\NormalFont\ShortTitle{Sentencoj}

{\MT LA SENTENCOJ DE SALOMONO


\par }\ChapOne{1}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Sentencoj de Salomono, filo de David, reĝo de Izrael:


\par }{\Q \VS{2}Por scii saĝon kaj moralinstruon;

\par }{\Q Por kompreni parolojn de prudento;


\par }{\Q \VS{3}Por ricevi instruon pri saĝo,

\par }{\Q Vero, justo, kaj honesto;


\par }{\Q \VS{4}Por doni al la malkleruloj spriton,

\par }{\Q Al la junulo scion kaj singardemon.


\par }{\Q \VS{5}Saĝulo aŭdu kaj plimultigu sian scion,

\par }{\Q Kaj prudentulo akiros gvidajn kapablojn,


\par }{\Q \VS{6}Por kompreni sentencon kaj retoraĵon,

\par }{\Q La vortojn de saĝuloj kaj iliajn enigmojn.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{7}La timo antaŭ la Eternulo estas la komenco de sciado.

\par }{\Q Saĝon kaj instruon malpiuloj malestimas.


\par }{\Q \VS{8}Aŭskultu, mia filo, la instruon de via patro,

\par }{\Q Kaj ne forĵetu la ordonon de via patrino;


\par }{\Q \VS{9}Ĉar ili estas bela krono por via kapo,

\par }{\Q Kaj ornamo por via kolo.


\par }{\Q \VS{10}Mia filo, se pekuloj vin logos,

\par }{\Q Ne sekvu ilin.


\par }{\Q \VS{11}Se ili diros: Iru kun ni,

\par }{\Q Ni embuskos por mortigi,

\par }{\Q Ni senkaŭze insidos senkulpulojn;


\par }{\Q \VS{12}Kiel Ŝeol ni englutos ilin vivajn,

\par }{\Q Kaj la piulojn kiel irantajn en la tombon;


\par }{\Q \VS{13}Ni trovos diversajn grandvaloraĵojn,

\par }{\Q Ni plenigos niajn domojn per rabaĵo;


\par }{\Q \VS{14}Vi lotos meze inter ni,

\par }{\Q Unu monujo estos por ni ĉiuj:


\par }{\Q \VS{15}Mia filo, ne iru la vojon kune kun ili;

\par }{\Q Gardu vian piedon de ilia vojstreko,


\par }{\Q \VS{16}Ĉar iliaj piedoj kuras al malbono,

\par }{\Q Kaj rapidas, por verŝi sangon.


\par }{\Q \VS{17}Ĉar vane estas metata reto

\par }{\Q Antaŭ la okuloj de ĉiu birdo.


\par }{\Q \VS{18}Kaj ili embuskas sian propran sangon,

\par }{\Q Ili insidas siajn proprajn animojn.


\par }{\Q \VS{19}Tiaj estas la vojoj de ĉiu, kiu avidas rabakiron;

\par }{\Q Ĝi forprenas la vivon de sia posedanto.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{20}La saĝo krias sur la strato;

\par }{\Q Ĝi aŭdigas sian voĉon sur la placoj;


\par }{\Q \VS{21}Ĝi vokas en la ĉefaj kunvenejoj, ĉe la pordegaj enirejoj;

\par }{\Q En la urbo ĝi diras siajn parolojn.


\par }{\Q \VS{22}Ĝis kiam, ho malkleruloj, vi amos nescion?

\par }{\Q Kaj al blasfemantoj plaĉos blasfemado,

\par }{\Q Kaj senprudentuloj malamos scion?


\par }{\Q \VS{23}Returnu vin al mia predikado;

\par }{\Q Jen mi eligos al vi mian spiriton,

\par }{\Q Mi sciigos al vi miajn vortojn.


\par }{\Q \VS{24}Ĉar mi vokis, kaj vi rifuzis;

\par }{\Q Mi etendis mian manon, kaj neniu atentis;


\par }{\Q \VS{25}Kaj vi forĵetis ĉiujn miajn konsilojn,

\par }{\Q Kaj miajn predikojn vi ne deziris:


\par }{\Q \VS{26}Tial ankaŭ mi ridos ĉe via malfeliĉo;

\par }{\Q Mi mokos, kiam timo vin atakos.


\par }{\Q \VS{27}Kiam la timo atakos vin kiel uragano,

\par }{\Q Kaj via malfeliĉo venos kiel ventego,

\par }{\Q Kiam venos al vi mizero kaj sufero:


\par }{\Q \VS{28}Tiam ili min vokos, sed mi ne respondos;

\par }{\Q Ili min serĉos, sed min ne trovos.


\par }{\Q \VS{29}Tial ke ili malamis scion,

\par }{\Q Kaj timon antaŭ la Eternulo ili ne deziris havi,


\par }{\Q \VS{30}Ili ne deziris miajn konsilojn,

\par }{\Q Ili malestimis ĉiujn miajn predikojn:


\par }{\Q \VS{31}Ili manĝu la fruktojn de sia agado,

\par }{\Q Kaj ili satiĝu de siaj pripensoj.


\par }{\Q \VS{32}Ĉar la kapricoj de la malsaĝuloj ilin mortigas,

\par }{\Q Kaj la senzorgeco de la senorduloj ilin pereigas.


\par }{\Q \VS{33}Sed kiu min aŭskultas, tiu loĝos sendanĝere,

\par }{\Q Kaj estos trankvila, kaj ne timos malbonon.



\par }\Chap{2}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Mia filo! se vi akceptos miajn parolojn

\par }{\Q Kaj konservos ĉe vi miajn ordonojn,


\par }{\Q \VS{2}Ke via orelo atente aŭskultos saĝon

\par }{\Q Kaj vian koron vi inklinigos al komprenado;


\par }{\Q \VS{3}Se vi vokos la prudenton

\par }{\Q Kaj direktos vian voĉon al la saĝo:


\par }{\Q \VS{4}Se vi serĉos ĝin kiel arĝenton,

\par }{\Q Serĉegos kiel trezoron:


\par }{\Q \VS{5}Tiam vi komprenos la timon antaŭ la Eternulo,

\par }{\Q Kaj vi akiros konadon pri Dio.


\par }{\Q \VS{6}Ĉar la Eternulo donas saĝon;

\par }{\Q El Lia buŝo venas scio kaj kompreno.


\par }{\Q \VS{7}Li havas helpon por la virtuloj;

\par }{\Q Li estas ŝildo por tiuj, kiuj vivas pie.


\par }{\Q \VS{8}Li gardas la iradon de la justo,

\par }{\Q Kaj zorgas pri la vojo de Siaj piuloj.


\par }{\Q \VS{9}Tiam vi komprenos veremon kaj juston

\par }{\Q Kaj pion kaj ĉiun bonan vojon.


\par }{\Q \VS{10}Ĉar saĝo venos en vian koron,

\par }{\Q Kaj scio estos agrabla por via animo.


\par }{\Q \VS{11}Bona konscio vin gvidos,

\par }{\Q Prudento vin gardos,


\par }{\Q \VS{12}Por savi vin de la vojo de malbono,

\par }{\Q De homo, parolanta kontraŭveraĵon,


\par }{\Q \VS{13}De tiuj, kiuj forlasas la ĝustan vojon,

\par }{\Q Por iri la vojojn de mallumo,


\par }{\Q \VS{14}Kiuj ĝojas, kiam ili faras malbonon,

\par }{\Q Trovas plezuron en la malordo de la malboneco,


\par }{\Q \VS{15}Kies vojoj estas malrektaj

\par }{\Q Kaj kies irado deflankiĝis;


\par }{\Q \VS{16}Por savi vin de fremda virino,

\par }{\Q De edzino ne via, kies paroloj estas glataj,


\par }{\Q \VS{17}Kiu forlasas la amikon de sia juneco,

\par }{\Q Kaj forgesas la ligon de sia Dio;


\par }{\Q \VS{18}Ĉar ŝia domo kondukas al morto,

\par }{\Q Kaj ŝiaj paŝoj al la inferuloj;


\par }{\Q \VS{19}Ĉiuj, kiuj eniras al ŝi, ne revenas,

\par }{\Q Kaj ne reatingas la vojon de la vivo;


\par }{\Q \VS{20}Ke vi iru la vojon de bonuloj,

\par }{\Q Kaj sekvu la paŝosignojn de piuloj.


\par }{\Q \VS{21}Ĉar la piuloj loĝos sur la tero,

\par }{\Q Kaj la senpekuloj restos sur ĝi;


\par }{\Q \VS{22}Sed la malpiuloj estos ekstermitaj de sur la tero,

\par }{\Q Kaj la maliculoj estos malaperigitaj de tie.



\par }\Chap{3}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Mia filo! ne forgesu mian instruon,

\par }{\Q Kaj via koro konservu miajn ordonojn.


\par }{\Q \VS{2}Ĉar ili akirigos al vi longan vivon,

\par }{\Q Jarojn de vivo kaj paco.


\par }{\Q \VS{3}Favoro kaj vero vin ne forlasu;

\par }{\Q Alligu ilin al via kolo,

\par }{\Q Skribu ilin sur la tabeloj de via koro.


\par }{\Q \VS{4}Kaj vi trovos favoron kaj bonan opinion

\par }{\Q Ĉe Dio kaj homoj.


\par }{\Q \VS{5}Fidu la Eternulon per via tuta koro,

\par }{\Q Kaj ne fidu vian prudenton.


\par }{\Q \VS{6}Konsciu Lin en ĉiuj viaj vojoj,

\par }{\Q Kaj Li ĝustigos vian iradon.


\par }{\Q \VS{7}Ne opiniu vin saĝa;

\par }{\Q Timu la Eternulon, kaj deturnu vin de malbono.


\par }{\Q \VS{8}Ĉi tio estos saniga por via korpo,

\par }{\Q Kaj bona nutro por viaj ostoj.


\par }{\Q \VS{9}Faru honoron al la Eternulo el via havo

\par }{\Q Kaj el la unuavenaĵo de ĉiuj viaj rikoltoj:


\par }{\Q \VS{10}Tiam viaj grenejoj tute pleniĝos,

\par }{\Q Kaj viaj vinpremejoj superbordigos moston.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{11}La instruon de la Eternulo, ho mia filo, ne malŝatu;

\par }{\Q Kaj ne deturnu vin, kiam Li faras al vi punon;


\par }{\Q \VS{12}Ĉar kiun la Eternulo amas, tiun Li punkorektas,

\par }{\Q Kiel patro la filon, en kiu li havas plezuron.


\par }{\Q \VS{13}Feliĉa estas la homo, kiu trovis saĝon,

\par }{\Q Kaj la homo, kiu akiris prudenton;


\par }{\Q \VS{14}Ĉar estas pli bone ĝin aĉeti, ol aĉeti arĝenton,

\par }{\Q Kaj ĝia rikoltaĵo estas pli bona, ol pura oro.


\par }{\Q \VS{15}Ĝi estas pli kara, ol juveloj;

\par }{\Q Kaj nenio, kion vi povus deziri, povas esti komparata kun ĝi.


\par }{\Q \VS{16}Longa vivo estas en ĝia dekstra mano;

\par }{\Q Riĉo kaj gloro estas en ĝia maldekstra mano.


\par }{\Q \VS{17}Ĝiaj vojoj estas vojoj agrablaj,

\par }{\Q Kaj ĉiuj ĝiaj vojetoj estas paco.


\par }{\Q \VS{18}Ĝi estas arbo de vivo por tiuj, kiuj ĝin ekkaptis;

\par }{\Q Kaj feliĉaj estas tiuj, kiuj ĝin posedas.


\par }{\Q \VS{19}La Eternulo per saĝo fondis la teron;

\par }{\Q Per prudento Li aranĝis la ĉielon.


\par }{\Q \VS{20}Per Lia ĉionsciado disiĝis abismoj;

\par }{\Q Kaj la nuboj elverŝas roson.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{21}Mia filo! ili ne foriru de viaj okuloj;

\par }{\Q Konservu klarecon de la kapo kaj prudenton:


\par }{\Q \VS{22}Ili estos vivo por via animo,

\par }{\Q Kaj ornamo por via kolo.


\par }{\Q \VS{23}Tiam vi iros sendanĝere vian vojon,

\par }{\Q Kaj via piedo ne falpuŝiĝos.


\par }{\Q \VS{24}Kiam vi kuŝiĝos dormi, vi ne timos;

\par }{\Q Kaj kiam vi kuŝos, via dormo estos agrabla.


\par }{\Q \VS{25}Ne timu subitan teruron,

\par }{\Q Nek pereigon, kiu povus veni de malbonuloj;


\par }{\Q \VS{26}Ĉar la Eternulo estos via helpo,

\par }{\Q Kaj gardos vian piedon kontraŭ reto.


\par }{\Q \VS{27}Ne rifuzu bonon al la bezonantoj,

\par }{\Q Se via mano havas la forton por fari.


\par }{\Q \VS{28}Kiam vi havas ĉe vi, ne diru al via proksimulo:

\par }{\Q Iru kaj revenu, kaj morgaŭ mi donos.


\par }{\Q \VS{29}Ne pripensu malbonon kontraŭ via proksimulo,

\par }{\Q Kiam li kun konfido loĝas ĉe vi.


\par }{\Q \VS{30}Ne malpacu kun iu senkaŭze,

\par }{\Q Se li ne faris al vi malbonon.


\par }{\Q \VS{31}Ne enviu rabemulon,

\par }{\Q Kaj elektu neniun el liaj vojoj;


\par }{\Q \VS{32}Ĉar la perversulojn la Eternulo abomenas,

\par }{\Q Kaj Sian intencon Li malkaŝas al la piuloj.


\par }{\Q \VS{33}Malbeno de la Eternulo estas en la domo de malbonulo,

\par }{\Q Kaj la loĝejon de piuloj Li benas.


\par }{\Q \VS{34}La mokantojn Li mokas,

\par }{\Q Kaj al la humiluloj Li donas favoron.


\par }{\Q \VS{35}Honoron heredas saĝuloj;

\par }{\Q Sed malsaĝuloj forportas honton.



\par }\Chap{4}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Aŭskultu, infanoj, la instruon de la patro,

\par }{\Q Kaj atentu, por lerni prudenton;


\par }{\Q \VS{2}Ĉar bonan instruon mi donis al vi;

\par }{\Q Mian leĝon ne forlasu.


\par }{\Q \VS{3}Ĉar mi estis filo de mia patro,

\par }{\Q Dorlotata kaj sola de mia patrino.


\par }{\Q \VS{4}Kaj li instruis min, kaj diris al mi:

\par }{\Q Via koro akceptu miajn vortojn;

\par }{\Q Observu miajn ordonojn, kaj vi vivos.


\par }{\Q \VS{5}Akiru saĝon, akiru prudenton;

\par }{\Q Ne forgesu, kaj ne deflankiĝu de la paroloj de mia buŝo.


\par }{\Q \VS{6}Ne forlasu ĝin, kaj ĝi vin gardos;

\par }{\Q Amu ĝin, kaj ĝi zorgos pri vi.


\par }{\Q \VS{7}La komenco de saĝo estas: akiru saĝon;

\par }{\Q Kaj por via tuta havo akiru prudenton.


\par }{\Q \VS{8}Ŝatu ĝin alte, kaj ĝi vin altigos;

\par }{\Q Kaj ĝi donos al vi honoron, se vi ĝin enbrakigos.


\par }{\Q \VS{9}Ĝi donos ĉarman ornamon al via kapo;

\par }{\Q Belan kronon ĝi donacos al vi.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{10}Aŭskultu, mia filo, kaj akceptu miajn vortojn;

\par }{\Q Kaj multiĝos la jaroj de via vivo.


\par }{\Q \VS{11}Mi kondukos vin laŭ la vojo de saĝo;

\par }{\Q Mi irigos vin sur rekta vojstreko.


\par }{\Q \VS{12}Kiam vi iros, via irado ne estos malfaciligata;

\par }{\Q Kaj kiam vi kuros, vi ne falpuŝiĝos.


\par }{\Q \VS{13}Tenu forte la instruon, ne forlasu ĝin;

\par }{\Q Konservu ĝin, ĉar ĝi estas via vivo.


\par }{\Q \VS{14}La vojstrekon de malpiuloj ne iru,

\par }{\Q Kaj ne ekpaŝu sur la vojo de malbonuloj;


\par }{\Q \VS{15}Evitu ĝin, ne trapasu ĝin;

\par }{\Q Flankiĝu de ĝi, kaj preterpasu.


\par }{\Q \VS{16}Ĉar ili ne ekdormas, se ili ne faris malbonon;

\par }{\Q Kaj ili perdas la dorman ripozon, se ili ne pekigis;


\par }{\Q \VS{17}Ĉar ili manĝas panon de malpio

\par }{\Q Kaj trinkas vinon de krimo.


\par }{\Q \VS{18}Kaj la vojo de piuloj estas kiel lumo leviĝanta,

\par }{\Q Kiu ĉiam pli lumas ĝis plena tagiĝo.


\par }{\Q \VS{19}La vojo de malpiuloj estas kiel mallumo;

\par }{\Q Ili ne scias, je kio ili falpuŝiĝos.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{20}Mia filo, atentu miajn vortojn;

\par }{\Q Klinu vian orelon al miaj paroloj.


\par }{\Q \VS{21}Ili ne foriĝu de viaj okuloj;

\par }{\Q Gardu ilin en via koro.


\par }{\Q \VS{22}Ĉar ili estas vivo por tiuj, kiuj ilin trovis,

\par }{\Q Kaj sanigaj por ilia tuta korpo.


\par }{\Q \VS{23}Pli ol ĉion gardatan, gardu vian koron;

\par }{\Q Ĉar el ĝi eliras la vivo.


\par }{\Q \VS{24}Forigu de vi falsemon de la buŝo,

\par }{\Q Kaj malicon de la lipoj malproksimigu de vi.


\par }{\Q \VS{25}Viaj okuloj rigardu rekte,

\par }{\Q Kaj viaj palpebroj direktiĝu rekte antaŭen.


\par }{\Q \VS{26}Fortikigu la direkton de viaj piedoj,

\par }{\Q Kaj ĉiuj viaj vojoj estu firmaj.


\par }{\Q \VS{27}Ne ŝanceliĝu dekstren, nek maldekstren;

\par }{\Q Forigu de malbono vian piedon.



\par }\Chap{5}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Mia filo! atentu mian saĝon;

\par }{\Q Al mia prudento klinu vian orelon,


\par }{\Q \VS{2}Por ke vi konservu prudenton

\par }{\Q Kaj via buŝo tenu scion.


\par }{\Q \VS{3}Ĉar la buŝo de malĉastulino elverŝas mielon,

\par }{\Q Kaj ŝia gorĝo estas pli glata ol oleo.


\par }{\Q \VS{4}Sed ŝia sekvaĵo estas maldolĉa kiel absinto,

\par }{\Q Akra kiel ambaŭtranĉa glavo.


\par }{\Q \VS{5}Ŝiaj piedoj iras malsupren al la morto;

\par }{\Q Ŝiaj paŝoj atingas Ŝeolon.


\par }{\Q \VS{6}Ŝi ne iras rekte laŭ la vojo de vivo;

\par }{\Q Ŝiaj paŝoj ŝanceliĝas, sed tion ŝi ne scias.


\par }{\Q \VS{7}Kaj nun, infanoj, aŭskultu min,

\par }{\Q Kaj ne forkliniĝu de la vortoj de mia buŝo.


\par }{\Q \VS{8}Malproksimigu de ŝi vian vojon,

\par }{\Q Kaj ne proksimiĝu al la pordo de ŝia domo,


\par }{\Q \VS{9}Por ke vi ne fordonu al aliaj vian honoron

\par }{\Q Kaj viajn jarojn al la kruelulo,


\par }{\Q \VS{10}Por ke fremduloj ne satiĝu de via havo,

\par }{\Q Kaj viaj laboroj ne estu en fremda domo,


\par }{\Q \VS{11}Ĝis vi ĝemos en la fino,

\par }{\Q Kiam konsumiĝos via karno kaj via korpo,


\par }{\Q \VS{12}Kaj vi diros: Ho, kiel mi malamis instruon,

\par }{\Q Kaj mia koro malŝatis moraligon!


\par }{\Q \VS{13}Kaj mi ne aŭskultis la voĉon de miaj instruantoj,

\par }{\Q Kaj mi ne klinis mian orelon al miaj lernigantoj.


\par }{\Q \VS{14}Mi estis preskaŭ en ĉia malbono

\par }{\Q Meze de kunveno kaj societo.


\par }{\Q \VS{15}Trinku akvon el via cisterno,

\par }{\Q Kaj fluantan el via puto.


\par }{\Q \VS{16}Viaj fontoj disfluu eksteren,

\par }{\Q Akvaj torentoj en la stratojn.


\par }{\Q \VS{17}Ili apartenu al vi sola,

\par }{\Q Sed ne al aliaj kun vi.


\par }{\Q \VS{18}Via fonto estu benata;

\par }{\Q Kaj havu ĝojon de la edzino de via juneco.


\par }{\Q \VS{19}Ŝi estas ĉarma kiel cervino,

\par }{\Q Kaj aminda kiel ibeksino;

\par }{\Q Ŝiaj karesoj ĝuigu vin en ĉiu tempo,

\par }{\Q Ŝia amo ĉiam donu al vi plezuron.


\par }{\Q \VS{20}Kaj kial, mia filo, vi volas serĉi al vi plezuron ĉe fremda virino

\par }{\Q Kaj enbrakigi ne apartenantan al vi?


\par }{\Q \VS{21}Ĉar antaŭ la okuloj de la Eternulo estas la vojoj de homo,

\par }{\Q Kaj ĉiujn liajn irojn Li pripensas.


\par }{\Q \VS{22}Liaj propraj malbonfaroj enkaptos la malpiulon,

\par }{\Q Kaj la ŝnuroj de lia peko lin tenos.


\par }{\Q \VS{23}Li mortos pro manko de eduko;

\par }{\Q Kaj la multo de lia senprudenteco lin devojigos.



\par }\Chap{6}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Mia filo! se vi garantiis por via proksimulo

\par }{\Q Kaj donis vian manon por aliulo,


\par }{\Q \VS{2}Tiam vi enretiĝis per la vortoj de via buŝo,

\par }{\Q Kaptiĝis per la vortoj de via buŝo.


\par }{\Q \VS{3}Tiam, mia filo, agu tiel kaj saviĝu,

\par }{\Q Ĉar vi falis en la mano de via proksimulo:

\par }{\Q Iru, vigliĝu, kaj petegu vian proksimulon;


\par }{\Q \VS{4}Ne lasu viajn okulojn dormi

\par }{\Q Kaj viajn palpebrojn dormeti;


\par }{\Q \VS{5}Savu vin, kiel gazelo, el la mano,

\par }{\Q Kaj kiel birdo el la mano de la birdokaptisto.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{6}Iru al la formiko, vi maldiligentulo;

\par }{\Q Rigardu ĝian agadon, kaj saĝiĝu.


\par }{\Q \VS{7}Kvankam ĝi ne havas estron,

\par }{\Q Nek kontrolanton, nek reganton,


\par }{\Q \VS{8}Ĝi pretigas en la somero sian panon,

\par }{\Q Ĝi kolektas dum la rikolto sian manĝon.


\par }{\Q \VS{9}Ĝis kiam, maldiligentulo, vi kuŝos?

\par }{\Q Kiam vi leviĝos de via dormo?


\par }{\Q \VS{10}Iom da dormo, iom da dormeto,

\par }{\Q Iom da kunmeto de la manoj por kuŝado;


\par }{\Q \VS{11}Kaj venos via malriĉeco kiel rabisto,

\par }{\Q Kaj via senhaveco kiel viro armita.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{12}Homo sentaŭga, homo malbonfarema,

\par }{\Q Iras kun buŝo malica,


\par }{\Q \VS{13}Donas signojn per la okuloj, aludas per siaj piedoj,

\par }{\Q Komprenigas per siaj fingroj;


\par }{\Q \VS{14}Perverseco estas en lia koro, li intencas malbonon;

\par }{\Q En ĉiu tempo li semas malpacon.


\par }{\Q \VS{15}Tial subite venos lia pereo;

\par }{\Q Li estos rompita subite, kaj neniu lin sanigos.


\par }{\Q \VS{16}Jen estas ses aferoj, kiujn la Eternulo malamas,

\par }{\Q Kaj sep, kiujn Li abomenegas.


\par }{\Q \VS{17}Arogantaj okuloj, mensogema lango,

\par }{\Q Kaj manoj, kiuj verŝas senkulpan sangon,


\par }{\Q \VS{18}Koro, kiu preparas malbonfarajn intencojn,

\par }{\Q Piedoj, kiuj rapidas kuri al malbono,


\par }{\Q \VS{19}Falsa atestanto, kiu elspiras mensogojn;

\par }{\Q Kaj tiu, kiu semas malpacon inter fratoj.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{20}Konservu, mia filo, la ordonon de via patro,

\par }{\Q Kaj ne forĵetu la instruon de via patrino.


\par }{\Q \VS{21}Ligu ilin por ĉiam al via koro,

\par }{\Q Volvu ilin sur vian kolon.


\par }{\Q \VS{22}Kiam vi iros, ili gvidos vin;

\par }{\Q Kiam vi kuŝiĝos, ili vin gardos;

\par }{\Q Kaj kiam vi vekiĝos, ili parolos kun vi.


\par }{\Q \VS{23}Ĉar moralordono estas lumingo, kaj instruo estas lumo,

\par }{\Q Kaj edifaj predikoj estas vojo de vivo,


\par }{\Q \VS{24}Por gardi vin kontraŭ malbona virino,

\par }{\Q Kontraŭ glata lango de fremdulino.


\par }{\Q \VS{25}Ne deziregu en via koro ŝian belecon,

\par }{\Q Kaj ne kaptiĝu per ŝiaj palpebroj.


\par }{\Q \VS{26}Ĉar la kosto de publikulino estas nur unu pano;

\par }{\Q Sed fremda edzino forkaptas la grandvaloran animon.


\par }{\Q \VS{27}Ĉu iu povas teni fajron en sia sino tiel,

\par }{\Q Ke liaj vestoj ne brulu?


\par }{\Q \VS{28}Ĉu iu povas marŝi sur ardantaj karboj,

\par }{\Q Ne bruligante siajn piedojn?


\par }{\Q \VS{29}Tiel ankaŭ estas kun tiu, kiu venas al la edzino de sia proksimulo;

\par }{\Q Neniu, kiu ŝin ektuŝas, restas sen puno.


\par }{\Q \VS{30}Oni ne faras grandan honton al ŝtelanto,

\par }{\Q Se li ŝtelas por sin satigi, kiam li malsatas;


\par }{\Q \VS{31}Kaj kiam oni lin kaptas, li pagas sepoble;

\par }{\Q La tutan havon de sia domo li fordonas.


\par }{\Q \VS{32}Sed kiu adultas kun virino, tiu estas sensaĝa;

\par }{\Q Tiu, kiu faras tion, pereigas sian animon;


\par }{\Q \VS{33}Batojn kaj malhonoron li ricevas,

\par }{\Q Kaj lia honto ne elviŝiĝas;


\par }{\Q \VS{34}Ĉar furiozas la ĵaluzo de la edzo;

\par }{\Q Kaj li ne indulgas en la tempo de la venĝo.


\par }{\Q \VS{35}Li rigardas nenian kompenson,

\par }{\Q Kaj li ne akceptas, se vi volas eĉ multe donaci.



\par }\Chap{7}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Mia filo! konservu miajn vortojn,

\par }{\Q Kaj gardu ĉe vi miajn moralordonojn.


\par }{\Q \VS{2}Konservu miajn moralordonojn, kaj vivu;

\par }{\Q Kaj mian instruon, kiel la pupilon de viaj okuloj.


\par }{\Q \VS{3}Ligu ilin al viaj fingroj;

\par }{\Q Skribu ilin sur la tabelo de via koro.


\par }{\Q \VS{4}Diru al la saĝo: Vi estas mia fratino;

\par }{\Q Kaj la prudenton nomu mia parencino;


\par }{\Q \VS{5}Por ke vi estu gardata kontraŭ fremda edzino,

\par }{\Q Kontraŭ fremdulino, kies paroloj estas glataj.


\par }{\Q \VS{6}Ĉar mi rigardis tra fenestro de mia domo,

\par }{\Q Tra mia krado;


\par }{\Q \VS{7}Kaj mi vidis inter la naivuloj,

\par }{\Q Mi rimarkis inter la nematuruloj junulon senprudentan,


\par }{\Q \VS{8}Kiu pasis sur la placo preter ŝia angulo,

\par }{\Q Kaj iris la vojon al ŝia domo,


\par }{\Q \VS{9}En krepusko, en vespero de tago,

\par }{\Q Kiam fariĝis nokto kaj mallumo.


\par }{\Q \VS{10}Kaj jen renkonte al li iras virino

\par }{\Q En ornamo de publikulino, ruzema je la koro.


\par }{\Q \VS{11}Bruema kaj vagema;

\par }{\Q Ŝiaj piedoj ne loĝas en ŝia domo.


\par }{\Q \VS{12}Jen ŝi estas sur la strato, jen sur la placoj,

\par }{\Q Kaj apud ĉiu angulo ŝi embuskas.


\par }{\Q \VS{13}Kaj ŝi kaptis lin, kaj kisis lin

\par }{\Q Kun senhonta vizaĝo, kaj diris al li:


\par }{\Q \VS{14}Mi devis alporti dankan oferdonon;

\par }{\Q Hodiaŭ mi plenumis mian solenan promeson.


\par }{\Q \VS{15}Tial mi eliris al vi renkonte,

\par }{\Q Por serĉi vian vizaĝon, kaj mi vin trovis.


\par }{\Q \VS{16}Mi bele kovris mian liton

\par }{\Q Per multkoloraj teksaĵoj el Egiptujo.


\par }{\Q \VS{17}Mi parfumis mian kuŝejon

\par }{\Q Per mirho, aloo, kaj cinamo.


\par }{\Q \VS{18}Venu, ni ĝuu sufiĉe volupton ĝis la mateno,

\par }{\Q Ni plezuriĝu per la amo.


\par }{\Q \VS{19}Ĉar mia edzo ne estas hejme,

\par }{\Q Li iris en malproksiman vojon;


\par }{\Q \VS{20}La sakon kun mono li prenis kun si;

\par }{\Q Li revenos hejmen je la plenluno.


\par }{\Q \VS{21}Ŝi forlogis lin per sia multeparolado,

\par }{\Q Per sia glata buŝo ŝi lin entiris.


\par }{\Q \VS{22}Li tuj iras post ŝi,

\par }{\Q Kiel bovo iras al la buĉo

\par }{\Q Kaj kiel katenita malsaĝulo al la puno;


\par }{\Q \VS{23}Ĝis sago fendas al li la hepaton;

\par }{\Q Kiel birdo rapidas al la kaptilo,

\par }{\Q Kaj ne scias, ke ĝi pereigas sian vivon.


\par }{\Q \VS{24}Kaj nun, infanoj, aŭskultu min,

\par }{\Q Atentu la vortojn de mia buŝo.


\par }{\Q \VS{25}Via koro ne flankiĝu al ŝia vojo,

\par }{\Q Ne eraru sur ŝia irejo;


\par }{\Q \VS{26}Ĉar multajn ŝi vundis kaj faligis,

\par }{\Q Kaj multegaj estas ŝiaj mortigitoj.


\par }{\Q \VS{27}Ŝia domo estas vojoj al Ŝeol,

\par }{\Q Kiuj kondukas malsupren al la ĉambroj de la morto.



\par }\Chap{8}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Ĉu ne vokas la saĝo?

\par }{\Q Kaj ĉu la prudento ne aŭdigas sian voĉon?


\par }{\Q \VS{2}Ĝi staras sur la pinto de altaĵoj,

\par }{\Q Apud la vojo, ĉe la vojkruĉiĝoj.


\par }{\Q \VS{3}Apud la pordegoj, ĉe la eniro en la urbon,

\par }{\Q Ĉe la eniro tra la pordoj, ĝi kantas:


\par }{\Q \VS{4}Al vi, ho viroj, mi vokas;

\par }{\Q Kaj mia voĉo sin turnas al la homoj:


\par }{\Q \VS{5}Komprenu, naivuloj, la prudenton,

\par }{\Q Kaj sensprituloj prenu en la koron.


\par }{\Q \VS{6}Aŭskultu, ĉar mi parolos gravaĵon,

\par }{\Q Kaj ĝustaĵo eliros el mia buŝo.


\par }{\Q \VS{7}Ĉar mia lango parolos veron,

\par }{\Q Kaj malpiaĵon abomenas miaj lipoj.


\par }{\Q \VS{8}Justaj estas ĉiuj paroloj de mia buŝo;

\par }{\Q Ili ne enhavas falson kaj malicon.


\par }{\Q \VS{9}Ĉiuj ili estas ĝustaj por tiu, kiu ilin komprenas,

\par }{\Q Kaj justaj por tiuj, kiuj akiris scion.


\par }{\Q \VS{10}Prenu mian instruon, kaj ne arĝenton;

\par }{\Q Kaj la scion ŝatu pli, ol plej puran oron.


\par }{\Q \VS{11}Ĉar saĝo estas pli bona ol multekostaj ŝtonoj;

\par }{\Q Kaj nenio, kion oni povas deziri, povas esti egala al ĝi.


\par }{\Q \VS{12}Mi, saĝo, loĝas kun la prudento,

\par }{\Q Kaj mi trovas prudentajn konsilojn.


\par }{\Q \VS{13}Timo antaŭ la Eternulo malamas malbonon,

\par }{\Q Fieron, malhumilon, kaj malbonan vojon;

\par }{\Q Malsinceran buŝon mi malamas.


\par }{\Q \VS{14}De mi venas konsilo kaj bonaranĝo;

\par }{\Q Mi estas prudento; al mi apartenas forto.


\par }{\Q \VS{15}Per mi reĝas la reĝoj,

\par }{\Q Kaj la estroj donas leĝojn de justeco.


\par }{\Q \VS{16}Per mi regas la princoj

\par }{\Q Kaj la potenculoj kaj ĉiuj juĝantoj sur la tero.


\par }{\Q \VS{17}Mi amas miajn amantojn;

\par }{\Q Kaj miaj serĉantoj min trovos.


\par }{\Q \VS{18}Riĉo kaj gloro estas ĉe mi,

\par }{\Q Daŭra havo kaj justo.


\par }{\Q \VS{19}Mia frukto estas pli bona ol oro kaj ol plej pura oro;

\par }{\Q Kaj la rikolto de mi estas pli bona ol elektita arĝento.


\par }{\Q \VS{20}Laŭ la vojo de vero mi iras,

\par }{\Q Laŭ la vojstreko de la justo;


\par }{\Q \VS{21}Por heredigi al miaj amantoj esencan bonon,

\par }{\Q Kaj plenigi iliajn trezorejojn.


\par }{\Q \VS{22}La Eternulo min formis en la komenco de Sia vojo,

\par }{\Q Antaŭ Siaj kreitaĵoj, tre antikve.


\par }{\Q \VS{23}Antaŭ eterno mi estis firme fondita, en la komenco,

\par }{\Q Antaŭ la kreo de la tero.


\par }{\Q \VS{24}Kiam ankoraŭ ne ekzistis la abismoj, mi estis jam naskita,

\par }{\Q Kiam ankoraŭ ne ekzistis fontoj, ŝprucigantaj akvon.


\par }{\Q \VS{25}Antaŭ ol la montoj estis starigitaj,

\par }{\Q Antaŭ la altaĵoj mi estis kreita;


\par }{\Q \VS{26}Kiam la tero ankoraŭ ne estis farita, nek la kampoj,

\par }{\Q Nek la komencaj polveroj de la mondo.


\par }{\Q \VS{27}Dum Li firmigis la ĉielojn, mi jam estis tie;

\par }{\Q Dum Li desegnis limojn sur la supraĵo de la abismo,


\par }{\Q \VS{28}Dum Li fortikigis la nubojn supre,

\par }{\Q Dum Li firmigis la fontojn de la abismo,


\par }{\Q \VS{29}Dum Li donis Sian leĝon al la maro,

\par }{\Q Por ke la akvoj ne transpaŝu siajn bordojn,

\par }{\Q Kaj dum Li difinis la fundamentojn de la tero:


\par }{\Q \VS{30}Tiam mi estis ĉe Li kiel konstruanto;

\par }{\Q Mi estis la ĝojo de ĉiuj tagoj,

\par }{\Q Ludante antaŭ Li ĉiutempe.


\par }{\Q \VS{31}Mi ludas sur Lia mondo-tero;

\par }{\Q Kaj mia ĝojo estas inter la homidoj.


\par }{\Q \VS{32}Kaj nun, infanoj, aŭskultu min;

\par }{\Q Kaj feliĉaj estos tiuj, kiuj iras laŭ miaj vojoj.


\par }{\Q \VS{33}Aŭskultu instruon kaj saĝiĝu,

\par }{\Q Kaj ne forĵetu ĝin.


\par }{\Q \VS{34}Feliĉa estas la homo, kiu min aŭskultas,

\par }{\Q Kiu maldormas ĉiutage ĉe miaj pordoj,

\par }{\Q Kiu staras garde ĉe la fostoj de miaj pordegoj.


\par }{\Q \VS{35}Ĉar kiu min trovis, tiu trovis vivon,

\par }{\Q Kaj akiros favoron de la Eternulo.


\par }{\Q \VS{36}Sed kiu maltrafas min, tiu difektas sian animon;

\par }{\Q Ĉiuj, kiuj min malamas, amas la morton.



\par }\Chap{9}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}La saĝo konstruis sian domon,

\par }{\Q Ĉarpentis ĝiajn sep kolonojn.


\par }{\Q \VS{2}Ĝi buĉis sian bruton, verŝis sian vinon,

\par }{\Q Kaj pretigis sian tablon.


\par }{\Q \VS{3}Ĝi sendis siajn servantinojn,

\par }{\Q Por anonci sur la pintoj de la altaĵoj de la urbo:


\par }{\Q \VS{4}Kiu estas naiva, tiu sin turnu ĉi tien!

\par }{\Q Al la senspritulo ĝi diris:


\par }{\Q \VS{5}Venu, manĝu de mia pano,

\par }{\Q Kaj trinku el la vino, kiun mi enverŝis.


\par }{\Q \VS{6}Forlasu la malsaĝaĵon, kaj vivu;

\par }{\Q Kaj iru laŭ la vojo de la prudento.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{7}Kiu instruas blasfemanton, tiu prenas sur sin malhonoron;

\par }{\Q Kaj kiu penas ĝustigi malpiulon, tiu estas mokata.


\par }{\Q \VS{8}Ne penu ĝustigi blasfemanton, ke li vin ne malamu:

\par }{\Q Penu ĝustigi saĝulon, kaj li vin amos.


\par }{\Q \VS{9}Donu al saĝulo, kaj li ankoraŭ pli saĝiĝos;

\par }{\Q Instruu justulon, kaj li lernos pli.


\par }{\Q \VS{10}La komenco de la saĝo estas timo antaŭ la Eternulo;

\par }{\Q Kaj ekkono pri la Sanktulo estas prudento.


\par }{\Q \VS{11}Ĉar per mi plimultiĝos viaj tagoj,

\par }{\Q Kaj aldoniĝos al vi jaroj da vivo.


\par }{\Q \VS{12}Se vi saĝiĝis, vi saĝiĝis por vi;

\par }{\Q Kaj se vi blasfemas, vi sola suferos.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{13}Virino malsaĝa, bruema,

\par }{\Q Sensprita, kaj nenion scianta,


\par }{\Q \VS{14}Sidas ĉe la pordo de sia domo,

\par }{\Q Sur seĝo sur altaĵo de la urbo,


\par }{\Q \VS{15}Por voki la pasantojn,

\par }{\Q Kiuj iras sian ĝustan vojon:


\par }{\Q \VS{16}Kiu estas naiva, tiu sin turnu ĉi tien!

\par }{\Q Kaj al la senspritulo ŝi diris:


\par }{\Q \VS{17}Akvoj ŝtelitaj estas dolĉaj,

\par }{\Q Kaj pano kaŝita estas agrabla.


\par }{\Q \VS{18}Kaj li ne scias, ke tie estas mortintoj

\par }{\Q Kaj ke ŝiaj invititoj estas en la profundoj de Ŝeol.



\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}Sentencoj de Salomono.

\par }{\Q Saĝa filo estas ĝojo por sia patro,

\par }{\Q Kaj filo malsaĝa estas malĝojo por sia patrino.


\par }{\Q \VS{2}Maljustaj trezoroj ne donas utilon;

\par }{\Q Sed bonfaremo savas de morto.


\par }{\Q \VS{3}La Eternulo ne malsatigos animon de piulo;

\par }{\Q Sed la avidon de malpiulo Li forpuŝas.


\par }{\Q \VS{4}Maldiligenta mano malriĉigas;

\par }{\Q Sed mano de diligentuloj riĉigas.


\par }{\Q \VS{5}Kiu kolektas dum la somero, tiu estas filo saĝa;

\par }{\Q Sed kiu dormas en la tempo de rikolto, tiu estas filo hontinda.


\par }{\Q \VS{6}Beno estas sur la kapo de piulo;

\par }{\Q Sed la buŝo de malpiulo kaŝas krimon.


\par }{\Q \VS{7}La memoro de piulo estas benata;

\par }{\Q Sed la nomo de malpiuloj forputros.


\par }{\Q \VS{8}Kiu havas saĝan koron, tiu akceptos moralordonojn;

\par }{\Q Sed kiu havas malsaĝan buŝon, tiu renversiĝos.


\par }{\Q \VS{9}Kiu iras en senkulpeco, tiu iras sendanĝere;

\par }{\Q Sed kiu kurbigas siajn vojojn, tiu estos punita.


\par }{\Q \VS{10}Kiu grimacas per la okulo, tiu kaŭzas suferon;

\par }{\Q Kaj kiu havas malsaĝan buŝon, tiu renversiĝos.


\par }{\Q \VS{11}La buŝo de piulo estas fonto de vivo;

\par }{\Q Sed la buŝo de malpiulo kaŝas krimon.


\par }{\Q \VS{12}Malamo kaŭzas malpacon;

\par }{\Q Sed amo kovras ĉiujn pekojn.


\par }{\Q \VS{13}Sur la lipoj de prudentulo troviĝas saĝo;

\par }{\Q Sed vergo apartenas al la dorso de sensaĝulo.


\par }{\Q \VS{14}Saĝuloj konservas la scion;

\par }{\Q Sed la buŝo de malsaĝulo estas proksima al la pereo.


\par }{\Q \VS{15}La havo de riĉulo estas lia fortika urbo;

\par }{\Q Sed pereo por la malriĉuloj estas ilia malriĉo.


\par }{\Q \VS{16}La laborpago de piulo estas por la vivo;

\par }{\Q La enspezoj de malpiulo estas por peko.


\par }{\Q \VS{17}Kiu konservas la instruon, tiu iras al vivo;

\par }{\Q Sed kiu forĵetas atentigon, tiu restas en eraro.


\par }{\Q \VS{18}Kiu kaŝas malamon, tiu havas falseman buŝon;

\par }{\Q Kaj kiu elirigas kalumnion, tiu estas malsaĝulo.


\par }{\Q \VS{19}Ĉe multo da vortoj ne evitebla estas peko;

\par }{\Q Sed kiu retenas siajn lipojn, tiu estas saĝa.


\par }{\Q \VS{20}La lango de piulo estas plej bonspeca arĝento;

\par }{\Q La koro de malpiuloj estas kiel nenio.


\par }{\Q \VS{21}La lipoj de piulo gvidas multajn;

\par }{\Q Sed malsaĝuloj mortas pro manko de saĝo.


\par }{\Q \VS{22}La beno de la Eternulo riĉigas,

\par }{\Q Kaj malĝojon Li ne aldonas al ĝi.


\par }{\Q \VS{23}Por malsaĝulo estas ĝojo fari malbonon;

\par }{\Q Kaj saĝo, por saĝulo.


\par }{\Q \VS{24}Kio timigas malpiulon, tio trafos lin;

\par }{\Q Kaj kion deziras piuloj, tio estos donita al ili.


\par }{\Q \VS{25}Kiel pasanta ventego, tiel malpiulo rapide malaperas;

\par }{\Q Sed piulo havas eternan fundamenton.


\par }{\Q \VS{26}Kiel la vinagro por la dentoj kaj la fumo por la okuloj,

\par }{\Q Tiel la maldiligentulo estas por tiuj, kiuj lin sendis.


\par }{\Q \VS{27}La timo antaŭ la Eternulo multigas la tagojn;

\par }{\Q Sed la jaroj de malpiuloj estos mallongigitaj.


\par }{\Q \VS{28}La atendo de piuloj fariĝos ĝojo;

\par }{\Q Sed la espero de malpiuloj pereos.


\par }{\Q \VS{29}La vojo de la Eternulo estas defendo por la senpekulo,

\par }{\Q Sed pereo por la malbonfarantoj.


\par }{\Q \VS{30}Piulo neniam falpuŝiĝos;

\par }{\Q Sed la malpiuloj ne restos sur la tero.


\par }{\Q \VS{31}La buŝo de piulo eligas saĝon;

\par }{\Q Sed lango falsema estos ekstermita.


\par }{\Q \VS{32}La lipoj de piulo anoncas favoraĵon,

\par }{\Q Kaj la buŝo de malpiuloj malicaĵon.



\par }\Chap{11}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Malvera pesilo estas abomenaĵo por la Eternulo;

\par }{\Q Sed plena pezo plaĉas al Li.


\par }{\Q \VS{2}Se venis malhumileco, venos ankaŭ honto;

\par }{\Q Sed ĉe la humiluloj estas saĝo.


\par }{\Q \VS{3}La senkulpeco de la piuloj gvidos ilin;

\par }{\Q Sed la falsemo pereigos la maliculojn.


\par }{\Q \VS{4}Ne helpos riĉo en la tago de kolero;

\par }{\Q Sed bonfaremo savas de morto.


\par }{\Q \VS{5}La justeco de piulo ebenigas lian vojon;

\par }{\Q Sed malpiulo falos per sia malpieco.


\par }{\Q \VS{6}La justeco de piuloj savos ilin;

\par }{\Q Sed la pasio de maliculoj ilin kaptos.


\par }{\Q \VS{7}Kiam mortas homo pia, ne pereas lia espero;

\par }{\Q Sed la atendo de la pekuloj pereas.


\par }{\Q \VS{8}Piulo estas savata kontraŭ mizero,

\par }{\Q Kaj malpiulo venas sur lian lokon.


\par }{\Q \VS{9}Per la buŝo de hipokritulo difektiĝas lia proksimulo;

\par }{\Q Sed per kompreno piuloj saviĝas.


\par }{\Q \VS{10}Kiam al la piuloj estas bone, la urbo ĝojas;

\par }{\Q Kaj kiam pereas malpiuloj, ĝi estas gaja.


\par }{\Q \VS{11}Per la beno de piuloj urbo altiĝas;

\par }{\Q Kaj per la buŝo de malpiuloj ĝi ruiniĝas.


\par }{\Q \VS{12}Kiu mokas sian proksimulon, tiu estas malsaĝulo;

\par }{\Q Sed homo prudenta silentas.


\par }{\Q \VS{13}Kiu iras kun kalumnioj, tiu elperfidas sekreton;

\par }{\Q Sed kiu havas fidelan spiriton, tiu konservas aferon.


\par }{\Q \VS{14}Ĉe manko de prikonsiliĝo popolo pereas;

\par }{\Q Sed ĉe multe da konsilantoj estas bonstato.


\par }{\Q \VS{15}Malbonon faras al si tiu, kiu garantias por fremdulo;

\par }{\Q Sed kiu malamas donadon de mano, tiu estas ekster danĝero.


\par }{\Q \VS{16}Aminda virino akiras honoron,

\par }{\Q Kaj potenculoj akiras riĉon.


\par }{\Q \VS{17}Bonkora homo donos bonon al sia animo,

\par }{\Q Kaj kruelulo detruas sian karnon.


\par }{\Q \VS{18}Malvirtulo akiras profiton malveran,

\par }{\Q Kaj la semanto de virto veran rekompencon.


\par }{\Q \VS{19}Bonfarado kondukas al vivo;

\par }{\Q Kaj kiu celas malbonon, tiu iras al sia morto.


\par }{\Q \VS{20}Abomenaĵo por la Eternulo estas la malickoruloj;

\par }{\Q Sed plaĉas al Li tiuj, kiuj iras vojon pian.


\par }{\Q \VS{21}Oni povas esti certa, ke malvirtulo ne restos senpuna;

\par }{\Q Sed la idaro de virtuloj estos savita.


\par }{\Q \VS{22}Kiel ora ringo sur la nazo de porko,

\par }{\Q Tiel estas virino bela, sed malbonkonduta.


\par }{\Q \VS{23}La deziro de virtuloj estas nur bono;

\par }{\Q Sed malvirtuloj povas esperi nur koleron.


\par }{\Q \VS{24}Unu disdonas, kaj riĉiĝas ĉiam pli;

\par }{\Q Alia tro avaras, kaj tamen nur malriĉiĝas.


\par }{\Q \VS{25}Animo benanta ĝuos bonstaton;

\par }{\Q Kaj kiu trinkigas, tiu mem havos sufiĉe por trinki.


\par }{\Q \VS{26}Kiu retenas grenon, tiun malbenas la popolo;

\par }{\Q Sed beno venas sur la kapon de tiu, kiu disdonas.


\par }{\Q \VS{27}Kiu celas bonon, tiu atingos plaĉon;

\par }{\Q Sed kiu serĉas malbonon, tiun ĝi trafos.


\par }{\Q \VS{28}Kiu fidas sian riĉecon, tiu falos;

\par }{\Q Sed virtuloj floros kiel juna folio.


\par }{\Q \VS{29}Kiu detruas sian domon, tiu heredos venton;

\par }{\Q Kaj malsaĝulo estas sklavo de saĝulo.


\par }{\Q \VS{30}La frukto de virtulo estas arbo de vivo;

\par }{\Q Kaj akiranto de animoj estas saĝulo.


\par }{\Q \VS{31}Se virtulo ricevas redonon sur la tero,

\par }{\Q Tiom pli malvirtulo kaj pekulo!



\par }\Chap{12}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Kiu amas instruon, tiu amas scion;

\par }{\Q Sed kiu malamas atentigon, tiu estas malsaĝulo.


\par }{\Q \VS{2}Bonulo akiras favoron de la Eternulo;

\par }{\Q Sed homo malica estos kondamnita.


\par }{\Q \VS{3}Ne fortikiĝos homo per malvirto;

\par }{\Q Sed la radiko de virtuloj ne ŝanceliĝos.


\par }{\Q \VS{4}Brava virino estas krono por sia edzo;

\par }{\Q Sed senhonora estas kiel puso en liaj ostoj.


\par }{\Q \VS{5}La pensoj de virtuloj estas justeco;

\par }{\Q La meditado de malvirtuloj estas malico.


\par }{\Q \VS{6}La paroloj de malvirtuloj estas insido pri sango;

\par }{\Q Sed la buŝo de virtuloj ilin savas.


\par }{\Q \VS{7}La malvirtuloj renversiĝos kaj malaperos;

\par }{\Q Sed la domo de virtuloj staros forte.


\par }{\Q \VS{8}Oni laŭdas homon laŭ lia saĝo;

\par }{\Q Sed perversulo estos hontigita.


\par }{\Q \VS{9}Pli bona estas homo negrava, sed laboranta por si,

\par }{\Q Ol homo, kiu serĉas honoron, sed al kiu mankas pano.


\par }{\Q \VS{10}Virtulo kompatas la vivon de sia bruto;

\par }{\Q Sed la koro de malvirtuloj estas kruela.


\par }{\Q \VS{11}Kiu prilaboras sian teron, tiu havos sate da pano;

\par }{\Q Sed kiu serĉas vantaĵojn, tiu estas malsaĝulo.


\par }{\Q \VS{12}Malvirtulo serĉas subtenon de malnobluloj;

\par }{\Q Sed la radiko de virtuloj donas forton.


\par }{\Q \VS{13}Per siaj pekaj vortoj kaptiĝas malbonulo;

\par }{\Q Sed virtulo eliras el mizero.


\par }{\Q \VS{14}Per la fruktoj de sia buŝo homo bone satiĝas;

\par }{\Q Kaj laŭ la merito de siaj manoj homo ricevas redonon.


\par }{\Q \VS{15}La vojo de malsaĝulo estas ĝusta en liaj okuloj;

\par }{\Q Sed saĝulo aŭskultas konsilon.


\par }{\Q \VS{16}Malsaĝulo tuj montras sian koleron;

\par }{\Q Sed saĝulo ignoras ofendon.


\par }{\Q \VS{17}Kiu estas verama, tiu eldiras tion, kio estas ĝusta,

\par }{\Q Sed falsama atestulo trompon.


\par }{\Q \VS{18}Ofte nepripensita parolo vundas kiel glavo;

\par }{\Q Sed la lango de saĝuloj sanigas.


\par }{\Q \VS{19}Parolo vera restas fortike por ĉiam;

\par }{\Q Sed parolo malvera nur por momento.


\par }{\Q \VS{20}Malico estas en la koro de malbonintenculoj;

\par }{\Q Sed ĉe la pacigantoj estas ĝojo.


\par }{\Q \VS{21}Nenio malbona trafos virtulon;

\par }{\Q Sed la malvirtuloj havas plene da malbono.


\par }{\Q \VS{22}Abomenaĵo por la Eternulo estas buŝo mensogema;

\par }{\Q Sed kiuj agas laŭ vero, tiuj plaĉas al Li.


\par }{\Q \VS{23}Saĝa homo kaŝas scion;

\par }{\Q Sed la koro de malsaĝuloj elkrias malsaĝecon.


\par }{\Q \VS{24}La mano de diligentuloj regos;

\par }{\Q Sed mano maldiligenta pagos tributon.


\par }{\Q \VS{25}Zorgo en la koro de homo ĝin premas;

\par }{\Q Sed amika vorto ĝin ĝojigas.


\par }{\Q \VS{26}Al la virtulo estas pli bone, ol al lia proksimulo;

\par }{\Q Sed la vojo de malvirtuloj ilin erarigas.


\par }{\Q \VS{27}Maldiligenteco ne pretigos al si manĝon;

\par }{\Q Sed homo diligenta havas riĉecon.


\par }{\Q \VS{28}Sur la vojo de virto estas vivo,

\par }{\Q Kaj ĝi estos ebenigita kontraŭ morto.



\par }\Chap{13}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Saĝa filo lernas de la patro;

\par }{\Q Sed mokanto ne aŭskultas moralinstruon.


\par }{\Q \VS{2}La frukto de la buŝo donas al homo bonan manĝon;

\par }{\Q Sed la deziro de krimuloj estas perforto.


\par }{\Q \VS{3}Kiu gardas sian buŝon, tiu gardas sian animon;

\par }{\Q Kiu tro malfermas sian buŝon, tiu pereas.


\par }{\Q \VS{4}La animo de maldiligentulo deziras, kaj ne ricevas;

\par }{\Q Sed la animo de diligentuloj satiĝas.


\par }{\Q \VS{5}Vorton malveran virtulo malamas;

\par }{\Q Sed malvirtulo agas abomene kaj venas al honto.


\par }{\Q \VS{6}La virto gardas tiun, kiu iras ĝustan vojon;

\par }{\Q Sed la malvirto pereigas pekulon.


\par }{\Q \VS{7}Unu ŝajnigas sin riĉa, havante nenion;

\par }{\Q Alia ŝajnigas sin malriĉa, havante grandan riĉecon.


\par }{\Q \VS{8}Per sia riĉeco homo savas sian animon;

\par }{\Q Sed malriĉulo ne aŭskultas atentigon.


\par }{\Q \VS{9}La lumo de virtuloj brilegas;

\par }{\Q Sed la lumilo de malvirtuloj estingiĝos.


\par }{\Q \VS{10}Nur de malhumileco venas malpaco;

\par }{\Q Sed la akceptantaj konsilojn havas saĝon.


\par }{\Q \VS{11}Riĉeco rapide akirita malgrandiĝas;

\par }{\Q Sed kion oni kolektas per laboro, tio multiĝas.


\par }{\Q \VS{12}Espero prokrastata dolorigas la koron;

\par }{\Q Sed plenumita deziro estas arbo de vivo.


\par }{\Q \VS{13}Kiu malŝatas diron, tiu malutilas al si mem;

\par }{\Q Sed respektanta ordonon estos rekompencita.


\par }{\Q \VS{14}Instruo de saĝulo estas fonto de vivo,

\par }{\Q Por evitigi la retojn de la morto.


\par }{\Q \VS{15}Bona prudento plaĉigas;

\par }{\Q Sed la vojo de perfiduloj estas malglata.


\par }{\Q \VS{16}Ĉiu prudentulo agas konscie;

\par }{\Q Sed malsaĝulo elmontras malsaĝecon.


\par }{\Q \VS{17}Malbona sendito falas en malfeliĉon;

\par }{\Q Sed sendito fidela sanigas.


\par }{\Q \VS{18}Malriĉa kaj hontigata estos tiu, kiu forpuŝas instruon;

\par }{\Q Sed kiu observas instruon, tiu estos estimata.


\par }{\Q \VS{19}Deziro plenumita estas agrabla por la animo;

\par }{\Q Sed malagrable por la malsaĝuloj estas deturni sin de malbono.


\par }{\Q \VS{20}Kiu iras kun saĝuloj, tiu estos saĝa;

\par }{\Q Sed kamarado de malsaĝuloj suferos doloron.


\par }{\Q \VS{21}Pekulojn persekutas malbono;

\par }{\Q Sed virtulojn rekompencas bono.


\par }{\Q \VS{22}Bonulo heredigas la nepojn;

\par }{\Q Kaj por virtulo konserviĝas la havo de pekulo.


\par }{\Q \VS{23}Multe da manĝaĵo estas sur la kampo de malriĉuloj;

\par }{\Q Sed multaj pereas pro manko de justeco.


\par }{\Q \VS{24}Kiu ŝparas sian vergon, tiu malamas sian filon;

\par }{\Q Sed kiu lin amas, tiu baldaŭ lin punas.


\par }{\Q \VS{25}Virtulo manĝas, por satigi sian animon;

\par }{\Q Sed la ventro de malvirtuloj havas mankon.



\par }\Chap{14}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Saĝa virino konstruas sian domon;

\par }{\Q Sed malsaĝa detruas ĝin per siaj manoj.


\par }{\Q \VS{2}Kiu iras la ĝustan vojon, tiu timas la Eternulon;

\par }{\Q Sed kiu iras vojon malĝustan, tiu Lin malestimas.


\par }{\Q \VS{3}En la buŝo de malsaĝulo estas vergo por lia malhumileco;

\par }{\Q Sed la buŝo de saĝuloj ilin gardas.


\par }{\Q \VS{4}Se ne ekzistas bovoj, la grenejoj estas malplenaj;

\par }{\Q Sed multe da profito estas de la forto de bovoj.


\par }{\Q \VS{5}Verama atestanto ne mensogas;

\par }{\Q Sed atestanto falsama elspiras mensogojn.


\par }{\Q \VS{6}Mokanto serĉas saĝecon kaj ĝin ne trovas;

\par }{\Q Sed por saĝulo la sciado estas facila.


\par }{\Q \VS{7}Foriru de homo malsaĝa;

\par }{\Q Ĉar vi ne aŭdos parolon de saĝo.


\par }{\Q \VS{8}La saĝeco de saĝulo estas komprenado de sia vojo;

\par }{\Q Kaj la malsaĝeco de malsaĝuloj estas trompiĝado.


\par }{\Q \VS{9}Malsaĝuloj ŝercas pri siaj kulpoj;

\par }{\Q Sed inter virtuloj ekzistas reciproka favoro.


\par }{\Q \VS{10}Koro scias sian propran malĝojon;

\par }{\Q Kaj en ĝia ĝojo ne partoprenas fremdulo.


\par }{\Q \VS{11}Domo de malvirtuloj estos ekstermita;

\par }{\Q Sed dometo de virtuloj floros.


\par }{\Q \VS{12}Iufoje vojo ŝajnas ĝusta al homo,

\par }{\Q Kaj tamen ĝia fino kondukas al la morto.


\par }{\Q \VS{13}Ankaŭ dum ridado povas dolori la koro;

\par }{\Q Kaj la fino de ĝojo estas malĝojo.


\par }{\Q \VS{14}Laŭ siaj agoj manĝos homo malbonkora;

\par }{\Q Kaj homo bona satiĝos per siaj faroj.


\par }{\Q \VS{15}Naivulo kredas ĉiun vorton;

\par }{\Q Sed saĝulo estas atenta pri sia vojo.


\par }{\Q \VS{16}Saĝulo timas, kaj forkliniĝas de malbono;

\par }{\Q Sed malsaĝulo estas incitiĝema kaj memfidema.


\par }{\Q \VS{17}Malpacienculo faras malsaĝaĵojn;

\par }{\Q Kaj malbonintenculo estas malamata.


\par }{\Q \VS{18}Naivuloj akiras malsaĝecon;

\par }{\Q Sed saĝuloj estas kronataj de klereco.


\par }{\Q \VS{19}Malbonuloj humiliĝos antaŭ bonuloj;

\par }{\Q Kaj malvirtuloj estos antaŭ la pordego de virtulo.


\par }{\Q \VS{20}Malriĉulo estas malamata eĉ de sia proksimulo;

\par }{\Q Sed riĉulo havas multe da amikoj.


\par }{\Q \VS{21}Kiu malŝatas sian proksimulon, tiu estas pekulo;

\par }{\Q Sed kiu kompatas malriĉulojn, tiu estas feliĉa.


\par }{\Q \VS{22}Ĉu ne eraras malbonintenculoj?

\par }{\Q Sed favorkoreco kaj vero estas ĉe tiuj, kiuj havas bonajn intencojn.


\par }{\Q \VS{23}De ĉiu laboro estos profito;

\par }{\Q Sed de babilado venas nur senhaveco.


\par }{\Q \VS{24}Propra riĉeco estas krono por la saĝuloj;

\par }{\Q Sed la malsaĝeco de la malsaĝuloj restas malsaĝeco.


\par }{\Q \VS{25}Verparola atestanto savas animojn;

\par }{\Q Sed malverparola elspiras trompon.


\par }{\Q \VS{26}En la timo antaŭ la Eternulo estas forta fortikaĵo;

\par }{\Q Kaj Li estos rifuĝejo por Siaj infanoj.


\par }{\Q \VS{27}La timo antaŭ la Eternulo estas fonto de vivo,

\par }{\Q Por evitigi la retojn de la morto.


\par }{\Q \VS{28}Grandeco de popolo estas gloro por reĝo;

\par }{\Q Kaj manko de popolo pereigas la reganton.


\par }{\Q \VS{29}Pacienculo havas multe da saĝo;

\par }{\Q Sed malpacienculo elmontras malsaĝecon.


\par }{\Q \VS{30}Trankvila koro estas vivo por la korpo;

\par }{\Q Sed envio estas puso por la ostoj.


\par }{\Q \VS{31}Kiu premas malriĉulon, tiu ofendas lian Kreinton;

\par }{\Q Kaj kiu Lin honoras, tiu kompatas malriĉulon.


\par }{\Q \VS{32}Pro sia malboneco malvirtulo estos forpuŝita;

\par }{\Q Sed virtulo eĉ mortante havas esperon.


\par }{\Q \VS{33}En la koro de saĝulo ripozas saĝo;

\par }{\Q Kaj kio estas en malsaĝuloj, tio elmontriĝas.


\par }{\Q \VS{34}Virto altigas popolon;

\par }{\Q Sed peko pereigas gentojn.


\par }{\Q \VS{35}Favoron de la reĝo havas sklavo saĝa;

\par }{\Q Sed kontraŭ malbonkonduta li koleras.



\par }\Chap{15}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Milda respondo kvietigas koleron;

\par }{\Q Sed malmola vorto ekscitas koleron.


\par }{\Q \VS{2}La lango de saĝuloj bonigas la instruon;

\par }{\Q Sed la buŝo de malsaĝuloj elparolas sensencaĵon.


\par }{\Q \VS{3}Sur ĉiu loko estas la okuloj de la Eternulo;

\par }{\Q Ili vidas la malbonulojn kaj bonulojn.


\par }{\Q \VS{4}Milda lango estas arbo de vivo;

\par }{\Q Sed malbonparola rompas la spiriton.


\par }{\Q \VS{5}Malsaĝulo malŝatas la instruon de sia patro;

\par }{\Q Sed kiu plenumas la admonon, tiu estas prudenta.


\par }{\Q \VS{6}En la domo de virtulo estas multe da trezoroj;

\par }{\Q Sed en la profito de malvirtulo estas pereo.


\par }{\Q \VS{7}La buŝo de saĝuloj semas instruon;

\par }{\Q Sed la koro de malsaĝuloj ne estas tia.


\par }{\Q \VS{8}Oferdono de malvirtuloj estas abomenaĵo por la Eternulo;

\par }{\Q Sed la preĝo de virtuloj al Li plaĉas.


\par }{\Q \VS{9}Abomenaĵo por la Eternulo estas la vojo de malvirtulo;

\par }{\Q Sed kiu celas virton, tiun Li amas.


\par }{\Q \VS{10}Malbona puno atendas tiun, kiu forlasas la vojon;

\par }{\Q Kaj la malamanto de admono mortos.


\par }{\Q \VS{11}Ŝeol kaj la abismo estas antaŭ la Eternulo:

\par }{\Q Tiom pli la koroj de la homidoj.


\par }{\Q \VS{12}Mokanto ne amas tiun, kiu lin admonas;

\par }{\Q Al saĝuloj li ne iras.


\par }{\Q \VS{13}Ĝoja koro faras la vizaĝon ĝoja;

\par }{\Q Sed ĉe ĉagreno de la koro la spirito estas malgaja.


\par }{\Q \VS{14}La koro de saĝulo serĉas instruon;

\par }{\Q Sed la buŝo de malsaĝuloj nutras sin per malsaĝeco.


\par }{\Q \VS{15}Ĉiuj tagoj de malfeliĉulo estas malbonaj;

\par }{\Q Sed kontenta koro estas festenado.


\par }{\Q \VS{16}Pli bona estas malmulto kun timo antaŭ la Eternulo,

\par }{\Q Ol granda trezoro kun maltrankvileco ĉe ĝi.


\par }{\Q \VS{17}Pli bona estas manĝo el verdaĵo, sed kun amo,

\par }{\Q Ol grasa bovo, sed kun malamo.


\par }{\Q \VS{18}Kolerema homo kaŭzas malpacon;

\par }{\Q Kaj pacienculo kvietigas disputon.


\par }{\Q \VS{19}La vojo de maldiligentulo estas kiel dornarbeto;

\par }{\Q Sed la vojo de virtuloj estas ebenigita.


\par }{\Q \VS{20}Saĝa filo ĝojigas la patron;

\par }{\Q Sed homo malsaĝa estas malhonoro por sia patrino.


\par }{\Q \VS{21}Malsaĝeco estas ĝojo por malsaĝulo;

\par }{\Q Sed homo prudenta iras ĝustan vojon.


\par }{\Q \VS{22}Kie ne estas konsilo, tie la entreprenoj neniiĝas;

\par }{\Q Sed ĉe multe da konsilantoj ili restas fortikaj.


\par }{\Q \VS{23}Plezuro por homo estas en la respondo de lia buŝo;

\par }{\Q Kaj kiel bona estas vorto en la ĝusta tempo!


\par }{\Q \VS{24}La vojo de la vivo por saĝulo iras supren,

\par }{\Q Por ke li evitu Ŝeolon malsupre.


\par }{\Q \VS{25}La domon de fieruloj la Eternulo ruinigas;

\par }{\Q Sed Li gardas la limojn de vidvino.


\par }{\Q \VS{26}Abomenaĵo por la Eternulo estas la intencoj de malnoblulo;

\par }{\Q Sed agrablaj estas la paroloj de puruloj.


\par }{\Q \VS{27}Profitemulo malĝojigas sian domon;

\par }{\Q Sed kiu malamas donacojn, tiu vivos.


\par }{\Q \VS{28}La koro de virtulo pripensas respondon;

\par }{\Q Sed la buŝo de malvirtuloj elfluigas malbonon.


\par }{\Q \VS{29}La Eternulo estas malproksima de la malvirtuloj;

\par }{\Q Sed la preĝon de la virtuloj Li aŭskultas.


\par }{\Q \VS{30}Luma okulo ĝojigas la koron;

\par }{\Q Bona sciigo fortikigas la ostojn.


\par }{\Q \VS{31}Orelo, kiu aŭskultas la instruon de la vivo,

\par }{\Q Loĝos inter saĝuloj.


\par }{\Q \VS{32}Kiu forpuŝas admonon, tiu malestimas sian animon;

\par }{\Q Sed kiu aŭskultas instruon, tiu akiras saĝon.


\par }{\Q \VS{33}La timo antaŭ la Eternulo instruas saĝon,

\par }{\Q Kaj humileco troviĝas antaŭ honoro.



\par }\Chap{16}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Al la homo apartenas la projektoj de la koro;

\par }{\Q Sed de la Eternulo venas la vortoj de la lango.


\par }{\Q \VS{2}Ĉiuj vojoj de la homo estas puraj en liaj okuloj;

\par }{\Q Sed la Eternulo esploras la spiritojn.


\par }{\Q \VS{3}Transdonu al la Eternulo viajn farojn;

\par }{\Q Tiam viaj entreprenoj staros forte.


\par }{\Q \VS{4}Ĉiu faro de la Eternulo havas sian celon;

\par }{\Q Eĉ malvirtulo estas farita por tago de malbono.


\par }{\Q \VS{5}Ĉiu malhumilulo estas abomenaĵo por la Eternulo;

\par }{\Q Kaj li certe ne restos ne punita.


\par }{\Q \VS{6}Per bono kaj vero pardoniĝas peko;

\par }{\Q Kaj per timo antaŭ la Eternulo oni evitas malbonon.


\par }{\Q \VS{7}Kiam al la Eternulo plaĉas la vojoj de homo,

\par }{\Q Li eĉ liajn malamikojn pacigas kun li.


\par }{\Q \VS{8}Pli bona estas malmulto, sed kun justeco,

\par }{\Q Ol granda profito, sed maljusta.


\par }{\Q \VS{9}La koro de homo pripensas sian vojon;

\par }{\Q Sed la Eternulo direktas lian iradon.


\par }{\Q \VS{10}Sorĉo estas sur la lipoj de reĝo;

\par }{\Q Lia buŝo ne peku ĉe la juĝo.


\par }{\Q \VS{11}Ĝusta pesilo kaj ĝustaj pesiltasoj estas de la Eternulo;

\par }{\Q Ĉiuj pezilŝtonoj en la sako estas Lia faro.


\par }{\Q \VS{12}Abomenaĵo por reĝoj estas fari maljustaĵon;

\par }{\Q Ĉar per justeco staras fortike la trono.


\par }{\Q \VS{13}Al la reĝoj plaĉas lipoj veramaj;

\par }{\Q Kaj ili amas tiun, kiu parolas la veron.


\par }{\Q \VS{14}Kolero de reĝo estas kuriero de morto;

\par }{\Q Sed homo saĝa igas ĝin pardoni.


\par }{\Q \VS{15}Luma vizaĝo de reĝo estas vivo;

\par }{\Q Kaj lia favoro estas kiel nubo kun printempa pluvo.


\par }{\Q \VS{16}Akiro de saĝeco estas multe pli bona ol oro;

\par }{\Q Kaj akiro de prudento estas preferinda ol arĝento.


\par }{\Q \VS{17}La vojo de virtuloj evitas malbonon;

\par }{\Q Kiu gardas sian vojon, tiu konservas sian animon.


\par }{\Q \VS{18}Antaŭ la pereo iras fiereco;

\par }{\Q Kaj antaŭ la falo iras malhumileco.


\par }{\Q \VS{19}Pli bone estas esti humila kun malriĉuloj,

\par }{\Q Ol dividi akiron kun fieruloj.


\par }{\Q \VS{20}Kiu prudente kondukas aferon, tiu trovos bonon;

\par }{\Q Kaj kiu fidas la Eternulon, tiu estas feliĉa.


\par }{\Q \VS{21}Kiu havas prudentan koron, tiu estas nomata saĝulo;

\par }{\Q Kaj agrablaj paroloj plivalorigas la instruon.


\par }{\Q \VS{22}Saĝo estas fonto de vivo por sia posedanto;

\par }{\Q Sed la instruo de malsaĝuloj estas malsaĝeco.


\par }{\Q \VS{23}La koro de saĝulo prudentigas lian buŝon,

\par }{\Q Kaj en lia buŝo plivaloriĝas la instruo.


\par }{\Q \VS{24}Agrabla parolo estas freŝa mielo,

\par }{\Q Dolĉa por la animo kaj saniga por la ostoj.


\par }{\Q \VS{25}Iufoje vojo ŝajnas ĝusta al homo,

\par }{\Q Kaj tamen ĝia fino kondukas al la morto.


\par }{\Q \VS{26}Kiu laboras, tiu laboras por si mem;

\par }{\Q Ĉar lin devigas lia buŝo.


\par }{\Q \VS{27}Malbona homo kaŭzas malbonon;

\par }{\Q Kaj sur liaj lipoj estas kvazaŭ brulanta fajro.


\par }{\Q \VS{28}Malica homo disvastigas malpacon;

\par }{\Q Kaj kalumnianto disigas amikojn.


\par }{\Q \VS{29}Rabemulo forlogas sian proksimulon

\par }{\Q Kaj kondukas lin sur vojo malbona.


\par }{\Q \VS{30}Kiu faras signojn per la okuloj, tiu intencas malicon;

\par }{\Q Kiu faras signojn per la lipoj, tiu plenumas malbonon.


\par }{\Q \VS{31}Krono de gloro estas la grizeco;

\par }{\Q Sur la vojo de justeco ĝi estas trovata.


\par }{\Q \VS{32}Pacienculo estas pli bona ol fortulo;

\par }{\Q Kaj kiu regas sian spiriton, tiu estas pli bona ol militakiranto de urbo.


\par }{\Q \VS{33}Sur la baskon oni ĵetas loton;

\par }{\Q Sed ĝia tuta decido estas de la Eternulo.



\par }\Chap{17}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Pli bona estas seka peco da pano, sed kun trankvileco,

\par }{\Q Ol domo plena de viando, kun malpaco.


\par }{\Q \VS{2}Saĝa sklavo regos super filo hontinda,

\par }{\Q Kaj dividos heredon kune kun fratoj.


\par }{\Q \VS{3}Fandujo estas por arĝento, kaj forno por oro;

\par }{\Q Sed la korojn esploras la Eternulo.


\par }{\Q \VS{4}Malbonfaranto obeas malbonajn buŝojn;

\par }{\Q Malveremulo atentas malpian langon.


\par }{\Q \VS{5}Kiu mokas malriĉulon, tiu ofendas lian Kreinton;

\par }{\Q Kiu ĝojas pri ies malfeliĉo, tiu ne restos sen puno.


\par }{\Q \VS{6}Nepoj estas krono por maljunuloj;

\par }{\Q Kaj gloro por infanoj estas iliaj gepatroj.


\par }{\Q \VS{7}Al malsaĝulo ne konvenas alta parolado,

\par }{\Q Kaj ankoraŭ malpli al nobelo mensogado.


\par }{\Q \VS{8}Donaco estas juvelo en la okuloj de sia mastro;

\par }{\Q Kien ajn li sin turnos, li sukcesos.


\par }{\Q \VS{9}Kiu kovras kulpon, tiu serĉas amikecon;

\par }{\Q Sed kiu reparolas pri la afero, tiu disigas amikojn.


\par }{\Q \VS{10}Pli efikas riproĉo ĉe saĝulo,

\par }{\Q Ol cent batoj ĉe malsaĝulo.


\par }{\Q \VS{11}Malbonulo serĉas nur ribelon;

\par }{\Q Sed terura sendato estos sendita kontraŭ lin.


\par }{\Q \VS{12}Pli bone estas renkonti ursinon, al kiu estas rabitaj ĝiaj infanoj,

\par }{\Q Ol malsaĝulon kun lia malsaĝeco.


\par }{\Q \VS{13}Kiu redonas malbonon por bono,

\par }{\Q El ties domo ne malaperos malbono.


\par }{\Q \VS{14}La komenco de malpaco estas kiel liberigo de akvo;

\par }{\Q Antaŭ ol ĝi tro vastiĝis, forlasu la malpacon.


\par }{\Q \VS{15}Kiu pravigas malvirtulon, kaj kiu malpravigas virtulon,

\par }{\Q Ambaŭ estas abomenaĵo por la Eternulo.


\par }{\Q \VS{16}Por kio servas mono en la mano de malsaĝulo?

\par }{\Q Ĉu por aĉeti saĝon, kiam li prudenton ne havas?


\par }{\Q \VS{17}En ĉiu tempo amiko amas,

\par }{\Q Kaj li fariĝas frato en mizero.


\par }{\Q \VS{18}Homo malsaĝa donas manon en manon,

\par }{\Q Kaj garantias por sia proksimulo.


\par }{\Q \VS{19}Kiu amas malpacon, tiu amas pekon;

\par }{\Q Kiu tro alte levas sian pordon, tiu serĉas pereon.


\par }{\Q \VS{20}Malica koro ne trovos bonon;

\par }{\Q Kaj kiu havas neĝustan langon, tiu enfalos en malfeliĉon.


\par }{\Q \VS{21}Kiu naskas malsaĝulon, tiu havas ĉagrenon;

\par }{\Q Kaj patro de malprudentulo ne havos ĝojon.


\par }{\Q \VS{22}Ĝoja koro estas saniga;

\par }{\Q Kaj malĝoja spirito sekigas la ostojn.


\par }{\Q \VS{23}Kaŝitajn donacojn akceptas malvirtulo,

\par }{\Q Por deklini la vojon de la justeco.


\par }{\Q \VS{24}Antaŭ la vizaĝo de prudentulo estas saĝo;

\par }{\Q Sed la okuloj de malsaĝulo estas en la fino de la tero.


\par }{\Q \VS{25}Filo malsaĝa estas ĉagreno por sia patro,

\par }{\Q Kaj malĝojo por sia patrino.


\par }{\Q \VS{26}Ne estas bone suferigi virtulon,

\par }{\Q Nek bati noblulon, kiu agas juste.


\par }{\Q \VS{27}Kiu ŝparas siajn vortojn, tiu estas prudenta;

\par }{\Q Kaj trankvilanimulo estas homo saĝa.


\par }{\Q \VS{28}Eĉ malsaĝulo, se li silentas, estas rigardata kiel saĝulo;

\par }{\Q Kaj kiel prudentulo, se li tenas fermita sian buŝon.



\par }\Chap{18}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Kiu apartiĝas, tiu serĉas sian volupton

\par }{\Q Kaj iras kontraŭ ĉiu saĝa konsilo.


\par }{\Q \VS{2}Malsaĝulo ne deziras prudenton,

\par }{\Q Sed nur malkovri sian koron.


\par }{\Q \VS{3}Kiam venas malvirtulo,

\par }{\Q Venas ankaŭ malestimo kun honto kaj moko.


\par }{\Q \VS{4}La vortoj de homa buŝo estas profunda akvo;

\par }{\Q La fonto de saĝo estas fluanta rivero.


\par }{\Q \VS{5}Ne estas bone favori malvirtulon,

\par }{\Q Por faligi virtulon ĉe la juĝo.


\par }{\Q \VS{6}La lipoj de malsaĝulo kondukas al malpaco,

\par }{\Q Kaj lia buŝo venigas batojn.


\par }{\Q \VS{7}La buŝo de malsaĝulo estas pereo por li,

\par }{\Q Kaj liaj lipoj enretigas lian animon.


\par }{\Q \VS{8}La vortoj de kalumnianto estas kiel frandaĵoj,

\par }{\Q Kaj ili penetras en la profundon de la ventro.


\par }{\Q \VS{9}Kiu estas senzorga en sia laborado,

\par }{\Q Tiu estas frato de pereiganto.


\par }{\Q \VS{10}La nomo de la Eternulo estas fortika turo:

\par }{\Q Tien kuras virtulo, kaj estas ŝirmata.


\par }{\Q \VS{11}La havo de riĉulo estas lia fortika urbo,

\par }{\Q Kaj kiel alta muro en lia imago.


\par }{\Q \VS{12}Antaŭ la pereo la koro de homo fieriĝas,

\par }{\Q Kaj antaŭ honoro estas humileco.


\par }{\Q \VS{13}Kiu respondas, antaŭ ol li aŭdis,

\par }{\Q Tiu havas malsaĝon kaj honton.


\par }{\Q \VS{14}La spirito de homo nutras lin en lia malsano;

\par }{\Q Sed spiriton premitan kiu povas elporti?


\par }{\Q \VS{15}La koro de saĝulo akiras prudenton,

\par }{\Q Kaj la orelo de saĝuloj serĉas scion.


\par }{\Q \VS{16}Donaco de homo donas al li vastecon

\par }{\Q Kaj kondukas lin al la grandsinjoroj.


\par }{\Q \VS{17}La unua estas prava en sia proceso;

\par }{\Q Sed venas lia proksimulo kaj ĝin klarigas.


\par }{\Q \VS{18}La loto ĉesigas disputojn

\par }{\Q Kaj decidas inter potenculoj.


\par }{\Q \VS{19}Malpaciĝinta frato estas pli obstina, ol fortikigita urbo;

\par }{\Q Kaj disputoj estas kiel rigliloj de turo.


\par }{\Q \VS{20}De la fruktoj de la buŝo de homo satiĝas lia ventro;

\par }{\Q Li manĝas la produktojn de siaj lipoj.


\par }{\Q \VS{21}Morto kaj vivo dependas de la lango;

\par }{\Q Kaj kiu ĝin amas, tiu manĝos ĝiajn fruktojn.


\par }{\Q \VS{22}Kiu trovis edzinon, tiu trovis bonon

\par }{\Q Kaj ricevis favoron de la Eternulo.


\par }{\Q \VS{23}Per petegado parolas malriĉulo;

\par }{\Q Kaj riĉulo respondas arogante.


\par }{\Q \VS{24}Havi multajn amikojn estas embarase;

\par }{\Q Sed ofte amiko estas pli sindona ol frato.



\par }\Chap{19}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Pli bona estas malriĉulo, kiu iras en sia senkulpeco,

\par }{\Q Ol homo, kiu estas malicbuŝulo kaj malsaĝulo.


\par }{\Q \VS{2}Vivo sen prudento ne estas bona;

\par }{\Q Kaj kiu tro rapidas, tiu maltrafas la vojon.


\par }{\Q \VS{3}Malsaĝeco de homo erarigas lian vojon,

\par }{\Q Kaj lia koro koleras la Eternulon.


\par }{\Q \VS{4}Riĉeco donas multon da amikoj;

\par }{\Q Sed malriĉulo estas forlasata de sia amiko.


\par }{\Q \VS{5}Falsa atestanto ne restos sen puno;

\par }{\Q Kaj kiu elspiras mensogojn, tiu ne saviĝos.


\par }{\Q \VS{6}Multaj serĉas favoron de malavarulo;

\par }{\Q Kaj ĉiu estas amiko de homo, kiu donas donacojn.


\par }{\Q \VS{7}Ĉiuj fratoj de malriĉulo lin malamas;

\par }{\Q Tiom pli malproksimiĝas de li liaj amikoj!

\par }{\Q Li havas esperon pri vortoj, kiuj ne estos plenumitaj.


\par }{\Q \VS{8}Kiu akiras prudenton, tiu amas sian animon;

\par }{\Q Kiu gardas saĝon, tiu trovas bonon.


\par }{\Q \VS{9}Falsa atestanto ne restos sen puno;

\par }{\Q Kaj kiu elspiras mensogojn, tiu pereos.


\par }{\Q \VS{10}Al malsaĝulo ne konvenas agrablaĵo;

\par }{\Q Ankoraŭ malpli konvenas al sklavo regi super princoj.


\par }{\Q \VS{11}Saĝo de homo faras lin pacienca;

\par }{\Q Kaj gloro por li estas pardoni pekon.


\par }{\Q \VS{12}Kiel kriego de leono estas la kolero de reĝo;

\par }{\Q Kaj lia favoro estas kiel roso sur herbo.


\par }{\Q \VS{13}Pereo por sia patro estas malsaĝa filo;

\par }{\Q Kaj malpacema edzino estas kiel konstanta gutado.


\par }{\Q \VS{14}Domo kaj havo estas heredataj post gepatroj;

\par }{\Q Sed saĝa edzino estas de la Eternulo.


\par }{\Q \VS{15}Mallaboremeco enigas en profundan dormon,

\par }{\Q Kaj animo maldiligenta suferos malsaton.


\par }{\Q \VS{16}Kiu konservas moralordonon, tiu konservas sian animon;

\par }{\Q Sed kiu ne atentas Lian vojon, tiu mortos.


\par }{\Q \VS{17}Kiu kompatas malriĉulon, tiu pruntedonas al la Eternulo,

\par }{\Q Kaj Tiu redonos al li por lia bonfaro.


\par }{\Q \VS{18}Punu vian filon, dum ekzistas espero,

\par }{\Q Sed via koro ne deziru lian pereon.


\par }{\Q \VS{19}Koleranto devas esti punata;

\par }{\Q Ĉar se vi lin indulgos, li fariĝos ankoraŭ pli kolerema.


\par }{\Q \VS{20}Aŭskultu konsilon kaj akceptu admonon,

\par }{\Q Por ke vi poste estu saĝa.


\par }{\Q \VS{21}Multaj estas la intencoj en la koro de homo,

\par }{\Q Sed la decido de la Eternulo restas fortike.


\par }{\Q \VS{22}Ornamo estas por la homo lia bonfaro;

\par }{\Q Kaj pli bona estas malriĉulo, ol homo mensogema.


\par }{\Q \VS{23}Timo antaŭ la Eternulo kondukas al vivo,

\par }{\Q Al sateco, kaj al evito de malbono.


\par }{\Q \VS{24}Mallaboremulo metas sian manon en la poton,

\par }{\Q Kaj eĉ al sia buŝo li ĝin ne relevas.


\par }{\Q \VS{25}Se vi batos blasfemanton, sensciulo fariĝos atenta;

\par }{\Q Se oni punas saĝulon, li komprenas la instruon.


\par }{\Q \VS{26}Kiu ruinigas patron kaj forpelas patrinon,

\par }{\Q Tiu estas filo hontinda kaj malbeninda.


\par }{\Q \VS{27}Ĉesu, mia filo, aŭskulti admonon

\par }{\Q Kaj tamen dekliniĝi de la vortoj de la instruo.


\par }{\Q \VS{28}Fripona atestanto mokas juĝon;

\par }{\Q Kaj la buŝo de malvirtuloj englutas maljustaĵon.


\par }{\Q \VS{29}La blasfemantojn atendas punoj,

\par }{\Q Kaj batoj la dorson de malsaĝuloj.



\par }\Chap{20}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}La vino estas blasfemanto, ebriiga trinkaĵo estas sovaĝa;

\par }{\Q Kaj kiu delogiĝas per ili, tiu ne estas prudenta.


\par }{\Q \VS{2}Minaco de reĝo estas kiel kriego de leono;

\par }{\Q Kiu lin kolerigas, tiu pekas kontraŭ sia animo.


\par }{\Q \VS{3}Estas honoro por homo ĉesigi malpacon;

\par }{\Q Sed ĉiu malsaĝulo estas malpacema.


\par }{\Q \VS{4}En la malvarma tempo mallaborulo ne plugas;

\par }{\Q Li petos en aŭtuno, kaj li nenion ricevos.


\par }{\Q \VS{5}Intenco en la koro de homo estas profunda akvo;

\par }{\Q Sed homo saĝa ĝin elĉerpos.


\par }{\Q \VS{6}Multaj homoj proklamas pri sia boneco;

\par }{\Q Sed kiu trovos homon fidelan?


\par }{\Q \VS{7}Virtulo iras en sia senpekeco;

\par }{\Q Feliĉaj estas liaj infanoj post li.


\par }{\Q \VS{8}Reĝo, kiu sidas sur trono de juĝo,

\par }{\Q Disventumas per siaj okuloj ĉion malbonan.


\par }{\Q \VS{9}Kiu povas diri: Mi purigis mian koron,

\par }{\Q Mi estas libera de mia peko?


\par }{\Q \VS{10}Neegalaj peziloj, neegalaj mezuroj,

\par }{\Q Ambaŭ estas abomenaĵo por la Eternulo.


\par }{\Q \VS{11}Eĉ knabon oni povas ekkoni laŭ liaj faroj,

\par }{\Q Ĉu estas pura kaj justa lia konduto.


\par }{\Q \VS{12}Orelon aŭdantan kaj okulon vidantan:

\par }{\Q Ilin ambaŭ kreis la Eternulo.


\par }{\Q \VS{13}Ne amu dormon, por ke vi ne malriĉiĝu;

\par }{\Q Malfermu viajn okulojn, kaj vi satiĝos de pano.


\par }{\Q \VS{14}Malbona, malbona, diras la aĉetanto;

\par }{\Q Sed kiam li foriris, tiam li fanfaronas.


\par }{\Q \VS{15}Oni povas havi oron kaj multe da perloj;

\par }{\Q Sed buŝo prudenta estas multevalora ilo.


\par }{\Q \VS{16}Prenu la veston de tiu, kiu garantiis por aliulo;

\par }{\Q Kaj pro la fremduloj prenu de li garantiaĵon.


\par }{\Q \VS{17}Malhonesta pano estas bongusta por homo;

\par }{\Q Sed lia buŝo poste estos plena de ŝtonetoj.


\par }{\Q \VS{18}Intencoj fortikiĝas per konsilo;

\par }{\Q Kaj militon oni faru prudente.


\par }{\Q \VS{19}Kiu malkaŝas sekreton, tiu estas kiel kalumnianto;

\par }{\Q Ne komunikiĝu kun tiu, kiu havas larĝan buŝon.


\par }{\Q \VS{20}Kiu malbenas sian patron kaj sian patrinon,

\par }{\Q Ties lumilo estingiĝos meze de profunda mallumo.


\par }{\Q \VS{21}Heredo, al kiu oni komence tro rapidas,

\par }{\Q Ne estas benata en sia fino.


\par }{\Q \VS{22}Ne diru: Mi repagos malbonon;

\par }{\Q Fidu la Eternulon, kaj Li vin helpos.


\par }{\Q \VS{23}Neegalaj peziloj estas abomenaĵo por la Eternulo,

\par }{\Q Kaj malvera pesilo estas ne bona.


\par }{\Q \VS{24}La irado de homo dependas de la Eternulo;

\par }{\Q Kiel homo povus kompreni sian vojon?


\par }{\Q \VS{25}Ĝi estas reto por homo, se li rapidas nomi ion sankta

\par }{\Q Kaj esploras nur post faro de promeso.


\par }{\Q \VS{26}Saĝa reĝo dispelas malvirtulojn,

\par }{\Q Kaj venigas radon sur ilin.


\par }{\Q \VS{27}La animo de homo estas lumilo de la Eternulo;

\par }{\Q Ĝi esploras ĉiujn internaĵojn de la korpo.


\par }{\Q \VS{28}Favorkoreco kaj veremeco hardas reĝon;

\par }{\Q Kaj per favorkoreco li subtenas sian tronon.


\par }{\Q \VS{29}Gloro por junuloj estas ilia forto,

\par }{\Q Kaj ornamo por maljunuloj estas grizeco.


\par }{\Q \VS{30}Vundoj de batoj devas penetri en malbonulon,

\par }{\Q Kaj frapoj devas iri profunde en lian korpon.



\par }\Chap{21}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Kiel akvaj torentoj estas la koro de reĝo en la mano de la Eternulo:

\par }{\Q Kien Li volas, Li ĝin direktas.


\par }{\Q \VS{2}Ĉiuj vojoj de homo estas ĝustaj en liaj okuloj;

\par }{\Q Sed la Eternulo pesas la korojn.


\par }{\Q \VS{3}Plenumado de vero kaj justeco

\par }{\Q Estas al la Eternulo pli agrabla ol oferado.


\par }{\Q \VS{4}Fieraj okuloj kaj aroganta koro,

\par }{\Q Kulturaĵo de malvirtuloj, estas peko.


\par }{\Q \VS{5}La entreprenoj de diligentulo donas nur profiton;

\par }{\Q Sed ĉiu trorapidado kondukas nur al manko.


\par }{\Q \VS{6}Akirado de trezoroj per lango mensogema

\par }{\Q Estas vanta bloveto, retoj de morto.


\par }{\Q \VS{7}La rabo de malvirtuloj atakos ilin mem;

\par }{\Q Ĉar ili ne volis fari justaĵon.


\par }{\Q \VS{8}Malrekta estas la vojo de homo kulpa;

\par }{\Q Sed la agado de purulo estas ĝusta.


\par }{\Q \VS{9}Pli bone estas loĝi sur angulo de tegmento,

\par }{\Q Ol kun malpacema edzino en komuna domo.


\par }{\Q \VS{10}La animo de malvirtulo deziras malbonon;

\par }{\Q Lia proksimulo ne estas favorata de li.


\par }{\Q \VS{11}Kiam blasfemanto estas punata, senspertulo fariĝas pli saĝa;

\par }{\Q Kaj kiam oni instruas saĝulon, li akiras prudenton.


\par }{\Q \VS{12}La Justulo rigardas la domon de malvirtulo,

\par }{\Q Kaj Li faligas malvirtulojn en malbonon.


\par }{\Q \VS{13}Se iu ŝtopas sian orelon kontraŭ kriado de malriĉulo,

\par }{\Q Li ankaŭ vokos kaj ne estos aŭskultata.


\par }{\Q \VS{14}Sekreta donaco kvietigas koleron,

\par }{\Q Kaj donaco en la sinon, fortan furiozon.


\par }{\Q \VS{15}Farado de justaĵo estas ĝojo por la virtulo

\par }{\Q Kaj teruro por la malbonaguloj.


\par }{\Q \VS{16}Homo, kiu erarforiĝis de la vojo de prudento,

\par }{\Q Ekloĝos en komunumo de mortintoj.


\par }{\Q \VS{17}Kiu amas gajecon, tiu havos mankon;

\par }{\Q Kiu amas vinon kaj oleon, tiu ne estos riĉa.


\par }{\Q \VS{18}La malvirtulo estos liberiga anstataŭo por la virtulo,

\par }{\Q Kaj malpiulo por piuloj.


\par }{\Q \VS{19}Pli bone estas loĝi en lando dezerta,

\par }{\Q Ol kun malpacema kaj kolerema edzino.


\par }{\Q \VS{20}Ĉarma trezoro kaj oleo estas en la domo de saĝulo;

\par }{\Q Sed homo malsaĝa ĉion englutas.


\par }{\Q \VS{21}Kiu celas justecon kaj bonecon,

\par }{\Q Tiu trovos vivon, justecon, kaj honoron.


\par }{\Q \VS{22}Kontraŭ urbon de fortuloj eliras saĝulo,

\par }{\Q Kaj li faligas ĝian fortan fortikaĵon.


\par }{\Q \VS{23}Kiu gardas sian buŝon kaj sian langon,

\par }{\Q Tiu gardas sian animon kontraŭ malfeliĉoj.


\par }{\Q \VS{24}Fiera malbonulo, kiun oni nomas blasfemulo,

\par }{\Q Agas kun kolero kaj malboneco.


\par }{\Q \VS{25}La deziro de mallaborulo lin mortigas,

\par }{\Q Ĉar liaj manoj ne volas labori.


\par }{\Q \VS{26}Tuttage li forte deziras;

\par }{\Q Sed virtulo donas kaj ne rifuzas.


\par }{\Q \VS{27}Oferdono de malvirtuloj estas abomenaĵo;

\par }{\Q Kiom pli, kiam li ĝin alportas kiel pekoferon!


\par }{\Q \VS{28}Mensoga atestanto pereos;

\par }{\Q Sed homo, kiu mem aŭdis, parolos por ĉiam.


\par }{\Q \VS{29}Malvirtulo tenas sian vizaĝon arogante;

\par }{\Q Sed virtulo zorgas pri sia vojo.


\par }{\Q \VS{30}Ne ekzistas saĝo, ne ekzistas prudento,

\par }{\Q Ne ekzistas konsilo kontraŭ la Eternulo.


\par }{\Q \VS{31}Ĉevalo estas preparata por la tago de milito;

\par }{\Q Sed la helpo venas de la Eternulo.



\par }\Chap{22}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Nomo bona estas pli preferinda, ol granda riĉeco;

\par }{\Q Kaj bona estimo, ol arĝento kaj oro.


\par }{\Q \VS{2}Riĉulo kaj malriĉulo renkontiĝas:

\par }{\Q Ilin ambaŭ kreis la Eternulo.


\par }{\Q \VS{3}Prudentulo antaŭvidas malbonon, kaj kaŝiĝas;

\par }{\Q Sed naivuloj antaŭenpaŝas, kaj difektiĝas.


\par }{\Q \VS{4}Por humileco kaj timo antaŭ la Eternulo

\par }{\Q Oni ricevas riĉecon kaj honoron kaj vivon.


\par }{\Q \VS{5}Dornoj kaj retoj estas sur la vojo de malbonagulo;

\par }{\Q Kiu gardas sian animon, tiu malproksimiĝas de ili.


\par }{\Q \VS{6}Instruu knabon konforme al lia vojo,

\par }{\Q Kaj eĉ maljuniĝinte li ne dekliniĝos de ĝi.


\par }{\Q \VS{7}Riĉulo regas super malriĉuloj,

\par }{\Q Kaj kiu prunteprenas, tiu estas sklavo de la pruntedoninto.


\par }{\Q \VS{8}Kiu semas maljustaĵon, tiu rikoltos suferon,

\par }{\Q Kaj la kano de lia krueleco rompiĝos.


\par }{\Q \VS{9}Bonokululo estos benata;

\par }{\Q Ĉar li donas el sia pano al malriĉulo.


\par }{\Q \VS{10}Forpelu blasfemulon, kaj foriros malpaco,

\par }{\Q Kaj ĉesiĝos malkonsento kaj ofendo.


\par }{\Q \VS{11}Kiu amas purecon de koro kaj agrable parolas,

\par }{\Q Al tiu la reĝo estas amiko.


\par }{\Q \VS{12}La okuloj de la Eternulo gardas la prudenton;

\par }{\Q Sed la vortojn de maliculo Li renversas.


\par }{\Q \VS{13}Mallaborulo diras: Leono estas ekstere,

\par }{\Q Mi povus esti mortigita meze de la strato.


\par }{\Q \VS{14}La buŝo de malĉastulino estas profunda foso;

\par }{\Q Kiun la Eternulo koleras, tiu tien enfalas.


\par }{\Q \VS{15}Malsaĝeco forte sidas en la koro de knabo;

\par }{\Q Sed vergo punanta ĝin elpelas el ĝi.


\par }{\Q \VS{16}Kiu premas malriĉulon, por pligrandigi sian riĉecon,

\par }{\Q Tiu donas al riĉulo, por ke li malriĉiĝu.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{17}Klinu vian orelon kaj aŭskultu vortojn de saĝuloj,

\par }{\Q Kaj direktu vian koron al mia instruo;


\par }{\Q \VS{18}Ĉar ili estos agrablaj, se vi gardos ilin en via interno;

\par }{\Q Ili estos ĉiuj pretaj sur viaj lipoj.


\par }{\Q \VS{19}Ke al la Eternulo estu via fido,

\par }{\Q Tion mi instruis al vi hodiaŭ.


\par }{\Q \VS{20}Ĉu mi ne skribis al vi tion trifoje

\par }{\Q Kun konsiloj kaj scio,


\par }{\Q \VS{21}Por sciigi al vi la ĝustecon de la paroloj de vero,

\par }{\Q Por ke vi transdonu la parolojn de vero al tiuj, kiuj vin sendis?


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{22}Ne prirabu malriĉulon, pro tio, ke li estas malriĉa;

\par }{\Q Kaj ne premu senhavulon ĉe la pordego;


\par }{\Q \VS{23}Ĉar la Eternulo defendos ilian aferon

\par }{\Q Kaj dispremos iliajn premantojn.


\par }{\Q \VS{24}Ne amikiĝu kun homo kolerema,

\par }{\Q Kaj ne komunikiĝu kun homo flamiĝema;


\par }{\Q \VS{25}Ke vi ne lernu lian vojon

\par }{\Q Kaj ne ricevu reton por via animo.


\par }{\Q \VS{26}Ne estu inter tiuj, kiuj firmigas per mano,

\par }{\Q Kiuj garantias por ŝuldoj.


\par }{\Q \VS{27}Se vi ne havos per kio pagi,

\par }{\Q Oni ja prenos vian litaĵon de sub vi.


\par }{\Q \VS{28}Ne forŝovu la antikvajn limojn,

\par }{\Q Kiujn faris viaj patroj.


\par }{\Q \VS{29}Se vi vidas homon lertan en sia profesio, li staros antaŭ reĝoj;

\par }{\Q Li ne staros antaŭ maleminentuloj.



\par }\Chap{23}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Kiam vi sidiĝos, por manĝi kun reganto,

\par }{\Q Rigardu bone, kio estas antaŭ vi;


\par }{\Q \VS{2}Kaj vi metu tranĉilon al via gorĝo,

\par }{\Q Se vi estas avidulo.


\par }{\Q \VS{3}Ne deziru liajn bongustajn manĝojn;

\par }{\Q Ĉar ĝi estas trompa pano.


\par }{\Q \VS{4}Ne penu riĉiĝi;

\par }{\Q Forlasu vian pripensadon.


\par }{\Q \VS{5}Ĉu vi direktos viajn okulojn al ĝi? ĝi jam ne ekzistos;

\par }{\Q Ĉar riĉeco faras al si flugilojn kiel aglo, kaj forflugas al la ĉielo.


\par }{\Q \VS{6}Ne manĝu panon de malbondeziranto,

\par }{\Q Kaj ne deziru liajn bongustajn manĝojn.


\par }{\Q \VS{7}Ĉar kiaj estas la pensoj en lia animo, tia li ankaŭ estas:

\par }{\Q Manĝu kaj trinku, li diros al vi,

\par }{\Q Sed lia koro ne estas kun vi.


\par }{\Q \VS{8}La pecon, kiun vi manĝis, vi elvomos;

\par }{\Q Kaj vane vi perdis viajn agrablajn vortojn.


\par }{\Q \VS{9}En la orelojn de malsaĝulo ne parolu;

\par }{\Q Ĉar li malŝatos la saĝecon de viaj vortoj.


\par }{\Q \VS{10}Ne forŝovu la antikvajn limojn,

\par }{\Q Kaj sur la kampon de orfoj ne iru.


\par }{\Q \VS{11}Ĉar ilia Liberiganto estas forta;

\par }{\Q Li defendos ilian aferon kontraŭ vi.


\par }{\Q \VS{12}Elmetu vian koron al instruo

\par }{\Q Kaj viajn orelojn al paroloj de prudento.


\par }{\Q \VS{13}Ne malvolu puni knabon:

\par }{\Q Se vi batos lin per kano, li ne mortos.


\par }{\Q \VS{14}Vi batos lin per kano,

\par }{\Q Kaj lian animon vi savos de Ŝeol.


\par }{\Q \VS{15}Mia filo, se via koro estos saĝa,

\par }{\Q Tiam ĝojos ankaŭ mia koro.


\par }{\Q \VS{16}Kaj mia internaĵo ĝojos,

\par }{\Q Kiam viaj lipoj parolos ĝustaĵon.


\par }{\Q \VS{17}Via koro sin tiru ne al pekuloj,

\par }{\Q Sed al timo antaŭ la Eternulo ĉiutage.


\par }{\Q \VS{18}Ĉar ekzistas estonteco,

\par }{\Q Kaj via espero ne perdiĝos.


\par }{\Q \VS{19}Aŭskultu vi, mia filo, kaj estu saĝa,

\par }{\Q Kaj direktu vian koron al la ĝusta vojo.


\par }{\Q \VS{20}Ne estu inter la drinkantoj de vino,

\par }{\Q Inter tiuj, kiuj manĝas tro da viando;


\par }{\Q \VS{21}Ĉar drinkemulo kaj manĝegemulo malriĉiĝos,

\par }{\Q Kaj dormemulo havos sur si ĉifonaĵojn.


\par }{\Q \VS{22}Aŭskultu vian patron, kiu vin naskigis,

\par }{\Q Kaj ne malŝatu vian patrinon, kiam ŝi maljuniĝos.


\par }{\Q \VS{23}Veron aĉetu, kaj ne vendu saĝon

\par }{\Q Kaj instruon kaj prudenton.


\par }{\Q \VS{24}Grandan ĝojon havas patro de virtulo,

\par }{\Q Kaj naskinto de saĝulo ĝojos pro li.


\par }{\Q \VS{25}Via patro kaj via patrino ĝojos,

\par }{\Q Kaj via naskintino triumfos.


\par }{\Q \VS{26}Donu, mia filo, vian koron al mi,

\par }{\Q Kaj al viaj okuloj plaĉu miaj vojoj.


\par }{\Q \VS{27}Ĉar malĉastulino estas profunda foso,

\par }{\Q Kaj fremda edzino estas malvasta puto.


\par }{\Q \VS{28}Ŝi embuskas kiel rabisto,

\par }{\Q Kaj kolektas ĉirkaŭ si perfidulojn.


\par }{\Q \VS{29}Ĉe kiu estas ploro? ĉe kiu estas ĝemoj? ĉe kiu estas malpaco?

\par }{\Q Ĉe kiu estas plendoj? ĉe kiu estas senkaŭzaj batoj?

\par }{\Q Ĉe kiu estas malklaraj okuloj?


\par }{\Q \VS{30}Ĉe tiuj, kiuj sidas malfrue ĉe vino,

\par }{\Q Ĉe tiuj, kiuj venas, por gustumi aroman trinkaĵon.


\par }{\Q \VS{31}Ne rigardu la vinon, kiel ruĝa ĝi estas,

\par }{\Q Kiel ĝi brilas en la pokalo, kiel glate ĝi eniras:


\par }{\Q \VS{32}En la fino ĝi mordas kiel serpento

\par }{\Q Kaj pikas kiel vipuro.


\par }{\Q \VS{33}Viaj okuloj vidos fremdaĵojn,

\par }{\Q Kaj via koro parolos malĝustaĵojn.


\par }{\Q \VS{34}Kaj vi estos kiel dormanto meze de la maro,

\par }{\Q Kaj kiel dormanto sur la supro de masto.


\par }{\Q \VS{35}Ili batis min, sed ĝi min ne doloris;

\par }{\Q Ili frapis min, sed mi ne sentis;

\par }{\Q Kiam mi vekiĝos, mi denove tion serĉos.



\par }\Chap{24}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Ne sekvu malbonajn homojn,

\par }{\Q Kaj ne deziru esti kun ili;


\par }{\Q \VS{2}Ĉar ilia koro pensas pri perfortaĵo,

\par }{\Q Kaj ilia buŝo parolas malbonaĵon.


\par }{\Q \VS{3}Per saĝo konstruiĝas domo,

\par }{\Q Kaj per prudento ĝi fortikiĝas;


\par }{\Q \VS{4}Kaj per sciado la ĉambroj pleniĝas

\par }{\Q Per ĉia havo grandvalora kaj agrabla.


\par }{\Q \VS{5}Homo saĝa havas forton,

\par }{\Q Kaj homo prudenta estas potenca.


\par }{\Q \VS{6}Kun pripenso faru militon;

\par }{\Q Kaj venko venas per multe da konsilantoj.


\par }{\Q \VS{7}Tro alta estas la saĝo por malsaĝulo;

\par }{\Q Ĉe la pordego li ne malfermos sian buŝon.


\par }{\Q \VS{8}Kiu intencas fari malbonon,

\par }{\Q Tiun oni nomas maliculo.


\par }{\Q \VS{9}Malico de malsaĝulo estas peko;

\par }{\Q Kaj blasfemanto estas abomenaĵo por homo.


\par }{\Q \VS{10}Se vi montriĝis malforta en tago de mizero,

\par }{\Q Via forto estas ja malgranda.


\par }{\Q \VS{11}Savu tiujn, kiujn oni prenis por mortigi,

\par }{\Q Kaj ne fortiriĝu de tiuj, kiuj estas kondamnitaj al morto.


\par }{\Q \VS{12}Se vi diras: Ni tion ne sciis,

\par }{\Q La esploranto de koroj ja komprenas,

\par }{\Q Kaj la gardanto de via animo ja scias,

\par }{\Q Kaj Li redonas al homo laŭ liaj faroj.


\par }{\Q \VS{13}Manĝu, mia filo, mielon, ĉar ĝi estas bona;

\par }{\Q Kaj la mieltavolo estas dolĉa por via gorĝo;


\par }{\Q \VS{14}Tia estas por via animo la sciado de saĝo, se vi ĝin trovis,

\par }{\Q Kaj ekzistas estonteco, kaj via espero ne pereos.


\par }{\Q \VS{15}Ne insidu, ho malvirtulo, kontraŭ la domo de virtulo;

\par }{\Q Ne ataku lian ripozejon;


\par }{\Q \VS{16}Ĉar sep fojojn virtulo falos, kaj tamen leviĝos;

\par }{\Q Sed malvirtuloj implikiĝas en la malfeliĉo.


\par }{\Q \VS{17}Kiam falas via malamiko, ne ĝoju,

\par }{\Q Kaj ĉe lia malfeliĉo via koro ne plezuriĝu;


\par }{\Q \VS{18}Ĉar eble la Eternulo vidos, kaj tio ne plaĉos al Li,

\par }{\Q Kaj Li returnos de li Sian koleron.


\par }{\Q \VS{19}Ne koleru kontraŭ malbonfarantoj,

\par }{\Q Kaj ne enviu la malvirtulojn;


\par }{\Q \VS{20}Ĉar la malbonulo ne havos estontecon;

\par }{\Q La lumilo de malvirtuloj estingiĝos.


\par }{\Q \VS{21}Timu, mia filo, la Eternulon kaj la reĝon;

\par }{\Q Kun ribeluloj ne komunikiĝu.


\par }{\Q \VS{22}Ĉar subite venos ilia pereo;

\par }{\Q Kaj kiu scias, kiam venos la puno de ambaŭ?


\par }{\PP \VS{23}Ankaŭ ĉi tio estas vortoj de saĝuloj:

\par }{\Q Konsideri personojn ĉe juĝado estas ne bone.


\par }{\Q \VS{24}Kiu diras al malvirtulo: Vi estas virtulo,

\par }{\Q Tiun malbenos popoloj, tiun malamos gentoj.


\par }{\Q \VS{25}Sed kiuj faras riproĉojn, tiuj plaĉas,

\par }{\Q Kaj sur ilin venos bona beno.


\par }{\Q \VS{26}Kiu respondas ĝustajn vortojn,

\par }{\Q Tiu kisas per la lipoj.


\par }{\Q \VS{27}Plenumu vian laboron ekstere,

\par }{\Q Pretigu ĉion sur via kampo;

\par }{\Q Kaj poste aranĝu vian domon.


\par }{\Q \VS{28}Ne atestu sen kaŭzo kontraŭ via proksimulo;

\par }{\Q Ĉu vi trompus per via buŝo?


\par }{\Q \VS{29}Ne diru: Kiel li agis kontraŭ mi, tiel mi agos kontraŭ li;

\par }{\Q Mi redonos al la homo laŭ lia faro.


\par }{\Q \VS{30}Mi pasis tra kampo de homo maldiligenta

\par }{\Q Kaj tra vinberĝardeno de sensaĝulo;


\par }{\Q \VS{31}Kaj jen ĉie elkreskis urtiko,

\par }{\Q Ĉio estas kovrita de dornoj,

\par }{\Q Kaj la ŝtona muro estas detruita.


\par }{\Q \VS{32}Kaj kiam mi vidis, mi prenis ĝin en mian koron,

\par }{\Q Mi rigardis, kaj ricevis instruon:


\par }{\Q \VS{33}Iom da dormo, iom da dormeto,

\par }{\Q Iom da kunmeto de la manoj por kuŝado;


\par }{\Q \VS{34}Kaj venos via malriĉeco kiel rabisto,

\par }{\Q Kaj via senhaveco kiel viro armita.



\par }\Chap{25}{\PP \VerseOne{1}Ankaŭ ĉi tio estas sentencoj de Salomono, kiujn kolektis la viroj de Ĥizkija, reĝo de Judujo.


\par }{\Q \VS{2}Honoro de Dio estas kaŝi aferon;

\par }{\Q Sed honoro de reĝoj estas esplori aferon.


\par }{\Q \VS{3}La ĉielo estas alta, la tero estas profunda,

\par }{\Q Kaj la koro de reĝoj estas neesplorebla.


\par }{\Q \VS{4}Forigu de arĝento la almiksaĵon,

\par }{\Q Kaj la puriganto ricevos vazon.


\par }{\Q \VS{5}Forigu malvirtulon de la reĝo,

\par }{\Q Kaj lia trono fortikiĝos en justeco.


\par }{\Q \VS{6}Ne montru vin granda antaŭ la reĝo,

\par }{\Q Kaj sur la loko de eminentuloj ne stariĝu;


\par }{\Q \VS{7}Ĉar pli bone estas, se oni diros al vi: Leviĝu ĉi tien,

\par }{\Q Ol se oni malaltigos vin antaŭ eminentulo,

\par }{\Q Kiun vidis viaj okuloj.


\par }{\Q \VS{8}Ne komencu tuj disputi;

\par }{\Q Ĉar kion vi faros poste, kiam via proksimulo vin hontigos?


\par }{\Q \VS{9}Faru disputon kun via proksimulo mem,

\par }{\Q Sed sekreton de aliulo ne malkaŝu;


\par }{\Q \VS{10}Ĉar alie aŭdanto vin riproĉos,

\par }{\Q Kaj vian babilon vi jam ne povos repreni.


\par }{\Q \VS{11}Vorto dirita en ĝusta tempo

\par }{\Q Estas kiel oraj pomoj sur retaĵo arĝenta.


\par }{\Q \VS{12}Kiel ora orelringo kaj multekosta kolringo,

\par }{\Q Tiel estas saĝa admonanto por aŭskultanta orelo.


\par }{\Q \VS{13}Kiel malvarmo de neĝo en la tempo de rikolto,

\par }{\Q Tiel estas fidela sendito por siaj sendintoj:

\par }{\Q Li revigligas la animon de sia sinjoro.


\par }{\Q \VS{14}Kiel nuboj kaj vento sen pluvo,

\par }{\Q Tiel estas homo, kiu fanfaronas per dono, kiun li ne faras.


\par }{\Q \VS{15}Per pacienco oni altiras al si potenculon,

\par }{\Q Kaj mola parolo rompas oston.


\par }{\Q \VS{16}Kiam vi trovis mielon, manĝu, kiom vi bezonas,

\par }{\Q Por ke vi ne fariĝu tro sata kaj ne elvomu ĝin.


\par }{\Q \VS{17}Detenu vian piedon de la domo de via proksimulo;

\par }{\Q Ĉar alie vi tedus lin kaj li vin malamus.


\par }{\Q \VS{18}Kiel martelo kaj glavo kaj akra sago

\par }{\Q Estas tiu homo, kiu parolas pri sia proksimulo malveran ateston.


\par }{\Q \VS{19}Kiel putra dento kaj malforta piedo

\par }{\Q Estas nefidinda espero en tago de mizero.


\par }{\Q \VS{20}Kiel demeto de vesto en tempo de malvarmo, kiel vinagro sur natro,

\par }{\Q Tiel estas kantado de kantoj al koro suferanta.


\par }{\Q \VS{21}Se via malamanto estas malsata, manĝigu al li panon;

\par }{\Q Kaj se li estas soifa, trinkigu al li akvon;


\par }{\Q \VS{22}Ĉar fajrajn karbojn vi kolektos sur lia kapo,

\par }{\Q Kaj la Eternulo vin rekompencos.


\par }{\Q \VS{23}Norda vento kaŭzas pluvon,

\par }{\Q Kaj ĉagrenita vizaĝo kaŝatan parolon.


\par }{\Q \VS{24}Pli bone estas loĝi sur angulo de tegmento,

\par }{\Q Ol kun malpacema edzino en komuna domo.


\par }{\Q \VS{25}Kiel malvarma akvo por suferanto de soifo,

\par }{\Q Tiel estas bona sciigo el lando malproksima.


\par }{\Q \VS{26}Virtulo, kiu falas antaŭ malvirtulo,

\par }{\Q Estas malklara fonto kaj malbonigita puto.


\par }{\Q \VS{27}Ne bone estas manĝi tro multe da mielo;

\par }{\Q Kaj ne glore estas serĉi sian gloron.


\par }{\Q \VS{28}Homo, kiu ne povas regi sian spiriton,

\par }{\Q Estas urbo detruita, kiu ne havas muron.



\par }\Chap{26}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Kiel neĝo en somero, kaj kiel pluvo en tempo de rikolto,

\par }{\Q Tiel ne konvenas honoro por malsaĝulo.


\par }{\Q \VS{2}Kiel birdo forleviĝas, kiel hirundo forflugas,

\par }{\Q Tiel senkaŭza malbeno ne efektiviĝas.


\par }{\Q \VS{3}Vipo estas por ĉevalo, brido por azeno,

\par }{\Q Kaj bastono por la dorso de malsaĝuloj.


\par }{\Q \VS{4}Ne respondu al malsaĝulo laŭ lia malsaĝeco,

\par }{\Q Por ke vi mem ne fariĝu egala al li.


\par }{\Q \VS{5}Respondu al malsaĝulo laŭ lia malsaĝeco,

\par }{\Q Por ke li ne estu saĝulo en siaj propraj okuloj.


\par }{\Q \VS{6}Kiu komisias aferon al malsaĝulo,

\par }{\Q Tiu tranĉas al si la piedojn kaj sin suferigas.


\par }{\Q \VS{7}Kiel la kruroj de lamulo pendas peze,

\par }{\Q Tiel estas sentenco en la buŝo de malsaĝuloj.


\par }{\Q \VS{8}Kiel iu, kiu alligas ŝtonon al ĵetilo,

\par }{\Q Tiel estas tiu, kiu faras honoron al malsaĝulo.


\par }{\Q \VS{9}Kiel dorna kano en la mano de ebriulo,

\par }{\Q Tiel estas sentenco en la buŝo de malsaĝuloj.


\par }{\Q \VS{10}Kompetentulo ĉion bone faras;

\par }{\Q Sed kiu dungas pasantojn, tiu dungas malsaĝulojn.


\par }{\Q \VS{11}Kiel hundo revenas al sia vomitaĵo,

\par }{\Q Tiel malsaĝulo ripetas sian malsaĝaĵon.


\par }{\Q \VS{12}Ĉu vi vidas homon, kiu estas saĝa en siaj okuloj?

\par }{\Q Estas pli da espero por malsaĝulo ol por li.


\par }{\Q \VS{13}Maldiligentulo diras: Leono estas sur la vojo,

\par }{\Q Leono estas sur la stratoj.


\par }{\Q \VS{14}Pordo turniĝas sur sia hoko,

\par }{\Q Kaj maldiligentulo sur sia lito.


\par }{\Q \VS{15}Maldiligentulo ŝovas sian manon en la poton,

\par }{\Q Kaj ne volas venigi ĝin al sia buŝo.


\par }{\Q \VS{16}Maldiligentulo estas en siaj okuloj pli saĝa,

\par }{\Q Ol sep veraj saĝuloj.


\par }{\Q \VS{17}Pasanto, kiu sin miksas en malpropran disputon,

\par }{\Q Estas kiel iu, kiu kaptas hundon je la oreloj.


\par }{\Q \VS{18}Kiel frenezulo, kiu ĵetas fajron,

\par }{\Q Sagojn, kaj morton,


\par }{\Q \VS{19}Tiel estas homo, kiu trompas sian proksimulon,

\par }{\Q Kaj diras: Mi ja ŝercas.


\par }{\Q \VS{20}Kie ne estas ligno, estingiĝas la fajro;

\par }{\Q Kaj se ne estas kalumnianto, ĉesiĝas malpaco.


\par }{\Q \VS{21}Karbo servas por ardaĵo, ligno por fajro,

\par }{\Q Kaj homo malpacema por provoki malpacon.


\par }{\Q \VS{22}La vortoj de kalumnianto estas kiel frandaĵoj,

\par }{\Q Kaj ili penetras en la profundon de la ventro.


\par }{\Q \VS{23}Varmegaj lipoj kun malica koro

\par }{\Q Estas nepurigita arĝento, kiu kovras argilaĵon.


\par }{\Q \VS{24}Malamanto havas maskitajn parolojn,

\par }{\Q Kaj en sia koro li preparas malicon.


\par }{\Q \VS{25}Kiam li ĉarmigas sian voĉon, ne kredu al li;

\par }{\Q Ĉar sep abomenaĵoj estas en lia koro.


\par }{\Q \VS{26}Kiu trompe kaŝas malamon,

\par }{\Q Tiu aperigos sian malbonecon en popola kunveno.


\par }{\Q \VS{27}Kiu fosas foson, tiu falos en ĝin;

\par }{\Q Kaj kiu rulas ŝtonon, al tiu ĝi revenos.


\par }{\Q \VS{28}Mensogema lango malamas tiujn, kiujn ĝi dispremis;

\par }{\Q Kaj hipokrita buŝo kaŭzas pereon.



\par }\Chap{27}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Ne fanfaronu pri la morgaŭa tago;

\par }{\Q Ĉar vi ne scias, kion naskos la tago.


\par }{\Q \VS{2}Alia vin laŭdu, sed ne via buŝo;

\par }{\Q Fremdulo, sed ne viaj lipoj.


\par }{\Q \VS{3}Peza estas ŝtono, kaj sablo estas ŝarĝo;

\par }{\Q Sed kolero de malsaĝulo estas pli peza ol ambaŭ.


\par }{\Q \VS{4}Kolero estas kruelaĵo, kaj furiozo estas superakvego;

\par }{\Q Sed kiu sin tenos kontraŭ envio?


\par }{\Q \VS{5}Pli bona estas riproĉo nekaŝita,

\par }{\Q Ol amo kaŝita.


\par }{\Q \VS{6}Fidelkoraj estas la batoj de amanto;

\par }{\Q Sed tro multaj estas la kisoj de malamanto.


\par }{\Q \VS{7}Sata animo malŝatas mieltavolon,

\par }{\Q Sed por malsata animo ĉio maldolĉa estas dolĉa.


\par }{\Q \VS{8}Kiel birdo, kiu forlasis sian neston,

\par }{\Q Tiel estas homo, kiu forlasis sian lokon.


\par }{\Q \VS{9}Oleo kaj odorfumaĵo ĝojigas la koron,

\par }{\Q Kaj la konsilo de amiko estas dolĉaĵo por la animo.


\par }{\Q \VS{10}Ne forlasu vian amikon kaj la amikon de via patro,

\par }{\Q Kaj en la domon de via frato ne iru en la tago de via mizero;

\par }{\Q Pli bona estas najbaro proksima, ol frato malproksima.


\par }{\Q \VS{11}Estu saĝa, mia filo, kaj ĝojigu mian koron;

\par }{\Q Kaj mi havos kion respondi al mia insultanto.


\par }{\Q \VS{12}Prudentulo antaŭvidas malbonon, kaj kaŝiĝas;

\par }{\Q Sed naivuloj antaŭenpaŝas, kaj difektiĝas.


\par }{\Q \VS{13}Prenu la veston de tiu, kiu garantiis por aliulo;

\par }{\Q Kaj pro la fremduloj prenu de li garantiaĵon.


\par }{\Q \VS{14}Kiu frue matene benas sian proksimulon per laŭta voĉo,

\par }{\Q Tiu estos opiniata malbenanto.


\par }{\Q \VS{15}Defluilo en pluva tago

\par }{\Q Kaj malpacema edzino estas egalaj.


\par }{\Q \VS{16}Kiu ŝin retenas, tiu retenas venton

\par }{\Q Kaj volas kapti oleon per sia dekstra mano.


\par }{\Q \VS{17}Fero akriĝas per fero,

\par }{\Q Kaj homon akrigas la rigardo de lia proksimulo.


\par }{\Q \VS{18}Kiu gardas figarbon, tiu manĝos ĝiajn fruktojn;

\par }{\Q Kaj kiu gardas sian sinjoron, tiu estos honorata.


\par }{\Q \VS{19}Kiel en la akvo vizaĝo speguliĝas al vizaĝo,

\par }{\Q Tiel la koro de homo estas kontraŭ alia koro.


\par }{\Q \VS{20}Ŝeol kaj la abismo neniam satiĝas;

\par }{\Q Kaj ankaŭ la okuloj de homo neniam satiĝas.


\par }{\Q \VS{21}Kiel fandujo por arĝento kaj forno por oro,

\par }{\Q Tiel estas por homo la buŝo de lia laŭdanto.


\par }{\Q \VS{22}Se vi pistos malsaĝulon en pistujo inter griaĵo,

\par }{\Q Lia malsaĝeco de li ne apartiĝos.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{23}Bone konu viajn ŝafojn,

\par }{\Q Atentu viajn brutarojn.


\par }{\Q \VS{24}Ĉar riĉeco ne daŭras eterne,

\par }{\Q Kaj krono ne restas por ĉiuj generacioj.


\par }{\Q \VS{25}Aperas herbo, montriĝas verdaĵo,

\par }{\Q Kaj kolektiĝas kreskaĵoj de la montoj.


\par }{\Q \VS{26}Ŝafidoj estas, por vesti vin,

\par }{\Q Kaj kaproj, por doni al vi la eblon aĉeti kampon.


\par }{\Q \VS{27}Estas sufiĉe da kaprina lakto, por nutri vin, por nutri vian domon,

\par }{\Q Kaj por subteni la vivon de viaj servantinoj.



\par }\Chap{28}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Malvirtulo kuras, kiam neniu persekutas;

\par }{\Q Sed virtuloj estas sentimaj kiel leono.


\par }{\Q \VS{2}Kiam lando pekas, ĝi havas multe da estroj;

\par }{\Q Sed se regas homo prudenta kaj kompetenta, li regas longe.


\par }{\Q \VS{3}Homo malriĉa, kiu premas malriĉulojn,

\par }{\Q Estas kiel pluvo batanta, sed ne dononta panon.


\par }{\Q \VS{4}Kiuj forlasis la leĝojn, tiuj laŭdas malvirtulon;

\par }{\Q Sed la observantoj de la leĝoj indignas kontraŭ li.


\par }{\Q \VS{5}Malbonaj homoj ne komprenas justecon;

\par }{\Q Sed la serĉantoj de la Eternulo komprenas ĉion.


\par }{\Q \VS{6}Pli bona estas malriĉulo, kiu iras en sia senkulpeco,

\par }{\Q Ol homo, kiu iras malĝustan vojon, kvankam li estas riĉa.


\par }{\Q \VS{7}Kiu observas la leĝojn, tiu estas filo prudenta;

\par }{\Q Sed kunulo de malĉastuloj hontigas sian patron.


\par }{\Q \VS{8}Kiu pligrandigas sian havon per procentegoj kaj troprofito,

\par }{\Q Tiu kolektas ĝin por kompatanto de malriĉuloj.


\par }{\Q \VS{9}Kiu forklinas sian orelon de aŭdado de instruo,

\par }{\Q Ties eĉ preĝo estas abomenaĵo.


\par }{\Q \VS{10}Kiu forlogas virtulojn al vojo malbona,

\par }{\Q Tiu mem falos en sian foson;

\par }{\Q Sed la senkulpuloj heredos bonon.


\par }{\Q \VS{11}Riĉulo estas saĝa en siaj okuloj;

\par }{\Q Sed saĝa malriĉulo lin tute travidas.


\par }{\Q \VS{12}Kiam triumfas virtuloj, estas granda gloro;

\par }{\Q Sed kiam altiĝas malvirtuloj, tiam homoj sin kaŝas.


\par }{\Q \VS{13}Kiu kaŝas siajn pekojn, tiu ne estos feliĉa;

\par }{\Q Sed kiu ilin konfesas kaj forlasas, tiu estos pardonita.


\par }{\Q \VS{14}Bone estas al homo, kiu ĉiam timas;

\par }{\Q Sed kiu havas malmolan koron, tiu falos en malfeliĉon.


\par }{\Q \VS{15}Leono krieganta kaj urso avida

\par }{\Q Estas malvirta reganto super malriĉa popolo.


\par }{\Q \VS{16}Se reganto estas neprudenta, tiam fariĝas multe da maljustaĵoj;

\par }{\Q Sed kiu malamas maljustan profiton, tiu longe vivos.


\par }{\Q \VS{17}Homo, kies konscienco estas ŝarĝita de mortigo,

\par }{\Q Kuros al foso; kaj oni lin ne haltigu.


\par }{\Q \VS{18}Kiu iras en senpekeco, tiu estos savita;

\par }{\Q Sed kiu iras malĝustan vojon, tiu subite falos.


\par }{\Q \VS{19}Kiu prilaboras sian teron, tiu havos sate da pano;

\par }{\Q Sed kiu serĉas vantaĵojn, tiu havos plenan malriĉecon.


\par }{\Q \VS{20}Homon fidelan oni multe benas;

\par }{\Q Sed kiu rapidas riĉiĝi, tiu ne restos sen puno.


\par }{\Q \VS{21}Konsideri personojn ne estas bone;

\par }{\Q Pro peco da pano homo pekus.


\par }{\Q \VS{22}Homo enviema rapidas al riĉeco,

\par }{\Q Kaj li ne scias, ke malriĉeco lin atendas.


\par }{\Q \VS{23}Kiu faras riproĉojn al homo, tiu poste trovos pli da danko,

\par }{\Q Ol tiu, kiu flatas per la lango.


\par }{\Q \VS{24}Kiu rabas de sia patro kaj patrino, kaj diras: Ĝi ne estas peko,

\par }{\Q Tiu estas kamarado de mortigisto.


\par }{\Q \VS{25}Fierulo kaŭzas malpacojn;

\par }{\Q Sed kiu fidas la Eternulon, tiu estos bonstata.


\par }{\Q \VS{26}Kiu fidas sin mem, tiu estas malsaĝa;

\par }{\Q Sed kiu tenas sin prudente, tiu estos savita.


\par }{\Q \VS{27}Kiu donas al malriĉulo, tiu ne havos mankon;

\par }{\Q Sed kiu kovras siajn okulojn, tiu estas multe malbenata.


\par }{\Q \VS{28}Kiam malvirtuloj altiĝas, homoj kaŝiĝas;

\par }{\Q Sed kiam ili pereas, tiam multiĝas virtuloj.



\par }\Chap{29}{\PP \par }
{\Q \VerseOne{1}Se homo ofte admonita restos obstina,

\par }{\Q Li subite pereos sen ia helpo.


\par }{\Q \VS{2}Kiam altiĝas virtuloj, la popolo ĝojas;

\par }{\Q Sed kiam regas malvirtulo, la popolo ĝemas.


\par }{\Q \VS{3}Homo, kiu amas saĝon, ĝojigas sian patron;

\par }{\Q Sed kiu komunikiĝas kun malĉastulinoj, tiu disperdas sian havon.


\par }{\Q \VS{4}Reĝo per justeco fortikigas la landon;

\par }{\Q Sed donacamanto ĝin ruinigas.


\par }{\Q \VS{5}Homo, kiu flatas al sia proksimulo,

\par }{\Q Metas reton antaŭ liaj piedoj.


\par }{\Q \VS{6}Per sia pekado malbona homo sin implikas;

\par }{\Q Sed virtulo triumfas kaj ĝojas.


\par }{\Q \VS{7}Virtulo penas ekkoni la aferon de malriĉuloj;

\par }{\Q Sed malvirtulo ne povas kompreni.


\par }{\Q \VS{8}Homoj blasfemantaj indignigas urbon;

\par }{\Q Sed saĝuloj kvietigas koleron.


\par }{\Q \VS{9}Se saĝa homo havas juĝan aferon kun homo malsaĝa,

\par }{\Q Tiam, ĉu li koleras, ĉu li ridas, li ne havas trankvilon.


\par }{\Q \VS{10}Sangaviduloj malamas senkulpulon;

\par }{\Q Sed virtuloj zorgas pri lia vivo.


\par }{\Q \VS{11}Sian tutan koleron aperigas malsaĝulo;

\par }{\Q Sed saĝulo ĝin retenas.


\par }{\Q \VS{12}Se reganto atentas mensogon,

\par }{\Q Tiam ĉiuj liaj servantoj estas malvirtuloj.


\par }{\Q \VS{13}Malriĉulo kaj procentegisto renkontiĝas;

\par }{\Q La Eternulo donas lumon al la okuloj de ambaŭ.


\par }{\Q \VS{14}Se reĝo juĝas juste malriĉulojn,

\par }{\Q Lia trono fortikiĝas por ĉiam.


\par }{\Q \VS{15}Kano kaj instruo donas saĝon;

\par }{\Q Sed knabo, lasita al si mem, hontigas sian patrinon.


\par }{\Q \VS{16}Kiam altiĝas malvirtuloj, tiam multiĝas krimoj;

\par }{\Q Sed virtuloj vidos ilian falon.


\par }{\Q \VS{17}Punu vian filon, kaj li vin trankviligos,

\par }{\Q Kaj li donos ĝojon al via animo.


\par }{\Q \VS{18}Se ne ekzistas profetaj predikoj, tiam popolo fariĝas sovaĝa;

\par }{\Q Sed bone estas al tiu, kiu observas la leĝojn.


\par }{\Q \VS{19}Per vortoj sklavo ne instruiĝas;

\par }{\Q Ĉar li komprenas, sed ne obeas.


\par }{\Q \VS{20}Ĉu vi vidas homon, kiu tro rapidas kun siaj vortoj?

\par }{\Q Estas pli da espero por malsaĝulo ol por li.


\par }{\Q \VS{21}Se oni de infaneco kutimigas sklavon al dorlotiĝado,

\par }{\Q Li poste fariĝas neregebla.


\par }{\Q \VS{22}Kolerema homo kaŭzas malpacojn,

\par }{\Q Kaj flamiĝema kaŭzas multajn pekojn.


\par }{\Q \VS{23}La fiereco de homo lin malaltigos;

\par }{\Q Sed humilulo atingos honoron.


\par }{\Q \VS{24}Kiu dividas kun ŝtelisto, tiu malamas sian animon;

\par }{\Q Li aŭdas la ĵuron kaj nenion diras.


\par }{\Q \VS{25}Timo antaŭ homoj faligas en reton;

\par }{\Q Sed kiu fidas la Eternulon, tiu estas ŝirmita.


\par }{\Q \VS{26}Multaj serĉas favoron de reganto;

\par }{\Q Sed la sorto de homo dependas de la Eternulo.


\par }{\Q \VS{27}Maljusta homo estas abomenaĵo por virtuloj;

\par }{\Q Kaj kiu iras la ĝustan vojon, tiu estas abomenaĵo por malvirtulo.



\par }\Chap{30}{\PP \VerseOne{1}Vortoj de Agur, filo de Jake.

\par }{\PP Profeta parolo de tiu viro al Itiel, al Itiel kaj Ukal.


\par }{\Q \VS{2}Mi estas la plej malklera homo,

\par }{\Q Kaj homan prudenton mi ne posedas.


\par }{\Q \VS{3}Kaj mi ne lernis saĝon,

\par }{\Q Kaj pri la Sanktulo mi ne havas ekkonon.


\par }{\Q \VS{4}Kiu leviĝis en la ĉielon, kaj malleviĝis?

\par }{\Q Kiu kolektis la venton en siajn mankavojn?

\par }{\Q Kiu ligis la akvon en la veston?

\par }{\Q Kiu aranĝis ĉiujn limojn de la tero?

\par }{\Q Kia estas lia nomo? kaj kia estas la nomo de lia filo?

\par }{\Q Ĉu vi scias?


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{5}Ĉiu diro de Dio estas pura;

\par }{\Q Li estas ŝildo por tiuj, kiuj Lin fidas.


\par }{\Q \VS{6}Ne aldonu al Liaj vortoj,

\par }{\Q Por ke Li ne punu vin, kaj por ke vi ne aperu mensoganto.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{7}Du aferojn mi petis de Vi;

\par }{\Q Ne rifuzu al mi, antaŭ ol mi mortos:


\par }{\Q \VS{8}Falsaĵon kaj mensogaĵon forigu de mi;

\par }{\Q Malriĉecon kaj riĉecon ne donu al mi;

\par }{\Q Nutru min per tiom da pano, kiom mi bezonas.


\par }{\Q \VS{9}Ĉar alie mi eble trosatiĝus kaj neus, kaj dirus: Kiu estas la Eternulo?

\par }{\Q Aŭ eble mi malriĉiĝus kaj ŝtelus,

\par }{\Q Kaj malbonuzus la nomon de mia Dio.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{10}Ne kalumniu sklavon antaŭ lia sinjoro,

\par }{\Q Por ke li ne malbenu vin kaj vi ne fariĝu kulpulo.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{11}Estas generacio, kiu malbenas sian patron

\par }{\Q Kaj ne benas sian patrinon;


\par }{\Q \VS{12}Generacio, kiu estas pura en siaj okuloj

\par }{\Q Kaj tamen ne laviĝis de siaj malpuraĵoj;


\par }{\Q \VS{13}Generacio, kiu tiel alte tenas siajn okulojn

\par }{\Q Kaj tiel levas siajn palpebrojn;


\par }{\Q \VS{14}Generacio, kies dentoj estas glavoj kaj kies makzeloj estas tranĉiloj,

\par }{\Q Por formanĝi la malriĉulojn de la tero kaj la mizerulojn inter la homoj.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{15}Hirudo havas du filinojn, kiuj krias: Donu, donu;

\par }{\Q Ili tri neniam satiĝas.

\par }{\Q Kvar objektoj ne diras: Sufiĉe:


\par }{\Q \VS{16}Ŝeol; senfrukta ventro; la tero ne satiĝas de akvo; kaj la fajro ne diras: Sufiĉe.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{17}Okulon, kiu mokas la patron

\par }{\Q Kaj malŝatas obeadon al la patrino,

\par }{\Q Elpikos korvoj ĉe la rivero kaj formanĝos aglidoj.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{18}Tri aferoj estas nekompreneblaj por mi,

\par }{\Q Kaj kvaran mi ne scias:


\par }{\Q \VS{19}La vojon de aglo en la aero;

\par }{\Q La vojon de serpento sur roko;

\par }{\Q La vojon de ŝipo meze de la maro;

\par }{\Q Kaj la vojon de viro ĉe virgulino.


\par }{\Q \VS{20}Tia estas la vojo de virino adultanta:

\par }{\Q Ŝi manĝas, viŝas la buŝon,

\par }{\Q Kaj diras: Mi faris nenian pekon.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{21}Sub tri objektoj tremas la tero,

\par }{\Q Kaj kvar ĝi ne povas porti:


\par }{\Q \VS{22}Sklavon, kiam li fariĝis reĝo;

\par }{\Q Malsaĝulon, kiam li tro satiĝis de pano;


\par }{\Q \VS{23}Malamatan virinon, kiam ŝi edziniĝis,

\par }{\Q Kaj sklavinon, kiam ŝi elpelis sian sinjorinon.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{24}Kvar estas malgranduloj sur la tero,

\par }{\Q Kaj tamen ili estas tre saĝaj:


\par }{\Q \VS{25}La formikoj, popolo ne forta,

\par }{\Q Tamen ili en somero pretigas al si manĝaĵon;


\par }{\Q \VS{26}La hirakoj, popolo senforta,

\par }{\Q Tamen ili faras siajn domojn en la roko;


\par }{\Q \VS{27}La akridoj ne havas reĝon,

\par }{\Q Kaj tamen ili ĉiuj eliras en vicoj;


\par }{\Q \VS{28}La lacerto kroĉiĝas per siaj manoj,

\par }{\Q Tamen ĝi estas en reĝaj palacoj.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{29}Ekzistas tri, kiuj bone iras,

\par }{\Q Kaj kvar, kiuj marŝas bele:


\par }{\Q \VS{30}La leono, plej forta el la bestoj,

\par }{\Q Cedas al neniu;


\par }{\Q \VS{31}Cervo kun bonaj lumboj; virkapro;

\par }{\Q Kaj reĝo, kiun neniu povas kontraŭstari.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{32}Se vi agis malsaĝe pro via fiereco,

\par }{\Q Kaj se vi intencis malbonon,

\par }{\Q Tiam metu la manon sur la buŝon.


\par }{\Q \VS{33}Ĉar batado de lakto produktas buteron,

\par }{\Q Ekbato de nazo aperigas sangon,

\par }{\Q Kaj incitado de kolero kaŭzas malpacon.



\par }\Chap{31}{\PP \VerseOne{1}Vortoj de la reĝo Lemuel, instruo, kiun donis al li lia patrino.


\par }{\Q \VS{2}Ho mia filo, ho filo de mia ventro!

\par }{\Q Ho filo de miaj promesoj!


\par }{\Q \VS{3}Ne donu al la virinoj vian forton,

\par }{\Q Nek viajn agojn al la pereigantoj de reĝoj.


\par }{\Q \VS{4}Ne al la reĝoj, ho Lemuel, ne al la reĝoj konvenas trinki vinon,

\par }{\Q Nek al la princoj deziri ebriigaĵojn.


\par }{\Q \VS{5}Ĉar drinkinte, ili povas forgesi la leĝojn,

\par }{\Q Kaj ili malĝustigos la juĝon de ĉiuj prematoj.


\par }{\Q \VS{6}Donu ebriigaĵon al la pereanto,

\par }{\Q Kaj vinon al tiu, kiu havas suferantan animon.


\par }{\Q \VS{7}Li trinku, kaj forgesu sian malriĉecon,

\par }{\Q Kaj li ne plu rememoru sian malfeliĉon.


\par }{\Q \VS{8}Malfermu vian buŝon por senvoĉulo,

\par }{\Q Por la defendo de ĉiuj forlasitaj.


\par }{\Q \VS{9}Malfermu vian buŝon, por juĝi juste,

\par }{\Q Por defendi malriĉulon kaj senhavulon.


\par }{\PP \par }
{\BB \par }
{\Q \VS{10}Se iu trovis kapablan edzinon,

\par }{\Q Ŝia valoro estas pli granda ol perloj.


\par }{\Q \VS{11}Fidas ŝin la koro de ŝia edzo,

\par }{\Q Kaj havo ne mankos.


\par }{\Q \VS{12}Ŝi redonas al li bonon, sed ne malbonon,

\par }{\Q En la daŭro de ŝia tuta vivo.


\par }{\Q \VS{13}Ŝi serĉas lanon kaj linon,

\par }{\Q Kaj volonte laboras per siaj manoj.


\par }{\Q \VS{14}Ŝi estas kiel ŝipo de komercisto;

\par }{\Q De malproksime ŝi alportas sian panon.


\par }{\Q \VS{15}Ŝi leviĝas, kiam estas ankoraŭ nokto,

\par }{\Q Kaj ŝi disdonas manĝon al sia domanaro

\par }{\Q Kaj porciojn al siaj servantinoj;


\par }{\Q \VS{16}Ŝi pensas pri kampo, kaj aĉetas ĝin;

\par }{\Q Per la enspezoj de sia mano ŝi plantas vinberĝardenon.


\par }{\Q \VS{17}Ŝi zonas siajn lumbojn per forto

\par }{\Q Kaj fortikigas siajn brakojn.


\par }{\Q \VS{18}Ŝi komprenas, ke ŝia komercado estas bona;

\par }{\Q Ŝia lumilo ne estingiĝas en la nokto.


\par }{\Q \VS{19}Ŝi etendas sian manon al la ŝpinilo,

\par }{\Q Kaj ŝiaj fingroj tenas la ŝpinturnilon.


\par }{\Q \VS{20}Ŝi malfermas sian manon al la malriĉulo

\par }{\Q Kaj etendas siajn manojn al la senhavulo.


\par }{\Q \VS{21}Ŝi ne timas la neĝon por sia domo,

\par }{\Q Ĉar ŝia tuta domanaro estas vestita per ruĝa teksaĵo.


\par }{\Q \VS{22}Ŝi faras al si kovrojn;

\par }{\Q Delikata tolo kaj purpuro estas ŝiaj vestoj.


\par }{\Q \VS{23}Ŝia edzo estas konata ĉe la pordego,

\par }{\Q Kie li sidas kune kun la maljunuloj de la lando.


\par }{\Q \VS{24}Ŝi faras teksaĵon kaj vendas,

\par }{\Q Kaj zonojn ŝi donas al la komercisto.


\par }{\Q \VS{25}Fortika kaj bela estas ŝia vesto,

\par }{\Q Kaj ŝi ridas pri la venonta tago.


\par }{\Q \VS{26}Sian buŝon ŝi malfermas kun saĝo;

\par }{\Q Bonkora instruo estas sur ŝia lango.


\par }{\Q \VS{27}Ŝi kontrolas la iradon de aferoj en sia domo,

\par }{\Q Kaj ŝi ne manĝas panon en senlaboreco.


\par }{\Q \VS{28}Leviĝas ŝiaj filoj kaj ŝin gratulas;

\par }{\Q Ŝia edzo ŝin laŭdegas, dirante:


\par }{\Q \VS{29}Multaj filinoj estas bravaj,

\par }{\Q Sed vi superas ĉiujn.


\par }{\Q \VS{30}Ĉarmeco estas trompa, kaj beleco estas vantaĵo;

\par }{\Q Virino, kiu timas la Eternulon, estos glorata.


\par }{\Q \VS{31}Donu al ŝi laŭ la fruktoj de ŝiaj manoj;

\par }{\Q Kaj ŝiaj faroj ŝin gloros ĉe la pordegoj.


\par }