\NormalFont\ShortTitle{Jọnu}

{\MTB Ozi-Ọma,

\par }{\MT Jọnu

\par }{\MTB deru



\par }\ChapOne{1}{\SH Okfu, ghọru madzụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lẹ mbụlembu bẹ Okfu Nchileke ono nọhawa. Okfu ono yẹle Nchileke nọhawa. Okfu ono abụru Nchileke.

\VS{2}Onye ono bẹ yẹle Nchileke shihawa lẹ mbụlembu nọduta.

\VS{3}Ọ bụ l'ẹka iya bẹ Nchileke shi kee iphemiphe ọbule. Ẹ tọ dụdu iphe lanụ, e keru ekeke ọphu ẹka iya ẹ-ta adụdu.

\VS{4}Ọo ya bẹ ndzụ shi l'ẹka iya. Yọ bụru ndzụ ono, shi iya l'ẹka ono bẹ bụ iphoro, nọru ndiphe.

\VS{5}Iphoro ono echi l'ẹkpuru-ọchi ono; ọphu ẹkpuru-ọchi ono ta dụbua ike sakputa iya.


\par }{\PP \VS{6}O nweru nwoke ọbu, Nchileke yeru t'ọ bya. Ẹpha iya bụ Jọnu.

\VS{7}Iphe ọ byaru bụ tẹ ya bya ekfua kẹ iphoro ono. Ọ byaru tẹ ya bya ekfuaru iya ọha; k'ọphu ẹphe a-nụ ozi ono; kweta.

\VS{8}Ẹ tọ kwa Jọnu bụ iphoro ono. Iphe ọ byaru kwa tẹ ya bya akaru ẹphe ẹge iphoro ono dụ.

\VS{9}Ọ bụ iphoro ono bẹ bụ ọgbodo iphoro; bụ iya bụ iphoro ono, byaru lẹ mgboko-a bya anọduru ndiphe kpamukpamu ono.


\par }{\PP \VS{10}Ọo ya bụ lẹ Okfu Nchileke ono nọhawa lẹ mgboko-a. Ọ bụ l'ẹka iya bẹ Nchileke shi kee mgboko; obenu lẹ ndiphe ta madu onye ọ bụ.

\VS{11}Ọ byakfutaru ndu nk'iya; ndu nk'iya ajịka l'ẹphe ta anatadu iya.

\VS{12}Obenu l'iphe bụ ndu nataru iya nụ; woru onwẹphe ye iya l'ẹka b'ọ sụakwaru t'ẹphe bụru ụnwu Nchileke.

\VS{13}Abụbu ono, ẹphe bụ ụnwu Nchileke ono ta bụkwa ẹge aamụje madzụ b'a mụru ẹphe; tọ bụ l'ọo ẹgu nwa meru; a mụa ẹphe; ọphu ọ bụkwa ẹge madzụ rịtaru iya l'obu. Onye mụru ẹphe bụakwa Nchileke.


\par }{\PP \VS{14}Ya ndono; Okfu ono abya abụru madzụ; ayi l'iya ebua. Ayi gude ẹnya ayi phụa ọdu-biribiri iya, bụ ọdu-biribiri ruberu iya nụ; keshinu ọ bụ iya bụ Nwa nwoke lanụ, Nna iya, bụ Nchileke mụtaru. Iphe bụ ndzụ iya bụlephu eze-iphe-ọma; mẹ ire-lanụ.


\par }{\PP \VS{15}Jọnu abya ekfulahaa kẹ Nwatibe Nchileke ono; ara iya arara asụje: “Ọo ya bụ onye ọbu, ya shi ekfuru unu okfu iya teke ono, ya sụru unu: ‘Onye abya nụ bẹ ka iya l'ishi ka iya l'ọkpa; kẹ l'ọ nọha-oduru b'a mụderu yẹbe Jọnu.’ ”


\par }{\PP \VS{16}Eze-iphe-ọma nk'iya nyịberu anyibẹ. Yọ bụru l'eze-iphe-ọma iya ono bẹ ooshije emeru ayi eze-iphe-ọma; mbụ; o -megee; yo mekwasekwaphu kẹ etsushi iya tukobe iya.

\VS{17}Nchileke shi l'ẹka Mósisu tụaru ayi ekemu. Ọphube eze-iphe-ọma; mẹ ire-lanụ eshikwanu l'ẹka Jisọsu Kuráyisutu bya.

\VS{18}Ẹ to nwekwa onye gudeje-wa ẹnya phụa Nchileke; gụfu Nwa lanụ ono yẹle Nchileke, bụ Nna tụgbaberu bụru nanụ ọgbodo abụru ono bẹ bụ onye koshiru ayi ẹge Nchileke dụ.


\par }{\SH Ozi, Jọnu Baputizimu ezi
\par }
{\R (Mát 3:1-12; Mak 1:1-8; Luk 3:1-18)

\par }{\PP \VS{19}Tọ dụ iya bụ; ndu Ju shi Jerúsalemu eyefu ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu shi l'eri Lívayi phẹ t'ẹphe je ajịa Jọnu onye ọ bụ. Ẹphe erua je ajị iya Jọnu.


\par }{\PP \VS{20}Jọnu eyelekwaruphu ẹphe ọnu. Ẹ tọ jịkakwa lẹ ya te yeduru ẹphe ọnu l'iphe ẹphe jịru iya. O gbe kakwaru ẹphe hoo-haa: “L'ẹ tọ kwa yẹbedua, bụ Jọnu bẹ bụ Onye Ndzọta ọbu, Nchileke kweru ụkwa iya lẹ ya e-zi t'ọ bya ọbu.”


\par }{\PP \VS{21}Ẹphe ajị iya: “?Yọ bụhunuru onye b'ị bụ? ?Bụ nggu bụ Eláyija?”

\par }{\PP Yọ sụ ẹphe: “Wawa! Lẹ ya ta abụkwa Eláyija.”

\par }{\PP Ẹphe ajịpyabe iya ọdo: “?Bụ nggụbedua bụ onye nkfuchiru Nchileke ọbu, ẹphe ele ẹnya iya ọbu too?”

\par }{\PP Yọ sụkwaphu ẹphe: “Wawa!”


\par }{\PP \VS{22}Ẹphe asụ iya: “?Yọ bụkpohunuaru onye b'ị bụ? Yeru ẹphe okfu l'ẹda t'ẹphe wolaaru ndu, ziru ẹphe. ?Nanụ ẹge i kfukpooru okfu ẹhu ngu ọbu?”


\par }{\PP \VS{23}Jọnu asụ ẹphe: “Ọo yẹbedua bụ onye ono, Azáya deru nk'iya l'ẹkwo; sụ:

\par }{\Q “ ‘Olu onye ono, echi mkpu l'echi-ẹgu; sụ:

\par }{\QB Unu mee ụzo,

\par }{\QB Nnajiufu e-shi t'ọ kfụru ntụmu.’ ”


\par }{\PP \VS{24}Ya ndono; ndu ono, byaru ọji Jọnu ajị ono kwa ndu Fárisii bẹ ziru ẹphe.

\VS{25}Ẹphe ajị Jọnu: “Ọ -bụru l'ẹ t'ị bụdu Kuráyisutu; tịi bụ Eláyija; tịi bụ onye nkfuchiru Nchileke; ?nanụhunu ẹge ọ dụ; bẹ iime baputizimu?”


\par }{\PP \VS{26}Jọnu asụ ẹphe: “Iye! Yẹbedua bụ mini bẹ ya gude eme baputizimu. Obenu l'o nweru onye unu l'iya tụko nọdu, unu ta madu; bụ iya bụ onye ọbu, abya nụ ọbu.

\VS{27}Onye ono, abya nụ ono bẹ kakwa yẹbe Jọnu nshinu. Ọ katabe iya nshinu; k'ọphu bụ lẹ ya te dzukpoduanu kẹ tẹ ya furita efurita tọshia ya eri akpọkpa iya.”


\par }{\PP \VS{28}Ẹke iphe-a l'ọ ha mekotaru bụ lẹ Bétani l'azụ Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu, bụ ẹke Jọnu shi emeshi ndiphe baputizimu.


\par }{\SH Jisọsu bụ Nwatụru Nchileke
\par }
{\PP \VS{29}Ya ndono; yo be echile iya; Jọnu aphụ Jisọsu ẹke ooje abyakfuta iya; sụwaphu: “Unu lekwa onye bụ Nwatụru, shi l'ẹka Nchileke. Ọ kwa yẹbedua meru onwiya Nwatụru, oo-gude chịa ẹja gude nwefu iphe dụ ẹji, ndiphe meru.

\VS{30}L'ọ kwa iya bụ onye ọbu, ya shi atụru unu ọnu iya ọbu: ‘L'o nweru onye abya nụ, bụ onye ka iya l'ishi ka iya l'ọkpa; kẹ l'ọ nọha-oduru b'a mụderu yẹbe Jọnu.’

\VS{31}Yẹbedua l'onwiya te shikwa maru onye ọbu. Obenu l'ọ bụ k'ọphu ndu Ízurẹlu a-maru iya bẹ ya byaru bya egude mini eme baputizimu.”


\par }{\PP \VS{32}Jọnu ekfukwaaphu iphe o gude ẹnya iya phụ: “Lẹ ya phụru Ume Nchileke ẹke o shi l'imigwe dụ l'ọ bụ ndo; bya anọdu iya l'ẹhu.

\VS{33}Yẹbedua, bụ Jọnu te shikwa maru iya; ọbu l'onye ono, ziru iya tẹ ya bya egude mini mee baputizimu ono sụru iya: ‘Ọ bụ onye ono, ya a-phụ Ume Nchileke; yo shi l'imigwe bya anọdu iya l'ẹhu ono bụ iya bụ onye ọbu, e-gude Ume-dụ-Nsọ mee baputizimu ọbu!’

\VS{34}Nta-a bẹ ya gudewa ẹnya iya phụ; l'ekfukwaphu l'ọo ya bụ Nwatibe Nchileke.”


\par }{\SH Ndu mbụ, etso Jisọsu
\par }
{\PP \VS{35}Yo bekwa echile iya; Jọnu yẹle ndu etsoje ụzo iya ụmadzu ẹbo atụko vudo l'ẹke ono.

\VS{36}Yọ phụa Jisọsu ẹke oosweta; sụ: “Unu lekwa Nwatụru ọbu, shi l'ẹka Nchileke ọbu.”


\par }{\PP \VS{37}Ụmadzu ẹbo ono, etsoje iya nụ ono anụlephu iphe ono, o kfuru ono; paru Jọnu haa; tsoru Jisọsu.

\VS{38}Jisọsu aghaa ẹnya; phụ l'ẹphe etso iya; jị ẹphe: “?Bụ ngụnu bẹ unu achọ?”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya: “Rábayi; ?bụ awe bẹ ịiraduje?” Iphe Rábayi bụ bụ: O-zi-iphe.


\par }{\PP \VS{39}Yọ sụ ẹphe: “Unu byanụ bya aphụ iya.” Ya ndono; ẹphe etsoru iya je je aphụ ẹke ọoraduje; ẹphe l'iya anọfufuwaru mbọku ono. Teke ono, ẹphe byaru ono bụ l'oke-eswe urẹnyashi.


\par }{\PP \VS{40}Ẹpha onye lanụ l'ụmadzu ẹbo ono, nụru okfu Jọnu; gbatsoru Jisọsu ono bụ Ánduru, bụ nwunne Sáyịmonu Pyita.

\VS{41}Ánduru eje achọ-vukebewaphu nwunne iya; mbụ Sáyịmonu; sụ iya: “L'ẹphe phụakwaru Mezáya ọbu.” Iphe Mezáya bụ bụ: Kuráyisutu, bụ iya bụ l'ọo ya bụ onye ono, Nchileke kweru ụkwa iya ono.

\VS{42}Yo duta Sáyịmonu dutashiaru Jisọsu.

\par }{\PP Jisọsu elee ya ẹnya; sụ iya: “Ọ bụ nggu bụ Sáyịmonu Jọnu. Iphe aa-nọdu eku ngu nta-a bụ Kéfasu. Iphe Kífasu bụ bụ Pyita.” Iphe Pyita bụ bụ: mkpuma.


\par }{\SH Jisọsu eku Fílipu yẹle Natániyelu
\par }
{\PP \VS{43}Yo be echile iya; Jisọsu achịta kẹ oje Gálili. Yọ phụa Fílipu; sụ iya: “T'o tsoru iya.”

\VS{44}Fílipu ono bụ onye Bẹ́tusáyida; bụkwaruphu lẹ Bẹtusáyida ono b'o shi mbụ Ánduru yẹle Pyita.

\VS{45}Fílipu ekwe iya hm; je achọlahaa Natániyelu. Yọ chọ-vule iya phụ bya asụ iya: “L'ẹphe phụakwaru onye ọbu, Mósisu deru okfu ẹhu iya l'ẹkwo ekemu; ndu nkfuchiru Nchileke edekwaa ya phụ. Ọo ya bụ onye ọbu, bụ Jisọsu kẹ Názarẹtu, bụ nwatibe Jósẹfu.”


\par }{\PP \VS{46}Natániyelu ajị iya: “?O nwekpooru iphe dụ mma, e-shi lẹ Názarẹtu?”

\par }{\PP Fílipu asụ iya t'ọ byanụ bya egude ẹnya iya phụ iya.


\par }{\PP \VS{47}Jisọsu aphụlephu Natániyelu ẹke ooje l'abya; sụ iya: “Ọwaa ọkpobe onye Ízurẹlu, ẹ-te nwedu ẹkworo.”


\par }{\PP \VS{48}Natániyelu asụ iya: “?Nanụ ẹge i meru maru iya?”

\par }{\PP Jisọsu asụ iya: “Ya phụhawaru ngu ru teke ị nọ l'ukfu oshi figu phụ; tẹmanu Fílipu abya ekua ngu.”


\par }{\PP \VS{49}Natániyelu asụ iya: “Ọ bụ nggụbedua bụ Nwatibe Nchileke ọbu! Ọ bụ nggu bụ Eze ndu Ízurẹlu!”


\par }{\PP \VS{50}Jisọsu asụ iya: “?Bụ l'ọo lẹ ya sụru ngu lẹ ya phụru ngu l'ukfu oshi figu phụ bẹ kpataru iphe i kwetaru. Ịi-phụkwaru iphe ọdo, ka ọwaa.”

\VS{51}Sụ iya: “Kamẹnu; tẹ ya karu ngu: l'unu a-phụ igweli ẹke o gheru ọnu; ụnwu-ojozi Nchileke enyiba enyiba l'imigwe; l'enyizitakwaphu enyizita awụ awụ-kfuta yẹbe Abụbu-Ndiphe.”




\par }\Chap{2}{\SH Eeke nwanyi lẹ Kena
\par }
{\PP \VerseOne{1}A nọlephu ujiku labụ; yo be k'ẹto ya; yo nweru ẹke, eeke nwanyi lẹ Kéna Gálili. Nne Jisọsu anọdukwaphu l'ẹke ono.

\VS{2}Jisọsu yẹle ndu etsoje ụzo iya; b'e zikwaruphu t'ẹphe bya ome ẹswa-nwanyi ono; ẹphe atụko bya.

\VS{3}Mẹe ẹswa-nwanyi ono agvụlephu; nne Jisọsu abya asụ iya: “Lẹ ndu-a te nwehekwa mẹe.”


\par }{\PP \VS{4}Jisọsu asụ iya: “Nwanyi! Hanụa ya. L'ògè teke ya e-me iphe ono, ẹnya dụ ngu ono te erukwa-a.”


\par }{\PP \VS{5}Nne iya ono asụ ndu akwa nri l'ụlo ono: “Iphe, bụ iphe ọ sụru unu t'unu mee; unu mekwaa ya.”


\par }{\PP \VS{6}Yo nweru eze ite ọkpopya ishingu, e gude ụra kpụshia, sụgbaaru l'ẹke ono. Ọ bụ egbe ite ono bẹ ndu Ju egudeje eme nsọ kẹ ọsafu onwonye mmerushi. Iphe ejije ite ono nanụ bụ ụkporo galọnu; m'ọ kwanụ ụkporo galọnu l'iri. 
\VS{7}Jisọsu asụ ndu ono, akwa nri-nwanyi ono: “Unu gude mini kujishia eze ite ono ekujishi l'ọ ha.” Ẹphe ekujishia ya; yo jigbaa gụngu gụngu.

\VS{8}Yọ sụ ẹphe: “Ngwaa; unu gbatawa iya rụ je anụ onye ishi ẹswa-nwanyi-a.” Ẹphe ekwe gbata iya je anụ iya.

\VS{9}Onye ishi ẹswa-nwanyi ono abya etsua ọnu lẹ mini ono, ghọwaru mẹe ono; yọ gbachia ya ẹnya ẹke egbe mẹe onanu shi. Ọ bụphu ndu ono, l'akwa nri, bụ ẹphe kutaru mini ono bẹ maru ẹke o shi. Tọ dụ iya bụ; yọ bya ekua nwoke ọphu alụ nwanyi ọbu;

\VS{10}sụ iya: “Ibe ngu evujeodu ụzo pashịa mẹe ọphu dụ mma t'a nguodu. Teke mẹe nọtsulephu madzụ l'ẹnya; teke ono; yọ pashịa ayarabuku. Nggụbedua gbe kpado mẹe ọphu dụ mma byeye egbe nta-a!”


\par }{\PP \VS{11}Jisọsu meru iphe-ọphulenya mbụlembu iya ono lẹ Kéna Gálili gude koshi ọdu-biribiri nk'iya. Ndu etsoje ụzo iya ekweta nk'iya.


\par }{\PP \VS{12}E metsulephu iphe ono; Jisọsu yẹle nne iya; mẹ unwunne iya ndu k'unwoke; mẹ ndu etsoje ụzo iya atụgbua jeshia Kapániyọmu. Ẹphe eje anọo nwa abalị olemole l'ẹke ono.


\par }{\SH Jisọsu achịshi ndu nghọ \newline  l'eze-ụlo Nchileke
\par }
{\R (Mát 21:12-13; Mak 11:15-17; Luk 19:45-46)

\par }{\PP \VS{13}Yo rua teke Ajị Esweta, ndu Ju dụwa ntse; Jisọsu atụgbua jeshia Jerúsalemu.

\VS{14}Yo rua; je abahụ l'eze-ụlo Nchileke; bya aphụa ndu, nọ l'ẹke ono ere eswi; mẹ atụru; mẹ ndo. Yọ phụkwaaphu ndu agbanwe okpoga; ẹke ẹphe nọ l'ẹke ono agbanweshi okpoga l'eli okpokoro ẹphe.

\VS{15}Yọ bya achịta ụdo; meta ẹchachi; gude iya chịkashia ẹphe l'ẹphe ha; chịkashia atụru ẹphe; mẹ eswi ẹphe ono l'eze-ụlo Nchileke ono; bya aghakashịa ọphu bụ akpụru okpoga, ndu ono gude agbanweshi okpoga ono; nwuta okpokoro ẹphe kpubetsua ifu l'alị.

\VS{16}Yọ bya abaaru ndu ọphu ere ndo mba; sụ ẹphe: “Unu chịshia iphe ono l'ẹke-a. ?Bụ onye ziru unu t'unu gude ụlo Nna iya mee ụlo aswa.”

\VS{17}Ẹnya agbarua ndu etsoje ụzo iya l'iphe ono, e deru l'ẹkwo okfu Nchileke ono, sụru: “L'obu, ya yeru ụlo ngu evukwa iya ọku l'ẹhu.”


\par }{\PP \VS{18}Ya ndono; ndu Ju asụ iya: “?Nanụ iphe ii-meru koshi ẹphe, ẹphe e-gude maru l'iphe ono, i meru ono b'i meru l'oruberu iya.”


\par }{\PP \VS{19}Jisọsu eyeeru ẹphe ọnu; sụ: “Unu chikposhia eze-ụlo Nchileke-wa; ọ bụ abalị ẹto kpụu bẹ ya e-gude kpukwazi iya; yọ dụ ẹge ọ dụhawa.”


\par }{\PP \VS{20}Ndu Ju ono asụ iya: “Ahaa! ?Ị sụru l'ọo abalị ẹto bẹ ii-gude kpọ-kwazi ụlo-wa; mbụ ụlo ọphu naru ẹphe ụkporo afa ugbo ẹbo l'afa ishingu b'ị sụru l'ọo abalị ẹto nkịnyi bẹ ii-gude kpuphu iya azụ?”


\par }{\PP \VS{21}Obenu l'ẹphe ta madụ l'eze-ụlo Nchileke ọphu Jisọsu ekfuru bẹ bụ onwiya gẹdegede.

\VS{22}Ọo ya kparu iphe teke ono, ọ nwụhutsuaru, Nchileke meru iya; yo shi l'ọnwu teta nọdu ndzụ ono bẹ ndu etsoje ụzo iya nyataru l'o kfuhawaru ẹphe iphe ono; ẹphe ekweta iphe e deru l'ẹkwo okfu Nchileke; kwetakwaphu okfu ọphu shi Jisọsu l'ọnu.


\par }{\SH Ẹ tọ dụdu onye \newline  Jisọsu ta amaru
\par }
{\PP \VS{23}Teke ono, Jisọsu nọkwadu lẹ Jerúsalemu, aagbakwadu Ajị Esweta ono b'a dụkpo igweligwe kweta nk'iya. Ishi iya abụru l'ẹphe phụru iphe-ọphulenya, o meshiru.

\VS{24}Obenu lẹ Jisọsu te gudedu ire ẹphe ẹka; okfu l'ọ makọtaru ẹge onyemonye ọbule dụ.

\VS{25}Ẹ tọ bụdu kẹ t'a bya akọlahaaru iya ẹge madzụ dụ; kẹle yẹbedua l'onwiya makọtaru iphe nọ madzụ l'obu.




\par }\Chap{3}{\SH Nikodímọsu akpakfuta Jisọsu
\par }
{\PP \VerseOne{1}O nweru nwoke lanụ, ẹpha iya bụ Nikodímọsu. Nikodímọsu ono tso l'ọ̀kpà ndu Fárisii. Ọ bụkwaphu onye ishi ndu Ju.

\VS{2}Yo be l'ẹnyashi ujiku lanụ; yo gbeshi byakfuta Jisọsu; bya asụ iya: “L'ẹphe makwaru-a l'ị bụ onye ezije mmamiphe; l'ọo Nchileke ziru ngu t'ị bya. Ishi iya bụ l'ẹ t'ọ dụdu madzụ, e-meghe egbe iphe biribiri ọwaa, i meebe-e; a gụfu lẹ Nchileke yeru iya ẹya ẹka.”


\par }{\PP \VS{3}Jisọsu asụ iya: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: ọ -bụru l'ẹ ta mụdu madzụ ọdo bẹ onye ọbu ta abyakwa bya aphụ ẹke Nchileke bụ eze.”


\par }{\PP \VS{4}Nikodímọsu asụ iya: “?Nanụ ẹge ee-shi mụa madzụ ọdo teke ọ kahụwaru akahụ? ?Ọo-bahụ nne iya l'ẹpho je anọdu t'a mụa ya k'ugbo ẹbo tọo?”


\par }{\PP \VS{5}Jisọsu asụ iya: “Kamẹnu; tẹ ya karu ngu: ọ -bụru l'ẹ t'e gudedu mini yẹle Ume-dụ-Nsọ mụa madzụ ọdo bẹ onye ono ta abyakwa bya abahụ l'ẹke Nchileke bụ eze.

\VS{6}Onye madzụ mụru; mẹ iphe shi madzụ l'ẹka tụkokwa bụru kẹ madzụ. Iphe Ume-dụ-Nsọ mụru; mẹ iphe shi l'ẹka Ume-dụ-Nsọ atụkokwanu bụru kẹ Ume-dụ-Nsọ.

\VS{7}T'ẹ b'ọ dụkwa ngu biribiri lẹ ya sụru l'a mụfutaje unu ọdo.

\VS{8}Phẹrephere anọduje ephe ala ẹke, dụ iya mma; nggu anụlephu ụkporo iya; ọbe tị makwa ẹke o shi eshishi; tị ma ẹke oophe ala. Ono kwa ẹge ọ dụ iphe bụ onye Ume-dụ-Nsọ mụru ndono.”


\par }{\PP \VS{9}Nikodímọsu asụ iya: “?Nanụkpoo ẹge ee-me tẹ ọwaa mee?”


\par }{\PP \VS{10}Jisọsu asụ iya: “?Ị bụ onye ezi iphe lẹ Ízurẹlu; iphe ọwaa te do ngu ẹnya?

\VS{11}Kamẹnu; tẹ ya karu ngu: l'ọo iphe ayi maru bẹ ayi ekfuje; bụru iphe ayi phụru l'ẹnya bẹ ayi atụje ọnu iya. Obenu l'unu te kwetadu iphe ayi ekfu.

\VS{12}Ọ -bụru lẹ ya kfuru unu iphe kẹ mgboko-a; unu te kweta iya; ?nanụkwanu ẹge unu e-shi kweta teke ya kfuru unu ẹge iphe kẹ imigwe dụ.

\VS{13}Ẹ tọ dụkwa onye bahụjewaru l'imigwe; a gụfu onye ono, shi l'imigwe bya ono; bụ iya bụ yẹbedua, bụ Abụbu-Ndiphe.

\VS{14}Ọ kwa ẹge ono, Mósisu gudeje mgbọro wolia agwọ ono, e gude ope kpụa l'echi-ẹgu ono; bụ ẹge e wolifutaje Abụbu-Ndiphe;

\VS{15}ẹge bụkwanu: onye woru onwiya ye iya l'ẹka; onye ọbu enweru ndzụ gbururu jeye.


\par }{\PP \VS{16}“Lẹ Nchileke yenukaru ndiphe obu; yetaberu iya ẹphe; k'ọphu ọ bụ Nwa lanụ, o nweru kpụu b'o woru nụ; k'ọphu onye wokwanuru onwiya ye Nwa iya ono l'ẹka ta aladu l'iyi; yo nwechiaru ndzụ gbururu jeye.

\VS{17}Iphe Nchileke gude zi Nwatibe iya t'ọ bya lẹ mgboko ta bụkwa t'ọ bya ekpee ndiphe ikpe. Iphe ọ byaru buchikwaa t'ọ bụru l'ẹka iya bẹ ee-shi dzọo ndiphe.

\VS{18}Onye nọ iya l'ẹka b'ẹ ta anmakwa ikpe; ọ bụ l'onye te kwetadu woru onwiya ye iya l'ẹka b'a nmahaakwaruru ikpe; okfu l'onye ono te kwetadu kẹ Nwa lanụ ono, bụ Nwatibe Nchileke ono.

\VS{19}Ẹge Nchileke e-bu ikpe ono bụ l'iphoro ono byaru lẹ mgboko; ndiphe ajịka iya; gbe hatachia ẹkpuru-ọchi; kẹ l'ọo ẹjo iphe bẹ ẹphe chịru ẹka ye.

\VS{20}L'iphe bụ onye eme ẹjo iphe bẹ akpọje iphoro ashị; onye ono te eshitajedu ẹke iphoro nọ; e -menyaa; ẹjo iphe ọbu, oomeẹbe lụfuta ìphè.

\VS{21}Obenu l'onye eme ire-lanụ alụfutaje bya anọdu l'ẹke iphoro nọ; k'ọphu onyemonye ọbule a-phụgbaru iya; maru l'iphe oome bẹ shi l'ẹka Nchileke.”


\par }{\SH Jisọsu yẹle Jọnu Baputizimu
\par }
{\PP \VS{22}E meebetsua; Jisọsu yẹle ndu etsoje ụzo iya atụgbua jeshia alị Judíya. Ẹphe akpọo ụkfu l'ẹke ono; yoo meshi madzụ baputizimu.

\VS{23}Jọnu l'onwiya emekwaphu baputizimu nk'iya lẹ Ínọnu. Ínọnu ono nọnyabe Sélimu ntse ntse. Yọ nọdu l'ẹke ono emeshi baputizimu; okfu lẹ mini tụfuru ẹphe ẹhu l'ẹke ono. Madzụ awụ awukfu iya l'ẹke ono; yoo meshi ẹphe baputizimu.

\VS{24}Teke ono abụkwanuru teke ẹ ta tụduaru Jọnu chee lẹ mkpọro.


\par }{\PP \VS{25}Tọ dụ iya bụ; ndu etsoje ụzo Jọnu; ẹphe l'onye Ju lanụ atụkfuru ẹgo kẹ nsọ ọsafu onwonye mmerushi.

\VS{26}Ẹphe aphụta iya jekfuta Jọnu; bya asụ iya: “?Ị nyatakwaduru-a onye ọbu, nggu l'iya shi nọdu l'azụ Jọ́danu; mbụ onye i shi atụ ọnu iya-a? Ọ kwa iya nọ l'ẹke-a nta-a eme baputizimu; madzụ awụ ejekfu iya-a.”


\par }{\PP \VS{27}Jọnu asụ ẹphe: “Ẹ tọ dụkwa onye nweru iphe ọ bya a-nata; ẹ-ba bụ iphe Nchileke nụru iya.

\VS{28}Unubẹdua l'onwunu kabẹkwa bụru ndu ẹto, nụru teke ya sụru; l'ẹ t'ọ kwa yẹbe Jọnu bụ Kuráyisutu ọbu, bụ onye Nchileke kweru ụkwa iya; ọbu l'e ziru iya tẹ ya vuru iya ụzo bya.

\VS{29}Ọ kwa nwata-okoro, eje ọlu nwanyi bẹ nwanyi ono, aabya oke nji ono nọru. Ọnya nwata-okoro ono abyajẹkwa; o -vudo l'ẹke ọnya iya ono nọ anụ iphe ookfu; ẹhu atsọ iya ẹtu. Ọ bụ yẹbe Jọnu bụ ọnya Jisọsu. Yọ bụru iphe ono meru iphe ẹhu atsọ iya ẹna atsọfu iya l'ishi nta-a.

\VS{30}Ẹpha Jisọsu kafụtaje ode ude eje; kẹ yẹbe Jọnu aka ọla alị eje.”


\par }{\SH Onye shi l'igwe bya
\par }
{\PP \VS{31}“Onye ono, shi l'igwe bya ono bẹ bụ iya bụ onye kakọta nshinu l'a ha. Onye shi lẹ mgboko-a bụlephu kẹ mgboko-a; iphe ọonoduje ekfu abụleruphu kẹ ndu mgboko-a. Onye onanu shi l'imigwe bya ono bụ iya kakọta nshinu l'a ha.

\VS{32}Ọo iphe ọ nụru lẹ nchị; phụa l'ẹnya bẹ ọonoduje ekfu; ọbe ẹ to nwedu onye kweru nata ozi iya.

\VS{33}Onye nataru ozi, oozi bẹ gude-wa ono kweta l'ọo Nchileke bụ iya.

\VS{34}L'onye ono, Nchileke yeru ono bẹ bụ onye ekfu okfu, Nchileke kfuru. Ishi iya abụru lẹ Ume-dụ-Nsọ, Nchileke nụru iya b'ẹ tọ hatadu ahata nụ iya.

\VS{35}Nchileke, bụ Nna yeru Nwatibe iya ono obu; woru iphemiphe ọbule ye iya l'ẹka.

\VS{36}Onye wowaru onwiya ye Nwatibe iya ono l'ẹka bẹ nwewaru ndzụ gbururu jeye. Obenu l'iphe, bụ onye ẹ ta nụduru Nwatibe Nchileke ono okfu bẹ ndzụ te erubekwa ẹka. Ọ bụ oke ẹhu-eghughu kẹ Nchileke bẹ a-nọduwaru onye ọbu l'ẹhu gbururu jeyewaru.”




\par }\Chap{4}{\SH Jisọsu yẹle nwanyi Samériya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Fárisii abya anụa lẹ ndu, awụ etso Jisọsu; yo meshi ẹphe baputizimu bẹ ka l'igwe karia ndu ọphu awụ etso Jọnu; yo meshi ẹphe baputizimu;

\VS{2}e guderu l'ẹ to nwedu onye Jisọsu gude ẹka iya mee baputizimu; gbahaa ndu etsoje ụzo iya emeje iya ẹphe.

\VS{3}Jisọsu anụlephu iphe ada nụ lẹ kẹ baputizimu ono l'ẹke ndu Farisii nọ; gbeshi lẹ Judíya lashia azụ lẹ Gálili.

\VS{4}Ụzo, o shi eje Gálili ono dabuharu Samériya.


\par }{\PP \VS{5}Ya ndono; Jisọsu ejenyaa; bya erua mkpụkpu ndu Samériya lanụ, eekuje Sáyika. Sáyika ono nọnyabe alị, Jékọpu nụru nwatibe iya, bụ Jósẹfu.

\VS{6}O nwekwaruphu wẹlu, Jékọpu tụru, nọ l'ẹke ono. Teke Jisọsu ruru ẹke ono bụ l'ẹnyanwu-ogvuru-l'ishi. Yọ bya bya eru iya; ike ije agvụ-wa iya. Yọ bya anọzita l'iku wẹlu ono.


\par }{\PP \VS{7}Yo nweru nwanyi, byaru oseta mini lẹ wẹlu ono. Nwanyi ono bụ onye Samériya. Jisọsu asụ iya t'o kee ya nụ mini tẹ ya ngụa.

\VS{8}Teke ono bẹ ndu etsoje ụzo iya jeru l'ime mkpụkpu; ọkpata nri, ẹphe e-ri.


\par }{\PP \VS{9}Nwanyi Samériya ono asụ iya: “?Nanụ ẹge o gude nggu abụru onye Ju l'ekfuru yẹbe onye Samériya tẹ ya kee ngu mini t'ị ngụa?” Iphe meru iphe nwanyi ono kfuru ẹge ono bụ lẹ ndu Ju; ẹphe lẹ ndu Samériya te emegbadu iphe.


\par }{\PP \VS{10}Jisọsu asụ iya: “Ha! Ndẹge ị -maru iphe-ọma, Nchileke emejeru madzụ; ọdumeka bụru l'ị -maru onye ọbu, sụru ngu t'i kee ya nụ mini tẹ ya ngụa; m'ọ bụru nggụbedua ge egbe rọo ya; yo chebe ngu mini, anụje ndzụ t'ị ngụa.”


\par }{\PP \VS{11}Nwanyi ono asụ iya: “Ya sụru ẹge-a: ẹge ẹ ti nwekwanu iphe ii-gude seta mini; wẹlu bụ ọwaa, bụ ẹnya ruru ọkpa te ru-wa; ?bụ awe b'i shi nweru mini ọphu, anụje ndzụ ọbu?

\VS{12}?Tị bya aka ochechoroche ayi Jékọpu, bụ iya tụru ayi wẹlu-wa; tụebe iya bya angụa ya mini; ụnwu iya angụa ya; elu iya angụkwaa ya phụ?”


\par }{\PP \VS{13}Jisọsu asụ iya: “L'iphe bụ onye ngụru mini lẹ wẹlu-wa bẹ mini a-gụkwa ọdo.

\VS{14}Obenu l'onye ngụru mini ọphu ọ bụ yẹbedua a-nụ iya ẹya bẹ oo-bu ẹgu mini gbururu jeye. Lẹ mini ọphu ya a-nụ onye ono a-nọduwa iya ru l'ẹhu; bụru nwogvu, a-nọdu amụshi mini, anụje ndzụ gbururu jeye.”


\par }{\PP \VS{15}Nwanyi ono asụ iya: “Byiko; nụnu iya egbe mini onanu tẹ ya ngụa; k'ọphu oo-bu iya ẹgu mini gbururu jeye; ya ahakwanụa ọgbatoshije ẹke-a lẹ ya abya okuta mini.”


\par }{\PP \VS{16}Jisọsu asụ iya t'o je ekua nji iya tẹ yẹle iya yịru bya.


\par }{\PP \VS{17}Nwanyi ono asụ iya: “Mẹ ya ta alụkwa nji.”

\par }{\PP Jisọsu asụ iya: “I kfuru ire-lanụ; l'ị sụru l'ẹ tịi lụdu nji.

\VS{18}Iphe meru iphe ya sụru l'ọ bụ ire-lanụ b'i kfuru bụ l'ị lụwaru unwoke ise. Tẹmanu bẹ onye ọphu nggu l'iya bu nta-a ta bụkpokwanu m'ọo nji ngu. Iphe i kfuru bụ ire-lanụ.”


\par }{\PP \VS{19}Nwanyi ono asụ iya: “Nta-a bẹ ya mawaru l'ị bụ onye nkfuchiru Nchileke.

\VS{20}Nna ẹphe oche phẹ bẹ bụ l'eli ugvu-a bẹ ẹphe shi anọduje abaru Nchileke ẹja. Unubẹdua, bụ ndu Ju abya asụ l'ọ bụlephu lẹ Jerúsalemu bẹ aa-nọduje abaru Nchileke ẹja.”


\par }{\PP \VS{21}Jisọsu asụ iya: “Nwanyi; kwe nk'iya. L'oge eruakwa teke ẹ-tọ dụhedu onye a-nọkwadu l'ugvu-a l'abaru Nchileke, bụ Nna ẹja; ta anọ lẹ Jerúsalemu abaru iya ẹya.

\VS{22}Unubẹ ndu Samériya abaru iphe unu ta madu ẹja. Ọle ẹphebe ndu Ju bụ iphe ẹphe maru bẹ ẹphe abaru ẹja; okfu lẹ ndzọfuta bụ lẹ ndu Ju b'o shi.

\VS{23}Obenu l'oge ọbu abyakwaa; mbụkwa nta-a gẹdegede; teke ndu abaru Nchileke, bụ Nna ẹja ọkpobe abaru e-gude Ume-dụ-Nsọ; gude obu ẹphe l'ọ ha abaru iya ẹja ẹge ọ gbaru. L'ọ kwa egbe ndu dụ ẹge ono bẹ bụ ndu ọ dụ Nchileke mma t'ẹphe bajẹru iya ẹja.

\VS{24}Nchileke bụ Ume. Ndu abaru iya ẹja gudefutaje Ume-dụ-Nsọ abaru iya ẹja ọgbodo abaru.”


\par }{\PP \VS{25}Nwanyi ono asụ iya: “Ya makwaru-a lẹ Mezáya ọbu a-bya; bụ iya bụ onye eekuje Kuráyisutu. Teke ọ byaru bẹ ọo-tụko iphemiphe ọbule kọkotaru ẹphe.”


\par }{\PP \VS{26}Jisọsu asụ iya: “M'ọ kwa yẹbedua, ekfu eyeru ngu nụ-wa bẹ bụ Kuráyisutu ọbu.”


\par }{\PP \VS{27}Ẹphe egude iya ekfu; ndu etsoje ụzo Jisọsu alata. Yo ji ẹphe ẹnya l'ẹphe bya aphụa lẹ Jisọsu yẹe nwanyi ekfu okfu. Obenu l'ẹ to nwekwanu onye jịru nwanyi iphe ọocho? M'ọ kwanu jị Jisọsu iphe meru iphe ookfu eyeru iya?


\par }{\PP \VS{28}Tọ dụ iya bụ; nwanyi ono agwọbe ite, ooku mini l'ẹke ono; gbagbụa gbaba lẹ mkpụkpu ono je echiku madzụ; sụ ẹphe:

\VS{29}“Unu byakpọduaphu bya aphụ nwoke, kọshikotaru iya iphe, bụ iphe ya shi meta keshinu. Ya ta makwa ?ọo-bụ iya bụ Kuráyisutu ọbu, Nchileke kweru ụkwa lẹ ya e-zi t'ọ bya ọbu.”

\VS{30}Ẹphe eshi lẹ mkpụkpu ono kụ-gbuhu wụ-kfuta Jisọsu.


\par }{\PP \VS{31}Nwanyi ono atụgbutsulephu; ndu etsoje ụzo Jisọsu arọo Jisọsu t'ọ kabẹru ria nri!


\par }{\PP \VS{32}Jisọsu asụ ẹphe: “Lẹ ya nweru nri, ya eri, ẹphe ẹ-ta madu.”


\par }{\PP \VS{33}Ya ndono; ndu etsoje ụzo iya akpakashịlahaa onwẹphe ishi; sụ: “?Oo-nwenua onye kabẹ wotaru iya nri tọo?”


\par }{\PP \VS{34}Yọ sụ ẹphe: “Iphe bụ nri iya bụ tẹ ya mee iphe dụ onye ono, ziru iya nụ ono mma l'obu; mẹ tẹ ya mekota ozi, o ziru iya; mefu iya l'ishi.

\VS{35}?Tọ bụdu unu anmajẹ ẹtu; sụ: ‘Mgbẹ ọ bụwa ọnwa ẹno; yo rua teke eegwotaje iphe e meberu l'alị.’ Ọbe ya ekfuru unu t'unu palikpoduaphu ẹnya gbua igo l'ẹgu; phụ ẹge iphe e meberu iya kashịwaru akaka; dụwa kẹ akpata!

\VS{36}Onye akpata iphe ono akpata bẹ aakfụje ụgwo ozi iya. Onye ono achịkobe nebyi iphe a-nọdu ẹkalanu ngabẹru ndzụ gbururu jeye. Ọo ya bụ k'ọphu ndu akụ iphe akụku; mẹ ndu ọphu akpata iya akpata a-tụko teko-o ẹswa nanụ.

\VS{37}Ọ bụ ẹke ono bẹ okfu ọbu, e kfuru reru; mbụ okfu ono, sụru: ‘L'onye lanụ emebe emebe l'alị; onye ọphu l'akpata iya akpata.’

\VS{38}Ya ziru unu t'unu je akpata iphe e meberu l'ẹgu ẹke unu te jedu ozi iya. Ọ kwa ndu ọdo jeru ozi l'ẹgu ono. Ọle ọ kwa unubẹdua bẹ unu l'ẹphe gbawa mgba eri uru iphe ẹphe seru akanya iya.”


\par }{\PP \VS{39}Igweligwe ndu Samériya, shi lẹ mkpụkpu ono abya bya eworu onwẹphe ye Jisọsu l'ẹka; okfu lẹ nwanyi ono sụru ẹphe: “L'ọ kọshikotaru iya iphe bụ iphe ya shi meta keshinu.”

\VS{40}Yo be teke ndu Samériya byakfutaru Jisọsu; ẹphe arọo ya t'ẹphe l'iya nọtanyafua. Yo kwe; ẹphe l'iya anọo abalị ẹbo lẹ mkpụkpu ono.


\par }{\PP \VS{41}Ẹphe akafụkpooru l'igwe gude kẹ okfu, shi iya l'ọnu kweta.

\VS{42}Ẹphe asụ nwanyi ono: “L'ẹ tọ bụhekwa iphe ọphu i kfuru kparu iphe ẹphe kwetaru. Iphe kparu iphe ẹphe kwetaru bụkwa l'ẹphe gudewa nchị ẹphe nụa; byakwaphu bya amawarụ l'ọo oswi-okfu l'ọo onye ọwaa bụ onye ọbu, bụ iya bụ ọkpobe Onye Ndzọta ndu mgboko-a l'oswiya.”


\par }{\SH Jisọsu agwọ nwatibe onye ishi
\par }
{\R (Mát 8:5-13; Luk 7:10)

\par }{\PP \VS{43}Yọ nọtsulephu abalị ẹbo l'ẹke ono; gbeshi; yọ bụru iya oje Gálili.

\VS{44}Lẹ Jisọsu l'onwiya kfuhaakwaru: “L'onye nkfuchiru Nchileke b'ẹ ta akwabẹjekwa ugvu l'alị iya.”

\VS{45}Yo rua Gálili; ndu Gálili anata iya ọhuma; okfu l'ẹphebedua phụkotaru iphemiphe ọbule, o mekotaru lẹ Jerúsalemu teke ono, a gbaru ajị ono; kẹle ẹphebedua jekwaruphu lẹ Ajị Esweta ono.


\par }{\PP \VS{46}Yọ bya atụgbua lashia azụ lẹ Kéna, bụ iya bụ mkpụkpu phụ, o mejeru mini; yọ ghọo mẹe phụ. Yo nweru onye ishi lanụ lẹ ndu ishi gọvumenti, ẹhu ta dụdu nwatibe iya mma lẹ Kapániyọmu.

\VS{47}Nwoke ono anụlephu lẹ Jisọsu shiwa lẹ Judíya bya Gálili; jekfushia ya je arọo ya; t'ọ byaruta bya emee nwatibe iya kẹ nwoke t'ẹhu dụ iya mma; l'ọ nọokwa dzẹedzee ndzụ.

\VS{48}Ya ndono; Jisọsu asụ iya: “Unu 'egudedu ẹnya unu phụa iphe-ọphulenya; mẹ iphe-ọhubama, dụgbaa biribiri bẹ unu te ekwetakwa.”


\par }{\PP \VS{49}Nwoke ono asụ iya: “Nwoke ọma; byiko byaru t'ẹphe je; e menyaa; nwatibe iya ono anahụ iya nwụhu.”


\par }{\PP \VS{50}Jisọsu asụ iya: “Tụgbua lashia; lẹ nwatibe ngu a-nọduru ngụ-a ndzụ.”

\par }{\PP Nwoke ono ekwelekwaphu okfu, Jisọsu kfuru iya tụgbua; yọ bụru iya alala.

\VS{51}Yọ nọdukwadua l'ụzo; ndu ejeru iya ozi abya iya ndzuta bya asụ iya lẹ nwatibe iya ono kọrohuakwaru.


\par }{\PP \VS{52}Yọ bya ajị ẹphe egbe teke nwata ono dụberu agbakerehu. Ẹphe asụ iya: “L'ọ bụlekwaphu l'orifu-nri eswe ụnyaphua\FTNT{*}{{\FR 4:52 }{\FR{4:52
}}{\FT{Teke ono bụ ẹnyanwu ọgbufu l'ishi; m'ọ kwanụ teke kụloku kụru nanụ l'eswe ụnyaphua.}}} bẹ ẹhoku ono zehuru iya l'ẹhu.”

\VS{53}Nna nwata ono amawarụphu l'ọ bụ oge teke ono gẹdegede bẹ Jisọsu sụru iya tẹ ya la; lẹ: “Nwatibe iya a-nọduru iya-a ndzụ.” Tọ dụ iya bụ; nwoke ono yẹle ndu ụlo iya abya eworu onwẹphe ye Jisọsu l'ẹka.


\par }{\PP \VS{54}Onanu abụru iphe-ọphulenya k'ẹbo, Jisọsu meru k'ọphu o shi lẹ Judíya rua Gálili.




\par }\Chap{5}{\SH Jisọsu agwọ nwangvụru, \newline  nọ l'iku okpuru
\par }
{\PP \VerseOne{1}E meebetsua; yo be l'oge ajị ndu Ju; Jisọsu atụgbua jeshia Jerúsalemu.

\VS{2}Lẹ Jerúsalemu ono b'o nweru nwa okpuru, nọ iya nụ. Ọnu-ụzo ẹke, eeshije abahụ iya dụ ise. Iphe ndu Híburu eekuje okpuru ono bụ Bẹ́tusáta. Ọ nọ lẹ mgboro Ọnu-ọguzo Atụru.

\VS{3}Ndu iphe eme adụ l'igwe zẹgbaaru l'ẹke ono: mbụ ndu ìshì; ndu ngvụru; mẹ ndu ibe-ẹhu lanụ nwụhutsuaru anwụhu. Ẹphe atụko zẹshia l'ẹke ono; kwabẹru teke mini ono a-tụnga atụnga;

\VS{4}kẹ l'ẹ ta anọjedu ọphu baru nwishi; ojozi-imigwe, shi l'ẹka Nnajiufu ephezita l'okpuru ono bya atụngaa mini ono atụnga. Yọo bụje; onye iphe eme, vuru ụzo tsẹe ọkpa lẹ mini ono teke ojozi-imigwe ono tụngatsuaru iya; yọ kọrohu l'iphe eme iya nụ.

\VS{5}Yo nweru nwoke lanụ, nọ l'ẹke ono, nyawaru nnya ụkporo afa l'afa iri l'ẹsato.

\VS{6}Jisọsu abya aphụa ya; maru l'o shiwa teke teru ẹnya dabutaru l'ẹke ono; bya asụ iya: “?Ọ dụ ngu mma t'e mee ngu t'ị kọrohu tọo?”


\par }{\PP \VS{7}Nwoke ono, iphe eme ono asụ iya: “Nwoke ọma; ọ kwa lẹ ya tẹ nwedu madzụ, bụ onye a-kwọta iya ye lẹ mini ono teke a tụngaru iya. Kẹ l'ọobuje teke ya a-nọdu eme tẹ ya ye iya ọkpa; onye ọdo evuwaru iya nụ ụzo.”


\par }{\PP \VS{8}Jisọsu asụ iya: “Gbeshi gwọta utute ngu wata oje ije.”

\VS{9}Teke ono teke onophu; nwoke ono akọrohuwaphu; gwọtawaphu utute iya; jelahaa ije.

\par }{\PP Mbọku, iphe ono meru bụ mbọku ọtu-ume.

\VS{10}Ya ndono; ndu Ju asụ nwoke ono, e meru; yọ kọrohu l'iphe, shi eme iya nụ ono: “Ntanụ kwa mbọku ọtu-ume; ?tị madu l'ị dakawaru ekemu l'ị pa utute ngu eje ẹge ono?”


\par }{\PP \VS{11}Yọ sụ ẹphe: “L'ọ kwa nwoke ono, meru iya; ya akọrohu ono bẹ sụru iya: ‘Tẹ ya gwọta utute iya wata oje ije.’ ”


\par }{\PP \VS{12}Ẹphe ajị iya: “?Bụ egbe madzụ ngụnu bẹ nwoke ọbu bụ, sụru ngu t'ị gwọta utute ngu wata oje ije?”


\par }{\PP \VS{13}Ọphu ka nụ bụ lẹ nwoke ono, e meru; yọ kọrohu ono ta mahẹdunu onye meru iya ẹya nụ. Iphe kparu iya nụ abụru lẹ Jisọsu byaru bya aphụ ẹge a zarụ l'igwe dzua l'ẹke ono; tọo nwẹhu pyofu.


\par }{\PP \VS{14}A nọnyaa; Jisọsu abya aphụ nwoke ono ọdo l'eze-ụlo Nchileke; sụ iya: “Lekwa; ị kọrohuakwaru nta-a. Be eyehenuphu ẹka l'ome iphe dụ ẹji ọdo; e -menyaa; iphe ọdo, ka njọ dakfuta ngu.”


\par }{\PP \VS{15}Nwoke ono atụgbua; je akọoru ndu Ju l'ọ bụ Jisọsu bụ onye ọbu, meru iya; ya akọrohu ọbu.

\VS{16}Ọ bụ iphe ono kparu iphe ndu Ju chịlahaaru nta Jisọsu; okfu l'ọ bụ mbọku ọtu-ume b'o meru iphe ono.

\VS{17}Ya ndono; Jisọsu asụ ẹphe: “Nna iya ejelekwaa ozi ẹge ooje iya; yẹbedua l'ejekwaphu.”


\par }{\PP \VS{18}Iphe ono, Jisọsu kfuru ono emee ndu Ju akafụkpooru ọcho ẹge ẹphe e-shi gbua ya. Iphe kparu iphe ẹphe wataru ọcho ishi iya ta abụkwa l'ọ tụruru nsọ mbọku ọtu-ume ẹphe; ọphu ka ẹphe ẹhuka bụkwa l'o gbe ekufuanu Nchileke “Nna iya”; bụ iya bụ lẹ yẹle Nchileke ha ẹnya-nhamụnha.


\par }{\SH Ike kẹ Nwa ono
\par }
{\PP \VS{19}Ya ndono; Jisọsu asụ ẹphe: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'ẹ to nwekwa iphe Nwa ono egudeje ike kẹ ẹka iya eme l'onwiya, ẹ-ta bụdu iphe ọ phụru, Nna iya eme; kẹ l'ọ kwa iphe Nna eme; bụkwaphu iphe Nwa emeje.

\VS{20}Nna bẹ yeru Nwatibe iya obu; l'ekoshije iya iphemiphe ọbule, oome l'onwiya. Oo-koshifukwaa ya rụ iphe ka ọwaa nshinu t'o mee; k'ọphu ọo-dụ unu biribiri.

\VS{21}L'ọ bụ ẹge ono, Nna emeje ndu, nwụhuru anwụhu; ẹphe eshi l'ọnwu teta gbeshi; yọ nụ ẹphe ndzụ ono; bụ ẹge Nwatibe Nchileke ono a-nụ ndu dụ iya mma ndzụ.

\VS{22}Ẹ tọ dụkwa onye Nna ekpeje ikpe l'onwiya; k'ikpe b'o wookwaru ye Nwatibe iya ono l'ẹka;

\VS{23}k'ọphu ndiphe mgburumgburu a-kwabẹje Nwa ono ugvu ẹge ẹphe akwabẹje Nna. Onye, ta akwabẹdu Nwa ono ugvu ta akwabẹkwa Nna, bụ iya bụ onye ziru iya nụ.


\par }{\PP \VS{24}“Kamẹnu; tẹ ya karu unu: iphe bụ onye anụ okfu iya bya ekweta k'onye ono, ziru iya tẹ ya bya ono bẹ nweru ndzụ gbururu jeye. Ẹ to nwehedu l'onye ono evudo t'e kpee ya ikpe; o shiwa l'ọnwu baa lẹ ndzụ.

\VS{25}Kamẹnu; tẹ ya karu unu: teke ọbu abyakwaa; mbụ; l'o ruakwaru teke ndu nwụhuru anwụhu a-nụ olu kẹ Nwatibe Nchileke ono. Iphe bụ ndu nụru iya nụ a-nọ ndzụ.

\VS{26}Kẹ l'ọ bụ ẹge ndzụ shi Nna l'onwiya l'ẹka; bụ ẹge Nna mekwaruphu tẹ ndzụ shi Nwa ono l'ẹka.

\VS{27}Ọ nụru Nwatibe iya ono ike t'o kpeje ikpe; bua ikpe; kẹ l'ọo ya bụ Abụbu-Ndiphe.

\VS{28}T'ọwaa ba adụkwa unu biribiri; l'oge abyaakwa teke iphe bụ ndu zẹ l'ime ili l'ẹphe ha a-tụko nụa olu iya;

\VS{29}shi l'ime ili lụfuta. Ndu ọphu shi eme ọhuma e-teta nweru ndzụ. Ndu ọphu shi ye ẹka l'ẹjo iphe phụ etetakwaphu t'e kpee ẹphe ikpe; nma ẹphe ikpe.”


\par }{\SH Iphe ekoshi l'ike nọ \newline  Jisọsu l'ẹka
\par }
{\PP \VS{30}“Ẹ to nwekwa iphe ya egudeje ike k'ẹka iya eme. Ọ kwa ẹge Nchileke sụru tẹ ya kpee ikpe bẹ ya ekpeje iya; ikpe iya abụru ikpe vudo nhamụnha. Ishi iya bụ lẹ ya te ekpedu ẹge dụ iya mma l'obu. Ọ bụlephu ẹge ọ dụ onye ono, ziru iya nụ ono mma l'obu bẹ ya ekpeje.


\par }{\PP \VS{31}“Ọ -bụru lẹ ya bya aghachi; wata ọtu ọnu onwiya; ọ kwa iya bụ l'iphe ọbu, ya ekfu ọbu ta bụdu ire-lanụ.

\VS{32}Obenu l'o nwekpooruru onye ọdo, bụ iya a-tụ ọnu iya; mbụ l'ọphu ya tụberu nvọ bụ l'iphe onye ono e-kfu l'ẹhu iya bẹ bụ ọkpobe okfu.

\VS{33}Unu yeru ndu ozi t'ẹphe byakfuta Jọnu; Jọnu ekfuwaru unu k'ọkpuberu okfu ono.

\VS{34}Iphe ya ekfu ta bụkwa lẹ ya eme tẹ madzụ bya atụlahaa ọnu iya; iphe ya gude adzọta ọkpa l'okfu ono, Jọnu kfuru ono kwa k'ọphu aa-dzọta unu.

\VS{35}Jọnu l'onwiya bụ urọku, enwu enwunwu; l'eke jajaja. O shikwaa evu unu evuvu t'unu kpọo ụkfu nwanshị; nọdu l'iphoro iya; tetota ẹswa.

\VS{36}Iphe ya meshiru kakwa ọtu ọnu mu ma l'ọphu Jọnu tụru. Ishi iya abụru l'ozi ono, Nna iya ziru iya tẹ ya bya ejee jefu l'ishi ono; mbụ ozi ono l'ọ ha, ya eje nta-a ono bẹ atụ ọnu iya: l'ọ bụ-a Nna ziru iya tẹ ya bya.

\VS{37}Nna iya ono, bụ iya ziru iya ono bụ onye atụ ọnu iya. Unu ta nụbukwaa olu Nna iya ono; t'ọ bụ l'unu phụjewaru iya; k'ọphu unu maru ẹge ọ dụ.

\VS{38}Okfu ono, shi Nna iya l'ọnu ono ta kwata ọswa buru unu eburu l'obu; okfu l'unu te ewoduru onwunu ye onye ono, o ziru t'ọ bya ono l'ẹka.

\VS{39}Unu anọduje enyocha iphe e deru l'ẹkwo okfu Nchileke; tubesu l'ọo l'ẹke ono bẹ unu e-shi nweru ndzụ gbururu jeye. Ẹkwo okfu Nchileke ono tụkokwa l'atụ ọnu yẹbe Jisọsu.

\VS{40}Obenu l'unu kwefuru ike l'unu ta abyakfutadu iya ẹge unu e-nweru ndzụ.”


\par }{\PP \VS{41}“Ẹ to nwekwa teke ya ele ẹnya tẹ ndiphe jaa ya ajaja.

\VS{42}Obenu lẹ ya makwaru l'unu te yeduru Nchileke obu.

\VS{43}Ọ bụ ike kẹ Nna iya bẹ ya gude bya; unu ajịka iya. Ọ -bụru l'onye ọdo gude ike kẹ ẹka iya bya; onye onanu bẹ unu a-nata.

\VS{44}?Nanụ ẹge unu e-mehunu woru onwunu ye yẹbe Jisọsu l'ẹka; l'unubẹ ndu abụje ibe unu -aja unu ajaja; yọ tsọ unu ntụmatu? Unu ta achọ ụzo, unu e-shi tẹ Nchileke ono, bụ Nchileke nwẹnkinyi iya ono jaa unu.

\VS{45}Unu ba arịkwa l'ọo yẹbedua e-je edoo ẹge unu dụ l'ifu Nna iya. Ọ kwaru Mósisu ono, bụ iya bụ onye ọbu, unu tukoberu obu ọbu bẹ e-do ẹge unu dụ.

\VS{46}Ndẹge ọ -bụ l'unu kweru kẹ Mósisu; unu gage kwetakwaphu kẹ yẹbedua; kẹle Mósisu dekwaru dekuta iya l'ẹkwo iya.

\VS{47}Obenu; keshinu ọphu unu te kwetadu iphe Mósisu deru; ?nanụ ẹge unu e-shi kweta l'okfu kẹ yẹbe Jisọsu.”




\par }\Chap{6}{\SH Jisọsu anụ ụnu madzụ iri l'ẹbo; \newline  l'ụkporo madzụ iri nri
\par }
{\R (Mát 14:13-21; Mak 6:30-44; Luk 9:10-17)

\par }{\PP \VerseOne{1}E metsulephu; Jisọsu atụgbua dafụ azụ Eze Ẹnyimu Gálili azụ iya ọphu; bụkwa iya phụ bụ Eze Ẹnyimu Tayibériyasu.

\VS{2}Mkporo-ọha awụ etso iya l'ẹke ẹphe phụwaru iphe-ọphulenya ono, o meshiru teke ono, o meshiru ndu iphe eme; ẹphe akọrohukota ono.

\VS{3}Jisọsu ekwelephu nwandoo bya enyihu ẹke ọbu, bụ ọ-ka-l'ugvu ugvu; je adụgaru anọdu yẹle ndu etsoje ụzo iya.

\VS{4}Teke ono bẹ Ajị Esweta ndu Ju tụwaru l'ụkfu.

\VS{5}Jisọsu abya apalia ẹnya; phụ lẹ mkporo-ọha awụ abyakfuta iya. Yo ku Fílipu; sụ iya: “?Bụ awe bẹ ayi a-zụta buredi tẹ ndu-wa ria nri?”

\VS{6}Iphe meru iphe o kfuru iphe ono bụlekwaphu t'ọ maru iphe Fílipu e-me. Ọdumeka bẹ yẹbedua makwaru-a iphe oo-me.


\par }{\PP \VS{7}Fílipu asụ iya: “Mẹ buredi ụkporo pọngu te edzukwa; k'ọphu o rugbakpoo nụ ẹphe ọnu ilile.”


\par }{\PP \VS{8}Onye lanụ lẹ ndu etsoje ụzo iya; mbụ Ánduru, bụ nwunne Sáyịmonu Pyita asụ iya:

\VS{9}“O nwekwaru nwata nwoke, nọ l'ẹke-a, gude ishi buredi balị ise; mẹ ẹma labụ. Obenu; ?bụ ngụnu b'ọ bụ; lẹ mkporo-ọha ọphu ha ẹge-a?”


\par }{\PP \VS{10}Jisọsu asụ ẹphe: “Unu kfuru ẹphe t'ẹphe dụgagbaaru anọdu l'alị.” Iphe bụ mkporo-ọha ono abya anọshia l'alị. Ẹke ono bẹ ụnwu iru ẹwu hakwanu nshinu. Ndu bụ iya unwoke lẹ ndu ono rukwaru ụnu madzụ iri l'ẹbo; l'ụkporo madzụ iri.\FTNT{*}{{\FR 6:10 }{\FR{6:10
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 5,000.}}}

\VS{11}Jisọsu abya achịta buredi ono; kelebebe Nchileke; bya ekeshiaru iya ọha ono, dọru l'alị ono. Yọ bya ewota ọphube ẹma mekwaa ya phụ ẹge ono. Onyenọnu eria ẹge ọ gụru iya.

\VS{12}Ẹphe erijishibebe ẹpho l'ẹphe ha; yọ sụ ndu etsoje ụzo iya: “Ngwaa; unu tụtukobe ibiribe iya ọphu ẹphe riphodoru t'ẹ b'ọ dụ ọphu a-la iyi.”

\VS{13}Ẹphe abya eshi ishi lanụ tụtua ụnwu ibiribe ibiribe iya ọphu shi l'ishi buredi ise ono; tụtu-jia ya nkata-ivu iri l'ẹbo; mbụ ọphu ndu ono riphodoru.


\par }{\PP \VS{14}Ndu ono aphụlephu iphe-ọphulenya ono, o meru ono; sụ: “Ọ kwaphụ oswi-okfu l'ọ bụ nwoke-wa bụ onye nkfuchiru Nchileke ọbu, a-bya lẹ mgboko-a.”

\VS{15}Jisọsu amaru l'ẹphe abya iya egude t'e chibe iya eze k'ẹhuka; yo pyofu lashia azụ l'ugvu-ugvu ono nwẹnkinyi iya.


\par }{\SH Jisọsu eje ije l'eli mini
\par }
{\R (Mát 14:22-33; Mak 6:45-52)

\par }{\PP \VS{16}Yo be l'urẹnyashi; ndu etsoje ụzo iya agbada l'eze ẹnyimu;

\VS{17}nyida l'ụgbo; kpọru iya t'ẹphe tụa uswe lụfu jeshia Kapániyọmu. A nọo jeye ọchi ekpua ẹhu; Jisọsu ta byakfutawa ẹphe.

\VS{18}A nọnyaa; oke phẹrephere ephelahaa; k'ọphu eze ẹnyimu ono wataru ọtu akpara atụshi iya ike; eyii awata ememe l'eze ẹnyimu ono.

\VS{19}Ẹphe akpọ-wa ụgbo iphe ha l'ọ bụ manyịru ẹto; l'ejewa lẹ kẹ ẹno ya teke ẹphe phụru Jisọsu ẹke ooje l'eli mini l'eze ẹnyimu ono; eje abyakfuta ẹphe l'ụgbo ono; meji atọfu ẹphe.

\VS{20}Yọ sụ ẹphe: “Unu ba atsụshi egvu; ọ kwa yẹbedua!”

\VS{21}Yọ bụru l'o kfuru ẹge ono meru iphe o lulahaaru ẹphe l'obu t'ẹphe bya edubata iya l'ụgbo ono. E gude iya ekfu; ụgbo ẹphe etsubewaphu l'ọnu ẹke, ẹphe eje.


\par }{\SH A dụ igwe achọ Jisọsu
\par }
{\PP \VS{22}Yọ be echile iya; mkporo-ọha ono, nọ l'azụ eze ẹnyimu ono azụ iya ọphu ono aphụa l'ọ bụ ụgbo lanụ likwadurua l'ẹke ono. Ẹphe amakwarụphu lẹ Jisọsu te tsodu ndu etsoje ụzo iya bahụ l'ụgbo; l'ọ bụ ndu etsoje ụzo iya bẹ tụgburu nụ nkịnyi ẹphe.

\VS{23}Obenu l'o nwekwaruphu igweligwe ụgbo ọdo, shitsua Tayibériyasu bya etsuru l'iku ẹke ono, ẹphe nọdu taa buredi lẹ Nnajiufu kelebeberu Nchileke ekele ono.

\VS{24}Ọha ono amalẹruphu lẹ Jisọsu ta nọdu l'ẹke ono; ndu etsoje ụzo iya ta nọ iya; ẹphe adzụta ụgbo nk'ẹphe jeshia Kapániyọmu ọcho Jisọsu.


\par }{\SH Jisọsu bụ nri, anụ ndzụ
\par }
{\PP \VS{25}Ẹphe abya achọ-vu iya l'azụ eze ẹnyimu ono azụ iya ọphu; jị iya: “?Bụhunu teke ole b'ị byaru ẹke-a?”


\par }{\PP \VS{26}Jisọsu asụ ẹphe: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'iphe meru iphe unu achọ-phe iya nta-a ta bụkwa l'ọo l'unu phụru iphe iphe-ọphulenya, ya meru ekoshi. Iphe meru iphe unu achọ-phe iya; kwa lẹ ya nụru unu buredi; unu ataa; ẹpho adụgbaa unu mma.

\VS{27}Unu be esegbushihe onwunu l'akanya nri, ala iyi. Unu sechia akanya nri ọphu a-nọduje anụ unu ndzụ gbururu jeye. Nri onanu bụ Abụbu-Ndiphe a-nụ iya unu. Ishi iya abụru l'ọo yẹbe Abụbu-Ndiphe bẹ Nchileke, bụ Nna meru t'e shi iya l'ẹka; phụ ike, ekoshi l'ọo iphe ono bẹ Nna gude sụ tẹ ya bya.”


\par }{\PP \VS{28}Ẹphe abya ajị iya: “?Bụ ngụnu bẹ ẹphe e-me t'ọ bụru iya bụ l'ẹphe ejeje ozi Nchileke?”


\par }{\PP \VS{29}Yọ sụ ẹphe: “Iphe bụ ozi Nchileke bụ t'unu woru onwunu ye onye ono, Nchileke ziru t'ọ bya ono l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{30}Ya ndono; ẹphe asụ iya: “?Bụ iphe-ọphulenya, dụ ịdagha bẹ ii-me koshi ẹphe; k'ọphu ẹphe e-gude ẹnya ẹphe phụ; kweta woru onwẹphe ye ngu l'ẹka ọbu? ?Nanụ iphe ii-me ọbu?

\VS{31}Lẹ teke ndiche bẹ nna ẹphe oche phe rikwaru mana teke ono, ẹphe nọ l'echi-ẹgu ono; bụ iya bụ iphe ọbu, e deru ẹkwo okfu Nchileke; sụ: ‘L'ọ nụru ẹphe nri, shi l'imigwe t'ẹphe ria.’ ”


\par }{\PP \VS{32}Jisọsu asụ ẹphe: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: nri onanu, Nna iya shi l'ẹka Mósisu nụ unu ono bụkwa nri ọphu shi lẹ mgboko-a. Ọ kwa nri ọphu Nna iya egudeje ẹka iya nụ unu bẹ bụ ọgbodo nri ọphu shi l'imigwe.

\VS{33}L'ọ kwa onye ono, shi l'imigwe bya ono bẹ bụ nri ọbu, Nchileke anụje ọbu. Ọ bụ onye ono anụje ndiphe ndzụ.”


\par }{\PP \VS{34}Ẹphe asụ iya: “Nnajiufu; nụjenu ẹphe egbe nri onanu tekenteke.”


\par }{\PP \VS{35}Jisọsu asụ ẹphe: “L'ọ kwa yẹbedua gẹdegede bụ nri ono, anụ ndzụ ono. Onye abyakfuta iya nụ bẹ ẹgu ta agụhekwa ọdo. Ọdo abụru l'onye woru onwiya ye iya l'ẹka bẹ mini ta agụhedu ọdo.

\VS{36}Ọle ya kfuakwaru iya unu l'unu phụwaru iya; obenu l'unu te kwedu woru onwunu ye iya l'ẹka.

\VS{37}Obenu l'iphe bụ ndu Nna iya yeru iya l'ẹka a-byakfutakota iya. Onye bụkwanu onye byakfutaru iya nụ b'ẹ te nwedu lẹ ya achịfu iya.

\VS{38}Iphe ọbu bụ lẹ ya shi l'imigwe bya. Iphe ya byaru ta kwa tẹ ya bya emee uche-obu nk'iya. Ọ kwa uche-obu kẹ onye ono, ziru iya abyabya ono bẹ ya byaru ememe.

\VS{39}Iphe bụ uche-obu onye ono, ziru iya nụ ono bụ t'ẹ b'ọ dụ ndu ono l'ẹphe ha, o yeru iya l'ẹka ono, a-nahụ iya tufahu; mbụkwa m'ọ bụ onye lanụ; gbahaa tẹ ya mee ẹphe t'ẹphe tụko l'ẹphe ha teta nọdu ndzụ mbọku ikperazụ ono.

\VS{40}Ishi iya bụ l'iphe dụ Nna iya mma bụ t'onyemonye ọbule, phụru Nwatibe iya ono; woru onwiya ye iya l'ẹka; nweru ndzụ gbururu jeye. Ya emekwaaphu onye ọbu t'o shi l'ọnwu teta nọdu ndzụ mbọku ikperazụ ono.”


\par }{\PP \VS{41}Ya ndono; ndu Ju atadẹru iya nwurinwuri l'ẹke ono; ẹke ẹhu eghu ẹphe eghughu; okfu l'ọ sụru: “L'ọo yẹbedua l'onwiya bụ nri ọbu, shi l'imigwe bya ọbu.”

\VS{42}Ẹphe asụ: “?Tọ bụdunua nwoke-wa bụ Jisọsu, bụ nwatibe Jósẹfu; mbụ onye ẹphe majiru nna iya; mẹ nne iya ẹnya? ?Nanụ ẹge o shi bya asụ nta-a lẹ ya shi l'imigwe bya?”


\par }{\PP \VS{43}Yọ sụ ẹphe: “Unu ba atahẹ nwurinwuri l'ime onwunu;

\VS{44}l'ẹ to nwedu onye a-byakfuta iya nụ; a gụfu l'ọo Nna iya ono, ziru iya nụ ono bẹ kuritaru iya onye ọbu. Yẹbedua l'onwiya agbe teke ono mee onye ọbu; yo shi l'ọnwu teta nọdu ndzụ mbọku ikperazụ ono.

\VS{45}Ndu nkfuchiru Nchileke dekwaru l'ẹkwo; sụ: ‘L'ọ bụ Nchileke e-zi onyemonye ọbule iphe.’ L'iphe bụ onye nụru kẹ Nna ono; bya anọdu Nna ono l'ẹka; mụta ẹka iya; ono onye a-byakfuta yẹbe Jisọsu.

\VS{46}Iphe ya ekfu ta bụkwa l'o nweru onye phụjewaru Nna ono; gbahakwaa onye ono, shi l'ẹka Nchileke bya ono. Ọo yẹbedua bụ onye phụjewaru iya nụ.

\VS{47}Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'onye woru onwiya ye iya l'ẹka bẹ nweru ndzụ gbururu jeye.

\VS{48}Ọ kwa yẹbedua, bụ Jisọsu bụ nri, anụje ndzụ.

\VS{49}Nna unu oche phe bẹ riru mana l'echi-ẹgu; nwụshihulee.

\VS{50}Obenu lẹ nri ọwaa, shi l'imigwe-wa bẹ bụ nri ọphu anụje ndzụ; mbụ nri ọphu onye riru iya nụ ta anwụhuhedu anwụhu.

\VS{51}Ọ kwa yẹbe Jisọsu bụ nri, nọ ndzụ, shi l'imigwe bya. Iphe bụ onye riru nri ono a-nọ ndzụ gbururu jeye lẹ tutu yoyo. Nri ono, ya a-nụ ono bụ anụ-ẹhu iya. Ya e-woru iya nụ l'okfu ẹhu ndu mgboko-a kpamukpamu; k'ọphu bụ: onye riru iya nụ; yọ nọdu ndzụ.”


\par }{\PP \VS{52}Ndu Ju awata ntụtego; jịlahaa: “?Nanụ ẹge nwoke ọwaa e-me nụ ẹphe anụ-ẹhu iya t'ẹphe taa?”


\par }{\PP \VS{53}Jisọsu asụ ẹphe: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: ọ -bụru l'unu ta tadu anụ-ẹhu Abụbu-Ndiphe; ngụa mee ya bẹ unu te enwekwa ndzụ l'ime onwunu.

\VS{54}Iphe bụ onye atakwanu anụ-ẹhu yẹbe Jisọsu; l'angụ mee ya bẹ nwewaru ndzụ gbururu jeye. Ọ bụ onye ono bẹ ya e-me t'o shi l'ọnwu teta nọdu ndzụ mbọku ikperazụ ono.

\VS{55}Ishi iya bụ l'anụ-ẹhu iya kwata bụru ọgbodo nri eriri; mee ya abụkwaruphu ọgbodo iphe-angụngu.

\VS{56}Onye eri anụ-ẹhu iya; l'angụkwaphu mee ya nọwa iya l'ime; yẹbedua anọdu onye ono l'ime.

\VS{57}Ọ bụ Nna ono, bụ iya bụ ishi ndzụ ono bẹ ziru iya tẹ ya bya. Yọ bụru iya bẹ ya gude nọdu ndzụ. Ọ kwaphu ẹge ono bẹ iphe bụ onye taru anụ-ẹhu yẹbe Jisọsu e-gude iya nọdu ndzụ.

\VS{58}Ọo ya bụ l'ono bụ nri ono, shi l'imigwe bya ono. Ẹ tọ bụkwa egbe nri ọphu ochechoroche unu phe rieberu; nwụshihulee. Iphe bụ onye riru nri ọwaa a-nọwaru ndzụ gbururu jeye lẹ tutu yoyo.”


\par }{\PP \VS{59}Iphe ono bụ iphe Jisọsu tụko kfushikota teke oozi iphe l'ụlo-ndzuko ndu Ju lẹ Kapániyọmu.


\par }{\SH Okfu ndzụ gbururu jeye
\par }
{\PP \VS{60}Ya ndono; igweligwe ndu etso Jisọsu anụlephu ọwaa; sụ: “Haa! Okfu ọwaa atakwa ẹra lẹ nchị. Ẹ tọ bụkwa iphe anụnu.”


\par }{\PP \VS{61}Jisọsu amalẹru-a; l'ẹ b'ọ dụ onye kọru iya ẹya nụ; lẹ ndu etso iya nụ ata nwurinwuri kẹ okfu ono. Yọ sụ ẹphe: “?Bụ iphe ono, ya kfuru unu ono eghu unu eghughu tọo?

\VS{62}?Nanụ ẹge ọo-dụ mẹ unu phụa Abụbu-Ndiphe; yọ kwasẹru ala imeli ẹke o shi nọduhawa?

\VS{63}Ọ kwa Ume Nchileke bẹ anụje ndzụ. Ọphu bụ anụ-ẹhu madzụ bẹ bụkwa iphe mmanu, ẹ-te nwedu ọphu ọ yị. Okfu ono, ya shi kfushitaru unu ono bẹ bụkwa ume; bụkwaruphu ndzụ.

\VS{64}Obenu; m'o nwekwaru l'unu ha-a ndu ọphu ẹ-te woduru onwẹphe ye iya l'ẹka.” Iphe kparu iya nụ bụ lẹ Jisọsu shiru lẹ mbụlembu maru ndu ọphu ọbu, ẹ-te ekwedu woru onwẹphe ye iya l'ẹka; makwaruphu onye ọphu e-mekochaa deru iya ye.

\VS{65}Yọ sụ: “Ọo ya bụ iphe ya gude sụ unu l'ẹ to nwedu onye a-byakfutaghe iya nụ; ẹ-ba bụ l'ọo Nna b'o shi l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{66}Yo kfutsulephu ẹge ono; igweligwe ndu ono, shi etso iya nụ ono atsuphushia azụ; ẹphe tee tsojehe iya ejephe.

\VS{67}Jisọsu asụ ụmadzu iri l'ẹbo ono, etsoje ụzo iya ono: “Unubẹdua; ?unu e-je iya ije agha? ?Unu alakwaphu azụ tọo?”


\par }{\PP \VS{68}Sáyịmonu Pyita asụ iya: “Nnajiufu; ?bụ onye ole ọdo bẹ ẹphe a-lakfube? Ọo nggụbedua gude okfu, anụje ndzụ gbururu jeye.

\VS{69}Ẹphe ekwetaakwa; bya amakwarụphu l'ọo nggu bụ onye ono, dụ nsọ, shi l'ẹka Nchileke ono.”


\par }{\PP \VS{70}Jisọsu asụ ẹphe: “?Tọ dụ yẹbedua fọtaru unubẹ ụmadzu iri l'ẹbo-wa. Obenu l'onye lanụ l'ime unu gbe bụwaru nụ Obutuswe?”

\VS{71}Onye ookfu iya ele ẹnya abụru Júdasu, bụ nwatibe Sáyịmonu Isukáriyọtu; kẹ l'ọ bụ Júdasu bụ onye e-mekochaa deru iya ye; e gudekwaru l'ọ bụ onye lanụ l'ụmadzu iri l'ẹbo ono, etsoje ụzo iya ono.




\par }\Chap{7}{\SH Jisọsu yẹle unwunne iya phẹ
\par }
{\PP \VerseOne{1}E meebelephu; Jisọsu ejephelahaa lẹ Gálili; tọ dụ iya t'o je ojephe lẹ Judíya; kẹle ndu Ju, nọ ẹke ono achọ ishi iya l'ẹnya-mee.

\VS{2}Teke ono bẹ ajị ndu Ju tụwaru l'ụkfu; bụ iya bụ Ajị M̀kpù.

\VS{3}Ya ndono; unwunne iya asụ iya: “T'o gbeshikwaphu l'ẹke-a jeshia Judíya; k'ọphu ndu etsoje ụzo iya a-phụ eze iphe dụ biribiri oome.

\VS{4}L'ẹ to nwekwa onye anọduje edomi iphe oome edomi; m'ọ -bụru l'onye ọbu eme tẹ ọha maru iya. Wo iya: Keshinu ị tụkowa egbe eze iphe dụ ẹge ono emeshi; menua tẹ ndu mgboko magbaru ngu.”

\VS{5}Iphe ọbu bụ lẹ ndu ọphu bụ unwunne iya l'onwẹphe te kwetakpoduanu nk'iya.


\par }{\PP \VS{6}Ya ndono; Jisọsu asụ ẹphe: “L'oge nk'iya te erukwa-a. Obenu l'unubẹdua ta dụdu teke unu gbeshiru, unu te jedu.

\VS{7}Ndu mgboko te nwekwa l'ẹphe akpọo unu ashị. Obenu lẹ yẹbedua bẹ ẹphe kpọru ashị. Iphe meru iphe ẹphe kpọru iya ashị bụ lẹ ya anọduje ekfuru iya ẹphe hoo-haa l'ọ bụlephu ẹjo iphe bẹ ẹphe eyeje ẹka.

\VS{8}Unu tụgbua jeshia l'ajị, unu eje; lẹ yẹbedua b'ẹ tọ gbakwaa l'oje l'ajị ọbu. Ishi iya abụru l'oge teke ya e-me iphe ono, ẹnya dụ unu ono ta agbadụa.”

\VS{9}Yo kfuebe ẹge ono; kwaa lẹ Gálili l'ẹke ono.


\par }{\SH Jisọsu nọ lẹ Ajị M̀kpù
\par }
{\PP \VS{10}Unwunne iya egbeshitsulephu jeshia l'ajị ono; Jisọsu epyota epyota jekwushia ẹphe.

\VS{11}Ndu Ju etsoru achọkashi iya l'ẹke ono, aagba ajị ono l'ajịgbaa: “?Nanụhunu iya? ?Nanụhunu iya?”


\par }{\PP \VS{12}Ẹphe adzụ-phelephu taphatapha iya l'ẹke ono, e jiru ejiji ono. Yo nweru ndu sụru: “L'ọ kwa ọkpobe madzụ.” Ndu ọphu asụ: “Iye-e! L'ọ bụ eduphu b'o gbe eduphuje madzụ.”

\VS{13}Obenu l'ẹphe gude ọtsu-egvu ndu Ju; to nwehunu onye dụru ike kfufua ya ekfufu; k'ọphu aa-nụ iya.


\par }{\PP \VS{14}Yo rulephu l'echi ajị ono; Jisọsu abaa l'eze-ụlo Nchileke je ezilahaa iphe.

\VS{15}Yọ dụ ndu Ju biribiri. Ẹphe asụ: “?Nanụ ẹge nwoke-wa meru matabe ẹkwo ẹge-a; l'ẹ b'ọ tụbua ọkpa l'ẹke aamụje ẹkwo lẹ phuu?”


\par }{\PP \VS{16}Yọ sụ ẹphe: “Iphe ya ezi ta bụkwa iya b'o shi l'ẹka. Onye o shi l'ẹka bẹ bụkwa Nchileke ono, ziru iya nụ ono.

\VS{17}Onye ọogu t'o mee iphe bụ uche-obu Nchileke a-makwaa mẹ iphe-a, ya ezi-a: ?o shi Nchileke l'ẹka; tọo ike k'onwiya bẹ ya gude ezi iya.

\VS{18}Onye gude ike k'onwiya ekfu bẹ bụkwa onwiya bẹ oome t'a jaa ajaja. Obenu l'iphe bụ onye eme t'onye ono, ziru iya nụ ono jaa ya ajaja; bụkwa onye koshiru l'ọ gbaru t'e gude ire iya ẹka; to nwe ẹke ntụjo nọ iya l'ẹhu.

\VS{19}?Tọ bụdu Mósisu doberu unu ekemu; tọ dụ unu l'unu ha, onye emeje iphe ekemu ono kfuru? ?Bụkpo ngụnu kparu iphe unu achọ ishi yẹbe Jisọsu?”


\par }{\PP \VS{20}Ọha ono asụ iya: “L'ọ kwa ọgvu guderu ngu! ?Bụ onye achọ ishi ngu ọbu?”


\par }{\PP \VS{21}Jisọsu asụ ẹphe: “Mgbẹ ọ bụkwadu-a akpụru iphe lanụ bẹ ya meru mbọku ọtu-ume; unu avọru ọku ghụa ẹhu.

\VS{22}Ọ kwa-a lẹ Mósisu sụru: a -mụjee nwata nwoke; ọ -nọlephu abalị ẹsaa; k'ẹsato iya t'e bua ya útsù. Unu ebu iya ẹphe: ebu iya m'o -ruhuru; ọ bụru mbọku ọtu-ume; e guderu l'ẹ tọ bụdu Mósisu bẹ wataru iya nụ; l'ọ bụkpooru ochechoroche unu phe wataru iya.

\VS{23}Ọ -bụru l'iphe unu ebuje madzụ útsù mbọku ọtu-ume bụ k'ọphu unu te emebyidu ekemu Mósisu; ?bụhunu ngụnu meru iphe unu vọru ọku ghụa ẹhu; okfu lẹ ya meru nwoke, ẹhu ẹ-ta dụdu mma; yọ kọrohu mbọku ọtu-ume.

\VS{24}Ọphu t'unu haa ole madzụ ẹnya l'ifu ekpe iya ikpe. Unu kpeje ikpe nhamụnha.”


\par }{\SH Ọo Jisọsu bụ Kuráyisutu ọbu
\par }
{\PP \VS{25}Ya ndono; yo nweru ndu Jerúsalemu haru; sụ: “?Tọ bụdunua nwoke ọbu, aachọkashi t'e gude gbua ọbu ndọ-ọ

\VS{26}gbe bya anọdu asa ẹge-a l'edzudzu ọha-a; a chịru ẹnya yeru iya; to nwe onye wọtaru iya ẹya nụ. ?Ọ -bụ lẹ ndu achịjeru Nchileke ẹja mawaru l'ọo ya bụ Kuráyisutu ọbu, Nchileke kweru ụkwa iya ọbu tọo?

\VS{27}Mẹ teke Kuráyisutu ọbu a-bya b'ẹ to nwekwa onye a-ma ẹke o shi bya. Obenu lẹ nwoke ọwaa bẹ ayi kabẹkwa maru ẹke o shi.”


\par }{\PP \VS{28}Ya ndono; Jisọsu ezinyaa iphe l'eze-ụlo Nchileke ono; raaru iya ẹphe arara; sụ: “?Unu makpọoru nụ onye ya bụ amama ophu? ?Unu makpọoru-a ẹke ya shi eshishi? Ẹ tọ bụkwa ike k'ẹka iya bẹ ya gude bya. Onye ono, bụ iya ziru iya tẹ ya bya ono bụkwa onye ire-lanụ; ọbu l'unu ta madu onye ono.

\VS{29}Ọo yẹbedua maru onye ọbu; okfu l'ọo ẹke ọ nọ bẹ ya shi bya. Yọ bụru iya ziru iya tẹ ya bya.”


\par }{\PP \VS{30}Ẹphe achọde ẹge ẹphe e-shi gude iya; ọbe ẹ to nwedu onye sụru iya ẹka; kẹ l'oge nk'iya te erudua.

\VS{31}Obenu lẹ ndu shi lẹ mkporo-ọha ono kweta nk'iya kwata halẹe nshinu. Ẹphe asụ: “Teke Kuráyisutu ọbu byaru; ?oo-mefua iphe-ọphulenya, a-dakata ọphu nwoke-wa shi keshinu teke-wa meta.”


\par }{\SH Eeye ndu nche t'ẹphe je egude Jisọsu
\par }
{\PP \VS{32}Ndu Fárisii abya anụa taba-taba, mkporo-ọha ono tụko adzụ lẹ kẹ Jisọsu. Ya ndono; ndu ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu Fárisii abya eyefu ndu nche t'ẹphe je egude Jisọsu.

\VS{33}Tọ dụ iya bụ; Jisọsu asụ: “L'ọ kwa tẹ yẹle unu nọfua nwanshịi; ya alakfushia onye ono, ziru iya tẹ ya bya ono.

\VS{34}Unu a-chọ iya nta chọo ya imo; unu ta achọ-vu iya; ọphu 'ọ bụkwanu l'ẹke ya nọ bẹ unu ha kẹ abyabya.”


\par }{\PP \VS{35}Ndu Ju ono ajịlahaa onwẹphe: “?Bụnua awe bẹ nwoke-wa atụ egomunggo k'alala, ẹphe ta achọ-vughedu iya ọbu? ?Ọ kwakọ k'oje Girísu, bụ ẹke ndu Ju gbakashịhuru je eburu; mbụ tẹ ya je ẹke ono je ozi ndu Girísu iphe tọo?

\VS{36}?Bụkpoo ngụnu b'ọ bụ mbụ iphe ono, o kfuru ono: ‘L'unu a-chọ iya nta chọo ya imo; unu ta aphụ iya.’ Ọdo abụru: ‘L'ẹke ya nọ; bẹ unu ta hadu k'abyabya?’ ”


\par }{\SH Mini, anụje ndzụ
\par }
{\PP \VS{37}Yo be mbọku okpufu l'ajị ono; bụkwanu iya bụ mbọku, kakọta mkpa l'ajị ono; Jisọsu egbeshi raa ya tororo wo: “Ọ -bụru l'o nweru onye mini agụ; tẹ onye ọbu byakfuta iya bya angụta ọgbodo mini.

\VS{38}L'onye woru onwiya ye yẹbe Jisọsu l'ẹka bẹ iphe ono, e deru l'ẹkwo okfu Nchileke ono e-rekwa l'ẹhu iya, sụru: ‘L'ọo l'ime ẹhu onye ono bẹ nggele ono, atsọshi mini, anụje ndzụ ono a-nọdu.’ ”

\VS{39}Ọ bụ kẹ Ume-dụ-Nsọ bẹ Jisọsu gude kfua iphe ono, o kfuru ono; bụ iya bụ Ume-dụ-Nsọ, ndu woru onwẹphe ye iya l'ẹka a-nata. Iphe ọbu abụru l'ẹ ta nụdua ẹphe Ume-dụ-Nsọ teke ono; okfu lẹ Jisọsu bẹ Nchileke te wolidua dobe l'ẹke ọdu-biribiri yẹbe Nchileke nọ l'imigwe.


\par }{\SH Ndu ọha eke onwẹphe ẹbo
\par }
{\PP \VS{40}Ụphodu lẹ ndu ono anụlephu iphe ono, o kfuru ono; sụ: “Ha! Ọ kwa nwoke-a bụ onye nkfuchiru Nchileke ọbu, ẹphe ele ẹnya iya ọbu l'oswiya.”


\par }{\PP \VS{41}Yo nweru ndu ọphu sụru: “L'ọo ya bụ Kuráyisutu ọbu, Nchileke kweru ụkwa iya lẹ ya e-zi t'ọ bya ọbu.”

\par }{\PP Obenu l'o nwekwanuru ndu ọphu, sụru: “?Bụnu-a lẹ Gálili bẹ Kuráyisutu ọbu e-shi bya tọo?

\VS{42}L'ẹkwo okfu Nchileke sụkwaru lẹ Kuráyisutu ọbu bụ l'eri Dévidi bẹ oo-shi. L'ọo lẹ Bẹ́tulehemu bẹ aa-mụ iya, bụ iya bụ mkpụkpu, Dévidi shi buru gẹdegede.”

\VS{43}Tọ dụ iya bụ; ndu ono egude okfu ẹhu Jisọsu ono kee onwẹphe ẹbo.

\VS{44}Yo nweru ndu ọphu chọru ụzo, ẹphe e-shi gude iya l'ẹke ono; ọbu l'ẹ to nwedu onye sụru iya ẹka.


\par }{\SH Ndu ishi ndu Ju; \newline  bụ e-kwe-lẹ-te-kwe
\par }
{\PP \VS{45}Ndu nche ono, ẹphe ziru ozi ono alaphuta azụ lakfuta ndu ishi ndu ono, achịjeru Nchileke ẹja ono; mẹ ndu Fárisii ono, bụ ẹphe ziru ẹphe ozi ono. Ẹphe erua; ndu ono, ziru ẹphe ozi ono ajị ẹphe: “?Bụ ngụnu kparu iphe unu ta kpụtahedu iya?”


\par }{\PP \VS{46}Ndu nche ono asụ ẹphe: “Ha-o! L'ẹphe ta phụbukwaa onye ekfu l'ọ bụ nwoke onanu.”


\par }{\PP \VS{47}Ndu Fárisii ajị ẹphe: “?O duswefukwaaruphu unubẹdua tọo?

\VS{48}?Akọ kọjeru unu l'o nweru onye ishi ẹphe; m'ọ bụ onye Fárisii, wojewaru onwiya ye iya l'ẹka tọo?

\VS{49}A bya abya l'igwe ọha-wa, bụ ekemu Mósisu bẹ ẹphe ta madu-a bẹ Nchileke tụakwaru ọnu.”


\par }{\PP \VS{50}Ya ndono; Nikodímọsu, bụ onye lanụ lẹ ndu Fárisii, bụkwa iya phụ bụ onye phụ, jekfujeru Jisọsu phụ asụ ẹphe:

\VS{51}“E -tsode iphe ekemu ẹphe kfuru; bẹ ẹphe ta anmakwa madzụ ikpe; l'ẹphe 'ẹ be vuoduru ụzo nụta okfu, shi onye ọbu l'ọnu; maru iphe ọbu, o meru ọbu.”


\par }{\PP \VS{52}Ẹphe asụ iya: “Nggụbedua; ?ị bụfua onye Gálili tọo? Jenu je eleghee ẹnya eleghe l'ẹkwo okfu Nchileke; nggu aphụ l'ẹ to nwedu onye nkfuchiru Nchileke, e-shi lẹ Gálili.”


\par }{\PP \VS{53}Ẹphe awụkahu; onyenọnu alashia nk'iya.




\par }\Chap{8}{\SH Nwanyi, e guderu l'ẹke \newline  oori ogori
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yẹbedua, bụ Jisọsu atụgbua jeshia Ugvu Olivu.

\VS{2}Yo rulephu l'ọnmewa ụtsu echile iya; yọ laphu azụ l'eze-ụlo Nchileke. A dụ l'igwe zakọo bya adọ-phee ya mgburumgburu. Yọ bya adụgaru anọdu; zilahaa ẹphe iphe.

\VS{3}Ya ndono; ndu ezije ekemu; mẹ ndu Fárisii akpụru nwanyi, ẹphe guderu l'ẹke oori ogori kpukfuta iya; kpụta iya bya edobe ẹphe l'ifu l'ẹke ono.

\VS{4}Ẹphe asụ Jisọsu: “O-zi-iphe! Nwanyi-a bẹ ẹphe jebudoru l'ẹke oori ogori.

\VS{5}L'ekemu ẹphe; bẹ Mósisu sụru t'e gudeje mkpuma tugbua onye a phụru, eme egbe iphe-a. ?Nanụ ẹge ọ dụ ngu t'e mee ya?”

\VS{6}Iphe ono, ẹphe ekfu ono bụkwa ẹregede okfu bẹ ẹphe agbaru iya t'ẹphe maru: ?o nweru iphe ẹphe e-gude gude iya; sụ l'ọo ono bụ ọphu o meru. Jisọsu abya etsukfuru etsukfuru; gude mkpụshi-ẹka delahaa iphe l'alị.


\par }{\PP \VS{7}Ẹphe ajịnyaa ya ajị; jịnyaa ya ajị; yo gbeshi sụ ẹphe: “Ọ -bụru l'o nweru l'unu ha ẹke-a; onye ọphu te mebua iphe dụ ẹji; t'onye ọbu vuru ụzo wota mkpuma tụa nwanyi-a.”

\VS{8}Yọ bya etsukfuru ọdo; gudekwa mkpụshi-ẹka delahaa iphe l'alị.

\VS{9}Ẹphe anụlephu onanu; gbakashịhulahaa nanụ nanụ. Ẹphe eshi lẹ ndu ọphu bụ ọgurenya alụfu jeye teke ọ bụwa-a Jisọsu bẹ ẹphe haru nkịnyi iya yẹle nwanyi ono, vudo iya l'ụzo ifu ono.

\VS{10}Jisọsu abya apashia; sụ iya: “Nwanyi; ?nanụhunu ẹphe? ?To nwehedu onye vudo nụ tẹ ya nmaa ngu ikpe ọbu?”


\par }{\PP \VS{11}Nwanyi asụ iya: “Ẹ to nwehekwa; Nnajiufu.”

\par }{\PP Jisọsu asụ iya: “Ahaa! Yẹbedua ta anmakwa ngu phụ ikpe. Tụgbua lashia; ọbu; be emehekwa iphe dụ ẹji ọdo.”


\par }{\SH Jisọsu bụ iphoro kẹ ndiphe
\par }
{\PP \VS{12}Jisọsu ekfuru nụ ẹphe ọdo wo: “Ọo yẹbedua bụ iphoro kẹ ndiphe; iphe bụ onye etso iya nụ bẹ ta byadụ bya eje ije l'ẹkpuru-ọchi; gbahaa iphoro bẹ a-nọ iya l'ẹhu.”


\par }{\PP \VS{13}Ndu Fárisii asụ iya: “Oghoo! Nta-a bẹ nggụbedua atụ ọnu onwongu. Iphe ono, iikfu ono te nwekwa ọphu bụ ire-lanụ.”


\par }{\PP \VS{14}Jisọsu asụ ẹphe: “Wawa; ya -atụkpoonu m'ọo ọnu onwiya bẹ iphe ya ekfu bụkotakwa ire-lanụ; kẹle ya maru ẹke ya shi; makwaruphu ẹke ya ala. Ọbe unubẹdua ta madu ẹke ya shi; unu ta ama ẹke ya ala.

\VS{15}Unu ekpeje ikpe l'ọ bụ madzụ. Yẹbedua ta dụkwa onye ya ekpe ikpe.

\VS{16}Tẹmanu; ọ -bụkpooru nụ lẹ ya ekpe ikpe bẹ ikpe nk'iya bụkwa ikpe, dụ maa. Ishi iya bụ l'ẹ tọ bụdu yẹbedua nwẹnkinyi iya ekpe ikpe ono. Ọ bụ Nna iya ono, bụ onye ziru iya tẹ ya bya ono bẹ bụ onye yẹe ya ekpe iya.

\VS{17}L'e dekwaru l'ẹkwo ekemu unu; sụ l'ụmadzu ẹbo -agbakpọ-wa ekebe bẹ iphe ono bụnuphu oswi-okfu.

\VS{18}Ya atụkwa ọnu onwiya; Nna iya ono, bụ iya ziru iya tẹ ya bya ono atụkwaphu iya phụ.”


\par }{\PP \VS{19}Ẹphe ajị iya: “?Nanụ Nna ngu ọbu?”

\par }{\PP Jisọsu asụ ẹphe: “Unu ta makwa yẹbe Jisọsu; unu ta ama Nna iya. Ndẹge ọ -bụru l'unu maru yẹbedua; unu gega amakwarụphu Nna iya.”


\par }{\PP \VS{20}Okfu ono bẹ Jisọsu nọ l'ẹke aakwakọbeje okpoga, a nụru Nchileke kfushia teke ọ nọ l'ime eze-ụlo Nchileke ono ezi iphe; ọphu ọ dụdu onye sụru iya ẹka k'egude; okfu l'oge teke ee-gude iya te erudua.


\par }{\SH Unu ta abyadụ ẹke ya ala
\par }
{\PP \VS{21}Jisọsu asụ ẹphe ọdo: “Ya a-la; unu a-chọ iya nta chọo ya imo; unu ta achọ-vu iya. Unu evuru iphe dụ ẹji, unu meru l'ishi ẹge unu vu iya; nwụshihu. Ẹke ọbu, ya ala ọbu bẹ unu ta hakwa kẹ abyabya.”


\par }{\PP \VS{22}Ya ndono; ndu Ju asụ: “Ọwaa, ọ sụru: ‘L'ẹke ya ala bẹ ẹphe ta sụdu kẹ abyabya-a;’ ?ọo-kabẹ eje ọkfugbu onwiya tọo.”


\par }{\PP \VS{23}Yọ sụ ẹphe: “Unubẹdua shi l'ẹke laru alị; ọbu lẹ yẹbedua shi l'imeli. Unubẹdua bụ ndu kẹ mgboko-a; obenu lẹ yẹbedua ta bụdu onye kẹ mgboko-a.

\VS{24}Ya sụru unu l'ọo ya meru iphe unu e-vuru iphe dụ ẹji, unu meru; unu evuru iya l'ishi ẹge unu vu iya; nwụshihu; mbụ yọ bụru ẹge ono bẹ unu a-nọduwaru l'iphe dụ ẹji unu ọbu; nwụshihu; a gụfulephu l'unu byaru bya ekweta l'ọo ya bụ ‘Onye ono, ya sụru lẹ ya bụ ono.’ ”


\par }{\PP \VS{25}Ẹphe ajị iya: “?Bụ onye b'ị bụ?”

\par }{\PP Yọ sụ ẹphe: “Ọ bụ iphe ono, ya shikpelephu lẹ mbụlembu kfutaru unu ono bẹ ya bụ.

\VS{26}O nweru igweligwe iphe ya e-kfu kfukuta unu; mẹkwaphu igweligwe iphe ya e-kpe unu ikpe iya. Ọbe onye ono, ziru iya nụ ono bẹ bụ onye ire-lanụ; tẹmanu b'ọ bụ iphe ya nụtaru onye ono, ziru iya nụ ono l'ọnu bẹ ya arajẹ arara tẹ ndiphe nụa.”


\par }{\PP \VS{27}Ndu ono ta ma l'ọo Nchileke, bụ Nna bẹ ookfu ekfuturu.

\VS{28}Jisọsu asụ ẹphe: “Teke unu wolileruphu Abụbu-Ndiphe kpọpyabe l'oshi-osweru bẹ unu a-ma teke ono l'ọo ya bụ ‘Onye ono, ya sụru lẹ ya bụ ono;’ l'ọ bụlephu iphe Nna ziru iya bẹ ya anọduje ekfu.

\VS{29}Tẹmanu mẹ onye ono, ziru iya nụ ono ta habụkwaa ya nkịnyi iya. Ọ nọkwaa swiru iya; kẹ l'ọ bụlephu iphe dụ Nna iya ono mma l'obu bẹ ya anọduje eme tekenteke.”


\par }{\PP \VS{30}Igweligwe ndu nụru teke Jisọsu ekfu okfu ono ekweta nk'iya.


\par }{\SH Ohu lẹ amadụ
\par }
{\PP \VS{31}Tọ dụ iya bụ; Jisọsu asụ ndu Ju ono, kwetaru nk'iya ono: “Ọ -bụru l'unu kwetaru l'emekpelephu iphe ya ekfu bẹ unu bụakwa ọkpobe ndu etsoje ụzo iya.

\VS{32}Unu a-makwanụru ọkpobe okfu ono; yọ bụru ọkpobe okfu ono a-tọfu unu l'ẹgbu; mee t'unu ba abụhe ohu.”


\par }{\PP \VS{33}Ẹphe asụ iya: “Mẹ ẹphe shikwa l'eri Ébirihamu; ọphu ọ bụdu l'o nweru ẹphe onye bụjeru ohu. ?Bụhunu ole bụ kẹ l'aa-tọ ẹphe l'ẹgbu; mee t'ephe ba bụhe ohu.”


\par }{\PP \VS{34}Jisọsu asụ ẹphe: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'iphe bụ onye eme iphe dụ ẹji bẹ bụ ohu kẹ iphe dụ ẹji.

\VS{35}Ohu te ebujeekwaruru l'ụlo nnajiufu iya gbururu jeye. Ọ kwa nwa, a mụru amụmu l'ufu ebuje iya gbururu jeye.

\VS{36}Ọo ya bụ; ọ -bụru lẹ Nwa ono bẹ mewaru t'unu ba bụhe ohu; bụnu iya bụ l'a tọwaru unu l'ẹgbu ọkpobe atọto.

\VS{37}Ya makwaru-a l'unu shi l'eri Ébirihamu; ọle unu emelee t'unu gbua ya; okfu l'unu te kwedu tẹ okfu iya ree unu ire l'ẹhu.

\VS{38}Iphe ya ekfu okfu iya bụ iphe ya gude-wa ẹnya iya phụa l'ẹke Nna nọ. Iphe unubẹdua eme abụru iphe unu nụru l'ọnu nna unu.”


\par }{\PP \VS{39}Ẹphe asụ iya: “M'ọ kwa Ébirihamu bụ nna ẹphe.”

\par }{\PP Jisọsu asụ ẹphe: “Ndẹge unu bụ ụnwu Ébirihamu; mẹ unu emenu-a iphe Ébirihamu meru.

\VS{40}Obenu lẹ nta-a bẹ unu achọ ẹge unu e-shi gbua ya; mbụ yẹbe onye bụ ire-lanụ, ya nụru Nchileke l'ọnu bẹ ya kfuru unu. Ẹ tọ bụkwa egbe iphe dụ ẹge ono bẹ Ébirihamu meru.

\VS{41}Ọ bụ iphe nna unu meru bẹ unu eme.”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya: “Ẹ ta gbatakwa ẹphe l'ọkpara. M'ọ kwa Nna lanụ bẹ ẹphe nweru, bụ iya bụ Nchileke.”


\par }{\PP \VS{42}Yọ sụ ẹphe: “Ndẹge ọ bụ Nchileke bụ Nna unu; unu gage yeru yẹbe Jisọsu obu; kẹ l'ọ bụ ẹke Nchileke nọ bẹ ya shi bya. Ya ta nọnyakwaa bya egude ike k'onwiya bya. Ọ kwa Nchileke ziru iya tẹ ya bya.

\VS{43}?Nanụ ẹge e meru bẹ iphe ya ekfu te edojedu unu ẹnya. Iphe kparu iya nụ bụ l'unu te kwetadu l'unu a-nụ okfu iya.

\VS{44}Unu bụ ụnwu Obutuswe. Yọ bụru Obutuswe ono bụ nna unu. Iphe dụ unu mma l'obu bụ t'unu mee iphe dụ nna unu ono mma l'obu. O shikpolephu lẹ mbụlembu bụtaru mgbugbu-madzụ. Ẹka iya ta dụbua l'ire-lanụ; okfu l'ome ire-lanụ ta nọdu ya l'ẹhu. Teke ọ dzụru ẹjo-ire bẹ ookfulekwaphu iphe ruberu egbe onye ọ bụ. Ishi iya abụru l'ọ bụ onye ẹjo-ire. Yọ bụkwaru iya phụ bụ nna ẹjo-ire l'onwiya.

\VS{45}Obenu lẹ yẹbe Jisọsu ekfuje ire-lanụ. Ọo ya meru iphe unu te kwetadu nk'iya.

\VS{46}?O nweru l'unu ha onye e-gbeshi; sụ l'ọwaa bụ iphe dụ ẹji, ya mejeru ndọ-ọ? Teke bụ l'ọo ire-lanụ bẹ ya ekfu; ?bụ ngụnu kparu iphe unu te kwedu lẹ nk'iya bụ iya.

\VS{47}Onye bụ Nchileke bụ Nna iya anọduje anụ okfu Nchileke. Iphe kpataru unu ta anụje okfu Nchileke; bụ l'unu ta bụdu ụnwu Nchileke.”


\par }{\SH Jisọsu yẹle Ébirihamu
\par }
{\PP \VS{48}Ndu Ju ono asụ Jisọsu: “?Ị rịru l'ọ bụ ẹphe ekfuswe mẹ ẹphe -sụ l'ị bụ onye Samériya; ọgvu eburu ngu l'ẹhu?”


\par }{\PP \VS{49}Jisọsu asụ ẹphe: “Ẹ to nwekwa ọgvu, bu iya l'ẹhu. Ọ kwa Nna iya bẹ ya akwabẹ ugvu; unubẹdua ta akwabẹ yẹbe Jisọsu ugvu;

\VS{50}l'ẹ-ba bụ lẹ ya achọ t'a jaa ya ajaja. O nweru onye lanụ ọdo nkịnyi iya, achọ t'a jaa yẹbe Jisọsu ajaja. Ọ bụ onye ono e-kpe ikpe.

\VS{51}Kamẹnu; tẹ ya karu unu: iphe bụ onye eme iphe ya ekfu; onye ono ta abyadụ bya anwụhu anwụhu gbururu jeye.”


\par }{\PP \VS{52}Ndu Ju asụ iya: “Nta-a bẹ ẹphe makpọoru l'ọgvu bu ngu l'ẹhu l'oswiya. Ébirihamu nọkpokwaaru nta; nọo imo; meebe nwụhule. Ẹge ono b'ọ dụkota iphe bụ ndu nkfuchiru Nchileke. Nggụbedua abya asụ ẹphe: ‘L'iphe bụ onye eme okfu ngu ta abyadụ bya anwụhu anwụhu gbururu jeye lẹ tutu yoyo.’

\VS{53}?Ị bya aka nna ẹphe Ébirihamu ẹkuku, mekochaaru nwụhu anwụhu tọo? Ndu nkfuchiru Nchileke anwụshihukotakwaphu. ?Bụ onye bẹ ịisukpooru l'ị bụ?”


\par }{\PP \VS{54}Jisọsu asụ ẹphe: “Ọ -bụru l'ọo tẹ ya bya ajalahaa onwiya ajaja mẹ ajaja, ya aja onwiya tẹ ge nwekwa iphe ọo-ga bụru. Ọ bụ Nna iya ono, unu sụru l'ọo Nchileke unu ono ajajẹ iya ajaja.

\VS{55}Yẹbedua maru iya. Obenu l'unubẹdua ta amakwanụ iya. Ndẹge ọ bụru lẹ ya ta madu iya; m'ọ bụru ẹjo-ire bẹ ya adzụ l'ọ bụ unubẹdua. Obenu lẹ ya maru iya; l'emeje iphe o kfuru.

\VS{56}Onye iche unu; mbụ Ébirihamu bẹ ẹhu tsọru ẹna l'o gude ẹnya iya phụa mbọku, yẹbe Jisọsu a-bya lẹ mgboko-a. Ọ phụru iya; ẹhu atsọo ya ẹna.”


\par }{\PP \VS{57}Ndu Ju asụ iya: “?Ẹge tii nọ-rudua ụkporo afa ẹbo l'afa iri-wa; b'i gbe phụwanu Ébirihamu?”


\par }{\PP \VS{58}Jisọsu asụ ẹphe: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: m'a byakwa bya amụ Ébirihamu; ya anọduhawa.”


\par }{\PP \VS{59}Ya ndono; ẹphe akpakọo mkpuma t'ẹphe tụa ya. Yo domia onwiya; shi l'eze-ụlo Nchileke ono lụfu.




\par }\Chap{9}{\SH Nwoke, ìshì shi l'ẹpho \newline  aphụ ụzo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jisọsu ejekwaru ẹke ooje; bya aphụa nwoke, shi ọtsu ìshì l'ẹpho nne iya.

\VS{2}Ndu etsoje ụzo iya ajị iya: “?Bụ onye ole meru iphe dụ ẹji: ?bụ nwoke meru iphe dụ ẹji; t'ọ bụ ndu mụru iya nụ, kparu iphe a bya amụ iya; yọ tsụwa ìshì?”


\par }{\PP \VS{3}Jisọsu asụ ẹphe: “L'ẹ tọ bụkwa l'ọo lẹ nwoke-a meru iphe dụ ẹji; t'ọ bụ l'ọo ndu mụru iya nụ kparu iya ọotsu ìshì. Iphe kparu iya nụ bụ t'e gbe shi lẹ ìshì ono, ọotsu ono; phụ ẹge ike Nchileke reberu ire l'ẹhu iya.

\VS{4}Ayi jefutaje ozi kẹ onye ono, bụ iya ziru yẹbe Jisọsu ono teke iphoro dụkwadu. L'ẹnyashi abyaakwa; teke ẹ to nwedu onye hakwadu k'oje ozi.

\VS{5}Lẹ nta-a ya nọkwadua lẹ mgboko-a bẹ ya bụkwa iphoro kẹ ndu mgboko-a.”


\par }{\PP \VS{6}Yo kfutsua ẹge ono; bya agbụshi ọnu-mini l'alị; bya egude ọnu-mini ono gwọtota nwiphe ẹpoto tee nwoke ono l'ẹnya;

\VS{7}sụ iya: “Tụgbua je aswaa ifu ngu l'okpuru Sayilówamu.” Iphe Sayilówamu bụ bụ “Onye e ziru”. Tọ dụ iya bụ; nwoke ono atụgbua jeshia je aswaa ifu l'okpuru ono; latashia azụ; l'aphụwa ụzo.


\par }{\PP \VS{8}Ndu obutobu ẹphe; mẹ ndu shi aphụje iya l'ẹke ọoro arọ ajịlahaa; sụ: “?Tọ bụdunu-a nwoke-a, shi anọduje arọ arọ-ọ ndọ-ọ?”


\par }{\PP \VS{9}Ndu aharu sụ l'ọ kwa iya phụ. Ndu asụ: “Wawa; l'ẹ tọ bụkwa iya; l'ọ kwa onye yeru iya nụ.”

\par }{\PP Nwoke ono asụ l'ọ kwa-a yẹbedua.


\par }{\PP \VS{10}Ẹphe ajị iya ẹge e meru b'ọ phụlahaaru ụzo?


\par }{\PP \VS{11}Yọ sụ ẹphe: “L'ọ kwa nwoke ọbu, eeku Jisọsu bẹ gwọtotaru ẹpoto tee ya l'ẹnya phẹ ẹbo; wo iya: ‘Tẹ ya tụgbua je aswaa ifu l'okpuru Sayilówamu.’ Ya ndono; ya atụgbua je aswaa ifu; watawaphu ọphu ụzo.”


\par }{\PP \VS{12}Ẹphe ajị iya ẹke Jisọsu ọbu nọ.

\par }{\PP Yọ sụ ẹphe lẹ ya ta makwa.


\par }{\SH Ndu Fárisii ajị \newline  nwoke ị̀shì ono ajị
\par }
{\PP \VS{13}Ẹphe eduta nwoke ono, shi atsụ ìshì ono dukfuta ndu Fárisii.

\VS{14}Mbọku ono, Jisọsu metotaru ẹpoto tee nwoke ono l'ẹnya; yọ phụlahaa ụzo ono bụ mbọku ọtu-ume.

\VS{15}Ndu Fárisii abya ajịkwa iya ọdo ẹge e shikpooru b'ọ phụderu ụzo. Yọ sụ ẹphe: “L'o teru iya ẹpoto l'ẹnya phẹ ẹbo; ya eje aswaa ifu; wata ọphu ụzo.”


\par }{\PP \VS{16}Ndu Fárisii aharu; sụ: “Lẹ nwoke ono te shikwa l'ẹka Nchileke. Ọdumeka; ?nanụ ẹge e meru t'o dobeje nsọ, nọ lẹ mbọku ọtu-ume.”

\par }{\PP Ndu ọphu asụ: “Ìyèè! ?Nanụkpoo ẹge onye eme iphe dụ ẹji e-me emekota egbe iphe-ọphulenya, dụgbaa ẹge ono?” Olu ẹphe agbaa iche iche; ẹphe ekee onwẹphe ẹbo.


\par }{\PP \VS{17}A nọnyakwaa; ndu Fárisii abya ajị nwoke ono ọdo; sụ iya: “Yeedu ọnu. ?Nanụ iphe ịiri lẹ kẹ nwoke ono; keshinu o mewaru ngu; nggu aphụ ụzo?”

\par }{\PP Yọ sụ ẹphe: “L'ọ bụ onye nkfuchiru Nchileke b'ọ bụ.”


\par }{\PP \VS{18}Ndu Ju ono te kwe lẹ nwoke ono shi atsụ ìshì; e mewa iya; yọ wata ọphu ụzo nta-a. A nọnyaa; ẹphe eje ekua ndu mụru nwoke ono, e meru: yọ phụlahaa ụzo ono; jị ẹphe:

\VS{19}“?Bụ onye ọwaa bụ nwatibe unu ọbu, unu shi sụ l'a bya mụ; yọo tsụwa ìshì-a? ?Nanụ ẹge e meru b'ọ bya aphụlahaa ụzo nta-a?”


\par }{\PP \VS{20}Ndu mụru nwoke ono asụ: “L'ẹphe makwaru-a l'onye ọwaa bụ nwatibe ẹphe; makwaru-a l'o shi ọtsu ìshì l'ẹpho nne iya.

\VS{21}Obenu l'ẹge e shiru; yọ bya aphụde ụzo nta-a bẹ ẹphe ta makwa; ọphu tọ bụkwanu l'ẹphe gbe maru onye ọbu, meru t'ọ wata ọphu ụzo ọbu. Unu jịkwaa ya; l'ẹ tọ bụhekwa nwata. Unu jị iya; yẹbedua e-kfuwaru l'ọnu iya.”

\VS{22}Iphe, meru iphe ndu mụru nwoke ono gude kfua ẹge ono bụ l'ẹphe atsụ ndu Ju egvu; okfu lẹ ndu Ju kfuhawaru iya kepyaa ya akụ l'o -nweru onye gude ọnu kfua l'edzudzu ọha l'ọo Jisọsu bụ Kuráyisutu ọbu; ẹphe ebufu onye ọbu t'ẹ b'ọ batajẹhe l'ụlo-ndzuko ẹphe.

\VS{23}Ọ bụ iya meru iphe ndu mụru nwoke ono sụru: “T'ẹphe jịkwaa ya; l'ẹ tọ bụhekwa nwata nshịi.”


\par }{\PP \VS{24}Tọ dụ iya bụ; ẹphe abyakwa bya eku nwoke ono, shi atsụ ìshì ono k'ugbo ẹbo; sụ iya: “Kwabẹ Nchileke nkịnyi iya ugvu; nggu ekfuaru ẹphe ire-lanụ; l'ẹphebedua l'onwẹphe marua lẹ nwoke ono bụ ẹjo madzụ.”


\par }{\PP \VS{25}Yọ sụ ẹphe: “Ọ -bụru lẹ nwoke ono bụ ẹjo madzụ bẹ ya ta makwa. Obenu l'iphe lanụ, ya ka ogude ẹka bụ lẹ ya shi atsụ ìshì; ọle nta-a bẹ ya aphụwa ụzo.”


\par }{\PP \VS{26}Ẹphe ajị iya: “?Nanụ ẹge ọ mụru nggu l'iya? ?Nanụ ẹge o meru ngu, meru; nggu awata ọphu ụzo?”


\par }{\PP \VS{27}Yọ sụ ẹphe: “L'ọ kwa-a iphe lanụ-wa, ya kfuhawaru unu; unu ta ngaru iya nchị-wa. ?Bụ ngụnu kparu iphe unu eme t'unu nụfua ya ọdo? ?Tọ dụ unu t'unu bụru ndu etsoje ụzo iya tọo?”


\par }{\PP \VS{28}Ẹphe awụpyabe iya iphu; wo iya: “Bụkwaru onye etsoje ụzo iya nggụbedua. Ẹphebedua kwa ụzo kẹ Mósisu bẹ ẹphe etso.

\VS{29}L'ọo Mósisu bẹ ẹphe maru, Nchileke kfuru okfu nụ; obenu lẹ nwoke ọwaa bẹ ẹphe ta makwa ẹke o shi.”


\par }{\PP \VS{30}Nwoke ono, shi atsụ ị̀shì ono ebua; jị ẹphe: “?Yọ bụru ngụnu? Ọwaa dụkwa iya biribiri! Unu ta madu ẹke o shi; ọle o mekwaru iya; ya aphụ ụzo.

\VS{31}Iphe doru ẹnya bụ lẹ Nchileke ta angajẹduru ndu eme iphe dụ ẹji nchị. Obenu l'onye abaru Nchileke ẹja; l'eme uche-obu iya; bẹ ọongajeru nchị.

\VS{32}Lẹ keshinu mgboko dụberu b'ẹ tọ dụbukwaa onye nụjeru l'o nweru onye meru onye a bya bya amụ; yọo tsụwa ìshì; yọ wata ọphu ụzo.

\VS{33}Ndẹge nwoke-a te eshiru Nchileke l'ẹka m'ẹ tọ dụkwa iphe ọ gẹga dụ ike ememe.”


\par }{\PP \VS{34}Ẹphe avụaru iya pyịi; wo iya: “?Iime t'i zia ẹphe ngụnu; lẹ nggụbe onye ngụpyaberu ome iphe dụ ẹji l'ẹra?” Ẹphe achịfu iya.


\par }{\SH Ọtso ìshì kẹ ndu Fárisii
\par }
{\PP \VS{35}Jisọsu anụa l'ẹphe chịfuwaru nwoke ono; bya eje achọ-vu iya; jị iya: “?I kweru kẹ Abụbu-Ndiphe?”


\par }{\PP \VS{36}Nwoke ono asụ Jisọsu: “?Bụ onye bụ Abụbu-Ndiphe? Kanụru iya ẹya; k'ọphu ya e-kweta nk'iya!”


\par }{\PP \VS{37}Jisọsu asụ iya: “I gudeekwa ẹnya ngu phụa ya; e bebekpoonu; yọ bụru iya ekfu anụ ngu nta-a.”


\par }{\PP \VS{38}Nwoke ono asụ iya: “Owoo! Nnajiufu; ya kwetaakwaru;” bya ebua ifu l'alị; baaru iya ẹja.


\par }{\PP \VS{39}Jisọsu asụ iya: “Iphe, meru iphe ya byaru lẹ mgboko bụ tẹ ya kpee ikpe; k'ọphu ndu atsụ ìshì a-wata ọphu ụzo; ndu ọphu aphụ ụzo awata ọtsu ìshì.”


\par }{\PP \VS{40}Ndu Fárisii, haru nọnyabe iya nụ; anụkota okfu ono; bya ajị iya: “?Iikfu l'ẹphebedua atsụfukwaaphu ìshì tọo ngụnu?”


\par }{\PP \VS{41}Jisọsu asụ ẹphe: “Ndẹge unu atsụ ìshì m'ẹ tọ dụkwa iphe dụ ẹji, gẹga nọ unu l'ẹhu. Obenu lẹ keshinu unu sụru l'unu aphụ ụzo bẹ unu vukwaphu iphe dụ ẹji unu l'ishi ẹge unu vu iya.”




\par }\Chap{10}{\SH Onye eche atụru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jisọsu asụ ẹphe: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: onye ẹ-te shidu l'ọnu ụzo bahụ l'ọdu-atụru; onye ono -shia ibyiya ọdo nyiba iya enyiba; kamẹnu onye ono bụ onye iphura; bụru onye ana nfụ. 
\VS{2}Obenu onye shiru ọnu ụzo bahụ l'ẹke, aachịbaje atụru; onye ono bụ onye eche atụru ono.

\VS{3}Ọo onye ono bẹ onye eche ẹke ono, aachịbaje atụru ono agụhajeru ụzo; bụru onye eche atụru ono bẹ atụru ono anụje olu iya. Ookuje atụru nk'iya ẹpha l'ẹhu l'ẹhu; chịta iya; l'eduzi iya ụzo.

\VS{4}Teke ọ chịfutabebeleruphu atụru nk'iya; yo vutaru iya ụzo; atụru ono l'ọ ha awụ etso iya; kẹ l'ọ maru olu iya.

\VS{5}Ẹ too kwekwa etso onye ọdo. Ọ -phụa onye ọdo; yo gbe agbaru iya ọso; okfu l'ẹ tọ madu olu ndu shi uswe.”


\par }{\PP \VS{6}Ono abụru ẹtu; Jisọsu anmaaru iya ẹphe. Obenu l'ẹ to dodu ẹphe ẹnya; mbụ iphe ookfu.


\par }{\SH Jisọsu; onye obu-ọma, eche atụru
\par }
{\PP \VS{7}Tọ dụ iya bụ; Jisọsu asụ ẹphe ọdo: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'ọo yẹbedua bụ ọnu-ụzo ẹke, aachịbaje atụru.

\VS{8}Iphe bụ ndu vu iya ụzo bya bụkota ndu iphura; bụru ndu abalị-d'egvu. Obenu l'atụru ono ta ngadụru ẹphe nchị.”

\VS{9}Ọo yẹbedua bụ ọnu-ụzo ono. Onye shiru iya bahụ bẹ aa-dzọfutakwa. Onye ono e-shi iya bata; shikwa iya phụ lụfu; phụa ẹke ọo-ta nri ẹge atụru aphụje.

\VS{10}Iphe onye iphura abyajẹ bụ tẹ ya zita iphe; gbushia egbushi; mẹ tẹ ya laa iphe l'iyi. Obenu l'iphe yẹbedua byadoru bụ k'ọphu atụru ono e-nweru ndzụ; nwee ya nweru k'etsutsu iya.


\par }{\PP \VS{11}“Ọo yẹbedua bụ onye obu-ọma ọbu, eche atụru ọbu. Onye obu-ọma eche atụru egudeje kẹ atụru iya ono tụa ishi ndzụ iya.

\VS{12}Onye ọphu e butaru ebuta apajẹru atụru ono haa; gbalaa teke ọ phụru ẹke agụ abya; okfu l'ẹ tọ bụdu iya bụ onye eche atụru ono; tọ bụ iya nwe iya. Agụ ono -ruta; yọ abya akfụpyabe atụru ono; chịkashia ya.

\VS{13}Onye ono, e butaru ebuta ono agbalaje; okfu l'ọ bụlephu ebuta b'e butaru iya. Ẹ tọ kpadu ishi atụru ono.”

\VS{14}“Ọo yẹbedua bụ onye obu-ọma ono, eche atụru ono. Ya maru ndu ọphu bụ nk'iya; ndu ọphu bụ nk'iya amaru iya.

\VS{15}Ọ kwaphụ ẹge ono bẹ Nna iya maru iya; yẹbedua amaru Nna iya. Ya egudeje kẹ atụru iya ono tụa ishi ndzụ iya.

\VS{16}Ya nwekwaruphu atụru ọdo, ẹ-te tsodu ndu ọwaa. Ya jefutajekwa je achịtafua ya; yọ tụko anụ olu iya. Ọo ya bụ; yọ tụko nmagbabe bụru ikpo atụru lanụ; nweru onye lanụ, a-nọdu eche iya nụ.


\par }{\PP \VS{17}“Iphe meru iphe Nna iya yeru iya obu bụ okfu lẹ ya tụru ishi ndzụ iya; k'ọphu ya a-nataphu ndzụ iya ọbu azụ ọdo.

\VS{18}Ẹ to nwekwa onye nafụru iya ẹya. Ọ kwa yẹbedua chịru obu iya; tụa ishi ndzụ iya ọbu. Ọo yẹbedua b'ọ nọ l'ẹka tẹ ya tụa ya; bụkwaru iya phụ b'ọ nọ l'ẹka tẹ ya nataphu iya azụ ọdo. O bụ iphe ono bẹ Nna iya ziru iya tẹ ya mee.”


\par }{\PP \VS{19}Ndu Ju egudekwaphu okfu ono, Jisọsu kfuru ono kejaa onwẹphe ẹbo.

\VS{20}Igweligwe ẹphe asụ: “L'ọ kwa ọgvu bu iya l'ẹhu. L'ifu bọhukwaru iya. ?Bụ ngụnu meru iphe unu ngabẹru nchị l'iphe ono, ookfu ono?”


\par }{\PP \VS{21}Ndu ọphu asụ: “L'okfu ọwaa, o kfushi-wa ta bụkwa okfu onye ọgvu bu l'ẹhu. ?Unu phụjeru ẹke ọgvu dụru ike mee onye atsụ ìshì; t'ọ wata ọphu ụzo ọdo?”


\par }{\SH Ndu Ju ajịka Jisọsu
\par }
{\PP \VS{22}Yo be l'oge, eemeje eswe-iphe lẹ Jerúsalemu; bụ iya bụ eswe-iphe, e gude anyata teke e megeru eze-ụlo Nchileke; gọru iya ye Nchileke l'ẹka. Teke ono bụ oge oyi atsụje nshinu.

\VS{23}Yọ bụru l'oge winta; Jisọsu l'akpaphe l'eze-ụlo Nchileke; l'ẹke iya kẹ Ọnu-ọguzo Sólomọnu.

\VS{24}Tọ dụ iya bụ; ndu Ju abya adọ-phee ya mgburumgburu; jị iya: “?Bụkpohunua a nọ-beru ịnobe agha bẹ ii-me t'obu be ekoheru ẹphe ekoru? Kfunuru ẹphe hoo-haa: ?Bụ nggu bụ Kuráyisutu ọbu tọo?”


\par }{\PP \VS{25}Jisọsu asụ ẹphe: “Ya kfuhaakwaru iya unu; ọbe unu te kwetadu. Iphe bụ ozi ono, ya eje ono, bụ ozi ono, Nna ziru iya tẹ ya jee ono bụkotakwa iphe agbaru iya ekebe.

\VS{26}Obenu l'unu te kwetadu; okfu l'unu ta ayịdu lẹ ndu ọphu bụ atụru kẹ yẹbe Jisọsu.

\VS{27}Atụru nk'iya anọduje anụ olu iya. Ya maru iya; yọ nọduje awụ etso iya.

\VS{28}Ya anụje iya ndzụ gbururu jeye; to nwe l'ọ laa l'iyi; tọ dụ onye ha kẹ t'ọ nafụ iya ẹya l'ẹka.

\VS{29}Nna iya ono, bụ iya woru iya ye iya l'ẹka ono bẹ kakọta iphemiphe ọbule nshinu; ọphu 'ọ dụdu onye a-dụ ike nafụ iya Nna iya l'ẹka.

\VS{30}Yẹbedua yẹle Nna iya bụ nanụ.”


\par }{\PP \VS{31}Ya ndono; ndu Ju akpakọkwaa mkpuma k'ugbo ẹbo t'ẹphe tugbua ya.

\VS{32}Jisọsu asụ ẹphe: “Ya koshiakwaru unu igweligwe ozi, dụ mma, shi iya l'ẹka. ?Bụkpohunua ole l'iphe ono, ya meshiru ono bẹ unu e-gude tugbu iya lẹ mkpuma?”


\par }{\PP \VS{33}Ndu Ju asụ iya: “Ẹ tọ kwa k'ozi, dụ mma, i jeru bẹ ẹphe eme t'ẹphe tugbua ngu lẹ mkpuma. Iphe meru iphe ẹphe eme t'ẹphe tugbua ngu lẹ mkpuma kwa l'iikfubyishi ẹpha Nchileke; l'ẹke ọ bụ nggụbe madzụ mmanu bẹ wotaru onwongu mebe Nchileke.”


\par }{\PP \VS{34}Jisọsu asụ ẹphe: “?T'e dedu iya edede l'ẹkwo ekemu lẹ Nchileke sụru: ‘L'unu bụtsua 'nchí l'ẹhu l'ẹhu.’

\VS{35}Ayi makwaru l'iphe ẹkwo okfu Nchileke kfuru te enwedu echikpo. Ọ -bụru lẹ Nchileke kuru ndu ono, o yeru okfu iya l'ẹka ono 'nchí l'ẹhu l'ẹhu;

\VS{36}?o meru imagha bẹ unu sụru l'ọo ekfurushi bẹ ya ekfurushi ẹpha Nchileke; okfu lẹ ya sụru: ‘L'ọo yẹbedua bụ Nwatibe Nchileke.’ Mbụ; ọ kwa Nchileke ono fọtaru iya; zi iya tẹ ya bya lẹ mgboko.

\VS{37}Ọ -bụru l'iphe-a, ya emegbaa-wa te shidu l'ẹka Nna iya; unu be kwetakpohekwaa nk'iya.

\VS{38}Obenu lẹ teke ọ bụkwanu l'ọ bụ iphe shi l'ẹka Nna iya bẹ ya emegbaa-wa; unu kwetakpoonu l'iphemiphe ọbule ono, ya emegbaa ono shia l'ẹka Nna iya; m'o -ruhuru; unu 'ekwetakpodua nụ kẹ yẹbe Jisọsu. Unu -kweta; ọo ya bụ; yo doo unu ẹnya: unu amaru lẹ Nna nọ iya l'ime; yẹbedua anọdu Nna l'ime.”


\par }{\PP \VS{39}Ẹphe awụ-lihukwa ọdo t'ẹphe kpachịa ya l'ẹke ono; yọ nyịfu ẹphe l'ẹka.


\par }{\PP \VS{40}Yọ tụgbukwaa ọdo je adaghaa Jọ́danu; lụfu azụ iya ọphu; rua ẹke ono, Jọnu shi anọduje emeshi baputizimu l'ọdungu ono; nọdu l'ẹke ono.

\VS{41}A dụ l'igwe wụ-kfuta iya. Ẹphe ekfutsua: “Lẹ Jọnu te mekwa iphe dụ biribiri; ọbu l'iphe bụ iphe o kfuru l'ẹhu nwoke-a bụkotakwa oswi-okfu.”

\VS{42}A dụ l'igwe kweta nk'iya l'ẹke ono.




\par }\Chap{11}{\SH Anwụhu Lázarọsu
\par }
{\PP \VerseOne{1}O nweru nwoke lanụ, aza Lázarọsu, bụ onye Bétani; ẹhu ta dụ iya mma. Bétani bụ iya bụ mkpụkpu, Méri yẹle nwunne iya kẹ nwanyi, bụ Máta bu.

\VS{2}Méri ọwaa bụ iya bụ nwanyi ono, wotajeru manụ-mbeleke, eshi kwẹkwekwe bya etee Nnajiufu, bụ Jisọsu l'ọkpa labụ; gude ẹgbushi fucha ya ẹya ono. Ọ bụ nwunne iya kẹ nwoke, bụ Lázarọsu; bẹ iphe eme ọbu.

\VS{3}Ya ndono; unwunne iya ndu k'ụnwanyi ono ezia ozi t'e je ekfuru Jisọsu l'ọnya iya-a, o yeru obu-wa bẹ ẹhu ta adụkwa mma.


\par }{\PP \VS{4}Jisọsu anụle iya phụ; sụ: “L'ẹhu ọwaa bẹ yẹle ishi Lázarọsu ta ayịkwa. L'iphe meru iphe oome kwa k'ọphu ee-gude iya kwabẹ Nchileke ugvu; shikwa iya phụ jaa Nwatibe Nchileke ono ajaja.”


\par }{\PP \VS{5}Jisọsu yeru Máta; mẹ nwunne iya kẹ nwanyi; mẹ Lázarọsu obu nshinu.

\VS{6}Ya ndono; Jisọsu anụtsulephu l'ome-l'ẹhu guderu Lázarọsu; yọ kpọo ụkfu; nọfua abalị ẹbo l'ẹke ono, ọ nọ ono.

\VS{7}E metsua; yọ sụ ndu etsoje ụzo iya: “Unu gbeshi t'ẹphe la azụ lẹ Judíya.”


\par }{\PP \VS{8}Ndu etsoje ụzo iya asụ iya: “M'ọ buwokwaa bẹ ndu Ju shi ese t'ẹphe gude mkpuma tugbua ngu; ?bụ iya b'ị sụru lẹ ịi-la azụ l'ẹke ono ọdo?”


\par }{\PP \VS{9}Jisọsu asụ ẹphe: “?Tọ bụdunua awa iri l'ẹbo bẹ nọ l'eswe ujiku lanụ? Iphe bụ onye eje ije l'eswe ta akpakotajekwa iphe daa; kẹ l'onye ono gude iphoro kẹ mgboko aphụ ụzo.

\VS{10}Obenu l'ọ -bụru l'ẹnyashi bẹ madzụ eje ije bẹ onye ọbu akpakotaje iphe daa; okfu l'ẹ to nwedu iphoro, nọ iya l'ẹhu.”

\VS{11}Yo kfuebelephu ẹge ono; wo ẹphe: “Ọnya ẹphe; mbụ Lázarọsu bẹ mgbẹnya tsụakwaru; ọle ya e-jewa tẹ ya je etee ya lẹ mgbẹnya ono.”


\par }{\PP \VS{12}Ndu etsoje ụzo iya asụ iya: “Nnajiufu; ọ -bụru l'ọo mgbẹnya bẹ ooku b'ọ bụakwa iya akọrohu teke o tehuru.”

\VS{13}Ẹphe gbe tubesu l'ọo mgbẹnya bẹ ookfu okfu iya. Obenu l'iphe Jisọsu ekfu teke ono bụ l'ọ nwụhuwaru.

\VS{14}Ya ndono; Jisọsu abya ekfujaaru iya ẹphe ekfuja: “Lẹ Lázarọsu nwụhuakwaru.

\VS{15}L'ọ kwa l'okfu ẹhu unu b'o gude ẹhu atsọ iya ẹna; lẹ ya ta nọdu l'ẹke ono. Ọ bụ iphe ono e-me t'unu kweta nk'iya. Unu tụgbua t'ẹphe jekfu iya.”


\par }{\PP \VS{16}Tọ́mosu, bụ onye eekuje “Ejima” asụ ndu ẹphe l'iya tụko etso ụzo Jisọsu: “T'ẹphe tsoru Nnajiufu je; k'ọphu ẹphe l'iya a-nwụhukota l'ẹka lanụ.”


\par }{\SH Jisọsu l'onwiya bụ \newline  oteta-l'ọnwu; bụru ndzụ
\par }
{\PP \VS{17}Tọ dụ iya bụ; Jisọsu abyaruta bya aphụa lẹ Lázarọsu gbe nọwanu abalị ẹno l'ime ili.

\VS{18}Bétani bẹ nọnyabekwaa Jerúsalemu ntse. Ọ dụlephu iphe ha l'ọ bụ manyịru ẹbo; m'e -shi Jerúsalemu.

\VS{19}Ọo ya meru iphe ndu Ju dụ igweligwe wụru bya ọkporu Máta yẹle Méri ifu kẹ nwunne ẹphe ono, nwụhuru nụ ono.


\par }{\PP \VS{20}Máta anụlephu lẹ Jisọsu abya; gbakfube iya. Méri yẹbedua adụgaruru anọdu l'ụlo.

\VS{21}Máta abya asụ Jisọsu: “Nnajiufu; ndẹge ị nọ l'ẹke-a; mẹ nwunne ayi nwoke-a ta ga nwụhukwa.

\VS{22}Ọle jeyekwa m'ọo nta-a bẹ ya makwarụa l'ẹ to nwedu iphe ị sụru Nchileke t'o meeru ngu, ẹ to mederu ngu.”


\par }{\PP \VS{23}Jisọsu asụ iya: “Lẹ nwunne ngu kẹ nwoke e-tetakwaa nọdu ndzụ.”


\par }{\PP \VS{24}Máta asụ iya: “Ya makwarụa l'oo-teta ọdo nọdu ndzụ teke iphe bụ madzụ kpamukpamu e-shi l'ọnwu tetakota nọdu ndzụ lẹ mbọku ikperazụ.”


\par }{\PP \VS{25}Jisọsu asụ iya: “Ọ kwa yẹbedua, bụ Jisọsu bụ onye emeje ndu nwụhuru anwụhu; ẹphe eshi l'ọnwu teta; ya anụ ẹphe ndzụ. Iphe bụ onye woru onwiya ye iya l'ẹka a-nọdu ndzụ; m'o -ruhuru; onye ọbu nwụhu anwụhu.

\VS{26}Iphe, bụ onye nọ ndzụ; wowaru onwiya ye iya l'ẹka te nwekwa l'ọ nwụhu anwụhu gbururu jeye. I kwetaru l'okfu iya ono; tẹ ti kwetadu?”


\par }{\PP \VS{27}Máta asụ iya: “Iyee! Nnajiufu; ya kwetakwaru-a l'ọ bụ nggu bụ Kuráyisutu ọbu, bụ Nwatibe Nchileke ono, bụ iya bụ onye ọbu, a-bya lẹ mgboko-a.”


\par }{\SH Ẹnya-mini agbakahụ \newline  Jisọsu l'ẹnya
\par }
{\PP \VS{28}Máta ekfutsulephu ẹge ono; tụgbua je ekuchi nwunne iya; mbụ Méri ekuchi; tọo nwẹhu sụ iya: “O-zi-iphe nọkwa l'ẹke-a; l'ookukwa ngu oku.”

\VS{29}Méri anụle iya phụ; kwolihuwaphu jekfushia Jisọsu.

\VS{30}Teke ono bẹ Jisọsu ta batakwaa l'ime mkpụkpu ono. Ọ bụkwadua l'ẹke ono, Máta jekfuru iya ono b'ọ nọ.

\VS{31}Ndu Ju ono, ẹphe lẹ Méri nọ l'ụlo; ẹphe ayọru iya kẹ nwunne iya ono aphụlephu ẹge o zilihuru lụfushia etezi; wụ-lihu tsoru iya; l'ẹke ẹphe tubesu lẹ oojewa l'ili; tẹ ya je anọdu l'ẹke ono raa ẹkwa.


\par }{\PP \VS{32}Ya ndono; Méri abyaruta ẹke Jisọsu nọ. Aphụphu, o phụ Jisọsu; dawa iya phụ l'iku ọkpa; sụ iya: “Nnajiufu; ndẹge ị nọhawa l'ẹke-a; mẹ nwunne iya kẹ nwoke-a ta ga nwụhukwa.”


\par }{\PP \VS{33}Jisọsu aphụlephu Méri ẹke ọora ẹkwa; mẹ ndu Ju ono, tso iya nụ ono ẹke ẹphe tụkokwaruphu ara ẹkwa; yo rua ya l'ẹhu; mbụ kfụbekpoo ọswa rua ya l'ime meji.

\VS{34}Yọ jị ẹphe: “?Bụ awe bẹ unu liru iya?”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya: “Nnajiufu; byanụ bya aphụ iya.”


\par }{\PP \VS{35}Ẹnya-mini agbakahụwaphu Jisọsu l'ẹnya.

\VS{36}Ya ndono; ndu Ju asụ: “Nshọo! Unu lekpoduanu ẹge o yeberu Lázarọsu obu.”


\par }{\PP \VS{37}Yo nweru ndu ọphu haru; sụ: “?Bụ iya bụ lẹ nwoke-wa, bụ iya meru onye ìshì; yọ phụlahaa ụzo-wa ta ge emedunua Lázarọsu t'ẹ b'ọ nwụhushi tọo?”


\par }{\SH Lázarọsu tetaru; \newline  nọdu ndzụ
\par }
{\PP \VS{38}Yo rua Jisọsu l'ẹhu ọdo; yọ tụgbua jeshia l'ili l'ẹke ono, e liru Lázarọsu ono. Ili ono bẹ bụ ọgba b'e gude eze mkpuma bechia ọnu iya.

\VS{39}Jisọsu asụ ẹphe: “T'ẹphe nwufu-eze mkpuma ono.”

\par }{\PP Ya ndono; Máta, bụ nwunne nwoke ono, nwụhuru anwụhu ono asụ iya: “Nnajiufu; mẹ ọo-nọdukwa eshiwa nshi. Ntanụ kweekwa iya abalị ẹno k'ọphu e liru iya.”


\par }{\PP \VS{40}Jisọsu asụ iya: “?Ya ta sụhadunu ngu-a l'i -kweta b'ii-gude ẹnya ngu phụ ẹge Nchileke e-gude koshi ẹge ya dụ-be biribiri.”

\VS{41}Tọ dụ iya bụ; ẹphe abya enwufu mkpuma ono; Jisọsu abya apalia ẹnya imeli; sụ: “Nna; ya ekele ngu ekele; okfu l'ị nụwaru olu iya!

\VS{42}Ya makwarụa l'ẹ to nwedu teke ẹ tịi nụjedu olu iya. Obenu l'ọ bụ ndu-a, vudotsua l'ẹke-a bẹ ya gude okfu ẹhu ẹphe ekfu okfu-a; k'ọphu ẹphe e-kweta l'ọo nggu ziru iya tẹ ya bya.”

\VS{43}Yo kfuebelephu ẹge ono; bya arashia ya ike; sụ: “Lázarọsu; lụfuta!”

\VS{44}Nwoke ono, nwụhuru anwụhu ono alụfuta yẹle mbacha, e gude kegbabetsua ya ẹka m'ọkpa; ọwaa ẹkwa-odzu, e gude phuchia ya ifu. Jisọsu asụ ẹphe: “Unu tọshia ya iphe ono; haa ya t'ọ tụgbua.”


\par }{\SH Idzu ishi Jisọsu
\par }
{\R (Mát 26:1-5; Mak 14:1-2; Luk 22:1-2)

\par }{\PP \VS{45}Igweligwe ndu Ju ono, ẹphe lẹ Méri yị ono aphụa iphe ono, Jisọsu meru ono; kweta nk'iya.

\VS{46}Obenu l'o nweru ndu ọphu haru jekfube ndu Fárisii je akọoru ẹphe iphe Jisọsu meru.

\VS{47}Ya ndono; ndu ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu Fárisii akpọkoo ndu ọgbo ikpe, etsoje ẹphe ekpe ikpe; sụ ẹphe: “?Bụ ngụnu bẹ ẹphe e-mekpoo? Lẹ nwoke-wa emekwa igweligwe iphe-ọphulenya.

\VS{48}Ẹphe -haa ya t'o meru iya tụgbua bẹ iphe bụ madzụ phuu a-tụkokwa kweta nk'iya; ndu Rómu abya atụko eze-ụlo ẹphe-wa tsupyashia; lụa mba ẹphe-wa kpamu.”


\par }{\PP \VS{49}Obenu l'onye lanụ l'ẹphe, ẹpha iya bụ Káyafasu, bụ iya bụ eze onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja k'afa onanu sụru ẹphe: “L'ẹ tọ nwekwa iphe unu maru lẹ phuu.

\VS{50}?Unu ta madu l'ọ ka mma t'onye lanụ nwụ-chiaru ọha; karia tẹ ndu alị-a l'ẹphe ha bụru kpurupyata?”

\VS{51}Okfu ono bụkwa iya-a b'o shi ọnu bụ l'oswiya; ọbu l'ẹ tọ kwa iya gude ike k'onwiya kfua ya. Obenu lẹ keshinu ọphu ọ bụ iya bụ eze onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja k'afa onanu b'ọ phụru lẹ Jisọsu e-mekochaa nwụ-chiaru ọha ọnwu.

\VS{52}Ẹ tọ bụlekwaa mba ono nwẹnkinyi bẹ ọo-nwụ-chiru. Ọ kwaphu ẹge ono; bẹ ọo-chịkobe ụnwu Nchileke ono, gbakashịhuru; dzuru mgboko ono; t'ẹphe bụru nanụ.


\par }{\PP \VS{53}Dụbe mbọku ono kwasẹru; ndu Ju eshibekpelephu idzu ẹge ee-shi kpaphua Jisọsu.

\VS{54}Tọ dụ iya bụ; Jisọsu akpabuhu l'edzudzu ọha ẹke ndu Ju nọ. Yo shi l'ẹke ono tụgbua jeshia alị ọbu, nọnyabe echi-ẹgu; je abahụ lẹ mkpụkpu, eekuje Ífuremu. Yọ laa ẹke ono je anọdu yẹle ndu etsoje ụzo iya.


\par }{\PP \VS{55}Teke ono bẹ Ajị Esweta ndu Ju tụwaru l'ụkfu. Igweligwe ndu shigbaa l'alị ndu Ju atụko jeshia Jerúsalemu t'ẹphe je emeodu nsọ kẹ ọsafu onwonye mmerushi; tẹmanu a bahụde l'ajị ono.

\VS{56}Ẹphe atụko l'elephe ẹnya Jisọsu. Ẹphe edzukoo l'eze-ụlo Nchileke; l'ajịtsua ibe ẹphe: “?Ẹge ẹphebedua arịkpoo ya? Mbụ; ?ọo-bya l'ajị-a tọo?”

\VS{57}Ndu ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu Fárisii ekfuhawa iya kepyia ya akụ: “L'o -nweru onye maru ẹke ọ nọ; t'onye ọbu bya agbaaru ẹphe ama t'ẹphe je egude iya.”




\par }\Chap{12}{\SH Aakwabẹ Jisọsu ugvu \newline  lẹ Bétani
\par }
{\R (Mát 26:6-13; Mak 14:3-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Yo wudu-waa abalị ishingu t'e kpuba lẹ Ajị Esweta ono; Jisọsu ejeshia Bétani. Bétani bụ mkpụkpu, Lázarọsu bu; bụ iya bụ nwoke ono, o mejeru; yo shi l'ọnwu teta nọdu ndzụ ono.

\VS{2}Jisọsu erua ẹke ono; ẹphe eshiaru iya ite ẹbyee. Yọ bụru Máta bẹ bụ onye ọphu akwashị nri; Lázarọsu yẹbedua etsoru lẹ ndu ẹphe lẹ Jisọsu tụkoru eri nri ono.

\VS{3}Ya ndono; Méri egbeshi je ewota akpamu ọbu, ọ nọ mbụ manụ-mbeleke, e gude nadụ, guru egugu mee. Manụ ono bẹ aazụ l'oke aswa. Yo wota iya bya etee Jisọsu l'ọkpa; gude ẹgbushi, nọ iya l'ishi efucha iya ẹya. Mkpọ manụ ono atụko ụlo ono gvua kfurukfuru.

\VS{4}Tọ dụ iya bụ; Júdasu Isukáriyọtu, bụ onye lanụ lẹ ndu etsoje ụzo iya, bụ iya bụ onye ọbu, e-mekochaa deru iya ye ọbu; atụfulephu ọnu; sụ:

\VS{5}“?Bụnua ngụnu meru iphe ẹ te redu ẹgiri manụ-a erere; reta iya ụkporo pọngu lẹ pọngu iri; woru okpoga iya keeru ndu ụkpa?”

\VS{6}Iphe meru iphe o kfuru iya kwa l'ọ bụ onye iphura. Ọ bụ iya egudeje ẹda, ẹphe eyeje okpoga. Yoo yeje ẹka l'ẹda ono gbeta iya iphe.


\par }{\PP \VS{7}Jisọsu asụ iya: “Sefu nwanyi-a ọnu l'ẹhu. Haa ya t'ọ kwakọbe iphe o gude ngabẹru mbọku, ee-li yẹbe Jisọsu.

\VS{8}Ndu ụkpa bẹ unu l'ẹphe nọ tekenteke. Obenu lẹ yẹbedua bẹ unu l'iya ta anọdu tekenteke.”


\par }{\SH Idzu kẹ t'e gbua Lázarọsu
\par }
{\PP \VS{9}Yo be teke igweligwe ndu Ju nụru lẹ Jisọsu nọwa lẹ Bétani; ẹphe awụru jeshia ẹke ono. Ẹ tọ bụlekwaa k'ẹhu Jisọsu bẹ ẹphe gude je kpụ. Ẹphe jekwaruphu ọphu Lázarọsu, bụ iya bụ onye ono, Jisọsu meru: yo shi l'ọnwu teta nọdu ndzụ ono.

\VS{10}Ndu ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja achịa idzu l'ẹphe e-gbukwaphu Lázarọsu.

\VS{11}Ishi iya abụru l'ọ bụ okfu ẹhu iya bẹ igweligwe ndu Ju anashịhu ndu ishi ẹphe; agbakashịhu ejegbaa okweta kẹ Jisọsu.


\par }{\SH Jisọsu abahụ Jerúsalemu
\par }
{\R (Mát 21:1-11; Mak 11:1-11; Luk 19:28-40)

\par }{\PP \VS{12}Yo be echile iya; igweligwe ndu ono, byaru ọgba Ajị Esweta ono anụa lẹ Jisọsu abya Jerúsalemu.

\VS{13}Ẹphe achịtagbaa ẹkwo-igu; wụ-lihu bya iya ndzuta; l'atụ okokooko asụje: “Ajaja bụ kẹ Nchileke-o! Onye a gọru ọnu-ọma nụ b'ọ bụ; mbụ onye ono, Nnajiufu, bụ Nchileke ziru t'ọ bya ono. Tẹ Nchileke gọru ọnu-ọma nụ Eze ndu Ízurẹlu!”


\par }{\PP \VS{14}Ya ndono; Jisọsu abya aphụa nwa nkakfụ-ịgara bya adụgaru l'eli iya; bụ iya bụ ẹge e deru iya l'ẹkwo okfu Nchileke; sụ:


\par }{\QB \VS{15}“Unubẹ ndu Záyọnu; unu ba atsụshi egvu;

\par }{\QB lẹ nta-a bẹ eze unu dụgaru l'eli

\par }{\QB nwa nkakfụ-ịgara abya.”\FTNT{*}{{\FR 12:15 }{\FR{12:15
}}{\XT{Zek 9:9; Mát 21:5}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{16}Iphe ono adụkota ndu etsoje ụzo iya wujiwuji lẹ nchị l'ọdungu. Obenu l'ọ bya ebelephu teke ono, Nchileke kubataru Jisọsu l'imigwe; kwabẹ iya eze ugvu ono; ẹphe egbe bya anyata teke ono l'ẹkwo okfu Nchileke kfuru iphe ono. Mbụ; ẹphe egbe mehawaru iya nụ iphe ono, ẹkwo okfu Nchileke kfuru ono.


\par }{\PP \VS{17}Teke ono, Jisọsu kuru Lázarọsu; mee ya; yọ nọdu ndzụ ọdo; shi l'ẹke, e liru iya lụfuta ono b'a ha l'igweligwe nọdu l'ẹke ono. Yọ bụru igweligwe ndu ono, nọ l'ẹke ono bẹ je ekfukashiaru ndu ọdo iphe ono, meru nụ ono.

\VS{18}Ọo ya kparu iphe mkporo-ọha zafụru bya iya ndzuta. Ẹphe nụhawaru l'ọo Jisọsu bẹ meru iphe ono, dụ biribiri ono.

\VS{19}Ndu Fárisii l'asụje ibe ẹphe: “Unu lewaru l'iphe ayi ese te enwekwa ishi. Unu phụwaru ẹge ndu mgboko l'ophu zehuru etso iya.”


\par }{\SH Ndu Girísu, haru achọ Jisọsu
\par }
{\PP \VS{20}Ndu Girísu haru yịru lẹ ndu ono, jeru ọbaru Nchileke ẹja lẹ Jerúsalemu teke ono, aagba ajị ono.

\VS{21}Ẹphe abya awukfuta Fílipu. Fílipu bụ onye Bẹtusáyida, bụ mkpụkpu nọ lẹ Gálili. Ẹphe asụ iya: “Nwoke; ?nanụ ẹge ẹphe e-me t'ẹphe lẹ Jisọsu phụ?”


\par }{\PP \VS{22}Fílipu eje ekfuru iya Ánduru. Ánduru yẹle Fílipu ayịru je ekfuru iya Jisọsu.

\VS{23}Jisọsu asụ ẹphe: “Iyaa! O ruakwaru mbụ teke aa-phụ Abụbu-Ndiphe l'ọdu-biribiri iya.

\VS{24}Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'ọ kwa ẹge akpụru witu adalahụje l'alị rehu ẹwa; bụ ẹge yẹbedua nwụhufutaje. Ọ -bụru lẹ ya ta nwụhudu; bẹ ya dụlekwaa nanụ l'ọ bụ akpụru witu lanụ. Obenu lẹ ya -nwụhu; ya adụ l'ọ bụ akpụru witu lanụ ono, mekochaaru vuta; bya amịshia nebyi ono; bụ iya bụ l'igweligwe madzụ e-shi iya l'ẹka nweru ndzụ ọphungu.

\VS{25}Onye yeru obu lẹ ndzụ iya etufaje iya etufa. Obenu l'onye ndzụ iya dụ ashị lẹ mgboko-a bẹ e-gude iya gbata ndzụ gbururu jeye.

\VS{26}Onye ọ dụ t'ọ bụru onye ejeru iya ozi; t'onye ọbu bya etsoru iya; k'ọphu bụ ẹke ya nọ t'ọ bụkwaruphu ẹke ono bẹ onye ono, ejeru iya ozi ono a-nọdu. Onye bụ onye ejeru iya ozi bẹ Nna iya a-kwabẹ ugvu.”


\par }{\SH Jisọsu ekfu k'anwụhu iya
\par }
{\PP \VS{27}Jisọsu asụ: “Nta-a bẹ ọkpoma awakwa iya awawa. ?Bụ ngụnu bẹ ya e-kfu? ?Bụ tẹ ya sụ: ‘Nna dzọnua ya nta-a’? Tụswekwa! L'ẹke ọ bụ iphe-a, abya ememe l'oge nta-wa bẹ ya gude bya.

\VS{28}Byiko; Nna menua t'a phụ ọdu-biribiri ẹpha ngu!”

\par }{\PP Ya ndono; olu eshiwaphu l'imigwe; sụ: “Ya mehaakwaru; a phụ ọdu-biribiri ono. Ya e-mefukwaa t'a phụ iya ọdo.”


\par }{\PP \VS{29}Mkporo-ọha ono, vudo l'ẹke ono anụa olu ono; sụ: “L'ọ kwa igwe deru edede!”

\par }{\PP Ndu asụ: “L'ọ kwa ojozi-imigwe kfuru yeru iya.”


\par }{\PP \VS{30}Jisọsu asụ ẹphe: “Ọ kwa l'okfu ẹhu k'unubẹdua bẹ olu ono gude daa; ẹ tọ bụkwa l'okfu ẹhu kẹ yẹbedua b'e kfuturu iya.

\VS{31}Ọ kwa nta-a bẹ bụ teke Nchileke e-kpe ndu mgboko-a ikpe. Ọ kwa nta-a bẹ aabya ochikpo ike k'onye ono, bụ iya bụ ishi, achị ndu mgboko-a ono.

\VS{32}Teke ono, ee-shi l'alị wolia yẹbe Jisọsu eli ono bẹ ya a-tụko madzụ kpamukpamu duta t'ẹphe tsoru iya.”

\VS{33}O kfuru iya ẹge ono gude koshi ẹge ya e-shi nwụhu.


\par }{\PP \VS{34}Ọha ono asụ iya: “L'ẹphe nụwaru iphe e deru l'ẹkwo ekemu: lẹ Kuráyisutu ọbu a-nọ gbururu jeye. ?Nanụhunu ẹge e gude; nggu asụ lẹ Abụbu-Ndiphe nwụhufutaje? ?Bụkpohunua onye bụ Abụbu-Ndiphe ọbu?”


\par }{\PP \VS{35}Jisọsu asụ ẹphe: “L'iphoro ono bụfukwaa nwanshị b'ọo-nọfuaru unu. Unu lọshinuphu ije nta-a, iphoro ono nọkwadurua unu; tẹ bẹ ọchi ba agbakfu unu. L'onye eje ije l'ẹkpuru-ọchi ta amajẹkwa ẹke, ọoda-kpu l'eshi.

\VS{36}Ọphu t'unu kweta k'iphoro ono teke iphoro ono nọkwadua swiru unu; ẹge unu a-bụru ndu bu l'ẹke iphoro nọ.”

\par }{\SH Ndu Ju bụ e-kwe-lẹ-te-kwe
\par }
{\PP Jisọsu ekfuebelephu iphe ono; tụgbua je edomia onwiya t'ẹphe ba phụ iya.

\VS{37}Ọ bụ oswi-okfu lẹ Jisọsu mekotaru igweligwe iphe dụ biribiri l'ifu ẹphe; ọbu l'ẹphe te kwetadu l'ọo ya bụ onye ọbu, Nchileke ziru t'ọ bya ọbu;

\VS{38}k'ọphu iphe ono, Azáya, bụ onye nkfuchiru Nchileke kfuru ono e-rekota ẹge o kfuru iya; sụ:

\par }{\Q “Nnajiufu; ?bụ onye

\par }{\QB kwetaru ozi, ayi ziru?

\par }{\QB ?Bụ onye b'e meru t'ọ maru l'ẹka

\par }{\QB Nnajiufu dụ iya?”


\par }{\PP \VS{39}Ọo ya meru iphe ẹphe te kwetadu; kẹle Azáya kfukwaruphu ọdo; sụ:


\par }{\Q \VS{40}“Lẹ Nchileke mewaru ẹphe;

\par }{\QB ẹphe atsụlahaa ìshì; mekwaaphu ẹphe;

\par }{\QB obu anmaa ẹphe kpụngu!

\par }{\QB E menyaa; ẹphe egude ẹnya ẹphe phụa ụzo;

\par }{\QB ọriri erua ẹphe alị; \newline  ẹphe agbanwee

\par }{\QB lakfutashia ya tẹ ya mee t'ẹphe ka mma.”


\par }{\PP \VS{41}Ọ bụ Jisọsu bẹ Azáya ekfu okfu iya ono; kẹ l'ọ phụhawaruru ọdu-biribiri iya.


\par }{\PP \VS{42}Obenu l'a dụlee l'igwe kweta l'ọo ya bụ onye ọbu, Nchileke ziru t'ọ bya ọbu; mbụ jeyekpo lẹ ndu ishi. Ọ bụlephu l'ẹphe ta dụdu ike kfufuta iya; kẹ l'ẹphe atsụkwanu ndu Fárisii egvu; e menyakwaa; e bufu ẹphe t'ẹphe ba abatajẹhe l'ụlo-ndzuko.

\VS{43}Iphe ọbu bụ l'ẹphe ka oye ẹnya l'ajaja ọphu ndiphe aja ẹphe; karia ajaja ọphu Nchileke ga aja ẹphe.


\par }{\SH Okfu, Jisọsu kfuru \newline  e-kpe madzụ ikpe
\par }
{\PP \VS{44}Jisọsu araa ya arara: “L'onye woru onwiya ye yẹbe Jisọsu l'ẹka ta bụkwa yẹbe Jisọsu bẹ onye ọbu woru onwiya ye l'ẹka. Ọ kwa onye ono, ziru iya tẹ ya bya ono bẹ onye ọbu woru onwiya ye l'ẹka.

\VS{45}Onye phụru iya nụ bẹ phụakwaru onye ono, ziru iya tẹ ya bya ono.

\VS{46}Lẹ yẹbedua byaru tẹ ya bụru iphoro l'eli mgboko-a; k'ọphu bụkwanu: onye woru onwiya ye iya l'ẹka; t'onye ono ba anọduhe l'ẹkpuru-ọchi.

\VS{47}Onye anụ iphe ya ekfu; too me iya ememe bẹ ya te ekpekwa ikpe; kẹle ya ta byakwa tẹ ya kpee ndiphe ikpe. Iphe ya byachiaru bụkwa tẹ ya dzọo ndiphe.

\VS{48}Onye jịkaru iya nụ; jịka ọnata iphe ya ekfu bẹ nwekwaru onye e-kpe iya ikpe. Ọ bụ okfu ono, ya kfuru ono bẹ bụ onye e-kpe iya ikpe mbọku ikperazụ!

\VS{49}Ishi iya abụru l'ẹ tọ bụdu ike kẹ ẹka iya bẹ ya gude ekfu. Ọ bụ Nna ono, bụ iya ziru iya tẹ ya bya ono bẹ bụ onye karu iya iphe ya e-kfu; mẹ ẹge ya e-kfu iya.

\VS{50}Ya makwaruphu l'iphe ono, ọ sụru tẹ ya kfua ono anụje ndzụ gbururu jeye. Ọo ya bụ l'iphe bụ iphe ya ekfu bẹ bụlephu iphe Nna sụru tẹ ya kfua bẹ ya ekfu.”




\par }\Chap{13}{\SH Jisọsu akwọ ndu \newline  etsoje ụzo iya ọkpa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yo rua mbọku nchi-ta-abọhu iya a-bụ mbọku ọbahu lẹ Ajị Esweta ono; Jisọsu amawarụ l'ògè nk'iya eruwa, bụ iya bụ teke ya e-gbeshi lẹ mgboko-a lakfushia Nna iya. Jisọsu shikpelephu l'ọdungu yetaru ndu, bụ ndu nk'iya lẹ mgboko-a obu; mbụ yeeru iya ẹphe gbururu jeye l'ikperazụ.


\par }{\PP \VS{2}Ya ndono; yo be teke Jisọsu yẹle ndu etsoje ụzo iya tụkoru nọdu l'eri nri-ẹnyashi. Obutuswe yehawaruru Júdasu Isukáriyọtu, bụ nwatibe Sáyịmonu ọriri l'ọkpoma t'o deru Jisọsu ye ndu ọhogu iya l'ẹka.

\VS{3}Jisọsu amakwarụphu lẹ Nna iya bẹ yekotaru iya iphemiphe ọbule l'ẹka; makwarụphu l'ọo l'ẹka Nchileke bẹ ya shi bya; bụkwaruphu Nchileke bẹ ya alakfube;

\VS{4}kwe gbeshi l'ẹke ono, ọ nọ l'eri nri-ẹnyashi ono; yefu uwe ugwẹhu iya wụshi; bya achịta anụma ọghu-ẹhu kee onwiya l'ukfu.

\VS{5}Yọ bya ekuru mini ye lẹ gbangụgbangu ọghu-ẹhu; wata ọkwocha ndu etsoje ụzo iya ọkpa; gude anụma ọghu-ẹhu ono, o keru l'ukfu ono efucha ẹphe mini l'ọkpa.

\VS{6}Yọ bya abyaruta ẹke Sáyịmonu Pyita nọ; Pyita asụ iya: “Tụswekwa! Nnajiufu; ?bụchia nggụbedua gbe abya iya ọkwo ọkpa?”


\par }{\PP \VS{7}Jisọsu asụ iya: “Iphe ya eme b'ẹ tị makwa nta-a. Ọ kwaa l'e -megee bẹ oo-do ngu-a ẹnya.”


\par }{\PP \VS{8}Pyita asụ iya: “E jekwa ephopho. Ẹ tịi kwọkwa yẹbedua ọkpa lẹ phuu!”

\par }{\PP Jisọsu asụ iya: “Lẹ ya akwọdu ngu ọkpa ono bẹ nggu l'iya e-bukahukwa.”


\par }{\PP \VS{9}Sáyịmonu Pyita asụ iya: “Nnajiufu; ọ -dụakwa ẹge ono; ba akwọkwa iya ọkpa nkịnyi iya. Kwọkwaa ya ẹka; nggu asaa ya ishi.”


\par }{\PP \VS{10}Jisọsu asụ iya: “L'onye ghụwaru ẹhu bẹ mkpa ọghu ẹhu ọdo ta dụhekwaru. Ọ bụ ọkpa bẹ onye ọbu akwọje; keshinu ẹ to nwedu ẹke inyi dekuru iya l'ẹhu lẹ phuu. Unubẹdua achakọtakwa degedege; ọle ẹ tọ bụebekwa unu l'unu ha.”

\VS{11}Iphe Jisọsu gude sụ l'ẹ tọ bụebedu l'ẹphe ha bụ l'ọ maru onye ọphu e-mekochaa deru iya ye.


\par }{\PP \VS{12}Ya ndono; yọ kwọchabebelephu ẹphe ọkpa ono; bya achịta uwe ugwẹhu iya yee ẹge o yehawaru iya; je anọdu l'ẹke, o shi nọduhawa. Yọ jị ẹphe: “?Unu makpọoru iphe ono, ya meru unu ono?

\VS{13}Unu anọduje eku iya O-zi-iphe; l'eku iya Nnajiufu. Yọ bụkwarua oswi-okfu; kẹ l'ọ bụ iphe ya bụ ndono.

\VS{14}Ọo ya bụ; ọ -bụru l'ọo yẹbedua, bụ Nnajiufu; bụru O-zi-iphe bẹ gbe kwọchaa unu ọkpa; ọo ya bụ l'ọ gbaru t'unu kwọje ibe unu ọkpa ẹge ono, ya kwọru iya unu ono.

\VS{15}L'ọ kwa iphe, unu e-letaje ẹnya eme bẹ ya meru koshi unu ono; k'ọphu unubẹdua e-mejekwa iya phụ ẹge ono, ya meru iya unu ono.

\VS{16}Kamẹnu; tẹ ya karu unu: lẹ nwozi ta akajẹkwa onye nwe iya nụ; tọ bụkwanu l'onye e ziru ozi akajẹ onye ziru iya ẹya nụ.

\VS{17}Unu makọtaru-a iphe-a l'ọ ha. Ọ -bụru l'unu tụko iya eme ememe bẹ Nchileke a-gọru unu ọnu.


\par }{\PP \VS{18}“Ẹ tọ kwa unu l'unu ha bẹ ya ekfuru. Ya makwarụa ẹge ndu, ya fọtaru dụ. Obenu l'iphe e deru l'ẹkwo okfu Nchileke mefutaje ẹge e deru iya: ‘L'onye riru nri iya gbe bya emede iya iphe a-tsụru iya nụ.’\FTNT{*}{{\FR 13:18 }{\FR{13:18
}}{\XT{Egvu 41:9}}{\FT{.}}}

\VS{19}Ya ekfukwaru iya unu nta-a, ẹ to medua; ẹge bụ teke o mederu; unu ekweta l'ọo ya bụ ‘Onye ono’.

\VS{20}Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'onye bụ onye nataru onye ya ziru ozi; nataakwaru yẹbedua. Onye bụ onye nataru yẹbedua nataakwaruphu onye ọphu ziru yẹbedua tẹ ya bya.”


\par }{\SH Jisọsu ekfu l'ee-deru iya ye
\par }
{\R (Mát 26:20-25; Mak 14:17-21; Luk 22:21-23)

\par }{\PP \VS{21}Jisọsu ekfuebelephu iphe ono l'ọ ha; ọkpoma echia ya taa. Yọ sụ ẹphe: “Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'onye lanụ l'unu ha e-deru iya ye ndu achị nta iya l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{22}Ndu ono, etsoje ụzo iya ono abya elegba onwẹphe ẹnya; l'ẹke egbe okfu ono gbachiru ẹphe ẹnya; ẹphe ta ma onye ọphu bụ onye ookfuru ekfuru.

\VS{23}Onye lanụ lẹ ndu etsoje ụzo iya, bụ iya bụ onye ọphu Jisọsu katsụa oyeru obu bẹ nọnyabekwanu iya ntse teke ono.

\VS{24}Sáyịmonu Pyita ajibuaru onye ono ẹnya; sụ iya t'ọ jịedu iya onye ookfuru.


\par }{\PP \VS{25}Onye ono akafụa ọnonyabe Jisọsu ntse; sụ iya: “Nnajiufu; ?bụ onye bẹ iikfu ele ẹnya?”


\par }{\PP \VS{26}Jisọsu asụ iya: “L'ọ kwa onye onanu, ya a-nụ awawa buredi, ya tsutaru l'iphe-a, eeri nri-a bẹ bụ onye ọbu.” Yọ bya etsutawaphu awawa buredi ono; woru iya nụ Júdasu, bụ nwatibe Sáyịmonu Isukáriyọtu.

\VS{27}Júdasu ataẹbelephu buredi ono; Sétanu epheba iya l'ẹhu. Jisọsu asụ iya: “Ngwaa! Iphe, bụ iphe ịibya ememe; mee ya ẹgwegwa.”

\VS{28}To nwe l'ẹphe ha l'eri nri ono, maru iphe kparu iya okfu okfu ono.

\VS{29}Ndu arịa lẹ keshinu ọphu ọ bụ Júdasu egudeje ẹkpa okpoga ẹphe; bẹ iphe Jisọsu ekfuru iya bụ t'ọ zụtatsua iphe ẹphe e-gude eme kẹ ajị ọbu; m'ọ kwanu l'iphe Jisọsu ekfuru Júdasu bụ t'ọ nụ ndu ụkpa iphe.


\par }{\PP \VS{30}Ya ndono; yọ natatsụlephu awawa buredi ono; tụgbuwaphu; lụfushia. Yọ bụwarunu ẹnyashi.


\par }{\SH Ekemu ọphungu
\par }
{\PP \VS{31}Ya ndono; Júdasu alụfutsulephu; Jisọsu asụ: “Ọ bụ nta-a b'e koshiru ọdu-biribiri kẹ Abụbu-Ndiphe. Ọ kwaphu l'ẹka iya b'e shi aphụ ọdu-biribiri kẹ Nchileke.

\VS{32}Ọo ya bụ; ọ -bụru lẹ Abụbu-Ndiphe meru t'a phụ ọdu-biribiri kẹ Nchileke; ọ kwaphụ ẹge ono bẹ yẹbedua, bụ Nchileke e-mekwaphu t'e shi iya l'ẹka phụ ọdu-biribiri kẹ Abụbu-Ndiphe; mbụkwaa nta-a nta-a.

\VS{33}Ụnwu iya yẹle unu ta anọhekwa ọphu baru nwishi. Unu a-chọkashilahaa ya; ọlobu iphe ya kfuru ndu Ju bẹ ya ekfuru unu nta-a: ‘L'ẹke ya eje bẹ unu ta ahakwa kẹ t'unu bya.’

\VS{34}Ekemu ọphungu bẹ ya atụru unu! Unu yeru ibe unu obu; mbụ; t'ọ bụlekwaruphu ẹge ya yeru unu obu bẹ unu e-yeru iya ibe unu.

\VS{35}Ọ bụ obu ono, unu e-yeru ibe unu ono bẹ ndu ọdo e-shi maru l'unu bụ ndu etsoje ụzo iya.”


\par }{\SH Jisọsu ekfu lẹ Pyita a-gbado iya
\par }
{\R (Mát 26:31-35; Mak 14:27-31; Luk 22:31-34)

\par }{\PP \VS{36}Sáyịmonu Pyita ajị iya: “Nnajiufu; ?bụ awe bẹ ịila ọbu?”

\par }{\PP Jisọsu asụ iya: “L'ẹke ya ala b'ẹ tịi dụkwa ike tsoru iya ala nta-a. Ọ kwa alakfuta bẹ ii-mekochaa lakfuta iya l'ẹke ono.”


\par }{\PP \VS{37}Pyita asụ iya: “?Bụ ngụnu mekwanuru iphe ya ta adụdu ike tsoru ngu nta-a? Mẹ ya e-swekwa ẹnya lẹ ndzụ iya l'okfu ẹhu ngu.”


\par }{\PP \VS{38}Jisọsu asụ iya: “?Ị sụru l'ii-sweghe ẹnya lẹ ndzụ ngu l'okfu ẹhu iya? Kamẹnu; tẹ ya karu ngu: tẹmanu tẹ oke-ọku nchi-abọhu raa ọra b'ị tụakwaru ẹgo ugbo ẹto l'ẹ tị madu onye ya bụ.”




\par }\Chap{14}{\SH Ọo Jisọsu bụ ụzo, \newline  e shi alakfu Nna
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jisọsu asụ ẹphe: “T'ọkpoma ba awakwa unu awawa. Unu woru onwunu ye Nchileke l'ẹka; unu ewokwaruphu onwunu ye yẹbedua l'ẹka.

\VS{2}L'ufu Nna iya bẹ ụlo, eebu ebubu ha l'igwe. Ndẹge ẹ -tọ dụru ẹge ono; ?nanụhunu ẹge ya g'e-me sụ unu lẹ ya ejeru unu omeru ẹke unu e-buru.

\VS{3}Teke ya jeru je emeeberu unu ẹke ọbu bẹ ya a-bya ọdo; bya eduta unu yeru onwiya; k'ọphu bụ: ẹke ya bu bẹ unu e-bukwaruphu.

\VS{4}Unu mawaru ẹke ya ala; bya amakwarụphu ụzo, ya shi ala iya.”


\par }{\PP \VS{5}Tọ́mosu asụ iya: “Nnajiufu; mẹ ẹphe ta makwa ẹke ọbu, ịila ọbu. ?Nanụ ẹge ẹphe meru maru ụzo, e shi ala ẹke ọbu?”


\par }{\PP \VS{6}Jisọsu asụ iya: “L'ọo yẹbe Jisọsu l'onwiya bụ ụzo ono; bụru ọkpobe okfu ono; bya abụru ndzụ ono. Ẹ to nwekwa onye l'abyakfuta Nna, ẹ-ta bụdu l'ẹka yẹbe Jisọsu bẹ onye ọbu e-shi.

\VS{7}Nta-a, unu maru iya-a bẹ unu a-makwarụphu Nna iya. Dụbe nta-a bẹ unu mawaru Nna; bya aphụakwa iya.”


\par }{\PP \VS{8}Fílipu asụ iya: “Nnajiufu; koshi nụ ẹphe Nna ọbu; ẹge obu a-la ẹphe l'ọ̀rù iya.”


\par }{\PP \VS{9}Jisọsu asụ iya: “Fílipu; keshinu teke-wa bẹ unu l'iya shi nọduta; tị ma iya. Onye phụwaru yẹbedua phụakwaru Nna. ?Nanụhunu ẹge e meru; nggu asụ tẹ ya koshi unu Nna ọbu?

\VS{10}?Ti kwetadu lẹ yẹbedua nọ Nna l'ime; Nna anọdu yẹbedua l'ime? Okfu, ya ekfujeru unu ta bụkwa ike kẹ ẹka iya bẹ ya egudeje ekfu iya. Ọ bụ Nna ono, bu iya l'ime ono eshije iya l'ime eje ozi iya.

\VS{11}Ọ bụlephu t'unu kweta lẹ ya nọ Nna l'ime; Nna anọdu yẹbedua l'ime. Ọ -dụkpoduanu; unu egude k'iphe ono, ya emeshi ono kweta okfu iya.

\VS{12}Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'iphe bụ onye nọ yẹbe Jisọsu l'ẹka a-dụkwaphu ike mee iphe-a, ya emeshi-wa. Onye ọbu a-kakpọkwaaru ome ọphu kariru ọwaa; kẹ lẹ yẹbedua alakfuwa Nna.

\VS{13}Iphe bụkpo iphe unu shi l'ẹka iya sụ tẹ Nna meeru unu; bẹ ya e-meru unu; k'ọphu ee-shi l'ẹka Nwa; phụ ọdu-biribiri kẹ Nna.

\VS{14}O -nwekpooru iphe unu shi iya l'ẹka sụ tẹ ya meeru unu; bẹ ya e-meru unu.”


\par }{\SH Ụkwa Ume-dụ-Nsọ
\par }
{\PP \VS{15}“Ọ -bụru l'unu yeru iya obu; unu mekotaje ekemu, ya tụru unu.

\VS{16}Ya e-kfuru Nna; yọ nụ unu Agbarike ọdo, a-nọduwaru swiru unu gbururu jeye lẹ tutu yoyo.

\VS{17}Agbarike ono, Nna a-nụ unu ono bụ Ume-dụ-Nsọ; bụ iya bụ Ume k'ire-lanụ; bụ onye ndiphe ta abyadụ bya anata; okfu l'ẹphe ta aphụdu iya; ẹphe ta ma iya. Obenu l'unubẹdua maru iya; kẹ l'o bu ebubu l'ime unu. Ọ bụ ẹge ono bẹ ọo-nọduwaru l'ime unu tụgburu.


\par }{\PP \VS{18}“Ya ta ahakwa unu ẹka. Ya a-byakfutakwaa unu.

\VS{19}Ọ phọduru nwanshị nta-a; ndiphe ta aphụhe iya ọdo. Obenu l'unubẹdua a-phụ iya. Keshinu ya nọ ndzụ bẹ unubẹdua a-nọkwaphu ndzụ.

\VS{20}Mbọku ono bẹ unu a-ma lẹ ya nọ Nna iya l'ime; unubẹdua anọdu yẹbedua l'ime; yẹbedua anọdukwaphu unu l'ime.


\par }{\PP \VS{21}“Ọ bụ onye maru ekemu ono, ya tụru ono; l'emekwaa ya phụ ememe bụ onye yeru iya obu. Onye yeru iya obu bẹ Nna iya e-yekwaruphu obu. Yẹbedua l'onwiya e-yekwaru onye ọphu obu; woru onwiya koshi onye ọbu.”


\par }{\PP \VS{22}Tọ dụ iya bụ; Júdasu; ẹ tọ bụkwa Júdasu Isukáriyọtu; asụ iya: “Nnajiufu; ?nanụ ẹge ii-shi koshi ẹphe onwongu; tọo l'ọo ndiphe bẹ ii-koshi onwongu ọbu tọo?”


\par }{\PP \VS{23}Jisọsu asụ iya: “Onye yeru iya obu emeje iphe ya ekfu. Nna iya eyeru iya obu. Yẹbedua yẹle Nna iya abyakfuta onye ọbu; ẹphe l'iya eburu eburu.

\VS{24}Onye te yeduru iya obu te emejedu iphe ya ekfu. Ọdo bụ l'okfu-wa, unu anụ-wa ta bụkwa okfu iya. Ọ kwa okfu Nna ono, bụ iya bụ onye ziru iya nụ ono.


\par }{\PP \VS{25}“Ya kfukotaakwaru unu iphe-a l'ọ ha kpamu nta-a, unu l'iya nọkwadu.

\VS{26}Obenu lẹ Agbarike ono, bụ iya bụ Ume-dụ-Nsọ ono, Nna e-shi iya l'ẹka zitaru unu ono e-zikotawaru unu iphemiphe ọbule; nyatakwaruphu unu iphemiphe ọbule, ya kfuhawaru unu.


\par }{\PP \VS{27}“Ọ bụ ẹhu-agu bẹ ya aharu unu. Ọ kwa ẹhu-agu nk'iya bẹ ya anụ unu. Ẹ tọ kwa egbe ẹhu-agu, ndiphe anụje bẹ ya anụ unu. T'obu ba awakwa unu awawa; ọphu unu atsụkwa egvu.

\VS{28}Unu nụwaru teke ya sụru unu: ‘Lẹ ya alawaa; ọbu le ya a-byakfutakwaa unu ọdo.’ Ndẹge unu yeru iya obu; unu gẹga anọdu ete ẹswa lẹ ya alakfube Nna; kẹle Nna ono ka yẹbedua.

\VS{29}Nta-a bẹ ya tụkookwa iphemiphe ọbule dojashiaru unu malẹ teke oo-mede; k'ọphu bụ: teke o mederu t'unu kweta.

\VS{30}Ya te ekfuhekwaru unu okfu ogologo ọdo; kẹ l'onye ono, bụ iya bụ ishi, achị ndu mgboko-a ono abya-wa. Ọ bụ; ?bụ ngụnu b'o me iya.

\VS{31}Ndiphe mafụtaje lẹ ya yeru Nna obu. Ọ bụ iya kparu iphe ya anọduje eme iphemiphe ọbule ẹge o ziru iya ẹya.”

\par }{\PP Yo kfuebe ẹge ono; sụ ẹphe: “Ngwaa; unu gbeshi t'ẹphe lụfu l'ẹke-a.”




\par }\Chap{15}{\SH Jisọsu bụ ọkpobe oshi vayịnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jisọsu asụ ẹphe: “Ọ bụ yẹbedua, bụ ọkpobe oshi vayịnu ono. Nna iya abụru onye eletaje mgbo vayịnu ono ẹnya.

\VS{2}Iphe bụ ẹkali, kfụtaru iya l'ẹhu, ẹ-ta amịjedu nebyi bẹ ọokwafuje. Ẹkali ndu ọphu amịje nebyi bẹ ọokochaje akọcha; k'ọphu ọo-dụ mma; kafụaru amịmi.

\VS{3}Okfu ono, ya kfuru nụ unu ono bẹ mewaru unu; unu adụ-gewa mma.

\VS{4}Unu nọdu iya l'ẹhu; tẹ ya nọdukwaphu unu l'ẹhu. Ọ bụ ẹge ẹkali-oshi vayịnu ta amị-ghedu nebyi k'ẹka iya; ẹ-ba bụ l'ọ kfụtaru l'oshi vayịnu; bụkwaphu ẹge unu te eyeghedu nebyi; ẹ-ba bụ l'unu l'iya tụgbaberu bụru nanụ.


\par }{\PP \VS{5}“Ọo yẹbedua bụ oshi vayịnu ọbu; unubẹdua abụru ẹkali iya. Onye ọphu nọ yẹbedua l'ẹhu; ya anọdu onye ọbu l'ẹhu; onye ono bụ onye a-mị nebyi mịshikpoo ya ike; kẹ l'ẹ to nwekwa iphe unu a-dụ ike eme lẹ phuruphuru mẹ̀ yẹle unu 'abụdu nanụ. 
\VS{6}Iphe bụ onye ẹ-ta anọpyabedu iya l'ẹhu bẹ ee-tufa etufa l'ọ bụ ẹkali-oshi, a kwafụru akwafụ; yọ kpọo nkụ. Egbe ẹkali ọphu dụ ẹge ono b'aa-chịta chịru ye l'ọku; ọku ekepyashia ya.

\VS{7}Ọ -bụru l'unu anọpyabe iya l'ẹhu; okfu iya eburu unu eburu l'ẹhu b'ẹ to nwekwa iphe dụ unu mma, unu sụru t'e meeru unu, ẹ te emeduru unu.

\VS{8}Ọwaa bụ ẹge ee-shi koshi ọdu-biribiri kẹ Nna iya: mbụ t'unu mịa nebyi mịshikpoo ya ike; shi ẹge ono koshi l'unu bụ ndu etsoje ụzo iya.

\VS{9}Ọ bụ ẹge Nna yeru iya obu bụ ẹge ya yeru unu. Unu nọpyabelekwaphu l'obu ono, ya yeru unu ono.

\VS{10}Ọ -bụru l'unu eme iphemiphe ọbule, ya kfuru unu t'unu meje bẹ unu a-nọpyabekwaa lẹ n-yemobu nk'iya; mbụ ẹge ono, yẹbedua mekotaru iphe bụ iphe Nna iya sụru iya tẹ ya mee; nọpyabe lẹ n-yemobu kẹ Nna iya ono. 

\par }{\PP \VS{11}“Iphe-a l'ọ ha bẹ ya tụkookwa kfukotaru unu; k'ọphu ẹhu-ọtso-ẹna nk'iya a-bụru nk'unu; ọdo bụ t'ẹhu-ọtso-ẹna unu dzua edzudzu.

\VS{12}Ọwaa bụ iphe ya atụru unu ekemu iya; sụ: t'unu yeru ibe unu obu ẹge ya yeru unu obu.

\VS{13}Ẹ to nwekwa egbe obu ọdo, madzụ e-yeru ibe iya, ka ọwaa: lẹ madzụ gude kẹ okfu ẹhu ndu ọ̀nyà iya; swee ẹnya lẹ ndzụ iya; kweta anwụhu.

\VS{14}Unu bụgba ndu ọ̀nyà iya; mẹ unu emee iphemiphe ọbule, ya kfuru t'unu meje.

\VS{15}Ya te ekuhekwa unu ụnwu-ozi iya phẹ ọdo; lẹ nwozi ta amajẹkwa iphe nnajiufu iya eme. Obenu lẹ ya kuwaru unu ndu ọ̀nyà iya phẹ; okfu l'iphemiphe ọbule, ya nụtaru l'ọnu Nna iya bẹ ya mekotawaru t'unu maru.

\VS{16}Ẹ tọ bụkwa unubẹdua fọtaru iya. O gbe bụkwaru yẹbedua fọtaru unu dobe iche; k'ọphu unu a-dụ l'ọ bụ oshi-ọmi; mịa nebyi, a-nọ gbururu jeye. Ọo ya bụ; iphe bụ iphe unu shi iya l'ẹka sụ tẹ Nna nụ unu; bẹ ọo-nụ unu.

\VS{17}Ọwaa bụ ekemu, ya atụ anụ unu: unu yeru ibe unu obu.”


\par }{\SH Ọkpo-ashị kẹ ndiphe
\par }
{\PP \VS{18}“Ndu mgboko -kpọo unu ashị; unu nyatakwa l'ẹphe vuhaoduru ụzo kpọo yẹbedua ashị bẹ ẹphe kpọderu iya unu.

\VS{19}Ndẹge unu bụ ndu kẹ mgboko-a mẹ ndu mgboko eyekwarua unu obu; l'unu bụ ndu nk'ẹphe. Obenu lẹ ya fọtaru unu lẹ mgboko-a dobe iche; unu ta abụhe nk'ẹphe. Ọo ya meru iphe ẹphe kpọru unu ashị.

\VS{20}Unu nyatakwa okfu ono, ya kfuru unu ono: ‘Lẹ nwozi ta akajẹkwa nnajiufu iya.’ Ọ bụ ẹge ẹphe kparu yẹbedua ẹhu bụ ẹge ẹphe a-kpa unu. Ọ -bụru l'ẹphe te medu iphe ya kfuru bẹ ẹphe te emekwa iphe unu ekfu.

\VS{21}Obenu l'iphe ono l'ọ ha bẹ ẹphe a-tụko emekota unu; okfu l'unu bụ nk'iya; ẹphe ta ma onye ono, ya shi l'ẹka bya ono.

\VS{22}Ndẹge ọ -bụru lẹ ya ta byaru bya ekfuaru ẹphe okfu; m'ẹ tọ ga abụkwa ẹphe ome iphe dụ ẹji. Obenu lẹ nta-a, ya byawaru-wa b'ẹ tọ dụhekwa iphe ẹphe e-gude gọfu kẹ iphe dụ ẹji, ẹphe meru.

\VS{23}Iphe bụ onye ya dụ ashị bẹ Nna yẹbe Jisọsu dụkwaphu ashị.

\VS{24}Ndẹge ọ -bụru lẹ ya ta nọdudu ẹphe l'ifu mekota iphe ono, ẹ-ta dụdu onye ọdo, a-dụ ike mee ya ono; m'ẹ tọ ga abụkwa ẹphe ome iphe dụ ẹji. Obenu lẹ nta-a bẹ ẹphe gude ẹnya ẹphe phụkota iphemiphe ọbule ono, ya meshiru ono; kpọo ya ashị; kpọkwaaphu Nna iya ashị.

\VS{25}Iphe ono vụru ẹge e deru iya l'ẹkwo ekemu: ‘L'ẹphe kpọru iya ashị; l'ẹ-ba dụ iphe, ya meru ẹphe.’


\par }{\PP \VS{26}“Ya e-shi Nna iya l'ẹka zia Agbarike ono; yọ lakfuta unu. Agbarike ono bẹ bụ Ume-dụ-Nsọ, bụ iya bụ Ume ire-lanụ ọphu shi Nna iya l'ẹka. Ọ -byalẹphu; yo kfua okfu ẹhu yẹbe Jisọsu yeru unu.

\VS{27}Unubẹdua l'onwunu bụfukwaaphu ndu a-nọdu ekfu iphe unu gude ẹnya unu phụa lẹ kẹ yẹbe Jisọsu; okfu lẹ ya l'unu shikpelephu lẹ mbụlembu nọduta.




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}“Ya kfushikotaakwaru unu iphe-a; k'ọphu ẹ te emedu unu t'unu shiswee ụzo.

\VS{2}Ndu Ju e-bufukwa unu t'unu ba abatajẹhe l'ụlo-ndzuko ẹphe. Teke ọbu abyaakwa; teke bụ: onye gbujeru unu; yọo rịnu lẹ ya ejeru Nchileke ozi.

\VS{3}Iphe, kparu iphe ẹphe a-nọdu eme iya ẹge ono bụ l'ẹphe ta madu Nna; ẹphe ta ma yẹbedua, bụ Jisọsu.

\VS{4}Ọle ya tụkookwa iphe-a l'ọ ha kfuaru unu; k'ọphu bụ: teke ono -rulephu; unu anyatajẹ lẹ ya kfuhawaru iya unu.”

\par }{\SH Ozi, Ume-dụ-Nsọ ejeje
\par }
{\PP “Iphe-a bẹ ya te kfuhaakwaru unu l'ọdungu; okfu lẹ ya nọkwadua swiru unu.

\VS{5}Nta-a bẹ ya alakfuwa onye ono, bụ iya ziru iya tẹ ya bya ono. Obenu l'ẹ tọ dụdu l'unu ha onye ajịjekpoo ya ẹke ya ala.

\VS{6}Yo gbe bụru lẹ ya kfuru unu iphe-a l'ọ ha bẹ ẹhu gbe rụ-shihu unu.

\VS{7}Ọle tẹ ya mekwaa ya t'o doo unu ẹnya; l'o gbe kakwaru unu mma lẹ ya laru. L'ọ -bụru lẹ ya ta aladu bẹ Agbarike ono ta abyakfutakwa unu. Obenu lẹ ya -lalẹphu ẹke ono bẹ ya e-zi iya t'ọ byakfuta unu.

\VS{8}Ọ -byalẹphu bẹ oo-koshi ndiphe l'ẹ tọ bụdu iphe ẹphe arị l'iphe dụ ẹji bụ; b'ọ bụ; koshi ẹphe l'ẹ tọ bụdu iphe ẹphe rịru l'ọ bụ; mbụ odobe-ẹka-ndoo; b'ọ bụ; koshikwaphu ẹphe l'ẹ tọ bụdu iphe ẹphe rịru l'ikpe Nchileke bụ; b'ọ bụ. Yo shi ẹge ono koshi ẹphe l'ikpe nmaru ẹphe.

\VS{9}Oo-koshi ẹphe l'ẹphe meru iphe dụ ẹji; okfu l'ẹphe te woduru onwẹphe ye yẹbe Jisọsu l'ẹka;

\VS{10}koshi ẹphe iphe bụ odobe-ẹka-ndoo kẹ Nchileke; kẹ l'ọo lẹ ya doberu ẹka ndoo meru iphe ya alakfube Nna; unu ta abya l'aphụ iya ọdo.

\VS{11}Yo koshikwaphu ẹphe iphe ikpe Nchileke bụ; okfu l'onye ono, achị mgboko-a ono b'e kpewaru ikpe.


\par }{\PP \VS{12}“Okfu, ya gage ekfuru unu dụkpokwaa l'igwe. Ọlobu; ya -kfueberu iya unu; bẹ ọo-paaru unu l'igwe nta-a.

\VS{13}Teke Ume-dụ-Nsọ, bụ iya bụ Ume ire-lanụ ono byalẹruphu bẹ ọo-tụko iphe bụ ọkpobe okfu ono l'ọ ha kpọ-zikotaru unu ụzo iya; okfu l'ẹ tọ bụdu ike kẹ ẹka iya bẹ oo-gude ekfu. Ọ bụlephu iphe o gude nchị iya nụa bẹ oo-kfuje. Yo kfukwaaruphu unu iphe e-me nụ l'ụzo ifu.

\VS{14}Ọ bụ yẹbedua e-koshi unu ọdu-biribiri kẹ yẹbe Jisọsu; kẹ l'oo-wota iphe ọ nụru iya l'ọnu bya akọoru unu.

\VS{15}Iphemiphe ọbule, bụ kẹ Nna bụkota kẹ yẹbe Jisọsu. Ọo ya meru iphe ya sụru l'oo-wota iphe ọ nụru yẹbe Jisọsu l'ọnu bya akọoru unu.”


\par }{\SH Ndu raru ẹkwa; a-chị ọchi
\par }
{\PP \VS{16}“O wuduoduru nwanshị; unu ta aphụhe iya. A -nọkwaphu nwanshị; unu aphụkwaa ya phụ ọdo.”


\par }{\PP \VS{17}Ndu etsoje ụzo iya aharu jịlahaa onwẹphe: “?Bụ egbe okfu ngụnu bẹ ookfuru ẹphe ẹge ọwaa? O gbe sụ: ‘L'o wuduoduru nwanshị; unu ta aphụhe iya. A -nọkwaaphu nwanshị; unu aphụkwaa ya phụ ọdo;’ byakwaphu bya asụ: ‘Ya alakfube Nna.’ ”

\VS{18}Ẹphe asụ: “?Bụkpohunua ole bụ kẹ: ‘L'o wuduoduru nwanshị?’ Ẹphe ta makwa iphe ookfu.”


\par }{\PP \VS{19}Jisọsu amaru l'ẹphe abya iya ọji ajị; jị ẹphe: “?Unu ajị onwunu kẹ iphe-a, ya shi kfua: ‘L'o wuduoduru nwanshị; unu ta phụhe iya. A -nọkwaaphu nwanshị; unu aphụkwaa ya phụ ọdo’?

\VS{20}Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'unu a-ra ẹkwa; gụa aphụ. Ọle ndiphe bẹ ẹhu a-nọdu atsọ ẹna. Unu a-tsọ aphụ; ọbu l'aphụ unu ono a-ghọkwaru unu ọnu-ọchi.

\VS{21}Ọ bụ teke ime eme nwanyi bẹ ọonoduje ahụ iya ọku; okfu lẹ teke oo-je iphe-ẹhuka nk'iya ruwaru. Obenu lẹ teke ọ mụfutaleruphu nwata ọbu; nwanyi ono azahashịa iphe-ẹhuka ono, shi swiru iya nụ ono; telahaa ẹswa lẹ ya edobe akọ lẹ mgboko-a.

\VS{22}Ọ kwaphu ẹge ọ dụ unu ndono: nta-a bẹ unu nọ l'aphụ. Obenu l'ujiku lanụ bẹ yẹle unu a-phụkwaa ọdo. Teke ono bẹ unu a-mụ ọnu-ọchi; to nwe onye a-nafụkwadu unu ẹhu-ọtso-ẹna unu.


\par }{\PP \VS{23}“O -rulephu teke ono b'ẹ tọ dụhekwa iphe unu ajị iya ajị iya. Kamẹnu; tẹ ya karu unu: l'iphe bụ iphe unu shi l'ẹka iya sụ tẹ Nna nụ unu; bẹ ọo-nụ unu.

\VS{24}Ẹ tọ dụbukwaa iphe unu shi iya l'ẹka sụ t'a nụ unu byeyekwaa nta-a. Unu kfuru Nchileke t'ọ nụ unu iphe mkpa iya dụru unu; ọo-nụ iya unu. Ọo ya bụ k'ọphu ẹhu-ọtso-ẹna unu e-dzu edzudzu.”


\par }{\SH Jisọsu meekwaru mgboko eriri
\par }
{\PP \VS{25}“Ya gudewa ẹtu-okfu ẹtu-okfu kfuaru unu iphe-a. Ooruakwa teke ya te egudehedu ẹtu ekfuru unu okfu; mbụ ya atọgbojeru unu okfu kẹ Nna iya ono t'ọ daburu ifu.

\VS{26}O -rulephu teke ono bẹ unu ee-gude ẹpha iya; sụ tẹ Nna nụ unu iphe, mkpa iya dụru unu. Ya ta sụkwa lẹ ya e-gude k'okfu ẹhu unu kfuru yeru iya.

\VS{27}Ishi iya bụ lẹ Nna l'onwiya yeru unu obu; okfu l'unu yeru yẹbedua obu bya ekweta lẹ ya shi l'ẹke Nchileke nọ bya.

\VS{28}Ya shi l'ẹke Nna nọ byatashia lẹ mgboko-a. Nta-a bẹ ya ahawa mgboko-a alakfube Nna.”


\par }{\PP \VS{29}Tọ dụ iya bụ; ndu etsoje ụzo iya asụ: “Aa-o! Mgbẹ nta-a b'ị tụko-wa iphemiphe ọbule tọwashiaru ẹphe atọwashi; ẹ ti kfuhedu iya l'ẹtu ẹtu ẹge iikfuje.

\VS{30}Nta-a bẹ ẹphe maru l'ị makọtaru iphemiphe ọbule. Ẹ tọ gbahẹkwa kẹ t'o nweru onye a-bya ajịde ngu njịkponu. L'ọo ya meru iphe ẹphe kwetaru l'i shi l'ẹke Nchileke nọ bya.”


\par }{\PP \VS{31}Jisọsu ajị ẹphe: “?Unu kwetawaru nta-a?

\VS{32}Teke ọbu abyaakwa; mbụ l'o ruakwaru eruru teke aa-chịkashi unu nanụ nanụ; onyenọnu alaa nk'iya; unu ahaa ya. Obenu lẹ ya ta anọdukwa nkịnyi iya; kẹle Nna nọ swiru iya.

\VS{33}Ya kfuakwaru unu iphe-a; k'ọphu ẹhu a-dụ unu agu; mẹ unu l'iya -tụgbabe bụru nanụ. Unu e-jekwa iphe-ẹhuka lẹ mgboko-a; ọlobu t'unu nwekwaru iya obu. Ya meekwaru mgboko-a eriri; tụru okokooko kpua ya.”




\par }\Chap{17}{\SH Jisọsu ekfu anụ Nchileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jisọsu ekfugelephu okfu ono; bya apalia ifu imeli; ele ẹnya l'igweli; sụ: “Nna; teke ọbu ruakwaru. Menua tẹ ndiphe phụ ọdu-biribiri kẹ Nwatibe ngu; k'ọphu Nwatibe ngu ono e-mekwaphu tẹ ndiphe phụ ọdu-biribiri nke ngu.

\VS{2}Ọ bụ nggu nụru iya ike; ya kakọta iphe bụ madzụ kpamukpamu; k'ọphu ọo-nụje ndu ono, i yeru iya l'ẹka ono ndzụ gbururu jeye.

\VS{3}Ndzụ gbururu jeye ọbu abụru t'ẹphe maru ngu; mbụ nggụbe onye, bụ nggu nwẹnkinyi ngu bụ ọkpobe Nchileke kpụ. Ẹphe amakwarụphu Jisọsu Kuráyisutu, bụ iya bụ onye ono, bụ nggu ziru iya t'ọ bya ono.

\VS{4}Ya nọokwa lẹ mgboko-a; koshi ndiphe ọdu-biribiri nke ngu; keshinu ya jedzuwaru ozi, ị sụru tẹ ya bya ejee ejedzu.

\VS{5}Nna; menua tẹ ya nọdu l'ọdu-biribiri ono, ya shihawa nọdu l'ifu ngu ono nta-a; mbụ l'ọdu-biribiri, nggu l'iya shiru lẹ mgboko ta dụbedua nọduta.


\par }{\PP \VS{6}“Ya meekwaru ndu ono, ị fọtaru lẹ mgboko-a ye iya l'ẹka ono t'ẹphe maru ngu. Ọ bụ nggụbedua nwehawa ẹphe. Yọ bụru nggu yeru iya ẹphe l'ẹka. Ẹphe mekotaakwaru okfu ngu.

\VS{7}Nta-a bẹ ẹphe mawaru l'iphemiphe ọbule, ị nụru iya shi ngu l'ẹka;

\VS{8}okfu lẹ ya ziwaru ẹphe ozi ono, i ziru iya ono. Ẹphe anatawa iya; makwaruphu l'ọo ire-lanụ; l'ọ bụ l'ẹke ị nọ bẹ ya shi bya; bya ekwetakwaphu l'ọo nggu ziru iya tẹ ya bya.


\par }{\PP \VS{9}“Ya ekfu anụ ngu l'okfu ẹhu ẹphe. Ẹ tọ bụkwa ndiphe bẹ ya ekfu anụ ngu l'okfu ẹhu ẹphe. Ọ kwa ndu ono, i yeru iya l'ẹka ono bẹ ya ekfu nk'ẹphe; okfu l'ẹphe bụ nke ngu.

\VS{10}Iphe bụ iphe bụ nk'iya bụkwaphu nke ngu. Iphe bụ iphe ọphu bụ nke ngu abụru nk'iya. Ọ kwa ẹphe ekoshi ọdu-biribiri nk'iya.

\VS{11}Lekwa lẹ nta-a bẹ ya alakfutaakwa ngu. Ya ta anọhekwa lẹ mgboko; ọbu l'ẹphebedua nọkwadua lẹ mgboko. Nna, dụ nsọ; gude ike ono, nọ l'ẹpha ngu ono kwakọbe ẹphe; mbụ ẹpha ngu ono, ị nụru iya ono; k'ọphu ẹphe a-bụru nanụ ẹge nggu l'iya bụ nanụ.

\VS{12}Teke ono, ya shi nọdu swiru ẹphe ono bụkwa ike, nọ l'ẹpha ngu ono, ị nụru iya ono bẹ ya shi gude kwakọbe ẹphe. Ya cheekwaru ẹphe; tọ dụ m'ọ bụ onye lanụ, phuhuru ephuhu; a gụfukwa onye lanụ ọphu bụ onye ọphu kụru ọgu eyifu. Nkiya adụkwanu ẹge ono; k'ọphu iphe e deru l'ẹkwo okfu Nchileke e-rekota.

\VS{13}Obenu lẹ nta-a bẹ ya alakfutawa ngu. Iphe-a l'ọ ha bẹ ya tụkowa ekfushi nta-a, ya nọkwadua lẹ mgboko; k'ọphu ẹphe e-nweru ẹhu-ọtso-ẹna nk'iya l'obu ẹphe; nweru iya t'o dzua ẹphe edzudzu l'ẹhu.

\VS{14}Ya kfuwaru ẹphe okfu, shi ngu l'ọnu; ndiphe akpọo ẹphe ashị; okfu l'ẹphe ta bụdu ndu kẹ mgboko ọwaa; ẹge yẹbedua l'onwiya ta bụdu kẹ mgboko.

\VS{15}Ya te ekfukwa anụ ngu t'i wofu ẹphe lẹ mgboko; gbahaa t'ị kwakọbe ẹphe; t'ẹphe ba adalahụbua l'ẹka ẹjo Onye ono; mbụ Obutuswe.

\VS{16}Ọ bụkwaphu ẹge yẹbedua ta bụdu onye kẹ mgboko ọwaa bụ ẹge ẹphebedua ta bụdu ndu kẹ mgboko ọwaa.

\VS{17}Okfu ngu bụ ọkpobe okfu; gudenu ọkpobe okfu nke ngu ono mee ẹphe t'ẹphe bụru nke ngu.

\VS{18}Ọ bụkwaphu ẹge i ziru iya tẹ ya bya lẹ mgboko bụ ẹge ya ezikwaphu ẹphe t'ẹphe je lẹ mgboko.

\VS{19}Ọ kwa l'okfu ẹhu ẹphe; bẹ ya gude onwiya chịa ẹja; ẹge ee-shi t'ẹphebedua bụru ndu nke ngu ọgbodo abụru.


\par }{\PP \VS{20}“Ẹ tọ bụkwa l'okfu ẹhu ndu ọwaa nkịnyi ẹphe; bẹ ya ekfu anụ ngu. Ya ekfukwaphu anụ ngu l'okfu ẹhu iphe bụ ndu, nụru ozi-ọma ono, ẹphe ezi ono; woru onwẹphe ye yẹbedua l'ẹka.

\VS{21}Ya ekfukwaphu anụ ngu t'i mee t'ẹphe bụru nanụ l'ẹphe ha. Nna; t'ọ bụleruphu ẹge nggụbedua, bụ Nna nọ iya l'ẹhu; yẹbedua anọdu ngu l'ẹhu bụ ẹge ẹphe a-nọdu ayi l'ẹhu bụru nanụ; k'ọphu ndiphe e-kweta l'ọ bụ nggu ziru iya tẹ ya bya.

\VS{22}Ọdu-biribiri ono, ị nụru iya ono bẹ ya wookwaruphu ye ẹphe l'ẹka; k'ọphu ẹphe a-bụru nanụ ẹge nggu l'iya bụ nanụ.

\VS{23}Ya -nọdu ẹphe l'ime; nggụbedua anọdu iya l'ime; ọo ya bụ; ẹphe a-bụ-gheeru nanụ ọgbodo abụru; k'ọphu ndiphe a-ma l'ọo nggu ziru iya; makwaruphu l'ọ bụ ẹge i yeru iya obu bụ ẹge i yeru ẹphe.


\par }{\PP \VS{24}“Nna; i wowaru ẹphe ye iya l'ẹka. Iphe ya ekfu abụru t'ọ bụru ẹke ya nọ bẹ ẹphe a-nọkwaphu. Ọo ya bụ k'ọphu ẹphe e-gude ẹnya ẹphe phụ ọdu-biribiri nk'iya; mbụ ọdu-biribiri, ị nụru iya; okfu l'i yeru iya obu b'e kederu mgboko.

\VS{25}Nggụbe Nna, bụ onye doberu ẹka ndoo; ndiphe ta makwa ngu. Obenu lẹ yẹbedua makwaru ngu-a; ndu-a amaakwaru l'ọo nggu ziru iya tẹ ya bya.

\VS{26}Ya mewaru; ẹphe amaru ngu. Ya e-mekwaphu t'ẹphe magheeru ngu amaghe; k'ọphu obu ono, i yeru iya ono a-nọdu ẹphe l'ẹhu; yẹbedua anọdukwaphu ẹphe l'ẹhu.”




\par }\Chap{18}{\PP \VerseOne{1}Jisọsu ekfuebetsua nụ Nchileke yẹle ndu etsoje ụzo iya ayịru tụgbua je adafụ azụ nwa nggele Kídirọnu. Yo nweru mgbabu, nọ l'azụ nggele ono azụ iya ọphu. Jisọsu yẹle ndu etsoje ụzo iya awụba lẹ mgbabu ono.

\VS{2}Júdasu, bụ iya bụ onye ọbu, e-deru iya ye ọbu bẹ mahaakwaruphu ẹke ono; kẹle Jisọsu yẹle ndu etsoje ụzo iya edzukojehawa l'ẹke ono tekenteke.


\par }{\SH Aakpụta Jisọsu
\par }
{\R (Mát 26:47-56; Mak 14:43-50; Luk 22:47-53)

\par }{\PP \VS{3}Tọ dụ iya bụ; Júdasu egbeshi byatashia ẹke ono. Ndu ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu Fárisii eyeru iya ndu sọja ndu Rómu; bya eyeru iya ndu nche eze-ụlo Nchileke; ẹphe l'iya atụko yịru. Ẹphe achịgbaaru urọku; chịru itsu-ọku; mẹ ngwa-ọgu gude abya.

\VS{4}Jisọsu amahawaru iphe abya iya ememe; gbeshi jeshia ẹphe ndzuta; je ajị ẹphe: “?Bụ onye bẹ unu achọ?”


\par }{\PP \VS{5}Ẹphe asụ iya: “L'ọ bụ Jisọsu; ọphu Názarẹtu.”

\par }{\PP Jisọsu asụ ẹphe: “L'ọ kwa yẹbedua bụ iya.”

\par }{\PP Júdasu, bụ iya bụ onye ọbu, e-deru iya ye ọbu bẹ ẹphe l'iya vudokwaa l'ẹke ono.

\VS{6}Teke ono, Jisọsu sụleruphu ẹphe: “L'ọ kwa yẹbedua bụ iya ono” bẹ ẹphe tsọru nyịkunyiku laa azụ; je adashịa l'alị.

\VS{7}Yọ jị ẹphe ọdo: “?Bụ onye bẹ unu achọ?”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya: “L'ọ bụ Jisọsu; ọphu Názarẹtu.”


\par }{\PP \VS{8}Jisọsu asụ ẹphe: “Ya sụru unu l'ọo yẹbedua bụ iya. Ọ -bụru l'ọo ya bẹ unu achọ; ọo ya bụ tẹ ndu ọwaa tụgbunua lashia.”

\VS{9}Ono abụru k'ọphu okfu, shi iya l'ọnu e-rekota, o kfuru; sụ: “Nna; ẹ tọ dụkwa m'ọ bụ onye lanụ, phuhuru nụ lẹ ndu ono, i yeru iya l'ẹka ono.”


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; Sáyịmonu Pyita eturu mma. Yọ mịa mma ono; gbua ohu eze onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja; kwata iya nchị ẹka-ụtara. Ẹpha ohu ono bụ Málukọsu.

\VS{11}Jisọsu asụ Pyita: “Mịru mma ngu ye l'ọbo. ?Ịiri lẹ ya ta angụ-ghedu iphe-angụngu, nọ l'okoro iphe-ẹhuka ono, Nna iya nụru iya ono?”


\par }{\SH Aakpụ Jisọsu akpukfu Ánasu
\par }
{\PP \VS{12}Ya ndono; ndu sọja ono; mẹ onye ishi ẹphe; mẹ ndu nche ndu Ju egude Jisọsu; woru iya kee.

\VS{13}Ẹphe evuru ụzo kpụta iya kpukfube Ánasu. Ánasu bụ iya bụ nna nyee Káyafasu. Yọ bụkwanuru Káyafasu bụ eze onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja k'afa onanu.

\VS{14}Ọ bụkwaphu Káyafasu ọwaa bụ onye ono, kfujeru ndu Ju l'ọ ka mma t'onye lanụ nwụ-chiaru ọha ọnwu ono.


\par }{\SH Pyita agọ; lẹ ya ta madu Jisọsu
\par }
{\R (Mát 26:69-70; Mak 14:66-68; Luk 22:55-57)

\par }{\PP \VS{15}Sáyịmonu Pyita etsokwaphu Jisọsu; mẹkwaphu onye ọdo, yị lẹ ndu etsoje ụzo Jisọsu. Onye ono, etsoje ụzo Jisọsu ono bẹ eze onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja mahawaru. Ọo ya meru iphe o tsoru Jisọsu bahụ l'ụlo-ikpe l'ogbodufu eze onye ishi ndu ono, achịjeru Nchileke ẹja ono.

\VS{16}Pyita evudo l'ogbodufu l'ọnu-ụzo ụlo-ikpe ono. Onye ọphunanu, etsoje ụzo Jisọsu phụ etso iya bahụ l'ụlo-ikpe ono; bụ iya bụ onye ono, eze onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja mahawaru ono. Onye ono alụfuta je ekfuru nụ nwata mgbọko, bụ iya eche ọnu-ụzo ono nche. Yọ haa ya; yo duta Pyita dubata.

\VS{17}Nwata mgbọko ono, eche ọnu-ụzo ono asụ Pyita: “?Tị yịdunua lẹ ndu etsoje nwoke-wa, e guderu-wa?”

\par }{\PP Pyita asụ iya: “Tụswekwa; ẹ tọ kwa iya.”


\par }{\PP \VS{18}Ndu eezije ozi; mẹ ndu nche egude icheku mekwawa ọku; vudo gbaa ya mgburumgburu; l'anya iya; kẹ l'oyi atsụkwa nụ. Pyita abya evudonyabe ẹphe l'ege ẹka l'ọku.


\par }{\SH Ánasu ajị Jisọsu ajị
\par }
{\R (Mát 26:59-66; Mak 14:55-64; Luk 22:66-71)

\par }{\PP \VS{19}Ya ndono; eze onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja abya ajị Jisọsu kẹ ndu etsoje ụzo iya; mẹ k'iphe ọonoduje ezi.

\VS{20}Jisọsu asụ iya: “Ya tụkowaru iphe ono l'ọ ha rawaru ndiphe tororo. Iphe ono, ya ziru ono l'ọ ha bẹ ya nọdu l'ụlo-ndzuko ndu Ju; mẹ l'eze-ụlo Nchileke, bụ ẹke ndu Ju edzukobeje zia. Ẹ tọ dụkwa iphe ya kfujeru l'edomi.

\VS{21}?Bụ kẹ ngụnu b'i gude ajị ya ajị? Jịnu ndu nụru iphe ya kfuru; l'ẹphe marua iphe ya kfuru ẹphe.”


\par }{\PP \VS{22}Jisọsu ekfulephu ẹge ono; onye lanụ lẹ ndu nche ono, vudonyabe iya nụ agbakpọwaphu onwiya byiaru iya ẹya l'ishi nchị; sụ iya: “?Ị marua l'ọo eze onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja bẹ ịigbakushi okfu ẹge ono?”


\par }{\PP \VS{23}Jisọsu asụ: “Ọ -bụru l'o nweru ẹjo okfu, ya kfuru; kfunuaru iya edzudzu ọha-a. Ọ -bụkwanuru l'iphe ya kfuru bụa ire-lanụ; ?nanụ ẹge e meru; nggu echi iya ẹka?”


\par }{\PP \VS{24}Jisọsu anọdukwaphu l'eri ono, e keru iya ono; Ánasu asụ t'a kpụ-jeru iya Káyafasu, bụ iya bụ eze onye ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja.


\par }{\SH Pyita atụ ẹgo ọdo; \newline  lẹ ya ta madụ Jisọsu
\par }
{\R (Mát 26:71-75; Mak 14:69-72; Luk 22:58-62)

\par }{\PP \VS{25}Sáyịmonu Pyita evudokwaphu l'iku ọku ono; l'ege ẹka l'ọku. A nọnyaa; ẹphe asụ iya: “?Tị yịdunua lẹ ndu etsoje ụzo nwoke-wa?”

\par }{\PP Pyita agọo; sụ: “Tụswekwa; ẹ tọ kwa iya.”


\par }{\PP \VS{26}Onye lanụ lẹ ndu ejeru eze onye ishi ndu ono, achịjeru Nchileke ẹja ono ozi, bụ abụbu nwoke ono, Pyita kwataru nchị ono ajị Pyita; sụ iya: “?Ya ta phụdunua nggu l'iya l'ime mgbabu phụ?”


\par }{\PP \VS{27}Pyita agọkwaaphu ọdo. Teke ono teke onophu; oke-ọku arawaphu ọra.


\par }{\SH Jisọsu nọ l'ifu Páyileti
\par }
{\R (Mát 27:1-2, 11-14; Mak 15:1-5; Luk 23:1-5)

\par }{\PP \VS{28}Ya ndono; ẹphe akpụfuta Jisọsu l'ụlo Káyafasu; kpụru iya jeshia l'ufu-eze gọvano, bụ onye Rómu; l'achị ẹke ono. Yọ bụleruphu oswi nchi-abọhu. Obenu lẹ ndu Ju te kwedu ọbahu l'ufu-eze gọvano; l'ẹke ẹphe eme t'ẹphe ba tụru nsọ; k'ọphu ẹphe a-yịru lẹ ndu e-ri iphe Ajị Esweta ono.

\VS{29}Ya ndono; Páyileti alụfuta; jekfushia ẹphe l'etezi je ajị ẹphe: “?Bụ ngụnu bụ iphe unu sụru lẹ nwoke-a meru?”


\par }{\PP \VS{30}Ẹphe asụ iya: “L'ẹphe ta ga kpụtakwaru ngu nwoke-a; ndẹge ẹ to nweru ẹjo iphe o meru.”


\par }{\PP \VS{31}Páyileti asụ ẹphe: “Unu kpụta iya unubẹdua je ekpee ya ikpe ẹge unu ekpeje l'ome-l'alị unu.”

\par }{\PP Ndu Ju asụ iya: “M'a tụkwaru ẹphe ekemu t'ẹphe ba akfugbujeshi madzụ.”

\VS{32}Iphe ono abụru k'ọphu iphe Jisọsu kfuru erekota; bụ iya bụ iphe ono, o kfuru; gude kaa egbe anwụhu, ya a-nwụhu ono.


\par }{\PP \VS{33}Páyileti abya abahụ l'ụlo-ikpe ono ọdo; bya ekua Jisọsu; sụ iya: “?Bụ nggụbedua bụ Eze ndu Ju?”


\par }{\PP \VS{34}Jisọsu ajị iya: “?Bụ nggụbedua tụtaru ọtu-ọma ajị iya ajị ono; tọo ndu ọdo kọru ngu l'ọo iphe ya kfuru ndono?”


\par }{\PP \VS{35}Páyileti asụ iya: “?Ya bụ onye Ju? ?Tọ bụdu ndu alị ngu; mẹ ndu ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja bẹ kpụru ngu bya anụ iya? ?Bụ ngụnu b'i meru?”


\par }{\PP \VS{36}Jisọsu asụ iya: “Abụbu, ya bụ eze te shikwa lẹ mgboko-a. Ndẹge abụbu, ya bụ eze shi lẹ mgboko-a; mẹ ndu etsoje ụzo iya awọta ọgu; k'ọphu ẹ ta ga akpụduru iya nụ ndu Ju. Obenu l'abụbu, ya bụ eze te shidu lẹ mgboko-a.”


\par }{\PP \VS{37}Páyileti asụ iya: “Ha! ?Bụ iya bụ l'ị bụ eze tọo?”

\par }{\PP Jisọsu asụ iya: “Ọ kwa nggu b'o shi ọnu. Ọ kwa tẹ ya bụru eze b'e gude mụa ya; bụru iya bẹ ya gude bya mgboko; k'ọphu ya e-koshi ndiphe iphe bụ ọkpobe okfu. Iphe bụ ndu etso ọkpobe okfu ono anọduje anụ olu iya.”


\par }{\PP \VS{38}Páyileti ajị iya: “?Bụkpo ngụnu bụ ọkpobe okfu?”

\par }{\SH Eekpe Jisọsu nkfugbu
\par }
{\R (Mát 27:15-31; Mak 15:6-20; Luk 23:13-25)

\par }{\PP Ya ndono; Páyileti ekfuebe ẹge ono; lụfushia etezi je asụ ndu Ju ono ọdo: “L'ẹ tọ dụkwa ẹjo iphe, ya phụru, o meru.

\VS{39}Obenu; keshinu ome-l'alị unu bụ tẹ ya tụfujeru unu onye mkpọro lanụ t'ọ laa; m'a gbadẹlephu Ajị Esweta; ?ọ dụ unu tẹ ya haaru unu Eze ndu Ju?”


\par }{\PP \VS{40}Ẹphe aswọ-lihu; sụ: “Waawa. Ẹ tọ bụdu onye ọwaa; ọ bụ Barábasu b'ịi-haru ẹphe t'ọ la!” Barábasu ọbu, ẹphe sụru t'a haaru ẹphe ọbu; bụkwa onye anajẹ nfụ.




\par }\Chap{19}{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Páyileti abya akpụta Jisọsu; sụ t'e chia ya ẹchachi.

\VS{2}Ndu sọja egude ogvu kpaa okpu-eze; kpube iya l'ishi; bya achịta uwe-nlọkpuru, eke uswuswe yee ya.

\VS{3}Ẹphe abyakfuta iya l'ekfushi: “Ẹphe ekele ngu-o; nggụbe Eze ndu Ju!” Ẹphe echikwa iya phụ ẹka.


\par }{\PP \VS{4}Páyileti alụfutakwaphu ọdo bya asụ ẹphe: “Unu lekwa lẹ ya a-kpụfutakwaru unu nwoke-wa; t'unu maru l'ẹ tọ dụdu ẹjo iphe ya phụru, o meru.”

\VS{5}Ya ndono; Jisọsu alụfutashia; kpuru okpu-eze ono, e gude ogvu kpaa ono; yekwaaphu uwe-nlọkpuru uswuswe ono. Páyileti asụ ẹphe: “Unu lekwa nwoke ọbu ndọ-ọ.”


\par }{\PP \VS{6}Ndu ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu nche aphụ l'iya phụ; chishia mkpu; sụ: “Kpọpyabe iya l'oshi-osweru! Kpọpyabe iya l'oshi-osweru!”

\par }{\PP Páyileti asụ ẹphe: “Unubẹdua; unu kpụta iya je akpọpyabe iya l'oshi-osweru. Lẹ yẹbedua ta dụkwa ẹjo iphe ya phụru, o meru.”


\par }{\PP \VS{7}Ndu Ju asụ iya: “Lẹ keshinu o gude ọnu iya sụ l'ọo ya bụ Nwatibe Nchileke ọbu; bụkwa t'a kfugbua ya; l'ọ kwa ẹge ekemu ẹphe kfuru ndono.”


\par }{\PP \VS{8}Páyileti anụebe iphe shi ẹphe l'ọnu; kafụaru ọtsu egvu.

\VS{9}Yọ bya abahụshia ọdo l'eze-ụlo ono; bya ajị Jisọsu: “?Ị bụnua onye awe?”

\par }{\PP Jisọsu te yeru iya ọnu.

\VS{10}Yọ sụ iya: “?Tii yeduru iya ọnu? ?O doru ngu-a ẹnya l'ọo yẹbedua bẹ oore l'ọnu iya? Ya -sụ t'a ha ngu; a haa ngu. Ya -sụ t'a kfugbua ngu; a kpọpyabe ngu l'oshi-osweru.”


\par }{\PP \VS{11}Jisọsu asụ iya: “Ẹ tị gage nwekwa egbe ike onanu l'ẹke ya nọ; ndẹge ẹ tọ bụru lẹ Nchileke, bu l'imigwe nụru ngu iya. Ọo ya bụ l'iphe dụ ẹji k'onye ono, deru iya ye ngu l'ẹka ono bẹ kakwa nke ngu nshinu.”


\par }{\PP \VS{12}Páyileti anụlephu okfu ono; chọde ụzo, ya e-shi haa ya t'ọ laa. Obenu lẹ ndu Ju ono chiru mkpu; sụ iya: “I -haa nwoke-a t'ọ laa; a maru l'ẹ ti tsohekwa lẹ ndu k'eze, bụ Síza!”


\par }{\PP \VS{13}Páyileti anụtsulephu iphe ono l'ọ ha; dufuta Jisọsu etezi; bya adụgaru l'aba-ikpe, nọ l'ẹke ọbu, eekuje: “Ọnuno Mkpuma.” Iphe eekuje iya l'okfu Híburu bụ Gábata.

\VS{14}Yo rudelephu l'ẹnyanwu-ogvuru-l'ishi lẹ mbọku nchi-abọhu a-bụru mbọku ọbahu lẹ Ajị Esweta ono; Páyileti asụ ndu Ju: “Unu lekwa eze unu.”


\par }{\PP \VS{15}Ẹphe echishia: “Kfugbua ya! Kfugbua ya! Kpọpyabe iya l'oshi-osweru!”

\par }{\PP Páyileti ajị ẹphe: “?Unu ekfu tẹ ya kpọpyabe eze unu l'oshi-osweru tọo?”

\par }{\PP Ndu ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja asụ iya: “Ẹphe te nwekwa eze ọdo; a gụfu eze, bụ Síza.”


\par }{\PP \VS{16}Ya ndono; Páyileti akpụru Jisọsu nụ ndu sọja t'ẹphe je akpọpyabe iya l'oshi-osweru.


\par }{\SH Aakpọpyabe Jisọsu \newline  l'oshi-osweru
\par }
{\R (Mát 27:32-44; Mak 15:21-32; Luk 23:26-43)

\par }{\PP \VS{17}Tọ dụ iya bụ; ẹphe akpụta Jisọsu; ẹphe l'iya ayịru tụgbua. Yọ bụru iya vu oshi-osweru iya; vua ya jeye l'ẹke ọbu, eekuje Okpokoro Ishi. Iphe eekuje ẹke ono l'okfu Híburu bụ Gọlugóta.

\VS{18}Yọ bụru l'ẹke ono bẹ ẹphe kpọpyaberu iya l'oshi-osweru. Ẹphe kpọpyabekwaruphu unwoke labụ ọdo l'ẹke ono: onye lanụ l'ẹka iya ọwaa; onye ọphu l'ẹka iya ọphu. Jisọsu anọdu ẹphe l'echilabu.

\VS{19}Páyileti abya edee iphe kfube l'oshi-osweru ono. Iphe, o deru bụ: “JISỌSU; ONYE NÁZARẸTU; EZE NDU JU.”

\VS{20}Igweligwe ndu Ju agụa iphe ono, Páyileti deru kfube l'oshi-osweru ono; kẹ l'ẹke ono, a kpọpyaberu Jisọsu ono te tedu ẹnya lẹ mkpụkpu ono. Iphe ono, e deru ono b'e deru l'okfu Híburu; mẹ l'okfu Látinu; mẹ l'okfu Giríku.

\VS{21}Ya ndono; ndu ishi ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu Ju eje asụ Páyileti: “T'ẹ b'o deshi l'ọ bụ ‘Eze ndu Ju.’ T'o dechia ‘Lẹ nwoke-a sụru l'ọo yẹbedua bụ Eze ndu Ju.’ ”


\par }{\PP \VS{22}Páyileti asụ ẹphe: “L'iphe ya deru bẹ ya deekwaru.”


\par }{\PP \VS{23}Ndu sọja ono akpọpyabetsua Jisọsu l'oshi-osweru ono; bya achịta uwe iya; kee ya ụzo ẹno. Onyenọnu lẹ ndu sọja ono ahata ụzo lanụ. Ẹphe abya achịtakwaphu uwe ime ẹhu iya. Ono, bụ uwe ime ẹhu ono b'e shi l'imeli kpaa mkpalanụ ẹge ono jeye l'ụzo alị. Ẹ to nwedu ẹke a gbagbabẹru iya agbagbabe m'ọo ẹkalanu.

\VS{24}Ndu sọja ono asụ ibe ẹphe: “T'ẹphe ba alakakwa iya alaka; t'ẹphe tuchia ya ẹnwa; maru onye ọo-laru.”\FTNT{*}{{\FR 19:24 }{\FR{19:24
}}{\XT{Egvu 22:18}}{\FT{.}}} Iphe ono abụru k'ọphu iphe e deru l'ẹkwo okfu Nchileke e-ree, e deru; sụ:

\par }{\Q “L'ẹphe kekashiru uwe iya l'ime onwẹphe.

\par }{\QB Ọphube iphe ya eyeje l'ime ẹhu;

\par }{\QB bẹ ẹphe tụru ẹnwa;

\par }{\QB t'ẹphe maru onye a-chịta iya nụ.”

\par }{\MM Ọ bụ iphe ndu sọja ono meru ndono.


\par }{\PP \VS{25}Ndu vudonyabe oshi-osweru Jisọsu ono teke ono bụ nne iya; mẹ nwunne nne iya kẹ nwanyi; mẹ Méri, bụ nyee Kulọ́pasu; mẹ Méri kẹ Mágudala.

\VS{26}Jisọsu aphụlephu nne iya; mẹ onye ono, etsoje ụzo iya, o yeru obu ono ẹke ẹphe vudonyabe ẹke ono; sụ iya: “Nwanyi; lekwa nwatibe ngu kẹ nwoke.”


\par }{\PP \VS{27}Yọ sụkwaphu onye ono, etsoje ụzo iya ono: “Lekwa nne ngu.” Shitakpelephu mbọku ono; onye ono, etsoje ụzo Jisọsu ono eduta Méri lashia nk'iya yẹle iya eje eburu.


\par }{\SH Anwụhu Jisọsu
\par }
{\R (Mát 27:45-56; Mak 15:33-41; Luk 23:44-49)

\par }{\PP \VS{28}Onanu emeebetsua; Jisọsu amaru l'iphemiphe ọbule gvụkotawaru; yọ sụ: “Lẹ mini agụ iya.” Iphe ono abụkwaruphu k'ọphu iphe e deru l'ẹkwo okfu Nchileke e-rekota ẹge e deru iya.


\par }{\PP \VS{29}Yo nweru ite, sụru l'ẹke ono, mẹe vayịnu, shihuru ụka jiru iya ejiji. Ẹphe ewota ẹgwo-ncha tsẹe lẹ mẹe ono, shihuru ụka ono; bya ewota iya tsebe l'ọnunu ẹkali-oshi isopu; machịaru iya t'o rua ya l'ọnu.\FTNT{†}{{\FR 19:29 }{\FR{19:29
}}{\XT{Egvu 69:21; Mát 27:48; Mak 15:36; Luk 19:28-29}}{\FT{.}}}

\VS{30}Jisọsu angụtalephu mẹe ono, shihuru ụka ono; sụ: “Ọ gvụwaru!”

\par }{\PP Yọ tụa ishi kpokongu; tubua ume.


\par }{\SH Aanmafu Jisọsu mgberemẹku
\par }
{\PP \VS{31}E meebetsua; ndu Ju arọo Páyileti t'ẹphe je akụ-kwoshia ndu ono, a kpọpyaberu l'oshi-osweru ono ọkpa; ẹge aa-patsushi ẹphe; vufu. Iphe kparu iya nụ abụru lẹ mbọku ono bụ mbọku, nchi-abọhu iya a-bụru mbọku ọtu-ume; ẹphe emekwanu t'odzu ba akpọgbaaru l'oshi-osweru lẹ mbọku ọtu-ume; keshinu ọphu mbọku ọtu-ume onanu bụ mbọku ọtu-ume ọphu dụ iche l'ajị ẹphe ono.

\VS{32}Ya ndono; ndu sọja ono abya akụ-kwoshia onye k'ivuzọ ọkpa; kukwoshikwaaphu onye ọphu; bụ iya bụ ndu ono, a tụkoru ẹphe lẹ Jisọsu kpọpyabe l'oshi-osweru ono.

\VS{33}Ẹphe erua ẹke Jisọsu nọ; phụa l'o gbe nwụhuhawaru. Ẹphe ahaa ya; ẹphe ta kukwoshihe yẹbedua ọkpa.

\VS{34}Obenu l'onye sọja lanụ wotaru arwa; sụa ya lẹ mgberemẹku. Teke onophu; mee yẹle mini agbaa ẹghirigha; shi l'ọnya arwa ono l'awụshi patapata.

\VS{35}Ọ kwa onye phụru teke iphemiphe ọbule-a mekotaru bẹ kfuru ẹge ọ dụ. Iphe ono, o kfuru ono bụkotakwa ire-lanụ. Yẹbedua l'onwiya makwarụa l'ọo ire-lanụ mbụ iphe ya ekfu. Ọo ya bụ t'unubẹdua kwetakwaphu.

\VS{36}Iphe ono l'ọ ha mekotaru; k'ọphu iphe e deru l'ẹkwo okfu Nchileke e-re, e deru; sụ: “L'ẹ tọ dụkwa ọkpu iya m'ọo nanụ, ejihu ejihu.”

\VS{37}O nwekwaruphu ẹke ọdo, e deru l'ẹkwo okfu Nchileke; sụ: “L'ẹphe e-gude ẹnya ẹphe lee onye ono, ẹphe sụru arwa ono.”


\par }{\SH Eeli Jisọsu
\par }
{\R (Mát 27:57-61; Mak 15:42-47; Luk 23:50-56)

\par }{\PP \VS{38}E metsua; Jósẹfu, bụ onye Arimatíya ejekfube Páyileti; je arọo ya tẹ ya pata odzu Jisọsu. Páyileti ekweta t'ọ pata iya. Ya ndono; yo je apatsuta iya pata pafụ. Jósẹfu bụkwaphu onye etso ụzo Jisọsu; ọbu l'ootso iya lẹ mpya; l'ẹke ọotsu ndu Ju egvu.

\VS{39}Nikodímọsu abyakwaphu. Nikodímọsu bụ iya bụ nwoke phụ, byakfutajeru Jisọsu l'ẹnyashi phụ. Ya ndono; yọ byatashia; gude mẹeru, a gwakọberu alozu. Manụ ono eshi mkpọ nshinu. E -wota manụ ono tukobe l'igwe, aatụje ẹra iphe bẹ ẹra iya hakwa l'ọ bụ ẹra ẹkpa únú labụ.

\VS{40}Ẹphe eje apatsuta odzu Jisọsu; bya egude ẹkwa ọcha, bụ ẹkwa-odzu yẹle manụ ono, eshi kwẹkwekwe ono gude kwaa ya; bụ iya bụ ẹge ndu Ju akwajẹ odzu l'ome-l'alị ẹphe.

\VS{41}L'ẹke ono, ẹphe kpọpyaberu Jisọsu l'oshi-osweru ono b'o nweru mgbabu, nọnyabe iya nụ. O nweru ili, dụ l'ọ bụ ọgba, a waru k'ọphungu lẹ mgbabu ono. Ili ono b'ẹ te libua odzu ọdo.

\VS{42}Ya ndono; ẹphe apata Jisọsu je eye l'ẹke ono; keshinu mbọku ono bụwa mbọku nchi-abọhu iya a-bụru mbọku ọtu-ume; ili ono anọdufua ntse l'ẹke ono.




\par }\Chap{20}{\SH Jisọsu shi l'ọnwu eteta
\par }
{\R (Mát 28:1-8; Mak 16:1-8; Luk 24:1-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}Yo rua l'ụtsu mbọku Sonde lẹ nchi-abọhu dụkwadu gẹrigeri; Méri kẹ Mágudala abyatashia l'ili ono teke ọchi nọkwadua; bya aphụa lẹ mkpuma ono, e gude bechia ọnu ili ono b'e swifuwaru.

\VS{2}Yo gude ọso gbakfu Sáyịmonu Pyita; mẹ onye ọphunanu, etsojekwaphu ụzo Jisọsu, Jisọsu yeru obu phụ; je asụ ẹphe: “L'a pafụakwaru Nnajiufu l'ili ono; tọ bụ l'ẹphe maru ẹke a tọgboru iya.”


\par }{\PP \VS{3}Pyita yẹle onye onanu, etsojekwaphu ụzo Jisọsu ono egbeshi; tụgbua jeshia l'ili ono.

\VS{4}Ẹphe ẹbo atụko gude ọso; ọbu l'onye onanu, etsojekwaphu ụzo Jisọsu ono gbagharu Pyita; vuru iya ụzo gbarua ili ono.

\VS{5}Yọ bya efurita efurita; nyoo ime ili ono; phụa ẹkwa ọcha ono, e shi gude kwaa Jisọsu ono; l'ẹke ọ wụshiru l'ẹke ono. Obenu l'ẹ tọ bahụdu l'ime ili ono.

\VS{6}Tọ dụ iya bụ; Sáyịmonu Pyita etsowa iya-a l'azụ; rua bya abahụ l'ime ili ono; bya aphụa ẹkwa ọcha ono ẹge ọ wụshiru;

\VS{7}mẹ ẹkwa ono, e shi gude phuchia ya ishi ono. Ẹkwa onanu yẹle ẹkwa ọcha phụ ta wụshikwaru l'ẹkalanu. A phụkowanu ẹkwa onanu, shi nọdu iya l'ishi phụ aphụko; dobe iche.

\VS{8}Tọ dụ iya bụ; onye ono, etsojekwaphu ụzo Jisọsu, vuru ụzo gbarua ili ono abya abahụkwaphu; bya egude ẹnya iya phụa; kweta.

\VS{9}Byeye teke ono b'ẹ to gbe edokwa-a ẹphe ẹnya; mbụ iphe ono, e deru l'ẹkwo okfu Nchileke, sụru lẹ Jisọsu shifutaje l'ọnwu teta nọdu ndzụ ono.

\VS{10}Tọ dụ iya bụ; ụmadzu labụ ono, etsoje ụzo Jisọsu ono atụgbua; onyenọnu alashia nk'iya.


\par }{\SH Jisọsu ekoshi onwiya \newline  Méri kẹ Mágudala
\par }
{\R (Mát 28:9-10; Mak 16:9-11)

\par }{\PP \VS{11}Méri evudo l'iku ili ono; ara ẹkwa. Yọ ranyaa ẹkwa; bya efurita efurita; nyoo ime ili ono;

\VS{12}bya aphụa ojozi-imigwe labụ, yeru uwe ọcha; dụgaru l'ẹke ono, e shi nyobe odzu Jisọsu ono: onye lanụ adụgaru l'ụzo ishi; onye ọphu adụgaru l'ụzo ọkpa.

\VS{13}Ẹphe ajị iya: “Nwanyi; ?bụ ngụnu bẹ ịiraru?”

\par }{\PP Yọ sụ ẹphe: “L'ẹphe pataru odzu Nnajiufu iya; ya ta ma ẹke ẹphe pataru iya; tọgbo.”


\par }{\PP \VS{14}Ekfukfu, ookfukwadu iya-a; yọ ghachiwaphu; phụa Jisọsu ẹke o vudo. Obenu l'ẹ tọ madu l'ọo Jisọsu.

\VS{15}Jisọsu asụ iya: “Nwanyi; ?bụ ngụnu bẹ ịiraru; ?bụ onye bẹ ịicho?”

\par }{\PP Méri edobenu l'ọo onye eche mgbabu ono; sụ iya: “Ọ -bụru nggu pataru iya; byiko; tụnuru iya ọnu ẹke ị paru iya je atọgbo; tẹ ya je apata iya.”


\par }{\PP \VS{16}Jisọsu ekuwa iya phụ: “Méri!”

\par }{\PP Méri abya aghachi; gude okfu Híburu sụ iya: “Rabónayi;” bụ iya bụ O-zi-iphe.


\par }{\PP \VS{17}Jisọsu asụ iya: “T'ẹka ngu bẹ erukwa iya l'ẹhu; lẹ ya ta alarukwaa l'imigwe jekfube Nna iya. Ọlobu; tụgbua je ekfuru ụnwunna iya phẹ lẹ ya alawa l'imigwe alakfube onye ono, bụ Nna iya; bụru Nna unu ono; mbụ iya bụ onye ono, bụ Nchileke iya; bya abụkwaruphu Nchileke unu ono.”


\par }{\PP \VS{18}Ya ndono; Méri kẹ Mágudala ejekfube ndu ono, etsoje ụzo Jisọsu ono; sụ ẹphe: “Lẹ ya gudeekwa ẹnya iya ẹphe ẹbo phụ Nnajiufu; l'ọ kwa iya ziru ozi ono.”


\par }{\SH Jisọsu ekoshi onwiya; \newline  ndu etsoje iya nụ
\par }
{\R (Mát 28:16-20; Mak 16:14-18; Luk 24:36-49)

\par }{\PP \VS{19}Yo be l'urẹnyashi mbọku mbụ l'idzu, bụ iya bụ mbọku Sonde; ndu etsoje ụzo iya aswọ-chishikota iphe l'ụlo, ẹphe dọkoberu; l'ẹke ẹphe atsụ ndu Ju egvu. A bya ele ẹnya; Jisọsu anọduwa l'ẹke ono; kele ẹphe; sụ ẹphe: “T'ẹhu dụkwa unu agu.”

\VS{20}Yo keletsua ẹphe; bya ekoshi ephe ẹka iya ẹphe ẹbo; koshikwaphu ẹphe mgberemẹku iya. Ẹhu atsọo ndu etsoje ụzo iya ẹna teke ono, ẹphe phụru Nnajiufu ono.

\VS{21}Yọ sụ ẹphe ọdo: “T'ẹhu dụkwa unu agu. Ọ bụ ẹge Nna iya ziru iya; ya abya-wa; bụ ẹge ya ezi unu t'unu je.”

\VS{22}Yo kfutsua ẹge ono; bya atụshi ẹphe Ume; sụ ẹphe: “Unu nata Ume-dụ-Nsọ.

\VS{23}Iphe, bụ onye unu gụru nvụ l'iphe dụ ẹji, o meru bẹ Nchileke gụakwaruphu nvụ. Onye unu ta gụduru nvụ l'iphe dụ ẹji, o meru bẹ Nchileke ta agụkwaru nvụ.”


\par }{\SH Tọ́mosu; ọ-phụ-l'ẹnya-o-kwe
\par }
{\PP \VS{24}Ya ndono; Tọ́mosu ọphu eekuje Ejima ta nọ l'ẹke ono teke ono, Jisọsu byaru ono. Tọ́mosu yịkwa l'ụmadzu iri l'ẹbo ono, etsoje ụzo Jisọsu ono.

\VS{25}Tọ dụ iya bụ; e meebetsua; ndu ọphunanu, ẹphe l'iya etsojekwaphu ụzo Jisọsu phụ asụ iya: “L'ẹphe phụakwaru Nnajiufu ọbu.”

\par }{\PP Tọ́mosu asụ ẹphe: “Lẹ ya te ekwetakwa; gbahaa lẹ ya gude ẹnya iya phụ ichii nturu ono l'ọbechere-ẹka iya; mbụ rụa mkpụshi-ẹka iya l'ẹnya nturu ono l'ẹka iya; pyokwaaphu ẹka iya lẹ mgberemẹku iya. Ọ dụdu bẹ ya te ekwetakwa.”


\par }{\PP \VS{26}Ya ndono; a nọlephu abalị ẹsato; ndu etsoje ụzo iya edzukokwaa ọdo l'ụlo; ẹphe lẹ Tọ́mosu. A tụko ụlo swọ-chishia aswọ-chishi. Jisọsu abyalẹ-ẹ bya evudo ẹphe l'echi; kele ẹphe ekele; sụ ẹphe: “T'ẹhu dụkwa unu agu.”

\VS{27}Yo kfuebe ẹge ono; bya asụ Tọ́mosu: “Ngwaa; rụa ya mkpụshi-ẹka ngu l'ẹka; nggu emee ya ẹka lẹ mgberemẹku. Tọ́mosu; ba abụhe e-kwe-lẹ-te-kwe. Kwetaje.”


\par }{\PP \VS{28}Tọ́mosu asụ iya: “Nnajiufu mu; mbụ Nchileke mu!”


\par }{\PP \VS{29}Jisọsu asụ iya: “?Bụ okfu l'ị phụru iya kparu iphe i kwetaru? Ọnu-ọma bụ kẹ ndu ẹ-ta phụdu iya nụ; kwetale-e.”


\par }{\SH Iphe e dedoru ẹkwo-a
\par }
{\PP \VS{30}Jisọsu meshikwaruphu igweligwe iphe ọdo, dụgbaa biribiri, ẹ t'e dedu l'ẹkwo-a; l'ifu ndu etsoje ụzo iya.

\VS{31}Obenu lẹ ndu ọwaa, e deru-wa; b'e deru; k'ọphu unu e-kweta l'ọo Jisọsu bụ Kuráyisutu ọbu, Nchileke kweru ụkwa iya ọbu, bụ iya bụ Nwatibe Nchileke; mẹ t'unu woru onwunu ye iya l'ẹka; k'ọphu unu e-shi iya l'ẹka nweru ndzụ.




\par }\Chap{21}{\SH Jisọsu ekoshi onwiya ụmadzu ẹsaa lẹ ndu etsoje ụzo iya
\par }
{\PP \VerseOne{1}E metsua; Jisọsu ewofuaru onwiya koshi ndu etsoje ụzo iya l'iku Eze Ẹnyimu Tayibériyasu. Ọwaa ẹge o meru:

\VS{2}Lẹ Sáyịmonu Pyita yẹle Tọ́mosu, ọphu eekuje Ejima; mẹ Natániyelu kẹ Kéna lẹ Gálili; mẹ ụnwu Zébedi ẹphe ẹbo; mẹfua ụmadzu ẹbo ọdo lẹ ndu etsoje ụzo Jisọsu tụko nọdu l'ẹkalanu.

\VS{3}Sáyịmonu Pyita asụ ẹphe: “Yẹbedua ejeekwa ogbu ẹma.”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya l'ẹphe e-tsokwa iya. Ẹphe egbeshi; je awụba l'ụgbo; tụgbua. Obenu l'ẹnyashi ono b'ẹ to nwedu m'ọ bụ ụba, ẹphe pyaru ishi.

\VS{4}Nchi abọhudelephu; Jisọsu abya evudo l'ọnu-mini ono. Obenu lẹ ndu etsoje ụzo iya ta madu l'ọ bụ iya.

\VS{5}Yọ sụ ẹphe: “Ụnwu mu; ?o nweru iphe unu gbutaru?”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya l'ẹ tọ dụkwa.


\par }{\PP \VS{6}Yọ sụ ẹphe: “Unu ghaa ntofu unu l'ụzo ẹka-ụtara ụgbo ono; gbuta ẹma.” Ẹphe abya aghaa ntofu ono; ẹphe ta dụ ike kpụbata iya l'ụgbo; l'ẹke ẹma, ẹphe gburu kfụbe ọswa ha igwe.


\par }{\PP \VS{7}Ya ndono; onye onanu etsoje ụzo Jisọsu, Jisọsu yeru obu ono asụ Pyita: “L'ọ kwa Nnajiufu!” Sáyịmonu Pyita anụlephu l'ọ bụ Nnajiufu; chịta uwe iya yekebe; l'ẹke o shi yeshia ya; bụru lẹ mini ono voo; gvufushia.

\VS{8}Ndu etsoje ụzo iya ndu ọphu akwaa l'ụgbo ono; akpụ ntofu ono, ẹma jiru tụngu ono akpụfuta eli nggodo; l'ẹke ẹphe ta nọhedu ote-ẹnya l'eli nggodo. Ẹphe nọwa iya-a ntse ntse iphe ha l'ọ bụ ụkporo ntụ-ọkpa iche iche ugbo ise.

\VS{9}Ẹphe enyifutalephu nggodo; phụa ọku, e gude icheku mekwaa l'ẹke ono. Ẹphe aphụa ẹma, daburu l'ọku ono; phụkwaaphu buredi.

\VS{10}Jisọsu asụ ẹphe: “Unu hata ẹma ọbu, unu gburu ọbu gude bya.”


\par }{\PP \VS{11}Sáyịmonu Pyita eje abahụkwa l'ụgbo ono; je akpụfuta ntofu ono eli nggodo. Iphe jiru iya nụ abụleruphu okporokpo okporokpo ẹma. Ẹma, nọ iya nụ l'ọ ha tụko dụ ụkporo ẹma ẹsaa l'ẹma iri l'ẹto. E gudekwaru l'ẹma, nọ lẹ ntofu ono ha nshinu; ntofu ono ta dụkwa m'ọ ẹke ọ taru kịngu.

\VS{12}Jisọsu asụ ẹphe: “Unu bya akpọo ụchi.” To nwe ndu ono, etsoje ụzo iya ono onye tụru iya ama k'ọji iya onye ọ bụ; l'ẹke ẹphe tụko mawaru l'ọ bụ Nnajiufu.

\VS{13}Jisọsu abya ewota buredi ono nụ ẹphe; nụfukwaaphu ẹphe ẹma ono.


\par }{\PP \VS{14}Ekoshi ono, o koshiru ẹphe onwiya ono kweekwa ugbo ẹto, o woru onwiya koshi ndu etsoje ụzo iya l'o shitsua l'ọnwu teta nọdu ndzụ.


\par }{\SH Jisọsu yẹle Pyita
\par }
{\PP \VS{15}Ẹphe eriebe ọkpuchi ono; Jisọsu eku Sáyịmonu Pyita: “Sáyịmonu; nwatibe Jọnu; ?ị ka iya oyeru obu karia ẹge ndu ọwaa l'ẹphe ha yeru iya?”

\par }{\PP Pyita asụ iya: “Iyee; Nnajiufu; ị mawaru lẹ ya yeru ngu obu.”

\par }{\PP Jisọsu asụ iya: “Nụje ụnwu atụru iya nri.”

\VS{16}Yọ bya eku iya k'ugbo ẹbo; sụ iya: “Sáyịmonu; nwatibe Jọnu; ?i yeru iya obu?”

\par }{\PP Pyita asụ iya: “Iyee; Nnajiufu; ị mawaru lẹ ya yeru ngu obu.”

\par }{\PP Jisọsu asụ iya: “Letaje atụru iya ẹnya.”

\VS{17}Yọ byakwaphu bya ekua ya k'ugbo ẹto; sụ: “Sáyịmonu; nwatibe Jọnu; ?i yeru iya obu?”

\par }{\PP Ẹhu adalẹphu Pyita kọo; kẹle Jisọsu jịru iya k'ugbo ẹto; ?m'o yeru iya obu? Yọ sụ iya: “Nnajiufu; nggụbedua l'onwongu makọtaru iphemiphe ọbule; ị maru lẹ ya yeru ngu obu.”

\par }{\PP Jisọsu asụ iya: “Nụje atụru iya nri.”

\VS{18}Sụ iya: “Kamẹnu; tẹ ya karu ngu: lẹ teke ọ bụ ngu l'ikoro b'ọ bụ nggu egbeshije; wota ẹkwa ngu weru; lọbe jeshia ẹke, dụ ngu mma. Obenu lẹ teke ị kahụleruphu bẹ ii-chili ẹka ngu ẹphe ẹbo; onye ọdo abya ewebe ngu ẹkwa; duta ngu jeshia ẹke ta dụdu ngu k'ejeje.”

\VS{19}Okfu ono b'o kfuru gude koshi egbe ọnwu, Pyita a-nwụ; gude koshi ọdu-biribiri Nchileke. Jisọsu ekfuebe ẹge ono; sụ Pyita t'o tsoru iya.


\par }{\SH Jisọsu yẹle onye ọphunanu, etsojekwaphu ụzo iya phụ
\par }
{\PP \VS{20}Pyita abya aghaa ẹnya; phụ onye ọphunanu, etsojekwaphu ụzo Jisọsu, Jisọsu yeru obu phụ; l'ẹke ootso ẹphe. Ọ bụ iya bụ onye ono, nọnyabe Jisọsu teke ono, ẹphe eri nri-ẹnyashi phụ; bụ iya jịru iya; sụ: “Nnajiufu; ?bụ onye bụ onye ọbu, e-deru ngu ye ọbu?”

\VS{21}Pyita aphụ l'iya phụ; sụ Jisọsu: “Nnajiufu; ?nanụ ẹge kẹ onye ọwaa dụ?”


\par }{\PP \VS{22}Jisọsu asụ iya: “Ọ -bụru l'ọ bụ uche-obu yẹbe Jisọsu l'ọo-nọdu ndzụ jeye teke ya a-bya ọdo; ?nke ngu bụ ole. Ọ bụlephu t'i tsoru yẹbe Jisọsu.”


\par }{\PP \VS{23}Ya ndono; ụnwunna ekfulahaa iphe ono, o kfuru ono; l'onye onanu, etsojekwaphu ụzo Jisọsu ono ta anwụhuhedu anwụhu. Obenu l'iphe Jisọsu kfuru ta bụkwa l'ẹ tọ nwụhuhedu anwụhu. Iphe o kfuru bụ: “Ọ -bụru uche-obu yẹbe Jisọsu l'ọo-nọdu ndzụ jeye teke ya a-bya ọdo; ?nke ngu bụ ole.”


\par }{\PP \VS{24}Ọ bụ onye ono, etsojekwaphu ụzo Jisọsu ono bụ iya bụ onye ekfu iphe o gude ẹnya iya phụa l'iphe-a l'ọ ha. Ọ kwa iya phụ deru iphemiphe ọbule-a. Ayi maru l'iphe o kfuru bụkota ire-lanụ.


\par }{\SH Mkpọ-chi ishi iya
\par }
{\PP \VS{25}O nwekwaruru igweligwe iphe ọdo, Jisọsu meshiru. Ẹge ọ dụ mu bụ lẹ ndẹge e jeru t'a tụko iya l'ọ ha dekota l'ẹkwo nanụ nanụ; mẹ mgboko-a l'ọha ta ge edzukwa odobe ẹkwo, e dekotaru iya.

\par }