ዳነላ ማፃፋ
ጋꬃ ቆፋ
ዳነላ ጌተትያ ሱንꬃ ብርሸꬃይ ፆሳይ ታዉ ዳይና ዎይኮ ታዉ ፕርደይሳ ጉሱ። ዳነል ባብሎነ ቢታን ኤረታናዉ ጋሶ ግድዳይ፥ እያ ሎኦ ካንዱዋ፥ ትንብተ እሞታ፥ ፆሳይ እያ ደኡዋን ኦꬅዳ ኦሱዋ፥ ባ እመትዳ ማታን ኤህዳ ላምያነ ድቻ (2:46-49፤ 6:1-3)።
ዳነል፥ ክ.የ.ስ. 605 ላይꬃን ድኤትድ ባብሎነ ብዳ ኮይሮ አሳራ ደኤስ (1:1-2)። ዳነል ካዋ ናቡካዳናፆራ ካዎ ጋꬎን ኦꬃና መላ ዶረትዳ ናአተꬃታፐ እሱዋ። ዳነል ኢታ ካዎተꬃታ ዎደ ኡባን ባ ፆሳስ አማነትድ ደእስ። ዳነላ ማፃፋን ኤረትዳ ታርከት፥ ላፅያ እቶነ ታማ፥ ጋሞ ኦላነ ጎዳ ቦላ ፃፈትዳ ፁፍያ። ዳነል አሙሆ በኦንነ አሙሆ ብለꬃን ኤረትዳ አስ።
ዳነላ ማፃፋይ ፃፈትዳ ዋና ጋሶት ናምአ። ሄሳትካ:-
1. አይሁደ ግዶና ደርያን ድኤትድ አይለ ግድድ አላጋ ቢታን ዱስ፣ እስራኤለ አሳስ ዉርሰꬃ ቃዳ ግዶናይሳ አኬክስድ፥ ኤንታ ዛሪድ ምንꬃናሳ።
2. ታርከ ግዶን ሀንዳ ትንብተ ቆንጨꬃን፥ ፆሲ ካዎተꬃታ ኡባ ቦላ ጎዳ ግደይሳነ እያ ካዎተꬃይ ፆነይሳ ፆሳ ደርያ አኬክሳናሳ።
ዳነላ ማፃፋይ ናምኡ ግታ ክፍለታን ሻከቴስ።
1. ዳነል ደእዳ ዎደ ሀንዳ ታርከታ ኦድያ ክፍልያ (ሸም 1-6)። ሄ ዎደ ደንድዳ ካዎተꬃታነ ፆሳይ ዳነላነ እያ ላገታ ዋትድ አሽዳኮ ኦዴስ።
2. ዳነል በእዳ ዱማ ዱማ ቆንጨꬃታ ኦድያ ክፍልያ (ሸም 7-12)። ሀ ክፍልያን ካዎተꬃታ ደንዶይነ ኩንደꬃይ ዱማ ዱማ ማላታንነ ሌምሶታን ቆንጭስ።
ማፃፋ አይፈ ቆፋታ
ዳነልነ እያ ላገት ካዎ ጋꬎን (1:1-21)
ፆሲ ካዎተꬃታ ኡባ ቦላ ጎዳ (2:1—6:28)
ናቡካዳናፆራ አሙሁዋ (2:1-49)
ዎርቃ ምስለነ ላፅያ እቶነ ታማ (3:1-30)
ናቡካዳናፆራ ጎየꬃ (4:1-37)
ብልፃሶራነ ጎዳ ቦላ ፁፍያ (5:1-31)
ዳነል ጋሞፈ አትስ (6:1-28)
ዳነል በእዳ ቆንጨꬃታ (7:1—12:13)
ኦይዱ ዶአታ ቆንጨꬅ (7:1—8:27)
ዳነል ባ አሳስ ዎስዳ ዎሳ (9:1-27)
ፀግሮሳ ሻፋ ማታን በእዳ ቆንጨꬃ (10:1—12:13)
1
ዳነልነ እያ ላገት ባብሎነን
1 ይሁዳ ካዎይ እዮአቄም ካዎትዳ ሄꬓንꬆ ላይꬃን ባብሎነ ካዎይ ናቡካዳናፆር የሩሳላመ ካታማ ቦላ ደንድ ካታማ ተቅስ። + 2 ጎዳይ ይሁዳ ካዋ እዮአከመነ ፆሳ ኬꬃን ደእያ ሚሸታፐ ባጋ፥ እያ ኩሸን አꬅድ እሚስ። እ ሄ ሚሸታ ሳናኦራ ቢታን ደእያ ባ ኤቃ ፆሳታ ኬꬅ ኤፍድ፥ ሚሸ ምንጅያ ኬꬃን ዎꬅስ።+
3 ካዎይ፥ አስፋናዛ ጌተትያ ባ ኦሳንቾታ ሀላቃ ሀይሳዳ ያግድ ኪትስ፦ “እስራኤለ አሳ ግዶፈ ካዎ ኮቸ ግድዳይሳታነ ግታ አሳታ ኮቸ ግድዳይሳታ ዶራ። 4 ዶረታና ናአተꬃት፥ ቦረይ ባይናይሳታ፥ ማላ ሎኦታ፥ ትምርተ ኤለስድ ኤካናዉ ዳንዳኤይሳታ፥ አኬካንቾታ፥ ኤራተꬅ ኩምዳይሳታነ ካዎ ጋꬎን ኦꬃናዉ ዳንዳኤይሳታ ግዳናዉ በሴስ። ኤንታ ባብሎነ ዶናነ ፃፎ ታማርሳ” ያግስ። 5 ኤንቲ ማና ካꬃነ ኡያና ዎይነ ኡሻ ካዋ ካꬃፈነ ኡሻፈ ጋላስ ጋላስ እማና መላ ካዎይ ኪትስ። ሄꬑ ላይꬅ ሎህዳፐ ጉየ ካዋ ስን ሺቅድ ኦሶ ዶማና መላ ቆፋ ኩይስ።
6 ዶረትዳይሳታ ግዶፈ ይሁዳ ኮቸ ግድዳ ዳነላ፥ አናና፥ ምሳኤላነ አዛራ ጌተተይሳት ደኦሶና። 7 ካዋ ኦሳንቾታ ሀላቃይ ኤንታ ሱንꬃ ላምድ፥ ዳነላ ብልፃሶራ፥ አናና ስድራቃ፥ ምሳኤላ ምሳቃ፥ አዛራ አብዳናጎ ግድ ሱንꬅስ።
8 ዳነል ካዋ ካꬃ ምድነ ዎይነ ኡሻ ኡይድ፥ ባና ቱንሶና መላ ባ ዎዛናን ቆፋ ቃችድ፥ ሄ ቆፋ ኤካናዳ፥ ካዋ ኦሳንቾታ ሀላቃ ዎስስ። 9 ፆሳይ፥ ኦሳንቾታ ሀላቃ ስንꬃን ዳነላስ ሳባነ ቃ እሚስ። 10 ግዶሽን፥ ኦሳንቾታ ሀላቃይ ዳነላኮ፥ “ህንተዉ ሀ ካꬃነ ኡሻ ኪትዳ ታ ጎዳ፥ ካዋ ያያይስ። ህንተ ላገ ግድዳ ናአተꬃታ ሶምኡዋፈ ህንተ ሶምኦይ ግልቅድ በንትኮ፥ ህንተ ጋሶን ካዎይ ታና ዎꬋና” ያግስ።
11 ኦሳንቾታ ሀላቃይ ሹምን ዳነላ፥ አናና፥ ምሳኤላነ አዛራ ናግያ አድያኮ፥ ዳነል ሀይሳዳ ያግስ፦ 12 “ማናዉ ኑስ አታክልተ፥ ኡያናዉ ሃꬃ ፃላላ እማዳ፥ ኑና ነ አይለታ ታሙ ጋላስ ፓጫ። 13 ያታዳ፥ ኑ ሶምኡዋነ ካዎ ካꬃ ምያ ናአተꬃታ ሶምኡዋ ፄላዳ፥ ኑና ነ አይለታ ነዉ በንትዳይሳዳ ኦꬃ” ያግስ።
14 እ፥ ሄሳ ኤክድ ታሙ ጋላስ ኤንታ ፓጭስ። 15 ታሙ ጋላሳፐ ጉየ፥ ካዋ ካꬃ ምዳ ናአተꬃታ ኡባፈ ኤንታ ሶምኦይ ጪይን፥ ሞꬍድ በንትዶሶና። 16 እ፥ ኤንታዉ ጊግዳ ካꬃነ ዎይነ ኡሻ ድግድ አታክልተ እሚስ።
17 ሀ ኦይዱ ናአተꬃታስ ፆሳይ ኤራነ ኡባ ቆሞ ፁፈነ ትምርተ ኤክያ አኬካ እሚስ። ዳነል ቆንጨꬅነ አሙሆ ብርሸꬅ ኤሬስ።
18 ካዎይ፥ ናአተꬃት ባኮ ገላናዳ ኪትዳ ዎደይ ጋክን፥ ኦሳንቾታ ሀላቃይ ኤንታ ናቡካዳናፆራ ስን ኤህስ። 19 ካዎይ፥ ኤንታ ኦድስያ ዎደ ዳነላ፥ አናና፥ ምሳኤላነ አዛራ መላ አስ ኤንታ ግዶን በንትቤና። ያትን፥ ኤንቲ ካዋስ ኦꬃናዉ ገልዶሶና። 20 ካዎይ ኤንታ ኦይችዳ አይ ጭንጫተꬃነ አኬካ ኦይሻን፥ እያ ካዎተꬃን ደእያ ማሮታፐነ ብታንቾታፐ ኤንቲ ታሙ ኩሸ አꬍድ በንትዶሶና። 21 ዳነል፥ ካዎይ ቅሮስ ካዎትዳ ኮይሮ ላይꬃ ጋካናዉ ጋምእስ።
+ 1:1 2 ካዎ 24:1፤ 2 ታር 36:5-7. + 1:2 2 ካዎ 20:17፤ 24:10-16፤ 2 ታር 36:10፤ እሳ 39:7-8.