\NormalFont\ShortTitle{1 Sámẹlu}

{\MT Sámẹlu

\par }{\MTB kẹ mbụ



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}O nweru nwoke ọbu, bụ onye Ráma l'alị ugvu Ífuremu. Ẹpha nwoke ono bụ Ẹlukana Jerohamu Elihu. Elihu ono bụ nwatibe Tohu; Tohu abụru nwatibe Zufu l'ikfu ndu Ífuremu.

\VS{2}Ẹlukana bẹ lụru ụnwanyi labụ. Onye lanụ bụ Hana; onye ọphu abụru Penina. Penina; bẹ mụshiru ụnwegirima; obenu lẹ Hana te nwedu ọphu ọ mụtaru.


\par }{\PP \VS{3}Afa l'afa; bẹ nwoke ono eshije lẹ mkpụkpu iya jeshia Sháyilo; ọbaru Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ẹja; mẹ t'o gworu ngwẹja nụ iya. Ọ bụ l'ẹke ono bẹ ụnwegirima Elayi ẹphe ẹbo, bụ iya bụ Hofini; mẹ Finehasu anọduje l'achịru Ojejoje ẹja.

\VS{4}Yọo bụje; teke Ẹlukana gworu ẹja ono; yo wota anụ, gbaru nyee ya; mbụ Penina yẹ l'ụnwu iya: ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi nụ ẹphe.

\VS{5}Obenu lẹ Hana; bẹ oobeje anụ lẹ nk'iya; kẹ l'o yeru iya obu nshinu; yeru lẹ Ojejoje kechiru iya ẹpho.

\VS{6}Yọ bụru okfu lẹ Ojejoje kechiru iya ẹkpa-nwa meru iphe onye ọ bụru yẹle iya anọduje adụka iya l'iphe; gude iya l'akpatsu iya aphụ.

\VS{7}Yọ bụru ẹge ono bẹ ọonoduje ada afa l'afa. Iphe bụ teke Hana jeru l'eze-ụlo Nchileke; nyee nji iya ono l'akpatsu iya aphụ; k'ọphu bụ l'ọoraje ẹkwa; jịka nri.

\VS{8}Yọo bụje aanọnyaa; Ẹlukana, bụ nji iya ono ajị iya iphe ọoraru, kpọru iya nri: “?Bụ ngụnu kparu iphe aphụ jiru iya obu? ?Ya ta kadụru iya ọgaru mkpa karia ụnwegirima nwoke iri tọo?”


\par }{\PP \VS{9}Yo be ujiku lanụ lẹ Sháyilo l'ẹphe ritsuaru nri; ngụa iphe-angụngu; Hana egbeshi. Teke ono bẹ Elayi, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja nọdu anọdu l'oshi, nọ l'ọnu eze-ụlo Nchileke.

\VS{10}Hana egude aphụ; gude ẹnya-mini; kfuru nụ Ojejoje.

\VS{11}Yo ribua ya; sụ: “Nggụbe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike; ọ -bụru l'ii-le ẹnya l'aphụ, byaru nwozi ngu; nyata iya; k'ọphu ẹ tịi zahadu yẹbe nwozi ngu; nụ iya nwata nwoke; bẹ ya e-wokwaru iya phụ nụ nggụbe Ojejoje; t'ọ bụru nke ngu jeye ẹge ọo-nọ-bebe. Agụbe ta abyadụ eru iya l'ishi.”


\par }{\PP \VS{12}Teke ono, ookfu anụ Ojejoje ono bẹ Elayi phụberu iya ẹnya l'ọnu.

\VS{13}Hana egude obu iya l'ekfu anụ Nchileke. Ọnu l'eme iya ụkporo; ọbu l'ẹ ta anụdu iphe, ookfu. Elayi arịlahaa l'ọ bụ mẹe b'ọ ngụru;

\VS{14}sụ iya “?Bụ teke ole bẹ mẹe ọwaa e-mebuhu ngu l'ẹnya? Panụru mẹe haa!”


\par }{\PP \VS{15}Hana asụ iya: “Ẹ tọ kwa ẹge ono b'ọ dụ; onye nwe mu nụ. Mu bụkwa nwanyi, aphụ jiru ọkpoma. Mu ta ngụkwa mẹe; to nwe iphe ọdo, eme l'ẹnya, mu ngụru. L'ọ kwa ẹge ọ dụru mu; bẹ mu atọshiru Ojejoje.

\VS{16}Be ewotakwa mubẹ nwozi ngu l'ọ bụ nwanyi, iphere gvụru l'ifu. Ọ kwa ẹge iphe ono ahụtabe mu ọku; mẹ ẹge ọotsuta-be mu l'ẹhu bẹ mu shi teke ono kfushitaru Nchileke ono.”


\par }{\PP \VS{17}Elayi asụ iya: “Lawaru nta-a! Tẹ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu mekwaaru ngu iphe, ịiroru iya.”


\par }{\PP \VS{18}Hana asụ iya: “T'obu rukwaa ngu l'ẹke nwozi ngu nọ.” Ya ndono; Hana atụgbua je eria nri; ifu abya atụsahu iya.


\par }{\PP \VS{19}Yo rua l'ọnma-ẹwa ụtsu echile iya; ẹphe egbeshi; baarụ Ojejoje ẹja tụgbua laphushia azụ l'ufu ẹphe lẹ Ráma. Ẹlukana abya ejekfu nyee ya ono; mbụ Hana; Ojejoje anyata iya.

\VS{20}A nọnyaa; Hana abya atsụta ime; mụa nwata nwoke; gụa ya Sámẹlu; kẹ l'ọ sụru: “Lẹ ya rọtaru iya Ojejoje.”


\par }{\SH Hana eye Sámẹlu l'ẹka Nchileke
\par }
{\PP \VS{21}Yo be teke nwoke ono; mbụ Ẹlukana yẹle ndibe iya jeru t'ẹphe je egwooru Nchileke ẹja; mẹkwaphu t'o mee iphe, o kweru Nchileke ụkwa iya, bụ ẹge oomeje afa-l'afa;

\VS{22}Hana akwaa l'ufu. Yọ sụ nji iya: “Lẹ ya te ejekwa jeye teke nwata-wa wofuru ọnu l'ẹra. Teke ono; ya ekuta iya je edobe l'ụlo Ojejoje. Yo buwaruru l'ẹke ono.”


\par }{\PP \VS{23}Nji iya; mbụ Ẹlukana asụ iya: “Ọ kwa t'i mee ya l'ẹge ọ dụ ngu l'obu. Nọdu jeye teke nwata e-wofu ọnu l'ẹra. Tẹ iphe Ojejoje kfuru rekwaa l'ẹge o kfuru iya.” Ya ndono; nwanyi ono anọdu hee nwata ono jeye teke ọ ngụ-buru ẹra.


\par }{\PP \VS{24}Nwata ono ewofutsulephu ọnu l'ẹra; yo kuta iya; bya akpụta oke-eswi, gbaru afa ẹto; wota ntụ witu, jiru, nkwo-ẹka labụ; bya egude otumu mẹe; duru iya jeshia l'ụlo Ojejoje lẹ Sháyilo; e gudekpooru lẹ nwata ono hakwadu nwanshị.

\VS{25}Ẹphe egbutsua oke-eswi ono; duta nwata ono dujeru Elayi.

\VS{26}Hana abya asụ Elayi: “Keshinu ị nọ ndzụ ẹge ị nọ iya-a; nggụbe onye nwe mu nụ; b'ọ kwa mu bụ nwanyi phụ, vudonyabeje ngu nụ l'ẹke-a; l'ekfu anụ Ojejoje phụ.

\VS{27}Mu rọru t'ọ nụ mu nwata-wa; nta-a bẹ Ojejoje mewaru mu iphe ono, mu rọru iya ono.

\VS{28}Ọo ya bụ lẹ nta-wa bẹ mu kutawaru iya Ojejoje. Ọo-bụru kẹ Ojejoje jeye ẹge ọo-nọ-bebe.” Ẹphe abaaru Ojejoje ẹja l'ẹke ono.




\par }\Chap{2}{\SH Ekfukfu, Hana kfuru nụ Nchileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Hana abya ekfuru nụ Ojejoje; sụ iya:

\par }{\QB Mu ete ẹswa l'ẹke Ojejoje nọ.

\par }{\QB Ike mu bụ l'ẹka Ojejoje b'o shi.

\par }{\QB Nta-a bẹ mu asawa okfu

\par }{\QB l'ifu ndu ọhogu mu;

\par }{\QB kẹle mu etewa ẹswa

\par }{\QB l'ị dzọfutaru mu.


\par }{\Q \VS{2}Ẹ to nwedu onye dụ nsọ

\par }{\QB l'ọ bụ Ojejoje; to nwe onye,

\par }{\QB l'atụru ngu nụ;

\par }{\QB Ọphu o nwedu Agbara-Mkpuma,

\par }{\QB dụ l'ọ bụ Nchileke ayi.


\par }{\Q \VS{3}Unu haa ọsa nsasa;

\par }{\QB unu ahaa ogude ọnu l'apali

\par }{\QB onwunu eli;

\par }{\QB kẹle ọ bụ Ojejoje, bụ

\par }{\QB Nchileke kwa iya

\par }{\QB nwe mmamiphe;

\par }{\QB bụru iya bụ onye enyochaje

\par }{\QB umere, madzụ eme ememe.


\par }{\Q \VS{4}Akfụ ndu mkparawa

\par }{\QB b'i nyakwoshiwaru.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ike gvụru

\par }{\QB b'i kwawaru agburu-ẹhu

\par }{\QB l'ọbu onye kwaru

\par }{\QB ngwa-ọgu.


\par }{\Q \VS{5}Ndu ẹpho shi ji;

\par }{\QB wowaru onwẹphe nụ l'okfu nri.

\par }{\QB Ndu ọphu ẹgu shi agụ;

\par }{\QB bẹ ẹpho jiwaru.

\par }{\QB Nwanyi, ẹ-te shidu atsụ ime;

\par }{\QB mụtaru ụnwegirima ẹsaa.

\par }{\QB Obenu lẹ nwanyi ọphu

\par }{\QB mụtaru ụnwu l'igwe;

\par }{\QB bẹ gbawa ẹka.


\par }{\Q \VS{6}“Ọ bụ Ojejoje anafụje madzụ ndzụ;

\par }{\QB bụru iya anụje ndzụ.

\par }{\QB Ọ bụ iya enwujeru madzụ ye

\par }{\QB lẹ maa; bụru iya emeje

\par }{\QB t'e teta nọdu ndzụ.


\par }{\Q \VS{7}Ọ bụ Ojejoje emeje tẹ madzụ

\par }{\QB bụru onye ụkpa;

\par }{\QB bụru iya emeje t'e nweru iphe.

\par }{\QB Ọ bụ iya ewozitaje madzụ alị;

\par }{\QB bụru iya ewolije madzụ eli.


\par }{\Q \VS{8}Ookulije ndu ụkpa l'ẹja;

\par }{\QB palia ndu ẹ-ta dụdu ẹge

\par }{\QB ọ haru ẹphe l'ikpo ntụ;

\par }{\QB woru ẹphe dobe l'ẹke

\par }{\QB ndu ishi nọ; ẹke aa-nọdu

\par }{\QB akwabẹ ẹphe ugvu.

\par }{\QB Ọkpa-ụlo kẹ mgboko

\par }{\QB kwa Ojejoje nwe iya.

\par }{\QB Ọ bụ l'eli iya b'o

\par }{\QB gvugaberu mgboko.


\par }{\Q \VS{9}Ọobojeru ndu dụru iya lẹ nsọ ụzo.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu akirishi;

\par }{\QB bẹ oomeje t'ẹphe tabuhu

\par }{\QB ọnu l'ẹkpuru-ọchi.

\par }{\QB Madzụ te egudejekwa

\par }{\QB ọkpehu pyafụta ishi.


\par }{\Q \VS{10}Ndu etso Ojejoje okfu;

\par }{\QB bẹ aa-nyakwoshi anyakwoshi

\par }{\QB teke oo-shi l'imigwe

\par }{\QB gude egbe-igwe bya ọgu.

\par }{\QB Oo-kpe mgboko l'ophu ikpe;

\par }{\QB woru ike; m'ọkpehu nụ

\par }{\QB onye nke ngu ono,

\par }{\QB a wụru manụ ono.”


\par }{\PP \VS{11}Tọ dụ iya bụ; Ẹlukana phẹ atụgbua lashia l'ufu ẹphe lẹ Ráma. Nwata ono; mbụ Sámẹlu anọdu l'ẹka Elayi, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja; jelahaaru Ojejoje ozi.


\par }{\SH Ụnwegirima Elayi
\par }
{\PP \VS{12}Ụnwegirima Elayi bẹ bụkota ndu ẹjo-madzụ; to nwe iphe ẹphe gụberu Ojejoje.

\VS{13}Iphe, ndu achịjeru Nchileke ẹja emeje bụ l'ọobuje: madzụ -bya ogwo ẹja; nwozi onye ono, achịjeru Nchileke ẹja ono egude ójì, nweru ọnu ẹto bya teke anụ ono shikwadururu l'ọku;

\VS{14}woru ye l'ite ono. Iphe, ójì ono gvutaru bụ k'onye ono, achịjeru Nchileke ẹja ono. Yọ bụru ẹge ono bẹ eemeje iya iphe, bụ onye Ízurẹlu, gude ngwẹja bya Sháyilo.

\VS{15}Yọ bụje tẹmanu a kpọo ẹba anụ ono, e gude gwoo ẹja ono ọku bẹ nwozi onye ono, achịjeru Nchileke ẹja ono abyakfutaje onye ono, egwo ẹja ono; sụ iya: “T'o wotakwa anụ ono; nụ onye achịjeru Nchileke ẹja t'a hụa ahụhu; l'ẹ tọo natakwa ọphu e shiru eshishi; gbahaa k'onyingu.”


\par }{\PP \VS{16}Yọ bụje teke ndu ono sụru nwozi ono: “T'e vuoduru ụzo kpọo ẹba anụ ono ọku; tẹmanu yo wotawaru ẹge dụ iya mma;” nwozi ono asụ: “Waawa! T'o ye iya ẹya l'ẹka nta-a; ọdumeka bẹ ya e-wotakwa iya k'ẹhuka.”

\VS{17}Iphe, ụnwu-okorọbya ono eme akwata ha nshinu l'ẹnya Ojejoje; kẹ l'ẹphe gude iphe, a nụru Ojejoje l'atụ jola-jola.


\par }{\SH Sámẹlu awata ojeru Ojejoje ozi
\par }
{\PP \VS{18}Sámẹlu bụ nwata-okoro, l'ejeru Ojejoje ozi; l'eye uwe-nlọkpuru ọcha, ndu achịjeru Nchileke ẹja eyeje.

\VS{19}Afa-l'afa ha bẹ nne iya akwajẹ uwe-nlọkpuru; chịtaru iya teke yẹle nji iya byaru ogwo ẹja, ẹphe egwoje l'afa.

\VS{20}Yọo bụje Ẹlukana yẹle nyee ya bya ẹge ono; Elayi agọru ọnu-ọma nụ ẹphe; sụ ẹphe: “Tẹ Ojejoje mekwaa tẹ nwanyi-a mụtaru ngu ụnwegirima, l'a-nọ-chi ẹnya nwata-wa, nwanyi-a rọru Ojejoje; yo metsua; kuta iya nụ-phu iya azụ-a.” Teke Elayi gọtsuaru ẹphe ọnu ẹge ono; ẹphe atụgbua lashia.


\par }{\PP \VS{21}Ojejoje abya emeeru Hana iphe-ọma. Yọ bya atsụta ime; bya amụtafua ụnwegirima unwoke ẹto; mẹ ụnwanyi labụ. Nwata ono; mbụ Sámẹlu anọdu l'ifu Ojejoje vuta.


\par }{\SH Elayi mẹ ụnwegirima iya
\par }
{\PP \VS{22}Nta-a bẹ Elayi kahụwaru ọkpobe akahụ. Eekfujeru iya iphemiphe ọbule, ụnwegirima iya anọduje eme ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; mẹ l'ẹphe anọduje ara ụnwanyi, eje ozi l'ọnu Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko.

\VS{23}Ya ndono; yọ sụ ẹphe: “?Nanụ ẹge ọ dụ bẹ unu eme ẹge-a? Nchị jiakwaru iya lẹ kẹ ẹjo ememe-wa, unu eme-wa.

\VS{24}Wawakwa; ụnwu mu. Iphe, mu anụ l'ọnu ndu kẹ Nchileke l'ẹke unu nọ ta dụkwa mma.

\VS{25}Ọ -bụru lẹ madzụ mesweru madzụ ibe iya; Nchileke abụru iya onye-ogbo. Ọlobu; madzụ -meswee Ojejoje; ?bụ onye e-kfuru iya ẹya.” Ụnwegirima iya ono anyịlee nchị manụ l'okfu nna ẹphe ono; kẹle Ojejoje tụ-buwaru lẹ ya e-gbushi ẹphe.


\par }{\PP \VS{26}Nwata ono; mbụ Sámẹlu l'evu; nọdu Ojejoje l'obu; nọdukwa iya phụ ndiphe.


\par }{\SH Ama iphe, a-dakfuta ọnu-ụlo Elayi
\par }
{\PP \VS{27}Onye kẹ Nchileke abyakfuta Elayi; bya asụ iya: “Ọwaa iphe, Ojejoje kfuru: ‘?Ya te wodunaru-a onwiya koshi ọnu-ụlo nna ngu teke ono, ẹphe nọ Fero l'ẹka l'alị Íjiputu ono?

\VS{28}Ọ bụ yẹbedua fọtaru nna ngu l'ikfu ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha t'ọ bụru onye a-chịjeru Nchileke ẹja; t'ọ bụru iya e-jeje l'ẹnya-ngwẹja mu; kpọo ínsẹnsu ọku; yeje uwe-ukuvu nọdu iya l'ifu. Iphe, bụ ngwẹja-ọku, ndu Ízurẹlu nụru iya bẹ ya nụkotakwaruphu ndu ọnu-ụlo nna ngu.

\VS{29}?Bụ ngụnu meru iphe unu ta agụbedu ngwẹja iya iphe; mẹ iphe ono, ya tụru ekemu; sụ t'a nụje iya l'eze-ụlo ẹke ya bu ebubu ono? ?Nanụ ẹge ọ dụ b'ị ka ọkwabe ụnwu ngu ugvu; ma lẹ yẹbedua; kparu iphe ọ bụ iphe ndu nk'iya, bụ ndu Ízurẹlu nụru iya bẹ unu afọtaje ọphu kakọta mma eri; l'ada rẹkfurekfu?’


\par }{\PP \VS{30}“Ọo ya bụ lẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu; sụru: ‘Ọ bụ oswi-okfu lẹ ya sụru l'ọ bụ ọnu-ụlo ngu; mẹ ọnu-ụlo nna ngu a-nọduje eje ozi l'ifu iya gbururu jeye lẹ gbururu.’ Ọbule nta-a; bẹ yẹbe Ojejoje ekfu; sụ: ‘L'ẹ tọo dụhedu ẹge ono! L'ọ bụ ndu akwabẹ iya ugvu bẹ ya a-kwabẹ ugvu. Ndu ọphu akpọ iya ẹbo-ẹbo-l'afụ bẹ aa-tuphu l'ọnu.

\VS{31}Tụbekwa iya nvọ l'ọogbaakwa teke ya a-gbajifu ike ngu; gbajifu ike kẹ ndu ọnu-ụlo nna ngu; k'ọphu bụ l'e too nwedu onye, bụ ọgurenya, a-nọkwadu l'ẹnya ufu unu.

\VS{32}Ii-gude ẹnya ngu phụ l'ẹke ono, ya bu ono bẹ nọ l'iphe-ẹhuka. Iphe, dụ mma bẹ mu e-mekpokwaaru ndu Ízurẹlu. Obenu l'ẹnya-ufu unu te enwedu onye byakwadu bya a-ka nka gbururu jeye.’

\VS{33}L'unu ha onye ọphu ya te egbudu l'ẹnya-ngwẹja iya a-dzụkwaru-a. Obenu l'ọo-bụru unu aphụ; bụru unu ẹkwa; bụru unu iphe-ẹhuka. Ndu ọnu-ụlo unu a-nọdu agbakwohu agbakwohu.

\VS{34}Iphe, e-me l'ẹhu ụnwegirima ngu; ndu k'unwoke ẹphe ẹbo, bụ iya bụ Hofini yẹle Finehasu a-bụru ngu iphe-ọhubama. Ẹphe ẹbo a-nwụshihu ujiku lanụ.

\VS{35}Mu e-gude ẹka mu wofuta onye a-nọdu achịjeru mụbe Nchileke ẹja. Onye ono a-bụru onye e gude ire iya ẹka; bụru onye eme uche mu; mẹ obu mụbe Nchileke. Mu e-me t'ọnu-ụlo onye ọbu ngụru angụru; yọ nọdu l'ifu onye nke mu ono, mu wụru manụ l'ishi ono eje ozi gbururu jeye.

\VS{36}Iphe, bụ onye phọduru nụ l'ẹnya-ufu e-byije ikpere bya iya ọro okpoga; mẹ nri; l'arọ iya: ‘T'o yenu iya l'ọru, gbaru onye achịjeru Nchileke ẹja; k'ọphu ya a-phụje iphe oye l'ọnu.’ ”




\par }\Chap{3}{\SH Ojejoje eku Sámẹlu oku
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nwata ono; mbụ Sámẹlu anọdu Elayi l'ẹka l'ejeru Ojejoje ozi. Teke ono bẹ Ojejoje te shidu ekfujekwadu eyeru madzụ; t'a kwata shi aphụjekwadu àphụ̀.


\par }{\PP \VS{2}Yo be l'ẹnyashi ujiku lanụ; Elayi azẹru l'ẹke ọozeje. Teke ono bẹ nka lawaru iya l'ẹnya; k'ọphu bụ l'ẹ tọ kwatadu aphụkwadu ụzo ọhuma;

\VS{3}urọku eze-ụlo Nchileke ta anyịhuwa teke ono. Sámẹlu azẹkwanuru l'ime eze-ụlo Nchileke l'ẹke Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje nọ.

\VS{4}Ojejoje abya eku Sámẹlu. Yọ za iya;

\VS{5}bya egude ọso gbakfushia Elayi je asụ iya: “?I kuru iya oku? Ọ kwa iya ndọ-ọ!” Elayi asụ iya: “Lẹ ya te ekukwa ngu oku; jekwa je azẹru azẹe!” Yọ tụgbua je azẹ-zita ọdo.

\VS{6}Ojejoje abyakwa bya ekua ya ọdo: “Sámẹlu!” Sámẹlu egbeshikwa jekfushia Elayi; je asụ iya: “?I kuru iya oku? Ọ kwa iya ndọ-ọ.” Elayi asụ iya: “Nwa iya; ya te kukwa ngu oku; jekwa je azẹru azẹe.”

\VS{7}Teke ono bẹ Sámẹlu ta amadua Ojejoje; kẹle Ojejoje te kfuduaru yeru iya.

\VS{8}Ojejoje abyakwa bya ekua Sámẹlu k'ugbo ẹto; Sámẹlu ezilihukwa jekfushia Elayi je asụ iya: “?I kuru iya oku? Ọ kwa iya ndọ-ọ.” Yọ bya erua Elayi l'ẹhu l'ọ bụ Ojejoje bẹ eku nwata ono.

\VS{9}Yọ sụ Sámẹlu: “Tụgbua je azẹru azẹe. Teke o kuru ngu ọdo; nggu asụ iya: ‘Nnajiufu kfua iphe, ọ bụ; kẹle nwozi ngu ngabẹru ngu-a nchị.’ ” Sámẹlu atụgbua je azẹru l'ẹke ọ zẹhawa.


\par }{\PP \VS{10}Ojejoje abya evudo l'ẹke ono; bya ekua ya ẹge ookujehawa iya: “Sámẹlu! Sámẹlu!” Sámẹlu asụ iya: “Kfua iphe, ọ bụ; kẹle nwozi ngu ngabẹrua nchị.”

\VS{11}Ojejoje abya ekfuaru Sámẹlu; sụ iya: “Lenu; iphe, ya abya ememe l'alị Ízurẹlu a-bụ onye nụru iya nụ; yọ gbaa ya anwịrinwa lẹ nchị.

\VS{12}Mbọku, ya e-me iphe ono bẹ ya e-me t'iphe, ya kfuru l'ẹhu ọnu-ụlo Elayi mekota.

\VS{13}Ya kfuwaru Elayi lẹ ya abyawa tẹ ya nụa ndibe iya aphụ gbururu jeye lẹ gbururu. Ishi iya abụru k'ẹjo iphe, ọ machacharụa l'ụnwu iya eme; l'ekfubyishi ẹpha Nchileke; tọ lọ ẹphe ẹka lẹ nchị.

\VS{14}Ọo ya kparu iphe ya riburu iya: ‘L'ẹjo iphe, ndu ọnu-ụlo Elayi metaru; bẹ ngwẹja; m'ọ bụ iphe-anụnu ta asafụ-ghekwa gbururu jeyewaru.’ ”


\par }{\PP \VS{15}Sámẹlu abya azẹru. Yo be l'ụtsu; yo gbeshi je agụhaa ụlo Ojejoje. Ọbule ọ tsụhuru egvu; tọ dụhe ike kfuaru Elayi kẹ àphụ̀ ono, ọ phụru ono.

\VS{16}Tọ dụ iya bụ; Elayi abya ekua ya: “Nwatibe mu Sámẹlu.” Sámẹlu aza iya.

\VS{17}Elayi ajị iya: “?Bụ ngụnu bẹ Ojejoje kfuru ngu-a? Be edomikwaru iya ẹya edomi. O -nweru ọphu i domiru iya edomi; tẹ Ojejoje mekwaa ngu iya; mbụ; t'o mee ngu ọphu ka njọ.”

\VS{18}Tọ dụ iya bụ; Sámẹlu abya achịko iphe ono, o kfuru iya ono kfushikotaru iya; to nwe m'ọ bụ nanụ, o domiru iya edomi. Elayi asụ iya: “Ọ bụ iya bụ Ojejoje; t'o mekwaa iphe, bụ iphe dụ iya mma.”


\par }{\PP \VS{19}Sámẹlu l'evu; Ojejoje anọdu swiru iya; ọphu o nwedu okfu, Sámẹlu kfuru, alajẹ kẹ mmanu.

\VS{20}Iphe bụ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; tsube lẹ Dánu jeye lẹ Besheba amakọtaru lẹ Sámẹlu bụ ọkpobe onye nkfuchiru, shi Ojejoje l'ẹka.

\VS{21}Yọo bụje; a-nọta nọta; Ojejoje ehee lẹ Sháyilo; shi l'okfu ọnu iya koshi Sámẹlu onwiya.




\par }\Chap{4}{\SH Ndu Filisutayịnu alụta Okpoko Ọgba-ndzụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Sámẹlu awata okfu l'eyeru ndu Ízurẹlu mgburumgburu.

\par }{\PP Yọ bụru iya bụ lẹ ndu Ízurẹlu awụfu t'ẹphe je etso ndu Filisutayịnu ọgu. Ndu Ízurẹlu eje akwaa ọdu ọgu lẹ Ebeníza; ndu kẹ Filisutayịnu akwaa nk'ẹphe lẹ Afẹku.

\VS{2}Ndu Filisutayịnu abya edzua onwẹphe k'ọgu byakfutashia ndu Ízurẹlu t'ẹphe kpọgba iya. Ọku ekeru achị l'ọgu ono; k'ọphu bụ lẹ ndu Filisutayịnu mekputaru ndu Ízurẹlu; gbua ẹphe iphe, ruru ụnu ụmadzu iri\FTNT{*}{{\FR 4:2 }{\FR{4:2
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 4,000.}}} l'ifu ọgu ono.

\VS{3}Ndu sọja ndu Ízurẹlu alaphulephu azụ l'ọdu ẹphe; ndu bụ ọgurenya ẹphe ajị: “?Bụ ngụnu meru iphe, Ojejoje haru tẹ ndu Filisutayịnu mekputa ẹphe l'ọgu ntanụ? L'ẹphe e-jekwa je apata Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje lẹ Sháyilo; k'ọphu oo-tsoru ẹphe je adzọta ẹphe l'ẹka ndu ọhogu ẹphe.”

\VS{4}Ya ndono; ẹphe abya ezifu madzụ; ẹphe ejeshia Sháyilo je apata Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike; mbụ onye ono, nọ l'aba-eze l'echi cherobimu ono. Ụnwegirima Elayi ẹphe ẹbo, bụ iya bụ Hofini; mẹ Finehasu nọkwaphu l'ẹke ono; ẹphe lẹ Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje ono.


\par }{\PP \VS{5}A pabatalephu Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje ono l'ọdu ọgu ndu Ízurẹlu; ụzu abụru kẹ wọo; k'ọphu bụ l'alị nmahụru jijiji.

\VS{6}Ndu Filisutayịnu anụlephu ẹge ndu Ízurẹlu atụ wọwowo; jịlahaa: “Iphe eme nụ l'ọdu ọgu ndu Híburu?”

\par }{\PP A nọnyaa; ẹphe abya amaru l'ọ bụ Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje; b'a pabataru l'ọdu ọgu ono;

\VS{7}tsụlahaa egvu; kfulahaa; sụ: “L'o nwekwaru agwa, bataru l'ọdu ọgu ndu Ízurẹlu. Nshọo ayi! Iphe, dụ ẹge-a te mebukwaa!

\VS{8}Ayi laakwaru! ?Bụ onye a-dzọ ayi l'ẹka oke agwa ọwaa? L'ọ kwa agwa ono bụ iya gude iphe-ememe, dụ iche iche gbushia ndu Íjiputu l'echi-ẹgu ono.

\VS{9}Unubẹ ndu Filisutayịnu! Unu shihu ike l'ọ bụ nwoke; ọdumeka bẹ unu bụakwa ohu ndu Híburu ẹge ono ẹphe shi bụru ohu unu ono. Ọo ya bụ; t'unu tso ẹphe ọgu l'ọ bụ unwoke!”


\par }{\PP \VS{10}Tọ dụ iya bụ; ndu Filisutayịnu alụa ọgu ono; lụ-gbua ndu Ízurẹlu; k'ọphu onyenọnu gbalashịru lashia l'ufu iya. Ndu e gburu egbugbu adụ egvu; kẹle ndu kẹ Ízurẹlu dụ ụkporo ụnu madzụ ẹto l'iri l'ise,\FTNT{†}{{\FR 4:10 }{\FR{4:10
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 30,000.}}} bụ ndu sọja k'ọkpa, larụ l'ọgu ono.

\VS{11}Ẹphe narụ Okpoko Ojejoje ono; gbua ụnwegirima Elayi ono ẹphe ẹbo, bụ iya bụ Hofini; mẹ Finehasu.


\par }{\SH Anwụhu Elayi
\par }
{\PP \VS{12}Mbọku ono kwaphu bẹ onye Bénjaminu gude ọso shi l'ifu ọgu ono jeshia Sháyilo yẹle uwe iya, ọ lajashịru alajashị; kpota ẹja kpua onwiya l'ishi.

\VS{13}Teke ọ bataru; bẹ Elayi nọlephu lẹ nwaba iya ele ẹnya l'esu-ụzo; kẹ l'obu ete iya etete; lẹ kẹ Okpoko Ojejoje ono. Onye ono abata bya ekfua iphe, meru nụ; ụzu-ẹkwa abụru yọo lẹ mkpụkpu ono.

\VS{14}Elayi anụa ụzu-ẹkwa ono; jịlahaa; sụ: “?Bụ ngụnu bụ kẹ wọwowo onanu?”

\par }{\PP Nwoke ono emewaphu ẹgwegwa jekfushia Elayi,

\VS{15}bụ onye nọwaru ụkporo afa ẹno l'afa iri l'ẹsato. Nka lawaru iya l'ẹnya; tọ phụfuhe ụzo ọhuma.

\VS{16}Nwoke ono asụ Elayi: “L'ọ kwa nta-a bẹ ya shi l'ifu ọgu. L'ọ kwa ọso bẹ ya gude shi l'ẹke ono gbalaa ntanụ.” Elayi ajị iya: “?Nanụ ẹge ọ mụru; nwa mu?”

\VS{17}Nwoke ono, byaru ozi ono asụ iya: “Lẹ ndu Ízurẹlu bẹ gbakwaru ọso l'ifu ndu Filisutayịnu; e gbua sọja ndu Ízurẹlu ogbu-ẹkfu. Ọdo abụru l'ụnwegirima ngu ẹphe ẹbo, bụ Hofini; mẹ Finehasu b'e gbukwaru; nakwaaphụ Okpoko Nchileke ono.”

\VS{18}Yo kulephu Okpoko Nchileke ono; Elayi eshi l'aba ono daa laa azụ; sụ-kwoo olu; yọ bụru iya anwụhu; kẹ l'ọ bụwa nwoke ọgurenya; hakwaphu ọkporokpo. Yọ bụru ụkporo afa labụ b'ọ bụru ndu Ízurẹlu onye ikpe.


\par }{\PP \VS{19}Nyee Finehasu, bụ nyee-nwa iya; bẹ dụ ime teke ono. Yọ gbawa iya l'ezeda. Nwanyi ono anụlephu lẹ Okpoko Nchileke; b'a nataru; mẹ lẹ nna nji iya; mẹ nji iya bẹ nwụhuru nụ; ime awatawa iya phụ ememe. Yo zeda. Ọ bụ l'ime ọbu tsụru iya l'ẹhu.

\VS{20}Yọ bụru teke ọotu-buwa ume bẹ ụnwanyi, eswi iya ime sụru iya: “T'o gude ẹka l'obu; l'ọ bụ nwata nwoke b'ọ mụru.” Obenu l'ẹ to kfudu okfu; tọ ngarụ ẹphe nchị.

\VS{21}Yọ gụa nwata ono Ikabọdu; sụ: “L'ọdu-biribiri Nchileke lụfuwaru l'alị Ízurẹlu.” Ishi iya bụ l'a nataru Okpoko Ojejoje; nna nji iya yẹle nji iya anwụhufua.

\VS{22}Yọ sụ: “L'ọdu-biribiri Nchileke bẹ lụfuwaru l'alị Ízurẹlu; kẹ lẹ Okpoko Ojejoje b'a natawaru.”




\par }\Chap{5}{\SH Ndu Filisutayịnu ẹphe lẹ Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Filisutayịnu anatatsụa Okpoko Nchileke; bya apafụ iya lẹ Ebeníza je edobe lẹ Ashudọdu.

\VS{2}Ẹphe aparu iya je edobe l'ụlo agwa ẹphe, bụ Dagọnu; dokube Dagọnu l'onwiya.

\VS{3}Ndu Ashudọdu abya etehu l'ọnmewa ụtsu echile iya; Dagọnu ekpubewa ifu l'alị l'ọnu Okpoko Nchileke ono. Ẹphe apalia Dagọnu; woru iya dobephu azụ l'ẹke ọonojehawa.

\VS{4}Ẹphe abya etehu l'ọnmewa ụtsu ọphu tsotaru mbọku k'ono; Dagọnu ekpubewa ifu l'alị l'ọnu Okpoko Ojejoje ono. Ishi iya; mẹ ẹka iya atụko chikwoshihuwa; daburu l'ọgbodo-ụlo ono. Yọ bụru ugwẹhu iya nwẹnkinyi bẹ phọduru nụ.

\VS{5}Ọ bụ iya kparụ iphe ndu agwajẹ Dagọnu lẹ Ashudọdu; mẹ ndu abahụje l'ụlo iya ta adzọjedu ọkpa l'ọgbodo-alị ụlo ono jeye ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{6}Ojejoje abya adabẹ ndu Ashudọdu ẹka l'ẹhu; mẹwaru ndu obutobu ẹphe. Yọ lọru iphe-ebubu nụ ẹphe; gude iya merushia ẹphe ẹhu.

\VS{7}Unwoke ndu Ashudọdu abya aphụ ẹge ọomuru ẹphe; sụ: “L'okpoko Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu ta anọdukwa eswiru ẹphe l'ẹke-a; kẹ l'ọodawa ẹphe l'agwa ẹphe, bụ Dagọnu ẹka l'ẹhu.”

\VS{8}Ẹphe ezia ozi; kukoo ndu ishi ndu Filisutayịnu l'ẹphe ha; jịlahaa ẹphe: “?Bụ imagha; bẹ ayi e-me Okpoko Ojejoje kẹ ndu Ízurẹlu?” Ẹphe asụ: “T'a pafụ Okpoko Ojejoje kẹ ndu Ízurẹlu je edobe lẹ Gatụ.” T'ọ dụ iya bụ; ẹphe apafụ Okpoko Ojejoje kẹ ndu Ízurẹlu ono.

\VS{9}Ẹphe apafụtsua ya; Ojejoje adalahaa mkpụkpu ono ẹka l'ẹhu; k'ọphu ẹphe wataru ọtsu egvu. Yo mee; iphe-ebubu awata obu ndu mkpụkpu ono: nwata mẹ ọgurenya.

\VS{10}Tọ dụ iya bụ; ẹphe agulia Okpoko Ojejoje ono je edobe lẹ Ẹ́kuronu.

\par }{\PP Okpoko Nchileke ono abahụdelephu lẹ Ẹ́kuronu; ndu Ẹ́kuronu arashia: “Ẹphe pataakwaru Okpoko Ojejoje ndu Ízurẹlu t'o gbushia ẹphe lẹ ndibe ẹphe.”

\VS{11}Tọ dụ iya bụ; ẹphe abya eku-kọo ndu ishi ndu Filisutayịnu l'ẹphe ha; bya asụ ẹphe: “Unu pafụ Okpoko Ojejoje kẹ ndu Ízurẹlu t'ọ laphu azụ l'ẹke o shi; ọ -dụdu bẹ oo-gbugekwa ayi lẹ ndu nk'ayi.” Kẹ l'egvu mgbọnwu bya eruta ndu mkpụkpu ono; Nchileke l'ada ẹphe ẹka l'ẹhu l'ẹke ono.

\VS{12}Ndu ọphu nwụhu-phodoru nụ bẹ iphe-ebubu bulahaaru; ẹkwa, ndu mkpụkpu ono ara erua imigwe.




\par }\Chap{6}{\SH Okpoko Ọgba-ndzụ Nchileke alaphu azụ lẹ Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Okpoko Ojejoje ono anọtsulephu ọnwa ẹsaa l'alị Filisutayịnu;

\VS{2}ndu Filisutayịnu abya ekua ndu l'agwajẹru ẹphe ọmarali; mẹ ndu njibya; jịa ẹphe: “?Bụ imagha bẹ ayi e-me kẹ Okpoko Ojejoje ono? Unu kfuru ayi ẹge ayi e-gude paphu iya azụ l'ẹke o shi.”

\VS{3}Ndu ono, agwajẹru ẹphe ọmarali; mẹ ndu njibya ono asụ ẹphe: “Ọ -bụru l'unu ewola Okpoko Ojejoje kẹ ndu Ízurẹlu; unu ba agbabẹkwa iya ẹka ọtu wolaa. Unu keshikwaa ẹhu gworu ngwẹja ikpe-anmanma nụ iya. Teke ono; a gwọo unu l'iphe eme unu; unu abyakwaphu bya amaru iphe kparu iphe ẹ to kwedu kụfu unu ẹka l'ẹhu.”

\VS{4}Ndu Filisutayịnu ono bya ajị: “?Bụ ngụnu bẹ aa-nụ iya l'ọnodu kẹ ngwẹja ikpe-anmanma ọbu?”

\par }{\PP Ẹphe asụ ẹphe: “L'ọ bụ iphe-ebubu ise, e gude mkpọla-ododo kpụa; mẹ okerekfu ise, e gude mkpọla-ododo kpụa, bụ iya bụ ẹge ndu ishi ndu Filisutayịnu hatabe l'igwe. Kẹ l'ọ bụ iphe-ememe lanụ shi emekota unu lẹ ndu ishi unu.

\VS{5}Unu kpụa iphe ono, dụ l'ọ bụ iphe-ebubu ono; mẹ okerekfu ono, eyi alị unu iyi ono; unu abya akwabẹ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu ugvu; t'a maru: ?ọo-tuwo ẹka l'ọda unu l'agwa unu; mẹ alị unu ẹka l'ẹhu.

\VS{6}?Bụ ngụnu kparu iphe unu kpọ-chiru obu unu ẹge ndu Íjiputu; mẹ Fero kpọ-chiru iya? ?Tọ bụdu teke Nchileke meshilahaaru ẹphe iphe ike bẹ ẹphe haru ndu Ízurẹlu; ẹphe alashia tọo?

\VS{7}Ọo ya bụ; unu mee ọ-gba-kperekpere ọphungu. Unu akpụta nne eswi labụ, he ụnwu; mbụ ndu ọphu e te gudebudua odogoro tụgbabe ẹbo. Unu woru nne eswi labụ ono tụgbabe l'ọ-gba-kperekpere ono. Unu apaphu ụnwu eswi ono azụ l'ọdu-eswi, ẹke ẹphe shi.

\VS{8}Unu aparụ Okpoko Ojejoje ono tukobe l'ọ-gba-kperekpere ono; unu eworu iphe ono, unu gude mkpọla-ododo kpụshia ono; mbụ ngwẹja ikpe-anmanma ono ye l'okpoko, nọ l'iku Okpoko Ojejoje ono. Teke unu metsuaru; unu ewehaa ya; t'ọ la ẹke o shi.

\VS{9}Ọlobu; unu lezitakwa iya ẹnya. Ọ -bụru l'ọ tụgburu; chebe ifu l'ụzo ẹke o shi; l'ụzo iya kẹ Bẹ́tu-Shẹmeshi; unu amaru l'ọ bụ Ojejoje meru t'ẹji iphe ono dakfuta ayi. Teke ẹ tọ dụdu; ayi amaru l'ẹ tọ bụdu iya daru ayi ẹka; l'ọ bụlephu iphe-ẹhuka byaru.”


\par }{\PP \VS{10}Tọ dụ iya bụ; ẹphe emee ya ẹge ono. Ẹphe eworu nne eswi labụ libe l'ọgba-kperekpere ono; bya eworu ụnwu eswi je aguchia l'ọdu-eswi.

\VS{11}Ẹphe aparu Okpoko Ojejoje ono tukobe l'ọ-gba-kperekpere ono; parụ okpoko, a chịru okerekfu mkpọla-ododo phụ; mẹ iphe ono, dụgbaa l'ọ bụ iphe-ebubu ono, e gudekwaphu mkpọla-ododo kpụshia ono ye iya.

\VS{12}Nne eswi labụ ono akwasẹleruphu ụzo Bẹ́tu-Shẹmeshi. Ẹphe atụgburu ụzo ono; l'egbu ọ́rà; eje; to nwe ẹke ẹphe swịbaru aswịba. Ndu ishi ndu Filisutayịnu l'etso ẹphe l'azụ l'azụ jeye l'oke ẹphe lẹ ndu Betu-Shẹmeshi.

\VS{13}Teke ono bẹ ndu Bẹ́tu-Shẹmeshi akpata witu l'ọkpa ugvu ọkpa ugvu ẹphe. Ẹphe abya apalia ẹnya; phụa Okpoko Nchileke ono; ẹhu atsọo ẹphe ntụmatu l'ẹphe phụru iya.

\VS{14}Ọ-gba-kperekpere ono erua l'ẹgu Jóshuwa kẹ Bẹ́tu-Shẹmeshi; bya evudo l'iku eze mkpuma, nọ l'ẹke ono. Ndu ono egbujashia oshi, e gude kụa ọ-gba-kperekpere ono; bya egude nne eswi labụ ono gwoo ngwẹja-ukfuru nụ Ojejoje.

\VS{15}Ndu Lívayi abya apazita Okpoko Ojejoje ono; mẹ okpoko ono, e yeru iphe ono, a kpụshiru lẹ mkpọla-ododo phụ; bya achịru iya tukobe l'eli eze mkpuma ono. Ndu Bẹ́tu-Shẹmeshi abya egwoo ngwẹja-ukfuru; nụ Ojejoje; gwokwaaru iya phụ ngwẹja.

\VS{16}Ndu ishi ndu Filisutayịnu ẹphe ise aphụkota iphe ono; bya alaphu azụ lẹ Ẹ́kuronu mbọku ono kwaphụ.


\par }{\PP \VS{17}Ọwaa bụ mkpọla-ododo ono, a kpụshiru; yọ dụ l'ọ bụ iphe-ebubu ono; mbụ ono, ndu Filisutayịnu nụru Ojejoje t'ọ bụru ngwẹja ikpe-anmanma ono. Ndu Ashudọdu; ndu Gáza; ndu Ashikelọnu; ndu Gatụ; mẹ ndu Ẹ́kuronu nụtsuaru nanụ nanụ iche l'iche.

\VS{18}Okerekfu phụ, e gude mkpọla-ododo kpụa phụ bẹ hatabelephu l'igwe l'ọ bụ mkpụkpu, ndu Filisutayịnu, ndu ishi ise phụ achịgbaa; mbụ mkpụkpu ono, a kpụ-phegbaaru mgburumgburu; mẹ mkpụkpu, nọgbaa ya nụ. Eze oke mkpuma ono, ẹphe tụ-koberu Okpoko Nchileke l'ẹgu Jóshuwa kẹ Bẹ́tu-Shẹmeshi phụ; bẹ bụkwa iphe, agba ekebe jeye ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{19}Obenu lẹ Nchileke haru chigbushia unwoke ndu Bẹ́tu-Shẹmeshi. Ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri bẹ nwụhuru nụ; kẹ l'ẹphe nyoru Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje enyonyo. Ndu Ízurẹlu agụa aphụ; kẹle ndu, Nchileke chigbushiru kwata ọswa ha nshinu.

\VS{20}Ndu Bẹ́tu-Shẹmeshi asụ: “?Bụ onye a-dụ ike vudo Ojejoje, bụ Nchileke, dụ nsọ l'ifu? ?Bụ onye bẹ Okpoko Nchileke ono e-shi l'ẹke-a je anọdu l'ufu iya?”

\VS{21}Tọ dụ iya bụ; ẹphe bya ezifu ndu ozi t'ẹphe jekfu ndu Kiriyatu-Jerimu je ezia ẹphe: “Lẹ ndu Filisutayịnu palataakwaru Okpoko Ojejoje. Unu bya apata iya je edobe l'ibyiya nk'unu.”




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; unwoke ndu Kiriyatu-Jerimu eje apata Okpoko Ojejoje ono. Ẹphe aparụ iya je edobe l'ụlo Abinadabu l'eli ugvu; bya edobe nwa iya, bụ Eliyéza nsọ t'o letaje Okpoko Ojejoje ono ẹnya.


\par }{\SH Aadzọfuta ndu Ízurẹlu l'ẹka ndu Filisutayịnu
\par }
{\PP \VS{2}O tewaru ẹnya; mbụ ruwa ụkporo afa k'ọphu Okpoko Ọgba-ndzụ ono shi nọduta lẹ Kiriyatu-Jerimu. Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụkowa gudewa ẹkwa; l'achọ Ojejoje.


\par }{\PP \VS{3}Tọ dụ iya bụ; Sámẹlu abya ekfuru ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; sụ: “Ọ -bụru l'unu gudewa obu unu l'ọ ha alakfuta Ojejoje; unu ewoshia agwa ndu ọhodo; mẹ agwa Ashera ono. Unu kpọru obu unu ye l'ẹke Ojejoje nọ; t'ọ bụru iya kpụu bẹ unu a-nọdu abaru ẹja; k'ọphu ọo-nafụta unu l'ẹka ndu Filisutayịnu.”

\VS{4}Ya ndono; ndu Ízurẹlu ewofukota agwa Bálụ; mẹ kẹ Ashịtoretu, ẹphe dobegbaaru; bya abalahaaru Ojejoje nwẹnkinyi iya ẹja.


\par }{\PP \VS{5}Sámẹlu asụ: “Unu dzua lẹ Mízupa unubẹ ndu Ízurẹlu l'unu ha; tẹ mu kfuru nụ Ojejoje l'okfu ẹhu unu.”

\VS{6}L'ẹphe dzukotsuaru lẹ Mízupa; bẹ ẹphe kutaru mini wụshia l'alị l'ifu Ojejoje. Ẹphe aswịa aswịswi; nọdu l'ẹke ono kfushia iphe, dụ ẹji ẹphe meshiru; sụ: “L'ẹphe meswewaru Ojejoje.” Yọ bụru Sámẹlu bụ onye ishi ndu Ízurẹlu lẹ Mízupa.


\par }{\PP \VS{7}Ndu Filisutayịnu anụlephu lẹ ndu Ízurẹlu dzuru lẹ Mízupa; ndu ishi ndu Filisutayịnu ejeshia t'ẹphe je etso ẹphe ọgu. Ndu Ízurẹlu anụ l'iya phụ; egvu ndu Filisutayịnu egude ẹphe.

\VS{8}Ndu Ízurẹlu asụ Sámẹlu: “Ba ahakwa ọraku Ojejoje, bụ Nchileke ayi l'okfu ẹhu ayi; k'ọphu ọo-gbafụta ayi l'ẹka ndu Filisutayịnu!”

\VS{9}Sámẹlu ekwe; bya ewota nwatụru, angụkwadu ẹra gwooru Ojejoje ngwẹja-ukfuru. Yọ bya araku Ojejoje l'okfu ẹhu ndu Ízurẹlu; Ojejoje anụa olu iya.

\VS{10}Yo gudekwadua ngwẹja-ukfuru ono l'ẹka l'egwo; ndu Filisutayịnu abyakfutashia ndu Ízurẹlu ọgu. Ojejoje egude egbe-igwe gbọoru ndu Filisutayịnu ọgbo mbọku ono; ẹphe atsụhu egvu gbaa nanụ nanụ.

\VS{11}Ndu Ízurẹlu awụfuta lẹ Mízupa; chịru ẹphe tụgburu; l'egbutsushi ẹphe l'ụzo jeye lẹ mkpọda Bẹ́tu-Karu.


\par }{\PP \VS{12}Tọ dụ iya bụ; Sámẹlu eworu mkpuma sụbe l'echi Mízupa; mẹ Shẹnu; woru ẹke ono gụa Ebeníza;\FTNT{*}{{\FR 7:12 }{\FR{7:12
}}{\FT{Iphe Ebeniza bụ bụ “n-yemẹka”.}}} sụ: “Jeye nta-a bẹ Ojejoje eyeleruphu ayi ẹka.” Iphe, Ebeniza bụ bụ “mkpuma n-yemẹka.”

\VS{13}Yọ bụru iya bụ lẹ ndu Ízurẹlu akapyabẹ ndu Filisutayịnu; ẹphe ta byahẹ ọgu ọ-lụa-ọlaa ọdo lẹ Ízurẹlu. Ojejoje anọdulephu l'ada ndu Filisutayịnu ẹka l'ẹhu l'ẹge Sámẹlu nọta-beru ndzụ.

\VS{14}Tsube lẹ Ẹ́kuronu jeye lẹ Gatụ, bụkota mkpụkpu, ndu Filistayịnu shi naa ndu Ízurẹlu l'ọgu bẹ ndu Ízurẹlu byaru bya anaphutakota ẹphe azụ ọdo. Ndu Ízurẹlu anafụtakota ndu ẹphe l'ẹphe bu obutobu l'ẹka ndu Filisutayịnu. Nchị abya adụ ndu Ízurẹlu; ẹphe lẹ ndu Amọru ndoo.


\par }{\PP \VS{15}Sámẹlu bụ iya bụru ndu Ízurẹlu ọgbo ikpe jeye l'ẹge ọ nọ-beru.

\VS{16}Afa-l'afa ha b'o shije lẹ Bẹ́telu jeye lẹ Gíligalu; lụfu lẹ Mízupa; l'edoshiru ndu Ízurẹlu okfu l'ẹke ono l'ọ ha.

\VS{17}Ọle ọobuje; o -jee l'o jeru; yọ laphuta azụ lẹ Ráma, bụ ẹke ufu iya nọ. Yọ bụru l'ẹke ono bẹ ọonoduje edoshiru ndu Ízurẹlu okfu. Ọ kpụru Ojejoje ẹnya-ngwẹja l'ẹke ono.




\par }\Chap{8}{\SH Ndu Ízurẹlu achọ onye a-bụru ẹphe eze
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sámẹlu akahụlephu; bya agụa ụnwegirima iya ndu k'unwoke t'ẹphe bụru ndu ọgbo ikpe ndu Ízurẹlu.

\VS{2}Ẹpha ọkpara iya bụ Jówẹlu; otsota iya abụru Abíja. Ẹke ẹphe shi nọdu bụru ndu ọgbo ikpe bụ Besheba.

\VS{3}Obenu l'ụnwu iya ono te tsodu ụbeka iya. Ẹphe gharu ifu; wata ọcho uru l'ụzo, ẹ-te vudodu nhamụnha; l'eri ẹka-azụ; l'ekpe ẹjo ikpe.


\par }{\PP \VS{4}Ndu bụ ọgurenya ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha abya edzukobe; jekfushia Sámẹlu lẹ Ráma.

\VS{5}Ẹphe asụ iya: “Lenu: nta-a b'ị kahụwaru; ụnwu ngu te etso ụbeka ngu. Nta-a kwa t'ị tụaru ayi ẹka l'onye a-bụru ayi eze ẹge ono iphe bụ mbakeshi ndu ọphu nwegbaaru ono.”

\VS{6}Obenu l'onanu, ẹphe kfuru Sámẹlu “t'ọ nụ ẹphe eze, a-nọdu achị ẹphe” ono bẹ dụru iya ẹji. Yo wota iya ye Ojejoje l'ẹka.

\VS{7}Ojejoje asụ Sámẹlu: “T'ọ ngabẹkwaru ndu ono nchị l'iphe, bụ iphe, ẹphe ekfuru iya. L'ẹ tọ bụkwa nggụbedua bẹ ẹphe jịkaru; ọ kwa yẹbe Ojejoje bẹ ẹphe jịkaru tẹ ya ba abụheru ẹphe eze.

\VS{8}Ọ bụ ẹge ono bẹ ẹphe shi keshinu mbọku, ya dufutaru ẹphe lẹ Íjiputu meta jeye ntanụ-a; k'ọphu bụ l'ẹphe gwọberu yẹbe Ojejoje; balaharu agwa ndu ọdo ẹja. Ọ kwaphụ ẹge ono bẹ ẹphe gwọberu nggụbedua nta-a.

\VS{9}Geeruru ẹphe nchị l'iphe, ẹphe ekfu. Ọlobu; nmashikwaaru ẹphe ọkwa ike; mee t'ẹphe maru ẹge eze ono, a-nọdu achị ẹphe ono e-me ẹphe.”


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; Sámẹlu abya achịko iphe ono, Ojejoje kfuru ono kfuaru ndu ono, ekfu t'ọ nụ ẹphe eze, a-nọdu achị ẹphe ono.

\VS{11}Yọ sụ ẹphe: “Ọwaa iphe, eze ono, a-nọdu achị unu ono a-nọdu eme unu: Ọo-chịta ụnwegirima unu; ndu k'unwoke dobe t'ẹphe gbajẹru iya ụgbo-ịnya; mẹ ịnya l'onwiya gude ejeru iya ozi. Yọ bụru ẹphe a-nọdu evuru ụgbo-ịnya ono ụzo.

\VS{12}O nweru ndu ọphu oo-zi t'ẹphe chịjeru iya ụkporo ụnu ndu sọja labụ l'ụkporo iri iri; nweru ndu ọphu a-nọdu achị ụkporo ndu sọja labụ lẹ ndu sọja iri iri; nweru ndu ọphu a-nọdu akọru iya ọkori; mẹ ndu ọphu a-nọdu akpataru iya iphe o meberu l'alị; mẹ ndu ọphu a-nọdu eme ngwa-ọgu; mẹ ngwa, etsoje ụgbo-ịnya.

\VS{13}Ọo-chịru ụnwegirima unu ndu k'ụnwanyi; ye t'ẹphe meje manụ mbeleke; shije nri; m'ọ bụ gheje iphe.

\VS{14}Ọo-nashịkota unu alị unu; mẹ mgbo vayịnu unu; mẹ mgbabu olivu unu ọphu kakọta mma; nụ ndu ozi iya.

\VS{15}Witu unu; mẹ akpụru vayịnu unu bẹ oo-ke ụzo iri; vuta ụzo lanụ nụ ndu ishi l'ozi iya; mẹ ụnwu-mbọyi iya.

\VS{16}Ohu unu ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi; eswi unu; mẹ nkakfụ-ịgara unu ndu ọphu kagee oshihu ike bẹ ọo-chịtakota t'ẹphe jejeru iya ozi.

\VS{17}Atụru unu; mẹ eghu unu bẹ oo-ke ụzo iri; ruta ụzo lanụ iya; unubẹdua l'onwunu atụko l'ejeru iya ozi.

\VS{18}O -rua teke ono; bẹ unu a-rangarahụkwaa t'a nafụta unu l'ẹka onye ono, unu gude ẹka unu fọta t'ọ bụru unu eze ono; ọbule Ojejoje ta angakwarụ unu nchị teke ono.”


\par }{\PP \VS{19}Obenu lẹ ndu ono dahụru Sámẹlu nkịchi; sụ iya: “Wawa; l'ẹphe chọru onye a-bụru ẹphe eze;

\VS{20}k'ọphu ẹphe a-dụ l'ọ bụ iphe bụ mbakeshi ọdo; nweru eze, a-nọdu achị ẹphe; vutajeru ẹphe ụzo l'ọgu.”

\VS{21}Sámẹlu anụkota iphemiphe ọbule ono, ndu ono kfuru ono; tụko iya l'ọ ba kfuaru Ojejoje.

\VS{22}Ojejoje asụ Sámẹlu: “Meeru ẹphe iphe, ẹphe kfuru; nụ ẹphe onye a-bụru ẹphe eze.”

\par }{\PP Tọ dụ iya bụ; Sámẹlu asụ unwoke Ízurẹlu: “T'onyenọnu lakwa mkpụkpu ẹke o shi.”




\par }\Chap{9}{\SH Sámẹlu ete Sọlu manụ l'ishi
\par }
{\PP \VerseOne{1}O nweru nwoke, bụ onye ikfu Bénjaminu. Ẹpha nwoke ọbu bụ Kishi Abiyẹlu. Abiyẹlu bụ nwatibe Zerọ; Zerọ abụru nwatibe Bekoratu; Bekoratu abụru nwatibe Afaya onye Bénjaminu. Kishi ono bụ onye nweru ẹku.

\VS{2}Kishi mụru nwata nwoke, aza Sọlu. Sọlu bụ nwokoro; matabe mma; k'ọphu bụ l'ẹ to nwedu onye aatụ eyeru iya l'alị Ízurẹlu. Onye vutanukaru evuta ebeje iya l'ukuvu.


\par }{\PP \VS{3}Yo be teke nkakfụ-ịgara Kishi, bụ nna Sọlu phushihuru; Kishi asụ nwatibe iya ono; mbụ Sọlu: “T'o duta nwozi lanụ tẹ yẹ l'iya je achọo nkakfụ-ịgara ono.”

\VS{4}Ẹphe atụgbua; bya atụjahụ alị ugvu Ífuremu; bya atụjahụ alị Shalisha; ẹphe ta phụ iya. Ẹphe abya etsogburu ụzo alị ndu Shaalimu; to nwe nkakfụ-ịgara ono, ọphu nọ l'ẹke ono. Ẹphe atụko ẹke iya kẹ Bénjaminu jekota; ẹphe ta phụ iya.

\VS{5}Ẹphe erulephu l'alị Zufu; Sọlu ekfuaru nwozi ono yẹle iya yi ono; sụ iya: “Bya t'ẹphe la; ọdumeka bẹ nna iya a-hakwa kẹ nkakfụ-ịgara; rịlahaa nk'ẹphe.”


\par }{\PP \VS{6}Nwozi ono asụ iya: “T'o lenu; l'o nwekwaru onye kẹ Nchileke, bu lẹ mkpụkpu-wa. Ọ bụ onye aakwabẹ ugvu; bya eyeru l'iphemiphe ọbule, o kfuru erekotaje. T'ayi jeedukwa ẹke ono; je amaru: ?m'oo-koshi ayi ẹge ayi e-shi iya.”


\par }{\PP \VS{7}Sọlu asụ iya: “?Nanụ iphe ayi a-nụ nwoke ọbu; mẹ ayi -jee? Nri, nọ lẹ nwẹda ayi gvụwaru; to nwe iphe, ayi a-nyako onye kẹ Nchileke ono. ?Nanụ ẹge ee-me t'ẹka ayi l'iya tụgba?”


\par }{\PP \VS{8}Nwozi ono abya eyeeru Sọlu ọnu ọdo; sụ iya: “Lenu; iphe, nọ mu l'ẹka kwa nkere-ẹno ẹkpa mkpọla-ọcha lanụ. Mu e-woru iya nụ onye kẹ Nchileke ono; k'ọphu ọo-karụ ayi ụzo, ayi e-shi iya.”

\VS{9}L'ọdungu l'alị Ízurẹlu; shi abụje: madzụ -je ọjita Nchileke iphe; yọ sụ: “Unu bya t'ayi jekfu onye àphụ̀;” kẹle ndu ono, eekuje ndu nkfuchiru Nchileke nta-a ono b'e shi ekuje ndu àphụ̀ teke ono.


\par }{\PP \VS{10}Sọlu asụ nwozi iya ono l'ọ dụ mma; t'ọ bya t'ẹphe je: Ya ndono; yọ bụru ẹphe oje mkpụkpu ono, onye kẹ Nchileke bu ono.


\par }{\PP \VS{11}L'ẹphe enyikpelephu ùgvù abahụ lẹ mkpụkpu ono bẹ ẹphe l'ụnwu-mgbọko, eje okuta mini dzudaru. Ẹphe ajịa ẹphe mẹ onye àphụ̀ ono; ?ọono-ọ?

\VS{12}Ụnwu-mgbọko ono asụ ẹphe: “L'ọ nọkwa-a. L'ọ nọ unu l'ụzo ifu. Unu lọbekwa alọbe. Ọ bụ-a ntanụ b'ọ byaru mkpụkpu ayi; kẹle ndu ndu-ayi egwo ngwẹja l'ẹke eegwoje ẹja.

\VS{13}Unu -bebe abahụ lẹ mkpụkpu ono bẹ unu a-phụ iya-a; tẹmanu yo jeshia ori nri l'eli ẹke eegwoje ẹja. Kẹle ndu ono te erikwa nri jeye teke ọo-bya bya agọru ọnu-ọma ye l'ẹja ono, e gworu ono. Teke e metsuaru; tẹmanu ndu e kuru eriwaru nri. Unu tụgbua nta-a; l'unu a-phụ iya-a!”

\VS{14}Ẹphe atụgbua bahụ lẹ mkpụkpu ono. Abahụ, ẹphe abahụ lẹ mkpụkpu ono; bụwa Sámẹlu l'ẹke ooje abyakfuta ẹphe; eje ala l'eli ẹke eegwoje ẹja.


\par }{\PP \VS{15}Obenu lẹ Ojejoje koshihawaru Sámẹlu iphe ono ụnyaphua ya; sụ:

\VS{16}“L'egbe nta-a echile; bẹ mu e-zi nwoke, shi l'ikfu ndu Bénjaminu t'ọ byakfuta ngu. Teke o ruru; nggu etee ya manụ t'ọ bụru onye ishi, a-nọdu achị ndu nke mu, bụ Ízurẹlu. Ọ bụ iya a-nafụta ẹphe l'ẹka ndu Filisutayịnu. Lẹ mu lewaru ndu nke mu ẹnya; ẹkwa, ẹpha ara eruwa mu nchị.”


\par }{\PP \VS{17}Aphụphu, Sámẹlu aphụ Sọlu bẹ Ojejoje sụru iya: “Lekwa nwoke ono, ya kfuru ngu okfu iya ono; ọo ya a-chị ndibe ya.”

\VS{18}Tọ dụ iya bụ; Sọlu abya ejekfu Sámẹlu l'ẹke, eeshije abata lẹ mkpụkpu ono; sụ iya: “Byiko; kanụru mu ẹke ụlo onye àphụ̀ ono nọ.”


\par }{\PP \VS{19}Sámẹlu asụ iya: “L'ọ kwa yẹbedua bụ onye àphụ̀ ono. Vuru mu ụzo nyihu eli ẹke ono, eegwoje ẹja ono; lẹ ntanụ ọwaa; bẹ nggu l'iya e-rigba nri. O -be l'ụtsu; mu ahaa unu t'unu la; mu akawaru ngu rụ iphe, nọ ngu l'obu.

\VS{20}A bya lẹ kẹ nkakfụ-ịgara unu ono, phushihuru nụ keshinu abalị ẹto ọphu sweru nụ; t'obu rua unu alị; kẹ l'a phụwaru iya. ?Tọ bụdunua l'ẹke ị nọ; mẹ l'ọnu-ụlo nna ngu bẹ ndu Ízurẹlu chịru obu tụpyaa?”


\par }{\PP \VS{21}Sọlu asụ iya: “?Ya ta bụdunua onye Bénjaminu, bụ ikfu ọphu, kakọta nwanshị lẹ Ízurẹlu. ?Tọ bụdunua ufu nk'ẹphe kakọta nwanshị l'ikfu Bénjaminu. ?Bụ ngụnu kparụ iphe iikfuru mu egbe iphe ọwaa?”


\par }{\PP \VS{22}Sámẹlu abya eduta Sọlu yẹle nwozi iya bahụ l'ọgbodo-ụlo ẹke ono, eegwoje ẹja ono; bya eworu ẹphe dobe t'ẹphe nọdu l'ishi ndu ono, e yeru t'ẹphe bya, bụ ndu ruru ụkporo ụmadzu l'ụmadzu iri ono.

\VS{23}Sámẹlu abya ekfuaru onye eshi nri; sụ iya: “T'o wota nụ anụ ono, ya nụru iya ono; mbụ ọphu, ya sụru t'o dobe iche phụ”

\VS{24}Onye ono, eshi nri ono abya ewolia ụtakfu anụ ono yẹle iphe, tukoru iya nụ; doberu Sọlu l'ifu. Sámẹlu asụ: “Ọwaa iphe, e doberu ngu. Ria ya; kẹ l'e dobehawaru ngu iya rụ teke ono, ya sụru: ‘L'o nweru ndu, ya kuru ẹbyee ono.’ ”

\par }{\PP Ya ndono; Sọlu yẹle Sámẹlu erigba nri mbọku ono.

\VS{25}E metsua; ẹphe eshi l'eli ẹke ono, eegwoje ẹja ono lụfuta bahụshia l'ime mkpụkpu. Sámẹlu yẹle Sọlu anọdu l'eli ụlo iya kọo akọ.


\par }{\PP \VS{26}Ẹphe abya etehu l'ọnmewa ụtsu teke nchi abọhuwa; Sámẹlu ekua Sọlu l'eli ụlo ono; sụ iya: “Gbeshi tẹ ya dube ngu.” Sọlu egbeshi yẹle Sámẹlu alụfushia etezi.

\VS{27}Ẹphe abyadẹ ọlufu l'ògè mkpụkpu ono; Sámẹlu asụ Sọlu: “T'o kfuru nwozi iya ono t'ọ tụgbua; vuru ayi ụzo. Nggụbedua angabe nwanshị; k'ọphu ya e-zi ngu ozi, Nchileke ziru.” Nwozi ono abya evuta ụzo tụgbua.




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Sámẹlu ewota ekpemu manụ ono wụa Sọlu l'ishi; bya etsutsua ya ọnu; sụ: “Ojejoje bẹ wụwaru ngu manụ l'ishi t'ị bụru onye ishi, a-nọdu edu ndu nk'iya, bụ Ízurẹlu. Ịi-bụ onye ishi ndu kẹ Ojejoje; dzọfuta ẹphe l'ẹka ndu ọhogu, gbaru ẹphe mgburumgburu. Ọwaa a-bụru iphe-ọhubama, e-koshi l'ọo Ojejoje fọtaru ngu t'ọ bụru nggu a-nọdu edu ndu ono, bụ òkè-iphe kẹ yẹbe Ojejoje ono.

\VS{2}Ị -halẹ mu phụ; shi l'ẹke-a tụgbua ntanụ-a b'o nweru unwoke labụ, nggu l'ẹphe e-dzuda lẹ mgboro ili Rechẹlu lẹ Zeluza l'ókè-alị ndu Bénjaminu. Ẹphe a-sụ ngu lẹ nkakfụ-ịgara ono, i jeru achọcho ono b'a phụakwaru. Lẹ nna ngu ta arịhekwa kẹ nkakfụ-ịgara; o gbekwanu bụru ọriri ẹhu ngu jiru iya ẹhu. Ajị iya abụru: ‘?Bụ ngụnu bẹ ya e-me lẹ kẹ nwatibe iya-a?’ ”


\par }{\PP \VS{3}“Ọ bụ l'ẹke ono bẹ ii-shiwaru lụfu l'ukfu oke oshi, nọ lẹ Tábọ. L'ẹke ono bẹ nggu l'unwoke ẹto, eje Betẹlu oje ọbaru Ojejoje ẹja e-dzuda. Onye lanụ a-kpụru ụnwu-eghu ẹto; onye ọphu achịru ishi buredi ẹto; onye ọphu aparụ otumu mẹe.

\VS{4}Ẹphe e-kele nggu ekele; chịru ishi buredi labụ, ịi-nata; nụ ngu.

\VS{5}E -megee; bẹ ii-je l'ugvu Nchileke lẹ Gíbiya l'ọdu sọja ndu Filisutayịnu. I -rudelephu mkpụkpu ono bẹ ịi-phụ ndu nkfuchiru Nchileke l'ẹke ẹphe dzeberu; shi l'eli ẹke eegwoje ẹja; chịru ogumogu; mẹ nkwa; mẹ opu; mẹ une l'akụ; eje l'ụzo; l'ekfuchiru Nchileke.

\VS{6}Ume Ojejoje e-gude ike bya ngu l'ẹhu; nggu etsoru ẹphe kfuchilahaaru Nchileke; nggu agbanwee; ghọo onye dụ iche.

\VS{7}Iphe-ọhubama-a -metsulephu; mee iphe, bụ iphe ị maru l'ọ dụ mma; kẹle Nchileke nọkwa-a swiru ngu eswiru.


\par }{\PP \VS{8}“Ọo ya bụ; t'i vuru mu ụzo jeshia Gíligalu. Mu a-byakfuta ngu-a l'ẹke ono; bya egwoo ngwẹja-ukfuru; mẹ ngwẹja ẹhu-agu. Ọ bụ l'ii-che abalị ẹsaa jeye tẹ mu byakfuta ngu bya ekoshi ngu iphe, ii-me.”


\par }{\PP \VS{9}Sọlu aghachi tẹ ya haa Sámẹlu tụgbua; Nchileke agbanwee ya obu; iphe-ọhubama ono emekota mbọku ono.

\VS{10}Ẹphe erua Gíbiya; ẹphe lẹ ndu nkfuchiru Nchileke, dzeberu edzebe abya edzuda. Ume Nchileke abya iya l'ẹhu k'ike ike; ẹphe l'iya atụko kfuchilahaaru Nchileke.

\VS{11}Ndu mahawaru iya nụ aphụa ẹge yẹle ndu nkfuchiru Nchileke tụko ekfuchiru Nchileke; ẹphe ajịlahaa onwẹphe; sụ: “?Bụkwa ole bẹ dakfutaru nwatibe Kishi ẹge-a? Sọlu; ?o tsofua lẹ ndu nkfuchiru Nchileke tọo?”

\VS{12}Nwoke, bu l'ẹke ono ajị: “?Bụ onye bụ nna ẹphe?” Ọ bụ l'ẹke ono; bẹ ẹtu ono shi, aanmajẹ; sụ: “Sọlu; ?o tsofua lẹ ndu nkfuchiru Nchileke tọo?”

\VS{13}Sọlu ekfuchitsuaru Nchileke ono; tụgbua jeshia l'ẹke eegwoje ẹja.


\par }{\PP \VS{14}Nwunne nna Sọlu bya ajị yẹle nwozi iya ono ẹke ẹphe shi jee.

\par }{\PP Sọlu asụ: “L'ẹphe shikwa je ọcho nkakfụ-ịgara-wa. Ẹphe achọnyaa ya; bya amaru l'ẹphe ta aphụdu iya; chọru Sámẹlu jeshia.”


\par }{\PP \VS{15}Nwunne nna Sọlu ono asụ iya: “?Bụkwanu ngụnu bẹ Sámẹlu kfuru unu?”


\par }{\PP \VS{16}Sọlu asụ iya: “O kfuru iya ayi kfushia ya ike l'a phụkotawaru nkakfụ-ịgara ọbu.” Obenu l'ẹ to kfukwanuru iya iphe phụ, Sámẹlu kfuru iya lẹ k'ọburu eze phụ.


\par }{\SH Eeme Sọlu eze ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{17}Sámẹlu abya ekua ndu Ízurẹlu l'ifu Ojejoje lẹ Mízupa;

\VS{18}sụ ẹphe: “Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu sụru: ‘Ya dufutaru ndu Ízurẹlu lẹ Íjiputu; nafụta unu l'ẹka ndu Íjiputu; mẹwaru l'ẹka ndu alị ndu ọdo, shi akpa unu ẹhu.’

\VS{19}Obenu lẹ nta-a bẹ unu jịkaru Nchileke unu ono, adzọfutaje unu l'oke iphe-ẹhuka; mẹ l'oke aphụ ono. Unu egude ọnu unu; sụ: ‘Waawa; l'ọ bụ t'e doberu unu onye a-bụru unu eze.’ Nta-a bụ; unu doo onwunu l'ikfu l'ikfu; mẹ l'ufu l'ufu wofuta l'ifu Ojejoje.”


\par }{\PP \VS{20}Sámẹlu achịkobetsua ikfu ndu Ízurẹlu l'ẹke lanụ ono; yọ bụru ikfu kẹ Bénjaminu b'a fọtaru.

\VS{21}Yọ bya achịkobe ndu ikfu Bénjaminu ono l'ufu l'ufu l'ifu Nchileke; yọ bụru ndu ufu kẹ Matiri b'a fọtaru. E megee; yọ bụru Sọlu Kishi b'a fọtaru. A chọde iya; ta phụhe iya.

\VS{22}Ẹphe abya eje ajịtafua l'ifu Ojejoje: “?Mẹ onye ọbu; ọ byawaru l'ẹke ono tọo?”

\par }{\PP Ojejoje asụ: “Ii-ye; l'o domiru onwiya l'ẹke ivu kụru.”


\par }{\PP \VS{23}Ẹphe egude ọso je akpụfuta iya. Yọ bụru iya kakọta ndu ọphu l'eli; k'ọphu bụ l'onye vutanukaru evuta beru iya l'ukuvu.

\VS{24}Sámẹlu abya asụ ndu nọkota l'ẹke ono: “Unu lewaru onye Ojejoje fọtaru. Ẹ to nwekwa onye dụ l'ọ bụ iya lẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha.”

\par }{\PP Ndu ono azụa ya; sụ: “Ndzụ ngu ndzụ ogologo; nggụbe eze!”


\par }{\PP \VS{25}Sámẹlu abya ekfuaru ndu Ízurẹlu ekemu, a-nọdu achị nụ lẹ k'onye eze ono. Yọ bya edee ya edede l'ẹkwo; woru iya dobe l'ifu Ojejoje. Sámẹlu emetsua; haa ẹphe; onyenọnu alashia.

\VS{26}Sọlu alashikwaaphu l'ufu iya lẹ Gíbiya. Ndu mkparawa, Nchileke yeru iya l'obu etsoru iya.

\VS{27}Obenu l'o nweru ndu mkpaka sụru “?Nanụ ẹge onye ọwananu e-shi dzọfuta ẹphe?” Ẹphe akpọo ya ẹbo-ẹbo-l'afụ; to nwe iphe, ẹphe nụru iya. Obenu lẹ Sọlu dakpẹleruphu ashị.




\par }\Chap{11}{\SH Sọlu anafụta mkpụkpu Jábẹshi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Nahashi, bụ eze ndu Amọnu atụgbua je ekee ọgu; yechia Jábẹshi-Gíledu. Ndu Jábẹshi l'ẹphe ha asụ iya: “T'ẹphe l'iya gbanụa ndzụ t'ẹphe nọdu iya l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{2}Eze ndu Amọnu ono; mbụ Nahashi sụru ẹphe: “Tẹmanu unu l'ẹphe agbaa ndzụ bụlephu mẹ ya swọshikotaru unu ẹnya ẹka-ụtara l'unu ha; shi ẹge ono meru iphe-iphere kpua ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha.”


\par }{\PP \VS{3}Ndu bụ ọgurenya ndu Jábẹshi asụ iya: “T'ọ nụ ẹphe abalị ẹsaa t'ẹphe ye ndu ozi t'ẹphe je ezikota iya l'alị Ízurẹlu. Ọ -bụru l'e to nwedu onye a-dzọfuta ẹphe; ẹphe achịko nụ wụru byakfutashia ngu.”


\par }{\PP \VS{4}Tọ dụ iya bụ; ndu ozi ono erua Gíbiya, bụ iya bụ mkpụkpu ẹke Sọlu bu; bya ekfuaru ndu ono iphe ono. Ẹphe atụa ụzu-ẹkwa.

\VS{5}Yọ bụleruphu teke ono bẹ Sọlu shi l'ẹgu chịru oke eswi l'alata. Yọ jị ẹphe ẹge ọ dụ bẹ ụzu-ẹkwa ada ẹge ono. Ẹphe abya ekfuaru iya iphe ono, ndu Jábẹshi kfuru ono.

\VS{6}Sọlu anụtsua iphe ono, ẹphe kfuru ono; Ume Nchileke abya iya l'ẹhu k'ẹhuka k'ẹhuka; ẹhu agbanwuhu iya ọku.

\VS{7}Yọ kpụta oke-eswi labụ gbua; bya ebushia anụ iya ebushi; chịru nụ ndu ozi t'ẹphe koshikota iya l'alị Ízurẹlu l'ọ ha. Ẹphe ara iya arara; l'asụje: “Ọ kwa ẹge-a bẹ ee-me oke-eswi onye, ẹ te ekwedu otso Sọlu yẹle Sámẹlu.”

\par }{\PP Yo mee; egvu Ojejoje abya ẹphe l'ẹhu; ẹphe awụfutakota.

\VS{8}Sọlu abya agụkota ẹphe ọgu lẹ Bẹzeku. Ndu kẹ Ízurẹlu dụ ụnu ụmadzu ụnu; l'ụkporo ụnu madzụ iri l'ẹsaa l'ụnu madzụ iri.\FTNT{*}{{\FR 11:8 }{\FR{11:8
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 300,000.}}} Ndu kẹ Júda adụ ụkporo ụnu madzụ ẹto l'ụmadzu iri l'ise.\FTNT{†}{{\FR 11:8 }{\FR{11:8
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 30,000.}}}

\VS{9}Ẹphe abya ezia ndu ozi ono, byaru nụ phụ; sụ ẹphe: “Unu zia unwoke Jábẹshi-Gíledu l'aa-nafụta ẹphe echile teke anwụ shihuleruphu ike.” Ẹhu atsọo ndu Jábẹshi ẹna lẹ ndu ozi ono jetsuaru je ezia ẹphe ozi ono.

\VS{10}Ndu Jábẹshi abya asụ ndu Amọnu: “L'o -be echile bẹ ayi a-wụ-kfuta unu; t'unu mee ayi ẹge dụ unu mma.”


\par }{\PP \VS{11}Yo be echile iya; Sọlu eworu ndu nk'iya kee uzi ẹto. A bya erua teke eecheje nche ikperazụ l'ẹnyashi; ẹphe awụba l'ọdu ndu Amọnu je egbua ẹphe pyaapyaa jeye anwụ eswe eshihu ike. Ndu ọphu phọduru nụ; agbaa nanụ nanụ; k'ọphu bụ l'e to nwedu onye yẹle ibe iya gbaru ẹkalanu.


\par }{\PP \VS{12}Tọ dụ iya bụ; ndu ono abya asụ Sámẹlu: “?Nanụ ndu ono, jịru mẹ Sọlu a-dụa ike chịa ẹphe ono? Dufutaru ayi ndu ono t'ayi gbushia.”


\par }{\PP \VS{13}Sọlu asụ ẹphe: “L'e to nwedu onye eegbu egbugbu ntanụ; kẹ l'ọ bụ ntanụ bẹ Ojejoje nafụtaru ndu Ízurẹlu.”

\VS{14}Sámẹlu bya asụ ndu ono: “Unu bya t'ayi je Gíligalu; je emee t'aba-eze iya ono kabaaru evuru ire l'ẹke ono.”

\VS{15}Tọ dụ iya bụ; ẹphe achịko l'ẹphe ha jeshia Gíligalu je anọdu Ojejoje l'ifu chia Sọlu eze. Ẹphe bya egwooru Ojejoje ngwẹja ẹhu-agu l'ẹke ono. Sọlu; mẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko tee ẹswa nshinu l'ẹke ono.




\par }\Chap{12}{\SH Okfu ikperazụ, Sámẹlu kfuru nụ ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sámẹlu abya ekfuarụ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; sụ ẹphe: “Mu nụkotaru iphe bụ iphe, unu kfuru mu l'ọ ha; bya ewofutawaru unu eze, a-nọdu achị unu.

\VS{2}Nta-a bẹ unu nwewaa eze, a-nọdu edu unu. Mbẹdua l'onwomu kahụwaru nụ; ishi abụwaru mu ishi-ẹwo Ụnwu mu unwoke bẹ unu l'ẹphe chịkokwaru nọdu. Mu shi lẹ nwata duta unu jeye ntanụ-a.

\VS{3}Unu lenu; ọwaa mu ndọ-ọ. Unu gbaaru mu ekebe l'ifu Ojejoje; mẹ l'ifu onye ono, ọ wụru manụ l'ishi ono l'ọo ọwaa bụ iphe, dụ ẹji, mu yejeru ẹka. ?Bụ eswi onye bẹ mu kpụtajeru? ?Tọo nkakfụ-ịgara onye bẹ mu kpụtajeru? ?Bụ onye bẹ mu kputajeru? ?Bụ onye bẹ mu kpajẹru ẹhu? ?Bụ onye bẹ mu natajẹru ẹka-azụ; ẹge ee-shi tẹ mu mee ẹnya l'ẹ to nwedu iphe, mu phụru? Ọ -bụru l'o nweru iphe ono ọphu mu yejeru ẹka; t'e kfua ya; mu e-mekwazia ẹke mu mesweru.”


\par }{\PP \VS{4}Ẹphe asụ iya: “Ẹ ti kputabukwaa ayi; ọphu ị kpabụkwaa ayi ẹhu; ọphu o nwekwa onye ị natajẹru iphe iya.”


\par }{\PP \VS{5}Sámẹlu asụ ẹphe: “L'ọ kwa Ojejoje bụ onye ekebe ntanụ. Onye-a, e chiru eze ntanụ-a abụkwaruphu onye ekebe; l'e to nwedu iphe, unu agbabe ọkpa ebo mu ibo.”

\par }{\PP Ẹphe azụa; sụ: “L'ọo ya bụ onye ekebe.”


\par }{\PP \VS{6}Sámẹlu asụ ndu ono: “Obenu lẹ Ojejoje bẹ fọfutaru Mósisu yẹle Érọnu; bya edufutakwaphu nna unu oche phẹ Íjiputu.

\VS{7}Ọo ya bụ; unu vudokwa ẹge unu vudo; tẹ mu nyataru unu l'ifu Ojejoje iphe ono, bụkota iphe, dụ mma, Ojejoje meshiru unu; mẹ lẹ nna unu oche phẹ ono.


\par }{\PP \VS{8}“Teke Jékọpu latsụaru Íjiputu; nna unu phẹ abya araku Ojejoje t'ọ gbaaru ẹphe mkpu; bẹ Ojejoje yeru Mósisu yẹle Érọnu, bụ ndu dufutaru nna unu phẹ lẹ Íjiputu; bya emee; ẹphe eburu l'ẹke-a.


\par }{\PP \VS{9}“Obenu l'ẹphe zaharu Ojejoje, bụ Nchileke ẹphe; yo nwuru ẹphe ye l'ẹka Sizéra, bu onye ishi sọja ndu Házọ; yekwaphu ẹphe l'ẹka ndu Filisutayịnu; mẹ l'ẹka eze ndu Móabu, bụ ndu tsotsuaru ẹphe ọgu.

\VS{10}Ẹphe abya araku Ojejoje; sụ iya: ‘L'ayi meekwaru ẹjo iphe; kẹ l'ayi paru Ojejoje haa; balahaaru Bálụ; mẹ Ashịtoretu ẹja. Ọlobu; dzọfutaru ayi l'ẹka ndu ọhogu ayi l'ayi a-baru ngu-a ẹja.’

\VS{11}Ojejoje abya ezia Jeru-Bálụ; Baraku; Jefuta; mẹ Sámẹlu; gude ẹphe nafụta unu l'ẹka ndu ọhogu unu, nọ-pheru unu anọ-phe; unu abya eburu l'ẹhu-agu.


\par }{\PP \VS{12}“Yo be teke unu bya aphụa lẹ Nahashi, bụ eze ndu Amọnu bẹ abyawa unu otso ọgu; unu asụ mu: Waawa; l'unu chọru onye a-bụru unu eze; e gudekwaru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu gbe bụhawaruru eze unu.

\VS{13}Nta-a bụ t'unu phụ eze ọbu, unu fọtaru ọbu; mbụ onye ono, unu sụru t'a nụ unu ono. Unu phụ iya lẹ Ojejoje nụwaru unu onye eze ọbu.

\VS{14}Ọ -bụru l'unu a-nọdu atsụ Ojejoje egvu; l'abaru iya ẹja; l'anụru iya okfu; unu te ekwefuje íkè l'ome ekemu Ojejoje ono; mbụ unu l'eze ono, achị unu ono atụko l'etso Ojejoje, bụ Nchileke unu; bẹ ọo-dụkwa-a mma.

\VS{15}Obenu; ọ -bụru l'unu ta anụduru Ojejoje okfu; l'ekwefuru iya íkè l'ekemu, ọ tụru bẹ ọo-dakwa unu ẹka ẹge ono, ọ daru iya nna unu phẹ ono.


\par }{\PP \VS{16}“Nta-a bụ t'unu vudo l'ẹke, unu vudo; gude ẹnya unu phụ eze iphe, Ojejoje e-me.

\VS{17}?Tọ bụdu nta-a bẹ aakpajẹ witu? Mu a-kpọ-ku Ojejoje t'ọ tụa egbe-igwe; chia mini. Unu eshikwanu ẹge ono maru ẹge iphe, dụ ẹji, unu metaru l'ifu Ojejoje habe nshinu; mbụ lẹ k'onye eze ono, unu sụru t'a nụ unu ono.”


\par }{\PP \VS{18}Tọ dụ iya ya bụ; Sámẹlu abya akpọ-ku Ojejoje. Ojejoje atụa egbe-igwe; chịa mini mbọku ono. Ndu ono l'ẹphe ha awata ọtsu Ojejoje; mẹ Sámẹlu egvu; l'atsụshi iya ẹphe ike.

\VS{19}Ndu ono l'ẹphe ha asụ Sámẹlu: “Kfururu nụ Ojejoje, bụ Nchileke ngu l'okfu ẹhu ndu ozi ngu t'ayi ba anwụshihu; kẹ l'ayi byawaru bya wota k'ẹ t'ọ nụ ayi eze; yekobe l'ẹjo iphe ọphu, ayi mehawaru.”


\par }{\PP \VS{20}Sámẹlu asụ ẹphe: “Unu ba atsụshi egvu. Ọ bụ oswi-okfu l'unu mekotaru ẹjo iphe ono l'ọ ha; ọ bụ t'unu ba agwọbekwa otso Ojejoje. Unu gudechikwaa obu unu l'ọ ha baaru Ojejoje ẹja.

\VS{21}Unu ta aghakọbekwa; tsolahaa agwa, bụ iphe-manụ; mbụ l'ẹ to nwedu uru, ọoba; t'ọ bụ l'oo-gbe nafụta unu; kẹ l'ọ bụkota iphe-manụ.

\VS{22}Ojejoje e-gude k'ẹpha iya ono, ha nshinu ono; haa ndu nk'iya; kẹ l'ọ bụ l'ọ dụ iya mma b'o gude mee unu t'unu bụru ndu nk'iya.

\VS{23}A -bya lẹ mbẹdua; t'iphe ọphu e-me tẹ mu ba anọdu ekfu anụ Ojejoje l'okfu ẹhu unu; mbụ shi ẹge ono meswee Ojejoje ba abyakwa. Mu e-zi unu ụzo, dụ mma; bụru ụzo, gbaru nụ.

\VS{24}Ọ bụ l'ẹphu t'unu tsụje Ojejoje egvu; unu egude ire-lanụ; wofuta obu unu l'abaru iya ẹja. Unu nyatakwa eze iphe, o meeberu unu.

\VS{25}Ọle; ọ -bụru l'unu kwasẹru l'ome ẹjo iphe bẹ unu l'eze unu ọbu a-tụkokwa bụru ntụ-e kpofu.”




\par }\Chap{13}{\SH Sámẹlu alọ Sọlu ẹka lẹ nchị
\par }
{\PP \VerseOne{1}Iphe Sọlu gbaru bụ ụkporo afa l'afa iri teke ọ wataru achịchi. Yọ chịa ndu Ízurẹlu afa labụ;

\VS{2}bya afọta ndu Ízurẹlu ụnu unwoke ẹsaa l'ụkporo unwoke iri.\FTNT{*}{{\FR 13:2 }{\FR{13:2
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 3,000.}}} Ụnu unwoke ise b'ọ chịtaru swibe onwiya lẹ Mikumashi; mẹ l'alị ugvu Bẹ́telu. Yọ bya achịta ụnu unwoke labụ l'ụkporo iri swibe Jonátanu lẹ Gíbiya l'alị ndu Bénjaminu. Unwoke ndu ọphu b'ọ sụru onyenọnu t'ọ la.


\par }{\PP \VS{3}Jonátanu eje etso ndu Filisutayịnu ọgu lẹ nwọdu ọgu ẹphe, nọ lẹ Géba; yo rua ndu Filisutayịnu lẹ nchị. Sọlu abya egbua ụpyoku l'alị ono l'ọ ha: “Tẹ ndu Híburu nụkwaa ya!”

\VS{4}Ndu Ízurẹlu anụa lẹ Sọlu bẹ lụ-gbuwaru ndu Filisutayịnu lẹ nwọdu-ọgu ẹphe. Nta-a bẹ ndu Ízurẹlu dụwa ndu Filisutayịnu ashị l'ẹnya. A bya ekua ndu Ízurẹlu t'ẹphe jekfu Sọlu lẹ Gíligalu.


\par }{\PP \VS{5}Ndu Filisutayịnu abya edzukoo t'ẹphe tso ndu Ízurẹlu ọgu. Ẹphe gude ụgbo-ịnya ọgu, dụ ụkporo ụnu ẹto l'ụkporo ụnu iri l'ise; mẹ ndu ụgbo-ịnya, dụ ụnu madzụ iri l'ise.\FTNT{†}{{\FR 13:5 }{\FR{13:5
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 6,000.}}} Ndu sọja mmanu adụlephu l'ọ bụ eveve mgbogidi ẹnyimu. Ẹphe awụ-lihu je akwabẹ k'ọgu lẹ Mikumashi l'ụzo ẹnyanwu-ahata Bẹ́tu-Avenu. 
\VS{6}Ndu Ízurẹlu abya aphụa l'alị rụhuwaru arụhu; lẹ ndu nk'ẹphe b'a kariru ẹka; ẹphe eje eworu onwẹphe domishia l'ime ọgba; mẹ l'ime ẹkfukala; mẹ lẹ mkpuli oke mkpuma; mẹ l'ime iduma; mẹkpo l'ime ogvu mini.

\VS{7}O nweruru ndu Híburu ono ndu ọphu datsụaru azụ Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu bahụ l'alị Gádu; mẹ l'alị Gíledu.

\par }{\PP Sọlu anọ-kirishia lẹ Gíligalu. Ẹhu atụko anmatsụa ndu sọja ọphu yẹle iya yị kpakpakpa; l'ẹke ẹphe atsụ egvu.

\VS{8}Sọlu anọo l'ẹke ono abalị ẹsaa, bụ iya bụ oge, Sámẹlu tụru; ọ bụ lẹ Sámẹlu ta byakwanu Gíligalu. Ndu kẹ Sọlu awata agbakashịhu.

\VS{9}Ya ndono; Sọlu asụ: “T'e wotaru iya ngwẹja-ukfuru; mẹ ngwẹja ẹhu-agu ono.” Sọlu abya eworu ngwẹja-ukfuru ono gwoo.

\VS{10}Ọ kwadụa egwoghe, o gwoghe ngwẹja-ukfuru ono; Sámẹlu eruta. Sọlu egbeshi; jeshiwa iya phụ ndzuta.

\VS{11}Sámẹlu ajị iya: “?Nanụ ẹge ọ dụ?”

\par }{\PP Sọlu asụ iya: “Lẹ ya byaru bya elee ẹnya; phụ lẹ ndu ẹphe l'iya yị agbakashịhuwa; nggụbedua ta bya teke ị sụru l'ịi-bya; bya eyeru lẹ ndu Filisutayịnu e-dzuwa lẹ Mikumashi;

\VS{12}ya arịa; sụ: ‘Nta-a bẹ ndu Filisutayịnu a-byakwa bya etso iya ọgu lẹ Gíligalu l'ẹke-a l'ẹbe ọbu lẹ ya rọwaru Ojejoje t'ọ gbaaru iya mkpu.’ Ọ kwa iya meru iphe ọ kpapyabẹru iya; ya eworu ngwẹja-ukfuru ono gwoo.”


\par }{\PP \VS{13}Sámẹlu asụ iya: “Ọ kwa umere onye eswe b'i meru ono. Ẹ ti dobehekwa ekemu, Ojejoje, bụ Nchileke ngu tụru ngu. Ndẹge ọ bụ l'i doberu iya; mẹ Ojejoje ge emekwa-a tẹ aba-eze ngụru angụru l'alị Ízurẹlu gbururu jeyewaru.

\VS{14}Obenu lẹ nta-a bẹ aba-eze ngu ta akpọhekwa ụkfu; kẹle Ojejoje chọ-vuakwaru nwoke lanụ, nọ iya l'obu; tụwa iya ẹka t'ọ bụru iya bụ onye a-nọdu edu ndu nk'iya. Ishi iya abụru l'e ti dobedu ekemu, Ojejoje tụru nụ ngu.”


\par }{\PP \VS{15}Tọ dụ iya bụ; Sámẹlu eshi lẹ Gíligalu lashia Gíbiya l'alị ndu Bénjaminu. Sọlu abya agụa unwoke, ẹphe l'iya nọ l'ifu ọgu. Ẹphe akpakọ dụ ụnu ụmadzu l'ụkporo madzụ iri.

\VS{16}Sọlu yẹle nwatibe iya Jonátanu; mẹ ndu ẹphe l'iya yị atụko nọdu lẹ Gíbiya. Ndu Filisutayịnu edobe ọdu ọgu ẹphe lẹ Mikumashi.

\VS{17}Ndu ọ-lụa-ọlaa ekee onwẹphe ụzo ẹto; shi l'ọdu ọgu ndu Filisutayịnu wụfuta. Ụzo lanụ shiru ụzo Ọfura l'uswe iya k'alị Shuwalu.

\VS{18}Ụzo lanụ ọdo akwasẹru ụzo Bẹ́tu-Họronu; ndu k'ẹto echebe ifu l'oke-alị ono, nọ laarụ nsụda Zeboyimu; chebe ifu l'echi-ẹgu ono.


\par }{\PP \VS{19}A bya l'alị Ízurẹlu mgburumgburu b'ẹ to nwedu m'ọo onye ụzu lanụ; kẹle ndu Filisutayịnu sụru: “L'ọ dụ ẹge ono bẹ ndu Híburu a-watakwa omeshiru onwẹphe ogu-mbeke; m'ọ bụ ara!”

\VS{20}Yọ bụru lẹ Filisutayịnu bẹ ndu Ízurẹlu ejeje ọba iphe, ẹphe egudeje atụ ntụpya; mẹ ọgu; mẹ ogbu-nkụ; mẹ mma ẹphe.

\VS{21}Ụgwo, ẹphe akfụje gude baa iphe eegude atụ ntụpya; ogbu-nkụ; mẹ iphe, eegude achịkwa eswi, atụpya alị akwata ha nshinu.

\VS{22}Yo be mbọku, ọgu ono daru; to nwe ndu sọja Sọlu mẹ Jonátanu, nweru m'ọ bụ onye lanụ, gude ogu-mbeke; mẹ ọbu ara. Yọ bụleruphu Sọlu yẹle nwatibe Jonátanu bẹ gude iya nụ.


\par }{\PP \VS{23}Ndu Filisutayịnu abya ahata ndu sọja ẹphe; ẹphe awụfu je akwaa k'ọgu lẹ mgbango Mikumashi.




\par }\Chap{14}{\SH Jonátanu etso ndu Filisutayịnu ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yo be ujiku lanụ; Jonátanu Sọlu asụ nwokorọbya, achịru iya ngwa-ọgu: “T'ọ bya t'ẹphe je azụ iya ọphu l'ọdu ọgu ndu Filisutayịnu.” Obenu l'ẹ to kfuduru iya nna iya.

\VS{2}Sọlu anọdu l'ukfu ụtara-okumu l'iku Gíbiya lẹ Migurọnu. Ndu tso iya nụ nọdu l'ẹke ono rukwaru ụnu madzụ l'ụkporo iri;

\VS{3}Onye tso ẹphe nọdu l'ẹke ono bụ Ahíja, bụ onye yeru uwe-ukuvu, bụ uwe ndu achịjeru Nchileke ẹja eyeje. Ahija ono bụ nwatibe Ahitubu, bụ nwunne Ikabọdu. Onye mụru Ahitubu bụ Finehasu, bụ nwatibe Elayi, bụ onye achịjeru Ojejoje ẹja lẹ Sháyilo. To nwe onye maru lẹ Jonátanu bẹ tụgbuwaru nụ.


\par }{\PP \VS{4}Lẹ mgbaku ugvu ono, Jonátanu eme t'o shia sweta je l'ẹke ndu Filisutayịnu dọru ono bẹ mkpuma kpụru oronmono ẹka labụ. Ibe lanụ bẹ eekuje Bozẹzu; ibyiya ọphu abụru Sene.

\VS{5}Mkpuma ono, kpụru oronmono ono bẹ nanụ nọ l'ụzo isheli laaru Mikumashi. Ọphu nanụ anọdu l'ụzo ọhuda laaru Géba.


\par }{\PP \VS{6}Jonátanu abya asụ nwokorọbya ono, achịru iya ngwa-ọgu ono: “T'ọ bya t'ẹphe sweta jeshia lẹ nwọdu-ọgu ndu akpapyị ono. L'o nweru-a ẹge ọo-dụ; Ojejoje alụaru ayi ọgu. Ẹ to nwekwa iphe kpọru Ojejoje ogude dzọfuta madzụ: mẹ a ha igwe; m'a ha nwanshị.”


\par }{\PP \VS{7}Onye ono, chịru iya ngwa-ọgu ono asụ iya: “Melephu iphe, nọ ngu l'obu. Iphe, ii-malẹphu bụ lẹ mu vudo ngu l'azụ; yọ bụru uche-obu ngu bụ uche-obu mu.”


\par }{\PP \VS{8}Jonátanu asụ iya: “Ngwanụ; bya t'ayi je. Ayi e-sweta jekfu ndu ono; mee k'ọphu ẹphe a-phụ ayi.

\VS{9}Ọ -bụru l'ẹphe sụru ayi t'ayi gebe t'ẹphe byakfuta ayi; ayi anọdu l'ẹke ayi nọ.

\VS{10}Ọ -bụkwanuru l'ẹphe sụru t'ayi byakfuta ẹphe; ayi enyikfushia ẹphe; kẹ l'ọ bụ iya e-koshi ayi lẹ Ojejoje wowaru ẹphe ye ayi l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{11}Ya ndono; ẹphe ẹbo abya emee; ndu Filisutayịnu aphụ ẹphe. Ndu Filisutayịnu ono asụ: “Lekpoduanu! Ndu Híburu bẹ kabẹkwa shiwa l'ime ẹnu, ẹke ẹphe shi domishia onwẹphe l'alụfuta.”

\VS{12}Unwoke ono, dọru kwagetsuaru k'ọgu ono araaru Jonátanu yẹle onye ono, chịru iya ngwa-ọgu ono; sụ ẹphe: “Unu bya nụ t'ayi koshi unu ẹge unu a-dụ!”

\par }{\PP Jonátanu asụ onye ono, chịru iya ngwa-ọgu ono: “Nyiru; tso mu; lẹ Ojejoje wowaru ẹphe ye ndu Ízurẹlu l'ẹka.”

\VS{13}Jonátanu egude ọkpa; gude l'ẹka l'enyi eje. Onye ono, achịru iya ngwa-ọgu ono etsopyabe iya. Jonátanu egbushi ndu Filisutayịnu ndu ọphu shi ẹphe l'ụzo ifu. Onye ono, achịru iya ngwa-ọgu ono etsoru iya l'egbushi ndu ọphu shi ẹphe l'ụzo azụ.

\VS{14}L'ọgu kẹ mbụ ono bẹ Jonátanu yẹle onye ono, achịjeru iya ngwa-ọgu ono gburu ụkporo madzụ. Ogologo alị ẹke e tsopyaberu ndu ono gbushia bẹ hakwa l'ọbu nkere-ẹbo ẹke ee-gude eswi labụ tụpyaa atụpya.

\VS{15}Akpajiji iya egudekota ndu sọja ono l'ẹphe ha; mbụ ndu ọphu nọ l'ọdu nk'ẹphe; mẹ l'ẹgu; mbụ je akpaa lẹ ndu ọphu nọ kwagebetsua k'ọgu; mẹ ndu kẹ ọ-lụa-ọlaa. Alị anmahu jijiji. Yọ bụru Nchileke; bẹ meru akpajiji ye ẹphe l'ẹhu.


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu achịkashi ndu Filisutayịnu
\par }
{\PP \VS{16}Ndu sọja Sọlu ndu ọphu nọ lẹ nche lẹ Gíbiya l'alị Bénjaminu aphụa lẹ ndu kẹ Filisutayịnu; l'agba nanụ nanụ l'erebahu erebahu.

\VS{17}Sọlu abya asụ ndu ẹphe l'iya nọ: “Unu gụedu ndu sọja ono t'a maru ndu ọphu ẹ-ta nọdu nụ.” A bya agụa ẹphe; yọ bụru Jonátanu yẹle onye ono, achịjeru iya ngwa-ọgu ono bẹ ta anọdu.

\VS{18}Sọlu asụ Ahíja: “Pata Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje ono;” kẹle Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje ono nọ swiru ndu Ízurẹlu teke ono.

\VS{19}Sọlu akpụkwadurua iphe l'ọnu ekfuru onye ono, achịjeru Nchileke ẹja ono; ụzu, ada l'ọdu kẹ ndu Filisutayịnu akabakpọoru adada. Sọlu asụ onye ono, achịjeru Nchileke ẹja ono: “T'ọ hawa iya rụ!”

\VS{20}Sọlu yẹle ndu sọja iya abya edzua; yọ bụru ẹphe oje ọgu. Ẹphe abya aphụa lẹ ndu Filisutayịnu ta madu iphe, ẹphe eme; l'ẹphe gudegbaa ogu-mbeke l'egbushi onwẹphe.

\VS{21}Ndu Híburu; ndu ọphu shi tụru íkè yeru ndu kẹ Filisutayịnu; tsoru ẹphe; abya atụa íkè ituphu; wụ-kfushia ndu kẹ Ízurẹlu ndu ọphu tso Sọlu; mẹ Jonátanu.

\VS{22}Ndu Ízurẹlu ọphu shi domishia onwẹphe l'alị ugvu Ífuremu anụa lẹ ndu Filisutayịnu agbawa ọso; wụfuta chịpyabe ẹphe.

\VS{23}Ẹphe alụa ọgu ono je esweta Bẹ́tu-Avenu. Ojejoje anafụta ndu Ízurẹlu mbọku ono.


\par }{\SH Jonátanu amị manụ-ẹngu
\par }
{\PP \VS{24}Mbọku ono bẹ ndu Ízurẹlu jenwuru ẹhu; kẹle Sọlu guderu ẹphe; nụa ẹphe nte: “L'onye wotaru nri dee l'ọnu tẹmanu nchi ejihu bẹ bụakwa onye a tụru ọnu; k'ọphu yẹbe Sọlu a-gwata ndu ọhogu iya ụgwo iphe, ẹphe meru iya.” Yọ bụru iya meru; to nwe ndu sọja ono onye wotaru nri mee l'ọnu.

\VS{25}Ndu sọja ndu Ízurẹlu ono l'ẹphe ha ezehu; wụba l'ọswa. Alị ono bụ ẹke manụ-ẹngu nọ.

\VS{26}Ẹphe awụba l'ọswa ono; phụa ẹge manụ-ẹngu ono alashị; to nwe onye meru iya ẹka; mee l'ọnu; kẹ l'ẹphe atsụ egvu nte ono, ẹphe riru ono.

\VS{27}Jonátanu te shikwanu nụhawa lẹ nna iya nụru ndu Ízurẹlu nte. Yo je eworu ishishi mgbọro, o gude l'ẹka rụa l'ẹbaku-ẹngu ono; bya akpaa ya ẹka; dee l'ọnu. Ẹnya abya ephohu iya.

\VS{28}Onye lanụ lẹ ndu ono asụ iya: “Nna nggu guderu ayi; ayi eria nte: ‘L'onye wotaru nri dee l'ọnu ntanụ-a bẹ bụakwa onye a tụru ọnu!’ Ọ kwa iya meru iphe m̀bà l'atụtsua ndu-a.”


\par }{\PP \VS{29}Jonátanu asụ: “Lẹ nna mu; bẹ meekwaru t'iphe-ẹhuka dakfuta ndu alị-a. Lewaru ẹge ẹnya bya agụsahu mu lẹ nwa manụ-ẹngu-a, mu deru ọnu-a.

\VS{30}Iphe ga akakwaru mma; ndẹge a haru ndu Ízurẹlu; t'ẹphe haru ria iphe, ẹphe kwataru l'ọkwata l'ẹka ndu ọhogu ẹphe ntanụ-a? ?Ẹphe ta ga akadụru ogbushi ndu Filisutayịnu ọbu l'igwe tọo?”


\par }{\PP \VS{31}Ẹgu egudeshia ndu Ízurẹlu mbọku ono l'ẹphe shitsua lẹ Mikumashi gbua ndu Filisutayịnu ẹge ono jeye lẹ Ajalọnu.

\VS{32}Ẹphe abya avụpyabe iphe ono, ẹphe kwaru l'ọkwata ono; tsoru eghu; atụru; eswi mẹ ụnwu iya; gbushia l'alị l'ẹke ono; l'ata l'onyingu.

\VS{33}Yo nweru ndu jeru je asụ Sọlu: “T'ọ phụkwa; lẹ ndu Ízurẹlu egbukwa anụ; ata iya l'onyingu; shi ẹge ono emeswe Ojejoje.”

\par }{\PP Sọlu asụ: “Ẹ tọ bụhekwa iphe, unu kfuru bẹ unu eme. Ngwaa; unu swiritaru mu eze mkpuma nta-a!”

\VS{34}Yọ sụ ẹphe: “Unu tụgbua je asụ ndu ono t'onyenọnu kpụta eswi l'atụru l'ẹhu l'ẹhu; bya eworu iya gbushia l'ẹke-a; haa ọta anụ, mee nọ; k'ọphu ẹphe t'emeswedu Ojejoje.” Onyenọnu akpụta eswi nk'iya l'ẹnyashi ono bya egbua l'ẹke ono.

\VS{35}Sọlu abya akpụaru Ojejoje ẹnya-ngwẹja. Ono abụru ẹnya-ngwẹja ọdungu, Sọlu kpụru Ojejoje.


\par }{\PP \VS{36}Sọlu asụ: “Unu t'ayi bakfu ndu Filisutayịnu l'ẹnyashi; je akwaa iphe ẹphe l'ọkwata jeye lẹ nchi-abọhu; ọphu ọ dụkwa ẹphe onye, ayi e-dobe ndzụ.”

\par }{\PP Ẹphe asụ: “Ọ bụ ẹge i kfuru iya bụ ẹge ọo-dụ.”

\par }{\PP Onye achịjeru Nchileke ẹja asụ: “T'ẹphe kpataodukwa Nchileke ishi l'ẹke-a.”


\par }{\PP \VS{37}Sọlu abya ajị Nchileke: “?Bụ tẹ ya bakfuwaru ndu Filisutayịnu ọgu tọo? ?L'o-woru ẹphe ye ndu Ízurẹlu l'ẹka tọo?” Obenu lẹ Nchileke te eyeduru iya ọnu mbọku ono.

\VS{38}Sọlu abya asụ ndu ishi sọja ono: “Unu dzua l'ẹke-a t'ayi maẹduru ẹge ayi shiru meswee ntanụ.

\VS{39}Ọ -bụru-a lẹ Ojejoje ono, adzọfutaje ndu Ízurẹlu ono nọo ndzụ ẹge ọ nọ iya-a; b'o -ruhuru; ọ bụru ọkpara mu; mbụ Jonátanu b'o teru; b'ọ nwụhufutaje.” To nwe onye yeru iya ọnu.

\VS{40}Sọlu abya asụ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha: “Unu vudo l'ẹkaphu; tẹ yẹbedua yẹle ọkpara iya; mbụ Jonátanu vudo l'ẹke-a.”

\par }{\PP Ndu ono asụ iya: “Ọ bụ ẹge i kfuru iya bụ ẹge ọo-dụ.”

\VS{41}Sọlu abya ekfuru nụ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu; sụ: “Yenuaru mu ọkpobe ọnu.” A bya atụa ẹnwa; yo gude Jonátanu yẹle Sọlu.

\VS{42}Sọlu asụ: “Unu tụeduru mu lẹ Jonátanu ẹnwa ono.” A bya atụa ya; yo gude Jonátanu.

\VS{43}Sọlu abya asụ Jonátanu: “T'o kfueduru iya iphe, o meru.”

\par }{\PP Jonátanu asụ iya: “L'ọ kwa nwa manụ-ẹngu, ya gude mgbọro, ya gude l'ẹka rụta bẹ ya kparụ l'ọnu. Nk'iya gvụwaru nụ!”


\par }{\PP \VS{44}Sọlu asụ iya: “Tẹ Nchileke gwakwaa ya ọchi; mbụ mee ya ọphu ka njọ; m'ọ -bụru l'ẹ tị nwụhudu; nggụbe Jonátanu.”


\par }{\PP \VS{45}Ndu ono abya asụ Sọlu: “Tụsweka! ?Nanu ẹge ee-shi gbua Jonátanu, bụ onye dzọru ndu Ízurẹlu ndzụ ẹge-a? Kamẹnu; ẹ to nwekwa; m'ọ bụ ẹgbushi, e-shi ya l'ishi lụfu; kẹ l'ọ bụ Nchileke; bẹ yetaru iya ẹka; yo mee iphe ono ntanụ.” Ndu Ízurẹlu eshi ẹge ono nafụta Jonátanu; te gbuhe iya.


\par }{\PP \VS{46}Sọlu achibuhu ndu Filisutayịnu; ẹphe aghaa ifu; laphushia azụ l'alị ẹphe.


\par }{\SH Ndu Sọlu tsogbaaru ọgu
\par }
{\PP \VS{47}Teke Sọlu wataru ọchi ndu Ízurẹlu b'o tsoru ndu ọhogu iya l'ẹphe ha ọgu: mbụ ndu Móabu; ndu Amọnu; ndu Édọmu; ndu eze, achị ndu Zóba; mẹ ndu Filisutayịnu. Iphe, bụ ndu ọphu ọ ghachiru ifu; bẹ oomeje; ẹphe anyịa nshị.

\VS{48}Ọ lụru ọgu mkparawa lụ-gbua ndu Amalẹku; shi ẹge ono nafụta ndu Ízurẹlu l'ẹka ndu kwaru iphe ẹphe l'ọkwata.


\par }{\PP \VS{49}Ụnwegirima Sọlu lẹ ndu k'unwoke bụ: Jonátanu; Ishivi; mẹ Malukishuwa. Ẹpha nwatibe iya nwanyi k'ọgurenya bụ Merabu; ẹpha kẹ nwata abụru Mikalu.

\VS{50}Ẹpha nyee ya bụ Ahinowamu, bụ nwatibe Ahimazu. Ẹpha onye ishi ndu sọja Sọlu bu Ábụna Nẹru. Nẹru bụ nwunne nna Sọlu.

\VS{51}Nna, mụru Sọlu bụ Kishi. Kishi yẹle nna Ábụna, bụ iya bụ Nẹru tụko bụru ụnwegirima Abiyẹlu.


\par }{\PP \VS{52}L'oge kẹ Sọlu l'ọ ha bụlephu ọgu ọgu, nwụgbaaru ọku bẹ ẹphe lẹ ndu Filisutayịnu shi anọduje. Yọ bụje Sọlu -phụa onye, bụ mkparawa l'ọgu; yo duta iya; yeru onwiya.




\par }\Chap{15}{\SH Aalụ-gbu ndu Amalẹku
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Sámẹlu abya asụ Sọlu: “Ọ bụ mbẹdua bụ onye ono, Ojejoje ziru tẹ mu bya awụa ngu manụ l'ishi t'ị bụru eze ndu nk'iya, bụ Ízurẹlu ono. Nta-a bụ t'ị ngabe nchị; nụa ozi, Ojejoje ziru t'e zia ngu.

\VS{2}Ọwaa iphe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ekfu: ‘Lẹ ya a-nụ ndu Amalẹku aphụ iphe ono, ẹphe meru ndu Ízurẹlu teke ono, ẹphe je akwaaru ẹphe l'ụzo l'ẹphe shi Íjiputu alụfuta ono.

\VS{3}Tụgbua nta-a je etso ndu Amalẹku ọgu; nggu atụko iphe, bụ iphe, ẹphe nweru enweru mebyishia. Ba adụkwa onye ii-dobe ndzụ: nwoke lẹ nwanyi; ụnwegirima mẹ ndu e he l'ẹka; mẹ eswi; atụru; ịnya-ivu; mẹkpo nkakfụ-ịgara.’ ”


\par }{\PP \VS{4}Tọ dụ iya bụ; Sọlu abya ekua ndu sọja iya; ẹphe abya edzua lẹ Telayimu. Yọ gụa ẹphe ọgu: ndu ọphu shi Ízurẹlu adụ ụkporo ụnu madzụ l'ụkporo madzụ ise.\FTNT{*}{{\FR 15:4 }{\FR{15:4
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 200,000.}}} Ndu ọphu shi Júda adụ ụkporo ụnu madzụ ise.\FTNT{†}{{\FR 15:4 }{\FR{15:4
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 10,000.}}}

\VS{5}Sọlu phẹ atụgbua jeshia mkpụkpu ndu Amalẹku; je ekeeru ẹphe lẹ nsụda.

\VS{6}Yọ sụ ndu Kenu: “T'ẹphe lụfu l'ẹke ndu Amalẹku nọ; k'ọphu ya ta achịkodu ẹphe lẹ ndu Amalẹku gbushia; kẹ l'unu meru ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha iphe-ọma teke ono, ẹphe shi lẹ Íjiputu alụfuta ono.” Ya ndono; ndu Kenu eshi lẹ Amalẹku wụfu.


\par }{\PP \VS{7}Sọlu abya eshi lẹ Havila tsoo ndu Amalẹku ọgu jeye l'echi-ẹgu Shu, nọ l'ụzo ẹnyanwu-ahata alị Íjiputu.

\VS{8}Yọ kpụa Agagu, bụ eze ndu Amalẹku lẹ ndzụ; gude ogu-mbeke gbugee ndu kẹ Agagu ono l'ẹphe ha.

\VS{9}Obenu lẹ Sọlu yẹle ndu nk'iya doberu Agagu ndzụ; mẹ iphe bụ atụru; eswi; ụnwu eswi, gbashịru ẹba; mẹ ụnwu atụru ndu ọphu kakọta mma; jeyewaru l'iphemiphe ọbule, dụ mma; ẹphe te mebyishi iya. Iphe ẹphe mebyishiru nwẹnkinyi abụleruphu ụnwu nkịrika iphe; mẹ iphe, ẹ-ta badụ uru.


\par }{\SH Ojejoje anafụ Sọlu ọkwa-eze iya
\par }
{\PP \VS{10}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje abya ekfuru yeru Sámẹlu; sụ iya:

\VS{11}“Ọ bụ aphụ nọduru iya lẹ ya meru Sọlu t'ọ bụru eze; kẹ l'ọ ghawaru yẹbe Ojejoje azụ; haa ya etsotso; too mehe iphe, ya tụru l'ekemu.” Iphe ono atsụa Sámẹlu l'ẹhu nshinu; yọ rakọta ẹkwa l'ẹnyashi ono phuu l'araku Ojejoje.

\VS{12}Yo be l'ụtsu iya; Sámẹlu anmaa ẹwa jeshia tẹ yẹle Sọlu phụ. Yo rua; a sụ iya: “Lẹ Sọlu jeshiakwaru l'ugvu Kamẹlu. Yọ kpụtsua iphe, ee-gudeje anyata iya; ghazia; yọ bụru iya oje Gíligalu.”

\VS{13}Sámẹlu abya ejekfu Sọlu; Sọlu asụ iya: “Tẹ Ojejoje gọkwaru ọnu-ọma nụ ngu. Ya meekwaru iphe, Ojejoje sụru tẹ ya mee.”


\par }{\PP \VS{14}Sámẹlu asụ iya: “?Ọra atụru-a, ya anụa bụ kẹ ngụnu? ?Ọra eswi-a, ya anụa bụ ole-e?”


\par }{\PP \VS{15}Sọlu asụ iya: “Ọ kwa ndu sọja bẹ shi lẹ Amalẹku gude iya lata. Atụru ẹphe; mẹ eswi ẹphe ndu ọphu kakọta mma b'e doberu, ee-gude gwooru Ojejoje, bụ Nchileke ngu ẹja. Ndu ọphu bẹ ayi mebyishikotaru l'ẹphe ha.”


\par }{\PP \VS{16}Sámẹlu asụ Sọlu: “T'o dukwaaru ngu. Tẹ ya karụ ngu iphe, Ojejoje kfuru iya l'ẹnyashi.”

\par }{\PP Sọlu asụ iya: “Ngwaa; kfunuaru iya ẹya.”


\par }{\PP \VS{17}Sámẹlu asụ iya: “T'a gụfuru l'i shi ha onwongu nwanshị l'ẹnya; ?tọ bụdunua nggu b'e meru ishi l'ọkpa-ikfu ndu Ízurẹlu tọo. Ojejoje abya awụa ngu manụ l'ishi t'ị bụru eze ndu Ízurẹlu?

\VS{18}Ojejoje ziru ngu ozi; sụ: ‘T'i je etso ndu ẹjo iya ono; mbụ ndu Amalẹku ọgu; gbua ẹphe jeye teke ẹphe a-bụru kpurupyata.’

\VS{19}?Bụ ngụnu kparụ iphe, ẹ ti mehedu iphe, Ojejoje kfuru? Unu agbakebe je avụpyabe iphe-ọkwata; shi ẹge ono mee iphe, dụ ẹji l'ẹnya Ojejoje.”


\par }{\PP \VS{20}Sọlu abya asụ Sámẹlu: “Mu meekwaru iphe, Ojejoje kfuru; bya ejee ozi ono, Ojejoje ziru mu. Mu tụkowa ndu Amalẹku l'ẹphe ha gbushia; bya akpụa Agagu, bụ eze ẹphe lẹ ndzụ lata.

\VS{21}Ndu sọja eshi l'iphe ono, a kwaru ọkwata ono kpụkoo atụru; mẹ eswi; mbụ iphe, bụ ọphu kakọta mma, e doberu k'emebyi. Ẹphe egwota iya t'e gude gwooru Ojejoje, bụ Nchileke ngu ngwẹja lẹ Gíligalu.”


\par }{\PP \VS{22}Sámẹlu asụ iya:

\par }{\QB “?Ngwẹja-ukfuru;

\par }{\QB mẹ ngwẹja mmanu ọdo;

\par }{\QB ?i tubesu l'ọ ka Ojejoje mkpa;

\par }{\QB ma l'ọnuru iya okfu?

\par }{\QB Ọnuru iya okfu kakwa

\par }{\QB ogworu iya ngwẹja;

\par }{\QB ọnu iphe lẹ nchị aka ogude anụ,

\par }{\QB gbaru ẹba gwoo ngwẹja.


\par }{\Q \VS{23}Okwefu íkè dụta-be ẹji l'ọ bụ ọgwo ọgvu.

\par }{\QB Oku onwonye ekuku

\par }{\QB adụta-be ẹji l'ọ bụ ọgwa nte.

\par }{\QB Keshinu ọphu ị jịkaru iphe,

\par }{\QB Ojejoje kfuru;

\par }{\QB bẹ Ojejoje jịkaakwaru t'ẹ b'ị bụhe eze.”


\par }{\PP \VS{24}Ya ndono; Sọlu asụ Sámẹlu: “Ya meekwaru iphe, dụ ẹji. Ya dakaawaru ekemu Ojejoje; dakaa okfu nkengu. Ọ kwa egvu bẹ ya tsụhuru; kpuchia ọnu mee uche nk'ẹphe.

\VS{25}Nta-a bẹ ya arọ ngu t'ị gụaru iya nvụ; nggu etsoru iya laphu azụ lẹ Gíligalu tẹ ya je abaaru Ojejoje ẹja.”


\par }{\PP \VS{26}Obenu lẹ Sámẹlu sụru iya: “Lẹ ya te etsokwa iya alaphu azụ. Kẹ l'ọ jịkaru okfu Ojejoje; Ojejoje ajịkakwa iya phụ t'ẹ b'ọ bụhe eze ndu Ízurẹlu!”


\par }{\PP \VS{27}Sámẹlu aghakọbe tẹ ya tụgbua; Sọlu eje awọru iya l'ọnu uwe-nlọkpuru iya; yọ labahu.

\VS{28}Sámẹlu asụ iya: “Ntanụ ọwaa bẹ Nchileke lafụru ngu alị-eze ndu Ízurẹlu l'ẹka; woru iya nụ onye obutobu ngu; onye ọphu ka ngu ọburu ọkpobe madzụ.

\VS{29}Ojejoje, bụ iya bụ ọdu-biribiri ndu Ízurẹlu ta byakwa bya adzụ ẹjo-ire; ọphu ọ gbanweghedu obu iya; kẹ l'ẹ tọ bụdu madzụ mmanu; k'ọphu ọo-gbanwe obu iya.”


\par }{\PP \VS{30}Sọlu asụ iya: “Ya meswewaru. Ọlobu; byiko kwabẹnu iya ugvu l'ifu ndu bụ ọgurenya ndu nke mu; mẹ l'ifu ndu Ízurẹlu; tsoru iya laphu azụ; k'ọphu ya a-barụ Ojejoje, bụ Nchileke ngu ẹja.”

\VS{31}Sámẹlu ekwe bya etsoru Sọlu laphushia azụ; Sọlu baarụ Ojejoje ẹja.


\par }{\PP \VS{32}Sámẹlu abya asụ: “T'a kpụtaru iya Agagu, bụ eze ndu Amalẹku l'ẹke-a!”

\par }{\PP Agagu egude ẹhu-ọtso-ẹna jekfushia ya; l'arị lẹ teke e gege egbu iya egbugbu bẹ eswetawaru nụ.

\VS{33}Obenu lẹ Sámẹlu sụru:

\par }{\Q “Ọ bụ ẹge ono, i gude

\par }{\QB ogu-mbeke mee ụnwanyi;

\par }{\QB ẹphe agbaru ẹka nwa ono;

\par }{\QB bụ ẹge nne ngu a-bụru

\par }{\QB onye gba ẹka nwa l'ẹke ụnwanyi nọ.”

\par }{\MM Sámẹlu eworu Agagu gbua; tụa anụ iya nanụ nanụ l'ifu Ojejoje lẹ Gíligalu.


\par }{\PP \VS{34}Tọ dụ iya bụ; Sámẹlu atụgbua lashia Ráma. Sọlu alashia l'ufu iya lẹ Gíbiya.

\VS{35}Ọphu Sámẹlu te egudebua ẹnya iya phụ Sọlu ọdo jeye mbọku, yẹbe Sámẹlu nwụhuru; e guderu l'ọ tsọru aphụ ẹhu Sọlu nshinu. Yo rua Ojejoje l'ẹhu lẹ ya meru tẹ Sọlu bụru eze ndu Ízurẹlu.




\par }\Chap{16}{\SH Sámẹlu echi Dévidi eze
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje abya asụ Sámẹlu; “?Bụ teke ole bẹ ịi-tsọbebe aphụ ẹhu Sọlu; l'ẹke ya gbe jịkawa t'ẹ b'ọ bụhe eze ndu Ízurẹlu. Gbajia manụ l'ụpyi ngu; tẹ ya zi ngu kẹ Jesi, bụ onye Bẹ́tulehemu; lẹ ya fọtawaru onye lanụ l'ụnwu iya ndu k'unwoke t'ọ bụru eze.”


\par }{\PP \VS{2}Sámẹlu asụ iya: “?Nanụ ẹge ya e-shi jee? Sọlu -nụa ya bẹ oo-gbukwa iya.”

\par }{\PP Ojejoje asụ: “Kpụta nwada eswi; nggu asụ l'ọ bụ Ojejoje b'ị byaru ogworu ngwẹja.

\VS{3}Zia Jesi t'ọ bya l'ẹke ono, eegwo ngwẹja ono. Ya e-koshi ngu-a iphe, ii-me. Ọ bụ onye ọphu ya kfuru ngu; bẹ ịi-wụ manụ l'ishi t'ọ bụru eze ọbu.”


\par }{\PP \VS{4}Sámẹlu abya emee iphe ono, Ojejoje kfuru ono. Yo rulephu Bẹ́tulehemu; ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono atụko anma kpakpakpa lẹ k'abyabya iya ono. Ẹphe ajịgbaa: “?Ọ dụa lẹ mma b'ọ byaru?”


\par }{\PP \VS{5}Sámẹlu asụ ẹphe: “Iye; ọ kwa-a k'ọma. Ọ bụ Ojejoje bẹ ya byaru ogworu ngwẹja. Unu je emee onwunu t'unu dụ nsọ; unu abya etsoru iya lẹ ngwẹja ono.” Ya ndono; yọ bya emee Jesi yẹle ụnwu iya ndu k'unwoke; ẹphe adụ nsọ. Yọ bya ekua ẹphe t'ẹphe bya lẹ ngwẹja ono.


\par }{\PP \VS{6}Ẹphe erua; Sámẹlu aphụa Eliyabu; rịa: “L'o doru ẹnya l'ọ bụ onye ọphu, Ojejoje fọtaru t'a wụa manụ l'ishi ọbu bẹ vudo Ojejoje l'ifu-a.”

\VS{7}Obenu lẹ Ojejoje sụru Sámẹlu: “Be elekwa ẹnya l'ẹge ọ gbaru; m'ọ bụ ẹge ọ habe l'eli; lẹ ya jịkaakwaru iya. Ishi iya abụru l'ẹ tọ bụdu ẹge madzụ ele ẹnya l'iphe bụ ẹge Ojejoje ele iya. Madzụ anọduje ele ụgbugba eli ẹhu; obenu lẹ Ojejoje anọduje ele ẹnya l'ime obu.”


\par }{\PP \VS{8}Tọ dụ iya bụ; Jesi abya ekua Abinadabu; bya emee t'o shi Sámẹlu l'ifu swee. Sámẹlu asụ: “L'ẹ t'ọ bụkwa onye ọwaa bẹ Ojejoje fọtaru.”

\VS{9}Jesi abya emee tẹ Shama sweta; Sámẹlu asụ: “L'ẹ t'ọ bụkwaphu onye ọwaa bẹ Ojejoje fọtaru.”

\VS{10}Jesi emee ụnwu iya ndu kẹ unwoke; ẹphe ẹsaa; ẹphe eshikota Sámẹlu l'ifu swee. Sámẹlu asụ: “L'ẹ to nwedu ẹphe onye ọphu Ojejoje fọtaru.”

\VS{11}Sámẹlu abya ajị Jesi; sụ iya: “?Bụwaphu mkpakọ ụnwegirima ngu; ndu k'unwoke ndọ-ọ?”

\par }{\PP Jesi asụ iya: “Ọ phọdufuaru onye kẹ nwata; ọle oochekwanu atụru.”

\par }{\PP Sámẹlu asụ iya: “T'o ye madzụ t'e je ekua ya; kẹ l'ayi ta anọdudu anọdu jeye teke oo-ruta.”

\VS{12}Ya ndono; yo zi; e je ekua ya. Dévidi bụ nwata, dụ kẹ nwa potopoto; l'ama mma; dụkwaphu ugvu.

\par }{\PP Ya ndono; Ojejoje asụ Sámẹlu: “Gbeshi wụa ya manụ l'ishi; kẹ l'ọ bụ iya bụ onye ọphu.”

\VS{13}Sámẹlu abya egude ụpyi ono; wụa ya manụ ono l'ishi l'ifu unwunne ndu ọphu. Keshinu mbọku ono; Ume Ojejoje abya Dévidi l'ẹhu k'ikike-ikike. Sámẹlu atụgbua lashia Ráma.


\par }{\SH Dévidi akpọru Sọlu une
\par }
{\PP \VS{14}Ume Ojejoje lụfuwaru Sọlu l'ẹhu; Ojejoje abya eye ẹjo maa t'ọ kpakashịje ya ẹhu.


\par }{\PP \VS{15}Ndu ozi Sọlu asụ iya: “?Lewaru; nta-a; bẹ ẹjo maa, Nchileke ziru akpakashị ngu ẹhu?

\VS{16}Tẹ nggụbe onye nwe-ayi zinua ayịbe ndu ozi ngu t'ayi je achọo onye maru ẹge aakpọje une; k'ọphu bụ ẹjo maa ono, Nchileke ziru ono kparutale ngu phu; onye ono akpọoru ngu iya; nggu aka nwa mma.”


\par }{\PP \VS{17}Ya ndono; Sọlu asụ ndu ozi iya: “Unu chọo onye maru ọkpo une ọhu-ọma; dutaru iya.”


\par }{\PP \VS{18}Onye lanụ lẹ ndu ozi ono asụ iya: “L'o nweru nwatibe Jesi kẹ Bẹ́tulehemu, ya phụru; kẹ ọkpo une doru ẹnya. O shihuru ike madzụ; bya abụru mkparawa l'ọgu. Ọ maru ẹge eekfuje okfu; l'amakwaphu mma; bya abụru onye Ojejoje swiru eswiru.”


\par }{\PP \VS{19}Sọlu abya eyefu ndu ozi iya; t'ẹphe je kẹ Jesi je asụ iya: “T'o dee ya nwatibe iya kẹ nwoke iya ono; mbụ Dévidi, bụ iya bụ onye onanu, eche atụru ono.”

\VS{20}Ya ndono; Jesi abya akpụta nkakfụ-ịgara; chịru buredi tukobe iya; pata otumu mẹe; bya akpụta nweghu ye iya; duru nwatibe iya ono; mbụ Dévidi nụ ẹphe t'ẹphe dujeru Sọlu.

\VS{21}Ya ndono; Dévidi alakfushia Sọlu je ejelahaaru iya ozi. Sọlu akwata ọswa yeru Dévidi obu. Dévidi egbe bya abụwaruru onye achịjeru iya ngwa-ọgu.

\VS{22}Tọ dụ iya bụ; Sọlu abya ezia t'e je ziaru iya Jesi: “T'ọ hanụaru iya Dévidi t'o tsoru jejeru iya ozi; kẹle umere iya dụ iya mma.”


\par }{\PP \VS{23}Yọ bụje teke ẹjo maa ono, Nchileke ziru ono kparutaru Sọlu l'ẹhu; Dévidi ewota une iya kpọlahaa. Sọlu agbakerehu; bya aka mma; ẹjo maa ono a parụ iya haa.




\par }\Chap{17}{\SH Dévidi yẹle Goliyatu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Filisutayịnu abya atụko ndu sọja ẹphe kukobe k'ọgu. Ẹphe abya edzua lẹ Soko l'alị Júda. Yọ bụru lẹ Ifẹsu-Damimu, nọ lẹ mgbaku Soko yẹle Azeka; bẹ ẹphe byaru bya akpọo k'ọgu.

\VS{2}Sọlu yẹle ndu Ízurẹlu akpọo k'ọgu lẹ nsụda Ela; kwabẹru ndu Filisutayịnu.

\VS{3}Ndu Filisutayịnu anọdu l'eli ugvu lanụ; ndu Ízurẹlu anọdu l'eli ugvu ọphu. Yọ bụru nsụda ugvu labụ ono bẹ nọkahuru ẹphe.


\par }{\PP \VS{4}Ọ-ka-ibe l'ọgu, shi lẹ Gatụ, ẹpha iya bụ Goliyatu abya eshi l'ọdu kẹ ndu Filisutayịnu lụfuta. Ogologo iya bẹ dụ nkwo-ẹka tete.

\VS{5}Okpu-ígwè, ookpu l'ishi bẹ bụ ope b'e gude mee ya. Uwe ọgu, o yeru l'ẹhu kwaphụ ope b'e gude mee ya. Uwe ono bẹ ẹra iya dụ ụnu shẹkelu iri l'ẹbo l'ụkporo iri.

\VS{6}O gude iphe ọbu, e gude ope mee kechia ọkpa; bya ewofuaru arwa e gude ope kpụa tukobe l'azụ.

\VS{7}Ara, o gude l'ẹka dụlephu l'ọ bụ ígwè, shihuru ike, onye akpa ẹkwa egudeje akpa ẹkwa. Igwe, e gude kpụa ishi arwa ono bẹ ẹra iya ha l'ọ bụ ẹra ẹkpa ope ishingu. Onye apajẹru iya iphe, oogbobeje l'ezeru onwiya bẹ vutaru iya ụzo.

\VS{8}Goliyatu abya evudo; raaru ndu sọja ndu Ízurẹlu arara; sụ ẹphe: “?Bụ ngụnu kparu iphe unu lụfutaru bya akpọo k'ọgu? Mbẹdua; ?mu ta bụdu onye Filisutayịnu tọo. Tọo unubẹdua; ?unu ta bụdu ndu ozi Sọlu. Unu shi l'ime unu fọta onye lanụ t'ọ byakfuta mu!

\VS{9}Ọ -bụru l'ọo-dụ ike tso mu ọgu; gbua mu; ayi anọdu unu l'ẹka. Ọlobu; ọ -bụkwanuru lẹ mbẹdua mekputaru iya; woru iya gbua; unubẹdua anọdu ayi l'ẹka; jelahaaru ayi ozi!”

\VS{10}Onye Filisutayịnu ono asụ: “Ntanụ ọwaa bẹ mu etsoru ndu sọja ndu Ízurẹlu ẹka l'ọkpoma! Unu ye onye lanụ tẹ mu l'iya megba iya l'ẹka!”

\VS{11}Anụnu, Sọlu yẹle ndu Ízurẹlu nụru iphe, onye Filisutayịnu ono kfuru; ẹhu erushihu ẹphe; egvu abya ẹphe l'ẹha.


\par }{\SH Dévidi abya ọgba-phe ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{12}Dévidi bẹ bụ nwatibe onye Efuratu ono, ẹpha iya bụ Jesi, shi Bẹ́tulehemu l'alị Júda. Jesi bẹ mụtaru unwoke ẹsato. Ọ bụwa ọgurenya; kawa nka teke Sọlu shi achị.

\VS{13}Ụnwegirima Jesi ụmadzu ẹto ndu kẹ ọgurenya bẹ tso Sọlu jee ọgu. Onye kẹ ọkpara bụ Eliyabu. Otsota iya abụru Abinadabu. Onye k'ẹto abụru Shama.

\VS{14}Dévidi bụ iya katsụa ọbuta nwata l'ẹphe. Ụmadzu ẹto lẹ ndu k'ọgurenya phụ bẹ tso Sọlu.

\VS{15}Dévidi eshi eshije lẹ kẹ Sọlu eje ocheru nna iya eghu lẹ Bẹ́tulehemu. O -jetsua; yọo la-phushia azụ lẹ kẹ Sọlu.


\par }{\PP \VS{16}Ụkporo abalị labụ mgburumgburu bẹ onye Filisutayịnu ono lụfutakotaru ụtsu l'urẹnyashi bya asụgabe onwiya l'ẹke ono.


\par }{\PP \VS{17}Tọ dụ iya bụ; Jesi asụ nwatibe iya; mbụ Dévidi: “T'o wota nkwo-ẹka akpe-a, a hụru ahụhu-a; mẹ ishi buredi iri-wa; gude ọso wojeru iya unwunne iya phẹ l'ẹke ono, ẹphe dọru k'ọgu ono.

\VS{18}Gudekwaphu chiizu iri; nụ onye ishi ndu sọja ẹphe. Maru mẹ ẹhu -dụa unwunne ngu phẹ mma; nggu abya edowaru mu rụ ẹge ẹphe dụ.

\VS{19}Ẹphe lẹ Sọlu; mẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha bẹ chịkoru nọdu lẹ nsụda Ela l'ọgu onye lẹ ndu Filisutayịnu.”


\par }{\PP \VS{20}Ya ndono; yo be l'ọnmewa ụtsu echile iya; Dévidi egbeshi paru atụru iya haarụ onye eche-atụru ọdo; bya akwakọbe ivu; tụgbua jeshia l'ẹge ono, Jesi ziru iya ono. Yọ bụru l'o ruru ono bẹ ndu sọja ono azụ egvu ọgu; l'eje l'ifu ọgu.

\VS{21}Ndu Ízurẹlu mẹ ndu Filisutayịnu abya akpọo; cheeru onwẹphe ifu.

\VS{22}Dévidi achịko ivu ono, o gude bya ono haaru onye l'eleta ivu ndu sọja ẹnya; gude ọso gbakfu unwunne iya phẹ l'ifu ọgu gẹdegede je ekele ẹphe.

\VS{23}Ẹphe l'iya ekfukwadua; ọ-ka-ibe ndu Filisutayịnu ono; mbụ Goliyatu, bụ onye Gatụ abya eshi l'ẹke ẹphe kpọru giriri k'ọgu lụfuta; bya ekfua ẹge ono, ookfujehawa ono; Dévidi anụa iya.

\VS{24}Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha ebu nwoke ono ẹnya; wata ọtsu egvu; gbakashịhu.

\VS{25}Ndu Ízurẹlu achịko l'ekfu; sụ: “?Unu phụru-a ẹge nwoke-wa anọdujelephu abya? Iphe, ọolufutaje bụ t'ọ bya atụrua ndu Ízurẹlu. Onye dụru ike gbua ya bẹ eze e-vukwaru ẹku, ha nshinu nụ. Oo-kekwaphu onye ọbu nwatibe iya; bya agụfu ndibe nna onye ọbu l'akịriko alị Ízurẹlu.”


\par }{\PP \VS{26}Dévidi ajị unwoke ono, vudonyabe iya nụ ono: “?Bụ ngụnu bẹ ee-meru onye gburu nwoke Filisutayịnu ono; wofu ndu Ízurẹlu iphe-iphere ọwaa l'ifu? ?Bụ ngụnu bẹ onye Filisutayịnu-wa bụ; mbụ akpapyị nwa-mma-wa; kẹ t'ọ tụjo ndu sọja kẹ Nchileke ọphu nọ ndzụ?”

\VS{27}Ẹphe asụ iya: “L'ọo iphe ono, ẹphe shi kfuhawa ono bẹ ee-meru onye gburu iya nụ.”


\par }{\PP \VS{28}Eliyabu, bụ nwunne Dévidi k'ọgurenya anụa ẹge yẹle ndu ono ekfu; vọru ọku ghụa ẹhu l'ẹke Dévidi nọ; jị iya: “?Ị byaru ome ngụnu l'ẹke-a? Mbụ; ?bụ onye b'ị haru ụnwaturu phụ l'echi-ẹgu? Ya makwaru-a l'ẹ tii kwejedu l'o nweru onye ishi kfụ; makwarụphu ẹge obu shihuberu ngu ike; kẹ l'iphe, ị byaru bụ t'ị bya aphụ ẹge e gude alụ ọgu ono.”


\par }{\PP \VS{29}Dévidi asụ iya: “?Bụ ngụnu bẹ ya meru? ?Bụ tẹ ya be ekfushi okfu tọo?”

\VS{30}Yọ ghachi; jịlahaa onye ọdo iphe ono. A bya ekfukwaa iphe phụ, e kfuhawaru iya phụ.


\par }{\PP \VS{31}Ndu ọdo anụa ọnu, Dévidi yeru; tụgbua je edooru iya Sọlu. Sọlu ezia t'ọ bya.

\VS{32}Dévidi abya asụ Sọlu: “T'ẹ b'ọ dụkwa onye obu e-te etete l'okfu ẹhu onye Filisutayịnu-a. Nwozi nggu bẹ e-jee etso iya ọgu.”


\par }{\PP \VS{33}Sọlu asụ iya: “L'ẹ tị hakwa k'oje otso onye Filisutayịnu ono ọgu; ị bụkwadu nwata; obenu lẹ yẹbedua bụwa onye bụ ọgurenya, shi teke ọ bụ okorọbya lụta ọgu.”


\par }{\PP \VS{34}Dévidi asụkwanu Sọlu: “Mubẹ nwozi nggu; bẹ kwa atụru nna iya bẹ ya shihawa cheta. Teke agụ; m'ọ bụ oke nkụta-ọswa byaru bya apata nwatụru mu l'ẹke ẹphe dọru;

\VS{35}mu etsopyabe iya; kụa ya iphe; nafụ iya ẹya l'ọnu. Teke ọ ghakọberu; chịkfuru mu; mu awọru iya; kwaa ya agba; woru iya gbua.

\VS{36}Nwozi nggu; bẹ gbuwaru gbua agụ; gbua bịye. Onye Filisutayịnu-wa; mbụ akpapyị nwamma-wa a-dụkwaphu ẹge ono; kẹ l'ọ tụjowaru ndu sọja kẹ Nchileke ọphu nọ ndzụ.

\VS{37}Ojejoje ono, bụ onye nafụtaru mu lẹ nvọ odumu; mẹ lẹ nvọ bịye ono a-nafụtakwa mu phụ l'ẹka onye Filisutayịnu ono.”

\par }{\PP Sọlu asụ Dévidi: “Jeshia. Tẹ Ojejoje swikwaru ngu eswiru.”

\VS{38}Sọlu abya achịta akpawuru uwe iya kpua Dévidi; bya eworu okpu-ọgu, e meru l'ope kpube iya; bya achịta uwe-ọgu iya yee ya.

\VS{39}Dévidi abya eworu ogu-mbeke ya kepyabe l'uwe-ọgu ono; bya ejeshia t'o gude iya jephee ejephe; kẹ l'ẹ kwọduru iya ẹhu. Yọ sụ Sọlu: “Lẹ ya ta adụkwa ike oye iphe ọwaa l'eje; kẹ l'ẹ tọo kwọduru iya ẹhu.” Yo woru iya yeshikota.

\VS{40}Yọ bya ewota mgbọro iya; bya afọta mkpuma ise, kwọru akwọkwo lẹ nggele, nọ l'ẹke ono; bya achịru iya ye lẹ nwẹkpa, nọ l'ẹda iya, ndu eche atụru egudeje. Yo gude ụrobo iya l'ẹka; jekfushia onye Filisutayịnu ono.


\par }{\PP \VS{41}Ya ndono; onye Filisutayịnu ono akparu onye apajẹru iya iphe, eegude egbobuta onwonye ye l'ifu; l'eje abyakfuta Dévidi.

\VS{42}Yọ bya ele Dévidi ẹnya; bya aphụ l'ọ bụ nwata nshịi, dụ nwa potopoto; l'ama mma; bya elephee ya ẹnya.

\VS{43}Yọ sụ Dévidi: “?Ya bụ nkụta meru iphe ịichi oshi abyakfuta iya?” Onye Filisutayịnu ono egude agwa nk'ẹphe kọlahaa Dévidi ọnu;

\VS{44}sụ iya: “Bya tẹ ya woru anụ ngu keeru ụnwu anụ-ẹgu-ẹgbudu yẹle ụnwenu, ephe l'eli!”


\par }{\PP \VS{45}Dévidi asụ iya: “Ọ bụ oswi-okfu l'i gude ogu-mbeke; mẹ arwa, dụ iche iche l'abyakfuta mu ọgu. Obenu lẹ mbẹdua gude ẹpha Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike; mbụ Nchileke kẹ ndu sọja ndu Ízurẹlu, bụ iya bụ onye ono, ị tụruwaru ono.

\VS{46}Ntanụ-a bẹ Ojejoje e-me t'ị daba mu l'ẹka; mu akụ-tsua ngu; buta ngu ishi. Ntanụ; bẹ mu e-me t'ụnwu anụ-ẹgu-ẹgbudu yẹ l'ụnwenu, ephe l'eli ria odzu ndu Filisutayịnu; k'ọphu mgboko mgburumgburu a-makwanụru lẹ Nchileke nọ-ọ lẹ Ízurẹlu.

\VS{47}Iphe, bụ ndu-a, jiru ẹke-a a-maru l'ẹ tọ bụdu ogu-mbeke yẹle arwa; bẹ Ojejoje egudeje dzọfuta madzụ; kẹ l'ọgu-a bẹ bụ kẹ Ojejoje; ọo-chịkotaru unu ye ayi l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{48}Onye Filisutayịnu ono ejenyabede l'iya phụ ntse k'ọgu; Dévidi egude ọso gbarua l'ifu ọgu ono tẹ yẹle iya megba iya.

\VS{49}Dévidi eyewaphu ẹka l'ẹkpa iya; wofuta mkpuma lanụ; bya eseta ụrobo iya phụ gbaa onye Filisutayịnu ono l'egedege ọnu-ifu. Mkpuma ono abụru iya tsụruru l'egedege ọnu-ifu ono. Yo ngahu; daa kpube ifu l'alị.

\VS{50}Dévidi egude mkpuma; mẹ ụrobo mekputa onye Filisutayịnu ono; woru iya gbua; l'ẹ b'o gude m'ọ bụ ogu-mbeke l'ẹka.

\VS{51}Dévidi egude ọso je enyikobe iya; wọru ẹka l'ogu-mbeke onye Filisutayịnu ono; mịfuta iya l'ọbo iya; gude iya gbubufu iya ishi.

\par }{\PP Ndu Filisutayịnu aphụlephu l'ọka-ibe ẹphe ono bẹ nwụhuwaru nụ; ghaa ifu; ye ọkpa l'ọso.

\VS{52}Ndu sọja ndu Ízurẹlu; mẹ ndu kẹ Júda awụ-lihu; l'atụ ụzu; chịru ndu Filisutayịnu tụgbua. Ẹphe achịa ẹphe chị-rua Gatụ; mẹ l'ẹke eeshije abahụ lẹ Ẹ́kuronu. Ndu Filisutayịnu, e gbushiru adabutsuaru l'ụzo, e shi eje Sharému; mbụ jeye lẹ Gatu mẹ Ẹ́kuronu.

\VS{53}Ndu Ízurẹlu achị-gelephu ndu Filisutayịnu ono; laphutashia azụ; je akwaa iphe ọkwata l'ọdu ẹphe.

\VS{54}E metsua; Dévidi apata ishi onye Filisutayịnu ono je edobe lẹ Jerúsalemu. Yọ bya achịkoo ngwa-ọgu onye Filisutayịnu ono dobe l'ụlo-ẹ́kwà nk'iya gẹdegede.


\par }{\SH Eedu Dévidi edukfu Sọlu
\par }
{\PP \VS{55}Ya ndono; teke Sọlu phụru Dévidi ẹge oojekfu onye Filisutayịnu ono ọgu b'ọ jịru Ábụna, bụ iya bụ onye ishi ndu sọja iya; sụ iya: “?Nwata ono bụnua nwatibe onye?”

\par }{\PP Ábụna asụ iya: “Nggụbe eze; ẹge ị nọ ndzụ ẹge ị nọ iya-a bẹ ya ta makwa iya.”


\par }{\PP \VS{56}Eze asụ iya: “Kpataẹdu ishi nwatibe onye ọ bụ.”


\par }{\PP \VS{57}Alata, Dévidi alatakwadua ogbu onye Filisutayịnu ono; Ábụna eduta iya dutaru Sọlu lẹ Dévidi pakwadụa ishi onye Filisutayịnu ono l'ẹka.

\VS{58}Sọlu abya ajịa ya: “Nwokoro; ?ị bụnua nwatibe onye?”

\par }{\PP Dévidi asụ iya: “Lẹ ya bụkwa nwatibe nwozi ngu; mbụ Jesi kẹ Bẹ́tulehemu.”




\par }\Chap{18}{\PP \VerseOne{1}Dévidi yẹle Sọlu ekfutsulephu; obu Jonátanu yẹle kẹ Dévidi eje atụgba; yọ bya eyeeru Dévidi obu ẹge o yeru onwiya.

\VS{2}Tsube mbọku ono bẹ Sọlu dutaru Dévidi swibe onwiya; too kwejehe t'ọ la kẹ nna iya.

\VS{3}Jonátanu yẹle Dévidi abya agbaa ndzụ; kẹ l'o yeru Dévidi obu ẹge o yeru onwiya.

\VS{4}Jonátanu eyefu uwe-nlọkpuru, o yeru nụ Dévidi; nụkwa iya phụ uwe-ọgu iya; ogu-mbeke ya; akfụ iya; mẹ akpọ, ookeje l'uwe iya.

\VS{5}Iphe, bụ iphe Sọlu ziru Dévidi t'o mee bẹ oomeje ọhuma; k'ọphu bụ l'o meru iya onye ishi ndu sọja iya. Iphe ono adụ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha mma l'obu; je akpaa lẹ ndu, ejeru Sọlu ozi.


\par }{\SH Sọlu ejiru Dévidi ijimẹnya
\par }
{\PP \VS{6}Ndu sọja edzebe wata alala lẹ Dévidi gbutsuaru onye Filisutayịnu ono; ụnwanyi eshi l'iphe bụ mkpụkpu, nọkota l'alị Ízurẹlu wụfuta; chịru nkwa; chịru une; l'azụ egvu ẹhu-ọtso-ẹna; l'ete iya etete gude eje eze, bụ Sọlu ndzuta.

\VS{7}Ẹphe agụ egvu ono; l'ete iya etete; asụje:

\par }{\Q “Lẹ Sọlu gburu ụnukurunu;

\par }{\QB Dévidi egbukwanua

\par }{\QB ụnukurunu ugbo iri.”


\par }{\PP \VS{8}Ẹhu eghulahaa Sọlu eghughu; kẹ l'iphe ono, ẹphe ekfu ono bẹ dụ iya ẹji. Yọ rịa; sụ: “Dévidi bẹ eekfu l'o gburu ụnukurunu ugbo iri; yẹbedua abụru ụnukurunu kpụu. ?Bụ ngụnu bẹ ọo-natafua ọdo; ta bụdu alị-eze ndu Ízurẹlu?”

\VS{9}Keshinu mbọku ono bẹ Sọlu jilahaaru Dévidi ijimẹnya.


\par }{\PP \VS{10}Yo rua echile iya; Nchileke ezi ẹjo maa; yọ bya eji Sọlu l'ẹhu k'ẹji-ẹji. Yọ wata ome ọgvu ọgvu l'ime ụlo iya. Dévidi l'akpọru iya une ẹge ọokpojehawaru iya ẹya. Sọlu egude arwa l'ẹka;

\VS{11}l'arị tẹ ya gude iya sụpyabe iya l'oshi-ẹpoto. Yọ tụa Dévidi arwa ono ugbo labụ; yo zekota iya.


\par }{\PP \VS{12}Sọlu l'atsụ Dévidi egvu; kẹle Ojejoje gbadowaru iya; swiwaru Dévidi eswiru.

\VS{13}Ya ndono; Sọlu abya edufu Dévidi l'ẹke yẹbe Sọlu nọ; woru iya mee onye ishi ụnu ndu sọja labụ l'ụkporo ndu sọja iri. Yọ bụru Dévidi eduje ẹphe l'eje ọgu.

\VS{14}Iphemiphe ọbule, o yeru ẹka abụjeru iya ụpete; kẹle Ojejoje bẹ nọ swiru iya nụ.

\VS{15}Sọlu aphụa ẹge iphe agaberu Dévidi; tsụlahaa ya egvu.

\VS{16}Obenu l'iphe bụ ndu Ízurẹlu; mẹ ndu Júda l'ẹphe ha yeru Dévidi obu; kẹ l'ọo ya bẹ eduje ẹphe l'eje ọgu.


\par }{\SH Dévidi alụ nwatibe Sọlu
\par }
{\PP \VS{17}Sọlu asụ Dévidi: “Ọwaa Merabu, bụ nwata mu k'ọgurenya. Ọ -bụru l'i gude ike ngu l'ọ ha l'ejeru mu ozi; l'a-lụru Ojejoje ọgu bẹ mu e-ke ngu iya.” Ishi iya bụ lẹ Sọlu rịru: “Lẹ ya te ebyikpọdua Dévidi ẹka. T'ọ bụruru ndu Filisutayịnu e-do iya imo!”


\par }{\PP \VS{18}Dévidi asụ Sọlu: “?Bụ onye bẹ ya bụ? ?Bụ ngụnu bẹ ndu ibe iya; mẹ lẹ ndu ikfu nna iya bụkwanu l'alị Ízurẹlu; kẹ tẹ ya bya abụru ọgo eze?”

\VS{19}Yo be teke ee-ke Dévidi nwatibe Sọlu ono; mbụ Merabu; e gbe wowaru iya nụ kee Adụrelu, bụ onye Mehola.


\par }{\PP \VS{20}Mikalu, bụkwaphu nwatibe Sọlu eyeeru Dévidi obu. A bya ekfuaru iya Sọlu; ẹhu atsọo ya ntụmatu.

\VS{21}Sọlu arịa: “Lẹ ya e-ke iya t'ọ bụru ọnya hata iya; k'ọphu ee-shi ẹge ono tẹ ndu Filisutayịnu kpaphua ya.” Ya ndono; Sọlu asụ Dévidi: “Ọwaa kwewa k'ugbo ẹbo, ọ dafụtaru l'ịi-bụru ọgo iya.”

\VS{22}Tọ dụ iya bụ; Sọlu ezi ndu ozi iya; sụ ẹphe: “Unu kuchi Dévidi ekuchi; sụ iya: ‘L'ẹhu atsọkwa eze ẹna l'ẹke ọono. Ọ kwaphu ẹge ono b'ọ dụkota ndu ozi yẹbe eze mma l'ẹnya. T'ọ byanụ tẹ eze mụa ya nta-a.’ ”


\par }{\PP \VS{23}Ẹphe anọduje l'ekfuru Dévidi iphe ono. Ọbule Dévidi asụjekwanu ẹphe: “?Unu tubesu l'ọ dụ ntse ọburu ọgo eze ẹge ono? Nwogbe bẹ ya bụ; to nwe onye maru iya nụ k'ẹge ono.”


\par }{\PP \VS{24}Ndu ozi Sọlu ekfutsuleru iya phụ iphe, Dévidi kfuru;

\VS{25}Sọlu asụ: “Unu sụ Dévidi: ‘Lẹ Eze te elekwa ẹnya t'ọ kwaaru iya aswa ọdo l'ishi nwanyi ono; a gụfu útsù akpapyị ụkporo ndu Filisutayịnu ụmadzu ise; tẹ ya shi ẹge ono melata ndu ọhogu iya ono.’ ” Idzu Sọlu abụru ẹge ee-shi tẹ Dévidi dalahụ ndu Filisutayịnu l'ẹka.

\VS{26}Ndu ozi eze abya ekfuaru Dévidi iphe ono, eze kfuru ono; yọ bya anabata iya tẹ ya bụru ọgo eze. Ya ndono oge teke e kfuburu ta agvụkwa;

\VS{27}Dévidi egbeshi yẹle ndu etsoje iya nụ je egbua ndu Filisutayịnu ụkporo madzụ iri; chịta útsù akpapyị ẹphe; bya agụ-dzua ya agụ-dzu chẹe eze; k'ọphu ọo-bụkwanuru ọgo eze. Sọlu abya eduta nwatibe iya ono; mbụ Mikalu kee ya.


\par }{\PP \VS{28}Sọlu abya amaru lẹ Ojejoje nọ swiru Dévidi; bya eyeru lẹ nwatibe iya; mbụ Mikalu yeru iya obu nshinu;

\VS{29}bya akaba ya rụ ọtsu egvu. Dévidi abụwaru iya rụ ọhogu jeyewaru.


\par }{\PP \VS{30}Ndu sọja ndu Filisutayịnu anọduje ejekfu ndu Ízurẹlu ọgu njepyabe. Yọo bụje iphe bụ teke ẹphe byaru; ndu kẹ Dévidi aka ẹphe ọnu nshị; a ma lẹ ndu ishi ndu sọja Sọlu ndu ọphu l'ẹphe ha. E shi ẹge ono; ẹpha Dévidi edelahaa edede.




\par }\Chap{19}{\SH Sọlu eme tẹ ya gbua Dévidi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sọlu abya ezi nwatibe iya; mbụ Jonátanu mẹ ndu ozi iya l'ẹphe ha t'ẹphe gbua Dévidi. Obenu lẹ Jonátanu yeru Dévidi obu nshinu.

\VS{2}Jonátanu eje edooru iya Dévidi; sụ iya: “Lẹ nna iya; mbụ Sọlu achọkwa ụzo, oo-shi gbua ya. Wo iya t'ọ kwabẹkwaru onwiya ẹnya l'ụtsu echile. T'ọ chọkwaa ẹke, nọ-chiru anọ-chi je edomia onwiya.

\VS{3}Ya e-tsoru nna iya je anọdu l'ẹgu ẹke ị nọ. Ya e-kfuru iya okfu ẹhu ngu. Iphe, ya nụtaru iya l'ọnu bẹ mu a-bya emee t'ị maru.”


\par }{\PP \VS{4}Jonátanu abya ekfuaru nna iya; mbụ Sọlu kẹ Dévidi lẹ k'ọma; sụ iya: “Nggụbe eze; be emekwa nwozi nggu Dévidi ẹjo iphe. Ẹ tọ dụkwa ẹke o mewaru ngu ẹji. Iphe, o meshiru b'i ritakwaru uru nshinu.

\VS{5}O gude ishi ndzụ iya tụa ntụ teke ono, o jeru je egbua onye Filisutayịnu ono. Ojejoje adzọo ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha l'ẹke ha nshinu. Ị phụkwaru iya-a; tee ẹswa iya. ?Bụ ngụnu kparu iphe ii-me onye ẹ-to nwedu iphe, o meru iphe; mbụ t'i woru Dévidi gbua l'ẹ b'ọ dụ iphe ịi-gụru nụ iya?”


\par }{\PP \VS{6}Sọlu anụa iphe, Jonátanu kfuru; bya eribua ya; sụ: “Kamẹnu; l'ẹ to nwedu iphe eme Dévidi.”

\VS{7}Tọ dụ iya bụ; Jonátanu abya ekua Dévidi; tụko iphe ono dokotaru iya. Yo metsua duta Dévidi dujeru Sọlu; ẹphe atụko nọdu l'ẹge ẹphe shi nọduhawa.


\par }{\PP \VS{8}Ọgu abya adakwaa ọdo. Dévidi agbalihukwa je etso ndu Filisutayịnu ọgu; tsụa ẹphe ọtsu ẹkfu; ẹphe agbaa nanụ nanụ.


\par }{\PP \VS{9}Yo be ujiku lanụ; Ojejoje ezi ẹjo maa; yọ bya Sọlu l'ẹhu teke ọ nọ l'ime ụlo iya; paru arwa l'ẹka. Dévidi egudekwa nụ une iya l'ẹka akpọ.

\VS{10}Sọlu achọo tẹ ya gude arwa ono sụpyabe Dévidi l'oshi-ẹpoto. Dévidi ezee ya; arwa ono. Yo je angụru l'oshi-ẹpoto. Dévidi epyofu l'ẹnyashi ono; gbalaa.


\par }{\PP \VS{11}Sọlu abya ezi ndu ozi iya t'ẹphe je l'ụlo Dévidi je eche iya nche; k'ọphu ẹphe e-gbu iya l'ụtsu. Mikalu, bụ nyee Dévidi ekfuaru iya; sụ: “L'ọ -bụru l'ị tị gbadụ ọso ishi ndzụ ngu l'ẹnyashi-a bẹ ee-gbukwa ngu echile.”

\VS{12}Tọ dụ iya bụ; Mikalu eshi lẹ windo kuzita iya; yọ gbafụ gbalaa.

\VS{13}Mikalu ewota ntẹkpe nyobe l'oshi-azẹe; chịru ẹ́kwà phukpua ya; bya eworu pyilo, e meru l'ẹji eghu dobe iya l'ụzo ishi.

\VS{14}Yo be teke Sọlu ziru t'e je egude Dévidi; Mikalu asụ ẹphe: “L'ẹhu ta dụkwa iya mma.”

\VS{15}Sọlu eziphu ndu ono azụ ọdo t'ẹphe je aphụ Dévidi; sụ ẹphe: “Unu pata iya l'oshi-azẹe ọbu bya; k'ọphu ya e-gbuwa iya rụ.”

\VS{16}Ndu ono abya abata; yọ bụru ntẹkpe bẹ zẹ l'oshi-azẹe ono; mẹ pyilo, e meru l'ẹji eghu, nọ iya l'ụzo ishi.

\VS{17}Sọlu asụ Mikalu: “?Nanụ ẹge ọ dụ b'ị dzụru iya egbe ẹjo-ire ọwaa; dufu onye ọhogu iya t'ọ gbalaa?”

\par }{\PP Mikalu asụ Sọlu: “L'ọ sụkwaru lẹ ya e-gbu yẹbe Mikalu; m'ọ -bụru lẹ ya ta hadu iya tẹ ya gbalaa!”


\par }{\PP \VS{18}Dévidi anahụlephu gbalaa ono; jekfushia Sámẹlu lẹ Ráma je achịko iphe, Sọlu mekotaru iya dooru iya. Tọ dụ iya bụ; yẹle Sámẹlu ayịru jeshia Neyotu je anọdu.

\VS{19}Ozi abya erua Sọlu nchị lẹ Dévidi bẹ nọ lẹ Neyotu Ráma.

\VS{20}Yo zia t'e je egude Dévidi. Ẹphe erua bya aphụa ọgbo ndu nkfuchiru Nchileke l'ẹke ẹphe ekfuchiru Nchileke. Yọ bụru Sámẹlu bẹ vudo l'ẹke ono; nọdu l'ọ bụ onye ishi ẹphe. Ume Nchileke abya ndu ono, Sọlu ziru ozi ono l'ẹhu; ẹphe ekfuchilahaaru Nchileke.

\VS{21}A bya ekfuru iya Sọlu; yo zia ndu ọdo; ẹphe erua bya ekfuchikwaaruphu Nchileke. Sọlu abya ezia ndu k'ẹto; ẹphe ekfuchikwaaruphu Nchileke.

\VS{22}Tọ dụ iya bụ; yọ bya atụgbua jeshia Ráma l'onwiya; bya erua l'eze wẹlu ono, nọ lẹ Seku ono; bya ajị; sụ: “?Bụ awe bẹ Sámẹlu yẹle Dévidi nọ?” Ẹphe asụ iya: “L'ẹphe nọkwa lẹ Neyotu lẹ Ráma.”

\VS{23}Sọlu atụgbua jeshia Neyotu, nọ lẹ Ráma ono; Ume Nchileke abyakwa iya phụ l'ẹhu. Yo tsoru ụzo ekfuchiru Nchileke jeye; yo rua Neyotu, nọ lẹ Ráma.

\VS{24}Yọ lashịa uwe iya; kfuchikwaaruphu Nchileke l'ifu Sámẹlu. Yọ gbarụ ọtu; daburu l'ẹke ono: eswe l'ẹnyashi. Ọo ya kpataru iphe, ndiphe anọduje ekfu; sụ: “Sọlu; ?o tsofua lẹ ndu nkfuchiru Nchileke tọo?”




\par }\Chap{20}{\SH Jonátanu eyeru Dévidi ẹka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dévidi abya eshi lẹ Neyotu Ráma gbalaa jekfushia Jonátanu je asụ iya: “?Bụ ngụnu bẹ ya meru? ?Bụ ngụnu bụ iphe, dụ ẹji, ya meru? ?Nanụ ẹge ya shi meswee nna ngu meru iphe o gude l'achọ ishi iya?”


\par }{\PP \VS{2}Jonátanu asụ iya: “Tụswekwa! Ishi ngu ta alakwa iya. Iphe, ịi-ma bụ l'ẹ to nwedu iphe nna iya e-me t'ẹ b'o vuoduru ụzo kfuru iya ẹya: m'ọ bụ iphe ha nshinu; m'ọ bụ ọphu ha nwanshị. ?Bụnua ngụnu meru iphe oo-domiru iya ọwaa edomi? Ẹ tọo bụkwa oswi-okfu!”


\par }{\PP \VS{3}Dévidi abya eribua ya; sụ iya: “Lẹ nna ngu; b'o doru ẹnya ọhuma lẹ nggu l'iya dụ lẹ mma. Yo kpebuwa: ‘Lẹ ya te ekfuduru Jonátanu iphe ọwaa; ọ -dụdu; bẹ oo-ghu iya eghughu.’ Kamẹnu; ọ kwa 'avụhu avụhu; lẹ ndzụ iya egekwa egege.”


\par }{\PP \VS{4}Jonátanu asụ Dévidi: “Iphe, ị sụkporu tẹ ya meeru nggu bẹ ya e-me.”


\par }{\PP \VS{5}Dévidi asụ iya: “Echile kwa Ajị Ọnwa Ọphungu, gbarụ tẹ yẹle eze nọdu yekoo ẹka lẹ nri. Ọlobu; hanụa ya tẹ ya je edomia onwiya l'ẹgu jeye l'urẹnyashi nwarechi.

\VS{6}Teke nna ngu jịru ajị iya; nggu asụ iya lẹ ya rọkwaru ngu t'ị haa ya tẹ ya jee l'ufu lẹ Bẹ́tulehemu; kẹ l'o nweru ẹja, ndu ufu egwoje afa-l'afa teke ono.

\VS{7}Ọ -bụru l'ọ sụru l'ọ dụa mma; nggu amaru lẹ nwozi ngu a-wa-a. Ọ -bụkwanuru l'ẹhu ghuru iya eghughu; nggu amaru l'ọ chịru mu ẹjo idzu.

\VS{8}A -bya lẹ nggụbedua: Mejekwaru yẹbe nwozi ngu iphe-ọma; kẹle nggu l'iya nọdukwa l'ifu Ojejoje gbaa ndzụ. O -nweru iphe, dụ ẹji, ya meru; gbukwaa ya l'onwongu; be edukwa iya rụ gude je ọnu nna nggu.”


\par }{\PP \VS{9}Jonátanu asụ: “Tụswekwa! Ndẹge o nweru ẹjo idzu, ya maru, nna iya achịru ngu; ?ya tege ekfuduru ngu iya tọo.”


\par }{\PP \VS{10}Dévidi ajịa ya; sụ: “?Nanụ ẹge ya e-me maru; m'ọ -bụru lẹ nna ngu yeru ngu ọnu ẹhuka ẹhuka?”


\par }{\PP \VS{11}Jonátanu asụ: “T'ọ bya t'ẹphe je l'ẹgu ono.” Ẹphe abya ayịru jeshia l'ẹgu ono.

\VS{12}Jonátanu abya asụ Dévidi: “Tẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu bụkwaru iya onye ekebe; lẹ ya a-jịtakwa nna iya iphe ono l'egbe nta-a echile; m'ọ bụ nwarechi. Ọ -bụru l'ọochiru ngu idzu ọma; bẹ ya e-mee t'ị maru.

\VS{13}Ọ -bụkwanuru lẹ nna iya bẹ achọ t'o merua nggu ẹhu; tẹ Ojejoje mekwaa yẹbe Jonátanu ọphu ka njọ m'ọ -bụru lẹ ya te emedu t'ị maru; mbụ dufu ngu t'ị gbalaa l'ẹhu-agu. Tẹ Ojejoje swikwaru ngu ẹge o shi swiru nna iya.

\VS{14}Ọ -bụru lẹ ya nọ ndzụ; byiko; koshijekwa l'i yeru iya obu; mbụ egbe n-yemobu kẹ Ojejoje; k'ọphu ya ta anwụhudu.

\VS{15}Be ewofukwa ọ-dụ-lẹ-maa mma ayi ono l'ẹke ndibe mu nọ. Teke Ojejoje wofutsuaru ndu ọhogu nggụbe Dévidi l'ẹphe ha

\VS{16}tẹ ẹpha Jonátanu ba alụfukwa l'ọnu-ụlo Dévidi. Tẹ Ojejoje jịkwaa ndu ọhogu Dévidi ajị iya.”


\par }{\PP \VS{17}Jonátanu bẹ yeru Dévidi obu ẹge o yeru onwiya; yo mee Dévidi to ribudaru iya nte ọdo le yẹbedua, bụ Dévidi e-yekwaru iya phụ obu ẹge ono.

\VS{18}Jonátanu abya asụ Dévidi: “Lẹ echile kwa Ajị Ọnwa Ọphungu. Aa-makwaa l'ẹ tị byadụ; kẹ l'oshi ngu a-daburu ophorokpo.

\VS{19}Teke o beru nwarechi l'ụzo urẹnyashi; nggu eje anọdu l'ẹkaphu, i domijeru onwongu teke iphe-a wataru adada phụ; kwabẹru iya l'iku mkpuma Ezẹlu.

\VS{20}Ya a-gba ọnu akfụ ẹto l'ụzo ẹke ono; mbụ gbaa ya l'o nweru iphe, ya gọberu iya.

\VS{21}Teke ono; bẹ ya e-zi nwata okoro; sụ iya t'ọ tụgbua je achọo akfụ ono. Ọ -tụgbulephu; ya asụ iya t'o shia ẹke iya ọphu ị nọ chọo ya. Teke ono; nggu eshi ẹke ono lụfuta. Kamẹnu; ẹ to nwedu iphe, e-me ngu nụ.

\VS{22}Teke bụkwanu lẹ ya sụru nwata okoro ono t'ọ tụgbua; l'akfụ ono nọkwadu iya-a l'ụzo ifu; iphe ọ bụ bụ t'ị tụgbua; lẹ Ojejoje sụwaru ngu t'ị tụgbua.

\VS{23}A -bya abya l'iphe ọphu ayi shi kfua; nyatakwa lẹ Ojejoje bụ onye ekebe nggu l'iya gbururu jeye.”


\par }{\PP \VS{24}Ya ndono; Dévidi eworu onwiya domia l'ẹgu. Ajị Ọnwa Ọphungu ono abya erua; eze abya anọdu tẹ ya ria nri.

\VS{25}Eze anọdu l'ẹke ọonoduje lẹ mgboro ụpho-mkpuma. Jonátanu anọdu; ghaaru iya ifu. Ábụna anọnyabe Sọlu lẹ mgberemẹku. Obenu l'oshi kẹ Dévidi te nwedu onye nọ iya nụ.

\VS{26}Ọphu Sọlu te nwedu iphe, o kfuru mbọku ono; kẹ l'ọ rịkwanuru: “L'o nweruphu ẹge ọ mụru Dévidi tọ dụdu nsọ.\FTNT{*}{{\FR 20:26 }{\FR{20:26
}}{\FT{Iphe, bụ iphe nweru ike mee madzụ t'ẹ b'ọ dụ nsọ b'e deshiru lẹ
}}{\XT{Liv 7:20, 21; 15:2, 31; 22:4-8}}{\FT{; mẹ
}}{\XT{Dit 23:10, 11}}{\FT{.}}} O doru ẹnya l'ẹ tọ dụdu nsọ.”

\VS{27}Yo be mbọku ọphu tsotaru iya nụ, bụ iya bụ mbọku k'ẹbo l'ọnwa ọphungu ono; to nwe onye nọ l'ẹke Dévidi anọje. Sọlu asụ nwatibe iya; mbụ Jonátanu: “?Bụ ngụnu meru iphe, nwatibe Jesi ta byadụ ori nri ụnyaphua; t'ọ bya ntanụ?”


\par }{\PP \VS{28}Jonátanu asụ iya: “Lẹ Dévidi rọshikwaru iya ike tẹ ya haa ya t'o je Bẹ́tulehemu.

\VS{29}Ọ sụru t'a haa ya tẹ ya je; lẹ ndibe ẹphe nweru ẹja, ẹphe egwo l'ibyiya nk'ẹphe. Unwunne iya phẹ asụkwanu tẹ ya bya. Yọ sụ l'ọ -bụru lẹ ya nọ mu l'obu; tẹ ya jenu tẹ yẹle unwunne iya phẹ phụ. Ọ bụ iya meru iphe ẹ tọ byadụ ori nri-eze.”


\par }{\PP \VS{30}Ẹhu eghulahaa Sọlu eghughu l'ẹke Jonátanu nọ. Yọ sụ iya: “Nggụbe nwa, ẹjo nwanyi-a; mbụ nggụbe nwa, nwanyi-a, bụ 'anụma anụma-a! ?Ọ dụ ngu lẹ ya ta madu l'ị tụru ike yeru nwatibe Jesi; l'eme iphe-iphere ekpu nggu lẹ nne, mụru ngu nụ tọo?

\VS{31}Ọ kwa ẹge nwatibe Jesi nọ-beberu ndzụ lẹ mgboko-a bụ ẹge ẹhu ngu; mẹ alị-eze ngu ta abyadụ bya ekeru ekeru. Zikwaa t'e je ekuaru iya ẹya nta-a; kẹ l'ọ nwụhufutaje!”


\par }{\PP \VS{32}Jonátanu ajị nna iya: “?Bụ ngụnu bụ ishi iphe, ee-gude gbua Dévidi? ?Bụ ngụnu b'o meru?”


\par }{\PP \VS{33}Sọlu eworu arwa tụa tẹ ya nmagbua Jonátanu. Yo doo Jonátanu ẹnya lẹ nna iya kpebuwaru tẹ ya gbua Dévidi.

\VS{34}Jonátanu egude oke iwe shi l'ẹke ono, ẹphe nọ l'eri nri ono kwolihu lụfu. Iphe-iphere ono, nna iya eme ekpu Dévidi ono erua ya l'ẹhu; k'ọphu bụ l'ẹ to rihedu nri lẹ mbọku k'ẹbo l'ọnwa ọphungu ono.

\VS{35}Yo be l'ụtsu iya; Jonátanu egbeshi jekfushia Dévidi l'ẹgu l'ẹge ẹphe chịru. Yo duta nwata okoro nshịi; yẹle iya ayịru.

\VS{36}Yọ sụ nwata ono t'ọ gbagbụa je achọo akfụ-wa, ya abya agbagba-wa. Nwata ono agbachịa; yọ gbaa akfụ ono l'ụzo ifu nwata ono.

\VS{37}Nwata erudelephu ẹke akfụ ono daru; Jonátanu ekua ya; sụ iya: “L'akfụ ono darụ iya l'ụzo ifu!”

\VS{38}Yọ rashịaru nwata ono; sụ iya: “Ngwa-a! Gude ọso!” Be evudokwa evudo. Nwata ono atụtuta akfụ ono; byakfutashia nnajiufu iya.

\VS{39}Ọbule nwata ono ta madụ iphe, akọ nụ; gbahalẹphu Jonátanu yẹle Dévidi.

\VS{40}Ya ndono; Jonátanu achịru ngwa-ọgu iya chẹe nwata ono; sụ iya: “T'ọ lawaru. Yọ chịta akfụ ono chịlaa.”


\par }{\PP \VS{41}Nwata ono atụgbutsulephu; Dévidi eshi l'iku mkpuma ono l'ụzo ọhuda bya adaa; buaru Jonátanu ifu l'alị ugbo ẹto. Ẹphe abya etsutsua onwẹphe ọnu; watakọta ẹkwa; ọbule Dévidi ka iya arara.

\VS{42}Jonátanu asụ Dévidi: “Laa l'ẹhu-agu; kẹ l'ayi gudewa ẹpha Ojejoje ribua lẹ nggu iya a-bụru ọ̀nyà: ‘Lẹ Ojejoje bẹ bụ onye ekebe nggu l'iya; mbụ jeye lẹ ndu o-shi-l'eri ngu rua lẹ ndu o-shi-l'eri nk'iya gbururu jeye.’ ” Ya ndono; Dévidi atụgbutsua; Jonátanu ala phushia azụ l'ufu.




\par }\Chap{21}{\PP \VerseOne{1}Dévidi atụgbua jekfushia Ahimẹleku, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja lẹ Nobu. Ẹhu anmahu Ahimẹleku anmanma l'ọ phụru Dévidi. Yọ jị Dévidi: “Iphe, meru iphe ọ bụ yẹbedua byaru nwẹnkinyi iya; to nwe onye yẹ ẹya yị?”


\par }{\PP \VS{2}Dévidi asụ Ahimẹleku, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja: “L'o nweru iphe, eze ziru iya, ọ sụru iya t'ẹ b'ọ dụkwa onye ya e-me t'ọ maru iphe ọphu, o ziru iya ọbu; mbụ iphe ono, o ziru mu; lọo mu ẹke lẹ nchị ono. Ndu ozi iya b'o nweru ẹke ya sụru tẹ yẹ l'ẹphe dzuda.

\VS{3}?O nweru ẹge ọ ha ngu l'ẹka nta-a? Nụnu iya ishi buredi ise; m'ọ bụ iphe ọdo, nọ ngu nụ.”


\par }{\PP \VS{4}Onye ono, achịjeru Nchileke ono asụ Dévidi: “Lẹ buredi mmanu ta nọkwa; gbahalẹphu buredi ndu ọphu e doberu Nchileke iche; m'ọ bụru-a l'unwokoro ono bẹ ẹphe l'ụnwanyi ta zẹdu.”


\par }{\PP \VS{5}Dévidi asụ onye ono, achịjeru Nchileke ẹja ono ọnu: “Ezi-okfu ezi-okfu bụ l'ayi l'ụnwanyi te megbakwa keshinu, ayi gbeshiru ije. Mbụ l'unwoke ono edobejekwa onwẹphe nsọ teke ẹphe eje iphe mmanu ọdo; k'ọphu ọ bụru kẹ ntanụ!”


\par }{\PP \VS{6}Ya ndono; onye ono, achịjeru Nchileke ẹja ono eworu buredi ono, e doberu Nchileke iche ono nụ iya; eshinu ẹ tọ dụdu buredi ọdo, nọnu; gbahaa buredi, e doberu nsọ l'ifu Ojejoje, bụ ọphu e wofuru; wota ọphu evo ọku dobe iche mbọku, e wofuru akahụ iya.


\par }{\PP \VS{7}O nweru onye e jeru Sọlu ozi nọ l'ẹke ono mbọku ono. Yọ bụru esede b'e sederu iya l'ifu Ojejoje. Ẹpha iya bụ Dowẹgu. Ọ bụ onye Édọmu; bụru onye ishi ndu echeru Sọlu atụru.


\par }{\PP \VS{8}Dévidi ajị Ahimẹleku; sụ iya: “?T'i nwedu arwa; m'ọ bụ ogu-mbeke l'ẹke-a? Kẹle ya te gudekwa ogu-mbeke; to nwe ngwa-ọgu ọdo, ya gude; kẹ l'ozi ono, eze ziru iya ono bẹ dụ ọku-ọku.”


\par }{\PP \VS{9}Onye ono, achịjeru Nchileke ẹja ono asụ iya: “L'ọ kwa ogu-mbeke Goliyatu kẹ Filisutayịnu ono, i gburu lẹ nsụda Ela bẹ nọ l'ẹke-a. A phụ-chiru iya l'ẹ́kwà dobe l'azụ uwe-ukuvu, onye achịjeru Nchileke ẹja eyeje. Ọ -bụru l'ịichoo; nggu ewota iya; eshinu ẹ tọ nwedu ogu-mbeke ọdo, nọ l'ẹke-a; gbahaa onanu.”

\par }{\PP Dévidi asụ iya: “L'ẹ to nwedu ọdo, ka onanu mma; t'ọ nụ iya ẹya rụ.”


\par }{\PP \VS{10}Ọ bụ mbọku ono bẹ Dévidi gbafụru lakfushia Akishi, bụ eze ndu Gatụ l'ẹke ọ gbalaru Sọlu.

\VS{11}Ndu ozi Akishi asụ Akishi: “?Tọ bụdunua Dévidi ọwaa bụ eze ndu alị ono tọo? ?Tọ bụdunua yẹbedua bẹ ẹphe agụ-kuje l'egvu: ‘Lẹ Sọlu gburu ụnukurunu ndu sọja; Dévidi egbukwanua ụnukurunu ugbo iri.’ ”

\VS{12}Okfu ono erua Dévidi l'ẹhu; yọ wata ọtsu Akishi, bụ eze ndu Gatụ egvu nshinu.

\VS{13}Yo lebezi ẹnya; wata ome l'ọ bụ onye ọgvu eme l'ifu ẹphe l'ẹke ono. Yo gude ẹka l'akakashị ibo obu edukfu mkpụkpu ono; l'alashị ọnu-mini ekpu onwiya l'ẹji-agba.

\VS{14}Akishi asụ ndu ozi iya: “Unu lenu; l'ọgvu emekwa nwoke-wa! ?Bụ ngụnu kparu iphe unu dutaru iya ẹya?

\VS{15}Ụko ndu ọgvu; ?ọ dụ iya, kparu iphe unu dutaru iya ẹya t'ọ bya eme ẹge-a l'ifu iya. ?Ọ batafujeru iya l'ụlo tọo.”




\par }\Chap{22}{\SH Sọlu egbushi ndu achịjeru Nchileke ẹja
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Dévidi eshi lẹ Gatu gbaru lashia l'ọgba, nọ lẹ Adulámu. Unwunne iya mẹ ndibe ẹphe l'ẹphe ha anụ l'iya phụ; wụfu jekfushia ya l'ẹke ono.

\VS{2}Ndu bụ ndu iphe atsụ l'ẹhu; ndu ji ụgwo; mẹ ndu iphe, eemegbaa l'alị ono atụko wụ-kfu iya. Yọ bya abụru onye ishi ẹphe. Unwoke, wụ-tsoru iya nụ; bẹ dụ ụnu madzụ.


\par }{\PP \VS{3}Yọ bụru l'ẹke ono bẹ Dévidi shi jeshia Mízupa l'alị Móabu. Yo rua je asụ eze ndu Móabu: “?M'oo-kwe tẹ nne lẹ nna iya lakfuta iya tẹ yẹ l'ẹphe nọdu jeye teke ya a-maru iphe, Nchileke e-meru iya?”

\VS{4}Ya ndono; yo duru ẹphe haaru eze ndu Móabu; ẹphe ebua lẹ nk'iya l'oge ono, Dévidi shi agba l'ezeru ishi iya ono.


\par }{\PP \VS{5}Onye nkfuchiru Nchileke, bụ Gádu abya asụ Dévidi: “T'ẹ b'o nọhe l'ụlo, a kpụshiru ike. T'ọ tụgbua lashia alị ndu Júda.” Tọ dụ iya bụ; Dévidi eshi l'ẹke ono lụfu lashia l'ọswa Hẹretu.


\par }{\PP \VS{6}Sọlu abya anụa l'a phụwaru Dévidi mẹ ndu etso iya nụ. Teke ono bẹ Sọlu nọ lẹ mkpuli oshi tamarisuku l'eli ugvu, nọ lẹ Gíbiya. Sọlu egude arwa l'ẹka; ndu ozi iya l'ẹphe ha atụko vudo; gbaa ya mgburumgburu.

\VS{7}Sọlu asụ ẹphe: “Unu gebeduduphu; unubẹ ndu Bénjaminu! Nwatibe Jesi; ?ọo-nụkota unu alị; nụ unu mgbo vayịnu tọo. ?Ọo-mekota unu ndu ishi, l'achị ụnu ndu sọja labụ l'ụkporo iri iri; mẹ ndu ishi, achị ụkporo ndu sọja ugbo ise ise tọo.

\VS{8}?Bụ iya meru iphe unu l'unu ha chịru mu ẹjo idzu; to nwe onye, meru tẹ mu maru teke nwatibe mu; mẹ nwatibe Jesi gbaru ndzụ. To nwe l'unu ha onye ọphu kparu mu ishi; m'ọ bụ kfuaru mu lẹ nwatibe mu; bẹ yewaru nwozi mu, bụ Dévidi dụbedube t'o je edomia onwiya kwabẹru mu; mbụ ẹge ọ kwagebenuru mu-a ntanụ-a.”


\par }{\PP \VS{9}Tọ dụ iya bụ; Dowẹgu kẹ Édọmu yẹle ndu ozi Sọlu tụkoru vudo l'ẹke ono asụ: “Lẹ ya phụkwaru nwatibe Jesi; l'ọ byakwaru kẹ Ahimẹleku Ahitubu lẹ Nobu.

\VS{10}Ahimẹleku eje akpataru iya ishi l'ẹka Ojejoje. O nwekwaruphu nri, o gworu nụ iya; bya eworu ogu-mbeke Goliyatu kẹ Filisutayịnu phụ nụkwa iya phụ.”


\par }{\PP \VS{11}Ya ndono; eze abya ezia t'e je ekuaru iya Ahimẹleku Ahitubu, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndibe nna iya l'ẹphe ha, bụ ndu, achịjeru Nchileke ẹja lẹ Nobu. Ẹphe atụko wụ-kfutashia eze.

\VS{12}Sọlu asụ iya: “Gebe nchị nta-a nggụbe nwatibe Ahitubu!”

\par }{\PP Ahimẹleku asụ iya: “Ọwaa ya ndọ-ọ; onye nwe mu nụ.”


\par }{\PP \VS{13}Sọlu asụ iya: “?Bụ ngụnu meru iphe unu lẹ nwatibe Jesi gbaru iya ẹjo idzu; nggu anụ iya buredi; nụ iya ogu-mbeke; bya akpataru iya ishi l'ẹka Nchileke; k'ọphu ọ bya ekwefuru iya íkè; je akwageberu iya ẹge-a, ọ kwageberu iya ntanụ-a?”


\par }{\PP \VS{14}Ahimẹleku asụ eze: “?Nanụkpoo onye ọdo, e gude ire iya ẹka lẹ ndu ozi ngu l'ẹphe ha ẹge e gude ọgo ngu; mbụ Dévidi, bụ iya bụ onye ishi lẹ ndu eche ngu nche; bya abụru onye a kakọta ọkwabe ugvu l'ufu ngu gbaa mgburumgburu?

\VS{15}?Bụ mbọku ono bẹ ya beberu je ọkpata Nchileke ishi l'okfu ẹhu iya? Wawakwa! Tẹ nggụbe eze ba atukobekwa nwozi ngu okfu; m'ọo onye lanụ lẹ ndibe nna iya; kẹle nwozi ngu ta makwa iphe, ada nụ; a gụfulephu ẹge mu kfuberu-wa.”


\par }{\PP \VS{16}Eze asụ: “Ị bụakwa maa; Ahimẹleku; mbụ nggụbedua l'ishi onwongu; mẹ ndibe nna ngu l'ẹphe ha.”

\VS{17}Eze asụ ndu l'eche iya nche, nọnyabe iya nụ: “Unu gbushia ndu-a, achịjeru Nchileke ẹja-a; kẹ l'ẹphe tụru ike yeru Dévidi. Ẹphe machacharụa teke Dévidi agbala; ẹphe ta bya bya ekfuru iya ẹya.” Obenu lẹ ndu ozi eze te nwedu onye ọphu o heru uhere tẹ ya halia ẹka gbua ndu achịjeru Nchileke ẹja.

\VS{18}Eze abya asụ Dowẹgu kẹ Édọmu t'o gbushia ndu ono, achịjeru Nchileke ẹja ono. Dowẹgu aghakọbe gbushilahaa ẹphe. Iphe o gburu mbọku ono bụ ụkporo madzụ ẹno l'ụmadzu ise, bụ ndu yeru uwe-ukuvu.

\VS{19}Yo gudekwaphu ogu-mbeke bahụ Nobu, bu mkpụkpu ndu achịjeru Nchileke ẹja je egbushikota unwoke, bu iya nụ; mẹ ụnwanyi; mẹ ụnwegirima; je akpaa lẹ ndu ọphu angụkwadu ẹra; mẹkpo eswi; nkakfụ-ịgara; mẹ atụru.


\par }{\PP \VS{20}Obenu lẹ Abiyáta, tso lẹ ndu k'unwoke l'ụnwegirima Ahimẹleku Ahitubu bẹ nahụru nụ gbakfushia Dévidi.

\VS{21}Yo kfuaru Dévidi lẹ Sọlu gbugeekwaru ndu achịjeru Nchileke ẹja.

\VS{22}Dévidi abya asụ Abiyáta: “Lẹ ya malẹkwaru-a mbọku ono lẹ Dowẹgu kẹ Édọmu e-kfuru iya Sọlu; keshinu ọ nọ l'ẹke ono mbọku ono. Ọ kwa yẹbe Dévidi b'o shi l'ẹka; mbụ egbushi ono, e gbushiru ndibe nna ngu ono.

\VS{23}Nọdu l'ẹke-a; ba atsụshi egvu. L'onye achọ ishi ngu kwa ishi kẹ yẹbe Dévidi bẹ onye ọbu achọ. Ị -nọdu l'ẹke ya nọ; b'ẹ to nwedu iphe, e-me ngu nụ.”




\par }\Chap{23}{\SH Dévidi adzọ ndu Keyila
\par }
{\PP \VerseOne{1}A bya ekfuaru Dévidi: “T'o lekwa-a; lẹ ndu Filisutayịnu bẹ etsookwa ndu Keyila ọgu; l'akwa iphe ẹphe ọkwata l'ẹke ẹphe eetsuje balị.”

\VS{2}Dévidi abya ajị Ojejoje; sụ iya: “?Bụ tẹ ya je etso ndu Filisutayịnu ono ọgu tọo?”

\par }{\PP Ojejoje asụ iya: “T'o je etso ndu Filisutayịnu ono ọgu; dzọfuta ndu Keyila.”


\par }{\PP \VS{3}Ndu kẹ Dévidi asụ iya: “T'o lewaru; l'ẹphe atsụ egvu l'alị ndu Júda l'ẹke-a. ?Nanụ ẹge ọo-dụ mẹ ẹphe -je etso ndu Filisutayịnu ọgu lẹ Keyila!”

\VS{4}Dévidi abyakwa bya akpata Ojejoje ishi ọdo. Ojejoje asụ iya: “T'o gbeshi jeshia Keyila; kẹle ya e-woru-a ndu Filisutayịnu ye iya l'ẹka.”

\VS{5}Ya ndono; Dévidi yẹle ndu etsoje iya nụ atụgbua jeshia Keyila je etso ndu Filisutayịnu ọgu; kpụkoo elu ẹphe. Dévidi phẹ atsụa ndu Filisutayịnu ọtsu-ẹkfu bya adzọfuta ndu Keyila.

\VS{6}Teke ono, Abiyáta Ahimẹleku gbalaru gbakfushia Dévidi lẹ Keyila ono b'ọ chịkwa uwe-ukuvu.


\par }{\PP \VS{7}E je edooru Sọlu lẹ Dévidi bẹ nọkwa lẹ Keyila. Sọlu asụ: “Lẹ Nchileke mewaru tẹ Dévidi dalahụwaru iya l'ẹka; keshinu o je abahụ lẹ mkpụkpu, e gude ụpho-mkpuma kpụ-pheta mgburumgburu; ye iya mkpụrukpu-ígwè, eegudeje atuchi iya atuchi.”

\VS{8}Sọlu abya ekukobe ndu sọja iya k'ọgu; t'ẹphe je Keyila je ekepheta Dévidi yẹle ndu nk'iya.


\par }{\PP \VS{9}Dévidi abya amaru lẹ Sọlu agbawaru iya ẹjo idzu; sụ Abiyáta, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja: “T'ọ chịtaru iya nụ uwe-ukuvu ono.”

\VS{10}Dévidi abya asụ: “Nggụbe Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu; yẹbe nwozi ngu b'ọ ngụwaru angụru lẹ nchị lẹ Sọlu bẹ eme t'ọ bya Keyila bya egude okfu ẹhu mu mebyishia mkpụkpu-wa.

\VS{11}Ndu Keyila; ?ẹphe a-kpụta mu nụ iya tọo? Nggụbe Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu; kfuru yẹbe nwozi ngu tẹ ya maru: Sọlu; ?l'ọo-bya ẹke-a ẹge ono, ya nụru ono tọo?”

\par }{\PP Ojejoje asụ iya: “L'ọo-byakwa.”


\par }{\PP \VS{12}Dévidi abya ajịkwaa ya ọdo: “Ndu Keyila; ?ẹphe a-kpụta yẹle ndu-a, etsoje iya nụ-a nụ Sọlu tọo?”

\par }{\PP Ojejoje asụ: “Iye; l'ẹphe a-kpụkwaru unu nụ iya.”


\par }{\PP \VS{13}Ya ndono; Dévidi yẹle ndu etso iya nụ, ruru ụnu madzụ l'ụkporo madzụ iri\FTNT{*}{{\FR 23:13 }{\FR{23:13
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 600.}}} egbeshi lụfushia lẹ Keyila; tsoru aghaphe. A bya edooru Sọlu lẹ Dévidi gbafụakwaru lẹ Keyila; yọ haa; ọphu o jehedu ẹke ono.


\par }{\SH Dévidi nọ l'echi-ẹgu
\par }
{\PP \VS{14}Dévidi anọ-kirishia l'ime ọgba l'echi-ẹgu; mbụ nọduwaru l'alị ugvu l'echi-ẹgu Zifu. Sọlu l'etsojeru l'achọ-phe iya mbọku-mbọku; obenu lẹ Nchileke te kwedu tẹ Dévidi daba iya l'ẹka.


\par }{\PP \VS{15}Yọ bụru lẹ Dévidi nọ l'alị Horeshi l'echi-ẹgu Zifu b'ọ nụru lẹ Sọlu abya t'o gbua ya.

\VS{16}Jonátanu Sọlu egbeshi jekfushia Dévidi lẹ Horeshi. Yọ bya eyetaru iya ẹka; mee tẹ ọkpoma shihu iya ike lẹ Nchileke.

\VS{17}Yọ sụ Dévidi: “Ba atsụshi egvu; kẹ l'ẹka nna iya; mbụ Sọlu te erukwa iya l'ẹhu. Ọ bụ nggu a-bụru eze ndu Ízurẹlu; yẹbedua e-kwe ngu ẹbo. Onanu dokpooru nna iya; mbụ Sọlu ẹnya ọhuma.”

\VS{18}Ẹphe ẹbo achịko gbaa ndzụ l'ifu Ojejoje. E metsua; Dévidi anọ-kirishiwaru l'alị Horeshi ono; Jonátanu alashia ufu iya.


\par }{\PP \VS{19}Ya ndono; ndu Zifu awụ-kfushia Sọlu lẹ Gíbiya je asụ iya: “Lẹ Dévidi domikwaru onwiya l'alị ẹphe. Ọ nọ l'ọgba, nọ l'alị Horeshi; l'ugvu Hakila l'ụzo ọhuda alị, daburu swanmangu.

\VS{20}Nta-a kwa t'ị bya teke dụkpole ngu phụ mma nggụbe eze. Ọ bụ ayịbedua b'ọ dụwaruru t'ayi kpụta iya ye nggụbe eze l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{21}Sọlu asụ ẹphe: “Tẹ Ojejoje gọkwaru ọnu-ọma nụ unu kẹ l'unu yeru mu obu.

\VS{22}Unu je akwakọbefua; unu achọfuta ẹke Dévidi anọduje; makwarụphu onye phụru iya nụ l'ẹke ono; kẹle ya nụru l'ọ dụnukaru ẹregede.

\VS{23}Ọo ya bụ t'unu je elezita ẹnya; geta iphe, bụ ẹke oodomije onwiya; unu alaphuta azụ bya eyeru iya okfu l'ẹda. Unu -byakwanụ; mu l'unu ayịwaruru: ọ -bụru l'ọ nọ l'alị ono bẹ mu a-chọkota iya l'iphe bụ ẹnya-ufu, nọ l'ikfu Júda mgburumgburu.”


\par }{\PP \VS{24}Ya ndono; ẹphe atụgbua vuru Sọlu ụzo jeshia Zifu. Dévidi yẹle ndu etso iya nụ bẹ gbe nọduwa nụ l'echi-ẹgu Mawonu; l'ụzo ọhuda alị, daburu swanmangu.

\VS{25}Sọlu mẹ ndu yẹle iya yị abya awata ọcho Dévidi. A bya edooru iya Dévidi; yọ tụgbua lashia l'iku mkpuma, nọ l'echi-ẹgu Mawonu je anọdu. Sọlu abya anụa iya; chịlahaa Dévidi l'ẹke ono.

\VS{26}Sọlu l'eje l'azụ ugvu ono azụ iya ọphu; Dévidi yẹle ndu nk'iya l'eje l'azụ iya ọphu; agba t'ẹphe gbalaarụ Sọlu. Yo be lẹ Sọlu yẹle ndu sọja iya eme t'ẹphe gbaa Dévidi phẹ mgburumgburu; gude ẹphe;

\VS{27}nwozi erua bya asụ Sọlu: “T'ọ byakwa ẹgwegwa! Lẹ ndu Filisutayịnu byaakwaru ọgu ọ-lụa-ọlaa l'alị ayi.”

\VS{28}Sọlu aghakọbelekwaphu; parụ ọchi Dévidi ha; yọ bụru iya ojekfu ndu Filisutayịnu. Ọo ya kparụ iphe ẹphe ekuje ẹke ono Sela-Hamahulekọtu.\FTNT{†}{{\FR 23:28 }{\FR{23:28
}}{\FT{Iphe “Sela-Hamahulekọtu” bụ bụ eze “Mkpuma gboru ọgu”.}}}

\VS{29}Dévidi abya eshi l'ẹke ono tụgbua je eburu l'ọgba, nọ lẹ Ẹ́nu-Gedi.




\par }\Chap{24}{\SH Dévidi edobe Sọlu ndzụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sọlu achịfutsulephu ndu Filisutayịnu; bya alata; e dooru iya lẹ Dévidi nọkwa l'echi-ẹgu Ẹ́nu-Gedi.

\VS{2}Tọ dụ iya bụ; Sọlu abya achịta ụnu ụmadzu ẹsaa l'ụkporo madzụ iri,\FTNT{*}{{\FR 24:2 }{\FR{24:2
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 3,000.}}} bụ ndu a fọtaru lẹ ndu Ízurẹlu; ẹphe awụfu chọru Dévidi yẹle ndu nk'iya jeshia l'ụzo iya kẹ mkpuma eghu-ọswa.

\VS{3}Sọlu erua l'ọdu-atụru l'iku esu-ụzo; yo nweru ọgba, nọ l'ẹke ono. Sọlu abahụ l'ọgba ono tẹ ya jee l'ụboku. A ma lẹ Dévidi; yẹle ndu nk'iya nọ l'ime ime ọgba ono.

\VS{4}Ndu kẹ Dévidi ono asụ iya: “L'ọ kwa ntanụ bụ mbọku ono, Ojejoje kfuru ngu okfu iya; sụ lẹ ya e-woru onye ọhogu ngu ye ngu l'ẹka; t'i woru iya mee ẹge dụ ngu mma-a.” Dévidi abya epyofuta; pyaa apyapya je ebyibuta ọnu uwe-nlọkpuru Sọlu.

\VS{5}E metsulephu; Dévidi awata ọnma onwiya ikpe kẹ l'o byibutaru ọnu uwe-nlọkpuru Sọlu.

\VS{6}Yọ sụ ndu ono, etsoje iya nụ ono: “Tẹ Ojejoje be ekwekwa tẹ ya mee nnajiufu iya egbe iphe-a; mbụ onye ono, Ojejoje wụru manụ l'ishi ono; m'ọ bụ kẹ tẹ ya halia ẹka denyi iya; kẹ l'ọ bụ onye Ojejoje wụru manụ l'ishi.”

\VS{7}Yọ bụru okfu ono bẹ Dévidi gude sede ndu nk'iya; tọ ha ẹphe t'ẹphe tso Sọlu ọgu.

\par }{\PP Ya ndono; Sọlu eshi l'ọgba ono lụfushia; jeshia mkpa iya.

\VS{8}Dévidi emetsua bya eshi l'ọgba ono lụfuta bya ekua Sọlu; sụ iya: “Onye nwe mu nụ, bụ eze!” Sọlu aghaa ẹnya. Dévidi abya efozita kpube ifu l'alị; woru onwiya machịa;

\VS{9}sụ Sọlu: “?Bụ ngụnu kparu iphe, ịinoduje angarụ ndiphe nchị, anọduje edoru ngu lẹ Dévidi l'achọ t'o merua ngu ẹhu?

\VS{10}Ntanụ ọwaa b'i gudewa ẹnya ngu phụ ẹge Ojejoje meru; t'ị daba mu l'ẹka l'ime ọgba phụ. O nweru ndu sụru tẹ mu gbua ngu; obenu lẹ mu dobeleru ngu-a ndzụ. Mu asụ lẹ mu ta byakwa bya l'ahali ẹka mu denyi nnajiufu mu; kẹ l'ọ bụ onye Ojejoje wụru manụ l'ishi t'ọ bụru eze.

\VS{11}Nna mu; lewaru ọnu uwe-nlọkpuru ngu ẹge mu gude iya l'ẹka! Mu byibutaru ọnu uwe ngu ono; mu te gbu ngu egbugbu. T'o doo ngu ẹnya nta-a; nggu amakwarụphu lẹ mu te meswedu ngu; ọphu mu te kwefubuaru ngu íkè. Ẹ to nwedu iphe, dụ ẹji, mu meru ngu; ọbule ịiche mu phụ t'i gbua mu.

\VS{12}Tẹ Ojejoje kpekwaa ikpe ẹhu mu lẹ nggu; mbụ tẹ Ojejoje gwatakwa ngu ụgwo iphe, dụ ẹji ono, i meru mu on. Ọ bụ lẹ mu ta byadụ bya edenyi ngu ẹka.

\VS{13}Ọ dụ l'ọ bụ ẹtu ndiche, sụru: ‘L'ẹjo-ememe shi l'ẹka ẹjo-ụdudu.’ Ọo ya bụ lẹ mbẹdua ta byadụ bya edenyi ngu ẹka.

\VS{14}?Bụ ngụnu meru iphe eze ndu Ízurẹlu a-nọdu achị iya k'egbugbu? ?Bụ onye bẹ ịichi ọbu? ?Bụ odzu nwankụta; tọo bụ nwogu, ta gbadu ẹ́bà?

\VS{15}Tẹ Ojejoje kpekwaa ikpe nggu l'iya; kfua onye ọphu iswi dụ mma. T'o lee ya ẹnya; haarụ mu enge nafụta mu l'ẹka ngu.”


\par }{\PP \VS{16}Dévidi ekfutsulephu ẹge ono; Sọlu ajị iya: “?Nwa mu, Dévidi; bụ nggụbedua ekfu iphe ono?” Sọlu ebyiswee ẹkwa.

\VS{17}Yọ abya asụ: “Ị kakwa mu odobe ẹka-ndo; kẹ l'i meru mu iphe-ọma; obenu lẹ mbẹdua eme ngu iphe, dụ ẹji.

\VS{18}Ntanụ ọwaa b'i koshiru l'i meru mu iphe-ọma; mbụ lẹ Ojejoje meru tẹ mu daba ngu l'ẹka; ti gbu mu.

\VS{19}Madzụ -phụa ọhogu iya; ?ọohaje iya t'ọ tụgbua kẹ mmanu tọo. Ọo ya bụ; tẹ Ojejoje kfụkwaa ngu ụgwo iphe-ọma ono, i meru mu ono ntanụ-a!

\VS{20}Nta-a b'o dowaru mu ẹnya l'ị bụfutaje eze; bụru nggu a-nọdu achị alị Ízurẹlu.

\VS{21}Gude ẹpha Ojejoje riaru mu nte nta-a; l'ẹ t'o nwedu l'i bufu awa mu ebufu; m'ọ bụ mee t'ẹpha mu chịhu l'ufu nna mu!”

\VS{22}Tọ dụ iya bụ; Dévidi abya eriaru Sọlu nte; Sọlu alashia l'ufu iya.

\par }{\PP Dévidi yẹle ndu nk'iya awụfu lap hushia azụ l'ọgba ono.




\par }\Chap{25}{\SH Nebalu aswaru Dévidi ụswara
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Sámẹlu abya anwụhu. Ndu Ízurẹlu abya edzukobe; kwaa ẹkwa iya; lia ya l'ufu iya lẹ Ráma.

\par }{\PP E meebe; Davidi atụgbua lashia l'echi-ẹgu Paranu.

\VS{2}O nweru nwoke Mawonu, nweru ẹku Kamẹlu; bụru onye nweru iphe nshinu. O nweru ụnu atụru ẹsaa l'ụkporo atụru iri.\FTNT{*}{{\FR 25:2 }{\FR{25:2
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 3,000.}}} Eghu iya adụ ụnu eghu labụ l'ụkporo eghu iri.\FTNT{†}{{\FR 25:2 }{\FR{25:2
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 1,000.}}} Yọ nọdu lẹ mkpụkpu Kamẹlu l'akpụ atụru iya ono ẹji.

\VS{3}Ẹpha nwoke ono bụ Nebalu; kẹ nyee ya abụru Abigelu. Nyee ya ono bụ nwanyi, nweru egomunggo; l'amakwaphu mma. Obenu lẹ nji iya, bụ onye Kálẹbu dụ ẹhuka; nweru ẹjo umere.


\par }{\PP \VS{4}Dévidi anọdu l'echi-ẹgu nụa lẹ Nebalu l'akpụ atụru iya ẹji.

\VS{5}Yọ bya ezifu ụmadzu iri l'ụnwu-okorọbya, l'etso iya nụ; sụ ẹphe: “Unu jekfu Nebalu lẹ Kamẹlu; je ekeleru iya ẹya.

\VS{6}Unu sụ iya: ‘Ndzụ iya ndzụ ogologo. T'ẹhu dụkwa iya agu yẹle ndibe iya; mẹwaru iphemiphe ọbule, o nweru enweru!

\VS{7}Ya nụwaru lẹ teke aakpụje atụru ẹji bẹ ruwaru nụ. Lẹ teke ẹphe lẹ ndu echeru iya atụru shi tụko nọdu l'ẹke lanụ bẹ ẹphe ta kpabụa ndibe ngu ono ẹhu; to nwe iphe ẹphe, phuhujeru nụ teke ẹphe shi nọdu lẹ Kamẹlu.

\VS{8}Ị -jịa ẹphe; bẹ ẹphe a-kọru ngu-a. Ọo ya bụ; t'obu ngu rua l'ẹke ụnwu-okorọbya mu-wa nọ; keshinu ọphu ayi byaru l'oge ajị. Byiko; nụkwa ndu ozi ngu-a; mẹ yẹbe nwa ngu, bụ Dévidi iphe, ẹka ngu rukpeleruphu.’ ”


\par }{\PP \VS{9}Ndu ozi Dévidi ono erua; bya eworu ozi ono, Dévidi ziru ono zia Nebalu; bya angabẹ nchị l'ọnu, oo-ye.

\VS{10}Nebalu ajị ndu ozi Dévidi ono “?Bụ onye bụ Dévidi? ?Bụ onye bụ nwatibe Jesi? Ndu nta-a dụakwa l'igwe shi kẹ nnajiufu ẹphe l'agbakashịhu.

\VS{11}?Bụ kẹ ngụnu bẹ ya e-wota nri iya; wota mini iya; mẹ anụ, ya gburu ndu akpụ atụru iya ẹji je anụ ndu, ya ta madụ ẹke ẹphe shi?”


\par }{\PP \VS{12}Ụnwu-okorọbya ono aghachi je ekfukotaru Dévidi ẹge Nebalu kfuru.

\VS{13}Dévidi asụ ẹphe: “T'onyenọnu wota ogu-mbeke ya turu!” Ẹphe achịta ogu-mbeke ẹphe tua onwẹphe. Dévidi abya ewotakwaphu nk'iya turu. Ndu ọphu tso Dévidi bẹ rukwaru ụnu madzụ. Ụkporo ụmadzu iri anọdu swiru ivu ẹphe.


\par }{\PP \VS{14}Nwokorọbya lanụ lẹ ndu ozi kẹ Nebalu eje edooru nyee Nebalu; mbụ Abigelu; sụ iya: “I phụrua lẹ Dévidi bẹ nọ l'echi-ẹgu zia ndu ozi iya t'ẹphe bya ekeleru iya nnajiufu; yo gbe meru iphe-iphere kpua ẹphe.

\VS{15}Ọ bụ lẹ ndu ono mekwaru ayi iphe-ọma. Ẹphe ta akpabụkwaa ayi ẹhu; ọphu iphe ayi 'ephuhubua teke ono, ayi l'ẹphe shi tụko nọdu l'echi-ẹgu ono.

\VS{16}Mbọku-mbọku: eswe l'ẹnyashi; bẹ ẹphe shi bụru ụpho-mkpuma gbochiru ayi teke ono, ayi shi anọnyabeje ẹphe l'eche atụru ayi ono.

\VS{17}Nta-a kwa t'ị rịedu iya; maru iphe, ii-me; kẹ l'iphe, dụ ẹji bẹ abyakwa ọda-kfuta nnajiufu ayi yẹle ndibe iya l'ẹphe ha; kẹ l'umere iya kwatakwaru dụ ẹji; to nwe onye ọonujeru okfu.”


\par }{\PP \VS{18}Abigelu abya emewaphụ ẹgwegwa je achịta ụkporo ishi buredi iri; otumu mẹe labụ; atụru ise, e gburu hụchaa bya apama ya apama dobe; akpe, a hụru yejia ogbonga ise; ụkporo ẹcha-mbeke ise, e gude akpụru vayịnu ghee; mẹ ụkporo ẹcha-mbeke iri, e gude akpụru figu ghee. Yo gwoo ya doo l'eli nkakfụ-ịgara;

\VS{19}sụ ndu ozi iya: “Unu tụgbua vuta ụzo; ya a-nọdu etso-o unu l'azụ.” Ọ bụ l'ẹ to kfukwanụru iya nji iya; mbụ Nebalu.


\par }{\PP \VS{20}L'ọ nọ l'eli nkakfụ-ịgara iya agbazita l'uwuru, nọ l'ugvu ono; b'ọ phụru Dévidi yẹle ndu ono, tso iya nụ ono l'ẹke ẹphe agbazitakwaphu l'abyakfuta iya. Ẹphe abya edzuda.

\VS{21}Yọ bụru teke ono bẹ Dévidi kfuwokwaduru-a: “L'ẹ to nwedu uru, ọ baru iya mbụ echeche, ya cheru nwoke-wa ẹku iya l'echi-ẹgu; mbụ chee ya; k'ọphu bụ l'ẹ to nwedu iphe iya ọphu phuhuru nụ. Yọ bụru ẹjo iphe b'o gude kfụa ya ụgwo iphe-ọma, ya meru iya

\VS{22}Tẹ Nchileke mekwaa yẹbe Dévidi ọphu ka njọ; mbụ t'ọ gwakwaa ya ọchi; m'o -rua l'ụtsu echile; ya edobe m'ọ bụ onye lanụ, bụ nwoke ndzụ lẹ nk'iya.”


\par }{\PP \VS{23}Abigelu aphụlephu Dévidi; nyifutakebewaphu l'eli nkakfụ-ịgara iya ono; bya daa l'ifu Dévidi; woru ifu kpube l'alị.

\VS{24}Nwanyi ono adaa Dévidi l'ifu; sụ iya: “Onye nwe mu nụ; t'ọ bụkwaru yẹbedua nwẹnkinyi iya bẹ aa-ta ụta. Byiko; tẹ yẹbe nwozi ngu kfunuru yeru ngu; t'ị nụa l'olu nwozi ngu.

\VS{25}Onye nwe mu nụ; ba angakwaru mkpọkoro nwoke ono, bụ Nebalu nchị; kẹ l'ọ bụlephu ẹge ẹpha iya dụ b'ọ dụ. Ọoza onye éswè l'ẹpha; l'emehukwaphu eswe. Obenu lẹ yẹbe nwozi ngu nwanyi ta phụkwa ndu ozi ono, nggụbe nnajiufu iya yeru ono.

\VS{26}Obenu agha; nnajiufu; keshinu Ojejoje sephuwaru ngu azụ; t'ẹ b'i je egbua ọchi; mẹ t'ẹ b'i gwata ụgwo iphe, e meru ngu l'onwongu; kamẹnu; bẹ bụkwa ẹge Nebalu dụ; bụ ege ndu ọhogu ngu; mẹ iphe, bụ ndu l'achọ ẹge ẹphe e-shi mekata nggụbe nnajiufu mu a-dụ.

\VS{27}T'e wonuru iphe-a, mụbe nwozi ngu nwanyi guderu nggụbe nnajiufu mu nụ ụnwu-okorọbya ono, tso ngu nụ ono.

\VS{28}Byiko; gụaruru nwozi ngu nwanyi nvụ l'ẹke mu mesweru; kẹ l'a makahawaru lẹ Ojejoje e-me k'ọphu bụ: ị -chị-gee; nwatibe ngu achị-tsota ngu gbururu jeyewaru. T'ẹ b'ọ dụkwa ẹjo iphe, aa-phụ ngu l'ẹhu jeye l'ẹge ịi-nọ-beru.

\VS{29}O -ruhuduru madzụ l'achị ngu kẹ egbugbu bẹ Ojejoje, bụ Nchileke ngu e-woleruphu ndzụ nggụbe nnajiufu mu kwachia ọhu-mma l'ite ndzụ. Obenu lẹ ndzụ kẹ ndu ọhogu ngu phẹ bẹ aa-gbaphu ẹge-a aagbaphuje mkpuma ụrobo-wa.

\VS{30}Teke Ojejoje meleruphu nggụbe nnajiufu mu iphe dụ mma ono, o kweshigbaaru ngu ụkwa iya ono; bya eworu ngu mee ishi l'alị Ízurẹlu;

\VS{31}b'ẹ tọo bụduru nnajiufu mu aphụ; obu te eku ngu ebemu l'i gburu ọchi ịnyigirinyi; m'ọ bụ l'ị gwataru ụgwo iphe, e meru ngu. Teke ono, Ojejoje e-meshiru nggụbe nnajiufu mu iphe ono, dụ mma ono; nyatakwa mụbe nwozi ngu nwanyi.”


\par }{\PP \VS{32}Dévidi asụ Abigelu: “T'ajaja bụru kẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ Ízurẹlu; mbụ onye ziru ngu t'ị byakfuta iya ntanụ-a.

\VS{33}Tẹ ọnu-ọma bụkwaru nke ngu l'ẹge ẹnya shiru rua ngu alị l'iphe ọwa. Tẹ ọnu-ọma bụkwaruphu kẹ nggụbedua gbobutaru mu tẹ mu be egbu ọchi ntanụ-a; gude ẹka mu gwata ụgwo iphe, e meru mu.

\VS{34}Ọdumeka bẹ mu ribuakwaru nte: ‘L'ọ -bụru-a lẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu nọ ndzụ ẹge ọ nọ iya-a; mbụ onye ono, gbobutaru mu; mu te mehe ngu iphe ono, mu tuburu k'ememe ono; bẹ ndẹge ẹ tị gbaru bya iya ndzuta-a; b'o rua l'ụtsu echile; b'ẹ tọ dụkwa iphe kfụ útsù, ga aphọdu nụ l'ufu Nebalu.’ ”

\VS{35}Tọ dụ iya bụ; Dévidi abya anata iphe ono, o gwotaru iya ono; sụ iya: “T'ọ lawaru. Lẹ ya nụwaru iphe, o kfuru bya ekwetawaa.”


\par }{\PP \VS{36}Abigelu abya alakfu Nebalu je aphụa l'ọ nọru l'ufu iya l'agba ajị; ẹge ono, onye eze agbaje ono. Ẹhu atsọ Nebalu ẹna; kẹle mẹe emewaa ya l'ẹnya. To nwe iphe, Abigelu kfuru iya jeye nchi bọhu.

\VS{37}Yo rua l'ụtsu iya teke mẹe ono phohuru Nebalu l'ẹnya; nyee ya abya atụko iphemiphe ọbule ono dokotaru iya; meji atọfu iya; yọ kpọo-beru.

\VS{38}A nọlephu iphe, dụ l'ọ bụ abalị iri; Ojejoje echigbua Nebalu; yọ bụru iya anwụhu.


\par }{\SH Dévidi alụta Abigelu
\par }
{\PP \VS{39}Dévidi abya anụa lẹ Nebalu nwụhuwaru; yọ sụ: “T'ajaja bụru kẹ Ojejoje; mbụ onye ono, gwataru ụgwo iphe-iphere ono, mu nataru l'ẹka Nebalu ono. Ojejoje kpọshiwaru nwozi iya oye ẹka l'iphe, dụ ẹji, ya g'emeta kpua onwiya. Ojejoje meru t'ẹjo iphe, Nebalu meru tụ-koru Nebalu l'onwiya iya l'ishi.”

\par }{\PP Dévidi ezia t'e je ezia Abigelu t'ọ bya tẹ ya lụru iya.

\VS{40}Ndu ozi Dévidi ejeshia Kamẹlu je ezia Abigelu lẹ: “Dévidi bẹ zikwaru t'ayi bya eduta ngu t'ị bụru nyee ya.”


\par }{\PP \VS{41}Abigelu egbeshi bya ebuaru iya ifu l'alị; sụ: “Ọwaa mụbe nwozi unu nwanyi ndọ-ọ; mbụ onye a-nọdu asajẹ ndu ozi nnajiufu mu ọkpa.”

\VS{42}Abigelu ajịkobewaphu bya eduta ụnwu-mgbọko ise, ejeru iya ozi yeru onwiya; nyikota nkakfụ-ịgara tsoru ndu ono, Dévidi ziru ozi ono; je awata ọlu Dévidi.


\par }{\PP \VS{43}Dévidi bẹ alụhawa Ahinowamu, bụ onye Jézerilu. Yẹle Abigelu abya achịko bụru unyomu Dévidi.

\VS{44}Teke ono bẹ Sọlu kutawaru nwatibe iya, bụ Mikalu; mbụ nyee Dévidi kee Paliti Layishi kẹ Galimu.




\par }\Chap{26}{\SH Dévidi aha Sọlu ndzụ ọdo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Zifu atụgbua jeshia Gíbiya je edooru Sọlu: “Lẹ Dévidi bẹ domikwaru onwiya l'ugvu Hakila, nọ ghaa ifu l'echi-ẹgu Jeshimọnu?”

\VS{2}Sọlu achịta ụnu unwoke ẹsaa l'ụkporo unwoke iri, a fọru afọfo l'alị Ízurẹlu; ẹphe ayịri jeshia echi-ẹgu Zifu ọcho Dévidi.

\VS{3}Sọlu phẹ abya emee ọnodu l'iku ụzo l'ugvu Hakila ono, nọ chee ifu lẹ Jeshimọnu ono. Ọphu bẹ Dévidi nọru l'echi-ẹgu. Yọ phụlephu lẹ Sọlu tsowa iya abya ẹke ono;

\VS{4}zia ndu ngge; t'ẹphe je amaru m'ọ bụ oswi-okfu lẹ Sọlu abya.

\VS{5}Ya ndono; Dévidi epyofu jeshia ẹke ono, Sọlu phẹ kwaru ọdu ọgu ono. Yo rua; je aphụ ẹke Sọlu yẹle Ábụna Nẹru, bụ onye ishi ndu sọja zẹ. Sọlu bẹ zẹ l'ime ọdu ọgu ono; ndu sọja iya adọ-phee ya mgburumgburu.


\par }{\PP \VS{6}Dévidi abya ajị Ahimẹleku, bụ onye Hetu; mẹ Abishayi Zeruya, bụ nwunne Jóabu: “?Onye ọphu e-tsoru iya t'ẹphe jekfu Sọlu l'ẹke ono, ẹphe nọ ono?”

\par }{\PP Abishayi asụ: “L'ọo yẹbedua l'e-tsoru iya.”


\par }{\PP \VS{7}Ya ndono; Dévidi yẹle Abishayi atụgbua jekfu ndu sọja ono l'ẹnyashi. Ẹphe erua je aphụ Sọlu l'ẹke ọoze l'eku mgbẹnya l'ime ime ọdu ọgu ono yẹle arwa iya, o gwuberu l'alị l'ụzo ishi iya. Ábụna yẹle ndu sọja ono azẹ-phee ya mgburumgburu.

\VS{8}Abishayi asụ Dévidi: “Ntanụ bẹ Nchileke mewaru tẹ ọhogu ngu daba ngu l'ẹka. Hanụa tẹ ya gude arwa sụpyabe iya l'alị ugbo lanụ; ya ta asụkwa iya ẹya ugbo labụ.”


\par }{\PP \VS{9}Dévidi egberu sụ Abishayi: “Be egbukwa iya! ?Bụ onye a-hali ẹka byia onye Ojejoje wụru manụ l'ishi t'ọ bụru eze; tẹ ikpe ba nma iya?”

\VS{10}Yọ sụ ya: “Kamẹnu; ọ kwa Ojejoje l'onwiya e-gude ẹka iya chigbua ya. Ọ -nwụhudu l'oge nka-ezekuna nk'iya; yọ laa l'ọgu.

\VS{11}Tẹ Ojejoje be ekwekwa tẹ ya halia ẹka byia onye ono, Ojejoje wụru manụ l'ishi ono. Iphe, e-me nụ bụ t'ị mịta arwa ono; mẹ iphe-mini ono, nọ iya l'ụzo ishi ono t'ayi gude tụgbua.”

\VS{12}Ya ndono; Dévidi ewolia arwa ono yẹle iphe-mini ono, nọ Sọlu l'ụzo ishi ono; yọ bụru ẹphe atụgbu. Iphe ono emee; to nwe onye phụru iya nụ; to nwe onye maru nụ; ọphu 'onwedu onye tehuru nụ. Ẹphe atụko nọdu lẹ mgbẹnya; kẹle Ojejoje meru tẹ ọkpobe mgbẹnya gude ẹphe.


\par }{\PP \VS{13}Dévidi abya adafu azụ iya ọphu; je evudo l'eli ugvu l'ẹke teru nwẹnya. Ẹke, nọ-buhuru ẹphe akwata ha ụsa nshinu.

\VS{14}Dévidi abya ekua ndu sọja ono; kua Ábụna Nẹru; sụ iya: “T'ịizadu oku; Ábụna?”

\par }{\PP Ábụna aza; bya asụ: “?Ị bụ onye; nggụbe onye ọphu, l'eku eze oku?”

\VS{15}Dévidi asụ Ábụna: “?Ọ kwa l'ị bụnua nwoke? ?Nanụ onye agbabẹru ngu nụ l'alị Ízurẹlu? ?Bụ ngụnu meru iphe ẹ ti letadu onye nwe-ngu nụ, bụ eze ẹnya? Ishi iya bụ l'o nweru onye byaru tẹ ya gbua onye nwe-ngu nụ, bụ eze.

\VS{16}Iphe ono, i meru ono ta dụkwa mma. Kamẹnu; iphe, ruberu unu l'unu ha; kwa anwụhu; kẹ l'unu te letadu nnajiufu unu ẹnya; mbụ onye ono, Ojejoje wụru manụ l'ishi ono. Chịkaedu ẹnya achịka. ?Nanụ arwa eze; mẹ iphe-mini, o shi donyabe ishi iya.”


\par }{\PP \VS{17}Sọlu amalẹkwaruphu l'ọ bụ olu Dévidi. Yọ sụ: “?Bụ olu ngu ndono nwatibe mu Dévidi?”

\par }{\PP Dévidi asụ iya: “I-ye; eze; onye nwe mu nụ; ọ kwa iya-a.”

\VS{18}Yọ sụkwaphu: “Bụhunu kẹ ngụnu bẹ nggụbe onye nwe mu nụ achị nwozi ngu? ?Bụ ngụnu bẹ ya meru? ?Nanụ egbe ẹjo iphe ya meru?

\VS{19}Byiko; nggụbe eze, bụ onye nwe mu nụ; ngabenuru nwozi ngu nchị nta-a. Ọ -bụru l'ọ bụ Ojejoje bẹ kpaliru ngu t'ị chịlahaa mu ẹge ono; ọo ya bụ t'ọ natakwa ngwẹja-a. Teke bụ l'ọo madzụ bẹ eme iya nụ; t'ẹphe bụkwaru ndu Ojejoje buru ọnu. Nta-a bẹ ẹphe chịfuwaru mu l'alị kẹ ndibe Ojejoje; sụ tẹ mu je ejelahaaru agwa ọdo ozi!

\VS{20}Ọlobu; tẹ mee mu be egedakwa l'alị l'ẹke teru ẹnya l'ifu Ojejoje. ?Ị marua lẹ ya ta akadụ nwogu nshịi ọga mkpa. ?Nanụ ẹge e meru bẹ eze ndu Ízurẹlu byaru bya achịlahaa ya l'ọ bụ onye achị nta ọkwa l'eli ugvu.”


\par }{\PP \VS{21}Sọlu asụ: “Ya meekwaru iphe, dụ ẹji. Latanụ azụ; nwatibe iya Dévidi. Ya te ejehekwa ngu ome iphe mbọku ọdo; kẹ l'ị gụberu ndzụ yẹbe Sọlu iphe ntanụ-a. Ọ kwa éswè bẹ ya meru; mbụ lẹ ya mewaru ẹjo iphe, ha nshinu.”


\par }{\PP \VS{22}Dévidi asụ: “Ọ kwa arwa nggụbe eze ndọ-ọ. T'unwokoro ngu onye lanụ bya ewota iya.

\VS{23}Tẹ Ojejoje kfụkwaa onyenọnu ụgwo odobe-ẹka-ndoo ya mẹ kẹ ovudoshi ike l'iphe, onye kfuru. Ntanụ bẹ Ojejoje meru; tị daba iya l'ẹka; ọbule ya ta chọkwanu tẹ ya halia ẹka byia onye ono, Ojejoje wụru manụ l'ishi ono.

\VS{24}T'ọ bụkwaru ẹge ya gụberu ndzụ ngu iphe ntanụ; bẹ Ojejoje a-gụbekwaphu ndzụ nke iya; nafụta iya l'iphe, bụ iphe-ẹhuka, byaru iya nụ.”


\par }{\PP \VS{25}Ya ndono; Sọlu asụ Dévidi: “T'ọnu-ọma bụkwaru nke ngu; nwa iya Dévidi. Ii-me iphe, ha nshinu; mee ya mefu iya ọnya!”

\par }{\PP Dévidi atụgbua; Sọ lu alaphushia azụ l'ufu iya.




\par }\Chap{27}{\SH Dévidi alakfu ndu Filisutayịnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dévidi abya arịa l'ime onwiya; sụ: “M'a nọnyaa ujiku lanụ bẹ ya e-shikwa l'ẹka Sọlu laa l'iyi. Ẹ to nwekwa iphe ọdo, ẹ ta bụdu tẹ ya gbaru lashia alị ndu Filisutayịnu; k'ọphu Sọlu a-kabẹru haa ya achọ-phe l'alị Ízurẹlu; ya eshi ẹge ono nahụ iya.”

\VS{2}Tọ dụ iya bụ; Dévidi yẹle unwoke ono, dụ ụnu madzụ l'ụkporo iri ono, bụ ndu nk'iya akwafụ lakfushia Akishi Mawọku, bụ eze ndu Gatụ.

\VS{3}Dévidi phẹ alakfushia Akishi je eburu lẹ Gatụ. Onyenọnu bẹ yẹle ndibe iya tụkoru buru. Dévidi bẹ yẹle unyomu ẹphe ẹbo tụko buru; mbụ Ahinowamu kẹ Jézerilu; mẹ Abigelu kẹ Kamẹlu, bụ iya bụ nwanyi ono, nji iya; mbụ Nebalu tụfuru phụ.

\VS{4}E dotsuaru Sọlu lẹ Dévidi gbalawaru lashia Gatụ; ọphu ọ chọhedu iya ọdo.


\par }{\PP \VS{5}Tọ dụ iya bụ; Dévidi abya asụ Akishi: “Ọ -bụru lẹ ya nọ ngu l'obu; wofutanu mkpụkpu lanụ l'alị-a nụ iya tẹ ya buru. ?Nanụ ẹge ọ bụ yẹbe nwozi ngu bẹ nggu l'iya a-chịko buru lẹ mkpụkpu-eze l'ẹke eze bu?”

\VS{6}Ya ndono; Akishi eworu Zíkulagu nụ iya mbọku ono. Yọ bụru iya meru iphe Zíkulagu bụ mkpụkpu ndu eze ndu Júda jeye ntanụ-a.

\VS{7}Dévidi ebua afa ophu l'ọnwa ẹno l'alị ndu Filisutayịnu ono.


\par }{\PP \VS{8}Dévidi yẹle ndu nk'iya atụgbua jeshia je etso ndu Geshu; ndu Gizi; mẹ ndu Amalẹku ọgu ọ-lụru-ọlaa. Ndu ono bẹ shihawa teke turu etete butaru l'alị ono; tsube lẹ Shu jeye lẹ Íjiputu.

\VS{9}Yọo bụje ndu ọphu Dévidi bakfuwaru l'ọgu ono; yo gbushikota ẹphe. Ẹ tọ nwedu oke l'anya, oodobeje ndzụ. Yọ tụko atụru ẹphe; mẹ eghu; eswi; nkakfụ-ịgara; mẹ ịnya-ivu; jeyewaru l'uwe ẹphe gwoo. Teke e -metsuaru; yọ lakfushia Akishi.

\VS{10}Teke Akishi jịru iya: “?Bụ ibyiya ole b'i jeru ọgu ọ-lụa-ọlaa ọbu ntanụ?” Dévidi asụ iya: “L'ọ bụ l'ụzo ọhuda ndu Júda; m'ọ bụ l'ụzo ọhuda kẹ ndu Jerahụmelu; m'o bụ l'ụzo ọhuda ndu Kenu.”

\VS{11}Ẹ to nwedu oke l'anya, oodobeje ndzụ kpụru bya Gatụ; kẹ l'ọorije: “L'ẹphe e-jekwa je agbaa ya ama; sụ l'ọo iphe, Dévidi meru ndọ-ọ.” Yọ bụru ẹge Dévidi shi emeje iya ndono l'oge teke o bukotaru l'alị ndu Filisutayịnu.

\VS{12}Akishi eworu Dévidi ye onwiya l'ẹhu; sụ onwiya: “Lẹ Dévidi l'a-bụwaruru nwozi iya gburu jeye; kẹ lẹ ndibe ẹphe, bụ ndu Ízurẹlu bẹ kpọwaru iya ashị ọkpobe akpọkpo.”




\par }\Chap{28}{\PP \VerseOne{1}Yo rua teke ọbu; ndu Filisutayịnu bya achịkobe ndu sọja ẹphe t'ẹphe tso ndu Ízurẹlu ọgu. Akishi eje asụ Dévidi: “T'o dokwaa ngu ẹnya; lẹ nggu lẹ ndu nkengu e-dubekwa iya ọgu.”


\par }{\PP \VS{2}Dévidi asụ iya: “Teke ono; nggu aphụwaru iphe, nwozi ngu e-me.”

\par }{\PP Akishi asụ Dévidi: “Ọ dụlephu mma; ya e-mewa ngu rụ t'ị bụru iya onye nche jeye teke ya a-nọ-bebe.”


\par }{\SH Sọlu yẹle nwanyi, bu lẹ Ẹnudo
\par }
{\PP \VS{3}Sámẹlu bẹ nwụhuwaru nụ; ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha araa ẹkwa iya; bya elia ya lẹ Ráma. Sọlu bẹ chịkowaru ndu aphụ àphụ̀; mẹ ndu njibya rushikota l'alị ono.


\par }{\PP \VS{4}Ndu Filisutayịnu abya edzua l'ọdu ọgu lẹ Shúnemu. Sọlu achịkobe ndu kẹ Ízurẹlu l'ẹphe ha; dobe ẹphe l'ọdu ọgu nk'ẹphe l'ugvu Gilobówa.

\VS{5}Sọlu aphụlephu ndu sọja ndu Filisutayịnu; egvu abya iya l'ẹhu; meji akfụlahaa ya nkfụ.

\VS{6}Yo jeshia ọkpata Ojejoje ishi; ọbu l'ẹ to nwedu ọnu, Ojejoje yeru iya. Ẹ to shidu lẹ nrọ zia ya ozi; to shi l'ido urimu; to shi l'ọnu ndu nkfuchiru iya yeeru iya ọnu.

\VS{7}Sọlu abya asụ ndu ejeru iya ozi: “Unu leeru iya ẹnya nwanyi aphụje àphụ̀; tẹ ya je akpata iya ishi.”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya l'o nweru onye lanụ, bu lẹ Ẹ́nu-Dọo.


\par }{\PP \VS{8}Sọlu abya eworu onwiya gbugabe; chịta uwe mmanu yee. Yọ be l'ẹnyashi; yẹle unwoke labụ ayịru jekfushia nwanyi ono. Sọlu erua bya asụ iya: “T'ọ kpataẹduru iya maa ishi. Ọ bụ onye ọphu ya kuru ẹpha iya; bẹ ịi-kpọ-lita.”


\par }{\PP \VS{9}Nwanyi ono asụ iya: “Lenu; ọ kwa ị marua iphe, Sọlu meru. Mbụ lẹ ndu aphụ àphụ̀; mẹ ndu njibya b'o rushikotaru l'alị-a. ?Bụ ngụnu kparu iphe ị bya eworu ọnya kwebe lẹ ndzụ iya; tẹ ya shi ẹge ono nwụhu?”


\par }{\PP \VS{10}Sọlu abya egude ẹpha Ojejoje ribua; sụ iya: “Kamẹnu; l'ẹ to nwedu iphe, e me iya nụ; k'iphe-a.”


\par }{\PP \VS{11}Nwanyi ono abya ajị iya; sụ: “?Bụ onye bẹ ya e-kuru ngu?”

\par }{\PP Yọ sụ iya: “L'ọ bụ Sámẹlu bẹ ii-kuru iya.”


\par }{\PP \VS{12}Nwanyi ono aphụlephu Sámẹlu; chia mkpu; sụ Sọlu: “?Nanụ ẹge ọ dụ b'ị gbarụ iya ẹregede? ?Tọ bụdu nggu bụ Sọlu!”


\par }{\PP \VS{13}Sọlu asụ nwanyi ono t'ẹ b'ọ tsụshi egvu. Jị iya iphe ọ phụru?

\par }{\PP Nwanyi ono asụ iya: “Lẹ ya phụru maa l'ẹke o shi l'alị alụfuta.”


\par }{\PP \VS{14}Sọlu ajị iya: “?Nanụ ẹge ọ gbaru?”

\par }{\PP Nwanyi ono asụ iya: “L'ọ kwa nwoke ọgurenya, yeru uwe-nlọkpuru bẹ alụfuta nụ.”

\par }{\PP Sọlu amalẹruphu l'ọ bụ Sámẹlu; fozita; woru ifu bua l'alị gude kwabẹ iya ugvu.


\par }{\PP \VS{15}Sámẹlu abya asụ Sọlu: “?Bụ ngụnu bẹ iikuru iya, i gude bya akpọ-lita iya ẹge-a?”

\par }{\PP Sọlu asụ iya: “L'ụboku ta dụkwa mma; kẹle ndu Filisutayịnu bẹ byaru iya ọgu; Nchileke apawaru iya haa; ọphu o shijehedu l'ọnu ndu nkfuchiru iya; m'ọ bụ lẹ nrọ kfuru yeru iya. Ọ bụ iya meru iphe ya eku ngu t'ị karụ iya ụzo, ya e-shi iya.”


\par }{\PP \VS{16}Sámẹlu asụ iya: “?Ịichoru iya ngụnu nta-a, Ojejoje ghọwaru onye okfu ngu; ghawaru ngu azụ-a?

\VS{17}Ọ bụ iphe ono, Ojejoje shi iya l'ọnu gbaaru ngu ama iya ono bẹ reru ẹge ono. Ojejoje bẹ nafụwaru ngu ọkwa-eze ono; wowaru iya nụ onye ọdo, bụ iya bụ Dévidi.

\VS{18}Ishi iya abụru l'ẹ ti nụduru Ojejoje okfu; jịka ogbushi ndu Amalẹku; shi ẹge ono mee tẹ oke ẹhu-eghughu iya l'ẹke ẹphe nọ lụfuta ìphè. Ọ bụ iya meru iphe o meru ngu iphe-a, o meru ngu-wa ntanụ.

\VS{19}Ọphu ka nụ bụ lẹ Ojejoje a-chịru nggu lẹ ndu Ízurẹlu ye ndu Filisutayịnu l'ẹka; mbụ l'echile ọwaa bẹ nggu l'ụnwu ngu ndu unwoke a-lakfuta yẹbedua lẹ maa. Ọ kwaphụ ẹge ono bẹ Ojejoje a-chịru ndu sọja ndu Ízurẹlu ye ndu Filisutayịnu l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{20}Akpajiji iphe ono, Sámẹlu kfuru ono egude Sọlu; yọ ngabuhuwaphu teke ono daa l'alị. Ike agvụ iya; kẹ l'ẹ to nwedu iphe, shiru iya ọnu eswe l'ẹnyashi mbọku ono.

\VS{21}Nwanyi ono abya aphụ ẹge ẹhu anma Sọlu anmanma; sụ iya: “Lenu; lẹ yẹbe nwozi ngu nwanyi bẹ nụkwaru ngu okfu; mee iphe, i ziru iya ememe. Ya tụru ndzụ iya ntụ; mekota iphemiphe ọbule, ị sụru tẹ ya mee.

\VS{22}Byiko; gebenuru nwozi ngu nwanyi nchị; tẹ ya nụ ngu nri t'i ria; k'ọphu ike a-dụ ngu; t'ị la.”


\par }{\PP \VS{23}Sọlu ajịka lẹ ya te eridu nri ono. Ndu ozi iya etsoru nwanyi ono; rọlahaa ya; yo kweta teke ono. Yo gbeshi l'ẹke, ọ zẹ l'alị je anọ-zita l'oshi-azẹe.


\par }{\PP \VS{24}Nwanyi ono bẹ nweru nweswi, gbaru ẹba, nọ l'ụlo iya. Yo gbuwa iya phụ teke ono teke ono; wota ntụ witu gwọo gude ghee buredi, ẹ te eyedu iphe, ekoje buredi.

\VS{25}Nwanyi ono abya akwashịaru Sọlu phẹ iphe ono; ẹphe eria. E metsua; ẹphe atụgbua l'ẹnyashi ono lashia.




\par }\Chap{29}{\PP \VerseOne{1}Ndu Filisutayịnu abya edzua ndu sọja ẹphe lẹ Afẹku. Ndu kẹ Ízurẹlu eje akpọbe ọdu ọgu nk'ẹphe lẹ mgboro ẹke mini, anọduje amụshi lẹ Jézerilu.

\VS{2}Yo be teke ndu ishi ndu Filisutayịnu keshiru ndu sọja ẹphe; ẹphe awụ l'ụkporo ise ise; ndu ụnu labụ l'ụkporo iri iri; Dévidi yẹle ndu nk'iya l'awụ etso ẹphe; ẹphe lẹ Akishi.

\VS{3}Ndu ishi ndu Filisutayịnu abya ajị: “?Bụ ngụnu bẹ ndu Híburu ọwaa eme l'ẹke-a?”

\par }{\PP Akishi asụ ẹphe: “L'ọ kwa Dévidi ọphu shi bụru nwozi Sọlu, bụ eze ndu Ízurẹlu? Mu l'iya buakwaru iphe, kariru afa ophu. Ọ bụ lẹ keshinu ọphu ọ gbafụtaru l'ufu Sọlu gbakfuta mu b'ẹ to nwekwa ntụpo, mu phụjewaru iya l'ẹhu.”


\par }{\PP \VS{4}Ẹhu eghulahaa ndu ishi ndu Filisutayịnu ono eghughu; ẹphe asụ iya: “T'o duphukwa ẹphe azụ t'ẹphe je anọdu l'ẹke ono, a nụru ẹphe t'ẹphe buru ono. T'ẹ b'o tsokwaru ẹphe je ọgu; ọdumeka bẹ ọo-ghakọbekwa tso ayi ọgu. ?Tọ kadụ mma tẹ yẹle nnajiufu iya doshia iphe adaru ẹphe; mẹ lẹ t'o gbushia ayi?

\VS{5}?Tọ bụdunua Dévidi ọwaa; bẹ ẹphe agụje l'egvu:

\par }{\Q “ ‘Lẹ Sọlu gburu ụnukurunu;

\par }{\QB Dévidi egbukwanua

\par }{\QB ụnukurunu ugbo iri.’ ”


\par }{\PP \VS{6}Ya ndono; Akishi abya ekua Dévidi; sụ iya: “Kamẹnu; l'ị bụlephu onye eegude ire iya ẹka. Ọ dụ iya; t'ị tsoru l'ọru sọja ẹphe. Lẹ keshinu mbọku, ị lakfutaru iya jeye nta-a; b'ẹ to nwedu ntụpo, ya phụjeru ngu l'ẹhu. Obenu l'ẹ tị dụdu ndu ishi ono mma l'ẹnya.

\VS{7}Tụgbua lashia l'ẹhu-agu; bẹ ejekwa ome iphe, ẹ-ta dụdu ndu ishi ndu Filisutayịnu mma.”


\par }{\PP \VS{8}Dévidi ajị iya: “?Bụhunu ngụnu bẹ ya meru? ?Bụ ngụnu b'ị phụru l'ẹhu yẹbe nwozi ngu tsube lẹ mbọku ono, ya lakfutaru ngu ono jeye nta-a? ?Nanụ iphe bụ lẹ ya te ejedu je etso ndu ọhogu nggụbe eze, bụ onye nwe mu nụ ọgu?”


\par }{\PP \VS{9}Akishi asụ iya: “Lẹ ya marua l'ị dụ yẹbedua mma l'ẹnya l'ọbu ojozi-imigwe, shi l'ẹka Nchileke Ọbule ndu ishi ndu Filisutayịnu kfuwaru sụ l'ẹ tii tsodu ẹphe eje ọgu ono.

\VS{10}Ọlobu; nmaa ẹwa l'ụtsu nggu lẹ ndu ono, shi ejeru nnajiufu ngu ozi ono; mbụ ndu ono, nggu l'ẹphe tụko yịru ono t'unu tụgbua mẹ iphoro dụlephu gẹrigeri l'ụtsu.”


\par }{\PP \VS{11}Ya ndono; Dévidi yẹle ndu nk'iya egbeshi l'ọnma-ẹwa ụtsu laphushia azụ l'alị ndu Filisutayịnu; ndu Filisutayịnu atụgbua; yọ bụru ẹphe oje Jézerilu.




\par }\Chap{30}{\SH Dévidi etso ndu Amalẹku ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dévidi yẹle ndu nk'iya phụ erulephu Zíkulagu lẹ mbọku k'ẹto; k'ọphu ẹphe gbeshiru; ndu Amalẹku ejewa ọgu ọ-lụa-ọlaa l'ụzo ọhuda; mẹ lẹ Zíkulagu. Ẹphe alụa Zíkulagu; mụru ọku ye iya.

\VS{2}Ndu Amalẹku ono akpụa ụnwanyi, nọ iya nụ lẹ ndzụ; mbụ kpụa kpụa nwata l'ọgurenya. Ẹ to nwedu m'ọo onye lanụ, ẹphe gburu egbugbu; gbahaa l'ẹphe kpụru ẹphe lẹ ndzụ lashia.

\VS{3}Teke Dévidi yẹle ndu nk'iya ono rutaru Zíkulagu bẹ ẹphe bya aphụ ẹge ọku mebyishiru iya; bya eyeru l'a kpụkotaru unyomu ẹphe; mẹ ụnwegirima ẹphe lẹ ndzụ.

\VS{4}Dévidi yẹle ndu nk'iya ono akwaa ẹkwa ẹge ono jeye ike agvụshia ẹphe.

\VS{5}Unyomu Dévidi ẹphe ẹbo, bụ iya bụ Ahinowamu kẹ Jézerilu; mẹ Abigelu, ọphu nji iya, bụ Nebalu tụfuru phụ; mbụ onye Kamẹlu phụ b'a kpụtakwaruphu.


\par }{\PP \VS{6}Iphe ono atsụa Dévidi l'ẹhu nshinu; kẹ lẹ ndu nk'iya ono wataru okfu t'a tụ-gbua ya lẹ mkpuma. Ẹphe l'ẹphe ha bẹ ẹhu gbanwuhuru ọku k'ụnwu ẹphe: ndu k'unwoke; lẹ ndu k'ụnwanyi, a kpụtaru. Obenu lẹ Dévidi shilee Ojejoje l'ẹka dụa onwiya ike.

\VS{7}Tọ dụ iya bụ; Dévidi abya asụ Abiyáta Ahimẹleku, bụ onye achịjeru Nchileke ẹja: “T'o wotaru iya nụ uwe-ukuvu!” Abiyáta achịta iya chịjeru iya.

\VS{8}Dévidi abya ajị Ojejoje; sụ iya: “?Tẹ ya chịwaru ndu ọ-lụa-ọlaa ono tọo? ?Ya a-gbakfu ẹphe?”

\par }{\PP Nchileke asụ iya: “T'ọ chịpyabe ẹphe; l'ẹphe a-gbakfu-a ẹphe; nashịkota ẹphe iphe ono l'ọ ha.”


\par }{\PP \VS{9}Dévidi yẹle ndu nk'iya ono dụ ụnu l'ụkporo iri. Ẹphe abya erua nggele Besọ. Yo nweru ndu ọphu harụ nọshia l'ẹke ono;

\VS{10}kẹ l'ụkporo madzụ iri l'ẹphe; bẹ ike gvụshiru; ẹphe te eswehe nggele ono. Yọ bụru Dévidi; mẹ ụnu madzụ bẹ chịpyaberu ndu ono jeshia.

\VS{11}Ẹphe agbata je aphụa onye Íjiputu l'echi-ẹgu. Ẹphe eduta onye ono dutaru Dévidi. Ẹphe abya eworu nri nụ iya; yo ria; bya echebe iya mini; yọ ngụa.

\VS{12}Ẹphe eworu ibiribe ẹcha-mbeke, e gude akpụru oshi figu mee; mẹ ọphu e gude akpụru vayịnu mee; nụ iya. Yọ taa ya bya awọta onwiya; kẹ l'ọ nọwaru abalị ẹto: eswe l'ẹnyashi; tọ ngụ m'ọo mini.

\VS{13}Dévidi ajị iya: “?Bụ onye b'i tso? Tẹmanu; ?bụ awe b'i shi?”

\par }{\PP Nwokorọbya ono asụ iya: “Lẹ ya kwa onye Íjiputu; bụkwaruphu nwohu onye Amalẹku. Nnajiufu iya haru iya eshinu k'abalị ẹto nta-a; kẹ l'ẹhu ta dụdu iya mma.

\VS{14}Ayi jeru ọgu ọ-lụa-ọlaa lẹ Keretu l'ụzo ọhuda; mẹ lẹ ndu bu l'ẹke iya kẹ ndu Júda; mẹ ndu Kálẹbu, bu l'ụzo ọhuda. Ayi eye ọku lẹ Zíkulagu.”


\par }{\PP \VS{15}Dévidi ajị iya: “?Ịi-dụ ike duru iya je ekoshi iya ndu ọ-lụa-ọlaa ono?”

\par }{\PP Yọ sụ iya: “T'o gude ẹpha Nchileke riaru iya nte l'ẹ tii gbudu iya; m'ọbu kpụru iya nụ Nnajiufu iya. I riwaru iya nte ono bẹ ya e-duru ngu-a je ekoshi ngu ẹke ẹphe nọ.”

\VS{16}Yo duta Dévidi; ẹphe erua. Ndu Amalẹku ono awụshiru l'alị ono; l'eri; l'angụ; l'eme ẹ̀swà k'igweligwe ọkwata ono, ẹphe kwaru l'alị ndu Filisutayịnu; mẹ kẹ ndu Júda ono.

\VS{17}Dévidi phẹ eshi l'urẹnyashi mbọku ono gbua ẹphe jeye l'urẹnyashi echile iya. To nwe m'ọo onye lanụ, gbalarụ nụ; a gụfu ụnu ụnwu-okorọbya lanụ, nyikoberu ịnya-ivu; gbalashịa.

\VS{18}Dévidi phẹ atụko iphe ono, ndu Amalẹku gworu ono natakọta jeye l'unyomu iya ẹphe ẹbo.

\VS{19}Ẹ to nwedu iphe ẹphe, ọphu phuhuru ephuhu; onye ukfu l'onye nta; unwokoro l'ụnwu-mgbọko; iphe, a kwaru l'ọkwata; mẹ iphe mmanu ọdo, ẹphe gwokoru egwoko. Dévidi phẹ anaphutakota iya azụ.

\VS{20}David phẹ abya akpụa atụru ndu Amalẹku; mẹ eghu ẹphe; mẹ eswi ẹphe. Ndu kẹ Dévidi ono, kparụ ẹku ono evuru ụzo; sụ: “Ọwaa bụ iphe, Dévidi kwataru l'ọkwata.”


\par }{\PP \VS{21}Dévidi abya abyakfuta ụkporo madzụ iri phụ bụ ndu ono, ike gvụshiru k'ọphu ẹphe ta dụdu ike tsoru Dévidi phụ; mbụ ndu ono, a eswetaru lẹ nggele Besọ phụ; ẹphe awụfuta t'ẹphe gba Dévidi yẹle ndu nk'iya ndzuta. Dévidi erua bya ekele ẹphe.

\VS{22}Ndu ẹjo madzụ; mẹ ndu mkpaka lẹ ndu ono, tso Dévidi ono abya asụ: “Lẹ keshinu ẹphe te tsodu ayi; bẹ ayi te ekevukwa ẹphe l'iphe ono, ayi kwataru l'ọgu ono. Iphe, e-mechia nụ bụ l'onyenọnu e-duta nyee ya; mẹ ụnwu iya lashia.”


\par }{\PP \VS{23}Dévidi asụ ẹphe: “Wawakwa; ụnwunna mu; unu be egudekwa iphe, Ojejoje nụru ayi mee ẹge ono. Ojejoje chewaru ayi; bya ewowaru ndu byaru ayi ọgu ye ayi l'ẹka.

\VS{24}?Bụ onye a-ngarụ unu nchị l'iphe ono, unu ekfu ono? L'ọ kwa iphe, onye nọdu swiru ivu ketaru bẹ bụ iphe, onye tso je ọgu e-keta. Onyenọnu e-nweru òkè ẹnya-nhamụnha.”

\VS{25}Dévidi atụa ya; yọ bụru ekemu bya abụru ome-l'alị ndu Ízurẹlu shita mbọku ono jeye ntanụ.


\par }{\PP \VS{26}Dévidi alarulephu Zíkulagu; yọ haru iphe ono, ẹphe kwaru l'ọkwata ono nụ t'e je anụ ndu ọ̀nyà iya, bụ ndu ọgurenya ndu Júda. Yọ sụ t'a sụ ẹphe: “Ọwaa bụ iphe, ya anụ unu l'iphe, ẹphe nataru ndu ọhogu Ojejoje l'ọgu.”

\VS{27}Ọ nụru iphe ono t'a nụ ndu Bẹ́telu; ndu Ráma l'ụzo ọhuda; ndu Jatiru;

\VS{28}ndu Arówa; ndu Sifimotu; ndu Eshitemowa;

\VS{29}ndu Rakalu; ndu Jerahụmelu; ndu Kenu;

\VS{30}ndu Họma; ndu Bọrashanu; ndu kẹ Ataku;

\VS{31}ndu Hẹ́buronu; ndu kẹ Dévidi; mẹ iphe, bụ ndu ẹke ono, o gvugbaaru ọkpa teke ono, o shi aghaphe aghaphe ono.




\par }\Chap{31}{\SH Anwụhu Sọlu
\par }
{\R (1 Iphe 10:1-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ndu Filisutayịnu abya etso ndu Ízurẹlu ọgu; ndu Ízurẹlu agbaaru ẹphe ọso. Ndu Ízurẹlu ndu ọphu e gburu lẹ Ugvu Gilobówa aha l'igwe.

\VS{2}Ndu Filisutayịnu achịru Sọlu yẹle ụnwu iya tụgburu; gbakfube ẹphe; je egbua Jonátanu; Abinadabu; mẹ Malukishuwa.

\VS{3}Ọgu ono eshihu ike l'ẹke Sọlu nọ; ndu akfụ agbaa Sọlu akfụ; meka iya iphe nshinu.

\VS{4}Sọlu asụ onye achịru iya ngwa-ọgu: “Mịta ogu-mbeke ngu nmagbua ya; a nọnyaa nụ; ndu akpapyị-wa abya eworu iya gbua; mee ya iphe-iphere.”

\par }{\PP Obenu l'onye ono, achịru iya ngwa-ọgu ono bẹ egvu guderu; to kwe. Tọ dụ iya bụ; Sọlu ewota ogu-mbeke nk'iya ngụbe l'alị; pata onwiya tụa l'eli iya.

\VS{5}Onye ono, achịjeru Sọlu ngwa-ọgu ono amaru lẹ Sọlu nwụhuwaru; dafụa l'eli ogu-mbeke nk'iya; ẹphe ẹ ya chịko nwụshihu.

\VS{6}Ọo ya bụ lẹ Sọlu yẹle ụnwu iya unwoke ẹphe ẹto; onye achịjeru ngwa-ọgu; mẹ ndu sọja iya l'ẹphe ha agvụ ujiku lanụ ono.


\par }{\PP \VS{7}Ndu Ízurẹlu ndu ọphu bu l'azụ nsụda Jézerilu azụ iya ọphu; mẹ ndu ọphu bu l'iku Ẹnyimu Jọ́danu aphụlephu lẹ ndu sọja Ízurẹlu bẹ gbarụ ndu Filisutayịnu ọso; bya aphụkwaaphu lẹ Sọlu yẹle ụnwu iya k'unwoke nwụshihuwaru; haa mkpụkpu ẹphe gbalashịa. Ndu Filisutayịnu abya ebuchia iya.

\VS{8}Yo be echile iya lẹ ndu Filisutayịnu jeru t'ẹphe yeshia ndu ono, e gburu l'ọgu ono uwe ẹphe; phụa odzu Sọlu yẹle ụnwu iya unwoke ẹphe ẹto lẹ Ugvu Gilobówa.

\VS{9}Ẹphe abya ebuta Sọlu ishi; yeshia ya ngwa-ọgu iya; bya eye ndu ozi t'ẹphe je araa ya arara l'alị Filisutayịnu mgburumgburu l'ụlo agwa ẹphe; mẹ tẹ ndiphe nụgbaru iya.

\VS{10}Ẹphe eworu ngwa-ọgu iya ono dobe l'ụlo agwa Ashịtoretu; bya eworu ugwẹhu iya kepyabe l'ụpho-mkpuma Bẹ́tu-Shanu.


\par }{\PP \VS{11}Ndu Jábẹshi-Gíledu anụlephu iphe, ndu Filisutayịnu meru Sọlu;

\VS{12}unwoke agburu-ẹhu nọ lẹ mkpụkpu ono atụko wụfu l'ẹnyashi jeshia Betushanu. Ẹphe eje apazita odzu Sọlu yẹle kẹ ụnwu iya l'eli ụpho-mkpuma Bẹ́tu-Shanu; pata jeshia Jábẹshi je akpọshia ya ọku.

\VS{13}Ẹphe abya achịkobe ọkpu ẹphe lia l'ukfu oshi tamarisuku, nọ lẹ Jábẹshi. Ẹphe abya aswịa aswịswi abalị ẹsaa.

\par }