8
1 Ma Yisu hi Dum Oliv. 2 Haviyô hayaŋ wak hapup ma Yisu havôhi unyak matheŋ anêŋ piklêvôŋ. Ma avômalô êlêm êdêŋ yani, ma yani halôk hamô ma hêv auk hadêŋ thêlô. 3 Ŋê Palisi lôk ŋê lôkauk hathak abô balabuŋ êpôm avi sek te ma ewa yani ba êlêm êdô hamiŋ ŋê bêŋbêŋ maleŋiŋ. 4 Ma enaŋ hik Yisu liŋ, “Kêdôŋwaga, lêk yêlô ayê avi êntêk hêk haviŋ anyô lôk avi te. 5 *Ma Mose anêŋ abô balabuŋ hanaŋ nena avi anêŋ aêŋ ma nijik vônô esak valu. Ba lemhabi aisê?” 6 Iniŋ auk êŋ ma hatôm gwasilim ek neja yani êmô ek nenaŋ yani bêŋ.
Ma doŋtom Yisu hakôm ba hato abô hêk pik hathak baŋgwasiŋ. 7 *Ma enaŋ hik liŋ mathalaleŋ aleba yani haviyô hamiŋ ma hanaŋ hadêŋ thêlô, “Môlô te hayala nena miŋ hadum kambom te ami êŋ ma enja valu ba injik avi êntêk esak êmôŋ.” 8 Êŋ ma hakôm ba hato abô hêk pik hathak loŋbô.
9 Thêlô elaŋô abô êŋ ma thêlô tomtom etak loŋ êŋ ba i. Ŋê iniŋ sondabêŋ bêŋ anôŋ êmôŋ ba i. Ma anyô vi eveŋ yam aleba Yisu lo avi êŋ iyom êmô. 10 Ma Yisu haviyô hamiŋ ma hanaŋ hadêŋ yani, “Livôŋ, ŋê takatu ma lêk i êsê ba mi? Ma opalê lêk hadum abô ek nijik o vônô?”
11 *Ma avi êŋ hanaŋ, “Anyô Bêŋ, anyô mi.”
Êŋ ma Yisu hanaŋ, “Ya miŋ yahadum abô ek nijik o vônô ami. Nu! Ma otak anêm kambom êŋ!”]
Yisu ma pik anêŋ deda
12 *Yisu hanaŋ abô hadêŋ avômalô hathak loŋbô nena, “Ya ma hatôm avômalô pik iniŋ deda. Ôpatu ba hasopa ya tem enja deda atu ba nêm lôkmala anôŋ ma tem miŋ embeŋ loŋ momaŋiniŋ ami. Milôk.”
13 Ma Palisi enaŋ, “Oda hovatho anêm abô loŋ ba abô êŋ ma miŋ abô avanôŋ ami.”
14 *Ma hanaŋ viyaŋ, “Avanôŋ, lêk yahavatho yenaŋ abô loŋ. Ma yahayala loŋ atu ba yahamô ba yahalêm lôk loŋ atu ba tem yana. Ba intu yenaŋ abô ma avanôŋ. Ma doŋtom môlô ôthôŋ loŋ atu ba yahamô ba yahalêm lôk loŋ atu ba tem yana paliŋ. 15 *Môlô othak osopa avômalô pik iniŋ auk ba udum abô aêntêk, ‘anyô êntêk ma mavi’ mena ‘avi êntêk ma kambom’. Ma doŋtom yada miŋ aêŋ ami. 16 *Yai lôk Wakamik atu ba hêv ya ba yahalêm, yai adum ku êŋ haviŋ i. Ma miŋ yahadum abô hathak yada yenaŋ auk ami ma mi. Ba intu yahadum ek yandum abô, ma yenaŋ abô ma avanôŋ iyom. 17 *Môlôda unim abô balabuŋ hanaŋ aêntêk, ‘Anyô lokwaŋju idum abô ba enaŋ abô te iyom êŋ ma abô avanôŋ.’ 18 *Ma yada yahavatho yenaŋ abô loŋ. Ma Wakamik atu ba hêv ya ba yahalêm intu havatho yenaŋ abô loŋ haviŋ.”
19 Êŋ ma ŋê Palisi enaŋ hik yani liŋ, “Lemambô hamô êsê?”
Ma Yisu hanaŋ viyaŋ, “Môlô oyala ya, êŋ ma tem noyala Wakamik imbiŋ. Ma doŋtom môlô ôthôŋ ya ba intu ôthôŋ Wakamik haviŋ.” 20 *Yisu hanaŋ abô takêŋ lôk hadôŋ avômalô hamô unyak matheŋ anêŋ piklêvôŋ hamô habobo loŋ êv da halôk. Ma anêŋ waklavôŋ miŋ lêk hayô ami denaŋ ba intu miŋ evaloŋ yani ami.
Yisu anêŋ malak ôdôŋ
21 *Yisu hanaŋ hathak loŋbô. “Tem yana. Ma môlô tem nômbôlêm ya ba unim kambom atu ôthôŋ ya paliŋ tem injik môlô vônô ba miŋ hatôm unu loŋ atu ba yaha ami.”
22 Islael iniŋ ŋê bêŋbêŋ elaŋô abô êŋ ma thêlôda enaŋ hadêŋ i nena, “Aisê ka yani hanaŋ, ‘Môlô miŋ hatôm unu loŋ atu ba yaha ami’? Yakô yanida injik i vônô la?”
23 *Ma doŋtom Yisu hanaŋ hadêŋ thêlô, “Môlônim loŋ ma pik êntêk. Ma yenaŋ loŋ ma malak leŋ. Môlô ma avômalô pik ma doŋtom ya ma miŋ anyô pik êntêk ami. 24 Ma miŋ môlô ôêvhaviŋ abô êntêk ‘Yada Yahamô’ ami, êŋ ma tem noma. Ba intu bôk yahanaŋ hadêŋ môlô yôv nena môlô othak udum kambom lomaloma ba tem noma.”
25 Thêlô enaŋ hik yani liŋ, “O ma opalê?”
Ma Yisu hanaŋ, “Sêbôk ba môŋ anôŋ ma yahanaŋ hadêŋ môlô. 26 Yahatôm yanaŋ môlônim kambom lomaloma bêŋ. Ma doŋtom Wakamik atu ba hêv ya ba yahalêm, yani ma avanôŋ. Ba yahalaŋô anêŋ abô ba yahanaŋ hadêŋ avômalô pik.”
27 Thêlô êthôŋ Yisu anêŋ abô atu ba hanaŋ hathak Lambô. 28 *Aêŋ ba yani hanaŋ hadêŋ thêlô, “Wak te am ka tem môlô nôsôkwêŋ ya Anyô Anêŋ Nakaduŋ atu. Êŋ ma tem noyala nena Yada Yahamô ba yahanaŋ abô takatu ba Wakamik hik thô hadêŋ ya ma miŋ yahadum nômlate hatôm yada yenaŋ auk ami. 29 Ma ôpatu ba hêv ya ba yahalêm intu hamô haviŋ ya. Yahadum nômkama hatôm anêŋ lahaviŋ. Aêŋ ba miŋ hatak ya ba yahamô daluk ami.” 30 Avômalô bêŋ anôŋ elaŋô Yisu anêŋ abô êŋ ba êvhaviŋ.
Avômena ethak idum hatôm lami
31 Yisu hanaŋ hadêŋ avômalô Islael takatu ba êvhaviŋ yani nena, “Môlô ovaloŋ yenaŋ abô loŋ lôklokwaŋ, êŋ ma môlô ma yenaŋ ŋê ku anôŋ. 32 Ma tem noyala nôm avanôŋ. Ma nôm avanôŋ êŋ tem epole yak atu ba havuvi môlô loŋ vê.”
33 *Ma thêlô enaŋ viyaŋ, “Aisê! Yêlô ma Ablaham anêŋ limi ba anyôla ma miŋ yêlôaniŋ alaŋ ami. Ma honaŋ aêŋ eka?”
34 *Ma Yisu hanaŋ viyaŋ, “Yanaŋ avanôŋ biŋ êndêŋ môlô nena ŋê takatu ba ethak idum kambom, êŋ ma hatôm yak havaloŋ i loŋ ba intu kambom habitak thêlôniŋ alaŋ. 35 Ma ŋê takatu ba ewa hêk loŋ buyaŋ ma iniŋ alaŋ hamô. Ba intu ŋê êŋ ma miŋ unyak alaŋ anêŋ thalaleŋ te ami. Nakaduŋ iyom intu unyak alaŋ anêŋ avômalô wak nômbêŋ intu sapêŋ. 36 Aêŋ ba ya Nakaduŋ yahapole môlônim yak vê, ma yak êŋ tem miŋ embaloŋ môlô loŋ esak loŋbô ami. 37 Yahayala nena môlô ma Ablaham anêŋ limi, ma doŋtom yenaŋ abô ma miŋ hamô môlônim kapôlômim ami. Ba intu udum ek uŋgwik ya vônô. 38 Yahathak yahanaŋ abô hathak nômkama takatu ba Wakamik hathak hik thô hadêŋ ya. Ma môlô othak udum hatôm atu ba olaŋô hêk lemimambô.”
39 *Thêlô enaŋ viyaŋ, “Ablaham ma yêlôaniŋ wakamik.”
Ma Yisu hanaŋ hadêŋ thêlô, “Môlô ma Ablaham anêŋ limi, êŋ ma tem nosopa anêŋ bôk lo loŋ. 40 Odaŋô! Wapômbêŋ hanaŋ abô avanôŋ hadêŋ ya ba yahanaŋ abô êŋ hadêŋ môlô. Ma lêk môlô udum ek uŋgwik ya vônô! Ablaham miŋ hadum aêŋ ami. Ma môlô aisê? 41 *Môlô osopa lemambô iyom.”
Ma thêlô enaŋ, “Yêlô miŋ avômena loŋ sawa ami. Wapômbêŋ da intu yêlôaniŋ wakamik. Ma o?”
42 Ma Yisu hanaŋ, “Yahalêm anêŋ Wapômbêŋ ba êntêk yahamô. Yani hêv ya ba yahalêm ma miŋ yada yahalêm hathak yenaŋ auk ami. Ba intu Wapômbêŋ môlônim Lemambô, êŋ ma tem môlô lemimimbiŋ ya aêŋ iyom. 43 Môlô ôdô yenaŋ abô. Ba intu môlô ôthôŋ yenaŋ abô denaŋ. 44 *Sêbôk ba môŋ anôŋ ma Sadaŋ anyô hik avômalô vônô mayaliv ba êntêk hadum aêŋ haveŋ denaŋ. Nôm avanôŋ te miŋ hamô haviŋ yani ami. Ba intu hadô nôm avanôŋ sapêŋ. Yani ma anyô abôyaŋ lôk abôyaŋ anêŋ alaŋ. Aêŋ ba abôyaŋ ma anêŋ abô anôŋ ba intu hanaŋ abôyaŋ iyom. Ma môlônim lemambô ma Sadaŋ êŋ ba anêŋ nali ma môlô ba intu osopa anêŋ lahaviŋ. 45 Ma ya anyô loŋ buyaŋ ba yahanaŋ abô avanôŋ. Ba intu môlô miŋ ôêvhaviŋ ya ami. 46 *Môlô te hatôm injik yenaŋ kambom thô e? Yakô yenaŋ abô ma avanôŋ ma aisê ba miŋ môlô ôêvhaviŋ ya ami? 47 *Wapômbêŋ anêŋ nali ma ethak elaŋô anêŋ abô. Môlô ma miŋ Wapômbêŋ anêŋ nali ami. Ba intu miŋ olaŋô anêŋ abô ami.”
Yisu hanaŋ abô hathak yanida
48 *Avômalô Islael enaŋ Yisu anêŋ abô viyaŋ, “Avanôŋ! O anyô Samalia te ba ŋgôk hamô haviŋ o!”
49 Ma Yisu hanaŋ, “Ŋgôk miŋ hamô haviŋ ya ami. Yahalovak Wakamik vibiŋ. Ma môlô miŋ olovak ya vibiŋ ami. 50 Miŋ yada yahadum ek avômalô nebam ya ami. Mi. Anyô te intu hamô. Ba intu hadum ek avômalô nebam ya ma tem endaŋô avômalô iniŋ abô. 51 *Yanaŋ avanôŋ biŋ êndêŋ môlô. Ôpatu ba hasopa yenaŋ abô ma tem miŋ ema ami. Mi anôŋ.”
52 Avômalô Islael enaŋ, “Yêlô lêk ayala nena ŋgôk hamô haviŋ o. Ablaham lôk plopet sapêŋ bôk ema yôv. Ma doŋtom oda honaŋ, ‘Ôpatu ba hasopa yenaŋ abô ma tem miŋ ema ami.’ 53 O bêŋ ek yêlôaniŋ bumalô Ablaham, e? Yani bôk hama yôv! Ma plopet sapêŋ bôk ema haviŋ. Ma hosoŋ nena o anyô bêŋ e?”
54 Êŋ ma Yisu hanaŋ, “Yahabam yada, êŋ ma nôm oyaŋ. Wakamik atu ba môlô olam nena unim Wapômbêŋ, yani êŋ intu habam ya. 55 Ma doŋtom môlô miŋ oyala yani ami ma mi. Ya ma yahayala yani katô ba yahanaŋ nena yahathôŋ yani paliŋ, êŋ ma tem yambitak anyô abôyaŋ êtôm môlô. Aêŋ ba yahayala yani ba intu yahasopa anêŋ abô. 56 Môlônim bumalô Ablaham bôk hayala nena tem yalêm ba lamavi anôŋ. Ma hayê yenaŋ waklavôŋ êŋ ma hadum yani lamavi anêŋ dôêŋ.”
57 Avômalô Islael enaŋ hadêŋ Yisu, “Anêm sondabêŋ miŋ hatôm 50 ami denaŋ ma honaŋ nena bôk hôyê Ablaham. Hosau!”
58 *Ma Yisu hanaŋ, “Yanaŋ avanôŋ biŋ êndêŋ môlô. Ablaham miŋ habitak ami denaŋ, ma yada bôk yahamô yôv.” 59 Thêlô elaŋô abô êŋ ma ewa valu ek nijik yani esak. Ma doŋtom Yisu hêv i vê menaŋna hêk unyak matheŋ anêŋ piklêvôŋ ba hi.
* 8:5 Wkp 20:10; Lo 22:22-24 * 8:7 Lo 17:7 * 8:11 Jon 5:14 * 8:12 Ais 49:6; Jon 1:4-9; 9:5; 12:46 * 8:14 Jon 5:31-32; 7:28 * 8:15 Jon 12:47 * 8:16 Jon 5:30; 8:29 * 8:17 Lo 19:15 * 8:18 1Jon 5:9 * 8:20 Jon 7:30 * 8:21 Jon 7:34; 13:33 * 8:23 Jon 3:31 * 8:28 Jon 3:14 * 8:33 Mat 3:9 * 8:34 Lom 6:16,20 * 8:39 Mat 3:9 * 8:41 Ais 63:16 * 8:44 1Jon 3:8 * 8:46 2Ko 5:21; 1Pi 2:22 * 8:47 1Jon 4:6 * 8:48 Mak 3:21-22 * 8:51 Jon 5:24 * 8:58 Jon 1:1