Mwigiriza.
3.
Ngiisi igambo, liri mu ba neꞌkyanya kyalyo. Ee! Hano mu kihugo, halyagagi ikyanya ku ngiisi igambo. 
Hali ikyanya kyoꞌkubutwa, na kyoꞌkufwa. Hali ikyanya kyoꞌkubyala, na kyoꞌkushubi kuula. 
Hali ikyanya kyoꞌkuyita, na kyoꞌkukiza. Hali ikyanya kyoꞌkuhongola, na kyoꞌkuyubakulula. 
Hali ikyanya kyoꞌkulira, na kyoꞌkushubi sheka. Hali ikyanya kyoꞌmwizingeerwe, na kyoꞌkushubi kina. 
Hali ikyanya kyoꞌkushaabula amabwe, na kyoꞌkushubi gakuumania. Hali ikyanya kyoꞌkuhooberana, na kyoꞌkuleka ukuhooberana. 
Hali ikyanya kyoꞌkushakula, na kyoꞌkuleka ukushakula. Hali ikyanya kyoꞌkusingula, na kyoꞌkushubi kabulira. 
Hali ikyanya kyoꞌkudaatula imirondo, na kyoꞌkushubi gihanga. Hali ikyanya kyoꞌkuhulika, na kyoꞌkushubi deta. 
Hali ikyanya kyoꞌkukunda, na kyoꞌkushubi shomba. Hali ikyanya kiꞌzibo, na kyoꞌkushubi longa umutuula. 
Ikyanya umukozi agweti agayitubanula, bikagi byo ali mu ba ayungusiri? 
Si umukolwa gwo Rurema akaheereza abandu, keera nabona kwo guzidohiri ngana. 
Nanashubi bonaga kwo Rurema abiisiri amagambo geꞌmyakuula mu mitima yitu. Kundu kwokwo, mu byoshi byo tugweti tugaagira, ndaaye úli mu sobanukirwa ngiisi kwo akabitondeera, na ngiisi kwo akabiyusa. 
Ikyanya umundu angaba akiri ho, nyiji kwo ndaakyo kindu kiija ukuhima ukuyishambaaza noꞌkukizi gira amiija. 
Abandu bakwiriiri bakizi lya, banakizi nywa. Neꞌkyanya bagweti bagaakola, banakizi shambaala. Yibyo byoshi, biri bigabi ukulyoka imwa Rurema. 
Byoshi byo Rurema agweti agaagira, nyiji kwo bigagenderera, halinde imyaka neꞌmyakuula. Ndaakyo íkyangashubi biyushuulwa kwo, ndaanakyo íkyangabishaazibwa kwo. Na íbitumiri Rurema agweti agaagira kwokwo, gira lyaꞌbandu bakizi músimbaha. 
Ngiisi íbiri ho zeene, byâli kola-kola ho. Na ngiisi íbyâye be, keera bikagwanwa byaba. Rurema ye tumiri byoshi biri mu galuka-galuka. 
Nanabona irindi igambo mu kihugo. Kundu abandu bakwiriiri bakulikire íbikwaniini, si amabi naaho go bagweti bagaagira. Na ho bangatuula mu kuli, si bakoli bihuusiri. 
Nanayidesa mu mutima gwani, ti: «Ku ngiisi igambo, halyagagi ikyanya íkishungisirwi. Rurema agaki twa imaaja za ábakwaniini, kiri na zaꞌbabi.» 
Nanashubi yitoneesa mu mutima gwani: «Ku luhande lwaꞌbandu, Rurema agweti agabageza, gira lyo abayereka kwo ndaalwo lubibi ha kati kaabo neꞌnyamiishwa.» 
Si umundu ali mu fwa, neꞌnyamiishwa, nayo, iri mu fwa. Yabo bombi, ulufu naaho lwo lubalindiriiri. Na kwakundi, bombi bali mu yisa umuuka. Kwokwo, umundu, ndaabyo ahimiri kweꞌnyamiishwa. Kiziga, byoshi biryagagi bya busha-busha! 
Booshi bali mu fwagaga, banalole i kuzimu. Ee! Booshi bakalyokaga mu luvu. Na mwomwo, mwo bagashubi galukira. 
Aaho! Nyandagi úwangayerekana ku kasiisa, kwoꞌmutima gwoꞌmundu guli mu genda mwiꞌgulu, na gweꞌnyamiishwa gunalindimukire mu kuzimu? 
Ehee! Nanabonaga kwo ndaakwo kundi kwoꞌmundu angagira, kútali kushambaalira umukolwa gwage. Mukuba, byebyo byo ashungikirwa. Si ndaaye úwangamúmenyeesa íbigakoleka ha nyuma lyage! 
