\NormalFont\ShortTitle{Awụfu}

{\MT Awụfu



\par }\ChapOne{1}{\SH Ndu Íjiputu akpa ndu Ízurẹlu ẹhu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ ẹpha ụnwu Ízurẹlu; ndu tso Jékọpu laa Íjiputu. Onyenọnu bẹ chị ndibe nk'iya lashia ẹke ono.

\VS{2}Rúbẹnu; Símiyọnu; Lívayi; Júda;

\VS{3}Ísaka; Zébulọnu; Bénjaminu;

\VS{4}Dánu; Náfutali; Gádu; mẹ Ásha.

\VS{5}Ndu bụ o-shi-l'eri Jékọpu dụ ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri l'ẹphe ha. Jósẹfu nọhawa lẹ Íjiputu anọno.


\par }{\PP \VS{6}Tọ dụ iya bụ; Jósẹfu l'unwunne iya; mẹ ndu ọgbo onanu l'ẹphe ha anwụshihukota.

\VS{7}Obenu lẹ ndu Ízurẹlu nọlee l'azụshi; bya abarahụ l'eje. Ẹphe abya azụa kwatakpọo ha nshinu; k'ọphu ẹphe bya achịko alị ono dzuru.


\par }{\PP \VS{8}Ya ndono; onye eze ọphungu, ẹ-ta madu kẹ Jósẹfu achịlahaa ndu Íjiputu.

\VS{9}Yọ sụ ndu alị iya: “Unu lenu lẹ ndu Ízurẹlu-a kaakwa ayi l'igwe; l'abyawa ayi ọka ike.

\VS{10}Unu byakwa t'ayi gude àkọ̀ lepyabe ẹphe ẹnya; ọdumeka bẹ ẹphe a-kakwa l'igwe. Ọ -bụru l'a nọnyaaru; ọgu daa bẹ ẹphe e-tsokwaru ndu ọhogu ayi; tso ayi ọgu; shi ẹge ono haa alị-a wụfu.”


\par }{\PP \VS{11}Ya ndono; ndu Íjiputu abya afọo madzụ; mee ẹphe udumalị; sụ t'ẹphe dzujeru ndu Ízurẹlu ozi mkpọ-nyi-ẹnya. Ẹphe bya akpụaru Fero mkpụkpu Pyị́tomu; mẹ mkpụkpu Ramesẹsu t'ọ bụru ẹke aa-kwakọbejeru Fero ẹku iya.

\VS{12}Obenu l'o gbe abụje; a -ka ẹphe ọkpa ẹhu; ẹphe egbe ka azụzu; ka l'igwe; ji ẹkemeke ọbule. Ndu Íjiputu akabakpọoru ọtsu ndu Ízurẹlu egvu;

\VS{13}bya akabakpọoru ẹphe odzuru ozi mkpọ-nyi-ẹnya.

\VS{14}Ẹphe egude ozi mkpọ-nyi-ẹnya mee; ndzụ abụru ẹphe nggụmaphu. Ẹphe akpabẹ ẹphe ozi l'ọyo bụloku; mẹ l'ọdzo ẹja; mẹkwaphu ozi ẹgu. Ozi, ndu Íjiputu edzuru ẹphe abụkotaru ozi mkpọ-nyi-ẹnya.


\par }{\PP \VS{15}Eze ndu Íjiputu asụ ụnwanyi, eswije ndu Ízurẹlu ime, ẹpha ẹphe bụ Shifura; mẹ Puwa:

\VS{16}“Teke unu a-nọdu eswi ụnwanyi Ízurẹlu ime; unu lejee ẹnya; phụ iphe ẹphe mụru. Ọ -bụru nwoke; unu egbua ya. Teke ọ bụ nwanyi; unu ahaa ya t'ọ nọdu ndzụ!”

\VS{17}Obenu l'ụnwanyi ono, eswi ime ono atsụ Nchileke egvu; k'ọphu ẹphe ta adụjedu ike ome iphe ono, eze ndu Íjiputu ziru ẹphe ono. Ẹphe ahajẹ ụnwegirima unwoke; t'ẹphe nọdu ndzụ.

\VS{18}Ya ndono; eze ndu Íjiputu abya ekukobe ụnwanyi ono, eswije ime ono; sụ ẹphe: “?Nanụ ẹge ọ dụ bẹ unu eme ẹge-a? ?Nanụ ẹge ọ dụ bẹ unu ahaje ụnwegirima unwoke; t'ẹphe nọdu ndzụ?”


\par }{\PP \VS{19}Ụnwanyi ono, eswije ime ono asụ Fero l'ụnwanyi Híburu ta dụkwa l'ọ bụ ụnwanyi Íjiputu. L'ẹphe shihukwaru ike; k'ọphu bụ lẹ tẹmanu tẹ ụnwanyi, eswi ime ruta; bẹ ẹphe gbe zedawa nụ.


\par }{\PP \VS{20}Nchileke emeeru ụnwanyi ono, eswi ime ono iphe-ọma; ndu kẹ Ízurẹlu abya azụa; kabaaru l'igwe.

\VS{21}Nchileke egude kẹ l'ụnwanyi ono, eswi ime ono atsụ iya egvu; mee ẹphe; ẹphe abya amụtatsua nwa nk'ẹphe.


\par }{\PP \VS{22}Ya ndono; Fero abya atụaru ndu nk'iya l'ẹphe ha ekemu; sụ: “Ọ -bụru lẹ ndu Híburu mụru nwa; ọ -bụru nwoke; t'e jeje je echee ya lẹ Ẹnyimu Náyịlu! Ọ -bụru nwanyi; t'a haa ya t'ọ nọdu ndzụ!”




\par }\Chap{2}{\SH Amụmu Mósisu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; nwoke, shi l'ọnu-ụlo Lívayi abya alụa nwanyi, shikwaphu l'ọnu-ụlo Lívayi.

\VS{2}Nwanyi ono abya atsụta ime; mụa nwata nwoke. Yọ phụlephu lẹ nwata ono ama mma nshinu; hee ya l'edomi ọnwa ẹto.

\VS{3}A nọnyaa; tọ duhẹ ike domikota iya. Yọ bya egbuta èjì; kpaaru iya nkata; bya echia ya ụra mbeke. Yo kuta nwata ono ye lẹ nkata ono; pata je edobe l'iku Ẹnyimu Náyịlu ẹke èjì zeru ezeze.

\VS{4}Nwunne Mósisu kẹ nwanyi eje evudo ote-ẹnya t'ọ maru iphe, e-eme nwata ono.


\par }{\PP \VS{5}Ya ndono; nwatibe Fero kẹ nwanyi ejeshia ọghu ẹhu lẹ Ẹnyimu Náyịlu ono. Yẹle ụnwu-mgbọko, ejeru iya ozi ayịru eje l'iku ẹnyimu ono. Yọ phụa nkata ono l'ẹke ọ nọ l'ime ejì ono; zi nwamgbọko, bụ ohu iya t'o je wotaẹduru iya ẹya.

\VS{6}Yo kpuhaa ya; bya aphụa nwata ono. Nwata ono l'ara ẹkwa; imiko iya egude iya. Yọ sụ: “Ọ kwa nwatibe onye Híburu ndọ-ọ!”


\par }{\PP \VS{7}Nwunne nwata ono kẹ nwanyi asụ nwatibe Fero ono: “?Tẹ ya jewaru je ekuaru ngu nwanyi Híburu, e-heru ngu nwata ono tọo?”


\par }{\PP \VS{8}Yọ sụ iya t'o je. Nwamgbọko ono atụgbua je ekua nne nwata ono.

\VS{9}Nwatibe Fero ono asụ nne nwata ono t'o kuta nwata ono je ehefutaru iya; lẹ ya a-kfụ ya-a ụgwo. Ya ndono; nwanyi ono ekuta nwata ono je ehelahaa.

\VS{10}Nwata ono evutalephu; yo duta iya dulaaru nwatibe Fero; yọ bụru nwa iya. Yọ gụa ya Mósisu; kẹ l'ọ sụru l'ọo nwata, ya gụtaru lẹ mini.


\par }{\SH Mósisu agba ala Mídiya
\par }
{\PP \VS{11}Ya ndono; yo be ujiku lanụ lẹ Mósisu vufutawaru; yo jeshia ẹke ndu nk'iya nọ l'ẹke ono, ẹphe eje ozi mkpọ-nyi-ẹnya ono. Yọ phụa onye Íjiputu ẹke oochi onye Híburu iphe, bụ onye lanụ lẹ ndu nk'iya.

\VS{12}Yọ chịkaa ẹnya; chịkaa ẹnya; t'ọ dụ onye ọ phụru. Yo gbua onye Íjiputu ono; kpota ẹja kpochia ya.

\VS{13}Yo be echile iya; yọ tụgbua ọdo je aphụa ndu Híburu ụmadzu labụ ẹke ẹphe alụ ọgu. Yọ jị onye ọphu achọ okfu: “?Nanụ ẹge ọ dụ bẹ iichi onye Híburu ibe ngu iphe?”


\par }{\PP \VS{14}Onye onanu asụ iya: “?Bụ onye meru ngu onye ishi; mẹ onye ikpe l'ẹke ẹphe nọ? ?T'i mewa t'i gbua ya ẹge i gburu onye Íjiputu phụ?” Ya ndono; Mósisu atsụlahaa egvu; rịa; sụ: “Iphe-a, ya meru-a b'e gbe madzuwaru nụ.”


\par }{\PP \VS{15}Fero anụlephu iphe ono; melahaa tẹ ya gbua Mósisu. Obenu lẹ Mósisu gbalaru l'ufu Fero; gbaru lashia alị ndu Mídiya je eburu. Yo rua je adụgaru anọdu l'iku wẹlu.

\VS{16}Yo nweru onye agwajẹru ndu Mídiya iphe, mụtaru ụnwu-mgbọko ẹsaa. Ụnwu-mgbọko ono abya lẹ wẹlu ono okuta mini ye l'iphe eeyejeru anụ mini tẹ atụru nna ẹphe ngụa.

\VS{17}Yo nweru ndu ọdo, eche atụru, byaru bya achịfu ẹphe. Ya ndono; Mósisu egbeshi je eyetaru ẹphe ẹka; kuta mini doberu atụru ẹphe.


\par }{\PP \VS{18}Ụnwu-mgbọko ono alatalẹphu; nna ẹphe; mbụ Ruwẹlu; ajị ẹphe: “?Nanụ ẹge ọ dụ bẹ unu latakeberu ẹgwegwa ẹge-a ntanụ?”


\par }{\PP \VS{19}Ẹphe asụ iya l'o nweru nwoke Íjiputu, nafụtaru ẹphe l'ẹka ndu eche atụru ndu ọphu; bya esetakwaphu mini doberu atụru ẹphe; t'ọ ngụa.


\par }{\PP \VS{20}Yọ jị ụnwada iya ono: “?Nanụ onye ọphu? ?Bụ ngụnu kparu iphe unu paru iya haa? Unu je ekua ya t'ọ bya eria nri.”


\par }{\PP \VS{21}Mósisu ekweta tẹ yẹle nwoke ono e-buru. Yo duta nwatibe iya ọphu eeku Zipora kee Mósisu; yọ lụru.

\VS{22}Zipora abya amụtaru Mósisu nwata nwoke. Mósisu agụa ya Geshọmu; kẹle Mósisu sụru: “Ya bụ mbyamụmbya l'alị ndu ọhodo.”


\par }{\PP \VS{23}A nọnyaa; eze ndu Íjiputu anwụhu. Ndu Ízurẹlu anọdu l'ude; l'echi mkpu; l'ara t'e yeru ẹphe ẹka l'iphe-ẹhuka, ẹphe eje k'abụbu ono, ẹphe bụ ohu ono. Ẹkwa ono, ẹphe ara ono abya erua Nchileke nchị.

\VS{24}Nchileke anụa aphụ ono, ẹphe agụ ono; bya anyata ndzụ, ẹphe lẹ Ébirihamu; mẹ Áyizaku; mẹ Jékọpu gbaru.

\VS{25}Nchileke abya aghaa ẹnya; lee ndu Ízurẹlu; rịlahaa ọriri ẹhu ẹphe.




\par }\Chap{3}{\SH Mósisu yẹle ọku, enwu l'iru nwoshi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Mósisu l'eche atụru Jeturo, bụ nna nyee ya, bụkwa iya phụ bụ onye agwajẹru ndu Mídiya iphe. Yo be ujiku lanụ; Mósisu achịta atụru ono jeshia ẹke, teru ẹnya l'echi-ẹgu. Yọ bya ejerua l'ugvu Họ́rebu, bụ iya bụ ugvu Nchileke.

\VS{2}Yọ nọdu l'ẹke ono; ojozi Ojejoje egude ire-ọku, enwu l'iru nwoshi hee ya l'ifu. Mósisu aphụa l'ọku ono enwu l'iru nwoshi ono; obenu l'ẹ to kedu iya ekeke.

\VS{3}Mósisu asụ tẹ ya jeedu je aphụ iphe ọwaa, dụ biribiri, eme nụ-a; tẹ ya maẹduru iphe, meru iphe, ọku ono te ekedu nwoshi ono ekeke.


\par }{\PP \VS{4}Ojejoje aphụlephu l'ọ kpịritawaru ntse tẹ ya phụ iphe ono; Nchileke eshi l'iru ono kua ya: “Mósisu! Mósisu!”

\par }{\PP Mósisu aza iya; sụ iya: “L'ọ kwa iya ndọ-ọ.”


\par }{\PP \VS{5}Nchileke asụ iya: “Ba akpịritahekwa ntse ọdo! Yefu akpọkpa ngu; kẹ l'ẹke ono, iivudo ono bụ alị, dụ nsọ.”

\VS{6}Yọ sụkwaphu Mósisu: “Ọo yẹbedua bụ Nchileke kẹ nna ngu; bụru Nchileke kẹ Ébirihamu; bụru Nchileke kẹ Áyizaku; bụkwaruphu Nchileke kẹ Jékọpu.” Mósisu a-nụ l'iya phụ; wohaa ifu; kẹ l'ọotsu egvu ole Nchileke ẹnya.


\par }{\PP \VS{7}Ojejoje asụ iya: “Lẹ ya phụwaru iphe-ẹhuka, ndu nk'iya eje lẹ Íjiputu. Ya nụwaru mkpu, ẹphe echi; sụ t'a dzọfuta ẹphe l'ẹka ndu udumalị. Iphe-ẹhuka, ẹphe eje bẹ ruwaru iya l'ẹhu.

\VS{8}Ọo ya bụ; lẹ ya byawaru tẹ ya nafụta ẹphe l'ẹka ndu Íjiputu; duru ẹphe lashia l'alị, dụ mma; ha nshinu; bya abụru alị-ọtsu ndu Kénanu; mẹ kẹ ndu Hetu; kẹ ndu Amọru; kẹ ndu Pẹ́rezu; kẹ ndu Hevu; mẹ kẹ ndu Jebusu.

\VS{9}Nta-a bẹ mkpu, ndu Ízurẹlu echi ruwaru iya nchị. Ya aphụwa ẹge ndu Íjiputu gude akpa ẹphe ẹhu.

\VS{10}Nta-a bẹ ya ezi ngu t'i jekfube Fero je edufuta ndu nk'iya, bụ ndu Ízurẹlu lẹ Íjiputu!”


\par }{\PP \VS{11}Obenu lẹ Mósisu sụru Nchileke: “?Bụ onye bẹ ya bụ k'oje ọkpofu Fero l'ifu; dufuta ndu Ízurẹlu lẹ Íjiputu?”


\par }{\PP \VS{12}Nchileke asụ iya: “Ya e-swiru ngu-a eswiru. Ọdo bụ l'ọwaa a-bụru iphe-ọhubama, ii-gude maru l'ọo yẹbedua ziru ngu: I -dufutalẹphu ndu ono lẹ Íjiputu bẹ unu a-baru yẹbe Nchileke ẹja l'ugvu-a.”


\par }{\PP \VS{13}Mósisu asụ Nchileke: “Ọ -bụkwanuru lẹ ya jekfuberu ndu Ízurẹlu je asụ ẹphe: ‘Lẹ Nchileke kẹ nna ẹphe zikwaru iya tẹ ya byakfuta ẹphe.’ Ẹphe -jịkwanu iya ẹpha ngu; ?bụ ngụnu bẹ ya e-kfuru ẹphe?”


\par }{\PP \VS{14}Nchileke asụ Mósisu: “{\SC{YA BỤ ONYE YA BỤ.}} Iphe, ii-kfuru ndu Ízurẹlu bụ: ‘L'ọo
{\SC{YẸBEDUA}} bẹ ziru ngu t'ị byakfuta ẹphe.’ ”


\par }{\PP \VS{15}Nchileke asụkwaphu Mósisu t'ọ sụ ndu Ízurẹlu: “L'ọo Ojejoje,\FTNT{*}{{\FR 3:15 }{\FR{3:15
}}{\FQ{Ojejoje
}}{\FT{bụ ẹpha, Nchileke kuru onwiya. E -je iya edede lẹ Híburu bẹ iphe ee-de bụ YHWH. YHWH abụru akpụru okfu, ẹ ta gụ-ghedu agụghe. Yọ dụ l'ọ bụ ọphu aa-sụ l'iphe bụ “ọ-kọ-l'ẹpha.” Ọ bụ ẹge ee-shi t'a agụ-je iya agụgu; bẹ ndu ka iya amama bya edeshia akpụru okfu ndu ọphu e tsuru kpọngu kpọngu ye iya; yọ bụru Yahuwe; k'ọphu aa-dụje ike kpọo ya. Iphe, e deru iya lẹ Ikwo bụ Ojejoje, bụkwanu l'ọ bụ onye ẹ te nwedu teke o shi; to nwe teke ọ -nọnyaa; tọo nọhe.}}} bụ Nchileke kẹ nna unu phẹ; mbụ Nchileke kẹ Ébirihamu; Nchileke kẹ Áyizaku; mẹ Nchileke kẹ Jékọpu; bẹ ziru ngu t'ị byakfuta ẹphe. Ọ bụ ẹpha iya ndono gbururu jeye lẹ gbururu; bụru ẹpha ono bẹ ee-gude maru iya tsube l'ọgbo rua l'ọgbo.


\par }{\PP \VS{16}“Tụgbua je ekukobe ndu bụ ọgurenya lẹ Ízurẹlu; sụ ẹphe lẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ nna unu phẹ; mbụ Nchileke kẹ Ébirihamu; mẹ kẹ Áyizaku; mẹ kẹ Jékọpu byakfutaru ngu bya asụ lẹ ya lewaru unu ẹnya; bya aphụ egbe iphe, eeme unu lẹ Íjiputu.

\VS{17}Ya kwewaru ụkwa lẹ ya e-dufuta unu l'iphe-ẹhuka, unu eje lẹ Íjiputu; duru unu je edobe l'ẹgiri alị ndu Kénanu; mẹ kẹ ndu Hetu; kẹ ndu Amọru; kẹ ndu Pẹ́rezu; kẹ ndu Hevu; mẹ kẹ ndu Jebusu.


\par }{\PP \VS{18}“Ndu bụ ọgurenya lẹ Ízurẹlu e-geberu ngu-a nchị. Ọo ya bụ lẹ nggụbedua; mẹ ndu bụ ọgurenya a-yị jekfube eze ndu Íjiputu je asụ iya: ‘Lẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Híburu; bẹ byakfutakwaru unu. T'ọ hanụa unu t'unu jee ije ujiku ẹto lụfu l'echi-ẹgu; je egwooru Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹja.’

\VS{19}Ya makwaru-a l'eze ndu Íjiputu te ekwedu t'unu je; gbahaa l'e meru iya l'ẹka ike.

\VS{20}Ọo ya bụ lẹ ya a-machị ẹka; gude iphe, dụ biribiri, ya e-me lẹ Íjiputu nụa ẹphe chịkfuu. Teke iphe ono -metsuaru bẹ oo-kwetaa haa unu t'unu la.


\par }{\PP \VS{21}“Ya e-me tẹ ndu Ízurẹlu nọdu ndu Íjiputu l'obu; k'ọphu bụ; unu -ladẹlephu; t'unu ba agba ẹka.

\VS{22}Iphe, bụ nwanyi Ízurẹlu, nọnu a-rọta onye obutobu iya; m'ọ bụ nwanyi, bu l'ụlo iya iphe, e meru lẹ mkpọla-ọcha; mẹ ọphu e meru lẹ mkpọla-ododo; mẹ uwe, unu e-ye ụnwegirima unu. Ọo ya bụ unu eshi ẹge ono gwoo iphe ndu Íjiputu gude la.”




\par }\Chap{4}{\SH Iphe-ọphulenya, Mósisu e-meshi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mósisu asụ: “?Ọ -bụkwanuru l'ẹphe te kwetadu iphe, ya kfuru; m'ọ bụkwanu l'ẹphe te kwedu ngabẹru iya nchị; sụ l'ọ bụ ẹjo-ire; lẹ Ojejoje ta abyakfutadu iya-e?”


\par }{\PP \VS{2}Ojejoje ajị iya: “?Bụ ngụnu b'i gude l'ẹka ẹge ono?”

\par }{\PP Yọ sụ iya l'ọ kwa mgbọro.


\par }{\PP \VS{3}Ojejoje asụ iya t'ọ tọgbo iya l'alị!

\par }{\PP Yọ tọgbo iya. Yọ ghọo agwọ. Yo ye ọkpa l'ọso.

\VS{4}Ojejoje asụ iya: “Machịa ẹka gude iya lẹ mgbọdzu!” Mósisu abya amachịa ẹka; zụ agwọ ono. Yọ ghọo; bya abụru mgbọro ẹge o shi bụru.

\VS{5}Ojejoje asụ iya l'iphe ono bụ k'ọphu ẹphe e-kweta lẹ Ojejoje, bụ iya bụ Nchileke kẹ nna ẹphe; mbụ Nchileke kẹ Ébirihamu; Nchileke kẹ Áyizaku; mẹ Nchileke kẹ Jékọpu bẹ byakfutaru ngu nụ.


\par }{\PP \VS{6}Ojejoje asụkwaphu Mósisu t'o nwua ẹka lẹ mkpuli uwe\FTNT{*}{{\FR 4:6 }{\FR{4:6
}}{\FT{Iphe, eekfu okfu iya l'ẹka-a bụ mkpuli uwe iya ẹke ọphu kpuchiru iya ẹpho; k'ọphu ọ dụ ụdudu l'ọora ẹka l'ẹpho.}}} iya! Mósisu abya enwua ya. T'o wofuta ẹka; bẹ ẹhu-labụ mewaru iya ẹka; yọ chahụwa phorophoro.


\par }{\PP \VS{7}Nchileke asụ iya: “Ngwaa; yephu ẹka ngu azụ lẹ mkpuli-ẹpho ngu!” Mósisu abya eyephu iya azụ. Yo wofuta iya; ẹhu-labụ ono emishihuwa; ẹka iya adụkotawa iya ẹge ẹhu iya ibe iya ọphu dụ.


\par }{\PP \VS{8}Ya ndono; Ojejoje asụ: “Ọ -bụru l'ẹphe te ekwetadu nke ngu; m'ọ kwanu l'ẹphe ta angabẹduru ngu nchị l'iphe-ọphulenya kẹ mbụ phụ bẹ ẹphe e-kweta-a k'ẹbo-wa.

\VS{9}Ọbu; ọ -bụru l'ẹphe te kwetadu; ọ -bụkwanuru l'ẹphe ta ngabẹduru ngu nchị l'iphe-ọphulenya labụ-wa; nggu eje ekuta mini lẹ Ẹnyimu Náyịlu; bya awụshi l'alị ọkponku. Mini ono, i kutaru l'ẹnyimu ono a-ghọ mee l'alị l'ẹke ono.”


\par }{\PP \VS{10}Mósisu asụ Ojejoje; “Nnajiufu; ya ta amakwa ẹge aasajẹ okfu. Tsubekpoo lẹ mbụ byeye nta-a, iikfu eyeru yẹbe nwozi ngu-a bẹ ya bụlephu onye apa ire apapa; bya abụru onye atsụ ntsụ.”


\par }{\PP \VS{11}Ojejoje asụ iya: “?Bụ onye meru ọnu madzụ? ?Bụ onye emeje madzụ t'ọoda nkịchi; m'ọ bụ t'ọnu bụru iya kpụrukuduku? ?Bụ onye emeje madzụ t'ọ phụ ụzo; m'ọ bụ t'ọ tsụ ìshì? ?Tọ bụdu yẹbedua, bụ Ojejoje?

\VS{12}Ngwaa; je! Ya e-yetaru ngu-a ẹka t'i kfua okfu; zikwa ngu phụ iphe, ii-kfu.”


\par }{\PP \VS{13}Obenu lẹ Mósisu sụru iya: “Byiko; Onye nwe mu-nụ; zia ya rụ onye ọdo t'o je iya.”


\par }{\PP \VS{14}Ya ndono; ẹhu eghulahaa Ojejoje eghughu l'ẹke Mósisu nọ. Yọ sụ Mósisu: “?Nwunne ngu; mbụ Érọnu, bụ o-shi-l'eri Lívayi eghe-e? Ya makwarua lẹ Érọnu maru ẹge eekfuje okfu. Ọ nọokwa l'ụzo l'abya ngu ndzuta. Ọdo bụ l'ẹhu a-tsọ iya ẹna m'ọ -phụa ngu.

\VS{15}Ii-kfuje yeru iya; karu iya iphe, oo-kfu. Ya a-nọdua eyeru unu ẹbo ẹka l'okfu okfu; l'ezijekwaphu unu iphe, unu e-meje.

\VS{16}Ọ bụ Érọnu e-kfuchitajeru ngu l'ẹke ndu Ízurẹlu nọ. Ọ bụ iya a-bụru ọnu ngu; nggụbedua adụ l'ọ bụ Nchileke l'ẹke, ọono.

\VS{17}Ọlobu t'i gude mgbọro-wa, i gude l'ẹka-wa; k'ọphu ii-gude iya mee iphe-ọphulenya ono.”


\par }{\SH Mósisu alaphu azụ lẹ Íjiputu
\par }
{\PP \VS{18}Tọ dụ iya bụ; Mósisu abya ejekfu Jeturo, bụ nna nyee ya je asụ iya t'ọ haa ya tẹ ya jekfu ndibe ẹphe Íjiputu je amaru; ?mẹ ẹphe nọ-kwadu-a ndzụ.

\par }{\PP Jeturo ekweta; sụ iya t'ọ tọkwa ẹhu.


\par }{\PP \VS{19}Teke ono bẹ Ojejoje nọhawa l'alị Mídiya; sụ Mósisu t'ọ tụgbua laphu azụ lẹ Íjiputu; kẹ l'iphe bụ ndu ono, shi achọ ndzụ iya ono nwụshihukotawaru.

\VS{20}Tọ dụ iya bụ; Mósisu abya eduta nyee ya; mẹ ụnwu iya; ẹphe enyikobe nkakfụ-ịgara; yọ bụru ẹphe ọla Íjiputu. Yo wota mgbọro Nchileke ono gude l'ẹka.


\par }{\PP \VS{21}Ojejoje sụ Mósisu: “Ị -lalẹphu Íjiputu; chịkokwa iphe, dụ biribiri ono, ya nụru ngu ike t'i mee l'ifu Fero ono mekota. Ọle ya a-kpọ-chi iya ọkpoma akpọ-chi; k'ọphu bụ l'ẹ too kwedu aha ndu Ízurẹlu t'ẹphe la.

\VS{22}Iphe, ii-kfuru Fero bụ l'ọo yẹbe Ojejoje sụru l'ọo Ízurẹlu bụ ọkpara iya.

\VS{23}Ya kfuwaru ngu sụ t'ị haa ọkpara iya ono t'ọ la; k'ọphu ọo-baru iya ẹja. Ị -jịka l'ẹ tịi hadu iya t'ọ la bẹ ya e-gbukwa ọkpara nkengu.”


\par }{\PP \VS{24}Ya ndono; yo rua l'ụzo ẹke ẹphe radụru; Ojejoje abyakfuta Mósisu; melahaa tẹ ya gbua ya.

\VS{25}Zipora ewota mkpuma, atsụ nkọ; bya ebuta nwatibe iya akpapyị; denyi Mósisu l'ọkpa; sụ iya lẹ nta-a bẹ ẹphe lụwaru l'ẹhu mee.

\VS{26}Ya ndono; Ojejoje ahaa ya. Teke ono, Zipora sụru l'ẹphe lụwaru l'ẹhu mee ono bẹ iphe, ọoru ẹka bụ k'obu útsù phụ.


\par }{\PP \VS{27}Ojejoje asụ Érọnu t'o je Mósisu ndzuta l'echi-ẹgu. Tọ dụ iya bụ; Érọnu agbakfu Mósisu l'ugvu Nchileke; je anmaa ya akpa.

\VS{28}Mósisu abya akọkotaru Érọnu iphemiphe ọbule, Ojejoje ziru iya t'o je ekfua; mẹkwaphu k'iphe-ọphulenya ono, Nchileke sụru t'o meshia ono.


\par }{\PP \VS{29}Mósisu yẹle Érọnu abya ekukota ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu l'ẹphe ha;

\VS{30}Érọnu abya atụko iphemiphe ọbule ono, Ojejoje kfushiru Mósisu ono kfukotaru ẹphe. Yọ bya emee iphe-ọphulenya ono l'ifu ndu Ízurẹlu;

\VS{31}ẹphe ekweta. Ẹphe anụlephu lẹ Ojejoje akpa ishi ẹphe; mẹ l'ọ phụwaru iphe-ẹhuka, ẹphe eje; fuzita; baaru Nchileke ẹja.




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}E metsua; Mósisu yẹle Érọnu ejekfu Fero je asụ iya: “Lẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ Ízurẹlu sụkwaru t'ọ haa ndibe iya t'ẹphe je agbaaru iya ajị l'echi-ẹgu.”


\par }{\PP \VS{2}Fero ajị ẹphe: “?Bụ onye bụ Ojejoje; k'ọphu ya a-ngabẹru iya nchị; haa ndu Ízurẹlu t'ẹphe tụgbua? Ya ta makwa Ojejoje ono; ya ta aha ndu Ízurẹlu t'ẹphe tụgbua.”


\par }{\PP \VS{3}Ẹphe asụ iya: “Nchileke ndu Híburu byakfutakwaru ẹphe. Hanụa ẹphe t'ẹphe lụfu l'echi-ẹgu jee ije abalị ẹto je agbaru Ojejoje, bụ Nchileke ẹphe ẹja. Ọdumeka bẹ oo-gudekwa o-me-l'ẹhu; m'ọ bụ ọgu gbushia ẹphe.”


\par }{\PP \VS{4}Obenu l'eze ndu Íjiputu kuru Mósisu yẹle Érọnu; jị ẹphe: “?Bụ ngụnu kparu iphe unu jeru je achịfuta ndu ono l'ozi ẹphe? Ngwaa; unu tụgbua laphu azụ l'ozi unu!”

\VS{5}Yọ sụkwaphu ẹphe: “Unu lewaru! Nta-a bẹ ndu Ízurẹlu hawaa l'igwe; unu abya akpọshilahaa ẹphe ozi, ẹphe eje!”


\par }{\PP \VS{6}Ọ kwaphụ mbọku ono bẹ Fero kuru ndu udumalị; mẹ ndu bụ ishi l'ozi ndu Ízurẹlu; sụ ẹphe:

\VS{7}“Unu ba anụjehe ndu Ízurẹlu ẹswa, ẹphe e-gudeje ayọ ẹja! T'ẹphe jeje je achọo ẹswa chịta l'onwẹphe!

\VS{8}Ọle t'ọ bụkwaru ẹja ole, ẹphe shi ayọtajehawaa lẹ mbụ bẹ unu e-me ẹphe t'ẹphe yọtaje. Unu be egbubotakwa iphe l'ẹja ole, ẹphe shi ayọtajehawaa. Ẹphe bụ ndu ẹnyiru. Yọ bụru iya kparu iphe, ẹphe echi mkpu t'a haa ẹphe t'ẹphe je egwooru Nchileke ẹphe ẹja.

\VS{9}Unu kabaa ẹphe ọkpabe ozi; k'ọphu ụzo k'oje ọngabe nchị lẹ ntụmatu ta dụheduru ẹphe.”


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; ndu udumalị; mẹ ndu bụ ishi l'ozi ono asụ ndu Ízurẹlu: “Ọwaa iphe, Fero ekfu. Ọ sụru t'ẹ ba nụjehe unu ẹswa.

\VS{11}T'unu jeje je achịta iya l'onwunu l'ẹke unu phụru iya. Ọle ozi unu; b'e te egbubotakwa iphe m'ọo nanụ.”

\VS{12}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu agbakashịhu tsoru alị Íjiputu l'ọ ha; chọlahaa ẹswa, ẹphe e-vuta gude ayọ ẹja ọbu.

\VS{13}Ndu udumalị achịlahaa ẹphe kpabẹkpabe; sụ ẹphe: “T'ẹphe yọta-dzua ẹja ole, ẹphe shi ayọtaje l'ụboku teke phụ, e shi evutajeru ẹphe ẹswa phụ!”

\VS{14}Ndu udumalị Fero abya echilahaa ndu ishi l'ozi ndu Ízurẹlu ono iphe; mbụ ndu ono, ẹphe fọtaru dobe t'ẹphe letaje ndu Ízurẹlu ẹnya ono; sụ ẹphe: “?Bụ ngụnu kparu iphe, unu ta yọ-dzudu ẹja unu ụnyaphua; mẹ ntanụ ẹge unu shi ayọ-dzujehawa iya?”


\par }{\PP \VS{15}Ndu ishi l'ozi ndu Ízurẹlu ono abya awukfu Fero; sụ iya: “?Bụ ngụnu bẹ iime ẹphebe ndu ozi ngu ẹge-a?

\VS{16}Ndu ozi ngu b'e te vutajeheduru ẹswa; tẹmanu a sụkwaphu t'ẹphe yọo ẹja. E chilahaa ndu ozi ngu iphe; l'ẹke ọ kwa ndu nke ngu b'o shi l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{17}Fero asụ: “Ọ bụ kẹ mmanu ono, unu nọ ono kparu iphe, unu wataru okfu t'a haa unu t'unu je egwooru Ojejoje ẹja.

\VS{18}Unu tụgbua nta-a je eje ozi, unu eje. E te evutaheduru unu ẹswa. Ọle mkpakọ bụkwa t'unu yọta-dzujee ẹja ole, unu shi ayọtaje!”


\par }{\PP \VS{19}Ndu ishi l'ozi ndu Ízurẹlu abya amaru l'ẹphe nmawaru lẹ gangu; l'ẹphe nụtsuaru l'e te egbubotadu iphe l'ẹja ole, ẹphe shi ayọtaje l'ụboku.

\VS{20}Ẹphe alụfutalephu l'ufu Fero; phụa Mósisu yẹle Érọnu l'ẹke ẹphe vudo l'eche ẹphe;

\VS{21}su ẹphe: “Tẹ Ojejoje lekwaa ẹnya l'iphe-a, unu meru-wa; kpee unu ikpe iya! Kẹ l'unu kpatawaru; ẹphe abya adụ Fero yẹle ndu ozi iya ashị. Nta-a bẹ unu wowaru mma ye ẹphe l'ẹka t'ẹphe gbushia ẹphe.”


\par }{\SH Ụkwa Nchileke lẹ ya \newline  a-dzọfuta ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{22}Mósisu ejekfu Ojejoje bya asụ iya: “Nggụbe Nnajiufu! ?Bụ ngụnu kparu iphe, i wotaru ndu-a egbe iphe-ẹhuka ọwaa? ?Bụ ngụnu kparu iphe, i ziru iya egbe ozi ọwaa?

\VS{23}Keshinu teke ya jekfutsuaru Fero je egude ẹpha ngu kfuru yeru iya b'o wotaru iphe-ẹhuka, dụ ẹge-a tukobe ẹphe l'ishi. Ọphu 'onwedu iphe, i meru lẹ phuu gude dzọfuta ndu nke ngu.”




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu: “Nta-a bẹ ịi-phụnua iphe, ya e-me Fero. Kẹ l'ọo ẹka-ike bẹ ya e-gude mee; yọ haa ẹphe; mbụ l'ọo ẹka-ike bẹ ya e-gude mee; yọ chịfu ẹphe l'alị iya.”


\par }{\PP \VS{2}Nchileke asụ Mósisu: “L'ọo yẹbedua bụ Ojejoje.

\VS{3}Ya seru Ébirihamu l'ifu; see Áyizaku l'ifu; sekwaaphu Jékọpu l'ifu; kfuru ẹphe l'ẹpha iya bụ Nchileke, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike. Obenu l'ẹpha iya ono, bụ Ojejoje ono bẹ ya te medu t'ẹphe maru.

\VS{4}Ẹphe l'iya abya agbaa ndzụ lẹ ya a-nụ ẹphe alị Kénanu, bụ ẹke ẹphe shi buru l'ọ bụ ndu laru alala.

\VS{5}Ọdo abụru lẹ ya nụwaru ude, ndu Ízurẹlu atsụ; mbụ ndu ono, ndu Íjiputu meru; ẹphe abụru ohu ono; nyata ọgba-ndzụ iya ono.


\par }{\PP \VS{6}“Ọo ya bụ; unu sụ ndu Ízurẹlu: ‘L'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje. Ya a-nafụta unu l'ozi mkpọ-nyi-ẹnya ono, ndu Íjiputu dzuberu unu ono; mee t'unu nweru onwunu; t'unu ba bụhe ohu ẹphe. Ya a-machị ẹka iya gude dzọfuta unu; bya emeshia iphe, dụ biribiri gude nụa ẹphe aphụ.

\VS{7}Ya e-me unu; unu abụru ndu nk'iya; yẹbedua abụru Nchileke unu. Ọo ya bụ; unu amaru l'ọo yẹbedua, bụ Ojejoje bụ Nchileke unu; mbụ onye ono, nafụtaru unu l'ozi mkpọ-nyi-ẹnya ono, ndu Íjiputu dzuberu unu ono.

\VS{8}Ya e-duta unu dubata l'alị ono, ya paliru ẹka iya imeli; ria angu lẹ ya a-nụ Ébirihamu; mẹ Áyizaku; mẹ Jékọpu ono. Ya a-nụ iya unu t'ọ bụru òkè-iphe unu. Ọo yẹbedua bụ Ojejoje.’ ”


\par }{\PP \VS{9}Mósisu abya ezia ndu Ízurẹlu, iphe ono, Nchileke ziru ono. Obenu l'ẹphe te yeduru iya ọnu; kẹle meji tọfuwaru ẹphe; l'ozi mkpọ-nyi-ẹnya ono, e dzuberu ẹphe ono.


\par }{\PP \VS{10}Ojejoje asụ Mósisu

\VS{11}t'o je ekfuaru Fero, bụ eze ndu Íjiputu t'ọ haa ndu Ízurẹlu t'ẹphe tụgbua lụfu lẹ Íjiputu.


\par }{\PP \VS{12}Mósisu asụ Ojejoje: “Ọ -bụru lẹ ndu Ízurẹlu ta ngaduru iya nchị; ?nanụ ẹge Fero e-shi ngaaru iya nchị ẹge-a ya atsụ ntsụ-a?”

\VS{13}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje abya ekfuaru Mósisu yẹle Érọnu okfu ẹhu ndu Ízurẹlu; mẹ okfu ẹhu Fero bụ, eze ndu Íjiputu; sụ t'ẹphe dufuta ndu Ízurẹlu lẹ Íjiputu.


\par }{\SH Ọkpa-ikfu Mósisu; mẹ kẹ Érọnu
\par }
{\PP \VS{14}Ọwaa bụ ndu, bụ ishi l'ẹnya-ufu nna ẹphe.

\par }{\PP Ụnwu kẹ Rúbẹnu, bụ ọkpara Ízurẹlu bụ Hanọku; Palu; Hézurọnu; mẹ Kami. Ndu ono bụkota ndu ikfu Rúbẹnu l'ẹphe ha.


\par }{\PP \VS{15}Ụnwu kẹ Símiyọnu bụ Jimẹlu; Jaminu; Ohadu; Jakinu; Zoharu; mẹ Shọlu, bụ nwanyi Kénanu mụtaru iya. Ndu ono bụkota ndu ikfu Símiyọnu l'ẹphe ha.


\par }{\PP \VS{16}Ọwaa bụ ẹpha ụnwu Lívayi l'ẹge e deru ẹphe l'ẹkwo: Geshọnu; Kohatu; mẹ Merari. Lívayi nọru ụkporo afa ishingu l'afa iri l'ẹsaa.


\par }{\PP \VS{17}Ụnwu Geshọnu l'ẹnya-ufu l'ẹnya-ufu bụ Libuni; waa Shimeyi.


\par }{\PP \VS{18}Ụnwu Kohatu bụ Amuramu; Izuha; Hẹ́buronu; mẹ Uzẹlu. Kohatu nọru ụkporo afa ishingu l'afa iri l'ẹto.


\par }{\PP \VS{19}Ụnwu Merari bụ Mahuli; mẹ Mushi. Ono bụ ndu ikfu Lívayi l'ẹge e deru iya l'ẹkwo.


\par }{\PP \VS{20}Amuramu bẹ lụru nwunne nna iya, bụ Jokebẹdu. Yọ mụtaru iya Érọnu; mẹ Mósisu. Amụramu nọru ụkporo afa ishingu l'afa iri l'ẹsaa.


\par }{\PP \VS{21}Ụnwu Izuha bụ Kora; mẹ Nefẹgu; ọwaa Zikiri.


\par }{\PP \VS{22}Ụnwu Uzẹlu bụ Mishẹlu; mẹ Eluzafanu; ọwaa Sitiru.


\par }{\PP \VS{23}Érọnu bẹ lụru Elisheba, bụ nwatibe Amínadabu; bụkwaruphu nwunne Náshọnu kẹ nwanyi. Elisheba ono amụtaru iya Nadabu; Abihu; Eliyéza; mẹ Itama.


\par }{\PP \VS{24}Ụnwu Kora bụ Asiru; mẹ Ẹlukana; ọwaa Abiyasafu. Ndu ono bụ ndu ẹnya-ufu Kora.


\par }{\PP \VS{25}Eliyéza Érọnu lụru nwatibe Putẹlu. Yọ bya amụtaru iya Finehasu.

\par }{\PP Ndu ono bụkota ndu ishi ufu ndibe Lívayi l'ikfu l'ikfu.


\par }{\PP \VS{26}Ọ bụ Érọnu ono; yẹle Mósisu bụ ndu Ojejoje sụru t'ẹphe shi lẹ Íjiputu dufuta ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha!

\VS{27}Ọ bụ ẹphe bụ ndu, kfuru Fero, bụ eze ndu Íjiputu kẹ odufuta ndu Ízurẹlu l'alị Íjiputu. Ọ kwaphụ Mósisu yẹle Érọnu lanụ ono b'ọ bụ.


\par }{\SH Érọnu bụ ọnu, ekfuchitaru Mósisu
\par }
{\PP \VS{28}Ya ndono; teke ono, Ojejoje kfuru yeru Mósisu l'alị ndu Íjiputu ono

\VS{29}bẹ Ojejoje sụru iya: “Ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje. Zikota Fero, bụ eze Íjiputu iphemiphe ọbule ono, ya ziru ngu ono.”


\par }{\PP \VS{30}Obenu lẹ Mósisu sụru Ojejoje: “Keshinu ya bụ onye atsụ ntsụ; ?nanụ ẹge Fero e-shi ngabẹru iya nchị?”




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ Mósisu: “Lekwa lẹ ya mewaru ngu; t'ị dụ Fero l'ọ bụ Nchileke. Nwunne ngu Érọnu abụru onye a-nọdu ekfuchitaru ngu okfu.

\VS{2}Kfukotakwa iphemiphe ọbule, ya kfuru ngu. Nwunne ngu Érọnu e-kfuru Fero t'ọ haa ndu Ízurẹlu t'ẹphe lụfu l'alị iya.

\VS{3}Obenu lẹ ya a-kpọ-chi Fero ọkpoma. Ya e-meshi iphe-ọphulenya; mẹ iphe dụgbaa biribiri l'alị Íjiputu;

\VS{4}obenu lẹ Fero ta angadụru unu nchị. Ọ bụ teke ono bẹ ya e-byi ndu Íjiputu ẹka; meshia iphe, dụ biribiri; gude nụa ẹphe aphụ; shi ẹge ono dufuta ndibe iya, bụ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha lẹ Íjiputu.

\VS{5}Ndu Íjiputu a-marua l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje teke ya machịleruphu ẹka; byia ndu Íjiputu; dufuta ẹphe ndu Ízurẹlu l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{6}Mósisu yẹle Érọnu abya emee iphe Ojejoje ziru ẹphe.

\VS{7}Mósisu nọwaru ụkporo afa ẹno; Érọnu anọwa ụkporo afa ẹno l'afa ẹto teke ẹphe jeru je ekfuru nụ Fero.


\par }{\SH Mgbọro Érọnu ghọru agwọ
\par }
{\PP \VS{8}Ojejoje asụ Mósisu yẹle Érọnu:

\VS{9}“Ọ -bụru lẹ Fero sụru unu t'unu mee iphe-ọphulenya gude koshi iphe, unu ekfu; nggu asụ Érọnu t'o wota mgbọro iya tọgbo Fero l'ifu; t'ọ ghọo agwọ!”


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; Mósisu yẹle Érọnu abya ejekfu Fero je emekota ẹge Ojejoje ziru ẹphe. Érọnu atọgbo Fero yẹle ndu ozi iya mgbọro ono l'ifu; yọ ghọo agwọ.

\VS{11}Fero abya ekukoo ndu mmamiphe; mẹ ndu amamanshi. Ndu njibya Íjiputu ono egude ụzo, ẹphe egudeje eme amamanshi; mekwaaphu iphe ono.

\VS{12}Onyenọnu l'ẹphe ha abya atọgbokota mgbọro nk'iya l'alị; yọ ghọshia agwọ. Ọle mgbọro kẹ Érọnu bya achịko mgbọro kẹ ndu ono lekota.

\VS{13}Obekwanu l'obu Fero kpọ-chileru-a ẹge ọ kpọ-chiru; tọ ngarụ ẹphe nchị, bụ iya bụ ẹge ono, Ojejoje kfuhawaru ono.


\par }{\SH Mini ghọru mee
\par }
{\PP \VS{14}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu l'obu Fero kpọ-chikwaru akpọ-chi. Ọ jịkakwaru lẹ ya ta ahadu ndu Ízurẹlu t'ẹphe la.

\VS{15}Sụ iya: “Jekfu Fero l'ụtsu teke ọo-nọdu eje l'ẹnyimu. Nọdu l'iku Náyịlu kwabẹru iya; nggu ewota mgbọro phụ, shi ghọo agwọ phụ gude l'ẹka.

\VS{16}Nggu asụ iya lẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Híburu zikwaru ngu t'ị bya asụ iya t'ọ haa ndibe iya t'ẹphe la; k'ọphu ẹphe a-baru iya ẹja l'echi-ẹgu. Obenu lẹ keshinu teke ono b'ẹ to kwedu.

\VS{17}Ọwaa iphe, Ojejoje ekfu: ‘Lẹ shita l'iphe-a; bẹ ịi-maru l'ọo yẹbedua bụ Ojejoje. Yẹbe Mósisu e-woru mgbọro-a, ya gude l'ẹke-a chia lẹ mini Náyịlu. Mini ono aghọo mee.

\VS{18}Ẹma, nọkota lẹ Náyịlu a-nwụshihukota. Ẹnyimu ono eshihu erehu erehu; k'ọphu bụ lẹ ndu Íjiputu ta adụdu ike ọngu mini, shi iya nụ.’ ”


\par }{\PP \VS{19}Ojejoje asụ Mósisu: “T'o kfuaru Érọnu t'o wota mgbọro iya machịa l'iphe, bụ mini, nọkota l'alị Íjiputu: l'iphe, bụ ẹnyimu; iphe, bụ nggele; iphe, bụ okpuru; mẹ iphe bụ mgbakọbe-mini nọnu; t'ọ ghọo mee. Mee a-tụko ẹkemeke ọbule dzuru l'alị Íjiputu; mbụ je akpaa l'iphe bụ ọdo-mini; ndu ọphu a pyịru apyịpyi; mẹ ndu ọphu a kpụru akpụkpu.”


\par }{\PP \VS{20}Mósisu yẹle Érọnu abya emee ẹge ono, Ojejoje ziru ẹphe ono. Yọ bya eworu mgbọro iya malia l'ifu Fero yẹle ndu ozi iya; bya echia ya lẹ Ẹnyimu Náyịlu. Mini, nọ l'ẹnyimu ono l'ọ ha agbanwee bụru mee.

\VS{21}Ẹma, nọkota lẹ Náyịlu anwụshihukota. Mini ono eshikota erehu erehu; k'ọphu bụ lẹ ndu Íjiputu ta dụdu ike ngụa mini, shi iya nụ. Mee ono achịko ẹkemeke ọbule sweta l'alị Íjiputu.


\par }{\PP \VS{22}Ndu njibya kẹ ndu Íjiputu abya egude amamanshi mekwaaphu ẹge ono. Tọ dụ ya bụ; Fero akpọ-chilee obu iya ẹge ọ kpọ-chiru iya; k'ọphu bụ l'ẹ tọ ngaduru Mósisu yẹle Érọnu nchị ẹge ono, Ojejoje kfuhawaru ono.

\VS{23}Fero aghakọbe; laphushia azụ l'ufu iya; ọphu iphe ono 'erukpodua ya nụ l'ẹhu.

\VS{24}Ndu Íjiputu abya atụshia nwogvu l'iku Náyịlu; ẹke ẹphe achọ mini, ẹphe a-ngụ; kẹle mini ẹnyimu ono ta dụdu k'angụngu.


\par }{\SH Mbara abya ọgu
\par }
{\PP \VS{25}A nọlephu abalị ẹsaa; k'ọphu Ojejoje byiru ẹka lẹ Ẹnyimu Náyịlu.




\par }\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}Ojejoje asụ Mósisu: “T'o jekfu Fero je asụ iya: ‘Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: Haa ndibe iya t'ẹphe la; k'ọphu ẹphe eje a-baru iya ẹja.

\VS{2}Ọ -bụru l'ị jịkaru t'ẹphe ba alashị; bẹ ya e-gudekwa mbara bya ọgu l'alị ngu l'ọ ha.

\VS{3}Mbara a-tụko Ẹnyimu Náyịlu ji; kposhia bya eji ufu ngu; ji ime ụlo ẹke ịizeje; ji oshi-azẹe ngu; ji ụlo ndu ozi ngu; ji ufu ndu alị ngu l'ẹphe ha; ji ọnu ekfu, eeshijeru ngu ite; mẹ l'ochi, eegudeje agwọ iphe, e gude emeru ngu buredi.

\VS{4}Mbara ono a-nọduje akfụ-kogbaa ngu l'ẹhu; mẹ l'ẹhu ndu alị ngu; mẹ l'ẹhu ndu ozi ngu l'ẹphe ha.’ ”


\par }{\PP \VS{5}Ojejoje asụ Mósisu: “T'o kfuru Érọnu t'o wolia mgbọro iya ono; maa l'ẹnyimu ẹnyimu; mẹ nggele nggele; mẹ l'okpuru okpuru; mee tẹ mbara bya edzuru alị Íjiputu.”


\par }{\PP \VS{6}Érọnu abya amachịa ẹka lẹ mini, nọkota l'alị Íjiputu. Mbara awụfuta bya edzuru alị Íjiputu.

\VS{7}Obenu lẹ ndu amamanshi ono gude amamanshi ẹphe mekwaaphu ẹge ono. Ẹphe emekwaaphu; mbara awụbata l'alị Íjiputu.


\par }{\PP \VS{8}Fero ekua Mósisu yẹle Érọnu; sụ ẹphe: “T'ẹphe kfuru nụ Ojejoje t'o wofuru yẹle ndu alị iya l'ẹphe ha mbara-wa; ẹge ya ahaa ndibe unu t'ẹphe je agwaa Ojejoje.”


\par }{\PP \VS{9}Mósisu asụ Fero: “Lẹ ya a-hakpọo ngu t'ị kọo teke ya e-kfuru nụ Nchileke l'okfu ẹhu ngu; l'okfu ẹhu ndu ozi ngu; mẹ l'okfu ẹhu ndu alị ngu; k'ọphu mbara ono a-ha ngu; haa ufu ngu; wụlala lẹ Ẹnyimu Náyịlu nwẹnkinyi.”


\par }{\PP \VS{10}Fero asụ: “L'ọ bụ echile.”

\par }{\PP Mósisu asụ: “T'ọ dụ ẹge i kfuru; k'ọphu ii-shi ẹge ono maru l'ẹ tọ dụdu onye dụ l'ọ bụ Ojejoje, bụ Nchileke ayi.

\VS{11}Mbara ono a-ha ngu; haa ufu ngu; haa ndu ozi ngu; haa ndu alị ngu. Ẹke ọo-phọdu nwẹnkinyi bụ lẹ Ẹnyimu Náyịlu.”


\par }{\PP \VS{12}Mósisu yẹle Érọnu alụfulephu l'ifu Fero; Mósisu abya araku Ojejoje lẹ kẹ mbara ono, o meru; yọ bya ọgu l'alị-eze Fero ono.

\VS{13}Ojejoje abya emeeru Mósisu iphe, ọ rọru iya. Mbara ono anwụshihukota l'ụlo; mẹ l'ogbodufu; mẹ l'ẹgu.

\VS{14}A bya akụa ẹphe l'ikpo l'ikpo. Alị ono l'ọ ha eshihu kẹ rụkurugbangu.

\VS{15}Obenu lẹ Fero phụleruphu lẹ mbara ono gwụwaru; woru ọkpoma iya kpọ-chia. Ọphu o kwehedu ngabẹru Mósisu yẹle Érọnu nchị, bụ iya bụ ẹge ono, Ojejoje kfuhawaru ono.


\par }{\SH Mkpụrúmkpu abya ọgu
\par }
{\PP \VS{16}To dụ iya bụ; Ojejoje asụ Mósisu t'o kfuru Érọnu t'ọ machịa mgbọro iya chia l'ẹja, nọ l'alị; k'ọphu ẹja ono a-ghọ mkpụrúmkpu; dzuru alị Íjiputu.

\VS{17}Ẹphe emee ya ẹge ono. Érọnu abya amachịa mgbọro ono; chia l'ẹja, nọ l'alị. Mkpụrúmkpu abya erikputa madzụ yẹle anụ. Iphe, bụ ẹja nọ l'alị Íjiputu mgburumgburu aghọo mkpụrúmkpu.

\VS{18}Ndu amamanshi ono abya emelahaa t'ẹphe gude amamanshi mekwaaphu ẹge ono. Ẹphe ta dụ ike mee ya. Mkpụrúmkpu ono achịko madzụ yẹle anụ rikputa.


\par }{\PP \VS{19}Ndu amamanshi ono asụ Fero: “L'iphe-wa bẹ ẹka Nchileke dụkwa.” Obenu lẹ Fero kpọ-chilerua obu; to kwe ngabẹ nchị; bụ iya bụ ẹge ono, Ojejoje kfuhawaru ono.


\par }{\SH Ijiji abya ọgu
\par }
{\PP \VS{20}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu t'o tehu l'ọnmewa ụtsu; jekfu Fero m'o jedelephu l'ẹnyimu; sụ iya lẹ Ojejoje sụru: “T'ọ haa ndibe iya t'ẹphe laa; je abaaru iya ẹja.

\VS{21}Ọ -bụru l'ẹ tị hadu ndibe yẹbe Ojejoje t'ẹphe la bẹ ya e-zikwa ijiji t'o tsuru dududu; wụ-kfuta ngu; wụ-kfuta ndu ozi ngu; wụ-kfuta ndu alị ngu; mẹkwaphu ụlo ngu l'ọ ha. Ụlo ndu Íjiputu bẹ ijiji e-jikota l'etsu dududu; mbụ jeye l'alị ẹke ẹphe adzọje ọkpa.


\par }{\PP \VS{22}“ ‘Obenu lẹ mbọku ono bẹ ya e-me t'alị Gọ́shenu dụ iche. Mbụ l'ẹke ndibe iya bu b'ẹ ta aphụdu ijiji; k'ọphu ịi-maru lẹ yẹbedua, bụ Ojejoje nọ l'alị-a.

\VS{23}Ya a-kpa ókè l'ẹke ndibe iya mẹ ndibe ngu nọ. Iphe-ọphulenya-wa bụ echile bẹ oo-me.’ ”


\par }{\PP \VS{24}Ojejoje abya emee ya ẹge ono. Ijiji etsuru dududu wụbata l'ufu Fero; mẹ l'ụlo ndu ozi iya; mẹ l'alị Íjiputu l'ọ ha. Ijiji ono achịkolephu alị Íjiputu l'ọ ha mebyishikota.


\par }{\PP \VS{25}Fero abya ekua Mósisu yẹle Érọnu; sụ ẹphe: “Unu je agwaa Nchileke unu ọbu l'alị ẹke-a!”


\par }{\PP \VS{26}Obenu lẹ Mósisu sụru iya: “L'ẹ tọ dụkwa mma ẹge ono; kẹ l'iphe, ẹphe egudeje agwa Ojejoje, bụ Nchileke ẹphe bụkwa akpamara l'ẹnya kẹ ndu Íjiputu. Ẹphe -gudekwanu iphe, bụ akpamara gwoo ẹja; ?ndu Íjiputu ta atụ-gbukwa nụ ẹphe lẹ mkpuma.

\VS{27}Ayi e-jekwa ije abalị ẹto jerua l'echi-ẹgu je egwooru Ojejoje, bụ Nchileke ayi ẹja l'ẹke ono; ẹge ọ tụru l'ekemu t'ayi mee.”


\par }{\PP \VS{28}Fero asụ: “Ya a-ha unu t'unu je egwooru Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹja l'echi-ẹgu. Ọle t'unu be ejenukakwa ote-ẹnya. Unu kfuru nụru iya Nchileke nta-a!”


\par }{\PP \VS{29}Mósisu asụ iya: “Ya -shilephu l'ẹke ịino lụfu bẹ ya e-kfurua nụ Ojejoje; k'ọphu ijiji ono, etsu dududu ono a-ha nggụbe Fero; haa ndu ozi ngu; hakwaaphu ndu alị ngu. Ọle tẹ nggụbe Fero ba agbahẹkwa ẹregede; shi ẹge ono jịka tẹ ndu Ízurẹlu be eje egwooru Ojejoje ẹja!”


\par }{\PP \VS{30}Mósisu eshi l'ẹke Fero nọ lụfu; je ekfuru nụ Ojejoje.

\VS{31}Ojejoje emee iphe, Mósisu rọru iya. Ijiji ono aparu Fero; mẹ ndu ozi iya; mẹ ndu alị iya haa; to nwehe m'ọo ijiji lanụ, phọduru nụ.

\VS{32}Fero akpọ-chikwaaphu obu; to kwe tẹ ndu Ízurẹlu tụgbua.




\par }\Chap{9}{\SH Ọnwu elu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu: “T'o jekfu Fero je asụ iya: ‘Ọwaa iphe, Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Híburu ekfu. Ọ sụru “T'a aa ndibe iya t'ẹphe je; je abaaru iya ẹja!”

\VS{2}Ị -jịka t'ẹphe be eje; lọ-gude ẹphe

\VS{3}bẹ Ojejoje e-gudekwa ẹka iya ye ẹjo ome-l'ẹhu t'ọ bya achịko elu unu gbushia. Mbụ l'oo-gbushi ịnya unu; gbushia nkakfụ-ịgara unu; ịnya-ivu unu; eswi unu; atụru unu; mẹ eghu unu.

\VS{4}Ọbule Ojejoje a-kpa oke l'ẹke elu ndu Ízurẹlu; mẹ l'ẹke kẹ ndu Íjiputu nọ; k'ọphu bụ l'ẹ to nwedu elu kẹ ndu Ízurẹlu m'ọo nanụ a-nwụhu nụ.’ ”


\par }{\PP \VS{5}Ojejoje abya eyee teke oo-mee iphe ono; sụ l'ọo echile bẹ yẹbe Ojejoje e-me iphe ono l'alị-a.

\VS{6}Yo be echile iya; Ojejoje emee ya. Elu ndu Íjiputu anwụshihukota. Obenu l'ẹ to nwedu kẹ ndu Ízurẹlu m'ọo nanụ, nwụhuru nụ.

\VS{7}Fero eye ndu jeru je aphụ l'ẹ to nwedu elu kẹ ndu Ízurẹlu m'ọo nanụ, nwụhuru nụ. Obenu lẹ Fero kpọ-chilerua obu; to kwe tẹ ndu Ízurẹlu tụgbua.


\par }{\SH Iphe-etsetse abya ọgu
\par }
{\PP \VS{8}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu mẹ Érọnu: “Unu kpota ntụ, jiru mkpoji ẹka l'ovo-vọku; tẹ Mósisu ghaa ya l'ifu ẹke, Fero nọ.

\VS{9}Oo-tsukashihu l'ọ bụ udzu; jegbaru alị Íjiputu; ghọo iphe-etsetse tseshia madzụ yẹle anụ, bu l'alị ono l'ọ ha; fushihu bụgbaaru ẹphe ọnya l'ẹhu.”


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; ẹphe eje ekpota ntụ-ọku; bya evudo Fero l'ifu. Mósisu eworu ntụ-ọku ono phekashia l'imeli. Iphe-etsetse abya etsekashia madzụ; mẹ anụ; fushihu bụru ẹphe ọnya l'ẹhu.

\VS{11}Ndu amamanshi ta dụ ike vudo Mósisu l'ifu; kẹ l'iphe-etsetse ono tseshikwaruphu ẹphe ẹge o tseshiru ndu Íjiputu ọphu l'ẹphe ha.

\VS{12}Obenu lẹ Ojejoje kpọ-chiru Fero obu; tọ ngaru Mósisu yẹle Érọnu nchị, bụ iya bụ ẹge ono, Ojejoje kfuhawaru iya Mósisu ono.


\par }{\SH Aka-mini abya ọgu
\par }
{\PP \VS{13}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ Mósisu: “Nmaa ẹwa l'ụtsu je evudo Fero l'ifu; sụ iya: ‘Ọwaa iphe, Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Híburu kfuru: Haa ndibe iya t'ẹphe je; je abaaru iya ẹja.

\VS{14}Ọdumeka bẹ ọgiya-a bẹ ya e-wota ẹjo mkpakẹhu, a-lọ nggu lẹ ndu ozi ngu; mẹ ndu alị ngu ẹka l'obu; k'ọphu ịi-makwanụru l'ẹ tọ dụdu onye dụ l'ọ bụ yẹbedua lẹ mgboko-a.

\VS{15}Ishi ya abụru lẹ nta-a bẹ ya ga amachịhawa ẹka; gude ẹjo ome-l'ẹhu gbushia nggu lẹ ndu alị ngu; unu achịhu lẹ mgboko-a.

\VS{16}Obenu l'iphe, kparu iphe, ya gude haa ngu bụ k'ọphu ya e-koshi ngu ẹge ike kẹ yẹbe Ojejoje habe nshinu; ee-kfudzuru ẹpha iya lẹ mgboko l'ọ ha.

\VS{17}Obenu l'iipalikwadu onwongu imeli l'ẹke ndibe iya nọ; jịka l'ẹ tịi hadu ẹphe t'ẹphe la.

\VS{18}Egbe nta-a echile bẹ ya e-me t'ẹjo aka-mini tụa l'alị-a; mbụ egbe aka-mini ọphu ẹ ta tụbua l'alị Íjiputu keshinu teke ọ dụberu nọdu byeye ntanụ-a.

\VS{19}Zikwaa ozi nta-a t'e je achịbata elu ngu dobe l'ẹke iphe e-gbochita iya; kẹ l'aka-mini ono a-tụ-gbushikota madzụ; tụ-gbushia elu, nọ l'ẹgu, ẹ ta chịbatadu l'ufu; ẹphe anwụshihu.’ ”


\par }{\PP \VS{20}Ndu ozi Fero ndu ọphu atsụ Ojejoje egvu achịbata-kebewaphu ohu ẹphe; mẹ elu ẹphe l'ime ụlo.

\VS{21}Obenu lẹ ndu ẹ-te nwedu iphe ẹphe gụberu Ojejoje haru ohu ẹphe; mẹ elu ẹphe l'ẹgu.


\par }{\PP \VS{22}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu t'ọ machịa ẹka l'akpamigwe tẹ aka-mini wata adashị l'alị Íjiputu tụ-gbushia madzụ; mẹ elu; mẹ iru, nọkota l'alị Íjiputu.

\VS{23}Mósisu amachịlephu mgbọro iya l'akpamigwe; Ojejoje ezia egbe-igwe yẹle aka-mini; yọ wata adada. Ebemu-igwe l'eku mẹremu mẹremu. Ojejoje emee aka-mini; yọ chịa l'ọ bụ mini l'alị Íjiputu.

\VS{24}Aka-mini ono l'ada; ebemu l'eku o-ji-l'ẹka-tọgbo ono. Yọ bụru ẹjo oke phẹrephere, ha nshinu; kẹ l'ọ bụ ono bụ oke phẹrephere, kakọta nshinu lẹ phẹrephere, phejewaru nụ l'alị Íjiputu keshinu ọphu ọ dụberu bụru mba k'ẹka iya.

\VS{25}L'alị Íjiputu mgburumgburu bẹ aka-mini ono tụ-gbushikotaru iphemiphe ọbule, nọkota l'ẹgu: madzụ mẹ elu. Yọ tụpyashia iphemiphe ọbule, futaru l'ẹgu; zijashitsua iphe bụ oshi, nọ l'ẹgu ezijashi.

\VS{26}Ẹke, ẹ tọ tụdu aka-mini ono nwẹnkinyi bụ l'alị Gọ́shenu, bụ ẹke ndu Ízurẹlu bu.


\par }{\PP \VS{27}Ya ndono; Fero ezia t'e je ekuaru iya Mósisu yẹle Érọnu; bya asụ ẹphe: “Lẹ ya mewaru ẹji. Lẹ Ojejoje bẹ iswi dụ maa; yẹbedua, bụ Fero yẹle ndu nk'iya achọ okfu.

\VS{28}Unu kfuru nụ Ojejoje; kẹ l'egbe-igwe ono yẹle aka-mini ono tụta-shiwaru. Ya a-ha unu t'unu laa; unu ba anọhe ọdo.”


\par }{\PP \VS{29}Mósisu asụ iya: “Lẹ ya -lụfulephu lẹ mkpụkpu-a bẹ ya a-chili ẹka imeli; kfuru nụ Ojejoje. Egbe-igwe a-ha agbagba; aka-mini adabuhu; k'ọphu ịi-maru lẹ mgboko-a bụ kẹ Ojejoje.

\VS{30}Obenu lẹ ya marua lẹ nggụbedua; nggu lẹ ndu ozi ngu ta awatadụa ọtsu Ojejoje, bụ Nchileke egvu.”


\par }{\PP \VS{31}Òghù balị yẹle oghu fulakusu bẹ aka-mini ono mebyishikotaru; kẹ lẹ balị eyeshiwa nebyi; ọphu bẹ fulakusu abụkwaduru-a igu bẹ ọotsu.

\VS{32}Obenu lẹ witu; mẹ supélutu b'ẹ to mebyishidu; kẹ l'ẹ tọ bụdu teke ono bẹ ọomije.


\par }{\PP \VS{33}Mósisu aparu Fero haa; shi lẹ mkpụkpu ono lụfu; je apalia ẹka imeli machịaru Ojejoje. Egbe-igwe ono yẹle aka-mini ono abụru kẹ nyonyoronyongu; mini ono abụru kengu l'alị ono.

\VS{34}Fero aphụlephu lẹ mini ono chị-buhuwaru; aka-mini ono yẹle egbe-igwe ono ebuhuwa; yo mekwaa iphe, dụ ẹji ọdo. Yẹbedua yẹle ndu ozi iya akpọ-chikwaa obu ẹphe ọdo.

\VS{35}Ọkpoma Fero abya akpọ-chikwaa; ọphu o kwedu haa ndu Ízurẹlu t'ẹphe la; bụ iya bụ ẹge ono, Ojejoje shihawa Mósisu l'ọnu kfua ono.




\par }\Chap{10}{\SH Igube abya ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu: “Jekfu Fero; kẹle ya kpọ-chiru iya obu; kpọ-chia obu kẹ ndu ozi iya; k'ọphu ya e-mekota oke iphe-ọphulenya, dụgbaa biribiri l'ẹke ẹphe nọ;

\VS{2}k'ọphu unu a-kọru ụnwu unu; mẹ ụnwu nwanwa unu ẹge ya gude meshia ndu Íjiputu ike; mẹ ẹge ya gude mee oke iphe-ọphulenya l'ẹke ẹphe nọ. Unu amakwanụru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje.”


\par }{\PP \VS{3}Ya ndono; Mósisu yẹle Érọnu abya ejekfu Fero; je asụ iya: “Ọwaa iphe, Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Híburu ekfu. Ọoji: ‘?Bụ jeye teke ole; bẹ ịi-jịka-be owozita onwongu alị l'ẹke ya nọ? Haa ndibe iya t'ẹphe la; k'ọphu ẹphe a-baru iya ẹja!

\VS{4}Ọ -bụru l'ị jịkaru t'ẹphe ba lashị bẹ ya e-gude igube bata l'alị ngu echile.

\VS{5}Ọo-bya achịko alị ono nyịnwukota; k'ọphu bụ l'ẹ tọ dụdu ẹke aaphụ ụzo l'alị ono. Yọ chịko iphe, aka-mini mebyishiphodoru tapyashịkota; tapyashịkwaaphu iphe bụ oshi, futaru l'ẹgu unu.

\VS{6}Ọo-bya atụko ụlo ngu; ụlo ndu ozi ngu; mẹ alị Íjiputu l'ọ ha nakọta. Iphe ono bụ iphe, nna ngu; mẹ nna ngu oche phẹ ta aphụbua l'alị-a; eshinu teke ẹphe laru ẹke-a byeye nta-a.’ ” Mósisu aparu Fero haa; ghakọbe; yọ bụru iya alala.


\par }{\PP \VS{7}Ndu ozi Fero asụ Fero: “?Bụ teke ole bẹ nwoke-a a-chọ-beru ayi ọkpu-akpọhu-a? Haa ndu-a t'ẹphe laa je abaaru Ojejoje, bụ Nchileke ẹphe ẹja. ?Tị madu l'alị Íjiputu bụwa kpurupyata?”


\par }{\PP \VS{8}Ya ndono; a bya eduphuta Mósisu yẹle Érọnu azụ l'ifu Fero. Yọ sụ ẹphe: “Unu je abaaru Nchileke unu ẹja! Ọlobu; ?bụ ndu ole; ẹphe lẹ ndu ole e-je?”


\par }{\PP \VS{9}Mósisu asụ: “Ayi l'ụnwegirima ayi; mẹ ndu k'ọgurenya; mẹ ụnwu ayi: ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi a-tụkokwa yịru. Ayi atụkokwaphu atụru ayi; mẹ eswi ayi ruta; kẹ l'ayi a-gbaru Ojejoje ayi ajị.”


\par }{\PP \VS{10}Fero asụ ẹphe: “Tẹ Ojejoje swibukwaaru unu; m'ọ bụru lẹ ya a-ha unu t'unu l'ụnwegirima unu yịru tụgbua. Nta-a b'o doru ẹnya l'ọo iphe, dụ ẹji bẹ unu arị k'ememe.

\VS{11}Waawa-o; t'ọ bụru ndu k'unwoke nwẹnkinyi bẹ unu e-gude je abaaru Ojejoje ẹja; keshinu ọphu ọ bụ iphe ono bẹ unu shi ime-teke-wa rọta!” Ya ndono; a chịfu Mósisu yẹle Érọnu l'ifu Fero.


\par }{\PP \VS{12}Ojejoje asụ Mósisu t'ọ machịa ẹka maa l'alị Íjiputu; tẹ igube wụbata l'alị ono bya achịko iphe, futaru l'ẹgu l'alị ono tapyashịkota; mbụ iphe, aka-mini mebyishiphodoru.


\par }{\PP \VS{13}Ya ndono; Mósisu abya eworu mgbọro iya maa l'alị Íjiputu. Ojejoje abya emee; phẹrephere, shi l'ụzo ẹnyanwu-ahata awata ephephe. Phẹrephere ono ephekota l'alị ono: eswe l'ẹnyashi. A lụfutashia l'ụtsu; phẹrephere ono evubatawa igube l'alị ono.

\VS{14}Igube atụko Íjiputu nata; nyịnwukota ẹkemeke ọbule l'alị ono. Ẹtu egbe igube onanu ta adụbua; t'ọ bya l'adụ ọdo.

\VS{15}Yọ nyịnwukota alị ono l'ọ ha; gbururu jeye; ẹkemeke ọbule ejihu kẹ kpalungu. Ẹphe abya atụko iphe, phọduru nụ l'aka-mini ono byatsụaru tapyashịkota; mbụ iphemiphe ọbule, rutakpooru iru l'ẹgu; mẹkwaphu akpụru oshi. Ẹkwo oshi; mẹ iphe, a kọru l'ẹgu te nwedu m'ọo nanụ, phọduru nụ l'alị Íjiputu l'ọ ha.


\par }{\PP \VS{16}Fero etsopyabewaphu kua Mósisu yẹle Érọnu; sụ ẹphe: “Lẹ ya meswewaru Ojejoje, bụ Nchileke; bya emeswekwaaphu unubẹdua.

\VS{17}Byiko; gụfuaru iya nvụ k'ugbo lanụ-a; nggu ekfuru nụ Ojejoje, bụ Nchileke unu t'o wofuru iya ẹjo iphe-ẹhuka-a!”


\par }{\PP \VS{18}Mósisu aparu Fero haa; lụfu je ekfuru nụ Ojejoje.

\VS{19}Ojejoje abya agbanwee phẹrephere ono; mee ya; yọ bụru eze phẹrephere, ha nshinu, shi l'ụzo ẹnyanwu-arịba bya evuta igube ono l'ọ ha je enwuru ye lẹ Eze Ẹnyimu Uswe. Tọ dụhe m'ọo igube lanụ, phọduru nụ l'alị Íjiputu.

\VS{20}Ọle Ojejoje kpọ-chilerua Fero obu; k'ọphu bụ l'ẹ to kwedu; haa ndu Ízurẹlu t'ẹphe la.


\par }{\SH Ọchi abya ọgu
\par }
{\PP \VS{21}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu t'ọ machịa ẹka maa l'akpamigwe; t'ọchi gbaa l'ẹkemeke ọbule l'alị Íjiputu. Ọchi, e-me tẹ ẹkemeke ọbule gbahụ tsụkiribangu.

\VS{22}Mósisu abya amachịa ẹka maa l'akpamigwe. Alị Íjiputu mgburumgburu abụru tsịrikiti; nọ abalị ẹto.

\VS{23}Tọ dụ onye phụru ibe iya; t'o nwe onye phụru ụzo; k'ẹ t'o shi l'ẹke o bu lụfu; jeye abalị ẹto eswee. Obenu lẹ ndu Ízurẹlu bẹ iphoro nọ l'ẹke ẹphe bu.


\par }{\PP \VS{24}Ya ndono; Fero ekua Mósisu; sụ iya: “Unu je abaaru Ojejoje ẹja! Unu dutakota ụnwanyi; mẹ ụnwegirima unu t'unu l'ẹphe yịru! Iphe, unu a-ha nwẹnkinyi bụ atụru; mẹ eswi unu.”


\par }{\PP \VS{25}Obenu lẹ Mósisu sụru iya: “Ịi-hafụkwaaphu ayi t'ayi gude iphe ayi e-gude gwooru Ojejoje, bụ Nchileke ayi ngwẹja-ukfuru; mẹ ngwẹja mmanu ọdo.

\VS{26}Ọo ya bụ l'ayi e-ruta elu ayi. Ayi ta ahakwa m'ọ bụ eswi lanụ l'ẹke-a; k'ọphu ayi e-shi iya hata ọphu ayi e-gude baaru Ojejoje, bụ Nchileke ayi ẹja. Ọ -bụdu l'ayi jeruru ẹke ono bẹ ayi ta amadụ ndu ọphu ayi e-gude baaru Nchileke ẹja.”


\par }{\PP \VS{27}Ọle Ojejoje kpọ-chilerua Fero obu; k'ọphu ẹ to kwedu haa ndu Ízurẹlu t'ẹphe tụgbua.

\VS{28}Fero asụ Mósisu: “Gbeshi iya l'ifu nta-a. T'ẹ b'ọ dụhekwa mbọku, ịi-bya bya evudo iya l'ifu ọdo. Mbọku, ị byaru iya ẹge ono ọdo bẹ aa-chọkwa ngu achọcho!”


\par }{\PP \VS{29}Mósisu asụ iya t'ọ dụ nụ ẹge o kfuru. Lẹ ya ta abyahẹkwa iya ovudo l'ifu ọdo.




\par }\Chap{11}{\SH Mgbọnwu abya ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu: “Lẹ ya e-gudefua oke iphe-ẹhuka lanụ byakfuta Fero yẹle ndu Íjiputu. E -metsulephu bẹ oo-kwee t'unu shi l'ẹke-a wụfu. O -kwelephu bẹ ọo-chịshikota unu l'unu ha.

\VS{2}Kfuaru ndu Ízurẹlu; tẹ unwoke ẹphe; mẹ ụnwanyi ẹphe jekfu ndu obutobu ẹphe je arọta ẹphe iphe, e meru lẹ mkpọla-ọcha; mẹ ọphu e meru lẹ mkpọla-ododo.”

\VS{3}Ojejoje abya emee; ndu Ízurẹlu atụba ndu Íjiputu l'ẹnya; mekwaaphu tẹ ndu ozi Fero; mẹ ndu Íjiputu l'ẹphe ha kwabẹ Mósisu l'onwiya eze ugvu, ha nshinu.


\par }{\PP \VS{4}Tọ dụ iya bụ; Mósisu asụ: “Ọwaa iphe, Ojejoje ekfu: ‘L'ụzo echi-abalị bẹ yẹbe Ojejoje a-tụko alị Íjiputu jekota.

\VS{5}Iphe bụ ndu, bụ ọkpara l'alị Íjiputu a-nwụshihukota; shita l'ọkpara Fero, bụ eze; je akpaa l'ọkpara nwanyi, bụ ohu, bụ onye akwọjeru iya iphe; mẹkwaphu elu, bụ iya vuru ụzo waa nne iya ọswa.

\VS{6}Oke ụzu-ẹkwa, dụ egvu a-da l'alị Íjiputu gbaa mgburumgburu; mbụ egbe ụzu-ẹkwa, ẹtu iya ẹ-ta dụbua; tọ bụ l'ọo-bya l'adụ ọdo.

\VS{7}Obenu l'ẹke ndu Ízurẹlu nọ b'ẹ to nwedu m'ọo nkụta, a-gbọru madzụ; m'ọ bụ anụ ọgbo.’ Teke ono; unu amaru lẹ Ojejoje bẹ kparu ókè l'ẹke ndu Íjiputu; ẹphe lẹ ndu Ízurẹlu nọ.

\VS{8}Iphe, bụ ndu ozi ngu-a l'ẹphe ha a-wukfuta iya bya ebyiaru iya ikpere; sụ: ‘Tẹ ya tụgbuwaru; yẹle ndu tso iya nụ l'ẹphe ha!’ O -metsulephu ẹge ono; ya atụgbua.” Ya ndono; Mósisu egude ẹhu-eghughu; shi Fero l'ifu lụfu-shia.


\par }{\PP \VS{9}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ Mósisu lẹ Fero te ekwekwa angarụ iya nchị; k'ọphu ya e-shikwanu ẹge ono meshia igweligwe iphe-ọphulenya l'alị Íjiputu.

\VS{10}Mósisu yẹle Érọnu emeshikota Fero iphe-ọphulenya ono l'ifu. Obenu lẹ Ojejoje kpọ-chilerua iya-a obu; to kwe haa ndu Ízurẹlu t'ẹphe shi l'alị iya lashia.




\par }\Chap{12}{\SH Ajị Esweta
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ojejoje asụ Mósisu yẹle Érọnu lẹ Íjiputu:

\VS{2}“Ọnwa-a, ayi nọ nta-a a-bụjeru unu ọnwa mbụ l'afa.

\VS{3}Kfuaru ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha l'o -rua mbọku, ọnwa-a a-gba abalị iri; tẹ nwoke, nọnu kpụta nwatụru lanụ doberu yẹle ndibe iya.

\VS{4}Ọ -bụru lẹ ndibe onye ọbu ta hadu l'igwe; k'ọphu bụ lẹ nwatụru ọphu kariru ẹphe ẹka; ẹphe ejekfu ndu katsụa ẹphe obunyabe ntse t'ẹphe l'ẹphe gbaru mgba lẹ nwatụru lanụ; mẹ ẹphe gụ-gee onwẹphe ọgu; maru ole, ẹphe dụ. Unu lee ẹnya; maru l'ẹge onyemonye a-dụ ike taa.

\VS{5}Anụ, unu a-fọta a-bụru anụ, gbarụ afa; bụru okee ya; bya abụru ọphu ẹ te nwedu ntụpo. Unu -eshidu l'atụru; unu eshi lẹ nnebyi eghu fọta iya.

\VS{6}Unu leta iya ẹnya gbururu jeye mbọku, ọnwa-a a-gba abalị iri l'ẹno. Ọ bụ mbọku ono bẹ iphe, bụ ndu nọnu lẹ Ízurẹlu e-gbushikota nk'ẹphe l'ụzo-ẹnyashi iya.

\VS{7}Ẹphe aharu mee ya nata; tee lẹ mgboro oshi-ibo; mẹ l'eli oshi-ibo, nọkota l'ụlo, ẹphe nọ ata anụ nwatụru ono.

\VS{8}Ẹnyashi ono bẹ ẹphe a-hụ anụ nwatụru ono ahụhu taa yẹle ẹkwo oshi, atsọ ile; mẹ buredi, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi.

\VS{9}Unu be eshikwa anụ ono eshishi; ọphu unu atakwa iya l'onyingu. Ọ bụlephu t'unu hụshia ya l'ọku; mbụ ishi iya; mẹ ọkpa iya; mẹkpo iphe-ẹpho iya.

\VS{10}T'ẹ b'o nwekwa ọphu unu a-ha t'ọ bọo nchi. Ọ -bụru l'o nweru ọphu a haru; yọ nọo lụfuta l'ụtsu; unu kpọkwaa ya ọku.

\VS{11}Ọwaa ẹge unu e-gude taa ya ndọ-ọ: Unu gude akpọ tubuta uwe unu; unu eyee akpọkpa unu l'ọkpa; paru mgbọro unu l'ẹka. Unu ataa ya wobuwobuwobu; kẹ l'ọ bụ Ajị Esweta kẹ Ojejoje.


\par }{\PP \VS{12}“Ẹnyashi ono kwaphu; bẹ ya e-jekota l'alị Íjiputu; gbushikota iphe bụ ọkpara; lẹ madzụ mẹ l'elu. Iphe, bụ agwa ndu Íjiputu l'ọ ha; bẹ a-nụ chịkikfuu. Ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje.

\VS{13}Mee ono a-bụru iphe-ọhubama, e-koshije ụlo ọphu unu nọ; k'ọphu bụ; ya -phụlephu mee ono; ya esweta unu. Ẹ to nwedu ẹjo iphe-ememe, e-ru unu l'ẹhu teke ono, ya a-nọdu egbushi ndu Íjiputu ono.


\par }{\PP \VS{14}“Mbọku ono a-bụru unu mbọku eswe-iphe, unu e-gudeje nyata iphe-a; tsube l'ọgbo rua l'ọgbo bẹ unu a-gbajẹ iya; yọ bụru ajị kẹ Ojejoje. Ekemu ono a-nọdu gbururu jeye lẹ gbururu.

\VS{15}Abalị ẹsaa bẹ unu a-ta buredi, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi. Mbọku kẹ mbụ bẹ unu e-wofukota iphe, ekoje buredi l'ụlo unu. Kẹ l'iphe bụ onye taru iphe, e yeru iphe, ekoje buredi shita lẹ mbọku mbụ ono jeye lẹ mbọku k'ẹsaa ono bẹ ee-bufu lẹ Ízurẹlu.

\VS{16}Mbọku kẹ mbụ bẹ unu e-nweru ndzuko, dụ nsọ; bya enwekwaruphu ọdo mbọku k'ẹsaa. T'ẹ b'ọ dụkwa iphe, unu e-je ujiku labụ ono; gbahalẹphu nri, unu e-ri bẹ unu e-shije. Yọ bụru iphe, unu e-meje ndono nwẹnkinyi.


\par }{\PP \VS{17}“Unu gbaje Ajị Buredi, ẹ te kodu ekoko; kẹle ọ bụ mbọku ono gẹdegede bẹ ya dufutaru unu l'unu ha l'alị Íjiputu. Unu dobe mbọku ono; t'ọ bụru mbọku, unu a-gbajẹ ajị; t'ọ bụru ekemu unu e-dobe shita l'ọgbo rua l'ọgbo.

\VS{18}L'ọnwa mbụ phụ bẹ unu a-tajẹ buredi, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi; shita l'urẹnyashi mbọku, ọnwa ono gbaru abalị iri l'ẹno jeye l'urẹnyashi mbọku, ọ gbaru ụkporo abalị l'abalị lanụ.

\VS{19}Abalị ẹsaa b'ẹ ta aphụdu iphe, ekoje buredi l'ụlo unu. Onye rikpooru iphe, e yeru iphe ekoje buredi bẹ ee-bufu lẹ ndu Ízurẹlu; mẹ onye ono: ọ bụ mbyamụmbya; m'ọ bu onye a mụru l'alị ono.

\VS{20}T'ẹ b'o nwekwa iphe, e yeru iphe, ekoje buredi, unu e-de ọnu. Ẹke unu bu; ẹke unu bu; unu taa buredi, ẹ te kodu ekoko!”


\par }{\PP \VS{21}Tọ dụ iya bụ; Mósisu abya ekua ndu, bụ ọgurenya Ízurẹlu l'ẹphe ha; sụ ẹphe: “Unu tụgbua nta-a nta-a je afọta anụ ọphu unu lẹ ndibe unu e-gbu gude gbaa Ajị Esweta nk'unu.

\VS{22}Unu ewota ẹkwo isopu, dụ jịkfujikfu tsẹe lẹ mee anụ phụ, a nakọberu l'eze-efere phụ tee l'eli oshi-ibo ono; mẹ mgboro iya ẹphe ẹbo. T'ẹ b'o nwekwa l'unu ha; onye a-lụfu etezi jeye l'ụtsu; 
\VS{23}k'ọphu bụ; teke Ojejoje a-nọdu eswe; eje ogbushi ndu Íjiputu; ọ -phụwa mee, e teru l'eli oshi-ibo; mẹ mgboro iya; yo sweta ibo onanu. Ẹ too kwedu tẹ mgbugbu-madzụ ono bata l'ụlo unu bya unu egbugbu.


\par }{\PP \VS{24}“Unu mejekwa iphe-a t'ọ bụru nsọ, a-dụru unu l'eri unu gbururu jeye lẹ gbururu.

\VS{25}Unu -bahụlephu l'alị ono, Ojejoje a-nụ unu ono; bụ iya bụ iphe ono, o kweru ụkwa iya ono; unu mejekwa ome-l'alị ono.

\VS{26}Ọ -bụru l'ụnwu unu jịru unu; sụ: ‘?Bụ ngụnu bẹ ome-l'alị ono bụ l'ẹke unu nọ?’

\VS{27}Unu sụ ẹphe: ‘L'ọ bụ ngwẹja ogbu anụ Ajị Esweta, aachịru Ojejoje, bụ onye swetaru ụlo ndu Ízurẹlu l'alị Íjiputu je egbushia ndu Íjiputu; t'o nwe ndibe ayi, o gburu.’ ”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu anụlephu iphe ono; fozita ishi; baaru Ojejoje ẹja.

\VS{28}Ndu Ízurẹlu abya emee iphe ono ẹge Ojejoje tọru Mósisu yẹle Érọnu ọkpa iya; yọ bụru ẹge ono bẹ ẹphe meru iya.


\par }{\PP \VS{29}Yo rua l'echi-abalị; Ojejoje abya egbushikota ọkpara ndu Íjiputu l'ẹphe ha; shita l'ọkpara Fero, bụ onye nọ l'aba-eze; jeye l'ọkpara onye mkpọro, a tụ-chiru l'ọka-mkpọro; mẹkwaphu iphe, waru elu ẹphe ọswa.

\VS{30}Fero yẹle ndu ozi iya; mẹ ndu Íjiputu l'ẹphe ha etehu l'ẹnyashi; ụzu-ẹkwa adawa l'alị Íjiputu gbaa mgburumgburu; kẹ l'ẹ to nwedu ufu, nọ l'alị ono m'ọ nanụ; madzụ ta nwụhudu.


\par }{\SH Awụfu ụnwu Ízurẹlu lẹ Íjiputu
\par }
{\PP \VS{31}Fero abya ekua Mósisu yẹle Érọnu l'ẹnyashi ono; sụ ẹphe: “Unu gbeshi; tụgbua; unu lẹ ndu Ízurẹlu. Unu haa ndu alị iya; tụgbua je abaaru Ojejoje ẹja, bụ iphe, unu shi keshinu ono rọta.

\VS{32}Unu ruta atụru unu; mẹ eswi unu; bụ iya bụ iphe, unu shi ekfu gude tụgbua. Ọlobu; unu gọkwaaru iya ọnu-ọma.”


\par }{\PP \VS{33}Ndu Íjiputu l'achịshi ndu Ízurẹlu ọku t'ẹphe mee ẹgwegwa lụfu l'alị ẹke ono; kẹ l'ẹphe sụru l'ọdumeka bẹ ẹphebe ndu Íjiputu a-gwụkwa.

\VS{34}Ndu Ízurẹlu ekpota iphe, eegudeje eghe buredi kpojia ochi buredi; gude uwe ẹphe kechia ya; paru iya l'ukuvu; ọphu ẹphe eyedu iya iphe, ekoje buredi.

\VS{35}Ndu Ízurẹlu emee ẹge Mósisu ziru ẹphe; bya arọkoo ndu Íjiputu iphe, e meru lẹ mkpọla-ọcha; mẹ kẹ mkpọla-ododo; mẹ uwe.

\VS{36}Ojejoje emee; ndu Ízurẹlu atụba ndu Íjiputu l'obu; ndu Íjiputu anụkota ẹphe iphe, ẹphe rọru ẹphe. Ẹphe eshi ẹge ono gwoo iphe ndu Íjiputu; lashia.


\par }{\PP \VS{37}Ndu Ízurẹlu eshi lẹ Ramesẹsu jeshia Súkọtu. Unwoke ndu ọphu gude ọkpa eje rukwaru ụkporo ụnu madzụ ụkporo ẹto l'ụkporo ụnu madzụ iri l'ise;\FTNT{*}{{\FR 12:37 }{\FR{12:37
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 6,000.}}} a gụfukwa ụnwanyi; mẹ ụnwegirima.

\VS{38}Ndu ọdo dụkwaphu l'igwe tsoru ẹphe; wakwaphu ikpotima elu; mbụ atụru; mẹ eswi.

\VS{39}Iphe, eegheje buredi, ẹphe shi l'alị Íjiputu gude bẹ ẹphe gude ghee akara, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi. Iphe meru iphe; iphe, ekoje buredi ta nọdu iya bụ l'a chịfuru ẹphe achịfu l'alị Íjiputu; ụzo ta dụhe ẹphe k'ọkwakobe nri, ẹphe e-ri.


\par }{\PP \VS{40}Iphe, ndu Ízurẹlu nọru lẹ Íjiputu bụ ụnu afa l'ụkporo afa l'afa iri.

\VS{41}Yo rulephu mbọku, ụnu afa l'ụkporo afa l'afa iri ono gvụru gẹdegede; ndibe Ojejoje l'ẹphe ha, bụ iya bụ ndu Ízurẹlu; awụfukota l'alị Íjiputu.

\VS{42}Keshinu ọphu Ojejoje mụru ẹnya l'ẹnyashi ono ẹge oo-me dufuta ẹphe lẹ Íjiputu bẹ ẹphebe ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha a-mụjekwaruphu Ojejoje ẹnya ẹge ono l'ẹnyashi ono; gude kwabẹ iya ugvu; tsube l'ọgbo sweru ọgbo.


\par }{\SH Kẹ ọgba Ajị Esweta
\par }
{\PP \VS{43}Ojejoje asụ Mósisu yẹle Érọnu: “Ọwaa ẹge unu e-meje kẹ ọgba Ajị Esweta ndọ-ọ:

\par }{\PP “T'ẹ b'o nwekwa onye mbyamụmbya, e-tsoru ria iphe ajị ono.

\VS{44}Ohu, unu gbataru agbata bẹ unu e-bujeodu útsù; tẹmanu yọ taa ya.

\VS{45}Ọle tẹ onye, byaru abyabya; m'ọ bụ onye e butaru ebuta ba atakwa iya.


\par }{\PP \VS{46}“Aa-nọduje l'ụlo lanụ taa ya. T'ẹ b'o nwekwa anụ ọbu; ọphu unu ee-gude lụfuta etezi. Ọphu ọ dụkwa ọkpu iya m'ọo nanụ, unu e-jikwo ejikwo.

\VS{47}Ndu Ízurẹlu a-tụkoje l'ẹphe ha gbaa Ajị Esweta ono.


\par }{\PP \VS{48}“Onye laru alala, unu ẹya bu, chọru tẹ ya gbaa Ajị Esweta kẹ Ojejoje bẹ e-bushikota ndibe iya ndu kẹ unwoke útsù l'ẹphe ha; tẹmanu yo tsoru gbaa ajị l'ọ bụ onye a mụru l'alị ono. T'ẹ b'ọ dụkwa nwoke, bụ onye akpapyị, a-ta iya nụ.

\VS{49}Ọo ekemu lanụ ono, dụru onye a mụru amụmu l'alị-a; dụkwaruphu onye laru alala; unu ẹya atụko buru.”


\par }{\PP \VS{50}Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha abya atụko iphe, Ojejoje kfuru Mósisu yẹle Érọnu mekota.

\VS{51}Yọ bụru mbọku ono gẹdegede bẹ Ojejoje dufutaru ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha l'alị Íjiputu.




\par }\Chap{13}{\SH Oye ndu, bụ ọkpara l'ẹka Nchileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{2}“Unu doberu iya ọkpara unu iche. Iphe mbụ, vu ụzo waa nne iya ọswa lẹ Ízurẹlu; m'ọ -bụ madzụ; m'ọ -bụ elu; bụ kẹ yẹbe Nchileke.”


\par }{\PP \VS{3}Ya ndono; Mósisu asụ ndu Ízurẹlu: “Unu nyata ntanụ-a; mbụ mbọku, unu wụfuru lẹ Íjiputu, bụ ẹke unu shi bụru ohu. Ntanụ-a bụ mbọku, Ojejoje gude ẹka-ike dufuta unu. T'ẹ b'ọ dụkwa onye a-ta iphe, e yeru iphe, ekoje buredi.

\VS{4}Ọ bụ ntanụ-a l'ime ọnwa Abibu-a bẹ unu atụgbu.

\VS{5}Teke Ojejoje duruleruphu unu l'alị ndu Kénanu; mẹ kẹ ndu Hetu; mẹ kẹ ndu Amọru; mẹ kẹ ndu Hevu; mẹ kẹ ndu Jebusu; mbụ ẹgiri alị ono, o riburu nna unu oche phẹ angụ lẹ ya a-nụ unu ono; unu dobejekwa nsọ-wa l'ọnwa-a.

\VS{6}Ujiku ẹsaa bẹ unu a-takọta buredi, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi. O -rua lẹ mbọku k'ẹsaa; unu agbaaru Ojejoje ajị.

\VS{7}Unu takọtaje buredi, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi l'ime abalị ẹsaa ono. T'ẹ b'o nwekwa iphe, e yeru iphe, ekoje buredi, aa-phụ l'ẹke unu nọ; ọphu ọ dụkwa iphe, ekoje buredi, aa-phụ l'alị unu.

\VS{8}Mbọku ono bẹ unu a-sụ ụnwu unu l'iphe, kparu iphe, unu gude eme iya bụ iphe, Ojejoje meru unu mbọku, unu lụfutaru l'alị Íjiputu.

\VS{9}Tẹ ome-l'alị ono bụkwaru iphe-ọhubama, e byiru unu l'ọ bụ mbo l'ẹka; dee ya unu l'ọ bụ uri l'ifu; t'e gude nyatajẹru unu l'ekemu Ojejoje bụ iphe, unu a-kpụjeru l'ọnu; kẹ l'ọ bụ Ojejoje ono bẹ gude ẹka-ike dzọfuta unu l'alị Íjiputu.

\VS{10}Ọo ya bụ t'unu meje ekemu-a mẹ oge iya rulephu afa l'afa.


\par }{\PP \VS{11}“Ojejoje -durutsulephu unu alị Kénanu ono; bya anụ iya unu ẹge o riburu iya unu lẹ nna unu oche phe lẹ nte;

\VS{12}bụkwa t'unu nụje Ojejoje iphe mbụ, vu ụzo waa nne iya ọswa. Anụ mbụ, bụ okee ya, vuru ụzo waa nne iya ọswa l'elu unu a-bụru kẹ Ojejoje.

\VS{13}Iphe, bụ nkakfụ-ịgara, bụ iya vu ụzo waa nne iya ọswa bẹ unu e-gudeje nwatụru gbata. Ọ -bụru l'unu ta agbatadu iya; unu aswị-kwoo ya olu aswị-kwo. Iphe, bụ ọkpara unu lẹ nwoke bẹ unu a-gbatajẹkwaphu agbata.


\par }{\PP \VS{14}“O -rua l'ụzo-ifu; ụnwu unu -jị unu: ‘?Bụ ngụnu bẹ iphe-a bụ?’ Unu asụ ẹphe: ‘Lẹ Ojejoje gude ike-ẹka iya dufuta unu lẹ Íjiputu; mbụ dufuta unu l'ẹke ono, unu shi bụru ohu ono.

\VS{15}Lẹ teke Fero kpọ-chiru obu; jịka lẹ ya ta ahadu ayi t'ayi la bẹ Ojejoje gbushiru iphe, bụ ọkpara l'alị ndu Íjiputu: madzụ l'elu. Ọ bụ iya meru iphe ayi akpụtaje anụ, bụ okee ya, vuru ụzo waa nne iya ọswa gbuaru Ojejoje; l'egudeje iphe gbata ndu, bụ ọkpara l'ẹpho nne ẹphe lẹ madzụ.’

\VS{16}T'ome-l'alị ono bụkwaru iphe-ọhubama, e byiru unu l'ọ bụ mbo l'ẹka; dee ya unu l'ọ bụ uri l'ifu; gude koshi lẹ Ojejoje gude ike-ẹka iya dufuta unu l'alị Íjiputu.”


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu eswe Eze Ẹnyimu Uswe
\par }
{\PP \VS{17}Fero ahalẹphu ndu Ízurẹlu; ẹphe atụgbua; Ojejoje te du ẹphe shia ụzo alị ndu Filisutayịnu; e guderu l'ono ka ntse. Kẹle Ojejoje sụru: “?A maru: ọgu -dakfu ẹphe; ẹphe ta agbanwedu nụ obu; lashia azụ lẹ Íjiputu?”

\VS{18}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje eduru ndu Ízurẹlu jee mgburumgburu; shia ụzo echi-ẹgu; tụgbua ụzo Eze Ẹnyimu Uswe. Ndu Ízurẹlu eshi lẹ Íjiputu tụgbua kwakọbe onwẹphe k'ọgu.


\par }{\PP \VS{19}Mósisu abya achịta ọkpu Jósẹfu gude; kẹle Jósẹfu meru ụnwu Ízurẹlu; ẹphe eriaru iya nte. Ọ sụru iya: “Ya maru lẹ Nchileke e-mekochaa bya eyeru unu ẹka. Ọle t'unu chịtakwa ọkpu iya l'ẹke-a teke unu a-nọdu ala.”


\par }{\PP \VS{20}Ẹphe awụfulephu lẹ Súkọtu; je akpọbe ụlo-ẹ́kwà ẹphe lẹ Etamu l'iku echi-ẹgu.

\VS{21}O -rua l'eswe; Ojejoje egude urukpu, kpụru rogbodongu edu ẹphe ụzo. O -rua l'ẹnyashi; yo gude ọku, kpụru rogbodongu nụlahaa ẹphe iphoro; k'ọphu ẹphe a-nọduje eje ije: eswe l'ẹnyashi.

\VS{22}Urukpu ono, kpụru rogbodongu, oogudeje edu ẹphe l'eswe; mẹ l'ọku ono, kpụru rogbodongu, oogudeje edu ẹphe l'ẹnyashi ono ta alụfubua ndu Ízurẹlu alụfu l'ifu.




\par }\Chap{14}{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{2}“Kfuaru ndu Ízurẹlu t'ẹphe laphu azụ je akpọbe ụlo-ẹ́kwà ẹphe lẹ mgboro Payi-Hahirotu, nọ lẹ mgbaku Migidọlu. Ẹphe akpọbe ụlo-ẹ́kwà ẹphe ono l'iku eze ẹnyimu; t'o chebe ifu lẹ Bálụ-Zefọnu nhamụnha;

\VS{3}kẹle Fero a-rị lẹ ndu Ízurẹlu bẹ ẹkwo-njị jịru; l'ẹphe kwawaru l'echi-ẹgu.

\VS{4}Ya a-kpọ-chi Fero obu; yọ chịkfuru ẹphe. Obenu l'ee-shi l'iphe, e-me l'ẹhu Fero yẹle ndu sọja iya; kwabẹ yẹbe Ojejoje ugvu; ndu Íjiputu amaru l'ọ bu yẹbedua bụ Ojejoje.” Ndu Ízurẹlu emee ẹge ono, o kfuru ono.


\par }{\PP \VS{5}A bya ekfuaru eze ndu Íjiputu lẹ ndu Ízurẹlu gbalaakwaru. Fero yẹle ndu ozi iya agbanwee obu ẹphe l'ẹke ẹphe nọ; sụ: “?Bụ ngụnu bẹ ẹphe meru ẹge-a? ?Ẹphe gbe haa ndu Ízurẹlu t'ẹphe tụgbua; paru ozi, ẹphe eje haa tọo.”

\VS{6}Tọ dụ iya bụ; Fero asụ t'a kwakọberu iya ụgbo-ịnya iya ọhuma. A kwakọbebetsua ya; yọ chịta ndu sọja yeru onwiya;

\VS{7}chịta ụgbo-ịnya, katsụa mma l'ụgbo-ịnya iya; ụnu ụgbo-ịnya ụkporo l'iri; mẹwaru ụgbo-ịnya ndu Íjiputu l'ọ ha. Yọ bya achịru ndu ishi sọja yegbaa l'ụgbo-ịnya ono.

\VS{8}Ojejoje akpọ-chia obu Fero, bụ eze ndu Íjiputu; yọ chịpyabe ndu Ízurẹlu l'ẹke ẹphe adzọ garamu garamu; awụfu.

\VS{9}Ịnya Fero l'ọ ha; mẹ ndu agba iya nụ; mẹ ụgbo-ịnya iya; mẹ igweligwe ndu sọja iya; mbụ ndu Íjiputu l'ẹphe ha achịpyabe ndu Ízurẹlu bya agbakfu ẹphe l'ẹke ẹphe kpọberu ụlo-ẹ́kwà ẹphe l'iku eze ẹnyimu; lẹ mgboro Payi-hahirotu, cheru ifu lẹ Bálụ-Zefọnu nhamụnha.


\par }{\PP \VS{10}Fero abyarutadelephu ntse; ndu Ízurẹlu apalia; yọ bụwaru ndu Íjiputu etso ẹphe. Egvu abya ẹphe l'ẹhu; ẹphe araku Ojejoje.

\VS{11}Ẹphe asụ Mósisu: “?Bụ l'ili ta nọdu l'alị Íjiputu meru iphe i dufutaru ẹphe t'ẹphe bya anwụshihu l'echi-ẹgu? ?Bụnua ngụnu meru; nggu edufuta ẹphe l'alị Íjiputu?

\VS{12}?Ẹphe te kfuduru ngu l'alị Íjiputu t'ị paru ẹphe haa; t'ẹphe jejeru ndu Íjiputu ozi? ?T'ọ ga akadụru ẹphe mma l'ẹphe ejeru ndu Íjiputu ozi; ma l'ẹphe nwụshihuru l'echi-ẹgu?”


\par }{\PP \VS{13}Mósisu asụ ẹphe: “Unu ba atsụshi egvu! Unu vudo vudoshia ike; phụ iphe, Ojejoje e-me gude dzọfuta unu ntanụ. Ndu Íjiputu-a, unu ele ẹnya ntanụ-a bẹ unu ta aphụhekwa ọdo.

\VS{14}Unu nọdu nggujingguji; lẹ Ojejoje a-lụru-a unu ọgu!”


\par }{\PP \VS{15}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ Mósisu: “?Ngụnu meru iphe ịiraru iya ẹkwa? Kfuru ndu Ízurẹlu t'ẹphe tụgbua jeshia iphe, ẹphe eje.

\VS{16}Wolia mgbọro ngu; maa l'eze ẹnyimu ono t'o kekahu mini ono ẹbo; k'ọphu ndu Ízurẹlu e-gude ọkpa ẹphe jee ije l'alị ọkponku l'ẹnyimu ono; wụ-sweta.

\VS{17}Ya a-kpọ-chi ndu Íjiputu obu; k'ọphu ẹphe e-tsopyabe ẹphe. E shi l'iphe, a-mụru Fero yẹle ndu sọja iya; mẹ ụgbo-ịnya iya; mẹ ndu agbaru iya ịnya; kwabẹ yẹbe Ojejoje ugvu.

\VS{18}Ọo ya bụ; ndu Íjiputu eshi ẹge ono maru l'ọo ya bụ Ojejoje; mbụ teke ẹphe e-shi l'iphe, a-mụru Fero yẹle ndu sọja iya; mẹ ụgbo-ịnya iya; mẹ ndu agbaru iya ịnya; kwabẹ yẹbe Ojejoje ugvu.”


\par }{\PP \VS{19}Ya ndono; Ojozi Nchileke phụ, shi nọdu ndu Ízurẹlu l'ifu phụ abya esweta ẹphe; je etsoru ẹphe l'azụ. Urukpu phụ, kpụru rogbodongu phụ abya eshikwaphu l'ụzo ifu; je anọdu ẹphe l'azụ;

\VS{20}je anọkahu ndu sọjandu Íjiputu; mẹ ndu Ízurẹlu. L'ẹnyashi ono mgburumgburu bẹ urukpu ono gbakọtaru ọchi l'ẹke lanụ; l'acha ọku l'ẹka iya ọphu. Iphe ono emee; k'ọphu ẹ tọ dụdu ndu ọphu jekfuberu ibe ẹphe ntse l'ẹnyashi ono phuu.


\par }{\PP \VS{21}Tọ dụ iya bụ; Mósisu abya amachia ẹka iya l'eli eze ẹnyimu ono. Ẹnyashi ono l'ọ ha bẹ Ojejoje gude oke phẹrephere, shi l'ụzo ẹnyanwu-ahata ziphu eze ẹnyimu ono azụ; yọ bya aghọo alị ọkponku. Mini ono ekekahu ẹbo.

\VS{22}Ndu Ízurẹlu abya abahụ l'eze ẹnyimu ono; gude ọkpa jee l'alị ọkponku jeye ẹphe eswegee. Mini eze ẹnyimu ono akpụa l'ọ bụ ụpho-mkpuma; nọdu ẹphe l'ẹka-ụtara; mẹ l'ẹka-ibyita teke ẹphe eswe.


\par }{\PP \VS{23}Ndu Íjiputu achịpyabe ẹphe. Ịnya Fero; mẹ ụgbo-ịnya iya; mẹ ndu agbaru iya ịnya; atụko tsoru ẹphe wụba l'ime eze ẹnyimu ono.

\VS{24}Yo rua l'ụzo nchi-abọhu; Ojejoje eshi l'ọku; mẹ l'urukpu ono, kpụru rogbodongu ono; lee ndu sọja ndu Íjiputu ẹnya; mee ẹphe; ẹphe aghahụ phuringu.

\VS{25}Yo mee; ọkpa ụgbo-ịnya ẹphe ono awata ọgba mgburumgburu; k'ọphu agbagba iya tsụlahaaru ẹphe l'ẹhu. Ndu Íjiputu asụ: “T'ẹphe hakwaa ndu-a; laphu azụ; kẹ l'ọ kwa Ojejoje etso ẹphebe ndu Íjiputu ọgu l'okfu ẹhu ndu Ízurẹlu!”


\par }{\PP \VS{26}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ Mósisu t'ọ machịa ẹka; maa l'eze ẹnyimu ono; tẹ mini ono bya atsọ-kputa ndu Íjiputu; mẹ ụgbo-ịnya ẹphe; mẹ ndu agbaru iya ịnya.

\VS{27}Mósisu abya amachịa ẹka; maa l'eze ẹnyimu ono. Yo rua l'ụtsu; mini ono atsọlahaa ẹge o shi atsọhawa. Ndu Íjiputu agbalahaa t'ẹphe gbafụ lẹ mini ono; Ojejoje azaru ẹphe ye l'eze ẹnyimu ono.

\VS{28}Mini ono abya atsọgbabe; rikota ụgbo-ịnya ono yẹle ndu agbaru iya ịnya. Ndu sọja Fero, chịpyaberu ndu Ízurẹlu; chịa ẹphe jeye l'eze ẹnyimu ono te nwedu m'ọo onye lanụ, wafụru nụ.


\par }{\PP \VS{29}Obenu lẹ ndu Ízurẹlu jeru ije l'alị ọkponku sweta eze ẹnyimu ono. Mini eze ẹnyimu ono akpụa l'ọ bụ ụpho-mkpuma; vudo ẹphe l'ẹka-ụtara; mẹ l'ẹka-ibyita.

\VS{30}Mbọku ono bẹ Ojejoje dzọfutaru ndu Ízurẹlu l'ẹka ndu Íjiputu. Ndu Ízurẹlu aphụa ndu Íjiputu l'ẹke ẹphe nwụshihuru; dabutsuaru lẹ mgbogidi ẹnyimu.

\VS{31}Ndu Ízurẹlu aphụa egbe ike, Ojejoje gude mekputa ndu Íjiputu; tsụlahaa Ojejoje egvu; bya ekweta nk'iya; mẹ kẹ nwozi iya, bụ Mósisu.




\par }\Chap{15}{\SH Egvu Mósisu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Mósisu; mẹ ndu Ízurẹlu agụa egvu-a nụ Ojejoje; sụ:

\par }{\QB Ya a-gụ egvu nụ Ojejoje;

\par }{\QB kẹ l'o koshiwaru l'ọ ha nshinu.

\par }{\QB Ịnya; mẹ ndu agba iya nụ;

\par }{\QB b'o nwuru ye l'eze ẹnyimu.


\par }{\Q \VS{2}Ọ bụ Ojejoje bụ agburu-ẹhu mu;

\par }{\QB bụru onye mu agụ-ku l'egvu.

\par }{\QB Ọ bụ iya bụ onye dzọfutaru mu nụ.

\par }{\QB Ọ bụ iya bụ Nchileke mu;

\par }{\QB mu a-jajẹ iya ajaja.

\par }{\QB Ọ bụ iya bụ Nchileke nna mu;

\par }{\QB mu a-nọdu apali ẹpha iya eli.


\par }{\Q \VS{3}Ojejoje bụ sọja.

\par }{\QB Ọo Ojejoje bụ ẹpha iya.


\par }{\Q \VS{4}Ụgbo-ịnya Fero yẹle ndu sọja iya;

\par }{\QB b'o nwuru ye l'eze ẹnyimu.

\par }{\QB Ndu, katsụa mma

\par }{\QB lẹ ndu ishi ụgbo-ịnya Fero;

\par }{\QB bẹ mini rigbushiru

\par }{\QB lẹ Eze Ẹnyimu Uswe.


\par }{\Q \VS{5}Ebo mini riru ẹphe;

\par }{\QB ẹphe abụru tụbukungu

\par }{\QB l'ọhu-mini l'ọ bụ mkpuma.


\par }{\PP \VS{6}Ẹka-ụtara ngu nggụbe Ojejoje;

\par }{\QC bẹ agburu-ẹhu,

\par }{\QB nọ iya nụ dụ biribiri.

\par }{\QB Ẹka-ụtara nggụbe Ojejoje;

\par }{\QB bẹ gweru ndu ọhogu ngu ogwe uji.


\par }{\Q \VS{7}I gude ọdu-biribiri ngu,

\par }{\QB ha nshinu kwatsushia ndu

\par }{\QB wụ-lihuru nụ; tso ngu okfu.

\par }{\QB Nggu ahaa oke \newline  ẹhu-eghughu ngu,

\par }{\QB enwu l'ọ bụ ọku;

\par }{\QB yọ bya etsua ẹphe

\par }{\QB l'ọ bụ ẹswa ọkponku.


\par }{\Q \VS{8}Ọ bụ ume b'i ziru;

\par }{\QB eze ẹnyimu akọo ogiji.

\par }{\QB Utso ono akfụru l'ọ bụ ụpho-mkpuma.

\par }{\QB Ebo mini ahụkoo l'ọhu eze ẹnyimu.


\par }{\PP \VS{9}Ndu ọhogu saru nsasa; sụ:

\par }{\QB “L'ẹphe a-chị ayi; gude ayi.

\par }{\QB L'ẹphe e-ke iphe ayi;

\par }{\QB gude ayi mee ẹge dụ ẹphe mma.

\par }{\QB Ẹphe a-mị ogu-mbeke ẹphe

\par }{\QB gude gbushia ayi.”


\par }{\Q \VS{10}Obenu l'ị tụru ume;

\par }{\QB eze ẹnyimu atụko ẹphe rigbushia.

\par }{\QB Ẹphe abụru tụbukungu

\par }{\QB l'eze ẹnyimu l'ọ bụ \newline  ọta-njele.


\par }{\PP \VS{11}?Nanu agwa, atụru

\par }{\QB nggụbe Ojejoje?

\par }{\QB “?Bụ onye dụ l'ọ bụ nggu?

\par }{\QB Ẹge ị dụ-be nsọ dụ biribiri.

\par }{\QB Ẹge ị dụ-be akpabiri adụ egvu.

\par }{\QB Iimeje iphe, dụ biribiri.


\par }{\Q \VS{12}Ẹka-ụtara ngu b'ị machịru;

\par }{\QB mgboko abya atụko

\par }{\QB ndu ọhogu ayi lee.


\par }{\PP \VS{13}“Ndu ị gbafutaru;

\par }{\QB bẹ ii-gude n-yemobu ngu; dua.

\par }{\QB Yọ bụru l'ẹke ono,

\par }{\QB i bu, dụ nsọ ono;

\par }{\QB bẹ ii-gude agburu-ẹhu ngu

\par }{\QB durua ẹphe.


\par }{\Q \VS{14}Iphe bụ mbakeshi,

\par }{\QB nụru iya nụ; bẹ egvu e-ru l'ẹhu.

\par }{\QB Egvu e-gude ndu Filísutiya.


\par }{\Q \VS{15}Ndu achị ndu Édọmu;

\par }{\QB bẹ meji a-tọfu.

\par }{\QB Ẹhu anmaa ndu ishi

\par }{\QB Móabu anmanma.

\par }{\QB Ndu Kénanu erushihu.


\par }{\Q \VS{16}Ọtsu egvu;

\par }{\QB mẹ ẹhu-anmanma e-gude ẹphe.

\par }{\QB Yọ bụru agburu-ẹhu,

\par }{\QB nọ ngu l'ẹka-ụtara;

\par }{\QB bẹ ii-gude mee t'ẹphe

\par }{\QB dabutsuaru l'ọ bụ mkpuma;

\par }{\QB gbururu jeye teke ndu kẹ

\par }{\QB nggụbe Ojejoje a-wụ-sweta;

\par }{\QB mbụ ndu ono, ị gbafụtaru l'ohu,

\par }{\QB ẹphe shi bụru ono.


\par }{\Q \VS{17}Ii-dubata ẹphe;

\par }{\QB bya eye ẹphe l'ugvu nke ngu;

\par }{\QB mbụ ẹke nggụbe

\par }{\QB Ojejoje fọtaru t'ọ bụru ufu ngu;

\par }{\QB mbụ ụlo, dụ nsọ ọphu

\par }{\QB i gude ẹka ngu kpụa.


\par }{\Q \VS{18}Ọ bụ nggụbe Ojejoje a-bụru eze

\par }{\QB gburu jeye lẹ gbururu.”


\par }{\PP \VS{19}Teke ịnya Fero; mẹ ụgbo-ịnya iya; mẹ ndu agbaru iya ịnya bahụru l'eze ẹnyimu ono bẹ Ojejoje vutaru mini ono byabẹ ẹphe. Obenu lẹ ndu Ízurẹlu jeru ije l'alị ọkponku sweta eze ẹnyimu ono.

\VS{20}Ya ndono; Miriyamu, bụ nwanyi, ekfuchiru Nchileke, bụ nwunne Érọnu abya ewota nkwa; ụnwanyi l'ẹphe ha awụ-tsoru iya; l'akụ nkwa; l'ete iya etete.

\VS{21}Miriyamu l'agụru ẹphe egvu ono; l'asụje:

\par }{\Q “Unu gụa egvu nụ Ojejoje;

\par }{\QB kẹ l'o koshiwaru l'ọ ha nshinu.

\par }{\Q Ịnya yẹle ndu agba iya nụ

\par }{\Q b'o nwuru ye l'echi eze ẹnyimu.”


\par }{\SH Mini Mára; mẹ Élimu.
\par }
{\PP \VS{22}Tọ dụ iya bụ; Mósisu eshi lẹ Eze Ẹnyimu Uswe dua ndu Ízurẹlu; bahụ l'echi-ẹgu Shu. Ẹphe ejee ije abalị ẹto l'echi-ẹgu; ẹphe ta phụ mini.

\VS{23}Ẹphe erua Mára; ẹphe ta dụ ike ngụa mini iya; kẹle mini ono atsọ ile. Ọ bụ iya kparu iphe, a gụru ẹke ono Mára.

\VS{24}Ẹphe agụlaaharu Mósisu aphụ; sụ iya: “?Bụ ngụnu bẹ ẹphe a-ngụ?”


\par }{\PP \VS{25}Ya ndono; Mósisu araku Ojejoje. Ojejoje abya ekoshi iya mkpirikpi oshi. Yo wota iya chee lẹ mini ono. Mini ono atsọlahaa ụtso-mini.

\par }{\PP Ọ kwa l'ẹke ono bẹ Ojejoje tụru ekemu nụ ẹphe; bya atọoru ẹphe ọkpa iya. Yọ bụkwaruphu l'ẹke ono b'ọ nọdu data ẹphe.

\VS{26}Ojejoje asụ ẹphe: “Ọ -bụru l'unu ngabẹru nchị l'okfu yẹbe Ojejoje, bụ Nchileke unu; l'eme iphe, vudo nhamụnha l'ẹnya iya; ọ -bụru l'unu anga nchị l'iphe, ya sụru t'unu meje; l'etso iphe, ya tọru ọkpa sụ t'unu tsoje; b'ẹ tọ dụkwa ẹjo iphe-ememe ono, ya gude byakfuta ndu Íjiputu ono, ya egude abyakfuta unu; kẹ l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje: onye emeje unu t'unu ka mma l'iphe eme unu.”


\par }{\PP \VS{27}E metsua; ẹphe abya ejerua Élimu; ẹke ọgba-mini iri l'ẹbo nọ; ụkporo nkfụ ẹto lẹ nkfụ iri anọdu iya. Ẹphe abya akpọbe ụlo-ẹ́kwà ẹphe lẹ mgboro mini ono.




\par }\Chap{16}{\SH Mana; mẹ ọ̀kwà
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha awụfu lẹ Élimu; bya erua echi-ẹgu Sinu, nọ lẹ mgbaku Élimu yẹle Ugvu Sáyịnayi lẹ mbọku, ọnwa k'ẹbo gbaru abalị iri l'ise l'ẹphe shitsulephu l'alị Íjiputu lụfuta.

\VS{2}Ẹphe l'ẹphe ha agụlahaaru Mósisu yẹle Érọnu aphụ l'echi-ẹgu ono;

\VS{3}sụ ẹphe: “Ndẹge Ojejoje gude ẹka iya gbushia ẹphe l'alị Íjiputu; mẹ ẹhu akakwa ẹphe mma! Ẹke ono bẹ ẹphe anọ-pheje ite-anụ mgburumgburu; l'eriji ẹpho. Obenu l'unu chịfutaru ẹphe bya edobe l'echi-ẹgu l'ẹke-a t'unu kpọ-gbushia ẹphebe igwe ọha-a l'ẹgu.”


\par }{\PP \VS{4}Ojejoje asụ Mósisu: “Ya e-shi l'imigwe chịaru unu nri l'ọ bụ mini. Ndu Ízurẹlu a-lụfutaje mbọku-mbọku bya ekpota ọphu e-dzuru ẹphe eriri kẹ mbọku ono. Ya e-shi ẹge ono data ẹphe; maru: ?mẹ ẹphe e-kweta-a meje iphe, ya tụru ẹphe l'ekemu.

\VS{5}O -rua mbọku k'ishingu; ẹphe eshia ọphu ẹphe kpotaru. Mbọku ono bẹ ẹphe e-kpota iya t'ọ ha l'ọ bụ ọphu ẹphe ekpotajehawa mbọku ọdo ugbo labụ.”


\par }{\PP \VS{6}Tọ dụ iya bụ; Mósisu yẹle Érọnu asụ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha: “L'urẹnyashi-a bẹ unu a-phụ l'ọ bụ Ojejoje bụ onye dufutaru unu l'alị Íjiputu.

\VS{7}O -rua l'ụtsu bẹ unu a-phụ ọdu-biribiri Ojejoje; kẹ l'ọ nụwaru aphụ, unu agụ ekpu iya. ?Bụ onye bẹ ẹphebedua bụ; ọphu unu a-nọdu agụru ẹphe aphụ?”

\VS{8}Mósisu asụkwaphu: “Unu a-maru l'ọ bụ Ojejoje l'oswiya teke ọo-nụ unu anụ, unu a-ta l'urẹnyashi-a; nụ unu nri, e-dzu unu eriri l'ụtsu; kẹ l'ọ nụwaru aphụ, unu gụru kpua ya. ?Bụ onye bẹ ẹphe bụ? Ẹ tọ kwa ẹphebedua bẹ unu agụru aphụ; ọ kwa Ojejoje bẹ unu agụru iya!”


\par }{\PP \VS{9}Mósisu asụ Érọnu: “Kfuru ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha t'ẹphe tụko bya Ojejoje l'ifu; kẹ l'ọ nụwaru kẹ aphụ, ẹphe agụ.”


\par }{\PP \VS{10}Érọnu ekfukwadua eyeru ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; ẹphe aghaa ẹnya l'echi-ẹgu; phụ ọdu-biribiri Ojejoje l'ẹke ọ charu phoo l'urukpu ono, kpụru rogbodongu ono.


\par }{\PP \VS{11}Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{12}“Lẹ ya nụwaru aphụ, ndu Ízurẹlu agụ. Kfuru ẹphe l'ẹphe a-ta anụ lẹ nchi-ejihu. O -rua l'ụtsu; e gude nri nụ-jia ẹphe ẹpho; k'ọphu ẹphe a-maru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje, bụ Nchileke ẹphe.”


\par }{\PP \VS{13}Yo be l'urẹnyashi ono; ọ̀kwà abya atụko ọdu ndu Ízurẹlu ono dzuru. A lụfuta l'ụtsu; iji adashịwa; dzuru ẹke ono mgburumgburu.

\VS{14}Iji ono akọrohulephu; yo nweru nwa iphe, wụshiru l'alị l'echi-ẹgu ono, dụgbaa yẹriyeri; bya adụ l'ọ bụ iji, oyi meru; yọ nmakọo anmakọ.

\VS{15}Ndu Ízurẹlu aphụa iphe ono; jịlahaa ibe ẹphe; sụ: “?Bụ ngụnu ndọ-ọ?” Kẹ l'ẹphe te shihadua maru iphe ọbu.

\par }{\PP Mósisu asụ ẹphe: “Ọo nri, Ojejoje nụru unu t'unu ria.

\VS{16}Ọwaa ekemu, Ojejoje tụru ndọ-ọ: ‘Onyenọnu e-kpotaje ọphu e-dzuru iya nụ. Ndu, bu l'ụlo-ẹ́kwà unu bẹ unu e-kpotajeru ogbonga lanụ ogbonga lanụ.’ ”


\par }{\PP \VS{17}Ya ndono; ndu Ízurẹlu emee ya ẹge e kfuru ẹphe. O nweru ndu ọphu kpotaru nshinu; nweru ndu ọphu kpotaru nwanshị.

\VS{18}E metsua; ẹphe egude ogbonga gbaa ya; onye kpotaru nshinu; te kpoghatadu; ọphu onye kpotaru nwanshị; 'ekpopetakwanu. Onyenọnu kpotaleruphu ọphu dzuru iya nụ.


\par }{\PP \VS{19}Mósisu asụ ẹphe: “T'ẹ b'o nwekwa onye e-dobe nk'iya t'o rua l'ụtsu.”


\par }{\PP \VS{20}Obenu l'o nwelerua ndu ọphu ẹ-ta ngabẹduru Mósisu nchị; haphodo nk'ẹphe dobe; yọ nọdu lụfuta l'ụtsu. A lụfutashia l'ụtsu; ẹhonwu ejiwa iya ejiji; yo shikwaphu nshi. Ẹhu eghulahaa Mósisu eghughu lẹ k'iphe ono, ẹphe meru ono.


\par }{\PP \VS{21}Ụtsu mbọku-mbọku; onyenọnu eje ekpota ọphu e-dzuru yẹle ndibe iya eriri. Anwụ chishidelephu ike; ọphu phọduru l'alị azashịhu.

\VS{22}Yo rua mbọku kẹ ishingu; ẹphe ekpota ọphu ha l'ọ bụ ọphu ẹphe ekpotaje ugbo labụ; onye lanụ ogbonga labụ. Ndu ishi ndu Ízurẹlu abya ekfuaru iya Mósisu.

\VS{23}Yọ sụ ẹphe: “Ọwaa ekemu, Ojejoje tụru ndọ-ọ: ‘Echile bụ eswe Sábatu; mbụ mbọku ọtu-ume, dụ nsọ kẹ Ojejoje. Ọo ya bụ; unu ghee iphe, dụ unu kẹ egheghe; shia, iphe dụ unu kẹ eshishi ntanụ. Unu edobe ọphu ghuduru nụ jeye l'ụtsu.’ ”


\par }{\PP \VS{24}Ẹphe ahaa ya; yọ bọo nchi, bụ ẹge Mósisu kfuru ẹphe; too shi nshi; ẹhonwu ta la iya.

\VS{25}Mósisu asụ ẹphe: “Unu ria ono ntanụ; kẹle ntanụ bụ mbọku ọtu-ume kẹ Ojejoje. Ẹ to nwekwa nri, unu a-phụ l'etezi ntanụ-a.

\VS{26}Unu e-kpotaje nri ono abalị ishingu; ọle mbọku k'ẹsaa, bụ mbọku ọtu-ume b'ẹ tọo nọdu.”


\par }{\PP \VS{27}Ọle o nwelerua ndu tụgburu lẹ mbọku k'ẹsaa jeshia okpota nri ono; to nwe ọphu ẹphe phụru.

\VS{28}Ojejoje asụ Mósisu: “?Bụ teke ole bẹ unu a-jịkabe ome ekemu iya; mẹ l'okfu iya?

\VS{29}Nyatakwa l'ọo Ojejoje bẹ nụru unu mbọku ọtu-ume. Ọo ya meru iphe ọobuje: o -rua mbọku k'ishingu; yọ nụ unu nri, e-dzuru unu abalị ẹbo. O -rua mbọku k'ẹsaa; tẹ onyenọnu nọdujelephu l'ẹke ọ nọ. T'ẹ b'o nweshi onye a-lụfuje alụfu.”

\VS{30}Tọ dụ iya bụ; ndu ono atụa ume lẹ mbọku k'ẹsaa ono.


\par }{\PP \VS{31}Ndu Ízurẹlu ekua nri ono mana. Ọocha ụcha l'ọ bụ akpụru koriyanda; l'atsọ l'ọ bụ ẹcha mbeke, e gude manụ-ẹngu mee.

\VS{32}Mósisu asụ: “Ọwaa iphe, Ojejoje ekfu: ‘Unu kpota ogbonga mana lanụ doberu ọgbo ọphu nọ l'ifu; k'ọphu ẹphe a-phụ nri, ya nụru unu t'unu ria l'echi-ẹgu; teke ya dufutaru unu l'alị Íjiputu.’ ”


\par }{\PP \VS{33}Ya ndono; Mósisu asụ Érọnu: “Wota ite; kporu ogbonga mana lanụ ye iya. Dobe iya Ojejoje l'ifu; t'e doberu iya ọgbo ọphu nọ l'ifu.”


\par }{\PP \VS{34}Érọnu eworu iya dobe l'ifu Okpoko Ekemu, bụkwanu iya bụ ẹge Ojejoje kfuru iya Mósisu.

\VS{35}Ndu Ízurẹlu eria mana ono ụkporo afa labụ; gbururu jeye ẹphe ejerua alị ẹke e bu ebubu. Mbụ l'ẹphe riru mana gbururu jeye ẹphe erua l'ókè-alị Kénanu.


\par }{\PP \VS{36}Ogbonga lanụ bụ oke lanụ l'ụzo iri l'iphe jiru efere nkwo-ẹka.




\par }\Chap{17}{\SH Mini, shi lẹ mkpuma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha awụ-lihu l'echi-ẹgu Sinu tụgbua; ẹphe -shi l'ibyiya ọwaa; ẹphe abahụ l'ibyiya ọphu; ẹge Ojejoje ziru ẹphe. Ẹphe eje adọo lẹ Réfidimu. Obenu lẹ mini ta nọdu l'ẹke ono, ẹphe a-ngụ.

\VS{2}Ya ndono; ẹphe abalahaaru Mósisu mba; sụ iya t'ọ nụ ẹphe mini t'ẹphe ngụa.

\par }{\PP Mósisu asụ ẹphe: “?Bụ ngụnu bẹ unu abaru iya mba? ?Bụ ngụnu kparu iphe unu adata Ojejoje adata?”


\par }{\PP \VS{3}Obenu lẹ mini wataru ọgu ndu Ízurẹlu; ẹphe agụlahaaru Mósisu aphụ; sụ iya: “?Bụnua ngụnu kparu iphe i dufutaru ayi; ayi l'ụnwu ayi; mẹ elu ayi l'alị Íjiputu bya edobe ayi t'ẹgu mini gbushia ayi?”


\par }{\PP \VS{4}Tọ dụ iya bụ; Mósisu araku Ojejoje; sụ iya: “?Bụ ngụnu bẹ ya e-me ndu-a; kẹ l'ẹphe a-byaakwa iya ọtu mkpuma.”


\par }{\PP \VS{5}Ojejoje asụ Mósisu: “T'o vuta ụzo tẹ ndu Ízurẹlu tsoru iya l'azụ. T'ọ haru ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu duta; yo wota mgbọro ono, o chiru lẹ Ẹnyimu Náyịlu ono gude jeshia.

\VS{6}Ya e-vudo ngu l'ifu lẹ mkpuma Họ́rebu. Teke i ruru ẹke ono; nggu echia mgbọro ono lẹ mkpuma ono. Mini, ndu Ízurẹlu a-ngụ e-shi iya-a gbalahaa.” Mósisu abya emee ẹge ono l'ifu ndu bụ ọgurenya ndu Ízurẹlu ono.

\VS{7}Yọ bya agụa ẹke ono “Masa;” gụkwaa ya phụ “Meriba;” kẹle ndu Ízurẹlu swọru ụswo; bya adata Ojejoje; sụ: “?Ayi lẹ Ojejoje nọ-ọ; t'ọ bụ ịbagha?”


\par }{\SH Aalụ-gbu ndu Amalẹku
\par }
{\PP \VS{8}Ndu Amalẹku abya etso ndu Ízurẹlu ọgu lẹ Réfidimu.

\VS{9}Mósisu asụ Jóshuwa: “Haru unwoke ayi fọta t'unu je awọta ndu Amalẹku ọgu. Echile bẹ ya e-gude mgbọro Ojejoje l'ẹka je evudo l'eli ugvu.”


\par }{\PP \VS{10}Tọ dụ iya bụ; Jóshuwa eje awọta ndu Amalẹku ọgu ẹge Mósisu ziru iya. Mósisu; Érọnu; mẹ Huru enyihu eli ugvu; je anọdu l'ọnungonu iya.

\VS{11}Yọo bụje; Mósisu chilia ẹka imeli; ndu Ízurẹlu emukputalahaa. Teke ọ chizitaru ẹka; ndu Amalẹku emekputalahaa.

\VS{12}A nọnyaa; ẹka atsụhu Mósisu ụme; ẹphe apata mkpuma; doberu iya; yọ nọdu anọdu. Érọnu; mẹ Huru abya apalia ya ẹka imeli; onye lanụ l'ẹka-ụtara; onye ọphu l'ẹka-ibyita. Ya ndono; ẹka anọdule iya phụ l'imeli ẹge ono gbururu jeye l'ẹnyanwu-arịba.

\VS{13}Yọ bụru iya bụ lẹ Jóshuwa phẹ emekputa ndu Amalẹku.


\par }{\PP \VS{14}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu: “Dee iphe-a l'ẹkwo t'ọ bụru iphe, ee-gudeje nyata iya. Nggu emekwaaphu tẹ Jóshuwa maru lẹ ya e-me tẹ ndu Amalẹku chịhu lẹ mgboko; t'ẹ ba nyatajẹhe ẹphe.”


\par }{\PP \VS{15}Mósisu abya akpụa ẹnya-ngwẹja; gụa ya “Ọ kwa Ojejoje bụ onye emeje tẹ ẹka mu kangoo l'ọgu.”

\VS{16}Yọ sụ: “Lẹ ya gụru iya ẹpha ono; kẹle a chị-liru ẹka kfuru nụ Ojejoje l'aba-eze iya. Ojejoje a-nọdulephu etso ndu Amalẹku ọgu; tsube l'ọgbo rua l'ọgbo.”




\par }\Chap{18}{\SH Jeturo akpakfuta Mósisu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Jeturo, bụ onye agwajẹru ndu Mídiya iphe, bụkwaphu nna nyee Mósisu; abya anụkota k'iphemiphe ọbule, Nchileke meshiru Mósisu; mẹ ndu nk'iya, bụ ndu Ízurẹlu; ọwaa ẹge Ojejoje gude dufuta ẹphe lẹ Íjiputu.


\par }{\PP \VS{2}Teke Mósisu dularu nyee ya; mbụ Zipora lẹ kẹ nna nyee ya, bụ Jeturo; bẹ Jeturo nabataru nwanyi ono;

\VS{3}waa ụnwu iya unwoke labụ. Onye lanụ bẹ ẹpha iya bụ Geshọmu; kẹle Mósisu sụru lẹ ya bụ onye laru alala l'alị ndu ọhodo.

\VS{4}Onye ọphu bẹ ẹpha iya bụ Eliyéza; kẹ l'ọ sụru l'ọ bụ Nchileke nna iya bụ onye yeru iya ẹka. Ọ dzọfutaru iya tẹ Fero be gbu iya.


\par }{\PP \VS{5}Jeturo, bụ nna nyee Mósisu duru ụnwu Mósisu; mẹ nyee Mósisu ọbu byakfuta iya l'echi-ẹgu l'ẹke ọ kpọberu ụlo-ẹ́kwà l'iku ugvu Nchileke.

\VS{6}Jeturo zihawaru t'e je asụ iya: “Lẹ yẹbe Jeturo, bụ nna nyee ngu bẹ dukwa nyee ngu; waa ụnwegirima ngu l'abya.”


\par }{\PP \VS{7}Tọ dụ iya bụ; Mósisu agba iya ndzuta; bya ebyishi ikpere; nmaa ya akpa. Ẹphe ekeletsua; bahụshia l'ụlo-ẹ́kwà Mósisu.

\VS{8}Mósisu akọkotaru nna nyee ya ono kẹ iphemiphe ọbule, Ojejoje meru Fero waa ndu Íjiputu l'okfu ẹhu ndu Ízurẹlu; ọwaa kẹ iphe-ẹhuka, ẹphe jekotaru l'ụzo; mẹ ẹge Ojejoje gude dzọfuta ẹphe.


\par }{\PP \VS{9}Ẹhu atsọo Jeturo ẹna l'ọ nụru kẹ iphe, dụ mma, Ojejoje mekotaru ndu Ízurẹlu; dzọfuta ẹphe l'ẹka ndu Íjiputu.

\VS{10}Yọ sụ tẹ ajaja bụru kẹ Ojejoje, bụ onye nafụtaru ngu l'ẹka ndu Íjiputu yẹle ẹka Fero; mbụ onye nafụtaru ndu Ízurẹlu l'ẹka ndu Íjiputu.

\VS{11}Nta-a bẹ ya maru lẹ Ojejoje bẹ kakọta agwa l'ọ ha nshinu. Kẹ l'ọ bụ ndu nmaru ndu Ízurẹlu kulakula b'o meru iphe-a.

\VS{12}Ya ndono; Jeturo, bụ nna nyee Mósisu abya egwooru Ojejoje ngwẹja-ukfuru; gwokwaaru iya phụ ngwẹja ọdowaru. Érọnu eduta ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu bya; ẹphe lẹ Jeturo eria nri l'ifu Nchileke.


\par }{\SH Aafọta ndu e-kpeshijeru ndu Ízurẹlu okfu
\par }
{\PP \VS{13}Yo rua echile iya; Mósisu abya anọdu l'oshi iya; kpelahaaru ndu Ízurẹlu ikpe. Ẹphe anọ-phee ya mgburumgburu shita l'ụtsu jeye l'urẹnyashi.

\VS{14}Nna nyee Mósisu aphụ iphe, Mósisu emeru ndu Ízurẹlu; bya ajị: “?Bụ ngụnu bẹ iimeru ndu Ízurẹlu ẹge-a? ?Bụ ngụnu kparu iphe ọ bụ nggụbedua nwẹnkinyi ngu bụ onye ikpe; ndu-a l'ẹphe ha abya anọ-phe ngu mgburumgburu shita l'ụtsu jeye l'urẹnyashi?”


\par }{\PP \VS{15}Mósisu asụ iya l'iphe kparu iya nụ kwa l'ẹphe abyajẹ iya ọkpata ishi iphe, bụ uche-obu Ojejoje.

\VS{16}Teke ọ bụ l'ọo okfu adaru ẹphe; ẹphe ewotaru iya ẹya; ya edoshiaru iya ẹphe; karu ẹphe iphe, Ojejoje tọru ọkpa sụ t'e tsoje; waa ekemu iya.


\par }{\PP \VS{17}Nna nyee Mósisu asụ iya: “L'ẹge iime iya ta dụkwa mma.

\VS{18}Ọ kwa egbugbu bẹ nggụbedua; waa ndu ono, awụ-kfutaje ngu nụ ono egbu onwunu. Ozi ono karikwaru ngu ẹka; ẹ tii jekotakwa iya nwẹnkinyi ngu.

\VS{19}Ngabe nchị tẹ ya kpọ-ziaru ngu ụzo ẹge ii-meje iya. Tẹ Ojejoje swikwaru ngu. Ọ bụ nggụbedua a-nọ-chi ẹnya ndu-a l'ifu Nchileke. Ii-wotaje iphe, adaru ẹphe dooru iya.

\VS{20}Zia ẹphe iphe, Ojejoje tọru ọkpa sụ t'e tsoje; ọwaa ekemu iya; nggu ekoshi ẹphe ụzo, ẹphe e-tsoru; mẹ iphe, gbaru ẹphe l'ememe.

\VS{21}Nggu abya eshi lẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha fọta ndu ike dụ; ndu atsụ Nchileke egvu; ndu e gude ire ẹphe ẹka; bya abụru ndu ẹ te eridu nggọlazu. Shi l'ẹphe fọta ndu a-bụru ndu ishi ụnu madzụ labụ l'ụkporo madzụ iri iri; ndu a-bụru ndu ishi ụkporo ụmadzu ise ise; ndu a-bụru ndu ishi ụkporo madzụ ẹbo l'iri iri; mẹ ndu ọphu a-bụru ndu ishi ụmadzu iri iri.

\VS{22}Fọta ẹphe t'ẹphe doshijeru ndu Ízurẹlu okfu tekenteke. Okfu ọphu dụ nphe; ẹphe edoshia ya l'onwẹphe. Okfu ọphu shihuru ike; ẹphe ewotaru ngu iya. Ono bụ ẹge -bụ; unu -mee ya; ivu iya akaru ngu lẹ nphe; kẹ l'unu l'ẹphe tụkoru evu iya.

\VS{23}I -mee ya ẹge ono, bụkwanu ẹge ọ bụ uche-obu Nchileke bẹ ịi-dụkwa ike vua ivu ẹra ono. Teke ndu ono a-nọdu ala; ẹphe egude ẹhu-ọtso-ẹna l'ala.”


\par }{\PP \VS{24}Mósisu anụa iphe nna nyee ya kfuru; bya emekota iphe ono, o kfuru ono.

\VS{25}Yọ bya eshi lẹ ndu Ízurẹlu fọta ndu ike dụ; bya emeshia ẹphe ndu ishi ndu dụ ụnu labụ l'ụkporo iri iri; mẹ ndu ishi ndu dụ ụkporo ise ise; mẹ ndu ishi ndu dụ ụkporo ẹbo l'iri iri; ọwaa ndu ishi ndu dụ iri iri.

\VS{26}Yọ bụru ẹphe anọduje edoshiru ndu Ízurẹlu okfu. Okfu ọphu shihuru ike; ẹphe ewojeru iya Mósisu. Okfu ọphu dụ ntse; ẹphe edoshia ya l'onwẹphe.


\par }{\PP \VS{27}Ya ndono; Mósisu ahaa nna nyee ya ono; yọ lashia alị iya.




\par }\Chap{19}{\SH Ugvu Sáyịnayi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yo be mbọku, kwe ndu Ízurẹlu ọnwa ẹto gẹdegede; k'ọphu ẹphe shi lẹ Íjiputu wụfuta; ẹphe abyaruta echi-ẹgu Sáyịnayi.

\VS{2}Ẹphe eshi lẹ Réfidimu bya erua echi-ẹgu Sáyịnayi; bya akpọbe ụlo-ẹ́kwà ẹphe l'ẹke ono l'ọkpa ugvu ono.


\par }{\PP \VS{3}Mósisu enyihu eli ugvu ono nyikfu Nchileke. Ojejoje abya l'ugvu ono kua ya; sụ iya: “Ọwaa iphe, ii-zi ndu ọnu-ọlu Jékọpu; mbụ iphe, ii-kfuru ndu Ízurẹlu:

\VS{4}'Unubẹdua l'onwunu phụru iphe, ya meru ndu Íjiputu; mẹ ẹge ya gude hee unu l'ọ bụ ugo, he nwa iya; hekfuta onwiya.

\VS{5}Ọ -bụru l'unu ngabẹru iya nchị; bya edobe ọgba-ndzụ iya bẹ unu a-bụru òkè-iphe, dụru iya iche l'iphe bụ mbakeshi. A makwaru-a lẹ mgboko l'ọ ha bụ nk'iya;

\VS{6}ọle unu a-bụru iya alị-eze ndu achịjeru Nchileke ẹja; bụru mba, dụ nsọ. Ono iphe, ii-kfuru ndu Ízurẹlu ndono.”


\par }{\PP \VS{7}Tọ dụ iya bụ; Mósisu abya alaphu azụ; bya ekukoo ndu bụ ọgurenya ndu Ízurẹlu; bya atụko iphemiphe ọbule ono, Ojejoje ziru iya t'o kfua ono; kfukotaru ẹphe.

\VS{8}Ndu Ízurẹlu atụko zụa mgbede; sụ: “L'iphe, bụ iphe Ojejoje kfuru bẹ ẹphe e-mekota.” Mósisu abya egude ọnu, ẹphe yeru jekfushia Ojejoje ọdo.


\par }{\PP \VS{9}Ojejoje asụ Mósisu: “Lẹ ya a-nọdu l'urukpu, jihuru kpalungu byakfuta ngu; k'ọphu ndu Ízurẹlu a-nọdu anụ ẹke, ya ekfu eyeru ngu; bya achịru ụkfu kwẹe ngu.”

\par }{\PP Mósisu abya ekfuaru Ojejoje k'ọnu, ẹphe yeru.


\par }{\SH Odobe ndu Ízurẹlu nsọ
\par }
{\PP \VS{10}Ojejoje asụ Mósisu: “T'o jekfu ndu Ízurẹlu je edoo ẹphe nsọ ntanụ yẹle echile. Yo kfuaru ẹphe t'ẹphe saa uwe ẹphe asasa.

\VS{11}O -rua mbọku k'ẹto; t'ẹphe kwakọbe-gewa; kẹle mbọku ono bẹ Ojejoje e-nyizita; nọdu lẹ Ugvu Sáyịnayi; ndu Ízurẹlu aphụkota iya l'ẹphe ha.

\VS{12}Kpaaru ẹphe oke l'ugvu ono mgburumgburu. Kfuaru ẹphe: ‘T'ẹphe letakwa ẹnya tẹ ọkpa ẹphe be erukwa lẹ mgboro ugvu ono; k'ọphu ọ bụru kẹ onyihu iya enyihu. Onye ẹhu iya rutaru l'ugvu ono bẹ ee-gbukwa egbugbu.

\VS{13}T'a tụ-gbukwaa onye ọbu lẹ mkpuma; m'ọ bụ gbagbua ya l'arwa. T'ẹ b'e denyikwa iya ẹka. Ọ -bụru madzụ; bụru anụ; t'ẹ b'e kwekwa t'ọ nọdu ndzụ.’ Ọ bụlephu teke e gburu ụpyoku; ẹphe ejeshia l'eli ugvu ono.”


\par }{\PP \VS{14}Mósisu eshitsulephu l'eli ugvu ono nyifuta byakfuta ndu Ízurẹlu; bya edoo ẹphe nsọ t'ẹphe dụru Nchileke iche; ẹphe bya asashịa uwe ẹphe.

\VS{15}Yọ sụ ẹphe l'o -rua mbọku k'ẹto; t'ẹphe kwakọbe-geekwa onwẹphe. T'ẹ b'ọ dụkwa ẹphe onye e-jekfu nwanyi!


\par }{\SH Mósisu enyikfu Nchileke l'ugvu Sáyịnayi
\par }
{\PP \VS{16}Yo be l'ụtsu mbọku k'ẹto ono; ebemu awata ekuku; egbe-igwe l'agba; urukpu, jihuru kpalungu atsọ-kputa eli ugvu ono. Ọda ụpyoku, shi l'ugvu ono l'ada l'adashi ike. Onyemonye ọbule; l'ọdu ndu Ízurẹlu ono anmalahaa kpakpakpa.

\VS{17}Mósisu abya edufuta ẹphe l'ọdu ndu Ízurẹlu ono; t'ẹphe byakfuta Nchileke. Ẹphe eje evudo l'ọkpa ugvu ono.

\VS{18}Ẹnwuru-ọku achịko Ugvu Sáyịnayi nata; kẹle Ojejoje gude ọku nyifuta lẹ Ugvu Sáyịnayi ono. Ẹnwuru-ọku ono akpụlephu tụu l'ọ bụ ẹke a kpọberu ọku icheku. Ugvu ono l'ọ ha anmakọta jijiji l'anmashi iya ike.

\VS{19}Ọda ụpyoku ono l'aka nshinu akaka l'eje; Mósisu l'ekfu okfu; aanụ olu Nchileke l'ẹke ookfu eyeru Mósisu.


\par }{\PP \VS{20}Ojejoje enyizita l'eli Ugvu Sáyịnayi ono; bya ekua Mósisu t'o nyikfuta iya l'eli eli ugvu ono. Mósisu enyikfushia ya eli ugvu ono.

\VS{21}Ojejoje asụ iya t'o nyizita l'alị je anmaaru ndu Ízurẹlu ọkwa t'ẹphe ba akpahẹ ụzo t'ẹphe phụ Ojejoje; ọdumeka; bẹ ẹphe a-dụkwa l'igwe bụru kpurupyata.

\VS{22}Mbụkponu ndu achịjeru Nchileke ẹja, eme t'ẹphe byakfuta yẹbe Ojejoje ntse bẹ e-do onwẹphe nsọ t'ẹphe dụru iya iche; ọdumeka bẹ ya a-nụkwa ẹphe aphụ.


\par }{\PP \VS{23}Mósisu asụ Ojejoje: “Ndu Ízurẹlu te enyihukwa Ugvu Sáyịnayi; kẹ l'ị tụru ayi ekemu sụ t'ayi dobe ugvu ono nsọ; tẹmanu ayi akpaa ya oke gbaphee mgburumgburu.”


\par }{\PP \VS{24}Ojejoje asụ iya: “Nyizita l'alị je eduta Érọnu tẹ nggu l'iya yịru. Ọle be ekwekwa tẹ ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu Ízurẹlu ọdo sweta ẹke ono nyikfuta yẹbe Ojejoje; ọdumeka bẹ ya a-nụkwa ẹphe aphụ.”


\par }{\PP \VS{25}Mósisu enyizita bya ekfuaru ndu Ízurẹlu iphe, Ojejoje kfuru.




\par }\Chap{20}{\SH Ekemu iri, shi l'ẹka Nchileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ojejoje abya ekfukota iphe ono l'ọ ha; sụ:


\par }{\PP \VS{2}“Ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje, bụ Nchileke unu; onye dufutaru unu l'alị Íjiputu; mbụ alị ono, unu shi bụru ohu ono.


\par }{\PP \VS{3}“Ba adụkwa iphe ịi-baru ẹja; gbahaa yẹbe Nchileke kpụrumu.


\par }{\PP \VS{4}“Be emetakwaru onwongu ntẹkpe, e meru; yọ dụ l'ọ bụ iphe, nọ l'imigwe; m'ọ bụ ọphu, nọ lẹ mgboko; m'ọ bụ iphe, bu lẹ mini-ime-alị.

\VS{5}Ba abakwaru iphe ọphu ẹja; ọphu i jekwaru iya ozi; kẹle yẹbe Ojejoje, bụ Nchileke unu ekokwa okopho. Ya anụje ndu kpọru iya ashị aphụ k'ẹjo iphe, ẹphe meru iya; shi iya nụa ụnwu ẹphe aphụ; nụa ya ụnwu nwa ẹphe; nụa ya ụnwu nwanwanwaranwa ẹphe.

\VS{6}Obenu l'iphe bụ ndu yeru iya obu; l'eme iphe, ekemu iya kfuru; bẹ ya emejekwanu t'obu, ya yeru ẹphe bụru o-je-lẹ-nwanwa.


\par }{\PP \VS{7}“Be ekukwa ẹpha yẹbe Ojejoje, bụ Nchileke unu kẹ mkpẹ. Kẹle yẹbe Ojejoje ta ahakwa ndu eme ẹge ono; tẹ ya ba nụ ẹphe aphụ.


\par }{\PP \VS{8}“Nyatajẹkwa mee mbọku ọtu-ume t'ọ dụ nsọ.

\VS{9}Ujiku ishingu; bẹ ii-seje akanya; jee ozi ngu.

\VS{10}Obenu lẹ mbọku k'ẹsaa, bụ mbọku ọtu-ume kẹ yẹbe Ojejoje, bụ Nchileke unu. T'ẹ b'ọ dụkwa ozi, ii-jeje mbọku ono. Ọphu i kwekwa t'ụnwegirima ngu; ndu ọphu ị gbaru ohu; elu ngu; jeye lẹ ndu ọphu laru alala, bu lẹ nke ngu; jee ozi mbọku ono.

\VS{11}Kẹ l'ọ bụ ujiku ishingu; bẹ yẹbe Ojejoje meru igwe; bya emee eliphe yẹle eze ẹnyimu; mẹ iphemiphe ọbule, nọ iya nụ. Yo be mbọku k'ẹsaa; ya atụta ume. Yọ bụru iya kparu iphe yẹbe Ojejoje gọru ọnu-ọma nụ mbọku ọtu-ume; bya emee ya; yọ dụ nsọ.


\par }{\PP \VS{12}“Kwabẹjekwa nne lẹ nna ngu ugvu; k'ọphu ịi-ka nka l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono.


\par }{\PP \VS{13}“Be egbukwa ọchi.


\par }{\PP \VS{14}“Be erikwa ogori.


\par }{\PP \VS{15}“Be ezikwa iphura.


\par }{\PP \VS{16}“Be ebobekwa madzụ ibe ngu ibo.


\par }{\PP \VS{17}“Be ejikwaru madzụ ibe unu ijimẹnya l'ụlo iya; m'ọ bụ lẹ nyee ya; ohu, ọ gbataru agbata; elu iya; mẹkpo iphe, bụ iphe o nweru enweru l'ọ ha.”\FTNT{*}{{\FR 20:17 }{\FR{20:17
}}{\XT{Dit 5:21; Róm 7:7}}}


\par }{\PP \VS{18}Ndu Ízurẹlu aphụlephu egbe-igwe ono; mẹ ebemu ono; nụa ọda ụpyoku ono; bya aphụ ẹnwuru-ọku, shi l'ugvu ono akpụshi; ẹhu anmahu ẹphe anmanma l'ẹke ẹphe atsụ egvu. Ẹphe evudo ote-ẹnya;

\VS{19}sụ Mósisu t'o kfujeru yeru ẹphe yẹbedua l'onwiya; l'ẹphe a-ngabẹjee nchị. Tẹ Nchileke be ekfukwaru yeru ẹphe l'onwiya; ọdumeka bẹ ẹphe a-nwụshihukwa.


\par }{\PP \VS{20}Mósisu asụ ndu Ízurẹlu: “T'ẹphe ba atsụshi egvu; kẹle Nchileke byaru t'ọ data ẹphe; k'ọphu ẹphe a-nọdu atsụ yẹbe Nchileke egvu; haa omee ẹjo iphe.”


\par }{\PP \VS{21}Ndu Ízurẹlu evudo ote-ẹnya; Mósisu abya ejekfube ọchi ono ntse, bụ ẹke Nchileke nọ.


\par }{\SH Aakpụ ẹnya-ngwẹja Ojejoje
\par }
{\PP \VS{22}Ojejoje asụ Mósisu t'ọ sụ ndu Ízurẹlu l'ẹphe phụwaru l'onwẹphe lẹ ya shi l'imigwe kfuru yeru ẹphe.

\VS{23}T'ẹ b'ọ dụkwa agwa, unu e-meta donyabe iya. T'ẹphe be egudekwa mkpọla-ọcha; m'ọ bụ mkpọla-ododo meta agwa doberu onwẹphe.


\par }{\PP \VS{24}“Ọ bụ ẹja, shi l'alị bẹ ee-gudeje kpụaru iya ẹnya-ngwẹja, bụ ẹke ee-gbuje atụru; mẹ eghu; mẹ eswi; gude gwooru iya ngwẹja-ukfuru; mẹ ngwẹja ẹhu-agu. Iphe bụ ẹke ya meru t'a anyatajẹ ẹpha iya bẹ ya a-byakfutaje unu bya agọoru unu ọnu-ọma.

\VS{25}Ọ -bụru l'ẹphe gude mkpuma l'akpụru iya ẹnya-ngwẹja; t'ẹphe be egudekwa mkpuma, a kpụcharu akpụcha. Kẹ l'ẹphe -tsua ya ọngu bẹ ẹphe tụruwaru iya.

\VS{26}Ọphu ẹphe akpụkwa ẹnya-ngwẹja ono t'ọ ha l'eli; k'ọphu aa-gbakobeje iphe l'eje iya; a nọnyaa; ẹphe ajịhaa onwẹphe ajịha l'ẹnya-ngwẹja ono.”




\par }\Chap{21}{\SH Ndu Híburu, a gbaru ohu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọwaa ekemu, ii-zi ẹphe ndọ-ọ:


\par }{\PP \VS{2}“Ọ -bụru l'ị gbaru onye Híburu ohu bẹ iphe, oo-jeru ngu ozi bụ afa ishingu. O -rua l'afa k'ẹsaa; yo nweru onwiya; ẹ taa kfụdu ụgwo l'ishi iya.

\VS{3}Ọ -bụru l'ẹ tọ lụdu nwanyi teke ọ dụberu bụru ngu ohu; t'ọ bụkwaruphu yẹbedua bẹ aa-ha t'ọ la. Ọ -bụkwanuru lẹ yẹle nyee ya yị teke ọobya; tẹ nyee ya ono tsokwaru iya teke ọo-nọdu ala.

\VS{4}Ọ -bụru lẹ nnajiufu iya lụru iya nwanyi; yọ mụtaru iya ụnwegirima; nyee ya ono mẹ ụnwegirima iya ono a-tụko bụru kẹ nnajiufu iya. Yọ bụru nwoke a-la nwẹnkinyi iya.


\par }{\PP \VS{5}“Ọ -bụkwanuru l'ohu ono sụru lẹ ya yeru nnajiufu iya obu; yeru nwanyi ono, ọolu ono obu; mẹ ụnwegirima iya; ya ta chọ tẹ ya lụfu je nweru onwiya;

\VS{6}t'onye nwe iya nụ duta iya je l'ifu ndu ikpe. T'o duru iya je l'ọnu-ibo; m'ọ bụ l'oshi-ibo gude oji kpọ-fua ya nchị. Yọ bụru ohu iya jeye teke ọo-nọ-bebe.”


\par }{\PP \VS{7}“Ọ -bụru lẹ nwoke reru nwa iya nwanyi t'ọ bụru ohu; ẹ ta byadụ bya aha iya t'ọ laa; ẹge aahaje ndu ọphu bụ unwoke.

\VS{8}Teke e reru iya onye arị kẹ t'ọ lụa iya; a nọnyaa; t'ọ dụhe iya mma k'alụlu; t'ọ hakwaa t'a gbata iya. Ẹ tọ gbakwa tẹ nnajiufu iya ono ree ya ndu ọhodo; kẹ l'e to meduru ohu iya ono iphe, o kweru ụkwa iya.

\VS{9}Ọ -bụru l'ọo nwatibe iya kẹ nwoke b'ọ gbaru iya doberu t'ọ lụa; t'o mejekwa nwamgbọko ọbu l'ọ bụ nwa iya nwanyi.

\VS{10}Ọ -bụru lẹ nwoke lụru nwanyi ọdo; t'ọ nụjekwa nyee ya kẹ mbụ nri; nmajẹru iya ẹkwa; l'emekwaru iya phụ iphe, bụ iphe emejeru nwanyi aalụ alụlu.

\VS{11}O -bụru l'ẹ too meduru nwanyi ono ụzo iphe ẹto ono; tẹ nwanyi ono lụfukwa. Ọle t'ẹ b'ọ dụkwa m'ọo afụ, aa-kfụ nwoke ono.”


\par }{\SH Omeka onye ọdo iphe
\par }
{\PP \VS{12}“Onye chiru madzụ iphe chigbua ya; t'ọ lakwaa l'ọchi iya.

\VS{13}Ọ -bụkwanuru l'ẹ to lebezidu ẹnya; ọ -bụru l'ọo Nchileke haru iya t'ọ mee ẹge ono; b'o nweru ẹke ya e-koshi unu tẹ onye dụ ẹge ono gbajẹru laa.

\VS{14}Obenu; ọ -bụru lẹ madzụ kwabẹru ẹnya; gude ẹregede; gbua madzụ ibe iya; unu kpụta onye ọbu kpụfu l'ẹnya-ngwẹja yẹbe Nchileke; je egbua ya l'ẹke ọdo.”


\par }{\PP \VS{15}“Onye tsoru nne iya; m'ọ bụ nna iya ọgu bẹ ee-gbu egbugbu.”


\par }{\PP \VS{16}“Onye pataru madzụ ibe iya je eree; m'ọ bụ l'ọ nọkwadu iya l'ẹka teke e guderu iya; t'e gbua onye ọbu egbugbu.”


\par }{\PP \VS{17}“Onye phuru nne iya; m'ọ bụ nna iya iphu; t'e gbukwaa onye ono egbugbu.”


\par }{\PP \VS{18}“Ọ -bụru l'unwoke labụ bẹ okfu adaru; onye lanụ atụa onye ọphu mkpuma; m'ọ bụ l'ọ kfụkfuberu ẹka tsua ya; ọphu onye ono anwụhudu; yọ bụ-chiaru iphe b'o mekaru iya; yọ zẹeru iya azẹe; t'ẹ b'ọ dụkwa iphe, ee-me onye ono, mekaru iya iphe ono;

\VS{19}m'ọ bụru l'onye ono mekochaaru l'adụje ike gude mgbọro ejephe l'etezi. Ọle onye ọphu mekaru iya iphe phụ a-kfụkwanu iya ụgwo kẹ azẹe ono, o shi zẹe ono; bya aghakwaa ya phụ jeye teke ọo-kagee mma ọhuma.”


\par }{\PP \VS{20}“Ọ -bụru l'o nweru onye chiru ohu iya iphe; m'ọ bụ ohu iya kẹ nwoke; m'ọ kẹ nwanyi; ohu ono eshi l'iphe ono, e chiru iya ono nwụhu; t'a nụ̀kwaa onye ono, chigburu iya nụ ono àphụ̀.

\VS{21}Obenu l'ọ -bụru l'ohu ono nọru abalị ẹbo; m'ọ bụ ẹto bya akọrohu; t'ẹ b'ọ dụkwa iphe, ee-me onye ono, chiru iya iphe ono; eshinu ohu ono bụ ẹku iya.”


\par }{\PP \VS{22}“Ọ -bụru l'o nweru unwoke, alụ ọgu; ẹphe emeka nwanyi, dụ ime iphe; mee k'ọphu ẹpho lụfuru iya; ọphu o nwedu ẹke a kwataru meka iya iphe ọdo; t'e eretakwa onye ọphu mekaru iya iphe ọbu nre; ẹge dụ nji nwanyi ọbu mma; mẹ ẹge ndu ikpe kpeburu.

\VS{23}Obenu; ọ -bụru l'e mekaru iya iphe nshinu; t'ẹ ndzụ lakwaaru ndzụ;

\VS{24}ẹnya alaaru ẹnya; eze alaaru eze; ẹka alaaru ẹka; ọkpa alaaru ọkpa.

\VS{25}Ọ -bụru ọku b'ọ hụru iya; t'a hụlatakwa iya. Teke o mefuru iya ọnya l'ẹhu; t'e melatakwa iya. Teke o tsuru mkpukpu-mee ye iya l'ẹhu; t'e tsukwaruphu mkpukpu-mee ye iya l'ẹhu.”


\par }{\PP \VS{26}“Ọ -bụru l'o nweru onye chiru ohu iya iphe l'ẹnya; k'ọphu o chipyaru iya ẹnya lanụ; tẹ onye ono hakwaa ohu ono t'o je enweru onwiya; t'ọ bụru ụgwo ẹnya ono, o chipyaru iya ono.

\VS{27}Ọ -bụru l'o chikwofuru iya eze lanụ; t'ọ hakwaa ohu ono t'o je enweru onwiya; t'ọ bụru ụgwo eze iya ono.”


\par }{\PP \VS{28}“Ọ -bụru l'oke-eswi gude mpo dụ-gbua madzụ; t'a tụ-gbukwaa eswi ono lẹ mkpuma; ọle t'ẹ ba atakwa anụ iya atata; ọphu ọ dụkwa iphe, ee-me onye nwe iya nụ.

\VS{29}Obenu; ọ -bụru l'oke-eswi ọbu eme ẹnari; e kfuhawaru iya onye nwe iya nụ; t'o kwe kpọ-chia ya l'ọka; ọ -bụru l'eswi ono dụ-gburu madzụ; t'a tugbukwaa eswi ono lẹ mkpuma; onye nwe iya nụ alaa l'ọchi onye ọ dụ-gburu.

\VS{30}Ọle; ọ -bụru l'ọ dụ ndu ono t'ẹphe gbuaru onye nwe eswi ono nre; t'ọ kfụkotakwa iphe, bụ iphe, e gbuburu iya; shi ẹge ono gbata onwiya.

\VS{31}Ekemu ono bụkwaphu iphe lanụ m'ọ -bụru l'oke-eswi dụ-gburu nwata nwoke madzụ; m'ọ bụ nwata nwanyi kẹ madzụ.

\VS{32}Ọ -bụru l'oke-eswi ono bẹ dụ-gburu ohu; t'onye nwe eswi ono kfụa onye nwe ohu ono ụkporo mkpọla-ọcha lẹ mkpọla-ọcha iri. T'a tụ-gbukwaaphu eswi ono lẹ mkpuma.”


\par }{\PP \VS{33}“Ọ -bụru lẹ madzụ kpufuru iphe lẹ nsụ; m'ọ bụ l'onye ono tụru nsụ; ghebe iya ọnu; oke-eswi; m'ọ bụ nkakfụ-ịgara eje adalahu iya; nwụhu;

\VS{34}tẹ onye nwe nsụ ono kfụkwaa ụgwo anụ ono. T'onye ono kfụkwaa onye nwe anụ ono, dalahụru lẹ nsụ ono ụgwo iya; pata ono, nwụhuru nụ ono.


\par }{\PP \VS{35}“Ọ -bụru lẹ madzụ bẹ oke-eswi iya dụ-gburu oke-eswi onye ọdo; tẹ ụmadzu labụ ono gbaru mgba ree oke-eswi ọphu nọ ndzụ; kee aswa iya ẹnya-nhamụnha. Ẹphe ekekwaaphu anụ iya ọphu nwụhuru anwụhu ẹnya-nhamụnha.

\VS{36}Ọle; ọ -bụru lẹ onye, nwe oke-eswi ono mahawaru l'oke-eswi iya eme ẹnari; jịka lẹ ya ta akpọ-chidu iya l'ọka; tẹ onye nwe oke-eswi ono kpẹkwaa onye ọphu oke-eswi ọdo; pata onanu, nwụhuru anwụhu ono.”




\par }\Chap{22}{\SH Ọkwaberu ẹku ẹnya
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọ -bụru l'o nweru onye kpụru eswi; m'ọ bụ atụru onye ọdo l'iphura gbua; m'ọ bụ l'o reru iya erere; t'o gudekwa eswi ise kfụa ụgwo eswi lanụ ono. Ọ -bụru atụru; yọ bụru atụru ẹno.


\par }{\PP \VS{2}“Ọ -bụru l'a phụru iphura l'ẹke ootsukpo ụlo onye ọdo tẹ ya bahụ; ọ -bụru l'e mekaru iya iphe; yo shi ẹge ono nwụhu bẹ onye ono, gburu iya nụ ono te gbukwa ọchi.

\VS{3}Obenu; ọ -bụru l'o meru teke ẹnyanwu hatawaru bụakwa ọchi bẹ onye ono gburu.

\par }{\PP “Onye iphura kfụfutaje ụgwo iphe, o zitaru. Ọ -bụru l'ẹ to nwedu iphe, o nweru; e ree yẹbedua l'onwiya; gude aswa iya kfụa ụgwo iphe, o zitaru.


\par }{\PP \VS{4}“Ọ -bụru l'iphe ono, o zitaru ono b'a phụru iya l'ẹka; yọ nọdukwadu ndzụ; m'ọ bụ oke eswi-o; m'ọ bụ nkakfụ-ịgara-o; m'ọ bụ atụru; onye ono a-kfụ ụgwo iya nkfụkwase.


\par }{\PP \VS{5}“Ọ -bụru lẹ madzụ chịru elu iya ye; yo je ataa iphe, e meberu l'okfu onye ọdo; m'ọ bụ lẹ mgbo vayịnu onye ọdo; m'ọ bụ l'ọ haru iya ẹka; yo je ataa iphe, e meberu l'okfu onye ọdo; tẹ onye nwe elu ono gude iphe, katsụa mma l'okfu iya; m'ọ bụ lẹ mgbo vayịnu iya; kfụa onye ọphu ụgwo iya.


\par }{\PP \VS{6}“Ọ -bụru l'ọku nahụru laa l'ẹgbudu; k'ọphu o keru witu, e butawaru ebuta; m'ọ bụ ọphu ẹ te butadua; m'ọ bụ l'o kekotaru okfu ono l'ọ ha; tẹ onye tụru ọku ono kfụkwaa ụgwo iya.


\par }{\PP \VS{7}“Ọ -bụru l'o nweru onye nụru madzụ okpoga; m'ọ bụ iphe ọdo t'o doberu iya; a bya ezita iya l'ụlo onye ono; ọ -bụru l'e guderu onye oshi ono; t'ọ kfụkwaa ụgwo iya nkfụkwase.

\VS{8}Teke bụkwanu l'ẹ te gudedu onye iphura ọbu; t'onye nwe ụlo ono lụfuta l'ifu ndu ikpe; bya egude ẹpha Ojejoje gụa ẹnwa t'a maru l'ẹ tọ dụ iya kpamiru iya.

\VS{9}Ọ -bụru l'o nweru iphe, aachọ achọcho; a phụa ya onye ọdo l'ẹka; mbụ iphe, dụ l'ọ bụ eswi; m'ọ bụ nkakfụ-ịgara; m'ọ bụ atụru; m'ọ bụ iphe eye l'ẹhu; mbụ iphe bụ iphe, eenweru enweru; t'e duta ụmadzu labụ, adzọ iphe ono bya l'ifu ndu ikpe. Onye ọphu ikpe nmaru; yọ kfụa onye ọphu nkfụkwase.


\par }{\PP \VS{10}“Ọ -bụru l'o nweru onye kpẹru madzụ nkakfụ-ịgara; m'ọ bụ oke-eswi; ọdoo atụru; mẹwaru elu ọdo t'o doberu iya; yọ nwụhu; m'ọ bụ l'e mekaru iya iphe; m'ọ bụ l'o phuhuru; to nwe onye maru iphe meru iya nụ;

\VS{11}ẹge ee-shi doshia okfu ono bụ tẹ onye ono bya Ojejoje l'ifu je agụa ẹnwa l'ẹ t'ọ makwa iphe, meru ẹku onye ọphu; t'onye nwe iya nụ kwetakwa ẹge ono; t'ẹ b'ọ kfụkwa iya ụgwo.

\VS{12}Ọle; ọ -bụkwanuru l'a kpụru iya l'iphura lẹ k'onye ono, e doberu iya ono; tẹ onye ono kfụkwaa onye nwe iya nụ ụgwo iya.

\VS{13}Ọ -bụru l'ọ bụ anụ-ẹgu-ẹgbudu tagburu iya; t'o wota anụ iya ọphu ọ taphoduru je ekoshi; t'a maru l'ọo anụ tagburu iya. T'ẹ b'a sụkwa t'ọ kfụa ụgwo iya.


\par }{\PP \VS{14}“Ọ -bụru l'o nweru onye rọtaru elu onye ọdo; iphe emeka iya; m'ọ bụ l'ọ nwụhuru teke onye nwe iya nụ ta nọdu l'ẹke ono; tẹ onye rọtaru iya nụ kfụkwaa ụgwo iya.

\VS{15}Obenu; ọ -bụru l'onye nwe iya nụ nọ l'ẹke ono teke ono; t'onye rọtaru iya nụ ba akfụkwa ụgwo iya. Teke bụ l'ọ kfụru ụgwo; ngụta eswi ono; tẹ okpoga ono, a kfụru ono nọ-chiakwaru iyi, yitaru onye ọbu.


\par }{\SH Iphe, gbaru l'ememe
\par }
{\PP \VS{16}“Ọ -bụru l'o nweru onye kpaguderu nwamgbọko, nwoke ta achịkahubua ọkpa; to nwewa onye eje iya alụlu; ẹphe l'iya azẹe; t'ọ kwakwaa aswa nụ ndibe ẹphe; duta iya je alụru.

\VS{17}Ọ -bụru lẹ nna nwamgbọko ono jịkaru; sụ lẹ ya te ekedu iya ẹya; t'ọ kwakwaaphu aswa, aakwajẹ l'ishi nwamgbọko, yẹle nwoke ta zẹbua; nụ nna iya.


\par }{\PP \VS{18}“Unu ba ahajẹkwa nwanyi, eme amamanshi t'ọ nọdu ndzụ.


\par }{\PP \VS{19}“Onye yẹle anụ zẹru bẹ ee-gbuje egbugbu.


\par }{\PP \VS{20}“Onye gworu ẹja nụ iphe ọdo, ẹ-ta bụdu yẹbedua, bụ Ojejoje bẹ ee-gbu egbugbu.


\par }{\PP \VS{21}“Unu ba akpajẹkwa ndu laru alala ẹhu; ọphu unu emegbujekwa ẹphe emegbu; kẹ l'unu shikwa-a bụru ndu laru alala l'alị Íjiputu.


\par }{\PP \VS{22}“Unu be emegbujekwa ụnwanyi, maa tụfuru; ọphu unu emegbujekwa ndu a tọru ogbe.

\VS{23}Teke unu emegbu ẹphe emegbu; ẹphe araa; raku yẹbe Ojejoje bẹ ya a-nụkwa olu ẹphe.

\VS{24}Ẹhu-eghughu iya a-vọ-lihukwa; ya egude ọgu bya achịko unu gbugee. Unyomu unu abụru ndu, maa tụfuru; ụnwegirima unu abụru ụnwu ogbe.


\par }{\PP \VS{25}“Ọ -bụru l'unu jeru ndu kẹ yẹbe Ojejoje, mkpa byaru ụgwo l'ime onwunu; unu be emekwa l'ọbu ndu ejeje ụgwo ọ-mụru-nwa. Unu ba asụkwa t'ẹphe kfụru ọ-mụru-nwa yeru iya unu.

\VS{26}Ọ -bụru lẹ madzụ ibe unu yeru unu uwe l'itumo; unu wolaaru iya ẹya tẹmanu ẹnyanwu arịba.

\VS{27}Kẹ l'ọ bụ uwe ono bụ iphe, oogudeje egbochita ẹhu iya. ?Bụhunu ngụnu bẹ oo-gude kuru mgbẹnya? Ọ -raku yẹbe Ojejoje bẹ ya a-nụkwa olu iya; kẹle ya aphụje imiko.


\par }{\PP \VS{28}“Unu be ekfubyishijekwa Nchileke ekfubyishi; ọphu unu akọjekwa onye achị ndu alị unu ọnu.


\par }{\PP \VS{29}“Unu ba ahakwa ogworu yẹbe Ojejoje ngwẹja, shi l'akpụru iphe, unu kpataru l'okfu; waa ọphu shi lẹ mẹe, unu pyịtaru apyịta.

\par }{\PP “Ụnwegirima unu ndu ọphu bụ ọkpara; bẹ unu a-nụje iya.

\VS{30}Ono kwaphu ẹge unu e-meje iya l'eswi unu; mẹ l'atụru unu. Unu hajẹe ya t'ọ nọo l'ẹhu nne iya abalị ẹsaa. O -rua lẹ k'ẹsato iya; unu akpụta iya kpụtaru yẹbe Ojejoje.


\par }{\PP \VS{31}“Unu a-bụ ndu dụru yẹbe Ojejoje lẹ nsọ. Unu ba atajẹkwa iphe, anụ-ẹgu-ẹgbudu gburu. Unu tọgbojeru iya nkụta.




\par }\Chap{23}{\SH Ekemu, a tụru swibe ikpe, dụ mma; mẹ k'obu-imiko
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ba atụjekwa ntụmatu. Ba agbajẹkwa ẹjo ekebe gude eyeru ẹjo madzụ ẹka.


\par }{\PP \VS{2}“Be etsojekwaru igwe-ọha ye ẹka l'ome iphe ẹ ta dụdu mma. Teke i vudo l'ifu ndu ikpe; be egudekwa l'iime t'i kfua iphe a-dụ ọha mma; mee tẹ ikpe laaru onye iswi ẹ-ta dụdu mma.

\VS{3}Be egudekwa l'ọo lẹ madzụ bụ onye ụkpa; gbachiaru iya l'ifu ndu ikpe.


\par }{\PP \VS{4}“Ọ -bụru l'ị phụru oke-eswi; m'ọ bụ nkakfụ-ịgara onye ọhogu ngu ẹke ọokpa-phuhuwa akpaphuhu; kpụtakwa iya kpụ-jeru iya.

\VS{5}Ọ -bụru l'ị phụru nkakfụ-ịgara onye ị dụ ashị; ẹke ivu, o vu nyị-tsutaru iya; ba ahakwa iya. Tụgbukwaa je eyeru iya ẹka.


\par }{\PP \VS{6}“Unu ba ajịkakwa okperu onye ụkpa ikpe ọhuma l'ụlo ikpe.

\VS{7}Sekwaa ẹka; mẹ ọkpa l'okpe ẹjo ikpe. Be egbujekwa onye, ẹ te nwedu iphe o meru; m'ọ bụ onye doberu ẹka ndoo; kẹle ya ta ahakwa onye meru iphe, dụ ẹji tẹ ya ba nma iya ikpe.


\par }{\PP \VS{8}“Ba anakwa ẹka-azụ; kẹle ẹka-azụ emejekwa tẹ madzụ mee ẹnya l'ẹ t'ọ phụdu iphe, ọ phụchacharua; l'emejekwaphu t'a nma onye doberu ẹka ndoo ikpe.


\par }{\PP \VS{9}“Unu be emegbujekwa ndu laru alala emegbu; kẹ l'unu maru ẹge ọoduje onye laru alala; unubẹdua eshiwa bụru ndu laru alala l'alị Íjiputu.


\par }{\SH Ekemu mbọku ọtu-ume
\par }
{\PP \VS{10}“Afa ishingu bẹ unu a-kọje alị unu; kpata iya iphe, e meberu iya.

\VS{11}O -be l'afa k'ẹsaa; unu ahaa ya akọko; k'ọphu ndu Ízurẹlu ndu ọphu akpa ụkpa e-jeje akpaa l'ẹke ono. Ọphu wuduru nụ; anụ-ẹgu-ẹgbudu erifufuwa iya rụ. Unu mekwaaphu mgbo vayịnu unu; mẹ ẹgu-olivu unu ẹge ono.


\par }{\PP \VS{12}“Abalị ishingu bẹ unu e-jeje ozi; o -be lẹ mbọku k'ẹsaa; unu be ejekwa ozi; k'ọphu oke eswi unu; mẹ nkakfụ-ịgara unu a-tụtaje ume; mẹkwaphu k'ọphu ohu, a mụru lẹ nk'unu; mẹ onye bụ mbyamụmbya a-tụtakwaphu ume.


\par }{\PP \VS{13}“Unu kwabẹkwa ẹnya mekota iphemiphe ọbule-a, ya ekfuru unu-a. Unu ba adụkwa iphe, bụ iphe aagwa agwagwa, unu a-kpọ-kuje. Unu be ephotajekwa iya ẹpha ephota lẹ phuu.


\par }{\SH Ụzo ajị ẹto, aa-gbajẹ
\par }
{\PP \VS{14}“Ugbo ẹto l'afa; bẹ unu a-gbajẹru iya ajị.


\par }{\PP \VS{15}“Unu a-gba Ajị Buredi, ẹ te kodu ekoko. Ujiku ẹsaa; bẹ unu a-tajẹ buredi, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi; bụ iya bụ ẹge ya tụru unu l'ekemu. Unu meje iya teke ono, aagbajẹ ajị ono l'ọnwa Abibu; kẹ l'ọ bụ l'ọnwa ono; bẹ unu lụfutaru lẹ Íjiputu.

\par }{\PP “T'ẹ b'ọ dụkwa onye a-gbajẹru ẹka bya iya l'ifu.


\par }{\PP \VS{16}“Unu gudeje iphe ọdungu, unu kpataru l'iphe, unu meberu l'alị gbaa Ajị O-je-l'ẹgu.

\par }{\PP “Unu gbaa Ajị M̀kpù l'ishi-afa teke unu akpata iphe, unu meberu l'alị.


\par }{\PP \VS{17}“Ugbo ẹto l'afa bẹ unwoke unu l'ẹphe ha a-chịkoje bya l'ifu Nnajiufu, bụ Ojejoje.


\par }{\PP \VS{18}“T'ẹ b'ọ dụkwa iphe e yeru iphe ekoje buredi, unu e-yekobe lẹ mee anụ, unu gude egworu iya ngwẹja.

\par }{\PP “T'ẹ b'ọ dụkwa ẹ̀bà anụ ono, e gude gbaa ajị ono, aa-ha t'ọ bọo nchi.


\par }{\PP \VS{19}“Iphe mbụ, vuru ụzo kaa l'okfu unu bẹ unu e-gudeje bya l'ụlo Ojejoje, bụ Nchileke unu.

\par }{\PP “Unu be egudejekwa mini-ẹra nne eghu shia nwa iya.


\par }{\SH Ojozi Nchileke a-bọru ndu Ízurẹlu ụzo
\par }
{\PP \VS{20}“Unu lekwaa; lẹ ya e-zi ojozi-imigwe t'o vutaru unu ụzo; l'eche unu; dua unu durua ẹke ono, ya kwakọbewaru akwakọbe ono.

\VS{21}Unu ngabẹjekwaru ojozi-imigwe ono nchị; meje iphemiphe ọbule, ọ sụru t'unu mee. Unu be ekwefujekwaru iya íkè; kẹ l'ẹ tọo gụkwaru unu nvụ; keshinu ọphu ọ bụ ẹpha yẹbe Ojejoje b'o gude eje.

\VS{22}Ọ -bụru l'unu jiru obu oyi; ngabẹru ojozi-imigwe ono nchị; l'emekota iphe, yẹbe Ojejoje sụru t'unu meje; bẹ ya a-bụru ọhogu ndu ọhogu unu; ẹphe adụ iya ashị; mbụ ndu unu dụ ashị.

\VS{23}Ojozi iya e-vutaru unu ụzo; duru unu bahụ l'alị ndu Amọru; kẹ ndu Hetu; kẹ ndu Pẹ́rezu; kẹ ndu Kénanu; kẹ ndu Hevu; mẹ kẹ ndu Jebusu. Ya a-chịkolephu ndu ono mee t'ẹphe chịhu l'alị ono.

\VS{24}Unu be efozitajekwaru iphe, bụ iphe aagwa agwagwa; ọphu unu abajẹkwaru ẹphe ẹja; ọphu unu etsojekwaru ẹphe mee ome-l'alị ẹphe. Unu mebyishia agwa ẹphe; unu etsukposhia mkpuma, ẹphe doberu l'ẹnya-ngwẹja ẹphe.

\VS{25}Unu bajẹru yẹbe Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹja. Ya e-meru unu iphe-ọma lẹ nri; mẹ mini; bya ewofu ome-l'ẹhu l'ẹke unu nọ.

\VS{26}Ẹ to nwedu l'ẹpho alụfu madzụ l'alị unu; to nwe nwanyi, a-nọnu t'ọ tsụ ime. Ya e-me t'unu kajẹe nka lịkpahu alikpahu.


\par }{\PP \VS{27}“Ya e-me t'a atsụje unu egvu. Iphe bụ mbakeshi, unu l'ẹphe alụ ọgu bẹ ya e-me; ẹphe emehu ririri. Ya emee ndu ọhogu unu l'ẹphe ha t'ẹphe ghakọbeje; gbaaru unu ọso.

\VS{28}Ya e-zi evu t'o vuru unu ụzo je achịshiaru unu ndu Hevu; mẹ ndu Kénanu; mẹ ndu Hetu l'ụzo.

\VS{29}Ọle ya ta achịfu-gedu ẹphe l'afa lanụ; kẹ l'alị ono a-bya abụru okorobo-ẹgu; anụ-ẹgu-ẹgbudu, nọ iya nụ aka unu ẹka.

\VS{30}Ya a-tọkpelephu nwẹhu achịshi ẹphe; jeye teke unu a-ka l'igwe; dụ ike nwekotaru alị ono.


\par }{\PP \VS{31}“Ya e-me tẹ ókè-alị unu tsube lẹ Eze Ẹnyimu Uswe je akpaa lẹ Eze Ẹnyimu Filisutayịnu; mẹ shita l'echi-ẹgu jeye lẹ Ẹnyimu Yufurétusu. Ya e-woru ndu alị ono ye unu l'ẹka; t'unu chịfu ẹphe.

\VS{32}Unu l'ẹphe ba agbakwa ndzụ; unu l'agwa ẹphe ta agba.

\VS{33}Unu be ekwekwa t'ẹphe buru l'alị unu; ọdumeka bẹ ẹphe a-kpatakwa t'unu mee ẹjo iphe meswee yẹbe Ojejoje. Kẹ l'unu -baaru agwa ẹphe ẹja; bẹ ọo-bụkwaru ọnya nmata unu.”




\par }\Chap{24}{\SH Eeme ọgba-ndzụ t'ọ ngụru angụru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ Mósisu tẹ yẹle Érọnu; Nadabu; Abihu; mẹ ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu ẹphe ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri nyikfuta yẹbe Ojejoje; nọdu ote-ẹnya; baaru iya ẹja.

\VS{2}Ọ bụ Mósisu nwẹnkinyi iya bụ onye a-byakfuta yẹbe Ojejoje; tẹ ndu ọphu be ejekwa iya ọkpirita ntse. Tẹ ndu Ízurẹlu be etsokwaru iya nyikota eli ugvu ono.


\par }{\PP \VS{3}Mósisu eje ekfukotaru ndu Ízurẹlu iphe, Ojejoje kfushiru; mẹ ekemu iya. Ẹphe atụko gude olu lanụ zụa; sụ: “L'iphe, bụ iphe, Ojejoje kfuru bẹ ẹphe e-mekota.”

\VS{4}Mósisu abya atụko iphe, bụ iphe ono, Ojejoje kfuru ono dekota l'ẹkwo.

\par }{\PP Yo gbeshi l'ọnmewa ụtsu; bya akpụa ẹnya-ngwẹja l'ọkpa ugvu ono; bya akfụbe mkpuma iri l'ẹbo, nọ-chiru ẹnya ọkpa-ikfu iri l'ẹbo ndu Ízurẹlu.

\VS{5}Yọ bya ezia ụnwu-okorọbya ndu Ízurẹlu; ẹphe eje egwooru Ojejoje ngwẹja-ukfuru; gbushikwaaphu ụnwu oke-eswi gude gwooru iya ngwẹja-ẹhu-agu.

\VS{6}Mósisu abya ekee mee anụ ono ẹbo; woru ụzo lanụ wụru ye l'efere; bya ewota ọphu phee l'ẹnya-ngwẹja ono.

\VS{7}Yọ bya ewota Ẹkwo Ọgba-ndzụ ono gụaru ndu Ízurẹlu. Ẹphe azụa mgbede; sụ l'ẹphe a-nọdu angabẹru Ojejoje nchị; l'eme iphemiphe ọbule, o kfuru.


\par }{\PP \VS{8}Mósisu abya ewota mee ono phee ndu Ízurẹlu l'ẹhu; sụ: “Ọwaa bụ mee, ekoshi ndzụ, Ojejoje shi l'ekemu ono, ọ tụru ono; unu l'iya agbaa l'ẹge o kfuru.”


\par }{\PP \VS{9}Mósisu yẹle Érọnu; Nadabu; Abihu; mẹ ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu ẹphe ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri abya enyihu eli ugvu ono;

\VS{10}bya aphụa Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu. Iphe o vudo l'eli iya bụ iphe e meru lẹ mkpuma, aswa nọ, eekuje sáfàyà; yo gbulephu samu l'ọ bụ akpamigwe.

\VS{11}Ọphu ọ dụdu iphe, Nchileke meru ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu ono. Ẹphe aphụ Nchileke; bya eria; ngụa.


\par }{\PP \VS{12}Ojejoje asụ Mósisu: “Nyikfuta iya l'ugvu-a bya anọdu l'ẹke-a tẹ ya nụ ngu mkpuma, dụ balịbali, ya deru ekemu; mẹ iphe, ya sụru t'ẹphe meje, a-nọduje akpọ-ziru ẹphe ụzo.”


\par }{\PP \VS{13}Ya ndono; Mósisu yẹle Jóshuwa, bụ onye anyajẹru iya ẹkpa ayịru tụgbua; je enyihu ugvu Nchileke.

\VS{14}Mósisu asụ ndu bụ ọgurenya ono: “Unu nọdu l'ẹke-a ngabẹru ẹphe jeye teke ẹphe a-byakfuta unu ọdo. Érọnu yẹle Huru bẹ unu l'ẹphe nọo l'ẹke-a; onye okfu dakfutaru; t'o jekfu ẹphe.”


\par }{\PP \VS{15}Mósisu enyihulephu ugvu ono; urukpu atsọ-kputa iya.

\VS{16}Ọdu-biribiri Ojejoje abya atụko Ugvu Sáyịnayi ono ji. Urukpu ono anọo l'ugvu ono ujiku ishingu. Yo be lẹ mbọku k'ẹsaa; Ojejoje eshi l'urukpu ono kua Mósisu.

\VS{17}Ndu Ízurẹlu bẹ ọdu-biribiri Ojejoje ono dụlephu l'ọ bụ ọku, enwu enwunwu l'eli ugvu ono.

\VS{18}Mósisu enyia eli ugvu ono jeye teke urukpu ono kpuchitaru iya. Yọ nọo l'eli ugvu ono ụkporo abalị ugbo ẹbo: eswe l'ẹnyashi.




\par }\Chap{25}{\SH Ụtu iphe, ee-gude mee ụlo-ẹ́kwà
\par }
{\R (Awụ 35:4-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{2}“T'o kfuaru ndu Ízurẹlu t'ẹphe wota iphe bya anụ yẹbe Ojejoje. Iphe, ọo-natajẹ bụ iphe, onye gude obu iya wota bya anụ.

\VS{3}Iphe, ẹphe a-nụje bụ mkpọla-ododo; mkpọla-ọcha; ope;

\VS{4}òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; ọkpobe òwúú ọcha; ẹji eghu;

\VS{5}akpọ ebyila, a tsẹru l'uswe; akpọ umoro-ẹnyimu; oshi akesha;

\VS{6}manụ olivu, ee-gudeje amụ ọku; iphe, eeyeje lẹ manụ k'ọwu l'ishi t'o shi mkpọ; ọphu eeyeje l'ínsẹnsu t'o shi kwẹkwekwe;

\VS{7}mkpuma ónìkùsù; mẹwaru mkpuma ọdo, aswa nọgbaa. Mkpuma ono bẹ ee-me gbapyabẹ l'uwe-ukuvu\FTNT{*}{{\FR 25:7 }{\FR{25:7
}}{\FT{Iphe e deru uwe-ukuvu l'ẹke-a b'e deru ifọdu (ephod) lẹ mbeke. Ọ bụ uwe, amashi mma ike, onye achịjeru Nchileke ẹja anyajẹru l'ukuvu; kobe iya urimu; mẹ turimu, bụ iphe, ẹphe egudeje ama uche-obu Nchileke.}}} onye achịjeru Nchileke ẹja yẹle uwe-ọkpoma.


\par }{\PP \VS{8}“Kfuru ẹphe t'ẹphe rụaru yẹbe Ojejoje ụlo, dụ nsọ; tẹ ya buru l'ẹke ẹphe bu.

\VS{9}Unu mekwaa ụlo-ẹ́kwà ono yẹle iphemiphe ọbule, a-nọ l'ime iya t'ọ dụlephu ẹge ya e-koshi nggụbe Mósisu t'e mee ya.


\par }{\SH Okpoko Ọgba-ndzụ ono
\par }
{\R (Awụ 37:1-9)

\par }{\PP \VS{10}“T'ẹphe gude oshi akesha gbaa okpoko. Tẹ ogologo iya dụ nkwo-ẹka labụ lẹ mkpirikpi iya. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka lanụ lẹ mkpirikpi iya. Eli iya adụkwaphu nkwo-ẹka lanụ lẹ mkpirikpi iya.

\VS{11}Wụa ọkpobe mkpọla-ododo l'ime iya; mẹ l'azụ iya. Nggu egudekwaphu mkpọla-ododo wụa lẹ mgberemẹku iya mgburumgburu.

\VS{12}Nggu akpụta echi mkpọla-ododo ẹno hebe l'ọkpa iya ẹphe ẹno. Mbụ t'i wota ẹbo hebe l'ibe lanụ; wota ẹbo ọphu hebe l'ibe iya ọphu.

\VS{13}Gude oshi akeshia pyịta mgbọro labụ; wụa ya mkpọla-ododo.

\VS{14}Nggu eworu mgbọro ono ẹphe ẹbo pyoshia l'echi ono, e hebetsuaru lẹ mgberemẹku okpoko ono t'ọ bụru iphe, ee-gudeje apa iya.

\VS{15}Mgbọro ono a-nọduwaru l'echi okpoko ono. T'ẹ b'e wofukwa iya ewofu.

\VS{16}Ọ bụ ekemu ono, yẹbe Ojejoje a-nụ ngu ono bẹ ii-dobe l'ime okpoko ono.


\par }{\PP \VS{17}“Gude ọkpobe mkpọla-ododo meta okfu okpoko; ẹke, aa-kfụje ụgwo iphe, dụ ẹji, madzụ meru. T'ogologo iya dụ nkwo-ẹka labụ lẹ mkpirikpi iya. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka lanụ lẹ mkpirikpi iya.

\VS{18}Nggu egude mkpọla-ododo mee cherobimu labụ, a-nọdutsua l'ishi okfu okpoko ono. T'ọ bụkwaru mkpọla-ododo, e tsusaru etsusa bẹ ii-gude mee ya.

\VS{19}Woru cherobimu lanụ dobe l'ishi lanụ; nggu eworu ọphu dobe l'ishi iya ọphu. Ii-me tẹ cherobimu labụ ono, nọtsua l'ishishi okpoko ono yẹle okpoko ono t'ẹphe bụru nanụ.

\VS{20}Cherobimu ono bẹ ẹ́bà iya a-jakashịhu ajakashịhu laa imeli; gude kpuchita okfu okpoko ono. Cherobimu ono; bẹ ee-dobe; k'ọphu ẹphe a-gharu onwẹphe ifu; tụko l'ele ẹnya l'eli okpoko ono.

\VS{21}Nggu ewota okfu okpoko ono kpuchia ya; woru iphe ono, e deru ekemu yẹbe Ojejoje ono, bụ ọphu, ya e-mekochaa nụ unu ono; yekwaphu l'ime okpoko ono.

\VS{22}Yọ bụru l'eli okfu okpoko ono; mbụ lẹ mgbaku cherobimu labụ ono, nọ l'eli okpoko ono; bụ iya bụ ẹke ono, e doberu iphe, e deru ekemu iya ono bẹ ya a-byakfuta ngu bya ekfuru ngu iphemiphe ọbule, ndu Ízurẹlu e-meje.


\par }{\SH Teburu ono
\par }
{\R (Awụ 37:10-16)

\par }{\PP \VS{23}“Gude oshi akesha meta teburu. Tẹ ogologo iya dụ nkwo-ẹka labụ. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka lanụ. Eli iya adụ nkwo-ẹka lanụ lẹ mkpirikpi iya.

\VS{24}Nggu awụa ya ọkpobe mkpọla-ododo; bya egudekwaphu mkpọla-ododo wụa lẹ mgberemẹku iya mgburumgburu.

\VS{25}Nggu ewota oshi, dụ gbịriri, ụsa iya ha l'ọ bụ ọbechere-ẹka swephee mgberemẹku iya mgburumgburu; nggu egudekwaphu mkpọla-ododo wụ-phee oshi ono mgburumgburu.

\VS{26}Kpụta echi mkpọla-ododo ẹno hebegbaa lẹ mgberemẹku ọkpa teburu ono.

\VS{27}Echi ono a-nọnyabetsukwaa oshi ono, dụ gbịriri ono; k'ọphu ọo-dụkwanu ike gudeshia mgbọro, ee-gudeje apa teburu ono.

\VS{28}Ii-gude oshi akesha pyịshia mgbọro ono; wụa ya mkpọla-ododo t'ọ bụru mgbọro, ee-gudeje apa teburu ono.

\VS{29}Nggu egude ọkpobe mkpọla-ododo meshia efere; ite; okoro; mẹ nkwọ-ẹka, aa-tụ-kobeje l'eli teburu ono. Iphe ono l'ọ ha bụ iphe, ee-gudeje gwooru yẹbe Ojejoje ngwẹja-mẹe.

\VS{30}Tẹ eedobeje buredi l'ifu yẹbe Ojejoje. Ọ bụ l'eli teburu ono bẹ aa-tụ-kobeje iya; k'ọphu ọo-nọduje iya l'ifu tekenteke. 

\par }{\SH Iphe, eegvubeje urọku
\par }
{\R (Awụ 37:17-24)

\par }{\PP \VS{31}“Gude ọkpobe mkpọla-ododo, e tsusaru etsusa mee iphe, ee-gvubeje urọku. Mee ya t'o nweru oshi; nweru ẹkali. Yo nweru efere; nweru nkwo iya; nweru iphe, dụ l'ọ bụ nwopu okoko-oshi; mẹ iphe, dụ l'ọ bụ igu oshi, jawaru ajaja. Tụkokwa iphe ono l'ọ ha mee tẹ yẹle iphe ono, eegvubeje urọku ono dzekfua bụru nanụ.

\VS{32}Oshi iya ono e-nweru ẹkali ishingu: ẹto l'ẹka iya ọwaa; ẹto l'ẹka iya ọphu.

\VS{33}Tẹ ẹkali iya ono nwejeru okoro ẹto. Okoro ono bẹ ee-metsua t'ọ dụgbaa l'ọ bụ igu-oshi alụmondu. E mekwaaphu nwopu okoko-oshi ye iya; ọwaa iphe, dụ l'ọ bụ igu oshi, jawaru ajaja. Yọ bụru ẹge ono bẹ ọo-dụkota l'ẹkali iya ono ẹphe ishingu, dzekfugbaaru l'oshi iya ono.

\VS{34}Tẹ oshi iya ono nwekwaru okoro ẹno, e meru; yọ dụ l'ọ bụ igu alụmondu. Yo nwekwaruphu iphe, e meru; yọ dụ l'ọ bụ nwopu okoko-oshi; ọwaa iphe, dụ l'ọ bụ igu oshi, jawaru ajaja.

\VS{35}Nwopu okoko-oshi lanụ bẹ ee-me t'ọ nọdu lẹ mkpuli ẹkali iya labụ ono k'alị. K'ẹbo anọdu lẹ mkpuli ẹkali iya labụ k'echi. K'ẹto anọdu lẹ mkpuli ẹkali iya labụ k'eli. Mbụ l'ọo-nọdutsua lẹ mkpuli ẹkali iya ono ẹphe ishingu.

\VS{36}Nwopu okoko-oshi ono yẹle ẹkali iya ẹkali iya ono bẹ ee-me tẹ yẹle oshi iya tụko dzekfuru. Yọ bụru ọkpobe mkpọla-ododo, e tsusaru etsusa bẹ ee-gude mee ya.


\par }{\PP \VS{37}“Nggu emeta urọku ẹsaa gvubegbaa l'eli iphe ono, eegvubeje urọku ono. T'e dobekwa iya k'ọphu iphoro iya a-ngakọtaje ifu ẹke ọono.

\VS{38}Ákpà iya; mẹ iphe, aagụjeru ọku iya ye bụkwa ọkpobe mkpọla-ododo bẹ ee-gude mekwaa ya phụ.

\VS{39}Iphe, eegvubeje urọku ono yẹle ngwa iya l'ọ ha bụ ụnu ọkpobe mkpọla-ododo ẹsaa l'ụkporo iri bẹ ee-gude mee ya.

\VS{40}Letakwa ẹnya t'e mee iphe ono l'ọ ha t'ọ dụ ẹge e koshiru ngu iya l'eli ugvu ono.




\par }\Chap{26}{\SH Ụlo-ẹ́kwà
\par }
{\R (Awụ 36:8-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Ii-meta ụlo-ẹ́kwà. Gude òwúú ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; mẹ òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke uswuswe; mẹ ọphu eke mee-mee; kwee ẹkwa kweta iya ukfu-ẹkwa iri. T'onye maru ome nka gude òwúú ono kwee cherobimu ye l'ukfu-ẹkwa ono.

\VS{2}Tẹ ukfu-ẹkwa ono tụkokwa hakọ ẹnya-nhamụnha. T'ogologo iya dụ nkwo-ẹka ụkporo l'ẹsato. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka ẹno.

\VS{3}Wota ukfu-ẹkwa ono ise gbagbabe t'ọ bụru ishimishi lanụ; nggu ewotakwaphu ụzo ise ọphu gbagbabe; t'ọ bụru ishimishi lanụ.

\VS{4}Ishimishi iya ono kẹ mbụ b'ii-gude òwúú, eke urukpu-urukpu yeshia ya nkolaba l'igbirimọnu ukfu-ẹkwa iya ono kẹ ikperazụ. Nggu emekwaaphu ẹge ono l'ukfu-ẹkwa kẹ ikperazụ l'ishimishi iya k'ẹbo.

\VS{5}Nkoloba ụkporo labụ l'iri bẹ ii-ye l'ishishi ishimishi lanụ; nggu eyekwaphu nkolaba ụkporo labụ l'iri l'ishishi ishimishi lanụ ọphu. Nkoloba ono a-chịko chegbabe ifu.

\VS{6}Gude mkpọla-ododo meta iphe, kweru nko ishi labụ ụzo ụkporo labụ l'iri. Nggu egude iya dzegbabe ishimishi ẹ́kwà ono ẹphe ẹbo t'ọ bụru nanụ.


\par }{\PP \VS{7}“Nggu egude ẹji eghu kwee ẹ́kwà; kweta iya ukfu-ẹkwa iri lẹ nanụ, ee-gude phụ-chita eli ụlo-ẹ́kwà ono.

\VS{8}Tẹ ukfu-ẹkwa ono ẹphe iri lẹ nanụ tụkokwa hakọ ẹnya-nhamụnha. Tẹ ogologo iya dụ nkwo-ẹka ụkporo l'iri. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka ẹno.

\VS{9}Chịta ukfu-ẹkwa ono ise gbagbabe t'ọ bụru ishimishi lanụ; nggu achịta ukfu-ẹkwa ishingu ọphu gbagbabẹkwaphu t'ọ bụru ishimishi lanụ. Ukfu-ẹ́kwà kẹ ishingu phụ; bẹ ịi-pyaji ẹbo t'o gboru l'ifu ụlo-ẹ́kwà ono.

\VS{10}Nkoloba ụkporo labụ l'iri bẹ ii-ye l'ishishi ishimishi lanụ; nggu eyekwaphu nkolaba ụkporo labụ l'iri l'ishishi ishimishi lanụ ọphu.

\VS{11}Nggu egude ope meta iphe, kweru nko ishi labụ ụzo ụkporo labụ l'iri. Nggu egude iya kotagbaa nkolaba ishimishi ẹ́kwà ono ẹphe ẹbo; gude iya dzegbabẹ ụlo-ẹ́kwà ono t'ọ bụru nanụ.

\VS{12}A bya l'ukfu-ẹkwa, tsufuru l'ụlo-ẹ́kwà ono; mbụ nkere-ẹbo l'ukfu-ẹkwa ono bẹ ee-me t'ọ wụ-zita l'azụ ụlo-ẹ́kwà ono.

\VS{13}Ishimishi ono, e gude phụ-chita ụlo-ẹ́kwà ono e-gude nkwo-ẹka lanụ ka k'ime iya phụ ụsa lẹ mgberemẹku iya ẹphe ẹbo. Ndu k'ono bẹ aa-ha t'ọ wụ-zita l'ụzo alị t'e gude iya kwechia mgberemẹku iya.

\VS{14}Nggu ewota akpọ ebyila, e meru; yo ke uswuswe; phụ-chia ụlo-ẹ́kwà ono ọdo. Nggu ewota akpọ umoro-ẹnyimu kwechita iya.


\par }{\PP \VS{15}“Gude oshi akesha rụshia oshi, ee-gudeje kpọbe ụlo-ẹ́kwà ono.

\VS{16}Oshi ono bẹ aa-rụgbaa ogologo iya t'ọ dụ nkwo-ẹka iri. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka lẹ mkpirikpi iya.

\VS{17}Oshi ono bẹ aa-pyịtatsua ọkpa ye ẹka labụ. Yọ bụru ẹge ono bẹ ii-mekota oshi ụlo-ẹ́kwà ono l'ọ ha.

\VS{18}A bya l'ụlo-ẹ́kwà ono ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo ọhuda; bụ ụkporo oshi bẹ ịi-rụta; yeshia ya.

\VS{19}Nggu egude mkpọla-ọcha meshia ẹnya ẹke ee-gvubetsua oshi ono. Nggu emeta iya ụzo ụkporo labụ. Iphe bụ oshi ọphu nọnu e-nweru ẹnya ẹke ee-gvubeje iya.

\VS{20}A bya l'ibyiya ọphu; mbụ ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo isheli; bụkwaphu ụkporo oshi bẹ ịi-rụta; yeshia ya.

\VS{21}Gude mkpọla-ọcha meshia ẹnya ẹke ee-gvubetsua oshi ono ye. Nggu emeta iya ụzo ụkporo labụ. Iphe bụ oshi nọnu e-nweru ẹnya ẹke ee-gvubeje iya.

\VS{22}A bya l'azụ ụlo-ẹ́kwà ono; mbụ ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo ẹnyanwu-arịba bụ oshi ishingu bẹ ịi-rụta; yeshia ya.

\VS{23}Nggu arụshia oshi ẹbo ẹbo; yeshia l'iku iku ụlo-ẹ́kwà ono l'ụzo azụ iya.

\VS{24}Oshi labụ ono, ee-yeshi l'iku iya ono bẹ a-dụgbaa nkwegba ẹbo ẹbo. Oo-shi l'ụzo alị dụ nkwegba ẹbo jeye l'imeli. Yọ bụru echi lanụ bẹ aa-kụbe iya. Ẹphe ẹbo a-chịko dụkota ẹge ono.

\VS{25}Ọo ya bụ l'ọo-dụ oshi ẹsato l'ụzo azụ ụlo-ẹ́kwà ono. T'e gude mkpọla-ọcha meshia ẹnya ẹke ee-gvubetsua oshi ono ye. Nggu emeta iya ụzo iri l'ishingu. Iphe bụ oshi nọnu e-nweru ẹnya ẹke ee-gvubeje iya.


\par }{\PP \VS{26}“Gude oshi akesha rashia oshi, dụgbaa gbịriri, ee-gude swebushia l'oshi ono. Ụzo ise bẹ ii-swebetsua l'oshi ẹka ụlo-ẹ́kwà ono ẹkalanu;

\VS{27}nggu eswebekwaphu ụzo ise ọdo l'ẹka iya ọphu. Ụzo ise ọdo abụru k'azụ ụlo-ẹ́kwà ono; ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo ẹnyanwu-arịba.

\VS{28}Oshi ọphu dụ gbịriri, ee-swebe l'echi iya bẹ aa-pyị t'o shi l'ishi lanụ lụfu l'ishi iya ọphu.

\VS{29}Nggu awụkota mkpọla-ododo l'oshi ono, eegudeje kpọbe ụlo-ẹ́kwà ono. Nggu egudekwaphu mkpọla-ododo meshia echi, e-gudetsua gbịriri oshi ono. Nggu abya awụkwaaphu mkpọla-ododo lẹ gbịriri oshi ono.


\par }{\PP \VS{30}“Rụkwaa ụlo-ẹ́kwà ono ẹge a tụru ngu ọnu iya l'eli Ugvu Sáyịnayi.


\par }{\PP \VS{31}“Nggu egude òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke uswuswe; ọphu eke mee-mee yẹle k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; kwee ẹ́kwà. T'onye maru ome nka gudekwa òwúú ono kwee cherobimu ye l'ẹ́kwà ono.

\VS{32}Nggu egude oshi akesha pyịa itso ẹno; wụa ya mkpọla-ododo. Nggu eworu itso ono kpọbetsua l'ẹnya ẹke e meshiru lẹ mkpọla-ọcha. Nggu egude iphe, kweru nko, e gude mkpọla-ododo mee kobe ẹkwa ono l'itso ono

\VS{33}lẹ mkpuli iphe phụ, kweru nko ishi labụ phụ, e gude dzegbabe ishimishi phụ, e gude phụ-chita ụlo-ẹ́kwà ono. Nggu eworu Okpoko Ekemu ono sụbe l'ẹke ono, e gebutaru ẹ́kwà ono. Ẹkwa ono bẹ ee-gude kekahu Ẹke-dụ-Nsọ lẹ Ẹke-Kakọta-ọdu-Nsọ.

\VS{34}Nggu ewota okfu okpoko ono, aakfụje ụgwo iphe, dụ ẹji, madzụ meru ono; kpube l'eli Okpoko Ekemu ono, a sụberu lẹ Ẹke-Kakọta-ọdu-Nsọ.

\VS{35}Nggu apata teburu phụ sụbe l'ifu ẹ́kwà ono, e gude gebuta Ẹke-Kakọta-ọdu-Nsọ ono. Ẹke aa-sụbe iya bụ l'ime ụlo-ẹ́kwà ono l'ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo isheli. Nggu eworu iphe ono, eegvubeje urọku ono gvube l'ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo ọhuda; t'ẹphe lẹ teburu phụ chegbabe ifu.


\par }{\PP \VS{36}“A -bya l'ọnu ụlo-ẹ́kwà ono; t'e gude òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; kwee ẹ́kwà gude kochita iya.

\VS{37}Nggu egude mkpọla-ododo meshia iphe, kweru nko, ee-gude kobe ẹ́kwà ono l'itso. Nggu egude oshi akesha pyịta itso ise; wụkwaa ya phụ mkpọla-ododo; gude ope kpụshia ẹnya ẹke aa-kpọbeje itso ono; ẹphe ise.




\par }\Chap{27}{\SH Ẹnya-ngwẹja-ukfuru
\par }
{\R (Awụ 38:1-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Gude oshi akesha rụta ẹnya-ngwẹja. Tẹ eli iya dụ nkwo-ẹka ẹto. Tẹ ogologo iya yẹle ụsa iya hakwaru ẹnya-nhamụnha. Iphe, ọo-dụtsua bụ nkwo-ẹka ise ise.

\VS{2}Nggu emeta mpo dobetsua l'ishi ishi iku iya ụzo ẹno. Tẹ mpo ono yẹle ẹnya-ngwẹja ono ragbabe aragbabe bụru nanụ. I -metsua; nggu eworu ope wụa ya.

\VS{3}Nggu egude ope meshia iphe, bụ iphe, ee-gudeje eje ozi l'ẹnya-ngwẹja ono, bụ iya bụ ite okpo ntụ; mẹ iphe, eegudeje ekpo ntụ eye l'ite ono; mẹ efere; mẹ oji; ọwaa iphe, aagụje ọku.

\VS{4}Nggu egude ope meta iphe, dụ nggafu nggafu l'ọ bụ ụgbu; bya enweru mgberemẹku ẹno. Nggu egudekwaphu ope meta echi ẹno hebetsua lẹ mgberemẹku iphe ono.

\VS{5}Nggu ewota iphe ono kwechia ụzo alị mgberemẹku ẹnya-ngwẹja ono. T'e shi l'ụzo alị iya kwechia ya jeye l'echilabu iya.

\VS{6}Nggu egude oshi akesha pyịta mgbọro labụ, ee-gudeje apa iya. Nggu awụkwaaphu ope lẹ mgbọro ono.

\VS{7}T'e wotsuaru mgbọro ono nwua l'ẹnya echi phụ lẹ mgberemẹku iya ẹphe ẹbo. Mgbọro ono ẹphe ẹbo a-nọdujetsua lẹ mgberemẹku ẹnya-ngwẹja ono ẹphe ẹbo teke aapa iya apapa.

\VS{8}Mekwaa ẹnya-ngwẹja ono tẹ ụzo nọdu iya l'echi. Nggu egude ibiribe oshi rụa ya; mee ya t'ọ dụ ẹge ono, ya koshiru ngu l'eli ugvu ono.”


\par }{\SH Ogbodufu ono
\par }
{\R (Awụ 38:9-20)

\par }{\PP \VS{9}“Meeru ụlo-ẹ́kwà ono ogbodufu. Gude òwúú ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; kwee ẹkwa, dụ ụkporo nkwo-ẹka ise l'ogologo; gude gebuta ibyia ọphu ogbodufu ono gharu ifu l'ụzo ọhuda.

\VS{10}Nggu egude ope meta ụkporo itso, aa-kpọbe iya yẹle ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono. Nggu egude mkpọla-ọcha meshia iphe, nweru nkolaba, ee-gude kobe ẹkwa ono l'itso ono yẹle iphe, ee-swebe l'itso ono.

\VS{11}Ụzo isheli iya bụkwaphu ẹkwa, dụ ụkporo nkwo-ẹka ise l'ogologo bẹ ee-kwe; gude gebuta iya. Itso, aa-kpọbe l'ụzo isheli ono yẹle ẹnya ẹke aa-kpọbe itso ono a-dụtsua ụkporo ụkporo. Yọ bụkwaruphu ope bẹ aa-wụkota iya; bụkwanuru mkpọla-ọcha bẹ ee-gude meshia iphe, nweru nkolaba, ee-gude kobe ẹkwa l'itso ono yẹle iphe, ee-swebe iya.


\par }{\PP \VS{12}“A -bya l'ụsa ogbodufu ono l'ụzo ẹnyanwu-arịba iya; bụkwa ẹkwa, dụ ụkporo nkwo-ẹka labụ lẹ nkwo-ẹka iri l'ogologo bẹ ee-kwe; gude gebuta iya. T'e meta itso iri, aa-kpọbe l'ụzo ẹnyanwu-arịba ono; metakwaphu ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono ụzo iri.

\VS{13}Ụsa ogbodufu ono l'ụzo ẹnyanwu-ahata iya a-dụkwaphu ụkporo nkwo-ẹka labụ lẹ nkwo-ẹka iri l'ogologo.

\VS{14}T'e kwee ẹkwa, dụ nkwo-ẹka iri l'ise l'ogologo; gude gebuta ọnu, ẹke e shi abata l'ogbodufu ono ẹke iya ọphu. Itso, aa-kpọbe iya yẹle ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono a-dụtsua ẹto ẹto.

\VS{15}A -bya l'ẹke, eeshije abata ogbodufu ono ẹke iya ọphu; bụkwaphu ẹkwa, dụ nkwo-ẹka iri l'ise bẹ ee-kwe; gude gebuta iya. Itso, aa-kpọbe iya; yẹle ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono a-dụtsukwaaphu ẹto ẹto.


\par }{\PP \VS{16}“T'e gude òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe yẹle k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; gude kwee ẹkwa, dụ nkwo-ẹka ụkporo l'ogologo; gude gechita ẹke eeshije abahụ l'ogbodufu ono. T'ọ bụkwaru onye maru ogude ngga kpaa ẹkwa bẹ e-eme iya nụ. Ẹke ono, eeshije abahụ iya ono bẹ ee-metaru itso ẹno; ọwaa ẹnya ẹno, aa-kpọbetsua itso ẹno ono.

\VS{17}Iphe, ee-swebegbaa l'itso, ee-gude kpọ-buta ogbodufu ono mgburumgburu yẹle iphe, nweru nkolaba, ee-gudegbaa kobe ẹkwa ono l'itso ono; bụkota mkpọla-ọcha bẹ ee-gude meta iya. Ẹnya nsụ, aa-kpọbetsua itso ono bẹ aa-wụkota ope.

\VS{18}Ogbodufu ono a-dụ ụkporo nkwo-ẹka ise l'ogologo; dụ ụkporo nkwo-ẹka labụ l'iri l'ụsa. Ee-gude ẹkwa, e kweru l'òwúú ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; gebuta iya. Eli ẹkwa ono a-dụ nkwo-ẹka ise; a wụkota ope l'ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso iya.

\VS{19}Iphe, bụ ngwa ọdo, ee-gude eje ozi l'ụlo-ẹ́kwà ono; m'o -ruhuru; ọ bụru ngụnu b'e gude iya eme; je akpaa lẹ nggu, ee-libegbaa eri ụlo-ẹ́kwà ono; mẹkwaphu kẹ ogbodufu ono bụ ope bẹ ee-gude mekota iya.”


\par }{\SH Manụ Urọku ono
\par }
{\R (Liv 24:1-4)

\par }{\PP \VS{20}“Kfuaru ndu Ízurẹlu t'ẹphe wotaru ngu ọkpobe manụ olivu, e megheru emeghe; t'e yeje l'urọku; tẹ ọku urọku ono nwuje mkpụrumkpuru.

\VS{21}T'ọ bụru Érọnu yẹle ụnwu iya e-yeje ọku l'urọku ono l'ifu Ojejoje l'ime Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; mbụ l'azụ ẹkwa phụ, e gude kebuta Okpoko Ekemu phụ. T'ẹphe mejekwaa urọku ono t'o shi l'urẹnyashi nwua jeye l'ụtsu. Tẹ ndu Ízurẹlu dobekwa ekemu-a; shita l'ọgbo sweru ọgbo.”




\par }\Chap{28}{\SH Uwe, ndu achịjeru Nchileke ẹja
\par }
{\R (Awụ 39:1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}“T'e shi lẹ ndu Ízurẹlu dufutaru ngu nwunne ngu, bụ Érọnu yẹle ụnwu iya; mbụ Nadabu; Abihu; Eliyéza; ọwaa Itama t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja l'ozi iya.

\VS{2}T'a kwaaru nwunne ngu, bụ Érọnu uwe, dụ nsọ; t'e shi ẹge ono mee ya t'ọ dụ biribiri l'ẹnya; dụ ugvu.

\VS{3}Kfuaru ndu maru ome nka; mbụ ndu ya nụru mmamiphe l'ụzo iya onanu; t'ẹphe kwaaru Érọnu uwe, ee-gude doo ya nsọ; k'ọphu ọo-bụru onye a-chịjeru yẹbe Ojejoje ẹja.

\VS{4}Ọwaa egbe uwe, ẹphe a-kwashịru iya ndọ-ọ: uwe-ọkpoma; uwe-ukuvu; uwe-nlọkpuru; uwe ime-ẹhu; okpu-ẹkwa yẹle gbịriri ẹkwa-ukfu. T'ẹphe kwaaru nwunne ngu, bụ Érọnu; me ụnwu iya; uwe ono, dụ nsọ ono; t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja l'ozi iya.

\VS{5}Iphe, ẹphe e-gude kwee ẹkwa l'uwe ono bụ mkpọla-ododo, a tụru l'ọ bụ òwúú; mẹ òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru; yọ dụ l'ọ bụ ụdo.


\par }{\SH Uwe Ukuvu
\par }
{\R (Awụ 39:2-7)

\par }{\PP \VS{6}“T'onye maru ome nka gude òwúú mkpọla-ododo; ọphu eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; dzụa uwe-ukuvu.

\VS{7}T'a dzụa uwe ukuvu ono; woru gbịriri ẹkwa labụ ye iya l'ishi l'ukuvu iya ẹphe ẹbo. Eegudeje gbịriri ẹkwa ono ẹphe ẹbo ligbabe k'ifu yẹle k'azụ.

\VS{8}T'e kwekwaaphu gbịriri ẹkwa, ee-gudeje kebuta iya l'ukfu ye iya. Gbịriri ẹkwa ono bẹ yẹle uwe ukuvu ono a-tụko bụru iphe lanụ. T'e gude òwúú mkpọla-ododo yẹle òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee yẹle ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo.


\par }{\PP \VS{9}“Wota mkpuma ónìkùsù labụ; deshia ẹpha ụnwu Ízurẹlu l'eli iya.

\VS{10}Deshia ẹpha ono l'ẹge e gude mụa ẹphe. Ẹpha ishingu bẹ ii-de lẹ mkpuma lanụ. Nggu edee ẹpha ishingu ọphu lẹ mkpuma ọphu.

\VS{11}Ọo ẹge onye apyịje mkpuma, vu oke aswa akashịje iya ẹpha; gude mee ya iphe-ọhubama bụ ẹge ịi-kakọta ẹpha ụnwu Ízurẹlu l'ẹphe ha lẹ mkpuma labụ ono. Nggu awụa mkpọla-ododo l'igburumọnu mkpuma ono mgburumgburu.

\VS{12}Nggu adzụpyabe mkpuma labụ ono l'eli uwe-ukuvu phụ ẹphe ẹbo; k'ọphu yẹbe Ojejoje e-gudeje iya nyata ụnwu Ízurẹlu. Ẹpha ụnwu Ízurẹlu ono a-nọ l'ukuvu Érọnu ẹphe ẹbo t'ọ bụru iphe, ya e-gudeje nyata ẹphe.

\VS{13}Nggu awụa mkpọla-ododo l'igburumọnu mkpuma ono.

\VS{14}Nggu egude òwúú ọkpobe mkpọla-ododo swịta gwọgirigwo labụ; swịa ya t'ọ dụ l'ọ bụ onye swịru ụdo. Nggu eworu mkpa ono likfubetsua lẹ mkpọla-ododo ono, a wụru l'igburumọnu mkpuma ono.


\par }{\SH Ẹkwa-Ọkpoma
\par }
{\PP \VS{15}“T'onye maru ome nka kwee uwe-ọkpoma, ee-gudeje achọ iphe, bụ uche yẹbe Ojejoje. T'e gude iphe ono, e gude kwee uwe-ukuvu ono kwee ya; bụ iya bụ mkpọla-ododo, a tụru l'ọ bụ òwúú yẹle òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo.

\VS{16}T'e kwekwaa ya t'o nweru mgberemẹku ẹno; dụ nkwegba labụ. Tẹ mgberemẹku iya ono ẹphe ẹno hakọkwa ẹnya-nhamụnha. T'ogologo iya dụ nkwo-ẹka lanụ; ụsa iya adụkwaphu nkwo-ẹka lanụ.


\par }{\PP \VS{17}“Dzụpyabe mkpuma, vugbaa oke aswa t'ọ kpọo giriri ụzo ẹno l'ẹ́kwà ono. Ọzo mkpuma kẹ mbụ bụ rubi; tópàzù; mẹ bérìlù.

\VS{18}K'ẹbo bụ tọ̀kwásù; sáfàyà; mẹ émèràlùdù.

\VS{19}K'ẹto abụru jásìntù; ágètù; ọwaa ámìtìsùtù.

\VS{20}K'ẹno abụru kìrị́sòlàyìtù; ónìkùsù; mẹ jásụ̀pà. T'a wụa mkpọla-ododo l'igburumọnu mkpuma ono.

\VS{21}Iphe, ọo-dụ bụ mkpuma iri l'ẹbo. Ẹphe l'ẹphe ha nanụ nanụ nọ-chitsuaru ẹpha ụnwu Ízurẹlu. T'e deshia ẹpha ụnwu Ízurẹlu ono lẹ mkpuma ono t'ọ dụ l'ọ bụ iphe-ọhubama nọ-chia ẹnya ọkpa-ikfu iri l'ẹbo ndu Ízurẹlu.


\par }{\PP \VS{22}“Nggu egude ọkpobe mkpọla-ododo swịshia gwọgirigwo, ee-likfubegbaa l'uwe-ọkpoma ono. T'a swịshia ya t'ọ dụ l'ọ bụ ụdo.

\VS{23}Nggu egude mkpọla-ododo meta echi labụ; yetsua l'ishi uwe-ọkpoma ono.

\VS{24}Nggu eworu gwọgirigwo phụ libetsua l'echi ono, e yegbaaru l'ishi uwe-ọkpoma ono.

\VS{25}Nggu ewota ishi gwọgirigwo ono ishi iya ọphu likfubekwaphu lẹ mkpọla-ododo phụ, a wụru l'igburumọnu mkpuma labụ phụ, e likfuberu l'eli uwe-ukuvu phụ.

\VS{26}Nggu egude mkpọla-ododo meta echi labụ ọdo; likfube l'ishi uwe-ọkpoma ọbu l'ụzo alị iya. Likfubekwa iya l'ime uwe-ọkpoma ọbu; ibyiya ọphu tukoru l'eli uwe-ukuvu ono.

\VS{27}Nggu egude mkpọla-ododo metafua echi ẹbo ọdo; libetsua l'ishishi gbịriri ẹkwa labụ phụ l'ụzo alị iya; mbụ gbịriri ẹkwa ono, e liberu l'eli uwe-ukuvu ono. Libekwa iya l'eli ẹke ono, a nmaru gbịriri ẹkwa, a tụ-butaru l'ukfu uwe-ukuvu ono.

\VS{28}Echi k'uwe-ọkpoma phụ bẹ ee-gude eri, e gude òwúú, eke urukpu-urukpu swịa; libetsua l'echi uwe-ukuvu ọbu; k'ọphu ọo-nọdu lẹ mgboro gbịriri ẹkwa, a tụ-butaru l'ukfu phụ; tẹ uwe-ọkpoma phụ ba anọdujekwa akụ lọkpalokpa l'eli uwe-ukuvu ono.


\par }{\PP \VS{29}“Ọo ya bụ; iphe bụ teke Érọnu abahụ lẹ Ẹke-dụ-Nsọ ono; ẹpha ụnwu Ízurẹlu anọdu iya l'obu; mbụ l'ẹpha ono a-nọdu l'uwe-ọkpoma, eegudeje achọ iphe, bụ uche-obu Nchileke; shi ẹge ono mee tẹ Ojejoje gudeje iya l'anyata ẹphe tekenteke.

\VS{30}Nggu eyekobefukwaaphu ido Urimu mẹ Tumimu l'uwe-ọkpoma ono; t'ọ tụ-kojeru Érọnu l'obu iphe bụ teke ọobya Ojejoje l'ifu. Ẹge ono bẹ Érọnu e-gudeje paru iphe, eegudeje achọ iphe, bụ uche-obu Nchileke l'ẹhu ndu Ízurẹlu bya Ojejoje l'ifu tekenteke.


\par }{\SH Uwe ọdo, ndu achịjeru Nchileke ẹja e-yeje
\par }
{\PP \VS{31}“Gude ẹkwa, dụ urukpu-urukpu kwee uwe-nlọkpuru, ee-yeje uwe-ukuvu ono l'eli iya.

\VS{32}Kwekwaa ya tẹ ẹke eepyoje iya ishi nọdu iya l'echilabu. Nggu eswia igburumọnu iya ẹge eeswije olu uwe-a; t'ẹ b'ọ lakahụ.

\VS{33}Gude òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee yẹle ọphu eke uswuswe; kpatagbaa akpụru ụtara-okumu; dophee ọnu uwe ono mgburumgburu. Nggu egudekwaphu mkpọla-ododo meshia mgbịrigba gude dokahu iya edokahu.

\VS{34}Tẹ mgbịrigba mkpọla-ododo ono; mẹ ụtara-okumu ono; nọ-phekwaa igburumọnu uwe ono mgburumgburu. T'e dongakota ẹphe edonga l'ọnu uwe ono.

\VS{35}Tẹ Érọnu yeje iya teke ooje ozi l'ifu Ojejoje; t'ẹ b'ọ nwụhu. Ọda mgbịrigba ono bẹ aa-nọduje anụ teke ọobahu lẹ Ẹke-dụ-Nsọ ono l'ifu Ojejoje ono; mẹ teke ọolufuta alụfuta.


\par }{\PP \VS{36}“Gude ọkpobe mkpọla-ododo meta iphe, dụ l'ọ bụ ekwekwerekwe; dee ya iphe ẹge eedeje gude mee iphe-ọhubama. Iphe, ee-de iya bụ: ‘Onye-a dụru Ojejoje lẹ nsọ.’

\VS{37}Nggu ewota eri, e gude òwúú, eke urukpu-urukpu swịa; libe l'iphe ono, dụ l'ọ bụ ekwekwerekwe ono; woru iya lipyabe l'ifu okpu-ẹkwa phụ.

\VS{38}Érọnu -kpuru okpu-ẹkwa ono; t'ọ nọdu iya l'egedege ifu; t'ọ bụru yẹbedua bẹ ọo-tụ-koru l'ishi; mbụ emeru, e meruru iphe, ndu Ízurẹlu doberu yẹbe Ojejoje nsọ; m'o -ruhuduru ọ bụru iphe, dụ ịdagha bẹ ẹphe doberu iya nsọ ọbu. Iphe ono, dụ l'ọ bụ ekwekwerekwe ono a-nọdujelephu Érọnu l'egedege ifu; t'iphe ono, e doberu nsọ ono dụkwanu yẹbe Ojejoje mma k'anata.


\par }{\PP \VS{39}“Nggu egude òwúú ọcha kwee uwe-ime-ẹhu phụ yẹle okpu-ẹkwa phụ. T'ọ bụkwaru onye maru ogude ngga kwee ẹkwa bẹ e-me gbịriri ẹkwa-ukfu phụ.

\VS{40}A -bya lẹ k'ụnwu Érọnu; kweeru ẹphe uwe-ime-ẹhu yẹle gbịriri ẹkwa-ukfu; mẹ okpu ndu achịjeru Nchileke ẹja; t'e shi ẹge ono mee ẹphe t'ẹphe dụ biribiri l'ẹnya; dụkwaphu ugvu.

\VS{41}I -yetsulephu nwunne ngu Érọnu; mẹ ụnwu iya uwe ono; nggu awụa ẹphe manụ l'ishi; gude mee t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja. Nggu edobe ẹphe iche; t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja l'ozi iya.


\par }{\PP \VS{42}“Nggu egude ẹkwa ọcha metaru ẹphe nwịba, ẹphe e-yeje. T'ẹphe yeje iya t'o shi ẹphe l'ukfu rua ẹphe l'ụtakfu.

\VS{43}Tẹ Érọnu yẹle ụnwu iya yejekwa nwịba ono teke ẹphe abahụ lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; m'ọ bụ l'ẹphe ejeru yẹbe Ojejoje ozi l'ẹnya-ngwẹja Ẹke-dụ-Nsọ; k'ọphu ẹphe te emetadu iphe-ụta kpua onwẹphe; shi ẹge ono nwụshihu.

\par }{\PP “Tẹ ekemu ono dụkwaru Érọnu yẹle awa iya jeye lẹ tutu yoyo.”




\par }\Chap{29}{\SH Odobe ndu achịjeru Nchileke ẹja nsọ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọwaa iphe, ii-me gude dobe ẹphe nsọ; t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja l'ozi iya ndọ-ọ: Kpụta nwa oke-eswi lanụ; mẹ ebyila ẹbo, ẹ te nwedu ẹke ntụpo nọ iya l'ẹhu;

\VS{2}nggu egude witu, e gweru egwegwe, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi; gude ghee buredi. Hatakwa iya phụ gwọkobe manụ; gude ghee akara. Nggu egudekwa iya phụ ghee ẹcha-mbeke, a gbashịru manụ.

\VS{3}Nggu achịko iya gworu ye lẹ nkata pataru yẹbe Ojejoje; ẹphe l'oke-eswi phụ; mẹ ebyila ẹbo phụ.

\VS{4}Teke e metsuaru; nggu eduta Érọnu yẹle ụnwu iya bya l'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko; gude mini ghụa ẹphe ẹhu.

\VS{5}Nggu achịta uwe ndu achịjeru Nchileke ẹja yee Érọnu. Vuru ụzo yee ya uwe ime-ẹhu phụ; tẹmanu nggu eyedu iya uwe-nlọkpuru phụ, ee-ye uwe-ukuvu l'eli iya phụ. Nggu abya teke ono bya eyee ya uwe-ukuvu ono l'onwiya; mẹfua uwe-ọkpoma phụ. Nggu egude gbịriri ẹkwa phụ, e kweru t'e gudeje tụ-buta uwe-ukuvu ono; gude tụ-buta iya.

\VS{6}Nggu ewota okpu-ẹkwa phụ kpube iya; wota iphe phụ, dụ l'ọ bụ ekwekwerekwe phụ, e doru nsọ phụ libe l'okpu ono.

\VS{7}Nggu ewota manụ, aawụje l'ishi wụa ya l'ishi gude mee ya onye achịjeru Nchileke ẹja.

\VS{8}Nggu eduta ụnwu iya yeshia ẹphe uwe-nlọkpuru;

\VS{9}bya eworu okpu ndu achịjeru Nchileke ẹja kpubegbaa ẹphe l'ishi. Nggu ewotakwaphu gbịriri ẹkwa-ukfu phụ; webegbaa Érọnu yẹle ụnwu iya l'ukfu. Ekemu, yẹbe Ojejoje tụru ẹphe bụ t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja jeye lẹ tutu yoyo. Ọ kwa ẹge ono bẹ ii-me Érọnu yẹle ụnwu iya t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja.


\par }{\PP \VS{10}“Teke e metsuaru; nggu akpụta oke-eswi phụ gude bya l'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono. Tẹ Érọnu yẹle ụnwu iya byabẹ iya ẹka l'ishi;

\VS{11}nggu anọdu Ojejoje l'ifu gbua ya l'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono.

\VS{12}Nggu emeta mee oke-eswi ono gude mkpụshi-ẹka ngu tee ya lẹ mpo, nọgbaa l'ẹnya-ngwẹja ono. Nggu eworu ọphu phọduru nụ wụshia l'ukfu ẹnya-ngwẹja ono.

\VS{13}Meshikota iya ẹ̀bà, nọ iya l'iphe-ẹpho iya l'ọ ha. Nggu abọtakwaphu anyị iya; mẹ àkpụ̀rù-ose iya ẹphe ẹbo yẹle ẹ̀bà, nọkota iya nụ; kpọo ọku l'ẹnya-ngwẹja ono.

\VS{14}Anụ oke-eswi ono; mẹ akpọ iya yẹle nshị iya; bẹ ii-gude je akpọo ọku l'azụ ọdu ndu Ízurẹlu ono. Iphe ọ bụ bụ ngwẹja iphe dụ ẹji.


\par }{\PP \VS{15}“Nggu akpụta ebyila phụ nanụ gude bya tẹ Érọnu yẹle ụnwu iya byabẹ iya ẹka l'ishi;

\VS{16}nggu egbua ya; nata mee ya phedzuru lẹ mgberemẹku ẹnya-ngwẹja ono mgburumgburu.

\VS{17}Nggu ebushia anụ ebyila ono ibiribe ibiribe; chịta iphe-ẹpho iya yẹle ọkpa iya; saa asasa. Nggu eworu iphe-ẹpho iya ono yẹle ọkpa iya ono; chịkobe l'ishi iya yẹle ibiribe ibiribe iya phụ.

\VS{18}Nggu achịko anụ ebyila ono l'ọ ha kpọo ọku l'ẹnya-ngwẹja ono. Iphe ọ bụ kwa ngwẹja-ukfuru; bụru ngwẹja-ọku, mkpọ iya dụ Ojejoje mma.


\par }{\PP \VS{19}“Nggu akpụta ebyila ọphu gude bya tẹ Érọnu yẹle ụnwu iya byabẹkwa iya phụ ẹka l'ishi;

\VS{20}nggu egbua ya; meta mee ya; tee Érọnu yẹle ụnwu iya l'atakpa-nchị ẹka-ụtara; ezeke-ẹka ẹka-ụtara; mẹ l'ezeke-ọkpa ẹka-ụtara. Nggu eworu mee ono phedzuru lẹ mgberemẹku ẹnya-ngwẹja ono mgburumgburu.

\VS{21}Nggu emeta mee ono, sụru l'ẹnya-ngwẹja ono; metakwaphu manụ phụ, aawụje l'ishi phụ phedzuru Érọnu yẹle uwe iya; phedzukwaru iya phụ ụnwu Érọnu yẹle uwe ẹphe. Ọ bụ ẹge ono bẹ ee-shi mee tẹ Érọnu yẹle ụnwu iya; mẹ uwe ẹphe; dụ nsọ.


\par }{\PP \VS{22}“Ebyila ono bẹ ii-heshikota ẹ̀bà; hetatsua ẹ̀bà, nọ l'ukfumọdzu iya; mẹ ẹ̀bà, nọkota l'iphe-ẹpho iya l'ọ ha; bọtakwaphu anyị iya; ọwaa àkpụ̀rù-ose iya ẹphe ẹbo yẹle ẹ̀bà, nọkota iya nụ; wota ụtakfu ẹka-ụtara iya tụkwase iya. Ebyila ono bụkwa ọphu e gude eme Érọnu yẹle ụnwu iya t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja.

\VS{23}Nggu eje lẹ nkata ono, e yeru buredi, ẹ te gudedu iphe, ekoje buredi ghee ono, nọwa Ojejoje l'ifu ono; wota iya ishi buredi lanụ; hatakwaphu ishi akara lanụ l'akara ono, a gwọkoberu manụ ghee ono; ọwaa ishi ẹcha-mbeke lanụ.

\VS{24}Nggu atụko iphe ono l'ọ ha dẹe Érọnu yẹle ụnwu iya l'ẹka t'ẹphe woru iya maa Ojejoje l'ifu t'ọ bụru ngwẹja-amama.

\VS{25}Teke e metsuaru; nggu anata ẹphe iphe ono l'ọ ha; chịta yẹle ngwẹja-ukfuru phụ kpọo ọku l'ẹnya-ngwẹja ono. T'ọ bụru ngwẹja-ọku, mkpọ iya dụ Ojejoje mma.

\VS{26}E -metsua; nggu ewota ǹdụ́ ebyila ono, e gude mee Érọnu t'ọ bụru onye achịjeru Nchileke ẹja ono; maa Ojejoje l'ifu t'ọ bụru ngwẹja-amama. Ono a-bụru oke iya nke ngu.


\par }{\PP \VS{27}“Anụ ebyila ono, e gude mee Érọnu t'ọ bụru onye achịjeru Nchileke ẹja ono bẹ ii-do nsọ; mbụ ẹke ono, ruberu Érọnu yẹle ụnwu iya ono; bụ iya bụ ǹdụ́ iya phụ, a màru àmàmà phụ; mẹ ụtakfu iya phụ, e doberu yẹbe Ojejoje phụ.

\VS{28}Ndu Ízurẹlu -gude iphe ẹja bya; tẹ ǹdụ́ iya; mẹ ụtakfu iya bụjekwaru oke, aa-hẹjeru Érọnu yẹle ụnwu iya. Ono bụ òkè-iphe ọphu ndu Ízurẹlu e-dobejeru yẹbe Ojejoje iche mẹ ẹphe bya ogwo ngwẹja-ẹhu-agu.


\par }{\PP \VS{29}“Uwe, dụ nsọ kẹ Érọnu a-bụkwaruphu k'awa iya. Yọ bụru uwe ono bẹ ẹphe e-yeje teke aawụ ẹphe manụ gude eme ẹphe t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja.

\VS{30}Tẹ nwa Érọnu onye ọphu eeme t'ọ nọ-chia ẹnya iya l'ọ bụ onye achịjeru Nchileke ẹja jeje lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko je ejee ozi lẹ Ẹke-dụ-Nsọ ono; yejekwa uwe ono abalị ẹsaa.


\par }{\PP \VS{31}“Wota anụ ebyila ono, e gude mee Érọnu; yọ bụru onye achịjeru Nchileke ẹja ono; shia l'ẹke dụ nsọ.

\VS{32}Tẹ Érọnu yẹle ụnwu iya nọdu l'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko taa anụ ebyila ono; mẹ buredi phụ, e yeru lẹ nkata phụ.

\VS{33}Ọ kwa ẹphebedua a-ta anụ ngwẹja ono, e gude kfụa ụgwo iphe, dụ ẹji ẹphe teke ono, aawụ ẹphe manụ l'ishi ono; e shi ẹge ono dobe ẹphe nsọ t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja. T'ẹ b'ọ dụkwa onye ọdo, a-ta iya nụ; kẹ l'ọ dụ nsọ.

\VS{34}Ọ -bụru l'o nweru anụ ebyila ono, e gude mee Érọnu; t'ọ bụru onye achịjeru Nchileke ẹja ono; m'ọ bụ buredi phụ; ọphu a taphodoru; yọ kwaa akwakwa lụfuta l'ụtsu; t'a akpọkwaa ya ọku. T'ẹ b'ọ dụkwa onye a-ta iya nụ; kẹ l'ọ dụ nsọ.


\par }{\PP \VS{35}“Meeru Érọnu yẹle ụnwu iya iphe, ya tụru ngu ekemu sụ t'i meeru ẹphe. Gude abalị ẹsaa mee ẹphe t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja.

\VS{36}Gbujekwa oke-eswi mbọku-mbọku l'ime abalị ẹsaa ono t'ọ bụru ngwẹja, e gude akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji. Ọ kwaphụ ẹge ono bẹ ii-gwo ngwẹja gude kfụa ụgwo iphe, dụ ẹji; shi ẹge ono safu mmeru, nọ l'ẹnya-ngwẹja ono. Nggu awụkwaa ya phụ manụ gude mee ya t'ọ dụ nsọ.

\VS{37}Gude abalị ẹsaa gwoo ngwẹja, e gude akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji; shi ẹge ono safu mmeru, nọ l'ẹnya-ngwẹja ono; k'ọphu ọo-dụ nsọ; iphe, bụ iphe, ruru iya nụ a-dụkwaphu nsọ.


\par }{\PP \VS{38}“Iphe, ii-gudeje egwo ngwẹja ono l'ẹnya-ngwẹja ono mbọku-mbọku kwa ụnwu atụru labụ, gbagbaaru afa.

\VS{39}I -gbua nanụ l'ụtsu; nggu egbua nanụ l'urẹnyashi.

\VS{40}Atụru kẹ mbụ phụ bẹ ii-yekobeje witu, e gweru egwegwe je agbaa; mbụ ụzo lanụ l'ụzo iri ogbonga witu, a gwọkoberu manụ olivu, a tsụru l'ikwe, jiru konggo labụ. Nggu ewotakwaphu mẹe, jiru konggo labụ; ye iya t'ọ bụru ngwẹja-mẹe.

\VS{41}O -be l'urẹnyashi; nggu akpụta atụru ọphu gbua. Nggu eyekobekwa iya phụ ngwẹja-nri; mẹ ngwẹja-mẹe ẹge e yeru l'ụtsu phụ; t'ọ bụru ngwẹja-ọku, mkpọ iya dụ Ojejoje mma.


\par }{\PP \VS{42}“T'e gwojekwa ngwẹja-ukfuru-a tekenteke l'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko, bụ iya bụ l'ifu yẹbe Ojejoje; shita l'ọgbo sweru ọgbo. Ọ bụ l'ẹke ono bẹ ya a-byakfutaje ngu bya ekfuru yeru ngu.

\VS{43}Ọ bụkwaphu l'ẹke ono bẹ ya a-byakfuta ndu Ízurẹlu; ọdu-biribiri iya emee ẹke ono; yọ dụ nsọ.


\par }{\PP \VS{44}“Yọ bụru ẹge ono bẹ ya e-shi mee tẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono yẹle ẹnya-ngwẹja ono dụ nsọ; mekwaaphu tẹ Érọnu; yẹle ụnwu iya; dụ nsọ; bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja l'ozi iya.

\VS{45}Teke ono; ya eburu l'ẹke ndu Ízurẹlu bu; bụru Nchileke ẹphe.

\VS{46}Ẹphe amaru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje, bụ Nchileke ẹphe; onye dufutaru ẹphe l'alị Íjiputu; k'ọphu ya e-buru l'ẹke ẹphe bu. Ọ kwa yẹbedua bụ Ojejoje, bụ Nchileke ẹphe.”




\par }\Chap{30}{\SH Ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu
\par }
{\R (Awụ 37:25-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Gude oshi akesha kụa ẹnya-ngwẹja, bụ ẹke aa-kpọje ínsẹnsu ọku.

\VS{2}T'ogologo iya mẹ ụsa iya hakwaru ẹnya-nhamụnha. Iphe, ọo-bụru bụ nkwo-ẹka lanụ. Eli iya adụ nkwo-ẹka ẹbo. Tẹ mpo iya yẹle ẹnya-ngwẹja ono ragbabe bụru nanụ.

\VS{3}Wụkotakwa ọkpobe mkpọla-ododo l'eli iya yẹle mgberemẹku iya; mẹ mpo iya. Nggu egudekwaphu mkpọla-ododo kpụ-phee mgberemẹku iya mgburumgburu.

\VS{4}Nggu emeta echi mkpọla-ododo ẹbo ẹbo yegbaa lẹ mgberemẹku iya ẹphe ẹbo. Yekwaa ya t'ọ nọdutsua lẹ mkpuli iphe ono, a kpụ-pheru iya mgburumgburu ono. Ọ bụ l'echi ono bẹ ee-yeje mgbọro, ee-gudeje apa iya.

\VS{5}Gude oshi akesha pyịta mgbọro ono; nggu awụa ya mkpọla-ododo.

\VS{6}Dobe ẹnya-ngwẹja ono l'ifu ẹ́kwà phụ, e gude gechita Okpoko Ekemu phụ; mbụ okfu okpoko phụ, aa-nọduje akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji phụ, e gude kpuchia Okpoko Ekemu phụ. Ọ bụ ẹke ono bẹ ya a-byakfutaje ngu.


\par }{\PP \VS{7}“Tẹ Érọnu kpọjekwa ínsẹnsu, eshi mkpọ ọku l'ẹnya-ngwẹja ono l'ụtsu m'o jeshia omezi urọku phụ.

\VS{8}T'ọ kpọjekwaphu ínsẹnsu ọku l'ẹnya-ngwẹja ono l'urẹnyashi m'o jeshia oye ọku l'urọku ono; k'ọphu ọku ínsẹnsu a-nọduje enwu Ojejoje l'ifu shita l'ọgbo sweru ọgbo.

\VS{9}Une be egudekwa ínsẹnsu ọdo; ngwẹja-ukfuru ọdo; ngwẹja-nri ọdo; m'ọ bụ ngwẹja-mẹe ọdo, bya egwogwo l'ẹnya-ngwẹja-a.

\VS{10}Ugbo lanụ l'afa bẹ Érọnu e-teje mee lẹ mpo ẹnya-ngwẹja ono gude kfụa ụgwo iphe, dụ ẹji. Ọ kwa mee anụ ngwẹja-iphe, dụ ẹji, e gude akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji bẹ ee-teje lẹ mpo ono afa l'afa. T'e mejekwa iya ẹge ono shita l'ọgbo sweru ọgbo. Ẹke ono bụkwa ẹke katsụa ọduru yẹbe Ojejoje nsọ.”


\par }{\SH Ụtu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko
\par }
{\PP \VS{11}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{12}“Teke ịi-gụ ndu Ízurẹlu ọgu t'ị maru ẹge ẹphe ha; t'onyenọnu kfụjekwa yẹbe Ojejoje aswa ishi onwiya gude gbata onwiya; m'a gụ l'iya phụ; t'ẹ b'ọ dụ ẹjo iphe-ẹhuka, a-byakfuta ẹphe teke aa-nọdu agụ ẹphe ọgu ọbu.

\VS{13}T'onye a gụru kfụjekwa nkere-ẹbo mkpọla-ọcha; tẹmanu yo jekfube ndu ọphu a gụhawaru. Tẹ nkere-ẹbo mkpọla-ọcha ono, onye ono a-nụ ono bụkwaru ọphu ha l'ọ bụ k'eze-ụlo yẹbe Nchileke. Mkpọla-ọcha ono b'e -jeshia ya ebubu; e buta iya ụkporo. Tẹ nkere-ẹbo mkpọla-ọcha ono bụkwaru iphe, ee-doberu yẹbe Ojejoje iche.

\VS{14}Iphe bụ onye a gụru ọgu; shita l'onye nọru ụkporo afa jeye bẹ a-nụ yẹbe Ojejoje iphe.

\VS{15}Teke unu anụ yẹbe Ojejoje iphe gude akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji, unu meru; tẹ ndu nweru iphe ba anụghatakwa nkere-ẹbo mkpọla-ọcha; ọphu ndu ụkpa anụ-petekwa.

\VS{16}Nata okpoga ndu Ízurẹlu ono, e gude akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji ẹphe ono; gude jee ozi lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono. Ọ bụ iphe ono bẹ yẹbe Ojejoje e-gudeje l'anyata ndu Ízurẹlu; bụru iya bẹ ee-gude kfụa ụgwo iphe, dụ ẹji, ẹphe meru.”


\par }{\SH Eze efere ono
\par }
{\R (Awụ 38:8)

\par }{\PP \VS{17}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{18}“Gude ope mee eze efere, ee-gudeje ghụa ẹhu. Ọ kwaphụ ope bẹ ee-gude mee ọkpa eze efere ono. Nggu asụbe iya l'echi Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono yẹle ẹnya-ngwẹja ono; kuru mini ye iya.

\VS{19}T'ọ bụru mini ono bẹ Érọnu yẹle ụnwu iya e-gudeje kwọo ẹka; mẹ ọkpa.

\VS{20}Teke ẹphe abahụ lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; m'ọ bụ l'ẹphe ejenyabe ẹnya-ngwẹja ono; ọnu yẹbe Ojejoje ngwẹja-ọku; t'ẹphe kwọshijekwa onwẹphe mini; k'ọphu ẹphe ta anwụshihudu.

\VS{21}T'ẹphe kwọjekwaaphu ẹka; kwọo ọkpa; k'ọphu ẹphe ta anwụshihudu. Ono bụ ekemu, a-nọduru Érọnu yẹle awa iya; shita l'ọgbo sweru ọgbo.”


\par }{\SH Manụ ọwu l'ishi
\par }
{\R (Awụ 37:29)

\par }{\PP \VS{22}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{23}“Gwota ọkpobe iphe, eshi mkpọ gude bya. Iphe ii-gude bya bụ: Mẹeru mini ọphu ẹra iya dụ ụnu shẹkelu l'ụkporo shẹkelu ise; mẹ sinamọnu, eshi mkpọ ọphu ẹra iya dụ ụkporo shẹkelu iri l'ẹbo lẹ shẹkelu iri, bụ iya bụ nkere-ẹbo mẹru phụ; mẹ oshi ọmanko, eshi mkpọ ọphu ẹra iya dụ ụkporo shẹkelu iri l'ẹbo lẹ shẹkelu iri;

\VS{24}mẹ kashiya ọphu ẹra iya dụ ụnu l'ụkporo iri. Iphe ono l'ọ ha bụ iphe, eegudeje atụ ẹra iphe l'eze-ụlo yẹbe Nchileke bẹ ee-gude tụa ya. Nggu ewotakwaphu manụ olivu, jiru konggo ẹsato.

\VS{25}T'onye maru ome manụ-mbeleke tụko iya l'ọ ha gwakọbe t'ọ bụru manụ, dụ nsọ l'eshi mkpọ, aawụje l'ishi. Ọo-bụru manụ, dụ nsọ, aa-wụje l'ishi.

\VS{26}Nggu egude manụ ono wụkota lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko; mẹ Okpoko Ekemu;

\VS{27}mẹ teburu yẹle ngwa iya l'ọ ha; mẹ iphe eegvubeje urọku yẹle ngwa iya l'ọ ha; mẹ ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu;

\VS{28}mẹ ẹnya-ngwẹja, bụ ẹke ee-gwoje ngwẹja-ukfuru yẹle ngwa iya l'ọ ha; mẹ eze efere yẹle ọkpa iya.

\VS{29}Iphe ono l'ọ ha bẹ ii-dobe iche; t'ọ bụru iphe, kakọta ọdu nsọ; k'ọphu iphe, bụ iphe denyiru iya nụ a-dụkwaphu nsọ.


\par }{\PP \VS{30}“Wụa Érọnu yẹle ụnwu iya manụ l'ishi; nggu edoo ẹphe nsọ; k'ọphu ẹphe a-bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja l'ozi iya.

\VS{31}Kfuaru ndu Ízurẹlu l'ọwaa bụ manụ, dụ nsọ yẹbe Ojejoje, aa-wụje madzụ l'ishi shita l'ọgbo sweru ọgbo.

\VS{32}T'ẹ b'a wụjekwa iya madzụ mmanu; ọphu aagwajẹkwa manụ ọdo t'ọ dụ l'ọ bụ ọwaa. Ọ kwa manụ, dụ nsọ. Ọo ya bụ t'e dobeje iya nsọ.

\VS{33}O -nweru onye gwaru manụ ọdo; yọ dụ l'ọ bụ manụ ọwaa; m'ọ bụ l'ọ wụru iya madzụ mmanu l'ishi, abụdu onye achịjeru Nchileke ẹja; t'e bufukwa onye ọbu lẹ ndu nk'iya.”


\par }{\SH Ínsẹnsu
\par }
{\PP \VS{34}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu: “Wota iphe, eshi mkpọ gude bya. Iphe ii-wota bụ: etse; onika; galubanumu; mẹ ọkpobe furakínsẹnsu. Tụa ya l'iphe, eegudeje atụ ẹra iphe t'ọ hakọta ẹnya-nhamụnha.

\VS{35}T'onye maru ome manụ-mbeleke tụko iphe ono l'ọ ha gwakọbe t'ọ bụru ínsẹnsu, eshi mkpọ. T'a pyashi iya únú. T'ọ bụkwaru iphe ono, a gụshiru ono nkịnyi iya; bẹ ee-gude mee ínsẹnsu ọbu. Ọo-bụru ínsẹnsu, dụ nsọ.

\VS{36}Haru iya gwee egwegwe dobe l'ifu Okpoko Ekemu, nọ lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko, bụ iya bụ ẹke ono, ya a-byakfuta unu ono. T'ọ bụkwaru unu ínsẹnsu, kakọta ọdu nsọ.

\VS{37}Unu be emekwa ínsẹnsu nk'unu t'ọ dụ l'ọ bụ ọwaa. Unu doberu iya yẹbe Ojejoje nsọ.

\VS{38}Ọ -bụru l'o nweru onye meru ínsẹnsu ọdo, dụ l'ọ bụ ọwaa doberu onwiya l'ọ bụ manụ-mbeleke; t'e bufukwa iya lẹ ndu nk'iya.”




\par }\Chap{31}{\SH Bezalẹlu; mẹ Oholiyabu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{2}“Lekwa; ya fọtawaru Bezalẹlu Úri Họru, bụ onye ikfu Júda;

\VS{3}bya emewa; tẹ ume Nchileke ji iya ẹhu; k'ọphu oo-nweru mmamiphe; kwaa ẹnya; bụru onye iphe edoje iya ẹnya ọhuma l'ome nka l'iphemiphe ọbule;

\VS{4}t'ọ maru ẹge eeshije gude mkpọla-ododo yẹle mkpọla-ọcha; mẹ ope ememashi iphe ememashi;

\VS{5}makwarụphu ẹge aawajẹ mkpuma, aswa nọ; mẹ ẹge aawụje mkpọla-ododo l'igburumọnu iya; bya amakwarụphu ẹge aapyịje iphe apyịpyi; mẹwaru ẹge eeshije emekota nka ọdo, dụgbaa iche iche.

\VS{6}Ya fọtafukwaaruphu Oholiyabu Ahisamaku, bụ onye ikfu Dánu; t'o yeru iya ẹka. Ndu maru ome nka l'ẹphe ha bẹ ya nụkotakwaruphu ike t'ẹphe mekota iphemiphe ọbule, ya sụru t'unu mee;

\VS{7}dụnua l'ọ bụ Ụlo-ẹ́kwà Ndzuko; Okpoko Ekemu yẹle okfu okpoko ono, aanọduje akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji ono; mẹwaru iphemiphe ọbule ọdo, eegudeje eje ozi l'ime ụlo-ẹ́kwà ono;

\VS{8}bụ iya bụ teburu yẹle ngwa iya l'ọ ha; mẹ iphe eegvubeje urọku, e meru l'ọkpobe mkpọla-ododo yẹle ngwa iya l'ọ ha; mẹ ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu;

\VS{9}mẹ ẹnya-ngwẹja-ukfuru yẹle ngwa iya l'ọ ha; mẹ eze efere ono yẹle ọkpa iya;

\VS{10}wafụa uwe, e kweru ekwekwe; mbụ uwe, dụ nsọ, Érọnu, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja e-yeje; mẹ uwe, ụnwu iya e-yeje gude eje ozi ndu achịjeru Nchileke ẹja;

\VS{11}mẹ manụ ọwu l'ishi; mẹ ínsẹnsu, eshi mkpọ kẹ Ẹke-dụ-Nsọ ono. Ọ bụlephu t'ẹphe mee ya t'ọ dụ ẹge ya sụru ngu t'e mee ya.”


\par }{\SH Mbọku ọtu-ume
\par }
{\PP \VS{12}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{13}“Kfuaru ndu Ízurẹlu t'ẹphe dobeje mbọku ọtu-ume yẹbe Ojejoje. Kẹ l'ọo-bụru iphe-ọhubama, nọduru unu l'iya tsube l'ọgbo sweru ọgbo. Ọo ya bụ t'unu maru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje, bụ onye emeje unu t'unu dụ nsọ.


\par }{\PP \VS{14}“Unu nyatajẹ mbọku ọtu-ume; kẹle mbọku ono dụru unu lẹ nsọ. O -nweru onye dakaru iya nụ; t'e gbukwaa onye ọbu egbugbu. Iphe bụ onye jeru ozi mbọku ono bẹ ee-bufu ebufu lẹ ndu nk'iya.

\VS{15}Ọ bụ abalị ishingu bẹ unu e-gudeje jee ozi unu. Mbọku k'ẹsaa bụ mbọku ọtu-ume; bya abụru mbọku, dụru yẹbe Ojejoje lẹ nsọ. Iphe bụ onye jeru ozi lẹ mbọku ọtu-ume; t'e gbukwaa onye ọbu egbugbu.

\VS{16}Tẹ ndu Ízurẹlu dobeje mbọku ọtu-ume; mee ekemu iya shita l'ọgbo sweru ọgbo; t'ọ bụru iphe, a-nọdu ekoshi ọgba-ndzụ unu l'iya gbururu jeyewaru.

\VS{17}Ọo-bụru iphe-ọhubama nọduru yẹle ndu Ízurẹlu jeye lẹ tutu yoyo; kẹ l'ọ bụ abalị ishingu bẹ yẹbe Ojejoje gude mee igwe yẹle alị. Yo be mbọku k'ẹsaa; ya ahaa ozi; tụta ume.”


\par }{\PP \VS{18}Ya ndono; Ojejoje ekfugetsulephu nụ Mósisu l'eli Ugvu Sáyịnayi; bya anụ iya ekwekwerekwe mkpuma labụ, e deru Ekemu. Mkpuma ono bụ Nchileke nwẹke-iya gude ẹka iya dee ya iphe.




\par }\Chap{32}{\SH Nweswi, a kpụru lẹ mkpọla-ododo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Teke ndu Ízurẹlu leru ẹnya bya aphụ lẹ Mósisu anọnukawa ọdu l'eli ugvu ono; ẹphe abya agbaphee Érọnu mgburumgburu; sụ iya: “Ngwaa; t'o metaru ẹphe Nchileke, a-nọdu edu ẹphe! Lẹ Mósisu-a, dufutaru ẹphe l'alị Íjiputu-a bẹ ẹphe ta makwa iphe, meru iya nụ.”


\par }{\PP \VS{2}Érọnu asụ ẹphe t'ẹphe yeshia iphe-nchị mkpọla-ododo, unyomu ẹphe yeru lẹ nchị; mẹ kẹ ụnwu ẹphe unwoke; mẹ k'ụnwu ẹphe ụnwanyi; chịtaru iya.

\VS{3}Ya ndono; ndu ono l'ẹphe ha abya eyeshia iphe-nchị ẹphe; chịjeru Érọnu.

\VS{4}Yọ chịta iphe ono, ẹphe nụru iya ono gude kpụta agwa; yọ dụ l'ọ bụ nweswi. Yọ bya egude ngwa-ọru memashia ya ememashi. Ya ndono; ẹphe asụ: “Unubẹ ndu Ízurẹlu; ọwaa Nchileke unu ndọ-ọ; mbụ onye dufutaru unu l'alị Íjiputu!”


\par }{\PP \VS{5}Érọnu aphụlephu iphe ono bya akpụa ẹnya-ngwẹja l'ifu nweswi ono bya araa ya arara; sụ: “Echile bẹ aa-gbaru Ojejoje ajị-o!”

\VS{6}Tọ dụ iya bụ; yo be echile iya; ndu Ízurẹlu etehu l'ụtsu; bya egwoo ngwẹja-ukfuru; mẹ ngwẹja ẹhu-agu. E metsua; ẹphe abya anọshia ria; ngụa; bya awụ-lihu; wata ome k'ẹnyishi.


\par }{\PP \VS{7}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu: “Nyizita l'alị; kẹle ndu nke ngu ono; mbụ ndu ono, i dufutaru l'alị Íjiputu ono bẹ merushiakwaru onwẹphe.

\VS{8}Ẹphe hakebewaru ekemu ono, ya tụru ẹphe ono; metawaru onwẹphe agwa, ẹphe kpụru; yọ dụ l'ọ bụ nweswi. Ẹphe fuzitawaru ishi baaru iya ẹja; bya agwawa iya agwagwa; sụ: ‘Unubẹ ndu Ízurẹlu; ọwaa Nchileke unu ndọ-ọ; mbụ onye dufutaru unu l'alị Íjiputu ono!’ ”


\par }{\PP \VS{9}Ojejoje asụ Mósisu: “Ya phụwaru lẹ ndu-a bụnukaru ndu obu-kpọkponyi.

\VS{10}Pakwaru yẹbe Ojejoje haa tẹ ya gude oke ẹhu-eghughu iya dakfu ẹphe; kpukpoo ẹphe. Nggụbedua, bụ Mósisu bẹ ya e-me ọha, ha nshinu.”


\par }{\PP \VS{11}Mósisu arọlahaa Ojejoje, bụ Nchileke iya; sụ iya: “Byiko Ojejoje; t'ẹhu be eghunukakwa ngu eghughu ẹge ono l'ẹke ndu nke ngu nọ; mbụ ndu ono, i gude ike-ẹka ngu dufuta lẹ Íjiputu ono!

\VS{12}Ndu Íjiputu a-sụkwa l'iphe, kparu iphe, i dufutaru ẹphe bụ t'ị bya egbushia ẹphe l'ugvu ugvu-a; k'ọphu ẹphe a-chịhu lẹ mgboko. Byiko; gbanụa mini l'obu; paru haa; be mebyishikwa ndu nke ngu.

\VS{13}Nyatakwa ndu ozi ngu, bụ Ébirihamu; mẹ Áyizaku; mẹ Ízurẹlu, bụ ndu i gude onwongu ria angụ; sụ: ‘L'ii-me awa ẹphe t'ẹphe ha l'ọbu mkpọ-kpodo, nọ l'igwe; tẹmanu nggu anụ awa ẹphe alị-a, i kwekotaru ẹphe ụkwa iya; t'ọ bụru òkè-iphe ẹphe jeye lẹ tutu yoyo.’ ”

\VS{14}Ya ndono; Ojejoje abya arị-phu ọriri azụ; to mebyishihe ẹphe ẹge ono, o shi rịa lẹ ya e-mebyishi ẹphe ono.


\par }{\PP \VS{15}Mósisu abya aghachi; shi l'eli ugvu ono nyizita yẹle ekwekwerekwe mkpuma labụ ono, e deru ekemu ono, o gude l'ẹka ono. Mkpuma ono b'e deru iphe: ifu; mẹ azụ.

\VS{16}Ekwekwerekwe mkpuma ono bụ Nchileke gude ẹka iya mee ya. Iphe, e deru iya abụru Nchileke gude ẹka iya dee ya.


\par }{\PP \VS{17}Ya ndono; Jóshuwa anụlephu ụzu, ndu Ízurẹlu atụ; sụ Mósisu: “Aatụkwa ụzu ọgu l'ọdu ndu Ízurẹlu ono.”


\par }{\PP \VS{18}Mósisu asụ iya:

\par }{\QB “Ẹ tọo dakwa l'ọ bụ ụzu ndu

\par }{\QB emekputa emekputa l'ọgu.

\par }{\QB Tọo da l'ọ bụ ụzu ndu,

\par }{\QB eemekputa emekputa.

\par }{\QB Iphe, ya anụ kwa egvu.”


\par }{\PP \VS{19}Mósisu abya erua l'iku ọdu ndu Ízurẹlu ono; bya aphụa nweswi ono; ọwaa ndu ono; l'ẹke ẹphe ete egvu. Ẹhu enwuhu iya ọku; yo woru mkpuma ono, o gude l'ẹka ono tụkposhia l'ọkpa ugvu ono.

\VS{20}Yọ bya ewota nweswi ono, ẹphe kpụru ono kpọo ọku. Yọ kpọtsua ya ọku; bya egwee ya; yọ dụ l'ọ bụ ntụ. Yọ bya awụru iya ye lẹ mini; mee ndu Ízurẹlu; ẹphe ngụa ya.


\par }{\PP \VS{21}Yọ jị Érọnu: “?Bụ ngụnu bẹ ndu-a kabẹkpoo mee ngu, kparu; nggu eduru ẹphe ye l'ome iphe, dụ ẹji, habe ẹge-a?”


\par }{\PP \VS{22}Érọnu asụ iya: “Onye nwe mu nụ; ba avọkwaru ọku ghụa ẹhu. L'ị mahawaru lẹ ndu-a bẹ ome iphe, dụ ẹji kwọwaru ẹhu.

\VS{23}Ẹphe sụru tẹ ya metaru ẹphe Nchileke, a-nọdu edu ẹphe; kẹle Mósisu ọphu, dufutaru ẹphe Íjiputu bẹ ẹphe ta madu iphe, meru iya nụ.

\VS{24}Ya ndono; ya sụ ẹphe: ‘T'onye nweru iphe, e meru lẹ mkpọla-ododo; yefuta iya.’ Ẹphe achịtaru iya mkpọla-ododo ono. Ya achịru iya ye l'ọku; iphe shi iya lụfuta abụru nweswi-a.”


\par }{\PP \VS{25}Mósisu aphụ lẹ ndu Ízurẹlu nahụwaru; kẹle Érọnu hawaru ẹphe; ẹphe te kwehe t'a chịkobe ẹphe; ẹphe eshiwa ẹge ono bụwaru ndu, ndu ọhogu ẹphe gude eme iphe-ọchi.

\VS{26}Mósisu evudo l'ọnu obu-edukfu ọdu ndu Ízurẹlu ono; sụ: “T'onye bụ kẹ Ojejoje byakfuta iya!” Ndu Lívayi l'ẹphe ha awụ-kfube iya.


\par }{\PP \VS{27}Yọ sụ ẹphe: “Ọwaa iphe, Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu ekfu: ‘T'onyenọnu turu ogu-mbeke ya l'ukfu; unu ejephee ọdu ndu Ízurẹlu ono mgburumgburu; tsube l'ishi iya ọwaa; rua l'ishi iya ọphu. T'onyenọnu gbushia nwanna iya; mẹ ọnya iya; mẹ obutobu iya.’ ”

\VS{28}Ndu Lívayi abya emee ẹge Mósisu ziru ẹphe. Ndu e gburu mbọku ono rukwaru iphe, dụ l'ọ bụ ụnu ẹsaa l'ụkporo madzụ iri.\FTNT{*}{{\FR 32:28 }{\FR{32:28
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 3,000.}}}

\VS{29}Mósisu asụ: “A fọtawaru unu doberu Ojejoje iche ntanụ; kẹ l'unu tsoru ụnwu unu; mẹ unwunne unu ọgu. Ojejoje gọwaru ọnu-ọma nụ unu ntanụ-a.”


\par }{\PP \VS{30}Yo be echile iya; Mósisu asụ ndu Ízurẹlu: “Iphe, dụ ẹji, unu meru, hakwa l'uru. Nta-a bẹ ya ejekfuwa Ojejoje t'a maru; ?ya a-dụ ike rọ-buta iya t'ọ gụaru unu nvụ l'iphe, dụ ẹji ono, unu meru ono.”


\par }{\PP \VS{31}Ya ndono; Mósisu abya ejekfu Ojejoje je asụ iya: “L'ẹjo iphe, ndu-a meru ta dụkwa k'ekfukfu! Ẹphe gudeekwa mkpọla-ododo metaru onwẹphe agwa.

\VS{32}Ọlobu; byiko; gụaruru ẹphe nvụ l'ẹjo iphe ono, ẹphe meru ono. Teke ẹ tọ dụdu; nggu efuchafukwa ẹpha yẹbe Mósisu l'ẹkwo, i deru ẹpha ndu nke ngu.”


\par }{\PP \VS{33}Ojejoje asụ Mósisu: “L'ọ kwa onye mesweru iya nụ bẹ ya e-fufu ẹpha iya l'ẹkwo iya.

\VS{34}Tụgbua nta-a je eduta ndu Ízurẹlu je ẹke ono, ya kfuru ngu okfu iya ono; lẹ Ojozi iya a-nọdu-a edu unu. Ọle oge teke, ya a-nụ ẹphe aphụ -rulephu; bẹ ya a-nụa ẹphe aphụ k'iphe, dụ ẹji, ẹphe meru.”


\par }{\PP \VS{35}Ojejoje abya egude ẹjo iphe-ememe byakfuta ndu Ízurẹlu; k'iphe ono, ẹphe gude nweswi ono, Érọnu kpụru ono mee.




\par }\Chap{33}{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ Mósisu: “Shi l'ẹke-a tụgbua; nggu lẹ ndu ono, i dufutaru l'alị Íjiputu ono! Unu tụgbua jeshia l'alị ono, ya kweru ụkwa bya eriru angụ yeru iya Ébirihamu; mẹ Áyizaku; mẹ Jékọpu phẹ; sụ ẹphe: ‘Lẹ ya a-nụ iya awa ẹphe ono.’

\VS{2}Ya e-zi ojozi t'o duru unu je; je achịshiaru unu ndu Kénanu; ndu Amọru; ndu Hetu; ndu Pẹ́rezu; ndu Hevu; mẹ ndu Jebusu.

\VS{3}Unu tụgbua jeshia l'ẹgiri alị ono. Ọle ya ta etsokwa unu; a -nọnyakwaa; ya ekpukpoo unu l'ụzo; kẹ l'unu bụnukaru ndu obu-kpọkponyi.”


\par }{\PP \VS{4}Ndu Ízurẹlu anụlephu ẹjo-nzi ono; wata ọgu aphụ; k'ọphu bụ l'ẹ to nwedu ẹphe onye kwakwaduru ngwa gude memashia onwiya.

\VS{5}Ishi iya abụru lẹ Ojejoje sụru Mósisu: “T'o kfuru ndu Ízurẹlu l'ẹphe bụnuka ndu obu-kpọkponyi. L'ọ -bụru l'ọo tẹ ya tsoru ẹphe b'o nwekwaru ẹge ọo-dụ; ya ekpukpoo ẹphe. Ọo ya bụ; t'ẹphe kwashịa ngwa ono, ẹphe kwaru gude memashia onwẹphe ono; tẹ ya rịa ọriri; maru iphe, ya e-me ẹphe.”

\VS{6}Ya ndono; ndu Ízurẹlu eworu ngwa, ẹphe kwaru gude memashia onwẹphe kwashia l'ugvu Họ́rebu.


\par }{\SH Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko
\par }
{\PP \VS{7}Yọ bụru Mósisu shi aphụtaje ụlo-ẹ́kwà ono; je akpọbe l'azụ ọdu ndu Ízurẹlu; kua ya “Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko.” Iphe bụ onye eje ọkpata Ojejoje ishi; ejeje lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono, nọ l'azụ ọdu ndu Ízurẹlu ono.

\VS{8}Yọo bụje; Mósisu -gbeshi l'eje lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha awụ-lihu; vudogbaa l'ọnu ụlo-ẹ́kwà ẹphe l'ele Mósisu jeye teke ọo-bahu lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono.

\VS{9}Mósisu -bahụlephu lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; urukpu ono, kpụru rogbodongu ono alazita bya anọ-chia ọnu Ụlo ono; Ojejoje ekfuru nụ iya.

\VS{10}Ndu Ízurẹlu -phụlephu urukpu ono, kpụru rogbodongu ono l'ẹke ọ nọ l'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; onyenọnu anọdu l'ọnu ụlo-ẹ́kwà iya wụ-lihu; baaru Ojejoje ẹja.

\VS{11}Ojejoje shi anọduje ekfu eyeru Mósisu ifu l'ifu ẹge ono, madzụ anọduje ekfu eyeru ọnya iya ono. Teke e metsuaru; Mósisu alaphuta azụ l'ọdu ndu Ízurẹlu. Ọle nwata okoro ono, e yejeru iya ẹka ono; mbụ Jóshuwa Nunu; ta alụfujedu alụfu lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono.


\par }{\SH Mósisu yẹle ọdu-biribiri Ojejoje
\par }
{\PP \VS{12}Mósisu asụ Ojejoje: “I shilephu teke-wa kfutaru iya tẹ ya dua ndu-a; ọle ẹ ti mekpodua tẹ ya maru onye ii-yeru iya tẹ yẹle iya dua ẹphe ọbu; nggu asụkwaru l'ị maru yẹbe Mósisu ọhuma; ya abawa ngu l'obu.

\VS{13}Ọ -bụru phụ lẹ ya nọ ngu l'obu l'oswiya; koshinu iya ụzo ngu; k'ọphu ya a-maru ngu; nọduwa ngu rụ l'obu gbururu jeye. Nyatakwa l'ọha-wa bụ ndu nke ngu.”


\par }{\PP \VS{14}Ojejoje asụ iya: “Lẹ ya e-tsoru-a unu yẹbedua l'onwiya; ya emee tẹ meji nmakfuru ngu anmakfuru.”


\par }{\PP \VS{15}Ya ndono; Mósisu asụ iya: “Ọ -bụru l'ẹ tii tsoduru ayi eje nggụbedua l'onwongu; be ekwekwa tẹ ayi shi l'ẹke-a hata ọkpa lụfu alụfu!

\VS{16}?Nanụ ẹge ee-shi maru lẹ yẹbedua yẹle ndu nke ngu nọ ngu l'obu; abụdu l'i tso ayi? ?Bụ ngụnu ọdo e-koshi lẹ yẹbedua yẹle ndu nke ngu dụ iche l'ẹke ndu mgboko l'ẹphe ha nọ?”


\par }{\PP \VS{17}Ojejoje asụ Mósisu: “Lẹ ya e-melephu iphe ono, ị sụru tẹ ya meeru ngu ono; kẹ l'ị nọwa iya l'obu; ya amakwaru ngu phụ ọhuma.”


\par }{\PP \VS{18}Mósisu asụ iya: “Byiko; koshinu iya ọdu-biribiri ngu.”


\par }{\PP \VS{19}Ojejoje asụ iya: “Lẹ ya e-me t'ị phụ ẹge yẹbe Ojejoje dụ-tabe mma; ya anọdu ngu l'ifu kua onwiya iphe ya aza. Onye ọ dụ iya tẹ ya meeru eze-iphe-ọma; ya emeeru iya ẹya; onye ọ dụ iya tẹ ya phụaru imiko; ya aphụaru iya ẹya.

\VS{20}Ọle ị tịi phụdu ifu iya; kẹ l'ẹ to nwedu onye gude ẹnya iya phụ iya nụ, a-nọnu.”


\par }{\PP \VS{21}Ojejoje asụ: “O nweru mkpuma, nọnyabe iya nụ, ịi-vudo l'eli iya.

\VS{22}Ọdu-biribiri iya swetadelephu; ya eworu ngu ye lẹ mgbaku mkpuma; gude ẹka iya gbochita ngu; gbururu jeye ya esweta-gee.

\VS{23}Teke ono; ya ewofu ẹka iya; nggu aphụ iya okpurukpu-azụ. Obenu l'ifu iya b'ẹ t'a phụjekwa aphụphu.”




\par }\Chap{34}{\SH Ekwekwerekwe Mkpuma k'ẹbo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ojejoje asụ Mósisu: “T'o je awata balịbali mkpuma labụ ọdo, a-dụ l'ọ bụ kẹ mbụ phụ. Tẹ ya dekwaa ya phụ iphe, shi nọdu lẹ kẹ mbụ phụ, ị tụkporu phụ.

\VS{2}Kwakọbe l'ụtsu echile; nyikobe Ugvu Sáyịnayi; bya ekoshi iya onwongu l'eli ugvu ono.

\VS{3}T'ẹ b'o nwekwa onye e-tsoru ngu nụ; ọphu ọ dụkwa onye aa-phụ l'ugvu ono lẹ phuu; t'ẹ b'o nwekwa atụru; m'ọ bụ eswi, a-nọdu ata nri l'ọkpa ugvu ono.”


\par }{\PP \VS{4}Ya ndono; Mósisu abya awata ekwekwerekwe mkpuma labụ ọdo, dụlephu l'ọ bụ kẹ mbụ phụ; gude iya nyihu Ugvu Sáyịnayi l'ọnmewa ụtsu; paru ekwekwerekwe mkpuma labụ ono l'ẹka.

\VS{5}Ya ndono; Ojejoje eshi l'urukpu nyifuta; bya evudonyabe iya; raa ya arara l'ẹpha iya bụ Ojejoje.

\VS{6}Yọ bya esweta Mósisu l'ifu; bya agbakụshi onwiya ẹpha; sụ: “Ọo yẹbedua bụ Ojejoje! Ọo yẹbedua bụ Ojejoje; bya abụru Nchileke, aphụjeru madzụ imiko; bụkwaruphu Nchileke, emejeru madzụ eze-iphe-ọma. Ya ta bụkwa agụ-ọnwuu. Ya bụ onye n-yemobu iya nyịberu anyịbe; bụru o-me-g'o-kfuru!

\VS{7}Ya ekoshije ụnukurunu madzụ lẹ ya yeru ẹphe obu. Ya agụjeru ẹphe nvụ kẹ ẹjo ọkpoma ẹphe; mẹ kẹ íkè, ẹphe kwefuru iya; mẹ kẹ iphe, dụ ẹji, ẹphe meru iya. Ọbule ya ta ahajẹkwanu onye ikpe nmaru tẹ ya ba hụ̀ iya àhụ̀hù. Ndu iphe, dụ ẹji bẹ ya ahụ̀je àhụ̀hù k'iphe, dụ ẹji, ẹphe meru iya; hụ̀-rua ya l'ẹke ụnwu nwanwa ẹphe nọ; mẹ l'ẹke nwanwanwaranwa ẹphe nọ; hụ̀-rua ẹphe l'ọgbo k'ẹno.”


\par }{\PP \VS{8}Mósisu abya eforita ifu l'alị teke ono teke ono; baaru Ojejoje ẹja;

\VS{9}sụ iya: “Nggụbe Ojejoje; ọ -bụru-a lẹ ya nọ ngu l'obu l'oswiya; byiko tẹ nggụbe Ojejoje tsonuru ayi. A makwaru-a lẹ ndu-a bụnukaru ndu obu-kpọkponyi; ọle; byiko gụnuaru ayi nvụ kẹ ẹjo ọkpoma ayi; mẹ iphe, dụ ẹji ayi. Nggu ewotaru ayi t'ayi bụru òkè-iphe ngu.”


\par }{\PP \VS{10}Ojejoje asụ: “Lẹ nggu l'iya a-gba ndzụ. Ya a-nọdu l'atatifu ndu nkengu; mee eze iphe, dụ biribiri, ya te mebudua l'iphe bụ mbakeshi l'ọ ha. Mba ndu ono, unu l'ẹphe gbaru ọgbu-ụpho ono a-phụkota ẹge iphe, yẹbe Ojejoje e-me dụ-be egvu.

\VS{11}Unu ngabẹ nchị mee ekemu-a, ya atụru unu ntanụ-a. Ya a-chịfuru unu ndu Amọru; ndu Kénanu; ndu Hetu; ndu Pẹ́rezu; ndu Hevu; mẹ ndu Jebusu.

\VS{12}Ọle t'unu kwabẹkwa ẹnya t'unu lẹ ndu bu l'alị ono, unu ala ono bẹ gba ndzụ; ọdumeka bẹ ẹphe a-bụkwaru ọnya hata unu.

\VS{13}Unu gvukposhia ẹnya-ngwẹja ẹphe; unu etsukposhia mkpuma, ẹphe doberu nsọ; unu afọkashikwaaphu itso, e doberu agwa ẹphe, bụ Ashera.

\VS{14}T'ẹ b'ọ dụkwa iphe ọdo, unu a-bajẹru ẹja ọdo; gbahaa yẹbe Ojejoje. Ishi iya abụru lẹ yẹbe Ojejoje, ẹpha iya bụ Okopho bẹ bụkwa Nchileke, ekoje okopho.


\par }{\PP \VS{15}“Unu kwabẹkwa ẹnya t'ẹ b'ọ dụ ndu bu l'alị ono, unu l'ẹphe a-gba ndzụ. Kẹ l'ẹphe -gwadẹlephu agwa ẹphe; bẹ ẹphe e-kukwa unu t'unu bya; unu eje eria iphe, ẹphe gude gwaa agwa ẹphe ono.

\VS{16}Ọ -bụru l'unu haru ụnwanyi ẹphe lụtaru ụnwu unu t'ẹphe bụru unyomu ẹphe; bẹ ẹphe e-me ụnwu unu ono; ẹphe te kwehe nke mu; ẹphe abalahaaru agwa ẹphe ono ẹja.


\par }{\PP \VS{17}“Unu ba akpụtakwa ntẹkpe, unu a-nọdu agwa agwagwa!


\par }{\PP \VS{18}“Unu gbajẹ Ajị Buredi, ẹ te kodu ekoko. Abalị ẹsaa bẹ unu a-tajẹ buredi, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi ẹge ono, ya sụru t'unu meje iya ono. Unu agbajẹ ajị ono teke ono, e doberu iya ono l'ọnwa Abibu; kẹ l'ọbu l'ọnwa ono bẹ unu shi l'alị Íjiputu wụfuta.


\par }{\PP \VS{19}“Iphe, bụ iphe, vuru ụzo waa nne iya ọswa bụkwa kẹ yẹbe Ojejoje. Iphe bụ anụ, bụ okee ya, vuru ụzo waa nne iya ọswa bụkwa kẹ yẹbe Ojejoje: m'ọ bụ eswi; m'ọ bụ atụru; m'ọ bụ eghu.

\VS{20}Unu gudeje nwatụru gbata nkakfụ-ịgara, vuru ụzo waa nne iya ọswa. Ọ -bụru l'unu ta agbatadu iya agbata; unu aswị-kwoo ya olu. Iphe, bụ nwata nwoke, vuru ụzo waa nne iya ọswa bẹ unu a-gbatajẹ agbata.

\par }{\PP “T'ẹ b'ọ dụkwa onye a-gbajẹ ẹka bya l'ifu yẹbe Ojejoje.


\par }{\PP \VS{21}“Abalị ishingu bẹ unu e-jeje ozi unu; o -rua mbọku k'ẹsaa; unu atụta ume. Unu be ejejekwa ozi lẹ mbọku k'ẹsaa; m'o -ruhuru; ọ bụru teke aakọbe iphe akọbe; m'ọ bụ teke aakpata iphe, e meberu l'alị akpata.


\par }{\PP \VS{22}“Witu ọdungu, unu butaru; bẹ unu e-gudeje gbaa Ajị Ídzù. Unu agbaa ajị k'iphe, a kpataru l'okfu l'ishi-afa.

\VS{23}Ugbo ẹto l'afa; bẹ unwoke unu l'ẹphe ha a-chịkoje bya l'ifu Nnajiufu, bụ Ojejoje; mbụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu.

\VS{24}Ya a-chịshiru unu iphe bụ mbakeshi; bya emee t'alị unu kabaa nshinu. Ọphu 'onwedu onye eje unu ọnata alị unu teke ono, unu e-jeje l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu ugbo ẹto l'afa ono.


\par }{\PP \VS{25}“Unu be eyekobejekwa iphe ekoje buredi lẹ mee anụ, unu gude egworu iya ngwẹja.

\par }{\PP “Ọphu ọ dụkwa anụ, e gude gwoo ẹja Ajị Esweta, aa-ha t'ọ bọo nchi.


\par }{\PP \VS{26}“Iphe, bụ iphe vuru ụzo kaa l'iphe, unu meberu l'alị; bẹ unu e-gudeje bya l'ụlo Ojejoje, bụ Nchileke unu.

\par }{\PP “Unu be egudejekwa mini-ẹra nne eghu shia nwa iya.”


\par }{\PP \VS{27}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu: “Dee okfu ono l'ọ ha l'ẹkwo; kẹ l'ọo okfu ono bẹ nggu l'iya; mẹ ndu Ízurẹlu gude gbaa ndzụ.”

\VS{28}Mósisu bẹ yẹle Ojejoje nọru l'ẹke ono ụkporo abalị labụ: eswe l'ẹnyashi; ọphu Mósisu 'eridu nri; t'ọ ngụ mini. Yo dee okfu ọgba-ndzụ ono, bụ iya bụ ekemu iri ono, shi l'ẹka Nchileke ono l'eli ekwekwerekwe mkpuma ono.


\par }{\SH Ifu Mósisu egbu nwịinwii
\par }
{\PP \VS{29}Teke Mósisu shi lẹ Ugvu Sáyịnayi nyifuta; gude ekwekwerekwe mkpuma labụ ono, e deru ekemu Ojejoje ono l'ẹka; b'ẹ t'ọ madu l'ifu egbu iya nwịinwii; keshinu ọphu yẹle Ojejoje shi akọ akọ.

\VS{30}Érọnu yẹle ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha aphụ ẹge ifu egbu Mósisu nwịinwii; tsụlahaa egvu ẹge ẹphe e-shi jekfube iya ntse.

\VS{31}Mósisu abya ekua ẹphe; Érọnu yẹle ndu ishi ọha ono l'ẹphe ha atụgbua teke ono jekushia ya; yọ bya ekfuru yeru ẹphe.

\VS{32}E metsua; ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha abyakfuta iya ntse; yọ bya atụshiaru ẹphe ekemu ono, Ojejoje nụru iya lẹ Ugvu Sáyịnayi ono.


\par }{\PP \VS{33}Mósisu ekfugetsua yeru ẹphe; chịta ụlari-ifu phụ-chia onwiya ifu.

\VS{34}Ọle ọobuje; teke Mósisu bahụru lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ẹke ono, Ojejoje nọ ono tẹ yẹle iya kfugba; yọ phụfu onwiya ụlari-ifu ono; gbururu jeye teke ọo-lụfuta. Ọ -lụfutalephu; yọ bya ekfukotaru ndu Ízurẹlu iphe, e ziru iya;

\VS{35}ẹphe aphụkwaaphu ẹge ifu egbu iya nwịinwii. Mósisu ewotaje ụlari-ifu ono phụ-chia ifu ọdo jeye; yo jeshia tẹ yẹle Ojejoje kfugba.




\par }\Chap{35}{\SH Mbọku ọtu-ume
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mósisu abya ekukobe ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; sụ ẹphe: “Ọwaa iphe, Ojejoje sụru t'unu mee ndọ-ọ:

\VS{2}Abalị ishingu bẹ unu e-jeje ozi unu. O -be lẹ mbọku k'ẹsaa; unu edobe iya nsọ; t'ọ bụru mbọku ọtu-ume kẹ Ojejoje. O -nweru onye jeru ozi mbọku ono; t'e gbukwaa onye ọbu egbugbu.

\VS{3}T'ẹ b'ọ dụkwa onye a-phụ-nwu ọku l'ufu iya mbọku ọtu-ume.”


\par }{\SH Iphe, ee-gude mee \newline  Ụlo-Ẹ́kwà-dụ-Nsọ
\par }
{\R (Awụ 25:1-7; 35:10-19)

\par }{\PP \VS{4}Mósisu asụ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha: “Ọwaa iphe, Ojejoje sụru t'e mee ndọ-a:

\VS{5}Unu shi l'iphe, unu nweru hata iphe bya anụ yẹbe Ojejoje. Onye oohe uhere t'ọ nụ yẹbe Ojejoje iphe bẹ iphe, oo-gude bya bụ mkpọla-ododo; m'ọ bụ mkpọla-ọcha; ope;

\VS{6}òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke uswuswe; ọphu eke mee-mee; òwúú ọcha; ẹji eghu;

\VS{7}akpọ ebyila, a tsẹru l'uswe; akpọ umoro-ẹnyimu; oshi akesha;

\VS{8}manụ olivu, eegudeje amụ ọku; iphe, eeyeje lẹ manụ kẹ ọwu l'ishi t'o shi mkpọ; ọphu eeyeje l'ínsẹnsu, eshi kwẹkwekwe;

\VS{9}mkpuma ónìkùsù; mẹwaru mkpuma ọdo, aswa nọgbaa. Mkpuma ono bẹ ee-mekochaa dzụpyabe l'uwe-ukuvu onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja yẹle uwe-ọkpoma iya.


\par }{\PP \VS{10}“T'iphe bụ ndu maru ome nka l'unu lụfuta bya emee iphemiphe ọbule-a, Ojejoje tụru ọnu t'e mee-wa;

\VS{11}mbụ ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono; ẹkwa, aa-phụ-chi l'eli iya; iphe, ee-gude kwechia ya; iphe, ee-gude kota nkolaba iya; iphe, ee-gude gụ-chita iya; oshi-ibo iya; ọkpa iya; ẹnya ẹke aa-kpọgbaaru iya ye;

\VS{12}mẹwaru Okpoko Ọgba-ndzụ ono; mgbọro ono, ee-gudeje apa iya ono; okfu okpoko ono, aa-nọduje akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji ono; ẹkwa ono, ee-gudeje gebuta iya ono;

\VS{13}teburu ono; mgbọro ono, ee-gudeje apa iya ono yẹle ngwa iya; mẹ buredi ono, ee-dobeje Ojejoje l'ifu ono;

\VS{14}iphe ono, eegvubeje urọku ono, e-meje tẹ iphoro nọdu ono yẹle ngwa iya l'ọ ha; urọku iya ono; manụ ono, ee-gudeje amụ ọku ono;

\VS{15}ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu ono; mgbọro ono, ee-gudeje apa iya ono; manụ ono, aa-wụje l'ishi ono yẹle ínsẹnsu ono, eshi kwẹkwekwe ono; ẹkwa ono, ee-gbobutaje ọnu ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono;

\VS{16}ẹnya-ngwẹja-ukfuru ono yẹle iphe ono, dụ l'ọ bụ ụgbu, ee-gude ope mee ono; mgbọro ono, ee-gudeje apa ẹnya-ngwẹja ono yẹle ngwa iya l'ọ ha; eze efere ono, ee-gude ope mee ono; yẹ l'ọkpa iya;

\VS{17}ẹkwa ono, ee-gude gebuta ogbodufu iya; itso ogbodufu ono yẹle ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono; mẹ ẹkwa ono, ee-gude gebuta ọnu-nggamgbo ogbodufu ono;

\VS{18}mẹ nggu ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono yẹle k'ogbodufu iya; mẹ eri iya;

\VS{19}mẹ uwe ono, e kweru ekwekwe, ee-yeje gude eje ozi l'ụlo-nsọ ono; mbụ uwe, e doberu nsọ tẹ Érọnu, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja yẹle ụnwu iya yeje gude eje ozi ndu achịjeru Nchileke ẹja.”


\par }{\PP \VS{20}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu eshi l'ifu ẹke Mósisu nọ wụkashihu.

\VS{21}Iphe bụ onye oohe uhere; mẹ onye o ruru l'ẹhu t'ọ nụ Ojejoje iphe; egudegbaa iphe bya; mbụ iphe, ee-gude rụa Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; iphe, ee-gude eje ozi l'ime iya; mẹkwaphu ọphu ee-gude kwee uwe, dụ nsọ.

\VS{22}Iphe bụ ndu oohe uhere: unwoke mẹ ụnwanyi; egudegbaa iphe, e gude mkpọla-ododo mee bya anụ; mbụ iphe, dụgbaa l'ọ bụ ọjaga; iphe-nchị; echi; mẹwaru iphe ọdo, dụgbaa iche iche, e gude mkpọla-ododo mee. Ẹphe egudegbaa mkpọla-ododo ẹphe ono bya anụ Ojejoje.

\VS{23}Ndu nweru òwúú ewotagbakwaa ya phụ; mbụ òwúú eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; m'ọ bụ k'ọcha; m'ọ bụ ẹji eghu; m'ọ bụ akpọ ebyila, a tsẹru l'uswe; m'ọ bụ kẹ umoro-ẹnyimu.

\VS{24}Ndu ẹka ruru lẹ mkpọla-ọcha; m'ọ bụ ope; ewotakwa iya phụ bya anụ Ojejoje. Ndu nweru oshi akesha, nweru ẹke ee-gude iya rụa ọru ono anụkwa iya phụ.

\VS{25}Iphe bụ ụnwanyi, maru ome nka egudetsua ẹka ẹphe kwee ẹkwa bya anụ. O nweru ndu, bụ òwúú, eke urukpu-urukpu bẹ ẹphe gude kwee nk'ẹphe; nweru ndu bụ kẹ mee-mee; nweru ndu bụ k'uswe; nweru ndu bụ k'ọcha bẹ ẹphe gude kwee nk'ẹphe.

\VS{26}Ụnwanyi, oohe uhere; bụkwaruphu ndu, maru ome nka; bụ ẹji eghu bẹ ẹphe gude kwee ẹkwa nk'ẹphe.

\VS{27}Ọphube ndu ishi wotagbaaru mkpuma ónìkùsù; mẹwaru mkpuma ọdo, aswa dụgbaa; t'a gbapyabẹ l'uwe-ukuvu onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja; yẹle uwe-ọkpoma iya.

\VS{28}Ẹphe nụfukwaaruphu iphe, eshi mkpọ; manụ olivu, ee-gudeje amụ ọku; ọphu ee-yeje lẹ manụ ọwu l'ishi; mẹ k'ínsẹnsu, eshi kwẹkwekwe.

\VS{29}Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha: unwoke mẹ ụnwanyi; mbụ ndu oohe uhere ewotakotaru Ojejoje iphe, ẹphe tụru obu ẹphe onyo l'ẹphe a-nụ t'e gude rụaru Ojejoje iphe ono, o shi l'ọnu Mósisu kfua t'e meeru iya ono.


\par }{\PP \VS{30}Mósisu asụ ndu Ízurẹlu: “Unu lekwa lẹ Ojejoje fọtaakwaru Bezalẹlu Úri Họru; bụru onye ikfu Júda;

\VS{31}bya emewa; ume Nchileke eji iya ẹhu; t'o nweru mmamiphe; kwaa ẹnya; iphe edoje iya ẹnya ọhuma; k'ọphu ọo-ma ome nka l'iphemiphe ọbule;

\VS{32}maru ẹge ee-shije gude mkpọla-ododo; mẹ mkpọla-ọcha; mẹ ope l'ememashi iphe;

\VS{33}makwarụphu ẹge aawajẹ mkpuma, aswa nọ; mẹ ẹge aawụje mkpọla-ododo l'igburumọnu iya; bya amakwarụphu ẹge aapyịje iphe apyịpyi; mẹwaru ẹge eeshije emekota nka ọdo, dụgbaa iche iche.

\VS{34}Ọ nụkwaruphu yẹle Oholiyabu Ahisamaku, bụ onye ikfu Dánu mmamiphe t'ẹphe zije ndu ọdo ome nka ọbu.

\VS{35}O mewaru tẹ mmamiphe kẹ ẹge e shi eme nka l'ụzo, dụ iche iche; mẹ mmamiphe kẹ ẹge e gude ememashi iphe ememashi rube ẹphe ẹka; mẹ t'ẹphe maru ẹge eegudeje òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha dengashia iphe edengashi. Ẹphe ẹbo bụ ndu makọtaru ẹge eemeje iphe nka t'ọ maa mma.




\par }\Chap{36}{\PP \VerseOne{1}“Ọ bụ Bezalẹlu yẹle Oholiyabu; mẹ iphe bụ ndu maru ome nka; mbụ ndu Ojejoje nụru mmamiphe; bya emee tẹ iphe doo ẹphe ẹnya l'iphe, bụ iphe, laru lẹ kẹ ọkpu ụlo-nsọ ono: ọ bụ ẹphe a-rụ ọru ono; mee ya ẹge Ojejoje sụru t'e mee ya.”


\par }{\PP \VS{2}Tọ dụ iya bụ; Mósisu ekua Bezalẹlu yẹle Oholiyabu; mẹ iphe bụ ndu maru ome nka; ndu Ojejoje nụru mmamiphe; bụru ndu oohe uhere t'ẹphe jee ozi ono;

\VS{3}chịru iphe ono, ndu Ízurẹlu tụtaru t'e gude kpụa ụlo-nsọ ono nụ ẹphe. L'ụtsu mbọku-mbọku bẹ ndu Ízurẹlu anọduje atụko iphe ono l'anụ Mósisu l'ẹge ẹphe chịru obu ẹphe.

\VS{4}Iphe, bụ ndu maru ome nka ọkpu ụlo-nsọ ono atụko l'ẹphe ha paru ọru ẹphe haa;

\VS{5}tụgbua je asụ Mósisu: “Lẹ ndu-a tụtaakwaru iphe, dzuru t'e gude rụa ọru ọbu, Ojejoje sụru t'a rụa ọbu; mbụ l'ẹphe gbe tụwa k'etsutsu iya ye iya.”


\par }{\PP \VS{6}Mósisu atụa ekemu; sụ: “T'ẹ b'ọ dụkwa nwoke; m'ọ bụ nwanyi, nweru iphe, oo-wotakwadu bya anụ; sụ l'ọ bụ iphe, o gude eyeta ẹka l'ụlo-nsọ ono.” E woru iphe ono, Mósisu kfuru ono radzuru l'ọdu ndu Ízurẹlu ono. E shi ẹge ono kpọshia ndu Ízurẹlu t'ẹ b'ọ dụhe iphe, ẹphe a-tụtakwadu;

\VS{7}kẹ l'iphe, a tụtawaru t'e gude rụkota ọru ono bẹ dzuwaru nụ; tsufu etsufu.


\par }{\SH Ụlo-Ẹ́kwà-dụ-Nsọ ono
\par }
{\R (Awụ 26:1-14)

\par }{\PP \VS{8}Iphe bụ ndu ọphu maru iphe lẹ ndu ọru ono egude ukfu-ẹkwa iri mee ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono. Ukfu-ẹkwa iri ono b'e kweru l'òwúú ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; mẹ òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke uswuswe; mẹ ọphu eke mee-mee. Yọ bụru onye maru ome nka gude òwúú ono kwee cherobimu ye l'ukfu-ẹkwa ono.

\VS{9}Ukfu-ẹkwa ono achịko haru ẹnya-nhamụnha. Ogologo iya dụ nkwo-ẹka ụkporo l'ẹsato; ụsa iya adụ nkwo-ẹka ẹno.

\VS{10}Ẹphe ewota ukfu-ẹkwa ono ise gbagbabe; yọ bụru ishimishi lanụ; bya ewotakwaphu ụzo ise ọphu gbagbabe nanụ.

\VS{11}Ishimishi iya ono kẹ mbụ bẹ ẹphe gude òwúú, eke urukpu-urukpu yeshia ya nkolaba l'igburumọnu iya; mekwaa ya phụ ẹge ono l'ishimishi iya k'ẹbo.

\VS{12}Nkoloba ụkporo labụ l'iri bẹ ẹphe yeru l'ishishi ishimishi lanụ; bya eyekwaphu nkolaba ụkporo labụ l'iri l'ishishi ishimishi lanụ ọphu. Nkoloba ono atụko ghaaru onwẹphe ifu.

\VS{13}Ẹphe egude mkpọla-ododo meta iphe, nweru nkolaba ishi labụ ụzo ụkporo labụ l'iri; gude iya dzegbabe ishimishi ẹkwa ono ẹphe ẹbo t'ọ tụko bụru nanụ.


\par }{\PP \VS{14}Ẹphe abya egude ẹji eghu kwee ẹkwa kweta iya ukfu-ẹkwa iri lẹ nanụ, ee-gude phụ-chita eli ụlo-ẹ́kwà ono.

\VS{15}Ukfu-ẹkwa ono ụzo iri lẹ nanụ ono achịko haru ẹnya-nhamụnha. Ogologo iya dụ nkwo-ẹka ụkporo l'iri. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka ẹno.

\VS{16}Ẹphe abya achịta ukfu-ẹkwa ono ise gbagbabẹ; yọ bụru ishimishi lanụ; chịta ụzo ukfu-ẹkwa ishingu ọphu gbagbabẹkwaphu nanụ.

\VS{17}Nkoloba ụkporo labụ l'iri bẹ ẹphe yeru l'ishishi ishimishi lanụ; yekwaphu nkolaba ụkporo labụ l'iri l'ishishi ishimishi lanụ ọphu.

\VS{18}Ẹphe egude ope meta iphe, nweru nkolaba ishi labụ ụzo ụkporo labụ l'iri; gude iya kotagbaa nkolaba ishimishi ẹkwa ono ẹphe ẹbo; gude iya dzegbabe ụlo-ẹ́kwà ono; yọ bụru nanụ.

\VS{19}E metsua; ẹphe egude akpọ ebyila, a tsẹru l'uswe; mee iphe, ee-gude phụ-chia eli ụlo-ẹ́kwà ono; bya egudekwaphu akpọ umoro-ẹnyimu mee iphe, ee-gude kwechita eli akpọ k'ebyila ono.


\par }{\PP \VS{20}Ẹphe egude oshi akesha rụshia oshi-ibo, ee-ye l'ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono.

\VS{21}Oshi-ibo ono b'a rụru; yọ dụtsua nkwo-ẹka iri iri l'eli. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka lẹ mkpirikpi lẹ mkpirikpiri.

\VS{22}Oshi-ibo ono bẹ ẹphe pyịtatsuaru ọkpa ẹbo ẹbo ye ẹka labụ. Yọ bụru ẹge ono bẹ ẹphe mekotaru oshi-ibo ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono l'ọ ha.

\VS{23}A bya lẹ ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo ọhuda bụ ụkporo oshi-ibo bẹ ẹphe rụtaru t'e ye iya.

\VS{24}Ẹphe egude mkpọla-ọcha meshia ẹnya ẹke aa-kpọgbaaru ọkpa oshi-ibo k'ụzo ọhuda ono ye; meta iya ụzo ụkporo labụ. Iphe bụ oshi-ibo, nọnu nwetsuaru ẹnya labụ ẹke, aa-kpọtsuaru ọkpa iya ye.

\VS{25}A bya l'ibe iya ọphu; mbụ ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo isheli bụkwaphu ụkporo oshi-ibo bẹ ẹphe rụtaru t'e ye iya.

\VS{26}Ẹphe egude mkpọla-ọcha meshia ẹnya ẹke aa-kpọgbaaru ọkpa ibo ono; meta iya ụzo ụkporo labụ. Iphe bụ oshi-ibo, nọnu enweru ẹnya labụ ẹke, aa-kpọtsuaru ọkpa iya ye.

\VS{27}A bya l'azụ ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono; ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo ẹnyanwu-arịba bụ oshi-ibo ishingu bẹ ẹphe rụtaru t'e ye iya.

\VS{28}Iku azụ ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono ẹphe ẹbo bụ oshi-ibo labụ bẹ ẹphe rụtaru t'e ye iya.

\VS{29}Oshi-ibo labụ ono, ee-ye l'iku iya ono bẹ ẹphe rụru; yọ dụ nkwegba labụ. O shi l'ụzo alị dụ nkwegba labụ jeye l'ụzo imeli. Yọ bụru echi lanụ b'e gude kụ-gbabe iya; ẹphe ẹbo. Ẹphe ẹbo ono b'a rụru; yọ dụkota ẹge ono.

\VS{30}Ọo ya bụ l'o nweru oshi-ibo ẹsato l'azụ ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono. E gude mkpọla-ọcha meshia ẹnya ẹke aa-kpọru ọkpa oshi-ibo ono ye ụzo iri l'ishingu. Iphe bụ oshi-ibo, nọnu enweru ẹnya labụ ẹke, aa-kpọru ọkpa iya ye.


\par }{\PP \VS{31}Ẹphe egude oshi akesha pyịshia oshi, ee-gude swebushia oshi-ibo ono. Ụzo ise bẹ ẹphe sweberu l'oshi-ibo mgberemẹku ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono ibe lanụ;

\VS{32}swebekwaphu ụzo ise ọdo lẹ mgboro iya ọphu. Ụzo ise ọdo bụ l'azụ ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono; ibyiya ọphu gharu ifu l'ụzo ẹnyanwu-arịba bẹ ẹphe sweberu iya.

\VS{33}Oshi ọphu ee-swebe l'echi iya bẹ ẹphe pyịru t'o shi l'ishi lanụ lụfu l'ishi iya ọphu.

\VS{34}Ẹphe awụa mkpọla-ododo l'oshi-ibo ono; bya egudekwaphu mkpọla-ododo meshia echi, e-gudetsua oshi ono, ee-gude swebushia l'oshi-ibo ono. Ẹphe abya awụkwaaphu mkpọla-ododo l'oshi ono.


\par }{\PP \VS{35}Ẹphe egude òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke uswuswe; ọphu eke mee-mee yẹle k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; kwee ukfu-ẹkwa. Onye maru ome nka abya egude òwúú ono kwee cherobimu ye l'ukfu-ẹkwa ono.

\VS{36}Ẹphe egude oshi akesha pyịa itso ẹno; bya awụa ya mkpọla-ododo; bya egudekwaphu mkpọla-ododo meshia iphe, nweru nkolaba, ee-gude kobe ẹkwa ono l'itso ono. Ẹphe abya egude mkpọla-ọcha kpụshia ẹnya ẹke aa-kpọbe itso ono ụzo ẹno.

\VS{37}Onye maru okwe ẹkwa ọhuma egude òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; kwee ẹkwa, ee-gudeje gebuta ọnu ụlo-ẹ́kwà-dụ-nsọ ono. Yọ bụru ndu gude ngga ekwe ẹkwa bẹ meru iya nụ.

\VS{38}Ẹphe egude oshi akesha pyịta itso ise; bya emetakwaphu iphe, nweru nkolaba, ee-gude kobe ẹkwa ono l'itso ono. Ishi itso ono; mẹ iphe, ee-swebe l'itso ono bẹ ẹphe wụru mkpọla-ododo; bya egude ope meshia ẹnya ẹke aa-kpọbe itso ono ụzo ise.




\par }\Chap{37}{\SH Okpoko Ọgba-ndzụ ono
\par }
{\R (Awụ 25:10-22)

\par }{\PP \VerseOne{1}Bezalẹlu abya egude oshi akesha gbaa okpoko. Ogologo iya dụ nkwo-ẹka labụ lẹ mkpirikpi iya. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka lanụ lẹ mkpirikpi iya. Eli iya adụkwaphu nkwo-ẹka lanụ lẹ mkpirikpi iya.

\VS{2}Yọ wụa ọkpobe mkpọla-ododo l'ime iya mẹ l'azụ iya. Yo gudekwaphu mkpọla-ododo kpụ-phee mgberemẹku iya mgburumgburu.

\VS{3}Yọ kpụta echi mkpọla-ododo ẹno dukfubegbaa l'ọkpa iya ẹphe ẹno; mbụ wota ẹbo dukfube l'ibe lanụ; wota ẹbo ọphu dukfube l'ibe iya ọphu.

\VS{4}B'ọ bya egude oshi akesha ono pyịta mgbọro labụ; wụa ya mkpọla-ododo;

\VS{5}bya ewota mgbọro ono ẹphe ẹbo pyotsua l'echi ono, e dukfubegbaaru lẹ mgberemẹku okpoko ono t'ọ bụru iphe, ee-gudeje apa iya.


\par }{\PP \VS{6}Yo gude ọkpobe mkpọla-ododo meta okfu okpoko, aa-nọduje akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji. Ogologo iya dụ nkwo-ẹka labụ lẹ mkpirikpi iya. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka lanụ lẹ mkpirikpi iya.

\VS{7}Yo gude mkpọla-ododo mee cherobimu labụ, a-nọdutsua l'ishi okfu okpoko ono. Yọ bụru mkpọla-ododo, e tsusaru etsusa b'o gude mee ya.

\VS{8}Yo woru cherobimu lanụ dobe l'ishi ibe lanụ; woru ọphu dobe l'ishi iya ọphu; bya emee; cherobimu labụ ono, nọtsua l'ishishi okpoko ono ẹphe ẹbo yẹle okpoko ono abụru iphe lanụ.

\VS{9}Cherobimu ono b'o meru; yọ jashịa ẹ́bà l'ụzo imeli; agu iya edochita eli okpoko ono. Ẹphe echegba onwẹphe ifu; chịru ẹnya ye l'eli okpoko ono. 

\par }{\SH Teburu ono
\par }
{\R (Awụ 25:23-30)

\par }{\PP \VS{10}Ẹphe egude oshi akesha pyịa teburu. Ogologo iya dụ nkwo-ẹka labụ. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka lanụ. Eli iya adụ nkwo-ẹka lanụ lẹ mkpirikpi iya.

\VS{11}Ẹphe awụa ya ọkpobe mkpọla-ododo; bya egudekwaphu mkpọla-ododo kpụ-phee eli iya mgburumgburu.

\VS{12}Ẹphe ewota oshi, dụ gbịriri, ụsa iya ha l'ọ bụ ọbechere-ẹka swiphee mgberemẹku iya mgburumgburu; bya egudekwaphu mkpọla-ododo kpụ-phee oshi ono mgburumgburu.

\VS{13}Ẹphe akpụta echi mkpọla-ododo ẹno dekfubegbaa lẹ mgberemẹku ọkpa teburu ono.

\VS{14}Echi ono nọnyabetsua oshi ono, dụ gbịriri ono; k'ọphu ọo-dụkwanu ike gudeshia mgbọro, ee-gudeje apa teburu ono.

\VS{15}Mgbọro, ee-gudeje apa teburu ono bụ oshi akesha b'e gude pyịshia ya; bya awụa ya mkpọla-ododo.

\VS{16}Ẹphe egude ọkpobe mkpọla-ododo meshia ngwa kẹ teburu ono; mbụ efere; mẹ ite; mẹ okoro; mẹ nkwọ-ẹka, aa-tụ-kobe l'eli teburu ono. Iphe ono l'ọ ha bụ iphe, ee-gudeje gwooru Ojejoje ngwẹja-mẹe.


\par }{\SH Iphe, eegvubeje urọku ono
\par }
{\R (Awụ 25:31-40)

\par }{\PP \VS{17}Ẹphe egude ọkpobe mkpọla-ododo, e tsusaru etsusa mee iphe, eegvubeje urọku. Ẹphe meru iya; yo nweru oshi; nweru ẹkali. Yo nweru efere; nweru iphe, dụ l'ọ bụ nwopu okoko-oshi; mẹ iphe, dụ l'ọ bụ igu oshi. Ẹphe atụko iphe ono l'ọ ha mee tẹ yẹle iphe ono, eegvubeje urọku ono bụru iphe lanụ.

\VS{18}Oshi iya ono nweru ẹkali ishingu. Ẹkali ẹto nọ lẹ mgberemẹku iya lanụ; ẹto k'ọphu anọdu iya lẹ mgberemẹku ọphu.

\VS{19}Ẹkali iya ono nweru efere ẹto. Efere ono b'e meru; yọ dụgbaa l'ọ bụ igu alụmondu. E mekwaaphu nwopu okoko-oshi ye iya; ọwaa iphe, dụ l'ọ bụ igu oshi. Yọ bụru ẹge ono b'ọ dụkota l'ẹkali iya ono ẹphe ishingu, jakashịru l'oshi iya ono.

\VS{20}Oshi iya ono nweru efere ẹno, e meru; yọ dụ l'ọ bụ igu alụmondu. Yo nwekwaruphu iphe, e meru; yọ dụ l'ọ bụ nwopu okoko-oshi; ọwaa iphe, dụ l'ọ bụ igu oshi.

\VS{21}Nwopu okoko-oshi lanụ b'e meru; yọ nọdu lẹ mkpuli ẹkali iya labụ ono k'alị. K'ẹbo anọdu lẹ mkpuli ẹkali iya labụ k'echi. K'ẹto anọdu lẹ mkpuli ẹkali iya labụ k'eli. Mbụ l'ọ nọkota lẹ mkpuli ẹkali iya ono ẹphe ishingu.

\VS{22}Nwopu okoko-oshi ono yẹle ẹkali iya ẹkali iya ono b'e meru yẹle oshi iya aragba nanụ. Yọ bụru ọkpobe mkpọla-ododo, e tsusaru etsusa b'e gude mee ya.

\VS{23}Ẹphe gudekwaphu ọkpobe mkpọla-ododo meta urọku ẹsaa, ee-gvubegbaa l'eli iphe ono, eegvubeje urọku ono; bya emetakwaphu ákpà iya; mẹ ashanga, aagụje ọku iya.

\VS{24}Iphe, eegvubeje urọku ono yẹle ngwa iya l'ọ ha bụ ụnu ọkpobe mkpọla-ododo ẹsaa l'ụkporo iri b'e gude mee ya.


\par }{\SH Ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu
\par }
{\R (Awụ 30:1-5)

\par }{\PP \VS{25}Ẹphe egude oshi akesha kụa ẹnya-ngwẹja, bụ ẹke aa-kpọje ínsẹnsu ọku. Ogologo iya; mẹ ụsa iya chịkokwa haru ẹnya-nhamụnha. Iphe, ọ bụ bụ nkwo-ẹka lanụ. Eli iya dụ nkwo-ẹka ẹbo. Mpo iya yẹle ẹnya-ngwẹja ono aragbabe bụru nanụ.

\VS{26}Ẹphe awụkota ọkpobe mkpọla-ododo l'eli iya; mgberemẹku iya; mẹ mpo iya. Ẹphe egudekwaphu mkpọla-ododo kpụ-phee mgberemẹku iya mgburumgburu.

\VS{27}Ẹphe emeta echi mkpọla-ododo ẹbo ẹbo dekfubegbaa lẹ mgberemẹku iya ẹphe ẹbo. Ẹphe dekfuberu iya; yọ nọdutsua lẹ mkpuli iphe ono, a kpụ-pheru iya mgburumgburu ono. Ọ bụ l'echi ono bẹ ee-yeje mgbọro, ee-gudeje apa iya.

\VS{28}Ẹphe egude oshi akesha pyịta mgbọro ono; wụa ya mkpọla-ododo.


\par }{\PP \VS{29}Ẹphe emekwaaphu manụ ono, dụ nsọ, eshi mkpọ, aawụje l'ishi ono; mẹ ọkpobe ínsẹnsu ono, eshi mkpọ ono; bụ iya bụ ọru onye maru ome manụ-mbeleke.




\par }\Chap{38}{\SH Ẹnya-ngwẹja-ukfuru ono
\par }
{\R (Awụ 27:1-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ẹphe egude oshi akesha kụa ẹnya-ngwẹja. Eli iya dụ nkwo-ẹka ẹto. Ogologo iya; mẹ ụsa iya achịko haru ẹnya-nhamụnha. Iphe, ọ dụtsua bụ nkwo-ẹka ise ise.

\VS{2}Ẹphe akpụtatsua mpo l'iku iku iya ẹphe ẹno. Ẹphe emee; mpo ono yẹle ẹnya-ngwẹja ono aragbabẹ bụru nanụ. Ẹphe emetsua ya ẹge ono; bya eworu ope wụa ya.

\VS{3}Ẹphe egude ope meshia iphemiphe ọbule, ee-gudeje eje ozi l'ẹnya-ngwẹja ono, bụ iya bụ ite okpo ntụ; mẹ eku; efere; oji; mẹ ashanga, aagụje ọku.

\VS{4}Ẹphe egude ope meta iphe, dụ l'ọ bụ ụgbu, nweru mgberemẹku ẹno; woru iya kwechia ụzo alị mgberemẹku ẹnya-ngwẹja ono. Ẹphe shi l'echilabu iya kwechia ya jeye l'eli iya.

\VS{5}Ẹphe egudekwaphu ope kpụshia echi ẹno hebetsua lẹ mgberemẹku iphe ono, dụ l'ọ bụ ụgbu ono, e meru l'ope ono ẹphe ẹno; t'ọ bụru ẹnya ẹke ee-pyotsua mgbọro, ee-gudeje apa ẹnya-ngwẹja ono.

\VS{6}Ẹphe egude oshi akesha pyịta mgbọro labụ; wụa ya ope;

\VS{7}wotsuaru mgbọro ono nwua l'ẹnya echi phụ lẹ mgberemẹku ẹbo ya. Mgbọro ono ẹphe ẹbo a-nọdujetsua lẹ mgberemẹku iya ẹphe ẹbo mẹ aaparu iya. Ẹphe meru ẹnya-ngwẹja ono; ụzo anọdu iya l'echi; mbụ l'ẹphe gude ibiribe oshi rụa ya.


\par }{\SH Eze efere ono
\par }
{\R (Awụ 30:17-21)

\par }{\PP \VS{8}Ẹphe egude ope mee eze efere yẹle ọkpa iya. Ope ono shi l'onyo ụnwanyi, anọduje eje ozi l'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko.


\par }{\SH Ogbodufu
\par }
{\R (Awụ 27:9-19)

\par }{\PP \VS{9}Ẹphe abya emeeru ụlo-ẹ́kwà ono ogbodufu; gude òwúú ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; kwee ẹkwa, dụ ụkporo nkwo-ẹka ise l'ogologo; t'e gude gebuta ụzo ọhuda l'ogbodufu ono.

\VS{10}Ẹphe egude ope meta ụkporo itso, aa-kpọbe iya yẹle ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono; bya egude mkpọla-ọcha meshia iphe, nweru nkolaba, ee-gude kobe ẹkwa ono l'itso ono yẹle iphe, ee-swebetsua l'itso ono.

\VS{11}Ụzo isheli iya bụkwaphu ẹkwa, dụ ụkporo nkwo-ẹka ise l'ogologo b'e kweru; gude gebuta iya. Itso, aa-kpọbe l'ụzo isheli ono yẹle ẹnya ẹke aa-kpọbe itso ono dụtsua ụkporo ụkporo. Yọ bụkwaruphu ope b'e gude metatsua ya. Yọ bụkwanuru mkpọla-ọcha b'e gude meshia iphe, nweru nkolaba, ee-gude kobe ẹkwa l'itso ono yẹle iphe, ee-swebetsua ya.


\par }{\PP \VS{12}A bya l'ụsa ogbodufu ono l'ụzo ẹnyanwu-arịba iya bụkwa ẹkwa, dụ ụkporo nkwo-ẹka labụ lẹ nkwo-ẹka iri l'ogologo b'e kweru; gude gebuta iya. Ẹphe abya emeta itso iri, aa-kpọbe l'ụzo ẹnyanwu-arịba ono; metakwaphu ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono ụzo iri. Ẹphe abya egude mkpọla-ọcha meshia iphe, nweru nkolaba, ee-gudeje kobe ẹkwa ono l'itso ono; mẹ iphe, ee-swebetsua l'itso ono.

\VS{13}Ụsa ogbodufu ono l'ụzo ẹnyanwu-ahata iya dụkwaphu ụkporo nkwo-ẹka labụ lẹ nkwo-ẹka iri l'ogologo.

\VS{14}Ẹphe abya ekwee ẹkwa, dụ nkwo-ẹka iri l'ise l'ogologo t'e gude gebuta ẹka ọnu ogbodufu ono ẹke iya ọphu. Itso, aa-kpọbe iya yẹle ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono dụtsua ẹto ẹto.

\VS{15}A bya l'ọnu ogbodufu ono ẹka iya ọphu; bụkwaphu ẹkwa, dụ nkwo-ẹka iri l'ise bẹ ẹphe kweru t'e gude gebuta iya. Itso, aa-kpọbe iya yẹle ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono dụtsukwaaphu ẹto ẹto.


\par }{\PP \VS{16}Iphe bụ ẹkwa, ee-gude gebuta ogbodufu ono mgburumgburu bụkota òwúú ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo bẹ ẹphe gude kwee ya.

\VS{17}Ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso, ee-gude kpọ-buta ogbodufu ono mgburumgburu bụ ope bẹ ẹphe gude meshia ya. Iphe, nweru nkolaba, ee-gude kobe ẹkwa ono l'itso ono yẹle iphe, ee-swebetsua l'itso ono abụkwanuru mkpọla-ọcha bẹ ẹphe gude meshia iya. Ishi itso ono bẹ ẹphe wụru mkpọla-ọcha. Iphe, ee-swebegbaa l'itso ono, ee-gude kpọ-buta ogbodufu ono mgburumgburu bụ mkpọla-ọcha bẹ ẹphe gude meshia ya.

\VS{18}E gude òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe yẹle k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; gude kwee ẹkwa, dụ nkwo-ẹka ụkporo l'ogologo; t'e gude gechita ọnu ogbodufu ono. Yọ bụru ndu gude ngga ekwe ẹkwa bẹ meru iya nụ.

\VS{19}Ọnu-abata iya ono bẹ ẹphe metaru itso ẹno; ọwaa ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono ụzo ẹno. Iphe, nweru nkolaba, ee-gude kobe ẹkwa ono l'itso ono; mẹ iphe, ee-swebetsua l'itso ono bẹ ẹphe mekotaru lẹ mkpọla-ọcha. Ẹphe awụkotakwaphu mkpọla-ọcha l'eli itso ono.

\VS{20}Iphe bụ nggu, ee-libegbaa eri ụlo-ẹ́kwà ono; mẹkwaphu k'ogbodufu ono bẹ ẹphe gude ope mekota.


\par }{\SH Iphe, e gude jee ozi ọbu.
\par }
{\PP \VS{21}Ọwaa bụ mkpakọ iphe, e gude mee ụlo-ẹ́kwà ọbu; mbụ ụlo-ẹ́kwà Ekemu ono. Ọ bụ Mósisu sụru tẹ ndu ikfu Lívayi dekota iphemiphe ọbule ono l'ẹkwo. Onye ishi ẹphe bụ Itama Érọnu, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja.

\VS{22}Bezalẹlu Úri Họru; bụru onye ikfu Júda mekotaru iphemiphe ọbule, Ojejoje tụru Mósisu ọnu t'e mee.

\VS{23}Onye ẹphe l'iya tụkoru mee ya bụ Oholiyabu Ahisamaku, bụ onye ikfu Dánu. Ọ maru ome nka; maru ẹrengete; bya abụru onye maru ẹge eegudeje òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha dengashia iphe edengashi.

\VS{24}Mkpọla-ododo, a tụtaru lẹ ngwẹja-amama, a nụru t'e gude mee ụlo ono, dụ nsọ ono dụ ụkporo ụnu iri; l'ụnu iri lẹ tete; l'ụkporo ishingu l'iri. Mkpọla-ododo ono abụru ọphu ha l'ọ bụ k'eze-ụlo Nchileke.

\VS{25}Mkpọla-ọcha, ndu Ízurẹlu tụtaru teke ono, a gụru ẹphe ọgu ono dụ ụkporo ụnu ẹto; l'ụnu iri lẹ tete; l'ụkporo ẹsato l'iri l'ise. Mkpọla-ọcha ono abụru ọphu ha l'ọ bụ k'eze-ụlo Nchileke.

\VS{26}Iphe, mkpọla-ọcha ọbu gbaru ẹphe l'ẹhu l'ẹhu bụ nkere-ẹbo mkpọla-ọcha. Mkpọla-ọcha ono abụru ọphu ha l'ọ bụ k'eze-ụlo Nchileke. Ndu a gụru teke ono, a gụru ndu Ízurẹlu ọgu ono bụ shita lẹ ndu nọru ụkporo afa tụgburu. Iphe, ẹphe dụ bụ ụkporo ụnu madzụ ugbo ụkporo ẹto l'iri l'ise; l'ụnu madzụ ẹsato; l'ụkporo madzụ iri l'ẹsaa; lẹ ụmadzu iri.

\VS{27}Ụkporo ụnu mkpọla-ọcha ugbo ụkporo l'iri l'ẹsaa; l'ụnu mkpọla-ọcha ugbo iri bẹ ẹphe gude kpụshigbaa ẹnya ẹka aa-kpọbegbaa ọkpa ibo ono, ee-gude kụ-chita ụlo-ẹ́kwà ono ụzo ụkporo ise. Ụnu mkpọla-ọcha ẹsaa l'ụkporo mkpọla-ọcha iri bẹ ẹphe gude kpụa ẹnya lanụ.

\VS{28}Ẹphe egude ụnu mkpọla-ọcha ẹno; l'ụkporo mkpọla-ọcha ẹsato; lẹ mkpọla-ọcha iri l'ise kpụshia iphe, nweru nkolaba, ee-gude kobe ẹkwa ono l'itso ono; bya egudekwa iya phu wụkota l'ishi itso ono; bya egude iya mekwaaphu iphe, ee-swebegbaa l'itso ono.

\VS{29}Ẹphe tụtakwaruphu ụkporo unu ope ugbo ụkporo l'ishingu; l'ụnu ope ise lẹ ngwẹja-amama ono.

\VS{30}Ẹphe egude iya kpụa ẹnya ẹka aa-kpọbegbaa itso k'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; bya egudekwa iya phu kpụa ẹnya-ngwẹja ono, bụ ẹke ee-gwoje ngwẹja-ukfuru ono yẹle iphe ono, dụ l'ọ bụ ụgbu ono; waa ngwa ẹnya-ngwẹja ono l'ọ ha.

\VS{31}Ẹphe egudekwa iya phụ kpụa ẹnya ẹke aa-kpọbegbaa itso, ee-gude kpọ-buta ogbodufu ono; wakwaphu k'ọnu iya; mẹ nggu, ee-libegbaa eri ụlo-ẹ́kwà ono; mẹkwaphu k'ogbodufu iya.




\par }\Chap{39}{\SH Uwe ndu achịje ẹja Nchileke
\par }
{\R (Awụ 28:1-14)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ẹphe egude òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; mẹ ọphu eke uswuswe; kweeru ndu achịjeru Nchileke ẹja uwe, ẹphe e-yeje gude eje ozi l'ụlo-ẹ́kwà ono. Ẹphe kwekwaruphu Érọnu uwe, dụ nsọ; bụ iya bụ ẹge Ojejoje sụru Mósisu t'e mee ya.


\par }{\SH Uwe ifọdu
\par }
{\PP \VS{2}Ẹphe egude òwúú mkpọla-ododo; òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; kwee uwe-ukuvu.

\VS{3}Ẹphe eworu mkpọla-ododo tsusaa etsusa; mee ya; yọ dụ phẹripheri; woru iya washịa agwara; t'ẹphe gude agwara ono tsokota lẹ mgbaku òwúú urukpu-urukpu; kẹ mee-mee; kẹ uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo. Yọ bụru onye maru ome nka meru iya.

\VS{4}Ẹphe eworu gbịriri ẹkwa labụ gude ligbabe; k'ọphu aa-nyajẹ iya l'ukuvu ẹphe ẹbo; gude gbịriri ẹkwa ono ẹphe ẹbo ligbabe lẹ k'ifu yẹle k'azụ.

\VS{5}Ẹphe abya ekwekwaphu gbịriri ẹkwa, ee-gudeje kebuta iya l'ukfu ye iya. Gbịriri ẹkwa ono bẹ yẹle ifọdu ono chịko bụru iphe lanụ. Iphe, e gude kwee ya bụ òwúú mkpọla-ododo yẹle òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; bụ iya bụ ẹge Ojejoje tụru Mósisu ọnu t'e mee ya.

\VS{6}Mkpuma ónìkùsù phụ bẹ ẹphe wụru mkpọla-ododo l'igburumọnu iya. Yọ bụru ẹge ono, onye apyị mkpuma, vu oke aswa akashịje ẹpha lẹ mkpuma; gude mee ya iphe-ọhubama ono bụ ẹge ẹphe kakọtaru ẹpha ụnwu Ízurẹlu lẹ mkpuma ono.

\VS{7}Ẹphe abya adzụpyabe mkpuma labụ ono l'eli uwe-ukuvu phụ ẹphe ẹbo; k'ọphu Ojejoje e-gudeje iya nyata ụnwu Ízurẹlu; bụ iya bụ ẹge Ojejoje tụru Mósisu ọnu t'e mee ya.


\par }{\SH Uwe-Ọkpoma
\par }
{\PP \VS{8}Ẹphe abya ekwee uwe-ọkpoma phụ, ee-gudeje achọ iphe, bụ uche-obu yẹbe Ojejoje phụ. Ẹphe kweru iya; yọ dụ l'ọ bụ uwe-ukuvu phụ, e kweru l'òwúú mkpọla-ododo yẹle òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo. Yọ bụru onye maru ome nka meru iya.

\VS{9}O nweru mgberemẹku ẹno; dụ nkwegba labụ. Mgberemẹku iya ono ẹphe ẹno chịkokwa hakọta ẹnya-nhamụnha. Ogologo iya dụ nkwo-ẹka lanụ; ụsa iya adụkwaphu nkwo-ẹka lanụ.

\VS{10}Ẹphe abya adzụa mkpuma, vugbaa oke aswa; yọ kpọo giriri ụzo ẹno l'ẹ́kwà ono. Mkpuma, nọ l'ogiri kẹ mbụ bụ rubi; tópàzù; mẹ bérìlù.

\VS{11}K'ẹbo bụ tọ̀kwásù; sáfàyà; mẹ émèràlùdù.

\VS{12}K'ẹto abụru jásìntù; ágètù; ọwaa ámìtìsùtù.

\VS{13}K'ẹno abụru kìrị́sòlàyìtù yẹle ónìkùsù; mẹ jásụ̀pà. Ẹphe abya awụa mkpọla-ododo l'igburumọnu mkpuma ono.

\VS{14}Iphe, ọ dụ bụ mkpuma iri l'ẹbo. Ephe l'ẹphe ha nọ-chitsuaru ẹnya ẹpha ụnwu Ízurẹlu nanụ nanụ. Ẹphe abya edetsua ẹpha ụnwu Ízurẹlu ono lẹ mkpuma ono; yọ dụ l'ọ bụ iphe-ọhubama nọ-chia ẹnya ikfu iri l'ẹbo ndu Ízurẹlu.

\VS{15}Ẹphe egude òwúú ọkpobe mkpọla-ododo swịshia gwọgirigwo, ee-likfubegbaa l'uwe-ọkpoma ọbu; mbụ swịshia ya; yọ dụ l'ọ bụ onye swịru ụdo.

\VS{16}Ẹphe egude mkpọla-ododo meta echi labụ; yetsua l'ishi uwe-ọkpoma ono;

\VS{17}bya eworu gwọgirigwo phụ libetsua l'echi ono, e yegbaaru l'ishi uwe-ọkpoma ọbu.

\VS{18}Ẹphe abya ewota ishi gwọgirigwo ono ishi iya ọphu likfubekwaphu lẹ mkpọla-ododo phụ, a wụru l'igburumọnu mkpuma labụ phụ, e likfuberu l'eli uwe-ukuvu phụ.

\VS{19}Ẹphe abya egude mkpọla-ododo meta echi labụ ọdo; likfube l'ishi uwe-ọkpoma ọbu l'ụzo alị. Ẹphe likfuberu iya l'ime uwe-ọkpoma ọbu; ibyiya ọphu tukoru l'eli uwe-ukuvu phụ.

\VS{20}Ẹphe abya egude mkpọla-ododo metafua echi ẹbo ọdo; libetsua l'ishishi gbịriri ẹkwa labụ phụ l'ụzo alị; mbụ gbịriri ẹkwa ono, e liberu l'eli uwe-ukuvu ono. Ẹphe liberu iya tẹmanu e rua ẹke ono, a nmaru gbịriri ẹkwa, a tụ-butaru l'ukfu uwe-ukuvu ono.

\VS{21}Echi uwe-ọkpoma phụ bẹ ẹphe gude eri, e gude òwúú urukpu-urukpu swịa; libetsua l'echi uwe-ukuvu phụ; k'ọphu ọo-nọdu lẹ mgboro gbịriri ẹkwa, a tụ-butaru l'ukfu phụ; k'ọphu uwe-ọkpoma phụ ta anọdujeshi akụ lọkpalokpa l'eli uwe-ukuvu ono; bụ iya bụ ẹge Ojejoje tụru Mósisu ọnu t'e mee ya.


\par }{\SH Uwe ọdo, ndu achịjeru Nchileke ẹja e-yeje
\par }
{\PP \VS{22}Ẹphe egude ẹkwa, dụ urukpu-urukpu mee uwe-nlọkpuru, ee-yeje uwe-ukuvu ono l'eli iya. Yọ bụru onye maru okwe ẹkwa ọhuma kweru iya.

\VS{23}Ẹphe kweru iya; ẹke eepyoje iya ishi anọdu l'echilabu iya; bya eswia igburumọnu iya ẹge eeswije olu uwe-a; t'ẹ b'ọ lakahụ.

\VS{24}Ẹphe egude òwúú, eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; ọphu eke uswuswe; mẹ k'ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; metatsua iphe, dụgbaa l'ọ bụ akpụru ụtara-okumu; dophee ọnu uwe ono mgburumgburu.

\VS{25}Ẹphe abya egude ọkpobe mkpọla-ododo meshia mgbịrigba dophee igburumọnu uwe ono mgburumgburu lẹ mgbaku iphe ono, dụgbaa l'ọ bụ akpụru ụtara-okumu ono.

\VS{26}Mgbịrigba ono; ọwaa iphe ono, e meru; yọ dụ l'ọ bụ akpụru ụtara-okumu ono; anọ-phee igbirimọnu uwe ono mgburumgburu. E dengashiru iya edengashi l'ọnu uwe ono, ee-yeje ejeru Ojejoje ozi ono; bụ iya bụ ẹge Ojejoje tụru Mósisu ọnu t'e mee ya.

\VS{27}Ẹphe egude òwúú ọcha kweeru Érọnu yẹle ụnwu iya uwe-nlọkpuru. Yọ bụru onye maru okwe ẹkwa ọhuma kweru iya.

\VS{28}Ẹphe gudekwaphu òwúú ọcha kwee okpu-ẹkwa ono; mẹ okpu ndu ono, achịjeru Nchileke ẹja ono; gude òwúú ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo kwee nwịba ono.

\VS{29}Ẹphe gude òwúú ọcha, a swịru l'ọ bụ ụdo; ọphu eke urukpu-urukpu; ọphu eke mee-mee; mẹ ọphu eke uswuswe; mee ẹkwa-ukfu ono; bụ iya bụ ozi onye maru odengashi iphe edengashi; bya abụru ẹge Ojejoje tụru Mósisu ọnu t'e mee ya.

\VS{30}Ẹphe egude ọkpobe mkpọla-ododo meta iphe, dụ l'ọ bụ ekwekwerekwe; yọ bụru okpu, dụ nsọ; bya edee ya iphe ẹge-a, eedeje l'iphe-ọhubama-a. Iphe, ẹphe deru iya bụ: IPHE, DỤRU OJEJOJE NSỌ.

\VS{31}Ẹphe abya ewota eri, e gude òwúú, eke urukpu-urukpu swịa; libe l'iphe ono, dụ l'ọ bụ ekwekwerekwe ono; woru iya lipyabe l'ifu okpu-ẹkwa.


\par }{\SH Mósisu eje ọgba-phe ụlo-ẹ́kwà ono.
\par }
{\PP \VS{32}Nta-a bẹ ụlo-ẹ́kwà ono; mbụ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono b'e meghewaru. Ndu Ízurẹlu mekotawaru iya ẹge Ojejoje sụru Mósisu t'e mee ya.

\VS{33}Ya ndono; ẹphe achịta iphe ụlo-ẹ́kwà ono l'ọ ha chịtaru Mósisu; mbụ ụlo-ẹ́kwà ono; mẹ ngwa, tso iya nụ; dụ l'ọ bụ iphe iya ono, nweru nkolaba ono; mẹ ibo ono, ee-gude kụ-chita ụlo-ẹ́kwà ono; mẹ oshi ono, ee-gudegbaa swebushia lẹ mgbo ono; mẹ itso iya ono; mẹ ẹnya ẹke aa-kpọbe itso ono; mẹ ọkpa ibo ono.

\VS{34}Ẹphe chịtakwaruphu akpọ ebyila ono, a tsẹru l'uswe, ee-gude kpua ụlo-ẹ́kwà ono; akpọ umoro-ẹnyimu ono; ẹkwa ono, ee-gude gebuta Ẹke-Kakọta-ọdu-Nsọ;

\VS{35}Okpoko Ekemu ono yẹle mgbọro ono, ee-gudeje apa iya ono; okfu okpoko ono, aa-nọduje akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji ono;

\VS{36}teburu ono yẹle ngwa, tso iya nụ; buredi ono, ee-dobeje Ojejoje l'ifu ono;

\VS{37}iphe ono, eegvubeje urọku ono, e meru l'ọkpobe mkpọla-ododo ono; urọku iya ono yẹle ngwa iya l'ọ ha; manụ ono, ee-gudeje amụ ọku ono;

\VS{38}ẹnya-ngwẹja ono, e meru lẹ mkpọla-ododo ono; manụ ono, aa-wụ l'ishi ono; ínsẹnsu ono, eshi mkpọ ono; ẹkwa ono, ee-kochita ọnu ụlo-ẹ́kwà ono;

\VS{39}ẹnya-ngwẹja ono, bụ ẹke ee-gwoje ngwẹja-ukfuru ono, e gude ope mee ono; iphe iya ono, dụ l'ọ bụ ụgbu ono; mgbọro iya ono yẹle ngwa iya l'ọ ha; eze efere ono yẹle iphe ono, aa-sụbeje iya ono;

\VS{40}ẹkwa ono, ee-gude gebuta ogbodufu ono yẹle itso iya; ẹnya ẹke aa-kpọbetsua itso ono l'ọ ha; ẹkwa ono, ee-gude gechita ọnu ogbodufu ono; eri iya; nggu iya yẹle iphemiphe, ee-gude eje ozi l'ụlo-ẹ́kwà ono; mbụ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono;

\VS{41}mẹ uwe ono, e kweru ekwekwe, ee-yeje gude eje ozi l'ụlo-nsọ ono; mbụ uwe, dụ nsọ kẹ Érọnu, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja yẹle k'ụnwu iya, ẹphe e-yeje teke ẹphe eje ozi ndu achịjeru Nchileke ẹja.

\VS{42}Ndu Ízurẹlu achịko iphe ono rụkota l'ẹge Ojejoje tụru Mósisu ọnu iya.

\VS{43}Mósisu abya elee ẹnya l'ozi ono; phụa l'ẹphe jekotawaru iya ẹge Ojejoje sụru t'e jee ya. Yọ bya agọoru ẹphe ọnu; gude kele ẹphe ekele k'ozi ono, ẹphe jeru ono.




\par }\Chap{40}{\SH Aakpọbe Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Ojejoje asụ Mósisu:

\VS{2}“T'ọ kpọbe ụlo-ẹ́kwà ono; mbụ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono mbọku mbụ l'ọnwa kẹ mbụ.

\VS{3}Paru Okpoko Ekemu ono sụbe l'ime iya; nggu ewota ẹkwa ono gude gebuta iya.

\VS{4}Nggu apabata teburu ono yẹle ngwa iya. Nggu apabatakwaphụ iphe ono, eegvubeje urọku ono; dozitsua urọku, nọ iya nụ.

\VS{5}Nggu apatakwaphu ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu ono, e meru lẹ mkpọla-ododo ono; sụbe l'ifu Okpoko Ekemu ono; gude ẹkwa ono gebuta ọnu ụlo-ẹ́kwà ono.


\par }{\PP \VS{6}“Nggu asụbe ẹnya-ngwẹja, bụ iya bụ ẹke ono, ee-gwoje ngwẹja-ukfuru ono l'ifu ọnu ụlo-ẹ́kwà ono; mbụ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono.

\VS{7}Nggu apata eze efere ono sụbe lẹ mgbaku Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono yẹle ẹnya-ngwẹja ono, bụ ẹke ee-gwoje ngwẹja-ukfuru ono; kuru mini ye iya.

\VS{8}Nggu achịta ẹkwa ogbodufu ono gude gebuta ogbodufu ono mgburumgburu; nggu ewotakwaphu ẹkwa ọnu ogbodufu ono kochita ọnu iya.

\VS{9}Nggu ewota manụ ono, aawụje l'ishi ono; wụa l'ụlo-ẹ́kwà ono yẹle iphemiphe ọbule, nụ iya nụ; shi ẹge ono doo yẹle iphe, bụ iphe, nọ iya nụ nsọ; t'ọ dụ nsọ.

\VS{10}Nggu awụkwaaphu ẹnya-ngwẹja ono, bụ ẹke ee-gwoje ngwẹja-ukfuru ono manụ yẹle ngwa iya l'ọ ha; shikwaphu ẹge ono doo ya nsọ; t'ọ bụru iphe, dụ nsọ nshinu.

\VS{11}Nggu awụkwaaphu eze efere ono yẹle ọkpa iya manụ; shi ẹge ono doo ya nsọ.


\par }{\PP \VS{12}“Nggu eduta Érọnu yẹle ụnwu iya bya l'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; ghụa ẹphe ẹhu.

\VS{13}Nggu achịta uwe ono, dụ nsọ ono yee Érọnu; wụa ya manụ l'ishi gude doo ya nsọ; t'ọ bụru onye achịjeru Nchileke ẹja l'ozi iya.

\VS{14}Nggu edutakwaphu ụnwu iya yeshia ẹphe uwe-nlọkpuru phụ.

\VS{15}Nggu awụa ẹphe manụ l'ishi ẹge ị wụru nna ẹphe; t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja l'ozi iya. Manụ ono, ịi-wụ ẹphe l'ishi ono e-me ẹphe; t'ẹphe bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja l'ozi iya; tsube l'ọgbo sweru ọgbo.”

\VS{16}Mósisu atụko iphe ono l'ọ ha mekota ẹge Ojejoje tụru iya ọnu t'o mee ya.


\par }{\PP \VS{17}Yo be mbọku mbụ; l'ọnwa kẹ mbụ l'afa k'ẹbo; e woru ụlo-ẹ́kwà ono kpọbe.

\VS{18}Mósisu eworu ẹnya ẹke aa-kpọbetsua ibo ụlo-ẹ́kwà ono; mẹ itso iya; kfụbegbaa; bya akpọbe iya ibo ono; bya eye iya iphe ono, ee-gude swebushia l'ibo ono; bya akpọbekwa iya phụ itso ono.

\VS{19}Yo wota ẹkwa ono phụshia l'eli ụlo-ẹ́kwà ono; bya achịta iphe phụ-chita ụlo-ẹ́kwà ono, bụ iya bụ ẹge Ojejoje sụru t'e mee ya.

\VS{20}Yọ pata ekemu ono ye l'ime Okpoko Ọgba-ndzụ ono; woru mgbọro iya ono pyotsua l'okpoko ono; bya apata okfu okpoko ono, aa-nọdu akfụ ụgwo iphe, dụ ẹji ono; sụbe l'eli iya.

\VS{21}Yọ bya teke ono bya apata okpoko ono pabata l'ụlo-ẹ́kwà ono; bya ewota ẹkwa ono gebuta Okpoko Ekemu ono; bụ iya bụ ẹge Ojejoje sụru iya t'o mee ya.

\VS{22}Mósisu abya apata teburu ono sụbe lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono l'ụzo isheli; l'azụ ẹkwa, e gude gebuta Ẹke-Kakọta-ọdu-Nsọ.

\VS{23}Yo woru buredi ono dobe Ojejoje l'ifu; bụ iya bụ ẹge Ojejoje sụru iya t'o mee ya.

\VS{24}Yọ pata iphe ono, eegvubeje urọku ono sụbe lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono l'ụzo ọhuda yẹle teburu ono ghagbabe iya ifu;

\VS{25}bya anọdu Ojejoje l'ifu l'ẹke ono mezitsua urọku, nọ iya nụ; bụ iya bụ ẹge Ojejoje tụru iya ọnu t'o mee ya.

\VS{26}Yọ patakwaphu ẹnya-ngwẹja ono, e meru lẹ mkpọla-ododo ono sụbe l'ifu ẹkwa ono, e gude gebuta Ẹke-Kakọta-ọdu-Nsọ ono;

\VS{27}bya akpọo ínsẹnsu ọku l'ẹnya-ngwẹja ono; bụ iya bụ ẹge Ojejoje ziru iya t'o mee ya.

\VS{28}Yo wota ẹkwa ono gude kochita ọnu ụlo-ẹ́kwà ono;

\VS{29}bya eworu ẹnya-ngwẹja ono, bụ ẹke ee-gwoje ngwẹja-ukfuru ono sụbe lẹ mgboro ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; bya egwooru Ojejoje ngwẹja-ukfuru yẹle ngwẹja-nri l'ẹnya-ngwẹja ono; bụ iya bụ ẹge Ojejoje tụru iya ekemu t'o mee ya.

\VS{30}Yọ bya apata eze efere ono sụbe lẹ mgbaku Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono yẹle ẹnya-ngwẹja ono, bụ ẹke ee-gwoje ngwẹja-ukfuru ono.

\VS{31}Yọ bụru eze efere ono bẹ Érọnu yẹle ụnwu iya; mẹ Mósisu gude kwọo ẹka; kwọo ọkpa.

\VS{32}Yọo bụje; teke ẹphe eme t'ẹphe bahụ lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; m'ọ bụ t'ẹphe jenyabe ẹnya-ngwẹja ono, bụ ẹke ono, eegwoje ngwẹja-ukfuru ono ntse; ẹphe akwọ-odu ẹka; kwọo ọkpa; bụ iya bụ ẹge Ojejoje tụru ẹphe ekemu t'ẹphe meje iya.

\VS{33}Mósisu abya achịtakwaphu ẹkwa ogbodufu ono gude gebuta ogbodufu ụlo-ẹ́kwà ono; mẹ ẹnya-ngwẹja ono mgburumgburu; wotakwaphu ẹkwa ọnu ogbodufu ono kochita ọnu iya. Yọ bụru iya bụ lẹ Mósisu arụ-ghee ọru ọbu.


\par }{\SH Ọdu-biribiri Ojejoje
\par }
{\PP \VS{34}Ya ndono; urukpu ono abya atsọ-kputa Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; ọdu-biribiri Ojejoje abya eji ụlo-ẹ́kwà ono.

\VS{35}Mósisu ta dụ ike ye ishi lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono; kẹ l'urukpu tsọ-kputaru iya; ọdu-biribiri Ojejoje eji Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono ejiji.

\VS{36}Yọo bụje teke urukpu ono wụkahuru l'eli ụlo-ẹ́kwà ono; ndu Ízurẹlu akwalia.

\VS{37}Ọ -bụru l'urukpu ono ta tụgbudu; ẹphe anọdu l'ẹke ẹphe nọ jeye mbọku, ọo-tụgbu.

\VS{38}Ọ bụ iya bụ l'urukpu Ojejoje shi anọduje l'eli ụlo-ẹ́kwà ono l'eswe mgburumgburu. O -be l'ẹnyashi; yọ chalahaa l'ọbu ọku; dzuru ụlo ndu Ízurẹlu l'ọ ha. Yọ bụru ẹge ono b'o mekotaru iya jeye ndu Ízurẹlu ejegee ije ẹphe ono.

\par }