\NormalFont\ShortTitle{Hagayi}

{\MTB Ikitaabo kyoꞌmuleevi

\par }{\MT Hagayi

\par }{\IMT Indangiriro

\par }{\IP Yiki kitaabo kya Hagayi, kiyerekiini ngiisi kweꞌnyumba ya Rurema ikaba itazi yijula, kundu abandu bakaba bakoli hisiizi imyaka ikumi niꞌtaanu bagalusiri ukulyoka i Babeeri. Umuleevi Hagayi anabwira abandu kwo batwikire ukuyubaka inyumba zaabo, banatee yijuza inyumba ya Rurema.

\par }{\IP Hagayi ali mu koleesa ibibuuzo mu kuyerekana byo aloziizi ukudeta (lola 1.4, 9; 2.3, 19). Anali mu galukira-galukira amagambo. Ku mugani, amagambo: «Muyitoneese bwija» gali mu boneka mu 1.5, 7; 2.15, 18. «Nyamiri ndi kuguma na niinyu» gali mu boneka mu 1.13; 2.4. «Ngashubi shagania igulu neꞌkihugo» gali mu boneka mu 2.6, 21.

\par }{\IP Imiziizi miguma yiꞌsikamiro, iri mu Hagayi 1.5-6: «Kwokwo, nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi nadetaga kwokuno: “Ngiisi íbigweti bigamùkoleka kwo, mubiyitoneese kwo bwija! Kundu mukabyala imbuto nyingi, haliko mwanayiji yimbula biniini naaho. Na kundu mugweti mugaalya, si mutali mu yiguta. Na kundu mugweti mugaanywa, si muki nyotiirwi. Na kundu mugweti mugayambala, si muki kaywiri. Neꞌkyanya muli mu longa imbembo, ziri mu yami mala, nga zikalokezibwa mu ludaha lutule.”»

\par }{\IS Íbiri mwo ku bwofi

\par }{\IO a) Hagayi abwiririra Abahisiraheeri kwo bayubakulule inyumba ya Rurema (1.1–2.19)

\par }{\IO b) Nahano agagingika Zurubaberi nga kamangu kaage ka yenyene (2.20-23)



\par }\ChapOne{1}{\SH Rurema akyula kweꞌnyumba yage ishubi yubakululwa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ikyanya mwami Dariyo weꞌPerisiya akahisa imyaka ibiri atwaziri, mu lusiku lwa mbere lwoꞌmwezi gweꞌndatu, Nahano anatuma
umuleevi Hagayi imwa guvuruneeri Zurubaberi mugala Shalityeri, kuguma noꞌmugingi mukulu Yoshwa mugala Yozadaki.


\par }{\PP \VS{2-3}Uyo Hagayi, anagendi bwira abandu kwo Nahano woꞌbushobozi bwoshi adetaga kwokuno: «Yaba bandu, bagweti bagaadeta kweꞌkyanya kyoꞌkuyubakulula inyumba ya Nahano, kitazi hika.

\VS{4}Aaho! Ka bimùkwiriiri mutuule mu nyumba ndimbiise bwija, neꞌnyumba yeꞌmwani iki shasiri?


\par }{\PP \VS{5}«Kwokwo, nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi nadetaga kwokuno: “Ngiisi íbigweti bigamùkoleka kwo, mubiyitoneese kwo bwija!


\par }{\QB \VS{6}Kundu mukabyala imbuto nyingi, halikago mwanayiji yimbula biniini naaho.

\par }{\QB Na kundu mugweti mugaalya, si mutali mu yiguta.

\par }{\QB Na kundu mugweti mugaanywa, si muki nyotiirwi.

\par }{\QB Na kundu mugweti mugayambala, si muki kaywiri.

\par }{\QB Neꞌkyanya muli mu longa imbembo, ziri mu yami mala, nga zikalokezibwa mu ludaha lutule.”


\par }{\PP \VS{7}«Nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi, nadetaga kwokuno: “Ngiisi íbigweti bigamùkoleka kwo, mubiyitoneese kwo bwija!”


\par }{\PP \VS{8}«Muzamuukire mu migazi, munaleete ibiti, munayubakulule inyumba yani. Ee! Iyo nyumba, ngagishambaalira ngana, na ndonge ukukizi huuzibwa mwo.


\par }{\PP \VS{9}«Mwehe, kundu mukalangaalira umwimbu mwingi, haliko mwanayiji yimbula muniini naaho. Gulya muniini, ikyanya mukagutaahana, nꞌgayami guyehuulira hala.

\par }{\PP «Nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi, namùbuuza kwokuno: “Kituma kiki byaba kwokwo? Yuvwagwi! Inyumba yani iki shasiri. Kundu kwokwo, ngiisi muguma winyu agweti agahahalira iyeꞌmwage naaho.

\VS{10}Kyo kitumiri igulu lyahangama, litananyeesa invula. Niꞌdaho likoli gubuusiri.

\VS{11}Mu kihugo, nꞌgaleeta mweꞌkikamo, gira kishereeze imigazi, neꞌngano, neꞌmizabibu, neꞌmizehituuni, kiri neꞌzindi mbuto. Abandu bakola mu libuuka, kiri neꞌbitugwa. Ngiisi kyo mwâli kizi yitubanula kwo, kikasherebera ngana.”»


\par }{\PP \VS{12}Ha nyuma, lirya igambo lyo Rurema Nahamwabo akababwira ku njira yoꞌmuleevi Hagayi, uyo Zurubaberi mugala Shalityeri, noꞌyo mugingi mukulu Yoshwa, mugala Yozadaki, kuguma naꞌbandu booshi ábakahunguuka, banalisimbaha. Ee! Uyo Hagayi, Nahano ye kamútuma. Kwokwo, abandu banayoboha Nahano.


\par }{\PP \VS{13}Ha nyuma, ulya Hagayi, indumwa ya Nahano, anabwira abandu kwokuno: «Nie Nahano nadetaga kwo nyamiri ndi kuguma niinyu.»


\par }{\PP \VS{14}Kwokwo, guvuruneeri Zurubaberi weꞌporoveesi yeꞌBuyuda, Nahano anamúkania umutima, kuguma noꞌlya mugingi mukulu Yoshwa, kiri na ngiisi ábakahunguuka. Kyanatuma bagatondeera ukuyubakulula irya nyumba ya Rurema wabo, anali ye Nahano woꞌbushobozi bwoshi!

\VS{15}Ku kyanya bakatondeera, kwâli riiri mu siku makumi gabiri na zina zoꞌmwezi gweꞌndatu, gwa gwogwo mwaka gwa kabiri gwoꞌbutwali bwa mwami Dariyo.




\par }\Chap{2}{\SH Ubulangashane bweꞌnyumba mbyahya ya Rurema
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mu siku makumi gabiri na luguma, zoꞌmwezi gwa kalinda, Nahano anashubi tuma indumwa ku njira
yoꞌmuleevi Hagayi, ti:

\VS{2}«Ugendi mbwirira Zurubaberi mugala Shalityeri, guvuruneeri weꞌBuyuda, kuguma noꞌmugingi mukulu Yoshwa, mugala Yozadaki, kiri na booshi ábakahunguuka, ti:

\VS{3}“Mu kati kiinyu, nyandi uki kengiiri ngiisi kweꞌyi nyumba yâli langashiini bweneene? Aaho! Kuti kwo mukoli gibwini? Hali ikyanya mwabona kwoꞌbwija bwayo ndaabwo!

\VS{4}Nie Nahano nadetaga kwokuno: E Zurubaberi, usikame! Na naawe, e mugingi mukulu Yoshwa, mugala Yozadaki, usikame! Kiri na niinyu mweshi, mwe batuulaga ba mu kino kihugo, musikame! Nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi, nadeta kwokuno: Mukolage ngana-ngana! Haliko, tuyamiinwi!


\par }{\PP \VS{5}«“Aaho! Ku kirya kyanya mukashaaga mu kihugo kyeꞌMiisiri, nꞌgamùlagaania kwo tugayamanwa. Ee! Umutima gwani gugamùyama mwo. Ku yukwo, mutayobohe!

\VS{6}Nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi nadetaga kwokuno: Ha nyuma hiniini, ngashubi shagania igulu neꞌkihugo. Ee! Ngashagania inyaaja, kiri noꞌbulambo.\FTNT{*}{{\FR 2:6 }{\FR{2.6
}}{\XT{Baheburaniya 12.26.
}}}

\VS{7}Ku yikyo kyanya, ngashagania imilala yoshi. Leero, abandu beꞌyo milala yoshi bagakizi leeta ubugale bwabo mwiꞌno nyumba. Naani ngagiyijuza kwoꞌbulangashane ngana-ngana!

\VS{8}Iharija, biri bindu byani. Kiri neꞌnooro, biri byeꞌmwani.

\VS{9}Ku yukwo, iyo nyumba mbyahya, igalangashana bweneene ukuhima irya ya mbere. Ee! Hano handu, abandu bagahalongera umutuula. Nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi, nie ndesiri kwokwo.”»


\par }{\SH Abandu booshi bali neꞌkikwi
\par }
{\PP \VS{10}Mwami Dariyo, ku mwaka gwa kabiri gwoꞌbutwali bwage, mu siku makumi gabiri na zina zoꞌmwezi gwoꞌmwenda, Nahano anashubi tuma
umuleevi Hagayi kwokuno:

\VS{11}«Umbwirire abagingi, bashuvye ku kino kibuuzo:

\VS{12}“Tudete ngoꞌmundu angayabiira umulondo gwage, anagukenyerere mweꞌndongo yeꞌnyama keera íyataluulwa. Ha nyuma, yugwo mulondo gunayileeze ku mukate, kandi iri ku shogo nzobeera, kandi iri ku divaayi, kandi iri ku mavuta, kandi iri bindi byokulya íbiyimbwa ho. Aaho! Ka kwokwo yibyo byokulya bigaaba bikoli talwirwi imwa Rurema?”» Yabo bagingi, ti: «Aahabi!»


\par }{\PP \VS{13}Hagayi anashubiza, ti: «Hali ikyanya umundu angadetwa kwo akola naꞌkashembo, mbu bwo ahuma ku kirunda. Ha nyuma, uyo mundu anakengeere ashubi huma ku byokulya. Aahago! Ka kwokwo birya byokulya bigayami ba bikola naꞌkashembo?» Na wa nabo, ti: «Ee ma! Nabyo bigaaba bikoli yulubiiri!»


\par }{\PP \VS{14}Haaho, Hagayi anashubi deta, ti: «Nahano agweti agakyula kwokuno: “Kwokwo, kwo biri imwaꞌbatuulaga ba mu kino kihugo. Byoshi byo bali mu gira, bikoli yulubiiri. Na byoshi byo bali mu kizi ndangira ku katanda, nabyo biri naꞌkashembo.”»


\par }{\SH Ukulyokera zeene, mutegeereze bwija
\par }
{\PP \VS{15}Nahano anashubi deta: «Yiryo igambo, ukulyokera zeene, muliyitoneese kwo bwija. Aaho! Ikyanya mutâli zaazi tondeera ukukuumania amabwe goꞌkuyubakulula inyumba yani, kuti kwo bikaba?

\VS{16}Ikyanya mwâli langaliiri kwo mugalonga ibitiri makumi gabiri byeꞌngano mu kihinda, si mwâli kizi longa ibitiri ikumi naaho. Neꞌkyanya mwâli kizi genda, mbu muvunuulage ilitiri makumi gataanu zeꞌdivaayi, mwâli kizi vunuula ilitiri makumi gabiri naaho.


\par }{\PP \VS{17}«Ikyanya mwâli kizi gira mbu mubyale imbuto, nꞌgazishereeza, mu kuziboza halinde kwiꞌsina, nanakizi zifukumulira kwoꞌlugungu. Kundu kwokwo, mutanangalukira nie Nahano.


\par }{\PP \VS{18}«Zeene buno, ziryagagi siku makumi gabiri na zina zoꞌmwezi gwoꞌmwenda, lunali lwo lusiku bakabiika kwoꞌlutaliro lweꞌnyumba ya Nahano. Aaho! Ukulyokera zeene, yaga magambo, mugayitoneese kwo bwija.

\VS{19}Birya bihinda biinyu byeꞌngano, ka bitali peperege? Kiri neꞌrya mizabibu, neꞌrya mitiini, na galya makomamanga, neꞌrya mizehituuni, nabyo byafunyaala. Kundu kwokwo, ukulyokera zeene, ngola ngakizi mùgashaanira.»


\par }{\SH Rurema alagaania Zurubaberi ubugashaane
\par }
{\PP \VS{20}Ku lwolulya lusiku lwa makumi gabiri na zina lwoꞌmwezi gwoꞌmwenda, Nahano anashubi bwira Hagayi ubugira kabiri kwokuno:

\VS{21}«Ugendi mbwirira Zurubaberi, guvuruneeri weꞌBuyuda kwokuno: “Ngola ngashagania igulu neꞌkihugo.

\VS{22}Abaami ba mu kihugo, ngola ngabanyanyaga haashi. Yabo baami, ngola ngabamala imisi. Amagaare gaabo giꞌzibo, ngagakunangulira haashi. Ngakabulira na ábali mu gagendera kwo. Ifwarasi zaabo, zigayami fwa. Na ábali mu zigendera kwo, bagayitana ku ngooti.


\par }{\PP \VS{23}«“E Zurubaberi, mugala Shalityeri! Keera nꞌgakutoola, gira ungolere. Unakola mukozi wani! Kwokwo, ku lwolwo lusiku, ngakutuma, na ngugire nga kamangu kaani ka nienyene. Kwokwo, kwo ndesiri, nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi!”»

\par }