagaw gbɛn, ni jara, walama ni waraba dɔ tun nana ko a bɛna saga dɔ mina,

\VS{35}ne tun bɛ bori a kɔ, ka taga a bugɔ, ka saga sama ka bɔ a da ra. Ni a tun yɛlɛmana ko a bɛ ben ne kan, ne tun b’a mina a kansiw ma, k’a bugɔ fɔ k’a faga.

\VS{36}I ta jɔncɛ ka jaraw ni warabaw faga ten le. Nin Filisikacɛ kɛnɛsigibari ta fana bɛna kɛ i n’a fɔ o waraw ta kɛra cogo min na; sabu a ka Ala ɲanaman ta kɛrɛkɛjama mafiyɛnya.

\VS{37}Matigi Ala min ka ne kisi jaraw ni warabaw ma, ale kelen le bɛna ne kisi ka bɔ nin Filisikacɛ boro.»

\par }{\PP Sawuli ko Dawuda ma ko: «Ayiwa, taga! Matigi Ala ye kɛ ni i ye.»


\par }{\PP \VS{38}Sawuli k’a yɛrɛ ta kɛrɛkɛfaniw don Dawuda ra; a ka siranɛgɛfugula dɔ biri a kun na, ka nɛgɛderege don a ra.

\VS{39}Dawuda ka Sawuli ta kɛrɛkɛmuru fana ta ka o dulon a yɛrɛ ra, kɛrɛkɛfaniw kan. A ko a bɛ tagama ni a ye k’a flɛ, sabu a tun m’a kɛ k’a flɛ fɔlɔ; a ma se. A ko Sawuli ma ko: «Ne tɛ se ka tagama ni nin fɛnw ye, sabu ne ma deri a ra.» A ka o bɔ a yɛrɛ ra.

\VS{40}Dawuda k’a ta bere ta, ka bɛrɛkoro nugunin looru tɔmɔ kɔdinga kɔnɔ, ka o bla a ta sagagbɛnbɔrɔ kɔnɔ. A k’a ta tafura mina a boro ka taga Filisikacɛ kama.


\par }{\PP \VS{41}Ayiwa, Filisikacɛ ka kɛ na ye dɔɔnin dɔɔnin Dawuda kɔrɔ; a ta nɛgɛbɛnnan tabaga tun bɛ tagamana a ɲa.

\VS{42}Filisikacɛ ka Dawuda flɛ, k’a ye ko denmisɛnnin lo, a fari gbɛnin bɛ, a ɲada cɛ ka ɲi. A ma Dawuda jate foyi ye.

\VS{43}A ko Dawuda ma ko: «O tuma ne ye wuru le ye fɔ i bɛ na ne kɔ ni bere ye wa?» A ka Dawuda danga ni Filisikaw ta alaw tɔgɔw ye.

\VS{44}A ko Dawuda ma tuun ko: «Na yan! Ne bɛna i faga ka i sogo di kɔnɔw ni kongowaraw ma.»


\par }{\PP \VS{45}Dawuda ka Filisikacɛ jaabi ko: «Ele bɛ nana ne kama ni kɛrɛkɛmuru ni biɲɛ ni taman le ye; nka ne bɛ tagara ele kama ni Fangatigi Ala tɔgɔ le ye, Izirayɛli ta kɛrɛkɛjama ta Ala, i ka min mafiyɛnya.

\VS{46}Bi kɔni, Matigi Ala bɛna ele don ne boro; ne bɛna i faga ka i kunkolo tigɛ. Ne bɛna Filisikaw ta kɛrɛkɛdenw faga ka o sogo di kɔnɔw ni kongowaraw ma. Dunuɲa bɛɛ bɛna a lɔn ko Ala barakaman bɛ Izirayɛlimɔgɔw fɛ.

\VS{47}Nin jama bɛɛ lajɛnnin bɛna a lɔn ko Matigi Ala tɛ mɔgɔ kisi kɛrɛkɛmuru ni taman le baraka ra, sabu nin kɛrɛ bɛ Matigi Ala le boro; a bɛna aw don anw boro.»


\par }{\PP \VS{48}Ayiwa, Filisikacɛ gbarara ko a bɛ na Dawuda kama minkɛ dɔrɔn, Dawuda teliyara ka taga a kunbɛn kɛrɛkɛkɛnɛ kan; 
\VS{49}a k’a boro don a ta bɔrɔ kɔnɔ, ka bɛrɛkoro kelen bɔ, ka o don a ta tafura ra, ka Filisikacɛ bon a ten na fɔ ka kabakuru don a ten kɔnɔ. Filisikacɛ benna k’a ɲa biri dugu ma.


\par }{\PP \VS{50}Dawuda sera Filisikacɛ ra o cogo le ra ni tafura kelen ni bɛrɛkoroden kelen ye; a ka Filisikacɛ bugɔ k’a ben k’a faga, k’a sɔrɔ kɛrɛkɛmuru tɛ a boro.


\par }{\PP \VS{51}Dawuda borira ka taga ben Filisikacɛ kan. A ka Filisikacɛ ta kɛrɛkɛmuru mina, k’a sama ka bɔ a la ra, ka a faga, ka sɔrɔ k’a kun tigɛ.

\par }{\PP Filisika tɔw k’a ye ko olugu ta kɛrɛkɛcɛfari fagara minkɛ, o bɛɛ borira.

\VS{52}Izirayɛli ta kɛrɛkɛdenw, ani Zuda ta mɔgɔw, olugu ka kɛ kule ci ye, ka Filisikaw gbɛn ka taga se fɔ Gati dugu donda ra, fɔ Ekurɔn dugu donda kɔrɔ. O ka Filisikaw faga; o suw tun lalanin bɛ Sarayimu sira ra ka taga se fɔ Gati, fɔ Ekurɔn.

\VS{53}Izirayɛlimɔgɔw sekɔra ka bɔ Filisikaw gbɛnyɔrɔ ra, ka na Filisikaw borofɛnw cɛ.


\par }{\PP \VS{54}Ayiwa, Dawuda ka Filisikacɛ kunkolo ta ka taga ni a ye Zeruzalɛmu; a tagara Filisikacɛ ta kɛrɛkɛminanw bla a ta fanibon kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{55}Tuma min na Sawuli tun ka Dawuda ye a bɛ tagara Filisikacɛ kama, a ta kɛrɛkɛjama kuntigi min ye Abinɛri ye, a ka o ɲininka ko: «Abinɛri, nin kanbelennin ye jɔn den le ye dɛ?» Abinɛri tun k’a jaabi ko: «Ka can fɔ masacɛ, ne m’a lɔn!»

\VS{56}Masacɛ k’a fɔ a ye ko: «Ɲininkari kɛ, k’a lɔn jɔn ta den lo.»


\par }{\PP \VS{57}Ayiwa, Dawuda nana bɔ Filisikacɛ fagayɔrɔ ra ka na minkɛ dɔrɔn, Abinɛri k’a mina ka taga ni a ye masacɛ fɛ; o y’a sɔrɔ Filisikacɛ kunkolo belen tun bɛ Dawuda boro.

\VS{58}Sawuli k’a ɲininka ko: «Kanbelen, jɔn den le bɛ ele ye?» Dawuda k’a jaabi ko: «Ne ye i ta jɔncɛ Yese dencɛ le ye, min bɛ Bɛtilɛhɛmu.»




\par }\Chap{18}{\SH Dawuda ni Yonatan ta teriya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, Dawuda kumana ni Sawuli ye ka ban tuma min na, o wagati yɛrɛ ra, Yonatan nin sirira Dawuda ra. Yonatan ka Dawuda kanu i ko a yɛrɛ nin.

\VS{2}O lon na, Sawuli ka Dawuda to a yɛrɛ kɔrɔ; a ma sɔn k’a bla a ye taga a facɛ ta so.

\VS{3}Yonatan ka jɛnɲɔgɔnya don ni Dawuda ye, sabu a tun ka Dawuda kanu i ko a yɛrɛ.

\VS{4}Deregeba min tun b’a ra, a ka o bɔ ka o di Dawuda ma, ani a ta kɛrɛkɛderege; hali a ta kɛrɛkɛmuru ni a ta kalan ni a ta cɛsirinan, a ka o bɛɛ di Dawuda ma.


\par }{\PP \VS{5}Ni Sawuli tun ka Dawuda ci ka taga kɛrɛ o kɛrɛ ra, Dawuda tun bɛ taga se sɔrɔ o bɛɛ ra. O kosɔn Sawuli tun k’a kɛ kɛrɛkɛcɛfariw bɛɛ kuntigi ye. A ko diyara mɔgɔw bɛɛ ye; a ko diyara Sawuli ta jamana ɲamɔgɔw fana ye.


\par }{\SH Dawuda ɲangboya ka Sawuli mina
\par }
{\PP \VS{6}Ayiwa, Dawuda tun ka Filisikacɛ faga wagati min na, kɛrɛkɛdenw natɔ ka bɔ kɛrɛkɛyɔrɔ ra, muso dɔw tun bɔra Izirayɛli duguw bɛɛ ra, ka na masacɛ Sawuli kunbɛn, ka kɛ dɔnkiri la ye, ka longanw ni dundunw fɔ, ka dɔn kɛ, ka ɲagari, ka kulew ci;

\VS{7}o tun bɛ dɔnkiri lara ka ɲɔgɔn jaabi k’a fɔ ko:

\par }{\Q «Sawuli ka cɛ waga caman faga,

\par }{\Q Dawuda ka cɛ waga caman sigiyɔrɔma tan faga.»


\par }{\PP \VS{8}Sawuli ka o mɛn minkɛ, a dimina kosɛbɛ. A ko: «O tuma cɛ waga caman sigiyɔrɔma tan bɛ di Dawuda le ma, ka cɛ waga caman dɔrɔn di ne ma kɛ. Ni a tɛmɛna nin kan, a bɛna masaya yɛrɛ le ta sisan.»

\VS{9}K’a ta o lon na, Dawuda ɲangboya donna Sawuli ra.

\VS{10}O dugusagbɛ, Matigi Ala k’a to ninjugu donna Sawuli ra tuun. Sawuli ma kɛ a yɛrɛ kala ma tuun; a ka kɛ fatɔkuma dɔw ɲagami ye k’a fɔ a ta so kɔnɔ yi. O y’a sɔrɔ Dawuda tun bɛ a ta gɔni fɔra i n’a fɔ a tun derira k’a kɛ cogo min na lon tɔw ra. Sawuli ta taman tun bɛ a boro.

\VS{11}Sawuli barara k’a ta taman wuri, ko a bɛ Dawuda sɔgɔ ni a ye k’a gbengben kogo kan; a ka Dawuda bon ni taman ye fɔ siɲaga fla, nka Dawuda jɛngɛra ka bɔ taman ɲa fɛ o bɛɛ ra.


\par }{\PP \VS{12}Sawuli tun bɛ siranna Dawuda ɲa, sabu Matigi Ala tun bɛ ni Dawuda ye, nka a tun tɛ ni ale Sawuli ye tuun.

\VS{13}O ra, a ka Dawuda mabɔ a yɛrɛ ra, k’a kɛ cɛ waga kelen kuntigi ye; Dawuda tun bɛ to ka bla o mɔgɔw le ɲa ka taga kɛrɛkɛyɔrɔw ra.

\VS{14}Ni a tun ka ko o ko dabɔ, o tun bɛ ɲa a boro, sabu Matigi Ala tun bɛ ni a ye.

\VS{15}Sawuli nana a ye ko Dawuda ta kokɛtaw bɛɛ bɛ ɲana a boro minkɛ, dɔ farara a ta siranya kan tuun Dawuda ɲa.

\VS{16}Nka Dawuda ko tun ka di Izirayɛli mara mɔgɔ bɛɛ ye, ani Zuda mara mɔgɔw, sabu a tun bɛ to ka bla o ɲa ka taga kɛrɛ kɛ.


\par }{\SH Dawuda ka Sawuli denmuso furu
\par }
{\PP \VS{17}Lon dɔ, Sawuli k’a fɔ Dawuda ye ko: «Ne denmuso fɔlɔ ye nin ye, min tɔgɔ ye ko Merabu. Ne bɛna a di i ma furu ra; nka i ka kan ka baara kɛ ne ye, ka kɛ cɛfari ye, ka kɛrɛ kɛ Matigi Ala tɔgɔ kosɔn.» Sawuli ka o fɔ sabu a tun b’a fɔra a yɛrɛ kɔnɔ ko ale yɛrɛ le man kan ka Dawuda faga, ko a ka fisa Filisikaw le ye a faga kɛrɛ ra.


\par }{\PP \VS{18}Dawuda ka Sawuli jaabi ko: «E! O tuma ne ye jɔn le ye? Ne ta gbamɔgɔw ni ne facɛ ta somɔgɔw ye jɔn le ye, ka na a fɔ ko ne bɛ kɛ masacɛ burancɛ ye?»

\VS{19}Nka Sawuli denmuso Merabu furu wagati nana se minkɛ, sani a ye a furu Dawuda ma, a k’a furu cɛ wɛrɛ ma, min tɔgɔ tun ye ko Adiriyɛli; a tun bɛ bɔ Mehola.


\par }{\PP \VS{20}Ayiwa, Dawuda ko tun ka di Sawuli denmuso Mikali ye. O kuma fɔra Sawuli ye minkɛ, o diyara a ye.

\VS{21}Sawuli k’a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: «Ne bɛna a di a ma, janko o ye kɛ sababu k’a laben, k’a to Filisikaw ye se sɔrɔ a kan k’a faga.»

\par }{\PP O ra, a ko Dawuda ma ko: «Nin bɛna kɛ a siɲaga flanan ye ne b’a fɛ i ye kɛ ne burancɛ ye.»


\par }{\PP \VS{22}Sawuli k’a fɔ a ta jamana ɲamɔgɔw ye ko: «Aw ye taga kuma Dawuda fɛ, mɔgɔ kana kɛ aw seere ye; aw ye a fɔ a ye ko: ‹A flɛ, i ko ka di masacɛ ni a ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ ye; o ra, kɛ a burancɛ ye!› »


\par }{\PP \VS{23}Sawuli ta mɔgɔbaw tagara o kuma fɔ Dawuda ye. Dawuda ka o jaabi ko: «Aw b’a miiri ko ka masacɛ denmuso furu ko o ye ko fitini le ye wa? Ne ye fagantan le ye, mɔgɔ si ma ne lɔn.»


\par }{\PP \VS{24}Ayiwa, Dawuda ka min fɔ, Sawuli ta jamana ɲamɔgɔw tagara o fɔ a ɲa na.

\VS{25}Sawuli ko; «Aw ye taga a fɔ Dawuda ye, ko masacɛ ko a tɛ furunaforo wɛrɛ ɲinina a fɛ; ko a ye Filisikacɛ kɛmɛ kɛnɛsigi, ka na ni o gbolow ye, janko ka ale dimibɔ o ra.» Sawuli ta miiriya tun ye ko Filisikaw ye na se sɔrɔ Dawuda kan o sababu ra k’a faga.


\par }{\PP \VS{26}Wagati min Sawuli ta jamana ɲamɔgɔw tagara o kuma fɔ Dawuda ye, o diyara Dawuda ye kosɛbɛ; a k’a ye ko ale bɛna kɛ masacɛ burancɛ ye. O ra, masacɛ tun ka wagati min yira, sani o wagati ye se,

\VS{27}a ni a ta kɛrɛkɛdenw bɔra ka taga Filisikacɛ kɛmɛ fla faga; o ka olugu bɛɛ kɛnɛsigi ka na ni o gbolow bɛɛ ye masacɛ fɛ, janko Dawuda ye masacɛ denmuso furu. A kɛra ten minkɛ, Sawuli k’a denmuso Mikali furu Dawuda ma.


\par }{\PP \VS{28}Ayiwa, Sawuli k’a ye ko can yɛrɛ ra Matigi Ala bɛ ni Dawuda ye, ani ko Dawuda ko ka di ale denmuso Mikali ye minkɛ,

\VS{29}dɔ farara Sawuli ta siranya kan Dawuda ɲa; a ka Dawuda kɔninya a si tɔ bɛɛ ra.


\par }{\PP \VS{30}Filisikaw ta kuntigiw tun bɛ to ka bɔ ka taga kɛrɛ ra. Nka ni o tun ka bɔ tuma o tuma, Dawuda tun bɛ se sɔrɔ o kan ka tɛmɛ Sawuli ta kuntigi tɔw bɛɛ kan. A kɛra ten Dawuda tɔgɔ nana bɔ kosɛbɛ.




\par }\Chap{19}{\SH Yonatan ka Sawuli daari Dawuda ye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sawuli kumana a dencɛ Yonatan fɛ, ani a ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ fɛ, ko o ye Dawuda faga. Nka Dawuda ko tun ka di Yonatan ye kosɛbɛ.

\VS{2}O ra, a tagara Dawuda lasɔmi; a k’a fɔ a ye ko: «Ne facɛ Sawuli bɛ cogo ɲinina ka i faga. O ra, sini sɔgɔma, i ka kan ka i yɛrɛ kɔrɔsi; i ka kan ka taga dogo yɔrɔ dɔ ra, ka to yi.

\VS{3}I bɛna taga dogo foro min kɔnɔ, ne bɛna bɔ ka taga lɔ ni ne facɛ ye o foro kɔrɔ. Ne bɛna kuma ni a ye i ko ra k’a flɛ. Ni ne ka min sɔrɔ a fɛ, ne bɛna o fɔ i ye.»


\par }{\PP \VS{4}Yonatan ka Dawuda tɔgɔɲuman fɔ a facɛ Sawuli ye. A k’a fɔ a ye ko: «Masacɛ, i kana kojugu kɛ i ta jɔncɛ Dawuda ra dɛ, sabu a ma kojugu foyi kɛ i ra. A ka koɲuman dɔrɔn le kɛ i ye.

\VS{5}A tun ka a nin fiyeere le ka taga Filisikacɛ faga. O lon na, Matigi Ala ka koba kɛ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye ka se di o ma. Ele yɛrɛ ka o ko ye, a diyara i ye fana. O tuma mun kosɔn i b’a fɛ ka nin kojugu kɛ Dawuda ra, ko i b’a faga k’a sɔrɔ a ma jaraki?»


\par }{\PP \VS{6}Ayiwa, Sawuli sɔnna Yonatan ta kuma ma. A karira k’a fɔ ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ko Dawuda tɛ faga fiyewu.»


\par }{\PP \VS{7}Yonatan ka Dawuda wele ka o kumaw bɛɛ fɔ a ye. O kɔ, a tagara ni a ye Sawuli fɛ. Dawuda tora Sawuli kɔrɔ i n’a fɔ a tun bɛ ni a ye cogo min na kakɔrɔ.


\par }{\SH Dawuda borira Sawuli ɲa
\par }
{\PP \VS{8}Ayiwa, kɛrɛ nana wuri tuun; Dawuda ni a ta kɛrɛkɛdenw bɔra ka taga Filisikaw kɛrɛ, ka o caman faga, fɔ tɔw bɛɛ borira o ɲa.


\par }{\PP \VS{9}Nka Matigi Ala k’a to ninjugu nana don Sawuli ra tuun k’a tɔɔrɔ. O y’a sɔrɔ Sawuli siginin tun bɛ a ta so kɔnɔ, a ta taman bɛ a boro. Ka Dawuda to a bɛ gɔni fɔra,

\VS{10}Sawuli barara ka wuri ka Dawuda bon ni taman ye ko a bɛ Dawuda sɔgɔ nin taman ye k’a gbengben kogo ra. Nka Dawuda jɛngɛra ka bɔ a ɲa, k’a to taman tagara kogo sɔgɔ. O lon su fɛ, Dawuda borira ka bɔ k’a yɛrɛ kisi.


\par }{\PP \VS{11}Sawuli ka mɔgɔ dɔw ci ka taga Dawuda ta so, ka taga a flɛ ni a bɛ yi, o y’a kɔrɔsi, janko ka a faga sɔgɔmada fɛ. Nka Dawuda muso Mikali ka Dawuda lasɔmi; a ko: «Ni i ma bori su nin na kɔni, sini i bɛ kɛ su le ye.»

\VS{12}Mikali ka Dawuda dɛmɛ k’a labɔ finɛtiri fɛ. Dawuda borira ka taga; a bɔsira o cogo le ra.

\VS{13}O kɔ, Mikali ka o ta batofɛn\FTNT{*}{{\FR 19:13 }{\FR{19.13
}}{\FT{O batofɛn tun ye yirimɔgɔnin le ye.}}} ta, ka o la lanan kan, ka bɛgansi dɔw kuturu ka o bla a kun kɔrɔ, k’a datugu ni birifani ye.


\par }{\PP \VS{14}Sawuli tun ka mɔgɔ minw ci ka taga Dawuda kɔ, olugu sera yi minkɛ, Mikali k’a fɔ o ye ko Dawuda man kɛnɛ.

\VS{15}O tagara o fɔ Sawuli ye minkɛ, Sawuli ko o ye sekɔ tuun ka taga Dawuda flɛ. A ko: «Aw ye taga a ta a ta lanan kan ka na ni a ye yan, janko ne ye a faga.»

\VS{16}O sekɔra ka taga Dawuda flɛ a ta so kɔnɔ minkɛ, o barara k’a ye ko yirimɔgɔnin dɔrɔn le blanin bɛ lanan kan, bagbolo dɔ bɛ a kun kɔrɔ.


\par }{\PP \VS{17}O ka o fɔ Sawuli ye minkɛ, a ka Mikali wele k’a ɲininka ko: «Mun kosɔn ele ka ne janfa nin cogo ra, ka ne jugu bla ka taga k’a to a ye bɔsi ne ra?» Mikali ko: «A yɛrɛ le ko, ko ne ye ale to a ye taga, ko ni o tɛ, ale bɛ ne faga.»


\par }{\SH Sawuli tugura Dawuda kɔ
\par }
{\PP \VS{18}Ayiwa, Dawuda borira ka bɔsi minkɛ, a tagara Samawilu fɛ Rama dugu kɔnɔ; Sawuli ka ko minw kɛ a ra, a ka o bɛɛ fɔ Samawilu ye. O kɔ, ale ni Samawilu tagara ciraw sigiyɔrɔ ra, Nayɔti, ka taga sigi yi.

\VS{19}O nana o kuma fɔ Sawuli ye, ko Dawuda bɛ ciraw sigiyɔrɔ ra, Nayɔti, Rama dugu kɔrɔ.

\VS{20}Sawuli ka mɔgɔ dɔw ci ko o ye taga a mina. O mɔgɔw tagara cira dɔw ye, o bɛ ciraya kɛra. Samawilu le tun ye o mɔgɔw ɲamɔgɔ ye. Ala Nin* jigira Sawuli ta ciradenw kan; olugu fana ka ciraya kɛ.

\VS{21}O ko tagara fɔ Sawuli ye; a ka mɔgɔ wɛrɛw ci ka taga. O tagara se yi minkɛ, olugu fana ka ciraya kɛ. Sawuli ka mɔgɔ dɔw ci tuun a siɲaga sabanan na. O tagara se yi minkɛ, olugu fana ka ciraya kɛ.

\VS{22}A laban, Sawuli yɛrɛ wurira ka taga Rama. Jidingaba min bɛ Seku, a tagara se yi minkɛ, a ka mɔgɔw ɲininka ko: «Samawilu ni Dawuda bɛ min?» Mɔgɔw ko: «O bɛ fɔ ciraw sigiyɔrɔ ra, Nayɔti.»

\VS{23}Sawuli tagara ciraw sigiyɔrɔ ra, Nayɔti, Rama dugu kɔrɔ. Nka Ala Nin jigira hali Sawuli fana kan, fɔ a tagatɔ ka ciraya kɛ, fɔ ka taga se ciraw sigiyɔrɔ ra.

\VS{24}A sera yi minkɛ, a k’a ta deregebaw bɔ, a fana ka ciraya kɛ Samawilu ɲa na. A k’a yɛrɛ ben dugu ma; a lakolon tora dugu ma o lon tere bɛɛ, ani o su bɛɛ. O le kosɔn, mɔgɔw tun b’a fɔra ko: «O tuma Sawuli fana kɛra cira dɔ le ye wa?»




\par }\Chap{20}{\SH Dawuda tagara Yonatan fɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dawuda borira ka bɔ ciraw sigiyɔrɔ ra Nayɔti, Rama dugu kɔrɔ. A tagara Yonatan fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «Ne ka mun le kɛ, walama ne ka kojugu juman le kɛ, walama ne ka i facɛ hakɛ ta mun le ra, ka na a kɛ ko a b’a ɲinina ka ne faga?»

\VS{2}Yonatan ko: «O tɛ se ka kɛ fiyewu. A tɛna i faga. I m’a ye, ne facɛ tɛ foyi kɛ, koba walama ko fitini, ni a m’a sara ne ra. Mun kosɔn a bɛna nin dogo ne ra? Nin tɛ se ka kɛ can ye!»


\par }{\PP \VS{3}Dawuda ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ko i facɛ k’a lɔn cɔ ko ne ko ka di i ye. O ra, i b’a sɔrɔ ko a k’a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: ‹Yonatan man kan ka dɔ lɔn nin ko ra, ni o tɛ, a bɛna digi a ra.› O kosɔn ne bɛ kari Matigi Ala ra ko sentako kelen dɔrɔn le bɛ ne ni saya cɛ sisan.»


\par }{\PP \VS{4}Yonatan k’a fɔ Dawuda ye tuun ko: «Ayiwa, ni i ka fɛn o fɛn daari ne fɛ, ne bɛna o kɛ i ye.»


\par }{\PP \VS{5}Dawuda k’a jaabi ko: «Ayiwa, karokura ɲanagbɛ ye sini le ye; ne ka kan ka sigi masacɛ kɔrɔ ka domuni kɛ ni a ye. A to ne ye taga dogo kongo kɔnɔ fɔ ka taga se sinikɛnɛ wula fɛ.

\VS{6}Ni i facɛ ka na ne koɲininka, i y’a fɔ a ye ko: ‹Dawuda ka ne daari ko ne y’a to a ye taga o ta dugu ra, Bɛtilɛhɛmu, ko a ta somɔgɔw bɛɛ bɛ saraka dɔ bɔ san o san, ko a bɛ taga o ra.›

\VS{7}Ayiwa, ni i facɛ ko: ‹O ka ɲi›, o tuma i ta jɔncɛ b’a lɔn ko foyi tɛna a sɔrɔ. Nka ni a dimina, o tuma i yɛrɛ bɛna a lɔn ko sigiya t’a ra, ko a b’a fɛ ka kojugu kɛ ne ra le.

\VS{8}Ele kɔni ye ɲa ne ma, sabu i ka jɛnɲɔgɔnya don ni i ta jɔncɛ ye Matigi Ala ɲa kɔrɔ. Nka ni a kɛra ko ne ka ko dɔ le kɛ min bɛ ne jaraki, o tuma i yɛrɛ ye ne faga, sani i ye taga ne di i facɛ ma.»


\par }{\PP \VS{9}Yonatan ko: «Fiyewu, o tɛ kɛ! Ni ne k’a mɛn ko can ra ko ne facɛ k’a latigɛ ko a bɛna kojugu le kɛ i ra, sigiya tɛ o ra, ne bɛna o fɔ i ye.»


\par }{\PP \VS{10}Dawuda ka Yonatan ɲininka ko: «Ni i facɛ ka i jaabi ni kumajugu le ye ne ta ko ra, o tuma ne bɛna o lɔn cogo di?»


\par }{\PP \VS{11}Yonatan ko: «Na an ye taga kongo kɔnɔ.» O bɔra ka taga kongo kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{12}O sera yi minkɛ, Yonatan ko Dawuda ma ko: «Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ye ne seere ye! Sini walama sinikɛnɛ, nin wagati ɲɔgɔn na, ne bɛna kuma ni ne facɛ ye k’a lɔn a ta miiriya ye min ye ele Dawuda ta ko ra. Ni koɲuman le b’a kɔnɔ i ta ko ra, ne bɛna o fɔ i ye.

\VS{13}Nka ni i y’a sɔrɔ ko a bɛ kojugu le miirira ni i ye, ni ne Yonatan kɔni ma o fɔ ele ye fiyewu, ka i bla ka taga ka i kisi ka bɔ a boro, o tuma Matigi Ala ye o hakɛ bɔ ne ra, fɔ ka juguya ne ma. Matigi Ala ye kɛ ni i ye i n’a fɔ a tun bɛ ni ne facɛ ye cogo min na fɔlɔfɔlɔ.

\VS{14}Ni ne tora si ra tuun, i ye koɲuman kɛ ne ye ka kaɲa ni Matigi Ala ta ɲumanya ye. Nka ni ne sara,

\VS{15}i man kan ka o koɲuman dabla ne ta somɔgɔw ye fana, hali ni Matigi Ala nana ele Dawuda juguw bɛɛ ban ka bɔ dugukolo kɔ kan pewu.»


\par }{\PP \VS{16}O cogo ra, Yonatan ka jɛnɲɔgɔnya don ni Dawuda ni a ta somɔgɔw bɛɛ ye; a k’a fɔ ko: «Ala ye Dawuda dimibɔ Dawuda juguw ra.»


\par }{\PP \VS{17}O kɔ, a ko Dawuda fana ye kari tuun ale ye o ta kanuya kosɔn, sabu Yonatan tun bɛ Dawuda kanu i n’a fɔ a yɛrɛ.


\par }{\PP \VS{18}Yonatan k’a fɔ Dawuda ye tuun ko: «Sini le ye karokura ɲanagbɛ ye. Mɔgɔw bɛna a lɔn ko i tɛ yi, sabu i sigiyɔrɔ lakolon bɛna to.

\VS{19}Ayiwa, sinikɛnɛ, i tun dogora yɔrɔ min na, lon min na koɲaw tun ɲagamina, i ye taga dogo o yɔrɔ kelen na, ka to Ezɛli kabakuru kɔrɔ yi.

\VS{20}Ne bɛna biɲɛ saba bon kalan na kabakuru fan na, k’a kɛ i n’a fɔ ne bɛ fɛn dɔ le bonna.

\VS{21}O kɔ, ne bɛna ne ta baaraden kanbelen ci k’a fɔ a ye ko a ye taga o biɲɛw ɲini ka na ni o ye. Ni ne k’a fɔ a ye ko: ‹A flɛ, biɲɛw bɛ i kɔ fɛ yan, na o ta ka na ni o ye›, ayiwa, ni i ka o mɛn, o tuma i bɛ se ka na, sabu hɛra le bɛ i ɲa yan; ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, foyi tɛna kɛ i ra.

\VS{22}Nka ni ne pɛrɛnna k’a fɔ kanbelen ye ko: ‹A flɛ biɲɛw bɛ fɔ i ɲa fɛ yi belen›, o tuma i ye taga, sabu Matigi Ala le b’a fɛ i ye taga.

\VS{23}Nka an ka layiri minw ta ɲɔgɔn ye, Matigi Ala le ye ele ni ne seere ye o ra tuma bɛɛ.»


\par }{\SH Sawuli k’a latigɛ ka Dawuda faga
\par }
{\PP \VS{24}Dawuda tagara dogo kongo kɔnɔ. Karokura ɲanagbɛ wagati sera tuma min na, masacɛ nana ka na sigi domunikɛyɔrɔ ra.

\VS{25}A sigira a sigiyɔrɔkɔrɔ ra, k’a ta siginan dɛn kogo ra; Yonatan sigira k’a ɲasin a ma. Abinɛri sigira Sawuli kɔrɔ. Nka Dawuda sigiyɔrɔ lakolon tora.

\VS{26}Sawuli ma foyi fɔ o lon na; a ko: «I b’a sɔrɔ ko dɔ le ka Dawuda sɔrɔ min k’a lanɔgɔ. Sigiya t’a ra, i b’a sɔrɔ a saninyanin le tɛ; o le kosɔn a ma na.»

\VS{27}Ayiwa, o dugusagbɛ, karokura ɲanagbɛ tere flanan, Dawuda ta sigiyɔrɔ lakolon tun lo hali bi. Sawuli ka Yonatan ɲininka ko: «Mun kosɔn Yese dencɛ ma na domunikɛyɔrɔ ra kunu, a ma na bi fana?»

\VS{28}Yonatan ka Sawuli jaabi ko: «Dawuda ka sira daari ne fɛ ka taga Bɛtilɛhɛmu.

\VS{29}A ko ne ma ko: ‹Sabari k’a to ne ye taga, sabu an ta somɔgɔw bɛ saraka dɔ bɔra dugu kɔnɔ. Ne kɔrɔcɛ le ka cira bla ka na o fɔ ne ye. Ni ne ko ka di i ye, o tuma sabari k’a to ne ye taga ne balemaw flɛ.› O le kosɔn a ma na domunikɛyɔrɔ ra ni masacɛ ye.»


\par }{\PP \VS{30}Sawuli dimina Yonatan kɔrɔ kosɛbɛ; a ko a ma ko: «Ele ye musokolonden le ye, muso kanminabari ta den; i ko ne m’a lɔn ko i ka teriya don ni Yese dencɛ ye wa? Nin ye ele ni i bamuso ta maroya le ye!

\VS{31}Sabu, ka Yese dencɛ to si ra, ele tɛna lɔyɔrɔ sɔrɔ ka ye, i ta masaya fana tɛna se ka sigi ka ye. O ra, mɔgɔ ci ka taga a mina ka na ni a ye, sabu a ka kan ka faga.»


\par }{\PP \VS{32}Yonatan ko a facɛ ma ko: «Mun kosɔn i b’a fɛ k’a faga? A ka mun le kɛ?»

\VS{33}Sawuli k’a ta taman kɔrɔta ko a bɛ Yonatan bon k’a faga. O wagati ra, Yonatan k’a ye ko a facɛ b’a fɛ ka Dawuda faga yɛrɛ le.


\par }{\PP \VS{34}O ra, Yonatan dimininba wurira ka bɔ domunikɛyɔrɔ ra. A ma domuni kɛ o karokura ɲanagbɛ tere flanan na, sabu a facɛ tun ka Dawuda mafiyɛnya cogo min na, o ko tun k’a jusu kasi fɔ ka tɛmɛ.


\par }{\SH Yonatan tagara Dawuda lasɔmi
\par }
{\PP \VS{35}O dugusagbɛ sɔgɔmada fɛ, Yonatan tagara kongo kɔnɔ, i n’a fɔ a ni Dawuda tun bɛnna a ra cogo min na. Cɛdennin dɔ tun bɛ ni a ye.

\VS{36}A k’a fɔ o cɛnin ye ko: «Ne bɛna kalan bon, i bɛ bori ka taga biɲɛw tɔmɔ ka na ni a ye.» Ka cɛnin boritɔ to, Yonatan ka biɲɛ dɔ bon, o tɛmɛna cɛnin na ka taga ben fɔ a ɲa fɛ yi.

\VS{37}Cɛnin tagara se biɲɛw benyɔrɔ ra minkɛ, Yonatan pɛrɛnna k’a fɔ a ye ko: «Biɲɛ tɛ nin ye fɔ i ɲa fɛ yi wa?»

\VS{38}O kɔ, a pɛrɛnna tuun k’a fɔ ko: «Teliya ka taga joona joona; i kana lɔ dɛ!» Cɛnin ka biɲɛ ta ka na ni a ye a matigicɛ fɛ.

\VS{39}Cɛnin tun ma foyi lɔn o ko ra. Yonatan ni Dawuda fla dɔrɔn le tun ka o ko lɔn ɲɔgɔn fɛ.

\VS{40}O kɔ, Yonatan k’a ta kalan ni biɲɛw di cɛnin ma, ko a ye sekɔ ni a ye dugu kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{41}Cɛnin taganin kɔ, Dawuda wurira ka bɔ a dogoyɔrɔ ra, kabakuru kɔ fɛ, woroduguyanfan na, ka na a kinbiri gban k’a ɲa biri dugu ma Yonatan kɔrɔ fɔ siɲaga saba. O kɔ, o fla ka o boro mini ɲɔgɔn ma, ka kasi; nka Dawuda le kasira kosɛbɛ.


\par }{\PP \VS{42}Yonatan k’a fɔ Dawuda ye ko: «Taga, Ala ye hɛra kɛ i ye, sabu an fla ka jɛnɲɔgɔnya don Matigi Ala tɔgɔ ra, ko: ‹Matigi Ala le ye ele ni ne ta jɛnɲɔgɔnya seere ye, ani i ta duruja ni ne ta duruja ta jɛnɲɔgɔnya seere ye wagati bɛɛ.› »




\par }\Chap{21}{\SH Dawuda tagara sarakalasebaga Ayimelɛki fɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kɔ, Dawuda tagara; Yonatan fana sekɔra ka taga a ta so.

\VS{2}Dawuda tagara Nɔbu dugu kɔnɔ, sarakalasebaga Ahimelɛki fɛ. Ale siranninba borira ka na Dawuda kunbɛn, k’a ɲininka ko: «Mun kosɔn i kelen lo? Mun na mɔgɔ si tɛ ni i ye?»

\VS{3}Dawuda ka sarakalasebaga Ahimelɛki jaabi ko: «Masacɛ ka ne ci cira dɔ le ra. A ko: ‹Ne ka i ci cira min na, ani ne ka kuma minw fɔ i ye, mɔgɔ si man kan ka dɔ lɔn o ra.› O kosɔn ne k’a fɔ ne ta mɔgɔw ye ko o ye taga ne kunbɛn yɔrɔ dɔ ra.

\VS{4}Ayiwa, domunifɛn juman le bɛ i boro yan? Ne bɛ se ka burukun looru sɔrɔ i fɛ wa, walama ni i ka fɛn o fɛn sɔrɔ.»


\par }{\PP \VS{5}Sarakalasebaga ka Dawuda jaabi ko: «Buru gbansan wɛrɛ tɛ ne boro yan. Sarakaburu le bɛ yan; ni a kɛra ko i ta mɔgɔw ma jɛn ni muso ye nin tere fla kɔnɔ, ne bɛ se ka o di i ma, i ye taga o di o ma.»


\par }{\PP \VS{6}Dawuda ko: «Can ra an kɔni ka an yɛrɛ tanga musow ma. Ni an bɛ taga kɛrɛ ra tuma o tuma, an b’a kɛ ten le. Hali ni an bɛ taga ko gbansan dɔ le ra, ne ta mɔgɔw bɛ o yɛrɛ saninya, janko ka na a fɔ bi ta cira ɲɔgɔn.»

\VS{7}Dawuda ka o fɔ minkɛ, sarakalasebaga ka sarakaburuw di a ma, sabu buru wɛrɛ tun tɛ yi ni o tɛ. O buruw le tun blara burutabali kan, ka kɛ saraka ye Matigi Ala ɲa kɔrɔ; o nana o buruw le bɔ yi, ka burukuraw bla o nɔ ra.


\par }{\PP \VS{8}Ayiwa, o y’a sɔrɔ Sawuli ta jamana ɲamɔgɔ dɔ tun bɛ yi o lon kelen na, min tun tagara cira dɔ ra Matigi Ala ɲa kɔrɔ. A tɔgɔ tun ye ko Dɔgi; Edɔmuka tun lo. Ale le tun ye Sawuli ta sagagbɛnbagaw kuntigi ye.


\par }{\PP \VS{9}Dawuda ka Ahimelɛki ɲininka ko: «Taman dɔ tɛ i boro yan wa, walama kɛrɛkɛmuru dɔ? Masacɛ ta cira teliyakojugu fɛ, ne ma se ka ne ta kɛrɛkɛmuru ta, walama ka kɛrɛkɛminan wɛrɛ ta.»

\VS{10}Sarakalasebaga k’a jaabi ko: «I ka Filisikacɛ Goliyati min faga Ela kɛnɛgbɛ ra, ale ta kɛrɛkɛmuru bɛ yan. A melegenin bɛ fani dɔ ra; a blanin bɛ saninderege kɔ fɛ; ni i b’a fɛ, a ta. Kɛrɛkɛmuru wɛrɛ tɛ yan ni o tɛ.»

\par }{\PP Dawuda ko: «A di ne ma; kɛrɛkɛmuru wɛrɛ tɛ yi min bɛ se ka ale bɔ.»


\par }{\SH Dawuda tagara Filisikaw fɛ
\par }
{\PP \VS{11}O lon na, Dawuda borira ka bɔ Sawuli kɔrɔ, ka taga Gati ta masacɛ Akisi fɛ.

\VS{12}Nka Akisi ta jamana ɲamɔgɔw k’a fɔ a ye ko: «Izirayɛli jamana ta masacɛ Dawuda le ye nin ye. Musow tun bɛ dɔn kɛra ka ale tɔgɔ le fɔ dɔnkiri ra ko:

\par }{\Q ‹Sawuli ka cɛ waga caman faga,

\par }{\Q Dawuda ka cɛ waga caman sigiyɔrɔma tan faga.› »


\par }{\PP \VS{13}O kuma tora Dawuda jusu ra; a siranna Gati masacɛ Akisi ɲa kosɛbɛ.

\VS{14}A ma ɲa, a k’a yɛrɛ kɛ fatɔ ye mɔgɔw ɲa na. A k’a yɛrɛ kɛ i ko kunkolowuritɔ mɔgɔw cɛ ra, ka kɛ tagamasiyɛnw kɛ ye bondaw konw kan, ka kɛ daji bɔ ye k’a bɔn a bonbosi kan.


\par }{\PP \VS{15}Akisi k’a fɔ a ta jamana ɲamɔgɔw ye ko: «Aw m’a ye ko fatɔya bɛ cɛ nin na wa? Mun na aw nana ni a ye ne fɛ?

\VS{16}O tuma o ko fatɔw le fɔnna ne fɛ, fɔ aw nana ni nin ye, a ye na kɛ nin kokunntanw kɛ ye ne ɲa kɔrɔ wa? Nin ɲɔgɔn bɛ se ka na ne ta so cogo di?»




\par }\Chap{22}{\SH Dawuda nɔfɛmɔgɔw
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, a kɛra ten, Dawuda bɔra Gati dugu kɔnɔ, ka taga dogo Adulamu kuruwo kɔnɔ. A balemaw ni a ta somɔgɔw bɛɛ nana a mɛn ko a bɛ o yɔrɔ ra minkɛ, o tagara a nɔ fɛ yi.

\VS{2}A kɛra ten, minw bɛɛ tun ye dɛsɛbagatɔw ye, ani juruw tun bɛ minw na ni o tun tɛ sera k’a sara, ani minw bɛɛ tun jusu kasinin lo jamana ɲamɔgɔw ta kow kosɔn, olugu bɛɛ nana fara a kan; a kɛra o kuntigi ye. Mɔgɔ kɛmɛ naani ɲɔgɔn le tun bɛ ni a ye.


\par }{\PP \VS{3}Dawuda nana bɔ o yɔrɔ ra ka taga Misipe, Mohabu mara ra. A k’a fɔ Mohabu jamana masacɛ ye ko: «Sabari k’a to ne facɛ ni ne bamuso ye na sigi i fɛ yan, sani k’a to ne y’a lɔn Ala bɛna ne kɛ min ye.»


\par }{\PP \VS{4}Dawuda tagara ni a facɛ ni a bamuso ye masacɛ fɛ; o tora masacɛ fɛ. Dawuda ka wagati min bɛɛ kɛ kuruwo kɔnɔ, a facɛ ni a bamuso tora Mohabu jamana ra o wagati bɛɛ ra.


\par }{\PP \VS{5}Lon dɔ, Ala ta cira min tɔgɔ ye ko Gadi, ale k’a fɔ Dawuda ye ko: «I kana to nin kuruwo kɔnɔ yan; taga Zude mara ra.» Dawuda tagara, ka taga don Herɛti yiritu kɔnɔ.


\par }{\SH Sawuli tagara Nɔbu dugu sarakalasebagaw faga
\par }
{\PP \VS{6}Ayiwa, Sawuli nana a mɛn ko dɔw ka Dawuda ni a nɔfɛmɔgɔw yɔrɔ lɔn. O y’a sɔrɔ Sawuli tun siginin bɛ Gibeha dugu kɔnɔ, tintin kan, tamarisun dɔ suma ra, ni a ta taman ye a boro. A ta jamana kuntigiw tun lɔnin bɛ k’a lamini.

\VS{7}Sawuli k’a fɔ a ta jamana kuntigiw ye ko: «Aw Boniyaminu ta mɔgɔw, aw ye ne lamɛn! Yala Yese dencɛ\FTNT{*}{{\FR 22:7 }{\FR{22.7
}}{\FT{Yese dencɛ, o ye Dawuda ye.}}} ko a bɛna forow ni rɛzɛnforow le di aw bɛɛ ma wa, walama a ko a bɛna aw kɛ a ta kɛrɛkɛden waga kelen kelen, ani kɛrɛkɛden kɛmɛ kɛmɛ kuntigiw le ye wa?


\par }{\PP \VS{8}«Ayiwa, mun na aw bɛɛ ka ne janfa? Ne dencɛ ni Yese dencɛ ka jɛn min siri, mɔgɔ si ma sɔrɔ aw ra ka o fɔ ne ye. Ne ta ko hami tɛ aw si ra, sabu ne dencɛ ka ne ta baaraden kɔnɔnɔsu ne kama minkɛ janko a ye ne laben, i n’a fɔ a b’a kɛra cogo min na sisan, mɔgɔ si ma sɔn ka ne lasɔmi o ra.»


\par }{\PP \VS{9}Ayiwa, Edɔmukacɛ min tɔgɔ ye ko Dɔgi, ale tun bɛ ni Sawuli ta jamana kuntigiw ye; ale ko: «Ne ka Yese dencɛ natɔ ye Nɔbu dugu kɔnɔ, Ahitubu dencɛ Ahimelɛki fɛ.

\VS{10}Ahimelɛki ka Matigi Ala ɲininka a ye, ka domunifɛnw di a ma, ka Filisikacɛ Goliyati ta kɛrɛkɛmuru fana di a ma.»


\par }{\PP \VS{11}O fɔra minkɛ, masacɛ ka mɔgɔ dɔ ci ka taga Ahitubu dencɛ sarakalasebaga Ahimelɛki wele, ani a ta gbamɔgɔ minw bɛɛ tun ye sarakalasebagaw ye Nɔbu dugu kɔnɔ. O bɛɛ nana masacɛ fɛ.

\VS{12}Sawuli ko: «Ahitubu dencɛ, ne lamɛn!» Ahimelɛki ko: «Naamu, ne matigicɛ!»

\VS{13}Sawuli ko: «Mun le kosɔn ele ni Yese dencɛ bɛnna a ra ka ne janfa? Mun kosɔn i ka domuni di a ma, ka kɛrɛkɛmuru fana di a ma, ka Ala ɲininka a ye, janko a ye wuri ne kama, ka ne laben, i n’a fɔ a b’a kɛra cogo min na bi?»


\par }{\PP \VS{14}Ahimelɛki ka masacɛ jaabi ko: «Ele ta jamana kuntigiw bɛɛ ra, jɔn le ye lanamɔgɔ ye i ko Dawuda? Ale le ye masacɛ burancɛ ye. I k’a kɛ i kɔrɔsibagaw bɛɛ kuntigi ye; i ta somɔgɔw bɛɛ fana bɛ a bonya kosɛbɛ.

\VS{15}Yala bi le ye a siɲaga fɔlɔ ye ko ne ka Ala ɲininka a ye wa? Ne kɔni ma janfa si miiri ele kama ka ye fiyewu. Masacɛ, i kana nin ko kunko la i ta jɔncɛ kan, walama k’a la ne ta gbamɔgɔ dɔ kan, sabu i ta jɔncɛ ma foyi si le lɔn nin ko ra.»


\par }{\PP \VS{16}Masacɛ ko: «Ahimelɛki, ne bɛna ele faga, ele ni i ta gbamɔgɔw bɛɛ, sigiya si le tɛ o ra!»

\VS{17}Masacɛ ta kɛrɛkɛcɛ minw b’a kɔrɔsira, a k’a fɔ olugu ye ko: «Aw ye aw ɲa munu, ka Matigi Ala ta sarakalasebagaw faga, sabu olugu fana ka Dawuda dɛmɛ! O tun k’a lɔn ko Dawuda bɛ borira cɔ, o bɛɛ n’a ta, o ma sɔn ka ne lasɔmi.» Nka kɛrɛkɛcɛw ma sɔn ka o boro se Matigi Ala ta sarakalasebagaw ma.


\par }{\PP \VS{18}A kɛra ten, masacɛ k’a fɔ Dɔgi ye ko: «Ele ye wuri ka nin sarakalasebagaw faga!» Dɔgi, Edɔmukacɛ wurira ka sarakalasebagaw faga. O lon na, Dɔgi ka cɛ biseegi ni looru le faga; sarakalasebagaya derege minw lalagara ni lɛnfani ye, o deregew tun bɛ o bɛɛ ra.


\par }{\PP \VS{19}O kɔ, Sawuli tagara Nɔbu dugumɔgɔ tɔw bɛɛ faga; Nɔbu tun ye sarakalasebaga dugu le ye. A ka o bɛɛ le faga: cɛw, ani musow, ani denmisɛnw, ani denɲɛninw, ani misiw, ani faliw, ani sagaw bɛɛ.


\par }{\PP \VS{20}Ahitubu dencɛ Ahimelɛki, o dencɛ kelen, min tɔgɔ ye ko Abiyatari, ale le sera ka bɔsi, ka bori ka taga Dawuda fɛ.

\VS{21}A tagara a fɔ Dawuda ye ko Sawuli ka Matigi Ala ta sarakalasebagaw faga.

\VS{22}Dawuda ko: «E! O lon na, ne kɔni tun sigiyara Edɔmukacɛ Dɔgi ra; ne k’a ye Nɔbu dugu kɔnɔ minkɛ, ne tun lara a ra ko a bɛna taga nin kow bɛɛ fɔ Sawuli ye sigiya tɛ ra. O ra, ne yɛrɛ le kɛra sababu ye k’a to o ka aw ta gbamɔgɔw bɛɛ faga.

\VS{23}To ne kɔrɔ yan, i kana siran; mɔgɔ min b’a fɛ ka ne faga, o tigi kelen le b’a fɛ ka ele fana faga. Nka ka i to ne kɔrɔ yan, foyi tɛna i sɔrɔ.»




\par }\Chap{23}{\SH Dawuda tagara Keyila dugumɔgɔw bɔsi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, o nana a fɔ Dawuda ye ko Filisikaw benna Keyila dugu kan, ko mɔgɔw ka siman minw kan k’a lajɛn kɛnɛ ma, ko o bɛ o bɛɛ cɛ ra.

\VS{2}Dawuda ka Matigi Ala ɲininka ko: «Matigi Ala, yala ne ka kan ka taga ben Filisikaw kan ka o kɛrɛ wa?» Matigi Ala k’a jaabi ko: «Taga! I bɛna Filisikaw kɛrɛ ka se o ra, ka Keyila dugumɔgɔw bɔsi.»

\VS{3}Nka Dawuda ta mɔgɔw k’a fɔ a ye ko: «An bɛ Zude mara ra yan, o bɛɛ n’a ta, siranya bɛ an na; ni an ka na taga fɔ Keyila ko an bɛ taga Filisikaw ta kɛrɛkɛdenw kɛrɛ, o siranya tɛna bonya ni nin ye wa?»

\VS{4}Dawuda ka Matigi Ala ɲininka tuun. Matigi Ala k’a fɔ a ye ko: «Wuri, aw ye taga Keyila, sabu ne bɛna Filisikaw don i boro.»


\par }{\PP \VS{5}O ra, Dawuda wurira ka taga Keyila ni a ta mɔgɔw ye. O tagara Filisikaw kɛrɛ. O ka Filisikaw ta bɛganw cɛ, ka o ta kɛrɛkɛdenw caman faga. Dawuda ka Keyila dugumɔgɔw bɔsi o cogo le ra.


\par }{\PP \VS{6}Wagati min na Ahimelɛki dencɛ Abiyatari tun borira ka taga Dawuda fɛ Keyila, a tun tagara ni saninderege ye a boro.


\par }{\SH Sawuli ka Dawuda nɔgbɛn
\par }
{\PP \VS{7}Ayiwa, o tagara a fɔ Sawuli ye ko Dawuda sera Keyila. Sawuli ko: «Cɔ! Ala le ka Dawuda don ne boro sisan, sabu a nana a yɛrɛ datugu dugu min kɔnɔ, o dugu lamininin lo ni kogo ye, kon ni sɔgɔnanw fana bɛ a donda ra.»


\par }{\PP \VS{8}O ra, Sawuli k’a ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ kɛ ɲɔgɔn kan kɛrɛ kama, ko o bɛ taga Keyila, ka taga dugu lamini, ka Dawuda ni a ta mɔgɔw datugu dugu kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{9}Dawuda nana a mɛn minkɛ ko Sawuli bɛ janfa sirira ale kama, a k’a fɔ sarakalasebaga Abiyatari ye ko a ye na ni saninderege ye!

\VS{10}Dawuda k’a fɔ Matigi Ala ye ko: «Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala, i ta jɔncɛ k’a mɛn ko Sawuli b’a fɛ ka na Keyila dugu kama, ka na dugu halaki ne kosɔn.

\VS{11}Yala Keyila dugumɔgɔw bɛna ne don a boro wa? Yala Sawuli bɛna na can ra i n’a fɔ i ta jɔncɛ k’a mɛn cogo min na wa? Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala, sabari i ye o fɔ i ta jɔncɛ ye.» Matigi Ala ka Dawuda jaabi ko: «Sawuli bɛna na.»


\par }{\PP \VS{12}Dawuda ka Ala ɲininka tuun ko: «Yala Keyila dugumɔgɔw bɛna ne ni ne nɔfɛmɔgɔw don a boro wa?» Matigi Ala ko: «O bɛna aw don a boro.»


\par }{\PP \VS{13}O ra, Dawuda ni a ta mɔgɔw wurira ka bɔ Keyila dugu kɔnɔ, ka to ka yaala ka taga yɔrɔw ɲa fɛ yi. O tun ye mɔgɔ kɛmɛ wɔɔrɔ ɲɔgɔn. O nana a fɔ Sawuli ye minkɛ ko Dawuda bɔra Keyila dugu kɔnɔ, Sawuli ma taga yi tuun.


\par }{\SH Yonatan nana Dawuda fɛ
\par }
{\PP \VS{14}Dawuda tagara to Zifu kongokolonyɔrɔw ra, ani a kuruyɔrɔw ra, ka to ka dogo kuruwow ra. Sawuli tun bɛ Dawuda yɔrɔɲinina lon o lon, nka Ala ma sɔn ka Dawuda don a boro.


\par }{\PP \VS{15}Ayiwa, Dawuda nana a mɛn ko Sawuli k’a ta mɔgɔw lajɛn, ko o bɛ ale le ɲinina k’a faga. Dawuda tora Zifu kongokolon yɔrɔ ra, Horesa fan na.


\par }{\PP \VS{16}Lon dɔ, Sawuli dencɛ Yonatan tagara Dawuda fɛ Horesa, ka taga a ja gbɛlɛya, janko a ye a jigi la Ala kan.

\VS{17}Yonatan k’a fɔ a ye ko: «I kana siran, sabu ne facɛ tɛna se k’a boro se i ma. Ele le bɛna kɛ Izirayɛli jamana masacɛ ye, ka ne gban ele ra. Hali ne facɛ Sawuli yɛrɛ ka o lɔn.»

\VS{18}O fla bɛɛ ka jɛnɲɔgɔnya don tuun Matigi Ala ɲa kɔrɔ. Dawuda tora Horesa, Yonatan tagara a ta so.


\par }{\SH Ala ka Dawuda bɔsi Sawuli boro tuun
\par }
{\PP \VS{19}Ayiwa, Zifuka dɔw wurira ka taga Sawuli kɔ Gibeha, ka taga a fɔ a ye ko: «I m’a lɔn ko Dawuda dogonin bɛ an ta mara ra yan wa? A bɛ Horesa kuruwow ra, Hakila kongoriw yɔrɔ ra, yɔrɔ min bɛ Yesimɔn kongokolon woroduguyanfan fɛ wa?

\VS{20}O ra, masacɛ, ni wagati o wagati ka i diya, i ye na; an kɔni, anw bɛna a mina k’a don i boro.»

\VS{21}Sawuli ka o mɔgɔw jaabi ko: «Matigi Ala ye baraka don aw ra, sabu aw hinara ne ra!

\VS{22}O bɛɛ n’a ta, aw belen ye taga a ko sɛgɛsɛgɛ tuun; a bɛ deri ka tɛmɛ yɔrɔ minw na, aw ye o yɔrɔw bɛɛ cogoya lɔn; minw k’a ye, aw ye o tigiw ɲininka kosɛbɛ, sabu o k’a fɔ ne ye ko mɔgɔ dɔ lo min ka cegu kosɛbɛ!

\VS{23}Aw ye taga a dogoyɔrɔw bɛɛ yɔrɔɲini ka o lɔn; o kɔ, aw ye na o kow gbɛya k’a fɔ ne ye. Ni o kɛra, ne yɛrɛ bɛ taga ni aw ye; ni a kɛra ko a bɛ Zuda mara yɔrɔ o yɔrɔ, ne bɛna jamana yɔrɔ bɛɛ yaala fɔ ka taga a ye.»


\par }{\PP \VS{24}Ayiwa, Zifu dugumɔgɔw wurira o le ra ka taga o ta yɔrɔ ra ka kɔn Sawuli ɲa. O y’a sɔrɔ Dawuda ni a ta mɔgɔw tun bɛ Mahɔn kongokolon kɔnɔ, kɛnɛgbɛba yɔrɔ ra, Yesimɔn kongokolon woroduguyanfan na.


\par }{\PP \VS{25}Sawuli ni a ta mɔgɔw nana wuri ka taga kɛ Dawuda yɔrɔɲini ye. Dɔ tagara o fɔ Dawuda ye. Dawuda wurira ka taga Mahɔn kongokolon kɔnɔ farayɔrɔ dɔw ra, ka taga to o yɔrɔ ra. Sawuli ka o mɛn minkɛ, a tagara Mahɔn kongokolon kɔnɔ ka taga kɛ Dawuda nɔgbɛn ye.

\VS{26}Sawuli tun bɛ kuru fan kelen na, Dawuda ni a ta mɔgɔw tun bɛ kuru fan dɔ ra, o bɛ teliyara ka bori Sawuli ɲa. Sawuli ni a ta kɛrɛkɛjama nana surunya Dawuda ni a ta mɔgɔw ra tuma min na ko o bɛ ben o kan ka o mina,

\VS{27}ciraden dɔ nana Sawuli fɛ ka na a fɔ a ye ko a ye na joona joona, ko Filisikaw donna jamana kɔnɔ.


\par }{\PP \VS{28}O yɔrɔnin bɛɛ, Sawuli ka Dawuda gbɛnni dabla ka sekɔ ka taga Filisikaw kɛrɛ. O le kosɔn o ka o yɔrɔ tɔgɔ la ko «faraɲɔgɔnna farakuru».




\par }\Chap{24}{\SH Dawuda ma sɔn ka Sawuli faga Ɛni Gedi kuruwo kɔnɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dawuda bɔra o yɔrɔ ra ka taga dogo fɔ Ɛni Gedi farawow yɔrɔ ra.


\par }{\PP \VS{2}Sawuli nana sekɔ ka bɔ kɛrɛ ra ni Filisikaw ye minkɛ, o k’a fɔ a ye ko Dawuda bɛ Ɛni Gedi kongokolon kɔnɔ.

\VS{3}O fɔra Sawuli ye minkɛ dɔrɔn, a ka Izirayɛli jamana bɛɛ ra kɛrɛkɛcɛfari waga saba ta, ka taga Dawuda ni a ta mɔgɔw nɔ fɛ; o tagara ka taga se fɔ fara dɔw ma, o bɛ minw wele ko kongobakɔrɔninw ta faraw.

\VS{4}O tagara se sagamarayɔrɔ dɔw ma, o tun bɛ sirada ra. Kuruwo dɔ tun bɛ o yɔrɔ ra. Sawuli donna o kuruwo kɔnɔ ka sokɔtaga kɛ; k’a sɔrɔ Dawuda ni a ta mɔgɔw tun dogonin bɛ o kuruwo kelen le kɔnɔnɔyɔrɔ ra.

\VS{5}Dawuda ta mɔgɔw k’a fɔ Dawuda ye o da jukɔrɔ ko: «Matigi Ala tun ka wagati min ko fɔ i ye, ko a bɛna i jugu don i boro, janko i ye a kɛ i sago ye, o wagati le sera bi tan.»

\par }{\PP Dawuda dɛndɛnna ka taga Sawuli ta deregeba senkɔrɔyɔrɔ dɔ tigɛ; Sawuli ma bɔ o kala ma.

\VS{6}Nka Dawuda ka o kɛ minkɛ dɔrɔn, a jusukun k’a sɔsɔ, sabu a k’a ye ko a ka Sawuli ta deregeba senkɔrɔyɔrɔ dɔ tigɛ minkɛ, ko ale tun man kan ka o kɛ.

\VS{7}A k’a fɔ a ta mɔgɔw ye ko: «Ala ye ne kisi nin ko ɲɔgɔn kɛri ma, k’a fɔ ko ne bɛ ne boro se ne matigicɛ ma, Matigi Ala ka min ɲanawoloma, sabu Matigi Ala ka ale le ɲanawoloma k’a to o ka turu kɛ a kun na k’a sigi masaya ra.»

\VS{8}Dawuda ka o kumaw le fɔ k’a ta mɔgɔw lalɔ; a m’a to o ye ben Sawuli kan.

\par }{\PP O kɔ, masacɛ Sawuli bɔra kuruwo kɔnɔ, ka taga.

\VS{9}Dawuda fana bɔra kuruwo kɔnɔ ka gban a kɔ; Dawuda pɛrɛnna k’a wele, ko: «Ne matigicɛ masacɛ!» Sawuli k’a ɲa munu k’a flɛ. Dawuda k’a kinbiri gban, k’a ɲa biri dugu ma.

\VS{10}Dawuda k’a fɔ Sawuli ye ko: «Masacɛ, mɔgɔ minw b’a fɔra i ye ko ne Dawuda b’a fɛ ka kojugu kɛ i ra, mun na i bɛ o mɔgɔw lamɛnna?

\VS{11}I yɛrɛ ɲa k’a ye bi ko Matigi Ala tun ka i don ne boro kuruwo kɔnɔ bi. Ne ta mɔgɔw tun ko, ko ne ye i faga; nka ne ka i to yi; ne k’a fɔ o ye ko ne tɛ sɔn ka ne boro se ne matigicɛ ma, ko sabu Matigi Ala le ka i ɲanawoloma k’a to o ka turu kɛ i kun na ka i kɛ masacɛ ye.

\VS{12}Ne facɛ, ele yɛrɛ y’a flɛ kɛ! I ta deregeba senkɔrɔyɔrɔ tigɛnin flɛ nin ye ne boro. Ni ne ka i ta deregeba senkɔrɔyɔrɔ tigɛ ka i yɛrɛ to yi, ne ma i faga, i yɛrɛ ka kan k’a jate mina k’a lɔn ko juguya si tɛ ne kɔnɔ, ne fana t’a fɛ ka muruti i kama, ne fana ma kojugu si kɛ i ra, k’a sɔrɔ ele bɛ ne gbɛnna ko i bɛ ne faga.

\VS{13}Matigi Ala le bɛna ele ni ne ta kiti tigɛ; Matigi Ala le bɛna ne hakɛ bɔ i ra; ni o tɛ, ne yɛrɛ boro kɔni tɛna se i ma.

\VS{14}Mɔgɔw bɛ zana kɔrɔ dɔ fɔ ko: ‹Kojugu bɛ bɔ mɔgɔjugu dɔrɔn le fɛ›. O kosɔn ne boro tɛna se i ma.

\VS{15}Izirayɛli masacɛ yɛrɛ bɔra jɔn le kama dɛ? O tuma ele bɛ sɔn ka bɔ ka taga wuru sanin gbɛn, walama ka taga tɛtɛ gbansan gbɛn wa?

\VS{16}Matigi Ala bɛna nin kiti tigɛ; a bɛna kiti tigɛ ele ni ne cɛ. A bɛna ne ta ko flɛ, ka lɔ ni ne kunko ye, ka kiti tigɛ ka ne bɔsi i boro.»


\par }{\PP \VS{17}Dawuda ka nin kumaw fɔ Sawuli ye ka ban minkɛ, Sawuli ko: «Ne dencɛ Dawuda, ele kumakan le ye nin ye wa?» Sawuli kasira kosɛbɛ.

\VS{18}O kɔ, a k’a fɔ Dawuda ye ko: «Ele terennin lo ka tɛmɛ ne kan, sabu i ka koɲuman kɛ ne ye, k’a sɔrɔ ne ka kojugu le kɛ ele ra.

\VS{19}Ɲumanya min bɛ i jusu ra ne ta ko ra, i ka o yira ne ra bi; sabu Matigi Ala tun ka ne don i boro, nka i ma sɔn ka ne faga.

\VS{20}Ni o tɛ, ni mɔgɔ k’a jugu mina, yala a bɛ a to a ye taga a yɛrɛ ma tan wa? I ka min kɛ ne ye bi, Matigi Ala ye i sara o ra.

\VS{21}Sisan, a flɛ, ne yɛrɛ k’a lɔn ko i bɛna sigi masaya ra, sigiya tɛ o ra; Izirayɛli jamana masaya bɛna sabati i boro.

\VS{22}O ra, kari ne ye sisan Matigi Ala tɔgɔ ra, ko i tɛna ne ta duruja bɛɛ halaki ne kɔ, ani ko i tɛna ne tɔgɔ tunu ka bɔ ne ta siya ra.»


\par }{\PP \VS{23}Dawuda karira Sawuli ye. O kɔ, Sawuli tagara a ta so. Dawuda ni a ta mɔgɔw tagara o ta dogoyɔrɔw ra, farawow ra.




\par }\Chap{25}{\SH Samawilu ta saya
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kɔ, Samawilu nana sa. Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛnna k’a su kasi, k’a sanga kɛ. O k’a su don a ta so kɔnɔ, Rama dugu kɔnɔ. O kɔ, Dawuda wurira ka taga Paran kongokolon kɔnɔ.


\par }{\SH Nabali ka Dawuda ta ciradenw dɔgɔya
\par }
{\PP \VS{2}Ayiwa, cɛ dɔ tun bɛ Mahɔn; naforobatigi tun lo. A borofɛnw tun bɛ Karimɛli. Saga waga saba, ani ba waga kelen tun bɛ a fɛ. A tun tagara Karimɛli ka taga a ta sagaw si kan\FTNT{*}{{\FR 25:2 }{\FR{25.2
}}{\FT{Yahudiya tun bɛ to ka o ta sagaw si kan, ka o kɛ faniw ye. O lon tun ye ɲanagbɛlonba le ye o fɛ.}}}.


\par }{\PP \VS{3}O cɛ tɔgɔ tun ye ko Nabali, a muso tɔgɔ tun ye ko Abigayili. A muso tun ye muso hakiritigi le ye; a tun cɛ ka ɲi fana. Nka cɛ tun ye mɔgɔjugu le ye, ani mɔgɔ jusukungbɛlɛn. Kalɛbu ta gbamɔgɔ dɔ tun lo.


\par }{\PP \VS{4}Dawuda tora kongokolon kɔnɔ k’a mɛn ko Nabali bɛ a ta sagaw si kanna.

\VS{5}A k’a ta kanbelen cɛ tan ci Nabali fɛ k’a fɔ o ye ko: «Aw ye taga Karimɛli, Nabali fɛ. Aw ye taga a fɔ a ye ko ne bɛ a fora.

\VS{6}O kɔ, aw ye a fɔ a ye ko: ‹Ala ye si di i ma, Ala ye hɛra kɛ i ye, ka hɛra kɛ i ta somɔgɔw bɛɛ ye, ka i borofɛnw bɛɛ sabati.

\VS{7}Ne k’a mɛn ko o bɛ i ta sagaw si kanna. Ayiwa, wagati min na i ta sagagbɛnbagaw tun bɛ ni an ye, an ma kojugu si kɛ o ra, o ta foyi ma tunu fana, fɔ ka taga o bɔ Karimɛli;

\VS{8}ni i ka i ta baaradenw ɲininka, olugu yɛrɛ bɛna a fɔ i ye. O ra, i n’a fɔ an nana ɲanagbɛlon le ra bi, sabari, ka ne ta baaradenw fana minako ɲa; ni fɛn o fɛn ka sɔrɔ i boro, i ye sabari ka o di i ta jɔnw ma, ani ne min ye i dencɛ Dawuda ye.› »


\par }{\PP \VS{9}Ayiwa, Dawuda ta ciradenw tagara se minkɛ, Dawuda tun ka min fɔ o ye, o ka o fɔ Nabali ye, ka je ka lɔ.


\par }{\PP \VS{10}Nabali ka Dawuda ta ciradenw jaabi ko: «Dawuda ye jɔn le ye? Yese dencɛ ye jɔn le ye? Baaraden caman bɛ borira bi ka bɔ o matigicɛw fɛ.

\VS{11}O tuma ne ka domuni ni ji ni sogo min labɛn ne ta sagasikanbagaw ye, aw b’a miiri ko ne bɛna o le ta ka o di mɔgɔ dɔw ma, ne ma minw bɔyɔrɔ lɔn wa?»


\par }{\PP \VS{12}Ayiwa, Dawuda ta ciradenw sekɔra ka taga Dawuda fɛ, ka taga Nabali ta kumaw bɛɛ fɔ a ye.

\VS{13}Dawuda k’a fɔ a ta mɔgɔw ye ko: «Aw bɛɛ ye aw ta kɛrɛkɛmuru siri aw yɛrɛ cɛ ra!» O bɛɛ ka o ta kɛrɛkɛmuruw siri. Dawuda fana k’a ta kɛrɛkɛmuru siri a yɛrɛ cɛ ra. Cɛ kɛmɛ naani ɲɔgɔn gbanna Dawuda kɔ. A tɔ kɛmɛ fla tora o ta minanw kɔrɔ.


\par }{\PP \VS{14}O y’a sɔrɔ Nabali ta baaraden dɔ tun tagara o kuma fɔ Nabali ta muso Abigayili ye; a ko: «A flɛ, Dawuda tora kongokolon kɔnɔ ka mɔgɔ dɔw ci ka na an matigicɛ fo, nka a ka o mafiyɛnya kosɛbɛ.

\VS{15}K’a sɔrɔ Dawuda ta mɔgɔw ka koɲuman caman kɛ anw ye. Ka an to kongo kɔnɔ, an ka wagati min bɛɛ kɛ ni o ye, o ma kojugu si kɛ an na, an ta foyi fana ma tunu.

\VS{16}An ka wagati min bɛɛ kɛ ni o ye, an bɛ sagaw ni baw gbɛnna, su ni tere, o tun bɛ an kɔrɔsi janko foyi kana an sɔrɔ.

\VS{17}O ra, sisan i ka kan ka min kɛ, i yɛrɛ ye o miiri; ni o tɛ, an matigicɛ ni a ta so bɛɛ le bɛna halaki, sigiya tɛ o ra. K’a sɔrɔ ale ye mɔgɔjugu le ye; mɔgɔ tɛ se ka kuma a fɛ.»


\par }{\PP \VS{18}Abigayili teliyara ka burukun kɛmɛ fla ta, ani rɛzɛnji forogo fla, ani saga looru sogo tobinin, ani simankisɛ yirannin mina ɲa looru, ani rɛzɛnmɔ jalan siri kɛmɛ, ani toromɔ jalan siri kɛmɛ fla.

\VS{19}A ka o bla faliw kɔ ra, k’a fɔ a ta baaraden kanbelenw ye ko: «Aw ye bla ne ɲa, ne bɛ aw kɔ.» A ma foyi fɔ a cɛ Nabali ye.


\par }{\PP \VS{20}K’a tagatɔ to a ta fali kan kuru kɔ fɛ, a barara ka taga bɛn ni Dawuda ni a ta mɔgɔw ye, olugu fana bɛ nana.

\VS{21}Dawuda tun b’a fɔra ko: «Ne kɔni ka nin cɛ ta borofɛnw mara a ye, k’a to foyi ma sonya a borofɛn si ra, o kɛra gbansan le ye. A ka ne ta koɲuman sara ni kojugu le ye.

\VS{22}Sani sini cɛ, ni ne ka hali Nabali ta somɔgɔ cɛ kelen to, o tuma Ala ye kojugu suguya bɛɛ la ne Dawuda kan!»


\par }{\PP \VS{23}Abigayili ka Dawuda ye minkɛ, a jigira joona ka bɔ a ta fali kan, k’a kinbiri gban, k’a ɲa biri dugu ma Dawuda ɲa kɔrɔ.

\VS{24}O kɔ, a k’a yɛrɛ firi dugu ma Dawuda sen kɔrɔ, k’a fɔ Dawuda ye ko: «Ne matigicɛ, ne le firira! Sabari k’a to ne ye kuma i fɛ; i ta jɔnmuso ta kuma lamɛn.

\VS{25}Ne matigicɛ, i kana ta nin Nabali mɔgɔjugu fɛ. A tɔgɔ bɛ cogo min na, a yɛrɛ bɛ ten le. A tɔgɔ kɔrɔ le ye ko hakirintan; hakirintan lo fana. Ne matigicɛ ka kanbelen minw ci, i ta jɔnmuso fana tun ma olugu ye.


\par }{\PP \VS{26}«Ayiwa, sisan ne lara a ra ko can yɛrɛ ra Matigi Ala yɛrɛ le ka i bari, k’a to i kana mɔgɔ faga, ka i yɛrɛ mɔnɛbɔ. Ne matigicɛ juguw, ani mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka kojugu kɛ i ra, olugu bɛɛ ta ye kɛ i ko Nabali.

\VS{27}Ne nana ni bonya min ye ne matigicɛ fɛ, a to o ye di i nɔfɛkanbelenw ma.

\VS{28}Sabari, i ye i ta jɔnmuso ta hakɛ yafa a ma; sabu Matigi Ala bɛna ne matigicɛ ta somɔgɔw sabati, sigiya tɛ o ra, sabu ne matigicɛ bɛ kɛrɛ kɛra Matigi Ala tɔgɔ le ra. O ra, i si bɛɛ ra, mɔgɔ tɛna kojugu foyi sɔrɔ i ra ka ye.

\VS{29}Hali ni mɔgɔ dɔ ka wuri i kama, ko a bɛ i faga, Matigi Ala, i ta Ala bɛna ne matigicɛ nin mara, janko i ɲanaman ye to. Nka a bɛna i juguw ta ninw firi yɔrɔjan, i ko mɔgɔ bɛ kabakuru firi ni tafura ye cogo min na.

\VS{30}Matigi Ala ka koɲuman minw bɛɛ layiri ta ne matigicɛ ye, ni a nana o fɛnw bɛɛ kɛ i ye tuma min na, ka i kɛ Izirayɛlimɔgɔw ɲamɔgɔ ye,

\VS{31}o tuma tingalɔn foyi tɛna kɛ ne matigicɛ ra, i jusukun fana tɛna i jaraki ko i ka mɔgɔ faga gbansan, ka i yɛrɛ dimibɔ. Ni Matigi Ala ka na o koɲuman kɛ i ye, o tuma i ye i hakiri to i ta jɔnmuso ra.»


\par }{\PP \VS{32}Dawuda k’a fɔ Abigayili ye ko: «Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala, baraka! Sabu ale le ka i ci ka na ne kunbɛn bi.

\VS{33}Ala ye baraka don i ra, i ta hakiriɲuman kosɔn; sabu ele le ka ne bari k’a to ne ma mɔgɔ faga ka ne yɛrɛ dimibɔ.

\VS{34}Nka ne bɛ kari Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ale min ka ne bari janko ne kana kojugu kɛ i ra, ko ni i tun ma na joona ka na ne kunbɛn, sani dugu tun ye gbɛ, hali Nabali ta sokɔnɔmɔgɔ cɛ kelen ɲanaman tun tɛna to.»


\par }{\PP \VS{35}Ayiwa, Abigayili tun nana ni bonyafɛn minw ye, Dawuda ka o fɛnw mina a boro, k’a fɔ a ye ko: «Taga i ta so hɛra ra; ne ka i ta kuma bɛɛ mɛn, i ka min fɔ, ne sɔnna o ma fana.»


\par }{\SH Nabali ta saya
\par }
{\PP \VS{36}Abigayili sekɔra ka taga so, a cɛ Nabali fɛ; a tagara a sɔrɔ ko Nabali bɛ ɲanagbɛba dɔ kɛra a ta so, i ko masacɛ. A ɲagarininba tun lo; a ka dɔrɔ min ka fa, fɔ ka ɲanamini. O ra, Abigayili ma sɔn ka foyi fɔ a ye, fɔ ka taga dugu gbɛ.

\VS{37}Dugu gbɛra tuma min na, dɔrɔ ka Nabali bla tuma min na, ko minw kɛra, a muso ka sɔrɔ ka o fɔ a ye. A kɛra i ko fɛn dɔ le ka Nabali sɔgɔ a sɔnkun na; a fari yɔrɔ bɛɛ barara ka faga, k’a kɛ i ko kabakuru.

\VS{38}Tere tan ɲɔgɔn tɛmɛnin kɔ, Matigi Ala ka bana dɔ bla Nabali ra, k’a faga.


\par }{\SH Dawuda ka Abigayili furu
\par }
{\PP \VS{39}Ayiwa, Dawuda nana a mɛn ko Nabali sara. Dawuda ko: «Matigi Ala baraka, sabu Nabali tun ka mafiyɛnyari min lase ne ma, Matigi Ala yɛrɛ le ka o juru sara a ra; a ka ne bari fana janko ne kana kojugu kɛ. Matigi Ala ka Nabali ta juguya ben a yɛrɛ kan yi.»

\par }{\PP O kɔ, Dawuda ka mɔgɔ ci ka taga a fɔ Abigayili ye ko ale bɛ a furu.


\par }{\PP \VS{40}Dawuda ta baaradenw tagara se Abigayili fɛ Karimɛli; o k’a fɔ a ye ko: «Dawuda ka an ci i fɛ, ko an ye na a fɔ i ye ko ale b’a fɛ i ye kɛ a muso ye.»


\par }{\PP \VS{41}O yɔrɔnin bɛɛ, Abigayili k’a kinbiri gban k’a ɲa biri dugu ma, k’a fɔ ko: «Ne ye aw ta jɔnmuso le ye; ne labɛnna ka ne matigicɛ ta jɔnw senw ko!»


\par }{\PP \VS{42}O kɔ, Abigayili wurira joona ka yɛlɛn fali dɔ kan, ka gban Dawuda ta ciradenw kɔ, ale ni a ta baaraden sunguru looru. A tagara kɛ Dawuda ta muso ye.


\par }{\PP \VS{43}O y’a sɔrɔ Dawuda tun ka Ahinohamu fana furu, min bɛ bɔ Zizirɛli. O fla bɛɛ kɛra a musow ye.

\VS{44}Nka Dawuda muso min tun ye Mikali ye, Sawuli denmuso, Sawuli tun nana ale mina k’a di Lahisi dencɛ Paliti ma, min bɛ bɔ Galimu.




\par }\Chap{26}{\SH Dawuda ma sɔn Sawuli fagako ma a siɲaga flanan na
\par }
{\PP \VerseOne{1}Zifukaw tagara Sawuli fɛ tuun Gibeha, ka taga a fɔ a ye ko: «I m’a lɔn ko Dawuda dogonin bɛ Hakila kongoriw yɔrɔ ra, kongokolon kɔrɔ yi wa?»

\VS{2}Sawuli wurira ka jigi Zifu kongokolon fan na ni Izirayɛli kɛrɛkɛcɛfari cɛ waga saba (3 000) ye, ko o bɛ taga Dawuda yɔrɔɲini Zifu kongokolon kɔnɔ.

\VS{3}O tagara o ta fanibonw lɔ Hakila kongoriw yɔrɔ ra, kongokolon kɔrɔ, sirada ra. O y’a sɔrɔ Dawuda tun bɛ kongokolon kɔnɔ. A nana a mɛn minkɛ ko Sawuli nana ale kɔ kongokolon kɔnɔ,

\VS{4}a ka mɔgɔ dɔw ci dogo ra ka taga a flɛ; o cogo ra a k’a lɔn ko can ra Sawuli nana.

\VS{5}Dawuda wurira o le ra ka taga Sawuli ni a ta mɔgɔw sigiyɔrɔ ra. A ka Sawuli yɛrɛ layɔrɔ ye, ani a ta kɛrɛkɛjama kuntigi, Nɛri dencɛ Abinɛri layɔrɔ. Sawuli tun bɛ si kɛrɛkɛdenw cɛ ma, kɛrɛkɛdenw bɛ a lamini.


\par }{\PP \VS{6}Ayiwa, Dawuda ka kuma ta k’a fɔ Hɛtikacɛ Ahimelɛki ni Seruya dencɛ Abisayi ye, min ye Yohabu balemacɛ ye, ko: «Jɔn b’a fɛ ka jigi ni ne ye ka taga Sawuli ni a ta kɛrɛkɛjama sigiyɔrɔ ra?» Abisayi ko: «Ne bɛ jigi ni i ye!»


\par }{\PP \VS{7}Dawuda ni Abisayi tagara Sawuli ta mɔgɔw kɔ su fɛ. O tagara a ye ko Sawuli lara a bɛ sunɔgɔra kɛrɛkɛdenw cɛ ra, a ta taman turunin bɛ dugu ma a kunyanfan na. Abinɛri ni kɛrɛkɛdenw lanin bɛ k’a lamini o bɛ sunɔgɔra.


\par }{\PP \VS{8}Abisayi ko Dawuda ma ko: «Ala le ka i jugu don i boro bi. A to ne ye a sɔgɔ ni taman ye fɔ k’a gbengben dugu ma siɲaga kelen, ka dan o siɲaga kelen ma.»

\VS{9}Dawuda ko Abisayi ma ko: «I kana a faga dɛ! Sabu jɔn le bɛ se k’a boro se Ala ta masacɛ ma, ni Ala ma o hakɛ bɔ o tigi ra?»

\VS{10}Dawuda ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ko Matigi Ala yɛrɛ kelenpe le bɛna a faga; ni a salon sera, a bɛna sa a yɛrɛ ma, walama a bɛna taga sa kɛrɛ dɔ le ra.

\VS{11}Ni o tɛ, ka ne boro se Matigi Ala ta masacɛ ma, Matigi Ala ye ne kisi o ma. Taman min turunin bɛ dugu ma a kunyanfan na, an ye o dɔrɔn ta, ani a ta jibara, an ye taga.»


\par }{\PP \VS{12}Dawuda ka taman ni jibara ta Sawuli kunyanfan na, o ka taga. Mɔgɔ si ma o ye, mɔgɔ si ma bɔ a kala ma, mɔgɔ si fana ma kunu; o bɛɛ le tun bɛ sunɔgɔra, sabu Matigi Ala tun ka sunɔgɔba dɔ ben o bɛɛ kan.


\par }{\PP \VS{13}Dawuda tɛmɛna kɛnɛgbɛba fan dɔ fɛ, ka taga lɔ kongori kunna k’a yɛrɛ mabɔ o ra; yɔrɔjanba tun bɛ a ni Sawuli cɛ.

\VS{14}A pɛrɛnna k’a fɔ Nɛri dencɛ Abinɛri ni mɔgɔ tɔw ye ko: «E! Abinɛri, i tɛ ne jaabi wa?» Abinɛri ko: «Ele jɔntigi le bɛ pɛrɛnna masacɛ toro kɔrɔ tan?»

\VS{15}Dawuda ko Abinɛri ma ko: «Ele kɔni ye cɛ yɛrɛ le ye, cɛ min ɲɔgɔn tɛ Izirayɛli jamana bɛɛ ra, can tɛ wa? Mun na i ma i matigicɛ masacɛ kɔrɔsi ka ɲa? Sabu mɔgɔ dɔ nana ko a bɛna masacɛ faga.

\VS{16}I ka min kɛ nin ye, o ma ɲa dɛ! Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra ko aw bɛɛ ka kan ka faga le, sabu aw ma aw matigicɛ kɔrɔsi ka ɲa, Matigi Ala ka min ɲanawoloma k’a kɛ masacɛ ye. Taman ni jibara min tun bɛ masacɛ kunyanfan na, o bɛ min sisan?»


\par }{\PP \VS{17}Sawuli k’a ye ko Dawuda kan lo. A ko Dawuda ma ko: «Ele kan lo wa, ne dencɛ Dawuda?» Dawuda k’a jaabi ko: «Ne kan lo, masacɛ, ne matigicɛ!»

\VS{18}Dawuda ko: «Mun kosɔn ne matigicɛ bɛ a ta jɔncɛ nɔgbɛnna dɛ? Ne ka mun le kɛ, walama kojugu juman le yera ne ra?

\VS{19}Ne matigicɛ masacɛ ye sabari k’a ta jɔncɛ ta kuma lamɛn sisan. Ni Matigi Ala le k’a don i jusu ra ko i ye ne nɔgbɛn, o tuma Ala y’a to ne ye saraka bɔ a ye k’a daari. Nka ni mɔgɔw lo, o tuma, Matigi Ala ye o mɔgɔw danga; sabu o bɛ ne gbɛnna ka bɔ Matigi Ala ta jamana ra le, a ka jamana min di a ta mɔgɔw ma. A bɛ i n’a fɔ o bɛ ne gbɛnna, ko ne ye taga batofɛn wɛrɛw le bato.

\VS{20}E! Ne kana sa ka ne yɔrɔ janyanin to Matigi Ala ra! Izirayɛli masacɛ bɛ tagara kɛrɛ ra tɛtɛ gbansan le kama, k’a kɛ i n’a fɔ mɔgɔ min bɛ tagara wɔlɔninw le faga kuruw ra.»


\par }{\PP \VS{21}Sawuli ko: «Ne jarakira! Ne dencɛ Dawuda, sekɔ ka na; ne tɛna kojugu kɛ i ra tuun, sabu bi su fɛ, i ka ne nin jate fɛnba ye, i ma sɔn ka ne faga. Ne ka nalomanya le kɛ; ne kɔni firira kosɛbɛ yɛrɛ le!»


\par }{\PP \VS{22}Dawuda ko: «Masacɛ ta taman ye nin ye, kanbelen dɔ ye na a mina.

\VS{23}Matigi Ala bɛna an bɛɛ sara ka kaɲa ni a ta terenninya ni a ta kankelentigiya ye; sabu Matigi Ala tun ka i don ne boro bi, nka ne ma sɔn ka ne boro se Matigi Ala ta masacɛ ma.

\VS{24}Ayiwa, i n’a fɔ ne ka ele nin jate fɛnba ye bi, Matigi Ala fana ye ne nin jate fɛnba ye; a ye ne kisi ka bɔ tɔɔrɔ bɛɛ ra!»


\par }{\PP \VS{25}Sawuli k’a fɔ Dawuda ye tuun ko: «Ne dencɛ Dawuda, Ala ye baraka don i ra. I bɛna koba caman kɛ, sigiya tɛ o ra; o kow bɛɛ bɛna ɲa i boro fana!»

\par }{\PP O kɔ, Dawuda k’a ta sira ta ka taga; Sawuli fana tagara a ta so.




\par }\Chap{27}{\SH Dawuda tagara dogo Filisikaw ta jamana ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kɔ, Dawuda k’a miiri a yɛrɛ kɔnɔ, k’a fɔ ko: «Lon dɔ, Sawuli laban bɛna ne faga le cɔ! Min ka fisa ne ma a bɛɛ ye, o le ye nin ye: ka bori ka taga Filisikaw ta jamana ra ka taga to yi, janko Sawuli kana kɛ ne nɔgbɛn ye Izirayɛli jamana yɔrɔ bɛɛ ra tuun. Ni o kɛra, ne bɛna bɔsi ka bɔ a boro.»


\par }{\PP \VS{2}Dawuda wurira o le ra, ale ni a ta cɛ kɛmɛ wɔɔrɔ minw tun bɛ ni a ye; o tagara Gati masacɛ Akisi fɛ, min ye Mahɔki dencɛ ye, ka taga sigi o yɔrɔ ra.

\VS{3}Dawuda tagara to Akisi fɛ Gati mara ra o cogo le ra, ale ni a ta cɛ kɛmɛ wɔɔrɔ, ni o ta somɔgɔw; Dawuda ta muso fla bɛɛ tun bɛ ni a ye: a ta Zizirɛlikamuso Ahinohamu, ani Karimɛlikacɛ Nabali min sara, o ta muso Abigayili.

\VS{4}O tagara a fɔ Sawuli ye ko Dawuda borira ka taga Gati mara ra. A kɛra ten, Sawuli ka Dawuda nɔgbɛn dabla.


\par }{\PP \VS{5}Lon dɔ, Dawuda k’a fɔ Akisi ye ko: «Ni ne ko ka di i ye, o tuma aw ye kɛrɛfɛdugu dɔ di ne ma kongo kɔnɔ, ne bɛ se ka taga sigi yɔrɔ min na; sabu i ta jɔncɛ man kan ka sigi ni i ye masacɛ ta dugu yɛrɛ kɔnɔ yan.»

\VS{6}Ayiwa, o lon kelen yɛrɛ ra, Akisi ka Sikilagi dugu di Dawuda ma. O le kosɔn, Sikilagi dugu kɛra Zuda masacɛw ta dugu ye fɔ ka na se bi ma.

\VS{7}Dawuda ka san kelen ni karo naani le kɛ Filisikaw ta jamana ra.


\par }{\SH Dawuda tun bɛ to ka ben siya minw kan
\par }
{\PP \VS{8}Ayiwa, Dawuda ni a ta mɔgɔw tun bɛ to ka bɔ ka taga ben Gesurikaw ni Gizirikaw ni Amalɛkikaw kan, ka o kɛrɛ, sabu kabini wagatijan, o siyaw le tun siginin bɛ o yɔrɔ mara ra, k’a ta Suri, ka taga a bla fɔ Misiran jamana ra.

\VS{9}Dawuda tun bɛ o ta jamana bɛɛ halaki. A tun tɛ cɛ si walama muso si ɲanaman to. A tun bɛ o ta sagaw, ni o ta baw, ni o ta misiw, ni o ta faliw, ni o ta ɲɔgɔmɛw, ni o ta faniw cɛ ka na ni o ye. Ni a tun sekɔra tuma o tuma, a tun bɛ taga Akisi fɛ.

\VS{10}Akisi tun bɛ to ka Dawuda ɲininka ko: «Aw bɔra ka taga ben yɔrɔ juman mɔgɔw le kan bi?» Dawuda tun bɛ a jaabi ko: «An tagara Zuda jamana woroduguyanfan le fɛ,» walama a tun b’a fɔ a ye ko: «An tagara Yeramɛlikaw ta jamana woroduguyanfan le fɛ,» walama a tun a b’a fɔ ko: «An tagara Kenikaw ta jamana woroduguyanfan le fɛ.»


\par }{\PP \VS{11}Dawuda tun tɛ cɛ si walama muso si ɲanaman mina, ko a bɛ taga ni o ye Gati mara ra; sabu a tun b’a fɔra ko o mɔgɔw bɛna taga olugu ta kokɛtaw lakari Akisi ye, ko: «Dawuda k’a kɛ tan, a k’a kɛ tan.» O ra, Dawuda ka wagati min bɛɛ kɛ Filisikaw ta jamana kongokɔnɔyɔrɔw ra, a tun bɛ to k’a kɛ ten le.

\VS{12}Akisi tun lanin bɛ Dawuda ra kosɛbɛ. A tun b’a fɔra ko: «Dawuda k’a yɛrɛ ko gboya a ta siya Izirayɛlimɔgɔw ye yɛrɛ le. Sisan a bɛna to ne ta baaradenya le ra tuma bɛɛ.»




\par }\Chap{28}{\SH Filisikaw tagara Izirayɛlimɔgɔw kɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wagati dɔ nana kɛ, Filisikaw ka o ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ kɛ ɲɔgɔn kan, k’a kɛ kɛrɛkɛjamaba kelen ye, ko o bɛ taga Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ. Akisi k’a fɔ Dawuda ye ko: «I yɛrɛ k’a lɔn ko ele ni i ta mɔgɔw bɛna kɛ ne ta kɛrɛkɛjama le ra.»

\VS{2}Dawuda ka Akisi jaabi ko: «Ayiwa, i ta jɔncɛ bɛna min kɛ, ele yɛrɛ ɲa bɛna o ye.» Akisi ko Dawuda ma tuun ko: «O ra sisan, ne bɛ ele le kɛ ne yɛrɛ kɔrɔsibaga ye tuma bɛɛ.»


\par }{\PP \VS{3}O y’a sɔrɔ Samawilu tun sara. Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ tun k’a su kasi, k’a sanga kɛ. O tun k’a su don Rama, a yɛrɛ ta dugu kɔnɔ.

\par }{\PP O wagati ra fana, mɔgɔ o mɔgɔ tun bɛ suw wele ka lagbɛri kɛ, ani lagbɛrikɛbaga tɔw, Sawuli tun ka olugu bɛɛ gbɛn ka bɔ jamana kɔnɔ.


\par }{\SH Sawuli tagara muso lagbɛrikɛbaga dɔ fɛ
\par }
{\PP \VS{4}Ayiwa, Filisikaw ta kɛrɛkɛjamaw ka ɲɔgɔn lajɛn ka na sigi Sunɛmu. Sawuli fana ka Izirayɛli kɛrɛkɛdenw bɛɛ lajɛn, o ka taga sigi Giliboha.

\VS{5}Sawuli ka Filisikaw ta kɛrɛkɛjamaw ye minkɛ, a siranna kosɛbɛ, fɔ a jusukun ka kɛ panpan ye.

\VS{6}A ka Matigi Ala ɲininka, nka Ala ma sɔn ka kuma a fɛ. Ala ma kuma a fɛ siko ra, a ma kuma a fɛ ni Urimi\FTNT{*}{{\FR 28:6 }{\FR{28.6
}}{\FT{Urimi ni Tumimi tun ye sarakalasebaga ta baarakɛminan dɔw ye. Ala tun bɛ tagamasiyɛn dɔw yira sarakalasebaga ra ni o fɛnw ye, ka Izirayɛlimɔgɔw ta kiti tigɛ. Aw ye
}}{\XT{Bɔri 28.30,}}{\FT{ ani
}}{\XT{Sarakalasebagaw 8.8}}{\FT{ flɛ.}}} ye, a fana ma a ta kuma don a ta cira dɔ da ra k’a fɔ a ye.


\par }{\PP \VS{7}Sawuli k’a fɔ a ta jamana ɲamɔgɔw ye ko: «Aw ye muso dɔ ɲini ne ye min bɛ se ka suw wele ka kuma ni o ye, ne bɛ taga lagbɛri kɛ a fɛ.» Jamana ɲamɔgɔw k’a jaabi ko: «Muso dɔ belen bɛ Ɛni Dɔri, ale bɛ suw wele ka kuma ni o ye.»


\par }{\PP \VS{8}Sawuli ka fani suguya wɛrɛw don a yɛrɛ ra, k’a yɛrɛ yɛlɛma, ka taga ni cɛ fla ye. O tagara se muso fɛ su fɛ. Sawuli k’a fɔ muso ye ko: «Su dɔ wele, ka lagbɛri kɛ ne ye; ne bɛna su min tɔgɔ fɔ i ye, i bɛna o wele.»


\par }{\PP \VS{9}Muso ka Sawuli jaabi ko: «E! Sawuli ka min kɛ, i yɛrɛ ka o lɔn cɔ! Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ suw wele, ani lagbɛrikɛbaga tɔw, a ka olugu faga jamana kɔnɔ. Mun na i b’a fɛ ka ne mina jan na, ka na a to o ye ne faga?»

\VS{10}Sawuli karira muso ye Matigi Ala tɔgɔ ra, ko: «Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ kosɔn, can ra foyi le tɛna i sɔrɔ nin ko kosɔn.»

\VS{11}Muso ko: «I b’a fɛ ne ye su juman le lawuri i ye?» Sawuli ko: «Samawilu lawuri ne ye!»


\par }{\PP \VS{12}Ayiwa, muso ka Samawilu ye minkɛ, a ka kuleba ci, k’a fɔ Sawuli ye ko: «Mun na i ka ne nɛgɛ? Ele yɛrɛ le ye Sawuli ye!»

\VS{13}Masacɛ k’a fɔ a ye ko: «I kana siran!» A ko muso ma tuun ko: «I bɛ mun le yera?» Muso k’a fɔ a ye ko: «Ne bɛ mɔgɔ dɔ le yera, min bɛ i ko Ala ta mɔgɔ, a bɛ wurira ka bɔ dugukolo jukɔrɔ.»

\VS{14}Sawuli ko: «A tigi bɛ cogo di?» Muso ko: «Cɛkɔrɔba dɔ le bɛ wurira, deregeba dɔ b’a ra.» Sawuli k’a faamu ko Samawilu lo. A k’a kinbiri gban k’a ɲa biri dugu ma.


\par }{\PP \VS{15}Samawilu k’a fɔ Sawuli ye ko: «Mun kosɔn i ka ne lawuri, ka ne tɔɔrɔ?» Sawuli ko: «Ne deguninba lo. Filisikaw nana ko o bɛna an kɛrɛ, k’a sɔrɔ Ala banna ne ra. Ala ma sɔn ka kuma don a ta cira dɔ da ra k’a fɔ ne ye, a fana ma kuma ne fɛ siko ra; o kosɔn ne ka i wele, janko ne ka kan ka min kɛ, i ye o yira ne ra.»

\VS{16}Samawilu ko: «Ni Matigi Ala banna i ra, ni ale kɛra i jugu ye ka ban, o tuma mun kosɔn i bɛ ne ɲininka tuun?

\VS{17}Matigi Ala tun ka ne ci ka taga kuma min fɔ i ye, a ka o le kɛ. A ka masaya mina ka bɔ i boro, k’a di i ta mɔgɔ dɔ ma, min ye Dawuda ye.

\VS{18}I n’a fɔ i ma Matigi Ala kan mina, ani Matigi Ala tun dimina Amalɛkikaw kɔrɔ, k’a fɔ i ye ko i ye o halaki cogo min na, i ma sɔn ka Amalɛkikaw halaki o cogo ra, o le k’a to Matigi Ala fana bɛ nin ko kɛ ele ra bi.

\VS{19}O dɔrɔn tɛ, Matigi Ala bɛna ele ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ don Filisikaw boro. Sini ele ni i dencɛw bɛɛ bɛna kɛ ni ne ye yan; Matigi Ala bɛna Izirayɛlimɔgɔw ta kɛrɛkɛjama bɛɛ labla Filisikaw ye.»


\par }{\PP \VS{20}O yɔrɔnin bɛɛ ra Sawuli bɔra ka ben dugu ma fɔ ka la, sabu Samawilu ta kumaw tun k’a ja tigɛ fɔ ka tɛmɛ. Fanga foyi tun tɛ a ra fana, sabu o lon bɛɛ, ani o su bɛɛ, a tun ma domuni kɛ.


\par }{\PP \VS{21}Muso gbarara Sawuli ra, k’a ye ko a jigi tigɛninba lo; a k’a fɔ a ye ko: «Ayiwa, a flɛ, i ta jɔnmuso ka i kan mina; i ka kuma min fɔ, ne sɔnna ka o kɛ, k’a sɔrɔ o tun bɛ se ka ne faga o kosɔn.

\VS{22}Ayiwa, sisan ne bɛ i daari, ele fana ye i ta jɔnmuso ta kuma lamɛn. A to ne ye domuni dɔɔnin di i ma, i ye o domu janko i ye fanga sɔrɔ ka sira ta ka taga.»

\VS{23}Nka Sawuli banna. A ko: «Ne tɛ domuni kɛ!» A ta jamana ɲamɔgɔw farara muso kan k’a daari tuun ko a ye domuni kɛ; a laban a sɔnna o ta ma. A wurira ka bɔ dugu ma, ka sigi lanan kan.

\VS{24}O y’a sɔrɔ misiden tɔrɔnin dɔ tun bɛ muso fɛ a ta so; a teliyara ka o faga. A ka mugu dɔ fana nɔɔni, ka o kɛ buru ye, a ma funufɛn kɛ a ra.

\VS{25}A nana o domuni sigi Sawuli ni a ta jamana ɲamɔgɔw kɔrɔ, o k’a domu. O kɔ, o wurira ka taga o su bɛɛ.




\par }\Chap{29}{\SH Filisikaw ka Dawuda bɔ o ta kɛrɛkɛjama ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Filisikaw tun ka o ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ lajɛn Afɛki. Ji min bɛ Zizirɛli kɔrɔ, Izirayɛlimɔgɔw tun sigira o yɔrɔ le ra.

\VS{2}Filisikaw ta kuntigiw tun bɛ tagamana o ta kɛrɛkɛjamaw ɲa fɛ; kɛrɛkɛjama dɔw tun ye cɛ kɛmɛ kɛmɛ sigiyɔrɔma caman, dɔw tun cɛ waga dama dama. Dawuda ni a ta mɔgɔw tun bɛ nana kɔ fɛ ni Akisi ye.

\VS{3}Filisikaw ta jamanatigiw ko: «Nin Heburuw bɛ mun le kɛra yan?» Akisi ka jamanatigiw jaabi ko: «Dawuda tɛ wa! Izirayɛli masacɛ Sawuli ta baaraden lo. A bɛ ni ne ye a ka ca ni san kelen ye sisan. K’a ta a nalon na fɔ ka na se bi ma fana, ne ma jarakiyɔrɔ ye a ra.»

\VS{4}Filisikaw ta jamanatigiw dimina Akisi kɔrɔ; o ko a ma ko: «Cɛ nin lasekɔ! I ka dugu min di a ma ko a ye sigi yi, a ye taga to o yɔrɔ ra yi. A kana taga ni an ye kɛrɛ ra! A kana na taga yɛlɛma ka kɛ an jugu dɔ ye kɛrɛkɛyɔrɔ ra yi. Nin cɛ ko bɛna diya a matigicɛ ye tuun cogo di, ni a ma an ta mɔgɔ dɔw le kunkolow tigɛ?

\VS{5}O tun tɛ dɔnkiri lara ka dɔn kɛ nin Dawuda tɔgɔ le ye k’a fɔ ko:

\par }{\Q ‹Sawuli ka cɛ waga caman faga,

\par }{\Q Dawuda ka cɛ waga caman sigiyɔrɔma tan faga›?»


\par }{\PP \VS{6}Akisi ka Dawuda wele k’a fɔ a ye ko: «Matigi Ala ɲanaman ye ne seere ye, ko can ra i ye mɔgɔ terennin le ye. A tun bɛna diya ne ye fana ko i ye taga ni ne ye nin kɛrɛ ra, sabu ne ma kojugu foyi sɔrɔ i ta ko ra, k’a ta i nalon na ne fɛ yan, fɔ ka na se bi ma; nka i ko man di kuntigiw ye.

\VS{7}O ra, sekɔ ka taga hɛra ra, janko an kana na ko dɔ kɛ min tɛna bɛn Filisikaw ta kuntigiw ma.»


\par }{\PP \VS{8}Dawuda ka Akisi jaabi ko: «O tuma ne ka mun le kɛ? Kabini ne bɛ ni i ye fɔ ka na se bi ma, i ka mun le ye i ta jɔncɛ ra, min b’a to ko ne tɛ se ka taga kɛrɛkɛyɔrɔ ra ka taga ne matigicɛ masacɛ ta juguw kɛrɛ fana?»

\VS{9}Akisi ko: «Ne k’a lɔn ko i ma foyi kɛ; i ko ka di ne ye, sabu i bɛ ne fɛ i ko Ala ta mɛlɛkɛ dɔ. Nka Filisikaw ta jamanatigiw le ko i kana taga ni an ye kɛrɛkɛyɔrɔ ra.

\VS{10}O ra, sisan, aw ye wuri sɔgɔmada joona fɛ, i ni i matigicɛ ta baaraden minw bɛ ni i ye. Ni kɛnɛ dɔɔnin bɔra dɔrɔn, aw ye wuri ka taga.»


\par }{\PP \VS{11}Ayiwa, Dawuda ni a ta mɔgɔw wurira sɔgɔmada joona fɛ ka sekɔ ka taga Filisikaw ta jamana ra. Filisikaw yɛlɛnna ka taga Zizirɛli.




\par }\Chap{30}{\SH Amalɛkikaw ka Sikilagi dugu jɛni
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dawuda ni a ta mɔgɔw tagara se Sikilagi dugu kɔnɔ o ta tagama tere sabanan na tuma min na, o y’a sɔrɔ Amalɛkikaw tun nana ben Zuda jamana woroduguyanfan mɔgɔw kan, ani Sikilagi dugu kan. O tun ka Sikilagi dugu jɛni fɔ k’a halaki.

\VS{2}O tun ka musow ni mɔgɔ tɔw bɛɛ mina, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan, nka o ma mɔgɔ si faga. O tun ka o mina dɔrɔn le, ka o ta sira ta ka kɛ taga ye.


\par }{\PP \VS{3}Dawuda ni a ta mɔgɔw tagara se ka bara k’a ye ko dugu jɛnina, ko o ka o musow ni o dencɛw ni o denmusow mina ka taga ni o ye.

\VS{4}Dawuda ni a nɔfɛmɔgɔw kasira, ka kule ci fɔ ka na o kasikan ban.

\VS{5}Dawuda ta muso fla bɛɛ tun minana fana; a ta Zizirɛlikamuso Ahinohamu, ani a tun ka Karimɛlikacɛ Nabali ta muso Abigayili min furu.


\par }{\PP \VS{6}Dawuda siranna kosɛbɛ, sabu a nɔfɛmɔgɔw tun b’a fɛ k’a bon ni kabakuru ye k’a faga, sabu olugu fana jusu tɔɔrɔnin tun lo o dencɛw ni o denmusow kosɔn. Nka Dawuda k’a jigi la Matigi Ala, a ta Ala kan ka baraka don a yɛrɛ ra.

\VS{7}A k’a fɔ Ahimelɛki dencɛ Abiyatari ye, min tun ye sarakalasebaga ye, ko: «Na ni saninderege ye yan!» Abiyatari nana ni saninderege ye Dawuda fɛ.

\VS{8}Dawuda ka Matigi Ala ɲininka ko: «Yala ni ne ka nin sonw nɔgbɛn, ne bɛna se ka kɛ o kan wa?» Matigi Ala ka Dawuda jaabi ko: «O nɔgbɛn, i bɛna o mina ka aw ta mɔgɔw bɔsi.»


\par }{\SH Dawuda tagara Amalɛkikaw kɔ
\par }
{\PP \VS{9}Ayiwa, Dawuda wurira o le ra ka sira mina, ani cɛ kɛmɛ wɔɔrɔ min tun bɛ ni a ye. O tagara se Besɔri kɔ yɔrɔ ra minkɛ, kɔfɛmɔgɔ dɔw lɔra o yɔrɔ ra.

\VS{10}Dawuda tagara ni cɛ kɛmɛ naani tɔ ye, sabu cɛ kɛmɛ fla le tun lɔra Besɔri kɔ kɔrɔ, o sɛgɛkojugu fɛ o ma se ka kɔ tigɛ.


\par }{\PP \VS{11}Dawuda ta mɔgɔw tagara Misirankacɛ dɔ ye kongo kɔnɔ; o nana ni o cɛ ye Dawuda fɛ. O ka domuni ni ji di a ma,

\VS{12}ka toromɔ jalan dɔ di a ma, ani rɛzɛnmɔ jalan siri kelen. Cɛ ka o domu minkɛ, a k’a yɛrɛ sɔrɔ; sabu o lon tun ye a tere saba ni a su saba le ye a ma domuni kɛ, a ma ji min.

\VS{13}Dawuda k’a ɲininka ko: «Jɔn le ye i matigicɛ ye? I bɔra min le?» A ka Dawuda jaabi ko: «Ne ye Misiranka le ye. Ne ye Amalɛkika dɔ ta jɔn le ye; nka ne matigicɛ tagara ka ne to, nin ye a tere saba le ye, sabu ne tun man kɛnɛ.

\VS{14}An tun tagara ben Keretikaw\FTNT{*}{{\FR 30:14 }{\FR{30.14
}}{\FT{Keretikaw ni Peletikaw tun ye siya wɛrɛ mɔgɔ dɔw ye, Masacɛ tun ka minw ta kɛrɛkɛdenya ra, sara ra, janko ka masacɛ kɔrɔsi (}}{\XT{Samawilu flanan 15.18}}{\FT{).}}} ta jamana woroduguyanfan mɔgɔw kan ka o kɛrɛ, ani Zuda mara, ani Kalɛbu ta jamana woroduguyanfan. An ka Sikilagi dugu fana jɛni.»


\par }{\PP \VS{15}Dawuda ko: «Yala i bɛ se ka taga nin sonw yɔrɔ yira ne ra wa?» Cɛ ko: «Fɔ i ye kari ne ye fɔlɔ Ala ra, ko i tɛna taga ne faga, ani ko i tɛna taga ne don ne matigicɛ boro. Ni o kɛra, ne bɛna taga o mɔgɔw yɔrɔ yira i ra.»

\VS{16}A kɛra ten, a tagara o mɔgɔw yɔrɔ yira Dawuda ra. O tagara Amalɛkikaw sɔrɔ o janjannin bɛ o yɔrɔ mara bɛɛ ra, o bɛ domuni kɛra, ka min, ka o yɛrɛ ɲanagbɛ, sabu o tun ka fɛn caman cɛ Filisikaw ta jamana ra, ani Zuda jamana ra.

\VS{17}Dawuda benna o kan kɛnɛbɔda fɛ, ka se o ra, ka o kɛrɛ fɔ ka taga se o dugusagbɛ wulada ma. Mɔgɔ si ma bɔsi, fɔ kanbelen cɛ kɛmɛ naani; olugu le yɛlɛnna ɲɔgɔmɛw kan ka bori ka bɔsi.

\VS{18}Amalɛkikaw tun ka fɛn o fɛn ta, Dawuda ka o bɛɛ mina o ra. A k’a muso fla fana mina o boro.

\VS{19}Mɔgɔ si ma fɔn Dawuda ta mɔgɔw ra; denmisɛnw, ani mɔgɔkɔrɔbaw, ani o dencɛw, ani o denmusow, o si ma fɔn; o borofɛnw, ani Amalɛkikaw tun ka fɛn o fɛn ta, o si ma fɔn. Dawuda k’a bɛɛ mina ka sekɔ ni a bɛɛ ye.

\VS{20}Dawuda ka Amalɛkikaw ta sagaw ni o ta baw ni o ta misiw bɛɛ mina. A ta mɔgɔ minw tun bɛ o bɛganw gbɛnna tɔw ɲa fɛ ka na, olugu tun b’a fɔra ko: «Nin le ye Dawuda ta fɛn minaninw ye ka bɔ kɛrɛkɛyɔrɔ ra!»


\par }{\SH Dawuda ka fɛn minaninw taran kɛrɛkɛdenw na
\par }
{\PP \VS{21}Ayiwa, o kɔ, Dawuda ni a ta mɔgɔw sekɔra ka na; cɛ kɛmɛ fla minw tun sɛgɛra fɔ o ma se ka gban Dawuda kɔ, o tun ka olugu minw to Besɔri kɔ da ra, Dawuda tagara se olugu ma. O nana Dawuda ni a nɔfɛmɔgɔw kunbɛn. Dawuda gbarara o ra ka o fo.

\VS{22}O tuma ra, mɔgɔjuguw ni mɔgɔ sɔnkolon minw tun bɛ ni Dawuda ye, olugu ka kuma ta k’a fɔ ko: «I n’a fɔ nin mɔgɔw ma sɔn ka taga ni an ye kɛrɛ ra, an ka fɛn o fɛn mina kɛrɛkɛyɔrɔ ra, o dɔ tɛna di o si ma. An bɛna o musow ni o denw dɔrɔn le di o ma. O ye olugu mina ka taga!»

\VS{23}Dawuda ka o jaabi ko: «Ne balemaw, Matigi Ala ka fɛn minw di an ma, aw kana sɔn ka o fɛnw ta ko kɛ ten! Sabu Matigi Ala ka an mara; mɔgɔ minw tun nana ben an kan, a ka olugu fana don an boro.

\VS{24}Mɔgɔ si tɛna nin kuma lamɛn aw fɛ. Minw tagara kɛrɛ ra o, minw tora doniw kɔrɔ yan o, o bɛɛ ninyɔrɔ ka kan ka kɛ kelen ye; o bɛɛ ta sɔrɔta ka kan ka kɛ kelen ye.»


\par }{\PP \VS{25}Ayiwa, Dawuda ka o ko sɛbɛ ka na o kɛ sariya ye Izirayɛli jamana bɛɛ ra, k’a ta o lon na, fɔ ka na se bi ma.


\par }{\SH Dawuda ka bonya ci Zuda mara cɛkɔrɔbaw ma
\par }
{\PP \VS{26}Dawuda sera Sikilagi minkɛ, a ka o fɛn minanin dɔw sama Zuda mara cɛkɔrɔbaw ma, minw ye a teriw ye, k’a fɔ o ye ko: «Fɛn minw minana Matigi Ala juguw ra, aw ta bonya le ye nin ye o fɛnw na.»

\VS{27}A ka dɔ sama Betɛli cɛkɔrɔbaw ma; Ramɔti dugu min bɛ Zuda woroduguyanfan na, a ka dɔ sama olugu ta cɛkɔrɔbaw ma, ani Yatiri cɛkɔrɔbaw,

\VS{28}ani Arowɛri cɛkɔrɔbaw, ani Sifimɔti cɛkɔrɔbaw, ani Ɛsitemoha cɛkɔrɔbaw,

\VS{29}ani Rakali cɛkɔrɔbaw, ani Yeramɛlikaw ta duguw ta cɛkɔrɔbaw, ani Kenikaw ta duguw ta cɛkɔrɔbaw,

\VS{30}ani Hɔrima cɛkɔrɔbaw, ani Bɔri Asan cɛkɔrɔbaw, ani Ataki cɛkɔrɔbaw,

\VS{31}ani Heburɔn cɛkɔrɔbaw; Dawuda ni a ta mɔgɔw tun tɛmɛna yɔrɔ o yɔrɔ, a ka dɔ sama o yɔrɔw bɛɛ ta cɛkɔrɔbaw ma.




\par }\Chap{31}{\SH Sawuli fagara Filisikaw ta kɛrɛ ra
\par }
{\R (Kibaroyaw fɔlɔ 10.1-14)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ayiwa, Filisikaw tagara Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ; Izirayɛlimɔgɔw borira Filisikaw ɲa. O ka Izirayɛlimɔgɔ caman faga Giliboha kuru kan.

\VS{2}Filisikaw tugura Sawuli ni a dencɛw kɔ ka o degu fan bɛɛ ra. A laban o ka Sawuli dencɛw, Yonatan ni Abinadabu ni Malikisuwa faga.

\VS{3}Kɛrɛ juguyara Sawuli ma kosɛbɛ; kalanbonbaga dɔw k’a ye k’a lɔn. Sawuli siranna fɔ a bɛ yɛrɛyɛrɛ.

\VS{4}A k’a fɔ a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ye ko: «I ta kɛrɛkɛmuru bɔ ka ne faga, janko nin mɔgɔ kɛnɛsigibariw kana na ne bon ni kalan ye, ka toron kɛ ne ra.» A ta kɛrɛkɛminanw tabaga siranna, a ma sɔn. O ra, Sawuli yɛrɛ k’a ta kɛrɛkɛmuru mina k’a yɛrɛ firi a kan k’a yɛrɛ faga.

\VS{5}Sawuli ta kɛrɛkɛminanw tabaga k’a ye ko Sawuli sara minkɛ, ale fana k’a yɛrɛ firi a ta kɛrɛkɛmuru kan k’a yɛrɛ faga ni Sawuli ye.

\VS{6}A kɛra ten, Sawuli ni a dencɛ saba ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga, ani a ta kɛrɛkɛcɛ tɔw bɛɛ sara wagati kelen na, o lon kelen na.


\par }{\PP \VS{7}Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔ minw tun siginin bɛ kɛnɛgbɛba kɔ fɛ, ani minw tun bɛ Zuridɛn ba kɔ fɛ, olugu nana a ye ko Izirayɛli ta kɛrɛkɛdenw bɛ borira minkɛ, ani ko Sawuli ni a dencɛw bɛɛ sara minkɛ, olugu borira ka bɔ o ta duguw ra. Filisikaw tagara sigi o duguw ra.


\par }{\PP \VS{8}O dugusagbɛ, Filisikaw nana ka na suw ta fɛnw bɔ o ra. O ka Sawuli ni a dencɛ saba suw ye Giliboha kuru kan.

\VS{9}O ka Sawuli kun tigɛ, k’a ta kɛrɛkɛminanw bɔ a ra. O ka mɔgɔ dɔw ci ka taga o kibaro dimanw fɔ Filisikaw ta jamana yɔrɔ bɛɛ ra, ani o ta jobonbaw kɔnɔ; o k’a lase mɔgɔw bɛɛ ma.

\VS{10}O ka Sawuli ta kɛrɛkɛminanw bla o ta jo musoman Asera ta jobon kɔnɔ, k’a su dulon Bɛti San dugu kogo kan.


\par }{\PP \VS{11}Ayiwa, Filisikaw ka min kɛ Sawuli ra, Yabɛsika minw bɛ Galadi mara ra, olugu ka o mɛn minkɛ,

\VS{12}o ta cɛfariw bɛɛ wurira, ka su bɛɛ kɛ tagama ra, ka taga Sawuli ni a dencɛw suw lajigi ka bɔ Bɛti San dugu kogo kan, ka taga ni o ye Yabɛsi dugu kɔnɔ, ka taga o jɛni.

\VS{13}O ka o kolo cɛ ka o sutara Yabɛsi dugu tamarisun kɔrɔ. O kɔ, o ka sun don fɔ tere wolonfla.

\par }