\NormalFont\ShortTitle{Dɔnkiriw}

{\MT DƆNKIRIW TA DƆNKIRI

\par }{\MTB KITABU

\par }{\IMT Kitabu faamucogo

\par }{\IP Dɔnkiriw ta dɔnkiri kɔrɔ ye ko dɔnkiriw bɛɛ ra ɲumanman, min ka di ni a tɔw bɛɛ ye. Dɔw b’a wele ko masacɛ Sulemani ta dɔnkiri. Mɔgɔ caman fana b’a miiri ko a sɛbɛbaga ye masacɛ Sulemani ye, sabu ale tɔgɔ le fɔra kitabu damina na.

\par }{\IP Kanuɲɔgɔn fla ta ko le bɛ nin kitabu kɔnɔ, kanbelen dɔ ni a ta sunguru; olugu jarabira ɲɔgɔn na; o bɛ ɲɔgɔn tando, ka ɲɔgɔn ladiya ni o darakumaw ye. O mɔgɔ fla bɛ kuma ka ɲɔgɔn sɔn, walama o bɛ kelennakuma kɛ, walama o bɛ ɲɔgɔn ko fɔ o teri dɔw ye, o b’a fɔ minw ma ko «Zeruzalɛmu sunguruw».

\par }{\IP Nin kitabu faamucogo ma nɔgɔn; tuma dɔw kuma min bɛ fɔ, i t’a lɔn ni o ye kanbelen, walama sunguru kan ye. O kosɔn an ka kuma dɔw kɛ kanbelen ta ye, ka dɔw kɛ sungurunin ta ye, hali ni heburukan kitabu m’a kɛ ten.

\par }{\IP Mɔgɔw ka nin kitabu faamu cogo caman na: Dɔw ko, ko nin kitabu ye Ala ni a ta mɔgɔw ta kanuya tagamasiyɛn le ye, dɔw ko, ko Matigi Ala ni a ta jɔnw ta jɛnɲɔgɔnya* tagamasiyɛn lo, dɔw ko, ko Matigi Yesu ni lanabagaw ta kanuya tagamasiyɛn lo.

\par }{\IP Nka an ka kan ka nin kitabu kumaw ta i n’a fɔ a sɛbɛra cogo min na; o kɔrɔ ye ko cɛ ni muso ta kanuɲɔgɔnya ko bɔra Ala yɛrɛ le ra. Cɛ ni muso ye ɲɔgɔn kanu, walama ka jarabi ɲɔgɔn na furu ta sira fɛ, o tɛ baasi ye, o ka ɲi.

\par }{\IP O ra, an bɛ se k’a fɔ ko nin kitabu kunba yɛrɛ kɛra kanuya ye, ka kaɲa ni nin kumaw ye:

\par }{\IQ «Hali jiba tɛ se ka kanuya tasuma faga,

\par }{\IQ ji si tɛ se k’a datugu» (8.7).

\par }{\IOT Kitabu kɔnɔkow

\par }{\IO Dɔnkiri fɔlɔ
{\IOR{(1.1–2.7)}}

\par }{\IO Dɔnkiri flanan
{\IOR{(2.8–3.5)}}

\par }{\IO Dɔnkiri sabanan
{\IOR{(3.6–5.1)}}

\par }{\IO Dɔnkiri naaninan
{\IOR{(5.2–6.3)}}

\par }{\IO Dɔnkiri loorunan
{\IOR{(6.4–8.4)}}

\par }{\IO Dɔnkiri wɔɔrɔnan
{\IOR{(8.5-14)}}

\par }{\IB \par }


\ChapOne{1}{\SH Kanuɲɔgɔnmanw ta baro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dɔnkiriw bɛɛ ta dɔnkiri. Sulemani ka min sɛbɛ.


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{2}Ne mɔmɔ! Ne fari yɔrɔ bɛɛ saaro!

\par }{\Q Sabu i ta kanuya ka di ka tɛmɛ duvɛn kan.


\par }{\Q \VS{3}I munturu kasa ka di.

\par }{\Q I tɔgɔ bɛ i ko turu kasadiman min kasa bɛ yɔrɔ bɛɛ labɔ.

\par }{\Q O kosɔn, i ko ka di sungurudenw ye.


\par }{\Q \VS{4}Ne mina, ka gban i kɔ, an ye bori!

\par }{\Q Masacɛ, ne ladon i ta bon kɔnɔ!

\par }{\Q An ye ɲagari ka ninsɔndiya ɲɔgɔn fɛ!

\par }{\Q An ye kanuya diyabɔ ka tɛmɛ hali duvɛn kan.

\par }{\Q Sunguruw jo lo ka ɲabɔ i fɛ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Zeruzalɛmu sunguruw, ne finnin lo, nka ne cɛ ka ɲi,

\par }{\Q i ko Kedari ta fanibonw,

\par }{\Q i ko Sulemani ta masaso bondarafaniw.


\par }{\Q \VS{6}Aw kana ne ta finya flɛ,

\par }{\Q tere le ka ne fin.

\par }{\Q Ne balemacɛw le dimina ne kɔrɔ,

\par }{\Q ka ne bla ko ne ye rɛzɛnforow kɔrɔsi.

\par }{\Q O ra, ne ma ne yɛrɛ ta foro kɔrɔsi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}E, ne jusukun bɛ ele min kanu, a fɔ ne ye:

\par }{\Q ele bɛ taga ni i ta bɛganw ye min, o ye taga bin ɲimi?

\par }{\Q Aw bɛ sigi yɔrɔ juman ka nɛnɛkiri tere fɛ?

\par }{\Q Ni ne ka o lɔn, ne tɛna to ka yaalayaala tuun ka lamini

\par }{\Q i tɔɲɔgɔnw ta bɛganw kɔ gbansan.


\par }{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VS{8}E, musow bɛɛ ra cɛɲuman, ni ele ma o lɔn,

\par }{\Q bɔ ka tugu bɛganw nɔ fɛ,

\par }{\Q ka taga ni i ta badenninw ye,

\par }{\Q o ye taga bin ɲimi sagagbɛnbagaw ta fanibonw kɛrɛ fɛ.


\par }{\Q \VS{9}E, ne kanuɲɔgɔn, ne bɛ i ta cɛɲa suma

\par }{\Q ni masacɛ Farawona ta wotorosamasow le ye.


\par }{\Q \VS{10}I dafuruw cɛ ka ɲi i ta tororanɛgɛ fla cɛ ma,

\par }{\Q i kankala cɛ ka ɲi i ta kannanɛgɛ cɛ ma!


\par }{\SP (Sagagbɛnbagaw kumakan)

\par }{\Q \VS{11}An bɛna tororanɛgɛ saninlamanw le gbasi i ye,

\par }{\Q ka o ɲɛgɛn ni warigbɛ ye.


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{12}Ka ne ta masacɛ ni a jɛnɲɔgɔnw siginin to,

\par }{\Q ne ta turu ka yɔrɔ bɛɛ kasa diya.


\par }{\Q \VS{13}Ne jarabi bɛ i ko kasadiyanan, min bɛ bɔrɔnin kɔnɔ.

\par }{\Q A lanin bɛ ne sin fla cɛ ma.


\par }{\Q \VS{14}Ne jarabi bɛ i ko jabifiyeren,

\par }{\Q min bɛ Ɛni Gedi rɛzɛnforow cɛ ra.


\par }{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VS{15}E, i cɛ ka ɲi sa, ne kanuɲɔgɔn, i cɛ ka ɲi!

\par }{\Q I ɲakisɛw cɛ ka ɲi i ko tugani!


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{16}I cɛ ka ɲi, ne jarabi, i ko ka di ne ye;

\par }{\Q an ta lanan bɛ i ko binkɛnɛ.


\par }{\Q \VS{17}An ta bon yiriw ye sɛdiriyiri cɛɲuman le ye,

\par }{\Q a kogow ye sipɛrɛsi yiriɲumanw le ye.




\par }\PoetryChap{2}{\Q \VerseOne{1}Ne bɛ i ko yirifiyeren min bɛ falen Sarɔn kɛnɛgbɛ ra,

\par }{\Q i ko yirifiyeren min bɛ falen kuruw furancɛ ra.


\par }{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VS{2}Ne kanuɲɔgɔn bɛ sunguru tɔw cɛ ra

\par }{\Q i ko yirifiyeren cɛɲuman falennin ŋaniyiriw cɛ ra.


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{3}Ne jarabi bɛ kanbelen tɔw cɛ ra

\par }{\Q i ko pɔmusun bɛ yiri tɔw cɛ ra tu kɔnɔ cogo min na.

\par }{\Q Ne jusu diyaninba bɛ sigi a suma kɔrɔ,

\par }{\Q a den fana ka di ne da ra!


\par }{\Q \VS{4}A ka ne ladon ɲanagbɛyɔrɔ ra, so kɔnɔ;

\par }{\Q ka kanu kɛ ka ne datugu.


\par }{\Q \VS{5}Aw ye rɛzɛn mɔnin di ne ma ka baraka don ne ra,

\par }{\Q aw ye pɔmu di ne ma ka dɔ fara ne fanga kan,

\par }{\Q sabu kanu kɛra ne ra bana ye.


\par }{\Q \VS{6}A numanboro ye to ne kun kɔrɔ,

\par }{\Q a kininboro ye ne mɔmɔ.


\par }{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VS{7}E, Zeruzalɛmu sunguruw, ne bɛ aw daari,

\par }{\Q aw y’a kɛ minanw, ani mankalaninw kosɔn,

\par }{\Q aw kana kanu lawuri, aw kana a lakunu

\par }{\Q k’a sɔrɔ a wagati ma se.


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{8}Ne toro bɛ ne jarabi kumakan na!

\par }{\Q A flɛ nin ye, a bɛ nana!

\par }{\Q A bɛ panpanna kuruw kan,

\par }{\Q a bɛ borira kongoriw kunna!


\par }{\Q \VS{9}Ne jarabi bɛ i ko minan,

\par }{\Q i ko mankalanin den;

\par }{\Q a lɔnin flɛ kɛnɛ ma an ta kogo kɔ fɛ.

\par }{\Q A bɛ flɛri kɛra finɛtiri fɛ,

\par }{\Q a ɲaw bɛ finɛtiri sansanw na.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Ne jarabi kumana ne fɛ; a ko:

\par }{\Q «I wuri, ne kanuɲɔgɔn! Ne ta cɛɲumanin, na yan!


\par }{\Q \VS{11}A flɛ, nɛnɛwagati banna,

\par }{\Q sanji tigɛra, sanji lɔra.


\par }{\Q \VS{12}Yiriw bɛ fiyerenna jamana kɔnɔ;

\par }{\Q dɔnkirilawagati le sera\FTNT{*}{{\FR 2:12 }{\FR{2.12
}}{\FT{An bɛ se k’a fɔ fana ko: dɔnkirilawagati ni gerenadisunw lɛsɛwagati.}}};

\par }{\Q tuganiw kasikan bɛ bɔra an ta kongow kɔnɔ.


\par }{\Q \VS{13}Toroden fɔlɔw bɛ mɔna,

\par }{\Q rɛzɛnsunw fiyerenna, ka yɔrɔ kasa diya.

\par }{\Q I wuri, ne kanuɲɔgɔn! Ne ta cɛɲumanin, na yan!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}«E, ne ta tugani birinin bɛ farawow le ra,

\par }{\Q a dogonin bɛ fɔ kuruwow le cɛ ra.

\par }{\Q A to ne ye i ɲada flɛ sa!

\par }{\Q A to ne ye i kumakan mɛn,

\par }{\Q sabu i kumakan ka di,

\par }{\Q i ɲada cɛ ka ɲi.»


\par }{\SP (Bamusoman kumakan)

\par }{\Q \VS{15}Aw ye kongowuru mina an ye,

\par }{\Q kongowurunin minw bɛ an ta rɛzɛnforow cɛn,

\par }{\Q tuma min na o bɛ fiyeren bɔ!


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{16}Ne jarabi ye ne ta ye, ne fana ye a ta ye.

\par }{\Q A bɛ ni a ta bɛganw ye, o bɛ bin ɲimina yirifiyerenw cɛ ra.


\par }{\Q \VS{17}Sani tere ye suma,

\par }{\Q sani yirisuma ye tunu,

\par }{\Q i ye kɔsegi ka na, ne jarabi;

\par }{\Q bori ka na i ko minan,

\par }{\Q walama mankalaninden min bɛ panpan

\par }{\Q kuru walonwalonninw kan.




\par }\Chap{3}{\SH Sunguru sikora ni a ta kanbelen ye
\par }
{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VerseOne{1}Ka ne to ne layɔrɔ ra,

\par }{\Q su bɛɛ, ne sikora k’a ye

\par }{\Q ko ne bɛ ne ta kanbelen kanunin yɔrɔɲinina.

\par }{\Q Ne k’a yɔrɔɲini ka dɛsɛ, ne m’a ye.


\par }{\Q \VS{2}Ne wurira ka dugu yaala,

\par }{\Q siradaw ra, ani jamalajɛnyɔrɔw ra.

\par }{\Q Min ko ka di ne ye, ne ka o yɔrɔɲini,

\par }{\Q ne k’a yɔrɔɲini ka dɛsɛ, ne m’a ye.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Ne ka dugu kɔrɔsibagaw kunbɛn,

\par }{\Q o bɛ yaalara ka dugu kɔrɔsi.

\par }{\Q Ne ko: «Ne jarabi don? Aw ma bɛn ni a ye wa?»


\par }{\Q \VS{4}Ne tɛmɛna o ra dɔɔnin dɔrɔn,

\par }{\Q ne bɛnna ni ne jarabi ye.

\par }{\Q Ne k’a mina, ne tɛna a bla tuun,

\par }{\Q fɔ ne ye don ni a ye ne bamuso ta so kɔnɔ,

\par }{\Q ne woroba ta bon kɔnɔ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}E, Zeruzalɛmu sunguruw, ne bɛ aw daari,

\par }{\Q aw y’a kɛ minanw, ani mankalaninw kosɔn,

\par }{\Q aw kana kanu lawuri, aw kana a lakunu

\par }{\Q k’a sɔrɔ a wagati ma se.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}E, jɔn le bɛ wurira ka bɔ kongokolon kɔnɔ ka na,

\par }{\Q i ko sisiba wuritɔ,

\par }{\Q mire kasadiman ni wusunan kasadiman,

\par }{\Q ani turutigiw ta turu kasadiman suguya bɛɛ kasa b’a kɔ?


\par }{\Q \VS{7}Masacɛ Sulemani le lanin bɛ a ta lanan kɔnɔ; o k’a ta, o bɛ nana.

\par }{\Q Cɛ barakaman biwɔɔrɔ b’a blasirara,

\par }{\Q Izirayɛli ta kɛrɛkɛcɛw bɛɛ ra cɛfariw lo.


\par }{\Q \VS{8}Kɛrɛkɛmuru bɛ o bɛɛ boro,

\par }{\Q o degira kɛrɛ ra;

\par }{\Q o bɛɛ ta kɛrɛkɛmuru bɛ o tɔgɔkun na,

\par }{\Q o labɛnna sufɛra ta kojuguw kama.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Masacɛ Sulemani ka o lanan lalaga

\par }{\Q ni Liban jamana yiriɲumanw ye;


\par }{\Q \VS{10}a k’a senw lalaga ni warigbɛ ye,

\par }{\Q k’a kɔdɛnyɔrɔ kɛ ni sanin ye,

\par }{\Q k’a sigiyɔrɔ lalaga ni faniwulen cɛɲuman dɔ ye.

\par }{\Q Zeruzalɛmu sunguruw k’a kɔnɔnɔyɔrɔ sɔgɔ ka ɲa, kanu kosɔn.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Siyɔn sunguruw, aw ye bɔ ka masacɛ Sulemani flɛ!

\par }{\Q A bamuso ka masafugula min biri a kun na

\par }{\Q a furulon na, o le bɛ a kun na;

\par }{\Q a ta ninsɔndiyalon le kɛra o lon ye.




\par }\Chap{4}{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VerseOne{1}E, i cɛ ka ɲi, ne kanuɲɔgɔn, i cɛ ka ɲi haali!

\par }{\Q I ɲakisɛw cɛ ka ɲi i ko tuganiw,

\par }{\Q i ta lankana jukɔrɔ.

\par }{\Q I kunsigi finna, k’a caya i ko bakuru min bɛ jigira ka bɔ Galadi kuru kan.


\par }{\Q \VS{2}I ɲinw gbɛra i ko sagakuru min siw kanna,

\par }{\Q i ko saga minw konin bɛ bɔra kɔ ra.

\par }{\Q I ɲinsira fla bɛɛ dafanin lo,

\par }{\Q dɔ ma fɔn a si ra.


\par }{\Q \VS{3}I dagbolo fla wulencogo ɲana haali;

\par }{\Q i da cɛ ka ɲi.

\par }{\Q I dafuru bɛɛ kelen kelen bɛ i ko gerenadi cɛtigɛ

\par }{\Q i ta lankana jukɔrɔ.


\par }{\Q \VS{4}I kankala bɛ i ko masacɛ Dawuda ta sankaso,

\par }{\Q min lɔra k’a kɛ kɛrɛkɛminanw marayɔrɔ ye;

\par }{\Q nɛgɛbɛnnan waga kelen le dulonnin b’a kɔnɔ,

\par }{\Q kɛrɛkɛcɛfari ta nɛgɛbɛnnanw.


\par }{\Q \VS{5}I sinbara fla bɛ i ko mankalaninden fla,

\par }{\Q o bɛ i ko minanmuso ta flaninw,

\par }{\Q minw bɛ bin ɲimi yirifiyerenw cɛ ra.


\par }{\Q \VS{6}Sani tere ye suma,

\par }{\Q sani yirisuma ye tunu,

\par }{\Q ne bɛna yɛlɛ o mirisunw ta kuru kan,

\par }{\Q ne bɛ taga o wusunanyiriw ta kongori kan.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ne kanuɲɔgɔn, i cɛ ka ɲi haali!

\par }{\Q Fiyɛn t’i ra!


\par }{\Q \VS{8}Na ne fɛ, ka bɔ Liban kuru kan, ne ta maminamuso,

\par }{\Q jigi ka bɔ Liban kuru kan i ye na.

\par }{\Q Jigi ka bɔ Amana kuru kunna ka flɛri kɛ;

\par }{\Q jigi ka bɔ Seniri kuru kunna ka flɛri kɛ,

\par }{\Q jigi ka bɔ Hɛrimɔn kuru kunna ka flɛri kɛ,

\par }{\Q jaraw bɛ dogo yɔrɔ min na,

\par }{\Q waraninkalaw bɛ dogo kuru minw cɛ ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}E, ne dɔgɔmuso, ne ta maminamuso, i ka ne jusukun mina.

\par }{\Q I ta flɛrikɛko kelen dɔrɔn ka ne jusukun mina,

\par }{\Q i ta kɔnɔkisɛ kelen dɔrɔn ka ne jusukun mina.


\par }{\Q \VS{10}Ne dɔgɔmuso, ne ta maminamuso, i ta kanu ka di dɛ,

\par }{\Q i ta kanu ka di ka tɛmɛ duvɛn kan.

\par }{\Q I munturu kasa ka di ka tɛmɛ wusunanw bɛɛ kan!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ne ta maminamuso, li le bɛ tɔni ka bɔ i dagbolow ra,

\par }{\Q li ni nɔnɔ le bɛ i nɛnden jukɔrɔ.

\par }{\Q I ta faniw kasa ka di i ko Liban yiriw kasa.


\par }{\Q \VS{12}Ele ye nankɔ koorinin le ye,

\par }{\Q ne dɔgɔmuso, ne maminamuso;

\par }{\Q ele ye bununji koorinin le ye,

\par }{\Q ani kɔlɔn min dasɔgɔra!


\par }{\Q \VS{13}I bɛ i ko gerenadi yirituɲuman min bɛ denɲumanw kɛ,

\par }{\Q ani min denw ka di;

\par }{\Q jabisunw, ani narisunw b’a ra.


\par }{\Q \VS{14}Narisunw ni safiransunw,

\par }{\Q ani yiri kasadimanw, ani sinamɔnisunw,

\par }{\Q ani wusunanyiri suguya bɛɛ:

\par }{\Q miri ni alowɛsi,

\par }{\Q ani kasadiyananw bɛɛ ra ɲumanman.


\par }{\Q \VS{15}Ele ye kɔlɔn le ye nankɔw cɛ ma,

\par }{\Q bununji saninman

\par }{\Q min bɛ woyo ka bɔ fɔ Liban kuruw ra!


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{16}Sahiliyanfan fɔɲɔ ye wuri!

\par }{\Q Woroduguyanfan fɔɲɔ ye na!

\par }{\Q O ye fiyɛ ne ta nankɔ kan,

\par }{\Q janko a yiriw kasadiman ye wuri,

\par }{\Q k’a to ne jarabi ye don a ta nankɔ ra,

\par }{\Q k’a yiridendimanw domu.




\par }\Chap{5}{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VerseOne{1}Ne dɔgɔmuso, ne maminamuso,

\par }{\Q ne bɛ nana ne ta nankɔ ra,

\par }{\Q ka na ne ta kasadiyananw tigɛ,

\par }{\Q mirisunw, ani ne ta wusunanyiriw.

\par }{\Q Ne bɛna ne ta liɲaga ni a ji bɛɛ domu,

\par }{\Q ka ne ta duvɛn ni ne ta nɔnɔ min!

\par }{\SP (Teriw kumakan)

\par }{\Q An teriw, aw ye domuni kɛ, ka min,

\par }{\Q ka ɲɔgɔn kanu fɔ ka ɲanamini!


\par }{\SH Sunguru ma da yɛlɛ joona
\par }
{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{2}Ne tun bɛ sunɔgɔra, nka ne hakiri tun bɛ ne jarabi ra.

\par }{\Q A flɛ ne jarabi kan lo, a bɛ da gbasira.

\par }{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q «Da yɛlɛ, ne dɔgɔmuso, ne kanuɲɔgɔn,

\par }{\Q ne ta tugani, ne ta muso dafanin!

\par }{\Q Ne kun bɛɛ kɛra gɔmiji ye,

\par }{\Q su sumaya ka ne kunsigi bɛɛ ɲigi.»


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{3}Ne ka ne ta derege bɔ ka ban;

\par }{\Q o tuma ne bɛna a don tuun wa?

\par }{\Q Ne ka ne senw ko ka ban,

\par }{\Q ne bɛna o nɔgɔ tuun wa?


\par }{\Q \VS{4}Ne jarabi k’a boro don da wo fɛ;

\par }{\Q a makari ka ne mina.


\par }{\Q \VS{5}Ne wurira ko ne bɛ da yɛlɛ ne jarabi ye,

\par }{\Q k’a sɔrɔ ne boro bɛɛ tun ye turu kasadiman ye;

\par }{\Q ne ta turu kasadiman ka da sɔgɔnan bɛɛ kɛ turu ye.


\par }{\Q \VS{6}Ne ka da yɛlɛ ne jarabi ye,

\par }{\Q nka o y’a sɔrɔ a tun k’a kɔ don ka taga ka ban.

\par }{\Q A tagako ka ne hakiri bɛɛ ɲagami.

\par }{\Q Ne k’a yɔrɔɲini, nka ne m’a ye.

\par }{\Q Ne k’a wele, nka a ma ne lamina.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Dugu kɔrɔsibagaw yaalayaalatɔ ka ne kunbɛn,

\par }{\Q o ka ne bugɔ fɔ ka ne mandimi;

\par }{\Q o ka ne ta lankana bɔsi ne ra!

\par }{\Q Dugu kɔrɔsibagaw ka o le kɛ ne ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}E, Zeruzalɛmu sunguruw, ne bɛ aw daari,

\par }{\Q ni aw ka ne jarabi ye,

\par }{\Q aw bɛna mun le fɔ a ye sa?

\par }{\Q Aw y’a fɔ a ye ko a ta kanu ka bana bla ne ra!


\par }{\SP (Dugu sunguruw kumakan)

\par }{\Q \VS{9}E, musow bɛɛ ra cɛɲuman,

\par }{\Q o tuma mun le bɛ ele jarabi ra ka tɛmɛ cɛ tɔw kan sa?

\par }{\Q Mun le bɛ ele jarabi ra ka tɛmɛ cɛ tɔw kan,

\par }{\Q fɔ i bɛ an daarira tan?


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{10}Ne jarabi gbɛnin lo, fɔ a bɛ manamana.

\par }{\Q A bɔɲɔgɔnko tɛ sɔrɔ hali cɛ waga tan cɛ ra.


\par }{\Q \VS{11}A kunkolo ye sanin yɛrɛworo ye,

\par }{\Q a kunsigi ka ca fɔ a bɛ fifa a kɔ,

\par }{\Q a kunsigiw finna i ko kɔnɔninfin ta siw.


\par }{\Q \VS{12}A ɲakisɛw bɛ i ko kɔdaratuganiw,

\par }{\Q i ko nɔnɔ kɛra ka kɔdaratugani minw ko;

\par }{\Q a ɲakisɛw bɛ a ɲa kɔnɔ i ko lulu.


\par }{\Q \VS{13}A dafuru bɛ i ko nankɔrayiri kasadimanw;

\par }{\Q ani wusunanyiri kasadimanw.

\par }{\Q A dagbolo cɛ ka ɲi, i ko yirifiyeren kasadimanw.


\par }{\Q \VS{14}A borow bɛɛ ye sanin ye,

\par }{\Q ka lulu kɛ k’a ɲɛgɛn.

\par }{\Q A fari cɛ ka ɲi, i ko samaɲin nugunin,

\par }{\Q safiri lulu donna min na k’a cɛɲa.


\par }{\Q \VS{15}A senkalaw bɛ i ko farakuruɲuman gbɛman,

\par }{\Q minw ju sigira sanin yɛrɛworo kan.

\par }{\Q A baraka bɛ i ko Liban kuruw;

\par }{\Q a bɛ i ko sɛdiriyiri, min ta cɛɲa ɲɔgɔn tɛ yiri tɔw si ra.


\par }{\Q \VS{16}A da ka timi,

\par }{\Q a yɔrɔ bɛɛ ka di ne ye.

\par }{\Q Ne jarabi bɛ ten le, ne kanuɲɔgɔn bɛ ten le,

\par }{\Q Zeruzalɛmu sunguruw.




\par }\Chap{6}{\SP (Dugu sunguruw kumakan)

\par }{\Q \VerseOne{1}Musow bɛɛ ra cɛɲuman,

\par }{\Q i jarabi tagara min le?

\par }{\Q I jarabi tagara fan juman fɛ sa?

\par }{\Q A fɔ an ye janko an ye i dɛmɛ k’a yɔrɔɲini.


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{2}Ne jarabi tagara a ta nankɔ le ra,

\par }{\Q wusunanyiriw falennin bɛ yɔrɔ min na.

\par }{\Q A tagara to ni a ta bɛganw ye nankɔw kɔnɔ,

\par }{\Q a bɛ yirifiyerenw tigɛra yi.


\par }{\Q \VS{3}Ne ye ne jarabi ta ye,

\par }{\Q ne jarabi fana ye ne ta ye.

\par }{\Q A bɛ ni a ta bɛganw ye, o bɛ bin ɲimina yirifiyerenw cɛ ra.


\par }{\SH Sunguru ta cɛɲa
\par }
{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VS{4}E, ne kanuɲɔgɔn, i cɛ ka ɲi, i ko Tirisa dugu,

\par }{\Q i saraman lo i ko Zeruzalɛmu dugu;

\par }{\Q i bɛ mɔgɔ ja tigɛ i ko kɛrɛkɛjamaba lajɛnnin.


\par }{\Q \VS{5}I ɲa bɔ ne ra,

\par }{\Q sabu i ta flɛri bɛ ne hakiri wuri le.

\par }{\Q I kunsigi cɛ ka ɲi, i ko bakuru

\par }{\Q minw bɛ jigira ka bɔ Galadi kuru kan.


\par }{\Q \VS{6}I ɲinw gbɛra i ko sagakuru

\par }{\Q min konin bɛ bɔra kɔ ra.

\par }{\Q I ɲinsira fla bɛɛ dafanin lo,

\par }{\Q dɔ ma fɔn a si ra.


\par }{\Q \VS{7}I dafuru bɛɛ kelen kelen bɛ i ko gerenadi cɛtigɛ,

\par }{\Q i ta lankana jukɔrɔ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Masamuso biwɔɔrɔ bɛ masacɛ fɛ,

\par }{\Q jɔnmuso biseegi ye a musow ye;

\par }{\Q sunguruw da tɛ lɔn.


\par }{\Q \VS{9}Nka ne ta tugani, ne ta dafanin ye kelenpe le ye.

\par }{\Q A ɲɔgɔn wɛrɛ tɛ a bamuso fɛ.

\par }{\Q A ko ka di a woroba ye ka tɛmɛ fɛn bɛɛ kan.

\par }{\Q Ni sunguru tɔw k’a ye, olugu b’a fɔ a ma ko a ta ɲana.

\par }{\Q Masamusow, ani jɔnmusow minw ye a musow ye, olugu b’a tando.


\par }{\SP (Teriw kumakan)

\par }{\Q \VS{10}E, nin ye sunguru juman natɔ ye i ko dugugbɛda bɔtɔ?

\par }{\Q A cɛ ka ɲi i ko karo,

\par }{\Q a bɛ manamana i ko tere;

\par }{\Q a bɛ mɔgɔ ja tigɛ i ko kɛrɛkɛjamaba lajɛnnin.


\par }{\Q \VS{11}Ne jigira nankɔ ra, yiridentaw bɛ nankɔ min na,

\par }{\Q ka taga yiriw falentɔ flɛ,

\par }{\Q k’a flɛ ni rɛzɛnsunw bɛ nugura,

\par }{\Q ni gerenadisunw bɛ fiyerenna.


\par }{\Q \VS{12}Fɛn min k’a to ne nege ka ne sama

\par }{\Q ka taga ni ne ye fɔ ne ta jamana ta kɛrɛkɛwotoro cɛ ra, ne ma o lɔn.




\par }\Chap{7}{\SP (Mɔgɔ wɛrɛw kumakan)

\par }{\Q \VerseOne{1}Na, na, Sulamiti sunguru!

\par }{\Q Na, na janko an ye i ɲada flɛ!

\par }{\SP (Sunguruw kumakan)

\par }{\Q Mun na aw bɛ Sulamiti sunguru flɛra

\par }{\Q i ko mɔgɔ minw bɛ dɔnkɛbagaw flɛra?


\par }{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VS{2}E, fagamadennin,

\par }{\Q i senw cɛ ka ɲi i ta sanbaraw kɔnɔ!

\par }{\Q I soro koorinin bɛ ka ɲa i ko kannakɔnɔn;

\par }{\Q baarakɛbaga hakiriman dɔ boro nɔ le bɛ o ye.


\par }{\Q \VS{3}I cɛmancɛyɔrɔ bɛ i ko minan koorinin,

\par }{\Q duvɛn kasadiman tɛ fɔn min kɔnɔ.

\par }{\Q I kɔnɔbara bɛ i ko siman min lajɛnna ɲɔgɔn kan,

\par }{\Q k’a lamini ni yiri fiyerenw ye.


\par }{\Q \VS{4}I sinbara fla bɛ i ko mankalaninden fla,

\par }{\Q o bɛ i ko minanmuso ta flaninw.


\par }{\Q \VS{5}I kankala bɛ i ko sankaso

\par }{\Q min lɔra ni samaɲin ye.

\par }{\Q I ɲadenw bɛ manamana i ko Hɛsibɔn kɔ ji,

\par }{\Q min bɛ Bati Rabimu donda kɛrɛ fɛ.

\par }{\Q I nunkala bɛ i ko Liban sankaso,

\par }{\Q min lɔnin bɛ k’a ɲasin Damasi dugu ma.


\par }{\Q \VS{6}I kunkolo cɛ ka ɲi i ko Karimɛli kuru.

\par }{\Q I kunsigi danna k’a cɛɲa i ko danfani dawulaman.

\par }{\Q I kunsigi bɛ se ka masacɛ sen fereke k’a laben.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}E, i cɛ ka ɲi dɛ! I ko ka di ne ye!

\par }{\Q Ne ta kanunin, ne diyanyamɔgɔ.


\par }{\Q \VS{8}I lɔcogo bɛ i ko tamarosun.

\par }{\Q I sin bɛ i ko tamaro tizanw.


\par }{\Q \VS{9}Ne bɛ yɛlɛn tamarosun na k’a tizan dɔ tigɛ!

\par }{\Q I sinw bɛ i ko rɛzɛn mɔnin.

\par }{\Q I da kasa ka di i ko yiriden mɔkoɲuman.


\par }{\Q \VS{10}I da ka timi i ko duvɛndiman.

\par }{\Q Can lo, o duvɛn ye ne ni ne jarabi ta le ye,

\par }{\Q a bɛ woyo an dagbolo kan fɔ ka taga an sunɔgɔ.


\par }{\SH Kanu ni ninsɔndiya
\par }
{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{11}Ne ye ne jarabi ta le ye,

\par }{\Q a ta miiriya bɛɛ bɛ ne le kan.


\par }{\Q \VS{12}Na, ne jarabi, an ye taga kongo kɔnɔ,

\par }{\Q an bɛna si togoda dɔ ra,


\par }{\Q \VS{13}sɔgɔmada joona fɛ, an bɛ taga rɛzɛnforo ra,

\par }{\Q k’a flɛ ni rɛzɛnsun nugura, ni a bɛ fiyerenna,

\par }{\Q ni gerenadisunw fiyerenna.

\par }{\Q O yɔrɔ le ra, ne bɛna a yira i ra ko i ko ka di ne ye.


\par }{\Q \VS{14}Mandaragɔriw\FTNT{*}{{\FR 7:14 }{\FR{7.14
}}{\FT{Mɔgɔw tun b’a miiri ko mandaragɔri yiriden tun bɛ se ka kanu bonya cɛ ni muso cɛ.}}} kasadiman ka yɔrɔ bɛɛ labɔ.

\par }{\Q Yiridenɲuman suguya bɛɛ bɛ an ta bonda ra;

\par }{\Q yiriden tigɛninkuraw, ani a kɔrɔninw.

\par }{\Q Ne jarabi, ne ka o bɛɛ mara ele le ye.




\par }\PoetryChap{8}{\Q \VerseOne{1}E, ni ele tun ye ne kɔrɔcɛ yɛrɛ le ye,

\par }{\Q ni ele ni ne tun ka sin kelen min,

\par }{\Q ne tun bɛna i kunbɛn kɛnɛ ma ka melege i ra,

\par }{\Q mɔgɔ si tun tɛna ne mafiyɛnya.


\par }{\Q \VS{2}Ne tun bɛna taga ni i ye ka taga i ladon ne bamuso ta so;

\par }{\Q i tun bɛna ne karan.

\par }{\Q Ne tun bɛna duvɛndiman dɔ di i ma, i ye o min;

\par }{\Q ne tun bɛna ne ta gerenadisunw yiriden ji dɔ di i ma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}A numanboro ye to ne kun kɔrɔ,

\par }{\Q a y’a kininboro melege ne ra.


\par }{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VS{4}E, Zeruzalɛmu sunguruw, ne bɛ aw daari

\par }{\Q aw kana kanu lawuri, aw kana a lakunu

\par }{\Q k’a sɔrɔ a wagati ma se.


\par }{\SH Kanu ta fanga bɛ i ko saya fanga
\par }
{\SP (Dugu sunguruw kumakan)

\par }{\Q \VS{5}E, muso juman le bɛ nana ka bɔ kongokolon kɔnɔ,

\par }{\Q a dɛnnin bɛ a jarabi kan?

\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q Ne ka i lakunu pɔmusunw le kɔrɔ,

\par }{\Q i bamuso ka i kɔnɔ ta yɔrɔ min na,

\par }{\Q i woroba ka i kɔnɔ ta yɔrɔ min na.


\par }{\Q \VS{6}Ne sigi i jusukun kan i ko tagamasiyɛn,

\par }{\Q ne don i boro ra i ko tagamasiyɛn;

\par }{\Q sabu kanu fanga bɛ i ko saya fanga,

\par }{\Q celiya ka fari i ko kaburu.

\par }{\Q Kanu tasuma ye tasuma farimanba le ye,

\par }{\Q a bɛ i ko Matigi Ala ta tasuma.


\par }{\Q \VS{7}Hali jiba caman tɛ se ta kanuya tasuma faga,

\par }{\Q ji si tɛ se k’a datugu.

\par }{\Q Ni mɔgɔ min ka hali a ta sokɔnɔfɛnw bɛɛ di ko a bɛ kanu san,

\par }{\Q o tigi tɛna foyi sɔrɔ ni lɔgɔbɔri tɛ.


\par }{\SP (Sunguru balemaw kumakan)

\par }{\Q \VS{8}Dɔgɔmuso dɔ bɛ an fɛ,

\par }{\Q a kɔgɔ ma fa fɔlɔ.

\par }{\Q An bɛna mun le kɛ an dɔgɔmuso ye,

\par }{\Q ni a furukokuma nana wuri lon min na?


\par }{\Q \VS{9}Ni an dɔgɔmuso ye dugu laminikogo le ye,

\par }{\Q an bɛna sansan warigbɛramanw lɔ a kunna.

\par }{\Q Ni an dɔgɔmuso ye donda le ye,

\par }{\Q an bɛna sɛdiriyiri barakamanw le kɛ a kon ye.


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{10}Ne ye dugu laminikogo le ye,

\par }{\Q ne sinw ye a kogo sankasow ye.

\par }{\Q O ra, ne kɛra ne jarabi fɛ hɛra sababu le ye.


\par }{\SP (Kanbelen kumakan)

\par }{\Q \VS{11}Yiriforo dɔ tun bɛ Sulemani fɛ Baali Hamɔn.

\par }{\Q A k’a karifa dɔw ma ko o y’a kɔrɔsi.

\par }{\Q Olugu bɛɛ kelen kelen tun bɛ to ka na warigbɛ waga kelen le di a ma

\par }{\Q yiridenw sɔngɔ ye.


\par }{\Q \VS{12}Ne ta yiriforo bɛ ne yɛrɛ le ɲa kɔrɔ yan.

\par }{\Q Ele Sulemani ye to ni i ta warigbɛ waga kelen ye,

\par }{\Q warigbɛ kɛmɛ fla ye kɛ a kɔrɔsibagaw ta ye.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ele min siginin bɛ nankɔ kɔnɔ,

\par }{\Q ne tɔɲɔgɔn dɔw ka o toro malɔ, ko o bɛ i ta kuma lamɛn.

\par }{\Q A to ne ye i kumakan mɛn!


\par }{\SP (Sunguru kumakan)

\par }{\Q \VS{14}Bori, ne jarabi,

\par }{\Q i ko minan, walama mankalanin den,

\par }{\Q min bɛ panpan kuruw kan ka taga,

\par }{\Q yirikasadimanw bɛ kuru minw kan.

\par }