4
Kujita kɨ dɔ njeduw nya’tɨ
(Mat 13.1-9; Luk 8.4-8)
1 Jeju ulə ngirə kadɨ ndo de’gɨ nya kadɨ babo’tɨ ɓay. Bulə de’gɨ ngayn kawinan gugi gidə, adɨ al aw isɨ me to’tɨ, bo dɔ ba’tɨ. Bulə de’gɨ rai ngangɨ ba’tɨ ne təli kum’de kɨ dɔ’a’tɨ. 2 Jeju ndo’de nya’gɨ ngayn me kujita’gɨ’tɨ. Me nyando’tɨ li’ə, el’de ene: 3 «Oyi, njendɔɔ kare aw kadɨ duw nya. 4 Ningə, dɔkagilo’tɨ kɨ a ilə ko, kandɨ ko’gɨ madɨ tosi ngangɨ row’tɨ adɨ yəl’gɨ rei onyi makɨ. 5 Kandɨ ko madɨ’gɨ tosi dɔnangɨ wor’tɨ, adɨ lo kadɨ ingəi dɔnangɨ asɨ tam uləi ngirə’de’tɨ goto. Nan k’in ə tɔgi kalangɨ ba, tadɔ ngirə’de to taa’ne. 6 Lokɨ kadɨ ɔsɨ ningə, ngann ko’gɨ kakin ndolei mbaw. Go’tɨ ningə tuti kurum, tadɔ ngirə’de aw nanga boi el. 7 Kandɨ ko’gɨ kɨ nungɨ tosi dann konn’gɨ’tɨ. Konn’gɨ kakin tɔgi ndəmi’de mbɔl adɨ lo kadɨ andi goto. 8 Nan kandɨ ko’gɨ madɨ tosi dɔnangɨ’tɨ kɨ majɨ. Be ə, tɔgi kalangɨ ba adɨ andi. Kɨ nan’gɨ andi asɨ dɔ mutə, nje kɨ nungɨ andi asɨ dɔ mehen, ta nje kɨ nungɨ ɓay andi asɨ ɓu tɔ.» 9 Go’tɨ ningə, Jeju el’de ene: «De kɨ aw kɨ mbi’ne tadɔ koo’n dɔ ta ningə kadɨ oo dɔ ta kin majɨ.»
Tadɔ ri ə Jeju ndo nya kɨ kujita’gɨ wa?
(Mat 13.10-15; Luk 8.9-10)
10 Lokɨ bulə de’gɨ ai ningə, nje kɨ nje nanyi si’ə, kɨ njendo’gɨ li’ə kɨ dɔgɨ gidə in joo, dəji’ə kadɨ ɔr’de ginn kujita’gɨ kɨ ndo’n nya kadɨ n’gəri. 11 Ə el’de ene: «Ingɨ, Luwə te kɨ dɔ nya kɨ to lo kiyə’tɨ kɨ ɔjidɔ Konɓe li’ə adɨ’se. Nan ndəgɨ de’gɨ kɨ rai taga, ingəi nyando’gɨ pətɨ kɨ kujita. 12 In be kadɨ,
“Re gonyi lo majɨ kaa oyi nya el num,
Re oyi dɔ ta majɨ kaa gəri me’ə el num,
Tadɔ re gəri me’ə ningə,
A təli rɔ’de go Luwə’tɨ kadɨ Luwə inyə go majel’gɨ lə’de kɔ*.”»
Jeju ɔr me kujita kɨ ɔjidɔ njeduw ko
(Mat 13.18-23; Luk 8.11-15)
13 Jeju el’de ene: «In gəri me kujita kin el wa? A re in gəri me kujita kin el ə a rai bann ə a gəri ndəgə’gɨ wa?» 14 Njekilə ko, nya kilə li’ə in Poyta kɨ majɨ lə Luwə. 15 Kandɨ ko kɨ tosɨ ngangɨ row’tɨ, ɔjidɔ de’gɨ madɨ kɨ oyi ta lə Luwə, ningə Satan re ɔr ta kɨ oyi kakin me’de’tɨ kalangɨ ba kɔ. 16 Nga ningə, ingɨ kɨ tosi dɔnangɨ wor’tɨ, in de’gɨ kɨ oyi ta lə Luwə ningə, taai kalangɨ ba kɨ rɔnel. 17 Nan ta kin ulə ngirə’ne me’de el. In de’gɨ kɨ njekuwə kɨ ta Luwə dɔkagilo kɨ nden be par. Dɔkagilo kɨ nya torɔ’gɨ eke kindəkumndoo tadɔ ta lə Luwə, re ningə, inyəi kunme lə’de kɔ kalangɨ ba. 18 Kandɨ ko kɨ tosi dann konn’gɨ’tɨ, in de’gɨ kɨ oyi ta lə Luwə, 19 nan me kɨ ra sururu dɔ nya’gɨ’tɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ, kɨ ra ta nya majɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ, ta ɓo nya’gɨ kɨ rangɨ kɨ dangɨ dangɨ utɨ dɔ taa kɨ oyi, adɨ lo kadɨ andi goto. 20 Ningə, ndəgɨ kandɨ ko’gɨ kɨ tosi dɔnangɨ’tɨ kɨ majɨ, ɔjidɔ de’gɨ kɨ oy Poyta kɨ majɨ, ningə tai me’de’tɨ, ə tei kɨ kandɨ’de tɔ. Kɨ madɨ’gɨ andi dɔ mutə ge, dɔ mehen ge, ɓu kare ge.
Kujita kɨ ɔjidɔ lambɨ
(Mat 5.15, 10.26; Luk 8.16-18, 11.33, 6.38)
21 Ningə Jeju təl el’de ɓay ene: «De a re kɨ lambɨ kəy ə dow ngo dɔ’tɨ, eke ində ginn tirə’tɨ wa? A ində dɔ nya’tɨ taa. 22 Nya ra kɨ gidɨ kuwə, kɨ ginn’ə a te el goto. Nya kira kɨ to lo kiyə’tɨ, ginn’ə a te taga wangɨ. 23 Re de aw kɨ mbi’ne tadɔ koo dɔ ta, ningə kadɨ oo’n majɨ.» 24 Jeju təl el’de ɓay ene: «Majɨ kadɨ uri mbi’se majɨ oyi dɔ ta, um oyi kɨ non be el. Ə kadɨ in gəri tokɨ nya kɨ mbɔji adi de’gɨ kin ə Luwə a mbɔjɨ’n adɨ’se tɔ taa a adi’se ngayn dɔ’tɨ ɓay. 25 Be ə de kɨ aw kɨ nya ji’ne’tɨ, a adi’ə dɔ’tɨ ɓay. Nan de kɨ nya li’ə goto kaa, in kɨ ndikiri inɓe kɨ awɨ’n ji’ne’tɨ kin kaa, a tai ji’ə’tɨ ɓay.»
Kujita kɨ ɔjidɔ kandɨ nya kɨ duw
26 Jeju təl el’de ɓay ene: «Konɓe lə Luwə to to de kɨ aw duw nya me ndɔɔ’tɨ lə’ne be. 27 Go nya duw’tɨ kin, re nje ndɔɔ to ɓi eke, to ɓi el kaa, kondɔ kɨ kada, nya kɨ duw, uwə ə isɨ tɔgɨ tɔ, kɨ kanjɨ kadɨ njeduw’ə gərɨ’n row kɨ isɨ tɔgɨ’n. 28 Nan inɓe kɨ dɔrɔ’ne, ra adɨ ko uwə ə tɔgɨ, kand’a te, ningə go’tɨ gogɨ, ɔr dɔ’ne, ə andɨ. 29 Ningə dɔkagilo kɨ dɔ ko gəsirə asɨ lo kujɨ’ə’tɨ, de re ujə ko tadɔ nanyi’a asɨ†.»
Kujita kɨ dɔ kandɨ nya’tɨ kɨ ɓari’ə mutardə
(Mat 13.31-32; Luk 13.18-19)
30 Jeju el’de ɓay ene: «Ri ə j’a j’uni kadɨ j’ɔji Konɓe lə Luwə wa? Eke kujita kɨ bann ə j’a j’uni kadɨ j’eli’n ta kɨ dɔ’tɨ wa? 31 Konɓe lə Luwə to to kandɨ nya kɨ ɓari’ə mutardə be. In kandɨ nya kɨ du utə kandɨ nya’gɨ pətɨ kɨ de isɨ duw dɔnangɨ’tɨ ne. 32 Lokɨ de duw’ə ningə, tɔgɨ ə təl kagɨ tanyi kibo, utə ndəgɨ kagɨ tanyi’gɨ pətɨ. Baji’ə’gɨ kɨ tɔi, boi ngayn, adɨ yəl’gɨ uwəi lo kisɨ kum ndil’ə’tɨ.» 33 Kɨ kujita’gɨ ngayn kɨ toi tanan be ə Jeju ndo’n de’gɨ ta, ra be kigo lə gər’ə’tɨ kɨ de’gɨ asi gəri me’ə. 34 Ta kɨ kadɨ el’de kɨ kujita el goto. Nan dɔkagilo kɨ nanyi kɨ njendo’gɨ lə’ne inɓe’gɨ kɨ kar’de par ə, ɔr’de me’ə pətɨ.
Jeju ndangɨ nəl ad’a ra lokatɨ
(Mat 8.18, 23-27; Luk 8.22-25)
35 Me ndɔ’a’tɨ non, dɔji losɔl’tɨ ningə, Jeju el njendo’gɨ lə’ne ene: «Adɨ jɨ gangi babo j’awi dowə’tɨ kɨ kare.» 36 Inyəi bulə de’gɨ, ningə njendo’gɨ awi kɨ Jeju me to’tɨ kɨ re in’tɨ kete. To’gɨ kɨ rangɨ dani’ə. 37 Ningə, nəl kibo ngayn uwə’de bus dɔ ba’tɨ. Pungum mann’gɨ indəi kadɨ to mbingum mbingum adɨ mann isɨ rosɨ to. 38 Jeju lə nya gətɨ’n dɔ’ne, ə to ɓongɨ to’tɨ, isɨ to ɓi. Njendo’gɨ li’ə ndəli’ə kɨ non ta de’tɨ eyina: «Njendo, j’isɨ j’oyi be kaa oo el wa?» 39 Jeju ndəl dɔ ɓi’tɨ, ndangɨ nəl, ə el mann ba ene: «Ra lokatɨ! Adɨ lo to jijiji!» Low’ə’tɨ non nəl yogiro adɨ lo to jijiji. 40 Ningə, Jeju el njendo’gɨ lə’ne ene: «Ra bann ə ɓoli be wa? Bitɨ ɓone kaa uni me’se el ɓay wa?» 41 Ɓol ra’de ngayn, adɨ dəji nan ta dann’de’tɨ eyina: «De’ə inɓe kam in nan ə, nəl kɨ ba’gɨ kaa oyi ta li’ə be wa‡?»
* 4:12 Ejay 6.9-10 † 4:29 Juwəl 4.13 ‡ 4:41 Pa’gɨ 65.8, 89.10, 107.23-32