Hayubu.
31.
«Keera nꞌgalagaana naꞌmasu gaani, kwo ndagakizi tungira umunyere, mu kumúyifwija. 
Aaho! Rurema úliiri mwiꞌgulu, biki byo atushungikiiri? Biki byo tugakizi longa imwa Rurema woꞌbushobozi bwoshi? 
Abandu babi, si agweti agabahaniiriza, mu kubaleeza mwoꞌbuhanya! Ikyanya bali mu kola amabi, bali mu yikululira umwama. 
Si niehe, Rurema abwini-bwini ngiisi byo ndi mu gira. Indambo zaani, agweti agaziharuura zooshi. 
«Niehe, ndaaye mundu ye nꞌgabeeshera. Ndaanaye ye nꞌgalyalyania. 
Aahago! Leka Rurema atee ngera ku lugero. Haaho lyo agayiji menya kwo ndaabwo buhube nagira. 
Hali ikyanya indambo zaani, zangakengeera zahusha injira íkwaniini, kandi iri amasu gaani gahemukire ikindu, ninayami kiyifwija, kandi iri amaboko gaani ganabe gakoli yulubiiri neꞌbyaha. 
Iri kwangaba kwokwo, leka ugundi akizi yiji lya imbuto zaani, kundu nie kazibyala. Ee! Imbuto zooshi zo nꞌgabyala, leka ugundi ayiji zikuula. 
«Hali ikyanya umutima gwani gwangabiiri gukayifwija muka umutuulani wani, na mbe ngweti ngahyegera-hyegera ha mulyango gwage. 
Iri byangabiiri kwokwo, mukaanie naye, akizi deekera ugundi mushosi. Ee! Abandi bashosi, bakizi yiji múshuleha. 
Si ukulungumirira muka beene, kuli mu yagazania bweneene! Ngiisi úgweti úgaagira kwokwo, akwaniini ahanirizibwe. 
Kiri na naani, iri nangahubiri kwokwo, umuliro gukizi njigiivya halinde i nakwere. Emwe! Guyami jigiivya neꞌbindu byani byoshi. 
«Umukozi, kandi iri muja-kazi wani, iri nangabiiri nabanyaga ukuli kwabo, ninayami lahira ukubayuvwa, 
kutagi kandi kwo nangashubi gendi bonaana na Rurema? Ikyanya Rurema agambuliriza, kutagi kwo nangamúshuvya? 
Si ye katubumba tweshi naꞌbakozi baani! Ye katulema tweshi mu nda za bamaawe. 
«Niehe, ikyanya ndi mu bona abakeni, ndali mu lahira ukubatabaala. Ndanazindi hebuuza banamufwiri ku mulangaaliro gwabo. 
Ndanazindi yima abiitu ibyokulya. Si ndi mu kizi bishangiira neꞌfuuvi. 
Ukulyokera ubusore bwani, nâli kizi ba, nie yishe woꞌkukizi zilera. Ukulyokera ubwanuke bwani, nâli kizi tabaala banamufwiri. 
Ngiisi kyanya nꞌgabona úbuziri ikyambalwa, ndâli ngamúleka agende busha. Ndanâli mu lekeerera umukeni, mbu abule ikooti. 
Si nâli kizi múheereza ibyambalwa íbikahangwa mu bwoya bweꞌbibuzi, gira alonge iduutu. Iri akabona kwokwo, anakizi nyivuga. 
Ndaanalwo lusiku nꞌgabangulira ifuuvi ukuboko, kundu nâli yiji kwaꞌbatwi beꞌmaaja bangangundirira. 
E balya! Iri bitangabiiri kwokwo, ikitugo kyani kishogoke. Noꞌkuboko kwani, kutwikire mu ningo yakwo. 
Yibyo bihano, byo bikulu, ho Rurema yenyene angayiji njereeza. Iri Rurema woꞌbulangashane angambaga, iri namala lwoshi. 
«Kundu nangabiisiri umulangaaliro gwani ku nooro muguuhya, ndangagibwira, ti: “Ewe! Hiꞌgulu lyawe, ngoli tuuziri ku butoge.” 
Na kundu nangaba keera nꞌgalonga akanyamwala keꞌbindu, mu kukoleesa amaboko gaani, haliko, ndangashambaala hiꞌgulu lyabyo. 
«Ndangasiimiri mbu nyikumbe izuuba, kwo liri mu langashana kwiꞌgulu. Ndanali mu yikumba umwezi, kwo guli mu lenga mu njira yagwo. 
Nanga, maashi! Ndangaleka mbuꞌmutima gwani gukululwe kwokwo, halinde mbiyikumbe, kandi iri kubinyunyuguta. 
Yibyo byoshi, íngibigire, byangatumiri ngaahanwa naꞌbatwi beꞌmaaja. Mukuba, ndangabiiri ngiri mwemeera imbere lya Rurema úli mwiꞌgulu. 
«Aaho! Ikyanya abagoma baani bakalonga ubuhanya, ka nꞌgasiima? Nanga, maashi! Ikyanya bali mu longa ubuhanya, ndali mu shambaala. 
Ee ma! Ndazi gira ikyaha, mu kudaaka umundu yeshi, gira afwagage. Ndanali mu yihoola. 
Abakozi baani, bâli gweti bagakizi deta: “Bino byokulya byani, ngiisi mugeezi âli kizi bilya kwo ngana, nga ngiisi kwo aloziizi.” 
Ndaalwo lusiku nꞌgaleka kwoꞌmubalama alaale imbuga. Si nâli kizi bayegereza mu mwani. 
«Ndazindi gira, mbu mbishe amahube gaani, nga kwaꞌbandi bali mu gira. Aahabi! Ndagabishiri mu mutima gwani. 
Ndali mu yiyigalira mu nyumba, mbu mbeere mwo kanyerere. Ndanayobohiri ukuyimanga imbere lyaꞌbandu, mbu bangakizi nvuka akahoogo. 
«Bwangabiiri bwija, umutwi weꞌmaaja ayiji nyuvwiriza. Lolagi! Keera nꞌgayandika iziina lyani, mu kuyerekana kwo ndi mu deta ukuli. Aaho! Rurema woꞌbushobozi bwoshi, anjuvye. Umulezi wani naye, ngiisi byo agweti agandega kwo, leka abiyandike. 
Yibyo byo agayandika, nangabibetwiri ku bitugo byani, na mbiyambale kwiꞌtwe nga lushembe. 
Nangamenyesiizi Rurema ngiisi kwo nꞌgagira. Nangayija imwage, nga muluzi imbere lya mwami. 
«Indalo yani, iri yangandeziri kwo nagihubira, kiri niꞌringo, iri lyangabiiri liri mu nzimulira mbu ndi munamahube, 
kandi iri nayunguka, mu kuzimba imimbu yalyo, kandi iri nayita beene lyo, 
haaho ngana, imishuugi ikizi mera mwo, kuguma noꞌluhwadete, hatanaki mere ingano, kandi iri ubulo.» Amagambo ga Hayubu, ho gakahekera hano. 
