Mwigiriza.
7.
Buli bwija ukukizi shaagwa, ho wangalonga amalaasi goꞌmuhongolo mwija. Ulusiku lwoꞌkufwa nalwo, lulyagagi lwija ukuhima lwo ukabutwa kwo. 
Buli bwija umundu agendi lirira mu mabiihe, ho angagenda mu nyumba yoꞌbushambaale. Mukuba tweshi, hali ulusiku lwo tugaafwa kwo. Yulwo lusiku, abandu bakwiriiri bakizi lukengeera, bátazi fwa. 
Ukukizi jengeerwa, kwo kukulu ho wangakizi sheka. Mukuba, umwizingeerwe gwo guli mu tuyigiriza. 
Umwitegeereza agweti agayitoneesa bweneene hiꞌgulu lyoꞌlufu. Haliko umuhwija yehe, ayifwijiri naaho kwo akizi yisimiisa. 
Buli bwija umwitegeereza atuyerekeze, ho twangakizi huuzibwa naꞌbahwija. 
Yabo bahwija, ikyanya bagweti bagasheka, yago masheka gaabo gali mu yami lenga, nga migenge mu muliro. Yibyo nabyo, si biryagagi bya busha-busha! 
Kiri noꞌmwitegeereza, iri angalibuza umundu, iri ahinduka muhwija. Neꞌkyanya ayabiira ikitulire, kiri mu múshereeza. 
Igambo, imbeka yalyo, yo ngulu ku ndondeko yalyo. Noꞌkuyigenderera, kwo kukulu ku kuyikangaata. 
Utakizi raakara duba-duba. Si ikyanya uli mu ba ukoli rakiiri, uli mu yiyerekana kwo uli muhwija! 
Utayibuuze: «Kituma kikagi ibya kare byo byâli biija ku bya zeene?» Mango wabuuza kwokwo, iri utakiri mwitegeereza. 
Iri wangaba walonga ubwitegeereze, bwangabiiri bwija, ulongage noꞌbugale. Yibyo byombi, bigakugenduukira ikyanya ukiri mugumaana. 
Ubwitegeereze neꞌfwaranga, byombi biri mu tabaalana. Kundu kwokwo, ubwitegeereze bwo bukulu, bwo bunali mu kiza. 
Ngiisi byo Rurema agweti agaagira, mukizi biyemeera. Mukuba, ngiisi byo keera akagonya, ndaaye uwangaki bigonyoola. 
Ikyanya uli mu genduukirwa, ukizi shambaala. Neꞌkyanya ukolaga mu longa amakuba, ukengeere yaga magambo gombi: Yibyo byombi, Rurema ye mu tuheereza byo. Ndaanaye úyiji íbigaki múkoleka kwo. 
Mu buno burambe bwani bwa busha-busha, keera nꞌgabonaga yaga gombi: Abandu ábakwaniini, hali ikyanya bali mu yami kinduka. Nanabona ugundi úrambiri bweneene, anabihuusiri. 
Ku yukwo, utakizi yigira kwo we koli kwaniini bweneene, kandi iri kwo we mwitegeereza bweneene. Aahago! Kituma kiki wangayiyitiisa? 
Na kwakundi, utakizi bihuuka bweneene. Ee! Utakizi ba muhwija. Aahago! Kituma kiki wangalunguli fwa? 
Kwokwo, ukwaniini ukizi tuula noꞌbwitonde, lyo ulonga ukukizi simbaha Rurema. 
Ikyanya umundu ali mu ba ali mwitegeereza, iri ali kikalage ukuhima abatwali ikumi ba mu kaaya. 
Ku kasiisa, mu kihugo kyoshi, ndaaye mundu úkwaniini úyamiri ali mu gira amiija, buzira kukola ibyaha. 
Amagambo gaꞌbandu, utagayuvwirize bweneene. Si hali ikyanya wangayiji yuvwa kwoꞌmukozi wawe akutusiri. 
Kiri na wenyene, uyiji bwija kwo wâli gweti ugakizi tukana ubugira kingi. 
Yaga magambo gooshi, nanakoleesa ubwitegeereze mu kugagera, nanadeta: «Niehe, ndoziizi ngizi ba mwitegeereza.» Haliko ndali mu kuhikiira. 
Aaho! Nyandagi úwangasobanukirwa lwoshi? Si ubwitegeereze, buli mu tubeera hala ngana! 
Kwokwo, nâli fitiirwi bweneene, kwo ndonge ubwitegeereze. Nanakizi bushakula bweneene, gira nzobanukirwe na íbiri ho. Nanayiji yiga kweꞌbikoleere buli buhwija ngana, na kwoꞌmuhwija akoli sirehiri. 
Nꞌgayiji bonaga kwaꞌbakazi ábali mu yeruzania, bali mu babazania bweneene, ukuhima ulufu. Abakazi mwene yabo, imitima yabo, iri mitego. Naꞌmaboko gaabo, gali mu naniira abashosi nga migufu. Kundu kwokwo, ngiisi úgweti úgasimiisa Rurema, ali mu bayiyeka. Si umunabyaha yehe, uyo mukazi agayami múbirigisha, wa biri! 
Niehe Mwigiriza, mulolage ngiisi kwo ngola ngasiguusa: Yago gooshi, nꞌgagayitegeereza lyo nimenye kwo gali. 
Ikyanya nâli gweti ngalola-lola mu bashosi kihumbi kiguma, nanalonga mwoꞌmushosi muguma naaho úkwaniini. Si mu bakazi boohe, kiri na woꞌmuti. 
Mu yago gooshi, nanayiji yiga lino igambo liguma: Ikyanya Rurema akalema abandu, bâli kwaniini. Halikago buno, bakoli bihuusiri mu mabi mingi. 
