\NormalFont\ShortTitle{Maimaitawar Shari’a}

{\MT Maimaitawar Shari’a



\par }\ChapOne{1}{\SH Umarni a bar Horeb
\par }
{\PP \VerseOne{1}Waɗannan su ne kalmomin da Musa ya yi wa dukan Isra’ila, a hamada gabas da Urdun, wato, Araba, ɗaura da Suf, tsakanin Faran da Tofel, Laban, Hazerot da Dizahab.

\VS{2}(Yakan ɗauki kwana goma sha ɗaya daga Horeb zuwa Kadesh Barneya ta hanyar Dutsen Seyir.)


\par }{\PP \VS{3}A shekara ta arba’in, a rana ta fari ga wata na goma sha ɗaya, Musa ya yi shela ga Isra’ilawa game da dukan abin da
{\ND{Ubangiji}} ya umarta shi game da su.

\VS{4}Wannan ya faru bayan ya ci Sihon sarkin Amoriyawa wanda ya yi mulki a Heshbon da yaƙi. A Edireyi kuma ya ci Og sarkin Bashan wanda ya yi mulki a Ashtarot da yaƙi.


\par }{\PP \VS{5}Gabas da iyakar Mowab, Musa ya fara bayyana wannan doka, yana cewa,


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{6}{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya faɗa mana a Horeb cewa, “Daɗewarku a wannan dutse ya isa haka.

\VS{7}Ku tashi, ku ci gaba zuwa ƙasar tudun Amoriyawa; ku tafi wurin dukan maƙwabta a cikin Araba, a cikin duwatsu, a gindin yammancin tuddai, a Negeb da kuma a ta kwaruruka, da ƙasar Kan’aniyawa da kuma zuwa Lebanon, har zuwa babban kogi, wato, Yuferites.

\VS{8}Duba na riga na ba ku wannan ƙasa. Ku shiga ku mallaki ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} ya rantse zai ba wa kakanninku, ga Ibrahim, Ishaku da kuma Yaƙub, da kuma ga zuriyarsu bayansu.”


\par }{\SH Naɗin shugabanni
\par }
{\R (Fitowa 18.13-27)

\par }{\PP \VS{9}A wancan lokaci na faɗa muku cewa, “Ku kaya ne masu nauyi da ni kaɗai ba zan iya ɗauka ba.

\VS{10}{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya ƙara yawanku har yau kuka zama da yawa kamar taurari a sarari.

\VS{11}Bari
{\ND{Ubangiji}}, Allahn kakanninku yă ƙara yawanku sau dubu, yă kuma albarkace ku yadda ya yi alkawari!

\VS{12}Amma yaya zan ɗauka dukan damuwoyinku da nawayarku da kuma faɗace-faɗacenku duka ni kaɗai?

\VS{13}Ku zaɓi waɗansu masu hikima, masu ganewa, da kuma mutanen da ake girmama daga kowace kabilarku, zan kuma sa su a kanku.”


\par }{\PP \VS{14}Kuka amsa mini, kuka ce, “Abin da ka ce za ka yi, yana da kyau.”


\par }{\PP \VS{15}Saboda haka na ɗauko shugabannin kabilanku masu hikima, waɗanda suka saba da ma’amala da jama’a, na sa su shugabanni a gabanku, waɗansu suka zama shugabanni a kan dubu-dubu, waɗansu a kan ɗari-ɗari, waɗansu a kan hamsin-hamsin, waɗansu kuma a kan goma-goma. Na sa su zama shugabanni a kabilanku.

\VS{16}Na kuma umarci alƙalanku a wancan lokaci, na ce, “Ku yi adalci cikin shari’a tsakanin ’yan’uwanku, ko damuwar tana tsakanin ’yan’uwa Isra’ilawa ne, ko kuwa tsakanin Isra’ilawa da baƙin da suke zaune a cikinku.

\VS{17}Kada ku nuna sonkai a cikin hukuncinku, ku saurari kowane ɓangare, babba da ƙarami, kada ku ji tsoron wani, gama hukunci na Allah ne. Ku kawo kowane batun da ya sha ƙarfinku, zan kuwa saurare shi.”

\VS{18}A wancan lokacin kuwa na faɗa muku dukan abin da ya kamata ku yi.


\par }{\SH An aiki ’yan leƙen asiri
\par }
{\R (Ƙidaya 13.1-33)

\par }{\PP \VS{19}Sa’an nan, muka kama hanya daga Horeb muka ratsa wajen ƙasar tudun Amoriyawa ta dukan hamadarta mai fāɗi, da kuma mai bantsoron da kuka gani, muka kuma kai Kadesh Barneya yadda
{\ND{Ubangiji}}, Allahnmu ya umarce mu.

\VS{20}Sai na ce muku, “Kun iso ƙasar tudun Amoriyawa, wadda
{\ND{Ubangiji}}, Allahnmu yake ba mu.

\VS{21}Duba,
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya ba ku ƙasar. Ku haura ku mallake ta yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahn kakanninku ya faɗa muku. Kada ku ji tsoro, kada ku fid da zuciya.”


\par }{\PP \VS{22}Sai dukanku kuka zo wurina kuka ce, “Bari mu aiki mutane su yi gaba su leƙi mana asirin ƙasar, su kuma kawo mana labari game da hanyar da za mu bi, da kuma biranen da za mu shiga.”


\par }{\PP \VS{23}Ra’ayin nan naku ya yi mini kyau, saboda haka na zaɓe ku goma sha biyu, mutum guda daga kowace kabila.

\VS{24}Suka tafi, suka haura zuwa ƙasar tudu, suka kai Kwarin Eshkol, suka leƙo asirin ƙasar.

\VS{25}Suka ɗebi ’ya’yan itatuwan ƙasar, suka sauko mana da su, suka kuma ba da labari cewa, “Ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu yake ba mu, kyakkyawa ce.”


\par }{\R (Ƙidaya 14.1-45)

\par }{\PP \VS{26}Amma ba ku yi niyya ku haura ba, kuka yi tawaye gāba da umarnin
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.

\VS{27}Kuka yi gunaguni a cikin tentunanku, kuna cewa, “{\ND{Ubangiji}} ya ƙi mu; shi ya sa ya fitar da mu daga Masar don yă ba da mu ga hannuwan Amoriyawa su hallaka mu.

\VS{28}Ina za mu? ’Yan’uwanmu suka sa muka fid da zuciya. Suka ce, ‘Mutanen sun fi mu ƙarfi, sun kuma fi mu tsayi; biranen manya ne, da katanga har sama. Mun ma ga Anakawa a can.’ ”


\par }{\PP \VS{29}Sai na ce muku, “Kada ku firgita; kada ku ji tsoronsu.

\VS{30}{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana a gabanku, zai yi yaƙi saboda ku, kamar yadda ya yi a kan idanunku a Masar,

\VS{31}da kuma a cikin hamada. A can ma kun ga yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya riƙe ku ko’ina da kuka tafi, kamar yadda mahaifi yakan riƙe ɗansa, sai da kuka kai wannan wuri.”


\par }{\PP \VS{32}Duk da haka, ba ku amince da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ba,

\VS{33}shi da ya sha gabanku a tafiyarku, cikin wuta da dad dare da kuma girgije da rana, don yă nemi wurare domin ku kafa sansani, don kuma yă nuna muku hanyar da za ku bi.


\par }{\PP \VS{34}Da
{\ND{Ubangiji}} ya ji abin da kuka faɗa, sai ya husata, ya kuma yi rantsuwa ya ce,

\VS{35}“Babu wani a cikin wannan muguwar tsara da zai ga ƙasa mai kyau da na rantse zan ba wa kakanninku,

\VS{36}sai dai Kaleb ɗan Yefunne. Zai gan ta, zan ba shi duk ƙasar da tafin ƙafarsa ta taka, shi da zuriyarsa, gama ya bi
{\ND{Ubangiji}} da zuciya ɗaya.”


\par }{\PP \VS{37}Saboda ku
{\ND{Ubangiji}} ya husata da ni, ya kuma ce, “Kai ma, ba za ka shiga ƙasar ba.

\VS{38}Amma mataimakinka, Yoshuwa ɗan Nun, zai shiga. Ka ƙarfafa shi gama shi ne zai jagoranci Isra’ila su gāje ta.

\VS{39}Amma ’ya’yanku ƙanana waɗanda ba su san mugunta ko nagarta ba, waɗanda kuke tsammani za a kwashe su ganima, su za su shiga ƙasar. Zan ba da ita gare su, za su kuwa mallake ta.

\VS{40}Amma ku kam, sai ku juya, ku koma cikin hamada ta hanyar Jan Teku.”


\par }{\PP \VS{41}Sai kuka amsa, kuka ce, “Mun yi zunubi ga
{\ND{Ubangiji}}. Za mu haura mu yi yaƙi yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya umarce mu.” Saboda haka kowannenku ya yi ɗamara da kayan yaƙinsa, kuka yi tsammani zai zama muku da sauƙi ku ci ƙasar tuddai da yaƙi.


\par }{\PP \VS{42}Amma
{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, “In faɗa muku, ‘Kada ku fāɗa musu da yaƙi, gama ba zai kasance tare da ku ba. Idan kuka kuskura, abokan gābanku za su murƙushe ku.’ ”


\par }{\PP \VS{43}Sai na faɗa muku, amma ba ku saurara ba. Kuka yi tawaye ga umarnin
{\ND{Ubangiji}}, a cikin jahilcinku kuwa kuka taka, kuka haura cikin ƙasar tudu.

\VS{44}Amoriyawan da suke zama a waɗannan tuddai, suka fito kamar tarin ƙudan zuma gāba da ku, suka kore ku, suka fatattake ku daga Seyir har zuwa Horma.

\VS{45}Kuka dawo, kuka yi kuka a gaban
{\ND{Ubangiji}}, amma bai kula da ku ba, balle yă saurare ku.

\VS{46}Haka kuwa kuka zauna a Kadesh kwanaki masu yawa, kuka ci lokaci a can.




\par }\Chap{2}{\SH Yawo a cikin hamada
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sai muka juya muka kama hanya, muka nufi hamada, ta hanyar Jan Teku\FTNT{*}{{\FR 2:1 }{\FT{Da Ibraniyanci
}}{\FQA{Yam Suf;
}}{\FT{wato, Tekun Iwa.}}} yadda
{\ND{Ubangiji}} ya umarce ni. Da daɗewa muka yi ta yawo kewaye da ƙasar tudun Seyir.


\par }{\PP \VS{2}Sai
{\ND{Ubangiji}} ya ce mini,

\VS{3}“Kun yi ta yawo kewaye da ƙasar tudun nan da daɗewa; yanzu ku juya, ku nufi arewa.

\VS{4}Ka ba wa mutane waɗannan umarnai, ka ce, ‘Kuna gab da wucewa cikin yankin ’yan’uwanku, zuriyar Isuwa, wanda yake zama a Seyir. Za su ji tsoronku, amma ku yi hankali

\VS{5}kada ku tsokane su da yaƙi, gama ba zan ba ku wata ƙasa daga cikinsu ba, ba ma wadda za tă iya isa ku sa ƙafarku a kai. Na ba wa Isuwa ƙasar tudu ta Seyir, ta zama tasa.

\VS{6}Duk abincin za ku ci, da ruwan da za ku sha, za ku biya su.’ ”


\par }{\PP \VS{7}{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya albarkace ku cikin dukan aikin hannuwanku. Ya kiyaye ku cikin tafiyarku a duk fāɗin hamada. Waɗannan shekaru arba’in
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya kasance tare da ku, ba kuwa kun rasa wani abu ba.


\par }{\PP \VS{8}Saboda haka muka ci gaba, muka wuce ’yan’uwanmu, zuriyar Isuwa, wanda yake zama a Seyir. Muka bar hanyar Araba, wadda ta haura daga Elat da Eziyon Geber, muka nufi wajen hamadar Mowab.


\par }{\PP \VS{9}Sai
{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, “Kada ku dami Mowabawa, ko ku tsokane su da yaƙi, gama ba zan ba ku wani sashe na ƙasarsu ba. Na ba da Ar ga zuriyar Lot, ta zama mallakarsu.”


\par }{\PP \VS{10}(Emawa, mutane ne masu ƙarfi da kuma yawa, suna kuma da tsayi kamar Anakawa, dā sun zauna a can.

\VS{11}Kamar Anakawa, su ma an ɗauka su Refahiyawa ne, amma Mowab suna kiransu Emawa.

\VS{12}Haka ma Horiyawa, a dā sun zauna a Seyir, amma zuriya Isuwa suka kore su. Suka hallaka Horiyawa da suke kafinsu, suka kuma zauna a wurinsu, kamar dai yadda Isra’ila ta yi a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} ya ba su a matsayin mallaka.)


\par }{\PP \VS{13}{\ND{Ubangiji}} kuwa ya ce, “Yanzu ku tashi ku ƙetare Kwarin Zered.” Sai muka ƙetare kwarin.


\par }{\PP \VS{14}Dukan shekarun da muka yi a tafiyarmu daga Kadesh Barneya zuwa lokacin da muka ƙetare Kwarin Zered, sun kai shekaru talatin da takwas. A lokacin, wannan tsara gaba ɗaya ta mutanen da suka isa yaƙi sun mutu daga sansani, yadda
{\ND{Ubangiji}} ya rantse musu.

\VS{15}Hannun
{\ND{Ubangiji}} ya yi gāba da su sai da ya hallaka su ƙaƙaf daga sansani.


\par }{\PP \VS{16}To, sa’ad da na ƙarshe cikin waɗannan mayaƙa a cikin mutanen ya rasu,

\VS{17}sai
{\ND{Ubangiji}} ya ce mini,

\VS{18}“Yau za ku wuce ta yankin Mowab a Ar.

\VS{19}Sa’ad da kuka iso kusa da Ammonawa, kada ku dame su, ko ku tsokane su da yaƙi, gama ba zan ba ku mallakar wata ƙasar da take ta Ammonawa ba. Na riga na ba da ita mallaka ga zuriyar Lot.”


\par }{\PP \VS{20}(Wannan ita ma a ɗauka ta a matsayin ƙasar Refahiyawa waɗanda dā sun zauna a can ne; amma Ammonawa suna ce da su Zamzummawa.

\VS{21}Mutane ne masu ƙarfi da kuma yawa, suna kuma da tsayi kamar Anakawa.
{\ND{Ubangiji}} ya hallaka su daga gaban Ammonawa, waɗanda suka kore su, suka kuma zauna a wurinsu.

\VS{22}{\ND{Ubangiji}} ya yi daidai yadda ya yi wa zuriyar Isuwa waɗanda suka zauna a ƙasar Seyir, sa’ad da ya hallaka Horiyawa a gabansu. Su kuma suka kore su, suka zauna a wurinsu. Har wa yau, zuriyar Isuwa ne suke zama a can.

\VS{23}Kusan abu ɗaya ya faru, sa’ad da Kaftorawa daga ƙasar Kaftor suka hallaka Awwiyawa, waɗanda dā suke zaune a yankin ƙauyukan da suke kewaye da Gaza. Suka zauna a wurinsu.)


\par }{\SH Cin Sihon sarkin Heshbon da yaƙi
\par }
{\PP \VS{24}“Ku fito yanzu ku ƙetare Kwarin Arnon. Duba, na ba da Sihon mutumin Amoriyawa a hannunku, na kuma ba da sarkin Heshbon da ƙasarsa. Ku fara mallake ta, ku kuma yi yaƙi da shi.

\VS{25}A wannan rana zan fara sa tsoro da fargabanku a kan dukan al’ummai, a ƙarƙashin sama. Za su ji labarinku, za su yi rawan jiki, su kuma damu saboda ku.”


\par }{\R (Ƙidaya 21.21-30)

\par }{\PP \VS{26}Daga hamadar Kedemot, na aiki ’yan saƙo zuwa wurin Sihon sarkin Heshbon, a kan ina neman zaman lafiya, ina cewa,

\VS{27}“Bari mu wuce cikin ƙasarka. Za mu bi ta kan hanya ne kaɗai; ba za mu ratse dama ko hagu ba.

\VS{28}Ka sayar mana da abincin da za mu ci, da kuma ruwan da za mu sha a farashinsu na azurfa. Ka dai bar mu mu wuce ta ƙasarka kawai,

\VS{29}kamar yadda zuriyar Isuwa, waɗanda suke zaune a Seyir, da Mowabawa, waɗanda suke zaune a Ar, suka yardar mana, gama muna so mu ƙetare Urdun zuwa ƙasa wadda
{\ND{Ubangiji}}, Allahnmu yake ba mu.”

\VS{30}Amma Sihon sarkin Heshbon ya ƙi yă bar mu mu wuce a ciki. Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya sa ruhunsa ya taurare don yă ba da shi a hannuwanku kamar yadda ya yi yanzu.


\par }{\PP \VS{31}{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, “Duba, na fara ba da Sihon da ƙasarsa gare ku. Yanzu ku fara cinta, ku kuma mallake ƙasarsa.”


\par }{\PP \VS{32}Sa’ad da Sihon da dukan sojojinsa suka fito don su sadu da mu, a yaƙi, a Yahaz,

\VS{33}sai
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya ba da shi gare mu, muka kuwa buga shi tare da ’ya’yansa maza da kuma dukan sojojinsa.

\VS{34}A wannan lokaci mun ci dukan biranensa, muka kuma hallaka su, maza, mata da kuma yara. Ba mu bar wani da rai ba.

\VS{35}Amma muka washe, muka kuma kwasa shanu da kuma ganima daga biranen wa kanmu.

\VS{36}{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya taimake mu muka ci Arower wadda take a gefen Kwarin Arnon, da garin da yake a cikin kwarin, har zuwa Gileyad. Babu garin da ya gaggare mu.

\VS{37}Amma bisa ga umarnin
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu, ba ku yi kusa da wata ƙasar Ammonawa, ko ƙasar da take gefen kwarin kogin Yabbok, ko kuwa wadda take kewaye da birane cikin tuddai ba.




\par }\Chap{3}{\SH Cin Og sarkin Bashan da yaƙi
\par }
{\R (Ƙidaya 21.31-35)

\par }{\PP \VerseOne{1}Biye da wannan muka juya muka haura ta hanyar wajen Bashan, inda Og, sarkin Bashan tare da dukan mayaƙansa suka fito don su sadu da mu a yaƙi, a Edireyi.

\VS{2}{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, “Kada ka ji tsoronsa, gama na riga na miƙa shi da dukan mayaƙansa da kuma ƙasarsa gare ka. Yi masa abin da ka yi wa Sihon sarkin Amoriyawa, wanda ya yi mulkin Heshbon.”


\par }{\PP \VS{3}Saboda haka
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya ba da Og, sarkin Bashan da dukan mayaƙansa a hannuwanmu. Muka karkashe su, ba mu bar wani da rai ba.

\VS{4}A wannan lokaci muka kwashe dukan biranensa. Babu ɗaya daga birane sittin da ba mu ɗauke daga gare su ba, dukan yankin Argob, masarautar Og a Bashan.

\VS{5}Dukan biranen nan masu katanga da suke da tsayi masu ƙofofi da ƙyamare, akwai kuma manya ƙauyukan da ba su da katanga.

\VS{6}Muka hallaka su ƙaƙaf, kamar yadda muka yi wa Sihon sarkin Heshbon, muka hallaka kowace birni, maza, mata da yara.

\VS{7}Amma dukan dabbobin da kuma ganimar daga biranensu muka kwaso wa kanmu.


\par }{\PP \VS{8}A lokacin ne muka ƙwace wannan ƙasa daga hannun sarakunan nan biyu na Amoriyawa, wato, ƙasa wadda take a hayin Urdun, daga Kwarin Arnon zuwa Dutsen Hermon.

\VS{9}(Hermon ne Sidoniyawa suke kira Siriyon, Amoriyawa kuwa suna kira shi Senir.)

\VS{10}Muka kama dukan biranen da suke kan tudu, da dukan Gileyad, da dukan Bashan, har zuwa Saleka da Edireyi, biranen masarautar Og a Bashan.

\VS{11}(Og sarkin Bashan, ne kaɗai ya ragu cikin Refahiyawa. An yi gadonsa da ƙarfe, tsawon gadon ya fi ƙafa goma sha uku, fāɗinsa kuwa ƙafa shida ne. Yana nan a Rabba ta Ammonawa har yanzu.)


\par }{\SH Rabawa ƙasar
\par }
{\R (Ƙidaya 32.1-42)

\par }{\PP \VS{12}Cikin ƙasar da muka kwasa a lokacin, na ba wa mutanen Ruben da mutanen Gad yankin arewa na Arower ta Kwarin Arnon, haɗe da rabin ƙasar tudu ta Gileyad, tare da biranenta.

\VS{13}Sai kuma na ba wa rabin kabilar Manasse sauran rabin ƙasar tudu ta Gileyad da kuma dukan Bashan, masarautar Og (Wato, dukan yankin ƙasan nan na Argob a Bashan da dā ake kira ƙasar Refahiyawa.

\VS{14}Yayir na zuriyar Manasse ya karɓi dukan yankin ƙasar Argob a Bashan har zuwa iyakar Geshurawa da Ma’akatiyawa. Sai ya kira ƙauyukan wurin da sunansa, Hawwot Yayir.)\FTNT{*}{{\FR 3:14 }{\FT{Ko kuwa
}}{\FQA{kira mazaunin Yayir}}}

\VS{15}Na kuma ba da Gileyad ga Makir.

\VS{16}Amma ga mutanen Ruben da mutanen Gad, na ba da yankin da ya tashi daga Gileyad, ya gangara zuwa Kwarin Arnon (tsakiyar kwarin kuwa shi ne iyaka) ya fita zuwa Kogin Yabbok, wanda yake shi ne iyakar Ammonawa.

\VS{17}Iyakarsa daga yamma kuwa shi ne Urdun a Araba, daga Kinneret zuwa Tekun Araba (wato, Tekun Gishiri) a gangaren gindin Dutsen Fisga wajen gabas.


\par }{\PP \VS{18}Na umarce ku a lokacin na ce, “{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya ba ku wannan ƙasa ku mallake ta. Dukan mayaƙanku za su haye da shirin yaƙi a gaban ’yan’uwanku, Isra’ilawa.

\VS{19}Amma matanku, yaranku da dabbobinku (na sani kuna da dabbobi masu yawa), su ne za ku bari a garuruwan da na ba ku,

\VS{20}sai
{\ND{Ubangiji}} ya ba da hutu ga sauran ’yan’uwanku, yadda ya yi da ku, su ma suka sami ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba su, a ƙetaren Urdun, sa’an nan kowannenku zai komo ga mallakar da na ba ku.”


\par }{\SH An hana Musa ƙetare Urdun
\par }
{\PP \VS{21}A lokacin nan na umarci Yoshuwa na ce, “Da idanunka ka ga dukan abin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya yi da waɗannan sarakuna biyu. Haka
{\ND{Ubangiji}} zai yi da dukan masarautai a can, inda za ku.

\VS{22}Kada ku ji tsoronsu, gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai yi yaƙi dominku.”


\par }{\PP \VS{23}A lokacin, na roƙi
{\ND{Ubangiji}} na ce,

\VS{24}“Ya
{\ND{Ubangiji}} Mai Iko Duka, ka fara nuna wa bawanka ɗaukakarka da ikonka. Akwai wani allah a sama ko a duniya, wanda zai aikata waɗannan manyan ayyukan kamar ka?

\VS{25}Ina roƙonka, bari in ƙetare in ga ƙasa mai kyau ɗin nan a ƙetaren Urdun, wannan ƙasar mai kyau ta tuddai, da kuma Lebanon.”


\par }{\PP \VS{26}Amma saboda ku,
{\ND{Ubangiji}} ya yi fushi da ni, bai kuwa saurare ni ba. Sai
{\ND{Ubangiji}} ya ce, “Ya isa haka, kada ka ƙara yin magana da ni game da wannan batu.

\VS{27}Haura zuwa ƙwanƙolin Fisga, ka dubi ƙasar da idanunka daga kowane gefe, yamma, da arewa, da kudu, da kuma gabas, gama ba za ka ƙetare wannan Urdun ba.

\VS{28}Amma ka umarci Yoshuwa, ka ƙarfafa shi, ka kuma ba shi ƙarfin gwiwa, gama shi ne zai jagoranci wannan mutane su haye, yă kuma ba su gādon ƙasar da za ka gani.”

\VS{29}Sai muka zauna a kwari kusa da Bet-Feyor.




\par }\Chap{4}{\SH An umarta a yi biyayya
\par }
{\PP \VerseOne{1}To, ku ji, ya Isra’ila, ku kasa kunne ga ƙa’idodi da dokokin da nake shirin koya muku. Ku bi su domin ku yi tsawon rai, ku kuma shiga ku mallaki ƙasar da
{\ND{Ubangiji}}, Allahn kakanninku yake ba ku.

\VS{2}Kada ku ƙara, kada ku rage daga cikin abin da nake umarce ku. Amma ku kiyaye umarnan nan na
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, da na ba ku.


\par }{\PP \VS{3}Da idanunku, kun ga abin da
{\ND{Ubangiji}} ya yi a Ba’al-Feyor. Yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya hallaka waɗansu daga cikinku waɗanda suka yi wa Ba’al-Feyor sujada,

\VS{4}Amma ku da kuka manne ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuna da rai har wa yau.


\par }{\PP \VS{5}Ga shi, na koya muku ƙa’idodi da dokoki, yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahna ya umarce ni, don ku bi su a ƙasar da za ku shiga ku mallaki.

\VS{6}Ku kiyaye su, ku aikata su, gama yin haka zai tabbatar wa sauran al’ummai, kuna da hikima da ganewa. Sa’ad da al’ummai za su ji waɗannan dokoki, za su ce, “Ba shakka, wannan babbar al’umma tana da hikima da ganewa.”

\VS{7}Wace al’umma ce mai girma haka wadda allolinta take kusa da su yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu yake kusa da mu a duk sa’ad da muka yi addu’a gare shi?

\VS{8}Wace al’umma ce mai girma haka wadda take da ƙa’idodi da dokoki masu adalci kamar waɗannan ƙunshin dokokin da nake sa a gabanku a yau?


\par }{\PP \VS{9}Ku kula, ku kuma lura da kanku sosai, don kada ku manta da abubuwan da idanunku suka gani, ko kuwa ku bari su fita daga zuciyarku muddin ranku. Ku koyar da su ga ’ya’yanku, da ’ya’yan ’ya’yanku.

\VS{10}Ku tuna da ranar da kuka tsaya a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku a Horeb, sa’ad da ya ce mini, “Ka tara mutane a gabana, don su ji maganata, su koya yin mini bangirma muddin ransu a ƙasar, su kuma iya koyar da su ga ’ya’yansu.”

\VS{11}Sai kuka matso kusa, kuka tsaya a gindin dutse yayinda yana cin wuta har zuwa sararin sama, ga kuma baƙin gizagizai da kuma baƙin duhu.

\VS{12}Sai
{\ND{Ubangiji}} ya yi magana daga wutar. Kuka ji furcin kalmomin, amma ba ku ga siffar kome ba, sai dai murya kaɗai kuka ji.

\VS{13}Ya furta alkawarinsa gare ku, Dokoki Goma, waɗanda ya umarce ku ku bi, ya kuma rubuta su a alluna biyu.

\VS{14}Sa’an nan
{\ND{Ubangiji}} ya umarce ni a wannan lokaci, in koya muku ƙa’idodi da dokokin da za ku bi a ƙasar da kuke hayewa Urdun don mallake.


\par }{\SH An hana bautar gumaka
\par }
{\PP \VS{15}Ba ku ga wata siffa a ranar da
{\ND{Ubangiji}} ya yi magana da ku a Horeb daga wuta ba. Saboda haka ku lura da kanku sosai,

\VS{16}don kada ku lalace, ku kuma yi wa kanku gunki, siffa ta wani kama, ko a kamannin namiji, ko kuwa ta mace,

\VS{17}ko a kamannin wata dabba a duniya, ko na wani tsuntsun da yake tashi a sama,

\VS{18}ko kuwa a kamannin wata halittar da take rarrafe a ƙasa, ko na wani kifi a cikin ruwaye a ƙarƙashi.

\VS{19}Sa’ad da kuka ɗaga ido kuka kali sama, kuka ga rana da wata, da taurari, da dukan halittun sama, sai ku kula fa, kada ku jarrabtu, ku ce za ku yi musu sujada, ko ku bauta musu; abubuwan nan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ne ya rarraba wa dukan al’umman da suke ko’ina a ƙarƙashin sararin sama.

\VS{20}Amma ku,
{\ND{Ubangiji}} ya ɗauke ku, ya fid da ku daga matuya mai narken ƙarfe, wato, daga Masar, domin ku zama jama’arsa ta musamman kamar yadda kuke a yau.


\par }{\PP \VS{21}{\ND{Ubangiji}} ya yi fushi da ni saboda ku, ya kuma yi rantsuwa cewa ba zan haye Urdun, in shiga ƙasan nan mai kyau da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku gādo ba.

\VS{22}Zan mutu a wannan ƙasa; ba zan haye Urdun ba; amma kuna gab da ƙetarewa, ku mallaki wannan ƙasa mai kyau.

\VS{23}Ku yi hankali kada ku manta da alkawarin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya yi da ku; kada fa ku yi wa kanku gunki a kamannin wani abin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya hana.

\VS{24}Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku wuta ne mai ƙuna, Allah ne mai kishi.


\par }{\PP \VS{25}Bayan kun haifi ’ya’ya da jikoki, kuka kuma zauna na dogon lokaci a ƙasar, in har kuka lalace, kuka kuma yi wani irin gunki, kuna aikata mugunta a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuna kuma sa shi fushi.

\VS{26}Yau, na kira sama da duniya, su zama shaidata a kanku. Idan kuka yi rashin biyayya, lalle za ku hallaka nan da nan daga ƙasar da kuke ƙetare Urdun ku gāda. Ba za ku daɗe a cikinta ba, amma za a kawar da ku ƙaƙaf.

\VS{27}{\ND{Ubangiji}} zai watsar da ku a cikin mutane, ɗan kaɗan ne kaɗai za su ragu a cikin al’umman da
{\ND{Ubangiji}} zai kai ku.

\VS{28}A can za ku bauta wa allolin da mutum ya yi, na itace da dutse da ba sa gani, ba sa ji, ba sa ci, ba kuma iya sansanawa.

\VS{29}Amma daga can in kuka nemi
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, da dukan zuciyarku da kuma dukan ranku, za ku same shi.

\VS{30}Sa’ad da kuke cikin wahala saboda waɗannan abubuwan da suka same ku nan gaba, to, sai ku juyo ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku kuma yi masa biyayya.

\VS{31}Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, Allah ne mai jinƙai; ba zai yashe ku ko yă hallaka, ko kuma yă manta da alkawarin da ya yi da kakanninku, wanda ya tabbatar da su da rantsuwa ba.


\par }{\SH {\ND{Ubangiji}} Allah ne
\par }
{\PP \VS{32}Ku bincika dukan tarihi mana, tun daga lokacin da Allah ya halicci mutane a cikin duniya har yă zuwa yanzu; ku tantambaya daga wannan kusurwa ta samaniya zuwa waccan, ko wani babban abu irin wannan ya taɓa faruwa, ko kuma an taɓa jin labarin irinsa?

\VS{33}Akwai waɗansu mutanen da suka taɓa jin muryar Allah yana magana daga wuta, kamar yadda kuka ji har suka rayu?

\VS{34}Akwai wani allahn da ya taɓa yin ƙoƙari yă ɗauko wa kansa wata al’umma daga wata al’umma, ta wurin gwaje-gwaje, ta wurin alamu masu banmamaki da al’ajabai, ta wurin yaƙi, ta wurin hannu mai iko, da kuma hannu mai ƙarfi, ko kuwa ta wurin ayyuka masu bangirma da na banmamaki, kamar dukan abubuwan da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya yi saboda ku a Masar, a kan idanunku?


\par }{\PP \VS{35}An nuna muku dukan waɗannan abubuwa saboda ku san cewa
{\ND{Ubangiji}}, shi ne Allah; ban da shi, babu wani.

\VS{36}Daga sama ya sa kuka ji muryarsa, don yă hore ku. A duniya ya nuna muku wutarsa mai girma, kuka kuma ji kalmominsa daga wuta.

\VS{37}Domin ya ƙaunaci kakanninku, ya kuma zaɓi zuriyarsu a bayansu, ya fitar da ku daga Masar ta wurin kasancewarsa da kuma ƙarfinsa mai girma,

\VS{38}don yă fitar da ku a gaban al’ummai da suka fi ku girma da kuma ƙarfi, ya kawo ku cikin ƙasarsu, don yă ba ku ita ta zama gādonku, kamar yadda yake a yau.


\par }{\PP \VS{39}Ku sani, ku kuma riƙe a zuciya a wannan rana, cewa
{\ND{Ubangiji}} shi ne Allah a sama da kuma a ƙasa. Babu wani kuma.

\VS{40}Ku kiyaye ƙa’idodi da umarnai, waɗanda nake ba ku a yau, domin zaman lafiyarku da kuma na zuriyarku bayan ba ku, domin kuma ku yi tsawon rai a ƙasa wadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku har abada.


\par }{\SH Biranen mafaka
\par }
{\PP \VS{41}Sa’an nan Musa ya keɓe birane uku gabas da Urdun,

\VS{42}waɗanda duk wanda ya yi kisankai, in ba da gangan ba ne ya kashe maƙwabcinsa, wanda babu ƙiyayya tsakaninsu a dā, zai iya gudu zuwa. Zai iya gudu zuwa cikin ɗaya daga waɗannan birane, yă tsira da ransa.

\VS{43}Biranen kuwa su ne, Bezer a dutsen hamada, don mutanen Ruben; Ramot Gileyad, don mutanen Gad; da kuma Golan a Bashan, don mutanen Manasse.


\par }{\SH Gabatarwa ga doka
\par }
{\PP \VS{44}Wannan ita ce dokar da Musa ya sa a gaban Isra’ilawa.

\VS{45}Waɗannan su ne farillai, ƙa’idodi da kuma dokokin da Musa ya ba su, sa’ad da suka fito daga Masar.

\VS{46}Sa’ad da suke a kwari kusa da Bet-Feyor, gabas da Urdun, a ƙasar Sihon sarkin Amoriyawa, wanda ya yi mulki a Heshbon, da Musa da Isra’ilawa suka ci da yaƙi sa’ad da suka fito daga Masar.

\VS{47}Suka mallaki ƙasarsa da kuma ƙasar Og sarkin Bashan, sarakuna biyu na Amoriyawa, gabas da Urdun.

\VS{48}Wannan ƙasa ta tashi daga Arower a kewayen Kwarin Arnon zuwa Dutsen Siyon\FTNT{*}{{\FR 4:48 }{\FT{Da Ibraniyanci; Siriyak (dubi kuma
}}{\XT{M Sh 3.9}}{\FT{)
}}{\FQA{Siriyon}}} (wato, Hermon),

\VS{49}ya kuma haɗa da dukan Araba\FTNT{†}{{\FR 4:49 }{\FT{Wato, Bahar Maliya}}} gabas da Urdun, har zuwa tekun Araba a gindin gangaren Fisga.




\par }\Chap{5}{\SH Dokoki goma
\par }
{\R (Fitowa 20.1-17)

\par }{\PP \VerseOne{1}Musa ya tattara dukan Isra’ila ya ce,

\par }{\PP Ku ji, ya Isra’ila, ƙa’idodi da dokokin da na furta a kunnuwanku a yau. Ku koye su, ku kuma tabbata kun bi su.

\VS{2}{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya yi alkawari da mu a Horeb.

\VS{3}Ba da kakanninmu ba ne
{\ND{Ubangiji}} ya yi wannan alkawari, amma da mu ne, da dukanmu waɗanda muke da rai a yau.

\VS{4}{\ND{Ubangiji}} ya yi magana fuska da fuska da ku daga wuta a kan dutse.

\VS{5}(A wannan lokaci na tsaya tsakanin
{\ND{Ubangiji}} da ku, don in furta muku maganar
{\ND{Ubangiji}}, domin kun ji tsoron wutar, ba ku kuwa hau dutsen ba.)

\par }{\PP Ya ce,


\par }{\BB \par }
{\LID \VS{6}“Ni ne
{\ND{Ubangiji}} Allahnka, wanda ya fitar da ku daga Masar, daga ƙasar bauta.


\par }{\BB \par }
{\LI \VS{7}“Ba za ka kasance da waɗansu alloli a gabana\FTNT{*}{{\FR 5:7 }{\FT{Ko kuwa
}}{\FQA{in ban da ni}}} ba.


\par }{\LI \VS{8}Ba za ka yi wa kanka gunki, ko wata siffar abin da take a sama a bisa, ko siffar abin da yake a duniya a ƙasa, ko siffar abin da yake a cikin ruwa a ƙarƙashin ƙasa ba.

\VS{9}Ba za ka rusuna musu, ko ka yi musu sujada ba. Gama Ni,
{\ND{Ubangiji}} Allahnka, Allah ne mai kishi, nakan hukunta ’ya’ya saboda zunuban iyaye har tsara ta uku da ta huɗu na waɗanda suka ƙi ni.

\VS{10}Amma nakan nuna ƙauna ga dubban tsararraki na waɗanda suke ƙaunata, suke kuma kiyaye dokokina.


\par }{\LI \VS{11}Ba za ka yi amfani da sunan
{\ND{Ubangiji}} Allahnka a banza ba, gama
{\ND{Ubangiji}} zai ba wa duk mai yin amfani da sunansa a banza laifi.


\par }{\LI \VS{12}Ka kiyaye ranar Asabbaci ta wurin kiyaye ta da tsarki, yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnka ya umarce ka.

\VS{13}Kwanaki shida za ka yi aiki, ka kuma yi dukan aikinka,

\VS{14}amma rana ta bakwai, Asabbaci ne ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnka. A kanta ba za ka yi wani aiki ba, ko kai, ko ɗanka, ko ’yarka, ko bawanka, ko baiwarka, ko saniyarka, ko jakinka, ko wani daga dabbobinka, ko baƙo a ƙofofinka, don bayinka maza da mata su ma su huta, kamar ka.

\VS{15}Ka tuna fa, dā kai bawa ne a ƙasar Masar amma
{\ND{Ubangiji}} Allahnka ya fitar da kai daga can da iko da kuma ƙarfi. Saboda haka
{\ND{Ubangiji}} Allahnka ya umarce ka ka kiyaye ranar Asabbaci.


\par }{\LI \VS{16}Ka ba da girma ga mahaifinka da mahaifiyarka, yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnka ya umarce ka, don ka yi tsawon rai, ka kuma sami zaman lafiya a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnka yake ba ka.


\par }{\LI \VS{17}Kada ka yi kisankai.


\par }{\LI \VS{18}Kada ka yi zina.


\par }{\LI \VS{19}Kada ka yi sata.


\par }{\LI \VS{20}Kada ka ba da shaidar ƙarya a kan maƙwabcinka.


\par }{\LI \VS{21}Kada ka yi ƙyashin matar maƙwabcinka. Kada kuma ka yi sha’awar gidan maƙwabcinka, ko gonarsa, ko bayinsa maza da mata, ko saniyarka, ko jakinsa, ko dai wani abin da yake na maƙwabtanka.”


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{22}Waɗannan su ne dokokin da
{\ND{Ubangiji}} ya furta da babbar murya ga taronku gaba ɗaya, a can dutse ta tsakiyar wuta, girgije da kuma baƙin duhu; bai kuma ƙara kome ba. Sa’an nan ya rubuta su a kan alluna biyu na dutse, ya kuma ba ni su.


\par }{\R (Fitowa 20.18-21)

\par }{\PP \VS{23}Sa’ad da kuka ji muryar daga duhu, yayinda dutsen yana cin wuta, dukan manyan kabilanku da dattawanku suka zo wurina.

\VS{24}Kuka kuma ce, “{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya nuna mana ɗaukakarsa da zatinsa, mun kuma ji muryarsa a tsakiyar wutar. A yau mun ga cewa mutum zai iya rayu idan ma Allah ya yi magana da shi.

\VS{25}Amma yanzu, don me za mu mutu? Wannan wuta mai girma za tă cinye mu, za mu kuwa mutu in muka ci gaba da jin muryar
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu.

\VS{26}Gama wanda ɗan adam ne ya taɓa jin muryar Allah mai rai yana magana daga wuta, kamar yadda muka ji, ya kuma tsira?

\VS{27}Kai, ka matsa kusa, ka saurara ga dukan abin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya faɗa. Sa’an nan ka faɗa mana dukan abin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya faɗa maka. Za mu saurara, mu kuma yi biyayya.”


\par }{\PP \VS{28}{\ND{Ubangiji}} ya ji ku, sa’ad da kuka yi magana da ni, sai
{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, “Na ji abin da wannan mutane suka faɗa maka. Abin da suka faɗa daidai ne.

\VS{29}Kash, da a ce zukatansu za su zama masu tsorona, su kuma kiyaye dukan dokokina kullum mana, saboda kome yă zama da lafiya gare su, da kuma ’ya’yansu har abada!


\par }{\PP \VS{30}“Je, ka faɗa musu su koma tentunansu.

\VS{31}Kai kuwa ka tsaya a nan tare da ni saboda in ba ka umarnai, ƙa’idodi da kuma dokoki duka, da za ka koya musu don su bi a ƙasar da nake ba su, su mallaka.”


\par }{\PP \VS{32}Sai ku yi hankali don ku yi abin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya umarce ku; kada ku juya dama ko hagu.

\VS{33}Ku yi tafiya cikin dukan hanyar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya umarce ku, saboda ku zauna, ku yi nasara, ku kuma yi tsawon rai a ƙasar da za ku mallaka.




\par }\Chap{6}{\SH Ƙaunaci
{\ND{Ubangiji}} Allahnka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Waɗannan su ne umarnai, ƙa’idodi da kuma dokokin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya umarce ni in koya muku don ku kiyaye a ƙasar da kuke haye Urdun don mallaka,

\VS{2}saboda ku, ’ya’yanku, da kuma ’ya’yansu bayansu za su ji tsoron
{\ND{Ubangiji}} Allahnku muddin kuna rayuwa ta wurin kiyaye dukan ƙa’idodinsa da umarnan da na ba ku, da kuma don ku yi tsawon rai.

\VS{3}Ku ji, ya Isra’ila, ku kuma kula, ku kiyaye su don yă zama muku da lafiya, ku kuma ƙaru sosai a ƙasa mai zub da madara da zuma, kamar dai yadda
{\ND{Ubangiji}}, Allahn kakanninku ya yi muku alkawari.


\par }{\PP \VS{4}Ku ji, ya Isra’ila,
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu,
{\ND{Ubangiji}} ɗaya ne.

\VS{5}Ku ƙaunaci
{\ND{Ubangiji}} Allahnku da dukan zuciyarku, da dukan ranku, da kuma dukan ƙarfinku.

\VS{6}Waɗannan umarnai da nake ba ku a yau, za su kasance a zukatanku.

\VS{7}Ku koya wa ’ya’yanku su da himma. Yi musu magana game da su sa’ad da kuke zaune a gida, da sa’ad da kuke tafiya a hanya, sa’ad da kuke kwance, da sa’ad da kuka tashi.

\VS{8}Ku ɗaura su su zama alamu a hannuwanku, ku kuma ɗaura su a goshinku.

\VS{9}Ku rubuta su a dogaran ƙofofin gidajenku, da ƙofofinku.


\par }{\PP \VS{10}Sa’ad da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya kawo ku cikin ƙasar da ya rantse ga kakanninku, ga Ibrahim, Ishaku da Yaƙub, yă ba ku, ƙasa mai girma, mai manyan biranen da ba ku kuka gina ba,

\VS{11}gidaje cike da kowane irin abubuwa masu kyau, da ba ku kuka tanadar ba, rijiyoyin da ba ku kuka haƙa ba, da gonakin inabi da itatuwan zaitun da ba ku kuka shuka ba, sa’ad da kuwa kuka ci, kuka kuma ƙoshi,

\VS{12}ku yi hankali cewa ba ku manta da
{\ND{Ubangiji}} wanda ya fitar da ku daga Masar, da gidan bauta ba.


\par }{\PP \VS{13}Ku ji tsoron
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku bauta masa shi kaɗai, ku kuma yi alkawaranku da sunansa.

\VS{14}Kada ku bi waɗansu alloli, allolin mutanen da suke kewaye da ku;

\VS{15}gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, wanda yake cikinku, Allah ne mai kishi, fushinsa kuma zai yi ƙuna gāba da ku, zai kuma hallaka ku daga fuskar ƙasar.

\VS{16}Kada ku gwada
{\ND{Ubangiji}} Allahnku kamar yadda kuka yi a Massa.

\VS{17}Ku tabbata kun kiyaye umarnan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, da farillansa da kuma ƙa’idodinsa da ya ba ku.

\VS{18}Ku aikata abin da yake daidai da kuma mai kyau a idon
{\ND{Ubangiji}}, don yă zama muka da lafiya, ku kuwa shiga ku mallaki ƙasa mai kyau da
{\ND{Ubangiji}} ya yi alkawari da rantsuwa ga kakanninku.

\VS{19}Zai kuwa korin dukan abokan gābanku da suke gabanku, yadda
{\ND{Ubangiji}} ya faɗa.


\par }{\PP \VS{20}Nan gaba, sa’ad da ’ya’yanku suka tambaye ku, “Mene ne ma’anar farillai, ƙa’idodi da kuma dokokin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ya umarce ku?”

\VS{21}Sai ku gaya musu, “Dā mu bayin Fir’auna ne a Masar, amma
{\ND{Ubangiji}} ya fitar da mu daga Masar da hannu masu ƙarfi.

\VS{22}A idanunmu
{\ND{Ubangiji}} ya aikata manyan alamu masu banmamaki, da al’ajabai gāba da Masarawa, da Fir’auna, da kuma dukan gidansa.

\VS{23}Amma ya fitar da mu daga can domin yă kawo mu cikin ƙasar da ya yi wa kakanninmu alkawari tare da rantsuwa zai ba mu.

\VS{24}{\ND{Ubangiji}} ya umarce mu mu yi biyayya da dukan waɗannan ƙa’idodi, mu kuma ji tsoron
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu, saboda kullum mu ci gaba, a kuma bar mu da rai, kamar yadda yake a yau.

\VS{25}In kuma muka kula, muka kiyaye dukan dokokin nan a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu, kamar yadda ya umarce mu, wannan zai zama adalci a gare mu.”




\par }\Chap{7}{\SH Korin al’ummai
\par }
{\R (Fitowa 34.11-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}Sa’ad da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya kawo ku ƙasar da kuke shiga don ku mallaka, ya kuma kori al’ummai masu yawa a gabanku; wato, Hittiyawa, Girgashiyawa, Amoriyawa, Kan’aniyawa, Ferizziyawa, Hiwiyawa da Yebusiyawa, al’ummai bakwai masu girma da ƙarfi fiye da ku.

\VS{2}Sa’ad da kuma
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya ba da su gare ku, kuka kuma ci su da yaƙi, sai ku hallaka su ƙaƙaf. Kada ku yi yarjejjeniya da su, kada kuma ku nuna musu jinƙai.

\VS{3}Kada ku yi auratayya da su. Kada ku ba da ’ya’yanku mata wa ’ya’yansu maza, ko ku ɗauko ’ya’yansu mata wa ’ya’yanku maza.

\VS{4}Gama za su juye ’ya’yanku maza daga bina, su bauta waɗansu alloli, fushin
{\ND{Ubangiji}} kuma zai ƙuna a kanku da sauri, zai kuma hallaka ku.

\VS{5}Ga abin da za ku yi da su, za ku rurrushe bagadansu, ku ragargaza keɓaɓɓun duwatsunsu, ku farfashe ginshiƙan Asheransu, ku kuma ƙona gumakansu da wuta.

\VS{6}Gama ku mutane masu tsarki ne ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓe ku daga dukan mutane a fuskar duniya, don ku zama mutanensa, kayan gādonsa.


\par }{\PP \VS{7}Ba don kun fi sauran al’ummai yawa ne ya sa
{\ND{Ubangiji}} ya ƙaunace ku, ya kuma zaɓe ku ba, gama ku ne mafi ƙanƙanta cikin dukan al’ummai.

\VS{8}Amma ya zama haka domin
{\ND{Ubangiji}} ya ƙaunace ku, ya kuma kiyaye rantsuwar da ya yi wa kakanninku da ya fitar da ku da hannu mai ƙarfi, ya kuma cece ku daga ƙasar bauta, daga ikon Fir’auna sarkin Masar.

\VS{9}Saboda haka, ku sani cewa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, shi ne Allah; shi Allah ne mai aminci, yana kiyaye alkawarinsa na ƙauna ga tsararraki dubu na waɗanda suke ƙaunarsa suke kuma kiyaye umarnansa.

\VS{10}Amma

\par }{\Q waɗanda suke ƙinsa, a fili yakan sāka musu da hallaka;

\par }{\QB ba zai yi jinkiri yin ramuwa a kan maƙiyinsa ba, zai yi ramuwar a fili.


\par }{\MM \VS{11}Saboda haka, sai ku lura, ku bi umarnai, ƙa’idodi, da dokokin nan da nake ba ku a yau.


\par }{\R (Maimaitawar Shari’a 28.1-14; Firistoci 26.3-13)

\par }{\PP \VS{12}In kuka mai da hankali ga waɗannan dokoki, kuka kuma yi hankali ga bin su, to,
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai kiyaye alkawarinsa na ƙauna gare ku, kamar yadda ya rantse wa kakanninku.

\VS{13}Zai ƙaunace ku, yă albarkace ku, yă kuma ƙara yawanku. Zai albarkaci ’ya’yanku, amfanin gonarku; hatsinku, sabon ruwan inabinku da kuma mai, ƙanana shanunku, da ’yan tumaki na tumakinku, a ƙasar da ya rantse wa kakanninku cewa zai ba ku.

\VS{14}Za a albarkace ku fiye da waɗansu mutane; babu wani cikin maza ko matanku da zai kasance babu haihuwa, ba kuwa wata dabbarku da za tă kasance babu haihuwa.

\VS{15}{\ND{Ubangiji}} zai kiyaye ku daga kowace cuta. Ba zai wahalshe ku da mugayen cututtukan da kuka sani a Masar ba, amma zai aukar wa dukan maƙiyanku.

\VS{16}Dole ku hallaka dukan mutanen da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya bashe su gare ku. Kada ku ji tausayinsu, kada kuma ku bauta wa allolinsu, gama wannan zai zama tarko gare ku.


\par }{\PP \VS{17}Wataƙila ku ce wa kanku, “Waɗannan al’ummai sun fi mu ƙarfi. Yaya za mu kore su?”

\VS{18}Amma kada ku ji tsoronsu; ku tuna da kyau abin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya yi wa Fir’auna da kuma dukan Masar.

\VS{19}Kun ga da idanunku, manyan gwaje-gwaje, alamu masu banmamaki da al’ajabai, hannu mai ƙarfi da kuma mai ikon da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya fitar da ku.
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai yi haka ga dukan mutanen da yanzu kuke tsoro.

\VS{20}Ban da haka ma,
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai aika da rina a cikinsu, har sai sun hallaka sauran mutanen da suka ragu, waɗanda suka ɓuya daga gare ku.

\VS{21}Kada ku tsorata saboda su, gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, wanda yake a cikinku, Allah ne mai girma da kuma mai banrazana.

\VS{22}Da kaɗan da kaɗan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai kore waɗannan al’ummai a gabanku. Ba a bari ku hallaka su duka gaba ɗaya ba, in ba haka namun jeji za su yaɗu kewaye da ku.

\VS{23}Amma
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai ba da su gare ku, yana jefa su cikin rikicewa mai girma, har sai an hallaka su.

\VS{24}Zai ba da sarakunsu a hannunku, za ku kuwa shafe sunayensu daga duniya. Babu wani da zai yi tsayayya da ku, za ku hallaka su.

\VS{25}Ku ƙone siffar allolinsu da wuta. Kada ku yi ƙyashin azurfa ko zinariyar da aka rufe allolin da ita, Kada ku kwashe su, don kada su zamar muku tarko, gama abin ƙyama ne ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.

\VS{26}Kada ku kawo abin ƙyama cikin gidajenku, domin kada ku zama kamar su. Gaba ɗaya ku yi ƙyamarsu, ku ƙi su, gama an ware su, sun zama domin a hallaka.




\par }\Chap{8}{\SH Kada ku manta da
{\ND{Ubangiji}}
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ku hankali, ku bi kowane umarnin da nake ba ku a yau, saboda ku rayu, ku ƙaru, ku kuma shiga, ku mallaki ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} ya alkawarta da rantsuwa ga kakanninku.

\VS{2}Ku tuna yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya bishe ku a dukan hanya, a cikin hamada waɗannan shekaru arba’in, don yă ƙasƙantar da ku, yă kuma gwada ku don yă san abin da yake a zuciyarku, ko za ku kiyaye umarnansa, ko babu.

\VS{3}Ya ƙasƙantar da ku, ya bar ku da yunwa, sa’an nan ya ciyar da ku da Manna, wadda ku, ko kakanninku, ba su sani ba, ta haka ne ya sa kuka sani cewa, ba da abinci kaɗai mutum zai rayu ba, amma ta wurin kowace kalmar da ta fito daga bakin
{\ND{Ubangiji}}.

\VS{4}Tufafinku ba su yayyage ba, ƙafafunku kuma ba su kumbura ba a waɗannan shekaru arba’in.

\VS{5}Sai ku sani fa a cikin zuciyarku cewa kamar yadda mutum kan horar da ɗansa, haka
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ke horar da ku.


\par }{\PP \VS{6}Ku kiyaye umarnan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuna tafiya cikin hanyoyinsa, kuna kuma girmama shi.

\VS{7}Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana fitar da ku zuwa cikin ƙasa mai kyau, ƙasa mai rafuffuka da tafkunan ruwa, tare da maɓulɓulai masu gudu a kwari da tuddai;

\VS{8}ƙasa mai alkama da sha’ir, inabi da ɓaure, rumman, man zaitun da zuma;

\VS{9}ƙasa inda abinci ba zai yi ƙaranci ba, ba kuma za ku rasa kome ba; ƙasa ce inda ƙarfe ne duwatsunta, ana kuma haƙar tagulla a tuddanta.


\par }{\PP \VS{10}Sa’ad da kuka ci, kuka ƙoshi, sai ku yabi
{\ND{Ubangiji}} Allahnku saboda ƙasa mai kyau da ya ba ku.

\VS{11}Ku yi hankali cewa ba ku manta da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, har ku kāsa kiyaye umarnansa, dokokinsa da ƙa’idodinsa da nake ba ku a wannan rana ba.

\VS{12}To, sa’ad da kuka ci, kuka ƙoshi, sa’ad da kuka gina gidaje masu kyau, kuka zauna,

\VS{13}sa’ad da kuma garkunanku na shanu da na tumaki suka ƙaru, azurfanku da zinariyarku kuma suka ƙaru, sa’an nan dukan abin da kuke da shi ya haɓaka,

\VS{14}to, sai ku lura, kada ku ɗaukaka kanku, har ku manta da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, wanda ya fitar da ku daga Masar, daga ƙasar bauta kuma.

\VS{15}Ya bishe ku cikin hamada mai fāɗi, mai bantsoro, wannan busasshiyar ƙasa wadda ba ta da ruwa, ga macizai masu dafi da kuma kunamai. Ya ba ku ruwa daga dutsen ƙanƙara.

\VS{16}Ya ba ku Manna don ku ci a cikin hamada, wani abin da kakanninku ba su taɓa sani ba, don yă ƙasƙantar yă kuma gwada ku, saboda yă yi muku alheri daga baya.

\VS{17}Wataƙila ku ce wa kanku, “Ikona da ƙarfin hannuwana ne suka ba ni da wannan arziki.”

\VS{18}Amma ku tuna da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, gama shi ne wanda yake ba ku azanci na yin arziki, ta haka kuwa ya tabbatar da alkawarinsa, wanda ya rantse wa kakanninku, kamar yadda yake a yau.


\par }{\PP \VS{19}In kuka manta da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuka kuma bi waɗansu alloli, kuka yi musu sujada, kuka kuma rusuna musu, to, a yau ina gargaɗe ku cewa tabbatacce za a hallaka ku.

\VS{20}Kamar al’ummai da
{\ND{Ubangiji}} ya hallakar kafin ku, haka zai hallaka ku, domin ba ku yi biyayya da muryar
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ba.




\par }\Chap{9}{\SH Ba don adalcin Isra’ila ba ne
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ku ji, ya Isra’ila. Kuna gab da haye Urdun, ku shiga, ku kuma kori al’ummai da suka fi ku yawa, suka kuma fi ku ƙarfi, masu manyan biranen da suke da katangar da suka yi tsaye zuwa sama.

\VS{2}Mutane ne masu ƙarfi, kuma dogaye, zuriyar Anakawa! Ai, kun ji akan ce, “Wa zai iya tsayayya da Anakawa?”

\VS{3}Amma ku zauna da sani a yau, cewa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, shi ne wanda ya ƙetare ya sha gabanku kamar wuta mai cinyewa. Zai hallaka su, zai rinjaye su a gabanku. Za ku kore su, ku kuma hallaka su nan da nan, yadda
{\ND{Ubangiji}} ya yi muku alkawari.


\par }{\PP \VS{4}Bayan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya kore su a gabanku, kada ku faɗa a zuciyarku,
{\ND{“Ubangiji}} ya kawo mu a nan, mu mallaki wannan ƙasa saboda adalcinmu ne.” A’a, saboda muguntar waɗannan al’umma ne ya sa
{\ND{Ubangiji}} ya kore su a gabanku.

\VS{5}Ba domin adalci ko mutuncinku ba ne ya sa za ku mallaki ƙasarsu; sai dai saboda muguntar al’umman nan ne ya sa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana korinsu a gabanku don yă cika abin da ya rantse wa kakanninku, wato, Ibrahim, Ishaku da Yaƙub.

\VS{6}Ku gane wannan, cewa ba domin adalcinku ba ne ya sa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana ba ku wannan ƙasa mai kyau, ku mallaki, gama ku mutane masu taurinkai ne.


\par }{\SH Ɗan maraƙin zinariya
\par }
{\R (Fitowa 32)

\par }{\PP \VS{7}Ku tuna da wannan, kada kuma ku manta yadda kuka tsokane
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, har ya yi fushi a hamada. Daga ranar da kuka bar Masar har sai da kuka isa nan, kuna ta tawaye wa
{\ND{Ubangiji}}.

\VS{8}A Horeb, kun tayar wa
{\ND{Ubangiji}} har ya yi fushin da ya isa yă hallaka ku.

\VS{9}Sa’ad da na hau kan dutse don in karɓi allunan dutse, allunan alkawarin da
{\ND{Ubangiji}} ya yi da ku, na zauna a kan dutse yini arba’in da dare arba’in; ban ci abinci ba, ban sha ruwa ba.

\VS{10}{\ND{Ubangiji}} ya ba ni alluna biyu wanda shi kansa ya yi rubutu da yatsarsa. A kansu akwai dukan umarnan
{\ND{Ubangiji}} da an furta muku a kan dutse a tsakiyar wuta, a ranar taron jama’a.


\par }{\PP \VS{11}A ƙarshen yini arba’in da dare arba’in ɗin,
{\ND{Ubangiji}} ya ba ni alluna biyu na dutse, allunan alkawari.

\VS{12}Sa’an nan
{\ND{Ubangiji}} ya faɗa mini, “Sauka daga nan da sauri, domin mutanenka waɗanda ka fitar da su daga Masar sun lalace. Sun juye da sauri daga abin da na umarce su, suka kuma yi zubin gunki wa kansu.”


\par }{\PP \VS{13}Sai
{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, “Na ga mutanen nan, su masu taurinkai ne sosai!

\VS{14}Bar ni kawai, in hallaka su, in kuma shafe sunansu daga ƙarƙashin sama. Zan kuwa yi maka wata al’umma mafi ƙarfi da kuma masu yawa fiye da su.”


\par }{\PP \VS{15}Saboda haka na juya, na sauko daga dutsen yayinda yake cin wuta. Allunan biyu na alkawarin kuma suna a hannuwana.\FTNT{*}{{\FR 9:15 }{\FT{Ko kuwa
}}{\FQA{Kuma ina da alluna biyu na alkawarin tare da ni, ɗaya a kowane hannu}}}

\VS{16}Sa’ad da na duba, sai na ga cewa kun yi zunubi wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku; kun yi wa kanku gunkin da kuka yi zubi a siffar ɗan maraƙi. Kun kauce da sauri daga hanyar da
{\ND{Ubangiji}} ya umarce ku.

\VS{17}Saboda haka na ɗauko alluna biyun na jefar da su daga hannuwana, na farfashe su a idanunku.


\par }{\PP \VS{18}Sai nan da nan kuma na fāɗi rubda ciki a gaban
{\ND{Ubangiji}}, yini arba’in da dare arba’in; ban ci ba, ban sha ba, kamar yadda dā na yi, duka saboda zunubin da kuka aikata a gaban
{\ND{Ubangiji}}. Ta haka kuka tsokane shi don yă yi fushi.

\VS{19}Na ji tsoron fushi da hasalar
{\ND{Ubangiji}}, gama ya yi fushin da ku da ya isa yă hallaka ku. Amma na yi roƙo a lokacin,
{\ND{Ubangiji}} kuwa ya saurare ni.

\VS{20}{\ND{Ubangiji}} ya yi fushi sosai da Haruna, har ya yi niyya yă hallaka shi, amma a wannan lokaci, na yi addu’a saboda Haruna shi ma.

\VS{21}Sa’an nan na ɗauki kayan zunubin da kuka yi, wato, gunkin ɗan bijimi, na ƙone shi da wuta, na farfashe shi, na niƙa shi liɓis, sai da ya zama kamar ƙura mai laushi, na zubar da ƙurar a cikin ruwan rafin da yake gangarowa daga dutse.


\par }{\PP \VS{22}Kun kuma sa
{\ND{Ubangiji}} ya yi fushi a Tabera, a Massa da kuma a Kibrot Hatta’awa.


\par }{\PP \VS{23}Sa’ad da
{\ND{Ubangiji}} ya aike ku daga Kadesh Barneya ya ce, “Ku haura ku mallaki ƙasar da na ba ku.” Amma kuka yi tawaye ga umarnin
{\ND{Ubangiji}} Allahnku. Ba ku amince da shi, ko ku yi masa biyayya ba.

\VS{24}Kun yi ta tawaye wa
{\ND{Ubangiji}} tun ran da na san ku.


\par }{\PP \VS{25}Na kwanta rubda ciki a gaban
{\ND{Ubangiji}} waɗannan yini arba’in da dare arba’in domin
{\ND{Ubangiji}} ya ce zai hallaka ku.

\VS{26}Na yi addu’a ga
{\ND{Ubangiji}} na ce, “Ya
{\ND{Ubangiji}} Mai Iko Duka, kada ka hallaka mutanenka, gādon kanka, da ka fansa ta wurin ikonka mai girma, ka kuma fitar da su daga Masar da hannu mai ƙarfi.

\VS{27}Ka tuna da bayinka Ibrahim, Ishaku da Yaƙub. Kada ka kula da taurinkan, mugunta da kuma zunubin wannan mutane.

\VS{28}In ba haka ba, ƙasar da ka fitar da mu, za tă ce, ‘Domin
{\ND{Ubangiji}} bai iya kai su cikin ƙasar da ya yi musu alkawari ba ne, kuma domin ya ƙi su, shi ya sa ya fitar da su ya kashe su a hamada.’

\VS{29}Amma su mutanenka ne, gādonka da ka fitar ta wurin ikonka mai girma, da kuma hannunka mai ƙarfi.”




\par }\Chap{10}{\SH Alluna kamar na farko
\par }
{\R (Fitowa 34.1-10)

\par }{\PP \VerseOne{1}A lokacin
{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, “Ka sassaƙa alluna biyu na dutse kamar na farko, ka haura wurina a kan dutse. Ka kuma yi akwatin katako.\FTNT{*}{{\FR 10:1 }{\FT{Wato, akwatin alkawari}}}

\VS{2}Ni kuwa zan yi rubutu a kan allunan nan biyu, kalmomin da suke a alluna na farko, waɗanda ka farfashe. Za a ajiye su a cikin akwatin.”


\par }{\PP \VS{3}Sai na yi akwatin da itacen ƙirya, na kuma sassaƙa alluna biyu na dutse kamar na farko, sai na haura dutse da alluna biyun a hannuwana.

\VS{4}{\ND{Ubangiji}} kuwa ya sāke yin rubutu a waɗannan alluna abin da ya rubuta a allunan farko, wato, Dokoki Goma da ya furta a kan dutse a tsakiyar wuta, a ranar da mutane suka taru. Sai
{\ND{Ubangiji}} ya ba ni su.

\VS{5}Sa’an nan na sauko daga dutsen, na kuma ajiye allunan a cikin akwatin da na yi, yadda
{\ND{Ubangiji}} ya umarce ni, kuma suna can a yanzu.


\par }{\R (Ƙidaya 20.22-29)

\par }{\PP \VS{6}(Isra’ilawa suka kama hanya daga rijiyoyin Beyerot Bene Ya’akan zuwa Mosera. A can Haruna ya rasu, aka kuma binne shi. Sai Eleyazar ɗansa ya gāje shi a matsayin firist.

\VS{7}Daga can suka tashi zuwa Gudgoda, daga Gudgoda kuma suka tafi Yotbata, ƙasa mai rafuffukan ruwa.

\VS{8}A lokacin
{\ND{Ubangiji}} ya keɓe kabilar Lawi don su riƙa ɗaukar akwatin alkawarin
{\ND{Ubangiji}}, su tsaya a gaban
{\ND{Ubangiji}}, su riƙa yin masa hidima, su kuma sa albarka a cikin sunansa, yadda suke yi har wa yau.

\VS{9}Shi ya sa Lawiyawa ba su da rabo, ko gādo a cikin ’yan’uwansu;
{\ND{Ubangiji}} ne gādonsu yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya faɗa musu.)


\par }{\R (Fitowa 34.9,10,27-29)

\par }{\PP \VS{10}To, na kasance a kan dutse yini arba’in da dare arba’in kamar yadda dā na yi da farko.
{\ND{Ubangiji}} kuwa ya saurare ni a wannan lokaci kuma. Ba nufinsa ba ne yă hallaka ku.

\VS{11}{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, “Ka sauka, ka jagoranci mutanen a hanyarsu, domin su shiga, su kuma mallaki ƙasar da na rantse wa kakanninsu, zan ba su.”


\par }{\SH Ku ji tsoron
{\ND{Ubangiji}}
\par }
{\PP \VS{12}Yanzu fa, ya Isra’ila, mene ne
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake so a gare ku, in ba ku ji tsoron
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku yi tafiya cikin hanyoyinsa, ku ƙaunace shi, ku bauta wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku da dukan zuciyarku da kuma dukan ranku,

\VS{13}ku kuma kiyaye umarnan
{\ND{Ubangiji}} da kuma ƙa’idodinsa da nake ba ku a yau don amfaninku ba?


\par }{\PP \VS{14}Sammai, har da sama sammai, da duniya, da kome da yake cikinta na
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ne.

\VS{15}Duk da haka
{\ND{Ubangiji}} ya ƙaunaci kakanninku, ya kuma zaɓe ku, ku zuriyarsu, a bisa dukan al’ummai, yadda yake a yau.

\VS{16}Saboda haka sai ku kame zukatanku, kada ku ƙara yin taurinkai.

\VS{17}Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ne Allahn alloli da Ubangijin iyayengiji, Allah mai girma, mai ƙarfi da kuma mai banrazana, wanda ba ya sonkai, ba ya cin hanci.

\VS{18}Yakan tsare marayu da gwauraye, yana ƙaunar baƙon da yake zama a cikinku, yana ba su abinci da tufafi.

\VS{19}Sai ku ƙaunaci baƙi, gama dā ku ma baƙi ne a ƙasar Masar.

\VS{20}Ku ji tsoron
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku kuma bauta masa. Ku manne masa, ku kuma yi rantsuwarku da sunansa.

\VS{21}Shi ne abin yabonku; shi ne Allahnku, wanda ya aikata muku waɗancan manya abubuwa banmamaki masu banrazanar da kuka gani da idanunku.

\VS{22}Kakanninku da suka gangara zuwa Masar, su saba’in ne, yanzu kuwa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya sa kuka ƙaru, kuka zama kamar taurari a sama.




\par }\Chap{11}{\SH Ku ƙaunaci ku kuma yi biyayya ga
{\ND{Ubangiji}}
\par }
{\PP \VerseOne{1}To, sai ku ƙaunaci
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kullum ku kuma kiyaye abubuwan da yake bukata, ku kiyaye ƙa’idodinsa, dokokinsa da kuma umarnansu.

\VS{2}Ku tuna a yau, cewa ’ya’yanku ba su ne suka gani suka kuma ɗanɗana horon
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ba; ba su suka gani girmansa, hannunsa mai ƙarfi, hannunsa mai iko;

\VS{3}alamun da ya aikata da abubuwan da ya yi a cikin Masar, ga Fir’auna sarkin Masar da kuma ga dukan ƙasarsa ba;

\VS{4}ba su suka gani abin da ya yi wa mayaƙan Masar, da dawakansu da keken yaƙinsu, yadda ya sha kansu da ruwan Jan Teku yayinda suke bin ku, da yadda
{\ND{Ubangiji}} ya hallaka su ƙaƙaf ba.

\VS{5}Ba ’ya’yanku ba ne suka gani abin da ya yi dominku a hamada har sai da kuka kai wannan wuri ba,

\VS{6}ba su ba ne suka gani abin da ya yi ga Datan da Abiram, ’ya’yan Eliyab mutumin Ruben, sa’ad da ƙasa ta buɗe bakinta a tsakiyar dukan Isra’ila ta haɗiye su tare da gidajensu, tentunansu da kowane abu mai rai da yake nasu ba.

\VS{7}Amma idanunku ne suka ga dukan waɗannan manyan abubuwan da
{\ND{Ubangiji}} ya yi.


\par }{\PP \VS{8}Saboda haka sai ku kiyaye dukan umarnan da nake ba ku a yau, don ku sami ƙarfin da za ku shiga, ku kuma karɓi ƙasar da kuke haye Urdun ku mallaka,

\VS{9}domin kuma ku yi tsawon rai a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} ya rantse wa kakanninku zai ba su da zuriyarsu, ƙasa mai zub da madara da zuma.

\VS{10}Ƙasar da kuke shiga, ku karɓa, ba kamar ƙasar Masar ba ce, inda kuka fito, inda kuka shuka iri, ku yi ta zuwa kuna banruwa kamar lambu.

\VS{11}Amma ƙasar da kuke haye Urdun ku mallaki, ƙasa ce ta duwatsu da kwaruruka wadda ruwan sama ne yake jiƙe ta.

\VS{12}Ƙasa ce da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake lura da ita; idanun
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana a kai daga farkon shekara har zuwa ƙarshenta.


\par }{\PP \VS{13}Saboda haka in kun yi biyayya ga umarnan da nake ba ku a yau cikin aminci, kuna ƙaunaci
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuna kuma bauta masa da dukan zuciyarku da kuma dukan ranku,

\VS{14}sai in aika da ruwan sama a ƙasarku a lokacinsa, ruwan saman bazara da kuma na kaka, don ku tattara hatsinku, sabon inabinku da kuma manku.

\VS{15}Zan tanadar da ciyawa a filaye don shanunku, za ku ci, ku kuma ƙoshi.


\par }{\PP \VS{16}Ku yi hankali, kada a ruɗe ku har ku bauta wa alloli, ku kuma yi musu sujada,

\VS{17}don kada fushin
{\ND{Ubangiji}} yă ƙuna a kanku, yă rufe sammai, ku rasa ruwa, ƙasa kuma ta kāsa ba da amfaninta, da haka za ku murmutu nan da nan a kyakkyawar ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} yake ba ku.

\VS{18}Saboda haka, sai ku riƙe waɗannan kalmomina gam a zukatanku da ranku; ku ɗaura su kamar alama a hannuwanku, da goshinku.

\VS{19}Ku koyar da su ga ’ya’yanku, ku yi ta haddace su, sa’ad da kuke zaune a gida, da sa’ad da kuke tafiya, sa’ad da kuke kwance, da sa’ad da kuka tashi.

\VS{20}Ku rubuta su a kan madogaran ƙofofin gidajenku, da a kan ƙofofinku,

\VS{21}saboda kwanakinku da kwanakin ’ya’yanku su yi tsawo a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} ya rantse zai ba wa kakanninku, muddin sama tana bisa duniya.


\par }{\PP \VS{22}In kuka lura, kuka kuma kiyaye dukan umarnai da nake ba ku, ku ƙaunaci
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku yi tafiya a hanyoyinsa, ku kuma riƙe shi gam,

\VS{23}{\ND{Ubangiji}} zai kori dukan waɗannan al’ummai a gabanku, za ku kuma kore al’umman da suka fi ku yawa da ƙarfi.

\VS{24}Duk inda tafin ƙafanku ya taka, zai zama naku; iyakarku zai kama daga hamadan Lebanon da kuma daga Kogin Yuferites zuwa Bahar Rum.\FTNT{*}{{\FR 11:24 }{\FT{Wato, Mediterraniyan.}}}

\VS{25}Babu mutumin da zai iya tsayayya da ku.
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, zai sa razana da tsoronku a dukan ƙasar, a duk inda kuka tafi, kamar yadda ya alkawarta muku.


\par }{\PP \VS{26}Ga shi, a yau, ina sa a gabanku albarka da kuma la’ana,

\VS{27}albarka in kun yi biyayya da umarnan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, da nake ba ku;

\VS{28}la’ana in ba ku yi biyayya da umarnan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuka kuma juya daga hanyar da na umarce ku, ta wurin bin waɗansu alloli, waɗanda ba ku sani ba.

\VS{29}Sa’ad da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya kawo ku cikin ƙasar da za ku shiga ku ci gādonta, sai ku yi shelar albarkun nan a dutsen Gerizim, ku kuma yi na la’ana a dutsen Ebal.

\VS{30}Waɗannan duwatsu biyu suna a hayin Urdun, yamma da hanya a ƙasar Kan’aniyawa mazaunan Araba, kusa da Gilgal wajajen manyan itatuwan More.

\VS{31}Kuna gab da ƙetare Urdun fa, ku shiga, ku kuma mallaki ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku. Sa’ad da kuka karɓe ta, kuka kuma zauna a can,

\VS{32}ku tabbata kun yi biyayya da dukan ƙa’idodi, da kuma dokokin da nake sawa a gabanku a yau.




\par }\Chap{12}{\SH Wuri ɗaya kaɗai don yin sujada
\par }
{\PP \VerseOne{1}Waɗannan su ne ƙa’idodi da kuma dokokin da za ku lura, ku kuma kiyaye a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}}, Allahn kakanninku, yake ba ku don ku ci gādonta, muddin kuna zama a ƙasar.

\VS{2}Ku hallaka dukan wuraren da al’umman da kuke kora suke yi wa allolinsu sujada, a kan duwatsu masu tsawo, da a kan tuddai, da kuma ƙarƙashin kowane itace gaba ɗaya.

\VS{3}Ku rurrushe bagadansu, ku farfashe keɓaɓɓun duwatsunsu, ku kuma ƙone ginshiƙan Asheransu da wuta; ku yayyanka gumakan allolinsu, ku kuma shafe sunayensu daga waɗannan wurare.


\par }{\PP \VS{4}Ba za ku yi wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku sujada a hanyar da suke yi ba.

\VS{5}Amma sai ku nemi wurin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai zaɓa daga cikin dukan kabilanku, inda zai sa Sunansa, yă mai wurin mazauninsa. A wannan wuri ne za ku tafi;

\VS{6}a can ne kuma za ku kawo hadayun ƙonawa da sadakoki, zakkarku da kyautai na musamman, da abin da kuka yi alkawari za ku bayar, da hadayunku na yardar rai, da kuma ’ya’yan farin garkunanku na shanu da na tumaki.

\VS{7}A can, a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku da iyalanku za su ci, su kuma yi farin ciki a kome da kuka sa hannunku a kai, domin
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai albarkace ku.


\par }{\PP \VS{8}Kada ku yi kamar yadda muke yi a nan yau, yadda kowa yake yin abin da ya ga dama.

\VS{9}Gama ba ku kai wurin hutawa wanda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai ba ku gādo ba tukuna.

\VS{10}Amma sa’ad da kuka haye Urdun, kuka zauna a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku ita gādo, zai kuwa ba ku hutu daga dukan abokan gābanku da suke kewaye da ku, kuka sami zaman lafiya,

\VS{11}sai ku kai dukan abin da na umarce ku ku kai, wato, hadayu na ƙonawa, da sadakokinku, da zakkarku, da hadayunku na ɗagawa, da hadayunku na alkawarin da kuka yi wa
{\ND{Ubangiji}} a wurin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓa yă sa sunansa.

\VS{12}A can kuma za ku yi farin ciki a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku da ’ya’yanku maza da mata, da bayinku maza da mata, da kuma Lawiyawa daga biranenku, waɗanda ba a ba su rabo ba, ba su kuma da gādo na kansu.

\VS{13}Ku kula fa kada ku miƙa hadayun ƙonawa a wani wurin da kuka ga dama.

\VS{14}Ku miƙa su kawai a wurin da
{\ND{Ubangiji}} zai zaɓa a cikin ɗaya daga kabilanku, a can za ku yi kowane abin da na umarce ku.


\par }{\PP \VS{15}Amma kwa iya yanka nama ku ci a garuruwanku, a duk lokacin da ranku yake so, kamar yadda ake yi da gada ko barewa, bisa ga albarkar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake sa muku. Marar tsarki da mai tsarki, duka za ku iya ci.

\VS{16}Amma kada ku ci jini, ku zubar da shi a ƙasa kamar ruwa.

\VS{17}Kada ku ci zakkar hatsi, da na sabon inabi, da kuma na mai a biranenku, ko kuwa na ’ya’yan fari na garkunanku na shanu da na tumaki, ko kuwa duk wani abin da kuka yi alkawari za ku bayar, ko hadayunku na yardar rai, ko kyautai na musamman.

\VS{18}A maimakon haka, sai ku ci su a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku a wurin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓa, da ku da ’ya’yanku maza da mata, da bayinku maza da mata, da kuma Lawiyawa daga biranenku, ku kuwa yi farin ciki a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku a kowane abin da kuka sa hannunku.

\VS{19}Ku yi hankali, kada ku manta da Lawiyawa, muddin kuna zaune a ƙasarku.


\par }{\PP \VS{20}Sa’ad da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya fadada iyakarku kamar yadda ya yi muku alkawari, kuka kuma ji marmarin nama, kuka kuma ce, “Muna so mu ci nama,” to, za ku iya cin yadda kuke so.

\VS{21}In wurin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓa don yă sa Sunansa yana da nisa sosai daga inda kuke, za ku iya yankan dabbobi daga garkunanku na shanu da na tumakin da
{\ND{Ubangiji}} ya ba ku, kamar yadda na umarce ku, a cikin biranenku kuma za ku iya ci, yadda kuke so.

\VS{22}Ku ci su yadda akan ci barewa ko mariri. Marar tsarki da mai tsarki, za ku iya ci.

\VS{23}Amma ku tabbata ba ku ci jinin ba, domin jini ne rai, ba kuwa za ku ci rai cikin naman ba.

\VS{24}Ba za ku ci jini ba, ku zubar da shi a ƙasa kamar ruwa.

\VS{25}Kada ku ci shi, don ku zauna lafiya, da ku da ’ya’yanku bayanku, gama za ku riƙa aikata abin da yake daidai a gaban
{\ND{Ubangiji}}.


\par }{\PP \VS{26}Amma ku ɗauki abubuwa masu tsarki, da kuma duk abin da kuka yi alkawari za ku bayar, ku tafi inda
{\ND{Ubangiji}} ya zaɓa.

\VS{27}Ku miƙa hadayunku na ƙonawa a bagaden
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, da naman da kuma jinin. Dole a zub da jinin hadayunku a gindin bagaden
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, amma za ku iya cin naman.

\VS{28}Ku yi hankali, ku yi biyayya da dukan waɗannan umarnan da nake ba ku, da kuma ’ya’yanku, don ku zauna lafiya, da ku da ’ya’yanku a bayanku, gama za ku riƙa aikata abin da yake daidai da kuma yake mai kyau a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.


\par }{\PP \VS{29}{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai kawar muku da al’umman nan da kuke niyyar shiga cikin ƙasarsu don ku kore su, bayan kuka kore su, kuka kuma zauna a ƙasarsu,

\VS{30}to, sai ku lura, kada ku jarrabtu ku kwaikwaye su bayan da an riga an shafe su daga gabanku, kada ku tambayi kome game da allolinsu, kuna cewa, “Yaya waɗannan al’ummai suke bauta wa allolinsu? Mu ma za mu yi kamar yadda suka yi.”

\VS{31}Ba za ku yi wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku sujada a hanyar da suke yi ba, gama a cikin yin sujada wa allolinsu, sun yi dukan abubuwan banƙyaman da
{\ND{Ubangiji}} yake ƙi. Har ma sukan ƙone ’ya’yansu maza da mata a wuta a matsayin hadayu.


\par }{\PP \VS{32}Ku lura, ku aikata dukan abin da na umarce ku; kada ku ƙara, kada ku rage daga cikin.




\par }\Chap{13}{\SH Bautar waɗansu alloli
\par }
{\PP \VerseOne{1}In wani annabi ko mai mafarkai, ya bayyana a cikinku, ya kuma yi muku shelar wata alama mai banmamaki ko al’ajabi,

\VS{2}in kuwa alamar, ko al’ajabin da annabin ya yi faɗin ya faru, ya kuma ce, “Bari mu bi waɗansu alloli (allolin da ba ku sani ba) mu kuma yi musu sujada,”

\VS{3}kada ku saurari kalmomin wannan annabi ko mai mafarki.
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana gwada ku ne don yă sani ko kuna ƙaunarsa da dukan zuciyarku da kuma dukan ranku.

\VS{4}{\ND{Ubangiji}} Allahnku ne za ku bi, shi ne kuma za ku girmama. Ku kiyaye umarnansa, ku kuma yi masa biyayya; ku bauta masa, ku kuma manne masa.

\VS{5}Dole a kashe wannan annabi ko mai mafarki, domin ya yi wa’azin tawaye ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, wanda ya fitar da ku daga Masar, ya fanshe ku daga ƙasar bauta; gama annabin nan ya yi ƙoƙari yă juye daga hanyar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya umarce ku, ku bi. Dole ku fid da mugu daga cikinku.


\par }{\PP \VS{6}In ɗan’uwanka, ko ɗanka, ko ’yarka, ko matar da kake ƙauna, ko abokinka na kusa, a ɓoye ya ruɗe ka, yana cewa, “Mu je mu yi wa waɗansu alloli sujada” (allolin da ko kai, ko kakanninka ba su sani ba,

\VS{7}allolin mutanen kewayenku, ko na kusa, ko na nisa, daga wannan ƙarshen ƙasar zuwa wancan),

\VS{8}kada ka yarda da shi, kada ma ka saurare shi. Kada ka ji tausayinsa. Kada ka haƙura da shi, ko ka tsare shi.

\VS{9}Dole ka kashe shi. Dole hannunka yă zama na farko a kisansa, sa’an nan hannuwan sauran dukan mutane.

\VS{10}Ku jajjefe shi da duwatsu har sai ya mutu, domin ya yi ƙoƙari yă juye ku daga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, wanda ya fitar da ku daga Masar, daga ƙasar bauta kuma.

\VS{11}Sa’an nan dukan Isra’ila za su ji su kuma tsorata, babu kuma wani a cikinku da zai ƙara yin irin wannan mugun abu.


\par }{\PP \VS{12}In kuka ji an yi magana a kan wani daga cikin biranen da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku ku zauna a ciki

\VS{13}cewa mugaye sun taso a cikinku, suna rikitar da mutane a birni, suna cewa, “Mu je mu yi wa waɗansu alloli sujada” (allolin da ba ku sani ba),

\VS{14}to, sai ku bincike labarin sosai a hankali. In kuwa gaskiya ne, an kuma tabbatar wannan abin ƙyama ya faru a cikinku,

\VS{15}dole a karkashe dukan waɗanda suke zama a wannan birni da takobi. Ku hallaka su ƙaƙaf, ku karkashe mutanen birnin da kuma dabbobinsa.

\VS{16}Ku tattara dukan ganimar birnin a tsakiyar gari, ku ƙone birnin da kuma ganimar ƙurmus a matsayin hadaya ta ƙonawa ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku. Birnin zai kasance kufai har abada, kada a sāke gina shi.

\VS{17}Ba za a iske wani daga cikin abubuwan nan da aka haramta a hannuwanku ba, saboda
{\ND{Ubangiji}} yă juya daga fushinsa mai ƙuna, yă nuna jinƙai, yă ji tausayinku, yă kuma ƙara yawanku, kamar yadda ya alkawarta da rantsuwa ga kakanninku,

\VS{18}domin kun yi biyayya da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuna kiyaye dukan umarnan da nake ba ku a yau, kuna kuma aikata abin da yake daidai a idanunsa.




\par }\Chap{14}{\SH Abinci mai tsabta da marar tsabta
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ku ’ya’yan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ne. Kada ku yi wa kanku zāne, ko ku yi wa kanku aski irin da akan bar sanƙo, saboda wanda ya mutu,

\VS{2}gama ku jama’a ce mai tsarki ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku. Daga dukan mutane a fuskar duniya,
{\ND{Ubangiji}} ya zaɓe ku, ku zama abin mallakarsa.


\par }{\R (Firistoci 11.1-47)

\par }{\PP \VS{3}Kada ku ci wani haramtaccen abu.

\VS{4}Waɗannan su ne dabbobin da za ku iya ci, saniya, tunkiya, akuya,

\VS{5}mariri, barewa, mariya, makwarna, mazo, gada da kuma tunkiyar dutse.\FTNT{*}{{\FR 14:5 }{\FT{Ainihin irin waɗansu tsuntsaye da dabbobi a wannan surar ba tabbatattu ba ne.}}}

\VS{6}Za ku iya cin duk dabbar da take da rababben kofato, wadda kuma take sāke tona abin da suka riga suka haɗiye.

\VS{7}Amma, cikin waɗanda suke sāke tona abin da suka riga suka haɗiye ɗin, ko suke da rababben kofato, ba za ku ci raƙumi, zomo ko rema ba. Ko da yake suna sāke tona abin da suka riga suka haɗiye, suna kuma da rababben kofato, su ɗin marar tsarki ne gare ku.

\VS{8}Alade ma marar tsarki ne; ko da yake yana da rababben kofato, shi ba ya sāke tona abin da ya riga ya haɗiye. Ba za ku ci namansu ko ku taɓa gawarsu ba.


\par }{\PP \VS{9}Cikin dukan halittun da suke cikin ruwa, za ku iya cin duk wani da yake da ƙege da ɓamɓaroki.

\VS{10}Amma duk wani abin da ba shi da ƙege da ɓamɓaroki, ba za ku ci ba; gama marar tsarki ne gare ku.


\par }{\PP \VS{11}Za ku iya cin kowane tsuntsu mai tsabta.

\VS{12}Amma waɗannan ba za ku ci ba, gaggafa, ungulu, ungulun kwakwa,

\VS{13}duki, buga zaɓi, kowace irin shirwa,

\VS{14}kowane irin hankaka,

\VS{15}jimina, ƙururu, bubuƙuwa, kowane irin shaho,

\VS{16}da mujiya, da babbar mujiya, ɗuskwi,

\VS{17}kwasakwasa, ungulu, da babba da jaka,

\VS{18}zalɓe, kowane irin jinjimi, katutu, da kuma jamage.


\par }{\PP \VS{19}Dukan ’yan ƙwari masu fikafikai masu rarrafe, haram ne a gare ku, kada ku ci su.

\VS{20}Amma duk wata halitta mai fikafikai mai tsabta ce, za ku iya ci.


\par }{\PP \VS{21}Kada ku ci abin da kun samu ya riga ya mutu. Za ku iya ba wa baren da yake zama a cikin wani daga biranenku, zai kuwa iya cinsa, ko kuwa za ku iya sayar da shi wa baƙo. Amma ku jama’a ce mai tsarki ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.

\par }{\PP Kada ku dafa ɗan akuya a cikin madara mamansa.


\par }{\SH Zakka
\par }
{\PP \VS{22}Ku tabbata kun keɓe kashi ɗaya bisa goma na amfanin gonakinku kowace shekara.

\VS{23}Ku ci zakkar hatsinku, da na sabon ruwan inabinku, da na manku, da kuma na ’ya’yan fari na garkunanku na shanu da na tumaki a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, a wurin da ya zaɓa a matsayin mazauni don Sunansa, don ku koyi girmama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku kullum.

\VS{24}Amma in wurin nan yana da nisa sosai,
{\ND{Ubangiji}} Allahnku kuma ya albarkace ku, ba za ku kuwa iya riƙe zakkarku ba (Saboda wurin da
{\ND{Ubangiji}} ya zaɓa yă sa Sunansa ya yi nisa sosai),

\VS{25}to, sai ku sayar da zakkar, ku tafi da kuɗin wurin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓa.

\VS{26}Yi amfani da kuɗin ku saya duk abin da kuke so, ko shanu, ko tumaki, ko ruwan inabi, ko dai wani abin shan da ya yi tsami, ko kuwa duk abin da kuke so. Sai ku da gidanku, ku ci a can, a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku kuma yi farin ciki.

\VS{27}Kada dai ku manta da Lawiyawan da suke zama a biranenku, gama ba su da rabo, ko gādo na kansu.


\par }{\PP \VS{28}A ƙarshen kowace shekara uku, ku kawo dukan zakkarku na amfanin gona na wannan shekara, ku ajiye su a cikin birane,

\VS{29}saboda Lawiyawa (waɗanda ba su da rabo ko gādo na kansu) da baƙo, da marayu, da kuma gwauraye, waɗanda suke zama a biranenku, su zo su ci su ƙoshi, ta haka
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai albarkace ku cikin dukan ayyukan hannuwanku.




\par }\Chap{15}{\SH Shekara ta yafe bashi
\par }
{\R (Firistoci 25.1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}A ƙarshen kowace shekara ta bakwai, dole ku yafe basusuwan da kuke bi.

\VS{2}Ga yadda za ku yafe basusuwan, kowane mai bin bashi, yă yafe bashin da yake bin ɗan’uwansa mutumin Isra’ila. Ba zai bukaci mutumin Isra’ila wanda yake ɗan’uwa yă biya shi bashi ba, gama an yi shelar lokacin da
{\ND{Ubangiji}} ya ajiye na yafe bashi.

\VS{3}Za ku iya nemi baƙo yă biya ku bashin da kuke binsa, amma dole ku yafe duk wani bashin da kuke bin ɗan’uwa.

\VS{4}Amma bai kamata a sami matalauci a cikinku ba, gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai albarkace ku a ƙasar da yake ba ku, ku mallaka a matsayin gādo,

\VS{5}in dai kun yi cikakken biyayya ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuka kuma lura, kuna kiyaye dukan waɗannan umarnan da nake ba ku yau.

\VS{6}Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai albarkace ku kamar yadda ya yi alkawari, za ku kuma ba al’ummai masu yawa bashi, amma ba za ku karɓa bashi daga wurin wani ba. Za ku yi mulkin al’ummai masu yawa, babu wata kuwa da za tă yi mulkinku.


\par }{\PP \VS{7}In akwai matalauci a cikin ’yan’uwanku, a duk wani daga cikin biranen da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku, kada ku taurara zuciya, ko ku ƙi saki hannu ga ɗan’uwanku matalauci.

\VS{8}A maimakon haka ku bayar hannu sake, ku kuma ba shi bashi gwargwadon abin da yake bukata a sauƙaƙe.

\VS{9}Ku yi hankali kada ku riƙe wannan mugun tunani cewa, “Shekara ta bakwai, shekarar yafewar basusuwa, ta yi kusa,” har ku nuna mugun nufi ga ɗan’uwa mabukaci, ku ƙi ba shi wani abu. Zai yi kuka ga
{\ND{Ubangiji}} a kanku, abin kuwa zai zama laifi a kanku.

\VS{10}Ku bayar hannu sake gare shi, ku kuma yi haka ba tare da gunaguni ba; saboda wannan fa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai albarkace ku a cikin dukan aikinku, da kuma kome da kuka sa hannunku a kai.

\VS{11}Kullum za ku kasance da matalauta a ƙasar. Saboda haka na umarce ku ku bayar hannu sake ga ’yan’uwa da kuma matalauta, da masu bukata a ƙasarku.


\par }{\SH Ba da ’yanci ga bayi
\par }
{\R (Fitowa 21.1-11)

\par }{\PP \VS{12}In ɗan’uwa mutumin Ibraniyawa, namiji ko ta mace, ya sayar da kansa gare ka, ya kuma bauta maka shekaru shida, a shekara ta bakwai dole ka ’yantar da shi.

\VS{13}Sa’ad da kuka sake shi, kada ku bar shi yă tafi hannu wofi.

\VS{14}Ku ba shi kyautai hannu sake daga tumakinku, daga masussukarku, da kuma daga wurin matsewar inabinku. Ku ba shi yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya albarkace ku.

\VS{15}Ku tuna, dā ku bayi ne a Masar,
{\ND{Ubangiji}} Allahnku kuma ya fisshe ku. Shi ya sa nake ba ku wannan umarni a yau.


\par }{\PP \VS{16}Amma in bawanka ya ce maka, “Ba na so in bar ka,” saboda yana ƙaunarka da iyalinka, ya kuma fiye masa yă zauna da kai,

\VS{17}sai ka ɗauki basilla ka huda kunnensa a bakin ƙofa, zai kuwa zama bawanka dukan rayuwarsa. Ka yi haka ma wa baiwarka.


\par }{\PP \VS{18}Sa’ad da kuka ’yantar da shi kada ku damu, gama shekara shida ya yi muku bauta wadda ta ninka ta ɗan ƙodago.
{\ND{Ubangiji}} Allahnku kuwa zai albarkace ku a kome da kuke yi.


\par }{\SH ’Ya’yan fari na dabbobi
\par }
{\R (Firistoci 27.26,27; Ƙidaya 18.15-18)

\par }{\PP \VS{19}Ku keɓe wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku kowane ɗan fari na garkenku na shanu, da na tumaki. Kada ku sa ɗan fari na shanunku aiki, kada kuma ku aske gashin ɗan fari na tumakinku.

\VS{20}Kowace shekara, kai da iyalinka za ku ci su a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, a wurin da ya zaɓa.

\VS{21}In dabbar tana da lahani, gurguntaka ko makantaka, ko kuwa tana da wani mugun lahani, kada ku miƙa ta ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.

\VS{22}Sai ku ci a cikin biranenku. Mutum marar tsabta da mai tsabta zai iya ci kamar yadda ake yi da barewa ko mariri.

\VS{23}Amma kada fa ku ci jinin, ku zubar da shi a ƙasa kamar ruwa.




\par }\Chap{16}{\SH Bikin Ƙetarewa
\par }
{\R (Fitowa 12.1-20; Firistoci 23.4-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ku kiyaye watan Abib, ku kuma yi shagalin Bikin Ƙetarewar
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, domin a watan Abib ne ya fitar da ku daga Masar da dad dare.

\VS{2}Ku miƙa ’yar dabba daga cikin garkenku na tumaki, ko na shanu a matsayin Bikin Ƙetarewa ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku a wurin da
{\ND{Ubangiji}} zai zaɓa a matsayin mazauni don Sunansa.

\VS{3}Kada ku ci shi da burodin da aka yi da yisti, kwana bakwai za ku ci burodi marar yisti, burodi ne na wahala, gama kun bar Masar da gaggawa, saboda haka dukan kwanakin rayuwarku za ku tuna da lokacin da kuka fita daga Masar.

\VS{4}Kada a iske yisti a cikin mallakarku a dukan ƙasarku har kwana bakwai. Kada ku bar wani nama na hadayar da kuka yi a yammancin ranar farko, yă kwana har safe.


\par }{\PP \VS{5}Kada ku miƙa hadayar Bikin Ƙetarewa a wani garin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku,

\VS{6}sai dai a wurin da ya zaɓa yă zama mazauni don Sunansa. A can za ku miƙa hadayar Bikin Ƙetarewa da yamma, sa’ad da rana tana fāɗuwa, a ranar tunawa da fitowarku daga Masar.

\VS{7}Ku gasa shi, ku kuma ci a wurin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓa. Sa’an nan da safe, ku dawo cikin tentunanku.

\VS{8}Kwana shida za ku ci burodi marar yisti, a rana ta bakwai kuma sai ku yi taro ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, a cikin wannan rana ba za ku yi kowane irin aiki ba.


\par }{\SH Bikin Makoni
\par }
{\R (Fitowa 34.22; Firistoci 23.15-21)

\par }{\PP \VS{9}Ku ƙirga makoni bakwai, wato, ku fara ƙirga mako bakwai ɗin daga lokacin da kuka sa lauje don ku yanke hatsinku da suke tsaye.

\VS{10}Sa’an nan ku yi shagalin Bikin Makoni ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ta wurin ba da hadaya ta yardar rai daidai da albarkun da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya yi muku.

\VS{11}Ku kuma yi farin ciki a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku a wurin da ya zaɓa a matsayin mazauni don Sunansa, da ku da ’ya’yanku maza da mata, da bayinku maza da mata, da Lawiyawan cikin biranenku, har ma da baƙi, da marayu, da kuma gwaurayen da suke zama a cikinku.

\VS{12}Ku tuna fa, dā ku bayi ne a Masar, sai ku lura, ku bi waɗannan ƙa’idodi.


\par }{\SH Bikin tabanakul
\par }
{\R (Firistoci 23.33-43; Ƙidaya 29.12-38)

\par }{\PP \VS{13}Ku yi shagalin Bikin Tabanakul har kwana bakwai, bayan kuka gama tattara amfanin gona daga masussukarku da kuma daga wuraren matsin inabinku.

\VS{14}Ku yi farin ciki a Bikinku, da ku da ’ya’yanku maza da mata, da bayinku maza da mata, da Lawiyawa, da baƙi, da marayu, da kuma gwaurayen da suke zama a cikin biranenku.

\VS{15}Kwana bakwai za ku yi shagalin Bikin ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku a wurin da ya zaɓa. Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai albarkace ku a cikin dukan girbinku da kuma cikin dukan aikin hannuwanku, farin cikinku kuwa zai cika.


\par }{\R (Fitowa 23.14-17)

\par }{\PP \VS{16}Sau uku a shekara dukan maza su bayyana a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku a wurin da ya zaɓa; a Bikin Burodi Marar Yisti, da a Bikin Makoni, da kuma a Bikin Tabanakul. Babu wani da zai bayyana a gaban
{\ND{Ubangiji}} hannu wofi.

\VS{17}Dole kowannenku yă kawo kyauta daidai yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya albarkace shi.


\par }{\SH Alƙalai
\par }
{\PP \VS{18}Ku naɗa alƙalai da shugabanni don kowace kabila, a kowane birnin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku, za su kuma shari’anta mutane ba nuna bambanci.

\VS{19}Kada ku ɓata shari’a, ko ku nuna bambanci. Kada ku karɓi cin hanci, gama cin hanci yakan makanta idanu mai hikima, yă murɗe maganar mai gaskiya.

\VS{20}Gaskiya ce kaɗai za ku bi don ku rayu, ku kuma mallaki ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku.


\par }{\SH Yin sujada wa waɗansu alloli
\par }
{\PP \VS{21}Kada ku kafa wani ginshiƙin itacen Ashera\FTNT{*}{{\FR 16:21 }{\FT{Ko
}}{\FQA{Kada ku shuka wani itacen da aka miƙa wa Ashera}}} kusa da bagaden da kuka gina wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku,

\VS{22}kada kuma ku tayar da dutse mai tsarki, gama waɗannan ne
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana ƙi.




\par }\Chap{17}{\PP \VerseOne{1}Kada ku miƙa wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, saniya ko tunkiyar da take da wani lahani, ko naƙasa a cikinta, gama wannan zai zama abar ƙyama gare shi.


\par }{\PP \VS{2}In an sami wani namiji ko ta mace mai zama a cikinku, a ɗaya daga biranen da
{\ND{Ubangiji}} ya ba ku yana aikata abin da yake mugu a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ta wurin karya alkawarinsa,

\VS{3}wanda ya saba wa umarnina, har ya yi sujada ga waɗansu alloli, yana rusuna musu, ko ga rana, ko ga wata, ko kuwa ga taurarin sama,

\VS{4}in kuwa aka faɗa muku wannan, to, dole a bincika sosai. In kuwa gaskiya ne, aka kuma tabbatar cewa wannan abin ƙyama ya faru a cikin Isra’ila,

\VS{5}sai a ɗauki namijin, ko ta mace wanda ya aikata wannan mugun abu zuwa ƙofar birni, a jajjefe wannan mutum sai ya mutu.

\VS{6}Bisa ga shaidar mutum biyu ko uku, za a iya kashe mutum, amma ba za a iya kashe mutum bisa ga shaida mutum guda ba.

\VS{7}Hannuwan shaidun ne za su zama na farko a kisan wanda ake zargin, sa’an nan hannuwan dukan mutane. Dole ku fid da mugu daga cikinku.


\par }{\SH Kotunan Shari’a
\par }
{\PP \VS{8}In aka kawo ƙarar da yake da wuya sosai ga alƙali a kotunanku, ko wadda aka zub da jini ne, ko ta faɗa ce, ko kuwa ta wadda aka ci mutunci ce, ku kai su wurin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai zaɓa.

\VS{9}Ku je wurin firistoci, waɗanda suke Lawiyawa, ga kuma alƙalin wanda yake mulki a lokacin. Ku bincika daga gare su, za su kuwa ba da hukunci.

\VS{10}Dole ku aikata hukuncin da suka yi a wurin da
{\ND{Ubangiji}} zai zaɓa. Ku lura fa, ku aikata kome da suka faɗa muku.

\VS{11}Ku yi bisa ga dokar da suka koyar muku da kuma hukuncin da suka yi muku. Kada ku juya daga abin da suka faɗa muku, ko zuwa dama, ko zuwa hagu.

\VS{12}Duk mutumin da ya yi rashin hankali wa alƙali, ko ga firist wanda yake aiki a nan wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, dole a kashe shi. Dole ku fid da mugu daga Isra’ila.

\VS{13}Dukan mutane kuwa za su ji, su kuma ji tsoro, ba kuwa za su ƙara yin rashin hankali kuma ba.


\par }{\SH Sarki
\par }
{\PP \VS{14}Sa’ad da kuka shiga ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku, kuka mallake ta, kuka kuma zauna a cikinta, sai kuka ce, “Bari mu naɗa sarki a kanmu kamar sauran al’umman da suke kewaye da mu,”

\VS{15}ku tabbata kun naɗa sarki a kanku wanda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓa ne. Dole yă zama daga cikin ’yan’uwanku. Kada ku sa baƙo a kanku, wanda ba mutumin Isra’ila ɗan’uwanku ba.

\VS{16}Sarkin, ba zai nemi dawakai da yawa wa kansa ba, ko yă sa mutane su koma Masar don su sami ƙarin dawakai ba, gama
{\ND{Ubangiji}} ya faɗa muku, “Ba za ku ƙara koma wancan hanya kuma ba.”

\VS{17}Sarkin ba zai auri mata masu yawa ba, in ba haka ba zuciyarsa za tă karkata. Ba zai tara azurfa da zinariya da yawa ba.


\par }{\PP \VS{18}Sa’ad da ya hau kursiyin mulkinsa, sai yă rubuta wa kansa a littafin kofin wannan doka da aka ɗauka daga na firistoci, waɗanda suke Lawiyawa.

\VS{19}Zai kasance tare da shi, zai kuma karanta shi dukan kwanakin ransa, saboda yă koyi girmama
{\ND{Ubangiji}} Allahnsa, yă kuma bi dukan kalmomin wannan doka da kuma waɗannan ƙa’idodi a hankali

\VS{20}don kada yă ɗauki kansa ya fi ’yan’uwansa, yă kuma juya daga dokar zuwa dama, ko zuwa hagu. Sa’an nan shi da kuma zuriyarsa za su daɗe suna mulki a Isra’ila.




\par }\Chap{18}{\SH Hadayu saboda Firistoci da Lawiyawa
\par }
{\R (Ƙidaya 18.8-32)

\par }{\PP \VerseOne{1}Firistocin da suke Lawiyawa, tabbatacce dukan kabilar Lawi, ba za su sami rabo ko gādo tare da Isra’ila ba. Za su yi rayuwa a kan hadayun da aka kawo wa
{\ND{Ubangiji}} da wuta ne, gama wannan ne gādonsu.

\VS{2}Ba za su sami gādo a cikin ’yan’uwansu ba;
{\ND{Ubangiji}} ne gādonsu, kamar yadda ya yi musu alkawari.


\par }{\PP \VS{3}To, ga rabon da jama’a za su ba firistoci daga hadayun da suka miƙa ta bijimi ne, ko ta tunkiya ce; sai su ba firistoci kafaɗar, kumatun, da kuma kayan cikin.

\VS{4}Za ku ba su nunan fari na hatsinku, da sabon ruwan inabinku, da manku, da kuma gashi na fari daga askin da kuka yi na tumakinku.

\VS{5}Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓe su da zuriyarsu daga cikin dukan kabilanku don su tsaya su yi hidima a cikin sunan
{\ND{Ubangiji}} har abada.


\par }{\PP \VS{6}Idan Balawe ya tashi daga wani garinku, wurin da yake da zama a Isra’ila, ya tafi a wurin da
{\ND{Ubangiji}} ya zaɓa, zai iya dawo a duk lokacin da ya ga dama.

\VS{7}Zai iya yin hidima a cikin sunan
{\ND{Ubangiji}} Allahnsa kamar dukan sauran ’yan’uwansa Lawiyawa waɗanda suke hidima a can, a gaban
{\ND{Ubangiji}}.

\VS{8}Zai sami rabo daidai da sauran, ko da yake ya karɓi kuɗin mallaka na iyali da ya sayar.


\par }{\SH Ayyukan Banƙyama
\par }
{\PP \VS{9}Sa’ad da kuka shiga ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku, kada ku kwaikwayi hanyoyin banƙyama na al’ummai da suke can.

\VS{10}Kada a sami wani a cikinku da ya miƙa ɗansa, ko ’yarsa a wuta, ko a sami mai duba, ko mai maita, ko mai fassara gaibi, ko mai sihiri,

\VS{11}ko boka, ko mabiya, ko maye, ko mai sha’ani da matattu.

\VS{12}Duk wanda yake yin waɗannan abubuwa, shi abin ƙyama ne ga
{\ND{Ubangiji}}, saboda waɗannan abubuwa banƙyama ne kuwa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya kori waɗancan al’ummai kafin ku.

\VS{13}Dole ku zama marasa zargi a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.


\par }{\SH Annabi
\par }
{\PP \VS{14}Al’ummai da za ku kora sukan saurari waɗannan masu maita, ko masu duba. Amma ku,
{\ND{Ubangiji}} Allahnku bai yarda muku ku yi haka ba.

\VS{15}{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai tayar muku da wani annabi kamar ni daga cikin ’yan’uwanku. Dole ku saurare shi.

\VS{16}Gama abin da kuka nema daga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ke nan a Horeb, a ranar taro, sa’ad da kuka ce, “Kada ka bari mu ji muryar
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu, ko mu ƙara ganin wuta mai girma, in ba haka ba, za mu mutu.”


\par }{\PP \VS{17}Sai
{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, “Abin da suka faɗa yana da kyau.

\VS{18}Zan tayar musu da wani annabi kamar ka daga cikin ’yan’uwansu; zan sa kalmomina a cikin bakinsa, zai kuma faɗa musu kome da na umarce shi.

\VS{19}Duk wanda bai saurari kalmomina da annabin nan yake magana da sunana ba, ni kaina zan nemi hakki a kan mutumin.

\VS{20}Amma duk annabin da ya ɗauka cewa yana magana da sunana a kan wani abin da ban umarce shi ya faɗa ba, ko kuwa wani annabin da ya yi magana da sunan waɗansu alloli, dole a kashe shi.”


\par }{\PP \VS{21}Mai yiwuwa ku ce wa kanku, “Yaya za mu san cewa wannan saƙo ba
{\ND{Ubangiji}} ne ya faɗa ba?”

\VS{22}In abin da annabin ya furta da sunan
{\ND{Ubangiji}} bai faru ba, ko bai zama gaskiya ba, saƙo ne da
{\ND{Ubangiji}} bai faɗa ba ke nan. Wannan annabi ya yi rashin hankali ne kawai. Kada ku ji tsoronsa.




\par }\Chap{19}{\SH Biranen Mafaka
\par }
{\R (Ƙidaya 35.9-28; Yoshuwa 20.1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Sa’ad da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya hallakar da al’ummai waɗanda yake ba ku ƙasarsu, sa’ad da kuka kore su, kuka kuma zauna a birane da gidajensu,

\VS{2}sai ku keɓe wa kanku birane uku waɗanda suke a tsakiyar ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku ku mallaka.

\VS{3}Ku gina hanyoyi zuwa cikinsu, ku kuma raba ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku gādo kashi uku, saboda duk wani da ya yi kisankai yă iya gudu zuwa can.


\par }{\PP \VS{4}Ga doka game da mutumin da ya kashe wani, ya kuma gudu don yă cece ransa, wani wanda ya kashe maƙwabcinsa ba da gangan ba, ba kuwa da wata ƙiyayya a tsakaninsu a dā ba.

\VS{5}Misali, in mutum ya je jeji da maƙwabcinsa domin yankan itace, sai ruwan gatarinsa ya kwaɓe daga ƙotar yayinda yake saran itacen, ya sari maƙwabcin har ya mutu. Mutumin nan zai iya gudu zuwa ɗaya daga cikin waɗannan birane don yă ceci ransa.

\VS{6}In ba haka ba mai neman ɗaukan fansa jini, zai iya binsa cikin fushi, yă cim masa, saboda nisan hanyar, har ya kashe shi, ko da yake bai cancanci mutuwa ba, tun da yake ba ƙiyayya tsakaninsa da abokinsa a dā.

\VS{7}Wannan ne ya sa na umarce ku ku keɓe wa kanku birane uku.


\par }{\PP \VS{8}In
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya fadada yankinku, kamar yadda ya alkawarta da rantsuwa wa kakanninku, ya kuma ba ku ƙasar gaba ɗaya kamar yadda ya yi musu alkawari,

\VS{9}idan dai kun lura, kuka kiyaye umarnin da nake ba ku a yau, wato, ta wurin ƙaunar
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuka kuma yi tafiya kullum cikin hanyoyinsa, to, sai ku keɓe ƙarin birane uku.

\VS{10}Ku yi haka don kada a zub da jinin marar laifi a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku gādo, don kada ku kuma zama masu laifin zub da jini.


\par }{\PP \VS{11}Amma idan wani mutum yana ƙin maƙwabcinsa, ya kuma yi kwanto yana fakonsa, ya yi masa rauni, har ya kashe shi, sa’an nan ya gudu zuwa ɗaya daga cikin waɗannan birane,

\VS{12}dattawan garinsa za su aika a kawo shi, a dawo da shi daga birnin, a miƙa shi ga mai neman fansar jini don yă kashe shi.

\VS{13}Kada ku ji tausayinsa. Dole ku fid da laifin zub da jinin marar laifi daga Isra’ila, don ku sami zaman lafiya.


\par }{\PP \VS{14}Kada ka gusar da dutsen nuna shaidar iyakar maƙwabcinka wanda kakanni suka sa, a gādon da ka samu a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnka yake ba ka mallaka.


\par }{\SH Shaidu
\par }
{\PP \VS{15}Shaidar mutum guda ba tă isa a tabbatar cewa mutum yana da laifi game da laifin da ake tuhumarsa ba, ko kuwa a kan wani laifin da ake zaginsa da aikata ba. Dole a tabbata da batun ta bakin shaidu biyu, ko uku.


\par }{\PP \VS{16}In wani ɗan sharri ya tashi ya yi wa wani sharri, don a sami wani da laifi,

\VS{17}dole mutanen nan biyu da suke rikici su tsaya a gaban
{\ND{Ubangiji}}, a gaban firistoci da alƙalai waɗanda suke aiki a lokacin.

\VS{18}Dole alƙalan su yi bincike sosai, in kuma aka tabbatar mai ba da shaida maƙaryaci ne, yana ba da shaidar zur a kan ɗan’uwansa ne,

\VS{19}to, sai a yi da shi yadda ya yi niyya yă yi da ɗan’uwansa. Dole ku fid da mugu daga cikinku.

\VS{20}Sauran mutane za su ji wannan su kuma ji tsoro, ba kuwa za a ƙara yin irin wannan mugun abu a cikinku ba.

\VS{21}Kada ku ji tausayi, rai yă zama a maimakon rai, ido a maimakon ido, haƙori a maimakon haƙori, hannu a maimakon hannu, ƙafa a maimakon ƙafa.




\par }\Chap{20}{\SH Tafiya yaƙi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sa’ad da kuka tafi yaƙi da abokan gābanku, kuka ga dawakai da kekunan yaƙi da kuma mayaƙan da suka fi ku yawa, kada ku ji tsoronsu, domin
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, wanda ya fitar da ku daga Masar zai kasance tare da ku.

\VS{2}Sa’ad da kuke gab da kama yaƙi, sai firist yă zo gaba yă yi wa mayaƙan jawabi.

\VS{3}Zai ce, “Ku ji, ya Isra’ila, yau kuna gab da kama da abokan gābanku. Kada ku karai, ko ku ji tsoro; kada ku firgita, ko ku yi rawar jiki a gabansu.

\VS{4}Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, yana tafe tare da ku, zai yaƙi abokan gābanku dominku, yă ba ku nasara.”


\par }{\PP \VS{5}Hafsoshi za su ce wa mayaƙa, “Ko akwai wanda ya gina sabon gida bai kuma buɗe shi ba? Bari yă tafi gida, kada yă mutu a yaƙi, wani dabam yă buɗe shi.

\VS{6}Ko akwai wani da ya shuka inabi, bai kuwa fara jin daɗinsa ba? Bari yă tafi gida, kada yă mutu a yaƙi, wani dabam yă ji daɗinsa.

\VS{7}Ko akwai wani da aka yi masa alkawarin mata, bai kuwa aure ta ko ba? Bari yă tafi gida, kada yă mutu a yaƙi, wani dabam yă aure ta.”

\VS{8}Sa’an nan hafsoshin za su ƙara da cewa, “Ko akwai wani da yake tsoro, ko ya karai? Bari yă tafi gida don kada ’yan’uwansa su karai su ma.”

\VS{9}Sa’ad da hafsoshin suka gama magana da mayaƙan, sai su naɗa komandodi a kansu.


\par }{\PP \VS{10}Sa’ad da kuka haura don ku fāɗa wa birni, sai ku fara neman garin da salama.

\VS{11}In sun yarda da salamar, suka buɗe ƙofofin garinsu, to, sai dukan mutanen da suke cikinsa su yi muku aikin gandu, su kuma yi muku aiki.

\VS{12}In kuwa suka ƙi salamar, suka fāɗa muku da yaƙi, sai ku yi wa wannan birni ƙawanya.

\VS{13}Sa’ad da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya ba da shi cikin hannunku, sai ku kashe dukan mazan da suke cikinsa da takobi.

\VS{14}Game da mata, yara, dabbobi da kuma sauran abubuwan da suke cikin birnin, za ku iya kwasa waɗannan a matsayin ganima wa kanku. Za ku kuma yi amfani da ganimar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya ba ku daga abokan gābanku.

\VS{15}Haka za ku yi da dukan biranen da suke nesa da ku, waɗanda kuma ba na al’ummai da suke kusa ba.


\par }{\PP \VS{16}Amma fa, a cikin biranen al’ummai da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku gādo, kada ku bar wani abu mai numfashi da rai.

\VS{17}Ku hallaka su ƙaƙaf, wato, Hittiyawa, Amoriyawa, Kan’aniyawa, Ferizziyawa, Hiwiyawa da kuma Yebusiyawa, yadda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya umarce ku.

\VS{18}In ba haka ba, za su koya muku ku bi dukan abubuwan banƙyaman da suke yi, ta yin sujada wa allolinsu, ta haka kuwa ku yi wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zunubi.


\par }{\PP \VS{19}Sa’ad da kuka yi wa birni ƙawanya kuka daɗe, kuka yi ta yaƙi don ku ci shi, kada ku sassare itatuwansa da gatari, domin za ku ci ’ya’yansu. Kada ku sassare su. Gama itatuwan da suke cikin gonaki, ba mutane ne da za ku yi musu ƙawanya?

\VS{20}Amma fa, za ku iya sassare itatuwan da kuka sani ba sa ba da ’ya’ya, ku kuma yi amfani da su don ayyukan gina ƙawanyar, sai an ci birnin da yaƙi.




\par }\Chap{21}{\SH Kafara don kisankan da ba a warware ba
\par }
{\PP \VerseOne{1}In aka sami an kashe mutum kwance a fili, a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku ku mallaka, ba a kuma san wanda ya kashe shi ba,

\VS{2}sai dattawanku da alƙalanku su je su gwada nisan wurin da gawar take zuwa garuruwan da suke maƙwabtaka.

\VS{3}Sai dattawan garin da suke kurkusa da gawar su ɗauki karsanar da ba a taɓa yin aiki da ita ba, ba a kuma taɓa sa mata karkiya ba,

\VS{4}a gangara da ita kwarin da ba a taɓa nome, ko shuki a ciki ba, inda kuma akwai rafi mai gudu, a can cikin kwarin za su karye wuyanta.

\VS{5}Firistoci, ’ya’yan Lawi maza, za su fito, gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓe su su yi masa hidima, su kuma furta albarku a cikin sunan
{\ND{Ubangiji}}, za su kuma daidaita duk rigimar cin mutunci.

\VS{6}Sa’an nan dukan dattawan garin da yake kurkusa da gawar za su wanke hannuwansu a bisa karsanan da aka karye wuyar a kwarin,

\VS{7}za su kuma furta, “Hannuwanmu ba su zub da wannan jini ba, idanunmu kuma ba su ga an yi haka ba.

\VS{8}Karɓi wannan kafara saboda mutanenka Isra’ila, wanda ka fansar, ya
{\ND{Ubangiji}}, kada kuma ka ɗaura wa mutanenka alhakin jinin mutumin nan marar laifi.” Za a kuwa yi kafarar zub da jinin da aka yi.

\VS{9}Ta haka za ku fid da laifin zub da jinin marar laifi daga cikinku, da yake kun yi abin da yake daidai a gaban
{\ND{Ubangiji}}.


\par }{\SH Auren matan da aka kama daga yaƙi
\par }
{\PP \VS{10}Sa’ad da kuka tafi yaƙi da abokan gābanku, sai
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya bashe su a hannuwanku kuka kuma kama su a matsayin bayi,

\VS{11}in ka ga wata kyakkyawar mace wadda ta ɗauki hankalinka a cikin bayin, za ka iya aure ta tă zama matarka.

\VS{12}Ka kawo ta gidanka ka sa tă aske kanta, tă yanka kumbanta

\VS{13}tă kuma tuɓe tufafin da ta sa sa’ad da aka kama ta. Bayan ta zauna a gidanka ta kuma yi makokin mahaifinta da mahaifiyarta wata ɗaya cif, sai ka shiga wurinta ka zama mijinta, za tă kuwa zama matarka.

\VS{14}In ba ka jin daɗinta, ka bar tă tafi inda take so. Ba za ka sayar da ita ko ka yi da ita kamar baiwa ba, da yake ka ƙasƙantar da ita.


\par }{\SH ’Yancin ɗan fari
\par }
{\PP \VS{15}In mutum yana da mata biyu, yana kuwa ƙaunar ɗaya, ba ya kuma ƙaunar ɗayan, su biyun kuwa suka haifi masa ’ya’ya maza, sai ya zamana cewa ɗan farin ya kasance na wadda ba ya ƙauna,

\VS{16}to, a ranar da zai yi faɗa wane ne a cikin ’ya’yansa zai riƙe gādon da zai bar musu, kada yă sa ɗan matar da yake ƙauna yă zama kamar shi ne ɗan fari, a maimakon ɗan matar da ba ya ƙauna, wanda shi ne ɗan farin.

\VS{17}Dole yă yarda cewa ɗan matar da ba ya ƙaunar ne ɗan fari, ta wurin ba shi rabo kashi biyu na dukan abin da yake da shi, gama shi ne mafarin ƙarfinsa, yana da hakkin ɗan fari.


\par }{\SH Gagararren ɗa
\par }
{\PP \VS{18}In mutum yana da gagararren ɗa mai tawaye, wanda ba ya biyayya ga mahaifinsa da mahaifiyarsa, ba ya kuma jin su sa’ad da suke horonsa,

\VS{19}mahaifinsa da mahaifiyarsa za su kama shi su kawo shi ga dattawa a ƙofar garinsu.

\VS{20}Za su ce wa dattawan, “Wannan ɗanmu gagararre ne, mai tawaye. Ba ya mana biyayya. Mai zari ne, kuma mashayi.”

\VS{21}Sa’an nan dukan mazan garinsa za su jajjefe shi har yă mutu. Dole ku fid da mugu daga cikinku. Dukan Isra’ila kuwa za su ji wannan su kuma ji tsoro.


\par }{\SH Waɗansu dokoki
\par }
{\PP \VS{22}In mutum ya yi laifin da ya isa kisa, aka kuwa rataye shi a itace,

\VS{23}kada ku bar jikinsa a kan itacen yă kwana. Ku tabbata kun binne shi a ranar, domin duk wanda aka rataye a kan itace la’ananne ne ga Allah. Kada ku ƙazantar da ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku gādo.




\par }\Chap{22}{\PP \VerseOne{1}In kun ga saniya ko tunkiyar ɗan’uwanku wadda ta ɓace, kada ku ƙyale ta, amma ku tabbata kun komar da ita gare shi.

\VS{2}In ɗan’uwan ba ya zama kusa da ku, ko kuwa ba ku san shi ba, sai ku kai ta gida ku ajiye ta sai ya zo nemanta. Sa’an nan ku ba shi ita.

\VS{3}Ku yi haka in kun sami jakin ɗan’uwanku, ko rigarsa, ko kowane abin da ya ɓace. Kada ku ƙyale shi.


\par }{\PP \VS{4}In kuka ga jakin ɗan’uwanku, ko saniyarsa ya fāɗi a kan hanya, kada ku ƙyale shi. Ku taimaka, ku tā da shi.


\par }{\PP \VS{5}Kada mace ta sa suturar maza, kada kuma namiji ya sa suturar mata, gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana ƙyamar duk mai yin haka.


\par }{\PP \VS{6}In kuka ga gidan tsuntsu kusa da hanya, ko a kan itace, ko kuma a ƙasa, mahaifiyar tsuntsun kuwa tana kwance a kan ’ya’yanta, ko kuwa a kan ƙwanta, kada ku kama mahaifiyar duk da ’ya’yan.

\VS{7}Za ku iya kwashe ’ya’yan, amma ku tabbata kun bar mahaifiyar tă tafi. Yin haka zai sa ku sami zaman lafiya da tsawon rai.


\par }{\PP \VS{8}Sa’ad da kuka gina sabon gida, ku ja masa dakali kewaye da rufinku don kada ku jawo laifin zub da jini a kan gidanku in wani ya fāɗi daga kan rufin.


\par }{\PP \VS{9}Kada ku shuka iri biyu a gonar inabinku; in kuka yi haka, ba abin da kuka shuka ne kaɗai zai ƙazantu ba, amma har da inabinku ma.


\par }{\PP \VS{10}Kada ku haɗa bijimi da jaki su yi noma tare.


\par }{\PP \VS{11}Kada ku sa rigar ulu da aka gauraye da lilin aka saƙa.


\par }{\PP \VS{12}Ku yi tuntu a kusurwan huɗu na rigar da kuke sa.


\par }{\SH Dokoki game da hana lalata
\par }
{\PP \VS{13}In mutum ya auri mace, bayan ya kwana da ita, sa’an nan ya ƙi ta

\VS{14}ya kuma zarge ta, ya ba ta mummunan suna, yana cewa, “Na auri wannan mata, amma sa’ad da na kusace ta, ban sami tabbaci cewa ita budurwa ba ce,”

\VS{15}sai mahaifin yarinyar da mahaifiyarta su kawo shaida cewa ita budurwa ce wa dattawan gari a ƙofar garin.

\VS{16}Mahaifin yarinyar zai ce wa dattawa, “Na ba da ’yata aure ga wannan mutum, amma ya ƙi ta.

\VS{17}Yanzu ya zage ta cewa, ‘Ban sami ’yarku budurwa ba.’ Amma ga shaidar budurcin ’yata.” Sa’an nan iyayenta za su shimfiɗa zanen a gaban dattawan garin,

\VS{18}dattawan kuwa za su ɗauki mutumin su hukunta shi.

\VS{19}Za su ci masa tara shekel azurfa ɗari, su ba mahaifin yarinyar, domin wannan mutum ya ba wa budurwa mutuniyar Isra’ila mummunan suna. Za tă ci gaba da zama matarsa; ba kuwa zai sake ta ba muddin ransa.


\par }{\PP \VS{20}Amma fa in zarge gaskiya ne, ba a kuwa sami shaidar budurcin yarinyar ba,

\VS{21}sai a kawo ta a ƙofar gidan mahaifinta, a can mazan gari za su jajjefe ta da dutse har tă mutu. Ta yi abin kunya a Isra’ila ta wurin lalaci a yayinda take a gidan mahaifinta. Dole ku fid da mugu daga cikinku.


\par }{\PP \VS{22}In aka kama wani yana kwance da matar wani, dole a kashe dukansu biyu, wato, mutumin da ya kwana da matar da kuma matar. Dole a fid da mugu daga Isra’ila.


\par }{\PP \VS{23}In mutum ya sadu da budurwa a gari wadda aka yi alkawarin aure, ya kuma kwana da ita

\VS{24}sai ku ɗauki su biyu zuwa ƙofar wannan gari, ku jajjefe su da dutse har su mutum, za a kashe yarinyar domin tana a cikin gari ba ta kuwa yi ihu neman taimako ba, za a kashe mutumin domin ya yi lalata da matar wani. Dole ku fi da mugu daga cikinku.


\par }{\PP \VS{25}Amma in a bayan gari ne mutumin ya sadu da yarinyar da aka yi alkawari aure, ya kuma yi mata fyaɗe, mutumin da ya yi wannan ne kaɗai zai mutu.

\VS{26}Kada ku yi wa yarinyar kome, ba tă yi zunubin da ya cancanci mutuwa ba. Wannan batu ya yi kamar da na mutumin da ya fāɗa wa maƙwabcinsa ya kuma kashe shi.

\VS{27}Tun da ya same ta a jeji ne, wataƙila yarinyar ta yi kukan neman taimako, amma babu wani da zai cece ta.


\par }{\PP \VS{28}In mutum ya sadu da yarinyar da ba a yi alkawarin aurenta ba, ya kuma yi mata fyaɗe, aka kuma kama su,

\VS{29}sai yă biya mahaifin yarinyar shekel hamsin na azurfa. Dole yă auri yarinyar, gama ya yi lalata da ita. Ba zai taɓa sake ta ba muddin ransa.


\par }{\PP \VS{30}Kada mutum yă auri matar mahaifinsa, kada yă ƙasƙantar gādon mahaifinsa.




\par }\Chap{23}{\SH Warewa daga taro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Duk wanda aka daƙe, ko yanke gabansa, ba zai shiga taron jama’ar
{\ND{Ubangiji}} ba.


\par }{\PP \VS{2}Duk wanda aka haifa ta wurin cikin shege, har tsara ta goma, zuriyarsa ba za su shiga taron jama’ar
{\ND{Ubangiji}} ba, har zuwa tsara ta goma.


\par }{\PP \VS{3}Ba mutumin Ammon, ko mutumin Mowab, ko kuwa wani zuriyarsu da zai shiga taron jama’ar
{\ND{Ubangiji}}, har tsara ta goma.

\VS{4}Gama ba su zo sun tarye ku da burodi da ruwa a hanyarku, sa’ad da kuka fito daga Masar ba, sai ma suka yi haya Bala’am ɗan Beyor daga Fetor a Aram-Naharayim\FTNT{*}{{\FR 23:4 }{\FT{Wato, Arewa maso yamma na Mesofotamiya}}} yă furta la’ana a kanku.

\VS{5}Amma
{\ND{Ubangiji}} Allahnku bai saurari Bala’am ba, sai ya mai da la’anar ta koma albarka gare ku, domin
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana ƙaunarku.

\VS{6}Kada ku yi yarjejjeniyar abuta da su, muddin kuna da rai.


\par }{\PP \VS{7}Kada ku yi ƙyamar mutumin Edom, gama mutumin Edom ɗan’uwanku ne. Kada ku yi ƙyamar mutumin Masar, domin kun yi zama baƙunta a ƙasarsa.

\VS{8}’Ya’yan da aka haifa musu na tsara ta uku za su iya shiga taron jama’ar
{\ND{Ubangiji}}.


\par }{\SH Kiyaye sansanin yaƙi da tsabta
\par }
{\PP \VS{9}Sa’ad da kuka yi sansani don ku yi yaƙi da abokan gābanku, ku kiyaye kanku daga duk wani abu marar tsabta.

\VS{10}In ɗaya daga cikin mazanku ya ƙazantu saboda zubar da maniyyi, sai yă fita daga sansani yă zauna waje da sansani.

\VS{11}Amma yayinda yamma ke gabatowa sai yă wanke kansa, da fāɗuwar rana kuwa sai yă koma cikin sansani.


\par }{\PP \VS{12}Ku keɓe wuri waje da sansani inda za ku iya zuwa don yin bayan gari.

\VS{13}Sai ku ɗauki wani abin tona ƙasa, sa’ad da kuka yi bayan gari, sai ku tona rami, ku rufe bayan garinku.

\VS{14}Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana zagawa a cikin sansaninku don yă tsare ku, yă kuma bashe abokan gābanku gare ku. Dole sansaninku yă kasance da tsarki, saboda kada yă ga wani abu marar kyau a cikinku, har yă juya daga gare ku.


\par }{\SH Waɗansu dokoki
\par }
{\PP \VS{15}In bawa ya tsere zuwa wurinku don mafaka, kada ku miƙa shi ga ubangidansa.

\VS{16}Ku bar shi yă zauna a cikinku a duk inda yake so, da kuma a kowane garin da ya zaɓa. Kada ku tsananta masa.


\par }{\PP \VS{17}Kada mutumin Isra’ila ko mutuniyar Isra’ila yă zama karuwar haikali.

\VS{18}Kada ku kawo kuɗin a cikin gida
{\ND{Ubangiji}} Allahnku da aka samu ta wurin karuwanci wanda mace ko namiji ya yi don biyan wani alkawari, domin
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana ƙyamar su duka.


\par }{\PP \VS{19}Kada ku nemi ɗan’uwanku yă biya bashin da kuka ba shi da ruwa, ko kuɗi, ko abinci, ko kowane irin abin da yana iya ba da ruwa.

\VS{20}Za ku iya nemi ruwa a bashin da kuka ba baƙo, amma ba ɗan’uwanku mutumin Isra’ila ba, domin
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yă sa muku albarka a kowane abin da kuka sa hannunku a kai, a ƙasar da kuke shiga ku ci gādonta.


\par }{\PP \VS{21}In fa kuka yi alkawari ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, to, kada ku yi jinkirin cikawa, gama tabbatacce
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai neme shi daga gare ku, za ku kuma zama masu laifin zunubi.

\VS{22}Amma in ba ku yi alkawari ba, ba kuwa zai zama muku zunubi ba.

\VS{23}Duk abin da ya fita daga bakinku, sai ku lura ku cika shi, kamar yadda kuka yarda da kanku, kuka yi alkawarin ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku da bakinku.


\par }{\PP \VS{24}In kun shiga gonar inabin maƙwabcinku, za ku iya cin inabin da kuke so, amma kada ku sa wani a kwandonku.

\VS{25}In kun shiga gonar hatsin maƙwabcinku, za ku iya murmure tsabar da hannuwanku, amma kada ku sa lauje ku yanka hatsinsa da yake tsaye.




\par }\Chap{24}{\PP \VerseOne{1}Idan mutum ya auri mata, daga baya ba tă gamshe shi ba domin ya gano wani abu marar kyau game da ita, ya ba ta takardar saki, ya kuma kore ta daga gidansa,

\VS{2}in bayan ta bar gidansa ta zama matar wani dabam,

\VS{3}sai mijinta na biyu ya ƙi ta, ya ba ta takardan saki, ya kore ta daga gidansa, ko kuwa ya mutu,

\VS{4}to, kada mijinta na farko, wanda ya sake ta yă sāke aurenta, tun da yake ta ƙazantu. Wannan zai zama abin ƙyama a gaban
{\ND{Ubangiji}}. Kada ku kawo zunubi a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku gādo.


\par }{\PP \VS{5}In mutum bai daɗe da aure ba, kada a sa yă je yaƙi, ko yă yi wani aiki. Gama zai huta shekara guda a gida, yă faranta wa matar da ya aura rai.


\par }{\PP \VS{6}Kada ku karɓi jinginar dutsen niƙa tare da ɗan dutsen niƙan, domin yin haka zai zama karɓar jinginar rai ne.


\par }{\PP \VS{7}Idan aka kama wani yana satar ɗan’uwansa mutumin Isra’ila domin yă sa ya zama bawansa, ko yă sayar da shi, sai a kashe ɓarawon nan. Haka za ku kawar da mugunta daga cikinku.


\par }{\PP \VS{8}Game da cututtukan kuturta, sai ku lura, ku yi yadda firistocin da suke Lawiyawa suka umarce ku. Dole ku lura ku bi abin da na umarce su.

\VS{9}Ku tuna da abin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya yi wa Miriyam a hanya, bayan kun fito Masar.


\par }{\PP \VS{10}Sa’ad da kuka ba da rance na kowane iri ga maƙwabcinku, kada ku shiga gidansa don karɓar wani abu a matsayin jingina.

\VS{11}Ku tsaya a waje ku bar mutumin da yake karɓan rancen yă kawo muku abin da zai bayar a matsayin jingina.

\VS{12}In matalauci ne, kada ku kwana da abin da zai bayar a matsayin jingina a wurinku.

\VS{13}Ku mayar da rigarsa a fāɗuwar rana saboda yă sami abin rufuwa. Yin haka zai sa yă gode muku, za a kuma ɗauka wannan a matsayin aikin adalci da kuka yi a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.


\par }{\PP \VS{14}Kada ku zalunci ɗan ƙodago matalauci da mabukaci, ko da shi ɗan’uwanku ne mutumin Isra’ila, ko baƙon da yake zama a cikin garuruwanku.

\VS{15}Ku biya kuɗin aikinsa kowace rana kafin fāɗuwar rana, domin shi matalauci ne, yana kuma sa rai a kan wannan hakkin ne, don kada ya yi wa
{\ND{Ubangiji}} kuka a kanku, har yă zama laifi a gare ku.


\par }{\PP \VS{16}Ba za a kashe iyaye a maimakon ’ya’yansu ba, ba kuwa za a kashe ’ya’ya a maimakon iyayensu ba; kowa ya yi zunubi, shi za a kashe.


\par }{\PP \VS{17}Ba za ku danne hakkin baƙon da yake zama a cikinku ko na marayu ba, ba za ku ɗauki rigar matar da mijinta ya mutu a matsayin jingina ba.

\VS{18}Ku tuna dā ku bayi ne a Masar,
{\ND{Ubangiji}} Allahnku kuwa ya fisshe daga can. Shi ya sa na umarce ku ku yi wannan.


\par }{\PP \VS{19}Sa’ad da kuke girbi a gonarku, sai kuka manta da dami, kada ku koma don ku ɗauka. Ku bar shi don baƙo, maraya da kuma gwauruwa, saboda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yă albarkace ku a cikin dukan aikin hannuwanku.

\VS{20}Sa’ad da kuka kakkaɓe ’ya’yan zaitun daga itatuwanku, kada ku yi kalan abin da ya rage. Ku bar shi don baƙo, maraya da kuma gwauruwa.

\VS{21}Sa’ad da kuka yi girbin inabi a gonar inabinku, kada ku yi kalan abin da ya rage. Ku bar shi don baƙo, maraya da kuma gwauruwa.

\VS{22}Ku tuna dā ku bayi ne Masar. Shi ya sa na umarce ku ku yi wannan.




\par }\Chap{25}{\PP \VerseOne{1}Idan mūsu ya tashi tsakanin mutum biyu har abin ya kai su kotu, alƙalai kuwa suka yanke hukunci a kan batun, suka kuɓutar da marar laifi sa’an nan suka hukunta mai laifi,

\VS{2}in mai laifin ya cancanci bulala, alƙali zai sa yă kwanta a yi masa bulala a gabansa da yawan bulalan da ya dace da laifin,

\VS{3}amma kada yă yi masa bulala fiye da arba’in. In ya yi masa fiye da haka, za a ƙasƙantar da ɗan’uwanku, zai kuma zama rainanne a idonku.


\par }{\PP \VS{4}Kada ku yi wa saniya takunkumi sa’ad da take tattaka hatsi.


\par }{\PP \VS{5}In ’yan’uwa suna zama tare, in ɗayansu ya mutu babu ɗa, kada gwauruwar tă yi aure waje da iyalin. Ɗan’uwan mijinta zai ɗauke ta, yă aure ta, yă kuma cika abin da yă kamaci ɗan’uwan miji yă yi.

\VS{6}Ɗan farin da ta haifa zai ɗauki sunan ɗan’uwan da ya rasu saboda kada sunansa yă ɓace daga Isra’ila.


\par }{\PP \VS{7}Amma fa, in mutum ba ya so yă auri matar ɗan’uwansa, sai tă tafi wurin dattawa a ƙofar gari tă ce, “Ɗan’uwan mijina ya ƙi yă wanzar da sunan ɗan’uwansa a Isra’ila. Ya ƙi yă cika abin da ya kamaci ɗan’uwan miji yă yi gare ni.”

\VS{8}Sai dattawan garinsa su kira shi, su kuma yi masa magana. In ya nace yana cewa, “Ba na so in aure ta,”

\VS{9}sai gwauruwan nan, matar ɗan’uwansa tă haura wurinsa a gaban dattawa, tă tuɓe takalminsa guda, ta tofa masa miyau a fuska, tă ce, “Haka za a yi ga mutumin da zai ƙi kafa gidan ɗan’uwansa.”

\VS{10}Za a kira zuriyarsa a Isra’ila Iyalin da aka tuɓe masa takalmi.


\par }{\PP \VS{11}In mutane biyu suna faɗa, sai matar mutum ɗaya daga cikinsu ta zo don tă kuɓutar da mijinta daga abokin faɗarsa, ta kuma miƙa hannu ta kama marainan wancan,

\VS{12}sai ku yanke hannunta. Kada ku ji tausayinta.


\par }{\PP \VS{13}Kada ku kasance da ma’auni iri biyu a jakarku, ɗaya babba, ɗaya ƙarami.

\VS{14}Kada ku kasance da mudu iri biyu a jakarku, ɗaya babba, ɗaya ƙarami.

\VS{15}Dole ku kasance da ma’aunin da kuma mudun da yake daidai, kuma na gaskiya, saboda ku yi tsawon rai a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku.

\VS{16}Gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana ƙyamar duk mai yi waɗannan abubuwa, da kuma mai rashin gaskiya.


\par }{\PP \VS{17}Ku tuna da abin da Amalekawa suka yi muku a hanya, sa’ad da kuka fito Masar.

\VS{18}Yadda suka yi muku kwanto a hanya, suka fāɗa muku ta baya, suka karkashe waɗanda suka gaji tiɓis. Ba su ko ji tsoron Allah ba.

\VS{19}Sa’ad da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya ba ku hutu daga dukan abokan gābanku kewaye da ku, a ƙasar da yake ba ku ku mallaka a matsayin gādo, sai ku shafe Amalekawa daga duniya, don kada a ƙara tunawa da su. Kada fa ku manta!




\par }\Chap{26}{\SH ’Ya’yan fari da kuma zakka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sa’ad da kuka shiga ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku gādo, kuka mallake ta, kuka kuma zauna a cikinta,

\VS{2}sai ku ɗauki ’ya’yan fari na dukan amfanin gonar ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku, ku zuba a kwando. Sa’an nan ku je wurin da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya zaɓa yă zama mazauni don Sunansa,

\VS{3}ku faɗa wa firist da yake aiki a lokacin, “Na sakankance yau ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnka, cewa na zo ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} ya rantse zai ba wa kakanninmu.”

\VS{4}Firist ɗin zai karɓi kwandon daga hannuwanku yă sa shi a ƙasa a gaban bagaden
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.

\VS{5}Sa’an nan za ku furta a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku cewa, “Mahaifina mutumin Aram ne mai yawo, ya gangara zuwa Masar da mutane kaɗan, ya zauna a can, ya kuma zama babban al’umma, mai iko da kuma mai yawa.

\VS{6}Amma Masarawa suka wulaƙanta mu suka sa muka sha wahala, suna sa mu aikin dole.

\VS{7}Sai muka yi kuka ga
{\ND{Ubangiji}} Allahn kakanninmu,
{\ND{Ubangiji}} kuwa ya ji kukanmu, ya kuma azabar da muke sha, da wahalar da muke sha, da danniyar da suke yin mana.

\VS{8}Sai
{\ND{Ubangiji}} ya fitar da mu daga Masar da hannu mai ƙarfi da kuma iko, da razana mai girma da kuma alamu banmamaki da al’ajabai.

\VS{9}Ya kawo mu wannan wuri, ya kuma ba mu wannan ƙasa, ƙasa mai zub da madara da kuma zuma;

\VS{10}yanzu kuwa na kawo ’ya’yan fari na gonar da kai, ya
{\ND{Ubangiji}} ka ba ni.” Sai ku sa kwandon a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, sa’an nan ku rusuna a gabansa.

\VS{11}Ku da Lawiyawa da baƙin da suke a cikinku, za ku yi murna cikin dukan abubuwa masu kyau da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya ba ku tare da gidanku.


\par }{\PP \VS{12}Sa’ad da kuka gama fitar da kashi ɗaya bisa goma na dukan amfanin gona a shekara ta uku, shekarar zakka, za ku ba da su ga Balawe, baƙo, maraya da kuma gwauruwa, don su ci a cikin garuruwanku su ƙoshi.

\VS{13}Sa’an nan ku faɗa wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, “Na cire tsattsarkan rabo daga gidana na kuma ba wa Balawe, baƙo, maraya da gwauruwa, bisa ga dukan abin da ka umarta. Ban ja gefe daga umarnanka ko in manta da wani a cikinsu ba.

\VS{14}Ban ci wani daga cikin tsattsarkan rabo yayinda nake makoki, ko in cire wani rabo mai tsarki yayinda nake marar tsarki, ko in miƙa wani sashensa ga matattu ba. Na yi biyayya ga
{\ND{Ubangiji}} Allahna, na aikata kome da ka umarce ni.

\VS{15}Ka duba ƙasa daga sama, mazauninka mai tsarki, ka albarkace mutanenka Isra’ila da kuma ƙasar da ka ba mu kamar yadda ka yi wa kakanninmu alkawari da rantsuwa, ƙasa mai zub da madara da zuma.”


\par }{\SH Ku bi umarnan
{\ND{Ubangiji}}
\par }
{\PP \VS{16}Yau
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya umarce ku ku bi waɗannan ƙa’idodi da kuma dokoki, cikin natsuwa ku kiyaye su da dukan zuciyarku da kuma dukan ranku.

\VS{17}Kun furta a wannan rana cewa
{\ND{Ubangiji}} shi ne Allahnku, cewa za ku kuma yi tafiya a hanyoyinsa, cewa za ku kiyaye ƙa’idodinsa, umarnansa da kuma dokokinsa, kuka kuma ce za ku yi masa biyayya.

\VS{18}{\ND{Ubangiji}} kuwa ya furta a wannan rana cewa ku mutanensa ne, mallakarsa kamar yadda ya yi alkawari, da kuma cewa za ku kiyaye dukan umarnansa.

\VS{19}Ya furta cewa zai sa ku zama masu yabo, masu suna, masu daraja, fiye da dukan al’umman da ya yi. Za ku zama jama’a tsattsarka ta
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kamar yadda ya yi alkawari.




\par }\Chap{27}{\SH Bagade a kan Dutsen Ebal
\par }
{\PP \VerseOne{1}Musa tare da dattawan Isra’ila suka umarci mutane suka ce, “Ku kiyaye dukan umarnai da na ba ku a yau.

\VS{2}Sa’ad da kuka haye Urdun zuwa cikin ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku, ku kakkafa waɗansu manyan duwatsu, ku yi musu shafe da farar ƙasa.

\VS{3}Ku rubuta dukan waɗannan kalmomin doka a kansu, sa’ad da kuka haye kuka shiga ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku, ƙasa mai zub da madara da zuma, kamar dai yadda
{\ND{Ubangiji}} Allah na kakanninku, ya yi muku alkawari.

\VS{4}Sa’ad da kuma kuka haye Urdun, ku kakkafa waɗannan duwatsu a bisa Dutsen Ebal, kamar yadda na umarce a yau, ku yi musu shafe da farar ƙasa.

\VS{5}Ku gina bagade wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, bagaden dutse. Kada ku yi amfani da wani kayan aiki na ƙarfe a kansu.

\VS{6}Ku gina bagaden
{\ND{Ubangiji}} Allahnku da duwatsun fili, ku kuma miƙa hadaya ta ƙonawa a kansa ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.

\VS{7}Ku miƙa hadayun salama a can, kuna ci, kuna farin ciki a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.

\VS{8}Za ku kuma rubuta a fayyace dukan kalmomin wannan doka a kan waɗannan duwatsun da kuka kakkafa.”


\par }{\SH La’anu daga Dutsen Ebal
\par }
{\PP \VS{9}Sai Musa da firistoci waɗanda suke Lawiyawa suka ce wa dukan Isra’ila, “Ku yi shiru, ya Isra’ila, ku saurara! Yanzu kun zama mutanen
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.

\VS{10}Ku yi biyayya ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku bi umarnansa da ƙa’idodin da nake ba ku a yau.”


\par }{\PP \VS{11}A wannan rana Musa ya umarce mutane,


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{12}Sa’ad da kuka haye Urdun, sai waɗannan kabilai su tsaya a bisa Dutsen Gerizim su sa wa jama’a albarka, wato, kabilar Simeyon, Lawi, Yahuda, Issakar, Yusuf da Benyamin.

\VS{13}Waɗannan kabilai kuma za su tsaya a bisa Dutsen Ebal su furta la’ana, wato, kabilar Ruben, Gad, Asher, Zebulun, Dan da Naftali.


\par }{\PP \VS{14}Lawiyawa za su karanta wa dukan mutanen Isra’ila da babbar murya su ce,


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{15}“La’ananne ne mutumin da ya sassaƙa siffa, ko ya yi zubin gunki, abar ƙyama ce ga
{\ND{Ubangiji}}, aikin hannu mai sana’a da aka kafa a ɓoye.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{16}“La’ananne ne mutumin da ya ƙasƙantar da mahaifinsa ko mahaifiyarsa.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{17}“La’ananne ne mutumin da ya gusar da dutsen da aka kafa don nuna shaidar iyaka.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{18}“La’ananne ne mutumin da ya karkatar da makaho daga hanya.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{19}“La’ananne ne mutumin da ya yi rashin adalci ga baƙo, maraya ko gwauruwa.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{20}“La’ananne ne mutumin da ya kwana da matar mahaifinsa, gama ya ƙasƙantar da gadon mahaifinsa ke nan.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{21}“La’ananne ne mutumin da ya yi jima’i da dabba.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{22}“La’ananne ne mutumin da ya kwana da ’yar’uwarsa, ’yar mahaifinsa ko ’yar mahaifiyarsa.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{23}“La’ananne ne mutumin da ya kwana da mahaifiyar matarsa.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{24}“La’ananne ne mutumin da ya kashe maƙwabcinsa a ɓoye.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{25}“La’ananne ne mutumin da ya karɓi cin hanci don yă kashe marar laifi.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”


\par }{\PP \VS{26}“La’ananne ne mutumin da bai yi na’am da kalmomin wannan doka ta wurin aikata su ba.”

\par }{\PI Sai dukan mutane su ce, “Amin!”




\par }\Chap{28}{\SH Albarku don biyayya
\par }
{\PP \VerseOne{1}In kun yi biyayya da maganar
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuka kuma lura, kuka bi dukan umarnan da na ba ku a yau,
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai sa ku bisa dukan al’ummai a duniya.

\VS{2}Dukan waɗannan albarku za su sauko muku, su zama naku, in kuka yi biyayya ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.


\par }{\PM \VS{3}Za ku zama masu albarka a cikin birni, za ku kuma zama masu albarka har a ƙauye.


\par }{\PM \VS{4}’Ya’yanku za su zama masu albarka, haka ma hatsin gonakinku da kuma ’ya’yan dabbobinku, wato, ’ya’yan shanu da ’yan tumakinku.


\par }{\PM \VS{5}Za a albarkaci kwandonku da kwanon kwaɓan kullunku.


\par }{\PM \VS{6}Za ku zama masu albarka sa’ad da kuka shiga, za ku kuma zama masu albarka sa’ad da kuka fita.


\par }{\PP \VS{7}A gabanku,
{\ND{Ubangiji}} zai sa ku fatattaki abokan gāban da za su taso suna gāba da ku. Ta hanya guda za su auka muku, amma ta hanyoyi bakwai za su gudu daga gabanku.


\par }{\PP \VS{8}{\ND{Ubangiji}} zai aika da albarka a rumbunanku da kuma a bisa kome da kuka sa hannunku a kai.
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai albarkace ku a ƙasar da yake ba ku.


\par }{\PP \VS{9}{\ND{Ubangiji}} zai kafa ku kamar mutanensa masu tsarki, kamar yadda ya yi alkawari da rantsuwa, in kun kiyaye umarnan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuka kuma yi tafiya a hanyoyinsa.

\VS{10}Sa’an nan dukan mutane a duniya za su ga cewa ana kiranku da sunan
{\ND{Ubangiji}}, za su kuwa ji tsoronku.

\VS{11}{\ND{Ubangiji}} zai azurta ku sosai, a ’ya’yan cikinku, a ’ya’yan dabbobinku da kuma a hatsin gonarku, a cikin ƙasar da ya rantse wa kakanninku zai ba ku.


\par }{\PP \VS{12}{\ND{Ubangiji}} zai buɗe sammai, wurin ajiyarsa mai yalwa, don yă aika da ruwan sama a gonarku a lokacinsa, yă kuma albarkaci dukan aikin hannuwanku. Za ku ba wa al’ummai masu yawa rance, amma ba za ku karɓa bashi daga wurin wani ba.

\VS{13}{\ND{Ubangiji}} zai sa ku zama kai, ba wutsiya ba. In kun mai da hankali ga umarnan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku da nake ba ku a wannan rana, kuka kuma lura, kuka bi su, kullum za ku kasance a bisa, ba a ƙasa ba.

\VS{14}Kada ku kauce zuwa dama ko zuwa hagu daga umarnan da na ba ku a yau, har ku bi waɗansu alloli kuna yin musu sujada.


\par }{\SH La’ana don rashi biyayya
\par }
{\R (Firistoci 26.14-46)

\par }{\PP \VS{15}Amma fa, in ba ku yi biyayya ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ba, ba ku kuma lura kun bi dukan umarnansa da ƙa’idodin da nake ba ku a yau ba, dukan la’anan nan za su zo a bisanku, su kuma same ku.


\par }{\PM \VS{16}Za ku zama la’anannu a birni da kuma a ƙauye.


\par }{\PM \VS{17}Za a la’anta kwandonku da kwanon kwaɓan kullunku.


\par }{\PM \VS{18}Za a la’anta ’ya’yan cikinku, haka ma hatsin gonarku, da ’ya’yan shanunku da ’yan tumakinku.


\par }{\PM \VS{19}Za a la’anta ku sa’ad da kuka shiga da sa’ad da kuka fita.


\par }{\PP \VS{20}{\ND{Ubangiji}} zai aiko muku da la’ana, da ruɗewa, da damuwa cikin dukan abin da za ku yi, har ya hallaka ku, ku lalace da sauri saboda mugayen ayyukanku, domin kuma kuka rabu da ni.\FTNT{*}{{\FR 28:20 }{\FT{Da Ibraniyanci
}}{\FQ{ni.}}}

\VS{21}{\ND{Ubangiji}} zai aiko muku da annoba wadda za tă manne muku, tă cinye ku cikin ƙasar da za ku shiga, ku mallake ta.

\VS{22}{\ND{Ubangiji}} zai buga ku da cuta mai lalacewa, da zazzaɓi, da ƙuna, da zafin rana, da fāri, da burtuntuna, da fumfuna, waɗanda za su azabtar da ku sai kun hallaka.

\VS{23}Girgijen da yake bisanku zai zama tagulla, ƙasar da take ƙarƙashinku za tă zama ƙarfe.

\VS{24}{\ND{Ubangiji}} zai juye ruwan saman ƙasarku yă zama ƙura da gari; zai sauko daga gizagizai har sai kun hallaka.


\par }{\PP \VS{25}{\ND{Ubangiji}} zai sa a rinjaye ku a gaban abokan gābanku. Ta hanya guda za ku auka musu, amma ta hanyoyi bakwai za ku gudu daga gabansu. Za ku zama abin ƙi ga dukan mulkokin duniya.

\VS{26}Gawawwakinku za su zama abincin dukan tsuntsayen sarari da namun duniya, ba kuwa wanda zai kore su.

\VS{27}{\ND{Ubangiji}} zai buge ku da maruran Masar, da ƙazuwa, da kuma ƙaiƙayi waɗanda ba za su warke ba

\VS{28}{\ND{Ubangiji}} zai buge ku da hauka, makanta, da rikicewar hankali.

\VS{29}Da tsakar rana za ku riƙa lallubawa kamar makaho. Za ku zama marasa nasara a cikin kome da kuka yi; kowace rana za a zalunce ku, a kuma yi muku ƙwace, ba tare da wani ya cece ku ba.


\par }{\PP \VS{30}Za ku yi tashin yarinya, amma wani ne zai ɗauke ta yă kwana da ita. Za ku gina gida amma wani ne zai zauna a ciki. Za ku shuka inabi, amma ba za ku ma fara jin daɗin ’ya’yansa ba.

\VS{31}Za a yanka sanku a idanunku, amma ba za ko ci wani abu a cikinsa ba. Za a ƙwace jakinku ƙiri-ƙiri, amma ba za a mayar muku da shi ba. Za a ba da tumakinku ga abokan gābanku, kuma ba kowa da zai cece su.

\VS{32}Za a ba da ’ya’yanku maza da mata ga wata al’umma, za ku kuma yi ta zuba idanunku kuna neman su kullayaumi, amma a banza, domin ba ku da ikon yin kome.

\VS{33}Mutanen da ba ku sani ba za su ci kayan gonarku da amfanin wahalarku, za a yi ta cucinku, ana kuma danne ku kullum.

\VS{34}Abubuwan da za ku gani za su sa ku yi hauka.

\VS{35}{\ND{Ubangiji}} zai buge gwiwoyinku da ƙafafunku da marurai masu zafi da ba za a iya warkar da su ba, za su yaɗu daga tafin ƙafafu zuwa bisa kanku.


\par }{\PP \VS{36}{\ND{Ubangiji}} zai kore ku, ku da sarkin da kuka naɗa a bisanku zuwa al’ummar da ku, ko kakanninku ba su sani ba. A can za ku yi wa waɗansu alloli sujada, allolin itace da na dutse.

\VS{37}Za ku zama abin ƙi, abin dariya, da kuma abin habaici ga dukan al’ummai inda
{\ND{Ubangiji}} zai kore ku zuwa.


\par }{\PP \VS{38}Za ku shuka iri da yawa a gona, amma za ku girbe kaɗan, domin fāra za su cinye su.

\VS{39}Za ku shuka inabi ku kuma yi musu banƙasa, amma ba za ku sha ruwan inabin ba, domin tsutsotsi za su cinye su.

\VS{40}Za ku kasance da itatuwan zaitun ko’ina a ƙasarku, amma ba za ku yi amfani da mansu ba, domin ’ya’yan zaitun za su kakkaɓe.

\VS{41}Za ku haifi ’ya’ya maza da mata, amma za su zama naku ba, domin za a kai su bauta.

\VS{42}Tarin fāra za su mamaye dukan itatuwanku da kuma hatsin gonarku.


\par }{\PP \VS{43}Baƙin da suke tare da ku, za su yi ta ƙaruwa, ku kuwa za ku yi ta komawa baya-baya.

\VS{44}Za su ba ku bashi, amma ba za ku ba su bashi ba. Za su zama kai, ku kuwa za ku zama wutsiya.


\par }{\PP \VS{45}Dukan waɗannan la’anoni za su sauko a kanku. Za su bi ku, su same ku, sai an hallaka ku, domin ba ku yi biyayya ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuka kuma kiyaye umarnai da ƙa’idodin da ya ba ku ba.

\VS{46}Za su zama alamu da al’ajabi gare ku da kuma zuriyarku har abada.

\VS{47}Gama ba ku bauta wa
{\ND{Ubangiji}} Allahnku da farin ciki da kuma murna a lokacin wadata ba,

\VS{48}saboda haka a cikin yunwa da ƙishirwa, cikin tsiraici da mugun talauci, za ku bauta wa abokan gāban da
{\ND{Ubangiji}} ya aiko muku. Zai sa karkiyar ƙarfe a wuyanku har sai ya hallaka ku ƙaf.


\par }{\PP \VS{49}{\ND{Ubangiji}} zai kawo al’umma daga nesa, daga iyakar duniya, ta sauko a kanku kamar gaggafa, al’ummar da ba ku san yarenta ba,

\VS{50}al’umma mai zafin hali wadda ba ta ba wa tsofaffi girma, kuma ba ta tausayin yara.

\VS{51}Za su cinye ’ya’yan dabbobinku da hatsin gonarku sai an hallaka ku. Ba za su rage ko ƙwayar hatsi, ko sabon ruwan inabi, ko mai ba, ba kuwa za a bar ’yan tumakinku ba, sai an lalatar da ku.

\VS{52}Za su kuwa kewaye ku a dukan garuruwanku, har sai katangarku masu tsayi wadda kuke dogara gare su, sun fāɗi ko’ina a ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yake ba ku.


\par }{\PP \VS{53}Saboda wahalar da abokan gābanku za su gasa muku a lokacin kwanto, za ku ci ’ya’yan cikinku, naman ’ya’yanku maza da mata waɗanda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya ba ku.

\VS{54}Kai, har da mutumin da ya fi hankali da kuma kirki a cikinku, ba zai ji tausayi ɗan’uwansa, ko matar da yake ƙauna, ko ’ya’yansa da suka ragu ba,

\VS{55}ba kuwa zai ba waninsu wani naman ’ya’yansa da yake ci ba. Gama dukan abin da ya rage masa ke nan saboda wahalar da abokan gābanku za su gasa muku a lokacin da ake kwanton wa dukan biranenku.

\VS{56}Mace mafi hankali da kuma kirki a cikinku, kai, mafi hankali da kirki da ba ta ma karambanin taɓa ƙasa da tafin ƙafarta, za tă hana wa mijinta da take ƙauna, da kuma ɗanta, ko ’yarta abinci.

\VS{57}A ɓoye za tă ci mahaifar da take biyo bayan ta haihu, da ’ya’yan da za tă haifa, saboda ba ta da wani abinci lokacin da abokan gābanku za su kewaye garuruwanku da yaƙi mai tsanani.


\par }{\PP \VS{58}In ba ku lura kuka bi dukan kalmomi wannan doka, waɗanda an rubuta a wannan littafi ba, ba ku kuma girmama wannan suna mai ɗaukaka da kuma mai banrazana na
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ba,

\VS{59}{\ND{Ubangiji}} zai aika da annoba masu zafi a kanku da zuriyarku, masifu masu zafi waɗanda za su daɗe, da mugayen cututtuka waɗanda ba sa kawuwa.

\VS{60}Zai kawo muku dukan cututtukan Masar da kuke tsoro, za su kuwa manne muku.

\VS{61}{\ND{Ubangiji}} kuma zai kawo muku kowane irin ciwo da masifar da ba a rubuta a cikin wannan Littafin Doka ba, har sai an hallaka ku.

\VS{62}Ku da kuke da yawa kamar taurari a sarari za ku ragu ku zama kaɗan, domin ba ku yi biyayya ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ba.

\VS{63}Kamar yadda ya gamshi
{\ND{Ubangiji}} ya sa kuka yi arziki kuka kuma ƙaru, haka zai gamshe shi yă lalatar yă kuma hallaka ku. Za a tumɓuke ku daga ƙasar da kuke shiga ku mallaka.


\par }{\PP \VS{64}Sa’an nan
{\ND{Ubangiji}} zai watsar da ku cikin dukan al’ummai, daga wannan bangon duniya zuwa wancan. A can za ku bauta waɗansu alloli, allolin itace da na dutse, waɗanda ko ku, ko kakanninku, ba ku sani ba.

\VS{65}A cikin waɗancan al’ummai ba za ku sami hutu ba, ba wurin hutu wa tafin ƙafanku. A can
{\ND{Ubangiji}} zai sa fargaba a zuciyarku, yă sa idanunku su lalace, ranku zai yi suwu.

\VS{66}Za ku yi zama cikin damuwa kullum, cike da tsoro, dare da rana, ba tabbacin abin da zai faru da ranku.

\VS{67}Da safe za ku ce, “Da ma yamma ne!” Da yamma kuma ku ce, “Da ma safiya ce!” Saboda tsoron da ya cika zukatanku da kuma abubuwan da idanunku za su gani.

\VS{68}{\ND{Ubangiji}} zai komar da ku cikin jiragen ruwa zuwa Masar, tafiyar da na ce kada ku ƙara yi. A can za ku ba da kanku don sayarwa ga abokan gābanku a matsayin bayi maza da mata, amma ba wanda zai saye ku.




\par }\Chap{29}{\SH Sabuntawar alkawari
\par }
{\PP \VerseOne{1}Waɗannan su ne sharuɗan alkawarin da
{\ND{Ubangiji}} ya umarci Musa yă yi da Isra’ilawa a Mowab, wato, ban da alkawarin da ya yi da su a Dutsen Horeb.


\par }{\PP \VS{2}Sai Musa ya tara dukan Isra’ila, ya ce musu,

\par }{\BB \par }
{\PP Idanunku sun ga dukan abin da
{\ND{Ubangiji}} ya yi a Masar ga Fir’auna, ga kuma dukan shugabanninsa da kuma ga dukan ƙasarsa.

\VS{3}Da idanunku kun ga waɗannan gwaje-gwaje, waɗannan alamu masu banmamaki, da al’ajabai masu girma.

\VS{4}Duk da haka har wa yau
{\ND{Ubangiji}} bai ba ku hankalin ganewa, ko idanun da za su gani, ko kunnuwan da za su ji ba.

\VS{5}Shekaru arba’in da na jagorance ku cikin hamada, tufafinku ba su yage ba, haka kuwa takalman da suke a ƙafafunku.

\VS{6}Ba ku ci burodi ba, ba ku kuwa sha ruwan inabi, ko wani abu mai sa jiri ba. Ya yi haka don ku san cewa shi ne
{\ND{Ubangiji}} Allahnku.


\par }{\PP \VS{7}Sa’ad da kuka kai wannan wuri, Sihon sarkin Heshbon, da Og sarkin Bashan, suka fito don su yi yaƙi da mu, amma muka ci su da yaƙi.

\VS{8}Muka ƙwace ƙasarsu, muka ba da ita gādo ga mutanen Ruben, mutanen Gad, da kuma rabin mutanen Manasse.


\par }{\PP \VS{9}Saboda haka sai ku kiyaye, ku bi sharuɗan wannan alkawari, don ku yi nasara a cikin kome da kuke yi.

\VS{10}Yau, ga ku nan tsaye, dukanku a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, shugabanninku da manyan mutanenku, dattawanku da hafsoshinku, da kuma dukan sauran mutanen Isra’ila,

\VS{11}tare da ’ya’yanku da matanku, da baƙin da suke zama sansanoninku, har ma da waɗanda suke muku faskare, da waɗanda suke ɗiba muku ruwa.

\VS{12}Kuna tsaye a nan don ku yi alkawari da
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, alkawarin da
{\ND{Ubangiji}} yake yi ta wurin rantsuwa da ku a wannan rana,

\VS{13}don yă mai da ku jama’arsa yau, shi kuwa yă zama Allahnku kamar yadda ya yi muku alkawari, da yadda kuma ya rantse wa kakanninku, Ibrahim, Ishaku da kuma Yaƙub.

\VS{14}Ina yin wannan alkawari da rantsuwar, ba da ku kaɗai da

\VS{15}kuke tsattsaye a nan tare da mu a yau a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnmu ba, amma har da waɗanda ba sa nan yau.


\par }{\PP \VS{16}Ku kanku kun san yadda muka yi zama a Masar, da yadda muka yi ta ratsawa ta tsakiyar al’ummai muka wuce.

\VS{17}A cikinsu, kun ga siffofi masu banƙyama da gumaka na itace da dutse, na azurfa da zinariya.

\VS{18}Kada zuciyar wani mutum, ko ta wata mata ko na wani iyali, ko wata kabila cikinku yau, ta bar bin
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, tă koma ga bauta wa gumakan waɗannan al’ummai. Kada a sami wani tushe mai ba da ’ya’ya masu dafi, masu ɗaci a cikinku.


\par }{\PP \VS{19}Idan kuma wani mutum ya ji kalmomi na wannan rantsuwa, ya kuma sa wa kansa albarka yana tunani cewa, “Ba abin da zai same ni, ko da na nace a taurinkaina.” Wannan zai jawo lalacewar dukan Isra’ila tare da kai.

\VS{20}{\ND{Ubangiji}} ba zai gafarce shi ba, fushinsa da kishinsa za su ƙuna a kan wannan mutum. Dukan la’anonin da aka rubuta a wannan littafi za su fāɗo a kansa,
{\ND{Ubangiji}} kuwa zai shafe sunansa daga ƙarƙashin sama.

\VS{21}{\ND{Ubangiji}} zai ware shi daga dukan kabilan Isra’ila don yă hukunta shi bisa ga dukan la’anonin alkawarin da aka rubuta a wannan Littafin Doka.


\par }{\PP \VS{22}Tsararraki masu zuwa nan gaba, wato, ’ya’yan da za su gāje ku, da baƙon da ya zo daga ƙasa mai nisa, za su ga annobar ƙasar, da cuce-cucen da
{\ND{Ubangiji}} ya buge ta da su.

\VS{23}Ƙasar gaba ɗaya za tă zama gishiri mai ƙuna marar amfani da kuma kibiritu, babu shuki, babu abin da yake tsirowa, babu itatuwan da suke girma a cikinta. Za tă zama kamar yadda aka hallaka Sodom da Gomorra, Adma da Zeboyim, waɗanda
{\ND{Ubangiji}} ya hallaka cikin zafin fushinsa.

\VS{24}Dukan al’ummai za su yi tambaya su ce, “Me ya sa
{\ND{Ubangiji}} ya yi haka da wannan ƙasa? Me ya jawo wannan fushi mai tsanani haka?”


\par }{\PP \VS{25}Amsar kuwa za tă zama, “Wannan ya zama haka domin wannan mutane, sun yi watsi da alkawarin
{\ND{Ubangiji}} Allah na kakanninsu, alkawarin da ya yi da su sa’ad da ya fitar da su daga Masar.

\VS{26}Sun juya, suka bauta wa waɗansu alloli, suka rusuna musu, allolin da ba su sani ba, allolin da
{\ND{Ubangiji}} bai ba su ba.

\VS{27}Saboda haka fushin
{\ND{Ubangiji}} ya yi ƙuna a kan wannan ƙasa, har ya kawo dukan la’anoni da aka rubuta a wannan littafi a kanta.

\VS{28}Cikin zafin fushi da babbar hasala
{\ND{Ubangiji}} ya tumɓuke su daga ƙasarsu, ya watsar da su cikin wata ƙasa dabam, kamar yadda suke a yau.”


\par }{\PP \VS{29}{\ND{Ubangiji}} Allahnmu bai bayyana abubuwa na yanzu da na nan gaba ba, amma ya umarce mu mu kiyaye kalmomin dokar da ya ba mu, mu da kuma ’ya’yanmu har abada.




\par }\Chap{30}{\SH Arziki bayan an juyo ga
{\ND{Ubangiji}}
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sa’ad da dukan albarku da la’anonin nan da na sa a gabanku suka zo muku, kuka kuma sa su a zuciya, a duk inda
{\ND{Ubangiji}} Allahnku ya watsar da ku a cikin al’ummai,

\VS{2}sa’ad da kuma ku da ’ya’yanku kuka komo ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuka kuma yi biyayya da dukan zuciyarku da kuma dukan ranku, bisa ga kome da na umarce ku a yau,

\VS{3}a sa’an nan ne
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai yi muku jinƙai, yă ji tausayinku, yă kuma sāke tattara ku daga dukan al’ummai inda ya warwatsa ku.

\VS{4}Ko da ma an kore ku zuwa ƙasa mafi nisa a ƙarƙashin sammai, daga can
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai tattara ku, yă dawo da ku.

\VS{5}Zai dawo da ku zuwa ƙasar da take ta kakanninku, za ku kuwa mallake ta. Zai sa ku yi arziki, ku kuma yi yawa fiye da kakanninku.

\VS{6}{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai yi wa zukatanku kaciya da kuma zukatan zuriyarku, saboda ku ƙaunace shi da dukan zuciyarku da kuma dukan ranku, ku kuma rayu.

\VS{7}{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai sa dukan waɗannan la’anoni a kan abokan gābanku waɗanda suke ƙinku, suke kuma tsananta muku.

\VS{8}Za ku sāke yi wa
{\ND{Ubangiji}} biyayya, ku kuma bi dukan umarnan da nake ba ku a yau.

\VS{9}Sa’an nan
{\ND{Ubangiji}} Allahnku zai mayar da ku masu arziki ƙwarai a cikin dukan aiki hannuwanku, da kuma cikin ’ya’yanku, da ’ya’yan shanunku, da kuma hatsin gonarku.
{\ND{Ubangiji}} zai sāke jin daɗinku yă sa ku yi arziki, kamar dai yadda ya ji daɗin kakanninku.

\VS{10}In dai kuka yi biyayya ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, kuka kuma kiyaye umarnansa da ƙa’idodin da aka rubuta a wannan Littafin Doka, kuka juyo ga
{\ND{Ubangiji}} Allahnku da dukan zuciyarku da kuma dukan ranku.


\par }{\SH Zaɓi rai ko mutuwa
\par }
{\PP \VS{11}To, abin da nake umartanku a yau, ba mai wuya ba ne gare ku, ba kuma abin da ya fi ƙarfinku ba ne.

\VS{12}Ba ya can sama, balle ku ce, “Wa zai hau sama yă kawo mana, yă kuma furta mana, don mu yi biyayya?”

\VS{13}Ba kuwa yana gaba da teku ba, da za ku ce, “Wa zai haye tekun don yă kawo mana, yă kuma furta mana, don mu yi biyayya?”

\VS{14}A’a, kalmar tana nan dab da ku, tana cikin bakinku da cikin zuciyarku, don ku yi biyayya.


\par }{\PP \VS{15}Ku duba, na sa a gabanku a yau, rai da wadata, mutuwa da kuma hallaka.

\VS{16}Gama na umarce ku a yau, ku ƙaunaci
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, don ku yi tafiya a hanyoyinsa, ku kuma kiyaye umarnansa, ƙa’idodinsa da kuma dokokinsa, sa’an nan za ku rayu, ku kuma ƙaru,
{\ND{Ubangiji}} Allahnku kuwa zai albarkace ku a ƙasar da kuke shiga don ci gādonta.


\par }{\PP \VS{17}Amma in zukatanku suka kangare, ba su kuwa yi biyayya ba, in kuma aka rinjaye ku don ku rusuna ga waɗansu alloli ku yi musu bauta,

\VS{18}na furta muku yau cewa tabbatacce za a hallaka ku. Ba za ku zauna a ƙasar da kuke hayewa Urdun don ku shiga ku ci gādonta ba.


\par }{\PP \VS{19}A wannan rana na kira bisa sama da ƙasa a matsayin shaidu a kanku, cewa na sa a gabanku rai da mutuwa, albarku da la’anoni. Yanzu sai ku zaɓi rai, saboda ku da ’ya’yanku ku rayu

\VS{20}don kuma ku ƙaunaci
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, ku saurari muryarsa, ku kuma manne masa. Gama
{\ND{Ubangiji}} shi ranku, zai kuwa ba ku shekaru masu yawa a ƙasar da ya rantse zai ba wa kakanninku, Ibrahim, Ishaku da Yaƙub.




\par }\Chap{31}{\SH Yoshuwa ya gāji Musa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sai Musa ya fita ya kuma faɗa waɗannan kalmomi ga dukan Isra’ila cewa,

\VS{2}“Yanzu shekaruna ɗari da ashirin ne, ba na iya kaiwa da komowa.
{\ND{Ubangiji}} ya ce mini, ‘Ba za ka haye Urdun ba.’

\VS{3}{\ND{Ubangiji}} Allahnku kansa zai haye a gabanku. Zai hallaka waɗannan al’ummai da suke gabanku, za ku kuwa mallaki ƙasarsu. Yoshuwa shi ma zai haye a gabanku, yadda
{\ND{Ubangiji}} ya faɗa.

\VS{4}{\ND{Ubangiji}} zai yi da su, yadda ya yi da Sihon da Og, sarakunan Amoriyawa, waɗanda ya hallaka tare da ƙasarsu.

\VS{5}{\ND{Ubangiji}} zai bashe su gare ku, dole kuma ku yi musu dukan abin da na umarce ku.

\VS{6}Ku ƙarfafa, ku yi ƙarfin hali. Kada ku ji tsoro, ko ku firgita saboda su, gama
{\ND{Ubangiji}} Allahnku yana tafe tare da ku, ba zai taɓa barinku ko yă yashe ku ba.”


\par }{\PP \VS{7}Sai Musa ya kira Yoshuwa, ya ce masa a gaban dukan Isra’ila, “Ka ƙarfafa, ka kuma yi ƙarfin hali, gama dole ka tafi tare da mutanen nan zuwa cikin ƙasar da
{\ND{Ubangiji}} ya rantse cewa za ba wa kakanninku, dole kuma ka raba ta gare su ta zama gādonsu.

\VS{8}{\ND{Ubangiji}} kansa yana tafe a gabanka, zai kuma kasance tare da kai, ba zai taɓa barinka ko yă yashe ka ba. Kada ka ji tsoro; kada kuma ka karai.”


\par }{\SH Karantawar doka a gaban jama’a
\par }
{\PP \VS{9}Sai Musa ya rubuta wannan doka ya kuma ba da ita ga firistoci, ’ya’yan Lawi maza, waɗanda sukan ɗauka akwatin alkawarin
{\ND{Ubangiji}}, da kuma dukan dattawan Isra’ila.

\VS{10}Sa’an nan Musa ya umarce su ya ce, “A ƙarshen kowace shekara bakwai, a shekara ta yafe basusuwa, a lokacin Bikin Tabanakul,

\VS{11}sa’ad da dukan Isra’ila suka zo, don su bayyana a gaban
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, a wurin da zai zaɓa, za ku karanta wannan doka a gabansu, a kunnuwansu.

\VS{12}Ku tattara mutane, maza, mata da kuma yara, da baƙin da suke zama a cikin garuruwanku, saboda su saurara, su kuma koyi tsoron
{\ND{Ubangiji}} Allahnku, su lura, su bi dukan kalmomin wannan doka.

\VS{13}’Ya’yansu, waɗanda ba su san wannan doka ba, dole su ji ta, su kuma koyi tsoron
{\ND{Ubangiji}} Allahnku muddin ranku a ƙasar da kuke haye Urdun ku ci gādonta.”


\par }{\SH An yi faɗin tawayen Isra’ila
\par }
{\PP \VS{14}Sai
{\ND{Ubangiji}} ya ce wa Musa, “Yanzu ranar mutuwarka ta yi kusa. Ka kira Yoshuwa, ku shigo Tentin Sujada, inda zan ba shi ragamar aiki.” Saboda haka Musa da Yoshuwa suka zo, suka kuma shiga Tentin Sujada.


\par }{\PP \VS{15}{\ND{Ubangiji}} kuwa ya bayyana a Tentin Sujada a cikin ginshiƙin girgije, sai girgijen ya tsaya a ƙofar Tentin Sujada.

\VS{16}Sai
{\ND{Ubangiji}} ya ce wa Musa, “Za ka huta tare da kakanninka, waɗannan mutane kuwa ba da daɗewa ba za su yi karuwanci ga baƙin alloli na ƙasar da za su shiga. Za su yashe ni su kuma karya alkawarin da na yi da su.

\VS{17}A wannan rana zan yi fushi da su, in kuma yashe su; zan ɓoye fuskata daga gare su, za a kuwa hallaka su. Masifu masu yawa da wahaloli masu yawa za su auka musu, a wannan rana kuwa za su ce, ‘Masifun nan sun same mu domin Allahnmu ba ya tare da mu’

\VS{18}Tabbatacce kuwa, zan ɓoye musu fuskata saboda muguntar da suka aikata, suka kuma bi gumaka.


\par }{\PP \VS{19}“To, sai ka rubuta wannan waƙa domin kanka, ka koya wa Isra’ilawa, ka kuma sa su rera ta, don tă zama shaida a kansu.

\VS{20}Sa’ad da na kawo su cikin ƙasa mai zub da madara da zuma, ƙasar da na yi alkawari da rantsuwa ga kakanninsu, sa’ad da kuma suka ci suka ƙoshi, suka kuma yi ƙiba, za su juya ga waɗansu alloli su bauta musu, su ƙi ni, su kuma karya alkawarina.

\VS{21}Sa’ad da kuma masifu masu yawa da wahaloli masu yawa suka auko musu, wannan waƙa za tă zama shaida a kansu, domin zuriyarsu ba za tă manta da ita ba. Na san abin da za su iya yi, kafin ma in kawo su cikin ƙasar da na yi musu alkawari da rantsuwa.”

\VS{22}Sai Musa ya rubuta wannan waƙa a wannan rana, ya kuma koya wa Isra’ilawa.


\par }{\PP \VS{23}{\ND{Ubangiji}} ya ba wa Yoshuwa ɗan Nun wannan umarni, “Ka ƙarfafa, ka kuma yi ƙarfin hali, gama za ka kawo Isra’ilawa cikin ƙasar da na yi musu alkawari da rantsuwa, ni kaina kuwa zan kasance tare da kai.”


\par }{\PP \VS{24}Bayan Musa ya gama rubuta kalmomin dokan nan a littafi daga farko zuwa ƙarshe,

\VS{25}sai ya ba wa Lawiyawa, waɗanda suke ɗaukar akwatin alkawarin
{\ND{Ubangiji}} wannan umarni,

\VS{26}“Ku ɗauki wannan Littafin Doka ku sa shi kusa da akwatin alkawarin
{\ND{Ubangiji}} Allahnku. A can zai kasance a matsayin shaida a kanku.

\VS{27}Gama na sani yadda kuke ’yan tawaye da masu taurinkai. In kuna yin tawaye ga
{\ND{Ubangiji}} tun ina da rai tare da ku, yaya tawayen da za ku yi masa bayan na rasu!

\VS{28}Ku tattara dukan dattawan kabilanku, da kuma dukan hafsoshinku a gabana, saboda in faɗa waɗannan kalmomi a kunnuwansu, in kuma kira ga sama da ƙasa su zama shaida a kansu.

\VS{29}Gama na san cewa bayan rasuwata, tabbatacce za ku lalace gaba ɗaya, ku juye daga hanyar da na umarce ku. A kwanaki masu zuwa, masifa za tă auka muku saboda za ku aikata mugunta a gaban
{\ND{Ubangiji}}, ku tsokane shi har yă yi fushi ta wurin abin da hannuwanku suka yi.”


\par }{\SH Waƙar Musa
\par }
{\PP \VS{30}Sai Musa ya karanta kalmomin waƙar daga farko zuwa ƙarshe a kunnuwan dukan taron jama’ar Isra’ila.




\par }\PoetryChap{32}{\Q \VerseOne{1}Ku saurara, ya ku sammai, zan yi magana;

\par }{\QB bari duniya ta ji maganar bakina.


\par }{\Q \VS{2}Bari koyarwata tă zubo kamar ruwan sama

\par }{\QB kalmomina kuma su sauko kamar raɓa,

\par }{\Q kamar yayyafi a kan sabuwar ciyawa,

\par }{\QB kamar ruwan sama mai yawa a kan tsirai marasa ƙarfi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Zan yi shelar sunan
{\ND{Ubangiji}}.

\par }{\QB Ku yabi girman Allahnmu!


\par }{\Q \VS{4}Shi Dutse ne, ayyukansa cikakku ne,

\par }{\QB dukan hanyoyinsa kuwa masu adalci ne.

\par }{\Q Allah mai aminci, wanda ba ya yin rashi gaskiya,

\par }{\QB shi mai adalci ne, nagari ne kuma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Sun aikata mugunta a gabansa;

\par }{\QB saboda abin kunyarsu, su ba ’ya’yansa ba ne,

\par }{\QB amma wata muguwar tsara ce, karkatacciya.


\par }{\Q \VS{6}Haka za ku biya
{\ND{Ubangiji}},

\par }{\QB Ya ku wawaye da kuma mutane marasa hikima?

\par }{\Q Shi ba Ubanku ba ne, Mahaliccinku,

\par }{\QB wanda ya yi ku, ya kuma siffanta ku?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ku tuna da kwanakin dā,

\par }{\QB ku tuna da tsararrakin da suka wuce tun tuni,

\par }{\Q Ku tambayi iyayenku, za su faɗa muku,

\par }{\QB dattawanku, za su kuma bayyana muku.


\par }{\Q \VS{8}Sa’ad da Mafi Ɗaukaka ya ba da al’ummai gādonsu,

\par }{\QB sa’ad da ya raba dukan ’yan adam,

\par }{\Q ya kafa iyakoki wa mutane

\par }{\QB bisa ga yawan ’ya’yan Isra’ila maza.


\par }{\Q \VS{9}Gama rabon
{\ND{Ubangiji}} shi ne mutanensa,

\par }{\QB Yaƙub shi ne rabon gādonsa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}A cikin hamada ya same shi,

\par }{\QB a jeji marar amfani, inda namomi suke kuka.

\par }{\Q Ya tsare shi, ya kuma lura da shi;

\par }{\QB ya bi da shi kamar ƙwayar idonsa,


\par }{\Q \VS{11}kamar gaggafar da take yawo a kan sheƙarta

\par }{\QB tana rufe ’ya’yanta,

\par }{\Q ta buɗe fikafikanta don tă kwashe su

\par }{\QB tă ɗauke su a kafaɗunta.


\par }{\Q \VS{12}{\ND{Ubangiji}} kaɗai ya jagorance shi;

\par }{\QB babu wani baƙon gunkin da yake tare da shi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ya sa shi ya hau ƙwanƙolin dutse

\par }{\QB ya ciyar da shi da amfanin gona.

\par }{\Q Ya shayar da shi da zuma daga dutse,

\par }{\QB da kuma mai daga dutsen ƙanƙara,


\par }{\Q \VS{14}da kindirmo da madara daga shanu da tumaki

\par }{\QB da ƙibabbun tumaki da awaki,

\par }{\Q da zaɓaɓɓun ragunan Bashan

\par }{\QB da kuma ƙwayoyin alkama mafi kyau.

\par }{\Q Ka sha ruwan inabi ja wur mai kumfa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Yeshurun\FTNT{*}{{\FR 32:15 }{\FQ{Yeshurun
}}{\FT{yana nufin mai adalci, wato, Isra’ila.}}} ya yi ƙiba, ya yi kauri;

\par }{\QB cike da abinci, ya zama da nauyi, ya kuma zama sumul.

\par }{\Q Ya yashe Allahn da ya yi shi,

\par }{\QB ya ƙi Dutse Cetonsa.


\par }{\Q \VS{16}Suka sa shi kishi saboda baƙin allolinsu,

\par }{\QB suka husata shi da gumakan banƙyamarsu.


\par }{\Q \VS{17}Suka yi hadaya ga aljanu, waɗanda ba Allah ba,

\par }{\QB ga allolin da ba su sani ba,

\par }{\Q ga allolin da aka shigo da su daga baya,

\par }{\QB allolin da kakanninku ba su ji tsoronsu ba.


\par }{\Q \VS{18}Kuka rabu da Dutsen da ya zama mahaifi gare ku;

\par }{\QB kuka manta da Allahn da ya haife ku.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}{\ND{Ubangiji}} ya ga wannan ya kuma ƙi su,

\par }{\QB domin ’ya’yansa maza da mata sun husata shi.


\par }{\Q \VS{20}Ya ce, “Zan ɓoye fuskata daga gare su,

\par }{\QB in ga ƙarshensu;

\par }{\Q gama su muguwar tsara ce,

\par }{\QB ’ya’ya ne marasa aminci.


\par }{\Q \VS{21}Sun sa ni kishi ta wurin abin da ba allah ba,

\par }{\QB suka kuma husata ni da gumakansu na wofi.

\par }{\Q Zan sa su yi kishi ta wurin waɗanda ba mutane ba;

\par }{\QB zan sa su yi fushi ta wurin al’ummar da ba ta da sani.


\par }{\Q \VS{22}Gama fushina ya kama wuta,

\par }{\QB tana ci har ƙurewar zurfin lahira.

\par }{\Q Za tă cinye duniya da girbinta,

\par }{\QB tă kuma sa wuta a tussan duwatsu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}“Zan tula masifu a kansu

\par }{\QB in kuma gama kibiyoyina a kansu.


\par }{\Q \VS{24}Zan aika da yunwa mai tsanani a kansu,

\par }{\QB zazzaɓi mai zafi da muguwar annoba;

\par }{\Q zan aika da haƙoran namun jeji a kansu,

\par }{\QB da dafin mesa masu ja da ciki.


\par }{\Q \VS{25}Waɗanda suke a waje, takobi zai kashe su,

\par }{\QB a cikin gidajensu kuma tsoro zai mamaye su.

\par }{\Q ’Yan maza da ’yan mata za su hallaka,

\par }{\QB haka ma jarirai da maza masu furfura.


\par }{\Q \VS{26}Na ce zan watsar da su

\par }{\QB in sa a manta da su a tunanin ’yan adam.


\par }{\Q \VS{27}Amma ina tsoron tsokanar abokin gāba,

\par }{\QB don kada abokan gāba su kāsa ganewa

\par }{\Q har su ce, ‘Hannunmu ne ya yi nasara;

\par }{\QB ba
{\ND{Ubangiji}} ne ya aikata dukan wannan ba.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Al’ummai ne marasa azanci,

\par }{\QB babu ganewa a cikinsu.


\par }{\Q \VS{29}A ce su masu hikima ne har su gane wannan

\par }{\QB su gane abin da ƙarshensu zai zama!


\par }{\Q \VS{30}Yaya mutum guda zai kore dubu,

\par }{\QB mutum biyu su sa dubu goma su gudu,

\par }{\Q sai ko Dutsensu ya sayar da su,

\par }{\Q sai ko
{\ND{Ubangiji}} ya bashe su.


\par }{\Q \VS{31}Gama dutsensu ba kamar Dutsenmu ba ne,

\par }{\QB abokan gābanmu sun san da haka.


\par }{\Q \VS{32}Kuringarsu ta fito daga kuringar Sodom ne,

\par }{\QB daga gonakin Gomorra kuma.

\par }{\Q ’Ya’yan inabinsu dafi ne,

\par }{\QB nonnansu masu ɗaci ne.


\par }{\Q \VS{33}Ruwan inabinsu dafin macizai ne,

\par }{\QB mugun dafin gamshaƙa ne.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}“Ban jibge wannan a ma’ajiya

\par }{\QB na kuma yimƙe shi a taskokina ba?


\par }{\Q \VS{35}Sakayya nawa ne, zan kuwa ɗau fansa.

\par }{\QB A cikin lokaci, ƙafarsu za tă yi santsi;

\par }{\Q ranar masifarsu ta yi kusa

\par }{\QB hallakarsu kuma tana gaggautawa a kansu.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{36}{\ND{Ubangiji}} zai shari’anta mutanensa

\par }{\QB yă kuma ji tausayin bayinsa

\par }{\Q sa’ad da ya ga ƙarfinsu ya ƙare

\par }{\QB babu kowa kuma da ya rage, bawa ko ’yantacce.


\par }{\Q \VS{37}Zai ce, “To, ina allolinsu,

\par }{\Q dutsen da suka yi mafaka a ciki,


\par }{\Q \VS{38}allolin da suka ci kitsen hadayunsu

\par }{\QB suka kuma sha ruwan inabin hadayunsu?

\par }{\Q Ku sa su tashi su taimake ku mana!

\par }{\QB Bari su ba ku mafaka!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{39}“Ku duba yanzu cewa ni ne Shi!

\par }{\QB Ba wani allah in ban da ni.

\par }{\Q Nakan kashe in kuma rayar,

\par }{\QB nakan sa rauni in kuma warkar,

\par }{\QB ba wanda yake da iko yă cece wani daga hannuna.


\par }{\Q \VS{40}Na ɗaga hannu sama na kuma furta.

\par }{\QB Muddin ina raye har abada,


\par }{\Q \VS{41}sa’ad da na wasa takobi mai walƙiya

\par }{\QB hannuna kuwa ya cafke shi don yin hukunci,

\par }{\Q zan ɗau fansa a kan abokan gābana

\par }{\QB in sāka wa waɗanda suke ƙina.


\par }{\Q \VS{42}Zan sa kibiyoyina su bugu da jini,

\par }{\QB yayinda takobina yana cin nama,

\par }{\Q jinin kisassu da na kamammu,

\par }{\QB kawunan shugabannin abokan gāba.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{43}Ku yi farin ciki, ya ku al’ummai, tare da mutanensa,\FTNT{†}{{\FR 32:43 }{\FT{Ko kuwa
}}{\FQA{Ku sa mutanensa su yi farin ciki, ya al’ummai}}}

\par }{\QB gama zai rama ɗau fansar jinin bayinsa;

\par }{\Q zai ɗau fansa a kan abokan gābansa

\par }{\QB yă kuma yi kafara domin ƙasarsa da mutanensa.


\par }{\PP \VS{44}Sai Musa ya zo da Yoshuwa\FTNT{‡}{{\FR 32:44 }{\FT{Da Ibraniyanci
}}{\FQA{Hosheya,
}}{\FT{wani sunan
}}{\FQ{Yoshuwa.}}} ɗan Nun suka faɗa dukan waɗannan kalmomi wannan waƙa a kunnen mutane.

\VS{45}Sa’ad da Musa ya gama karanta waɗannan kalmomi ga dukan Isra’ila,

\VS{46}ya ce musu, “Ku riƙe dukan kalmomin da na furta muku a yau, don ku umarce ’ya’yanku su lura, su yi biyayya da dukan kalmomin wannan doka.

\VS{47}Ba kalmomi kurum ba ne dominku, amma har ranku ma. Ta wurinsu za ku yi tsawon rai a ƙasar da kuke haye Urdun ku ci gādonta.”


\par }{\SH Musa ya mutu a kan Dutsen Nebo
\par }
{\PP \VS{48}A wannan rana
{\ND{Ubangiji}} ya ce wa Musa,

\VS{49}“Ka hau Duwatsun Abarim zuwa Dutsen Nebo a Mowab, tsallake daga Yeriko, ka hangi Kan’ana, ƙasar da nake ba wa Isra’ilawa gādo.

\VS{50}A can kan dutsen da ka hau za ka mutu a kuma tara ka ga mutanenka, kamar yadda ɗan’uwanka Haruna ya mutu a Dutsen Hor aka kuma tara shi ga mutanensa.

\VS{51}Wannan kuwa domin ku biyu kun fid da aminci gare ni a gaban Isra’ilawa a ruwan Meriba ta Kadesh, a Hamadar Zin kuma saboda ba ku riƙe tsarkina a cikin Isra’ilawa ba.

\VS{52}Saboda haka, za ka ga ƙasar daga nesa kawai; ba za ka shiga ƙasar da nake ba wa mutanen Isra’ila ba.”




\par }\Chap{33}{\SH Musa ya albarkaci kabilu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wannan ita ce albarkar da Musa mutumin Allah ya furta a kan Isra’ilawa, kafin yă rasu.

\VS{2}Ya ce,

\par }{\Q “{\ND{Ubangiji}} ya zo daga Sinai

\par }{\QB ya haskaka a bisansu daga Seyir;

\par }{\QB ya haskaka daga Dutsen Faran.

\par }{\Q Ya zo tare da dubban tsarkakansa

\par }{\QB daga kudu, daga gangara dutsensa.


\par }{\Q \VS{3}Tabbatacce kai ne wanda yake ƙaunar mutane;

\par }{\QB dukan tsarkaka suna a hannunka.

\par }{\Q A ƙafafunka, duk suka rusuna,

\par }{\QB daga wurinka kuma suka karɓi umarni,


\par }{\Q \VS{4}dokar Musa ta ba mu dokoki,

\par }{\QB mallakar taron Yaƙub.


\par }{\Q \VS{5}Shi ne sarki a bisa Yeshurun

\par }{\QB sa’ad da shugabannin mutane suka taru,

\par }{\Q tare da kabilan Isra’ila.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}“Bari Ruben yă rayu, kada yă mutu,

\par }{\Q kada\FTNT{*}{{\FR 33:6 }{\FT{Ko kuwa
}}{\FQA{amma bari}}} mutanensa su zama kaɗan.”


\par }{\PP \VS{7}Ya kuma faɗa wannan game da Yahuda,

\par }{\Q “Ka ji, ya
{\ND{Ubangiji}}, kukan Yahuda;

\par }{\QB ka kawo shi wurin mutanensa.

\par }{\Q Da hannuwansa ya kāre kansa.

\par }{\QB Ka taimake shi a kan maƙiyansa!”


\par }{\PP \VS{8}Game da Lawi ya ce,

\par }{\Q “Tummim da Urim na

\par }{\QB mutumin da ka nuna masa tagomashi ne.

\par }{\Q Ka gwada shi a Massa;

\par }{\QB ka yi faɗa da shi a ruwan Meriba.


\par }{\Q \VS{9}Ya yi zancen mahaifinsa da mahaifiyarsa ya ce,

\par }{\QB ‘Ban kula da su ba.’

\par }{\Q Bai gane da ’yan’uwansa ba,

\par }{\QB ko yă yarda da ’ya’yansa,

\par }{\Q amma ya kiyaye maganarka

\par }{\QB ya tsare alkawarinka.


\par }{\Q \VS{10}Ya koyar da farillanka ga Yaƙub,

\par }{\QB dokarka kuma ga Isra’ila.

\par }{\Q Ya miƙa turare a gabanka

\par }{\QB da kuma hadaya ta ƙonawa ɗungum a kan bagadenka.


\par }{\Q \VS{11}Ka albarkaci ɗaukan dabarunsa, ya
{\ND{Ubangiji}},

\par }{\QB ka kuma ji daɗin aikin hannuwansa.

\par }{\Q Ka murƙushe kwankwaso waɗanda suka tayar masa;

\par }{\QB ka bugi abokan gābansa har sai ba su ƙara tashi ba.”


\par }{\PP \VS{12}Game da Benyamin ya ce,

\par }{\Q “Bari ƙaunataccen
{\ND{Ubangiji}} yă zauna lafiya kusa da shi,

\par }{\QB gama yana tsare shi dukan yini,

\par }{\Q wanda kuma
{\ND{Ubangiji}} yake ƙauna yana zama a tsakanin kafaɗunsa.”


\par }{\PP \VS{13}Game da Yusuf ya ce,

\par }{\Q “Bari
{\ND{Ubangiji}} yă albarkaci ƙasarsa

\par }{\QB da raɓa mai daraja daga sama a bisa

\par }{\QB da kuma zurfin ruwan da suke kwance a ƙarƙashi;


\par }{\Q \VS{14}da abubuwa masu kyau da rana take kawo,

\par }{\QB da kuma abubuwa mafi kyau da wata zai iya haifar;


\par }{\Q \VS{15}da zaɓaɓɓun kyautai na daɗaɗɗun duwatsu,

\par }{\QB da kyawawan amfani na madawwaman tuddai.


\par }{\Q \VS{16}Tare da kyautai mafi kyau na duniya da cikarta,

\par }{\QB da tagomashi na wanda yake zama a ƙaramin itace mai ƙonewa.

\par }{\Q Bari duk waɗannan su zauna a kan Yusuf,

\par }{\QB a goshin sarki a cikin ’yan’uwansa.


\par }{\Q \VS{17}Cikin daraja yana yi kamar ɗan fari na bijimi;

\par }{\QB ƙahoninsa ƙahonin ɓauna ne.

\par }{\Q Tare da su zai tukwiyi al’ummai,

\par }{\QB har ma da waɗanda suke ƙarshen duniya.

\par }{\Q Haka dubu dubban Efraim suke;

\par }{\QB haka dubban Manasse suke.”


\par }{\PP \VS{18}Game da Zebulun ya ce,

\par }{\Q “Ka yi farin ciki, Zebulun, a fitowarka,

\par }{\QB kai kuma Issakar, a cikin tentunanka.


\par }{\Q \VS{19}Za su kira mutane zuwa dutse,

\par }{\QB a can za su miƙa hadayun adalci;

\par }{\Q za su yi biki a yalwan tekuna,

\par }{\QB a dukiyoyin da aka ɓoye a cikin yashi.”


\par }{\PP \VS{20}Game da Gad ya ce,

\par }{\Q “Mai albarka ne wanda ya fadada mazaunin Gad!

\par }{\QB Gad yana zama a can kamar zaki,

\par }{\Q yana yayyage a hannu da kai.


\par }{\Q \VS{21}Ya zaɓi ƙasa mafi kyau wa kansa;

\par }{\QB aka ajiye masa rabon shugaba.

\par }{\Q Sa’ad da shugabannin mutane suka taru,

\par }{\QB ya aikata adalcin
{\ND{Ubangiji}}

\par }{\QB da kuma hukuncinsa game da Isra’ila.”


\par }{\PP \VS{22}Game da Dan ya ce,

\par }{\Q “Dan ɗan zaki ne,

\par }{\QB yana tsalle daga Bashan.”


\par }{\PP \VS{23}Game da Naftali ya ce,

\par }{\Q “Naftali ƙosasshe ne da tagomashin
{\ND{Ubangiji}},

\par }{\Q ya kuma cika albarkarsa;

\par }{\QB zai gāji gefen kudu zuwa tafki.”


\par }{\PP \VS{24}Game da Asher ya ce,

\par }{\Q “Mafi albarka na ’ya’yan, shi ne Asher;

\par }{\QB bari yă sami tagomashi daga ’yan’uwansa,

\par }{\Q bari kuma yă wanke ƙafafunsa a cikin mai.


\par }{\Q \VS{25}Madogaran ƙofofinka za su zama ƙarfe da tagulla,

\par }{\QB ƙarfinka kuma zai zama daidai da kwanakinka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}“Babu wani kamar Allah na Yeshurun,

\par }{\QB wanda yake hawa a bisa sammai don yă taimake ka

\par }{\QB a kan gizagizai kuma a cikin darajarsa.


\par }{\Q \VS{27}Allah madawwami shi ne mafakarka,

\par }{\QB a ƙarƙashina kuma madawwamin hannuwa ne.

\par }{\Q Zai kore abokin gābanka a gabanka,

\par }{\QB yana cewa, ‘Ka hallaka shi!’


\par }{\Q \VS{28}Haka Isra’ila zai zauna lafiya shi kaɗai;

\par }{\QB zuriyar Yaƙub a tsare

\par }{\Q a ƙasar hatsi da sabon ruwan inabi,

\par }{\QB inda sammai za su zuba raɓa.


\par }{\Q \VS{29}Kai mai albarka ne, ya Isra’ila!

\par }{\QB Wane ne yake kamar ka,

\par }{\QB mutanen da
{\ND{Ubangiji}} ya ceta?

\par }{\Q Shi ne mafakarka da mai taimakonka

\par }{\QB da kuma takobinka mai ɗaukaka.

\par }{\Q Abokan gābanka za su zo neman jinƙai a gabanka,

\par }{\QB za ka kuwa tattake masujadansu.”\FTNT{†}{{\FR 33:29 }{\FT{Ko kuwa
}}{\FQA{za ka yi tafiya a kan jikunansu}}}




\par }\Chap{34}{\SH Mutuwar Musa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sai Musa ya hau Dutsen Nebo daga filayen Mowab, zuwa ƙwanƙolin Fisga, wanda yake ƙetare Yeriko. A can
{\ND{Ubangiji}} ya nuna masa dukan ƙasar, daga Gileyad zuwa Dan,

\VS{2}da ta dukan Naftali, da yankin Efraim da na Manasse, dukan ƙasar Yahuda har zuwa Bahar Rum,\FTNT{*}{{\FR 34:2 }{\FT{Wato, Mediterraniyan.}}}

\VS{3}da Negeb da dukan yankin Kwarin Yeriko, Birnin Dabino, har zuwa Zowar.

\VS{4}Sa’an nan
{\ND{Ubangiji}} ya ce masa, “Wannan ce ƙasar da na yi alkawari da rantsuwa wa Ibrahim, Ishaku da Yaƙub, sa’ad da na ce, ‘Zan ba da ita ga zuriyarku.’ Na bar ka ka gani da idanunka, amma ba za ka haye zuwa cikinta ba.”


\par }{\PP \VS{5}Nan fa, a ƙasar Mowab Musa bawan
{\ND{Ubangiji}} ya mutu, yadda
{\ND{Ubangiji}} ya faɗa.

\VS{6}Aka binne shi\FTNT{†}{{\FR 34:6 }{\FT{Ko kuwa
}}{\FQA{Aka binne shi}}} a Mowab, a kwarin kusa da Bet-Feyor, amma har wa yau babu wanda ya san inda kabarinsa yake.

\VS{7}Musa yana da shekara ɗari da ashirin sa’ad da ya mutu, duk da haka idanunsa ba su dushe ba, ƙarfinsa kuwa bai ragu ba.

\VS{8}Isra’ilawa suka yi makoki domin Musa a filayen Mowab kwana talatin, sai da lokacin kuka, da na makoki suka ƙare.


\par }{\PP \VS{9}To, Yoshuwa ɗan Nun ya cika da ruhun hikima, gama Musa ya ɗibiya hannuwansa a kansa. Saboda haka Isra’ilawa suka saurare shi, suka kuma aikata abin da
{\ND{Ubangiji}} ya umarci Musa.


\par }{\PP \VS{10}Tun daga nan ba a sāke yin wani annabi a Isra’ila kamar Musa ba, wanda
{\ND{Ubangiji}} ya san shi fuska da fuska,

\VS{11}wanda kuma ya yi dukan waɗannan alamu banmamaki da al’ajaban da
{\ND{Ubangiji}} ya aike shi yă yi a Masar, da a kan Fir’auna, da a kan dukan shugabanninsa, da kuma a kan dukan ƙasarsa.

\VS{12}Gama babu wani wanda ya taɓa nuna iko mai ƙarfi, ko yă aikata ayyukan banrazana waɗanda Musa ya yi a gaban dukan Isra’ila.

\par }