\NormalFont\ShortTitle{Lamentations}

{\MT Lamentations

\par }{\IS Hay Aat Ten Liblu

\par }{\IP {\EM{Hay Nangitudo' eten Liblu:}} hi Jeremiah.

\par }{\IP {\EM{Hay Nangitud'an Jeremiah eten Liblu:
}} nan Hudyud Judah.

\par }{\IP {\EM{Hay Pohdon nan Ngadan ten Liblun Ibaga:}} nan ebel.

\par }{\IP {\EM{Hay Gutud hi Nangitud'anan ten Liblu:
}} hidin numbattanan di 586 B.C. hi engganah din 580 B.C.

\par }{\IP {\EM{Hay Teman ten Liblu:
}} gapu ta na'abak nan Hudyud Jerusalem hidin 586 B.C. hidin nun'alian nan Alin hi Zedekiah at nitudo' heten ebel ta way panginomnoman hi aatna.

\par }{\IP {\EM{Hay Outline ten Liblu:}}

\par }{\IO Hay aat di ligat nan BABLUY Apo Dios ad Jerusalem (1:1-22)

\par }{\IO Hay aat di ligat nan TIMPLUN Apo Dios ad Jerusalem (2:1-22)

\par }{\IO Hay aat di ligat nan PROPETAN Apo Dios ad Jerusalem (3:1-66) — hi Jeremiah

\par }{\IO Hay aat di ligat nan TATAGUN Apo Dios ad Jerusalem (4:1-22)

\par }{\IO Hay aat di ligat nan MUNLUWALUN Apo Dios ad Jerusalem (5:1-22).



\par }\ChapOne{1}{\SH Mahmo'da Ahan nan Tatagud Jerusalem\FTNT{*}{{\FR 1: }{\FT{Hay nahhun an letrah nan nahhun an verse ten chapter ya nete"ah nan letra an
}}{\FT{{\EM{A}} hinan alphabet di Hudyu, ya hay te"an di letrah nan netob an verse ya
{\EM{B}}, ya minaynayun nan umat hinan aat di ma'at hinan hinohhan verse ta engganah negpongan nan letrada an
{\EM{taw}}. Ya un duwampulu ta han duway letrada ya anggay.}}}
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hidid Judah hi ad Jerusalem ya napnuh tataguh din hopapna,

\par }{\QC mu ad ugwan ya agogohgoh ti nabukawan!

\par }{\QB Ya umat hinan uminguhun nabalu ti din hopapna goh ya hiyay e'gonan an amin nan abablubabluy,

\par }{\QC ya ma'al'ali goh ya un an amin nan abablubabluy hidin hopapna.

\par }{\QB Mu ad ugwan ya paddungnay himbut!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Ya ilablabinan lumugwalugwa an umayu'ayuh hinan tamelna,

\par }{\QC ya an amin din nanamhod ay hiya ya mi'id ah ohan didah immuy nangipadenol ay hiya!

\par }{\QB Ya an amin goh din liligwana ya binalbaliyanda ta undaat goh numbalin hi buhulna!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Ti hay na'at hinan tatagud Judah ya inlayaw di buhul ta niwa'atdah nan adadagwin babluy,

\par }{\QC at numbalindah himbut hidi!

\par }{\QB At ta"on hi un nunheglan maligligatandah pangatda ay didah di mu mi'id di abalinanda

\par }{\QC ti lini'ub di buhul dida,

\par }{\QB at mi'id ah atondan lumayaw.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}At ad Jerusalem ya nun'atawan nan kalatan miyuy hidih Zion an awadan nan Timplu

\par }{\QC ti mi'id mahkay di gun maluh hi umuy mundayaw hinan gutud di behta.

\par }{\QB Ya an amin nan apantapantaw hinan siudad ya ninganuyda,

\par }{\QC ya an amin nan papadi ya nan ungungan binabai ya nidugah di nunlungdayaanda,

\par }{\QB at an amin nan tataguh di ya munha'it di nomnomda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Ya hanan buhulday numbalin hi a'ap'apuda,

\par }{\QC at pinumhod di nitaguan nan buhulda

\par }{\QB ti inyabulut Apo Dios di nunholholtapan nan tatagud Jerusalem an dumalat hinan do'ol an numbaholanda.

\par }{\QC At hiyanan inlayaw nan buhulda didah udum an babluy.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}At mi'id mahkay din ama"aphod ad Jerusalem,

\par }{\QC ya nan a'ap'apuh di ya umatdah nan ulhan mi'id di onondah holo'

\par }{\QB an mi'id ologdan tumagtag hi un way manganup ay dida.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ad ugwan an maliligatan nan tatagud Jerusalem an mi'id di umuyda punhituwan,

\par }{\QC ya ninomnomda mahkay din mun'aphod an wadan didah din hopapna.

\par }{\QB Mu unat goh inabak nan buhulda dida ya mi'id ah bimmadang ay dida,

\par }{\QC ya ab'abatlan nan buhulda didah na'abakanda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Nidugah ahan di numbaholan nan iJerusalem, at mapahiwda.

\par }{\QC Ya an amin din nange'gon ay dida ya pa'appahiwonda dida

\par }{\QB ti tinnigda nan nidugah an nabainanda an paddungnay unda nabladan.

\par }{\QC At hiyanan nan iJerusalem ya ilili"udday angahdah bainda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Hay aat di numbaholanda ya umat hinan inlubungdan ma"attig ahan di lugitna.

\par }{\QC Mu agguyda ahan ninomnom di pumbalinan di aatdah udum di algaw,

\par }{\QB at hiyanan nidugah di nabainanda,

\par }{\QC ya mi'id di nangipadenol ay dida.

\par }{\QB At nunluwaludan Apo Dios, an inaliday,

\par }{\QB “Hom'on ni' ahan da'mi, Apo Dios, ti ten inabak da'mih nan buhulmi!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Ya hay inat nan buhul ya nun'aladan amin din nun'abalul an gina'ud Jerusalem.

\par }{\QC Mu tinnig nan iJerusalem di himmigupan nan buhuldah nan Timplu

\par }{\QB an ipawan Apo Dios hi hogpon nan Hentil an bo'on holag Israel.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ya an aminda nan tatagud Jerusalem ya ta"on hi unda pumalapala' hi hinaangda

\par }{\QC ya immuyda damdaman nanganap hi ononda

\par }{\QB an nun'ihukatda din nun'abalul an gina'udah ma'an ta adida mun'atoy hi hinaangda.

\par }{\QC At hiyanan inalidan Apo Dios di,

\par }{\QB “Tigom ni' an ten nidugah di pangipaligligatandan da'mi!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Ya inalidah nan gun maluh hidid Jerusalem di,

\par }{\QC “Tigonyu adyay inat Apo Dios ay da'min dumalat di bungotna!

\par }{\QB Undan way nunligatanyuh umat hitun holholtaponmi?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ti impa'alinay ay apuy an nalpud abuniyan ta ipaholholtapnan da'mi,

\par }{\QC ya ay da'mi goh ennah nan hulu ta mid ologmin lumayaw.

\par }{\QB Ya ingnganuy da'mi ta inyal'algawmin nunligligat.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Ya paddungna goh di e'enyapnan amin di numbaholanmi ta nunhuhu"upona,

\par }{\QC ya impibuungnan da'mi.

\par }{\QB At mangluy amih damotna ti hi Apo Dios di nangiyabulut ay da'mih nan buhulmi,

\par }{\QC at mi'id di ologmin mangabak ay dida.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Ya din'ug Apo Dios nan mun'abi'ah an titindalumi,

\par }{\QC at hennagna nan do'ol an titindalun nan buhul ta numpatoyda dida.

\par }{\QB Ya nan binabaid Judah ya mipaddungdah nan greyp an inggatigatin Apo Dios hinan pumpoghan.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Hiyah te dumalat hi lumugwalugwaanmi,

\par }{\QC mu mi'id di mangipa'amlong ay da'mi,

\par }{\QB ya mi'id ah mangipabi'ah hi nomnommi.

\par }{\QC Ya mi'id ahan namnaman nan imbabaluymi ti ongol di abalinan nan buhulmi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}At numpahpahmo' ami,

\par }{\QC mu mi'id ahan di immalin bimmadang ay da'mi!

\par }{\QB Ti hay inat Apo Dios ya inayaganan amin nan wah nan nunlene'woh an tataguh nan babluy ta ginubat da'mi

\par }{\QC ti numbalin amin iJerusalem\FTNT{†}{{\FR 1:17 }{\FT{Nan tatagud Jerusalem ya mibilangdah holag Jacob.}}} hi agaga"ihaw hi pannigda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Hi Apo Dios ya immannung an na'ahhamad di pangatna,

\par }{\QC mu nihimung ay da'min tatagun agguymi inunud nan Tuguna.

\par }{\QB At donglonyun da'yun amin an tataguh nan abablubabluy ta nomnomnomonyuh ten hinolholtapmi

\par }{\QC ti hanan ungungan imbabaluymi ya inlayaw nan buhulmih udum an babluy!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Ya gun ami numpabadang hinan liligwami,

\par }{\QC mu un da'miat goh linayahan ay dida!

\par }{\QB At ta"on un din papadi ya din a'ap'apumi ya na'amindan nun'atoy hidin ayda nangana'anapan hi ononda!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}At tigom ni', Apo Dios, tun numanomnomanmi an ten mipaligligat ami,

\par }{\QC ya ten mid poto' di punnomnomanmi ti dumalat nan adimi dumngolan.

\par }{\QB At hiyanan pumpatoy da'mih nan buhulmi,

\par }{\QC ya ta"on un nan a'abung ya wah diday nun'a'atoy an dumalat di dogoh ya hinaang.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Ya dengngol di tataguy pumalapala'anmi,

\par }{\QC mu mi'id di bimmadang ay da'mi,

\par }{\QB Ya inilan nan buhulmiy ligatmi,

\par }{\QC mu undaat goh mun'am'amlong eten impa'alim an holholtaponmi!

\par }{\QB At hiyanan atom ni' kogoh ay dida din inalim an punholholtapanda ta umat hinan inatmun da'mi!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Tigom ni' an amin nan nun'appuhin ato'atonda,

\par }{\QC ya hinumalyam kogoh dida

\par }{\QB an umat hinan inatmun nanumalyan da'mi an dumalat hinan do'ol an numbaholanmi!

\par }{\QC Ti nidugah ahan heten aymi pumpaligligatan an mangluy amih aymi punnomnoman!”




\par }\Chap{2}{\SH Hay Nummoltaan Apo Dios ad Jerusalem\FTNT{*}{{\FR 2: }{\FT{Hay nahhun an letrah nan nahhun an verse ten chapter ya nete"ah nan letra an
}}{\FT{{\EM{A}} hinan alphabet di Hudyu, ya hay te"an di letrah nan netob an verse ya
{\EM{B}}, ya minaynayun di umat hinan aat di ma'at hinan hinohhan verse ta engganah negpongan nan letrada an
{\EM{taw}}. Ya un duwampulu ta han duway letrada ya anggay.}}}
\par }
{\Q \VerseOne{1}Hi Apo Dios ya nidugah ahan di namainanah nan tatagud Jerusalem

\par }{\QC an dumalat hinan nidugah an bungotna,

\par }{\QB at pina"ina nan nundongol ya na'ahhamad an babluy nan holag Israel,

\par }{\QC ya ta"on un nan Timplu ya ni'pa"ina goh.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Agguyna ahan hemmo' nan tatagud Judah,

\par }{\QC at pina"inan amin nan numpunhituwanda,

\par }{\QB ya ta"on un nan nihamad di allupna an dumalat nan nidugah an bungotna.

\par }{\QC At inyabulutnan mabainandan amin an namamah nan a'ap'apuda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Ya dumalat nongkay hinan nidugah an bungotna ya inubahnay abalinanda an holag Israel,

\par }{\QC at agguyna binadangan didah din nangubatan din buhuldan dida

\par }{\QB ti umat hinan aton nan apuy di nangatnan namatoy hinan holag Israel.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Ya umat hi Apo Dios hinan buhul an enladnay panana,

\par }{\QC ya nundadaan goh an mi'patoy an umat hinan ma'abohhol an tagu.

\par }{\QB Ya impapatoynah did Jerusalem an amin nan iyamlongdan imbabaluyda,

\par }{\QC at impale'nanay nidugah an bungotna an umat hi apuy.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Hi Apo Dios ya numbalin nongkay hi ay buhul,

\par }{\QC at numpatoyna nan holag Israel.

\par }{\QB Ya ta"on un nan nun'ihamad di allupna an a'abung nan a'ap'apu ya numpa"ina goh,

\par }{\QC at nidugah di kilada ya lungdayada.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Ya ta"on un nan Timplu ya inyabulutna ta pina"in nan buhulda an ay allung hinan payaw,

\par }{\QC ya hidih Zion ya pinogpogna nan gun ma'at an behta ya nan ngilin an algaw an tungaw.

\par }{\QB Ya dumalat goh nan nidugah an bungotna ya ingnganuyna nan ali ya nan padi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ti din'ug Apo Dios nan pun'onngandan Hiya,

\par }{\QC at mi'id mahkay di me'nong ay Hiya

\par }{\QB ti inyabulutna ta numpa"in di buhulda nan dedengna.

\par }{\QC At na'amung hidi nan buhuldan mun'am'amlong hi nangabakanda

\par }{\QB an ahi'i'ingaldah nan Timplu an ay ihunay un way behta!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Mu ninomnom tuwalin Apo Dios an pumpa"i nan allup hinan nunlene'woh ad Jerusalem,

\par }{\QC at impa'annungnan nama"i an mi'id di oha ahan hi batuh na'angang.

\par }{\QB Inyabulutnay napa"ian nongkay nan allup di babluyda ya nan miyadwan allupda,

\par }{\QC at paddungnay kumila nan allup ti mi'id mahkay di hulbida.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}At nun'atob nan o"ongol an apantapantaw nan allup ad Jerusalem,

\par }{\QC ya nun'aputung nan da'igda.

\par }{\QB At inlayaw nan buhul nan ali ya nan udum an ap'apudah udum an babluy,

\par }{\QC at mi'id mahkay di gun donglon nan tataguh nan Tugun Apo Dios,

\par }{\QB ya ta"on nan do'ol an propeta ya mi'id mahkay gun ipattig Apo Dios ay dida.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Din mun'a'e'gonan an a'ap'apud Jerusalem ya namaag ya unda inu'umbun an didindinong hinan luta,

\par }{\QC ya nun'iloglogday hupu',

\par }{\QB ya numpunlubungdah nan nun'apa"in langgut ta pangipattigandah punlungdayaanda.

\par }{\QC Ya ta"on un din ungungan binabaid Jerusalem ya numpunluppulupdah nan luta.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ya ha"in ay ya numpangalatunnu' tun mata' hi limmugwalugwaa',

\par }{\QC ya maguguluy punnomnoma',

\par }{\QB ya namaagan milukuy di odol'uh numanomnoma' an dumalat di nun'atayan nan ni'babluya'.

\par }{\QC Ya nan ung'ungungnga ya nan pumpa'ittungaw ya nun'alngatdah nan ado'lan di tagu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Ya numbagadan inadah ononda ya inumonda,

\par }{\QC ya nun'a'ulawdan umatdah nan nun'ahugatan hinan gubat,

\par }{\QB at nonongan nun'atoydah nan nanaha'lian inadan dida.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Mahmo' ahan nan na'angang ad Jerusalem

\par }{\QC an mi'id di mabalin hi pangipaddunga' hi ligatda!

\par }{\QB Ti nidugah ahan an ta"on un ha"in ya agguy'u inilay ato' an bumadang ay dida

\par }{\QC ti paddungnay baybay an adi malukud di aat di napa"ianda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Nan impa'innilan nan propetayu ya adi ahan makulug,

\par }{\QC at mid hulbina.

\par }{\QB Ti agguy da'yu intuduwan an nuntutuyuh nan numbaholanyu

\par }{\QC ta wan agguy ayu nilayaw hinan udum an babluy.

\par }{\QB Mu un at goh hay intududa ya nan layah.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Ya ad ugwan an napa"id Jerusalem ya pihupihulon nan tatagun maluh,

\par }{\QC ya aba'abatlanda, ya inwigiwigday uludan alyonday,

\par }{\QB “Undan hiyah te din alyondan ma"aphod an babluy

\par }{\QC an awadan di nidugah an pun'am'amlongan di an amin an tataguh tun luta?”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}At un nonongan pinadngolanda didah nan buhulda an daladalatonda dida an alyonday,

\par }{\QC “Pina"imi mahkay nan babluyda!

\par }{\QB Ya hiyah te nan algaw an hehennodmih a'atana!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Hi Apo Dios ya inatna nan ninomnomnan aton

\par }{\QC ta impa'annungna din inalina tuwalih din nabayag an atona.

\par }{\QB At ten mi'id di homo'nah nama"ianad Jerusalem,

\par }{\QC at impa'amlongna nan buhuldah din na'abakanda,

\par }{\QB ya impabagtuna hanan ma'abohhol ay dida.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}At hiyanan da'yun iJerusalem ya adiyu idinong an kumila

\par }{\QC an mumpahpahmo' hi abigabigat ay Apo Dios!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Ya gun ayu bumangon hinan mahdom an ta"on un hinan labi ta munluwalu ayu,

\par }{\QC ya mumpahpahmo' ayun Apo Dios ta hom'ona ni' nan imbabaluyyu

\par }{\QB an nun'alngat hi hinaangdah nan malgom an awadanda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}At numpahpahmo'da mahkay an inaliday,

\par }{\QC “Tigom ni', Apo Dios, tun ma'ma'at hitun tatagum!

\par }{\QB Ti nidugah ahan an ta"on tun binabai ya ononday imbabaluydan impapto'da!

\par }{\QC Ya ta"on un nan papadi ya propeta ya numpatoydah nan Timplu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Ya tigom goh an awalitangday nun'atoy an ung'ungungnga ya nun'ala'ay an pinatoy di buhul,

\par }{\QC ya ta"on un nan mumpangilog ya pinatoyda didah matadom!

\par }{\QB Ya gapuh nan bungotmu ya impapatoymu didan mi'id di homo'mu!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}At inayagam nan buhulmin amin ta na'amungda an ay ihunay way inam'amlang,

\par }{\QC mu un at goh hiyay nangipattigam hi bungotmun da'mi,

\par }{\QB at nah'u' amin amin an mi'id di inatmin limmayaw.

\par }{\QC At do'ol di nun'apatoy ay da'mi

\par }{\QB an ta"on un nan imbabaluymin gunmi impapto' ya pinatoy nan buhulmi.




\par }\Chap{3}{\SH Hay Amoltaan, ya hay Puntutuyuan, ya hay Hahalimidon\FTNT{*}{{\FR 3: }{\FT{Malammulammung heten 66 an verses ta muntuluy verses di hinohhan lammung. Ya nan mahhun an letran di alphabet di Hudyu an
}}{\FT{{\EM{A
}}ya hiyay te"an di letrah nan hinohhan mahayhaynod an verses hinan hopap di lammung, ya nan miyadwan letran di alphabetda an
{\EM{B}} ya hiyay te"an di hinohhan letrah nan verses hinan miyadwan lammung. Ya mahayhaynod nan hinohhan letran di alphabetda an mete"ah
{\EM{A}} ta engganah negpongana an
{\EM{taw}}, at duwampulu ta han duway letrada. Ya nitudo' di letran di alphabet hinan te"an di hinohhan lammung.}}}
\par }
{\QA Nan Mahhun an Pampun ya nan Aleph

\par }{\Q \VerseOne{1}Ha"in nan tagun namadah hi ligat an gapuh bungot Apo Dios


\par }{\Q \VS{2}ti inyuya' hinan pa'ahhelong ta impadalana' hidi,


\par }{\Q \VS{3}ya gunna' pinaligligat hi a'alga'algaw.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyadwan Pampun ya nan Beth

\par }{\Q \VS{4}Ya paddungnay nun'aphit di lamoh'u,

\par }{\QC ya nun'a'ipung di tungal'u.


\par }{\Q \VS{5}At nidugah di ha'it di nomnom'uh nan nunholholtapa'


\par }{\Q \VS{6}an paddungnay inhinaa' ay Hiyah nan munhehellong

\par }{\QC an lubu' din nun'a'atoy hidin penghana.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyatlun Pampun ya nan Gimel

\par }{\Q \VS{7}Ya mi'id goh udot di ato' an lumayaw ti binangkilingana',


\par }{\Q \VS{8}ya ta"on hi unna' numpahpahmo' ay Apo Dios

\par }{\QC mu agguyna dengngol din inluwalu'.


\par }{\Q \VS{9}Ya paddungnay hinawananah natpeng an batu nan owo'

\par }{\QC ta maligatana' ahan an dumalan.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapat an Pampun ya nan Daleth

\par }{\Q \VS{10}At hay punle'na' ay Apo Dios ya paddungnay layon unu bear

\par }{\QC an nipo"oy hinan dalan ta bota'ona'.


\par }{\Q \VS{11}At hene'mata' hinan dalan,

\par }{\QC ya ginuyuguyuda' an inyuy hi adagwi ta nunggudunay odol'u ya unna' taynan ay Hiya.


\par }{\Q \VS{12}Ya hay oha goh hi inatna ya paddungnay immali

\par }{\QC ta indodongdongnan ha"in di nalad an panana.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyaleman Pampun ya nan He

\par }{\Q \VS{13}Ya numpanaa' ta numpangahalom hi odol'u,


\par }{\Q \VS{14}at inaba'abatlana' hinan tatagu,

\par }{\QC ya gunda ingkankantay pamihuldan ha"in.


\par }{\Q \VS{15}Pinaligata' ahan ay Apo Dios

\par }{\QC an paddungnay impa'inumana' hinan nidugah an mun'aklit.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyonom an Pampun ya nan Waw

\par }{\Q \VS{16}Ya paddungna goh di inggatina' ta nihubuhuba' hinan pito',

\par }{\QC ya intemoga' hinan batu ta nun'a'aan di baba'.


\par }{\Q \VS{17}At dumalat ay daten na'at ay ha"in ya mi'id mahkay di poto' di nomnom'u

\par }{\QC an mi'id di inila' hi aat di amlong.


\par }{\Q \VS{18}At alyo' di,

\par }{\QC “Mi'id ahan di abalina',

\par }{\QB ya adi' mahkay namnamaon di badang Apo Dios ay ha"in!”


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapitun Pampun ya nan Zayin

\par }{\Q \VS{19}Ya wa ay ta nomnomo' nan nunligligata' ya nan niyadagwia' hinan ni'babluya'

\par }{\QC ya munha'it ahan di punnomnoma'


\par }{\Q \VS{20}ti nomnomnomo' ay daten na'at ya nidugah an mangluya'.


\par }{\Q \VS{21}Mu himmungdu ay nan maphod an punnomnom'u

\par }{\QC ya wada damdamay namnama' ay Apo Dios.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyawalun Pampun ya nan Heth

\par }{\Q \VS{22}Ti nan nidugah di pamhodna ya munnononnong an adi malumluman,

\par }{\QC ya mi'id di pogpog di homo'na


\par }{\Q \VS{23}an paddungnay baluh abigabigat.

\par }{\QC At mundenola' hinan anahamadna an adi mabalin hi maluman.


\par }{\Q \VS{24}At hay ninomnom'u ya alyo' di,

\par }{\QC “Hi Apo Dios ya anggay di mahapul'u,

\par }{\QB at Hiya ya anggay di ehdol'u!”


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyahiyam an Pampun ya nan Teth

\par }{\Q \VS{25}Hi Apo Dios ya ma'ulay hinan mange'kod ay Hiya,

\par }{\QC ya Hiya ya anggay di dayawonda.


\par }{\Q \VS{26}At hay maphod ya way ohaan mahapul an anuhanan munhood hinan

\par }{\QC pamaliwan Apo Dios ay ditu'u.


\par }{\Q \VS{27}Ya ma"aphod hi un way ohaan impa'enghanan mangedpol hi ligat

\par }{\QC an ete"anah a'ungana.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulun Pampun ya nan Yodh

\par }{\Q \VS{28}At wa ay ta waday ligat ya inila tu'un mangedpol an nonong ya didindinong tu'u,

\par }{\QC ya inyokod tu'un Apo Dios.


\par }{\Q \VS{29}Ti hi Apo Dios ay di pangiyokodan hinan ligat tu'u

\par }{\QC ya badangan ditu'u.


\par }{\Q \VS{30}At ta"on hi un ditu'u ipaligligat hinan buhul ta tapa'on ditu'u

\par }{\QC mu olom ya mabainanda ahan.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulu ta han Ohan Pampun ya nan Kaph

\par }{\Q \VS{31}At hi Apo Dios ya ongol di homo'na

\par }{\QC an adi ditu'u inganuy hi enggana,


\par }{\Q \VS{32}ya ta"on hi unna iyabulut di punligatan tu'u mu hom'on ditu'u damdama

\par }{\QC an miyunnudan hinan ongol an pamhodna an adi malumluman.


\par }{\Q \VS{33}Ti adi pun'amlongan Apo Dios di ay tu'u ipaligligatan unu numanomnoman.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulu ta han Duwan Pampun ya nan Lamedh

\par }{\Q \VS{34}Ti undan agguyna inilay aat di nunligatan tu'uh din na'abakan tu'u

\par }{\QC ta numbalinon ditu'uh himbut hi udum an babluy?


\par }{\Q \VS{35}Ti hi Apo Dios an na'abbagtu ya inilana an layah nan lebbengna tuwalin ma'at ay ditu'u,


\par }{\Q \VS{36}ya i'innilana goh an layah di pamanuhdah nan ohan tagu.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulu ta han Tulun Pampun ya nan Mem

\par }{\Q \VS{37}Ti anggay hi Apo Dios hi mangiyabulut hinan pohdonah ma'at


\par }{\Q \VS{38}ti mabalin an ipa'at Apo Dios an na'abbagbagtu nan maphod ya nan adi maphod.


\par }{\Q \VS{39}Mu anaad ta munlili tu'u ya wan na'at hana ay ditu'un gapuh nan numbaholan tu'u?


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulu ta han Opat an Pampun ya nan Nun

\par }{\Q \VS{40}At mahapul an hamadon tu'uy aat tu'u ta muntutuyu tu'u

\par }{\QC ya numbangngad tu'un Apo Dios.


\par }{\Q \VS{41}Ti Hiya an wad abuniyan ya titiggon ditu'u,

\par }{\QC at hiyanan mahapul an iyokod tu'un amin di nitaguan tu'un Hiya

\par }{\QB an alyon tu'uy,


\par }{\Q \VS{42}“Numbahol ami ahan ay He"a,

\par }{\QC ya nginohoymi He"a,

\par }{\QB at hiyanan agguymu inaliwan di baholmi!


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulu ta han Leman Pampun ya nan Samekh

\par }{\Q \VS{43}At gapuh bungotmu ya paddungnay inunud da'mih nan immayanmi

\par }{\QC ta pumpatoy da'min mi'id ah homo'mu.


\par }{\Q \VS{44}Ya paddungnay nihani'ah nan ma'ugtul an bunut

\par }{\QC ta adi dumatong nan luwalumin He"a.


\par }{\Q \VS{45}Ya inyabulutmu an hay pannig di Hentil hi udum an babluy ay da'mi

\par }{\QC ya ay ami galut an mi'id di hulbimi!


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulu ta han Onom an Pampun ya nan Ayin

\par }{\Q \VS{46}Ya pinadngopadngolan ya binaibain da'mih nan buhulmi,


\par }{\Q \VS{47}ya nidugah di wumogwoganmin

\par }{\QC dumalat di ta'otmih nan inyammadan namituda ya nan nama"iandan da'mi.


\par }{\Q \VS{48}At ha"in ay ya nidugah di lugwa' an paddungnay wangwang an umayu'ayuh

\par }{\QC an dumalat din nun'a'ubahan nan ibba' an iJudah.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulu ta han Pitun Pampun ya nan Pe

\par }{\Q \VS{49}At namaagan limmugwalugwaa' an mi'id ah duminngana


\par }{\Q \VS{50}ta engganah unna' hemmo' ay Apo Dios.

\par }{\QC At Hiya nongkay ya tigon da'mi,

\par }{\QB ya hom'on da'mi.


\par }{\Q \VS{51}Mu tigo' ay nan inat nan buhulmih nan tatagud Jerusalem

\par }{\QC ya nidugah an numanomnoma'!


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulu ta han Walun Pampun ya nan Tsadhe

\par }{\Q \VS{52}Ya paddungnay unna' hamutin nunhu'u' nan buhul'u

\par }{\QC an ta"on hi un mi'id di dimmalat.


\par }{\Q \VS{53}Ya penhoddan mamatoy ay ha"in ta uhbungona' hinan bitu,

\par }{\QC ya nun'uhunana' hi batu.


\par }{\Q \VS{54}Ya he'ne'noba' hi danum,

\par }{\QC at hay ninomnom'u ya hiyay apogpoga'.”


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyapulu ta han Hiyam an Pampun ya nan Qoph

\par }{\Q \VS{55}Mu nunluwalua' ay Apo Dios

\par }{\QC ta badangana' hi awada' hi bunol nan bitu.


\par }{\Q \VS{56}At dengngolmu, Apo Dios, din numpabadanga' hidin nangalya' hi,

\par }{\QC “Donglom ni' ahan nan pumpahmo'a'!”


\par }{\Q \VS{57}Ya inabulutmu din imbaga',

\par }{\QC ya inalim ay ha"in di,

\par }{\QB “Adi'a tuma'ot!”


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyaduwampulun Pampun ya nan Resh

\par }{\Q \VS{58}At immannung an binadangana' ay Apo Dios,

\par }{\QC ya binaliwana' ta agguya' natoy.


\par }{\Q \VS{59}Ya inali' ay Apo Dios di,

\par }{\QC “Inilam, Apu, nan adi maphod an nangatdan da'mi,

\par }{\QB at He"a ni' di mangiballoh ta humalyaom dida!


\par }{\Q \VS{60}Ya i'innilam goh nan nidugah an boholda

\par }{\QC ya an amin nan ninomnomdan adi maphod an aton ay ha"in.


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyaduwampulu ta han Ohan Pampun ya nan Sin (unu Shin)

\par }{\Q \VS{61}Ya dengngolmu nongkay din namadngopadngolandan ha"in

\par }{\QC ya an amin din ninomnomdan adi maphod an aton ay ha"in


\par }{\Q \VS{62}an gunna' inulgu'ulgud ay didan buhul'uh abigabigat.


\par }{\Q \VS{63}Ya undan adim tigon an ta"on un hinan um'umbunanda unu tuma'ta'doganda

\par }{\QC ya gunda ikankantay pamahiwdan ha"in?


\par }{\BB \par }
{\QA Nan Miyaduwampulu ta han Duwan Pampun ya nan Taw

\par }{\Q \VS{64}Uggoh mah ta paligatom kogoh dida, Apo Dios,

\par }{\QC ta miyunnudan hinan adi maphod an inatdan da'mi!


\par }{\Q \VS{65}At punheglaom ay ni' di punligatanda,


\par }{\Q \VS{66}ya numpudugmu ay ni' dida an dumalat nan nidugah an bungotmu

\par }{\QC ta pumpatoymu dida!”




\par }\Chap{4}{\SH Hay Nahumalyaan di Tatagud Jerusalem\FTNT{*}{{\FR 4: }{\FT{Hay nahhun an letrah nan nahhun an verse ten chapter ya nete"ah nan letra an
}}{\FT{{\EM{A}} hinan alphabet di Hudyu, ya hay te"an nan netob an verse ya
{\EM{B}}, ya minaynayun nan umat hinan aat di ma'at hinan hinohhan verse ta engganah negpongan nan letrada an
{\EM{taw}}. Ya un duwampulu ta duway letrada ya anggay.}}}
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mipaddung nan tatagud Jerusalem hinan timmiban balitu' an adi mahkay munletaa',

\par }{\QC ya umatda goh hinan nun'abalul an batun nun'iwa'atdah nan kalata.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Ya danen tatagud Jerusalem ya mipaddungdah din hopapnah nahamad an balitu',

\par }{\QC mu anakkayah di na'at ta ad ugwan ya mipaddungdah nan lutan bangan inyamman di tagu!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Nan animal an jakal\FTNT{†}{{\FR 4:3 }{\FT{Umat hinan atap an ahuh nan inalahan.}}} ya ipapto'nan iduulan nan bunun an imbaluyna,

\par }{\QC mu nan i'ibba' an tatagud Judah ya numbalindah ma'abbungot

\par }{\QB an umatdah nan ostrich\FTNT{‡}{{\FR 4:3 }{\FT{Umat hinan hamutiy tigawna, mu o"ongol an hay anata'nangna ya nipaddung hinan ongol an uyaw an baka.}}} an wah nan mapulun an inganuynay imbaluyna.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}At nan ung'ungungnga atog ya mun'ep'ot di diladah nan tangngutangnguda an dumalat di inuwawda,

\par }{\QC ya mumbagada atog hi ononda,

\par }{\QB mu mi'id di mangidat.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Ya nan adadangyan an mun'aphod di tanudda ya lubungdah din hopapna

\par }{\QC ya numbalinda goh damdamah mahmo' an mi'id di ononda,

\par }{\QB ya un nonongan nolo'dah nan hupu'.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Ti nidugdugah di moltan nan i'ibba' an tatagud Judah ya un nan moltan din tatagud Sodom

\par }{\QC an un namengpenghan di nama"ian Apo Dios ay dida,

\par }{\QB ya mi'id di bimmadang.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ya din a'ap'apud Jerusalem ya mun'aphod di tigawda

\par }{\QC an ma"appaha' ya un nan gatas,

\par }{\QB ya mun'ahdol di odolda,

\par }{\QC ya mun'abi'ahda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Mu ad ugwan ya numpangangititda ya un nan uleng,

\par }{\QC at mi'id ah ohah mangimmatun ay dida.

\par }{\QB Ya nan up'upda ya nun'iyamit hinan tungalda,

\par }{\QC ya na'ammaganan an umat hinan gudah di mamagan ayiw.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Od'odolna din nun'atoy hinan gubat ya un nan mun'atoy hi batel

\par }{\QC ti ma'ahinutdan mun'atoy an dumalat hinan ami'id di ononda!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}At nidugah ahan din nunholholtapanmi,

\par }{\QC at hiyanan ta"on un nan ma'ahhimo' an binabai ya nun'ihaangday imbabaluyda ta nun'a'anda

\par }{\QB an dumalat di ami'id ahan di ma'an.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}At impale'nan Apo Dios di nidugah an bungotnan dida

\par }{\QC hi namuulanad Jerusalem ta engganah un numbalin hi dapul.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Mu nan tataguh tun luta an ta"on un nan a'ali ya hay inilada

\par }{\QC ya adi mabalin an hogpon di buhul nan babluy ad Jerusalem.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Mu na'at damdama ti dumalat nan numbaholan hanan propeta ya nan papadi

\par }{\QC ti impapatoyday tatagun nepto' di pangatdan den babluy an mi'id ah baholda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}At ad ugwan ya hanan propeta ya papadi ya adida pa'anamuton dida,

\par }{\QC at ta"on un hay panapaan ay dida ya paniaw ti nibilangdah pimmatoy

\par }{\QB an dumalat di nangipapatayandah nan tatagu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Ya pun'it'u' nan tatagun alyondan diday,

\par }{\QC “Mun'akak ayuh tu an da'yun tatagun umat hina,

\par }{\QB ya adi nginin di umuyyu dapoon!”

\par }{\QC At umat hinay na'at an amin hinan babluy an immayanda an punhunihun di tatagu dida

\par }{\QB an mi'id di mangipahi'um ay dida.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}At hay inat Apo Dios ay daden papadi ya nun'iwa'atna didah nan abablubabluy

\par }{\QC an agguyna mahkay impapto' dida,

\par }{\QB ya ta"on un nan tatagu ya agguyda ene'gonan dida,

\par }{\QC an ta"on un din nun'ala'ay an papadi ya agguyda hemmo' dida.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Ya la'tot ya himmiga ami mahkay an nanannod hinan babluy an inhoghogdananmin bumadang,

\par }{\QC mu mi'id di abalinandan mangibaliw ay da'mi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Ya bebenta' da'mih nan buhulmi,

\par }{\QC at hiyanan agguy ami nundaldallanan ti wah didan mamannod an mamatoy ay da'mi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Ya danen buhulmi ya nidugah an mabi'bi'ahda ya un nan aton di agilan tumayap ad daya.

\par }{\QC Ti ta"on un hinan aduntuduntug ya numpudug da'mi,

\par }{\QB ya benta' da'mi goh hinan mapulun.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Ya din alin pento' Apo Dios\FTNT{§}{{\FR 4:20 }{\FT{Nan Alin hi Zedekiah.}}} an hiyay mabalin hi bumadang ay da'mi ya inlayawda,

\par }{\QC ya wan hay inilami ya hiyay mangibaliw ay da'mih nan udum an babluy.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}At da'yun holag Edom hi ad Uz ya agayu ta umamlo'amlong ayud ugwan!

\par }{\QC Mu gulat at, ya adi ayu umamlong ti nan na'at ad Jerusalem ya hiya goh di ma'at ay da'yu

\par }{\QB an pumbalinon da'yun Apo Dios hi umat hinan nabutong an nabladan ta abainanyu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Mu ditu'un iJerusalem ya mapogpog mahkay nan pummoltan Apo Dios ay ditu'u

\par }{\QC ta mumbangngad tu'u mahkay hinan babluy tu'u.

\par }{\QB Mu da'yu ay an holag Edom ya moltaon da'yun Apo Dios

\par }{\QC an dumalat nan numbaholanyu ta mipattig an nappuhi ayu.




\par }\Chap{5}{\SH Hay Luwalun nan Tatagun Apo Dios hi Pumpahpahmo'anda
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ya nunluwalu ami, ya inalimin Apo Dios di,

\par }{\QC “Nomnomom ni' nan nun'appuhin na'at ay da'mi

\par }{\QB ti nidugah ahan di nabainanmih nangat di buhulmin da'mi!


\par }{\Q \VS{2}At nan nipaboltan ay da'mi ya nidat hi udum an tatagun nalpuh udum an babluy,

\par }{\QC ya nan numpunhituwanmi ya nob'on di numpunhitu.


\par }{\Q \VS{3}Ya numbalin amih nguhu an mi'id di hi amami

\par }{\QC ti nun'abaluday o'ommodmin binabai.


\par }{\Q \VS{4}Ya mahapul an la'uwanmi mahkay di inumonmi,

\par }{\QC ya ta"on goh nan ayiw an panungumi.


\par }{\Q \VS{5}Ya nidugah di pangidoldolan nan buhulmin da'mih tamu,

\par }{\QC an ta"on hi un ami na"ablay mu adi da'mi pun'eblayon.


\par }{\Q \VS{6}At hay inatmih din hopapna ya immuy ami immanad'addaw hi ononmih

\par }{\QC nan i'Egypt ya nan i'Assyria ta olom ni' ya idatan da'mi.


\par }{\Q \VS{7}Mu hay immannung hi numbahol ya din a'apumih penghana,

\par }{\QC mu nun'a'atoyda.

\par }{\QB At ten ad ugwan ya da'miy munholholtap hinan numbaholanda!


\par }{\Q \VS{8}Ya hanan himbut hidin hopapna di numbalin hi a'ap'apumi,

\par }{\QC ya mi'id ah mabalin hi mamaliw ay da'mih nan nidugah an abalinanda!


\par }{\Q \VS{9}Ya ta"on un hinan umuymi puntamuan hi pangngalanmih ononmi

\par }{\QC ya atata'ot ti wah diday pumatoy.


\par }{\Q \VS{10}At dumalat hinan nidugah an hinaangmi ya numpundogoh ami

\par }{\QC an nidugah an lumahuy odolmi an umat hinan punhaangan hi tinapay.


\par }{\Q \VS{11}Ya nidugah ahan di nangat nan buhulmi an nonongan enelo'da nan binabai

\par }{\QC an ta"on un nan i'iwoy hinan babluy ad Judah.


\par }{\Q \VS{12}Ya pinatoyda nan a'ap'apumi,

\par }{\QC ya nun'itayunda an agguyda ahan ene'gonan dida.


\par }{\Q \VS{13}Ya pinilitda nan ungungan linala'in imbabaluymin nunggeleng hi bogah,

\par }{\QC ya ta"on un nan ung'ungungnga ya nangayiwonda ta omodna atog hi unda mundapiw hi damotna.


\par }{\Q \VS{14}Ya din nun'ala'ay an gun mangipanuh hinan ma'ma'at ya adida mahkay gun ma'amung an mumpanuh,

\par }{\QC ya ta"on un din ungungan linala'i ya mi'id mahkay din gunda kumantaan.


\par }{\Q \VS{15}Ya napogpog mahkay din umamlonganmi,

\par }{\QC at numbalin din gunmi nanayawan hi nunlungdayaanmi.


\par }{\Q \VS{16}Ya mi'id mahkay di alimid Jerusalem,

\par }{\QC at mahmo' ami mahkay ahan an dumalat nan numbaholanmi!


\par }{\Q \VS{17}At hiyanan ten un ami numanomnom ya kimmilakila

\par }{\QC ta la'tot ya ten ma'unabbaan di pannigmi.


\par }{\Q \VS{18}Ti ninganuy mahkay di babluy ad Zion,

\par }{\QC at hay wah di mahkay ya nan animal an jakal.\FTNT{*}{{\FR 5:18 }{\FT{Umat hinan atap an ahuh nan inalahan.}}}


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Mu ta"on un umat hina ya He"a damdama, Apo Dios,

\par }{\QC di Ap'apuh nan tatagum hi enggana!


\par }{\Q \VS{20}Mu anaad ta ingnganuy da'mih nabayag?

\par }{\QC Undan adi da'mi mahkay nomnomnomon?


\par }{\Q \VS{21}Pumbangngadon da'mi ni' ahan ay He"a,

\par }{\QC ya imbangngadmu ni' din maphod an aatmi tuwali!


\par }{\Q \VS{22}Ti undan ahan inaynayunmuy pan'ugam

\par }{\QC ya nan bungotmun da'mi.”

\par }