7
ሃሳ እስጥፋኖስ
1 ሉብን ኦል ኣናንስ፣ “ወን ኩን ዹጉማ?” ጄዼ እሰ ጋፈቴ።
2 እንስ አከነ ጄዼ ዴብሴ፤ “ያ ኦቦሎታፊ ያ አቦቲ፣ ሜ ነ ዸገኣ! ዋቅን ኡልፍና፣ ዬሮ አባንኬኘ አብረሃም መስጴጦምያ ኬሰ ቱሬት፣ ኡቱ እን ብየ ካራን ህንዸቅን እሰት ሙልአቴ። 3 ዋቅንስ፣ ‘ብየኬቲፊ ሰበኬ ዺሲቲ ገረ ብየ አን ስ አርግሲሱ ዸቅ’* ጄዼን።
4 “እንስ ብየ ከልዶታቲ በኤ ዸቄ ካራን ኬሰ ጅራቴ። ኤርገ አባንሳ ዱኤሞ ዋቅን አቺ እሰ ባሴ ብየ እስን አመ ኬሰ ጅራተን ከነት እሰ ኤርጌ። 5 ተኡስ ዋቅን ዻለ ቶኮሌ፣ ለፈ ታኩ ቶክቲሌ ብየ ሰነ ኬሰት ህንኬንኔፍ፤ ገሩ ዋቅን አከ አብረሃሚፊ ሰኚሳ ወረ እሳን ቦዴቲፍ ብየ ሰነ አኩመ ቀቤኛት ኬኑፍ ዋዳ ገሌፍ። አብረሃም ዬሮ ሰነ እጆሌ ቶኮሌ ህንቀቡ ቱሬ። 6 ዋቅን አከነ ጄዼ ከራ ከናን እሰት ዱበቴ፤ ‘ሰኚንኬ ብየ ከንሳ ህንተእን ኬሰት አለጋ ተአ፤ ወጋ ዽበ አፉርስ ንገርቦምፈመ፤ ንጩንቁርፈመስ።’ 7 ዋቅን አከነ ጄዼ፤ ‘አን ገሩ ሰበ እሳን አኩመ ገርቦታት ተጃጅለን ሰነ ነንአደበ፤ ኤርገሲሞ እሳን ብየ ሰና በአኒ ለፈ ከነት ነ ዋቄፈቱ።’† 8 ዋቅንስ ከኩ ዸግነ ቀባ አብረሃሚፍ ኬኔ፤ አብረሃምስ አባ ይስሃቅ ተኤ ጉያ ሰዴተፋት ዸግነ እሰ ቀቤ፤ ይስሃቅስ ኤርገሲ አባ ያቆብ ተኤ፤ ያቆብሞ አባ አቦቲ ጎሶተ ኩዸ ለማኒ ተኤ።
9 “አቦቲን ሱንስ ዋን ዮሴፍት ህናፈኒፍ አከ እን ብየ ግብጥት ገርበ ተኡፍ እሰ ጉርጉረን፤ ዋቅን ገሩ እሰ ወጅን ቱሬ፤ 10 ረክነሳ ሁንደ ኬሳ እሰ ባሴ፤ ዋቅንስ ፉለ ፈረኦን ሞትቸ ግብጥ ዱረት ኡልፍናፊ ኦጉማ ዮሴፊ ኬኔ፤ ፈረኦንስ ብየ ግብጢፊ መነ ሞቱማሳ ሁንደረት ቡልቻ እሰ ጎዼ።
11 “በሩመ ሰነ ብየ ግብጢፊ ብየ ከነኣን ሁንደት ቤል ቡኤ ረክነ ጉዳ ፍዴ፤ አቦቲንኬኘስ ዋን ኛተን ቶኮሌ አርገቹ ህንደንዴኜ። 12 ያቆብስ አከ ግብጥ ኬሰ ምዻን ጅሩ ዸጌኛን ዬሮ ጀልቀባቲፍ አቦቲኬኘ አች ኤርጌ። 13 እመለሳኒ ለመፋረትስ ዮሴፍ ኤኙማሳ ኦቦሎተሳት ህሜ፤ ፈረኦንስ ዋኤ ኦቦሎተ ዮሴፍ ቤኬ። 14 ዮሴፍስ ኤርገሲ ነመ ኤርጌ አባሳ ያቆቢፊ ማቲሳ ሁንደ ጄቹንስ ወሉመት ቀባት ነመ 75 ዋምስሴ። 15 ያቆብስ ግብጥት ገድ ቡኤ፤ እንስ፣ አቦቲንኬኘስ አችት ዱአን። 16 ሬፍሳኒስ ሼኬምት ጌፈሜ ለፈ አዋላ ከን አብረሃም እጆሌ ሀሞርራ ሆሪ ወዪቲን ብቴ ቱሬ ሰነት አዋለሜ።
17 “አኩመ ዬሮን ዋዳ ዋቅን አብረሃሚፍ ገሌ ሱን እት ራወተሙ ዽኣቻ ዹፌን ባይእን ሰበኬኛ ግብጥ ኬሰት አከ መሌ ጉደቴ። 18 ኤርገሲ ሞቲን ዋኤ ዮሴፍ ህንቤክን ሃራን ቶኮ ቡልቻ ግብጥ ተኤ። 19 እንስ አከ መሌ ሰበኬኘ ጩንቁርሴ፤ አቦቲኬኘስ አከ ዳእመንሳኒ ዹመኒፍ አከ እሳን ገድ ገተን ድርቅሲሴ።
20 “ዬሮን ሙሴን ዸለቴስ ዬሩመ ከነ ቱሬ፤ እንስ ፉለ ዋቃ ዱረት ሚዸጋ ቱሬ፤ ጅአ ሰዲፍስ መነ አባሳት ኩኑንፈሜ ጉደቴ። 21 ዮሙ እን አለት ገተሜት እንተል ፈረኦን ፉዸቴ አከ እልመሼት እሰ ጉድፈቴ። 22 ሙሴን ኦጉማ ወረ ግብጥ ሁንደ በረቴ፤ እንስ ዱቢሳቲፊ ሆጂሳቲን ጀባ ቱሬ።
23 “ሙሴን ዮሙ ኡሙሪንሳ ወጋ 40 ጉቴት ዸቄ ኦቦሎተሳ እጆሌ እስራኤል እላሉ ሙርቴሴ። 24 ሙሴንስ ኡቱ ነምን ግብጥ ቶኮ ነመሳኒ ቶኮ ሚዹ አርጌ። ከናፍስ ነመሳኒ ገርጋሩ ዸቄ ነምቸ ግብጥ ሰነ አጄሱን ሃሎ ባሴፍ። 25 ሙሴን ዋን ሰብንሳ አከ ዋቅን ከራሳቲን ሰበ እስራኤል ፉሩ ሁበቱ ሴኤ ቱሬ፤ ሰብን ሱን ገሩ ህንሁበትኔ። 26 ጉያ እት ኣኑትሞ ኡቱ ነሞትን እስራኤል ለመ ወል ሎለኑ እት ዹፌ፣ ‘ጀረነ፣ እስን ኦቦሎተ ወሊት፤ ዮስ ማሊፍ ወል ሚቱሬ?’ ጄዼ ወልት አራርሱ ያሌ።
27 “ነምች ህርያሳ ሚዻ ቱሬ ሱን ገሩ ሙሴ አች ኦፍራ ደርበቴ አከነ ጄዼ፤ ‘ኤኙቱ ኑረት ቡልቻፊ አባ ሙርቲ ስ ጎዼ? 28 አኩመ ከሌሰ ነምቸ ግብጥ አጄፍቴ ሰነ አነሌ አጄሱ በርባዳ?’‡ 29 ሙሴንስ ዋን ከነ ዸጌኛን ብየ ሚድያንት በቀቴ ገልቱ ተኤ አች ጅራቴ፤ አችትስ እልማን ለመ ዸልቼ።
30 “ኤርገ ወጋን አፉርተምን ደርቤ ቦዴስ ኤርገማን ዋቃ ቶኮ ገሞጂ ናኖ ቱሉ ሲና ኬሰት ደገለ ቦበኡ ኬሳ አረበ እብዳ ኬሳን ሙሴት ሙልአቴ። 31 እንስ ዋን ከነ አርግናን ዋን አርጌ ሰነ ድንቅፈቴ። ዮሙ እላሉፍ እት ዽኣቴትስ ሰገሌ ጎፍታ ዸገኤ። 32 ሰገሌን ሱንስ፣ ‘አን ዋቀ አቦቲኬቲ፣ ዋቀ አብረሃም፣ ከን ይስሃቂፊ ከን ያቆብ’§ ጄዼን። ሙሴንስ ንሆለቴ፤ እላሉስ ንሶዳቴ።
33 “ጎፍታንሞ አከነ ጄዼን፤ ‘ሰበቢ እዶን አት ዻበቱ ኩን ቁልቁሉ ተኤፍ ኮጴኬ ባፈዹ። 34 አን አከ ሰብንኮ ብየ ግብጥ ኬሰት ጩንቁርፈማ ጅሩ ዹጉማን አርጌረ፤ ቦእቸሳኒስ ዸገኤ እሳን ብልሶምሱፍ ጄዼ ገድ ቡኤረ፤ ኤጋ ኮቱ ግብጥን ዴብሴ ስኤርጋቲ።’*
35 “ነምን እሳን፣ ‘ኤኙቱ ቡልቻፊ አባ ሙርቲ ስ ጎዼ?’ ጄዸኒ ቱፈተን ሱን ሙሴዹመ ከነ። እሰስ ዋቅን አከ እን ቡልቻፊ ፉራሳኒ ተኡፍ ሀርከ ኤርገማ ዋቃ ከን ደገለ ኬሳን እሰት ሙልአቴ ሰናቲን ኤርጌ። 36 እንስ ግብጥ ኬሰት፣ ገላነ ዲማረት አከሱመስ ወጋ 40 ገሞጂ ኬሰት ድንቂፊ መለቶ ሆጄቻ ግብጥ ኬሳ እሳን ባሴ።
37 “ሙሴን ኩን እሱመ ሰበ እስራኤሊቲን፣ ‘ዋቅን ሰቡመኬሰን ኬሳ ራጂ አከኮቲ ቶኮ እስኒ ካሰ’† ጄዼ ሰናዸ። 38 እንስ፣ ኤርገማ ዋቃ ከን ቱሉ ሲናረት እሰት ዱበቴ ሰናፊ አቦቲኬኘ ወጅን ገሞጂ ኬሰት ወልዳ ኬሰ ቱሬ፤ ዱቢ ጅራታስ ኑት ኬኑፍ ፉዸቴ።
39 “አቦቲንኬኘ ገሩ እሳፍ አጀጀሙ ድደን፤ ቆደ አጀጀሙ እሰ ቱፈተኒ ገራሳኒቲንስ ገረ ግብጥት ዴብአን። 40 ኣሮኒንስ፣ ‘ዋቆተ ኑ ዱረ ዴመን ኑ ቶልች፤ ሙሴን ብየ ግብጢ ኑ ባሴ ሱን ማል አከ ተኤ ህንቤክኑቲ!’‡ ጄዸን። 41 ዬሮን እሳን ዋቀ ቶልፈማ ብፈ ጀቢቲን ቆጴፈተንስ በሩመ ሰነ፤ እሳንስ ዋቀ ሰናፍ ኣርሳ ዽኤሰኒ ዋኑመ ሀርከሳኒቲን ቶልፈሜ ሰናፍ አያነ ኡልፍና አያኔፈተን። 42 ዋቅን ገሩ እሳንራ ገረገሌ አከ እሳን ሁምኖተ ሰሚራ ዋቄፈተኒፍ እሳን ዺሴ። ኩንስ ዋን ክታበ ራጆታ ኬሰት በሬፈሜ ሰናን ወል ፈካተ፤ እንስ አከነ ጄዸ፤
“ ‘ያ መነ እስራኤል እስን ወጋ 40 ገሞጂ ኬሰት
ተኩማ ኣርሳፊ ኬና ናፍ ፍደኒርቱ?
43 እስን ፈኪ ዋቆተ ዋቄፈቹፍ ቶልፈተኒ ጄቹንስ
ዱንካነ ሞሌኪቲፊ §
ኡርጂ ዋቀኬሰን ራፋ * ኦል ቀብደኒርቱ።
ከናፉ አን ብየ ባብሎኒን ገማት እስን አርአ።’†
44 “አቦቲንኬኘ ገሞጂ ኬሰት ዱንካነ ዹገ በኡምሳ ኦፍ ብራ ቀቡ ቱረን። ዱንካን ሱንስ አኩመ ዋቅን አከ ሙሴን አኩመ ብፈ አርጌ ሰናት ሆጄቱፍ እሰ ቀጄልቼት ሆጄተሜ ቱሬ። 45 አቦቲንኬኘስ ዱንካንቸ ፉዸተኒ ብየ ሰበ ዋቅን እሳን ዱራ አርኤ ባሴ ሰናት እያሱ ወጅን ገለን፤ ዱንካን ሱን ሀመ በረ ዳዊቲት ብየ ሰነ ቱሬ። 46 ዳዊትስ ፉለ ዋቃ ዱረት ፉዸተመ አርገቴ ዋቀ ያቆቢቲፍ መነ ጅሬኛ እጃሩፍ ከዸቴ። 47 ገሩ ከን መነ ሰነ እጃሬፍ ሶሎሞን ቱሬ።
48 “ተኡስ ዋቅን ዋን ሁንዳ ኦሊ መነ ሀርክ ነማ እጃሬ ኬሰ ህንጅራቱ፤ ኩንስ አኩመ ራጅች አከነ ጄዼ ዱበቴዸ፦
49 “ ‘ሰሚን ቴሶኮት፤
ለፍትስ ኤጄተ ሚለኮቲት።
ዮስ እስን መነ አከሚ ናፍ እጃርቱሬ?
ጄዸ ጎፍታን፤
ዮካን ለፍት ቦቆናኮቲ ኤሰ ተአ?
50 ዋን ከነ ሁንደ ሀርክኮ ህንሆጄትኔ?’‡
51 “ያ ነሞተ መተ ጀቤዪነነ! ገራንኬሰን ህንአመኑ፤ ጉርኬሰንስ ህንዸገኡ! እስን ዬሮ ሁንደ ሀፉረ ቁልቁሉን ሞርምቱ፤ አኩመ አቦቲንኬሰን ጎዸን ሰነ እስንስ ጎቱ። 52 ራጂን አቦቲንኬሰን ህንአርአትን ቶኮዩ ጅራ? እሳን ወረ ዱራን ዱርሰኒ ዹፋቲ እሰ ቀጄላ ሰና ህመንሌ ንአጄሰን፤ እስንስ አመ እሰ ደበርስተኒ ኬንተኒ አጄፍተኒርቱ፤ 53 ወር ከራ ኤርገሞታቲን ሴረ ፉዸተኒ ሴረ ሰናፍ አጀጀሙ ድደንስ እስኑመ።”
እስጥፋኖስ ዸጋን ቱመሜ
54 እሳንስ ዮሙ ዋን ከነ ዸገአንት ኣሪን ጉጉበተኒ እሰት ጭኒነተን። 55 እስጥፋኖስ ገሩ ሀፉረ ቁልቁሉን ጉተሜ ገረ ሰሚ ኦል እላሌ ኡልፍነ ዋቃቲፊ ዬሱስንስ እሳ ምርገ ዋቃ ዻበቴ ጅሩ አርጌ። 56 እንስ፣ “አን ኩኖ ሰሚን በነሜ፣ እልመ ነማስ እሳ ምርገ ዋቃ ዻበቴ ጅሩ ነንአርገ” ጄዼ።
57 ከነረት እሳን ሁንድ ጉረሳኒ ቀበተኒ ሰገሌ ጉዳን እያ እሰት ግርሰን። 58 መጋላ ኬሳስ ገድ እሰ ባሰኒ ዸጋን እሰ ቱሙ ጀልቀበን። ዬሮ ሰነ ዹገ ባቶትን ኡፈተሳኒ ሚለ ደርገጌሰ ሳዉል ጄዸሙ ቶኮ ጀለ ኬወተን።
59 እስጥፋኖስስ ኡቱ እሳን ዸጋን እሰ ቱማ ጅረኑ፣ “ያ ጎፍታ ዬሱስ፣ ሀፉረኮ ፉዸዹ” ጄዼ ከዸቴ። 60 ጅልቤንፈቴስ ሰገሌ ጉዳዻን፣ “ያ ጎፍታ፣ ጩቡ ከነ እሳንት ህንለካእን!” ጄዼ እዬ፤ እንስ ኤርገ ዋን ከነ ዱበቴ ቦዴ ንዱኤ።
* 7:3 ኡመ 12፥1 † 7:7 ኡመ 15፥13፣14 ‡ 7:28 በኡ 2፥14 § 7:32 በኡ 3፥6 * 7:34 በኡ 3፥5፣7፣8፣10 † 7:37 ኬዴ 18፥15 ‡ 7:40 በኡ 32፥1 § 7:43 ሞሌክ – ዋቀ ቶልፈማ ወረ ከነኣኒ ከን ዋቄፈተሙሳ ኬሰ እጆሌ ጉበኒ ኣርሳ ዽኤሱንስ ጅሩ። * 7:43 ራፋ – ዋቀ ቶልፈማ በረ ዱሪ ከን ቡልቻ ፕላኔቲ ሳተርን ጄዸሙት ጄዸሜ ዋቄፈተሙ። † 7:43 አሞ 5፥25 ‡ 7:50 እሳ 66፥1፣2