ምክያሳ ማፃፋ
ጋꬃ ቆፋ
ናበይ ምክያስ፥ ይሁዳ ቢታን ደእያ ሞረሴት-ጋተ ጌተትያ ጉታ አሰ (1:1)። እ እሳያስነ (እሳ 1:1)፥ ሆሰይ (ሆሰ 1:1) ደእዳ ዎደን ደእስ። እያ ኪታይ እሳያሳ ሸምፖ 1-39 ጋካናዉ ደእያ ክፍልያራ ቆፋን ማቴስ። እሳያሳዳ፥ ምክያስካ ሌምሶ ኦዳታ ዳሮ ጎኤትስ (1:1-5፤ 2:4፥ 6፥ 11፤ 3:2-3፤ 4:3-4፥ 12-13)።
ምክያስ ክ.የ.ስ. 740-710 ላይꬅ ጋካናዉ ደእያ ዎደታን፥ ሄስካ ይሁዳ ካዎታ እዮአታማ፥ አካዛነ ህዝቅያሳ ዎደን ትንብተ ኦድስ (ሸም 1:1)። እ፥ ሳማረይ ኩንዳናፐ ስን እስራኤለስነ ይሁዳስ፥ ናምኣስ ትንብተ ኦድስ (1:5-7)። ህዝቅያሳ ካዎተꬃ ዎደ፥ አሶረይ፥ እስራኤለ ꬋይስያ ዎደነ ጎዳይ የሩሳላመ ማላልስያ ኦገን አሽያ ዎደ ምክያስ ደኤስ (2 ካዎ 15—20፤ እሳ 36—39፤ 2 ታር 27—32)።
ምክያስ፥ ፆሳ ኪታ አሳስ ኦዴስ (3:8)፤ ሳማረነ የሩሳላመ ኤንታ ናጋራ ግሾ ሞቴስ (1:2-7)። ሄ ናጋራት፥ ላይማተꬅ (1:7፤ 5:12-14)፤ አሳ ቢታ ቦንቀ (2:2፥ 9)፤ ቢታ አይሰይሳት፥ ሀይማኖተ ካለይሳት፥ ናበትነ ዛልአንቾት፥ ፅሎተꬅ ꬋይስዶሶና፤ ዎꬋፈ ኤኮሶና፤ አሳ ቆሆሶናነ፤ ዱማ ገነ ኦꬆሶና (3:1-3፤ 7:3፥ 5-7፥ 11፤ 6:6-7፥ 10-12)።
ሄሳ ግሾ፥ ፆሲ እስራኤለ አሳ ፕርዳናዉ አሶረነ ባብሎነ (4:10፤ 5:5-6) ደንꬃናዉ ደኤይሳ ምክያስ ኦድስ። ዉርሰꬃን ምክያስ ባ ቆፋ ኩይሸ፥ “አሳ ናኦ፥ ጎዳይ ነዉ ሎኦባ ኦድስ። ጎዳይ ኔፐ ኮየይ አይቤ? ኔኒ ሱረ ፕርዳና መላ፥ ማሮታ ዶሳና መላነ ነ ፆሳራ አሽከተꬃን ዳና መላ ግደኔ?” (6:8) ያግድ አሳ ፆሳኮ ፄጌስ።
ማፃፋ አይፈ ቆፋታ
እስራኤለነ ይሁዳ ቦላ ያና ፕርዳ (1:1—3:12)
ኦራꬃ እስራኤለን ኦራꬃ ፆሳ ኬꬅ (4:1—5:15)
ፆሳይ እስራኤለራ ሞተቴስ (6:1—7:7)
ካዎተꬃት ፆሳኮ ስሙዋ (7:8-20)
1
1 እዮአታም አካዝነ ህዝቅያስ ካል ካልድ ይሁዳን ካዎትዳ ዎደ ሞረሴታ ካታማ አስ ግድዳ ምክያሳኮ ይዳ ጎዳ ቃላይ ሀይሳ፦ እ ሳማረባነ የሩሳላመባ ቆንጨꬅ በእስ።
2 ህንተ፥ አሳ ኡባይ ስእተ፤
ሳእነ እያ ደእያ ኡባይ ሀይሳ ሀይዝድ ስእተ።
ኡባ ሃርያ ጎዳይ፥
ባ ጌሻ ኬꬃፈ ህንተ ቦላ ማርካቴስ።
የሩሳላመነ ሳማረ ꬋዮ
3 ሄኮ፥ ጎዳይ ባ ደእያ በሳፈ ዬስ፤
ቢታ ꬎቃ በሳታ ቦላ ሄመቴስ።
4 ሙቃድ ታማን ትልኤይሳዳ፥
ሃꬅ ደረፐ ዱገ ጎገይሳዳ፥
ደረት እያ ቶሁዋፐ ጋርሳን ትልአና፤
ዛንጋራት ጳልቀታና።
5 ሄስ ኡባይ ሀንዳይ ያይቆባ ቆሁዋ ግሾነ እስራኤለ ናጋራ ግሾሳ። ያይቆብ ባለታና መላ ጋሶ ግድዳይ ኦኔ? ኤንታ ካታማ ሳማረ ግደነዬ? ይሁዳ አሳይ ኤቃ ጎይናና መላ ጋሶ ግድዳይ ኦኔ? የሩሳላመ ግደነዬ? 6 ሄሳ ግሾ፥ ጎዳይ፥ “ታኒ ሳማረ፥ ደንባን ኬለትዳ ሹችነ ዎይነይ ቶክያ በሳ መላ ኦꬃና። ታኒ እያ ሹቻ ዛንጋራን ሆላና፤ እያ ባሱዋ ካሎያና። 7 እያ ኤቃ ምስለት ኡባይ ትንቸታና፤ እያ ኤቃ ኬꬃን ኦꬅያ ላይማታስ እመትዳ ጋተይ ኡባይ ፁገታና፤ ታኒ እያ ኤቃታ ኡባ ꬋይሳና። ሄ ጋተ ኡባይ ላይማን ደምዳባ ግድያ ግሾ፥ እካ ስሚድ፥ ሀራ ላይማስ እመታና” ያጌስ።
ዋሶነ ዬሆ
8 ሄሳ ግሾ፥ ታኒ ዬካናነ ዋሳና፤ ፅረ ካሎነ መላ ቶሆን ሄመታና። ዎርካናዳ ዋሳና፤ ቃስ ያንቾዳ ዪ ጋና። 9 ሳማረ ማዱንꬃይ ፓፃናዉ ዳንዳኤና። ሄ ዋየይ ይሁዳ ቢታ ጋክስ፤ ታ አሳይ ደእያ የሩሳላመ ካታማ ፐንግያኮ ጋክስ።
10 ጋተ ካታማን ደእያ ኑ ሞርከታስ ሄሳ ኦዶፕተ፤ ኤንታ ስንꬃን ዬኮፍተ። ቤት-ኦፊራ ካታማን ባናን ጎንዶረትድ ዬክተ። 11 ህንተኖ፥ ሻፍራ ካታማን ደኤይሳቶ፥ ካሎ ዬላትሸ፥ ድኤትድ ቢተ። ፃናና ካታማን ደኤይሳት ያፐ ከያናዉ ፃሎኮና። ቤት-ኤፀላ ካታማይ ዬሆይ ደእያ በሲ ግድያ ግሾ፥ እ ህንተዉ አትያ በሲ ግዳናዉ ዳንዳኤና። 12 መቶይ ጎዳፐ የሩሳላመ ፐንገ ጋካናዉ ይዳ ግሾ፥ ማሮታን ደእያ አሳይ፥ “ሎኦባይ ያንዴሻ!” ግድ ናግሸ ዳቡርስ።
13 ፅዮነ አሳ ናጋራይ ኮይሮ ህንተ ቦላ በንትዳ ግሾነ የሩሳላመ አሳ ናጋራይ ህንተናን በንትዳ ግሾ፥ ህንተኖ፥ ላክሶ ካታማን ደኤይሳቶ፥ ጋረ ፓራታ ኮርተ። 14 ሄሳ ግሾ፥ ህንተኖ ይሁዳ አሳቶ፥ ህንተ ብድ፥ ሞረሴት-ጋተ ካታማ አሳስ እሞታ እማና። አክዚባ ካታማ አሳይ እስራኤለ ካዎታ ጭማና።
15 ህንተኖ፥ ማረሻ ካታማን ደኤይሳቶ፥ ጎዳይ ህንተና ኦልድ ኦይክያ ኦላንቾታ ህንተ ቦላ ኤሀና፤ ቦንቸትዳ እስራኤለ ሀላቃት አዱላማ ጎንጎሉዋን ቆሰታና። 16 ህንተኖ፥ ይሁዳ አሳቶ፥ ህንተ ዶስያ ናይት ህንተፈ ድኤትድ ባናዉ ደእያ ግሾ፥ ህንተ ሁጵያ ሜደትተ፤ ህንተ ሁጵያ ቆራሰ ሁጰዳ ቦሮቆ ኦꬅተ።