\NormalFont\ShortTitle{2 Corinthians}

{\MT ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Β΄



\par }{\MS Opening considerations

\par }\ChapOne{1}{\SH Greeting
\par }
{\MM \VerseOne{1}Παῦλος, ἀπόστολος Ἰησοῦ Χριστοῦ\FTNT{*}{{\FR 1:1 }{\FT{ιησου χριστου
{\BD{f}}{\SUP{35}} A [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 21 𝕻{\SUP{46}}ℵB [3\%] NU}}} διὰ θελήματος Θεοῦ, καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφός, τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ τῇ οὔσῃ ἐν Κορίνθῳ, σὺν τοῖς ἁγίοις πᾶσιν τοῖς οὖσιν ἐν ὅλῃ τῇ Ἀχαΐᾳ·\FTNT{†}{{\FR 1:1 }{\FT{[“In all Achaia”—Paul obviously intended that his letter have a wide distribution.]}}}

\VS{2}Χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ Πατρὸς ἡμῶν καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.


\par }{\SH Praise for deliverance
\par }
{\PP \VS{3}Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ Πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν καὶ Θεὸς πάσης παρακλήσεως,

\VS{4}ὁ παρακαλῶν ἡμᾶς ἐπὶ\FTNT{‡}{{\FR 1:4 }{\FT{επι
{\IT{rell}} ¦ εν C [20\%] OC}}} πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν, εἰς τὸ δύνασθαι ἡμᾶς παρακαλεῖν τοὺς ἐν πάσῃ θλίψει, διὰ τῆς παρακλήσεως ἧς παρακαλούμεθα αὐτοὶ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ.

\VS{5}Ὅτι καθὼς περισσεύει τὰ παθήματα τοῦ Χριστοῦ εἰς ἡμᾶς, οὕτως διὰ τοῦ\FTNT{§}{{\FR 1:5 }{\FT{του
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [95\%] RP,HF,CP,NU ¦ — [5\%] OC,TR}}} Χριστοῦ περισσεύει\FTNT{*}{{\FR 1:5 }{\FT{περισσευει
{\IT{rell}} ¦ περισσευη [1\%] CP}}} καὶ ἡ παράκλησις ἡμῶν.

\VS{6}Εἴτε δὲ θλιβόμεθα, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν παρακλήσεως καὶ σωτηρίας, τῆς ἐνεργουμένης ἐν ὑπομονῇ τῶν αὐτῶν\FTNT{†}{{\FR 1:6 }{\FT{αυτων
{\IT{rell}} ¦ αυτου [30\%] ¦ αυτω [1\%] ¦ — [1\%]}}} παθημάτων ὧν καὶ ἡμεῖς πάσχομεν

\VS{7}(καί, ἡ ἐλπὶς ἡμῶν βεβαία ὑπὲρ ὑμῶν)· εἴτε παρακαλούμεθα, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν παρακλήσεως καὶ σωτηρίας,\FTNT{‡}{{\FR 1:7 }{\FT{και σωτηριας της ενεργουμενης εν υπομονη των αυτων παθηματων ων και ημεις πασχομεν και η ελπις ημων βεβαια υπερ υμων ειτε παρακαλουμεθα υπερ της υμων παρακλησεως και σωτηριας
{\BD{f}}{\SUP{35}} (90.6\%) RP,HF,OC,CP ¦ ~ 1-13,21-28,14-20 (1\%) TR ¦ 3-28 B (1.2\%) ¦ ~ 1 2,21 26,3-20 ℵA,C (4.7\%) NU ¦ 1-20 (0.5\%) ¦ 3-20 (0.8\%) ¦ ~ 1-2,21-26,3-9 𝕻{\SUP{46}} (0.3\%) ¦ four further variations (0.8\%)}}} εἰδότες ὅτι ὥσπερ\FTNT{§}{{\FR 1:7 }{\FT{ωσπερ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ως ℵA,B,C [3.5\%] NU ¦ οι [0.5\%]}}} κοινωνοί ἐστε τῶν παθημάτων, οὕτως καὶ τῆς παρακλήσεως.


\par }{\PP \VS{8}Οὐ γὰρ θέλομεν ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὑπὲρ τῆς θλίψεως ἡμῶν τῆς γενομένης ἡμῖν\FTNT{*}{{\FR 1:8 }{\FT{ημιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} (90.6\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ — ℵA,B,C (8.8\%) NU ¦ υμιν (0.7\%)}}} ἐν τῇ Ἀσίᾳ· ὅτι καθ᾿ ὑπερβολὴν ἐβαρήθημεν, ὑπὲρ δύναμιν,\FTNT{†}{{\FR 1:8 }{\FT{εβαρηθημεν υπερ δυναμιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 231 ℵA,B,C [5\%] NU}}} ὥστε ἐξαπορηθῆναι ἡμᾶς\FTNT{‡}{{\FR 1:8 }{\FT{ημας
{\IT{rell}} ¦ υμας [1\%] CP}}} καὶ τοῦ ζῆν.

\VS{9}Ἀλλὰ\FTNT{§}{{\FR 1:9 }{\FT{αλλα
{\IT{rell}} ¦ αλλ ℵA,C [10\%] CP}}} αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς τὸ ἀπόκριμα τοῦ θανάτου ἐσχήκαμεν, ἵνα μὴ πεποιθότες ὦμεν ἐφ᾿ ἑαυτοῖς, ἀλλ᾿ ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ ἐγείροντι\FTNT{*}{{\FR 1:9 }{\FT{εγειροντι
{\BD{f}}{\SUP{35}} (ℵ)A,B,C [88\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU ¦ εγειραντι 𝕻{\SUP{46}} [11.5\%] ¦ εγιροντα [0.5\%]}}} τοὺς νεκρούς·

\VS{10}ὃς ἐκ τηλικούτου θανάτου ἐρρύσατο ἡμᾶς, καὶ ῥύεται·\FTNT{†}{{\FR 1:10 }{\FT{και ρυεται
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 ρυσεται 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [3\%] NU ¦ — A [1\%]}}} εἰς ὃν ἠλπίκαμεν ὅτι\FTNT{‡}{{\FR 1:10 }{\FT{οτι
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵA,C [93\%] RP,HF,OC,TR,CP[NU] ¦ — 𝕻{\SUP{46}}B [7\%]}}} καὶ ἔτι ῥύσεται,

\VS{11}συνυπουργούντων καὶ ὑμῶν ὑπὲρ ἡμῶν τῇ δεήσει· ἵνα ἐκ πολλῶν προσώπων τὸ εἰς ἡμᾶς χάρισμα διὰ πολλῶν εὐχαριστηθῇ, ὑπὲρ ὑμῶν.\FTNT{§}{{\FR 1:11 }{\FT{υμων
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}B [75\%] RP,HF,CP ¦ ημων ℵA,C [25\%] OC,TR,NU}}}


\par }{\SH A change of plans
\par }
{\PP \VS{12}Ἡ γὰρ καύχησις ἡμῶν αὕτη ἐστίν· τὸ μαρτύριον τῆς συνειδήσεως ἡμῶν, ὅτι ἐν ἁπλότητι καὶ εἱλικρινείᾳ\FTNT{*}{{\FR 1:12 }{\FT{εἱλικρινεια
{\BD{f}}{\SUP{35}} [25\%] ¦ εἰλικρινεια [60\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ειλικρινια [5\%] ¦ 1 του 𝕻{\SUP{46}}B [7\%] NU ¦ ειλικρινια του ℵA,C [3\%]}}} Θεοῦ,\FTNT{†}{{\FR 1:12 }{\FT{θεου
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵA,C [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 και 𝕻{\SUP{46}} B [3\%] [NU]}}} οὐκ ἐν σοφίᾳ σαρκικῇ ἀλλ᾿ ἐν χάριτι Θεοῦ, ἀνεστράφημεν ἐν τῷ κόσμῳ, περισσοτέρως δὲ πρὸς ὑμᾶς.

\VS{13}Οὐ γὰρ ἄλλα γράφομεν ὑμῖν ἀλλ᾿ ἢ ἃ ἀναγινώσκετε ἢ καὶ ἐπιγινώσκετε· ἐλπίζω δὲ ὅτι καὶ\FTNT{‡}{{\FR 1:13 }{\FT{και
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [4\%] NU}}} ἕως τέλους ἐπιγνώσεσθε

\VS{14}(καθὼς καὶ ἐπέγνωτε ἡμᾶς ἀπὸ μέρους) ὅτι καύχημα ὑμῶν ἐσμεν, καθάπερ καὶ ὑμεῖς ἡμῶν, ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυρίου\FTNT{§}{{\FR 1:14 }{\FT{κυριου
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46v}}A,C [92\%] RP,HF,OC,TR ¦ 1 ημων ℵB [8\%] CP[NU]}}} Ἰησοῦ.\FTNT{*}{{\FR 1:14 }{\FT{ιησου
{\IT{rell}} ¦ 1 χριστου [15\%] CP}}}


\par }{\PP \VS{15}Καὶ ταύτῃ τῇ πεποιθήσει ἐβουλόμην πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν τὸ πρότερον\FTNT{†}{{\FR 1:15 }{\FT{προς υμας ελθειν το προτερον
{\BD{f}}{\SUP{35}} (21.6\%) ¦ 1235 (2.3\%) OC,TR ¦ 123 ℵ (0.3\%) ¦ ~ 31245 (61.1\%) RP,HF,CP ¦ ~ 3125 (4\%) ¦ ~ 45123 (1.5\%) ¦ ~ 5123 A,B,C (7\%) NU ¦ ~ 5312 (1.7\%) ¦ two further variations (0.3\%) (The only real question here is the position of ελθειν, before or after προς υμας—note that all the early MSS agree with
{\BD{f}}{\SUP{35}} about that.)}}} (ἵνα δευτέραν χάριν ἔχητε),\FTNT{‡}{{\FR 1:15 }{\FT{εχητε
{\BD{f}}{\SUP{35}} A [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ σχητε ℵB,C [3\%] NU}}}

\VS{16}καὶ δι᾿ ὑμῶν διελθεῖν\FTNT{§}{{\FR 1:16 }{\FT{διελθειν
{\BD{f}}{\SUP{35}} (ℵ)B,C [85\%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ ελθειν [13\%] CP ¦ απελθειν A [2\%]}}} εἰς Μακεδονίαν, καὶ πάλιν ἀπὸ Μακεδονίας ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, καὶ ὑφ᾿\FTNT{*}{{\FR 1:16 }{\FT{υφ
{\IT{rell}} ¦ αφ 𝕻{\SUP{46}} [12\%]}}} ὑμῶν προπεμφθῆναι εἰς τὴν Ἰουδαίαν.

\VS{17}Τοῦτο οὖν βουλευόμενος,\FTNT{†}{{\FR 1:17 }{\FT{βουλευομενος
{\BD{f}}{\SUP{35}} [80\%] RP,HF,TR,CP ¦ βουλομενος 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [20\%] OC,NU}}} μήτι ἄρα τῇ ἐλαφρίᾳ ἐχρησάμην; Ἢ ἃ βουλεύομαι, κατὰ σάρκα βουλεύομαι, ἵνα ᾖ παρ᾿ ἐμοὶ τὸ ‹ναί, ναὶ› καὶ τὸ ‹οὔ, οὔ›;

\VS{18}Πιστὸς δὲ ὁ Θεὸς ὅτι ὁ λόγος ἡμῶν ὁ πρὸς ὑμᾶς οὐκ ἐγένετο\FTNT{‡}{{\FR 1:18 }{\FT{εγενετο
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ εστιν 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [3\%] NU}}} ‹ναὶ› καὶ ‹οὔ,›

\VS{19}ὁ γὰρ τοῦ Θεοῦ\FTNT{§}{{\FR 1:19 }{\FT{γαρ του θεου
{\BD{f}}{\SUP{35}} [90\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 231 ℵA,B,C [4\%] NU ¦ ~ 213 𝕻{\SUP{46}} ¦ 13 [0.5\%] ¦ long omission [5\%]}}} Υἱός, Ἰησοῦς Χριστός, ὁ ἐν ὑμῖν δι᾿ ἡμῶν κηρυχθείς—δι᾿ ἐμοῦ καὶ Σιλουανοῦ καὶ Τιμοθέου—οὐκ ἐγένετο ‹ναὶ› καὶ ‹οὔ.› Ἀλλά, ‹ναὶ› ἐν αὐτῷ γέγονεν,

\VS{20}ὅσαι γὰρ ἐπαγγελίαι\FTNT{*}{{\FR 1:20 }{\FT{επαγγελιαι
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [80\%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ 1 του A [20\%] CP}}} Θεοῦ, ἐν αὐτῷ τὸ\FTNT{†}{{\FR 1:20 }{\FT{το
{\IT{rell}} ¦ τω
{\BD{f}}{\SUP{35pt}} [10\%] ¦ — 𝕻{\SUP{46}} [0.5\%]}}} ‹ναί›· καὶ ἐν αὐτῷ\FTNT{‡}{{\FR 1:20 }{\FT{και εν αυτω
{\BD{f}}{\SUP{35}} (90.8\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ και δι αυτου 𝕻{\SUP{46}} (1.3\%) ¦ διο και δι αυτου ℵA,B,C (6.7\%) NU ¦ three conflations (0.8\%) ¦ three other variants (0.5\%)}}} τὸ\FTNT{§}{{\FR 1:20 }{\FT{το
{\IT{rell}} ¦ τω
{\BD{f}}{\SUP{35pt}} [10\%] ¦ — ℵ [0.5\%]}}} ‹ἀμήν›, τῷ Θεῷ πρὸς δόξαν δι᾿\FTNT{*}{{\FR 1:20 }{\FT{δι
{\IT{rell}} ¦ — C [10\%]}}} ἡμῶν.

\VS{21}Ὁ δὲ βεβαιῶν ἡμᾶς σὺν ὑμῖν\FTNT{†}{{\FR 1:21 }{\FT{ημας συν υμιν
{\IT{rell}} ¦ υμας 2 ημιν C [5\%] CP ¦ 12 ημιν [4\%]}}} εἰς Χριστόν, καὶ χρίσας ἡμᾶς, Θεός,

\VS{22}ὁ\FTNT{‡}{{\FR 1:22 }{\FT{ο
{\IT{rell}} ¦ — ℵA,C [10\%]}}} καὶ σφραγισάμενος ἡμᾶς καὶ δοὺς τὸν ἀρραβῶνα\FTNT{§}{{\FR 1:22 }{\FT{αρραβωνα
{\IT{rell}} ¦ αραβωνα ℵA [10\%] ¦ αρραβονα [3\%]}}} τοῦ Πνεύματος ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν.


\par }{\SHB The change explained
\par }
{\PP \VS{23}Ἐγὼ δέ, μάρτυρα τὸν Θεὸν ἐπικαλοῦμαι, ἐπὶ τὴν ἐμὴν ψυχήν, ὅτι φειδόμενος ὑμῶν οὐκέτι ἦλθον εἰς Κόρινθον.

\VS{24}(Οὐχ ὅτι κυριεύομεν ὑμῶν τῆς πίστεως, ἀλλὰ συνεργοί ἐσμεν τῆς χαρᾶς ὑμῶν, τῇ γὰρ πίστει ἑστήκατε.)




\Chap{2}\VerseOne{1}Ἔκρινα δὲ\FTNT{*}{{\FR 2:1 }{\FT{δε
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵA,C [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ γαρ 𝕻{\SUP{46}}B [2\%] NU}}} ἐμαυτῷ τοῦτο, τὸ μὴ πάλιν ἐν λύπῃ πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν.\FTNT{†}{{\FR 2:1 }{\FT{εν λυπη προς υμας ελθειν
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵA,B,C [95\%] RP,HF,CP,NU ¦ ~ 51234 [3.5\%] TR ¦ ~ 12534 𝕻{\SUP{46v}} [1.5\%] OC}}}

\VS{2}Εἰ γὰρ ἐγὼ λυπῶ ὑμᾶς, καὶ τίς ἐστιν\FTNT{‡}{{\FR 2:2 }{\FT{εστιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [99\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — ℵA,B,C [1\%] NU}}} ὁ εὐφραίνων με, εἰ μὴ ὁ λυπούμενος ἐξ ἐμοῦ;

\VS{3}Καὶ ἔγραψα ὑμῖν\FTNT{§}{{\FR 2:3 }{\FT{υμιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [3\%] NU}}} τοῦτο αὐτὸ ἵνα μή, ἐλθών, λύπην\FTNT{*}{{\FR 2:3 }{\FT{λυπην
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C (90.2\%) RP,HF,OC,TR,NU ¦ 1 επι 1 (5.5\%) ¦ 1 επι λυπη (3.8\%) CP? ¦ λψπη (0.5\%)}}} ἔχω\FTNT{†}{{\FR 2:3 }{\FT{εχω
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [95\%] RP,HF,OC,TR ¦ σχω 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [5\%] CP,NU}}} ἀφ᾿ ὧν ἔδει με χαίρειν, πεποιθὼς ἐπὶ πάντας ὑμᾶς ὅτι ἡ ἐμὴ χαρὰ πάντων ὑμῶν ἐστιν.


\par }{\SH About the first letter
\par }
{\PP \VS{4}Ἐκ γὰρ πολλῆς θλίψεως καὶ συνοχῆς καρδίας ἔγραψα ὑμῖν, διὰ πολλῶν δακρύων, οὐχ ἵνα λυπηθῆτε, ἀλλὰ τὴν ἀγάπην ἵνα γνῶτε ἣν ἔχω περισσοτέρως εἰς ὑμᾶς.

\VS{5}Εἰ δέ τις λελύπηκεν, οὐκ ἐμὲ λελύπηκεν, ἀλλὰ\FTNT{‡}{{\FR 2:5 }{\FT{αλλα
{\IT{rell}} ¦ αλλ [15\%] TR}}} ἀπὸ μέρους (ἵνα μὴ ἐπιβαρῶ) πάντας ὑμᾶς.

\VS{6}Ἱκανὸν τῷ τοιούτῳ ἡ ἐπιτιμία αὕτη ἡ ὑπὸ τῶν πλειόνων,

\VS{7}ὥστε, τοὐναντίον, μᾶλλον ὑμᾶς χαρίσασθαι καὶ παρακαλέσαι, μή πως τῇ περισσοτέρᾳ λύπῃ καταποθῇ ὁ τοιοῦτος.

\VS{8}Διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς κυρῶσαι εἰς αὐτὸν ἀγάπην.


\par }{\PP \VS{9}Εἰς τοῦτο γὰρ καὶ ἔγραψα· ἵνα γνῶ τὴν δοκιμὴν ὑμῶν, εἰ εἰς πάντα ὑπήκοοί ἐστε.

\VS{10}ᾯ δέ τι χαρίζεσθε, καὶ ἐγώ·\FTNT{§}{{\FR 2:10 }{\FT{και εγω
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ καγω 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [5\%] NU}}} καὶ γὰρ ἐγώ, εἴ τι κεχάρισμαι ᾧ,\FTNT{*}{{\FR 2:10 }{\FT{ει τι κεχαρισμαι ω
{\BD{f}}{\SUP{35}} (83.7\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ 123 (9.8\%) [this variant also omits the following κεχαρισμαι] ¦ ~ 4312 (1.5\%) ¦ ~ ο 312 𝕻{\SUP{46}}ℵB (1.5\%) NU ¦ ~ ο και χορισμαι 12 A,C (1.2\%) ¦ 12 και χαρισμαι 4 (0.8\%) ¦ three other variants (1.5\%)}}} κεχάρισμαι δι᾿ ὑμᾶς ἐν προσώπῳ Χριστοῦ,

\VS{11}ἵνα μὴ πλεονεκτηθῶμεν ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ· οὐ γὰρ αὐτοῦ τὰ νοήματα ἀγνοοῦμεν.


\par }{\SHB An afterthought
\par }
{\PP \VS{12}Ἐλθὼν δὲ εἰς τὴν Τρῳάδα εἰς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ, καὶ θύρας μοι ἀνεῳγμένης ἐν Κυρίῳ,

\VS{13}οὐκ ἔσχηκα ἄνεσιν τῷ πνεύματί μου, τῷ\FTNT{†}{{\FR 2:13 }{\FT{τω
{\IT{rell}} ¦ το [11\%] ¦ του ℵ [1\%]}}} μὴ εὑρεῖν με Τίτον τὸν ἀδελφόν μου· ἀλλὰ ἀποταξάμενος αὐτοῖς ἐξῆλθον εἰς Μακεδονίαν.


\par }{\MS We have a glorious ministry

\par }{\SH A fragrance of life
\par }
{\MM \VS{14}Τῷ δὲ Θεῷ χάρις τῷ πάντοτε θριαμβεύοντι ἡμᾶς ἐν τῷ Χριστῷ, καὶ τὴν ὀσμὴν τῆς γνώσεως αὐτοῦ φανεροῦντι δι᾿ ἡμῶν ἐν παντὶ τόπῳ.

\VS{15}Ὅτι Χριστοῦ εὐωδία ἐσμὲν τῷ Θεῷ, ἐν τοῖς σῳζομένοις καὶ ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις—

\VS{16}οἷς μὲν ὀσμὴ\FTNT{‡}{{\FR 2:16 }{\FT{οσμη
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 εκ 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [3\%] NU (Twice.)}}} θανάτου εἰς θάνατον, οἷς δὲ ὀσμὴ ζωῆς εἰς ζωήν—καὶ πρὸς ταῦτα τίς ἱκανός;

\VS{17}Οὐ γάρ ἐσμεν ὡς οἱ λοιποί,\FTNT{§}{{\FR 2:17 }{\FT{λοιποι
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} (53.5\%) RP,HF,OC,CP ¦ πολλοι ℵA,B,C (46.2\%) TR,NU ¦ conflation (0.3\%)}}} καπηλεύοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ· ἀλλ᾿ ὡς ἐξ εἱλικρινείας,\FTNT{*}{{\FR 2:17 }{\FT{εἱλικρινειας
{\BD{f}}{\SUP{35}} [25\%] ¦ εἰλικρινειας (B) [58\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU ¦ ειλικρινιας C [15.5\%] ¦ ιλικρινιας (𝕻{\SUP{46}})ℵA [1.5\%]}}} ἀλλ᾿ ὡς ἐκ Θεοῦ κατενώπιον τοῦ\FTNT{†}{{\FR 2:17 }{\FT{κατενωπιον του
{\BD{f}}{\SUP{35}} (89.6\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 (4.7\%) ¦ κατεναντι 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C (3.4\%) NU ¦ κατεναντι 2 (2\%) ¦ conflation (0.3\%)}}} Θεοῦ, ἐν Χριστῷ λαλοῦμεν.




\par }\Chap{3}{\SHB An aside
\par }
{\PP \VerseOne{1}(Ἀρχόμεθα πάλιν ἑαυτοὺς συνιστάνειν; Εἰ\FTNT{*}{{\FR 3:1 }{\FT{ει
{\BD{f}}{\SUP{35}} A [80\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ η 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [20\%] NU}}} μὴ χρῄζομεν,\FTNT{†}{{\FR 3:1 }{\FT{χρηζομεν
{\IT{rell}} ¦ χριζομεν [8\%] ¦ χρειζομεν [3\%] ¦ χριζωμεν [2\%] ¦ two other variants [1\%]}}} ὥς τινες, συστατικῶν ἐπιστολῶν πρὸς ὑμᾶς ἢ ἐξ ὑμῶν συστατικῶν;\FTNT{‡}{{\FR 3:1 }{\FT{συστατικων
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [5\%] NU}}}

\VS{2}Ἡ ἐπιστολὴ ἡμῶν ὑμεῖς ἐστε, ἐγγεγραμμένη ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, γινωσκομένη καὶ ἀναγινωσκομένη ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων·

\VS{3}φανερούμενοι ὅτι ἐστὲ ἐπιστολὴ Χριστοῦ, διακονηθεῖσα ὑφ᾿ ἡμῶν, ἐγγεγραμμένη οὐ μέλανι ἀλλὰ Πνεύματι Θεοῦ ζῶντος, οὐκ ἐν πλαξὶν λιθίναις ἀλλ᾿\FTNT{§}{{\FR 3:3 }{\FT{αλλ
{\IT{rell}} ¦ αλλα OC,some TRs}}} ἐν πλαξὶν καρδίαις\FTNT{*}{{\FR 3:3 }{\FT{καρδιαις
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵA,B,C [80\%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ καρδιας [20\%] TR}}} σαρκίναις.\FTNT{†}{{\FR 3:3 }{\FT{σαρκιναις
{\IT{rell}} ¦ σαρκικαις CP}}})


\par }{\SH Competent ministers
\par }
{\PP \VS{4}Πεποίθησιν δὲ τοιαύτην ἔχομεν διὰ τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν Θεόν·

\VS{5}οὐχ ὅτι ἱκανοί ἐσμεν ἀφ᾿ ἑαυτῶν λογίσασθαί τι\FTNT{‡}{{\FR 3:5 }{\FT{ικανοι εσμεν αφ εαυτων λογισασθαι τι
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 125634 A [1.5\%] ¦ ~ 341256 (𝕻{\SUP{46}})ℵ(B)(C) [3\%] NU ¦ two other variants}}} ὡς ἐξ ἑαυτῶν, ἀλλ᾿ ἡ ἱκανότης ἡμῶν ἐκ τοῦ Θεοῦ—

\VS{6}ὃς καὶ ἱκάνωσεν ἡμᾶς διακόνους καινῆς διαθήκης· οὐ γράμματος, ἀλλὰ Πνεύματος, τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτένει,\FTNT{§}{{\FR 3:6 }{\FT{αποκτενει
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵA,C [60\%] RP,HF,CP ¦ αποκτεννει [35\%] OC,NU ¦ αποκτεινει B [5\%] TR}}} τὸ δὲ Πνεῦμα ζωοποιεῖ.


\par }{\SH A greater glory
\par }
{\PP \VS{7}Εἰ δὲ ἡ διακονία τοῦ θανάτου, ἐν γράμμασιν ἐντετυπωμένη ἐν\FTNT{*}{{\FR 3:7 }{\FT{εν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [3\%] NU}}} λίθοις, ἐγενήθη ἐν δόξῃ—ὥστε μὴ δύνασθαι ἀτενίσαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ εἰς τὸ πρόσωπον Μωϋσέος\FTNT{†}{{\FR 3:7 }{\FT{μωυσεος
{\BD{f}}{\SUP{35}} [35\%] CP ¦ μωυσεως 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [55\%] RP,HF,OC,NU ¦ μωσεως A [10\%] TR}}} διὰ τὴν δόξαν τοῦ προσώπου αὐτοῦ (τὴν καταργουμένην)—

\VS{8}πῶς οὐχὶ μᾶλλον ἡ διακονία τοῦ Πνεύματος ἔσται ἐν δόξῃ;

\VS{9}Εἰ γὰρ ἡ
\FTNT{‡}{{\FR 3:9 }{\FT{η
{\BD{f}}{\SUP{35}} B [95.5\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ τη 𝕻{\SUP{46}}ℵA,C [3\%] NU ¦ — [1.5\%]}}} διακονία τῆς κατακρίσεως δόξα, πολλῷ μᾶλλον περισσεύει\FTNT{§}{{\FR 3:9 }{\FT{περισσευει
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [96\%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ περισσευσει [3\%] CP ¦ two other variants [1\%]}}} ἡ διακονία τῆς δικαιοσύνης ἐν\FTNT{*}{{\FR 3:9 }{\FT{εν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [2\%] NU}}} δόξῃ.

\VS{10}Καὶ γὰρ οὐ\FTNT{†}{{\FR 3:10 }{\FT{ου
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [95\%] RP,HF,CP,NU ¦ ουδε [5\%] OC,TR}}} δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέρει, εἵνεκεν\FTNT{‡}{{\FR 3:10 }{\FT{εινεκεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [43\%] CP,NU ¦ ενεκεν C [57\%] RP,HF,OC,TR}}} τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης—

\VS{11}εἰ γὰρ τὸ καταργούμενον διὰ δόξης, πολλῷ μᾶλλον τὸ μένον ἐν δόξῃ.


\par }{\PP \VS{12}Ἔχοντες οὖν τοιαύτην ἐλπίδα, πολλῇ παρρησίᾳ χρώμεθα—

\VS{13}καὶ οὐ καθάπερ Μωϋσῆς,\FTNT{§}{{\FR 3:13 }{\FT{μωυσης
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵB,C [88\%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ μωσης A [12\%] TR}}} ἐτίθει κάλυμμα ἐπὶ τὸ πρόσωπον ἑαυτοῦ,\FTNT{*}{{\FR 3:13 }{\FT{εαυτου
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵ [90\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ αυτου A,B,C [10\%] NU}}} πρὸς τὸ μὴ ἀτενίσαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ εἰς τὸ τέλος τοῦ καταργουμένου.

\VS{14}Ἀλλ᾿,\FTNT{†}{{\FR 3:14 }{\FT{αλλ
{\IT{rell}} ¦ αλλα B,NU ¦ — 𝕻{\SUP{46}} has a long lacuna}}} ἐπωρώθη τὰ νοήματα αὐτῶν, ἄχρι γὰρ τῆς σήμερον\FTNT{‡}{{\FR 3:14 }{\FT{σημερον
{\BD{f}}{\SUP{35}} [90\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 ημερας 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [10\%] NU}}} τὸ αὐτὸ κάλυμμα ἐπὶ τῇ ἀναγνώσει τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης μένει μὴ ἀνακαλυπτόμενον, ὅτι ἐν Χριστῷ καταργεῖται.

\VS{15}Ἀλλ᾿ ἕως σήμερον, ἡνίκα\FTNT{§}{{\FR 3:15 }{\FT{ηνικα
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 αν ℵA,B,C [5\%] NU ¦ 1 εαν 𝕻{\SUP{46}}}}} ἀναγινώσκεται\FTNT{*}{{\FR 3:15 }{\FT{αναγινωσκεται
{\BD{f}}{\SUP{35}} [88\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ αναγινωσκηται A,C [10\%] NU ¦ αναγεινωσκηται 𝕻{\SUP{46}}ℵB ¦ αναγινωσκητε [1\%]}}} Μωσῆς,\FTNT{†}{{\FR 3:15 }{\FT{μωσης
{\BD{f}}{\SUP{35}} A [40\%] TR ¦ μωυσης 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [60\%] RP,HF,OC,CP,NU}}} κάλυμμα ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται.

\VS{16}Ἡνίκα δ᾿ ἂν\FTNT{‡}{{\FR 3:16 }{\FT{δ αν
{\BD{f}}{\SUP{35}} B [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ δε εαν 𝕻{\SUP{46}}ℵA [1\%] NU ¦ δε C [2\%] ¦ δε 2 [1\%]}}} ἐπιστρέψῃ\FTNT{§}{{\FR 3:16 }{\FT{επιστρεψη
{\IT{rell}} ¦ επιστρεψει [18\%]}}} πρὸς Κύριον, περιαιρεῖται τὸ κάλυμμα.

\VS{17}Ὁ δὲ Κύριος τὸ Πνεῦμά ἐστιν· οὗ δὲ τὸ Πνεῦμα Κυρίου, ἐκεῖ\FTNT{*}{{\FR 3:17 }{\FT{εκει
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [2\%] NU}}} ἐλευθερία.

\VS{18}Ἡμεῖς δὲ πάντες, ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι, τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν, καθάπερ ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος.




\par }\Chap{4}{\SH But it isn’t easy
\par }
{\PP \VerseOne{1}Διὰ τοῦτο, ἔχοντες τὴν διακονίαν ταύτην, καθὼς ἠλεήθημεν, οὐκ ἐκκακοῦμεν.\FTNT{*}{{\FR 4:1 }{\FT{εκκακουμεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ εγκακουμεν ℵA,B [2\%] NU ¦ ενκακουμεν 𝕻{\SUP{46}} [1\%]}}}

\VS{2}Ἀλλά,\FTNT{†}{{\FR 4:2 }{\FT{αλλα
{\IT{rell}} ¦ αλλ [20\%] OC,TR}}} ἀπειπάμεθα τὰ κρυπτὰ τῆς αἰσχύνης, μὴ περιπατοῦντες ἐν πανουργίᾳ μηδὲ δολοῦντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τῇ φανερώσει τῆς ἀληθείας συνιστῶντες\FTNT{‡}{{\FR 4:2 }{\FT{συνιστωντες
{\BD{f}}{\SUP{35}} [94\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ συνιστανοντες 𝕻{\SUP{46}}B [2.5\%] NU ¦ συνισταντες ℵC [3\%] ¦ συνιστοντες [0.5\%]}}} ἑαυτοὺς πρὸς πᾶσαν συνείδησιν ἀνθρώπων, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

\VS{3}Εἰ δὲ καὶ ἔστιν κεκαλυμμένον τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν, ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις ἐστὶν κεκαλυμμένον,

\VS{4}ἐν οἷς ὁ θεὸς τοῦ αἰῶνος τούτου ἐτύφλωσεν τὰ νοήματα τῶν ἀπίστων, εἰς τὸ μὴ αὐγάσαι αὐτοῖς\FTNT{§}{{\FR 4:4 }{\FT{αυτοις
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [3\%] NU}}} τὸν φωτισμὸν τοῦ εὐαγγελίου τῆς δόξης τοῦ Χριστοῦ, ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ Θεοῦ.\FTNT{*}{{\FR 4:4 }{\FT{θεου
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [78\%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ 1 του αορατου [22\%] CP}}}


\par }{\PP \VS{5}Οὐ γὰρ ἑαυτοὺς κηρύσσομεν, ἀλλὰ Χριστὸν Ἰησοῦν\FTNT{†}{{\FR 4:5 }{\FT{χριστον ιησουν
{\BD{f}}{\SUP{35}} B [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 21 𝕻{\SUP{46}}ℵA,C [3\%] NU}}} Κύριον, ἑαυτοὺς δὲ δούλους ὑμῶν διὰ Ἰησοῦν·

\VS{6}ὅτι ὁ Θεὸς ὁ εἰπὼν ἐκ σκότους φῶς λάμψαι\FTNT{‡}{{\FR 4:6 }{\FT{λαμψαι
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [98.5\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ λαμψει 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [1.5\%] NU}}} ὃς ἔλαμψεν ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν πρὸς φωτισμὸν τῆς γνώσεως τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ ἐν προσώπῳ Ἰησοῦ\FTNT{§}{{\FR 4:6 }{\FT{ιησου
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵC [98.5\%] RP,HF,OC,TR,CP[NU] ¦ — A,B [0.5\%] ¦ ~ χριστου 1 [1\%]}}} Χριστοῦ.

\VS{7}Ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν—

\VS{8}ἐν παντὶ θλιβόμενοι, ἀλλ᾿ οὐ στενοχωρούμενοι· ἀπορούμενοι, ἀλλ᾿ οὐκ ἐξαπορούμενοι·

\VS{9}διωκόμενοι, ἀλλ᾿ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι· καταβαλλόμενοι, ἀλλ᾿ οὐκ ἀπολλύμενοι·

\VS{10}πάντοτε τὴν νέκρωσιν τοῦ Κυρίου\FTNT{*}{{\FR 4:10 }{\FT{κυριου
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [5\%] NU}}} Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιφέροντες, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι ἡμῶν φανερωθῇ.

\VS{11}Ἀεὶ γὰρ ἡμεῖς, οἱ ζῶντες, εἰς θάνατον παραδιδόμεθα διὰ Ἰησοῦν, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ φανερωθῇ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν.

\VS{12}Ὥστε, ὁ μὲν\FTNT{†}{{\FR 4:12 }{\FT{μεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}(ℵ)A,B,C [4\%] NU}}} θάνατος ἐν ἡμῖν ἐνεργεῖται, ἡ δὲ ζωὴ ἐν ὑμῖν.


\par }{\SH Momentary affliction, eternal glory
\par }
{\PP \VS{13}Ἔχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως, κατὰ τὸ γεγραμμένον, «Ἐπίστευσα· διὸ ἐλάλησα,» καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, διὸ καὶ λαλοῦμεν,

\VS{14}εἰδότες ὅτι ὁ ἐγείρας τὸν Κύριον Ἰησοῦν, καὶ ἡμᾶς διὰ\FTNT{‡}{{\FR 4:14 }{\FT{δια
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ συν 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [4\%] NU}}} Ἰησοῦ ἐγερεῖ\FTNT{§}{{\FR 4:14 }{\FT{εγερει
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [87\%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ εξεγερει [13\%] CP}}} καὶ παραστήσει σὺν ὑμῖν.\FTNT{*}{{\FR 4:14 }{\FT{υμιν
{\IT{rell}} ¦ ημιν [15\%]}}}

\VS{15}Τὰ γὰρ πάντα δι᾿ ὑμᾶς, ἵνα ἡ χάρις πλεονάσασα διὰ τῶν πλειόνων τὴν εὐχαριστίαν\FTNT{†}{{\FR 4:15 }{\FT{ευχαριστιαν
{\IT{rell}} ¦ ευχαριστειαν [13\%]}}} περισσεύσῃ\FTNT{‡}{{\FR 4:15 }{\FT{περισσευση
{\IT{rell}} ¦ περισσευη [9\%] ¦ περισσευσει [10\%] ¦ περισσευει [2\%]}}} εἰς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ.


\par }{\PP \VS{16}Διὸ οὐκ ἐκκακοῦμεν\FTNT{§}{{\FR 4:16 }{\FT{εκκακουμεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ εγκακουμεν (𝕻{\SUP{46}})ℵB [2\%] NU}}}—ἀλλ᾿ εἰ καὶ ὁ ἔξω ἡμῶν ἄνθρωπος διαφθείρεται,\FTNT{*}{{\FR 4:16 }{\FT{διαφθειρεται
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵB(C) [78\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU ¦ φθειρεται [22\%]}}} ἀλλ᾿ ὁ ἔσωθεν\FTNT{†}{{\FR 4:16 }{\FT{εσωθεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [85\%] RP,HF,OC,TR ¦ εσω [10\%] CP ¦ εσω ημων 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [4\%] NU ¦ 1 ημων [1\%]}}} ἀνακαινοῦται ἡμέρᾳ καὶ ἡμέρᾳ—

\VS{17}τὸ γὰρ παραυτίκα ἐλαφρὸν τῆς θλίψεως ἡμῶν καθ᾿ ὑπερβολὴν εἰς ὑπερβολὴν αἰώνιον βάρος δόξης κατεργάζεται ἡμῖν,

\VS{18}μὴ σκοπούντων ἡμῶν τὰ βλεπόμενα, ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα· τὰ γὰρ βλεπόμενα πρόσκαιρα, τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα αἰώνια.




\par }\Chap{5}{\SH We live by faith
\par }
{\PP \VerseOne{1}Οἴδαμεν γὰρ ὅτι ἐὰν ἡ ἐπίγειος ἡμῶν οἰκία τοῦ σκήνους καταλυθῇ, οἰκοδομὴν ἐκ Θεοῦ ἔχομεν (οἰκίαν ἀχειροποίητον), αἰώνιον ἐν τοῖς οὐρανοῖς.

\VS{2}Καὶ γὰρ ἐν τούτῳ στενάζομεν, τὸ οἰκητήριον ἡμῶν τὸ ἐξ οὐρανοῦ ἐπενδύσασθαι ἐπιποθοῦντες·

\VS{3}εἴ γε καὶ ἐνδυσάμενοι\FTNT{*}{{\FR 5:3 }{\FT{ενδυσαμενοι
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [99\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ εκδυσαμενοι D,NU ¦ εκλυσαμενοι [0.5\%]}}} οὐ γυμνοὶ εὑρεθησόμεθα.

\VS{4}Καὶ γὰρ οἱ ὄντες ἐν τῷ σκήνει στενάζομεν βαρούμενοι—ἐφ᾿ ᾧ
\FTNT{†}{{\FR 5:4 }{\FT{εφ ω
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵB,C [95\%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ επειδη [5\%] TR (Just for the record,
{\BD{f}}{\SUP{35}} has ῶ [no aspiration]—since the εφ indicates that the following vowel is aspirated, they were just saving ink, avoiding the redundancy.)}}} οὐ θέλομεν ἐκδύσασθαι, ἀλλ᾿ ἐπενδύσασθαι· ἵνα καταποθῇ τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς.


\par }{\PP \VS{5}Ὁ δὲ κατεργασάμενος ἡμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο Θεός, ὁ καὶ\FTNT{‡}{{\FR 5:5 }{\FT{και
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [3\%] NU}}} δοὺς ἡμῖν τὸν ἀρραβῶνα τοῦ Πνεύματος.

\VS{6}Θαρροῦντες οὖν πάντοτε, καὶ εἰδότες ὅτι ἐνδημοῦντες ἐν τῷ σώματι ἐκδημοῦμεν ἀπὸ τοῦ Κυρίου

\VS{7}—διὰ πίστεως γὰρ περιπατοῦμεν, οὐ διὰ εἴδους—

\VS{8}θαρροῦμεν δὲ καὶ εὐδοκοῦμεν μᾶλλον ἐκδημῆσαι ἐκ τοῦ σώματος καὶ ἐνδημῆσαι πρὸς τὸν Κύριον.

\VS{9}Διὸ καὶ φιλοτιμούμεθα (εἴτε ἐνδημοῦντες εἴτε ἐκδημοῦντες) εὐάρεστοι αὐτῷ εἶναι.

\VS{10}Τοὺς γὰρ πάντας ἡμᾶς φανερωθῆναι δεῖ ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ, ἵνα κομίσηται\FTNT{§}{{\FR 5:10 }{\FT{κομισηται
{\IT{rell}} ¦ κομισητε [7\%] CP ¦ εκομισηται ℵ ¦ κομησηται [15\%]}}} ἕκαστος τὰ διὰ\FTNT{*}{{\FR 5:10 }{\FT{δια
{\IT{rell}} ¦ ιδια 𝕻{\SUP{46}} CP}}} τοῦ σώματος, πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν εἴτε κακόν.\FTNT{†}{{\FR 5:10 }{\FT{κακον
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} B (94.2\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ φαυλον ℵC,048 (4.7\%) NU ¦ four other variants (1.2\%)}}}

\VS{11}Εἰδότες οὖν τὸν φόβον τοῦ Κυρίου, ἀνθρώπους πείθομεν.

\par }{\SH Why Christ died
\par }
{\PP Θεῷ δὲ πεφανερώμεθα· ἐλπίζω δὲ καὶ ἐν ταῖς συνειδήσεσιν ὑμῶν πεφανερῶσθαι.

\VS{12}Οὐ γὰρ\FTNT{‡}{{\FR 5:12 }{\FT{γαρ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [3\%] NU}}} πάλιν ἑαυτοὺς συνιστάνομεν ὑμῖν, ἀλλὰ\FTNT{§}{{\FR 5:12 }{\FT{αλλα
{\IT{rell}} ¦ αλλ [15\%] CP}}} ἀφορμὴν διδόντες ὑμῖν καυχήματος\FTNT{*}{{\FR 5:12 }{\FT{καυχηματος
{\IT{rell}} ¦ καυχησεως CP}}} ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα ἔχητε πρὸς τοὺς ἐν προσώπῳ καυχωμένους\FTNT{†}{{\FR 5:12 }{\FT{καυχωμενους
{\IT{rell}} ¦ καυχομενους [17\%]}}} καὶ οὐ\FTNT{‡}{{\FR 5:12 }{\FT{ου
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ουκ [1\%] ¦ μη εν 𝕻{\SUP{46}}ℵB [4\%] NU}}} καρδίᾳ.


\par }{\PP \VS{13}Εἴτε γὰρ ἐξέστημεν, Θεῷ· εἴτε σωφρονοῦμεν, ὑμῖν.

\VS{14}Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο· ὅτι εἰ\FTNT{§}{{\FR 5:14 }{\FT{ει
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [50\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB [50\%] NU (OC has small print.)}}} εἷς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον·

\VS{15}καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ πάντων\FTNT{*}{{\FR 5:15 }{\FT{παντων
{\BD{f}}{\SUP{35}} [35\%] ¦ αυτων 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [55\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU ¦ αυτων 1 [10\%]}}} ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι.


\par }{\SH We are Christ’s ambassadors
\par }
{\PP \VS{16}Ὥστε, ἡμεῖς ἀπὸ τοῦ νῦν οὐδένα οἴδαμεν κατὰ σάρκα—εἰ δὲ\FTNT{†}{{\FR 5:16 }{\FT{δε
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB [2\%] NU}}} καὶ ἐγνώκαμεν κατὰ σάρκα Χριστόν, ἀλλὰ\FTNT{‡}{{\FR 5:16 }{\FT{αλλα
{\IT{rell}} ¦ 1 και CP}}} νῦν οὐκέτι γινώσκομεν—

\VS{17}ὥστε, εἴ τις ἐν Χριστῷ, καινὴ κτίσις· τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν· ἰδού, γέγονεν καινὰ τὰ πάντα.\FTNT{§}{{\FR 5:17 }{\FT{καινα τα παντα
{\BD{f}}{\SUP{35}} (56.3\%) RP,HF,OC,TR ¦ ~ 231 (40.6\%) CP ¦ 1 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C,048 (2.3\%) NU ¦ five other readings (0.8\%)}}}

\VS{18}Τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ Θεοῦ τοῦ καταλλάξαντος ἡμᾶς ἑαυτῷ διὰ Ἰησοῦ\FTNT{*}{{\FR 5:18 }{\FT{ιησου
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [3\%] NU}}} Χριστοῦ καὶ δόντος ἡμῖν τὴν διακονίαν τῆς καταλλαγῆς,

\VS{19}ὡς ὅτι Θεὸς ἦν ἐν Χριστῷ κόσμον καταλλάσσων\FTNT{†}{{\FR 5:19 }{\FT{καταλλασσων
{\IT{rell}} ¦ καταλασσων ℵ [20\%] ¦ καταλασων [1\%] ¦ καταλλασσον [1\%] ¦ καταλασον [1\%]}}} ἑαυτῷ, μὴ λογιζόμενος αὐτοῖς τὰ παραπτώματα αὐτῶν, καὶ θέμενος\FTNT{‡}{{\FR 5:19 }{\FT{θεμενος
{\BD{f}}{\SUP{35}} [45\%] CP ¦ 1 εν 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [55\%] RP,HF,OC,TR,NU}}} ἡμῖν τὸν λόγον τῆς καταλλαγῆς.


\par }{\PP \VS{20}Ὑπὲρ Χριστοῦ οὖν πρεσβεύομεν, ὡς τοῦ Θεοῦ παρακαλοῦντος δι᾿ ἡμῶν. Δεόμεθα ὑπὲρ Χριστοῦ· Καταλλάγητε τῷ Θεῷ.

\VS{21}Τὸν γὰρ\FTNT{§}{{\FR 5:21 }{\FT{γαρ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [3\%] NU}}} μὴ γνόντα ἁμαρτίαν, ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα\FTNT{*}{{\FR 5:21 }{\FT{γενωμεθα
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [85\%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ γινωμεθα [5\%] TR ¦ γενομεθα [10\%]}}} δικαιοσύνη Θεοῦ\FTNT{†}{{\FR 5:21 }{\FT{δικαιοσυνη θεου
{\IT{rell}} ¦ ~ 21 [11\%]}}} ἐν αὐτῷ.




\Chap{6}\VerseOne{1}Συνεργοῦντες δὲ καὶ\FTNT{*}{{\FR 6:1 }{\FT{και
{\IT{rell}} ¦ — [16\%]}}} παρακαλοῦμεν μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ δέξασθαι ὑμᾶς,

\VS{2}λέγει γάρ· «Καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου, καὶ ἐν ἡμέρᾳ σωτηρίας ἐβοήθησά σοι.» Ἰδού, νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος· ἰδού, νῦν ἡμέρα σωτηρίας.


\par }{\SH What it costs to be Christ’s ambassadors
\par }
{\PP \VS{3}(Μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία·

\VS{4}ἀλλ᾿ ἐν παντὶ συνιστῶντες\FTNT{†}{{\FR 6:4 }{\FT{συνιστωντες
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ συνισταντες 𝕻{\SUP{46}}ℵC [2\%] NU ¦ συνιστανοντες B [2\%] ¦ συνιστοντες [1\%]}}} ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι ἐν ὑπομονῇ πολλῇ—ἐν θλίψεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν στενοχωρίαις,

\VS{5}ἐν πληγαῖς, ἐν φυλακαῖς, ἐν ἀκαταστασίαις, ἐν κόποις, ἐν ἀγρυπνίαις, ἐν νηστείαις·

\VS{6}ἐν ἁγνότητι, ἐν γνώσει, ἐν μακροθυμίᾳ, ἐν χρηστότητι, ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ, ἐν ἀγάπῃ ἀνυποκρίτῳ,

\VS{7}ἐν λόγῳ ἀληθείας, ἐν δυνάμει Θεοῦ, διὰ τῶν ὅπλων τῆς δικαιοσύνης τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν·

\VS{8}διὰ δόξης καὶ ἀτιμίας, διὰ δυσφημίας καὶ εὐφημίας· ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς,

\VS{9}ὡς ἀγνοούμενοι καὶ ἐπιγινωσκόμενοι, ὡς ἀποθνήσκοντες καὶ ἰδοὺ ζῶμεν, ὡς παιδευόμενοι καὶ μὴ θανατούμενοι·

\VS{10}ὡς λυπούμενοι ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοὶ πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες.)


\par }{\SHB An aside
\par }
{\PP \VS{11}Τὸ στόμα ἡμῶν ἀνέῳγεν πρὸς ὑμᾶς, Κορίνθιοι, ἡ καρδία ἡμῶν πεπλάτυνται.

\VS{12}Οὐ στενοχωρεῖσθε ἐν ἡμῖν, στενοχωρεῖσθε δὲ ἐν τοῖς σπλάγχνοις ὑμῶν.

\VS{13}Τὴν δὲ αὐτὴν ἀντιμισθίαν (ὡς τέκνοις λέγω), πλατύνθητε καὶ ὑμεῖς.


\par }{\SH Separation is a ‘must’
\par }
{\PP \VS{14}Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις· τίς γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομίᾳ; Τίς δὲ\FTNT{‡}{{\FR 6:14 }{\FT{τις δε
{\BD{f}}{\SUP{35}} [93\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ η 1 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [7\%] NU}}} κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος;

\VS{15}Τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ\FTNT{§}{{\FR 6:15 }{\FT{χριστω
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ χριστου 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [2\%] NU}}} πρὸς Βελίαρ;\FTNT{*}{{\FR 6:15 }{\FT{βελιαρ
{\IT{rell}} ¦ βελιαν [15\%] ¦ βελιαλ OC,CP}}} Ἢ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου;

\VS{16}Τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων; Ὑμεῖς\FTNT{†}{{\FR 6:16 }{\FT{υμεις
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} C [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ημεις ℵB [4\%] NU}}} γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐστε\FTNT{‡}{{\FR 6:16 }{\FT{εστε
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} C [93\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ εσμεν ℵB [4\%] NU ¦ εσται [3\%]}}} ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι· «Ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω· καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεὸς καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι\FTNT{§}{{\FR 6:16 }{\FT{μοι
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ μου 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [2\%] NU}}} λαός.»

\VS{17}Διὸ «Ἐξέλθετε\FTNT{*}{{\FR 6:17 }{\FT{εξελθετε
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,TR,CP ¦ εξελθατε 𝕻{\SUP{46}}B,C [5\%] OC,NU ¦ εξελθαται ℵ}}} ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε,» λέγει Κύριος, «καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς.»

\VS{18}Καί, «Ἔσομαι ὑμῖν εἰς Πατέρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ\FTNT{†}{{\FR 6:18 }{\FT{εσεσθε
{\IT{rell}} ¦ εσεσθαι [11\%]}}} μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος Παντοκράτωρ.»




\Chap{7}\VerseOne{1}Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην\FTNT{*}{{\FR 7:1 }{\FT{αγιωσυνην
{\IT{rell}} ¦ αγιοσυνην [11\%] ¦ αγιωσυνης 𝕻{\SUP{46}}}}} ἐν φόβῳ Θεοῦ.


\par }{\MS Titus, and the first letter

\par }{\SHB Introduction
\par }
{\MM \VS{2}Χωρήσατε ἡμᾶς· οὐδένα ἠδικήσαμεν, οὐδένα ἐφθείραμεν, οὐδένα ἐπλεονεκτήσαμεν.

\VS{3}Οὐ πρὸς κατάκρισιν\FTNT{†}{{\FR 7:3 }{\FT{ου προς κατακρισιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 231 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [3\%] NU}}} λέγω, προείρηκα γὰρ ὅτι ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν ἐστε, εἰς τὸ συναποθανεῖν καὶ συζῆν.

\VS{4}Πολλή μοι παρρησία πρὸς ὑμᾶς· πολλή μοι καύχησις ὑπὲρ ὑμῶν. Πεπλήρωμαι τῇ παρακλήσει, ὑπερπερισσεύομαι τῇ χαρᾷ ἐπὶ πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν.


\par }{\SH Enter Titus
\par }
{\PP \VS{5}Καὶ γάρ, ἐλθόντων ἡμῶν εἰς Μακεδονίαν οὐδεμίαν ἔσχηκεν ἄνεσιν ἡ σὰρξ ἡμῶν, ἀλλ᾿ ἐν παντὶ θλιβόμενοι—ἔξωθεν μάχαι, ἔσωθεν φόβοι.

\VS{6}Ἀλλ᾿ ὁ παρακαλῶν τοὺς ταπεινοὺς παρεκάλεσεν ἡμᾶς, ὁ Θεός,\FTNT{‡}{{\FR 7:6 }{\FT{ο θεος
{\IT{rell}} ¦ — CP}}} ἐν τῇ παρουσίᾳ Τίτου·

\VS{7}οὐ μόνον δὲ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ παρακλήσει ᾗ παρεκλήθη ἐφ᾿ ὑμῖν, ἀναγγέλλων\FTNT{§}{{\FR 7:7 }{\FT{αναγγελλων
{\IT{rell}} ¦ αναγγελων [6\%] CP}}} ἡμῖν τὴν ὑμῶν ἐπιπόθησιν, τὸν ὑμῶν ὀδυρμόν, τὸν ὑμῶν ζῆλον ὑπὲρ ἐμοῦ, ὥστε με\FTNT{*}{{\FR 7:7 }{\FT{με
{\IT{rell}} ¦ — [12\%]}}} μᾶλλον χαρῆναι.


\par }{\SH The effect of the first letter
\par }
{\PP \VS{8}Ὅτι εἰ καὶ ἐλύπησα ὑμᾶς ἐν τῇ ἐπιστολῇ, οὐ μεταμέλομαι (εἰ καὶ μετεμελόμην), βλέπω γὰρ\FTNT{†}{{\FR 7:8 }{\FT{γαρ
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵC [99.5\%] RP,HF,OC,TR,CP[NU] ¦ — (𝕻{\SUP{46}})B [0.5\%]}}} ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐκείνη, εἰ καὶ πρὸς ὥραν, ἐλύπησεν ὑμᾶς.

\VS{9}Νῦν χαίρω, οὐχ ὅτι ἐλυπήθητε, ἀλλ᾿ ὅτι ἐλυπήθητε εἰς μετάνοιαν. Ἐλυπήθητε γὰρ κατὰ Θεόν, ἵνα ἐν μηδενὶ ζημιωθῆτε ἐξ ἡμῶν.

\VS{10}Ἡ γὰρ κατὰ Θεὸν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργάζεται,\FTNT{‡}{{\FR 7:10 }{\FT{κατεργαζεται
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98.5\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ εργαζεται 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [1.5\%] NU}}} ἡ δὲ τοῦ κόσμου λύπη θάνατον κατεργάζεται.\FTNT{§}{{\FR 7:10 }{\FT{η δε του κοσμου λυπη θανατον κατεργαζεται
{\IT{rell}} ¦ — [14\%] CP (A clear case of homoioteleuton.)}}}


\par }{\PP \VS{11}Ἰδοὺ γὰρ αὐτὸ τοῦτο, τὸ κατὰ Θεὸν λυπηθῆναι ὑμᾶς,\FTNT{*}{{\FR 7:11 }{\FT{υμας
{\BD{f}}{\SUP{35}} [86\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ημας [12\%] ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [2\%] NU}}} πόσην κατειργάσατο\FTNT{†}{{\FR 7:11 }{\FT{κατειργασατο
{\IT{rell}} ¦ 1 εν C [18\%] CP}}} ὑμῖν σπουδήν—ἀλλὰ ἀπολογίαν, ἀλλὰ ἀγανάκτησιν, ἀλλὰ φόβον, ἀλλ᾿\FTNT{‡}{{\FR 7:11 }{\FT{αλλ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [27\%] ¦ αλλα 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [73\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU}}} ἐπιπόθησιν, ἀλλὰ ζῆλον, ἀλλ᾿\FTNT{§}{{\FR 7:11 }{\FT{αλλ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [50\%] TR ¦ αλλα 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [50\%] RP,HF,OC,CP,NU}}} ἐκδίκησιν. Ἐν παντὶ συνεστήσατε ἑαυτοὺς ἁγνοὺς εἶναι ἐν\FTNT{*}{{\FR 7:11 }{\FT{εν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — ℵB,C [4\%] NU}}} τῷ πράγματι.

\VS{12}Ἄρα εἰ καὶ ἔγραψα ὑμῖν, οὐχ εἵνεκεν\FTNT{†}{{\FR 7:12 }{\FT{εινεκεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [65\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ενεκεν ℵB,C [35\%] NU}}} τοῦ ἀδικήσαντος, οὐδὲ εἵνεκεν\FTNT{‡}{{\FR 7:12 }{\FT{εινεκεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [65\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ενεκεν ℵB,C [35\%] NU}}} τοῦ ἀδικηθέντος, ἀλλ᾿ εἵνεκεν\FTNT{§}{{\FR 7:12 }{\FT{εινεκεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [65\%] RP,HF,OC,TR ¦ ενεκεν 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [35\%] CP,NU}}} τοῦ φανερωθῆναι τὴν σπουδὴν ὑμῶν τὴν ὑπὲρ ἡμῶν\FTNT{*}{{\FR 7:12 }{\FT{ημων
{\IT{rell}} ¦ υμων ℵ [14\%]}}} πρὸς ὑμᾶς, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

\VS{13}Διὰ τοῦτο παρακεκλήμεθα.

\par }{\SH Titus again
\par }
{\PP Ἐπὶ τῇ παρακλήσει ὑμῶν, περισσοτέρως δὲ\FTNT{†}{{\FR 7:13 }{\FT{τη παρακλησει υμων περισσοτερως δε
{\BD{f}}{\SUP{35}} [75\%] TR ¦ 1234 [2\%] ¦ ~ 12534 [2\%] ¦ ~ 51234 [17\%] RP,HF,OC,CP ¦ ~ 512 ημων 4 ℵB(C) [3\%] NU ¦ 12 ημων 4 𝕻{\SUP{46}}}}} μᾶλλον ἐχάρημεν ἐπὶ τῇ χαρᾷ Τίτου, ὅτι ἀναπέπαυται τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἀπὸ πάντων ὑμῶν.

\VS{14}Ὅτι εἴ τι αὐτῷ ὑπὲρ ὑμῶν κεκαύχημαι, οὐ κατῃσχύνθην, ἀλλ᾿ ὡς πάντα ἐν ἀληθείᾳ ἐλαλήσαμεν ὑμῖν, οὕτως καὶ ἡ καύχησις ἡμῶν ἡ ἐπὶ Τίτου ἀλήθεια ἐγενήθη.

\VS{15}Καί, τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ περισσοτέρως εἰς ὑμᾶς ἐστιν, ἀναμιμνησκομένου τὴν πάντων ὑμῶν ὑπακοήν, ὡς μετὰ φόβου καὶ τρόμου ἐδέξασθε αὐτόν.

\VS{16}Χαίρω ὅτι ἐν παντὶ θαρρῶ ἐν ὑμῖν.




\par }{\MS The collection for the church in Jerusalem

\par }\Chap{8}{\SH The Macedonian example
\par }
{\MM \VerseOne{1}Γνωρίζομεν\FTNT{*}{{\FR 8:1 }{\FT{γνωριζομεν
{\IT{rell}} ¦ γνωριζω [23\%] OC ¦ γνωριζωμεν [2\%]}}} δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ τὴν δεδομένην ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Μακεδονίας,

\VS{2}ὅτι ἐν πολλῇ δοκιμῇ θλίψεως ἡ περισσεία τῆς χαρᾶς αὐτῶν καὶ ἡ κατὰ βάθους πτωχεία αὐτῶν ἐπερίσσευσεν εἰς τὸν πλοῦτον\FTNT{†}{{\FR 8:2 }{\FT{τον πλουτον
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ το πλουτος 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [2\%] NU}}} τῆς ἁπλότητος αὐτῶν.

\VS{3}Ὅτι κατὰ δύναμιν, μαρτυρῶ, καὶ ὑπὲρ\FTNT{‡}{{\FR 8:3 }{\FT{υπερ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ παρα ℵB,C [2\%] NU}}} δύναμιν, αὐθαίρετοι,

\VS{4}μετὰ πολλῆς παρακλήσεως δεόμενοι ἡμῶν τὴν χάριν καὶ τὴν κοινωνίαν τῆς διακονίας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους δέξασθαι ἡμᾶς\FTNT{§}{{\FR 8:4 }{\FT{δεξασθαι ημας
{\BD{f}}{\SUP{35}} [30\%] CP,TR ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [70\%] RP,HF,OC,NU}}}

\VS{5}—καὶ οὐ καθὼς ἠλπίσαμεν, ἀλλ᾿ ἑαυτοὺς ἔδωκαν πρῶτον τῷ Κυρίῳ (καὶ ἡμῖν, διὰ θελήματος Θεοῦ),

\VS{6}εἰς τὸ παρακαλέσαι ἡμᾶς Τίτον, ἵνα καθὼς προενήρξατο, οὕτως καὶ ἐπιτελέσῃ\FTNT{*}{{\FR 8:6 }{\FT{επιτελεση
{\IT{rell}} ¦ επιτελεσει [24\%]}}} εἰς ὑμᾶς καὶ τὴν χάριν ταύτην.

\VS{7}Ἀλλ᾿ ὥσπερ ἐν παντὶ περισσεύετε—πίστει καὶ λόγῳ καὶ γνώσει καὶ πάσῃ σπουδῇ καὶ τῇ ἐξ ὑμῶν ἐν ἡμῖν\FTNT{†}{{\FR 8:7 }{\FT{υμων εν ημιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵC [90\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ημων εν υμιν (𝕻{\SUP{46}})B [7\%] NU ¦ 12 υμιν [1.5\%] ¦ two other variants}}} ἀγάπῃ—ἵνα καὶ ἐν ταύτῃ τῇ χάριτι περισσεύητε.


\par }{\SH Christ’s example
\par }
{\PP \VS{8}Οὐ κατ᾿ ἐπιταγὴν λέγω, ἀλλὰ διὰ τῆς ἑτέρων σπουδῆς καὶ τὸ τῆς ὑμετέρας ἀγάπης γνήσιον δοκιμάζων.

\VS{9}Γινώσκετε γὰρ τὴν χάριν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅτι δι᾿ ἡμᾶς\FTNT{‡}{{\FR 8:9 }{\FT{ημας
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [40\%] ¦ υμας 𝕻{\SUP{46}}ℵB [60\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU}}} ἐπτώχευσεν, πλούσιος ὤν, ἵνα ὑμεῖς τῇ ἐκείνου πτωχείᾳ πλουτήσητε.

\VS{10}Καὶ γνώμην ἐν τούτῳ δίδωμι (τοῦτο γὰρ ὑμῖν συμφέρει, οἵτινες οὐ μόνον τὸ ποιῆσαι ἀλλὰ καὶ τὸ θέλειν προενήρξασθε ἀπὸ πέρυσι)·

\VS{11}νυνὶ δὲ καὶ τὸ ποιῆσαι ἐπιτελέσατε—ὅπως καθάπερ ἡ προθυμία τοῦ θέλειν, οὕτως καὶ τὸ ἐπιτελέσαι—ἐκ τοῦ ἔχειν

\VS{12}(εἰ γὰρ ἡ προθυμία πρόκειται, καθὸ ἐὰν\FTNT{§}{{\FR 8:12 }{\FT{καθὸ εαν
{\BD{f}}{\SUP{35}} B,C [30\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU ¦ καθὸ αν ℵ [3\%] ¦ καθ ὃ εαν [58\%] ¦ καθ ὃ αν [9\%]}}} ἔχῃ\FTNT{*}{{\FR 8:12 }{\FT{εχη
{\IT{rell}} ¦ εχει [13\%]}}} τις,\FTNT{†}{{\FR 8:12 }{\FT{τις
{\BD{f}}{\SUP{35}} [90\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — ℵB,C [10\%] NU}}} εὐπρόσδεκτος, οὐ καθὸ\FTNT{‡}{{\FR 8:12 }{\FT{καθὸ
{\IT{rell}} ¦ καθ ὃ [58\%] [The meaning would appear to be virtually the same.]}}} οὐκ ἔχει).

\VS{13}Οὐ γὰρ ἵνα ἄλλοις ἄνεσις, ὑμῖν δὲ\FTNT{§}{{\FR 8:13 }{\FT{δε
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — ℵB,C [2\%] NU}}} θλῖψις,

\VS{14}ἀλλ᾿ ἐξ ἰσότητος—ἐν τῷ νῦν καιρῷ τὸ ὑμῶν περίσσευμα εἰς τὸ ἐκείνων ὑστέρημα, ἵνα καὶ τὸ ἐκείνων περίσσευμα γένηται εἰς τὸ ὑμῶν ὑστέρημα—ὅπως γένηται ἰσότης·

\VS{15}καθὼς γέγραπται· «Ὁ\FTNT{*}{{\FR 8:15 }{\FT{ο
{\IT{rell}} ¦ ω [1\%] CP}}} τὸ πολὺ οὐκ ἐπλεόνασεν, καὶ ὁ
\FTNT{†}{{\FR 8:15 }{\FT{ο
{\IT{rell}} ¦ ω [1\%] CP ¦ — [39\%]}}} τὸ ὀλίγον οὐκ ἠλαττόνησεν.»


\par }{\SH When handling money, avoid criticism
\par }
{\PP \VS{16}Χάρις δὲ τῷ Θεῷ τῷ διδόντι\FTNT{‡}{{\FR 8:16 }{\FT{διδοντι
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵB(C)I [65\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ δοντι 𝕻{\SUP{46}} [34\%] NU ¦ διδουντι [1\%]}}} τὴν αὐτὴν σπουδὴν ὑπὲρ ὑμῶν ἐν τῇ καρδίᾳ Τίτου·

\VS{17}ὅτι τὴν μὲν παράκλησιν ἐδέξατο, σπουδαιότερος δὲ ὑπάρχων, αὐθαίρετος ἐξῆλθεν πρὸς ὑμᾶς.

\VS{18}Συνεπέμψαμεν δὲ μετ᾿ αὐτοῦ τὸν ἀδελφὸν οὗ ὁ
\FTNT{§}{{\FR 8:18 }{\FT{ο
{\IT{rell}} ¦ — [1\%] CP}}} ἔπαινος ἐν τῷ εὐαγγελίῳ διὰ πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν·

\VS{19}οὐ μόνον δέ—ἀλλὰ καὶ χειροτονηθεὶς ὑπὸ τῶν ἐκκλησιῶν συνέκδημος ἡμῶν σὺν τῇ χάριτι ταύτῃ, τῇ διακονουμένῃ ὑφ᾿ ἡμῶν πρὸς τὴν αὐτοῦ\FTNT{*}{{\FR 8:19 }{\FT{αυτου
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵ [92\%] RP,HF,OC,TR,CP[NU] ¦ — B,C [5\%] ¦ αυτην [3\%] ¦ — 𝕻{\SUP{46}} has a long omission}}} τοῦ Κυρίου δόξαν, καὶ προθυμίαν ἡμῶν,\FTNT{†}{{\FR 8:19 }{\FT{ημων
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵB,C [94\%] RP,HF,OC,NU ¦ υμων [6\%] CP,TR ¦ — 𝕻{\SUP{46}} has a long omission}}}

\VS{20}στελλόμενοι τοῦτο, μή τις ἡμᾶς\FTNT{‡}{{\FR 8:20 }{\FT{ημας
{\IT{rell}} ¦ υμας [15\%]}}} μωμήσηται ἐν τῇ ἁδρότητι ταύτῃ τῇ διακονουμένῃ ὑφ᾿ ἡμῶν·

\VS{21}προνοούμενοι\FTNT{§}{{\FR 8:21 }{\FT{προνοουμενοι
{\BD{f}}{\SUP{35}} (85.1\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 γαρ C (5.5\%) ¦ προνοουμεν γαρ 𝕻{\SUP{46}}ℵB (8.7\%) NU ¦ προνοουμεν (0.7\%)}}} καλά, οὐ μόνον ἐνώπιον Κυρίου ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον ἀνθρώπων.

\VS{22}Συνεπέμψαμεν δὲ αὐτοῖς τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν ὃν ἐδοκιμάσαμεν ἐν πολλοῖς πολλάκις σπουδαῖον ὄντα, νυνὶ δὲ πολὺ σπουδαιότερον, πεποιθήσει πολλῇ τῇ εἰς ὑμᾶς.\FTNT{*}{{\FR 8:22 }{\FT{υμας
{\IT{rell}} ¦ ημας [14\%]}}}

\VS{23}Εἴτε ὑπὲρ Τίτου, κοινωνὸς ἐμὸς καὶ εἰς ὑμᾶς συνεργός· εἴτε ἀδελφοὶ ἡμῶν, ἀπόστολοι ἐκκλησιῶν, δόξα Χριστοῦ.

\VS{24}Τὴν οὖν ἔνδειξιν τῆς ἀγάπης ὑμῶν (καὶ ἡμῶν καυχήσεως ὑπὲρ ὑμῶν) εἰς αὐτοὺς ἐνδείξασθε\FTNT{†}{{\FR 8:24 }{\FT{ενδειξασθε
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [97.5\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ενδεικνυμενοι B [1\%] NU ¦ ενδειξασθαι (ℵ) [1.5\%]}}} εἰς\FTNT{‡}{{\FR 8:24 }{\FT{εις
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵB,C [95\%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ και 1 [5\%] TR}}} πρόσωπον τῶν ἐκκλησιῶν.




\par }\Chap{9}{\SH A little precaution
\par }
{\PP \VerseOne{1}Περὶ μὲν γὰρ τῆς διακονίας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους, περισσὸν μοί ἐστιν τὸ γράφειν ὑμῖν·

\VS{2}οἶδα γὰρ τὴν προθυμίαν ὑμῶν, ἣν ὑπὲρ ὑμῶν καυχῶμαι Μακεδόσιν, ὅτι Ἀχαΐα παρεσκεύασται ἀπὸ πέρυσι, καὶ ὁ
\FTNT{*}{{\FR 9:2 }{\FT{ο
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [99\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ το 𝕻{\SUP{46}}ℵB [1\%] NU}}} ἐξ\FTNT{†}{{\FR 9:2 }{\FT{εξ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [3\%] NU}}} ὑμῶν ζῆλος ἠρέθισεν τοὺς πλείονας.

\VS{3}Ἔπεμψα δὲ τοὺς ἀδελφοὺς ἵνα μὴ τὸ καύχημα ἡμῶν τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κενωθῇ ἐν τῷ μέρει τούτῳ, ἵνα καθὼς ἔλεγον, παρεσκευασμένοι\FTNT{‡}{{\FR 9:3 }{\FT{παρεσκευασμενοι
{\IT{rell}} ¦ παρασκευασμενοι [20\%] ¦ παρασκευασαμενοι [3\%]}}} ἦτε

\VS{4}—μή πως, ἐὰν ἔλθωσιν σὺν ἐμοὶ Μακεδόνες καὶ εὕρωσιν ὑμᾶς ἀπαρασκευάστους, καταισχυνθῶμεν ἡμεῖς (ἵνα μὴ λέγωμεν\FTNT{§}{{\FR 9:4 }{\FT{λεγωμεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵB [93\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ λεγω 𝕻{\SUP{46}}C [1\%] NU ¦ λεγομεν [2\%] ¦ omit whole clause [4\%] [homoioteleuton]}}} ὑμεῖς) ἐν τῇ ὑποστάσει ταύτῃ τῆς καυχήσεως.\FTNT{*}{{\FR 9:4 }{\FT{της καυχησεως
{\BD{f}}{\SUP{35}} (96.3\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C (3.7\%) NU}}}

\VS{5}Ἀναγκαῖον οὖν ἡγησάμην παρακαλέσαι τοὺς ἀδελφούς, ἵνα προέλθωσιν εἰς ὑμᾶς καὶ προκαταρτίσωσιν τὴν προκατηγγελμένην\FTNT{†}{{\FR 9:5 }{\FT{προκατηγγελμενην
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ προεπηγγελμενην 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [3\%] NU ¦ κατηγγελμενην [1\%]}}} εὐλογίαν ὑμῶν, ταύτην ἑτοίμην εἶναι, οὕτως ὡς εὐλογίαν καὶ μὴ ὡς\FTNT{‡}{{\FR 9:5 }{\FT{ως
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [95\%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ ωσπερ [4\%] TR ¦ — [1\%]}}} πλεονεξίαν.


\par }{\SH Kingdom economics
\par }
{\PP \VS{6}Τοῦτο δέ, ὁ σπείρων φειδομένως φειδομένως καὶ θερίσει, καὶ ὁ σπείρων ἐπ᾿ εὐλογίαις ἐπ᾿ εὐλογίαις καὶ θερίσει.

\VS{7}Ἕκαστος καθὼς προαιρεῖται\FTNT{§}{{\FR 9:7 }{\FT{προαιρειται
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ προηρηται ℵB,C [1\%] NU ¦ προειρηται [2\%] ¦ four other variants [2\%]}}} τῇ καρδία, μὴ ἐκ λύπης ἢ ἐξ ἀνάγκης, ἱλαρὸν γὰρ δότην ἀγαπᾷ ὁ Θεός.

\VS{8}Δυνατὸς\FTNT{*}{{\FR 9:8 }{\FT{δυνατος
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ δυνατει 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [2\%] NU}}} δὲ ὁ Θεὸς πᾶσαν χάριν περισσεῦσαι εἰς ὑμᾶς, ἵνα ἐν παντὶ πάντοτε πᾶσαν αὐτάρκειαν ἔχοντες περισσεύητε εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν—

\VS{9}καθὼς γέγραπται· «Ἐσκόρπισεν, ἔδωκεν τοῖς πένησιν· ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα»—

\VS{10}ὁ δὲ ἐπιχορηγῶν σπέρμα\FTNT{†}{{\FR 9:10 }{\FT{σπερμα
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵC [99\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ σπορον 𝕻{\SUP{46}}B [1\%] NU}}} τῷ σπείροντι καὶ ἄρτον εἰς βρῶσιν χορηγῆσαι,\FTNT{‡}{{\FR 9:10 }{\FT{χορηγησαι
{\BD{f}}{\SUP{35}} (95\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ χορηγησει 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C,048 (5\%) NU (This form, and the next two, have usually been taken as Optative, but I understand them to be Aorist Infinitive.)}}} καὶ πληθῦναι\FTNT{§}{{\FR 9:10 }{\FT{πληθυναι
{\BD{f}}{\SUP{35}} (95.5\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ πληθυνει 𝕻{\SUP{46}}ℵB,048 (4.5\%) NU ¦ πληθυνη C}}} τὸν σπόρον ὑμῶν καὶ αὐξῆσαι\FTNT{*}{{\FR 9:10 }{\FT{αυξησαι
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} (95.8\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ αυξησει ℵB,C,048 (4.2\%) NU}}} τὰ γενήματα\FTNT{†}{{\FR 9:10 }{\FT{γενηματα
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [94\%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ γεννηματα [6\%] TR}}} τῆς δικαιοσύνης ὑμῶν·

\VS{11}ἐν παντὶ πλουτιζόμενοι εἰς πᾶσαν ἁπλότητα, ἥτις κατεργάζεται δι᾿ ἡμῶν εὐχαριστίαν τῷ Θεῷ.

\VS{12}Ὅτι ἡ διακονία τῆς λειτουργίας\FTNT{‡}{{\FR 9:12 }{\FT{λειτουργιας
{\IT{rell}} ¦ λειτουργειας C [2\%] CP}}} ταύτης οὐ μόνον ἐστὶν προσαναπληροῦσα τὰ ὑστερήματα τῶν ἁγίων, ἀλλὰ καὶ περισσεύουσα διὰ πολλῶν εὐχαριστιῶν τῷ Θεῷ

\VS{13}—διὰ τῆς δοκιμῆς τῆς διακονίας ταύτης, δοξάζοντες τὸν Θεὸν ἐπὶ τῇ ὑποταγῇ τῆς ὁμολογίας ὑμῶν εἰς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἁπλότητι τῆς κοινωνίας εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς πάντας—

\VS{14}καὶ αὐτῶν δεήσει ὑπὲρ ὑμῶν, ἐπιποθούντων ὑμᾶς διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐφ᾿ ὑμῖν.


\par }{\PP \VS{15}Χάρις δὲ\FTNT{§}{{\FR 9:15 }{\FT{δε
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [2\%] NU}}} τῷ Θεῷ ἐπὶ τῇ ἀνεκδιηγήτῳ αὐτοῦ δωρεᾷ.




\par }{\MS Paul’s defense of his apostolic authority

\par }\Chap{10}{\SH Weapons of spiritual warfare
\par }
{\MM \VerseOne{1}Αὐτὸς δὲ ἐγώ, Παῦλος, παρακαλῶ ὑμᾶς διὰ τῆς πρᾳότητος\FTNT{*}{{\FR 10:1 }{\FT{πραοτητος
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ πραυτητος ℵB [2\%] NU}}} καὶ ἐπιεικείας τοῦ Χριστοῦ (ὃς κατὰ πρόσωπον μὲν ταπεινὸς ἐν ὑμῖν, ἀπὼν δὲ θαρρῶ εἰς ὑμᾶς).

\VS{2}Δέομαι δέ, τὸ μὴ παρὼν θαρρῆσαι τῇ πεποιθήσει ᾗ λογίζομαι τολμῆσαι ἐπί τινας τοὺς λογιζομένους ἡμᾶς ὡς κατὰ σάρκα περιπατοῦντας.

\VS{3}Ἐν σαρκὶ γὰρ περιπατοῦντες, οὐ κατὰ σάρκα στρατευόμεθα,

\VS{4}τὰ γὰρ ὅπλα τῆς στρατείας\FTNT{†}{{\FR 10:4 }{\FT{στρατειας
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} [77\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU ¦ στρατιας ℵB,C [23\%]}}} ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλὰ δυνατὰ τῷ Θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων·

\VS{5}λογισμοὺς καθαιροῦντες καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ· καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ·

\VS{6}καὶ ἐν ἑτοίμῳ ἔχοντες ἐκδικῆσαι πᾶσαν παρακοήν, ὅταν πληρωθῇ ὑμῶν ἡ ὑπακοή.


\par }{\SH Paul is criticized
\par }
{\PP \VS{7}Τὰ κατὰ πρόσωπον βλέπετε; Εἴ τις πέποιθεν ἑαυτῷ Χριστοῦ εἶναι, τοῦτο λογιζέσθω πάλιν ἀφ᾿\FTNT{‡}{{\FR 10:7 }{\FT{αφ
{\BD{f}}{\SUP{35}} C [93\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ εφ 𝕻{\SUP{46}}ℵB [7\%] NU}}} ἑαυτοῦ, ὅτι καθὼς αὐτὸς Χριστοῦ, οὕτως καὶ ἡμεῖς Χριστοῦ.\FTNT{§}{{\FR 10:7 }{\FT{χριστου
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}(ℵ)B,C [5\%] NU}}}

\VS{8}Ἐάν τε\FTNT{*}{{\FR 10:8 }{\FT{τε
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵ [96\%] RP,HF,OC,TR,CP[NU] ¦ — 𝕻{\SUP{46}}B,C [4\%]}}} γὰρ καὶ\FTNT{†}{{\FR 10:8 }{\FT{και
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [4\%] NU}}} περισσότερόν τι καυχήσωμαι\FTNT{‡}{{\FR 10:8 }{\FT{καυχησωμαι
{\IT{rell}} ¦ καυχησομαι [15\%]}}} περὶ τῆς ἐξουσίας ἡμῶν (ἧς ἔδωκεν ὁ Κύριος ἡμῖν\FTNT{§}{{\FR 10:8 }{\FT{ημιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ημων [2\%] ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [2\%] NU}}} εἰς οἰκοδομήν, καὶ οὐκ εἰς καθαίρεσιν ὑμῶν), οὐκ αἰσχυνθήσομαι,

\VS{9}ἵνα\FTNT{*}{{\FR 10:9 }{\FT{ινα
{\IT{rell}} ¦ 1 δε [7\%] CP}}} μὴ δόξω ὡς ἂν ἐκφοβεῖν ὑμᾶς διὰ τῶν ἐπιστολῶν.

\VS{10}Ὅτι, «Αἱ μὲν ἐπιστολαί,»\FTNT{†}{{\FR 10:10 }{\FT{μεν επιστολαι
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 21 𝕻{\SUP{46v}}ℵB [2\%] NU}}} φησίν, «βαρεῖαι καὶ ἰσχυραί, ἡ δὲ παρουσία\FTNT{‡}{{\FR 10:10 }{\FT{παρουσια
{\IT{rell}} ¦ παρρησια CP}}} τοῦ σώματος ἀσθενής, καὶ ὁ λόγος ἐξουθενημένος.»

\VS{11}Τοῦτο λογιζέσθω ὁ τοιοῦτος, ὅτι οἷοί ἐσμεν τῷ λόγῳ δι᾿ ἐπιστολῶν ἀπόντες, τοιοῦτοι καὶ παρόντες τῷ ἔργῳ.


\par }{\SH Proper limits for boasting
\par }
{\PP \VS{12}Οὐ γὰρ τολμῶμεν ἐγκρῖναι ἢ συγκρῖναι ἑαυτούς τισιν τῶν ἑαυτοὺς συνιστανόντων· ἀλλὰ\FTNT{§}{{\FR 10:12 }{\FT{αλλα
{\IT{rell}} ¦ αλλ [17\%]}}} αὐτοί, ἐν ἑαυτοῖς ἑαυτοὺς μετροῦντες καὶ συγκρίνοντες ἑαυτοὺς ἑαυτοῖς, οὐ συνιοῦσιν.\FTNT{*}{{\FR 10:12 }{\FT{συνιουσιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} (92.3\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ συνιωσιν (1.8\%) ¦ συνιασιν 𝕻{\SUP{46}} (4.7\%) NU ¦ συνισασιν ℵ (0.5\%) ¦ συνειασιν B ¦ — (0.5\%)}}}

\VS{13}Ἡμεῖς δὲ οὐχὶ\FTNT{†}{{\FR 10:13 }{\FT{ουχι
{\BD{f}}{\SUP{35}} [85\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ουκ 𝕻{\SUP{46}}ℵB [15\%] NU}}} εἰς τὰ ἄμετρα καυχησόμεθα, ἀλλὰ κατὰ τὸ μέτρον τοῦ κανόνος οὗ ἐμέρισεν ἡμῖν ὁ Θεὸς μέτρου, ἐφικέσθαι ἄχρι καὶ ὑμῶν.

\VS{14}Οὐ γὰρ ὡς μὴ ἐφικνούμενοι εἰς ὑμᾶς ὑπερεκτείνομεν ἑαυτούς, ἄχρι γὰρ καὶ ὑμῶν ἐφθάσαμεν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ·

\VS{15}οὐκ εἰς τὰ ἄμετρα καυχώμενοι ἐν ἀλλοτρίοις κόποις, ἐλπίδα δὲ\FTNT{‡}{{\FR 10:15 }{\FT{δε
{\IT{rell}} ¦ — [25\%]}}} ἔχοντες, αὐξανομένης τῆς πίστεως ὑμῶν, ἐν ὑμῖν μεγαλυνθῆναι κατὰ τὸν κανόνα ἡμῶν εἰς περισσείαν,

\VS{16}εἰς τὰ ὑπερέκεινα\FTNT{§}{{\FR 10:16 }{\FT{υπερεκεινα
{\IT{rell}} ¦ υπερεπεκεινα [5\%] CP}}} ὑμῶν εὐαγγελίσασθαι (οὐκ ἐν ἀλλοτρίῳ κανόνι εἰς τὰ ἕτοιμα καυχήσασθαι).


\par }{\PP \VS{17}«Ὁ δὲ καυχώμενος, ἐν Κυρίῳ καυχάσθω.»

\VS{18}Οὐ γὰρ ὁ ἑαυτὸν συνιστῶν,\FTNT{*}{{\FR 10:18 }{\FT{συνιστων
{\BD{f}}{\SUP{35}} [95\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ συνιστανων 𝕻{\SUP{46}}ℵB [5\%] NU}}} ἐκεῖνός ἐστιν δόκιμος, ἀλλ᾿\FTNT{†}{{\FR 10:18 }{\FT{αλλ
{\IT{rell}} ¦ αλλα 𝕻{\SUP{46}}B,NU}}} ὃν ὁ Κύριος συνίστησιν.




\par }\Chap{11}{\SH A godly jealousy
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ὄφελον\FTNT{*}{{\FR 11:1 }{\FT{οφελον
{\IT{rell}} ¦ ωφελον [25\%]}}} ἀνείχεσθέ μου μικρὸν τῇ ἀφροσύνῃ·\FTNT{†}{{\FR 11:1 }{\FT{τη αφροσυνη
{\BD{f}}{\SUP{35}} [94\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ τι αφροσυνης 𝕻{\SUP{46}}ℵB [2\%] NU ¦ τι 2 [3\%] ¦ three other variants [1\%]}}} ἀλλὰ καὶ ἀνέχεσθέ μου.

\VS{2}Ζηλῶ γὰρ ὑμᾶς Θεοῦ ζήλῳ,\FTNT{‡}{{\FR 11:2 }{\FT{θεου ζηλω
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵB [95\%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ ~ 21 [5\%] CP}}} ἡρμοσάμην γὰρ ὑμᾶς ἑνὶ ἀνδρὶ παρθένον ἁγνὴν παραστῆσαι τῷ Χριστῷ.

\VS{3}Φοβοῦμαι δὲ μή πως, ὡς ὁ ὄφις Εὔαν ἐξηπάτησεν\FTNT{§}{{\FR 11:3 }{\FT{ευαν εξηπατησεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [94\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 21 (ℵ)B [6\%] NU}}} ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτοῦ, οὕτως φθαρῇ\FTNT{*}{{\FR 11:3 }{\FT{ουτως φθαρη
{\BD{f}}{\SUP{35pt}} (62.8\%) RP,CP ¦ ουτω 2
{\BD{f}}{\SUP{35pt}} (24.2\%) HF,OC,TR ¦ 1 φθαρει (8.9\%) ¦ ουτω φθαρει (2.2\%) ¦ 2 𝕻{\SUP{46}}ℵB (2\%) NU (Note that the final
{\IT{sigma}} was by no means always dropped before a consonant.)}}} τὰ νοήματα ὑμῶν ἀπὸ τῆς ἁπλότητος\FTNT{†}{{\FR 11:3 }{\FT{απλοτητος
{\BD{f}}{\SUP{35}} (95\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 και της αγνοτητος 𝕻{\SUP{46}}ℵB (5\%) [NU]}}} τῆς εἰς τὸν Χριστόν.

\VS{4}Εἰ μὲν γὰρ ὁ ἐρχόμενος ἄλλον Ἰησοῦν κηρύσσει ὃν οὐκ ἐκηρύξαμεν, ἢ πνεῦμα ἕτερον λαμβάνετε ὃ οὐκ ἐλάβετε, ἢ εὐαγγέλιον ἕτερον ὃ οὐκ ἐδέξασθε, καλῶς ἠνείχεσθε.\FTNT{‡}{{\FR 11:4 }{\FT{ηνειχεσθε
{\BD{f}}{\SUP{35}} [53\%] RP,TR ¦ ανειχεσθε ℵ [41\%] HF,OC,CP ¦ ανεχεσθε 𝕻{\SUP{46}}B [1\%] NU ¦ ανειχεσθαι [4\%] ¦ five other variants [1\%]}}}


\par }{\SH Paul ministered without charge
\par }
{\PP \VS{5}Λογίζομαι γὰρ μηδὲν ὑστερηκέναι τῶν ὑπερλίαν ἀποστόλων.

\VS{6}Εἰ δὲ καὶ ἰδιώτης τῷ λόγῳ, ἀλλ᾿ οὐ τῇ γνώσει—ἀλλ᾿ ἐν παντὶ φανερωθέντες\FTNT{§}{{\FR 11:6 }{\FT{φανερωθεντες
{\BD{f}}{\SUP{35}} (95.5\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ φανερωσαντες ℵB (3.9\%) NU ¦ two other variants (0.5\%) ¦ part of a longer omission 𝕻{\SUP{46}}}}} ἐν πᾶσιν εἰς ὑμᾶς.

\VS{7}Ἢ ἁμαρτίαν ἐποίησα ἑαυτὸν\FTNT{*}{{\FR 11:7 }{\FT{εαυτον
{\BD{f}}{\SUP{35}} [22\%] CP ¦ εμαυτον 𝕻{\SUP{46}}ℵB,C [78\%] RP,HF,OC,TR,NU}}} ταπεινῶν ἵνα ὑμεῖς ὑψωθῆτε, ὅτι δωρεὰν τὸ τοῦ Θεοῦ εὐαγγέλιον εὐηγγελισάμην ὑμῖν;

\VS{8}Ἄλλας ἐκκλησίας ἐσύλησα, λαβὼν ὀψώνιον πρὸς τὴν ὑμῶν διακονίαν,

\VS{9}καὶ παρὼν πρὸς ὑμᾶς καὶ ὑστερηθείς, οὐ κατενάρκησα οὐδενός·\FTNT{†}{{\FR 11:9 }{\FT{ουδενος
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ουθενος ℵB [3\%] NU}}} τὸ γὰρ ὑστέρημά μου προσανεπλήρωσαν\FTNT{‡}{{\FR 11:9 }{\FT{προσανεπληρωσαν
{\IT{rell}} ¦ πρωσανεπληρωσαν CP}}} οἱ ἀδελφοί, ἐλθόντες ἀπὸ Μακεδονίας. Καὶ ἐν παντὶ ἀβαρῆ ὑμῖν ἐμαυτὸν\FTNT{§}{{\FR 11:9 }{\FT{υμιν εμαυτον
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 21 (𝕻{\SUP{46}})ℵB [3\%] NU ¦ 2 [1\%]}}} ἐτήρησα, καὶ τηρήσω.


\par }{\SH Exposing deceivers
\par }
{\PP \VS{10}Ἔστιν ἀλήθεια Χριστοῦ ἐν ἐμοί· ὅτι ἡ καύχησις αὕτη οὐ φραγήσεται εἰς ἐμὲ ἐν τοῖς κλίμασιν τῆς Ἀχαΐας.

\VS{11}Διὰ τί; Ὅτι οὐκ ἀγαπῶ ὑμᾶς; Ὁ Θεὸς οἶδεν.

\VS{12}Ὃ δὲ ποιῶ, καὶ ποιήσω, ἵνα ἐκκόψω τὴν ἀφορμὴν τῶν θελόντων ἀφορμήν, ἵνα ἐν ᾧ καυχῶνται εὑρεθῶσιν καθὼς καὶ ἡμεῖς.

\VS{13}Οἱ γὰρ τοιοῦτοι ψευδαπόστολοι, ἐργάται δόλιοι, μετασχηματιζόμενοι εἰς ἀποστόλους Χριστοῦ.

\VS{14}Καὶ οὐ θαυμαστόν,\FTNT{*}{{\FR 11:14 }{\FT{θαυμαστον
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ θαυμα 𝕻{\SUP{46}}ℵB [4\%] NU}}} αὐτὸς γὰρ ὁ Σατανᾶς μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός.

\VS{15}Οὐ μέγα οὖν εἰ καὶ οἱ διάκονοι αὐτοῦ μετασχηματίζονται ὡς διάκονοι δικαιοσύνης, ὧν τὸ τέλος ἔσται κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν.


\par }{\SHB A little ‘necessary’ boasting
\par }
{\PP \VS{16}Πάλιν λέγω, μὴ τίς με δόξῃ ἄφρονα εἶναι. Εἰ δὲ μή γε, κἂν ὡς ἄφρονα δέξασθέ με, ἵνα κἀγὼ μικρόν τι\FTNT{†}{{\FR 11:16 }{\FT{καγω μικρον τι
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵB [90\%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ ~ 231 [7\%] TR ¦ ~ 132 [3\%]}}} καυχήσωμαι.

\VS{17}Ὃ λαλῶ, οὐ λαλῶ κατὰ Κύριον,\FTNT{‡}{{\FR 11:17 }{\FT{λαλω κατα κυριον
{\BD{f}}{\SUP{35}} [94\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 231 𝕻{\SUP{46}}ℵB [6\%] NU}}} ἀλλ᾿ ὡς ἐν ἀφροσύνῃ, ἐν ταύτῃ τῇ ὑποστάσει τῆς καυχήσεως.

\VS{18}Ἐπεὶ πολλοὶ καυχῶνται κατὰ τὴν\FTNT{§}{{\FR 11:18 }{\FT{την
{\BD{f}}{\SUP{35}} B [82\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵ [18\%] NU}}} σάρκα, κἀγὼ καυχήσομαι

\VS{19}(ἡδέως γὰρ ἀνέχεσθε τῶν ἀφρόνων, φρόνιμοι ὄντες.).

\VS{20}Ἀνέχεσθε γὰρ εἴ τις ὑμᾶς καταδουλοῖ, εἴ τις κατεσθίει, εἴ τις λαμβάνει, εἴ τις ἐπαίρεται, εἴ τις ὑμᾶς εἰς πρόσωπον\FTNT{*}{{\FR 11:20 }{\FT{υμας εις προσωπον
{\BD{f}}{\SUP{35}} [94\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 231 𝕻{\SUP{46}}ℵB,I [6\%] NU}}} δαίρει.\FTNT{†}{{\FR 11:20 }{\FT{δαιρει
{\BD{f}}{\SUP{35}} [40\%] CP ¦ δερει 𝕻{\SUP{46}}(ℵ)B [60\%] RP,HF,OC,TR,NU}}}

\VS{21}Κατὰ ἀτιμίαν λέγω, ὡς ὅτι ἡμεῖς ἠσθενήσαμεν.\FTNT{‡}{{\FR 11:21 }{\FT{ησθενησαμεν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ησθενηκαμεν 𝕻{\SUP{46}}ℵB [2\%] NU}}}

\par }{\PP Ἐν ᾧ δ᾿ ἄν τις τολμᾷ (ἐν ἀφροσύνῃ λέγω), τολμῶ κἀγώ.

\VS{22}Ἑβραῖοί εἰσιν; Κἀγώ. Ἰσραηλῖταί εἰσιν; Κἀγώ. Σπέρμα Ἁβραάμ\FTNT{§}{{\FR 11:22 }{\FT{ἁβρααμ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [40\%] ¦ ἀβρααμ [60\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU}}} εἰσιν; Κἀγώ.

\VS{23}Διάκονοι Χριστοῦ εἰσιν; (παραφρονῶν λαλῶ) Ὑπὲρ ἐγώ· ἐν κόποις περισσοτέρως, ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλόντως, ἐν φυλακαῖς περισσοτέρως,\FTNT{*}{{\FR 11:23 }{\FT{εν πληγαις υπερβαλλοντως εν φυλακαις περισσοτερως
{\BD{f}}{\SUP{35}} (95.7\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 456123 𝕻{\SUP{46}}B (2.2\%) NU ¦ ~ 126453 ℵ (0.5\%) ¦ long omissions (1.5\%) ¦ one other variant}}} ἐν θανάτοις πολλάκις

\VS{24}—ὑπὸ Ἰουδαίων πεντάκις τεσσαράκοντα\FTNT{†}{{\FR 11:24 }{\FT{τεσσαρακοντα
{\BD{f}}{\SUP{35}} [99\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ τεσσερακοντα 𝕻{\SUP{46}}ℵB [1\%] NU}}} παρὰ μίαν ἔλαβον·

\VS{25}τρὶς ἐρραβδίσθην·\FTNT{‡}{{\FR 11:25 }{\FT{ερραβδισθην
{\BD{f}}{\SUP{35}} [45\%] OC ¦ εραβδισθην [55\%] RP,HF,TR,CP,NU}}} ἅπαξ ἐλιθάσθην· τρὶς ἐναυάγησα (νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα)—

\VS{26}ὁδοιπορίαις πολλάκις, κινδύνοις ποταμῶν, κινδύνοις λῃστῶν, κινδύνοις ἐκ γένους, κινδύνοις ἐξ ἐθνῶν, κινδύνοις ἐν πόλει, κινδύνοις ἐν ἐρημίᾳ, κινδύνοις ἐν θαλάσσῃ, κινδύνοις ἐν ψευδαδέλφοις·

\VS{27}ἐν\FTNT{§}{{\FR 11:27 }{\FT{εν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵB [2\%] NU}}} κόπῳ καὶ μόχθῳ, ἐν ἀγρυπνίαις πολλάκις, ἐν λιμῷ καὶ δίψει, ἐν νηστείαις πολλάκις, ἐν ψύχει καὶ γυμνότητι—

\VS{28}χωρὶς τῶν παρεκτός, ἡ ἐπισύστασίς\FTNT{*}{{\FR 11:28 }{\FT{επισυστασις
{\BD{f}}{\SUP{35}} [87\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ επιστασις 𝕻{\SUP{46}}ℵB [3\%] NU ¦ υποστασις [10\%]}}} μου\FTNT{†}{{\FR 11:28 }{\FT{μου
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ μοι 𝕻{\SUP{46}}ℵB [2\%] NU}}} ἡ καθ᾿ ἡμέραν,\FTNT{‡}{{\FR 11:28 }{\FT{καθ᾿ ἡμεραν
{\IT{rell}} ¦ καθημέραν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [20\%] (I include this for the record, and so as not to lose sight of it, but since there is evidently no difference in meaning, I stay with the conventional pointing.)}}} ἡ μέριμνα πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν.

\VS{29}Τίς ἀσθενεῖ, καὶ οὐκ ἀσθενῶ; Τίς σκανδαλίζεται, καὶ οὐκ ἐγὼ πυροῦμαι;


\par }{\SH When I am weak, then I am strong
\par }
{\PP \VS{30}Εἰ καυχᾶσθαι δεῖ, τὰ τῆς ἀσθενείας μου καυχήσομαι.

\VS{31}Ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τοῦ Κυρίου\FTNT{§}{{\FR 11:31 }{\FT{κυριου
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46v}}ℵB [60\%] RP,HF,CP,NU ¦ 1 ημων [40\%] OC,TR}}} Ἰησοῦ Χριστοῦ\FTNT{*}{{\FR 11:31 }{\FT{χριστου
{\BD{f}}{\SUP{35}} [96\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — ℵB [4\%] NU}}} οἶδεν, ὁ ὢν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας, ὅτι οὐ ψεύδομαι.

\VS{32}Ἐν Δαμασκῷ ὁ ἐθνάρχης Ἀρέτα\FTNT{†}{{\FR 11:32 }{\FT{ἀρετα
{\IT{rell}} ¦ ἁρετα NU}}} τοῦ βασιλέως ἐφρούρει τὴν Δαμασκηνῶν πόλιν,\FTNT{‡}{{\FR 11:32 }{\FT{δαμασκηνων πολιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 21 ℵB [3\%] NU}}} πιάσαι με θέλων·\FTNT{§}{{\FR 11:32 }{\FT{θελων
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵ [99.5\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — B [0.5\%] NU}}}

\VS{33}καὶ διὰ θυρίδος ἐν σαργάνῃ ἐχαλάσθην διὰ τοῦ τείχους καὶ ἐξέφυγον τὰς χεῖρας αὐτοῦ.




\par }\Chap{12}{\SHB A visit to the third heaven
\par }
{\PP \VerseOne{1}Καυχᾶσθαι δὴ\FTNT{*}{{\FR 12:1 }{\FT{δη
{\BD{f}}{\SUP{35}} [62\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ δει 𝕻{\SUP{46}}B [37\%] NU ¦ δε ℵ [1\%]}}} οὐ συμφέρει μοι.\FTNT{†}{{\FR 12:1 }{\FT{συμφερει μοι
{\BD{f}}{\SUP{35}} (96.5\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ συμφερον μεν 𝕻{\SUP{46}}ℵB (2.3\%) NU ¦ συμφερον 2 (0.5\%) ¦ three other variants (0.7\%)}}} Ἐλεύσομαι γὰρ\FTNT{‡}{{\FR 12:1 }{\FT{γαρ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ δε 𝕻{\SUP{46}}ℵ [2\%] NU ¦ δε και B}}} εἰς ὀπτασίας καὶ ἀποκαλύψεις Κυρίου.

\VS{2}Οἶδα ἄνθρωπον ἐν Χριστῷ πρὸ ἐτῶν δεκατεσσάρων—εἴτε ἐν σώματι οὐκ οἶδα, εἴτε ἐκτὸς τοῦ σώματος οὐκ οἶδα, ὁ Θεὸς οἶδεν—ἁρπαγέντα τὸν τοιοῦτον ἕως τρίτου οὐρανοῦ.

\VS{3}Καὶ οἶδα τὸν τοιοῦτον ἄνθρωπον—εἴτε ἐν σώματι, εἴτε ἐκτὸς\FTNT{§}{{\FR 12:3 }{\FT{εκτος
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵ [99.5\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ χωρις 𝕻{\SUP{46}}B [0.5\%] NU}}} τοῦ σώματος οὐκ οἶδα, ὁ Θεὸς οἶδεν—

\VS{4}ὅτι ἡρπάγη εἰς τὸν Παράδεισον καὶ ἤκουσεν ἄρρητα ῥήματα, ἃ οὐκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι.

\VS{5}Ὑπὲρ τοῦ τοιούτου καυχήσομαι, ὑπὲρ δὲ ἐμαυτοῦ οὐ καυχήσομαι, εἰ μὴ ἐν ταῖς ἀσθενείαις μου.\FTNT{*}{{\FR 12:5 }{\FT{μου
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵ [98.5\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}B [1.5\%] NU}}}

\VS{6}Ἐὰν γὰρ θελήσω καυχήσασθαι, οὐκ ἔσομαι ἄφρων, ἀλήθειαν γὰρ ἐρῶ· φείδομαι δέ, μή τις εἰς ἐμὲ λογίσηται ὑπὲρ ὃ βλέπει με ἢ ἀκούει τι\FTNT{†}{{\FR 12:6 }{\FT{τι
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP[NU] ¦ — ℵB,I [2\%]}}} ἐξ ἐμοῦ.


\par }{\SHB The ‘thorn in the flesh’
\par }
{\PP \VS{7}Καὶ τῇ ὑπερβολῇ τῶν ἀποκαλύψεων,\FTNT{‡}{{\FR 12:7 }{\FT{αποκαλυψεων
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 διο ℵA,B [2\%] NU}}} ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι,\FTNT{§}{{\FR 12:7 }{\FT{υπεραιρωμαι
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵ [50\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU ¦ υπεραιρομεν 𝕻{\SUP{46}} [44\%] ¦ υπεραιρομαι [4\%] ¦ υπερερωμαι A,B [2\%] ¦ two other variants}}} ἐδόθη μοι σκόλοψ τῇ σαρκί, ἄγγελος Σατᾶν\FTNT{*}{{\FR 12:7 }{\FT{σαταν
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ σατανα 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [2\%] NU}}} ἵνα με κολαφίζῃ—ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι.

\VS{8}Ὑπὲρ τούτου τρὶς τὸν Κύριον παρεκάλεσα ἵνα ἀποστῇ ἀπ᾿ ἐμοῦ.

\VS{9}Καὶ εἴρηκέν μοι, «Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου, ἡ γὰρ δύναμίς μου\FTNT{†}{{\FR 12:9 }{\FT{μου
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98.5\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46v}}ℵA,B [1.5\%] NU}}} ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται.»\FTNT{‡}{{\FR 12:9 }{\FT{τελειουται
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98.5\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ τελειται ℵB [1\%] NU ¦ τελειτε A [0.5\%]}}} Ἥδιστα οὖν μᾶλλον καυχήσομαι ἐν ταῖς ἀσθενείαις μου, ἵνα ἐπισκηνώσῃ\FTNT{§}{{\FR 12:9 }{\FT{επισκηνωση
{\IT{rell}} ¦ επισκηνωσει [18\%] ¦ two other variants}}} ἐπ᾿ ἐμὲ ἡ δύναμις τοῦ Χριστοῦ.

\VS{10}Διό, εὐδοκῶ ἐν ἀσθενείαις, ἐν ὕβρεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν διωγμοῖς, ἐν\FTNT{*}{{\FR 12:10 }{\FT{εν
{\BD{f}}{\SUP{35}} A [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ και 𝕻{\SUP{46}}ℵB [1.5\%] NU ¦ και 1 [0.5\%]}}} στενοχωρίαις, ὑπὲρ Χριστοῦ. Ὅταν γὰρ ἀσθενῶ, τότε δυνατός εἰμι.


\par }{\SH Apostolic signs were produced
\par }
{\PP \VS{11}Γέγονα ἄφρων καυχώμενος·\FTNT{†}{{\FR 12:11 }{\FT{καυχωμενος
{\BD{f}}{\SUP{35}} (83.9\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ καυχομενος (5.7\%) ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B (10.4\%) NU}}} ὑμεῖς με ἠναγκάσατε· ἐγὼ γὰρ ὤφειλον ὑφ᾿ ὑμῶν συνίστασθαι, οὐδὲν γὰρ ὑστέρησα τῶν ὑπερλίαν ἀποστόλων, εἰ καὶ οὐδέν εἰμι.

\VS{12}Τὰ μὲν σημεῖα τοῦ ἀποστόλου κατειργάσθη\FTNT{‡}{{\FR 12:12 }{\FT{κατειργασθη
{\IT{rell}} ¦ κατειργασται CP}}} ἐν ὑμῖν ἐν πάσῃ ὑπομονῇ, ἐν σημείοις\FTNT{§}{{\FR 12:12 }{\FT{εν σημειοις
{\BD{f}}{\SUP{35}} (92\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ 2 τε 𝕻{\SUP{46}}ℵ(B) (4.5\%) NU ¦ 2 A (2.3\%) ¦ και 12 (0.5\%) ¦ και 2 (0.5\%) ¦ one other variant}}} καὶ τέρασιν καὶ δυνάμεσιν.

\VS{13}Τί γάρ ἐστιν ὃ ἡττήθητε,\FTNT{*}{{\FR 12:13 }{\FT{ηττηθητε
{\BD{f}}{\SUP{35}} A [85\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ητγηθητε [13\%] ¦ ησσωθητε 𝕻{\SUP{46}}ℵB [1\%] NU ¦ four other variants [1\%]}}} ὑπὲρ τὰς λοιπὰς ἐκκλησίας, εἰ μὴ ὅτι αὐτὸς ἐγὼ οὐ κατενάρκησα ὑμῶν; Χαρίσασθέ μοι τὴν ἀδικίαν ταύτην.


\par }{\SHB Still not burdening
\par }
{\PP \VS{14}Ἰδού, τρίτον\FTNT{†}{{\FR 12:14 }{\FT{τριτον
{\BD{f}}{\SUP{35}} [75\%] RP,HF,OC,TR ¦ 1 τουτου 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [25\%] CP,NU}}} ἑτοίμως ἔχω ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, καὶ οὐ καταναρκήσω\FTNT{‡}{{\FR 12:14 }{\FT{καταναρκησω
{\IT{rell}} ¦ κατεναρκησα CP}}} ὑμῶν.\FTNT{§}{{\FR 12:14 }{\FT{υμων
{\BD{f}}{\SUP{35}} [87\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ υμιν [7\%] ¦ υμας [3.5\%] ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [2.5\%] NU}}} Οὐ γὰρ ζητῶ τὰ ὑμῶν, ἀλλ᾿\FTNT{*}{{\FR 12:14 }{\FT{αλλ
{\BD{f}}{\SUP{35}} [45\%] TR ¦ αλλα 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,C [55\%] RP,HF,OC,CP,NU}}} ὑμᾶς—οὐ γὰρ ὀφείλει τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσιν θησαυρίζειν, ἀλλ᾿\FTNT{†}{{\FR 12:14 }{\FT{αλλ
{\IT{rell}} ¦ αλλα 𝕻{\SUP{46}}ℵA [3\%] NU}}} οἱ γονεῖς τοῖς τέκνοις.

\VS{15}Ἐγὼ δὲ ἥδιστα δαπανήσω καὶ ἐκδαπανηθήσομαι ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν, εἰ καὶ\FTNT{‡}{{\FR 12:15 }{\FT{και
{\BD{f}}{\SUP{35}} [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [1.5\%] NU ¦ two other variants}}} περισσοτέρως ὑμᾶς ἀγαπῶν,\FTNT{§}{{\FR 12:15 }{\FT{αγαπων
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}} B [95\%] RP,HF,OC,TR,CP[NU] ¦ αγαπω ℵA [5\%]}}} ἧττον\FTNT{*}{{\FR 12:15 }{\FT{ηττον
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ησσον 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [3\%] NU}}} ἀγαπῶμαι.

\VS{16}‹Ἔστω δέ, ἐγὼ οὐ κατεβάρησα ὑμᾶς, ἀλλ᾿\FTNT{†}{{\FR 12:16 }{\FT{αλλ
{\IT{rell}} ¦ αλλα 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [10\%] NU}}} ὑπάρχων πανοῦργος, δόλῳ ὑμᾶς ἔλαβον.›

\VS{17}Μή τινα ὧν ἀπέσταλκα πρὸς ὑμᾶς, δι᾿ αὐτοῦ ἐπλεονέκτησα ὑμᾶς;

\VS{18}Παρεκάλεσα Τίτον καὶ συναπέστειλα τὸν ἀδελφόν—μήτι ἐπλεονέκτησεν ὑμᾶς Τίτος; Οὐ τῷ αὐτῷ πνεύματι περιεπατήσαμεν, οὐ τοῖς αὐτοῖς ἴχνεσιν;


\par }{\SH A little veiled threatening
\par }
{\PP \VS{19}Πάλιν\FTNT{‡}{{\FR 12:19 }{\FT{παλιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} (96\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ παλαι ℵ(A)B (3.8\%) NU ¦ ου παλαι 𝕻{\SUP{46}} (alone)}}} δοκεῖτε ὅτι ὑμῖν ἀπολογούμεθα; Κατενώπιον τοῦ\FTNT{§}{{\FR 12:19 }{\FT{κατενωπιον του
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ κατεναντι 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [3\%] NU}}} Θεοῦ, ἐν Χριστῷ, λαλοῦμεν· τὰ δὲ πάντα, ἀγαπητοί, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν οἰκοδομῆς.

\VS{20}Φοβοῦμαι γὰρ μή πως ἐλθὼν οὐχ οἵους θέλω εὕρω ὑμᾶς, κἀγὼ εὑρεθῶ ὑμῖν οἷον οὐ θέλετε—μή πως ἔρις,\FTNT{*}{{\FR 12:20 }{\FT{ερις
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵA [45\%] CP,NU ¦ ερεις B [55\%] RP,HF,OC,TR}}} ζῆλοι,\FTNT{†}{{\FR 12:20 }{\FT{ζηλοι
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵ [98\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ζηλος 𝕻{\SUP{46}}A,B [2\%] NU}}} θυμοί, ἐριθεῖαι, καταλαλιαί, ψιθυρισμοί, φυσιώσεις, ἀκαταστασίαι—

\VS{21}μὴ πάλιν ἐλθόντα με\FTNT{‡}{{\FR 12:21 }{\FT{ελθοντα με
{\BD{f}}{\SUP{35}} (97.8\%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ ελθοντος μου 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B (2.2\%) NU}}} ταπεινώσῃ\FTNT{§}{{\FR 12:21 }{\FT{ταπεινωση
{\BD{f}}{\SUP{35}} (46.5\%) OC,TR ¦ ταπεινωσει (49.2\%) RP,HF,CP ¦ 1 με ℵA (0.5\%) ¦ ταπεινωσει με 𝕻{\SUP{46}}B (3.8\%) NU}}} ὁ Θεός μου πρὸς ὑμᾶς, καὶ πενθήσω πολλοὺς τῶν προημαρτηκότων καὶ μὴ μετανοησάντων ἐπὶ τῇ ἀκαθαρσίᾳ καὶ πορνείᾳ καὶ ἀσελγείᾳ ᾗ ἔπραξαν.




\par }\Chap{13}{\SHB I will not spare
\par }
{\PP \VerseOne{1}Τρίτον\FTNT{*}{{\FR 13:1 }{\FT{τριτον
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵB [85\%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ ιδου 1 A [15\%] CP}}} τοῦτο ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς. «Ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων καὶ τριῶν σταθήσεται πᾶν ῥῆμα.»

\VS{2}Προείρηκα καὶ προλέγω, ὡς παρὼν τὸ δεύτερον, καὶ ἀπὼν νῦν γράφω\FTNT{†}{{\FR 13:2 }{\FT{γραφω
{\BD{f}}{\SUP{35}} [97\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B,I [3\%] NU}}} τοῖς προημαρτηκόσιν καὶ τοῖς λοιποῖς πᾶσιν· ὅτι ἐὰν ἔλθω εἰς τὸ πάλιν, οὐ φείσομαι,

\VS{3}ἐπεὶ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ—ὃς εἰς ὑμᾶς οὐκ ἀσθενεῖ, ἀλλὰ δυνατεῖ\FTNT{‡}{{\FR 13:3 }{\FT{δυνατει
{\IT{rell}} ¦ δυναται [1\%] CP ¦ αδυνατει [5\%] ¦ δυνατοι [2\%] ¦ two other variants}}} ἐν ὑμῖν

\VS{4}(καὶ γὰρ εἰ\FTNT{§}{{\FR 13:4 }{\FT{ει
{\BD{f}}{\SUP{35}} A [92\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — ℵB [8\%] NU}}} ἐσταυρώθη ἐξ ἀσθενείας, ἀλλὰ ζῇ ἐκ δυνάμεως Θεοῦ). Καὶ γὰρ ἡμεῖς ἀσθενοῦμεν ἐν αὐτῷ, ἀλλὰ ζησόμεθα\FTNT{*}{{\FR 13:4 }{\FT{ζησομεθα
{\BD{f}}{\SUP{35}} [92\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ζησομεν ℵA,B [4\%] NU ¦ ζησωμεν [2\%] ¦ ζησωμεθα [2\%] ¦ ζων 𝕻{\SUP{46}}}}} σὺν αὐτῷ ἐκ δυνάμεως Θεοῦ εἰς ὑμᾶς.


\par }{\SHB Examine yourselves
\par }
{\PP \VS{5}Ἑαυτοὺς πειράζετε εἰ ἐστὲ ἐν τῇ πίστει· ἑαυτοὺς δοκιμάζετε. Ἢ οὐκ ἐπιγινώσκετε ἑαυτοὺς ὅτι Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν ὑμῖν ἐστιν;\FTNT{†}{{\FR 13:5 }{\FT{εστιν
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵA [99\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}B [1\%] NU}}}—εἰ μήτι\FTNT{‡}{{\FR 13:5 }{\FT{μητι
{\BD{f}}{\SUP{35}} 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [95\%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ 1 αρα [5\%] CP}}} ἀδόκιμοί ἐστε.

\VS{6}Ἐλπίζω δὲ ὅτι γνώσεσθε ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἐσμὲν ἀδόκιμοι.


\par }{\PP \VS{7}Εὔχομαι\FTNT{§}{{\FR 13:7 }{\FT{ευχομαι
{\BD{f}}{\SUP{35}} [91\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ευχωμεθα 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [9\%] NU}}} δὲ πρὸς τὸν Θεὸν μὴ ποιῆσαι ὑμᾶς κακὸν μηδέν·\FTNT{*}{{\FR 13:7 }{\FT{κακον μηδεν
{\IT{rell}} ¦ ~ 21 [18\%]}}} οὐχ ἵνα ἡμεῖς δόκιμοι φανῶμεν, ἀλλ᾿ ἵνα ὑμεῖς τὸ καλὸν ποιῆτε\FTNT{†}{{\FR 13:7 }{\FT{ποιητε
{\IT{rell}} ¦ ποιειτε ℵ [11\%] ¦ ποιειται [2\%] ¦ ποιηται [1\%]}}} (ἡμεῖς δὲ ὡς ἀδόκιμοι ὦμεν).

\VS{8}Οὐ γὰρ δυνάμεθά τι κατὰ τῆς ἀληθείας, ἀλλ᾿\FTNT{‡}{{\FR 13:8 }{\FT{αλλ
{\IT{rell}} ¦ αλλα 𝕻{\SUP{46}}ℵ [1\%] NU ¦ omit clause [8\%]}}} ὑπὲρ τῆς ἀληθείας.

\VS{9}Χαίρομεν γὰρ\FTNT{§}{{\FR 13:9 }{\FT{γαρ
{\IT{rell}} ¦ — [15\%]}}} ὅταν ἡμεῖς ἀσθενῶμεν, ὑμεῖς δὲ δυνατοὶ ἦτε. Τοῦτο δὲ\FTNT{*}{{\FR 13:9 }{\FT{δε
{\BD{f}}{\SUP{35}} [94\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [6\%] NU}}} καὶ εὐχόμεθα, τὴν ὑμῶν κατάρτισιν.\FTNT{†}{{\FR 13:9 }{\FT{καταρτισιν
{\IT{rell}} ¦ καταρτησιν [30\%] CP}}}

\VS{10}Διὰ τοῦτο ταῦτα ἀπὼν γράφω, ἵνα παρὼν μὴ ἀποτόμως χρήσωμαι,\FTNT{‡}{{\FR 13:10 }{\FT{χρησωμαι
{\IT{rell}} ¦ χρησομαι [15\%]}}} κατὰ τὴν ἐξουσίαν ἣν ἔδωκέν μοι ὁ Κύριος,\FTNT{§}{{\FR 13:10 }{\FT{εδωκεν μοι ο κυριος
{\BD{f}}{\SUP{35}} [94\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 3412 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [6\%] NU}}} εἰς οἰκοδομὴν καὶ οὐκ εἰς καθαίρεσιν.


\par }{\MS Conclusion

\par }{\MM \VS{11}Λοιπόν, ἀδελφοί, χαίρετε· καταρτίζεσθε· παρακαλεῖσθε· τὸ αὐτὸ φρονεῖτε· εἰρηνεύετε· καὶ ὁ Θεὸς τῆς ἀγάπης καὶ τῆς\FTNT{*}{{\FR 13:11 }{\FT{της
{\BD{f}}{\SUP{35}} [30\%] CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [70\%] RP,HF,OC,TR,NU}}} εἰρήνης ἔσται μεθ᾿ ὑμῶν.

\VS{12}Ἀσπάσασθε ἀλλήλους ἐν ἁγίῳ φιλήματι.\FTNT{†}{{\FR 13:12 }{\FT{αγιω φιληματι
{\BD{f}}{\SUP{35}} ℵB [80\%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ ~ 21 𝕻{\SUP{46}}A [20\%] CP}}}

\VS{13}Ἀσπάζονται ὑμᾶς οἱ ἅγιοι πάντες.

\VS{14}Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν\FTNT{‡}{{\FR 13:14 }{\FT{ημων
{\BD{f}}{\SUP{35}} [40\%] ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [60\%] RP,HF,OC,TR,CP,NU}}} Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, καὶ ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μετὰ πάντων ὑμῶν. Ἀμήν.\FTNT{§}{{\FR 13:14 }{\FT{αμην
{\BD{f}}{\SUP{35}} [92\%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻{\SUP{46}}ℵA,B [8\%] NU}}}{\SUP{,}}\FTNT{*}{{\FR 13:14 }{\FT{The citation of
{\BD{f}}{\SUP{35}} is based on the following thirty-six MSS—18, 35, 141, 201, 204, 328, 386, 432, 444, 757, 824, 928, 986, 1072, 1075, 1100, 1249, 1482, 1503, 1548, 1617, 1637, 1652, 1725, 1740, 1855, 1864, 1865, 1892, 1897, 2352, 2431, 2466, 2554, 2587 and 2723—all of which I collated myself. 2554 is a ‘perfect’ representative of
{\BD{f}}{\SUP{35}} in 2 Corinthians, as it stands, as were the exemplars of 1865 and 2723. For a book this size the uniformity is impressive. Since these MSS come from all over the Mediterranean world (Sinai, Jerusalem, Aegean, Patmos, Constantinople, Bucharest, Trikala, Meteora, Athens, Mt. Athos [seven different monasteries], Grottaferrata, Vatican, etc.) they are certainly representative of the family, giving us the precise family profile—it is reflected in the Text without exception.
\par In the statements of evidence I have included the percentage of manuscript attestation for each variant within either ( ) or [ ]. I have used ( ) for the evidence taken from {\IT{TuT}}, which I take to be reasonably precise. For the variant sets that are not covered there I used Reuben Swanson’s excellent collations ({\IT{New Testament Greek Manuscripts: 2 Corinthians}} [Ed. Reuben Swanson, Carol Stream, IL: Tyndale House Publishers, 2005]). For 2 Corinthians Swanson collated 83 MSS, five being fragmentary (for any given variant set there will usually be at least 75 MSS listed), and I occasionally supplemented from Scrivener and von Soden—the percentages offered, I have used [ ] for these, are extrapolations based on a comparison of these sources.
\par I venture to predict, if complete collations ever become available, that for any non-Byzantine variants listed with 5 to 1\% support (in my apparatus) the margin of error should not exceed ±1\%; for non-Byzantine variants listed with 10 to 6\% support the margin of error should hardly exceed ±2\%; where there is some division among the Byzantine witnesses the margin of error should rarely exceed ±10\%—by comparing Swanson with {\IT{TuT}}, I believe one can make a fairly accurate extrapolation. However, I guarantee the witness of Family 35. Please see the last footnote for Matthew for further information.}}}


\par }