ዛረꬆ ማፃፋ
ጋꬃ ቆፋ
“ዛረꬆ ማፃፋ” ጌተትያ ሀ ማፃፋይ፥ እስራኤለ አሳይ ዳሮ ዎደ መላ ቢታን ሄመትዳፐ ጉየ፥ ካናነ ጋካናዉ ጉꬁ አትሽን፥ ሞአበ ቢታን ጋምእዳ ዎደ ኡባን፥ ሙሰይ ሀይቃናፐ ስን፥ ዛር ዛር ኤንታዉ ኦድዳ ኦዳ ኦይክስ።
ሙሰይ ሀ ማፃፋ እስራኤለ አሳስ ዛሪድ ፃፍዳ ግሾ ሀ ማፃፋይ፥ “ዛረꬆ ዎጋ” ጌተትድ ሱንትስ።
ሙሰይ፥ አꬍዳ ኦይታሙ ላይꬃታ ግዶን ፖለትዳ፥ ግታ ግታ ኦሶታ ሀሳይድ ኦዴስ። ፆሳይ ኤንታ መላ ቢታን ዋትድ ካለꬅዳኮ አሳ ሀሳይስድ፥ ኤንቲ ፆሳስ አማነትዳ አስ ግዳና መላነ ሱረተꬃን ኪተታና መላ ቆፍሴስ።
ሙሰይ ታሙ ኪታታ ዛር ዛር ኦድድ፥ ኮይሮ ኪታ ብርሸꬃ ኤንታዉ ቆንጭስስ። አሳይ ፆሳ ፃላላ ጎይናና መላ ሀሳይሴስ። እያራ ጋꬅድ፥ እስራኤለ አሳይ ኡፋይስ ኦꬅዳ ቢታን አቃና ዱማ ዱማ አይሶ ዎጋ ኦድስ። ሙሰይ፥ ፆሳይ ኤንታራ ጫቅዳ ጫቆይ አይ መለኮ ኤንታዉ ብርሽድ፥ ኤንቲ ሄ ጫቁዋ ኦራꬅድ አማነታና መላ ኤንታ ቆፍሴስ።
እያሱይ፥ ሙሰ በሳን ሹመትድ ፆሳ አሳ ካለꬅያ አስ ግድስ። ሙሰይ፥ ፆሳይ አማነትያ ፆሰ ግደይሳ ሳባናዉ ከይድ፥ ማዝሙረ የፅዳፐነ እስራኤለ ኮቻ ኡባ አንጅዳፐ ጉየ፥ ዮርዳኖሰ ሻፋፐ ዶሎሀ ባጋን ደእያ ሞአበ ቢታን ሀይቅስ።
ማፃፋ አይፈ ቆፋይ፥ ፆሳይ ባ ሲቁዋን ዶርዳ ባ አሳ አሽዳይሳነ አንጅዳይሳ ኦዴስ። ፆሳ አንጆይ ኤንታፈ ሻከቶና ደኦን ዳና መላ ፆሳይ ኤንታዉ ኦꬅዳባ ኡባ አኬክሴስ። ኤንቲ ኡባ ዎደ ፆሳ ዶሳና መላነ እያዉ ኪተታና መላ ኤንታ ዞሬስ።
ማፃፋ ዋና ቆፋ ኦይክዳ ፅቅሰይ፥ የሱሲ “ኪታ ኡባፈ አꬍያ ኪታ” ያግድ ኦድዳ ቃላ ኦይክዳ (6:4-6) ክፍልያ። ሄስካ፥ “ነኖ፥ እስራኤለ ስአ፤ ጎዳይ ኑ ፆሳይ እስ ፆሲ። ጎዳ፥ ነ ፆሳ ነ ኩመꬃ ዎዛናፐ፥ ነ ኩመꬃ ሸምፑዋፈነ ነ ኩመꬃ ዎልቃፈ ዶሳ” ያጌስ። ሀ ክፍለይ እስራኤለ ካዎተꬃይ ኩመꬅ ዎስያ ኤረትዳ ዎሳ ክፍለ።
ማፃፋ አይፈ ቆፋታ
ሙሰይ በን አꬍዳ ታርከ ቆፍሴስ (1:1—4:49)
ፆሲ አሳፐ ኮየይ አይበኮ ሙሰይ አኬክሴስ (5:1—28:68)
አሳይ ባንታ ጫቅዳ ቃላ ፖላናዉ በሴስ (29:1—30:20)
እያሱይ አሳ ካለꬃናዉ ሹመተꬃ (31:1-13)
አሳይ ፆሳ ዶጋና (31:14-29)
ሙሰ ማዝሙረ (31:30—32:47)
ሙሰይ ቢታ በእስ፤ እስራኤለ ኮቻ አንጅስ (32:48—33:29)
ሙሰ ሀይቁዋ (34:1-12)
1
እስራኤለት ሲናፐ ደንድዶሶና
1 ሀ ማፃፋን ፃፈትዳ ቃላ ኡባይ ዮርዳኖሰ ሻፋፐ ሄፍንꬃን ደእያ መላ ቢታን ኤንቲ ደእሽን፥ ሙሰይ እስራኤለ አሳስ ኦድዳ ቃላ። ሄ ዎደ ኤንቲ ሱፋፐ ስንꬃ ባጋራ ፓራና ካታማስ እስ ባጋራ፥ ቃስ ቶፌላ፥ ላባና፥ ሀፀሮታነ ድዛባ ካታማታ ግዶን ደእያ ዮርዳኖሰ ዛንጋራን ደኦሶና። 2 ሳይረ ደርያ ባጋራ ኮሬባ ዙማፐ ብድ ቃደስ-ባርነ ጋካናዉ ቶሆን ታማነ እስ ጋላሳ ኦገ።
3 ግብፀፈ ኤንቲ ከይዳ ኦይታማንꬆ ላይꬃን፥ ታማነ እስንꬆ አጌናን፥ ኮይሮ ጋላሳን፥ ጎዳይ ኤንታባ ሙሰ ኪትዳባ ኡባ እስራኤለ አሳስ ኦድስ። 4 ሄስ ሀንዳይ ሀሰቦና ካታማን ካዎትድ አሞረታ ሃርያ ስሆናነ አስታሮታንነ ኤድራአን ካዎትድ ባሳነ ሃርያ ኦገ፥ ሙሰይ ፆንዳፐ ጉየና።
5 አሳይ ዮርዳኖሰፐ ዶሎሀ ባጋራ፥ ሞአበን ደእሽን፥ ሙሰይ ሀ ህግያ ሀይሳዳ ያግድ ኤንታዉ ቆንጭሰꬅ ዶምስ።
6 ኑኒ ኮሬባ ዙማ ቦላ ደእሽን፥ ጎዳይ፥ ኑ ፆሳይ ኑኮ ሀይሳዳ ያግስ። “ህንተ ሀ ደርያ ቦላ ዳሮ ጋምእደታ። 7 ዱንካንያ ላልተ፤ ደንድድ ደረይ ዳርያ አሞረታ ቢታነ አራባን ደእያ ኤንታ ዩሹዋን ደእያ ቢታ ኡባ ቢተ። ሄስካ ዮርዳኖሰ ዛንጋራ፥ ገዘነ ጋꬋ ቢታ፥ ነገባነ መደትራነ አባ ጋፃ አꬍተ። ካናነ ቢታ ቢተ፤ ልባኖሰ ደረታ ካንꬅድ፥ ኤፍራፂሳ ሻፋ ጋካናዉ ቢተ። 8 ሄኮ፥ ታኒ ህንተዉ ሀ ቢታ እማስ። ብድ ህንተ አዋታስ፥ አብራሃመስ፥ ይሳቃስ፥ ያይቆባስነ ኤንታ ሼሻስ እማናዉ ጎዳይ ጫቅዳ ቢታ ላትተ” ያግስ።
ሙሰይ ሀላቃታ ሹምስ
(ከሳ 18:13-27)
9 ሙሰይ አሳኮ፥ “ሄ ዎደ ታኒ ህንተዉ ሀይሳዳ ያጋዳ ኦዳስ፤ ታኒ ታርካ ህንተና ቶካናዉ ዳንዳእከ። 10 ጎዳይ፥ ህንተ ፆሳይ ህንተ ታይቡዋ ሳሎ ፆልንቶዳ ዳርስስ። 11 ጎዳይ ህንተ አዋታ ፆሳይ፥ ህንተና ሀይሳፈ አꬅድ ሙኩሉ ቶሆ ጉጅድ ዳርሶነ እ ግዳይሳዳ ህንተና አንጆ። 12 ሽን ህንተ መቱዋ፥ ህንተ ቶሁዋነ ህንተ ኦሻ ኡባ ታኒ ታርካ ዋታ ቶካናዉ ዳንዳአይና? 13 ህንተ ኮቻታፐ ጭንጫ፥ አኬካንቾነ ቦንቸትዳ አሳታ ዶርተ፤ ታኒ ህንተ ቦላ ኤንታ ሀላቃ ኦꬃና” ያግስ።
14 ህንተ ዛሪድ፥ “ነ ቆፋይ ሎኦ” ያግደታ። 15 ሄሳ ግሾ፥ ታኒ ህንተ ኮቻፈ ጭንጫነ ቦንቸትዳ አሳታ ኤካዳ፥ ሻላቃ፥ ማቶ ሀላቃ፥ ሀምሳላቃነ አስራላቃ፥ ህንተና አይሰይሳታ ኦꬃዳ ህንተ ቦላ ሹማስ።
16 ታኒ ኤንታ፥ “ህንተ እሻታ ግዶን ደእያ ኦዳ ስእተ፤ ሄ ኦዳይ እስ እስራኤለ አሳፐነ እያ እሻፐ ግዶን ዎይኮ እስራኤለ አሳፐነ ሀራ ደረ አሳፐ ግዶን ደእያባ ግድኮካ፥ ኦዳ ስእድ ሱረ ፕርድተ። 17 ፕርድ ፆሳባ ግድያ ግሾ፥ ህንተ ፕርዳን እስ ባጋ ማዶፍተ፤ ግታ ስኤይሳዳ ጉꬃ ስእተ፤ አሳ ሶምኦስ ያዮፍተ። ዳሮ ዴፆ ግድዳ ኦዳታ ታኮ ኤህተ፤ ሄሳ ታኒ ስአና።” 18 ህንተ ኦꬃናባ ኡባ ታ ሄ ዎደ ህንተና ኪታና።
ካናነ ዎቻናዉ ኪተትዳ አሳታ
(ታይቦ 13:1-33)
19 ሄሳፈ ጉየ፥ “ኑኒ ኮሬባ ዙማፐ ደንድዳ፤ ጎዳይ ኑ ፆሳይ ኑና ኪትዳይሳዳ፥ ደረይ ዳርያ አሞረታ ቢታ ብያ ኦገን ደእያ ሄ ህንተ በእዳ ግታነ ያሽያ መላ ቢታ ካንꬅድ ቃደስ-ባርነ ጋክዳ። 20 ጎዳይ ኑ ፆሳይ ኑና ላትስያ፥ ደረይ ዳርያ አሞረታ ቢታይ ሀይሳ። 21 ጎዳይ ህንተ ፆሳይ ሀ ቢታ ህንተዉ እሚስ። ጎዳይ ህንተ አዋታ ፆሳይ ህንተዉ ኦድዳይሳዳ ከይድ፥ ሀ ቢታ ላትተ፤ ያዮፍተ፤ ኡፋይስ ቃንፆፍተ” ያጋስ።
22 ህንተ ኡባይ ታኮ ይድ፥ “ሄ ቢታ ፆሞስድ፥ ኑ ባናዉ በሲያ ኦግያባነ ገላና ካታማታ ሀኖታ ነዉ ኤህያ አሳታ ኑፐ ስን የዶስ” ያግደታ።
23 ሄ ቆፋይ ታዉ ሎኦ ዳንን፥ ህንተፈ ታማነ ናምኡ አሳ፥ ኮቻፈ ኮቻፈ እስ አስ ዶራስ። 24 ኤንቲ ብድ፥ ሄ ደረይ ዳርያ ቢታ ካንꬅድ፥ ኤሽኮላ ዛንጋራ ጋካናዉ ደእያ ቢታ ዎችዶሶና። 25 ሄ ቢታን ዶልያባፐ ጉꬃ አይፈ ባንታ ኩሸን ኦይክድ ኑኮ ይዶሶና። ቃስ፥ “ጎዳይ ኑ ፆሳይ ኑስ እምያ ቢታይ ሎኦ ቢታ” ግያ ዎረ ኤክድ ይዶሶና።
26 ሽን ህንተ ጎዳ ህንተ ፆሳ ኪታ እፃስ ግድ ያ ቦና እፅደታ። 27 ህንተ ዱንካንያ ግዶን እሶይ እሱዋራ ሀይሳዳ ያግድ ዙዙምደታ። “ጎዳይ ኑና እፅዳ ግሾ፥ ꬋይሳናዉ አሞረ ቢታ አሳታ ኩሸን አꬅድ እማናዉ ግብፀ ቢታፈ ከስስ። 28 ያትን ያ አይስ ባኔ? ኑ እሻት፥ ‘ሄ ቢታን ደእያ አሳት ኑፐ ዳሮሶናነ አዱቆሶና። ካታማትካ ግታነ ሳሎ ጋካናዉ ግምበትዳይሳታ። ሄሳ ቦላ ቃስ አናቀ ጌተትያ ዳሮ አዱሳ አሳታ ያን በእዳ’ ያግድ፥ ኑ ዎዛና ትልእስዶሶና” ያግደታ።
29 ያትን ታኒ፥ “ያዮፍተ ዎይኮ ዳጋሞፍተ። 30 ህንተ ስንꬃራ ብያ ጎዳይ ህንተ ፆሳይ ካሰ ግብፀን ህንተ አይፍያ ስንꬃን ህንተዉ ኦꬅዳይሳዳ ሀእካ ህንተዉ እ ኦለታና። 31 ቃስ ህንተ ሀ መላ ቢታ ጋካናዉ ይዳ ኦገ ኡባን አስ ባ ናአ ቶከይሳዳ ጎዳይ ህንተ ፆሳይ ህንተና ቶክዳይሳ በእደታ” ያጋስ።
32-33 ሀ ኡባይ ሀንንካ፥ ህንተ ዱንካናና በሳነ ህንተ ባና ኦግያ በሳናዉ ቃማ ታማ ቱሳን፥ ጋላስ ሻራ ቱሳን ህንተና ካለꬅዳ ጎዳ ህንተ ፆሳ አማንበከታ።
34 “ጎዳይ ህንተ ሃሳያ ስእድ ሀንቀትስ፤ ሀይሳዳ ያግድ ጫቅስ፤ 35 ታኒ ህንተ ማይዛታስ እማና ጋዳ ጫቅዳ ሀ ሎኦ ቢታ፥ ሀ ኢታ የለተꬃፈ እሶይካ በኤና። 36 ሀ ቢታ በአናይ ዮፎና ናኣ ካለባ ፃላላ። እ የꬍዳ ቢታ እያስነ እያ ኮቻስ እማና፤ እ ባ ኩመꬃ ዎዛናፐ ጎዳ ካልስ” ያግድ ጫቅስ።
37 ህንተ ጋሶን ጎዳይ ታ ቦላካ ሀንቀትድ፥ ሀይሳዳ ያግስ፤ “ሀር አቶሽን፥ ነካ ሄ ቢታ ገላካ። 38 ሽን ነና ማድያ ናወ ናአይ፥ እያሱይ ሄ ቢታ ገላና። እ እስራኤለ አሳ ሄ ቢታ ላትሳናዉ ደእያ ግሾ ኔኒ እያ ምንꬃ። 39 ህንተ፥ ኑ ናይት ድኤታና ግዳ ጉꬃት፥ ኢታነ ኬሀ ሻክድ ኤሮና ህንተ ናይት ሄ ቢታ ገላና። ታኒ ሄ ቢታ ኤንታዉ እማና፤ ኤንትካ ላታና። 40 ሽን ህንተ ጉየ ስሚድ፥ ዞኦ አባ ኤፍያ ኦግያ ኦይክድ፥ መላ ቢታ ቢተ” ያግስ።
41 ህንተ ዛሪድ፥ “ኑኒ ጎዳ ቦላ ናጋራ ኦꬅዳ፤ ሀእ ኑኒ ጎዳይ ኑ ፆሳይ ኪተይሳዳ፥ ከይድ ኦለታና” ያግደታ። ህንተ ኡባይ ኦላ ሚሸ ዳንጭድ፥ ደረይ ዳርያ ቢታ ከይድ ኦለታናይሳ ላፋባ ኦꬅድ ቆፕደታ።
42 ሽን ጎዳይ ታኮ፥ “ታኒ ኤንታራ ዶና ግሾ፥ ኤንቲ ከይድ ኦለቶና መላ ኦዳ። አካይ፥ ጊኮ፥ ኤንታ ሞርከት ኤንታ ፆናና” ያግስ። 43 ያግን፥ ታኒ ህንተዉ ኦዳስ፥ ሽን ህንተ ጎዳ ኪታ እፅደታፐ አትሽን፥ ታ ኦደይሳ ስእቤከታ፤ ያትድ ኦቶሮን ደረይ ዳርያ ቢታ ከይደታ። 44 ሄ ደረይ ዳርያ ቢታን ደእያ አሞረት ህንተራ ኦላ ጋሄትድ፥ ህንተና ማꬅ ጎደይሳዳ ጎድድ፥ ሳይረ ቢታፈ ብድ ሆርማ ጋካናዉ ሾጭዶሶና። 45 ህንተ ጉየ ስሚድ፥ ጎዳኮ ዬክደታ፤ ሽን ጎዳይ ህንተ ዬሁዋ ስእቤና ዎይኮ ሀይዝቤና። 46 ሄሳ ግሾ፥ ህንተ ቃደሳን አዱሳ ዎደ ጋምእደታ።