32
1 — Yva, xeayvu rã ejapyxaka ke ndeapyxa py.
Yvy, endu ke xejuru gui ayvu oẽ va'e.
2 Xe'arandua ma opa rupi too oky otykya rami,
xeayvua tanhomoingo porã yxapy yvy omoakỹa rami,
nhuũ áry oky rayvi'i, ha'e mba'ety áry rupi otykya rami.
3 Mba'eta amombe'u porãve 'rã Senhor rery.
Amboyvate ete 'rã Nhanderuete.
4 Ha'e ma itaova! Ha'e ojapo va'e ma ha'evea ramigua meme,
oikoa ha'e javi rupi oexa uka gueko porãa.
Nhanderuete ma ojeroviapy, hexe noĩ 'rã mba'emo vai.
Heko porã va'e vy ha'evea rami joguereko.
5 Ha'e rã peẽ kuery ma hovai rupi pendekuai, ojeroviaa rupi e'ỹ.
Ha'e rami vy ta'y kuery regua e'ỹ ma peiko,
ha'e rã iove ramigua rive.
Peẽ kuery ma ha'eve e'ỹa rami pendekuai teko vai rupi.
6 Ha'e rami ete teve pemboekovia Senhor pendererekoa re,
inhakã porã e'ỹ ha'e oikuaa e'ỹ rei va'e peiko va'e?
Ha'e'ỹ nda'u Penderu ojeupe guarã pendejoguaare,
penemoingoare ha'e penemombaraetea?
7 Penema'endu'a ke ára ymave rupi oiko va'ekue re,
peikuaa pota na ma'etỹa oaxapa rei ma va'ekue rupi ikuai va'ekue re.
Peporandu ke penderu kuery pe, ha'e ramo omombe'u porãve 'rã.
Penemongeta va'ety kuery pe peporandu rã omombe'u avi 'rã.
8 Mba'eta Yvate ete va'e yvy regua ikuai aguã ome'ẽ-me'ẽ raka'e,
avakue ra'y kuery joegui omboja'o vy.
Ha'e va'e jave py oa'anga raka'e ha'e kuery rekoarã,
Israel ra'y kuery regua mbovy pa ikuaia rami vy.
9 Mba'eta Senhor pegua oĩ va'e ma ixupegua kuery,
Jacó kuery ae ikuai ixupegua regua.
10 Yvy ipirupa reia py ojou va'ekue ojeupe guarã,
peteĩ henda tekoa e'ỹa hi'ãgue-'ãgue nhendua py.
Ha'e vy ojoko herekovy vy opena ha'e kuery re,
opena porã imoiny guexa ra'yĩ re rami ae.
11 Taguato minha gua'y kuery ombo'e vy
ha'e kuery áry rupi oveve oikovy va'e rami,
opepo oipyo vy ojopy imoiny vy opepo áry ogueraa va'e rami,
12 ha'e rami ae Senhor nhanderereko, ha'e anho'i.
Hexeve ndoikoi amboae regua tuuete.
13 Ha'e vy yvyty áry rupi ojapo kavaju árygua rami oje'oi aguã rami.
Ojapo mba'ety rupi ikuai va'e gui okaru okuapy aguã rami,
ei itaova re ikuai va'e oipyte aguã, ha'e azeite itaty reia rupi ikuai va'e,
14 vaka kamby kekue, vexa'i kamby gui,
ha'e gui vexa ra'y kyrakue,
kavara ha'e kavara ava Basã py ikuai va'e gui,
trigo porãgueve va'e gui ae.
Ojapo uva rykue oy'u aguã rami, pytã porã va'e.
15 Ha'e rami teĩ hymba hembiayvu va'e ikyrapa ma vy opyvoi hexe.
Ikyrapa, tuvixapa, oguerekopa ma vy
hexaraipa Nhanderuete imoingoare gui,
ndoipotavei itaova gueraa jepeare.
16 Mba'eta amboae regua tuuete re rive ha'e kuery oo vy ojapo Senhor nda'evei etea oendu aguã rami,
ojeguarupy omboetea py ombopoxy.
17 Anha kuery pe rive ome'ẽ okuapy mba'emo, Nhanderuete pe e'ỹ.
Amboae regua tuuete ndoikuaai rei va'ety pe,
tuuete ojapoa pyau va'ekue pe,
tuu kuery omboete va'ety pe e'ỹ.
18 Hexaraipa okuapy itaova ha'e kuery re ta'y va'e gui,
nguuete imoingoare gui ae hexarai.
19 Ha'e nunga Senhor oexa vy nopenavei,
ta'y kuery ha'e tajy kuery ombopoxy rire.
20 Ha'e vy aipoe'i: “Ha'e kuery pe ndajexa ukavei 'rã.
Aexa 'rã opaa py ha'e kuery re oiko va'e.
Mba'eta ha'e kuery ma teko vai rupi ikuai va'erã ae,
ta'y kuery ojeroviapy e'ỹ.
21 Ha'e rami vy nguuete pe rai'i ra'aga e'ỹ ikuai vy xeapo nda'evei etea aendu aguã rami,
mba'emo ra'angaa pe rive ikuai vy xembopoxy.
Ha'e nunga rupi xee ju ajapo 'rã ha'e kuery nda'evei etea oendu aguã rami peteĩ regua e'ỹ ikuai va'e arua py,
inhakã porã e'ỹ va'e regua arekoa py xee ajapo 'rã ha'e kuery ivai aguã rami.*
22 Mba'eta xepoxya rupi amoendy 'rã tata
manoa guyve katy peve hendy va'erã.
Ha'e va'e omomba 'rã yvy ha'e mba'ety ikuai va'e,
yvyty guy rupi peve 'rã amoendy.
23 Ha'e kuery rovai heta 'rã ambou mba'emo vai.
Xeru'y amombo 'rã ha'e kuery re.
24 Ha'e ramo okanhymba 'rã karuai gui,
omano 'rã pire raku ha'e mba'eaxy vaikue gui.
Ha'e kuery rovai ambou 'rã mymba haĩmba rei va'e,
ha'e mboi vaikue yvy ku'i rupi onhembotyryry va'e.
25 Oka rupi omanomba 'rã kyxe gui,
ha'e rã ngopy rupi ma ho'apa 'rã nhemondyi gui,
kunumigue ha'e kunhataĩgue,
kyrĩgue'i okambu'i ha'e tujakue hi'a xiĩmba'i va'e voi.
26 Xee aipoa'e 'rãgue opa rupi romoaĩmba aguã rami,
ajapo 'rãgue pendere avave ima'endu'aa ve'ỹ aguã rami,
27 va'eri xee ndaipotai penderovaigua kuery ovy'a rei,
penderovaigua kuery ojekore vy
aipoe'i e'ỹ aguã: ‘Nhandepo py ae jaity,
Senhor e'ỹ rima ha'e nunga ha'e javi ombou va'ekue’, he'i okuapy e'ỹ aguã.
28 Mba'eta xevygua kuery ma imongetaarã va'e'ỹ merami ikuai,
ha'e kuery re noĩ 'arandu.
29 Ha'e kuery ma hi'arandu va'e tamo ra'e ikuai!
Ha'e rami va'e rire ma oikuaa 'rãgue ha'e nunga,
oikuaa pota 'rãgue opa taa re.
30 Mba'exa vy tu peteĩ'i va'eri ha'e kuery va'e regua mil omondyi,
e'ỹ vy mokoĩ'i va'e dez mil omondyi.
Ha'e kuery repyarã itaova oĩ va'ekue oeja ramo ae oiko ha'e rami,
ha'e jopo py Senhor omboaxa ramo.
31 Mba'eta hovaigua kuery pegua itaova ma nhande'itaova rami e'ỹ,
nhanderovaigua eteve voi oikuaa.
32 Mba'eta ha'e kuery uvaty ma Sodoma py ikuai va'e ramigua,
ha'e imba'ety ma Gomorra regua.
Ha'e kuery uva ma veneno rami jojukaarã,
ha'e ijaju va'e voi iro va'e meme.*
33 Ha'e kuery uva rykue ma onhembotyryry va'e veneno rami iro va'e,
mboi guigua rami ete nda'evei va'e.
34 Ha'e rami aguã ma xejee e'ỹ ri ty'y amoĩ imoiny,
mba'emo moĩ porãaty py rami?
35 Mba'eta anhombopaga aguã rami aiko mba'emokue amboekovia vy,
ha'evea ára py ha'e kuery onhepyxanga jave.
Mba'eta ovaẽ rai'i ma ha'e kuery ojexavai aguã ára,
ha'e kuery renonderã ou pojava.”
36 Mba'eta Senhor oikuaa pota 'rã ojeupegua kuery re,
ha'e vy omboaxy 'rã guembiguai kuery,
ha'e kuery mbaraeteague opa ma ovya ha'e oexa vy,
mba'eta ha'e kuery va'e regua nonhenduvei 'rã, escravo ha'e escravo e'ỹ va'e ma voi.*
37 Ha'e ramo aipoe'i 'rã: “Mamo tu ikuai tuuete ramigua pemboete va'ekue,
ha'e itaova re pejeroviaa va'ekue?
38 Ha'e va'e tuuete kuery nda'u ho'u 'rã mba'emo kyra peme'ẽ va'e,
ha'e oy'u 'rã vinho peme'ẽ va'e?
Ha'e kuery ae ha'vy topu'ãmba penepytyvõ aguã,
peẽ kuery penhemi atyrã ojeapo vy!
39 Pexa ke aỹ, xee ae, xee anho'i aiko.
Amboae regua tuuete ndoikoi, xee e'ỹ vy.
Xee ma ajojuka ha'e anhomoingove 'rã.
Xee anhomoingo axy ha'e anhomonguera ju 'rã.
Ndoikoi guive xepo py ho'a va'ekue reraa jepearã.
40 Yvate katy xepo aupi reve
xee ae rekove opa va'erã e'ỹ rupi aura vy aipoa'e:
41 Xekyxe hendy rei va'e aĩmbe'e,
ha'e xepo'akaa rupi aikuaa pota vy
ambopaga 'rã xerovaigua kuery,
amboekovia 'rã xere nda'ija'ei va'e kuery ojapoague.
42 Ajapo 'rã xeru'y tuguy omoẽ aguã rami,
(xekyxe voi omomba 'rã ho'o,)
omanogue ha'e ombo'a pyre kuery ruguy,
penderovaigua kuery akã hi'a vuku va'e regua voi”, he'i.
43 Amboae regua kuery, perovy'a ke ixupegua kuery,
mba'eta Senhor nhombopaga 'rã guembiguai kuery ruguy omoẽa ague re,
ombopaga 'rã hovaigua kuery,
ha'e vy oiky'a'o ju 'rã ojeupegua kuery yvy.*
44 Ha'e va'e ayvu mboraei regua ha'e javi Moisés omombe'u heta va'e kuery remiendurã, Num ra'y Josué reve.
45 Ha'e va'e ayvu rupi Israel kuery pe Moisés ijayvupa ma rire
46 aipoe'ive ju:
— Penekuraxõ re pemoĩ porã 'rã ayvu aỹ penembyte amombe'u va'e ha'e javi, pendera'y kuery pe pejapo uka aguã kova'e lei re ayvu oĩ va'e ha'e javi.
47 Mba'eta pova'e ma pendevy ayvu rive e'ỹ, ha'e rã penemoingovearã ae. Pova'e ayvu rupi vy ae 'rã peiko pukuve pendeyvyrã Jordão yakã rovai re peaxa ma vy pendekuaia py.
Moisés rekove opa ma aguã ára pyguare
Nebo yvyty apyte gui Moisés Canaã yvy oexa aguã re ijayvuague
48 Ha'e va'e árave Senhor ijayvu Moisés pe. Ha'e vy aipoe'i:
49 — Eẽ ke Abarim yvyty rupi Nebo yvyty peve. Ha'e va'e ma Moabe yvy re oĩ Jericó rexei'i katy. Ha'e vy rexa 'rã Canaã yvy, Israel kuery rekoarã ame'ẽ va'ekue.
50 Ha'e gui yvyty reẽague áry ae 'rã remano, ha'e rã nenhe'ẽ heraa 'rã neramoĩ kuerya py, nderyke'y Arão Hor yvyty py omano rã inhe'ẽ tamoĩ kuerya py heraa ague rami avi.
51 Mba'eta peẽ naxenhe'ẽ rendui va'ekue Israel kuery mbyte, Meribá yakã katy'i Cades re, Zim tekoa e'ỹa py. Mba'eta Israel kuery mbyte py ndapeikuaa ukai iky'a e'ỹ va'e aikoa.
52 Ha'e rami vy yvy nerenonde oĩ va'e rexa rive 'rã, nerevaẽi 'rã Israel kuery yvyrã ame'ẽ va'ekue py.
* 32:21 1 Coríntios 10.22, Romanos 10.19 * 32:32 Uvaty re ijayvua py Israel kuery re ae ijayvu, ha'e rã uva'a ma ha'e kuery reko porãrã va'ekue. * 32:36 Romanos 12.19, Hebreus 10.30 * 32:43 Romanos 15.10, Hebreus 1.6