\NormalFont\ShortTitle{Ruth}

{\MT Ruth


\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Napasamak kadagiti al-aldaw a nagturay dagiti uk-ukom nga adda iti nakaro a panagbisin iti rabaw ti daga. Ket napan ti maysa a lalaki taga-Bethlehem ti Judah idiay pagilian iti Moab a kaduana ti asawana ken ti dua a putotna a lallaki.

\VS{2}Ti nagan ti lalaki ket Elimelec, ken ti nagan ti asawana ket Naomi. Ti nagan dagiti dua a putotna a lallaki ket Mahalon ken Kilion, a nagtaud iti puli ni Efrata iti Bethlehem idiay Judah. Simmangpetda iti pagilian ti Moab ket nagnaedda sadiay.

\VS{3}Kalpasanna, natay ni Elimelec, nga asawa ni Naomi, ket nabati isuna a kaduana dagiti dua nga annakna a lallaki.

\VS{4}Nangala dagitoy nga annakna a lallaki iti assawada manipud kadagiti babbai iti Moab; ti nagan iti maysa ket Orfa ken Ruth met ti nagan ti maysa. Nagnaedda sadiay iti agarup sangapulo a tawen.

\VS{5}Kalpasanna, agpada a natay da Mahalon ken Kilion, ket nabati ni Naomi nga awan ti asawana ken awan dagiti dua nga annak.

\VS{6}Ket inkeddeng ni Naomi a pumanaw idiay Moab a kaduana dagiti manugangna a babbai ket agsublida idiay Judah. Nangngeganna iti rehion iti Moab a tinulungan ni Yahweh dagiti tattaona nga agkasapulan ken inikkanna ida iti taraon.

\VS{7}Pinanawanna ngarud ti lugar a pinagnanaedanna a kaduana dagiti dua a manugangna a babbai, ket nagdaliasatda iti dalan nga agsubli iti daga ti Juda.

\VS{8}Kinuna ni Naomi kadagiti dua a manugangna a babai, “Mapankayo, tunggal maysa kadakayo agsublikayon iti pagtaengan dagiti innayo. Ipakita koma ni Yahweh ti kinapudnona kadakayo, kas iti panangipakitayo iti kinapudnoyo kadagiti natay ken kasta met kaniak.

\VS{9}Ipalubos koma ti Apo iti tunggal maysa kadakayo a makasarak ti inana, iti balay iti sabali nga asawa.” Kalpasanna inagkanna ida, ket nagsangitda iti napigsa.

\VS{10}Kinunada kenkuana, “ Saan! Sumurotkami kenka nga agsubli kadagiti tattaom.”

\VS{11}Ngem kinuna ni Naomi, “Agsublikayo, annakko! Apay a sumurotkayo kaniak? Adda pay kadi aya ti annak a lallaki iti tianko a para kadakayo, tapno agbalinda nga assawayo?

\VS{12}Agsublikayo, annakko, mapankayon iti bukodyo a dalan; gapu ta baketak unayen tapno maaddaan pay iti asawa. Ta no kunak, maaddaanak koma iti asawa iti daytoy a rabii ket kalpasanna mangipasngayak iti annak a lallaki,

\VS{13}urayenyo kadi ngarud agingga a dumakkelda? Aguraykayo kadi ket saankayo a mangasawa ita? Saan, annakko! Maladingitanak unay ti nakarkaro ngem iti panagladingityo, gapu ta maibusoren kaniak ti ima ni Yahweh.”

\VS{14}Ket pinigsaan dagiti manugangna a babbai dagiti timekda ket nagsangitda manen. Inagkan ni Orfa ti katuganganna kas panagpakadana, ngem nagtalinaed ni Ruth kenkuana.

\VS{15}Kinuna ni Naomi kenkuana, “Dumngegka, nagsublin ti abiratmo kadagiti tattaona ken kadagiti diosna. Makikuyogkan nga agsubli iti abiratmo.”

\VS{16}Ngem kinuna ni Ruth, “Saannak a paadaywen kenka, ta no sadino ti papanam, mapanak met; sadinoman a pagnaedam, idiay met iti pagnaedak; agbalin a tattaok dagiti tattaom, ket agbalin met a Diosko ti Diosmo.

\VS{17}Sadino man a pakatayam, idiayto metten ti pakatayak, ket sadiayto ti pakaitanemak. Dusaennak koma ni Yahweh, ken uray nakarkaro pay, no adda ti aniaman a banag a mamagsina kadata malaksid iti patay.

\VS{18}Idi nakita ni Naomi a natibker ti pangngeddeng ni Ruth a sumurot kenkuana, insardengnan ti makisinnupiat kenkuana.

\VS{19}Nagdaliasat ngarud dagiti dua agingga a nakadanunda iti ili ti Bethlehem. Ket napasamak nga idi simmangpetda idiay Bethlehem, ti amin nga ili ket magagaran unay maipapan kadakuada. Kinuna dagiti babbai, “Daytoy kadi ni Naomi?”

\VS{20}Ngem kinunana kadakuada, “Saandak nga awagan iti Naomi. Awagandak a Napait, gapu ta pinarigatnak iti nakaro ti Mannakabalin-amin.

\VS{21}Pimmanawak a napnoan, ngem pinagawidnak manen ni Yahweh nga awanan. Isu nga apay nga awagandak iti Naomi, makitkitak nga inlunodnak ni Yahweh, a pinarigatnak ti Mannakabalin-amin?”

\VS{22}Nagsubli ngarud ni Naomi ken ni Ruth a Moabita a manugangna, manipud iti pagilian ti Moab. Simmangpetda idiay Bethlehem idi mangrugi iti panagapit iti sebada.



\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Ita, ti asawa ni Noami a ni Elimelec, ket addaan iti kabagian, ni Boaz, a maysa a nabaknang ken mabigbigbig a tao.

\VS{2}Kinuna ni Ruth a Moabita kenni Naomi, “Ita, palubosannak a mapan agtudtod iti dawa kadagiti taltalon. Surotek ti siasinoman a pakasarakak iti pabor.” Ket kinuna ni Naomi kenkuana, “Mapanka, anakko.”

\VS{3}Napan nagtudtod ni Ruth idiay taltalon iti likudan dagiti agan-ani. Nairana a napan isuna iti paset ti taltalon a kukua ni Boaz, a kabagian ni Elimelec.

\VS{4}Pagammoan, simmangpet ni Boaz manipud Bethlehem ket kinunana kadagiti agan-ani, “Adda koma ni Yahweh kadakayo.” Simmungbatda kenkuana, “Bendisionannaka koma ni Yahweh.”

\VS{5}Ket kinuna ni Boaz iti adipenna a mangimatmaton kadagiti agan-ani, “Siasino a tao ti nakaibilangan daytoy a balasang?”

\VS{6}Simmungbat ti adipen a mangimatmaton kadagiti agan-ani ket kinunana, “Dayta ti balasang a Moabita a kadua ni Naomi a nagsubli manipud iti ili ti Moab.

\VS{7}Kinunana kaniak, 'Pangngaasim ta palubosannak nga agtudtod ken agurnong iti dawa bayat a sumursurotak iti likudan dagiti agan-ani.' Isu nga immay isuna ditoy ket nagtultuloy isuna a nagtudtudtod manipud itattay bigat agingga tatta, malaksid ti panaginanana iti apagbiit iti balay.”

\VS{8}Kalpasanna, kinuna ni Boaz kenni Ruth, “Dumdumngegka kadi kaniak, anakko? Saankan a mapan agtudtod iti sabali pay a taltalon; saanmo a panawan ti taltalonko. Ngem kedti, agtalinaedka ditoy ket agtrabahoka a kaduam dagiti babbalasang a trabahadorko.

\VS{9}Siputam laeng no sadino a taltalon ti paganian dagiti lallaki ket sumurotka iti likudan dagiti dadduma a babbai. Saan kadi a binilinko dagiti lallaki a saandaka nga an-anoen? Ken no mawawka, mabalinka a mapan kadagiti burnay ket uminomka iti danum a sinakdo dagiti lallaki.”

\VS{10}Ket nagrukob ni Ruth iti sangoanan ni Boaz, a maisagsagid ti ulona iti daga. Kinunana kenkuana, “Apay a nakabirukak iti pabor iti imatangmo, a rumbeng a maseknanka maipanggep kaniak, a maysa a gan-gannaet?”

\VS{11}Simmungbat ni Boaz ket kinunana kenkuana, “Naipadamag kaniak, amin nga inaramidmo manipud idi natay ti asawam. Pinanawam ti amam, inam, ken ti nakaipasngayam a daga tapno surotem ti katugangam a babai ket immayka kadagiti tattao a saanmo nga am-ammo.

\VS{12}Gunggonaannaka koma ni Yahweh iti inaramidmo. Maawatmo koma ti naan-anay a gunggona manipud kenni Yahweh, ti Dios iti Israel, a ti sirok ti payyakna ket nakasarakka iti pagkamangan.”

\VS{13}Ket kinunana, “Makasarakak koma iti pabor iti imatangmo, apok, gapu ta liniwliwanak, ken nasayaat ti pannakisaom kaniak, uray no saanak a maysa kadagiti babbai nga adipenmo.”

\VS{14}Idi pannangan, kinuna ni Boaz kenni Ruth, “Umayka ditoy, ket manganka iti tinapay, ken isawsawmo ti napirsaymo iti arak a suka.” Nakitugaw isuna iti abay dagiti agan-ani, ket inikkan ni Boaz isuna iti inuruban. Nangan isuna agingga a napnek ket imbatina ti dadduma iti daytoy.

\VS{15}Idi timmakder isuna a mapan agtudtod, binilin ni Boaz dagiti agtutubo a lalaki, a kunana, “Palubosanyo isuna nga agtudtod uray kadagiti binettek, saanyo a bagbagaan isuna iti aniaman a dakes.

\VS{16}Ken masapul a manguyoskayo kadagiti sumagmamano a nagapas para kenkuana manipud kadagiti nareppet, ket panawanyo dagitoy tapno pidutenna. Saanyo a babalawen isuna.”

\VS{17}Nagtudtod ngarud ni Ruth agingga iti rabii. Kalpasanna ket inirikna dagiti dawa a natudtodna, ti bukel ket agarup a maysa nga efa iti sebada.

\VS{18}Binagkatna daytoy ket napan iti siudad. Ket nakita ti katuganganna ti natudtodna. Inruar pay ni Ruth ti inuruban a natedda iti taraonna ket intedda daytoy kenkuana.

\VS{19}Kinuna ti katuganna kenkuana, “Sadino ti nagtudtodam ita nga aldaw? Sadino iti napanmo nagtrabahoan? Mabendisionan koma ti tao a nangtulong kenka.” Ket imbaga ni Ruth iti katuganganna ti maipanggep iti tao nga akinkukua iti taltalon a nagtrabahoanna. Kinunana, “Ti nagan iti lalaki nga akinkukua iti taltalon a nagtrabahoak ita nga aldaw ket Boaz.”

\VS{20}Kinuna ni Naomi iti manugangna, “Bendisionan koma isuna ni Yahweh, ti nagtalinaed ti kinapudnona kadagiti sibibiag ken kadagiti natay.” Kinuna ni Naomi kenkuana, “Dayta a tao ket asideg a kabagian a mangsubbot kadata.

\VS{21}Kinuna ni Ruth a Moabita, “Kinapudnona, kinunana kaniak, 'Dimo adaywan dagiti agtutubo a lallaki agingga a malpasda amin ti panaganik.”'

\VS{22}Kinuna ni Naomi kenni Ruth a manugangna, “Nasayaat anakko, a makikuyogka kadagiti babbai a trabahadorna, tapno saanka a madangran kadagiti dadduma a taltalon.”

\VS{23}Nakikuyog ngarud isuna kadagiti babbai a trabahador ni Boaz tapno makatudtod isuna agingga iti ileleppas iti panagani ti sebada ken trigo. Ken nakipagnanaed isuna iti katuganganna.



\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}Kinuna ni Naomi a katuganganna kenkuana, “Anakko, saan kadi a rumbeng nga ibirukanka iti lugar a paginanaam, tapno nasayaat dagiti banbanag para kenka?

\VS{2}Ita ni Boaz, ti lalaki nga akin trabahador kadagiti babbai a kakaduam idi, saan kadi a kabagiantayo isuna? Ammom, agilaid isuna iti sebada inton rabii idiay pagirikan.

\VS{3}Ngarud, agdiguska, agpabangloka, sukatam ti badum ket mapanka idiay pagirikan. Ngem saanka nga agpadpadlaw iti lalaki agingga a malpas isuna a mangan ken uminom.

\VS{4}Ket siguradoem, inton agidda isuna, nga ammom ti lugar a pagiddaanna tapno makaapankanto kenkuana, lukaisamto ti sakana ket agiddaka sadiay. Ket ibagananto kenka ti aramidem.”

\VS{5}Kinuna ni Ruth kenni Naomi. “Aramidekto amin nga imbagam.”

\VS{6}Napan ngarud isuna idiay pagirikan, ket sinurotna dagiti imbilin ti katuganganna kenkuana.

\VS{7}Idi nalpasen a nangan ken imminom ni Boaz, ket naragsak ti riknana, napan naturog isuna idiay pungto iti penpen dagiti bukel. Ket nagin-inayad nga immasideg ni Ruth, linukaisanna ti saka ni Boaz sa nagidda.

\VS{8}Napasamak iti tengnga iti rabii, nakigtot ti lalaki. Nagballikid isuna ket nakitana sadiay ti maysa a babai nga agid-idda iti sakaananna!

\VS{9}“Siasinoka”? kinunana. Simmungbat ti babai, “Siak ni Ruth, ti babai nga adipenmo. Iyaplagmo ti kagaymo iti babai nga adipenmo, gapu ta asidegka a kabagian.”

\VS{10}Kinuna ni Boaz, “Anakko, bendisionannaka koma ni Yahweh. Impakitam ti ad-adda a kinasayaatmo ita ngem idi damo, gapu ta saanka a nangsapul kadagiti siasinoman nga agtutubo a lallaki, napanglaw man wenno nabaknang.

\VS{11}Ket ita, anakko, saanka nga agbuteng! Aramidek kenka dagiti amin nga imbagam, gapu ta ammo ti entero a siudad dagiti tattaok a napategka a babai.

\VS{12}Ita, pudno nga asidegak a kabagianyo; nu pay kasta, adda ti as-asideg a kabagianyo ngem siak.

\VS{13}Agtalinaedka ditoy ita a rabii, ket inton bigat, no kayatna a tungpalen ti pagrebbengan kenka a kas maysa a kabagian a lalaki, nasayaaat, aramidenna ngarud ti pagrebbengan ti maysa a kabagian a lalaki. Ngem no saanna nga aramiden ti pagrebbengan ti maysa a kabagian a lalaki kenka, ket siak ti mangaramid iti dayta, isapatak kenni Yahweh a sibibiag. Agiddaka agingga iti agsapa.”

\VS{14}Nagidda ngarud ni Ruth iti sakaanan ni Boaz agingga iti agsapa. Ngem bimmangon isuna sakbay a mabigbig iti siasinoman ti sabali a tao. Gapu ta kinuna ni Boaz, “Awan koma ti makaammo nga immay ti babai ditoy pagirikan.”

\VS{15}Kalpasanna kinuna ni Boaz, “Iyegmo ditoy ti kagaymo ket yaplagmo.” Idi inaramidna daytoy, nangtakal ni Boaz iti innem a dadakkel a takal iti sebada iti kagayna sana impabagkat daytoy kenkuana. Kalpasanna, napanen ni Boaz idiay siudad.

\VS{16}Idi dimteng ni Ruth iti katuganganna, kinuna ni Naomi kenkuana, “Kumustaka, anakko?” Ket imbaga ni Ruth kenkuana ti amin nga inaramid ti lalaki para kenkuana.

\VS{17}Kinunana, “Dagitoy innem a takal iti sebada ti intedna kaniak, gapu ta kinunana, 'Saanka nga agawid iti katugangam nga awanan.'”

\VS{18}Ket kinuna ni Naomi kenkuana, “Agtalinaedka ditoy anakko, agingga a maammoam no ania ti pagbanaganna daytoy, gapu ta saanto nga aginana dayta a lalaki agingga a marisutna daytoy a banag ita nga aldaw.”



\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Ita, napan ni Boaz iti ruangan ket nagtugaw sadiay. Iti saan a nagbayag, simmangpet ti ibagbaga ni Boaz nga asideg a kabagian. Kinuna ni Boaz kenkuana, “Gayyem, umayka ket agtugawka ditoy.” Immasideg ti lalaki ket nagtugaw.

\VS{2}Kalpasanna, nangayab ni Boaz iti sangapulo a panglakayen iti siudad ket kinunana, “Agtugawkayo ditoy.” Nagtugawda ngarud.

\VS{3}Kinuna ni Boaz iti asideg a kabagian, “Ilaklako ni Naomi, a nagsubli manipud idiay pagilian ti Moab, ti paset ti daga a kukua ni Elimelec a kabsattayo.

\VS{4}Napanunotko nga ipakaammo ken ibaga kenka, 'Gatangem daytoy iti imatang dagiti agtugtugaw ditoy, ken iti imatang dagiti panglakayen dagiti tattaok.' No kayatmo a subboten, ket subbotem ngarud daytoy. Ngem no saanmo a kayat a subboten daytoy, ibagam kaniak tapno ammok, gapu ta awanen ti sabali pay a mangsubbot iti daytoy malaksid kenka, ket siak ti sumarsaruno kenka.” Ket kinuna ti lalaki, “Subbotek daytoy.”

\VS{5}Kalpasanna, kinuna ni Boaz, “Iti kanito a gatangem ti talon manipud iti ima ni Naomi, masapul nga alaem met ni Ruth, ti Moabita nga asawa daydi natay a lalaki, tapno maitakder ti nagan ti natay iti tawidna.”

\VS{6}Ket kinuna ti asideg a kabagian, “Saanko a mabalin a subboten daytoy a para kaniak gapu ta madadael ti bukodko a tawid. Alaem ti karbengak a mangsubbot, ta saankon a masubbot daytoy.”

\VS{7}Ita, daytoy ti kaugalian idi un-unana a panawen iti Israel maipanggep iti panangsubbot ken panangisukat kadagiti sanikua. Tapno mapatalgedan ti amin a banag, uksoten ti lalaki ti sapatosna ket itedna daytoy iti kaarubana; daytoy iti gagangay a wagas iti pannakitulag ti Israel.

\VS{8}Kinuna ngarud ti asideg a kabagian kenni Boaz, “Sika lattan ti manggatang.” Ket inuksotna ti sapatosna.

\VS{9}Kalpasanna, kinuna ni Boaz kadagiti panglakayen ken kadagiti amin a tattao, “Saksikayo ita nga aldaw a ginatangkon amin a kukua ni Elimelec, ken amin a kukua da Kilion ken Mahalon manipud iti ima ni Naomi.

\VS{10}Maysa pay, maipanggep kenni Ruth a Moabita, ti asawa ni Mahalon: alaek met isuna nga agbalin nga asawak, tapno maitakderko ti nagan ti natay iti tawidna, tapno saan a mapukaw ti naganna kadagiti kakabsatna ken iti ruangan iti lugarna. Saksikayo iti daytoy nga aldaw.”

\VS{11}Kinuna dagiti amin a tattao ken dagiti panglakayen nga adda idiay ruangan, “Saksikami. Pagbalinen koma ni Yahweh ti babai nga immay iti pagtaengam a kas kada Raquel ken Lea, dagiti dua a nangbangon ti balay ti Israel. Ket rumang-ayka koma idiay Efrata ken agdinamagka koma iti Bethlehem.

\VS{12}Agbalin koma ti pagtaengam a kas iti pagtaengan ni Perez, nga impasngay ni Tamar kenni Juda, babaen iti anak nga ited ni Yahweh kadakayo iti daytoy nga agtutubo a babai.”

\VS{13}Innala ngarud ni Boaz ni Ruth, ket nagbalin isuna nga asawana. Nakikaidda isuna kenkuana, ket impalubos ni Yahweh nga agsikog isuna, ket nangipasngay ti babai iti maysa nga anak a lalaki.

\VS{14}Kinuna dagiti babbai kenni Naomi, “Madaydayaw koma ni Yahweh, a saan nangibati kenka ita nga aldaw nga awanan iti asideg a kabagian, daytoy a maladaga. Nalatakto koma ti naganna iti Israel.

\VS{15}Isunto koma iti mangpasubli ti biagmo ken mangpakaradkad kenka iti kinabaketmo, ta impasngay isuna ti manugangmo, a mangay-ayat kenka, a nasaysayaat kenka ngem ti pito nga annak a lallaki.”

\VS{16}Ket innala ni Naomi ti ubing, insadagna iti barukongna, ket inaywananna daytoy.

\VS{17}Ket dagiti babbai, dagiti kaarubana, intedda kenkuana ti maysa a nagan, a kunada, “Adda maysa nga anak a lalaki a naiyanak kenni Naomi.” Pinanagananda isuna iti Obed. Isuna ti nagbalin nga ama ni Jesse, nga ama ni David.

\VS{18}Ita, dagitoy dagiti kaputotan ni Perez: Ni Perez ti nagbalin nga ama ni Hesron,

\VS{19}ni Hesron ket nagbalin nga ama ni Ram, ni Ram ket nagbalin nga ama ni Aminadab,

\VS{20}ni Aminadab ket nagbalin nga ama ni Naason, ni Naason ket nagbalin nga ama ni Salmon,

\VS{21}ni Salmon ket nagbalin nga ama ni Boaz, ni Boaz ket nagbalin nga ama ni Obed,

\VS{22}ni Obed ket nagbalin nga ama ni Jesse, ni Jesse ti nagbalin nga ama ni David.


\par }