ሉቃስ ፃፍዳ
የሱስ ክርስቶሳ ዎንገላ
ጋꬃ ቆፋ
ሉቃስ የሱሲ ዶርዳ ታማነ ናምኡ ሀዋረታ ግዶን ዴና። ሉቃሳ ዎንገላይ፥ የሱሲ ኮይሮ ናበታ ዶናን ያና ጌተትድ ኦደትዳይሳ፥ እስራኤለት ናግሸ ደእያ “ክርስቶሳ” ግደይሳነ አሳ ኮቸ ኡባ አሻናዉ ደኤይ እያ ግደይሳ ቆንጭሴስ። ሉቃስ ባ ማፃፋን፥ የሱሲ፥ “ማንቆታስ ዎንገላ ሳባካናዉ” ባ አዋፐ ኪተትዳይሳነ ሄ ዎንገላይ አሳይ ደእያ ዱማ ዱማ መቱዋፐ ከሰይሳ ግደይሳ ኦዴስ። ሉቃሳ ዎንገላ ግዶን፥ የሱሳ ዩሳባ ኦድያ ኮይሮ ሸምፖታንነ የሱሲ ሳሎ ብዳይሳ ኦድያ ዉርሰꬃ ሸምፖታን ቆንጭድ ኦደትዳይ ኡፋይሳባ። የሱሲ ሳሎ ብዳፐ ጉየ አማኖይ ዋንድ ድጭዳኮነ ዳልግዳኮ ኦድያ ታርክያ ሀ ዎንገላ ፃፈይ ሀዋረታ ኦሶ ማፃፋን ፃፍስ።
ኪታንቾታ ማዝሙርያ፥ የሱሲ የለትዳ ዎደ ሄንꬃቾት ብድ እያ በእዳይሳ ኦድያ ታርከይ ደኤይ ሉቃሳ ዎንገላና። ቃስ የሱሲ ናአተꬃን ፆሳ ኬꬅ ብዳይሳ፥ ቃትያ ሳማረ አድያባነ ꬋይድ በንትዳ ናአባ ኦድያ ታርከይ፥ ሉቃሳ ዎንገላ ፃላላን በንትያ ታርከ። ዎሳባይ፥ ጌሻ አያናባይ፥ ማጫሳስ እመትዳ በሳይነ ፆሲ ናጋራ አቶ ገይስ፥ ሉቃሳ ዎንገላን ጋፃፐ ጋፃ ጋካናዉ ደእያ ዋና ቆፋታ።
ማፃፋ አይፈ ቆፋታ
ገሎ ቆፋ (1:1-4)
ፃማቅያ ዮሃንሳነ የሱሳ የለተꬅ (1:5—2:52)
ፃማቅያ ዮሃንሳ ኦሱዋ (3:1-20)
የሱሳ ፅንቃተነ ፓጨተꬅ (3:21—4:13)
የሱሲ ጋልላን ኦꬅዳ ኦሱዋ (4:14—9:50)
ጋልላፐ የሩሳላመ ጋካናዉ (9:51—19:27)
የሩሳላመ ሄራን አꬅዳ ዉርሰꬃ ሳምንታ (19:28—23:56)
ሀይቆፐ ደንዶ፥ አሳስ በንቶነ ሳሎ ቡሱ (24:1-53)
1
1 ቦንቾ ተዎፍሎሳ፥ ኑ ግዶን ፖለትዳባስ ዳሮት፥ ባንታዉ ዳንዳኤትዳ መላ ፃፍዶሶና። 2 ሄ ታርክያ ኤንቲ ፃፍዳይ ኮይሮፐ ዶምድ አይፈ ማርካትነ ቃላ ሀጋዘይሳት ኑስ ኦድዳይሳ። 3 ታካ ታ ባጋራ ኮይሮፐ አኬካ ፄልዳፐ ጉየ፥ ሄ ታርክያ ሀኖታ ማራያዳ ነዉ ፃፎይ ሎኦ ግድድ በንትስ። 4 ሄስካ፥ ነ ታማርዳባይ ቱማ ግደይሳ ኤርሳናሳ።
ፃማቅያ ዮሃንሳ የለተꬅ
5 ይሁዳ ካዋ ሄሮዲሳ ዎደ አብያ ያራፐ ግድዳ ዛካርያሳ ጌተትያ አይሁደ ካህነይ ደኤስ። እያ ማችያካ አሮና ሼሻፐ። እ ሱንꬃይካ ኤልሳቤፆ። + 6 ናምአይካ ጎዳ ዎጋነ ኪታ ኡባ ናግድ ቦረይ ባይና ፆሳ ስንꬃን ፅሎተꬃን ደእዶሶና። 7 ሀኖፐ አትሽን፥ ኤልሳቤፃ ማይንꬅ ግድዳ ግሾ ኤንታዉ ናእ ባዋ፤ ናምአይካ ቃስ ጭምዶሶና።
8 እስ ጋላስ ዛካርያስ ባ ግሹዋ ማራን ፆሳ ስንꬃን ካህነተꬃን ሀጋዜስ። 9 ካህነተꬃ ዎጋን ፆሳ ኬꬅ ገልድ እፃነ ጩይሳናዉ እያ ሳም ጋክስ። 10 እፃነይ ጩያ ዎደ አሳይ ካረን ዎሴስ።
11 ጎዳ ኪታንቾይ ያርሾ ያርሽያ በሳፈ ኡሻቻ ባጋራ ኤቅድ በንትስ። 12 ዛካርያስ እያ በእዳ ዎደ ዳጋምድ ዳሮ ያይስ። 13 ሽን ኪታንቾይ እያኮ፥ “ዛካርያሳ ያዮፋ፤ ነ ዎሳይ ስኤትስ። ነ ማችያ ኤልሳቤፃ አደ ናአ የላና፥ እያ ዮሃንሳ ጋዳ ነ ሱንꬃና። 14 እ ነዉ እንጀነ ኡፋይስ ግዳና፤ ዳሮት እያ የለተꬃን ኡፋይታና። 15 ጎዳ ስንꬃን እ ግታ ግዳና፤ ዎይነ ኡሽ ግድን ሀራ ማꬆይያ ኡሻ ኡየና። ባ አየ ኡሎን ደእሸ ጌሻ አያናን ኩማና። + 16 እስራኤለ አሳታፐ ዳሮታ ባንታ ጎዳ፥ ፆሳኮ ዛራና። 17 አዋታ ዎዛና ናይታኮ ዛራና፥ ኪተቶናይሳታ ፅሎታ ጭንጫተꬃኮ ዛራና መላ፥ ጎዳስ በሲያ ደረ ጊግሳናዉ ኤልያሳ አያናንነ ዎልቃን ጎዳ ስንꬃን ባና” ያግስ። +
18 ዛካርያስ ኪታንቹዋኮ፥ “ታ ሄሳ አይብን ኤራኔ? ታራነ ታ ማቸራ ጭምዳ” ያግስ።
19 ኪታንቾይ ዛሪድ፥ “ታኒ ፆሳ ስንꬃን ኤቅያ ጋብሬለ። ሀ ምሽራቹዋ ነዉ ኦዳናዉ ፆሳፈ ኪተታስ። + 20 ሄኮ፥ ዎድያ ናግድ ፖለትያ ታ ቃላ ነ አማኖና እፅዳ ግሾ፥ ሀይስ ፖለታና ጋካናዉ ኔኒ ሙመ ግዳና፥ ኦደታናዉካ ዳንዳአካ” ያግስ።
21 ሄ ዎደ ዛካርያስ ፆሳ ኬꬅ ገልድ ጋምእዳ ግሾ፥ አይብ ሀንደ ግድ አሳይ ካረን ናግሸ ጋምእስ። 22 እ ካረ ከይድ ኤንታና ኦድሳናዉ ዳንዳእቤና። ማል በሶፐ አትሽን፥ ኦደታናዉ ዳንዳኦናይሳ በእዳ ዎደ ቆንጨꬅ በእዳይሳ ኤርዶሶና።
23 ዛካርያስ ባ ሀጋዙዋ ፖልድ ሶ ስምስ። 24 ሄሳፈ ጉየ፥ እያ ማችያ ኤልሳቤፃ ቃንꬃታሱ። እቻሹ አጌና ኩመꬅ ባና ገንꬃዳ ጋምአሱ። 25 እያ፥ “ጎዳይ ባ ማሮታን ታ ቦርያ አሳ ግዶፈ ድጋናዉ በእድ ሀ ዎድያን ሀይሳ ኦꬅስ” ያጋሱ።
የሱሳ የለተꬃይ ኮይሮትድ ኦደትስ
26 ኤልሳቤፃ ቃንꬃትን ኡሱፑንꬆ አጌናን፥ ፆሳይ ኪታንቹዋ ጋብሬለ ጋልላ ቢታን ደእያ ናዝረተ ካታማ ኪትስ። 27 ካዋ ዳዊታ ሼሻፐ ግድዳ ዮሰፋ ጌተትያ ኡራስ ኦይሸትዳ ጌላኤኮ ኪትስ። ሄ ጌላእያ ማይራሞ ጌተታዉሱ። + 28 ኪታንቾይ ኢኮ ብድ፥ “ዳሮ ዶሰትዳረ፥ ሳሮይ ነዉ ግዶ፥ ፆሳይ ኔራ ደኤስ፤ ኔኒ አንጀትዳሮ” ያግስ።
29 ማይራማ እያ ኦዳን ዳሮ ዳጋማዳ፥ “ሀይስ አይብ ሳሮꬆ” ጋዳ ሄታሱ። 30 ኪታንቾይ ዛሪድ፥ “ማይራመ፥ ባቦፋ፤ ኔኒ ፆሳ ስንꬃን ሳባ ደማዳሳ። 31 ሄኮ ኔኒ ቃንꬃታና አደ ናአ የላና፥ እያ ሱንꬃ የሱሳ ጋዳ ሱንꬃና።+ 32 እ ግታ ግዳና፥ ኡባፈ ቦላ ፆሳ ናኣ ጌተትድ ፄገታና። ጎዳ ፆሳይ እያ አዋ ዳዊታ አራታ እያዉ እማና። + 33 እ ያይቆባ ሼሻ ቦላ መርናዉ ካዎታና፤ እያ ካዎተꬃስ ዛው ባዋ” ያግስ።
34 ማይራማ ኪታንቹዋኮ፥ “ሄስ ዋንድ ሀናኔ? ታ አደ ኤርከ” ያጋሱ።
35 ኪታንቾይ ዛሪድ፥ “ጌሻ አያናይ ነ ቦላ ዎꬋና፥ ኡባፈ ቦላ ፆሳ ዎልቃይ ነ ቦላ ኩያታና። ሄሳ ግሾ፥ የለትያ ጌሻ ናአይ ፆሳ ናኣ ጌተታና። 36 ሄኮ፥ ነ ዳብያ ኤልሳቤፃ ባ ጭማተꬃ ላይꬃን አደ ናአ ቃንꬃታሱ። እያ ማይንꬅ ጌተትዳሮ፥ ሽን ሀእ ኡሱፑንꬆ አጌና ኦይካሱ። 37 ፆሳ ፆንያባይ ባዋ”+ ያግስ።
38 ማይራማ፥ “ሄኮ፥ ታኒ ጎዳ አይልዉ፥ ነ ቃላዳ ታዉ ሀኖ” ያጋሱ። ሄሳፈ ጉየ፥ ኪታንቾይ ኢፐ ሻከትስ።
39 ማይራማ ሄ ሳምንታን ደንዳዳ ይሁዳ ቢታን ደእያ እስ ደረይ ዳርያ ካታማ ባሱ። 40 ዛካርያሳ ሶ ገላዳ ኤልሳቤፆ ሳሮꬃሱ። 41 ኤልሳቤፃ ማይራም ሳሮꬁዋ ስእዳ ዎደ እ ኡሉዋን ደእያ ናአይ ኡፋይሳን ጉፕስ። ኤልሳቤፃ ጌሻ አያናን ኩማዳ፥ 42 ባ ቃላ ꬎቁ ኦꬃዳ፥ “ኔኒ ማጫሳ ግዶፈ አንጀትዳሮ፥ ነ ቃንꬃትዳ ናአይካ አንጀትዳይሳ። 43 ሀኖሽን፥ ታ ጎዳ አየ፥ ኔኒ ታኮ ያና መላ ታኒ ኦኔ? 44 ሄኮ ነ ሳሮꬁዋ ታ ስእዳ ዎደ ታ ኡሉዋን ደእያ ናአይ ኡፋይሳን ጉፕስ። 45 ጎዳይ ፖላና ግድ እምዳ ቃላ አማንዳራ፥ እያ አንጀትዳሮ” ያጋሱ።
ማይራም ማዝሙርያ
46 ማይራማ ሀይሳዳ ያጋሱ፦
“ታ ሸምፕያ ጎዳ ቦንቻዉሱ፥ +
47 ታ አያናይ ꬋልያ ፆሳን ኡፋይቴስ።
48 እ ባ አይለ ካዉሻተꬃ በእስ።
ሀችፈ ዶምድ የለተꬅ ኡባይ ታና አንጀትዳሮ ጋና። +
49 አይስ ጊኮ፥ ዎልቃማ ግድዳ እ፥ ታዉ ግታባ ኦꬅስ።
እያ ሱንꬃይ ጌሻ።
50 እያ ቦንቸይሳታ ቦላ፥
እያ ማሮተꬃይ መርናፐ መርና ጋካናሳ።
51 ባ ቀስያን ምኖባ ኦꬅስ፥
ባንታ ዎዛናን ኦቶርተይሳታ ላልስ።
52 ዎልቃማ ካዎታ አራታፐ ካዉሽስ፤
ባንታና ካዉሽዳይሳታ ካቦይስ። +
53 ኮሻትዳይሳታ ሎኦባን ካልስስ፥
ሽን ዱረታ መላ ኩሸ የድስ።
54 ባ ማሮታ ቆፕድ፥
ባ አይልያ እስራኤለ ማድስ።
55 ሄስካ ኑ አዋታስ ኦድዳ ቃላ፥
አብራሃመስነ እያ ሼሻስ ግዳይሳ መርናዉ ፖላናሳ”+
ያጋሱ።
56 ማይራማ ኤልሳቤፅ ማታን ሄꬑ አጌና መላ ጋምአዳ ባ ሶ ስማሱ።
ፃማቅያ ዮሃንሳ የለተꬃ
57 ኤልሳቤፅስ የሎ ቃማይ ጋክን አደ ናአ የላሱ። 58 እ ሾሮትነ እ ዳቦት ጎዳይ ግታ ማሮታ ኦꬅዳይሳ ስእድ፥ ኢራ እስፈ ኡፋይትዶሶና። 59 ሆስፑንꬃ ጋላሳን ዮጋ ናኣ ቃፃራናዉ ይዶሶና። እያ አዋ ሱንꬃን ዛካርያሳ ግድ ሱንꬃናዉ ኮይዶሶና። + 60 ሽን አይያ፥ “አካይ፥ ዮሃንሳ ጌተታናዉ በሴስ” ያጋሱ። 61 ኤንትካ፥ “ነ ዳቦታፐ ሀ ሱንꬃን ፄገትዳይ ኦንካ ባዋ” ያግዶሶና። 62 እያ አዋይ ኦና ግድ ሱንꬃነኮ ኤራናዉ ኮይድ እያ ማላ ኦይችዶሶና። 63 እ ፃፍያባ ኦይች ኤክድ፥ “እያ ሱንꬃይ ዮሃንሳ” ግድ ፃፍስ። ኡባይ እ ፃፍዳይሳ በእድ ማላለትዶሶና። 64 ኢራ ዛካርያሳ እንፃርሳይ ብለትስ፥ ፆሳ ጋላትሸ ኦደተꬅ ኦይክስ። 65 ሾሮት ኡባይ ያሻን ኩምዶሶና። ሀ ሀንዳባይ ደረይ ዳርያ ይሁዳ ቢታን ኦደትስ። 66 ሄሳ ስእዳ ኡባይ፥ “ሀ ናአይ አይ ሀናንደሻ” ግድ ባንታ ግዶን ኦደትዶሶና። ጎዳ ኩሸይ እያራ ደኤስ።
ዛካርያሳ ማዝሙርያ
67 ዮሃንሳ አዋይ ዛካርያስ ጌሻ አያናን ኩምድ ሀይሳዳ ያግድ ትንብተ ኦድስ።
68 “እስራኤለ ጎዳይ ጋላተቶ፥
ይድ ባ አሳ ዎዝስ።
69 ባ አይልያ ዳዊታ ኬꬃን
አቶተꬃ ካጭያ ደንꬅስ።
70 ሄስካ በን ዎደ ጌሻ ናበታ ዶናን ኦደትዳይሳ መላ፥
71 እያ አሾይ ኑ ሞርከታፐነ
ኑራ ኤቀትያ ኡባ ኩሽያፐ።
72 ሄሳ እ ኦꬅዳይ ኑ አዋታስ ባ ማሮታ በሳናስነ፥
ባ ጌሻ ጫቁዋ ናጋናሳ።
73 ኑ አዋ አብራሃመስ ጫቅዳ
ጫቁዋ ቆፓናስነ
74 ኑ ሞርከታ ኩሸፐ ከስድ
ያሽ ባይና እያ ሀጋዛና መላሳ።
75 ኑ ላይꬃ ኡባን ጌሻተꬃንነ ፅሎተꬃን
ባ ስንꬃን ኑና ኤሳናሳ።
76 ቃስ ላ ናአዉ፥ ኔኒ ኡባፈ ቦላ ፆሳ ናበ ጌተታና። +
ጎዳ ኦግያ ሎይꬃናዉ ነ እያ ስንꬃን ባና።
77 ኤንታ ናጋራይ ቁሸትን፥
ኤንቲ አቶተꬅ ደማናይሳ ነ ጎዳ ደርያስ ኦዳና።
78 ኑ ፆሳ ሎኦ ማሮተꬃፈ ደንዶይሳን
ዎንታ ፃልቀይ ኑስ ሳሉዋፐ ከይስ።
79 ሄስካ ꬉማንነ፥
ሀይቆ ኩያ ጋርሳን ደኤይሳታስ ፖእሳናሳ፥
ኑ ቶሁዋካ ሳሮ ኦግያኮ ዛራናሳ”
ያግስ።+
80 ናአይ ድጭስ፥ አያናን ምንስ፥ እስራኤለ አሳስ ቆንጫና ጋካናዉ መላ ቢታን ደእስ።
+ 1:5 1 ታር 24:10. + 1:15 ታይቦ 6:3. + 1:17 ምልክ 4:5-6. + 1:19 ዳነ 8:16፤ 9:21. + 1:27 ማቶ 1:18. + 1:31 ማቶ 1:21. + 1:32 2 ሳሜ 7:12-13፥ 16፤ እሳ 9:7. + 1:37 መ 18:14. + 1:46 1 ሳሜ 2:1-10. + 1:48 1 ሳሜ 1:11. + 1:52 እዮ 5:11፤ 12:19. + 1:55 መ 17:7. + 1:59 ሌወ 12:3. + 1:76 ምልክ 3:1. + 1:79 እሳ 9:2.