6
Sa Jesus nia baita fuana Sabat
(Matiu 12:1-14; Mak 2:23–3:6)
1 Te Sabat, sa Jesus fainia fafurongo nia ki kera leka, ma kera ka liu folo ana te oole witi.* Ma kada kera liu ana, na fafurongo nia ki kera ka ngeda tani fueru, ma kera ka 'asa'asa laona 'abada, ma kera ka 'ania. 2 Ma kada wane ana Farasi ki kera ada to'ona, kera ka fata 'uri, “Ru ne kamulu sasia nia 'oia na taki sa Moses, sulia kamulu ngeda witi ne ana Sabat, maedangi ana mamalolae.”
3 Sa Jesus ka olisida ka 'uri, “Nau ku saitamana kamulu idumia sulia laona Buko Abu na ru be sa Deved na kingi nia sasia 'i nao. Ana kada nai, sa Deved fainia wane nia ki kera fiolo 'asiana, 4 nia ka leka 'i laona na 'O'obe Abu God,† ma na 'inita fataabu ka kwatea fuana sa Deved na beret ne kera 'auabua fuana God. Ma sa Deved ka 'ania na beret nai, ma ka kwatea laugo fuana wane nia ki, ma kera ka 'ania. Boroi ma na taki kulu alamatainia fuana taifilia go na fataabu God ki ne kera saitamana 'anilana. Ma nao kulu si ada to'ona laona Buko Abu ne God nia guisasu fuana sa Deved.”✡ 5 Sui sa Jesus ka fata na 'uri, “Nau, na Wele nia Wane, nau ku too ana na nikilalae fuana saelana ru ki fuana wane ki kera saitamana ka sasia ga 'ada ana Sabat.”
6 Ma ana te Sabat laugo, sa Jesus ka leka laona beu fuana folae ma ka famanata. Ma te wane nia to laugo senai ne 'aba 'o'olo nia 'e mae. 7 Ma tani wane famanata ana taki ki, ma na Farasi ki, kera ka to laugo senai, ma kera ka adaada 'uria dia sa Jesus kai gura wane nai ana Sabat. Dia 'urinai, kera ka fata maana sa Jesus ana 'oilana taki God ana gurae, ru nai kera manata sulia nia dia raoe. 8 Ma sa Jesus nia saitamana ga 'ana manatada, ma nia ka fata 'uri fuana wane ne 'abana mae, “Tatae mai, 'oko uu mai 'i naona wane ki tafau.” Ma wane nai ka tatae, ma ka leka mai siana sa Jesus. 9 Ma sa Jesus ka fata 'uri fuana Farasi ki, ma na wane famanata ana taki ki, “Nau ku ledi kamulu basi. Te ne taki kulu nia alamatainia fua kulu ka sasia ana Sabat? Nia alamatainia sasilana ru lea ki, naoma sasilana ru ta'a ki? Nia alamatainia na famaurilana ta wane, naoma saungilana ta wane?” 10 Sa Jesus nia fata 'urinai ka sui, nia ka ada kwailiu fuada, go nia ka fata 'uri fuana wane ne 'abana nia mae, “Taga na 'abamu.” Ma nia ka taga, ma na 'abana ka lea na. 11 Ana kada kera suana, kera ka guisasu 'asiana, ma kera ka fata oku sulia te ne kera kai sasia ana sa Jesus.
Sa Jesus filia na
lifurongo nia ki
(Matiu 10:1-4; Mak 3:13-19)
12 Ana te kada laugo, sa Jesus ka ra 'uria gwauna fa uo fua nia ka fo. Ma laona rodo lalau nai, nia 'e fosia God. 13 Kada nia 'ofodangi na, nia ka saea mai fafurongo nia ki siana, ma ka filia akwala ma ro wane, ma ka saeda lifurongo ki. 14 Na satada: sa Simon ne sa Jesus fasata 'ana sa Pita, ma sa Andru na sasina, ma sa Jemes, ma sa Jon, ma sa Filip, ma sa Batolomiu, 15 ma sa Matiu, ma sa Tomas, ma sa Jemes na wele sa Alfeas, ma sa Simon te wane ana wane Jiu ki be kera doria tarilana wane Rom ki fasia 'i Israel, 16 ma sa Jiudas na wele sa Jemes, ma sa Jiudas Iskariot na wane ne nia ne kai 'olomaelana sa Jesus fuana malimae nia ki.
Sa Jesus nia famanata ma
ka gura na wane ki
(Matiu 4:23-25)
17 Sa Jesus nia koso mai fasia 'i gwauna uo nai fainia na akwala ma ro lifurongo nia ki, ma ka uu ana kula ote fainia na okue baita nai ne tani wane lau ana fafurongo nia ki. Ma tani wane 'oro lau ne kera leka mai fasia bali lofaa 'i Jiudea, ma fainia fere baita 'i Jerusalem, ma na fere ki 'i Taea ma 'i Saedon ne kera to sulia asi, kera to laugo senai. 18 Kera leka mai fuana rongolana sa Jesus, ma fua sa Jesus ka gurada fasia na mataie kera ki. Ma na wane ne kera to ana anoeru ta'a ki, kera leka laugo mai, ma sa Jesus ka gurada. 19 Na wane ki tafau kera ili 'uria samolae to'ona sa Jesus, sulia na nikilalae nia leka kau fasia fuana guralana na wane ki tafau.
Elelae ma kwaimanataie
(Matiu 5:1-12)
20 Sa Jesus ka ada kau fuana fafurongo nia ki ma ka fata 'uri,
“Elelae fua mulu wane ne kamulu siofa ki, sulia ne God ka gwaungai fafi kamulu.
21 Elelae fua mulu wane ne kamulu fiolo ana kada ne ki, sulia kamulu ne kai abusu.
Elelae fua mulu wane ne kamulu angi ana kada ne ki, sulia kamulu ne kai ngwaela.
22 Elelae fua mulu kada na wane ki kera kai famalagaigai kamulu, ma kera ka ifulangai kamulu, ma kera ka fata fali kamulu, ma ka fuusi ta'a amulu, sulia kamulu rosuli nau na Wele nia Wane.
23 Kamulu kai eele, ma mulu ngwae sakasaka 'ana eelea baita kada ne wane ki kera kai sasi 'urinai amulu, sulia na kwaiarae baita nia makwali kamulu 'i langi. Nau ku saea ru nai sulia kera ne kai sasia laugo ru ta'a fua mulu ne koko kera ki sasia ana profet ki mai 'i nao.
24 Boroi ma, nia kai ta'a 'asiana fua mulu na wane ne kamulu to ana toorue ki ana kada ne, sulia totodae ne ki kamulu too ana kai sui.
25 Nia kai ta'a 'asiana fua mulu na wane ne kamulu fanga abusu ki ana kada ne, sulia kamulu ne kai fiolo.
Nia kai ta'a 'asiana fua mulu na wane ne kamulu ngwaela ki ana kada ne, sulia kamulu ne kai omaee, ma mulu angi.
26 Nia ta'a 'asiana fua mulu kada ne wane ki kera fata lea amulu, sulia na koko kera ki, kera sasia laugo ru nai ki fuana profet susuke ki.”
Kwaimanie fuana malimae
(Matiu 5:38-48; 7:12a)
27 Sa Jesus nia famanata laugo ka 'uri, “Nau ku saea fua mulu na wane ne kamulu rongo sulia fatalaku, mulu kwaimani ana na malimae kamulu ki, ma mulu sasi lea fuana wane ne kera famalagaigai kamulu ki. 28 Ma mulu fosia God, fua nia kai falea wane ne kera agi kamulu, ma mulu fo fuana wane ne kera sasia ru ta'a amulu. 29 Ma dia ta wane ka fidalia na satemu, 'oe alamatainia nia ka fidalia lau ta bali sate. Ma dia ta wane ka ngalia na maku gwala 'oe, 'oe alamatainia nia ka ngalia laugo na maku lola 'oe fuana. 30 Ma 'oe kwate fua ta wane boroi 'ana ne nia kai gania ta ru amulu. Ma dia ta wane nia ngalia ta ru ana ru 'oe ki, nao 'oe si gania lau fuana olitailana fuamu. 31 Ta te ne kamulu doria na wane 'e'ete ki kera kai sasia fua mulu, kamulu ka sasia laugo fuada.
32 “Ma dia kamulu kwaimani go amulu ana wane ne kera kwaimani amulu ki, nao kamulu si ngalia go ta kwaiarae. Sulia na wane ta'a ki boroi, kera kwaimani laugo ana wane ne kera kwaimani ada ki. 33 Ma dia kamulu sasi lea go amulu fuana wane ne kera sasi lea fua mulu ki, nao kamulu si ngalia go ta kwaiarae. Sulia ne wane abulo ta'a ki boroi, kera sasi laugo 'urinai. 34 Ma dia kamulu kwate ru go amulu fuana wane ne kera saitamana kera ka duua fua mulu, nao kamulu si ngalia go ta kwaiarae. Sulia ne wane abulo ta'a ki boroi, kera sasi laugo 'urinai fuana wane abulo ta'a ki, fua kera ka duua fuada. 35 Boroi ma kamulu kai kwaimani ana malimae kamulu ki, ma mulu sasi lea fuada, ma kamulu kai kwate ru ma nao kamulu si makwalia lau na duulana. Dia kamulu sasi 'urinai, kamulu ne kai ngalia na kwaiarae baita, ma na abulolamulu ne kai dia God na Maa kamulu ne nia 'inito ka tasa. Sulia God nia sasi lea fuana wane ta'a ki ma wane ne nao kera si eele fainia te ne nia sasia fuada. 36 Mulu kwaimanatai ana wane ki, ka dia laugo na Maa kamulu ne nia kwaimanatai amulu.
Famanatalae sulia
ketolana ta wane
(Matiu 7:1-5)
37 “Nao kamulu si ketoa ta wane 'e'ete, fasi God ka keto kamulu laugo. Ma nao kamulu si saea na kwaekwaee fuana tani wane 'e'ete, ma God nao si kwatea laugo na kwaekwaee fua mulu. Mulu manatalugea wane ki, ma God kai manataluge kamulu laugo. 38 Mulu kwate ru ki fuana wane ki, ma God kai kwate ru laugo fua mulu. Ma God ne kai kwatea na kwatea ne nia dia ta wane be nia fafungua ta ngwai ru ne nia nekea, leka nia ka fungu lea go ma ka fungu 'alama go. Ma God ne kai kwate fua mulu, dia laugo ne kamulu kwate fuana wane 'e'ete ki.”
Na tolana fafurongo ki
39 Sa Jesus nia fata laugo sulia tarifulae fuada ka 'uri, “Ta wane ne maana 'e rodo, nia 'afitai ka talaia lau ta wane ne maana rodo. Dia nia sasi 'urinai, keroa tafau go ne kai 'asida laona kilu. 40 Dia, na wane ne nia ka rongo ru ga 'ana, nia 'afitai ka liufia na wane ne famanata nia. Ma dia na wane rongo ru nia ka ngali tafau ru ne wane famanata nia kwate fuana ki, nia kai dia laugo na wane ne famanata nia.
41 “'Oe ko too ana ta'alae baita ki, boroi ma 'oe ka ngatafia na 'amu ta wane ne nia to go ana ta'alae tu'u. 'Oe ko dia ta wane ne nia ada to'ona na gegeo 'i laona na maana wanefuta, boroi ma nia si ada to'ona go na bui ano baita ne nia laona maana talana. 42 Ma 'oko fata 'uri fuana wane 'e'ete, ‘'Oe si sasia ta ru ne nia ta'a.’ Boroi ma 'oe si manata 'abero go ana ta'alae baita ne 'oe sasia ki. 'Oe wane kwalabasa. 'Oe fasia basi na ta'alae 'oe ki. Sui, 'oko fi bobola fuana kwai'adomilae kau ana ta wane 'e'ete fuana ta'alae nia ki.”
Na 'ai fainia na fufue ru
(Matiu 7:16-20; 12:33-35)
43 Sa Jesus ka fata laugo ana te tarifulae fuada ka 'uri, “Na 'ai ne nia bulao ka lea, nia 'afitai ka fungu ana fueru ta'a ki. Ka dia laugo, na 'ai ne nia bulao ka ta'a, nia 'afitai ka fungu ana na fueru lea ki. 44 Kulu saitamana 'ai ki tafau, sulia fufue ru kera ki ne kera fungu ana. Ma nia 'afitai ta wane ka ngeda na fufuana 'ai lea fasia na 'oko ngangara. 45 Ma na wane lea nia sasia laugo na ru lea ki sulia na manatae wane sasaolia nia. Ma na wane ta'a nia sasia laugo na ru ta'a ki sulia na manatae wane bilia nia. Na ru ne nia to 'i laona na manatana wane, nia 'e ru mai 'i maa ana fatalana.”
Fafurongo mamana
(Matiu 7:24-27)
46 Ma sa Jesus ka fata lau 'uri, “'Uta ne, kada kamulu fata fai nau, kamulu ka saea nau 'ana 'Aofia, boroi ma nao kamulu si sasia go sulia na ru ne nau ku saea fua mulu ki? 47 Sa ti boroi ana ne nia leka mai siaku, ma ka rongo sulia na fatalaku, ma ka sasi sulia, nau fatainia fua mulu na fitoe nia, ma na tolana. 48 Nia dia na wane ne nia saungainia lume nia, ma nia ka 'elia na mae funu 'ai ki ka koso lola. Aia, ma ana kada na ute ka to, ma na kafo nia igwa mai, nia 'afitai ka okosia, sulia nia saungainia lume nia 'i fafona na mae funu 'ai ki ne nia 'elida ka koso lola. 49 Ma na wane ne nia rongoa na fatalaku, ma nao si sasi sulia, nia dia wane ne nia saungainia lume nia fafona one, nao nia si 'elia mae funu 'ai si koso lola go. Kada kafo nia igwa mai, ma ka foto ana lume nai, nia ka 'asia, ma ka takalo tafau na.”
* 6:1 Witi na ru kera saungainia fuana beret. † 6:4 'O'obe Abu God: Ada to'ona ana Diksonari ✡ 6:4 1 Samuel 21:1-6; Levitikas 24:9