8
Jeju in kɨ dene kɨ nje kuwə marum
1 [Jeju ɔtɨ non aw dɔ mbal kagɨ Buni’gɨ’tɨ. 2 Nan lokɨ lo ti njay par ə təl re natɨ Kəy’tɨ lə Luwə. De’gɨ pətɨ rei kɨ rɔ’a’tɨ, ə isɨ nanga isɨ ndo’de nya. 3 Lo kin’tɨ, njendo ndukun’gɨ kɨ Parisɨ’gɨ rei kɨ dene kɨ indəi ji’de dɔ’a’tɨ lo kuwə marum’tɨ, adi’ə ra takum de’gɨ’tɨ, 4 ningə eli Jeju eyina: «Njendo de’gɨ, dene kam j’ində ji’je dɔ’a’tɨ lo kuwə marum’tɨ. 5 Nga ningə, Mojɨ el’je me ndukun’tɨ* kadɨ koo dene’gɨ kɨ be kin jɨ tilə’de kɨ mbal jɨ tɔl’de kɔ, ə in, ta lə’i in ri wa?» 6 Elita kin be to kuləkikiyə kadɨ uwəi Jeju to indəi taa dɔ’a’tɨ. Nan Jeju ulə dɔ’ne nanga ə isɨ ndangɨ nya kɨ ngonn ji’ne nanga. 7 Ə lokɨ nanyinan kɨ lo dəj’ə ta’tɨ, Jeju ɔr dɔ’ne taa el’de ene: «De kɨ dann’se’tɨ ne kɨ ra majel nja kare el ə, kadɨ ilə kɨ mbal dɔkete.» 8 Jeju elta be ə təl ulə dɔ’ne nanga gogɨ, isɨ ndangɨ nya nanga. 9 Ə lokɨ oyi ta kin ə, ɔti kare kare, ulə ngirə dɔ nje kɨ tɔgɨ’tɨ, təl’n dɔ nje kɨ du’tɨ. Ta tɔlta’a’tɨ, Jeju nanyi kɨ kar’ne ba. Dene kakin ə ra ngawdann lo’tɨ; 10 ə Jeju un dɔ’ne kɨ taa el’ə ene: «Dene, de’gɨ kaa rai ra? De kare kaa gangɨ ta dɔ’i’tɨ el wa?» 11 Ningə dene el’ə ene: «Burəɓe, de kare kaa gangɨ ta dɔ’m’tɨ el,» ə Jeju el’ə ene: «M’in kaa m’gangɨ ta dɔ’i’tɨ el jagɨ tɔ, nga ningə aw, ə ra majel gogɨ el†.»]
Jeju in kunjɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ
12 Jeju təl el’de ɓay ene: «M’in kunjɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ, de kɨ un go’m, a njiyə me lo kɨ diw’tɨ el, kunjɨ kɨ nje kadɨ de’gɨ sii kɨ dɔ’de taa a unjɨ dɔ’a’tɨ.» 13 Lo kin’tɨ, Parisɨ’gɨ eli’ə eyina: «In inɓe ə isɨ mannajɨ kɨ dɔ’i’tɨ ə, mannajɨ lə’i in kɨ rɔta’tɨ el.» 14 Ə Jeju ilə’de’tɨ ene: «Re m’inɓe m’man najɨ dɔ rɔ’m’tɨ kaa m’gər kadɨ mannajɨ lə’m in ta kɨ rɔta’tɨ, tadɔ m’in m’gər lo kɨ m’in’tɨ num, m’gər lo kɨ m’njɨ m’aw’tɨ num, nan ingɨ, gəri lo kɨ m’in’tɨ el num, in gəri lo kɨ m’njɨ m’aw’tɨ el num tɔ. 15 Ingɨ isɨ gangi ta kigo lo koo’tɨ lə de, nan m’in m’gangɨ ta dɔ de’tɨ el. 16 A kin ə re m’gangɨ ta non ə, in ta kɨ gangɨ kɨ gorow’ə’tɨ, tadɔ m’in kɨ kar’m ə m’gangɨ ta el, Bai kɨ njekulə’m in sə’m nan’tɨ. 17 Ningə me ndukun’tɨ lə’se inɓe kaa ndangi eyina: “Kin ə re de’gɨ joo manyinajɨ, ə mannajɨ lə’de aw go nan’tɨ ə, ta lə’de in ta kɨ rɔta’tɨ‡.” 18 M’inɓe m’man najɨ dɔ rɔ’m’tɨ, ningə Bai kɨ ulə’m kaa mannajɨ lə’ne dɔ’m’tɨ tɔ.» 19 Ningə dəji’ə eyina: «Baw’i in lo kɨ ra’tɨ dana wa?» Ə Jeju ilə’de’tɨ ene: «In gəri m’in el, taa in gəri Bai el tɔ. Kin ə re in gəri m’in ə re a in gəri Bai tɔ.» 20 Ta’gɨ kin te ta Jeju’tɨ lokɨ isɨ ndo’n de’gɨ nya natɨ Kəy’tɨ lə Luwə. Isɨ lo’tɨ kɨ nya’gɨ kɨ de’gɨ isɨ iləi kadikare’tɨ adi Luwə’tɨ. Nga ningə de uwə el, tadɔ ndɔ li’ə asɨ el ɓay.
Jeju elta dɔ kaw’ne rɔ Baw’ne’tɨ
21 Jeju el’de ta kɨ rangɨ ɓay ene: «M’a m’aw, ningə a sangi m’in, nan a oyi me majel’gɨ’tɨ lə’se. Lo kɨ m’a m’aw’tɨ kin a asi kadɨ a awi’tɨ el.» 22 Lo kin’tɨ, Juwipɨ’gɨ elinan eyina: «A tɔl rɔ’ne ə ra bann ə el ene: “Lo kɨ m’a m’aw’tɨ kin a asi kadɨ a awi’tɨ el wa?”» 23 Ə Jeju el’de ene: «In, in de’gɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ ne, ə m’in, m’in de kɨ dɔran’tɨ taa nu tɔ; in de’gɨ lə dɔnangɨ, nan m’in, m’in de lə dɔnangɨ el. 24 Ningə in tadɔ kin ə m’el’n kete m’ene: “A oyi me majel’gɨ’tɨ lə’se.” Kin ə re uni me’se adi’m’in tokɨ in m’in “Nje kisi non” el ə, a oyi me majel’gɨ’tɨ lə’se.» 25 Ə dəji’ə eyina: «In ɓe kam in nan wa?» Ningə Jeju ilə’de’tɨ ene: «M’in de kɨ m’el’se lo kulə ngirə’tɨ nu inɓe kin. 26 Nga ningə, kɨ ɔjɨ dɔ’se, m’aw kɨ ta ngayn kadɨ m’el ge, m’gangɨ ge; nan ta kɨ m’ingə rɔ nje kulə’m’tɨ kin par ə m’a m’iləmbər’ə rɔ de’gɨ’tɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ ne. Ningə ta li’ə in ta kɨ rɔta’tɨ.» 27 Jeju isɨ el’de ta kɨ dɔ Baw’ne Luwə’tɨ nan ingɨ gəri me ta kin el. 28 Ə Jeju el’de ene: «Ndɔ kɨ a ɓəri m’in Ngonn de taa kagidəsɨ’tɨ kin ə, a gəri kadɨ m’in “Nje kisi non”; taa a gəri kadɨ m’ra nya madɨ dɔ rɔ’m el tɔ, nan in nya kɨ Bai ndo’m ə m’njɨ m’el. 29 Nje kulə’m in sə’m nan’tɨ; inyə’m kɨ kar’m el, tadɔ dɔkagilo’gɨ pətɨ m’ra nya kɨ nəl’ə.» 30 Lokɨ Jeju elta kin be, de’gɨ ngayn uni me’de adi’ə.
Ngann kaw Abiraham
31 Jeju el Juwipɨ’gɨ kɨ uni me’de adi’ə ene: «Kin ə re rai dɔ nja’se’tɨ me ta’tɨ lə’m ə, in njendo’gɨ lə’m kɨ rɔta’tɨ. 32 A gəri nya kɨ rɔta’tɨ, ningə nya kɨ rɔta’tɨ kin a taa’se ji ɓər’tɨ ilə’se taa inɓe.» 33 Ə ingɨ eli Jeju eyina: «J’in ngann kaw *Abiraham, ningə jɨ ra ɓər lə de ndɔ kare el tɔ, nga ra bann be ə in el ene nya kɨ rɔta’tɨ a taa’je ji ɓər’tɨ ilə’je taa wa?» 34 Ə Jeju ilə’de’tɨ ene: «Tokɨ rɔta’tɨ, adɨ m’el’se: de kɨ ra kɨ ra majel, in ɓər lə majel. 35 Ɓər a isɨ kɨ de’gɨ kɨ isɨ ra ɓər lə’de kin bitɨ kɨ non’tɨ el, nan ngonn kojɨ’de a isɨ se’de bitɨ kɨ non’tɨ. 36 Adɨ re Ngonn lə Luwə taa’se ji ɓər’tɨ ilə’se taa ə, a in de’gɨ kɨ taa k’ilə taa kɨ rɔta’tɨ ji ɓər’tɨ. 37 Nga ningə, m’gər kadɨ in ngann kaw Abiraham; nan isɨ sangi kadɨ tɔli m’in tadɔ mbəti ta lə’m. 38 M’in m’njɨ m’el nya kɨ m’oo rɔ Bai’tɨ, nan ingɨ ə, isɨ rai nya kɨ baw’se el’se tɔ.» 39 Ningə iləi Jeju’tɨ eyina: «kaw’je in Abiraham.» Ə Jeju el’de ene: «Kin ə re in ngann kaw Abiraham tokɨ rɔta’tɨ ə re a rai kuləra Abiraham. 40 M’in m’el’se nya kɨ rɔta’tɨ kɨ m’ingə rɔ Luwə’tɨ, ningə kɨ ngɔsine kin isɨ sangi kadɨ tɔli m’in. In kin in kulə kɨ Abiraham ra el jagɨ. 41 In isɨ rai kuləra baw’se.» Ningə iləi Jeju’tɨ eyina: «J’in ngann’gɨ kɨ kojɨ ginn kaya’tɨ el; Baw’je in kareba ə in Luwə.» 42 Ə Jeju el’de ene: «Kin ə re Luwə in Luwə lə’se ə re a in ndigɨ m’in, tadɔ m’te rɔ’a’tɨ ə m’re lo kin’tɨ. In m’inɓe ə m’re kɨ dɔ’m el, nan in in ə ulə’m. 43 Tadɔ ri ə in gəri me ta lə’m el wa? In gəri el tadɔ asi kadɨ uri mbi’se go ta’tɨ lə’m el. 44 Su ə in baw’se, ningə in ndigɨ kadɨ rai ndigɨ lə baw’se. In de kɨ in nje tɔl de’gɨ lo kulə ngirə kosɨ’tɨ li’ə nu. In ra me nya ra’tɨ kɨ rɔta’tɨ nja kare el, tadɔ nya kɨ rɔta’tɨ goto rɔ’a’tɨ. Kin ə re elta kɨ ngom ə, in kin ə in ta kɨ osɨ ɓo’ə’tɨ, tadɔ in nje ngom num, in baw nyara kɨ ngom num. 45 M’in ə, m’in nje kelta kɨ rɔta’tɨ ə mbeti kun me’se kadɨ m’in. 46 Nan dann’se’tɨ ə asɨ kadɨ tɔjɨ tokɨ m’ra majel wa? A kin ə re m’elta kɨ rɔta’tɨ ə, ra bann ə kadɨ uni me’se adi’m’in el wa? 47 De kɨ in yan Luwə, a oo ta lə Luwə, ningə ingɨ, oyi ta lə’m el, tadɔ in lə Luwə el.»
Jeju in kɨ Abiraham
48 Lo kin’tɨ, Juwipɨ’gɨ eli Jeju eyina: «In gorow’ə’tɨ kadɨ j’eli j’ene: in de kɨ Samari’tɨ, taa ndil kɨ majel isɨ me’i’tɨ tɔ.» 49 Ə Jeju el’de ene: «Jagɨ, ndil kɨ majel goto me’m’tɨ, nan nya kare kɨ m’oo ə, m’in m’ɔsɨ kurə Bai, ə in mbəti kɔsikurə’m tɔ par. 50 M’in m’njɨ m’sangɨ kadɨ de’gɨ uləi tɔjɨ dɔ’m’tɨ el. De kɨ isɨ sangɨ kadɨ de’gɨ uləi tɔjɨ dɔ’m’tɨ in non, in ə a gangɨ ta kin taa. 51 Ningə tokɨ rɔta’tɨ, adɨ m’el’se, de kɨ təl rɔ’ne go ta’tɨ lə’m ə, de’ə kin a oy el ratata.» 52 Lo kin’tɨ non, Juwipɨ’gɨ eli’ə eyina: «Kɨ ne kin, jɨ gər majɨ nga tokɨ ndil kɨ majel isɨ me’i’tɨ. Abiraham oy, taa de’gɨ kɨ njekeltakita Luwə’tɨ kaa oyi tɔ, ningə in el ene: “De kɨ təl rɔ’ne go ta’tɨ lə’i ə, de’ə kin a oy el ratata.” 53 In utə kaw’je Abiraham kɨ oy kin wa? Taa njekeltakita Luwə’tɨ kaa oyi tɔ! In oo rɔ’i kadɨ in nan wa?» 54 Ningə Jeju ilə’de’tɨ ene: «Kin ə re m’tɔjɨ rɔ’m m’inɓe ningə, in tɔjɨ kɨ nda’a goto. Nga ningə, de kɨ njekulə tɔjɨ dɔ’m’tɨ in Bai. In kɨ isɨ elita li’ə eyina in Luwə lə’se, 55 nan gəri’ə el. M’in m’gər’ə. Kin ə re m’el m’ene m’gər’ə el ə, re m’a m’in nje ngom to ingɨ be tɔ. Nan m’in m’gər’ə, taa m’təl rɔ’m go ta’tɨ li’ə tɔ. 56 Kaw’se Abiraham ra rɔnel ngayn tadɔ ində me’ne’tɨ kadɨ n’a n’oo ndɔ kɨ m’a m’re’n. Nga ningə oo ndɔ re’m, adɨ rɔ’a nəl’ə ngayn.» 57 Lo kin’tɨ, Juwipɨ’gɨ dəji Jeju eyina: «In ra ɓal dɔ mi el ɓay ə kum’i oo Abiraham wa?» 58 Ə Jeju ilə’de’tɨ ene: «Tokɨ rɔta’tɨ, adɨ m’el’se, kete non kojɨ Abiraham’tɨ, “M’in m’njɨ non”.» 59 Lo kin’tɨ non be, kəri mbal kadɨ n’tiləi Jeju, nan ur dann bulə de’gɨ, ə te ginn Kəy’tɨ lə Luwə kɔ, aw.
* 8:5 Lbt 20.10; Ndu 22.22-24 † 8:11 Barta’gɨ kin goto me makitu’gɨ’tɨ kɨ kete kɨ in ta lə Luwə kɨ ndangi to kunmindɨ kɨ sigɨ. ‡ 8:17 Ndu 19.15, 17.6