\NormalFont\ShortTitle{Azáya}

{\MT Azáya



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ àphụ̀, Azáya Emọzu phụru l'ẹhu ndu Júda; mẹ l'ẹhu ndu Jerúsalemu. Teke ọ phụru àphụ̀ ono bụ teke Uzáya; Jótamu; Éhazu; mẹ Hezekáya shi bụtsuaru eze; l'achị ndu Júda.


\par }{\SH Nchileke abaru ndibe iya mba
\par }
{\PP \VS{2}Tẹ nggụbe igwe nụa ya; nggụbe alị anụkwaa ya phụ; kẹle Ojejoje kfuakwaru okfu. Ọ sụru: “L'ụnwegirima, ya heru hefuta; gbe bya aghawanu aghagha; kwefuru iya íkè.

\VS{3}Eswi amajẹkwa onye nwe iya nụ. Nkakfụ-ịgara amaru iphe onye nwe iya nụ eyejeru iya nri. Obenu lẹ ndu Ízurẹlu ta dụdu ọphu ẹphe maru; mbụ lẹ ndibe iya bẹ iphe te dojedu ẹnya.”


\par }{\PP \VS{4}Tụswekwa. Unu bụkwa ẹjo mba. Ẹra ẹjo iphe unu emeshi anyịakwa unu anyịnyi. Unu bụ ndu ẹjo eri; ndu merushiwaru onwẹphe emerushi. Ẹphe gbadowaru Ojejoje; to nwehe iphe ẹphe gụbekwaduru Onye nsọ kẹ Ízurẹlu. Ẹphe gbe ghawaru iya nụ azụ.

\VS{5}?Bụ ngụnu bụ kẹ t'a nọdu akụ unu pyaapyaa? ?Bụ ole bụ kẹ t'unu hụgabe; kwefuru Nchileke íkè? Ishi bụkotaakwa unu ọnya ọnya; meji l'atọfuwa unu atọfu.

\VS{6}Tsube l'ọbechere-ọkpa unu jeye l'ishi unu ta dụdu ẹke dụ unu npho. Iphe jiru unu ẹhu bụ uswiru ẹchachi; ọnya ọnya; mẹ ọnya, ndu ọphu awụgbaa unu mee. Ẹ to nwedu ọphu a kwọcharu unu akwọcha; to nwe ọphu e kechiru unu ekechi; to nwe ọphu e deberu unu ọgvu.


\par }{\PP \VS{7}Alị unu bụwa ochobo. Mkpụkpu unu bẹ ọku tsufuwaru. Okfu, unu kọru akọko bẹ unu nọwa l'ele ndu ọhodo; ẹphe abya eripyaa ya. Ọ dabuwaru ochobo l'ọ bụ ẹke ndu ọhodo lụru alụlu.

\VS{8}Jerúsalemu b'a hawaru; yọ daburu nkịnyi l'ọ bụ ụlo-ẹgu, a tụru lẹ mgbo vayịnu; mbụ l'ọ bụ ụlo-ẹgu, a tụru l'ẹgu ẹke a kụru akpụru-ele. Ọ dụwa l'ọ bụ mkpụkpu, ndu ọhogu yechiru eyechi.

\VS{9}Ndẹge Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike te meru t'o nweru ayi ndu ọphu a-wafụ nụ; mẹ ayi ge agvụlephu l'ọ bụ ndu Sódomu; mbụ chịhulephu l'ọ bụ ndu Gọmóra.


\par }{\PP \VS{10}Unu nụa iphe Ojejoje ekfu; unubẹ ndu ishi Sódomu! Unu ngabẹ nchị l'ekemu, Nchileke ayi tụru; unubẹ ndu Gọmóra!

\VS{11}Ọ sụru: “L'igweligwe ngwẹja ono, unu egwojeru iya ono; ?bụ ngụnu b'ọ bụ iya. Ebyila ono, unu egudeje gwooru iya ngwẹja-ukfuru ono yẹle anụ ono, ẹba rachitsuaru ẹhu ono bẹ tụhuwaru iya nụ. Mee eswi; mee atụru; mẹ k'eghu ta dụjekwa iya mma.

\VS{12}Abyabya, unu abyajẹ l'ifu mu; ?bụ onye asụje t'unu gude iphe ono bya? Mbụ; ?bụ onye ezije unu t'unu bya adzọtoshiaru mu ogbodufu?

\VS{13}Unu ba abyajẹhekwaru iya ọchiru ẹja ìphòró ono, unu abyajẹ achịchi ono. Ínsẹnsu ono, unu akpọjeru iya ọku ono anọdujekwa ahụ iya ẹgbo. Ajị Ọnwa Ọphungu unu; ajị mbọku ọtu-ume unu; mẹ ndzuko ono unu eyeje ono bẹ ya ta akpaghedu ume iya; shita l'ẹjo iphe unu anọduje eme lẹ ndzuko ono.

\VS{14}Ajị Ọnwa Ọphungu, unu agbajẹ; mẹ eswe-iphe unu agbajẹkpo agbagba bẹ dụkotawa mu ashị. Ọ bụkotawa mu ivu. Ike ẹphe gvụwaru mu.

\VS{15}Unu -chilia ẹka unu l'ekfu anụ mu; bẹ mu e-wofu ẹnya l'ẹke unu nọ. Ẹ to nwekwa mẹ unu kfuru nụ mu ikfu agha; mu te eyekwaru unu ọnu. Ishi iya abụru l'ọchi nọ unu l'ishi.

\VS{16}Unu ghụa ẹhu; mee onwunu t'unu gbufu! Unu haa mu omechishi ẹnya! Unu esefu ẹka l'ome ẹjo iphe!

\VS{17}Unu mụtafua ome iphe dụ mma! Unu achọje ụzo ikpe, dụ maa! Unu hụ̀je ndu aakpa ndu ọdo ẹhu àhụ̀hù! Unu hajẹru ndu a tọru ogbe enge! Unu adzọje ọdzo ẹhu ụnwanyi, maa tụfuru!”


\par }{\PP \VS{18}Ojejoje sụru: “Unu bya tẹ idzu unu l'iya bụru nanụ! Ẹ to nwedu; mẹ iphe dụ ẹji, unu, meshiru dụ-tabe ẹji l'eke nyarịnyari; bẹ oo-mekochaa gbulahaa pemu-pemu l'ọ bụ eberugo. Ẹ to nwedu; m'ọ dụ-taberu ẹji l'ekewa l'ọ bụ uswe; bẹ oo-mekochaa chaa l'ọ bụ òwúú.

\VS{19}Ọ -bụru l'ọ bụ uche obu unu t'unu wata ome iphe mu sụru t'unu mee; bẹ unu e-mekochaa ria iphe katsụa mma, shi l'alị.

\VS{20}Ọle; ọ -bụru l'unu jịkaru; kwefu íkè bẹ bụ ogu-mbeke bẹ ee-gude vụa unu nyaa. Ojejoje kfuakwaru l'ọnu iya.”


\par }{\SH Jerúsalemu bụ mkpụkpu, \newline  eme iphe dụ ẹji
\par }
{\PP \VS{21}Lekpodudunu ẹge mkpụkpu ono, e shi gude ẹka ono bya abụwaru nụ nwanyi ọkpara! Mkpụkpu, bụ ikpe, dụ nhamụnha bẹ e shi ekpekotaje iya; mbụ mkpụkpu, odobe-ẹka-ndoo shi buru eburu. Nta-a bẹ bụwanu ndu mgburuma jiru iya.

\VS{22}Mkpọla-ọcha ngu ghọkotawaru nshị-mkpọla. Ẹgiri mẹe, e shi akụ l'ime ngu b'e gudewa mini ghanwụshikota aghanwụshi.

\VS{23}Ndu ishi ngu bụkota ndu kwefuru Ojejoje íkè; bụru ndu tso ọgbo iphura. Ẹphe yeru ẹnya l'ori ẹka-azụ. Ọ bụ t'a nụ ẹphe bẹ ẹnya akajẹ ẹphe. Ndu a tọru ogbe bẹ ẹphe ta agbajẹdu ọdzori ẹhu ẹphe; ẹphe ta anga nchị l'okfu ẹhu nwanyi, maa tụfuru.


\par }{\PP \VS{24}Ọ bụ iya kparu iphe Nnajiufu; mbụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike, bụ iya bụ Ọkaribe kẹ Ízurẹlu kfuru; sụ: “Nhụu; tẹ mu bya emee koshi ndu ọhogu tẹ mu kebe tụfu ume. Tẹ mu bya emelata ndu ọhogu mu iphe ẹphe meru mu.

\VS{25}Mu a-ghachi ẹka mee unu iphe. Mu abya anyashịa unu unu nshị-mkpọla ono, nọ unu l'ẹhu ono; bya ajị-shikota unu inyi, nọ unu l'ẹhu.

\VS{26}Mu e-me t'unu nweru ọkpobe ndu ikpe ẹge ono unu shi nweru iya ono. Mu e-mekwaphu t'unu nweru ndu maru iphe a-kpọ-zijeru unu ụzo ẹge ono unu shi nweru iya l'ọdungu ono. Ee-mekochaa eku ngu mkpụkpu, doberu ẹka ndoo; kukwaa ngu phụ mkpụkpu, e gude ire iya ẹka.”


\par }{\PP \VS{27}Mkpụkpu ono, nọ lẹ Ugvu Záyọnu ono bụ ikpe, dụ mma; bẹ ee-gude dzọo ya. Yọ bụru odobe-ẹka-ndoo; bẹ ee-gude gbata ndu kwaru izimana.

\VS{28}Obenu lẹ ndu kwefuru Ojejoje íkè; mẹ ndu eme iphe dụ ẹji bẹ aa-chịko lakọta l'iyi. Ndu haru otso Ojejoje abụru kpurupyata.


\par }{\PP \VS{29}Achị ono, unu doberu nsọ ono; bẹ iphere iya e-mekochakwaa mee unu; keshinu ọ bụ iya bẹ unu yeru ẹnya. Mgbabu ngwẹja ono, unu hataru ono; bẹ e-mekochakwaa bụru unu iphe-iphere;

\VS{30}kẹ l'unu e-mekochaa dụ l'ọ bụ achị, laru ẹkwo; mbụ l'unu a-dụ l'ọ bụ mgbabu, ẹ ta gbadu mini.

\VS{31}Ndaji-nggara a-bya adụ tsụgo-tsụgo. Ozi, ẹphe jeru abụkotaru ẹkoroku; ẹphe achịko kekota ọku; ọphu ọ dụdu onye e-gbonyi ọku ọbu.




\par }\Chap{2}{\SH Ẹhu-agu, a-nọ jeye lẹ \newline  tutu yoyo
\par }
{\R (May 4:1-5)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ọwaa àphụ̀, Azáya Emọzu phụru l'okfu ẹhu ndu Júda; mẹ ndu Jerúsalemu.


\par }{\Q \VS{2}O -rua l'oge ikperazụ;

\par }{\QB bẹ ee-me t'ugvu ono,

\par }{\QB a tukoberu eze-ụlo Nchileke ono shihu ike;

\par }{\QB mee ya t'ọ bụru eze l'iphe bụ ugvu nọnu.

\par }{\QB Mbụ ee-me iya t'ọ kakọta ugvu nọnu l'eli.

\par }{\QB Iphe bụ mbakeshi a-wata ọwu abya iya.


\par }{\Q \VS{3}Ndiphe a-bya ekfulahaa; sụ:

\par }{\Q “Unu bya t'ayi je l'eli ugvu Ojejoje.

\par }{\QB Unu t'ayi je l'ụlo Nchileke kẹ Jékọpu;

\par }{\QB k'ọphu ọo-kpọ-ziru ayi ụzo iya;

\par }{\QB ẹge ayi a-wata otso ụzo, \newline  ọ tọru;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụ lẹ Ugvu Záyọnu;

\par }{\QC bẹ ekemu e-shi bya;

\par }{\QB bụru lẹ Jerúsalemu;

\par }{\QB bẹ okfu Ojejoje e-shi bya.”


\par }{\Q \VS{4}Ọo ya e-kpe okfu, nọru mba lẹ mba;

\par }{\QB kpeshiaru igwe ọha okfu, nọru ẹphe.

\par }{\QB Ẹphe akpụkwa-zi

\par }{\QB ogu-mbeke ẹphe; \newline  yọ ghọo ọgu.

\par }{\QB Ẹphe akpụkwa-zi arwa ẹphe;

\par }{\QB yọ ghọo nwa mma,

\par }{\QB e gude akọcha iphe.

\par }{\QB Mba ta pahẹdu

\par }{\QB ogu-mbeke ejekfu mba \newline  ọdo ọgu.

\par }{\QB Ẹphe ta amụhe ẹge e shi alụ ọgu ọdo.


\par }{\PP \VS{5}Unubẹ ọnu-ụlo Jékọpu; unu bya t'ayi tsoru iphoro ono, Ojejoje mụberu ayi ono.


\par }{\SH Mbọku kẹ Ojejoje
\par }
{\PP \VS{6}Ị jịkawaru ndibe ngu ono, bụ ọnu-ụlo Jékọpu; kẹ l'iphe jiru ẹphe ẹhu bụ ome amamanshi, bụ iphe ẹphe mụtaru l'ẹka ndu ụzo ẹnyanwu-ahata. Ẹge ono bẹ ẹphe agba ẹja l'ọ bụ ndu Filisutayịnu. Ẹphe lẹ ndu mba ọdo atụgbabe ẹka l'eme iphe lanụ.

\VS{7}Iphe jiru alị ẹphe bụ mkpọla-ọcha yẹle mkpọla-ododo. Ẹku ẹphe te nwedu agvụgvu. Iphe jiru alị ẹphe bụ ịnya; ụgbo-ịnya ẹphe te nwedu agvụgvu.

\VS{8}Iphe jiru alị ẹphe bụ agwa. Yọ bụru iya bẹ ẹphe abaru ẹja; mbụ iphe ono, bụ ẹphe gude ẹka ẹphe meshia ya ono. Mbụ; iphe bụ ẹphe, gudekpoo ẹka ẹphe meshia ya.


\par }{\PP \VS{9}Ọ bụ iya kparu iphe a-lọ-tsuta madzụ alị. Madzụ bẹ ee-me t'ọ la alị. Ba agụkwaru ẹphe nvụ!


\par }{\PP \VS{10}Bahụ l'ime ikelegvu! Je je edomia onwongu l'ime alị; l'ẹke ịitsu Ojejoje egvu; ẹge ono bẹ biribiri iya eye ngu egvu!

\VS{11}O-te-aja-onwiya; bẹ ee-me t'ẹnya iya laa. E mee ndu eku onwẹphe t'ẹphe bụru kpurupyata. Ọ bụ Ojejoje kpụu; bụ onye ee-kutse ekutse mbọku ono;

\VS{12}kẹ l'o nweru ujiku lanụ, Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike doberu iphe bụ ndu eku onwẹphe ekuku; mẹ ndu, anya ndụ; mbụ mbọku, o doberu ndu, atụ-li onwẹphe atụ-li. Mbọku ono bẹ aa-lọ-tsuta ẹphe.

\VS{13}Mbọku ono b'e doberu oshi sida, nọkota l'ugvu ugvu Lébanọnu; mbụ ndu ọphu hatsụa l'eli; l'etse origodo; mẹ l'iphe bụ achị, nọkota l'alị Báshanu;

\VS{14}dobekwaru iya phu iphe bụ eze ugvu, akpakọta origodo; mẹ iphe bụ nwugvu hatsụa eli.

\VS{15}Mbọku ono kwaphu bẹ e doberu, iphe bụ ụlo-eli, hatsụa l'eli; mẹ mgbodo, a kpụshiru ike;

\VS{16}mẹ ụgbo-mini ndu Tashishi l'ọ ha; mẹ iphemiphe ọbule, e memaru emema.

\VS{17}Onye etu onwiya ẹpha bẹ ee-mekochaa mee t'ẹnya iya laa. E mee ndu etse etsetse t'ẹphe bụru kpurupyata. Ọ bụ Ojejoje nwẹnkinyi iya; bụ onye ee-kutse ekutse mbọku ono;

\VS{18}Iphe bụ nte a-chịhu.


\par }{\PP \VS{19}Madzụ a-nọdu agbatsụa ala l'ọgba mkpuma; ndu a-nọdu awụbatsua l'ẹnu l'ime alị; ẹke ẹphe atsụ Ojejoje egvu; ẹge ono bẹ biribiri iya e-ye ẹphe egvu teke oo-gbeshi nmawoo mgboko anmawo.

\VS{20}Mbọku ono bẹ madzụ a-chịta ntẹkpe ono, ẹphe gude mkpọla-ọcha meshia mẹ ọphu ẹphe meshiru lẹ mkpọla-ododo l'agwaphe ghakaru ụnwu anụ, eeku molu mẹ ngvụ.

\VS{21}Ẹphe a-gbatsụaru laa l'ẹke ikelegvu yetsuaru ụwa; mẹ l'ime ọgba, nọtsua l'eli ugvu l'ẹke ẹphe atsụ Ojejoje egvu; ẹge ono bẹ biribiri iya e-ye ẹphe egvu teke oo-gbeshi nmawo mgboko anmawo.


\par }{\PP \VS{22}Hajẹkwaa ọtu-kobe madzụ ishi; kẹ l'ọ bụwaphu ume, ọotu; bụ iphe ọ tọkfu ẹka. ?Bụ ngụnu ọdo; bẹ madzụ dafụru ọgu iya?




\par }\Chap{3}{\SH Ikpe, dụru ndu Jerúsalemu; \newline  mẹ ndu Júda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lekwa! Nnajiufu, bụ Ojejoje; mbụ Ọkaribe-Kakọta-Ike abyaakwa ọnafu ndu Jerúsalemu; mẹ ndu Júda ẹke iphe eshije eru ẹphe ẹka; mẹ agbarike ẹphe. Ọobyawa ẹphe ọnafu ẹke ẹphe eshije eri nri; mẹ ẹke ẹphe eshije angụ mini.

\VS{2}Ọo-nafụkwaphu ẹphe ndu ike nọ l'ẹphe; nafụ ẹphe ndu sọja; ndu ikpe; ndu nkfuchiru Nchileke; ndu àphụ̀; ndu bụ ọgurenya;

\VS{3}ndu ishi sọja; ndu nweru ọkwa; ndu mgbazi; ndu maru ome nka; mẹ ndu agvụgwoo.

\VS{4}Mu e-me t'ọ bụru ụnwegirima unwokoro a-bụru ndu ishi ẹphe. Yọ bụru ụnwegirima nshịi a-nọdu achị ẹphe.

\VS{5}Ndu madzụ awata ọkpa ibe ẹphe ẹhu. Onyenọnu yọ daru yẹle ibe iya. Obutobu yẹle obutobu l'alaji. Ọgbo-ẹgirima awata ọcho ndu bụ ọgurenya okfu. Ọ-nọ-l'ọmu awata ọcho ogenyi okfu.


\par }{\PP \VS{6}Madzụ e-gudeje nwanna iya; mbụ onye yẹle iya shi l'ufu lanụ; sụ iya: “Ọo nggu a-bụru ẹphe ishi; keshinu ọphu ọ bụ nggụbedua nweru uwe o-ye-l'ẹhu. Ọ bụ nggu maru ẹge ii-me ẹke-a, mebyishihuru ẹge-a.”


\par }{\PP \VS{7}Obenu l'onye ono a-rashịa mbọku ono; sụ: “Mu te meghekwa iya! Ẹ tọ dụkwa nri, nọ mu l'ụlo; tọ dụ uwe, oye l'ẹhu mu nweru. Unu be emekwa mu onye ishi unu-o!”


\par }{\PP \VS{8}Iphe kparu iya nụ bụ lẹ Jerúsalemu etenga etenga. Júda l'ada adada. Iphe kparu iya bụ l'olu ẹphe yẹle iphe ẹphe eme emesweshi Ojejoje. Ẹphe gudewa ẹge ono merushia ya ifu.

\VS{9}Ẹge ẹphe doberu ifu bụ iphe agbakpọdua ẹphe ekebe. Ẹphe gbe egudeje iphe dụ ẹji, ẹphe eme azụnga nzụnga l'ọ bụ ndu Sódomu. Ọphu ẹphe te gbe mejedu iya k'edomi. Nshọo ẹphe! Ishi iya abụru l'ẹphe mewaru tẹ ndakfu dakfu ẹphe.


\par }{\PP \VS{10}Kfuru onye doberu ẹka ndoo l'ọo-dụru iya lẹ mma; kẹ l'ẹphe e-ri akpụru, umere ọma ẹphe mịtaru.

\VS{11}Nshọbukwaa ndu eme ẹjo iphe! Iphe a-dụkwaru ẹphe ẹji. Aa-kfụ ẹphe ụgwo iphe ẹphe gude ẹka ẹphe kpata.


\par }{\PP \VS{12}Ndibe mu; bẹ ọgbo-ẹgirima akpa ẹhu. Yọ bụru ụnwanyi bụ ishi ẹphe.

\par }{\PP Ndu mu! Ọ kwa ndu edu unu eduphu unu. Ẹphe du unu; je eshilahaa ẹke ta bụdu ụzo.


\par }{\SH Ikpe, Ojejoje e-kpe ndibe iya
\par }
{\PP \VS{13}Ojejoje nọwa l'ẹke ọ nọ l'ụlo ikpe. Ọ kwakọbewaru tẹ ya kpee ndiphe ikpe.

\VS{14}Ojejoje watawaru okpe ndu bụ ọgurenya ikpe; mẹ ndu ishi ndu nk'iya; sụ: “Ọ kwa unu lụru mgbo vayịnu mu alụlu. Iphe unu nakọkotaru ndu ụkpa bẹ nọkotakwadua lẹ nk'unu.

\VS{15}?Bụ ngụnu bụ kẹ t'unu egwe ndibe mu rakaraka? Mbụ; ?bụ ngụnu bụ kẹ t'unu efu ndu ụkpa ifu l'alị. Ọ bụ iphe Nnajiufu, bụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ekfu ndono.”


\par }{\SH Ọkwa, a nmaru ụnwanyi \newline  Jerúsalemu
\par }
{\PP \VS{16}Ojejoje sụru: “L'ụnwanyi, bu lẹ Ugvu Záyọnu; bẹ ekunuka onwẹphe ekuku. Ọobuje ẹphe eje l'ụzo; ẹphe l'ese olu jịjiji; l'ekurube ẹnya ekurube; l'eje segelengu segelengu; ọjaga ọkpa ẹphe l'ada jẹgengu jẹgengu.

\VS{17}Ọo bụ iya meru iphe nnajiufu e-me t'ọnya abakọta ụnwanyi, bu lẹ Záyọnu l'ishi; t'ishi chahụ ẹphe nmanmanma.”


\par }{\PP \VS{18}Mbọku ono bẹ Ojejoje a-natakọta ẹphe ọjaga ọkpa ẹphe; o-ke-l'ishi ẹphe; iphe-olu ẹphe;

\VS{19}iphe-nchị ẹphe; echi-ẹka ẹphe; ụlari-ifu ẹphe;

\VS{20}ụlari-ishi ẹphe; ọjaga ọkpa ẹphe; ụkpoto, ẹphe ewe l'ukfu; akpamu manụ mbeleke ẹphe; ọgvu ẹphe;

\VS{21}echi mkpụshi-ẹka ẹphe; echi imi ẹphe;

\VS{22}kpowula-kpowula uwe ẹphe; ụkpo ẹphe; ẹ́kwà achịchi ẹphe; nwẹkpa ọlokpu-l'ẹka ẹphe;

\VS{23}onyo ẹphe; uwe ọcha ẹphe; ẹ́kwà oke l'ishi ẹphe; mẹ l'ẹ́kwà-ukuvu ẹphe.


\par }{\PP \VS{24}O -be kẹ t'ẹphe eshi mkpọ; bẹ ẹphe a-nọdu eshi nshi. O be kẹ t'ẹphe wee udugbeze l'ukfu; bẹ ẹphe a-nọdu eke onwẹphe eri. O be kẹ t'ẹphe memaa ẹgbushi ẹphe emema; bẹ ẹphe a-bụ ndu ishi-nkwọcha. O be kẹ t'ẹphe yee uwe, ama mma; bẹ ẹphe e-ye uwe-aphụ. O be kẹ t'ẹphe ama mma; bẹ ẹphe e-gbe bụru iphe-iphere.


\par }{\PP \VS{25}Unwoke unu bụ ogu-mbeke bẹ ee-gude gbushikota ẹphe. Ndu sọja unu bụ l'ọgu bẹ ẹphe a-lakọta.

\VS{26}Ndu Jerúsalemu a-kpọ mkpu; gụa aphụ. Mbụ lẹ Jerúsalemu a-dụ l'ọ bụ nwanyi gba ẹka; gwọshita l'alị.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}O -rua teke ono bẹ ụnwanyi ẹsaa a-wụ-kfutaje nwoke lanụ; sụ iya: “Byiko nafụ nụ ayi iphere ọwaa. Haarụ t'ayi nụje onwayi nri; ayi anmajẹru onwayi ẹkwa. Ọ bụ t'ị halẹphu t'ayi zajẹ ẹpha ngu.”


\par }{\SH Eedophu Jerúsalemu azụ \newline  l'ọnodu iya
\par }
{\PP \VS{2}O -rua teke ono bẹ onye ono, bụ ẹkali Ojejoje a-bụ nwọma-mma; bụru ọdu-biribiri. Iphe alị ono metaru bẹ ndu ono, wafụrunu l'alị Ízurẹlu ono e-gude eku onwẹphe; bụru iya bẹ ẹphe e-gude dụ ugvu.

\VS{3}Ndu ono, a haru lẹ Ugvu Záyọnu; mbụ ndu ono, kwaru lẹ Jerúsalemu bẹ aa-nọdu eku ndu dụ nsọ, bụ iya bụ ndu ono, e deru ẹpha ẹphe l'ẹphe nọ ndzụ lẹ Jerúsalemu.

\VS{4}Nnajiufu e-nwefukota ụrukutu, nọkota ụnwanyi Záyọnu l'ẹhu; bya egude ume nk'iya nwefukota ndu Jerúsalemu mee ọchi, nọ ẹphe l'ẹhu; mbụ ume ono, o gude ekpe ikpe; mẹ ume, enwu enwunwu.

\VS{5}Teke ono; bẹ Ojejoje a-bya lẹ Záyọnu l'ọ ha; mẹ l'ẹhu ndu ono, edzukobeje l'ẹke ono; bya emeta urukpu, akpọ tụtutu doberu ẹphe l'eswe; mụta ọku, enwu phophopho doberu ẹphe l'ẹnyashi; kẹle mkpụkpu ono l'ọ ha bẹ ee-gude ọdu-biribiri Ojejoje kpuchia.

\VS{6}Ọo-bụru mkpu, e-me ẹphe agu t'okpomọku be ekpojeshi ẹphe l'eswe; bụkwaruphu ẹke ẹphe a-gbabajẹ tẹ ndzụ dzua ẹphe yẹle ẹke ẹphe e-domije onwẹphe mẹ igwe ephe oke phẹrephere; mẹ teke ọochi mini.




\par }\Chap{5}{\SH Egvu mgbo vayịnu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Mu a-gụru egvu;

\par }{\QB nụ onye mu yeru obu.

\par }{\QB Mu e-gude mgbo vayịnu iya gụa ya.

\par }{\QB Onye mu yeru obu;

\par }{\QB bẹ gbaru mgbo vayịnu l'alị,

\par }{\QB emehu iphe l'iku ugvu. 

\par }{\Q \VS{2}Ọ tụ-zewaru iya atuze;

\par }{\QB hashịwa iya mkpuma;

\par }{\QB bya afọta akpụru vayịnu

\par }{\QB ndu ọphu kakọta mma kụa ya.

\par }{\QB Ọ kpụru ụlo-nche lẹ mgbabu ono;

\par }{\QB bya egvua ẹke aanọduje

\par }{\QB apyịfuta mẹe lẹ vayịnu ọbu.

\par }{\QB Yọ nọdu ele t'ọ mịshia nebyi, dụ mee.

\par }{\QB Yọ bụru nebyi, dụ ẹji b'ọ mịshiru.


\par }{\PP \VS{3}Nta-a; unubẹ ndu bu lẹ Jerúsalemu; mẹ unwoke ndu Júda; unu kpe-eduru mu lẹ mgbo vayịnu mu okfu-a:

\VS{4}?Bụ ngụnu; bẹ mu g'emefuaru mgbo vayịnu mu-a, mu te mehaaduru iya? Mu gbe ele ẹnya tẹ vayịnu, nọ iya nụ mịshia akpụru dụ mma; ?bụ ngụnu kpahụnuru iphe o gbe mịshia akpụru, dụ ẹji.


\par }{\PP \VS{5}“Nta-a; tẹ mu bya akaru unu iphe mu e-me mgbo vayịnu mu ono. Mu a-fọkashi iphe e gude gbabuta iya; k'ọphu ee-mebyishi iya. Mu e-nwukposhi mgbodo, a kpụru iya mgburumgburu; a bya dzọpyashia ya.

\VS{6}Mu e-mele iya phu t'o yifu; k'ọphu bụ ẹ ta byadụ akọcha iya akọcha; t'a bya bya akpa iya ẹja. Iphe zẹ l'ẹke ono; bụ mkpakparị mẹ ọgarama-mbo. Mu e-me igwe t'ẹ b'ọ chịru iya mini.”


\par }{\Q \VS{7}Ọ kwa ọnu-ụlo Ízurẹlu bụ

\par }{\QB mgbo vayịnu ono, Ojejoje,

\par }{\QB bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike gbaru ono.

\par }{\QB Yọ bụru ndu Júda bụ

\par }{\QB iphe ono, dụ iya mma, \newline  ọ kụru iya ono.

\par }{\QB O leru ẹnya t'e mee iphe dụ mma;

\par }{\QB iphe ọ phụru abụru ogbu ọchi.

\par }{\QB O leru ẹnya t'e meje iphe gbaru nụ;

\par }{\QB iphe ọ phụru abụru \newline  ụzu-ẹkwa.


\par }{\SH Nshọo Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{8}Nshọo ndu alọkoje ụlo doberu onwẹphe; mẹ ndu anaphe alị eyekwa l'alị ẹphe; jeye tọ dụhe ẹke aphụdunu; unu eburu l'ẹgu nkịnyi.

\VS{9}Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike kfuakwaru iya; mu anụa ya ẹke ọ sụru: “Igweligwe ụlo bẹ chihufutaje. Mbụ eze ụlo, hatsụa nshinu ama ntụmatu; bẹ e-mekochaa bụru ụlo, e te budu ebubu.

\VS{10}Ẹke e gude eswi iri, a jịgbaberu ẹbo ẹbo kọo ujiku lanụ bụ nwa mẹe vayịnu, e-ji ipoti ẹto; bẹ aa-pyịta iya. Onye kụru iphe jiru ẹkpa-jahotu bụ iphe jiru ashanga; ọwaa efere-ụtara; bẹ aa-wọta iya.”


\par }{\PP \VS{11}Nshọo ndu egbeshije lẹ ngguge-ụtsu je adaburu l'ọngu mẹe; mbụ ndu angụje mẹe jeye l'echi-abalị gbururu jeye ẹnya l'eke ẹphe kfukfukfu.

\VS{12}Egbe ndu ono anọduje akpọ une; l'akụ ogele l'ẹke ẹphe eri iphe. Ẹphe akụ nkwa; l'aphụ opu; swiphee onwẹphe mẹe l'ẹke ẹphe eri iphe ọbu. Obenu l'ẹ to nwedu iphe Ojejoje meru, ẹphe gụberu iphe; tọ dụ ẹka-ọru iya, ẹphe ekuje iphe.

\VS{13}Ọ bụ iya e-me iphe aa-kpụ ndu mu lẹ ndzụ; kẹ l'ẹphe te nwedu egomunggo. Ndibe ẹphe, bụ ogenyi bụ ẹgu e-gbushi ẹphe. Ẹphe adụ l'igwe; mbụ ndu ẹkpiri a-kpọshihu nkụ.

\VS{14}Ọo ya bụ l'alị-maa bẹ ẹgu kabawa agụgu. O ghewaru ọnu phaa; l'eleko ndibe ẹphe, bụ ndu nweru ẹnya mẹ igweligwe ndibe ẹphe eme ụngara; mẹ ndu ẹmirima a-wụba iya.


\par }{\PP \VS{15}Ọo ya bụ aa-lọ-tsuta madzụ alị; mbụ lẹ ndu mgboko bẹ ee-me ẹphe azẹ kpẹe; ẹge ono bẹ ee-mekwaphu ndu anya ndu ẹphe azẹ kpẹe.

\VS{16}Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike bẹ ee-gude k'ikpe nhamụnha, ookpeje atụ-li iya atụ-li. Nchileke, dụ nsọ egudeje odobe-ẹka-ndoo koshi lẹ ya dụ nsọ.

\VS{17}Teke ono; bẹ atụru a-nọdu akpa nri l'ọ bụ ẹgu ẹke eecheje iya. Ndu shi eshishi atụtulahaa iphe l'ẹke ndu nweru iphe awụshije iphe.


\par }{\PP \VS{18}Nshọo ndu egudeje eri ụgho alọkpu iphe dụ ẹji; mbụ ndu anọduje akpụ iphe dụ ẹji ọkpu eswi.

\VS{19}Ẹphe asụje: “Tẹ Nchileke menua iphe oo-me ọbu ẹgwegwa t'ayi phụ iya! T'iphe ọbu, onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu tụberu k'ememe rutaedunu ọbu t'ayi maru iya!”


\par }{\PP \VS{20}Nshọo ndu ewojeru ẹjo iphe kua iphe-ọma; woru iphe-ọma kua iphe dụ ẹji; mbụ ndu ewojeru ọchi dochia ẹnya iphoro; woru iphoro dochia ẹnya ọchi. Ndu ewojeru iphe atsọ ile dochia ẹnya iphe atsọ ẹna; woru iphe atsọ ẹna dochia ẹnya iphe atsọ ile.


\par }{\PP \VS{21}Nshọo ndu amajẹ iphe l'ẹnya nk'ẹphe; mbụ ndu bụ nwa ọ-maru-ọmachata l'ẹnya nk'ẹphe.


\par }{\PP \VS{22}Nshọo ndu bụ ẹngu mẹe; mbụ ndu a chiliru ẹka l'ọgha mẹe;

\VS{23}mbụ ndu erije ẹka-azụ; kpefu onye ikpe nmaru; gbe nmaa onye iswi dụ mma ikpe.

\VS{24}Ọ bụ ẹge ire-ọku ekpoje ụrevu ụbamu; mbụ ọ bụ ẹge ẹswa ọkponku emeje pyatangu l'ọku bụ ẹge ọ́gbaragba ẹphe e-reshihu; igu ẹphe etsua dudu l'ọ bụ ivovoma; kẹ l'ẹphe jịkaru ekemu Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike; tọ dụ iphe ẹphe gụberu okfu onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu.

\VS{25}Ọo ya meru iphe ndibe Ojejoje eghu yẹbe Ojejoje eghughu. Ọ haliwaru ẹka chitsushia ẹphe. Ugvu anmalahaa jijiji; odzu ẹphe akụtsuaru l'esu-ụzo l'ọ bụ ẹke a wụshiru ọzu. Obenu l'iphe ono te emedu t'obu tuzita Nchileke. Yọ dabẹlee ẹphe ẹka ẹge ọ dabẹru iya.


\par }{\PP \VS{26}Ọ paliru mbakeshi, nọtsua ẹke teru ẹnya iphe-ọhubama iya koshi. Yo gude okpuru-ọswa kuko, ndu nọtsua l'ẹke mgboko jeberu. Ẹphe l'agba ntụmatu; gude mkpụtumu ọso lanụ byatashia.

\VS{27}Tọ dụ ẹphe onye ike ọso gvụru; tọ dụ onye kpakotaru iphe; tọ dụ onye mgbẹnya roru; tọ dụ onye kuru mgbẹnya; tọ dụ onye akpọ-buleti, o we l'ukfu gbụ-woru agbụ-wo; tọ dụ onye eri akpọkpa iya gbabuhuru.

\VS{28}Akfụ ẹphe tụpyishiru ọnu gụngu gụngu. Ụta ẹphe agọbetsua ọnu. Igidi ọkpa ịnya ẹphe ebunwutaje ọku l'ọ bụ mkpuma igwe. Ọkpa ụgbo-ịnya ẹphe ezitsua l'ọ bụ ọku maa.

\VS{29}Mkpu, ẹphe echi dụ l'ọ bụ ekiri agụ.

\par }{\QB Ẹphe ede ekiri l'ọ bụ nwa agụ;

\par }{\QB gude mba, ẹphe aba;

\par }{\QB pata anụ, ẹphe gburu tụgbua;

\par }{\QB to nwe onye e-je iya anata.


\par }{\PP \VS{30}Mbọku ono -rulephu; bẹ ẹphe a-nọdu edeji l'ọ bụ ekiri eze ẹnyimu. Onye -paliru ẹnya lee l'alị ono; bẹ iphe ọo-phụ bụ ẹkpuru-ọchi; mẹ iphe-ẹhuka. Iphoro bẹ urukpu e-kpuchita ekpuchita.




\par }\Chap{6}{\SH Nchileke eku Azáya
\par }
{\PP \VerseOne{1}L'afa eze, bụ Uzáya nwụhuru; bẹ mu phụru nnajiufu l'ẹke ọ nọ l'abeze, ha l'eli; dụ kpogorongu. Ọnu uwe-mgbalanụ, o yeru, ekpo wụlawula; bẹ jiru eze-ụlo iya pyịmu.

\VS{2}Ndu nọ iya l'eli iya; bụ ụnwu ojozi-imigwe, bụ sérafu, nwetsuaru ẹ́bà ishingu ishingu l'ẹhu l'ẹhu. Ẹphe gude ẹ́bà ẹbo ẹbo kpuchitsua ifu; bya egude ẹ́bà ẹbo ẹbo; kpuchitsua ọkpa; bya egude ẹ́bà ẹbo ẹbo l'ephe ephephe.

\VS{3}Ẹphe ekfutsua l'anụ ibe ẹphe; asụje:

\par }{\QB “Nsọ; nsọ; nsọ, bụ Ojejoje,

\par }{\QB bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike!

\par }{\QB Mgboko mgburumgburu;

\par }{\QB bẹ biribiri iya jiru ejiji!”


\par }{\PP \VS{4}Ẹphe -kfuleruphu okfu ono; oshi ibo; mẹ ọkpa-ibo eze-ụlo Nchileke l'ọ ha anmakọta jijiji. Ẹnwuru-ọku ejilephu ụlo ono tụngu!


\par }{\PP \VS{5}Mu echia: “Nshọo mu-a! Ephuhu mu! Kẹle mu phụru eze; mbụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike l'ẹke mu bụkwa onye ụru-ọnu; tẹmanu mu lẹ ndu ụru-ọnu eburu eburu!”


\par }{\PP \VS{6}Ya ndono; Sérafu lanụ ephekfuta mu. Iphe o gude l'ẹka; bụ ichechọku, eke jajaja. Yo gude ákpà kpata ọku ono l'ẹnya-ngwẹja Nchileke.

\VS{7}Yo woru ichechọku ono daa mu l'ọnu; bya asụ mu: “Ọku-a, a daru ngu l'ọnu-a; b'e gude swafụ ngu iphe dụ ẹji, i meru. Iphe dụ ẹji, i mekotaru l'ọ ha; b'a kfụwaru ụgwo iya.”


\par }{\PP \VS{8}Mu bya anụa olu Nnajiufu l'ẹke ookfu; sụ: “?Bụ onye; bẹ ya e-zi? ?Bụ onye e-jeru ayi?”

\par }{\PP Mu asụ iya: “Ọwa-a mu ndọ-ọ! Zi nụ mu!”


\par }{\PP \VS{9}Yọ sụ mu: “Ngwaa; tụgbua; je ezia ndu-a; sụ ẹphe: ‘Unu a-nụ nta; nụa imo; to nwe iphe e-do unu ẹnya. Unu elee nta; lee imo; tọ dụ iphe unu a-phụ.’

\VS{10}Mee ndu-a; tẹ obu nmaa ẹphe kpụgbungu. Mee tẹ nchị chishihu ẹphe; nggu emee t'ẹnya kpuchishihu ẹphe. Ọ -dụdu; bẹ ẹphe e-gudekwa ẹnya ẹphe phụ; gude nchị ẹphe nụa; obu ẹphe emee t'o doo ẹphe ẹnya; k'ọphu ẹphe a-ghakọbe lakfuta mụbe Nchileke; tẹ mu mee; t'ẹphe kọrohu.”


\par }{\PP \VS{11}Tọ dụ iya bụ; mu ajị iya: “Byiko Ojejoje; ?bụ teke ole; bẹ ọo-nọ-bebe?”

\par }{\PP Yọ sụ mu: “Ọo-dụlephu ẹge ono jeye mkpụkpu ono abụru kpurupyata; mbụ t'ọ dụhe onye ebu iya nụ; ụlo achịko bụru okorobo ụlo, ẹ-ta dụdu onye bu iya nụ. Alị ono adaburu ochobo.

\VS{12}Mbụ l'ọo-dụ ẹge ono jeye teke Ojejoje e-dufu onyenọnu; yọ lashia ẹke teru ẹnya. Teke ono; b'aa-wụfukota l'alị-a; yọ daburu ochobo.

\VS{13}A makwaru-a l'ụzo lanụ l'ụzo iri lẹ ndu alị ono a-phọdu-a. Obekwanu l'ẹphe a-bụkotaru iyi. Ọ bụ ẹge e gbufuje achị; m'ọ bụ akpụrata; ukfu iya akwaa l'alị; bụ ẹge oo-mechaa nweru nwa ndu a-phọdu nụ lẹ ndu a-dụru mụbe Ojejoje nsọ.”




\par }\Chap{7}{\SH Ozi, Azáya ezi eze, bụ Éhazu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọ bụ teke Éhazu Jótamu Uzáya shi bụru eze ndu Júda; bẹ Rezinu, bụ eze ndu Áramu; mẹ Peka Remaliya, bụ eze ndu Ízurẹlu wụ-lihuru byaru Jerúsalemu ọgu. Ọ bụ l'ẹphe te mekputadu ẹphe.


\par }{\PP \VS{2}A bya ekfuru ndu ụlo Dévidi lẹ ndu Áramu bẹ ẹphe lẹ ndu Ífuremu tụgbabẹekwaru nanụ. Okfu ono emee; obu awata ọnma Éhazu yẹle ndu nk'iya anmanma l'ọ bụ oshi, phẹrephere enwunga l'ọswa.

\VS{3}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje abya asụ Azáya: “Tẹ nggu lẹ nwa ngu, bụ Shiya Jashubu yịru lụfu jekfu Éhazu lẹ mgbọdzu Okpuru-ụzo-Imeli; mbụ onanu, nọ l'ụzo, e shi eje ẹgu Ọsa-iphe ono.

\VS{4}Unu je asụ iya t'ọ kwabẹkpelekwaphu ẹnya; yọ nọdukpelekwaphu nwanggijinggiji; ọphu ọ tsụkwa egvu. Ọphu o kwekwa tẹ meji tọfu iya l'okfu nwishishi-nkụ labụ ono, anyịhu anyịhu ono; mbụ hanyịhanyi ono, Rezinu yẹle ndu Áramu; mẹ nwatibe Remaliya aba ono.

\VS{5}Ndu Áramu yẹle ndu Ífuremu; mẹ nwatibe Remaliya bẹ gbaru ikumu t'ẹphe bya alụa ngu. Ẹphe sụru:

\VS{6}‘Unu t'ayi je etso ndu Júda ọgu; mbụ lụta ẹphe yeru onwayi. Ayi eworu nwatibe Tabilu mee eze l'ẹke ono.’

\VS{7}Ọwaa iphe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike kfuru: ‘Ẹjo ikumu ono ta byadụ e-keru ekeru! Ẹ tọ byadụ bya e-nweru ishi.

\VS{8}Mkpata iya abụru l'ishi mkpụkpu ndu Áramu bụ Damásukọsu; onye bụ ishi ndu Damásukọsu bụ Rezinu; l'ime ụkporo afa ẹto l'afa ise bẹ ee-gwe ndu Ífuremu ogwe ujimu; k'ọphu bụ l'ẹphe te dzuhedu ọbu mba ẹka ẹphe.

\VS{9}Ishi mkpụkpu ndu Ífuremu bụ Samériya; onye bụ ishi ndu Samériya abụru nwatibe Remaliya. Ọ -bụru l'unu te evudodu kemukemu l'ekwekwe unu bẹ unu te evudoghekwa.’ ”


\par }{\SH Abyabya Ịmanelu ekoshi
\par }
{\PP \VS{10}Ojejoje byakwa bya ekfuru Éhazu ọdo; sụ iya:

\VS{11}“Rọo mụbe Ojejoje, bụ Nchileke ngu t'o koshi ngu iphe-ọhubama; m'o ruhuduru ọ -bụru nwịtumiriku l'ọ bụ alị-maa; m'ọ b'ọ -nọo oreke-imeli l'ọ bụ igwe.”


\par }{\PP \VS{12}Éhazu asụ: “Mu ta arọkwa. Mu te ejekwa ọdata Ojejoje.”


\par }{\PP \VS{13}Tọ dụ iya bụ; Azáya asụ: “Unu nụkwaa ya nta-a; unubẹ ndu ụlo Dévidi! ?To dzuduaa l'unu agha madzụ ẹhu gbụrugburu. Unu e-jekwaphu ọgha Nchileke gbụrugburu nk'iya tọo?

\VS{14}Ọ bụ iya meru iphe ọ bụ Nnajiufu l'onwiya e-me iphe-ọhubama koshi unu. Lekwa lẹ nwamgbọko tsụtaakwaru ime. Ọo-mụ nwata nwoke. Iphe aa-gụ iya bụ ‘Ịmanuwelu,’ bụ iya bụ ‘Nchileke nọ swiru ayi.’

\VS{15}Ọo-wata ori manụ, e meru l'ẹra-eswi yẹle manụ-ẹngu; m'ọ malẹruphu ọfo iphe dụ ẹji; hata iphe dụ mma.

\VS{16}Obenu lẹ teke nwata ono a-kwawa ẹnya k'ọfo iphe dụ ẹji; hata iphe dụ mma; bẹ alị ndu eze labụ ono, ịitsu egvu ono a-bụkotawa ochobo.

\VS{17}Ojejoje e-wolataru nggu lẹ ndibe unu; mẹ ndu ọnu-ụlo nna ngu oge òkè iphe-ẹhuka, ẹ-te nwedu oyeru iya keshinu ndu Ífuremu ẹphe lẹ ndu Júda bọkahuru. Onye oo-gude bya ọgu bụ eze ndu Asiriya.”


\par }{\PP \VS{18}O -rua teke ono bẹ Ojejoje a-rakuta ijiji, shi l'ọhu ẹnyimu Íjiputu; mẹ l'ẹngu, shi l'alị ndu Asiriya;

\VS{19}ẹphe a-bya akụru lẹ kpọkoro kpọkoro mkpoworo ono; mẹ l'ẹke mkpuma yetsuaru ụwa; mẹ l'ẹgbudu, ogvu nọ; mẹ iduma mini.


\par }{\PP \VS{20}O -rua teke ono; bẹ Nnajiufu e-gude agụbe, ọ ngụtaru l'azụ Ẹnyimu Yufurétusu; mbụ agụbe, ọ ngụtaru eze ndu Asiriya; gude kpụa unu ishi; kpụa unu ẹji ọkpa; mẹ ẹji agba unu.


\par }{\PP \VS{21}O -rua teke ono bẹ madzụ a-kụtaje nweswi yẹle eghu labụ dobe.

\VS{22}Mini-ẹra, a-nọdu alashị iya k'ọphu bụ l'oo-me t'onye ono nweru manụ, ha nshinu, 'ọo-nọduje eri. Iphe bụ ndu phọduru l'alị ono a-nọdu eri manụ, e meru l'ẹra-eswi yẹle manụ-ẹngu.


\par }{\PP \VS{23}O -rua teke ono bẹ iphe bụ ẹke e shi akpatajẹ ụnu vayịnu labụ l'ụkporo iri, aswa iya e-ru ẹkpa-ego ise bụ ẹgbara; mẹ uke a-kfụ iya.

\VS{24}Iphe ndiphe e-gudeje abahụ l'ẹke ono bụ ụta mẹ akfụ; kẹ l'alị ono l'ọ ha bụ ọgarama-mbo; mẹ uke a-nata iya.

\VS{25}A -bya lẹ k'ugvu ugvu ono, bụ ẹke e shi egudeje ọgu akọtsuje akọko ono; madzụ ta byadụ bya atụ iya ọkpa ọdo; kẹ l'ọgaramambo yẹle uke, e-ji iya nụ bẹ a-nọdu eye egvu. Ẹke ono a-ghọ ẹke aachịjeru atụru; mẹ eswi ye t'o je ọkpa nri.




\par }\Chap{8}{\SH Ndu Asiriya a-bụru ngwa-ọgu Ojejoje
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ mu: “Tẹ mu wota ẹkwo, ha ụsa a gwọru agwọgwo; wota mkpịshi ẹkwo mmanu dee ya iphe-a: ‘Maha Shalalu Hashi Bazu,’ bụ iya bụ O-me-kọrokoro l'ọkwata o-zi-pharamu l'iphe onye ọdo.

\VS{2}E je ekua onye achịjeru Nchileke ẹja, bụ Uráya yẹle Zekaráya Jeberekaya, bụ ndu e gude ire ẹphe ẹka t'ẹphe bụru ndu ekebe.”


\par }{\PP \VS{3}Ya ndono; mu lẹ nyee mu abya azẹe; yọ tsụta ime; mụa nwata nwoke. Ojejoje asụ mu: “Tẹ gụa nwata ono ‘Maha Shalalu Hashi Bazu;’

\VS{4}kẹle teke ọo-dụ ike vufuta k'ọ maru oku ‘Nne lẹ Nna’, mụru iya nụ; bẹ eze ndu Asiriya byawaru bya akwaa ẹku ndu Damásukọsu; mẹ kẹ ndu Samériya l'ọkwata.”


\par }{\PP \VS{5}Ojejoje abyakwa bya ekfuru mu ọdo; sụ:

\VS{6}“Keshinu ọphu ndu-a gbe jịka mini ono, tọru nwẹhu atsọ ono; mbụ mini Sháyilowa; bya etelahaaru eze Rezinu yẹle nwatibe Remaliya ẹswa

\VS{7}bẹ Ojejoje abyawa ome t'eze utso, shi lẹ Ẹnyimu Yufurétusu bya ekpua ẹphe. Utso ono bụ eze ndu Asiriya yẹle biribiri iya l'ọ ha. Utso ono e-tsokota ọswara ẹnyimu ono l'ọ ha; mbụ kpukota kpua kpua mgbogidi iya.

\VS{8}Yọ byakọta jeye l'alị Júda kpukota iya ekpukpu; tsọru tụgbua; mbụ ọo-nọdu awọ l'ẹkpiri. Ẹ́bà iya ono, ọ sụsaru asụsa ono a-chịko uswe alị ngu kpukota; nggụbe Ịmanelu!”


\par }{\PP \VS{9}Unu chia mkpu ọgu; unubẹ mbakeshi! T'a chịkashikwaa unu achịkashi. Unu ngabẹkwa nchị; unubẹ ndu bu ote-ẹnya! Unu jịkobekwa k'ọgu; ọbu l'aa-chịkashikwanu unu achịkashi.

\VS{10}Unu chịa idzu ẹge unu e-me iya! Obenu l'idzu unu a-bụru arakata atsụ. Unu kfua ẹge unu e-me iya! Obenu l'ẹ too kekpodurunu; kẹle Nchileke swiru ayi!


\par }{\SH Tsụje Nchileke egvu
\par }
{\PP \VS{11}Ojejoje gude ẹka iya ono, shihuru ike ono byibe mu; bya ekfuru yeru me; lọoru mu ẹka lẹ nchị sụ mu tẹ mu be etsokwa ọkpa ndu-a. Ọ sụru mu:

\VS{12}“T'ẹ b'ọ bụebekwa iphe ndu-a sụru l'ọ bụ ọgba ikumu bẹ unu e-kuebeje ikumu! Iphe ẹphe atsụ egvu; t'unu ba tsụkwa iya egvu; ọphu o mejekwa t'ẹhu anma unu kpakpakpa!

\VS{13}Iphe unu e-me bụ t'unu gụbe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike iphe; koshi l'ọ bụ iya phụ bụ onye dụ nsọ ọbu. T'ọ bụru iya bụ onye unu a-nọduje atsụ egvu; bụru iya bụ onye unu a-nọdu anmajẹru kpakpakpa.

\VS{14}Ọo ya a-bụru ẹke, e doberu nsọ. A -bya lẹ k'ụlo labụ kẹ Ízurẹlu; ọo-bụ mkpuma, a-nọdu adụ madzụ ụkfu; bụkwaruphu ikelegvu, ẹphe e-vukotaje daa iko. A -byakwanụ l'ẹhu kẹ ndu Jerúsalemu; ọo-bụ ọnya yẹle igbudu, a gbaru ẹphe.

\VS{15}Ẹphe a-dụ l'igwe; mbụ ndu ọphu ụkfu a-dụ; ẹphe a-da; tsupyashia onwẹphe; a haa ẹphe l'ọnya; kpụkoo ẹphe.”


\par }{\PP \VS{16}Ozi-a, mu ezi-a bẹ ii-woru keko ekeko; nggu abya akwakọberu ndu etso mu nụ ekemu ono.

\VS{17}Mu a-nọdu ngabẹduru Ojejoje; mbụ onye ono, wofuru ifu iya l'ẹke ndibe Jékọpu nọ. Ọ bụ iya bẹ mu a-nọdu ele ẹnya iya.


\par }{\PP \VS{18}Mu ndọ-ọ nọ l'ẹke-a; mu l'ụnwegirima ono, Ojejoje nụru mu ono. Ayi bụ iphe-ama; bya abụru iphe-ọhubama, nọduru ndu Ízurẹlu; mbụ iphe shi l'ẹka Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike, bu lẹ Ugvu Záyọnu.


\par }{\PP \VS{19}Ndiphe -sụje ngu t'i je ọkpata ishi lẹ kẹ ndu aphụ àphụ̀; m'ọ bụ l'ẹka ndu njibya; mbụ ndu bụ okpuru-ọswa; bẹ ẹphe aphụje; l'avụ ẹvu nshi; ?tọ bụ-chidua Nchileke b'ọ gbaru tẹ madzụ jeje njịta. ?Nanụ ẹge e meru b'o gbe bụru maa b'e jejeru ndu nọ ndzụ njịta?


\par }{\PP \VS{20}Tụbe nvọ l'ekemu yẹle iphe mu karu t'e meje. Ọ -bụru l'ẹphe te ekfudu ala l'okfu ono; ọo ya bụ l'ẹphe ta phụdu iphoro nchi-abọhu.


\par }{\SH Oge iphe-ẹhuka
\par }
{\PP \VS{21}Ẹphe e-gude ntakfuru; mẹ ẹgu aghaphe l'alị ono. M̀bà -tụdelephu ẹphe; ẹhu agbahụ ẹphe totoroto. Teke ono; ẹphe apalia ẹnya; wata ophu onye eze ẹphe; mẹ Nchileke ẹphe iphu.

\VS{22}Ẹphe a-byakwa apazita ifu l'alị lee mgboko. Iphe ẹphe a-phụ nwẹnkinyi bụ ntakfuru yẹle ẹkpuru-ọchi; mẹ l'iphe eko ẹruru a-nọdu eye ẹphe egvu. Aa-bya enwuru ẹphe yee l'ẹke gbakọtaru tsụbalangu.




\par }\Chap{9}{\PP \VerseOne{1}Obenu l'e -megee bẹ ẹphe ta achịhedu obu l'ẹka; mbụ ndu ono, shi eje iphe-ẹhuka ono. Teke ndiche b'ọ kparu alị ndu Zébulọnu yẹle alị ndu Náfutali ẹhu. Obenu l'oge-l'ifu; bẹ ọo-kwabẹ ndu bu l'ụzo eze ẹnyimu ùgvù; mbụ ndu bu l'azụ Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu, bụ iya bụ alị Gálili, bụ ẹke ono, ndu ọhodo bu ono.


\par }{\SH A mụru ayi nwata
\par }
{\Q \VS{2}Ndu ono, nọ l'ẹkpuru-ọchi ono

\par }{\QB phụakwaru iphoro, \newline  ha nshinu.

\par }{\QB Ndu ọphu bu l'alị ono,

\par }{\QC gbaru tsụbalangu ono;

\par }{\QB bẹ iphoro nwuakwaru phoo.


\par }{\Q \VS{3}Ọha ono b'i mewaru; \newline  yọ ka nshinu;

\par }{\QB bya emee; ẹhu aka ẹphe ọtso ẹna.

\par }{\QB Ẹphe a-nọdu ngu l'ifu ete

\par }{\QB ẹswa l'ọ bụ ndu eme ẹswa

\par }{\QB iphe ẹphe kpataru l'okfu ẹphe;

\par }{\QB mbụ ndu eme ẹswa l'ẹke

\par }{\QB ẹphe eke iphe ẹphe lụtaru l'ọgu.


\par }{\Q \VS{4}L'ọ bụ-a ẹge i meru teke

\par }{\QB i mekputaru ndu Mídiya

\par }{\QB teke ndiche phụ

\par }{\QB bụ ẹge ị chịkashiru ivu ẹra,

\par }{\QB shi nyịpyabe ndibe ngu;

\par }{\QB bya anyakashịa

\par }{\QB mgbọro-ígwè,

\par }{\QB e shi swebe ẹphe l'ukuvu;

\par }{\QB yẹle oshi, ndu akpa ẹphe

\par }{\QB ẹhu shi gude akpa ẹphe ẹhu.


\par }{\Q \VS{5}Akpọkpa ndu sọja,

\par }{\QB e gude lụa ọgu l'ọ ha,

\par }{\QB jeye l'iiphe, bụ uwe,

\par }{\QB a gwọ-swiru lẹ mee;

\par }{\QB bụ ọku; bẹ aa-kpọkota iya.

\par }{\QB Ọo-bụru nkụ, \newline  eeye l'ọku.


\par }{\Q \VS{6}Mkpata iya bụ l'a mụru ayi nwata.

\par }{\QB A mụru ayi nwata nwoke.

\par }{\QB Ọ bụ iya a-bụ onye ishi, achị nụ.

\par }{\QB Iphe aa-nọdu eku iya bụ

\par }{\Q “Onye mkpozi-ụzo, \newline  dụ biribiri”;

\par }{\QB “Nchileke, bụ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike”;

\par }{\Q “Nna, bụ Ojejoje”; mẹ le

\par }{\Q “Onye ishi, emeje tẹ nchị dụ ndo”.


\par }{\Q \VS{7}Ọchichi iya;

\par }{\QB mẹ nchị-ọdu-ndo, \newline  e-tso iya nụ

\par }{\QB a-nọdu aka nshinu akaka l'eje;

\par }{\QB ọphu ọ byadụ agvụ agvụgvu.

\par }{\QB Ọo-nọdu l'aba-eze Dévidi,

\par }{\QB bụ ochechoroche iya bụru eze.

\par }{\QB Oo-gude ọkpobe ikpe;

\par }{\QB mẹ odobe-ẹka-ndoo mee

\par }{\QB ya t'ọ ngụru angụru; \newline  jeye lẹ gbururu.

\par }{\QB Ojejoje, bụ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike e-gude

\par }{\QB ẹge oovutabe iya l'obu; mee ya.


\par }{\SH Ẹhu-eghughu Ojejoje l'ẹke ndu Ízurẹlu nọ
\par }
{\PP \VS{8}Nnajiufu ziwaru iphe ya e-me eri Jékọpu. Iphe ono e-me ndu Ízurẹlu;

\VS{9}k'ọphu bụ lẹ ndu Ízurẹlu l'ọ ha a-makọtaru iya; mbụ ndu Ífuremu; mẹ ndu bukota lẹ mkpụkpu Samériya; mbụ ndu egudeje ekuku, nọ ẹphe l'obu; mẹ ndu anya ndu; sụ:

\VS{10}“Ụlo ono, e gude ẹja kpụa ono bẹ dakpọshihuakwaru nụ. Obenu l'ayi a-pyịcha mkpuma apyịcha gude kpụ-kwazilahaa ya. Oshi figu ono b'e gbutsushiwaru. Obenu l'ayi e-woru oshi sida dzakwazi l'ọzori iya.”


\par }{\PP \VS{11}Obenu lẹ Ojejoje yewaru ndu ọhogu Rezinu ọkpu-ike-ike t'ẹphe je etsoo ẹphe ọgu; mbụ l'ọ tụwaru ndu ọhogu ẹphe nanụ nanụ.

\VS{12}Ndu Áramu shiwa l'ụzo ẹnyanwu-ahata; ndu Filisutayịnu eshi l'ụzo ẹnyanwu-arịba byawa bya eghechaa ọnu; lee ndu Ízurẹlu wọo. Obenu l'iphe ono te emedu t'obu tụ-zita Nchileke. Yọ dabẹlee ẹphe ẹka ẹge ọ dabẹru iya.


\par }{\PP \VS{13}Obenu lẹ ndu Ízurẹlu ta lakfutadu onye ono, chiru ẹphe iphe ono; ọphu ẹphe akpadu ishi Ojejoje ono, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ono.

\VS{14}Ọo ya bụ lẹ Ojejoje e-bu ndu Ízurẹlu ishi; bua ẹphe ọkpa; saa ẹphe ọ-sa-ẹkfu; nmaa ẹphe ẹka swọkoswoko l'akpụru ẹnyanwu lanụ.

\VS{15}Yọ bụru ndu bụ ọgurenya yẹle ndu nweru ẹnya bụ ẹphe bụ ishi ọbu. Ọ bụ ndu nkfuchiru Nchileke, bụ ndu ezi iphe ta bụdu ire-lanụ bụ mgbọdzu.

\VS{16}Ndu edu ndu Ízurẹlu eduswe ẹphe ụzo. Mbụ ndu ọbu, eedu ọbu b'e duphuwaru.

\VS{17}Ọo ya bụ lẹ Nnajiufu bẹ ẹhu ta atsọdu ẹna l'ẹke ụnwu-okorọbya alị ono nọ. Ẹ tọo phụduru ndu a tọru ogbe imiko; tọ phụru iya ụnwanyi, maa tụfuru; kẹ l'ẹ to nwedu ẹphe onye eme ele Nchileke. Ẹphe l'ẹphe ha tụko bụru ndu ẹjo iya ono; l'ekfu ẹjo okfu. Obenu l'iphe ono te emedu t'obu tụ-zita Nchileke. Yọ dabẹlee ẹphe ẹka ẹge ọ dabẹru iya.


\par }{\PP \VS{18}Ẹjo iphe ẹphe eme enwu l'ọ bụ ọku. Ọodzuje ọgarama-mbo; l'adzụ uke; tụko ẹkfukala, nọ l'ọswa gvua kfurukfuru; k'ọphu bụ l'ire-ọku iya ejije ẹnwuru-ọku iya ala imeli imeli.

\VS{19}Oke ẹhu-eghughu Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike bẹ a-nganwụ alị ono anganwụ. Ndu ono a-bụru nkụ, aa-nọdu eye l'ọku. Ọphu ọ dụdu onye aphụjeru nwunne iya imiko.

\VS{20}Ẹphe e-gbu l'ụzo ẹka-ụtara ria; ọbule ẹgu a-nọdu agụle-ẹ ẹphe. Ẹphe anata madzụ iphe l'ẹka-ibyita; too dzukwaphu ẹphe. Onyemonye ọbule a-wata ọta nwatibe iya.

\VS{21}Mbụ lẹ ndu Manásẹ a-wata ọta anụ ndu Ífuremu; ndu Ífuremu ata kẹ ndu Manásẹ. Ẹphe a-bya atụgbabe; tso ndu Júda ọgu. Obenu l'iphe ono te emedu t'obu tụ-zita Nchileke. Yọ dabẹlee ẹphe ẹka ẹge ọ dabẹru iya.




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}Nshọo unubẹ ndu bụlephu ekemu, ẹ-te vudodu nhamụnha bẹ unu anọduje atụ; mbụ unubẹ ndu asụje t'e dee ẹkwo; tụa ekemu, a-hụ madzụ ọku l'ẹhu.

\VS{2}Unu anajẹ ndu ụkpa iphe gbaru ẹphe. Ụnwanyi, maa tụfuru; bẹ unu gụberu nri unu; l'ana ndu a tọru ogbe iphe ẹphe l'ike.

\VS{3}?Bụ ngụnu bẹ unu e-me mbọku, ee-nyo unu; mbụ mbọku, ụtsuruku e-shi ẹke teruru ẹnya bya atsụa unu? Bụ onye bẹ unu a-gbakfu t'ọ dzọo unu? ?Bụ awe bẹ unu a-ha ẹku unu?

\VS{4}Ẹ tọ dụkwa iphe aphọdu nụ; gbahaa t'unu lẹ ndu a kpụru lẹ ndzụ kpẹe mkpẹ-nanụ. Ọ dụdu bụru l'unu tso lẹ ndu e gbushiru egbushi. Obenu l'iphe ono te emedu t'obu tụ-zita Nchileke. Yọ dabẹlee unu ẹka ẹge ọ dabẹru iya.


\par }{\SH Ikpe, Nchileke kperu ndu Asiriya
\par }
{\PP \VS{5}“Nshọo nggụbe Asiriya; mbụ nggụbe ọha ono, bụ nggu bụ mgbọro-ígwè, mu egudeje ekoshi iphe-eghughu mu. Mbụ ọ bụ l'ẹka ngu bẹ mgbọro oke iphe-eghughu mu ono nọ gẹdegede.

\VS{6}Mu e-zi Asiriya t'o je afụaru mbakeshi, ta madu mụbe Nchileke. Mbụ; mu e-kfuru iya t'o je afụaru ọha, eme mu iphe-eghughu; t'ephe gwoo iphe ẹphe; mbụ lụa ẹphe alụlu. Ẹphe adzọo ẹphe fụtufutu l'ọ bụ onye adzọ ẹpoto l'esu-ụzo.”


\par }{\PP \VS{7}Obenu l'ẹ tọ bụdu iphe ono bụ iphe ọori; tọ bụ iya bụ iphe nọ iya l'obu. Iphe bụ uche iya abụru omebyishi iphe; mẹ t'o mee t'iphe a-wafụ nụ l'iphe bụ mbakeshi habe ahabe.

\VS{8}Ọ -nọdu yo otu onwiya; sụ: “?Ọ kwa lẹ ndu ishi sọja mu bụkota eze eze?

\VS{9}Mkpụkpu Kaluno ?tọ bụdu ẹge mkpụkpu Kakemishi dụ b'ọ dụ. ?Tọ bụdu ẹge mkpụkpu Hámatu dụ bụ ẹge mkpụkpu Apadu dụ. Mbụ; ?tọ bụdu ẹge Samériya dụ bẹ Damásukọsu dụ.

\VS{10}Keshinu ọphu mu gudetsuaru alị-eze ndu agwatsụa nte; mbụ alị-eze ọphu nte ẹphe ka kẹ Jerúsalemu yẹle Samériya nshinu;

\VS{11}?buchia Jerúsalemu yẹle nte, nọtsua ya nụ bẹ mu te gbe anụdu aphụ ẹge ono, mu nụru ndu Samériya yẹle iphe ẹphe agwatsụa agwagwa ono?”


\par }{\PP \VS{12}Nnajiufu -megetsulephu ozi iphe oome lẹ Ugvu Záyọnu yẹle Jerúsalemu; bẹ oo-kfu sụ: “Mu a-hụ̀ eze ndu Asiriya àhụ̀hù; k'ẹnya, o lebeziruru eku onwiya ekuku l'ime obu; bya anya ndu.


\par }{\PP \VS{13}“Kẹ l'ọ sụru: ‘Ọ bụ l'ike k'ẹka mu; mẹ mmamiphe mu; bẹ mu gude mee ya; kẹ l'iphe doru mu ẹnya. Oke-alị iphe, bụ mbakeshi; bẹ mu kpachishiru; bya akwaa iphe ẹphe l'ọkwata. Ndu eze ẹphe; bẹ mu dzọru ọdzo ẹkfu; kẹle mu bụ mkparawa.

\VS{14}Ọ bụ ẹge ono, aatụfuje ẹka chịta ẹkfuna nwẹnu ono bụ ẹge mu tụfuru ẹka chịtsushia ẹku iphe, bụ mbakeshi. Yọ bụru ẹge ono, aachịkoje ẹkwa-nwẹnu, a gbagharu agbagharu bụ ẹge mu chịkoberu iphe bụ mba, nọnu. Ọphu ọ dụdu m'ọo onye lanụ, meru ụkporo; tọ dụ onye gheliru ọnu egheli; mee pyịngu.’ ”


\par }{\PP \VS{15}Obenu lẹ Ojejoje sụru: “?O nweru ẹge ogbu-nkụ e-shi bya aka onye gude iya awa nkụ? Tọo mma, eegude ekwo oshi; ?ọo-wata ọtu-li onwiya lẹ ya ka onye gude iya nụ. Mgbọro-ígwè; ?l'ọo-dụ ike palia onye apalije iya nụ. Ọdo bụ; mgbọro-oshi; ?ọo-nọnyaa bya akpụkwaa onwiya t'ẹ b'ọ bụhe oshi.”


\par }{\PP \VS{16}Ọo ya bụ lẹ Nnajiufu; mbụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike a-pakfutaru ndu sọja iya ono, gbaru mkparawa ono o-me-l'ẹhu, a-nọdu amị ẹphe mini. Ọo-kparu ọku ye ẹphe l'ẹhu; yo nwua tụgburu.

\VS{17}Iphoro ndu Ízurẹlu ono a-bụru ọku; mbụ l'onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu ono a-bụru ọku, enwu enwunwu. Yọ bụru ujiku lanụ bẹ oo-nwu phophopho kekota ogvu, nọtsua ya; mẹ uke, nọ iya nụ.

\VS{18}Biribiri ono, ọswa iya dụ ono yẹle alị ẹphe ono, emehuje iphe ono bẹ oo-mekochaa mebyishikota l'ọ ha. Ọ bụlephu ẹge ono, onye ẹjo iphe-ememe guderu agwụje ono bụ ẹge ọo-gvụ;

\VS{19}k'ọphu bụ l'oshi, a-phọdu nụ l'ọswa iya ono a-dụwaa nanụ nanụ; k'ọphu bụ lẹ nwata nshịi e-dekota ọphu phọduru nụ l'ẹkwo.


\par }{\PP \VS{20}L'oge teke ono bẹ nwa ndu phọduru nụ lẹ ndu Ízurẹlu; mbụ nwa ndu ọphu wafụru nụ l'ọnu-ụlo Jékọpu ta atukobehedu ndu ono ishi; mbụ ndu ono, dzọru ẹphe pyaapyaa ono. Onye ẹphe a-kpọ-chiaru obu yeru bụ Ojejoje; mbụ Onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu.

\VS{21}Nwandu ono, phọduru nụ ono e-mekochaa lata; mbụ lẹ nwa ndu a-phọdu l'ọnu-ụlo Jékọpu e-mekochaa lata lakfuta Ọkaribe-Kakọta-Ike ono, bụ Nchileke.

\VS{22}A makwaru-a l'unubẹ ndu Ízurẹlu ha l'ọ bụ ẹja, nọ l'iku ẹnyimu. Obenu lẹ nwa ndu e-mekochaa lata ta abakwa ishi. A kụakwaru ọ-la-l'iyi doberu ẹphe. Yọ bụkwaru iphe gbaru nụ.

\VS{23}Yọ bụru Nnajiufu; mbụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike nwẹke-iya e-gude ẹka iya mebyishia mkpụkpu ono kpamu, bụ ẹge e kfuhawaru l'ee-me iya.


\par }{\SH Aphụ, Ojejoje a-nụ ndu Asiriya
\par }
{\PP \VS{24}Ọo ya bụ; ọwaa iphe Nnajiufu, bụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike kfuru: “Unubẹ ụnwu mu, bụ ndu bu lẹ Ugvu Záyọnu; unu ba atsụkwa ndu Asiriya egvu; mbụ ndu ono, anọduje eswi unu mgbọro-ígwè ono; mbụ ndu apalijeru unu mgbọro ẹge ono ndu Íjiputu shi apalijeru iya unu ono.

\VS{25}Ọ bụa nwanshịi unu eghubuhu mu eghubuhu. Mu eworu oke iphe-eghu mu ziberu ẹphebedua woru ẹphe gbushia.”

\VS{26}Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike e-gude ẹchachi chia ẹphe ẹge ono, o chiru ndu Mídiya lẹ mkpuma Orẹbu ono. Mgbọro iya bẹ ọo-palikwaphu maa lẹ mini ẹge ono, o meru iya l'alị ndu Íjiputu ono.

\VS{27}Mbọku ono bẹ ee-zi unu ivu ẹhu ẹphe t'ẹ b'ọ nyịbehe unu l'ukuvu. A bya anyafụ iya unu odogoro ono, ẹphe nyabẹru unu l'olu ono. Odogoro ono, a nyabẹru unu ono a-nyakwashịhu kẹ l'unu dawaru ẹruteru.


\par }{\SH Ndu Asiriya abya ọgu
\par }
{\PP \VS{28}Ndu ọhogu ono bahụwaru mkpụkpu Ayatu; tụa uswe je eshia mkpụkpu Migurọnu. Yọ bụru ẹke ẹphe jeru je akụbe iphe ẹphe bụ lẹ Mikumashi.

\VS{29}Ẹphe awụ nphakata ugvu; l'ekfushi; sụ: “Ẹka ayi a-radu bụ lẹ mkpụkpu Géba.” Ndu Ráma awata ọnma kpakpakpa. Ndu Gíbiya, bụ ẹka Sọlu shi buru eche ọkpa l'ọso.

\VS{30}Unu chia mkpu; unubẹ ndu Galimu! Unu ngabẹkpoduduphu nchị; unubẹ ndu Layisha! Ka; unubẹ ndu Anatọtu!

\VS{31}Ndu Madumena; bẹ chewaru ọkpa l'ọso. Ndu Gebimu ekpuwa ekpukpu.

\VS{32}Yọ bụru mbọku ono bẹ ndu ọhogu e -jeta je akpọshiru lẹ mkpụkpu Nobu. Ẹphe a-kfụkfube ẹka l'agbaru Ugvu Záyọnu ọla; bụ iya bụ Jerúsalemu.


\par }{\PP \VS{33}Lenu; Nnajiufu; mbụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike e-gude agburu-ẹhu, ha nshinu kwashịa ẹkali-oshi ono. Ndu ọphu tsefutsuaru etsufu bẹ ee-gbutsushi egbutsushi. Ndu ọphu hatsụa l'eli bẹ ee-nwutsushi enwutsushi.

\VS{34}Oo-gude ogbu-nkụ sụkashia ẹkfukala eze ọswa ono. Ọo ya bụ; ọswa ọswa ono, nọ l'ugvu Lébanọnu ono adaa l'ifu onye ono, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ono.




\par }\Chap{11}{\SH Ẹkali Jesi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nwiru e-shi l'ukfu oshi ono; mbụ Jesi ruta. Yọ bụru l'ọ́gbaragba iya bẹ ẹkali e-shi nyịta.


\par }{\Q \VS{2}Ume kẹ Ojejoje a-nọdu iya l'ẹhu;

\par }{\QB mbụ Ume kẹ mmamiphe;

\par }{\QB mẹ iphe-odo-ẹnya;

\par }{\QB Ume, akpọ-zije ụzo;

\par }{\QC Ume, anụje ike;

\par }{\QB Ume, emeje t'iphe doo ẹnya;

\par }{\QB bya abụru Ume, emeje t'a tsụ Ojejoje egvu.


\par }{\Q \VS{3}Iphe adụje iya mma abụru

\par }{\QC t'a nụjeru Ojejoje okfu.

\par }{\QB Ẹ tọ bụdu iphe o gude

\par }{\QB ẹnya phụa bẹ oo-gude ekpe ikpe.

\par }{\QB Ọphu ọ bụdu iphe ọ nụru \newline  lẹ nchị;

\par }{\QB bẹ oo-gudeje kpe-bua iphe.


\par }{\Q \VS{4}Oo-gude odobe-ẹka-ndoo

\par }{\QB kpee ndu ẹ-ta dụdu ẹge ọ haru ẹphe ikpe.

\par }{\QB Yọ bụru ọkpobe ikpe;

\par }{\QB bẹ oo-gudeje bua ikpe ndu ụkpa lẹ mgboko.

\par }{\QB Mgboko bẹ oo-gude ọnu iya,

\par }{\QB bụ mgbọro chitsushia.

\par }{\QB Yọ bụru uphere-ọnu iya;

\par }{\QB bẹ oo-gude gbushia ndu ẹjo iya ono.


\par }{\Q \VS{5}Odobe-ẹka-ndoo a-bụru akpọ-buleti iya.

\par }{\QB Madzụ ogude ẹka l'iphe

\par }{\QB o kfuru abụru akpọ-buleti iya.


\par }{\Q \VS{6}Oo-me ẹjo nkụta-ọswa

\par }{\QB yẹle ụnwu atụru akpalahaa ẹghirigha.

\par }{\QB Oduma yẹle eghu adọlahaa l'ẹkalanu.

\par }{\QB Ụnwu eswi; ụnwu agụ;

\par }{\QB mẹwaru ụnwu anụ,

\par }{\QB gbaru ẹ̀bà akpalahaa ẹghirigha.

\par }{\QB Yọ bụru ụnwegirima nshịi

\par }{\QB a-nọdu eche ẹphe.


\par }{\Q \VS{7}Nneswi yẹle nkụta-ọswa

\par }{\QB a-nọdu akpa nri ẹghirigha.

\par }{\QB Ụnwu ẹphe a-tụko l'adọ l'ẹkalanu.

\par }{\QB Agụ awata ọta ẹwu l'ọ bụ eswi.


\par }{\Q \VS{8}Nwata, angụkwadua ẹra

\par }{\QB a-nọduje l'ọnu ẹnu óghù l'egvu egvu.

\par }{\QB Nwata, a mịfuwaru ọnu l'ẹra

\par }{\QB e-wojeru ẹka ye l'ẹnu ogiji.


\par }{\Q \VS{9}Iphe ono l'ọ ha; ta dụdu ọphu

\par }{\QC e-meka madzụ iphe;

\par }{\QB k'ọphu ọ bụru k'ogbu

\par }{\QC madzụ l'ugvu,

\par }{\QB mu dobetsuaru nsọ l'ọ ha;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụ ẹge ono mini ejije ẹnyimu ono

\par }{\QB bụ ẹge mgboko l'ọ ha

\par }{\QC a-makọtaru Ojejoje.


\par }{\SH Ndu a kpụru lẹ ndzụ alata
\par }
{\PP \VS{10}Oge teke ono; bẹ ọ́gbaragba Jesi ono a-bụru ẹkwa-ọhubama kẹ ndu mgboko. Yọ bụru iya bẹ mbakeshi, nọnu a-nọduje agba agbakfu; ọkpoku iya a-dụ biribiri l'ẹnya.

\VS{11}L'o -rua mbọku ono; bẹ Nnajiufu e-gude ike iya k'ugbo ẹbo dufuta nwandibe iya ndu ọphu a-phọdu nụ lẹ Asiriya; Íjiputu; Paturọsu; mẹ ndu ọphu e-shi lẹ Itiyópiya; Élamu; Shịna; Hámatu; jeye lẹ ndu ọphu e-shitsua l'ikfuli eze ẹnyimu.

\VS{12}Ẹkwa-ọhubama; bẹ ọo-paliru mbakeshi; gude koshi lẹ ya abyawa ọchilatakota ndu Ízurẹlu ono, e shi chịkashia achịkashi ono. Ya abya erulatakwaphu ndu Júda ono, a tụkashiru l'ẹkemeke ọbule lẹ mgboko ono.

\VS{13}Ẹnya-kfụrukfuru ndu Ífuremu a-la. Ndu ọhogu ndu Júda bẹ ee-me ẹphe achịhu. Mbụ lẹ ndu Ífuremu ta dụhedu ndu Júda ẹnya-kfụrukfuru; ọphu ndu Júda ta dụheru ndu Ífuremu ẹhuka.

\VS{14}Ẹphe a-tụgba ziru phaa je agbakụshi iya ndu Filisutayịnu l'ụzo ẹnyanwu-arịba. Ẹphe atụgbabe je akwaa ndu ụzo ẹnyanwu-ahata ọkwata. Ẹphe a-zụ ndu Édọmu yẹle ndu Móabu gbirimu. Ndu kẹ Amọnu abya anọdu ẹphe l'ẹka.

\VS{15}Ojejoje e-me tẹ nkụlahu eze ẹnyimu Íjiputu tahụ. Oo-gude phẹrephere, akpọ iphe nkụ; phee ẹka lẹ Ẹnyimu Yufurétusu. Oo-me iya; yọ ta-bushihu uzi ẹsaa; k'ọphu madzụ a-dzọje girimu gadamu swee lụfu azụ iya ọphu.

\VS{16}Nwandibe iya ndu ọphu phọduru nụ, e-shi l'alị ndu Asiriya alata; bẹ aa-kparu oje mbeke, a-daburu kẹ phorokotongu; ẹge ono, a kparu iya ndu Ízurẹlu teke ono, ẹphe shi Íjiputu alata ono.




\par }\Chap{12}{\SH Egvu ekele
\par }
{\Q \VerseOne{1}Mbọku ono bẹ ịi-sụ:

\par }{\Q “Mu e-kele ngu ekele \newline  nggụbe Ojejoje;

\par }{\QB kẹle mu shi eghu ngu eghughu l'ẹnya.

\par }{\QB Obenu lẹ nta-a b'o

\par }{\QC ghubuhuwaru ngu.

\par }{\QB Nta-a b'ị dụwa mu ike.


\par }{\Q \VS{2}Lenu; ọ kwa Nchileke

\par }{\QC bụ onye ndzọfuta mu.

\par }{\QB Ọ bụ iya bẹ mu chịru ụkfu kwẹe;

\par }{\QB mu ta atsụ egvu;

\par }{\QC kẹle l'ọ bụ Ojejoje,

\par }{\QB bụ Nchileke bụ agburu-ẹhu mu;

\par }{\QB bụru iya bụ olu egvu mu.

\par }{\QB Ọ kwa iya bụ onye dzọru mu nụ.


\par }{\Q \VS{3}Ọ kwa ẹhu-ẹna;

\par }{\QB bẹ ii-gude ngụta mini \newline  lẹ wẹlu ndzọfuta ono.”


\par }{\Q \VS{4}Mbọku ono bẹ ịi-wata okfu; sụ:

\par }{\Q “Unu kele Ojejoje ekele;

\par }{\QB unu kpoku ẹpha iya!

\par }{\QC Unu mee t'iphe bụ

\par }{\QB mbakeshi maru iphe o meshiru!

\par }{\QB Raa ya arara l'ẹpha iya ha nshinu!


\par }{\Q \VS{5}Gụaru Ojejoje egvu ekele;

\par }{\QB kẹ l'iphe o meshiru dụ biribiri.

\par }{\QB Unu mekwaphu tẹ mgboko

\par }{\QB gbaa mgburumgburu maru

\par }{\QB iphe ono, o mekotaru ono!


\par }{\Q \VS{6}Unubẹ ọha, bu lẹ Ugvu Záyọnu;

\par }{\QB unu tụa ụzu ẹhu-ẹna;

\par }{\QB kẹ l'onye ono, unu l'iya \newline  nọ ono

\par }{\QB hakwa nshinu;

\par }{\QB mbụ onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu.”




\par }\Chap{13}{\SH Okfu ẹhu ndu Bábyilọnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ nzi ẹhu ndu Bábyilọnu, Nchileke ziru. Onye o ziru iya bụ Azáya Emozu:


\par }{\PP \VS{2}Palia ẹkwa-ọhubama l'eli ugvu, daburu swanmangu. Nggu anọdu l'ẹka ono chiaru ẹphe mkpu. Pheeru ẹphe ẹka t'ẹphe shia ọnu-ụzo bahụ l'ẹka ndu a maru ẹpha ẹphe nọ.

\VS{3}Mbẹdua, bụ Ojejoje tụwaru ndibe mu ekemu, bụ ndu mu doru nsọ; bya achịkobewaa ndu sọja mu t'ẹphe je ekoshi l'ẹhu eghu mu eghu; mbụ ndu ẹhu anọduje atsọ ẹna lẹ mu ha nshinu.


\par }{\PP \VS{4}Gebeduduphu nchị l'ụzu, aatụ l'eli ugvu. Ọ bụ ẹruteru madzụ atụ iya. Gebeduduphu nchị lẹ wọwowo, ikpoto ọha atụ. Ọ dụ l'ọ bụ mbakeshi nọ lẹ ndzuko. Ọ kwa Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike l'agbazi ndu a-lụru iya ọgu.

\VS{5}Ndu ono shi alị ẹke teru etete; ẹphe shi l'ẹke igwe jeberu. Yọ bụru Ojejoje yẹle ndu bụ ngwa-ọgu, o gude ekoshi l'ẹhu eghu iya eghughu bẹ eme t'ọ bya emebyishikota ndu alị ono l'ọ ha.


\par }{\PP \VS{6}Unu wata ochi ololokilo; kẹ l'eswe Ojejoje dụwa ntse! Mbọku ono a-bụru eswe ala iphe l'iyi. Ẹka onye oo-shi bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike.

\VS{7}Ọo ya kparu iphe ẹka a-akụda onyemonye ọbule. Obu eyofu onyemonye ọbule.

\VS{8}Egvu e-rikota ẹphe ẹhu; ẹhu a-nọdu ahụ ẹphe ọku; mbụ ẹhu a-phụhu ẹphe temu temu; ẹphe a-nọdu ata kpụkpukpu l'ọ bụ nwanyi, ime eme. Onyemonye ọbule a-nọdu ele ibe iya hangohango. Ẹphe agbanwụa ifu ẹhuka ẹhuka.

\VS{9}Lenu; eswe Ojejoje eruakwa. Ọo-bụru eswe ọnwuu; bụkwaruphu mbọku oke ẹhu-eghughu. Ọ bụ mbọku, ee-me tẹ mgboko l'ọ ha daburu ochobo. Aa-chịko ndu eme iphe dụ ẹji, nọ iya nụ gbushikota.

\VS{10}Mbọku ono bẹ mkpọ-kpodo, nọ l'igwe l'ọ ha te ekedu ekeke. Ẹnyanwu, ahata ahata a-gbahụ ọchi. Ọphu ọnwa te e-chi.


\par }{\PP \VS{11}Ojejoje sụru lẹ ya a-nụ mgboko aphụ iphe dụ ẹji iya. Mu anụa ndu akirishi aphụ iphe dụ ẹji, ẹphe eme. Mu emee tẹ etsetse, ndu eku onwẹphe etse buhu; bya emee tẹ ekuku, ndu ẹjo ọkpoma eku onwẹphe jizita.

\VS{12}Mu e-me tẹ madzụ dụ ụko lẹ mgboko ka ọkpobe mkpọla-ododo. Mbụ t'ọ ka mkpọla-ododo ọphu shi l'alị Ofi ọdu nta.

\VS{13}Ya e-me t'igwe nmahụ jijiji. Mgboko a-fọ-wo afọ-wo; fọribe l'ẹke o shi gvuru. Yọ bụru iphe a-kpa iya nụ bụ oke ẹhu-eghughu ono, bụ ọphu a-nọdu eghu yẹbe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike l'eswe oke ẹhu-eghughu iya ono.


\par }{\PP \VS{14}Yọ bụru ẹge ele, aachị ọso agbajẹ-a; m'ọ bụ atụru, ẹ te enwedu onye nche agbakashịhuje-a bẹ onyemonye a-nọdu agba agbakfu ndu ẹphe l'ẹphe bụ. Mbụ l'onyemonye a-zẹ l'ọso agba ala ẹka a mụru iya.

\VS{15}Onyemonye ọbule a phụkpooru bẹ aa-nmafua ẹpho. Mbụ onye ẹka kfubekpooru bẹ ee-gude ogu-mbeke gbugbua.

\VS{16}Aa-nọdu ẹphe l'ifu; bua ụnwegirima ẹphe nanụ nanụ. Ụlo ẹphe bẹ aa-lụ alụlu; gude unyomu ẹphe k'ẹhuka farụshia.


\par }{\PP \VS{17}Lenu; ọ kwa ndu Mídiya bẹ mu a-kpali t'ẹphe jekfu ẹphe ọgu. Mbụ ndu ta akpajẹdu ishi mkpọla-ọcha; ẹphe te eyeru mkpọla-ododo ẹnya.

\VS{18}Akfụ ẹphe a-gbatsushi ụnwu-okorọbya ẹphe agbatsushi. Ọphu ẹphe aphụduru ụnwegirima imiko. Ẹphe -gude ẹnya phụa ụnwegirima nshịi; ẹphe ta aphụduru ẹphe imiko.

\VS{19}Bábyilọnu bụ ọ-ka-mma l'iphe bụ alị-eze. Ọ bụ iya bẹ ndu alị ono gude eku onwẹphe. Ọle Nchileke e-mekochaa mebyishia ya ẹge e mebyishiru Sódomu mẹ Gọmóra.

\VS{20}Ẹ ta abyahẹdu bya eburu iya gbururu jeye lẹ gbururu. Ọphu madzụ abyadụ ebu l'ime iya ọdo l'iphe bụ ọgbo sweru esweswe. Ọphu ndu Arabu 'a-byadụ bya akpọbe iya ụlo-ẹ́kwà; ọphu ndu eche atụru 'a-byahẹdu bya adọ ya atụru ẹphe.

\VS{21}Ọ bụ anụ-ẹgu-ẹgbudu e-buru l'eke ono. Yọ bụru ụlo nkụta-ọswa; mgbashị-ujiku akpashịa ya ẹkfuna. Enyi-nwẹnu e-buru iya; eghu-ọswa anọdu iya l'ebu nggada.

\VS{22}Ụlo-eli ụlo eli-ẹphe; mẹ ufu ufu-eze ẹphe; bẹ a-chị-atabu; mẹ nkụta-ọswa a-bya akwaa ufu; buru; l'azụnga. Oge teke ee-me Bábyilọnu iphe dụakwa ntse; mbụ l'ẹ tọo nọhedu anọno; yọ mụa.




\par }\Chap{14}{\PP \VerseOne{1}Ojejoje a-phụru Jékọpu imiko k'ọphu bụ l'oo-mekocha fọta Ízurẹlu ọdo; mee t'ẹphe buru l'alị ẹphe ọdo. Ndu laru alala ayịkwaru iya phụ. Ẹphe l'ọnu-ụlo Jékọpu atụgbabe.

\VS{2}Iphe bụ mbakeshi e-duta ẹphe dulata l'alị ẹphebe ndu Ízurẹlu gẹdegede. Ndu Ízurẹlu ono a-bụru ndu e-nweru mbakeshi; mee ẹphe; ẹphe abụru ẹphe ohu: unwoke l'ụnwanyi l'alị ọphu Ojejoje nụru ẹphe. Ndu shi kpụa ẹphe lẹ ndzụ bẹ ẹphe a-gha aghagha kpụkokwaaphu lẹ ndzụ; ẹphe abya abụru ishi ndu ono, shi akpa ẹphe ẹhu ono.


\par }{\SH Adada eze ndu Bábyilọnu
\par }
{\PP \VS{3}Ojejoje e-me tẹ nggụmaphu unu buhu; mekwaaphu tẹ ntsụmu-egvu unu gvụ; mekwaaphu tẹ k'ozi mkpọ-nyi-ẹnya, e dzuru unu laa.

\VS{4}Ọ bụ teke ono bẹ unu a-wata ọturu eze ndu Bábyilọnu mgbọnu; sụ: “Onye-a, shi akpajẹ madzụ ẹhu ẹge-a; gbe hawa iya nụ akpakpa! Ẹhu gbẹ ghubuhuwa iya nụ eghughu!

\VS{5}Ojejoje gbajishiwaru mgbọro-ígwè ndu akirishi ono; mbụ l'ọ nya-kwoshiwaru mgbọro, ẹphe gude achị achịchi;

\VS{6}bụ ndu shi egudeje iphe-eghughu echitsushi madzụ; mbụ ndu te chibujedu madzụ iphe echibu; ndu gude iwe l'achịtsua mbakeshi; ọphu ẹphe emebujedu madzụ iphe emebu.

\VS{7}Iphe bụ alị ono atụfuwa ume nta; bya azẹkotawa guu. Ẹphe abya akụ-swe egvu.

\VS{8}Mbụ l'oshi payịnu; mẹkpo oshi sida, nọtsua l'ugvu ugvu Lébanọnu chịkokota eme ẹswa iphe tsakfuru ngu nụ. Ẹphe atụko l'ekfu; sụ: ‘Nta-a, e mewaru; ishi erua ngu alị-a bẹ onye egbutsushije oshi ta abyahẹdunu ayi egbutsushi.’


\par }{\PP \VS{9}“Alị-maa kwagebewaru akwagebe t'ọ bya ngu ndzuta teke i lashiru. Ọ kpalitsuwaru maa ndu lawaru maa tẹ nggu l'ẹphe jịa; mbụ maa iphe bụkpo ndu ono, shi bụru ishi lẹ mgboko-a; ndu ono b'o meru t'ẹphe gbeshitsua egbeshi l'aba-eze ẹphe; mbụ ndu shi bụtsuaru eze, achịtsua mbakeshi.

\VS{10}L'ẹphe ha e-ye ọnu; mbụ ẹphe a-sụ ngu: ‘?Nggụbedua bya arụhukwaphu l'ọ bụ ayịbedua; mbụ; i gbe bya adụhukwaphu l'ọ bụ ayi?

\VS{11}Ugvu ono, e shi akwabẹje ngu yẹle egvu ono, e shi egudeje une l'akpọ l'etso ngu ono bụwa iphe e nwuwaru ye l'alị-maa. Nta-a bụakwa ẹhonwu bụ oshi-azẹe ngu; mbashiride erikputawa ngu.’ ”


\par }{\PP \VS{12}Lekpodudunu ẹge i shi l'igwe daa l'alị; nggụbe mkpọ-kpodo nchi-abọhu; mbụ nggụbe nwatibe ọnma-ẹwa-ụtsu! E chifuwaru ngu; nggu abya adaa lẹ mgboko; mbụ nggụbe onye shi zụ-tsushia mbakeshi!

\VS{13}I kfuru l'ime obu ngu; sụ: “Ii-nyiba l'imigwe. Nggu apali aba-eze ngu; t'ọ kakọta mkpọ-kpodo Nchileke l'eli. Nggu eje asụgaru l'eli ugvu-ndzuko ono, nọ l'ụzo isheli ono.

\VS{14}Mu e-nyiswetakota urukpu; mee onwomu tẹ mu dụ l'ọ bụ Ọkaribe-Kakọta-Nụ.”

\VS{15}Obenu l'a lọtawaru ngu chee l'ili; mbụ ị nọwa l'ọhu nsụ ono.


\par }{\PP \VS{16}Iphe bụ ndu phụru ngu nụ a-nọdu ele ngu phoriphori; wata ọri ọriri ẹhu ngu; sụ: “?Tọ bụdunua nwoke-a bụ onye ono, nmaworu mgboko anmawo; akpabiri iya atụko iphe bụ alị-eze l'ọ ha gudekota ono?

\VS{17}?Tọ bụdunua ya bụ onye ono, meru mgboko; yọ dụ l'ọ bụ echi-ẹgu ono; mbụ onye ono, tụkoru iphe bụ mkpụkpu mee; yo chikashihu; ọphu ọ dụdu ndu mgboko, ọ kpụru lẹ ndzụ, nweru ọphu o kweru t'ẹphe laa l'ufu ẹphe ono?”


\par }{\PP \VS{18}Iphe bụ ndu eze, shi achị mbakeshi bẹ zẹkota rẹkperekpe; mbụ onyenọnu zekotawa l'ime ili nk'iya.

\VS{19}Obenu lẹ nggụbedua b'a pafụwaru l'ili ngu; tufaa ngu l'ọ bụ ẹkali-oshi. A chịkowaru odzu ndu e gburu egbugbu tụpyabe ngu; mbụ ndu e gude ogu-mbeke sụpyashia asụpyashi; ndu wụru laa lẹ mkpuma ọphu nọ l'alị-maa. Mbụ ọ bụ ẹge odzu, a dzọru lụlalula adụje bụ ẹge ị dụ.

\VS{20}E te lidu odzu ngu ẹge e liru kẹ ndu ọphu; kẹ l'ị mebyishiwaru alị ngu; bya egbushia ndibe ngu. Awa ndu eme-akirishi b'e te phohedu ọdo.

\VS{21}Dozia ẹke aa-nọdu gbushia ụnwu ẹphe k'iphe dụ ẹji, nna ẹphe oche meshiru; t'ẹphe be tetabua eteta; k'ọphu ẹphe e-nweru mgboko; gude mkpụkpu mkpụkpu ẹphe buchishia mgboko kpamu.


\par }{\SH Nchileke emebyishi Bábyilọnu
\par }
{\PP \VS{22}Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike kfuwaru; sụ: “Mu e-gbeshi; tso Bábyilọnu ọgu; mee t'ẹpha Bábyilọnu chịhu yẹle ndibe iya, wafụru nụ; jeyekpo l'awa iya; mẹ ndu awa iya.

\VS{23}Mu e-me alị ono; yọ bụru ụda ẹke mgbashị-ujiku e-buru. Mu e-me ẹphe; ẹphe abụru kpurupyata; mbụ zaa ẹphe ọza ẹza.” Ono iphe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ekfu ndono.


\par }{\SH Nchileke emebyishi Asiriya
\par }
{\PP \VS{24}Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ribuwaru nte iya: “Hoo haa l'ọ bụ ẹge mu chị-buru iya l'ọo-dụ bụ ẹge ọo-dụ. Yọ bụru ẹge, mu rịru iya bẹ ọo-dụ.

\VS{25}Mu e-fupyashi ndu Asiriya ono, nọ l'alị mu ono efupyashi. Ndu ọphu nọ l'eli ugvu mu; bẹ mu a-dzọ lụlalula. Odogoro ẹphe nyabẹru ndibe mu; bẹ a-nyafụ ẹphe. A bya ezia ẹphe ivu ẹhu ẹphe, ẹphe nyịberu ẹphe l'ukuvu.”

\VS{26}Ono kwa ẹge mu, chị-buru iya l'ọo-dụru ndu mgboko. Ono kwa ẹka, mu a-dabẹ iphe bụ mbakeshi;

\VS{27}kẹ l'ọ bụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike tụ-buru l'ọ bụ ẹge ọo-dụ ndono. Ọphu ọ dụkwanu onye a-gbanweghe iphe o kfuru. Ọ machịakwaru ẹka iya; ọphu ọ dụkwanu onye e-selaghe ẹka ono azụ.


\par }{\SH Nchileke emebyishi Filísutiya
\par }
{\PP \VS{28}Ọ kwa l'afa eze ono, aza Éhazu nwụhuru b'e ziru ozi-a. Ozi ono sụru agha:

\VS{29}Unu be etekwa ẹswa; unubẹ ndu Filísutiya; lẹ mgbọro, e chiru unu b'a gbajiru; kẹ l'iphe agwọ ono a-mụ bụ ogiji. Ụnwu, ọo-mụta abụru ikputu, akfụ nkfụ.

\VS{30}Teke ono bẹ onye katsụkpo ọkpa ụkpa l'iphe bụ ndu ụkpa a-phụ nri eriri. Ndu ẹ tọ dụdu ẹge ọ haru ẹphe ta dụdu iphe e-me ẹphe. Obenu l'ọ́gbaragba ngu bẹ mu e-gude ẹgu gbushia. Mbụ mu e-gbushi ndibe ngu, ndu ọphu wafụru nụ.


\par }{\PP \VS{31}Chia mkpu nggụbe ọnu-ụzo! Tụa ụzu-ẹkwa unubẹ mkpụkpu! Unubẹ ndu Filísutiya l'unu ha; unu rushihu; kẹ l'ẹnwuru-ọku shiakwa l'ụzo isheli akpọ tụtutu abya. Ọphu ọ dụdu onye anọdu eje nkịnyi iya lẹ ndu sọja ẹphe.


\par }{\PP \VS{32}?Bụ ngụnu bẹ aa-sakpọoru ndu ozi ono, shi mbakeshi ono? Iphe aa-saru ẹphe bụ lẹ Ojejoje meekwaru Záyọnu; yo keru. Yọ bụru l'ime iya bẹ ndibe iya, aakpa ẹhu a-gbaba je ezee ndzụ.




\par }\Chap{15}{\SH Nchileke emebyishi Móabu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa àphụ̀, a phụru ndu Móabu:

\par }{\PP Mkpụkpu Aru, nọ l'alị ndu Móabu bụwa kpurupyata. Ọ kwa l'ẹnyashi b'e mebyishiru iya. Mkpụkpu Kíru, nọkwaphu l'alị ndu Móabu bẹ bụkwaphu kpurupyata. Ọ kwaphụ l'ẹnyashi b'e gude mebyishia ya!

\VS{2}Ndu Díbọnu wụru jeshia l'ụlo agwa ẹphe; mbụ ẹke ẹphe meru; yọ ha l'eli oje ọra ẹkwa. Mbụ lẹ ndu Móabu atụru ndu Nébo yẹle ndu Médebà ụzu-ẹkwa. Onyemonye ọbule kpụshiru ishi. A byakwaphu akpụshia ẹji-agba.

\VS{3}Ẹphe eyekota uwe-aphụ l'awụ lẹ woroworo. Ndu nọ, l'ọgbodo ụlo-eli; mẹ ndu kụru l'edukfu tụko ara ẹkwa; l'eweswi onwẹphe l'alị.

\VS{4}Ndu Hẹ́shibonu mẹ ndu Eleyale chịko echi mkpu; k'ọphu ndu nọ lẹ mkpụkpu Jehazu anụ olu ẹphe. Ọ bụ iya kparu iphe ndu sọja ndu Móabu chishiaru mkpu; kẹle meji tọfuwaru ẹphe.

\VS{5}Obu mu ararụ Móabu ẹkwa; kẹ l'ụnwu iya, gbafụru agbafụ gbatsụaru laa mkpụkpu Zówa; ndu aharu gbaru laa mkpụkpu Ẹgulatu-Shelishiya. O nwetsuaru ndu ọphu gbarutsuaru mkpụkpu Luhiti. Ẹphe l'akwa ntụmatu l'eje atụgbu. Teke ẹphe eje ala mkpụkpu Horonemu bẹ ẹphe nọ l'ụzo raa ẹkwa iyi ono, laru ono.

\VS{6}Mini, nọ lẹ nggele Nimirimu tashịhuru; ẹgbudu agbanwụshihu. Ẹgbudu agvụ; ọphu ọ dụdu iphe nọ l'onyingu, phọduru iya nụ.

\VS{7}Ya ndono ẹku, ẹphe kparu; dobe bẹ ẹphe vuru je eswe nggele oshi wilo;

\VS{8}Ojilẹka tọgbo, ẹphe echi je angashịa Móabu mgburumgburu. Ụzu-ẹkwa, ẹphe atụ rutsuaru mkpụkpu Ẹgulayimu. Ẹge ono; bẹ ẹkwa-aphụ, ẹphe ara jekotaru mkpụkpu Byiye Élimu.

\VS{9}Mini mkpụkpu Díbọnu bẹ bụkota mee jiru iya ejiji; obenu lẹ mu e-mefukpooru mkpụkpu Díbọnu ọbu ọka njọ. Mbụ lẹ mu a-chịru agụ ye t'ọ tagbushia ndu shi Móabu agba ọso ndzụ; mbụ tagbushikwaaphu ndu ọphu phọduru l'alị ono.




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}Ndu Móabu chịtaru ụnwu atụru t'ọ bụru iphe-oku; je akpẹshia onye eze, achị ndu alị-a. Ẹphe shi lẹ Sela chịru iya je eswee echi-ẹgu jeshia lẹ Ugvu Záyọnu je achẹe ya ẹya.

\VS{2}Ọ kwa ẹge ụnwenu, a chịkashiru l'ẹkfuna iya anọduje ephephe; bụ ẹge ụnwanyi Móabu agbaphe lẹ Ẹnyimu Amọ́nu, ẹke eeshije rufu azụ iya ọphu.


\par }{\PP \VS{3}Ẹphe asụ: “Unu kpozinuaru ayi ụzo! Unu kfunuaru ayi iphe e-me nụ! Unu menua t'agu unu nọdu ayi l'ẹhu ẹge ono, agu oshi adụje teke ọnwa eche ono. Unu dominua ayịbe ndu agha ngvudangvu. Unu ba atụkwa ayịbe ndu agba ọso ndzụ too.

\VS{4}Unu kwenu t'ayịbe ndu ono, a chịru ọso, shi l'alị Móabu ono lakfuta unu. Unu kpuchinua ayi t'onye mgbugbu-madzụ ono be egbushi ayi.

\par }{\PP “Onye mkpamẹhu ono ta anọhekwa; onye mmebyi ono agvụ; onye ono, anọduje eme madzụ kpakpawowo ono a-chịhu.

\VS{5}Ọ bụ teke ono bẹ Nchileke e-koshi n-yemobu iya; woru onye ono, evudoshije ike l'iphe o kfuru ono; mbụ onye ono, shi l'ọnu-ụlo Dévidi ono ye t'ọ bụru eze; mbụ onye bụ: o -kpee ikpe; yọ bụru ikpe, dụ maa bẹ ọo-nọdu ekpe. Iphe larụ l'odobe ẹka ndoo b'ẹ t'ọ padụ ẹka lanụ.”


\par }{\PP \VS{6}Ayi nụwaru ẹge ndu Móabu ekutabe onwẹphe ekuku. Ayi nụkwaruphu ẹge ẹphe anyatabe ndụ; bụru ọ-ka-onwẹphe-mma-l'ẹnya; l'eme madzụ iphe-iphere. Obenu lẹ nsasa, ẹphe asa bụkwa iphe iphoro.


\par }{\PP \VS{7}Ọo ya bụ tẹ ndu Móabu kwaa ẹkwa. T'onyemonye ọbule kwaa ẹkwa Móabu kwashi iya ike. Unu kwashịa ẹkwa ike; tsọo aphụ ẹhu ndu Kíru-Harẹsetu. Unu gua aphụ iya; kẹ l'e tsuwaru iya pyaapyaa.

\VS{8}Ẹgu mkpụkpu Hẹ́shibonu bẹ iphe a kọru iya nwụkotawaru kpaa. Oshi vayịnu, a kọru lẹ mkpụkpu Sibuma nwụkwaruphu kpaa. Ndu achịtsua mbakeshi bẹ dzọwaru ọkpobe oshi vayịnu, nọ iya nụ pyaapyaa; mbụ vayịnu, shi ajajẹ jarutsua mkpụkpu Jáza; mbụ jaa tsowaruru ụzo echi-ẹgu. Ẹkali iya jakashịtsuaru rua eze ẹnyimu.

\VS{9}Ya ndono; mbẹdua arakwaphu ẹkwa ẹge ono, ndu Jáza ara ono. Mu arakwaphụ ẹkwa oshi vayịnu ndu Sibuma. Unubẹ ndu Hẹ́shibonu; unubẹ ndu Eleyale; mu gudeekwa ẹnya-mini aghụ unu ẹhu; kẹ l'ẹswa, unu eeteje teke iphe unu, meberu l'alị chashịru; yẹ ọphu unu eteje teke unu akpata iphe unu meberu l'alị bẹ buhuwaru nụ.

\VS{10}Ẹhu-ọtso-ẹna; mẹ ote ẹswa b'a nafụwaru ẹgu ono, a kọru oshi-ọmi ono. Too nwehedu onye agụjekwadu egvu; ọphu a tụjehedu okokooko lẹ mgbo vayịnu; ọphu ọ dụhedu onye anọdujekwadu l'ẹke aanọduje akụ iya mẹe l'akụ mẹe. Kẹle mu buchiwaru okokooko ono, e shi anọduje l'ẹke ono atụ ono.

\VS{11}Mu akwa ẹkwa ẹhu ndu Móabu; mbụ l'ọkpoma azụ mu ụzu l'ọ bụ onye akpọ ogumogu. Ime obu mu l'anwụ hemuhemu l'okfu ẹhu ndu Kíru-Harẹsetu.

\VS{12}Ndu Móabu -nọdu l'ẹke ẹphe agwajẹ iphe; bụlephu ike bẹ ẹphe eme t'ọ ka ẹphe agvụgvu. Mbụ teke ono, ẹphe eje l'agwa ẹphe je iya agwagwa bụ kẹ mmanu bẹ ẹphe eme.


\par }{\PP \VS{13}Ono bụ iphe Ojejoje kfuhawaru l'okfu-ẹhu ndu Móabu.

\VS{14}Obenu lẹ nta-a; bẹ Ojejoje sụru: “L'ọ kwa afa ẹto b'ọ phọduru; mbụ l'a gụakwaru ndu Móabu afa l'ọ bụ onye, e buru ozi. Afa ẹto b'ọ phọduru ùgvù ono, alị ndu Móabu dụ ono; mẹ igwe ọha ono, bu iya nụ ono abụkotaru ndu ẹ ta gụbedu iphe. Nwa ndu a-phọdu nụ a-ha nwanshị; ụvo taa nọ ẹphe.”




\par }\Chap{17}{\SH Okfu-ẹhu ndu Damásukọsu; \newline  mẹ kẹ ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ iphe Ojejoje kfuru l'ẹhu ndu Damásukọsu: “Unu leduduphu; lẹ Damásukọsu e-mekochakwa bụ-buhuru mkpụkpu. Oo-mekochaa bụru bụ ikpọzu.

\VS{2}Iphe bụ ndu, butsua l'iphe bụ mkpụkpu, nọ iya nụ e-mekocha-a gbakashịhu. Yọ ghọshia ẹke atụru yẹle eghu a-nọdu adọje ọdu; tọ dụ onye eye ẹphe egvu.

\VS{3}Ẹke ono, bụ a-gbabe-a-dzụru l'alị Ífuremu ono emekochaa phuhu. Ọphu ndu Damásukọsu enwehedu eze, achị ẹphe. Ọ bụ ẹge ee-me ndu Ízurẹlu iphe-iphere bụkwaphu ẹge ee-me ndu Áramu. Ono iphe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ekfu ndono.”


\par }{\PP \VS{4}“O -rua teke ono bẹ ugvu, Jékọpu a-rụshihu. Ọkporokpo ono, ọ daru ono awụfu.

\VS{5}Ízurẹlu a-dụ l'ọ bụ ẹge-a onye akpata iphe l'ẹke a kọru akpe anọduje egbushi akpe, vudo evudo, gude ẹka iya awọshi iya awọshi. Yọ dụlephu l'ọ bụ onye akpa mkpakwa ọjiko iphe mịshiru lẹ nsụda Réfa.

\VS{6}Obenu lẹ mkpakwa iya a-phọdu iya-a. Ọo-dụkwaphu l'ẹke e chikoshiru akpụru oshi-olivu; yọ phọduwa nwẹbo; m'ọ bụ ẹto l'ẹkali iya ọphu nọ l'ọnungonu iya; phọdukwaphu ẹno; m'ọ bụ ise l'ẹkali iya, mịshiru ike. Ọ bụ iphe Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu kfuru ndono.”


\par }{\PP \VS{7}O -rua mbọku ono bẹ madzụ a-gharu onye meru iya nụ ifu. Mbụ ẹnya ẹphe a-bya anọdukota l'ẹke onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu nọ.

\VS{8}Ẹphe ta aghahẹdu ẹnya-ngwẹja nte ẹphe ifu; mbụ iphe bụ ẹphe gude ẹka ẹphe mee. Ẹphe ta gụbehe itso Ashera iphe yẹle ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu, bụ iphe ẹphe gude ẹka ẹphe mee iphe.


\par }{\PP \VS{9}O -rua mbọku ono bẹ mkpụkpu ẹphe, a kpụshiru ike, ẹphe gude okfu ndu Ízurẹlu kwafụ a-dụ l'ọ bụ ọkpu-ufu, ẹkfukala phụ-chiru; ẹgbudu erichia ya. Ẹkemeke ọbule a-chịko daburu ochobo.


\par }{\PP \VS{10}Ishi iya bụ l'unu zahawaru Nchileke, bụ iya dzọru unu ono. Unu ta nyata onye ono, bụ Agbara-Mkpuma; bya abụru onye meru unu; unu eshihu ike ono. Ọo ya kparu iphe ẹ to nwedu m'o -ruhuru; unu kụa akpụru oshi, bụ iya kakọta mma; m'ọ bụ dzashịa oshi vayịnu, unu dzetaru lẹ mkpụkpu ọdo;

\VS{11}mbụ m'o -ruhuru; unu mee t'ọ wata evuvu mbọku, unu kụru iya; o be l'ụtsu iya; yọ wata ọtsu igu; iphe a kpataru iya ta dụkwa iphe ọo-bụ l'oge iphe-ememe; mẹ l'oge ẹhu-ọhu-oku, ẹ-ta aladu alala.


\par }{\SH Aalụ ndu mbakeshi
\par }
{\PP \VS{12}Iphe bụ mbakeshi tụko ede ekiri; l'ede ekiri l'ọ bụ eze-ẹnyim. Ndiphe l'ede ekiri; l'ọ bụ ọchoku eze mini!

\VS{13}Iphe bụ mbakeshi ede ekiri l'ọ bụ utso eze mini. Ọ bụ lẹ teke Nchileke baru ẹphe mba; bẹ ẹphe a-gba ọso; gbatehu agbatehu. Ee-ruta ẹphe ẹge phẹrephere erutaje ẹswa, nọ l'ugvu; mbụ ẹge ono, udzudzu ọku-maa agbajẹ teke ọku-maa adzụ ono.

\VS{14}O -be l'urẹnyashi; iphe eye egvu abụru phẹrekete. Nchi -bya abọhu; bẹ ẹphe wụfuwarunu. Ọ bụ ẹge ọ dụ ndu ono, alụ ayi alụlu ono ndono; mbụ ọ bụ ẹge ọo-tsakfu ndu ono, egwo iphe ayi ono.




\par }\Chap{18}{\SH Okfu-ẹhu ndu Kúshi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nshọo nggụbe alị ono, aanụ ẹphuphu iphe ephetsua l'iku ẹnyimu Kúshi ono;

\VS{2}mbụ unubẹ ndu ezije ndu ozi unu; ẹphe egude ụgbo-èjì daghaa mini tụgbua. Mbụ unubẹ ndu ozi ọkpa-ẹgwa; unu jekfunu ndu ono, hatsụa l'eli, akpọ-ẹhu akwọtsua mụru ono! Unu jekfu ndu ono, aatsụ egvu l'ẹke nọ ntse mẹ l'ẹke teru ẹnya; mbụ ọha-ntsụ, eme ẹhuka; mbụ mbakeshi ono, eze ẹnyimu nọ-buhutsuaru ono!


\par }{\PP \VS{3}Unubẹ ụnwu eliphe; mbụ unubẹ ndu bu lẹ mgboko-a; unu lenu! E -wolilephu iphe-ọhubama imeli l'eli ugvu bẹ unu a-phụ iya-a. E -gbulephu ụpyoku bẹ unu a-nụ iya-a.

\VS{4}Ọwaa iphe Ojejoje kfuru mu: “Lẹ ya a-nọdukpelephu nggujingguji; nọdu l'ẹke ya bu; tụfu ẹnya ele ẹge swẹrisweri okpomọku adụje lẹ jaajaa eswe; m'ọ bụ ẹge ono, urukpu, adaje iji l'oge ọnanwu ono;

\VS{5}kẹ l'ẹge-a; a -bya oru l'ọ-kpa-ji; teke igu iphe rishihukotawaru; iphe ono, shi bụru okoko ono abụwaru nebyi iphe chawaru k'awọta. Ọ bụ teke ono bẹ e-gude nwa mma, eegudeje akwacha oshi gbushikota oshi ono; mbụ gbutsushikota iya; chịfu ẹkali iya, jaru ajaja;

\VS{6}Ọ bụ teke ono; bẹ aa-tụko ẹphe; haaru ụnwenu, eri anụ ibe ẹphe, butsua l'ugvu; mbụ paru ẹphe haaru ẹjo anụ ẹgbudu. Ẹphe egude ẹphe kpaa nri l'ọkochi; gude ẹphe gbaa ajị l'oge winta.”


\par }{\PP \VS{7}Ọ bụ teke ono bẹ aa-wata ogwotaru Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike iphe. Yọ bụru ndu a-nọdu ewotaru iya iphe ọbu bụ ndu ono, hatsụa l'eli; l'akwọtsua mụrumuru ono; mbụ ndu ono, aatsụ egvu l'ẹke dụ ntse mẹ l'ẹka teru ẹnya ono; ndu ọha-ntsụ, eme ẹhuka; mbụ ọha, ẹnyimu nọ-buhutsuaru. Iphe-ọma ọbu bẹ ee-gwotakota bya lẹ Ugvu Záyọnu, bụ iya bụ ẹke aanọduje akpoku Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike.




\par }\Chap{19}{\SH Àphụ̀ ẹhu ndu Íjiputu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa àphụ̀, a phụru l'ẹhu ndu Íjiputu:

\par }{\PP Unu lenu! Ojejoje nọkwa l'urukpu, agba warawara l'agba abya Íjiputu. Agwa ndu Íjiputu l'anma kpakpakpa l'ifu iya. Meji e-rushihu ndu Íjiputu.

\VS{2}“Mu a-kpali ndu Íjiputu t'ẹphe tsoje ndu Íjiputu ibe ẹphe okfu; k'ọphu unwunne a-nọdu etso unwunne ẹphe ọgu. Obutobu etso obutobu iya ọgu. Mkpụkpu etso mkpụkpu ibe iya ọgu. Alị-eze etso alị-eze ibe iya ọgu.

\VS{3}Meji a-tọfu ndu Íjiputu. Ẹphe -chịtsua idzu iphe ẹphe e-me; mu emee ya; yọ t'ọ bụru arakatatsụ. Ẹphe e-je nte njịta; je l'ajị t'ẹphe kpata maa ishi. Ẹphe e-je lẹ ntụswa; jekwaphu ndu gbaru ọgbo maa njịta.

\VS{4}Mu e-nwuru ndu Íjiputu nụ onye a-nọdu ewe ẹphe ishi ẹbiriba. Onye a-nọdu achị ẹphe bụ eze, ẹnya eke ọku.” Ọ bụ iphe o kfuru; mbụ Nnajiufu, bụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ndono.


\par }{\PP \VS{5}Ẹnyimu Náyịlu a-tashịhu. Nggele, tsọgbaaru laa ya atashịhu; kpọshihukota nkụ.

\VS{6}Mini, awụtsua l'ọswara iya a-nọdu eshi rongu. Nggele, nọtsua lẹ Íjiputu a-nọdu ala alala eje jeye yọ tahụ kpamu. Aswara; mẹe eji eji achịko nwụshihukota;

\VS{7}mẹkwaphu ẹwu mẹ oshi, fushiru l'iku Ẹnyimu Náyịlu; mbụ l'ọnu-ẹnyimu ono. Iphe a kọru akọko l'iku Ẹnyimu Náyịlu ono a-dụkota kpangụ kpangụ kpangụ; phekashihu; ta aphụhe iya.

\VS{8}Ndu egbu ẹma a-tsụ ude; gụa ịtsoritso. Iphe bụkpo ndu atụje ịkokoro lẹ Ẹnyimu Náyịlu; mẹ ndu atụje ntofu lẹ mini a-chịko a-lakọta kparakpara.

\VS{9}Ndu egudeje owu ọcha akpa iphe; ta amahẹdu iphe ẹphe e-me ememe. Ndu ekwe ọkpobe ẹkwa ọcha bẹ ụzo e-chihu.

\VS{10}Ndu bụ ẹphe gude alị ndu Íjiputu bẹ e-gwe rakaraka. Iphe bụkpo ndu e buje ozi bẹ aphụ a-bya.


\par }{\PP \VS{11}Ndu bụ ishi lẹ mkpụkpu Zowanu bụkota ndu eswe. Ndu maru iphe bụ ndu anọduje akpọ-ziru Fero ụzo l'akpọ-zijeru iya ụzo onye eswe. ?Nanụ ẹge unu e-shi sụ Fero: “Mbẹdua yịkwa lẹ ndibe ngu ndu ọphu maru iphe. Mu abụru nwa eze ndu ndiche.”

\VS{12}Mbụ; ?bụ awe bẹ ndibe unu ndu maru iphe nọ nta-a? T'ẹphe koshinu unu iphe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike chị-buwaru l'iya e-me ndu Íjiputu.

\VS{13}Ndu bụ ishi lẹ Zowanu bụkotawa ndu eswe. Ndu bụ ishi lẹ Mẹ́mufisu b'e mekotawaru iphuruphuru-ẹnya nụ. Ndu, bụ itso, gude ụlo lẹ ndibe ẹphe bẹ dusweshiwaru ndu Íjiputu ụzo.

\VS{14}Ojejoje wowaru ume, achịje ẹnyanji chịru ye ẹphe l'ẹhu. Ẹphe mewaru; ndu Íjiputu atsọkota bẹbebe l'iphemiphe ọbule, ẹphe ememe; mbụ ẹge ono, onye ngụru mẹe anọduje atsọ bẹbebe l'ẹke ọ gbọshiru ẹgbo ono;

\VS{15}k'ọphu bụ l'ẹ tọ dụdu iphe ndu Íjiputu a-dụkwadu ike ememe. Ndu ọphu bụ ndu ishi; mẹ ndu ọkpa; te nwedu onye a-dụkwadu ike oyeru ẹphe ẹka. Oke amadụ phẹ; mẹ ndu k'ụnwu ogbee te eyegheduru ẹphe ẹka.


\par }{\SH Ndu Íjiputu a-baru Ojejoje ẹja
\par }
{\PP \VS{16}Mbọku ono; bẹ ndu Íjiputu a-dụ l'ọ bụ ụnwanyi. Ẹphe anmahụkota ruuruu; l'ẹke ẹphe atsụ egvu; kẹ ẹka Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike haliru.

\VS{17}Alị ndu Júda abụru iphe ee-gudeje eye ndu Íjiputu egvu. Onye -nụru ẹke e kuru ẹpha ndu Júda bẹ egvu a-bya l'ẹhu; l'okfu iphe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike arụkoru ẹphe.


\par }{\PP \VS{18}Mbọku ono bẹ mkpụkpu ise l'alị ndu Íjiputu a-wata okfu okfu-alị ndu Kénanu. Ẹphe eria nte l'ẹphe a-nọdu Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike l'ẹka. Mkpụkpu ono bẹ nanụ a-nọdu aza “Mkpụkpu ọ-la-l'iyi.”


\par }{\PP \VS{19}Mbọku ono bẹ ee-meta ẹnya-ngwẹja Ojejoje l'echi alị ndu Íjiputu. L'aakpụa iphe ee-gude anyata Ojejoje akpụkpu dobe l'ókè-alị iya.

\VS{20}Ọo-bụru iphe-ọhubama mẹ iphe-ekebe, nọduru Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike l'alị ndu Íjiputu. Teke ẹphe chiru mkpu; raku Ojejoje l'okfu ndu akpa ẹphe ẹhu bẹ oo-yefua onye a-dzọ ẹphe; mbụ onye a-gbataru ẹphe. Onye ono a-bya adzọfu ẹphe.

\VS{21}Tọ dụ ya bụ; Ojejoje e-me tẹ ndu Íjiputu maru iya. Ọ bụ mbọku ono bẹ ẹphe a-mareta Ojejoje amareta. Ẹphe e-gude anụ yẹle nri gude bya agwaa Ojejoje. Ẹphe erifu nte l'ọwaa iphe ẹphe e-meru Ojejoje ndọ-ọ; ẹphe emeeru iya ẹya.

\VS{22}Ojejoje e-gude iphe-ememe; jekfube ndu Íjiputu. Teke e metsuaru; yọ byakwaphu bya emee ẹphe; t'ẹphe kọrohu. Ẹphe a-lakfuta Ojejoje; yọ ngaberu ẹphe nchị l'arọro, ẹphe arọ iya; mee t'ẹphe kọrohu.


\par }{\PP \VS{23}Mbọku ono bẹ oje-mbeke e-shi Íjiputu jerua Asiriya. Ndu Asiriya ejelaha Íjiputu. Ndu Íjiputu ejelaha Asiriya. Ndu Íjiputu ẹphe lẹ ndu Asiriya atụgbabe balaharu Ojejoje ẹja.

\VS{24}Lẹ mbọku ono bẹ bụ ndu Ízurẹlu a-bụru ndu k'ẹto mẹ a gụa Íjiputu yẹle Asiriya, bụ ndu a-bụru iphe-ọma lẹ mgboko.

\VS{25}Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike a-gọru ẹphe ọnu; sụ: “T'ọnu-ọma bụru kẹ Íjiputu, bụ ndibe mu yẹle Asiriya, bụ ndu mu gude ẹka mu mee; mẹ ndu Ízurẹlu, bụ ndu bụ oke mu.”




\par }\Chap{20}{\SH Àphụ̀ ẹhu ndu Íjiputu; \newline  mẹ ndu Kúshi
\par }
{\PP \VerseOne{1}L'afa eze ndu Asiriya; mbụ Sagọnu ziru onye ishi sọja iya t'o jeru ndu Asurẹlu ọgu; lụta iya;

\VS{2}bẹ Ojejoje gude Azáya Emọzu kfua okfu. Iphe o kfuru abụru: “Yefu uwe-aphụ ono, i yeru ono; nggu eyefu akpọkpa ono, i yeru ono!” Yo yefu iya; gbaru ẹhu ọtu; gbaru ọkpa ọtu l'aghaphe.

\VS{3}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ: “Ọ bụ ẹge ono, nwozi mu, bụ Azáya gba ẹhu ọtu; gbaru ọkpa ọtu ghaphee afa ẹto ono; yọ bụru iphe-ọhubama yẹle iphe dụ biribiri, e meru ndu Íjiputu yẹle ndu Kúshi ono;

\VS{4}bụ ẹge eze ndu Asiriya a-kpụ ndu Íjiputu yẹle ndu Kúshi lẹ ndzụ; yeshia ẹphe uwe; gbabẹ ẹphe ọkpa ọtu kpụru ẹphe lashia; nwata mẹ ọgurenya; ike e-ghekotaru ẹphe ọnu t'ọ bụru iphe ee-gude mee ndu Íjiputu iphe-iphere.

\VS{5}Ndu tukoberu ndu Kúshi ishi; bya egude ndu Íjiputu eku onwẹphe bẹ egvu e-gude; iphere abụru nk'ẹphe.

\VS{6}Mbọku ono bẹ ndu bu l'iku eze ẹnyimu-a a-sụ: ‘Unu phụduduphu iphe meru ndu ono, ayi shi túkòbe ishi ono; mbụ ndu ono, ayi shi gbaru obu yeru l'ọo ẹphe a-gbaaru ayi mkpu; dzọo ayi l'ẹka eze ndu Asiriya! ?Nta-a; nanụ ẹge ayi e-shi nahụ?’ ”




\par }\Chap{21}{\SH Àphụ̀ ẹhu ndu Bábyilọnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa àphụ̀, a phụru k'echi-ẹgu ono, nọ l'ụzo eze ẹnyimu ono:

\par }{\PP Ọ bụ ẹge ọku-maa anma nswọko shi l'echi-ẹgu ụzo ọhuda bụ ẹge oo-shi l'echi-ẹgu ono, eye egvu tụ unu gbirimu.

\VS{2}E shiwa l'àphụ̀; koshi mu iphe anyị ishi ẹdzu. Mu phụru nwoderu-oye; yoo duphushi madzụ; phụa onye mgbugbu-madzụ; yoo gbushi madzụ.

\par }{\PP Unubẹ ndu Élamu; unu je alụa ọgu! Unubẹ ndu Mídiya; unu kephee ndu ọhogu unu ekephe! L'ude ono, ẹphe meru; ndiphe tsụa ono l'ọ ha bẹ Nchileke mewaru; ọ bụwa kperengu.

\VS{3}Iphe-a emee; ẹhu aghashịhu mu. Ẹhu aphụkota mu ụphu l'ọ bụ nwanyi, ime eme. Iphe mu nụru meru; mu atsọlahaa bẹbebe. Mu kpọru beru lẹ mu nụru iya.

\VS{4}Meji akfụlahaa mu gbudungu gbudungu. Egvu, mu atsụ emee; ẹhu anmalaha mu anmanma. Nchi-ejihu, mu shi akpọ ẹnwa iya-a abụwarunu iphe anyị mu ishi ẹdzu.


\par }{\PP \VS{5}L'àphụ̀ ono b'a kwashịru nri; bya atụsaa ukpo; ndu ẹbyee anọo ya. Ẹphe anọdu iya; l'eri; l'angụ. A nọnyaa; a bụru: “Unu wụ-lihu; unubẹ ndu ishi sọja; unu tụa manụ l'iphe unu gude ezeru ọgu!”


\par }{\PP \VS{6}Ọwaa iphe Nnajiufu kfuru mu: “Duru onye nche ye t'o che nche! T'onye ono dojekwa iphe ọ phụru!

\VS{7}Teke ọ phụjeru ndu agba ịnya; gbatsụa ya agbagba; mẹ ndu agba nkakfụ-ịgara; mẹ ndu agba ịnya-ivu; t'ọ rụkota ẹhu; mbụ t'ọ rụkota ẹhu ọhuma.”


\par }{\PP \VS{8}Tọ dụ iya bụ; onye nche ono echia mkpu; sụ: “Onye nwe mu nụ; mbọku-mbọku bẹ mu a-nọduje l'ụlo-eli nche-a. Mbụ l'ẹnyashi mbọku-mbọku bẹ mu anọduje nche l'ẹke, a sụru tẹ mu nọdu.

\VS{9}Lekpoduaphu; a dụ l'igwe awụ abya. Ẹphe nọtsua l'ịnya, a gbaru njịgba ẹbo ẹbo. Yọ sụ lẹ ndu Bábyilọnu daakwaru! Bábyilọnu daakwaru! Ẹge ono; bẹ iphe bụ agwa mkpụkpu ono l'ọ ha; mbụ iya bụ nchi ẹphe dakashịhuwaru nanụ nanụ l'alị.”

\VS{10}Unubẹ ndu Ízurẹlu, bụ ndu nke mu, e tsuwaru unu l'ọ bụ onye etsu witu. Obenu l'iphe mu ekfuru unu bụkwa iphe mu nụru l'ọnu Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike; mbụ l'ọnu Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu.


\par }{\SH Okfu ẹhu ndu Édọmu
\par }
{\PP \VS{11}Ọwaa aphụ, aaphụru ndu Duma.

\par }{\PP O nwekwaru onye nọ l'alị Séyi eku mu oku; sụ: “Onye nche; ?nanụ ẹge abalị beru? Onye nche; ?nanụ ẹge abalị beru?”


\par }{\PP \VS{12}Onye nche ono asụ mu: “Nchi abọhuakwa; ọbule ẹnyashi a-byakwa ọdo. Ọ -bụru l'unu akpata ishi; unu kpata ishi. Unu emee lata azụ ọdo.”


\par }{\SH Àphụ̀ ẹhu ndu Arabụ
\par }
{\PP \VS{13}Ọwaa ozi, Nchileke ziru l'ẹhu ndu Arébiya.

\par }{\PP Unubẹ ndu ije, shi l'alị ndu Dedanu; unu je akụru l'ọswa ndu Arébiya.

\VS{14}Unu kutakwa mini, unu a-nụ ndu mini agụ; unubẹ ndu ọphu bu l'alị Téma! Unu wotakwa nri bya anụ ndu agba ọso ọgu!

\VS{15}Ndu ono bẹ bụ ndu agbalaru ogu-mbeke; mbụ ndu, a gbalaru mma, a mịfutaru amịfuta; ẹphe agbalaru akfu, e kweru ekwekwe; mbụ ẹphe agbalaa l'ẹke ọgu nwụru ọku.


\par }{\PP \VS{16}Ọwaa iphe Nnajiufu kfuru mu ndọ-ọ: “A gụakwaru ndu Kéda afa ọgu l'ọ bụ onye e buru ozi ebubu. Ọ phọduru afa lanụ nta-a; iphe bụ ùgvù ono, ndu Kéda shi nweru ono agvụ.

\VS{17}Nwa ndu a-phọdu nụ lẹ ndu agbajẹ akfụ; mbụ ndu ike dụ lẹ ndu Kéda ta abahẹdu ishi. Ọ kwa Ojejoje kfuru iya; mbụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu.”




\par }\Chap{22}{\SH Ozi ẹhu ndu Jerúsalemu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ àphụ̀, a phụru Nsụda Ọphulenya ono:

\par }{\PP ?Bụ ngụnu eme ngu nta-a, meru iphe ndibe ngu chịko wụfu wụba l'okpotsu ụlo;

\VS{2}mbụ nggụbe mkpụkpu ono, bụ utsu adaje iya; bụru mkpụkpu, agba gharagharaghara; okokooko anaru iya.

\par }{\PP Ndibe ngu, e gburu egbugbu ta bụkwa ogu-mbeke b'e gude gbushia ẹphe. Ọphu ọ bụdu ọgu gbushiru ẹphe.

\VS{3}Ndu ishi ngu l'ẹphe ha chịkowa ye ọkpa l'ọso gbalashia. A kpụru ẹphe lẹ ndzụ; ọphu e gudedu akfụ. Iphe bụ unubẹ ndu e guderu b'a tụgbaberu tụkota mkpọro; mbụ unubẹ ndu bụ: unu gbaa l'unu gbaru; e gudelee unu.

\VS{4}Ọo ya bẹ mu sụru: Unu wofu mu ẹnya. Mbụ ẹge-a; unu haa mu tẹ mu raa ẹkwa raghee ya araghe. Unu be erikwaphu l'unu eje mu ọdu ike lẹ ndibe mu, e gbushikotaru;

\VS{5}kẹle Nnajiufu, bụ Ojejoje; mbụ Ọkaribe-Kakọta-Ike; bẹ dobekwaru eswe mbọku ọgba gharaghara; mẹ ọdzo iphe pyaapyaa; mẹ ntsụmu-egvu lẹ Nsụda Àphụ̀. Eswe mbọku ono; bẹ eenwukposhi ụpho-mkpuma; ẹge ono; b'a nọdu araku eze ugvu.


\par }{\PP \VS{6}Ndu Élamu byakwa bya achịta ẹkpa akfụ ẹphe jeshia ọgu; bya achịta ndu gude ụgbo-ịnya alụru ẹphe ọgu; mẹ ndu gude ịnya eje ọgu gude jeshia. Ndu Kíru bya ekpuhaa iphe-mgbochita ẹphe ghebe ọnu.

\VS{7}Nsụda unu ọphu katsụa mma bụ iphe jiru iya nụ bụ ụgbo-ịnya. E woru ndu gude ịnya eje ọgu yetsua l'obu-edukfu mkpụkpu t'ẹphe chee mkpụkpu ono nche.

\VS{8}Iphe gbobutaru alị Júda b'e wofukotawaru iya.

\par }{\PP Yo be mbọku ono; unu lelahaa ẹnya ngwa-ọgu ono, kụru l'ufu-eze, e meru l'oshi sida, shi l'ọswa, nọ l'ugvu Lébanọnu.

\VS{9}Unu phụwaru lẹ Mkpụkpu Dévidi gbaru ọru igweligwe. Unu ekua mini, nọ l'ụzo ọhali sụshia.

\VS{10}Unu bya agụa ụlo, nọtsua lẹ Jerúsalemu ọgu; bya aharu ẹphe nwukposhia gude mee agbarike ụpho-mkpuma Jerúsalemu.

\VS{11}Unu abya atụa okpuru lẹ mgbaku ụpho-mkpuma labụ ọbu; tẹ mini, shi l'akahụ okpuru ono wụbata iya; dọru. Ọphu unu aghadu ẹnya onye, bụ iya tụru okpuru ono; mbụ l'unu ta kpadụ ishi onye ono, bụ iya chịru idzu ẹge ọo-dụ teke, tehakpowaruru ẹnya ono.


\par }{\PP \VS{12}Tọ dụ iya bụ; o be mbọku ono; Nnajiufu; mbụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike abya ekua unu sụ t'unu bya araa ẹkwa gụa aphụ; t'unu kpụshia ishi; chịta uwe-aphụ yee.

\VS{13}Obenu l'ọbu; lewaru ẹnya! Ẹhu atsọle-ẹ unu! Unu atụ okokooko; egbushi eswi; egbushi atụru; l'ebyipyashi anụ; l'angụ mẹe! Unu -gbeshi unu asụ: “Unu t'ayi ria; ngụa; echile; ayi anwụshihuwaru.”


\par }{\PP \VS{14}Obenu lẹ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike mewaru; mu amaru iphe ọwaa; mbụ mu egudekpoo nchị mu nụa ya l'ẹke ọ sụru: “L'iphe dụ ẹji, unu eme-a b'ẹ ta byadụ bya enwefu unu gbururu jeye teke unu a-nọ-bebe. Ono iphe Nnajiufu, bụ Ojejoje; bụru Ọkaribe-Kakọta-Ike ekfu ndono.”


\par }{\SH Aalọ Shebuna ẹka lẹ nchị
\par }
{\PP \VS{15}Ọwaa iphe Nnajiufu, bụ Ojejoje; bụru Ọkaribe-Kakọta-Ike kfuru. Ọ sụru ẹge-a: “Tụgbua je ajị nwozi ono; mbụ Shebuna, bụ iya bẹ eswije ufu-eze ono:

\VS{16}?Bụ ngụnu bẹ iime l'ẹke-a. Tẹmanu; ?bụ onye haru ngu t'ị bya atụa ili, ee-li ngu; mbụ t'ị hakpọshi ili ngu l'edegerede; atụbashi ẹke ịi-nọduje tụta ume l'ime ikelegvu.

\VS{17}Maru amaru; lẹ Ojejoje abyaakwa ngu t'ọ zụta ngu tufaa; mbụ nggụbe onye ono, bụ ndaji-nggara ono.

\VS{18}Oo-we ngu kperekpere l'ọ bụ bọlu weba ngu l'eze mkpụkpu. Yọ bụru ẹke ono; bẹ ịi-nọdu nwụhu. Yọ bụkwaruphu l'ẹke ono bẹ ẹgiri ụgbo-ịnya ngu ono a-kwashị; mbụ nggụbe onye ono, bụ iphe e gude achị ụlo nnajiufu ngu ọchi ono!

\VS{19}Ojejoje a-nafụ ngu ọkwa ngu; chịfu ngu l'ẹka ị nọ eje ozi.


\par }{\PP \VS{20}“O -be mbọku ono bẹ mu e-ku onye ejeru mu ozi; mbụ Ẹliyakimu Hilikaya.

\VS{21}Mu achịta kpowula kpowula uwe ngu woru yee ya; chịta eriri-ẹka ngu webe iya mgburumgburu; woru ike, i shi nweru nụ iya. Ọ bụ iya a-bụru nna ndu bu ndu Jerúsalemu; mẹ ndu ọnu-ụlo Júda.

\VS{22}Yọ bụru iya bẹ mu e-ye igodo ọnu-ụlo Dévidi l'ẹka; ọ -gụhaa ụzo ghebe ọnu; b'ẹ too nwedu madzụ nwigbaleke-ọma byaru bya agụ-chi iya nụ. Teke ọ gụ-chikwanuru ụzo; b'ẹ tọ dụdu onye byaru byaru bya agụha iya nụ.

\VS{23}Mu e-me iya t'ọ ngụru angụru l'ọ bụ nggu, a kpọberu kpọ-mia ya akpọ-mi. Ee-gude okfu ẹhu iya akwabẹ ndibe nna iya ugvu.


\par }{\PP \VS{24}“Iphe bụ ivu ẹhu ndibe nna iya bẹ a-nọkota iya l'ishi; mbụ ivu ẹhu ndu awa nna iya phẹ; mẹ kẹ ndu abụbu ẹphe. Iphe bụ iphe ụlo ndu ọphu ẹnya k'ọla alị; mbụ okoro; mẹ itoshi bụ iya b'ọ nọkota l'ẹka.”

\VS{25}Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike sụru: “Lẹ mbọku ono bẹ nggu ono, e shi kpọbe kpọ-mia akpọ-mi ono a-kpọfu; daa. Ivu ono, e shi bo iya abụru gwo. Ono bụ olu Ojejoje.”




\par }\Chap{23}{\SH Ozi ẹhu ndu Táya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa ozi, e zituru ndu Táya:

\par }{\PP Unu rashia ẹkwa ike; unubẹ ụgbo-mini Tashishi; kẹle mkpụkpu Táya b'e mebyishiwaru. Nta-a ta dụhedu ụlo, nọ iya nụ. Ọphu ọ dụhedu ọdu ụgbo-mini, nọ iya nụ. Ẹke e shiru bya emee t'ẹphe maru bụ l'alị Sáyipurọsu.

\VS{2}Unu dakwaa ashị; unubẹ ndu ikfuli; mẹ unubẹ ndu Sayịdonu, agba ikike nghọ; mbụ unubẹ ndu, ndu akpa lẹ mini mewaru unu abụru ụbabanyi.

\VS{3}Iphe akụje akụku, shi lẹ mkpụkpu Shihọ b'e shije l'eze mini, nọtsuanu vutaru unu; jeye l'ọphu a kọtaru l'iku Ẹnyimu Náyịlu. Unu eshi ẹge ono bụru ẹke mbakeshi azụkota aswa.


\par }{\PP \VS{4}T'iphere dụru nggụbe mkpụkpu Sayịdonu; mbụ nggụbedua, onye bụ agbụranyi eze ẹnyimu; kẹ l'eze ẹnyimu kfuwaru sụ l'ime te mebukwaa ya; ọphu ya 'amụbua nwa. Ya te ehefutabukwaa nwata nwoke; ọphu ya 'ehefutabukwaa nwata nwanyi.


\par }{\PP \VS{5}Teke iphe mụrunu ruleruphu Íjiputu bẹ aphụ e-ri ẹphe ẹhu l'iphe ono, meru lẹ Táya.


\par }{\PP \VS{6}Unu dafụ Tashishi! Unu raa ẹkwa rashịa ya ike; unubẹ ndu ikfuli!

\VS{7}?Bụ mkpụkpu-a bẹ unu shi anọduje atụ okokooko-a? Mbụ akahụ mkpụkpu ndiche ono; mbụ mkpụkpu ono, ndu shi iya nụ lageeru ote-ẹnya je eburu ono.

\VS{8}?Bụ onye kebekpo chịaru Táya ẹjo idzu ọwaa? Mbụ mkpụkpu ono, ekpubeje ndu ọdo okpu-eze ono; mkpụkpu, ndu agba oke nghọ l'ime iya bụkota ndu ishi ndu ishi; mbụ mkpụkpu, ndu agba iya nghọ bụkota ndu a kwabẹ ugvu lẹ mgboko kpamu.

\VS{9}Ọ kwa Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike bẹ chịru idzu ẹge ya e-me iya. Iphe kparu iphe ọ chịru idzu ono bụ t'o mee t'ekuku ẹphe eku onwẹphe l'iphe biribiri, ẹphe meru bụru kperengu; mẹ t'o mee ogenyi ẹphe iphe-iphere.


\par }{\PP \VS{10}Unu gbasaa ẹka kọo alị unu l'ọ bụ ẹke utso Ẹnyimu Náyịlu byaru; unubẹ ndu Tashishi! Kẹ l'ẹ to nwehedu onye anọ-chikwadu unu ụzo ọdo.

\VS{11}Ojejoje mabẹru eze ẹnyimu ẹka; bya emee t'alị-eze, nọnu nmakọta jijiji. Ọ tụwaru ekemu sụ l'ọ bụ iphe ee-me ndu Kénanu ndọ-ọ; mbụ t'a chịko iphe bụkpo ẹke e meru; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku, nọ iya nụ mebyishikota.

\VS{12}O kfuru; sụ: “Unu ba atụhekwa okokooko ọdo; unubẹ ndu Sayịdonu; mbụ unubẹ ndu ọphu e gweru ujimu nta-a! Unu wụ-lihu; wụfu azụ iya ọphu jeshia Sáyipurọsu; ọbe; unu -jerukpọonu ẹke ono; bẹ unu te egbe aphụkpokwanu ẹke unu a-nọdu tuta ume.”


\par }{\PP \VS{13}Unu leduduphu alị ndu Bábyilọnu; mbụ ndu ono, ẹ-ta dụdu iphe ẹphe bụ nta-a ono! Ndu Asiriya mewaru iya; yọ bụru ẹke ụnwu anụ, shi l'echi-ẹgu abyajẹ bya adọru. Ẹphe tsoru iya ọgu; bya eworu ụlo, a kpụ-shitsuaru ike, nọ iya nụ kụkposhia; mee ya; yọ daburu ochobo.


\par }{\PP \VS{14}Unu raa ẹkwa rashịa ya ike; ụgbo-mini Tashishi; kẹ l'ẹke ono, shi bụru agbarike unu ono bẹ bụwa kpurupyata.


\par }{\PP \VS{15}O -rua teke ono bẹ aa-zaha mkpụkpu Táya nọo ụkporo afa ẹto l'afa iri, bụ iya bụ iphe eze anọje l'ọkwa eze iya. Ụkporo afa ẹto l'afa iri ono swetsua bẹ ọo-mụru ndu Táya l'ọ bụ egvu ono, ndu agba ọkpara agụje ono, sụru:


\par }{\Q \VS{16}“Gude ogumogu jephee

\par }{\QB mkpụkpu mgburumgburu;

\par }{\QB nggụbe nwanyi ọkpara, \newline  a zaharu azaha!

\par }{\QB Kpọo ogumogu ọbu ọhuma;

\par }{\QB nggu agụa egvu l'igwe;

\par }{\QB k'ọphu aa-nyata ngu ọdo.”


\par }{\PP \VS{17}Ụkporo afa ẹto l'afa iri ono -swetsua bẹ Ojejoje a-kpakfuta ndu Táya. Ẹphe alaphu azụ l'iphe ono, riwaru ẹphe ishi ono; bụ iya bụ ọgba ọkpara. Yọ bụru ndu ẹphe l'iya a-nọdu eme iya bụ alị-eze alị-eze, nọkota l'eliphe.

\VS{18}Obenu l'iphe oo-rita; mẹ ụgwo, aa-kfụ iya a-bụkotaru iphe ee-doberu Ojejoje. Ẹ tọ dobedu iya l'ọba; ọphu ọ dụdu ẹke ọochikobe iya. Uru, gbaru iya nụ a-nọdu alaru ndu bu l'ifu Ojejoje, ẹphe e-gude akpa nri; gude iya l'anma uwe; mbụ nweru iya k'etsutsu.




\par }\Chap{24}{\SH Ikpe ẹhu ndiphe l'ophu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lenu! Ojejoje abyakwa ome mgboko tẹ ẹgbara kfụa ya; mbụ mee ya t'ọ daburu ochobo. Oo-mebyishi ifu iya; chịkashia ndu bu iya nụ.

\VS{2}Yọ bụru ẹge e meru onye bẹ ee-me onye! Ẹge e meru ndu agwajẹ iphe bụ ẹge ee-me madzụ mmanu. Ẹge e meru ohu bẹ ee-me onye gbaru iya nụ. Ẹge e meru nwanyi, nwe ụlo bẹ ee-me nwamgbọko, ejeru iya ozi. Ẹge e meru onye ere erere bụ ẹge ee-me onye azụ azụzu. Ẹge e meru onye ji ụgwo bẹ ee-me onye jeru iya ẹya ejeje. Ẹge e meru onye ji ụgwo ejiji bẹ ee-me onye jeru ụgwo ejeje.

\VS{3}Mgboko bẹ ee-me t'ọ dabukotakporu iphoro; mbụ mebyishikotakpoo ya l'ọ ha. Ọ kwa Ojejoje kfuru okfu-a.


\par }{\PP \VS{4}Elikoro kpamu agbanwụshihu; nwụa kpaa. Mgboko l'ọ ha ayọ-kahu; nwụa kpaa. Iphe bụ ndu aanụ ẹpha ẹphe lẹ mgboko atakịrihu atakịrihu.

\VS{5}Ọ kwa ndu nọ lẹ mgboko farụshiru mgboko; kẹ l'ẹphe jịkaru ome iphe ekemu kfuru; mbụ a dakaru iphe a tụru lẹ ekemu; bya emebyia ọgba-ndzụ, a gbaru tọ nọ gbururu jeye lẹ gbururu.

\VS{6}Ọ bụ iya kparu iphe mgboko yẹle ọnu, a tụru iya eme; bụru iya meru iphe ndu bu iya nụ vu ọnwu iya; bụru iya kparu iphe ndu bu lẹ mgboko gude gvụebe agvụebe. Nwa ndu phọduru ta bahẹ ishi.

\VS{7}Mẹe ọphungu atashịhu. Oshi vayịnu anwụkota kpaa. Iphe bụ ndu eme rigbarigba atsụlaha ude.

\VS{8}Ọda nkwa ono, ẹphe akụ ono, atsọ ntụmatu ono bụwa kperengu. Gwọgwogwo, ndu eri iphe ada bẹ bụwa kengu. Ogumogu ono, shi atsọ ẹtu ono abụru kperengu.

\VS{9}Nta-a bẹ ẹphe ta agụjehedu egvu-mẹe teke ẹphe angụ mẹe. Mẹe, eme l'ẹnya gbe atsọwa nụ ẹphe ile l'ọnu.

\VS{10}Mkpụkpu ọ-la-l'iyi ono dabuwaru ochobo. Ụlo onyemonye b'a guchishitsuaru agụ-chishi t'ẹ b'ọ dụ onye a-bahụ iya nụ.

\VS{11}Ẹphe wụshiru l'esu-ụzo l'echi mkpu t'a nụ ẹphe mẹe. Ẹhu-ọtso-ẹna bụwa tsụtokongu; to nwe ẹke e tekwadu ẹswa lẹ mgboko.

\VS{12}Mkpụkpu ono abụwaru-a iphe a haru; yọ daburu iphoro. E woru ọgu-nggamgbo, e yeru iya chikashia.

\VS{13}Ọ bụ ẹge ono bẹ ọo-dụ lẹ mgboko l'iphe bụ mbakeshi l'ọ bụ oshi olivu b'a nmaru yikayika; m'ọ bụkwanu ẹge aakpaje mkpakwa akpụru vayịnu teke a wọebetsuaru vayịnu.


\par }{\PP \VS{14}Ẹphe e-mekochaa tụa ụzu; mbụ tụa okokooko. Ẹphe eshiru l'ụzo ẹnyanwu-arịba kfuta ẹge Ojejoje habe nshinu.

\VS{15}Ọo ya bụ; tẹ ndu ụzo ẹnyanwu-ahata jaa Ojejoje ajaja; mbụ tẹ ndu eze ẹnyimu gbapheru mgburumgburu tu-lia ẹpha Ojejoje, bụ Nchileke Ízurẹlu atụ-li!

\VS{16}Ayi nụtsuaru olu egvu, shitsua l'ẹke mgboko jebetsuaru, a gụ; sụ: “T'a jaa onye ono, doberu ẹka ndoo ono ajaja!”

\par }{\PP Obenu lẹ mbẹdua sụkwanuru: “Mu wụfuakwaru! Mu wụfuakwaru! Nshọo mu nshọ! Ndu oderu-oye edeekwaru madzụ eye! Ẹphe gudeekwa edede deru madzụ ye!”

\VS{17}Iphe n-yemegvu; mẹ iduma yẹle ọnya bẹ kwabẹru unu akwabẹru; unubẹ ndu mgboko!

\VS{18}Onye nụru ụkporo iphe eye-egvu -jeshia agbala bẹ e-je adalahu lẹ iduma. Onye -nyifutakwanuru l'iduma igbudu bẹ e-je adalahu l'ọnya. Ụzo-mini, nọtsua l'igwe ghekotawaru ọnu; ntọ-l'alị mgboko l'anmakọta jijiji.

\VS{19}Mgboko chikpohuwaru. Mbụ lẹ mgboko kpakashịhuwaru akpakashịhu. Mgboko bẹ etengewa etenga.

\VS{20}Mbụ lẹ mgboko anga anganga l'ọ bụ onye mẹe guderu. Ọotu kwakakwaka l'ọ bụ ụlo phẹrephere byaru. Mbụ l'iphe dụ ẹji, o meshiru bẹ ikpe iya nmaru iya nmashia ya ike; k'ọphu bụ l'ẹ too gbeshighehedu egbeshi ọdo.


\par }{\PP \VS{21}O -rua mbọku ono bẹ Ojejoje a-hụ̀ ndu ojozi-imigwe, mesweshirunu àhụ̀hù l'imigwe; hụ̀kwaaphu ndu eze, nọ lẹ mgboko àhụ̀hù.

\VS{22}Ee-rukobe ẹphe l'ẹkalanu l'ọ bụ ndu mkpọro, nọ l'ọka mkpọro. Aa-tuchishi ẹphe l'ụlo-mkpọro. A -nọo mgbamụgbamu a bya ahụ̀a ẹphe àhụ̀hù.

\VS{23}Ono bụ teke iphere a-dụ ọnwa; anwụ echibuhu; kẹle Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike a-bụru eze lẹ Ugvu Záyọnu mẹkwaphu lẹ Jerúsalemu. Ndu bụ ọgurenya mkpụkpu a-phụ ọdu-biribiri iya.




\par }\Chap{25}{\SH Egvu, eegude etu Ojejoje ẹpha
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nggụbe Ojejoje;

\par }{\QB ọ bụ nggu bụ Nchileke mu.

\par }{\QB Mu a-nọdu atụ-li ngu atụ-li;

\par }{\QB l'eku ẹpha ngu gude aja ngu ajaja.

\par }{\QB Kẹ l'i mewaru iphe dụ biribiri.

\par }{\QB Ịivudoshi ike l'iphe,

\par }{\QB ị chịru idzu iya teke ndiche;


\par }{\Q \VS{2}kẹ l'i mewaru mkpụkpu ono; yọ bụru ikpọzu;

\par }{\QB mbụ mee mkpụkpu,

\par }{\QB a kpụ-pheru ụpho-mkpuma mgburumgburu;

\par }{\QB yọ daburu ochobo.

\par }{\QB Ẹke ndu ọhodo kpụru;

\par }{\QB yọ bụru ọkpo-mgbinyiku;

\par }{\QB b'i mewaru; yọ bụru ochobo;

\par }{\QB ọphu a byadụ bya

\par }{\QB akpụ-kwazi iya ọdo jeye lẹ gbururu.


\par }{\Q \VS{3}Ọ bụ iya a-kpata iphe ndu

\par }{\QB nweru agburu-ẹhu a-nọdu akwabẹ ngu ugvu.

\par }{\QB Iphe, bụ mbakeshi ono,

\par }{\QB mkpụkpu nọtsua ya nụ;

\par }{\QB bụkota ndu akirishi ono

\par }{\QB awata ọkwabe ugvu.


\par }{\Q \VS{4}Keshinu keshinu;

\par }{\QB bụ nggu shi bụtaru

\par }{\QB a-gbabe-a-dzụru kẹ ndu ụkpa;

\par }{\QB bụru nggu bụ

\par }{\QB a-gbabe-a-dzụru kẹ ndu

\par }{\QC o ribudoru.

\par }{\QB Ọ bụ nggu bụ ụlo,

\par }{\QB egbobutaje ndu oke phẹrephere apa;

\par }{\QB bụru nggu bụ àgù onye okpomọku ekpo;

\par }{\QB kẹ l'uphere ndu akirishi adụje

\par }{\QB l'ọ bụ ẹke oke phẹrephere,

\par }{\QB eme t'o nwutsua ụpho-mkpuma.


\par }{\Q \VS{5}Mbụ l'ọ dụlephu l'ọ bụ

\par }{\QB okpomọku alị eveve.

\par }{\QB Ọ bụ nggu emeje

\par }{\QB tẹ ndu ọhodo, ada gvụgvu da bẹdengu.

\par }{\QB Ọ bụ ẹge agu, shi l'urukpu

\par }{\QB abyanyije okpomọku;

\par }{\QB bụ ẹge aabyanyije egvu ndu akirishi agụ.


\par }{\SH Ajị, Ojejoje a-gbaru ndibe iya
\par }
{\PP \VS{6}Ọ bụ l'eli ugvu-a bẹ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike e-gude ọkpobe nri gbaaru iphe bụ madzụ eswe-iphe; gaaru ẹphe mẹe ndiche; mbụ shiaru ẹphe anụ, katsụkpo mẹ mẹe katsụkpo mma.

\VS{7}Ọ bụ l'eli ugvu-a bẹ ọo-nọdu mebyishia phụlaphula iphe ono, e gude phụ-kputatsua iphe bụ madzụ; mbụ ẹkwa, e gude phụ-chia iphe bụ mbakeshi ono.

\VS{8}Oo-me ọnwu ta nọhe gbururu jeye lẹ gbururu. Mbụ lẹ Nnajiufu, bụ Nchileke e-fucha onyemonye ọbule ẹnya-mini l'ẹnya. Iphe-iphere ono, e shi eme ndibe iya ono bẹ oo-me t'ọ gvụkota lẹ mgboko mgburumgburu. Ọ kwa iphe Ojejoje kfuru ndono.


\par }{\PP \VS{9}O -rua mbọku ono bẹ ẹphe a-sụ: “Lenu! Ọ bụkpokwa Nchileke ayi ndọ-ọ. Ayi tukoberu iya ishi; yọ dzọo ayi. Ọ bụ Ojejoje ndọ-ọ; ayi tukoberu iya ishi. T'ẹhu tsọo ayi! T'ayi teje ẹswa l'ọ dzọru ayi.”


\par }{\SH Aphụ, a-nụ ndu Móabu
\par }
{\PP \VS{10}Ojejoje e-gbochita ugvu-a. Obenu lẹ ndu Móabu bẹ aa-dzọ lụlalula l'ibe ẹphe ẹge ono, aadzọje ẹswa pyakapyaka l'ikpọzu ono.

\VS{11}Ẹphe a-sụsa ẹka labụ l'ọ bụ onye egvu mini sụsaru ẹka t'o gvua mini. Obenu lẹ Ojejoje e-me-e t'ekuku, ẹphe eku onwẹphe bụru tsụtokongu.

\VS{12}Ọo-byatsuta ụpho-mkpuma ono, unu kpụru ono; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku; l'akpọ origodo ono; mbụ mee ya; yo zẹshihu yẹle ẹja abụru nanụ.




\par }\Chap{26}{\SH Egvu Ajaja
\par }
{\PP \VerseOne{1}O -rua mbọku ono; bẹ egvu, aa-gụ l'alị ndu Júda bụ:

\par }{\QB Ayi nweru mkpụkpu, shihuru ike.

\par }{\QB Nchileke bẹ gude ndzọta

\par }{\QB tụ-phee ya mgburumgburu

\par }{\QC l'ọ bụ ụpho-mkpuma.


\par }{\Q \VS{2}Unu gụhaa ọnu-ọguzo

\par }{\QB mkpụkpu ono ghebe iya ọnu.

\par }{\QB Unu ghebe iya ọnu;

\par }{\QB k'ọphu iphe bụ ndu, doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB mẹ ndu eegude ire ẹphe ẹka a-wụba.


\par }{\Q \VS{3}Ii-kebe iya l'ọma;

\par }{\QB mbụ onye ono, obu iya nọ l'ẹke ị nọ;

\par }{\QB kẹ l'o tukoberu ngu ishi ono.


\par }{\Q \VS{4}Unu chịru ụkfu kwẹe Ojejoje jeyewaru;

\par }{\QB kẹle Ojejoje, bụ Nchileke

\par }{\QB bụ iya bụ Agbara-Mkpuma

\par }{\QB ono, a-nọ jeyewaru ono.


\par }{\Q \VS{5}Ndu atụ-li onwẹphe atụ-li; b'ọ lọ-tsutaru;

\par }{\QB mebyishia mkpụkpu,

\par }{\QB eku onwiya ekuku;

\par }{\QB mbụ; mee ya; yọ zẹshia l'alị;

\par }{\QB yẹle ẹja atụko nanụ.


\par }{\Q \VS{6}Ndu e shi akpa ẹhu;

\par }{\QB mẹ ndu, ẹ-te nwedu ẹge

\par }{\QC ọ haru ẹphe

\par }{\QB egude ọkpa adzọ iya lụlalula.


\par }{\Q \VS{7}Ụzo, ndu doberu ẹka ndoo

\par }{\QB eshi ayịkoje ayịko.

\par }{\QB Yọ bụru nggụbe onye ono,

\par }{\QC obu gụru iphoro ono;

\par }{\QB bẹ meru t'ụzo ndu ono,

\par }{\QB doberu ẹka ndoo ono kwọo akwọkwo.


\par }{\Q \VS{8}Nggụbe Ojejoje;

\par }{\QB ayi emekpelekwaphu iphe ekemu ngu kfuru;

\par }{\QB shi ẹge ono ekoshi l'ọo nggu;

\par }{\QC bẹ ayi chịru ụkfu kwẹe.

\par }{\QB Iphe, anọduje ehe ayi uhere;

\par }{\QC bụ t'ayi mee t'ẹpha ngu dee ude.


\par }{\Q \VS{9}Obu ngu adụje mu l'ẹnyashi;

\par }{\QB o -be l'ụtsu; yọ dụ mu

\par }{\QC t'a sụ lẹ mu phụru ngu.

\par }{\QB Ọ bụ teke i kperu mgboko ikpe;

\par }{\QB bẹ ndu ndiphe a-mụta

\par }{\QB iphe, bụ odobe-ẹka-ndoo.


\par }{\Q \VS{10}Ndu ẹjo iya ono abụjeru;

\par }{\QB e -mekpooru nụ ẹphe

\par }{\QC eze-iphe-ọma;

\par }{\QB ẹphe te gbe amụtadu odobe ẹka ndoo.

\par }{\QB Ẹphe -nọdukpoonu l'alị

\par }{\QC ndu obu gụru iphoro;

\par }{\QB ẹphe emele-e iphe ẹ-te

\par }{\QB vudodu nhamụnha.

\par }{\QB Ẹphe ta akpadu ishi lẹ Ojejoje ha nshinu.


\par }{\Q \VS{11}Nggụbe Ojejoje; ị haliwaru ẹka.

\par }{\QB Ọ bụ; mẹ ẹphe te gbe phụkwa iya.

\par }{\QB T'ẹphe phụnu ẹge okfu-ẹhu

\par }{\QB ndibe ngu evube ngu ọku l'ẹhu;

\par }{\QB t'iphere gude ẹphe.

\par }{\QB Tẹ ọku, ị kwakọberu

\par }{\QC kekwaa ndu ọhogu ngu!


\par }{\Q \VS{12}Nggụbe Ojejoje; ọ bụ nggu

\par }{\QC e-me tẹ nchị dụ ayi ndo.

\par }{\QB Iphemiphe ọbule, ayi dụru ike mee;

\par }{\QB kwa nggu bẹ meru iya ayi.


\par }{\Q \VS{13}Nggụbe Ojejoje,

\par }{\QC bụ Nchileke ayi.

\par }{\QB Ndu ọdo shikwa

\par }{\QC chịhawa ayi;

\par }{\QB obenu l'ọo nggụbedua kpụu;

\par }{\QC bẹ ayi abaru ẹja.


\par }{\Q \VS{14}Ndu ono nwụshihuakwaru; ẹphe ta anọhekwa.

\par }{\QB Ẹphe bụkotaakwa maa;

\par }{\QB ẹphe ta alụfutahe ọdo.

\par }{\QB Ị hụ̀rù ẹphe àhụ̀hù;

\par }{\QC mee ẹphe; ẹphe eyifu;

\par }{\QB bya emee t'ẹ b'a anyatajẹhe ẹphe anyata ophu.


\par }{\Q \VS{15}I mewaru ndu ndu alị ayi;

\par }{\QB ayi aka l'igwe; \newline  nggụbe Ojejoje.

\par }{\QB I mewaru ndu alị ayi;

\par }{\QB ayi aka l'igwe.

\par }{\QB Nggu eshi ẹge ono mee;

\par }{\QB ugvu abụru nke ngu;

\par }{\QB nggụbe onye metsuaru \newline  ókè-alị;

\par }{\QB yọ kpịribekota akpịribe.


\par }{\Q \VS{16}Nggụbe Ojejoje;

\par }{\QC ọ kwa nggu;

\par }{\QB bẹ ẹphe gbakfutaru teke

\par }{\QC iphe tsụru ẹphe l'ẹhu.

\par }{\QB Teke ịihù ẹphe àhụ̀hù;

\par }{\QB bẹ ẹphe rakuru ngu.


\par }{\Q \VS{17}Ọ bụ ẹge nwanyi, ime eme;

\par }{\QB anọduje aghada; \newline  l'echi mkpu;

\par }{\QB bụ ẹge ayi shi dụ;

\par }{\QB nọdu ngu l'ifu; nggụbe Ojejoje.


\par }{\Q \VS{18}Ayi shi dụ ime; l'aswịkposhi

\par }{\QB onwayi l'ẹke oome ayi ẹhuka.

\par }{\QB E mekochaa; yọ dụ l'ayi mụru ìphòró;

\par }{\QB kẹ l'ayi ta dụdu ike dzọo ndiphe;

\par }{\QB ọphu ayi 'anụdu ẹphe ndzụ.


\par }{\Q \VS{19}Ndibe ngu, bụ ndu

\par }{\QB nwụshihuwaru nụ \newline  e-mekochaa;

\par }{\QB teta; nọdukota ndzụ ọdo.

\par }{\QB Unubẹ ndu nọkotawa l'ili; \newline  a-wụ-lihu;

\par }{\QB gude ẹhu-ọtso-ẹna kpọo gerugeru.

\par }{\QB Ii-gude iji nchi-abọhu gụhaa ụzo;

\par }{\QB mgboko erufuta ndibe unu;

\par }{\QB ndu ọphu shi nwụhuhawa anwụhu.


\par }{\SH Aa-dzọ ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{20}Ndu mu; unu tụgbua wụba l'ụlo unu je agụ-chia onwunu ụlo! Unu domia onwunu nwanshịi; jeye teke iphe eghu iya eghughu nshinu e-ghubu iya;

\VS{21}kẹ l'agha; unu lekwa-a! Ojejoje shiakwa ẹke, o bu eje alụfuta; t'ọ bya ahụ̀a ndu mgboko àhụ̀hù k'iphe dụ ẹji, ẹphe mekotaru. Mgboko l'ophu e-rufutakota ndu e gburu, nọ iya nụ; mbụ ẹ tọ dụdu ndu e gbushiru, nọ iya nụ, oo-domi edomi.




\par }\Chap{27}{\PP \VerseOne{1}O -rua mbọku ono; bẹ Ojejoje e-gude ogu-mbeke, eye egvu; ha nshinu; shihu ike hụ̀a ẹjo agiyi ono àhụ̀hù; mbụ ọlo-swaa agwọ ono; ẹjo agiyi ono, agwọkishije onwiya agwọkishi ono; mbụ l'ẹjo anụ, bu l'eze ẹnyimu bẹ oo-gbushi.


\par }{\PP \VS{2}O -rua mbọku ono; bẹ Ojejoje a-sụ: “T'unu gụa egvu mgbo vayịnu ono, emehu vayịnu ntụmatu ono.

\VS{3}Ọ kwa mụbe Ojejoje eleta iya ẹnya. Mu agba iya mini mkpụrumkpuru. Mu eche iya nche: eswe l'ẹnyashi; t'ẹ b'ọ dụ onye e-mebyi iya nụ.

\VS{4}Ẹhu te eghukwa mu eghughu. O -ruhuduru; e woru ọgaramambo yẹle uke dochia mu ụzo; mu adzọle-ẹ iya ọkpa sweta mẹ a nọdu l'ifu ọgu; chịru ẹphe ye l'ọku t'ọku kee.

\VS{5}Ọdumeka; t'ẹphe gbakfutale mu-a bya anọdu tẹ ndzụ dzua ẹphe; t'ẹphe byalẹ-e tẹ mu l'ẹphe chịshia; t'okfu ba nọheru mu l'ẹphe.”


\par }{\PP \VS{6}Ụzo ifu, abyanụ bẹ eri Jékọpu e-mekochaa gbabẹ ọgvu. Mbụ lẹ ndu Ízurẹlu e-mekochaa dzụshia; bya atsụshia igu; mịa mijia mgboko.


\par }{\PP \VS{7}Iphe Ojejoje chiru iya; ?ọ ha l'ọ bụ ọphu o chiru ndu chiru iya iphe? ?E gbukporu iya nụ ẹge e gburu ndu gburu iya nụ?

\VS{8}Iphe o gude baaru ẹphe m̀bà bụ l'ọ haru; e tso ẹphe ọgu; kpụa ẹphe lẹ ndzụ. Yọ bụru ẹjo phẹrephere, shi l'ụzo ẹnyanwu-ahata b'o gude bya eruta ẹphe.

\VS{9}Ọ kwa ẹge-a bẹ ee-gude nwefu Jékọpu iphe dụ ẹji iya; yọ bụru iya bụ l'iphe dụ ẹji, e nwefuru iya enweru ishi: M'ọ bụru ogwepyashia mkpuma ẹnya agwa iya l'ọ bụ gweru ndzu. Itso Ashera m'ọ bụ ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu ta adụdu ọphu egvukwaduru nụ.


\par }{\PP \VS{10}Kẹle mkpụkpu, a kpụshiru; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku bẹ dabuwaru ochobo. Yọ bụru mbukobe, a kwafụru akwafụ; mbụ ẹke a haru; yọ dụ l'ọ bụ echi-ẹgu. Ọ bụ ẹke ono bẹ aanọduje eche eswi; bụru ẹke ono bẹ ẹphe adọje ọdu; l'atacha mkpẹkwo l'ẹkali-oshi.

\VS{11}Teke ẹkali iya ono kpọshuru nkụ; e gbushia ya. Ụnwanyi awaa ya nkụ; vuta je eshia ite; kẹle ndu-a bụ ndu te nwedu egomunggo. Yọ bụru iya meru iphe imiko ẹphe ta dụdu Onye meru ẹphe; ọphu onwedu obu-imiko, o nwekwaduru l'ẹke ẹphe nọ.


\par }{\PP \VS{12}O -rua mbọku ono bẹ Ojejoje e-shilephu l'ọnu Ẹnyimu Yufurétusu tụtua ndibe iya l'ọ bụ onye atụtu akpụru iphe l'ẹswa iya jeye lẹ nggele Íjiputu. Mbụ l'unubẹ ndu Ízurẹlu bẹ aa-nọdu atụtu nanụ nanụ.

\VS{13}Mbọku ono bẹ ee-gbu oke ụpyoku. Ndu ono, nọ l'alị Asiriya ala l'iyi ono; mẹ ndu ọphu a kpụru lẹ ndzụ laa Íjiputu a-chịko a-byakọta bya abaaru Ojejoje ẹja l'ugvu ono, dụ nsọ, nọ lẹ Jerúsalemu ono.




\par }\Chap{28}{\SH Aanmaru ndu Ífuremu ọkwa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nshọo Samériya, bụ okpu-eze ndu, bụ ẹngu-mẹe lẹ Ífuremu gude eku onwẹphe ono! Nshọo ẹgiri okoko ono, anwawa anwanwa ono; mbụ okoko ono, ama iphe dụ biribiri ono, a bya atukobe l'ishi nsụda alị, emehu iphe ndu mẹe yewaru ngwẹji!

\VS{2}Lenu; Nnajiufu nwekwaru onye agburu-ẹhu nọ; yo shihu ike. Ọ bụ ẹge aka-mini atụje; mbụ ẹge oke phẹrephere epheje mebyishia iphe; mbụ ẹge oke mini achịje; byaa utso; bụ ẹge ọo-pali ẹphe tụa gbaa.

\VS{3}Okpu-eze, ndu bụ ẹngu-mẹe lẹ Ífuremu gude eku onwẹphe ono bẹ ee-gude ọkpa dzọo pyakapyaka.

\VS{4}Okoko ono, anwawa anwanwa ono; mbụ okoko ono, ama iphe dụ biribiri ono, a bya atukobe l'ishi nsụda alị, emehu iphe bẹ a-dụlephu l'ọ bụ akpụru oshi figu ọdungu, bẹ bụ madzụ -phụa ya ẹka ọ nọdu erukwadu iya-a bụwa t'ọ wata iya eriri.


\par }{\PP \VS{5}O -rua mbọku ono bẹ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike a-bụru okpu-eze, egbu nwịinwii; bya abụru okpu, e-me tẹ nwa ndibe iya ọphu a kpụ-phodoru lẹ ndzụ dụ ugvu l'ẹnya.

\VS{6}Ọ bụ Nchileke bụ onye a-nọdu eyeru onye ikpe ẹka t'o kpee ikpe, dụ maa. Yo yeru ndu alụru mkpụkpu ọgu ọkpu-ikike t'ẹphe nwuphu ndu ọhogu ẹphe azụ.


\par }{\SH Ndu nkfuchiru Nchileke, ngụnukaru mẹe
\par }
{\PP \VS{7}Ndu ọwaa akpọkwaphu kakaka mẹe; mbụ ẹphe ngụwaru mẹe, shihuru ike l'ada ẹbebeji. Ndu a chịjeru Nchileke ẹja mẹ lẹ ndu nkfuchiru Nchileke ngụwaru mẹe, shihuru ike l'akpọ kulakula. Ẹphe ngụwaru mẹe mehu ririri. Mbụ l'ẹphe ngụwaru mẹe, shihuru ike l'ada ẹbebeji. Ọobuje ẹphe aphụ àphụ̀; ẹphe l'akpọ kakaka. Ẹphe -ekfu okfu; ẹphe ekfusweshi iya ekfusweshi.

\VS{8}Iphe bụ teburu l'ọ ha bẹ ẹphe gbọkotaru ẹgbo l'eli iya; k'ọphu bụ l'ẹ tọ dụdu ẹke, ta dụdu oyi oyi.


\par }{\PP \VS{9}Iphe eshije ẹphe l'ọnu bụ: “?Bụ onye bẹ oome t'iphe oozi doo ẹnya? ?Bụ ụnwegirima, a mịfuru ọnu l'ẹra tọo; mbụ ndu bụ-wokwadu-a b'a nafụru ẹphe ẹra;

\VS{10}kẹ l'ọ kwa e -kfua; e kfukwata; a -tọgboru iya ẹphe ẹge-a; a tọgboru iya ẹphe ẹge-a; nwanshị l'ibyiya ọwaa; nwanshị l'ibyiya ọphu.”


\par }{\PP \VS{11}Ọ kwa okfu ndu ọhodo yẹle okfu ndu ọha-ntsụ bẹ Nchileke e-gude kfuru yeru ndu-a:

\VS{12}mbụ ndu ono, ọ sụru: “Ẹke-a bụ ẹke ẹhu a-dụ unu agu; tẹ ndu ike gvụru nọdukwa iya tụta ume.” Obenu l'ẹphe ta ngadụru iya nchị.

\VS{13}Ọo ya bụ l'iphe Ojejoje ekfuru ẹphe a-bụru e -kfua; e kfukwata; a -tọgboru iya ẹphe ẹge-a; a tọgboru iya ẹphe ẹge-a; nwanshị l'ibyiya ọwaa; nwanshị l'ibyiya ọphu; k'ọphu ẹphe a-nma l'ọnya; daa; merushia onwẹphe ẹhu.


\par }{\SH Mkpuma, gude Ugvu Záyọnu
\par }
{\PP \VS{14}Ọo ya bụ; t'unu nụa iphe Ojejoje ekfuru unubẹ ndu mgbọnu; mbụ unubẹ ndu ishi Jerúsalemu!

\VS{15}Unu anọduje ekfu: “L'unu l'anwụhu gbaakwaru ndzụ; unu l'alị-maa abụwaru íkè. Unu asụ lẹ teke ẹjo ụboku ono a-bya b'ẹ to nwedu iphe oome unu; kẹ l'ọ bụ ẹjire bụ a-gbabe-a-dzụru nk'unu; ụgho abụru iphe unu egudeje kwachita onwunu.”

\VS{16}Ọwaa iphe Nnajiufu, bụ Ojejoje ekfu: Ọ sụru: “T'e lekwa; lẹ ya atọgbookwa mkpuma lẹ Ugvu Záyọnu; mkpuma, a datawaru; mkpuma itso-ụlo, vu oke aswa, e gude tọo ntọ-l'alị ụlo; yo shihu dụngu. Onye tukoberu iya ishi ta byadụ bya akwa izimana.

\VS{17}Ya e-me tẹ ikpe, dụ maa bụru eri, eegude atọ ọkpa ụlo ono. Odobe-ẹka-ndoo abụru iphe eegude eme t'o vudo nhamụnha.”

\par }{\PP Ẹjo-ire ono, unu gude ezeru ishi unu ono bẹ aka-mini a-za azaza. Ukporo mini ekpota ẹke ono, unu edomije onwunu ono.

\VS{18}Ndzụ unu l'anwụhu gbaru b'e mebyiwaru. Ẹge ono bẹ ike ono, unu l'alị-maa bụ ono arụshihu. Teke o-chi-gbaagbaa ono, kposwederu bẹ oo-chitsushi unu.

\VS{19}Teke ọ byalẹruphu bẹ oo-ruta unu tụgbua; Iphe bụ ụtsu mkpụrumkpuru: eswe l'ẹnyashi bẹ ọo-nọdu ekposweje. Mbụ lẹ nwozi-a doru ẹnya bụlephu egvu a-nọdu atsụje iya;

\VS{20}Oshi-azẹe hanụka nwanshị; k'ọphu bụ l'ẹ to dzudu tẹ madzụ machịa onwiya amachị. Ukpo apanụka gẹwengu k'ọphu-kpu onwonye.

\VS{21}Ojejoje e-zilihu ẹge o zilihuhawaru l'eli ugvu Perazimu. Ẹhu e-ghulahaa ya eghughu ẹge o ghuru iya lẹ nsụda Gíbiyọnu. Oo-je ozi, oojeje; mbụ ozi, ẹ ta phụdu ẹtu iya; mbụ ọo-rụ iphe ọoruje; mbụ iphe te nwedu nwunne, oomeje.


\par }{\PP \VS{22}Nta-a bụ t'unu hakwaa mu ọja ewena; ọdumeka bẹ ee-mekwa tẹ mkpa, a tụru unu ka oshihu ike. Ọ kwa Nnajiufu; mbụ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike bẹ kfuru mu sụ mu l'a tụ-buwaru l'ee-mebyishi alị-a kpamu.


\par }{\SH Mmamiphe Nchileke
\par }
{\PP \VS{23}Unu ngabe nchị nụa olu mu! Unu gebekpoduduphu nụ iphe mu ekfu!

\VS{24}Teke onye akọ okfu akọ ẹke oo-mebe iphe; ?ọonoduje akọ ọkori ẹge ono l'eje tọo. ?Bụlephu ọhakposhi alị yẹle araze iya bụ iphe ọoda-bujeru l'eme tọo?

\VS{25}?Ọ kwa ọobuje onye akọ iphe rakagee igbo; yọ ghaa ya akpụru dilu; ghaa ya akpụru kọminu; ghaa witu l'ẹke eemebeje iya; ghaa balị l'ẹke aakọje iya; bya aghaa supélutu l'ẹgu nk'iya.

\VS{26}Ọ bụ Nchileke iya anọduje ekoshi iya iphe oo-me; bụkwaru iya phụ anọduje akpọ-ziru iya ụzo, bụ: o -mee ya; yọ bụru ọkpobe iya.

\VS{27}Ẹ tee gudejedu mgbọro-ígwè, eegude etsu balị; l'echi akpụru dilu. Ọphu eegudejedu ọ-gba-kperekpere, adzọshije-iphe ewe l'eli kọminu. Akpụru dilu bụ oshi bẹ eegudeje etsu iya. Kọminu abụru mgbọro bẹ eegudeje etsu iya.

\VS{28}Witu kwa etsutsu bẹ eetsuje iya; k'ọphu ee-gude iya meta buredi. Eetsuje iya; ishi erua ya alị; ọ bụ l'ẹ te egwejekwa nụ iya rakaraka.

\VS{29}Iphemiphe ọbule ono bụkota Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike emeje iya. Iphe ọotubeje k'ememe dụ biribiri; mmamiphe iya bẹ kpọru ẹka.




\par }\Chap{29}{\SH Iphe e-me Jerúsalemu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nshọo nggụbe Ariyẹlu; Ariyẹlu; mbụ mkpụkpu ono, Dévidi shi buru ono! Unu agụjeru afa ye l'afa. Unu agbaa ajị, unu agbajẹ mgburumgburu dụko ishi.

\VS{2}Obenu lẹ Ariyẹlu bẹ mu e-me t'o je iphe-ẹhuka. Ọo-ra ẹkwa; gụa aphụ. Ọo-dụle mu phụ l'ọ bụ ẹke aakpọje ngwẹja ọku l'ẹnya-ngwẹja.

\VS{3}Mu e-keru ngu ọgu; kephee ngu mgburumgburu; kpụa mgbodo gude kepheta ngu mgburumgburu.

\VS{4}Aa-lọ-tsuta ngu alị; k'ọphu bụ l'alị bẹ ịi-nọdu l'akabashị. Okfu ngu eshi l'ime ẹja atsụ rụmurumu. Mbụ l'ịi-nọdu l'alị ekfu l'ọ bụ ndu maa. Ọ bụ l'alị; bẹ ịi-zẹ; olu ngu ọbu ada nwa ẹringe-ẹringe.


\par }{\PP \VS{5}Ndu ọhogu ngu, ha igweligwe bẹ ee-me ẹphe adụ l'ọ bụ udzudzu; a bya emee igweligwe ndu akirishi ẹphe etsuhu dududu l'ọ bụ ẹswa. Teke ono teke ono; mbụ e -je eekfu

\VS{6}bẹ Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike e-me phẹrekete. Oo-gude egbe-igwe; mẹ alị ọnma jijiji l'abya; ẹkemeke ọbule a-nọdu ada gvụgvugvu; mẹ oke phẹrephere; mbụ oke phẹrephere yẹle mini ẹghirigha; ọku, a-nọdu enwu phophopho l'ekepyashi iphemiphe ọbule.

\VS{7}Ọ bụ teke ono; bẹ iphe bụ mbakeshi, etso Ariyẹlu ọgu a-wụfuta; kụkposhilahaa ẹke, a kpụru; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku; bya ekephee mkpụkpu ono mgburumgburu. Iphemiphe e-melephu pyịtokongu l'ọ bụ nrọ ẹnyashi.

\VS{8}Ọo-dụ l'ọ bụ onye ẹgu agụ; yọ rọo nrọ l'eri nri. Yọ bya etehu; ẹgu, agụ iya nụ l'agụkwa iya phụ. Ọo-dụ l'ọ bụ onye mini agụ; yọ rọo nrọ l'angụ mini. Yo tehu; ẹkpiri l'akpọkwa iya phụ nkụ; kẹle mini ọbu agụle iya-a ẹge ọogu iya. Ono bụ ọo-dụ igwe iphe bụ mbakeshi ono, etso Ugvu Záyọnu ọgu ono.


\par }{\SH Iphe, e-me ndu ẹ-ta angaduru \newline  Nchileke nchị
\par }
{\PP \VS{9}T'ọ tụfukwa unu ẹhu; dụ unu biribiri! Unu kpukwaa ìshì; haa ọphu ụzo! Tẹ mẹe, unu ta ngụdu gudekwa unu! Unu awata ọkpo kakaka l'unu ba ngụ mẹe, eme ẹnya.

\VS{10}Ojejoje meekwaru t'oke mgbẹnya tsụ unu. O kwechiwaru unu ẹnya; unubẹ ndu nkfuchiru Nchileke; kpuchiwa unu ishi; unubẹ ndu aphụ àphụ̀;\FTNT{*}{{\FR 29:10 }{\FR{29:10
}}{\XT{Dit 29:4; Róm 11:8}}{\FT{.}}}

\VS{11}kẹ l'aphụ, a phụkota ta dụdu iphe ọ bụ unu. Ọ dụ-a unu l'ọ bụ okfu, e kfuru dee ya l'ẹkwo woru kechia. Teke i wokwanuru ẹkwo ọbu nụ onye maru ọgu ẹkwo; sụ iya byiko t'ọ nata gụa; iphe oo-kfu bụ lẹ ya ta agụ-ghekwa iya; l'e kechikwaru iya ekechi.

\VS{12}M'ọ bụkwanu l'i woru ẹkwo ọbu nụ onye ta madu ẹge ọogu iya; sụ iya: “T'ọ nata ẹkwo-ọ; gụa.” Iphe oo-kfuru ngu bụ: “Lẹ ya ta makwa ẹge aagụje ẹkwo.”


\par }{\PP \VS{13}Nnajiufu sụru: “Ndu-a bụlephu eli-ọnu bẹ ẹphe nọ mu ntse. Yọ bụru ọnu bẹ ẹphe gude akwabẹ mu ugvu; obu ẹphe anọdutsuaru ote-ẹnya. Iphe ẹphe gude abaru mu ẹja bụ ekemu, madzụ tụshiru.

\VS{14}Ọo ya bụ; l'ọ bụ ugbo lanụ bẹ mu e-mefua iphe e-te ndu-a ụkfu; dụ ẹphe biribiri. Ya -mee ya; ya emebaa ya ọdo. Mmamiphe ndu maru iphe bẹ a-la l'iyi. Ẹnya, ndu kwaru ẹnya kwaru emikashihu.”


\par }{\SH Ọ chịru ẹnya tụ-pyoo l'ụzo ifu
\par }
{\PP \VS{15}Nshọo unubẹ ndu ono, ejeje je ewohaaru Ojejoje idzu, unu achị l'ẹke dụ omi; ndu anọduje l'ọchi l'eme iphe ẹphe eme l'arị: “?Bụnua onye phụru unu? ?Bụ onye a-ma?”

\VS{16}Unu ewojeru iphe kpọo ishi akụ; yo gbe dụ l'ọ-kpụ-ite yẹle ụra, o gude akpụ iya hakọ. ?Ọ nweru teke iphe e gude ẹka mee a-nọnyaa bya asụ onye meru iya nụ: “L'ẹ tọ bụkwa iya meru iya.” Tọo ite; ?ọo-sụ-ghe onye kpụru iya nụ: “L'ẹ tọ dụdu iphe ọ maru?”


\par }{\PP \VS{17}Ẹ tọ dụkwa ẹge aa-nọ-bebe; ọswa, nọ l'ugvu ugvu Lébanọnu aghọo alị emehuje iphe. Alị emehuje iphe aghọo ọswa.


\par }{\PP \VS{18}O -be mbọku ono bẹ ndu ada nkịchi a-nụtsua okfu, e deru l'ẹkwo ono. Ndu atsụ ìshì a-phụ ụzo l'ọchi, gbaru tsụbalangu

\VS{19}Ndu dụ agu bẹ ẹhu a-tsọ ẹna l'ẹke Ojejoje nọ; ndu ta dụdu ẹge ọ ha ẹphe a-nọdu l'ime onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu eme ẹswa.

\VS{20}Ndu akirishi a-chịhu; ndu ajajẹ madzụ ewena ephushihu; ndu ẹnya ome iphe dụ ẹji adụje bẹ ee-gbugbushi;

\VS{21}mbụ ndu egudeje ọnu mee t'ikpe nmaa madzụ; mee t'o koru onye agbaru madzụ ekebe l'ụlo-ikpe; gude ẹjo ekebe nafụ onye iswi dụ mma ikpe, gege alụru iya.


\par }{\PP \VS{22}Ọo ya bụ ẹge-a; ọwaa iphe o kfuru ọnu-ụlo Jékọpu ndọ-ọ; mbụ Ojejoje ono, bụ iya dzọru Ébirihamu ono. Ọ sụru agha: “Iphere ta a-byahẹdu bya eme eri Jékọpu ọdo; ọphu ifu abyadụ agba ẹphe ọchi ọdo.

\VS{23}Teke ẹphe phụru ụnwegirima, yẹbe Nchileke a-nụ ẹphe; bẹ ẹpha iya a-dụru ẹphe lẹ nsọ. Ẹphe amaru l'onye nsọ kẹ Jékọpu bẹ dụphu nsọ. Biribiri Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu egude ẹphe.

\VS{24}Ndu ẹ te egvuduru egvuru l'iphe kẹ Nchileke a-bya abụru ndu ẹnya doru. Ndu nggụmaphu ekweta iphe e kfuru; wata iya ememe.”




\par }\Chap{30}{\SH Ọgba-ndzụ iphoro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ojejoje sụru: “Nshọo unubẹ ndu ono, bụ ekweletekwe ono; mbụ ndu anọduje eme iphe ta bụdu idzu mu; ndu ẹphe l'ibe ẹphe achịje idzu ọburu nanụ; ọbule ẹ tọ bụkwa obu mu; ndu eme iphe dụ ẹji, iphe ẹphe emeje abụjeru ịnmatonyi;

\VS{2}Ndu wụfuru lashia Íjiputu l'ẹ be ekfuru mu iya; ndu, bụ Fero bẹ ẹphe ele ẹnya t'ọ gbaaru ẹphe mkpu; gbobudo ẹphe t'ẹ b'ọ dụ iphe e-me ẹphe; ndu gbabaru ndu Íjiputu l'ẹka tẹ ndzụ dzua ẹphe.

\VS{3}Obenu l'egbochi, Fero a-nọdu egbochi unu bẹ iphere iya e-mekochaa dụ unu; mbụ l'agu ndu Íjiputu ono e-mekochaa tee unu ntụ l'ifu.

\VS{4}A makwaru-a lẹ ndu-a bẹ ndu ishi ẹphe nọwa lẹ mkpụkpu Zowanu; mbụ lẹ ndu ẹphe ziru ozi byarutawaru mkpụkpu Hanẹsu.

\VS{5}Obenu l'onyemonye ọbule bẹ ee-mekota t'ẹphe bụru ndu iphere guderu. Iphe kparu iya bụ kẹ ndu ono bụru ẹphe ọ-no-l'ọmu ono; ndu ta gbajẹduru ẹphe mkpu; ọphu tọ dụ mkpa, ẹphe agaru ẹphe. Ọ bụlephu iphe-iphere yẹle iphe ọta ụta bẹ ẹphe a-bụru ẹphe.”


\par }{\PP \VS{6}Ọwaa ozi, Nchileke ziru k'anẹgu-ẹgbudu, nọ l'ụzo ọhuda: “Ndu ono, e ziru ozi ono wụru je eswee alị iphe-ẹhuka yẹle njenwu-ẹhu; alị, oke agụ yẹle nne agụ bu; ikputu yẹle ogiji eburu iya. Ẹphe evuru ẹku ẹphe l'eli nkakfụ-ịgara; bya egude ịnya-ivu vua iphe ẹphe nweru, ere ire ntụmatu vujeru mbakeshi ono, ta gaduru ẹphe mkpa ono;

\VS{7}mbụ evujeru ndu Íjiputu, ẹka ẹphe eyeje ta gajẹdu mkpa lẹ phuu. Ọ bụ iya kparu iphe ya kuru ndu Íjiputu ‘Eze ẹjo agiyi Ọ-nọ-l'ọomu’.”


\par }{\SH Ndu kwefuru íkè
\par }
{\PP \VS{8}“Jekwa je edeeru ẹphe iphe-a, mụbe Ojejoje ekfu-a edede l'ekwekwerekwe. Nggu edekwaa ya phụ l'ẹkwo-agwọgwo; k'ọphu bụkwanu; o -rua l'ụzo-ifu; yọ buru iphe-ekebe, a-nọ jeye lẹ gbururu.

\VS{9}Lẹ ndu-a bụkwa ndu kwefuru íkè; bya abụru ụnwu ẹregede; mbụ ụnwegirima, ẹ to hedu ihee ọngabe nchị l'ọkwa, Ojejoje anmaru ẹphe.

\VS{10}Ẹphe asụje ndu aphụ àphụ̀: ‘Unu ba aphụhekwa àphụ̀ ọdo!’ Ẹphe abya asụ ndu nkfuchiru Nchileke: ‘Unu ba phụjehekwaru ayi àphụ̀ iphe gbaru ayi l'ememe! Unu kfujeru ayi iphe atsọ ẹna anụnu! Unu ghọ-chijeru ayi àphụ̀ aghọ-chi!

\VS{11}Unu haaru ayi ụzo! Unu gbeshiru ayi l'ụzo! Unu ba abyahẹ bya ekfupheru ayi k'onye nsọ ndu Ízurẹlu!’ ”


\par }{\PP \VS{12}Ọo ya bụ l'ẹge-a; ọwaa kwanu iphe o kfuru; mbụ onye nsọ ndu Ízurẹlu: “Keshinu unu jịkaru ọnu ozi, mu ziru unu; bya asụ l'ọ bụ ọkpa-phe madzụ ẹhu bẹ unu e-shihu ike iya; bya abụru ẹregede bẹ unu mehuru emehu iya;

\VS{13}bẹ ẹjo iphe ono a-bụru unu ụpho-mkpuma, ha gagorongu; gbaru ọru; l'ada adada; e ji ekfua b'ọ dawaru teke ono teke ono.

\VS{14}Ọo-kụkposhihu l'ọ bụ ite-ụra; gude ike ghakashịa ya nanụ nanụ; k'ọphu bụ l'ẹ ta byadụ bya aphụkpo m'ọ bụ ibiribe iya e-dzu k'ọ gụta ọku l'ekfu; m'ọ bụ t'e gude kwọta mini lẹ nsụkutu.”


\par }{\PP \VS{15}Ọwaa iphe Nnajiufu, bụ Nchileke, bya abụru onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu ekfu. “Unu daa onwunu ụta; nọdu nwandoo; lakfuta mu. Unu bya akpọru akpọru l'ẹke mu nọ; aa-dzọta-a unu. Unu -dalẹphu gbẹe bya atụ-kobe mu ishi; ike anọdu unu. Obenu l'ẹ tọ dụdu iphe ono, nweru ọphu unu meru.

\VS{16}Iphe unu gbe kfuchia bụ: ‘Waawa; l'unu e-gude ịnya gbalashịa.’ Yọ bụru iphe ono meru iphe unu a-gbalashi. Unu asụkwaphu: ‘Ayi a-nọdu l'ịnya ọkpa-ẹgwa gbalashịa.’ Ọo ya bụ lẹ ndu a-achị unu a-bụkwaruphu ndu ọkpa-ẹgwa.

\VS{17}Ụnu ụmadzu labụ l'ụkporo madzụ iri l'ime unu e-tsuje yaa; gbakashịhu teke unu phụru onye lanụ lẹ ndu ọhogu unu. Unu gudewa ẹnya unu phụ ụmadzu ise lẹ ndu ọhogu unu ono; teke a dụ ise yee unu egvu; unu agbaa kpọo ishi-akụ l'ọ bụ mgbọro ẹkwa-ọhubama, e tuberu l'eli ugvu; mbụ l'ọ bụ ntebalahu ẹkwa, akụ pẹpepe l'eli ugvu.”

\VS{18}Obenu l'ọo-nọdulekwaa agụ Ojejoje t'o meeru unu eze-iphe-ọma. Oo-gbeshile-e phụaru unu imiko; kẹle Ojejoje bụ Nchileke, ekpeje ikpe, dụ maa. Ọnu-ọma bụ k'iphe bụ ndu chịru ẹnya dobe l'ẹka ọono.


\par }{\SH Iphe-ọma, Nchileke e-meru ndibe iya
\par }
{\PP \VS{19}Unubẹ ndu Záyọnu; mbụ unubẹ ndu bu lẹ Jerúsalemu; unu a-kwata-a gberuma. Oo-mekwaru unu eze-iphe-ọma; mẹ unu raa ẹkwa raku iya! Ọ bụlephu anụnu, ọo-nụ iya; yọ za unu oku.

\VS{20}Ọ -bụru lẹ Nnajiufu e-me t'unu jee ntakfuru; bya emee t'unu jee iphe-ẹhuka; ẹ to domiheduru unu ndu o-zi-iphe; unu e-gude ẹnya unu gẹdegede phụ ẹphe.

\VS{21}?Unu shiru ẹka-ụtara-o; unu shiru ẹka-ibyita-o; iphe nchị unu a-nọdulephu anụ l'azụ unu a-bụru: “Ọ kwa ụzo ndọ-ọ! Unu tsochita iya!”

\VS{22}Ọ bụ teke ono bẹ unu a-tụru ọgvu unu ono, e kfubekotaru mkpọla-ọcha ono. Unu atụrukwaphu ntẹkpe unu ono, a wụkotaru mkpọla-ododo ono. Unu a-tụ-tehutsua ẹphe atụ-tehu l'ọ bụ mgba ẹpho-ụnwanyi bya asụ ẹphe: “Unu gbeshi ayi l'ifu!”

\VS{23}Ọ bụ teke ono bẹ Nchileke a-wata ọchiru unu mini; l'anmapyabe iphe unu meberu l'alị. Nri, aakọta l'alị emehulaha emehu; bya ahakwaphu nshinu. Ono teke eswi unu a-wata ọkpa nri l'ẹke tụsaru ẹhu.

\VS{24}Eswi unu; mẹkpo nkakfụ-ịgara unu, ọphu ejeru unu ozi ẹgu a-nọdu ata ọkpobe nri; e gude mgbọro-ígwè, fọkashiru afọkashi; mẹ shọvelu akpakaru iya ẹphe.

\VS{25}Mbọku ono, ee-gbu madzụ pyaapyaa ono -rulephu; mbụ mbọku ono, ụlo-eli a-dashị ono; bẹ mini a-wata atsọtso l'ugvu, ha l'eli; wata atsọtso l'iphe bụ ugvu ugvu nshị, nọtsua nụ ha l'eli a-nọdukwaphu atsọ atsọtso.

\VS{26}Iphoro k'ọnwa a-wata ọcha l'ọ bụ k'ẹnyanwu; anwụ aka ochishi ike ugbo ẹsaa; karia ẹge ọochi nta-a; mbụ l'ọo-nọdu echi l'ọ bụ anwụ, chiru ujiku ẹsaa m'a chịkobe iya achịkobe; teke Ojejoje e-kfubetsua iphe l'ẹke o mekaru ndibe iya iphe; mee t'ọnya, o yeshiru ẹphe kpọshihu.


\par }{\SH Aphụ, aa-nụ ndu Asiriya
\par }
{\PP \VS{27}Unu lenu; Ojejoje shiakwa l'ẹke teru ẹnya abya. Iphe-eghughu iya enwu taphutaphu l'ọ bụ ọku; ẹge ono b'ọ ọkpo tụtutu l'ọ bụ ẹnwuru-ọku. Iphe jiru iya ọnu bụ oke iwe. Ire iya abụru ọku, enwu phophopho.

\VS{28}Ume, ọotu dụ l'ọ bụ utso, byaru ugbo lanụ bya awọ madzụ l'ẹkpiri. Iphe bụ mbakeshi b'ọ yọru ayọyo lẹ nkata ọ-la-l'iyi. Yọ bya eworu ịyagba-ịnya yeshia ọha nọnu l'agba t'o duphua ẹphe.

\VS{29}Unu agụlahaa egvu ẹge aagụje l'ẹnyashi mbọku, unu agba ajị, dụ nsọ. Ẹhu a-nọdu atsọshikota unu ẹna l'ọ bụ ndu aphụ opu eje l'ugvu Ojejoje; mbụ l'eje lẹ Agbara-Mkpuma kẹ ndu Ízurẹlu.


\par }{\PP \VS{30}Ojejoje e-me tẹ madzụ nụ ẹge olu iya dụ biribiri; mekwaphu t'ẹphe phụ ọkpehu iya l'ẹke o nyizita l'alị l'ẹke ẹhu-eghughu iya damụdamu; oo-gudekwaphu ọku, enwu phophopho. Ọ-chịkwaphu eze mini; gba oke agbagba; tụa oke aka-mini.

\VS{31}Olu Ojejoje a-chịkashi ndu Asiriya nanụ nanụ. Oo-gude mgbọro-eze iya chitsushi ẹphe.

\VS{32}Ọ bụ ẹge Ojejoje chiru ẹphe mgbọro ono, o gude anụ ẹphe kpaakfụu ono bẹ ẹge ndibe iya a-nọ lẹ nkwa; mẹ ogumogu. Ọ bụ Ojejoje l'onwiya a-lụshi ẹphe ọgu; chia ẹphe gbaagbaa.

\VS{33}Ishi iya abụru l'ẹke ọku taphutaphu b'e shihawaa dobeta. Onye e dobeturu iya bụ eze ndu Asiriya. Nsụkutu, aakpọje ọku, nọ iya nụ b'e mewaru; yọ dụ ogvu; ha ụsa. Ume, Ojejoje tụshiru iya a-phụ-nwu ọ-tata-kfukfu ọku, a-kpa nkụ yee; bya emee ya; yọ gbanwuhu ọku nwulahaa phophopho l'ọ bụ ọku nshị-egbe.




\par }\Chap{31}{\SH Nshọo ndu kpọru obu yeru Íjiputu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nshọo unubẹ ndu ono, agbajẹ ala Íjiputu t'a gbaaru unu mkpu; ndu, dakoberu ịnya; bya atukobe ụgbo-ịnya ishi l'okfu ẹphe ha igweligwe; mẹ oke ọkpehu nọ ndu sọja ẹphe, bụ ndu egudeje ịnya eje ọgu; ọphu ẹphe ta kpa ishi Onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu ono; mbụ ọphu ẹphe ta gbakfudu Ojejoje t'ọ gbaru ẹphe mkpu.

\VS{2}Obenu le yẹbedua bụkwaa onye maru iphe. Oowotajeru madzụ ntakfuru; ọphu ookfujedu okfu laa azụ l'iphe o kfuru. Oo-gbeshi je ọgu l'ufu ndu eme iphe dụ ẹji; mẹkpo ndu anọduje eyeru ndu emesweshi iphe adudubarụba.

\VS{3}Obenu lẹ ndu Íjiputu bụ madzụ bẹ ẹphe bụ; ẹphe ta bụdu Nchileke. Ịnya ẹphe; bẹ bụ anụ-ẹhu; ẹ tọ bụdu maa. Ojejoje -sechia ẹka bẹ ụkfu a-kpọ-ọ onye agba mkpu. Onye, a gbaru mkpu a-daa. Ẹphe labụ achịko kpolahu ugbo lanụ.


\par }{\PP \VS{4}Ojejoje asụ mu: “L'ọ bụ ẹge agụ edeje ekiri; mbụ ẹge ono, oke agụ edeje ekiri teke o gburu anụ; m'o -ruhuru e kukokota ndu eche atụru t'ẹphe raaru iya ọra; bẹ mkpu, ẹphe echi te yekwa iya egvu. Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike e-nyizita bya alụa ọgu l'eli Ugvu Záyọnu; mẹkpo l'edegerede ugvu ono.

\VS{5}Ọ bụ ẹge nwẹnu anọduje ebephe l'ẹkfuna iya, bụ ẹge Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike e-gbochita Jerúsalemu. Oo-kpuchita iya; nafụta iya. Oo-dobe iya ndzụ; dzọfuta iya.”


\par }{\PP \VS{6}Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu latanụ azụ lakfuta onye ono, unu kwefuru ike ono;

\VS{7}kẹ l'o -rua mbọku ono bẹ onyemonye ọbule l'unu ha e-mekochakwaa jịka nte mkpọla-ọcha ono yẹle kẹ mkpọla-ododo ono, unu gude ẹka iphe dụ ẹji unu mee ono.

\VS{8}“Ndu Asiriya bẹ ee-gude ogu-mbeke, ẹ ta bụdu kẹ madzụ gbushikota. Ọ bụ ogu-mbeke ọphu ẹ ta bụdu kẹ madzụ mmanu bẹ ee-gude gbushia ẹphe. Ogu-mbeke ono bụ iya a-chị ẹphe ọso; chịta ụnwu-okorọbya ẹphe ye l'ozi mkpọ-nyi-ẹnya.

\VS{9}Agbarike ẹphe a-da; l'ẹke ọtsu egvu. Ndu ishi ndu sọja ẹphe -phụlephu ẹge ọgu ọbu eje ala; bẹ ẹphe a-paru ẹkwa-ọhubama ẹphe tufashia; gbalashịa.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono; mbụ onye ono, ọku iya nọ lẹ Ugvu Záyọnu; bya akpọbe ọ-tata-kfukfu ọku lẹ Jerúsalemu ono.




\par }\Chap{32}{\SH Onye eze, doberu ẹka ndoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unu lenu; o nweru eze, abyanụ a-bụru eze, doberu ẹka ndoo. Ndu ishi iya a-bụru ndu ekpe ikpe, dụ maa.

\VS{2}Onyemonye ọbule a-dụ l'ọ bụ ẹke, aanọduje ezeru phẹrephere; bụkwaruphu ẹke, aanọduje oke phẹrephere mini; dụkwaphu l'ọ bụ nggele, atsọ l'alị, mini ta nọdu; dụkwaphu l'ọ bụ nwonyonyo oke ikelegvu, nọ lẹ kpọkpokirikpo alị.

\VS{3}Ono teke ẹ tee kpuchihedu ndu aphụ ụzo ẹnya. Ẹge ono bẹ ndu anụ iphe lẹ nchị awata ọnga nchị.

\VS{4}Ndu iphe adụje ọku-ọku bẹ iphe e-do-o ẹnya. Ndu atsụ ntsụ ekfulahaa gbororo; kfulahaa iphe doru ẹnya.

\VS{5}Ẹ te kuhedu onye eswe onye a maru ẹpha iya ọdo; ọphu 'akwabẹhedu mkpọkoro madzụ oke ugvu;

\VS{6}kẹ l'onye eswe ekfuje mkpọkoro-okfu. Egomunggo iya bụlephu iphe dụ ẹji bẹ ọonoduje arị. Iphe ọonoduje eme bụ umere onye ta gụbedu Nchileke iphe. Ẹge ono b'o zisweshije kẹ Ojejoje eziswe. Ndu ẹgu agụ bẹ ọohaje; ẹphe adaburu iphoro. Ẹ to kejedu ndu mini agụ mini.

\VS{7}Umere mkpọkoro madzụ bụlephu akirishi b'ọ bụje. Ọ chịje ẹjo idzu o gudeje ọgba ire gbushia ndu ụkpa; mbụkpo m'o -ruhuduru iswi dụ ndu ono ẹ to nwedu ẹge ha ẹphe ono mma l'iphe ẹphe ekfu.

\VS{8}Ọ bụ ọkpobe madzụ achịje ọkpobe idzu. Yọ bụru ọhuma, oomeje; bẹ oogudeje vudoshia ike.


\par }{\SH Ụnwanyi Jerúsalemu
\par }
{\PP \VS{9}Unubẹ ụnwanyi ono, nọ tụsaru ẹhu ono; unu gbeshi ngabẹru mu nchị! Unubẹ ụnwanyi ono, arị l'ẹ tọ dụdu iphe abya unu ememe ono; unu nụduduaphu iphe mu abya ekfukfu!

\VS{10}A -nọlephu afa nọ-buta ọdo nwanshịi bẹ unubẹ ndu ono, arị l'ẹ tọ dụdu iphe abya bya unu ememe ono a-wata ọnma jijiji. Vayịnu ta dụhedu nebyi, ọo-mịta. Ẹ tọ dụhedu iphe aawọta l'oshi-ọmi lẹ phuruphuru.

\VS{11}T'ẹhu nmakwaa unu anmanma; unubẹ ụnwanyi, nọ tụsaru ẹhu! T'ẹhu nmakwaa unu kpakpakpa; unubẹ ụnwanyi ono, arị l'ẹ tọ dụdu iphe abya unu ememe ono! Unu tọfukwa ẹkwa unu; chịta uwe-aphụ gbakua onwunu l'ukfu!

\VS{12}Unu kụru ẹka l'olu;\FTNT{*}{{\FR 32:12 }{\FR{32:12
}}{\FT{Iphe e deru l'ẹke-a l'okfu Híburu bụ t'e tsua ẹka l'ọkpoma, bụkwanu iphe ọ bụ bụ t'a kwaa ẹkwa iphe meru nụ; m'ọ kwanụ ẹge ono, aachịtaje ẹka kwẹe l'ukuvu teke iphe dụ ẹji meru ono.}}} kwaa ẹkwa iphe meru ẹke unu kọru ókfù; mẹ mgbo vayịnu unu;

\VS{13}mẹ kẹ alị ndu ibe mu, iphe furu iya nụ bụ ọgarama-mbo; mẹ uke. Iye-e! Unu raa ẹkwa iphe bụ ụlo, aanọduje eme eswi-iphe; mẹ mkpụkpu-a, aanọduje ada gvụgvu ajị-a!

\VS{14}Kẹ l'ufu-eze ono; bẹ ee-mekochaa kwafụ; mkpụkpu ono, aatụ okokooko ono adaburu iphoro. Ugvu Ofẹlu yẹle ụlo-eli nche, nọ iya nụ a-daburu ochobo gbururu jeye lẹ gbururu; bụru ẹke dụ nkakfụ-ịgara-ọswa mma yẹle ẹka eeche eghu mẹ atụru;

\VS{15}gbururu jeye teke Nchileke e-zitaru ayi ume iya. Teke ono echi-ẹgu abụlahaaru alị, emehu iphe; ẹke emehuje iphe abya ezee dụ l'ọ bụ ikpuka.

\VS{16}Aa-wata okpe ikpe, dụ maa l'echi-ẹgu; odobe ẹka ndoo abya eburu l'ẹke emehuje iphe.

\VS{17}Nebyi, odobe-ẹka-ndoo a-mị bụ lẹ nchị a-dụ ndo. Iphe e-koshi l'e doberu ẹka ndoo abụru l'ẹkemeke ọbule e-kuru jii; meje anmakfuru onyemonye ọbule anmakfuru jeye lẹ gbururu.

\VS{18}Ẹge ono bẹ ndibe mu e-buru l'ufu ẹka ẹphe butsua nchị adụ ẹphe ndo; tọ dụ iphe byaru bya eme ẹphe; l'ẹke ẹphe a-nọdu tọ dụ iphe adụ akwakwa; ẹphe l'atụta ume

\VS{19}Mbụ l'igwe a-tụ aka-mini gude tụpyashia eze ọswa ono; tụpyashia mkpụkpu ono l'ọ ha;

\VS{20}Ọnu-ọma bụ k'unubẹ ndu akụ iphe unu l'iku nggele; mbụ unubẹ ndu haru eswi unu yẹle nkakfụ-ịgara unu; yọ tụsaru ẹhu.




\par }\Chap{33}{\PP \VerseOne{1}Nshọo nggụbe onye mgbugbu-madzụ; l'ẹbe abụ l'o nweru onye gburu nggụbedua! Nshọo nggụbe o-deru-oye; l'ẹbe abụ l'o nweru onye deru nggụbedua ye! Ọ kwa teke i halẹruphu ogbushi madzụ; e gbua nggụbedua. Teke ị halẹruphu oderu madzụ ye; e deru nggụbedua ye.


\par }{\PP \VS{2}Nggụbe Ojejoje; menuaru ayi eze-iphe-ọma! Ayi aphakwa ishi ngu. Bụjenuru ike ayi l'ụtsu mbọku-mbọku. Nggu adzọje ayi teke ayi eje ntakfuru.

\VS{3}Ọobuje; olu ngu -dalẹphu l'ọ bụ egbe-igwe; madzụ agbalashịa. Teke i zilihuru ezilihu; iphe bụ mbakeshi agbakashịhu.

\VS{4}Aa-kwa ẹphe ọkwata; lụa ẹphe ẹge ọvu alụje mkpẹkwo; mbụ tapyaa ẹphe l'ọ bụ igube.


\par }{\PP \VS{5}Ojejoje bẹ koshiru lẹ ya paru ẹka; buru l'ime igwe. Oo-me tẹ ikpe, dụ maa; mẹ odobe-ẹka-ndoo ji lẹ Ugvu Záyọnu.

\VS{6}Ọ bụ iya bụ onye e-me t'unu ngụnu angụru l'ọgbo nk'unu. Yọ dzọta unu ọkpobe adzọta; mee unu t'unu maru iphe; kwaa ẹnya. Ọtsu Ojejoje egvu abụru ẹku gbaaru unu.


\par }{\PP \VS{7}Lewaru; ndibe ẹphe, ọkpehu nọ echitsukwa mkpegbe-ọgu lẹ woroworo. Ndu ẹphe ziru t'e mee tẹ nchị dụ ndoo akwa ntụmatu.

\VS{8}Eze ụzo b'a hakọtawaru eshishi; ndu ije te nwehedu ụzo ono ọphu ẹphe eshijekwadu. Ọ dakawaru ndzụ, ẹphe gbaru. Ọphu ọ dụhedu iphe a gụberu ndu ekebe. Ọphu ọ dụhedu onye aakwabẹjekwadu ugvu.

\VS{9}Alị a-gụ aphụ gvụ. Lébanọnu b'e meru iphe-iphere. Sharọ́nu dụlephu l'ọ bụ echi-ẹgu. Báshanu yẹle ugvu Kamẹlu ala ẹkwo kparakpara.


\par }{\SH Ọkwa, Ojejoje anmaru ndu ọhogu iya
\par }
{\PP \VS{10}Ojejoje sụru: “L'ọ bụ nta-a; bẹ ya e-gbeshi egbeshi! Ọ bụ nta-a; bẹ mu e-koshi lẹ mu ha nshinu!

\VS{11}Unu dụ ime ẹswa; yọ bụru ẹgwoma iphe bẹ unu a-mụ. Ume, unu atụ bụ iya bụ ọku, e-ke unu.

\VS{12}Ọdo bụ lẹ ndu ono a-vọkposhihu l'ọ bụ layịmu, ọku keru; mbụ l'ọ bụ ogvu b'e gbushiru kụbe; nwuru ọku ye iya.

\VS{13}Unubẹ ndu bu ote-ẹnya; unu nụkwa iphe mu meru! Unubẹ ndu ọphu bu ntse; unu makwaru l'agburu-ẹhu nọ mu!”


\par }{\PP \VS{14}Ndu eme iphe dụ ẹji, bu lẹ Záyọnu bẹ egvu gudeekwaru. Ndu ta dụdu iphe ẹphe gụberu Nchileke bẹ ẹhu anmanma gudeekwaru; sụ: “?Bụ onye ole l'ayi ha bẹ yẹle ọku, enwu enwunwu e-buru? ?Bụ onye ole l'ayi ha bẹ yẹle oku, adzụ gbururu jeye e-buru?”

\VS{15}Ọ kwa onye emeje iphe vudo ntụmu; l'ekfu iphe daburu adaburu; onye ajịka ọnata uru, shi l'iphe a nataru l'ike; bụkwaruphu onye esefuje ẹka l'ọna ẹka-azụ; onye ta angabẹjedu nchị teke aachị idzu ogbu ọchi; ọphu ookpuhajedu ẹnya phụ iphe bụ iphe dụ ẹji.

\VS{16}Ọ bụ egbe onye ono a-nọdu l'edegerede. Ẹke a-bụru iya a-gbabe-a-dzụru bụ lẹ mkpuma, nọ l'eli eli ugvu. Ẹke ono bẹ aa-nọdu anụ iya nri. Ọphu ọo-byadụ bya achọ mini achọcho.


\par }{\SH Ụzo ifu a-dụ mma
\par }
{\PP \VS{17}Nggụbedua e-gude ẹnya ngu phụ ẹge onye eze ono dụ ugvu l'ẹnya; bya amaa ẹnya l'alị ono, lichiru ogologo ono.

\VS{18}Ii-gude ọriri ngu jekota l'iphe bụ iphe shi eye ngu egvu. Nggu asụ: “?Bụnua awe bẹ onye ono, shi edeje ẹkwo ono nọhunu? Onye ọphu e shi atụje akịriko; nụ; ?bụhunu awe; b'ọ nọ? Mbụ; ?bụ awe bẹ onye ọphu shi agụ ụlo-mgbochi ọgu nọnua?”

\VS{19}Ẹ tịi phụhedu ndu ono, shi ete aja onwẹphe ono ọdo; mbụ ndu ono, okfu ẹphe dụ mgbalụmgbalu; mbụ ndu ekfu okfu ọhodo, te dodu ẹnya.

\VS{20}Ledudunu ẹnya lẹ Záyọnu; mbụ mkpụkpu ono, ayi anọduje agba ajị ono! Ii-gudewaru ẹnya ngu phụ Jerúsalemu; mbụ mkpụkpu ono, bụ: e -buru iya; nchị adụ ndoo ono; bya adụ l'ọ bụ ụlo-ẹ́kwà, ẹ-ta dụdu onye a-dụ ike afọribe iya afọribe; ọphu madzụ nwigbaleke-ọma afọ-lighedu itso iya afọ-li. Ọphu a gbabudu eri iya agbabu.

\VS{21}L'ẹke ono bẹ Ojejoje a-bụru Ọnyibe nk'ayi. Ẹke ono a-dụ l'ọ bụ ẹke ẹnyimu gburu barakata; nggele asa pete. Ọphu ọ dụdu ụnwu ụgbo-mini, e gude eku akpọ eshi iya nụ. Ọphu kfutukfutu-ẹnyimu eshidu iya.

\VS{22}Kẹ l'ọ bụ Ojejoje bụ onye ikpe nk'ayi. Mbụ l'ọ bụ Ojejoje atụru ayi ekemu; bụru Ojejoje bụ onye eze ayi. Ọ bụ ya bụ onye a-dzọ ayi ndzụ.

\VS{23}Eri, e shi kee nggụbe ụgbo tọshihuakwaru. Oshi, e gvuberu l'ụgbo ono te keheduru ekeru. Ọphu ẹkwa-ụgbo ngu egesahedu egesa. Ọo ya bụ l'aa-lụta iphe ha nshinu kee; mbụ lẹ ndu ngvụru a-lụtatsua iphe.

\VS{24}Ọphu ọ dụdu onye bu lẹ Záyọnu a-sụ: “Iphe emekwa mu.” Ẹge ono bẹ aa-gụkotaru ndu bu l'ẹke ono nvụ l'iphe dụ ẹji, ẹphe mekotaru.




\par }\Chap{34}{\SH Aphụ, aa-nụ ndu ọhogu Nchileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unu kpịrita ntse; unubẹ mbakeshi nọnu; unu bya anụkpoduduphu! Unu gebekpoduduphu nchị; unubẹ ọha nọnu! Tẹ mgboko mẹ iphemiphe ọbule nọkota iya nụkwa iya! Tẹ elikoro mẹ iphemiphe ọbule, shi iya nụkwaphu!

\VS{2}Ojejoje bẹ avụkwaru mbakeshi nọnu ọvuma. Oke ẹhu-eghughu iya b'ọ nyịbekwaru ndu sọja ẹphe l'ọ ha. Oo-me ẹphe abụru kpuru pyata. Oo-nwuru ẹphe ye t'e gbushia.

\VS{3}Ndu nk'ẹphe, e gbushiru egbushi bẹ ee-tufashi etufashi. Odzu ẹphe awata oshi rongu; mee ẹphe atụko iphe bụ ugvu tsọngaa.

\VS{4}Mkpọ-kpodo, nọ l'igwe l'ọ ha bẹ e-phukashihu; akpamigwe agwọ l'ọ bụ ẹkwo. Ọ bụ ẹge ẹkwo vayịnu, nwụru kpaa adashịje l'oshi vayịnu; mbụ ẹge akpụru oshi figu, nọ l'oshi figu gbanwụshihu adashịje bụ ẹge mkpọ-kpodo a-dashị.


\par }{\PP \VS{5}Ogu-mbeke ya b'a nọwa l'imigwe baa ẹge ọo-dụ. Lenu; ọolawa yẹle ẹhu ndu Édọmu; mbụ ndu ono, bụ ndu mu dobewaru mu e-gbushi.

\VS{6}Ogu-mbeke Ojejoje bẹ mee ngụ-goru angụ-go. Ẹba nyakọtaru iya gidigidi. Mee ụnwu-atụru yẹle mee eghu; mẹ ẹba, nọ l'àkpụ̀rù-ose ebyila nọtsua ya. Ojejoje abya ọgba ẹja lẹ mkpụkpu Bọzura; iphe ee-gbu egbugbu lẹ Édọmu ha nshinu.

\VS{7}Atsụ bẹ aa-chịko ẹphe l'iya gbushikota; mẹkpo ụnwu oke-eswi; mẹ ndu ọphu bụ ọkpalukpo. Alị ẹphe e-deru lẹ mee; e gude ẹba iphe gwọo ivovoma ọgwo ẹja.

\VS{8}Kẹle Ojejoje nweru eswe ọgwata ụgwo; bya enweru afa, ọkfu ụgwo iphe dụ ẹji onye meru; t'o shi ẹge ono gbaaru ndu bu lẹ Záyọnu ọdzori.


\par }{\PP \VS{9}Iphe, bụ nggele ndu Édọmu a-ghọkota korota; ivovoma, nọ iya aghọo ọku nshị-egbe. Alị ono l'ọ ha aghọo korota l'enwu phophopho.

\VS{10}Ọku iya ta anyịhudu anyịhu: eswe l'ẹnyashi; ẹnwuru-ọku iya a-kpụchi jeye lẹ gbururu. Yọ bụru ochobo daburu ẹge ono shi l'ọgbo sweru ọgbo. Ẹ tọ dụdu onye byaru bya eshi ẹke ono ọdo.

\VS{11}Ụkpo-ngwere; mẹ ebyi a-na alị nnakọta; mbụ l'ọo mgbashị-ujiku mẹ ọphegu bụ iphe e-bu l'ẹke ono. Nchileke e-me Édọmu; yọ daburu kẹ mmanu.

\VS{12}Ndu oke amadụ ẹphe ta dụhedu ẹke ẹphe enwekwaduru, bụ ẹke alị-eze. Ndu ishi iya l'ẹphe ha a-chịhukota.

\VS{13}Mkpakparị a-kfụ l'oke ụlo, nọtsua ya nụ. Ẹgbara; mẹ uke aphụa l'ụlo iya, a kpụshiru ike. Iphe e-buru iya nụ abụru nkụta-ọswa; mẹ mgbashị-ujiku.

\VS{14}Ụnwu anụ, bu l'echi-ẹgu ẹphe l'a-chị-atabu a-chịko nọdu akpa ẹghirigha l'ẹke ono. Eghu-ọswa a-nọdu araku ibe iya l'ọra. Yọ bụru l'ẹke ono bẹ mgbashị-ujiku a-chọtaru onwẹphe ẹke ẹphe a-nọdu tụta ume.

\VS{15}Mgbashị-ujiku a-nọdu l'ẹke ono kpaa ẹkfuna; tụshia ẹkwa; kpua ya; bya ehee ya hetsee. Udele abya azajia ẹke ono nanụ nanụ.


\par }{\PP \VS{16}Unu jenu elee ẹnya l'ẹkwo okfu Ojejoje; unu gụa iphe ndu ọwaa, e deru iya: Ụnwu iphe ono ta dụkwa m'ọ bụ nanụ, ẹ ta anọdu l'ẹke ono. Ọphu ọ dụkwa ọphu a-sụ l'okee ya; m'ọ bụ nyee ya ta nọdu iya; kẹ l'ọ kwa mbẹdua, bụ Ojejoje gudekpoo ọnu mu tụa ekemu l'ọ bụ ẹge ono bẹ ọo-dụ. Yọ bụru Ume mu a-nọdu erukobe ẹphe l'ẹkalanu.

\VS{17}Ọ bụ iya keshiru ẹphe alị. Ọ bụ iya gude ẹka iya tọkota iya iphe keshiaru iya ẹphe. Ẹphe e-buru iya gbururu jeye lẹ gbururu. Mbụ ẹphe e-buwaruru l'ẹka ono shi l'ọgbo sweru ọgbo.




\par }\Chap{35}{\SH Ẹhu-ọtso-ẹna ndu a dzọtaru
\par }
{\Q \VerseOne{1}Echi-ẹgu; mẹ kpọkpokirikpo alị, nọ iya nụ;

\par }{\QB bẹ ẹhu a-tsọ ẹna.

\par }{\QB Echi-ẹgu a-wata ote ẹswa;

\par }{\QB mehulahaa iphe e meberu iya;

\par }{\QB l'ọ bụ ẹke igu oshi jashịru.


\par }{\Q \VS{2}Mbụ; l'ọo-jashị l'igwe.

\par }{\QC Ẹhu atsọo ya ẹna

\par }{\QB tsọshikpoo ya ike;

\par }{\QB l'oorua okwe kpua ya.

\par }{\QB E mee ya t'ọ dụ biribiri

\par }{\QC l'ọ bụ ugvu ugvu Lébanọnu;

\par }{\QB dụ biribiri l'ọ bụ

\par }{\QB Ugvu Kamẹlu yẹle Nsụda Sharọ́nu.

\par }{\QB Ẹphe egude ẹnya ẹphe

\par }{\QB phụa ọdu-biribiri kẹ Ojejoje;

\par }{\QB mbụ akpabiri kẹ Nchileke ayị.


\par }{\Q \VS{3}Unu menua t'ẹka unu,

\par }{\QC tsụru mẹe shihu ike.

\par }{\QB Unu emee t'ọkpa unu,

\par }{\QB anma kwẹkwekwe ngụru angụru.


\par }{\Q \VS{4}Unu kfuru ndu obu ete etete:

\par }{\Q “T'obu shihu ẹphe ike;

\par }{\QC ẹphe ahaa ọtsu egvu;

\par }{\QB lẹ Nchileke a-bya-a

\par }{\QB ọgwata ụgwo iphe e meru ẹphe.

\par }{\QB Ọo-bya t'ọ ya dzọo unubẹdua.”


\par }{\Q \VS{5}Teke ono; ndu atsụ ìshì aphụlahaa ụzo.

\par }{\QB Ndu nkịchi anụlahaa iphe.


\par }{\Q \VS{6}Teke ono; bẹ ndu ngvụru

\par }{\QB a-wata ọdzo garamu garamu l'ọ bụ ele.

\par }{\QB Ire atụshihu ndu ẹ-te ekfudu okfu;

\par }{\QB ẹphe awata ọkpo gerugeru.

\par }{\QC Mini eshi l'echi-ẹgu

\par }{\QB gbafuhu; wụshilahaa.

\par }{\QB Nggele eshi l'oghẹgu tsọlahaa atsọtso.


\par }{\Q \VS{7}Ẹja eveve, enwu phuraphura a-bụru okpuru.

\par }{\QB Alị, mini tahụru

\par }{\QB agbafushihu; bụtsuaru ẹke amụ amụmu.

\par }{\QB Ẹke ono, nkụta-ọswa shi adọje ono;

\par }{\QB bẹ bụ ẹswa e-fushi iya;

\par }{\QB eji efushia ya;

\par }{\QB aswara amịshia ya.


\par }{\Q \VS{8}A-bya atọo ya eze ụzo;

\par }{\QB kulahaa ya ụzo, dụ nsọ.

\par }{\QB Ndu aasọ nsọ te eshidu iya.

\par }{\QB Ndu a-nọdu eshi iya nụ \newline  nwẹnkinyi

\par }{\QB a-bụleruphu ndu eshije iya nụ;

\par }{\QB ọphu ndu eme eswe

\par }{\QB 'eshiswetadu ụzo ono.


\par }{\Q \VS{9}Agụ ta anọdu iya;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu anụ ọdo,

\par }{\QB eri anụ, byaru bya eshita ẹke ono.

\par }{\QB Ẹ taa phụdu ẹphe l'ẹke ono.

\par }{\QB Ọ bụlephu ndu a dzọtaru

\par }{\QB bụ ndu a-nọdu eshi iya nụ.


\par }{\Q \VS{10}Ndu ono, Ojejoje gbataru ono a-lata;

\par }{\QB ẹphe agụru egvu lata Záyọnu.

\par }{\QB Ẹphe e-kpuru ẹhu-ọtso-ẹna gbururu jeye

\par }{\QB l'ọ bụ onye kpu okpu eze.

\par }{\QB Ote ẹswa; mẹ ẹhu-ọtso-ẹna

\par }{\QC atụko ẹphe ẹhu naru.

\par }{\QB Nggụmaphu yẹle ude agbalashịa.




\par }\Chap{36}{\SH Senákeribu eye ndu \newline  Jerúsalemu egvu
\par }
{\R (2 Eze 18:13-27; 2 Iphe 32:1-19)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; o rua l'afa kwe eze, bụ Hezekáya afa iri l'ẹno k'ọphu ọ wataru achịchi bẹ Senákeribu, bụ eze ndu Asiriya byaru ọgu l'alị ndu Júda; bya achịko mkpụkpu ẹphe l'ọ ha, bụ mkpụkpu, a kpụshiru ike lụa lụta.

\VS{2}Ya ndono; eze ndu Asiriya ono abya eshi lẹ mkpụkpu Lakíshi zia onye ishi ndu sọja iya; yeru iya ndu sọja, dụ igweligwe; bya asụ iya t'ẹphe jekfu eze, bụ Hezekáya lẹ Jerúsalemu. Onye ishi ndu sọja ono ejerua bya je evudo l'iku mgbọdzu okpuru ụzo eli, nọ l'ụzo ono, l'eeshije eje l'ẹke aasajẹ uwe.

\VS{3}Yọ nọdu l'ẹke ono; Ẹliyakimu Hilikaya, bụ onye ishi l'ufu-eze; mẹ Shebuna, bụ o-de-ẹkwo; mẹ lẹ Jowa Ásafu, bụ onye nkwakọbe awụ-kfuta iya.


\par }{\PP \VS{4}Onye ishi ndu sọja ono abya asụ ẹphe: “Unu je ekfuru Hezekáya ẹge-wa: Ọwaa iphe ọkaribe, bụ eze ndu Asiriya kfuru: Ọ sụru agha: ?Bụ kẹ ngụnu b'i gude adzụga ẹge ono?

\VS{5}Ịisuje l'i nweru ẹregede k'ọgu; mẹ ike, e gude alụ ọgu; obenu l'ọ bụkota mkpọkoro okfu bẹ iikfu. ?Bụ onye b'ị dakoberu gude ekwefuru yẹbe eze ndu Asiriya íkè?

\VS{6}Lenu nta-a; ọ kwa ndu Íjiputu b'ị dakoberu; mbụ Íjiputu ono, bụ mkpọ-asẹnyimu, abajẹ onye dakoberu iya nụ l'ẹka rụtungu; ye iya ọru. Ọ kwa ẹge ono bẹ Fero, bụ eze ndu Íjiputu emeje iphe bụkpo ndu dakoberu iya nụ.

\VS{7}Teke ị sụkwanuru iya l'ọ kwa Ojejoje, bụ Nchileke unu bẹ unu dakoberu; ?tọ bụdunua Ojejoje ọbu bụ ọphu Hezekáya wofuru ẹke aagwajẹ iya; mebyishia ẹnya-ngwẹja iya; bya asụ ndu Júda mẹ ndu Jerúsalemu: ‘T'ẹphe byajẹ ọchi ẹja l'ifu ẹnya-ngwẹja-a?’


\par }{\PP \VS{8}“Byakwaphụ nta-a tẹ nggu lẹ nnajiufu mu, bụ eze ndu Asiriya chizia idzu. Mu a-kpụru ụnu ịnya ise kpẹe ngu; m'ọ -bụru l'ịi-dụ ike ye iya ndu a-nọdu agba iya nụ.

\VS{9}Ọdumeka; ?nanụ ẹge ị rịru l'ịi-dụ ike m'o -ruhuduru ọ bụru onye ishi ndu sọja, ẹnya iya katsụa alala lẹ ndu ishi ndu sọja nnajiufu mu; bẹ ịi-kpọfu l'ifu m'o -ruhuduru ị dakobe Íjiputu t'a chẹ ngu ụgbo-ịnya; nụ ngu ndu agbaje ịnya-ọgu.

\VS{10}Ọdo bụ; ?i tubesu lẹ mu byaru otso alị-a ọgu tẹ mu lụnwua ya lẹ Ojejoje ẹ-ba bụ ike mu? Ọ kwa Ojejoje gẹdegede ziru mu tẹ mu dzọru je l'alị-a mebyishia ya.”


\par }{\PP \VS{11}Tọ dụ iya bụ; Ẹliyakimu yẹle Shebuna; mẹ Jowa abya asụ onye ishi ndu sọja ono ẹge-a: “Byiko gude okfu ndu Áramu kfujeru ayịbe ndu ozi ngu okfu; kẹ l'oodoje-wa ayi ẹnya. Ba egudekwa okfu ndu Júda kfuru yeru ayi; kẹle ndu nọ l'eli ụpho-mkpuma a-nọdukwa anụ iya.”


\par }{\PP \VS{12}Onye ishi ndu sọja ono abya asụ ẹphe: “?Bụ unu lẹ nnajiufu unu nwẹnkinyi b'ọ dụ unu lẹ nnajiufu mu ziru mu tẹ mu bya ezia ozi-wa? Ọ kwa unu lẹ ndu ono, nọ l'eli ụpho-mkpuma ono; mbụ ndu unu l'ẹphe e-mekochaa ria nshị unu l'ọnu; ngụa mamịni, unu nyịru; bẹ mu ekfuru iya.”

\VS{13}Onye ishi ndu sọja ono abya evudo gude okfu ndu Júda rashịa ya ike; sụ: “Unu nụkwaa iphe o kfuru; mbụ ikelekfu eze ono; mbụ eze ndu Asiriya!

\VS{14}Ọwaa iphe onye eze ono kfuru: Unu be ekwekwa tẹ Hezekáya dephua unu. Ẹ tọo dzọ-ghekwa unu!

\VS{15}Unu be ekwekwa tẹ Hezekáya deta unu t'unu dakobe Ojejoje l'ẹke ookfuru unu: ‘Lẹ Ojejoje a-dzọta-a unu. Lẹ mkpụkpu-a ta alakwa l'ẹka eze ndu Asiriya.’


\par }{\PP \VS{16}“Unu ba angakwaru Hezekáya nchị; kẹ l'eze ndu Asiriya sụkwaru ẹge-wa: ‘Unu wụfuta wụ-kfuta iya tẹ yẹle unu doshia; k'ọphu onyenọnu l'unu ha e-ri iphe shi lẹ vayịnu iya; ria akpụru, shi l'oshi figu iya; ngụa mini, nọ lẹ wẹlu iya;

\VS{17}jeye teke ya a-bya eduta unu; lashia alị, dụ l'ọ bụ nk'unu ono; mbụ alị, witu nọ; mẹe ọphungu anọdu iya; alị, nri nọ; mgbo vayịnu anọdukwa iya phụ.


\par }{\PP \VS{18}“ ‘Unu be ekwekwa tẹ Hezekáya dephua unu; teke ọo-sụ unu lẹ Ojejoje a-dzọ-ọ unu. ?O nwejeru mbakeshi ọphu agwa alị ẹphe dzọtajewaru l'ẹke eze ndu Asiriya?

\VS{19}?Bụ awe bẹ agwa ndu Hámatu yẹle kẹ ndu Apadu nọ? Agwa ndu Sefavemu; ?ọ nọ l'awe? ?Ẹphe dụru-a ike dzọfuta ndu Samériya l'ẹka yẹbe eze ndu Asiriya tọo?

\VS{20}?Bụ agwa ole l'ime agwa ndu alị ono bẹ dụru ike dzọta ndu alị iya l'ẹka iya? ?Bụ Ojejoje gbe a-dụ-ghe ike dzọo ndu Jerúsalemu l'ẹka iya?’ ”


\par }{\PP \VS{21}Ndu Júda ono, ookfu eyeru ono nọdulephu nwandoo; ọphu o nwedu okfu, ẹphe kfuru yeru iya; kẹ l'eze, bụ Hezekáya tụru ekemu; sụ: “T'ẹ b'o nwekwa onye e-yeru iya ọnu.”


\par }{\PP \VS{22}Tọ dụ iya bụ; Ẹliyakimu Hilikaya, bụ onye ishi l'ufu-eze; mẹ Shebuna, bụ o-de-ẹkwo; mẹ Jowa Ásafu, bụ onye nkwakọbe atụgbua jekfu Hezekáya. Ẹphe alawashịa uwe ẹphe; bya akọoru iya iphe onye ishi ndu sọja ono kfuru.




\par }\Chap{37}{\SH Aa-dzọfuta Jerúsalemu
\par }
{\R (2 Eze 19:1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}Onye eze ono mbụ Hezekáya anụlephu iphemiphe ọbule ono; bya alaa uwe iya tarara; bya achịta uwe-aphụ yee; yọ bụru iya oje l'eze-ụlo Nchileke.

\VS{2}Yọ bya ezia Ẹliyakimu, bụ onye ishi l'ufu-eze yẹle Shebuna, bụ o-de-ẹkwo; mẹ ndu ọphu ka ọburu ọgurenya lẹ ndu achịjeru Nchileke ẹja; ẹphe ha eyekota uwe-aphụ jekfushia onye nkfuchiru Nchileke ono, bụ Azáya Emọzu.

\VS{3}Ẹphe eje asụ iya: “Ọwaa iphe Hezekáya kfuru; ọ sụru: Ntanụ bụ eswe iphe-ẹhuka; mẹ eswe ọbaru madzụ mba; bya abụru eswe, ome madzụ iphe-iphere. Mbụ ọo-dụlephu l'ọ bụ ụnwu, yeru ishi tọ dụhe ume nne ẹphe e-gude mụa ẹphe.

\VS{4}O nweru ẹge ọo-dụ Ojejoje, bụ Nchileke ngu anụwa iphe eze onye ishi ndu sọja ono kfuru, bụ onye nnajiufu iya, bụ eze ndu Asiriya yeru t'ọ bya ekfurushia Nchileke; mbụ l'ọo-baru iya m̀bà l'okfu ono, Ojejoje, bụ Nchileke ngu nụru ono. Ọo ya bụ t'i kfuru nụ Nchileke l'okfu ẹhu nwa ndu ọphu wafụru nụ.”


\par }{\PP \VS{5}Yo be teke ndu ono, shi l'ẹke Hezekáya ono byakfutaru Azáya;

\VS{6}Azáya asụ ẹphe: “Unu je asụ nnajiufu unu ẹge-a: ‘Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: T'ẹ b'ị watakwa ọtsu egvu l'iphe ono, ị nụru ono; mbụ ekfurushi ono, ndu ozi eze ndu Asiriya kfurushiru ya ono.

\VS{7}Lekwaa; lẹ ya e-me t'ọ wata ọtsu egvu; k'ọphu bụ: ọ -nụa nwa kekfukekfu; yọ gbaru lashia alị iya. Ya e-me t'e gude ogu-mbeke gbua ya l'alị iya gẹdegede.’ ”


\par }{\PP \VS{8}Yo be teke eze onye ishi ndu sọja ndu Asiriya ono nụru l'eze ndu Asiriya ta nọhedu lẹ mkpụkpu Lakíshi; yọ lashia azụ je aphụa l'eze alụshiwa mkpụkpu Libina ọgu.


\par }{\PP \VS{9}Ya ndono; a bya ezia Senákeribu lẹ Tirihaka, bụ onye Kúshi; mbụ eze ndu Íjiputu bẹ yẹle ndibe iya adzọokwa abya iya ọlushi ọgu. Yọ nụa ya bya ezia ndu ozi sụ t'e je ezia Hezekáya sụ iya-a:

\VS{10}“Iphe unu e-kfuru Hezekáya; mbụ eze ndu Júda ndọ-ọ; unu sụ iya-a: Unu sụ iya t'ẹ b'ọ kwekwa t'agwa, ị tukoberu ishi dephua ngu; l'ọ sụru ngu l'ẹ tọ dụdu iphe e-me tẹ Jerúsalemu laa eze ndu Asiriya l'ẹka.

\VS{11}?Ọ kwa l'ị nụru-a ẹge eze ndu Asiriya emeje ndu mkpụkpu ọdo; mbụ l'o gbugeje ẹphe l'ẹphe ha. Nggụbedua; ?l'ịi-wa-a?

\VS{12}Iphe bụ mbakeshi ono, ochechoroche mu phẹ gbushikotaru ono; agwa ẹphe ono; ?ọ dzọfutaru ẹphe tọo? Mbụ agwa ndu Gozanu; mẹ kẹ ndu Háranu; mẹ kẹ ndu Rezefu yẹle kẹ ndu Ídẹnu, bụ ndu shi nọdu lẹ Telasa.

\VS{13}?Bụ awe bẹ eze ndu Hámatu nọ nta; mẹ eze ndu Apadu; mẹ eze ndu Sefavemu; mẹ lẹ kẹ ndu Hena yẹle kẹ ndu Iva?”


\par }{\SH Hezekáya ekfu anụ Nchileke
\par }
{\PP \VS{14}Tọ dụ iya bụ; Hezekáya abya anata ndu ono, e ziru ono ẹkwo; bya eworu iya gụa. Gụebetsua ya bahụ l'eze-ụlo Nchileke je eworu iya sụsaa l'ifu Ojejoje.

\VS{15}Hezekáya abya agụru nụ Ojejoje; sụ iya:

\VS{16}“Nggụbe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike; nggụbe Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu; onye aba-eze iya nọ l'eli cherobimu. Ọ bụ ngu nwẹnkinyi bụ Nchileke, nwekota alị-eze ndu mgboko mgburumgburu. Ọ bụ nggu meru igwe mee mgboko.

\VS{17}Ngabẹ nchị nggụbe Ojejoje, nụkpoduduphu. Kpuha ẹnya ngu ẹphe labụ phụkpoduduphu. Gebekpoduduphu nchị nụa okfu, Senákeribu ziru t'a bya egude kfurushia nggụbe Nchileke, nọ ndzụ.


\par }{\PP \VS{18}“Nggụbe Ojejoje; ọ bụkwa oswi-okfu l'eze ndu Asiriya gbushikotawaru ndu-a; mebyishikota alị ẹphe;

\VS{19}bya achịkotawaru agwa ẹphe yekota l'ọku; kẹ l'ẹphe ta bụdu ọkpobe iphe. Ọ bụ nkụ; mẹ mkpuma, madzụ gude ẹka mecha bẹ ẹphe bụ.

\VS{20}Nta-a; nggụbe Ojejoje, bụ Nchileke ayi dzọoru ayi l'ẹka iya; k'ọphu iphe bụkpo ndu alị-eze l'ọ ha, nọkota lẹ mgboko a-maru l'ọ bụ nggu nwẹnkinyi; nggụbe Ojejoje bẹ bụ Nchileke.”


\par }{\SH Adada Senákeribu
\par }
{\PP \VS{21}Tọ dụ iya bụ; Azáya Emọzu abya ezia ozi t'e je ezia Hezekáya; sụ iya: “Ọwaa iphe Ojejoje; mbụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu ekfu ndọ-ọ. Ọ sụru: Keshinu i kfuru mu okfu Senákeribu, eze ndu Asiriya;

\VS{22}ọwaa iphe mụbe Ojejoje kfuru l'okfu ẹhu Senákeribu: Ụnwegirima Záyọnu achị unu ọchi; tọ dụ iphe ẹphe gụberu ngu. Ụnwegirima Jerúsalemu ekwe l'ishi l'ishi l'ẹke ịigba ọso ndzụ.

\VS{23}?Bụnaa onye shi ekfuru mu ririri-a; mbụ; onye shi ekfurushi mu-a? ?Bụ onye b'i ba okfu; mbụ; bụ onye b'i keru ẹnya? Ọ kwa mụbe onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu!

\VS{24}I ziru ndu ozi ngu; ẹphe abya ekfuaru mu ririri. Nggu abya asụkwaphu l'ị chịwa igweligwe ụgbo-ịnya ọgu ngu je anọdu l'ọnungonu eze ugvu. Mbụ l'i nyiruwaru ọnungonu ugvu Lébanọnu. Oshi sida ndu ọphu katsụa ogologo b'i gbutsushiwaru; jeyekpo l'oshi payịnu iya ndu ọphu katsụa mma; bya ejeruwa ẹke ọ katsụa l'eli; mẹ l'ẹke ọswa iya katsụa ọdu mma.

\VS{25}Mbụ l'ị tụshiwaru wẹlu l'alị ndu ọdo; bya angụa ya mini; l'i dzọkotaru ọkpa l'iphe bụ mini, nọtsua lẹ nggele, nọ l'alị ndu Íjiputu; ẹphe atashịhukota.


\par }{\PP \VS{26}“Mbụ; ?tịi nụbudua ya: L'ọ bụru teke teru ẹnya bẹ mu kfuru l'ọ bụ ẹge ono bẹ ọo-dụ; mbụ l'ọ bụru lẹ teke ndiche bẹ mu chịru idzu iya. Yo be nta-a; mu abya emee ya ememe; mbụ mee; nggu eworu mkpụkpu, a kpụshiru ike mebyishia; yọ bụru ikpo mkpuma.

\VS{27}Ndu bu iya nụ, bụ ndu ike ta nọdu; b'i mewaru; ẹphe ta mahẹ ụzo eshishi iya. Mbụ l'i mewaru; ẹphe ta mahẹ iphe ẹphe eme ememe. Ẹphe abya adụ l'ọ bụ iphe a kụru l'okfu; l'ọ bụ iphe ruru iru ọphungu; mbụ dụ l'ọ bụ ẹwu, furu l'eli ikfụlo, anwụ chigbushiruru l'ẹ b'o viribe eviribe.


\par }{\PP \VS{28}“Obenu lẹ nggụbedua bẹ yẹbe Nchileke maru maghee ngu amaghe. Ya maru teke ịidugaru adụgaru; maru teke ịilufu alụfu; bya amaru teke ịibata abata. Ya maru ẹge iitsutaberu iya ẹka l'ọkpoma.

\VS{29}Keshinu i gbe adajiru mu ndaji; mbụ; k'ọphu ẹjo iphe i kfuru mu ruwaru mu lẹ nchị bẹ mu a-bya eworu ịkokoro dzụbe ngu l'imi; woru mkpụrukpu-ígwè ye ngu ọnu l'ọ bụ ịnya. Mu e-mee ngu t'i shikwaphu ụzo ọphu i shiru teke ị bya lata azụ.


\par }{\PP \VS{30}“A -bya lẹ nggụbedua; Hezekáya; ọwaa iphe a-bụru ngu iphe-ọhubama: Afa-a bụ iphe, daru ẹda bẹ ịi-nọdu eri. Afa, tso iya nụ bụkwaphu iphe shi l'iphe daru ẹda ono; bẹ a-bụ nri ngu. O -be l'afa k'ẹto ya; kọkwaa okfu; kpata iphe ị kọru iya. Gbaa mgbo vayịnu; ria akpụru, e-shi iya nụ.

\VS{31}Mbụ ẹge-a; nwa ndu, a-phọdu nụ lẹ ndu Júda ono bẹ agbabe ọgvu l'ime alị; bya amịshia nebyi l'elikoro;

\VS{32}kẹ l'oo-nweru nwa ndu a-phọdu nụ lẹ Jerúsalemu. Ndu, wafụru l'ọgu a-phọdu lẹ Ugvu Záyọnu. Yọ bụru Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike e-gude ẹge ọ phụ-be iya l'ẹhu mee ya.


\par }{\PP \VS{33}“Ọo ya bụ; ọwaa iphe Ojejoje ekfu l'ẹhu eze ndu Asiriya. Ọ sụru: ‘Lẹ ya taa bahụkwa lẹ mkpụkpu-a; ya taa gba m'ọo akfụ lanụ l'ẹke-a. Ẹ too gudekwa iphe mgbochita abya iya l'ifu. Ọphu ndu sọja iya 'akpadu iya ose-ọgu.

\VS{34}Oo-shikwa ọphu o shi lashia. Ọ -bụru mkpụkpu ọwaa b'ẹ too yekwa ishi eyeye lẹ phuu. Ọ bụ iphe mụbe Ojejoje kfuru ndono.

\VS{35}Sụa; mu a-gbaru mkpụkpu-a ọdzori dzọo ya l'okfu ẹpha mu; mẹ okfu ẹpha Dévidi, bụ nwozi mu!’ ”


\par }{\PP \VS{36}Tọ dụ iya bụ; ojozi-imigwe, shi l'ẹka Ojejoje atụgbulephu jeshia l'ọdu sọja ndu Asiriya; je egbushia ụkporo ụnu ndu sọja ugbo ụkporo l'ẹto l'ụnu ẹbo l'ụkporo iri. Ya ndono; e tehushia l'ụtsu; odzu azẹwa rẹkperekpe.

\VS{37}Tọ dụ iya bụ; Senákeribu, bụ eze ndu Asiriya afọkashia ụlo-ẹ́kwà iya; yọ bụru iya alala. Yọ lashia Nínive je anọdu.

\VS{38}Yo be ujiku lanụ; yọ nọdu l'agwa nte iya, aza Nịsuroku; ụnwu iya, ẹpha ẹphe bụ Adụrameleku; yẹ Sharéza eje egude ogu-mbeke gbuta iya tụa. Ẹphe egbuebe iya gbaru lashia alị Araratu. Ya ndono; nwatibe iya; mbụ Esahadọnu abya abụru eze l'ọzori iya.




\par }\Chap{38}{\SH Hezekáya bẹ iphe eme
\par }
{\R (2 Eze 20:1-11)

\par }{\PP \VerseOne{1}Teke ọbu bẹ iphe-ememe gudejeru Hezekáya; k'ọphu ọ phọduru nwagẹngu m'ọ nwụhu. Onye nkfuchiru Nchileke, eeku Azáya Emọzu ejekfube iya je asụ iya: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: Jịkobekwa ufu ngu; kẹ l'ịibyaakwa anwụhu; i tii kakwa mma l'iphe ono, eme ngu nụ ono.”


\par }{\PP \VS{2}Ya ndono; Hezekáya abya aghachi ifu l'oshi-ẹpoto iya; bya ekfuru nụ Ojejoje; sụ iya:

\VS{3}“Nggụbe Ojejoje; nyatakwa lẹ mu gude ire-lanụ jeeru ngu ozi; bụru onye obu gụru iphoro l'ẹke ị nọ; bẹ mu bya emekwaaphu iphe dụ maa l'ifu ngu.” Hezekáya arashikpoo ẹkwa ike.


\par }{\PP \VS{4}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje abya ekfuru yeru Azáya; sụ iya:

\VS{5}“Je ekfuru Hezekáya ẹge-a: Ọwaa iphe o kfuru; mbụ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ nna ngu Dévidi: Mu nụakwaru iphe i kfuru mu; bya aphụwa ẹnya-mini ngu. Mu e-me t'ị nọfua afa iri l'ise.

\VS{6}Ọdo bụ lẹ mu a-dzọ ngu dzọo mkpụkpu-a l'ẹka eze ndu Asiriya. Mu a-gbataru mkpụkpu-a.


\par }{\PP \VS{7}“Ọwaa iphe-ọhubama, mụbe Ojejoje e-me koshi ngu ndọ-ọ; t'i gude maru lẹ mu e-me iphe mu kweru ụkwa ememe.

\VS{8}?Ị phụru nwonyonyo ono, nọ l'iphe ono, e meru, eegudeje enyikobe ụlo Éhazu ono? Ya e-tsula nwonyonyo ono azụ ntụ-ọkpa iri.”

\par }{\PP Nwonyonyo ono atsụla azụ ntụ-ọkpa iri l'ẹge o shi ha ogologo.


\par }{\PP \VS{9}Ọwaa bụ iphe Hezekáya deru; mbụ eze ndu Júda l'iphe-ememe ono metsuaru iya; yọ kọrohu.


\par }{\Q \VS{10}Mu sụkwaru: “?Bụ nta-a,

\par }{\QB ọ bụkwadu mu-a l'ikoro-a;

\par }{\QC bẹ mu egbe gbakwofu;

\par }{\QB mbụ e gbe nyakwota mu anyakwota?”


\par }{\Q \VS{11}Mu abya asụkwaphu;

\par }{\QB mẹ mu te gega aphụheduna

\par }{\QB Ojejoje ọdo l'alị ndu nọ ndzụ.

\par }{\QB Mbụ mẹ mu ta g'aphụhedu madzụ ọdo;

\par }{\QB mbụ ndu bu lẹ mgboko-a;

\par }{\QB bẹ mu l'ẹphe t'aga anọhedu.


\par }{\Q \VS{12}E kpufuru ndzụ mu;

\par }{\QB l'ọ bụ onye kpufuru ụlo ụnwu-eswi;

\par }{\QB mbụ phụfu ndzụ mu ẹge

\par }{\QB onye akpa iphe aphụfuje

\par }{\QC iphe ọ kpaghewaru.

\par }{\QB Ọ gbabufuwaru ndzụ mu

\par }{\QC ẹge onye ekwe ẹkwa

\par }{\QB agbabufuje eri l'iphe

\par }{\QC o gude ekwe ẹkwa teke

\par }{\QB ọ kpaghewaru ẹkwa.

\par }{\QB Mbụ shita l'eswe jeye

\par }{\QB l'ẹnyashi b'o meje;

\par }{\QC mu l'ala maa alala.


\par }{\Q \VS{13}Mu akpọkotaje mkpu jeye nchi abọhu.

\par }{\QB Ọ tapyashịje ọkpu, nọ mu l'ẹhu l'ọ bụ agụ.

\par }{\QB Mbụ tsube l'eswe jeye ẹnyashi;

\par }{\QB b'o meje; mu anwụhu anwụhu.


\par }{\Q \VS{14}Mu arakọtaje l'ọ bụ

\par }{\QB mgbashị-ujiku; zụkota l'ọ

\par }{\QC bụ okpuru-iyakoko;

\par }{\QB mbụ zụkota l'ọ bụ kpirihoho.

\par }{\QB Mu lewaru ẹnya l'igwe;

\par }{\QC ẹnya atsụwa mu ụbo.

\par }{\QB Mu asụ: Byiko Nnajiufu;

\par }{\QC gbanuaru mu mkpu

\par }{\QB l'iphe-ẹhuka-a, mu eje-a!


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụ; ?bụ ngụnu bẹ mu \newline  e-kfu?

\par }{\QB Kẹ l'o kfuwaru mu l'ọ bụ

\par }{\QB yẹbedua pakfutaru mu iphe ọwaa.

\par }{\QB Mu a-wata ome odo

\par }{\QC jeye teke mu a-nọ-bebe;

\par }{\QB kẹ iphe-ọnikiri-a, mu eje.


\par }{\Q \VS{16}Nggụbe Nnajiufu;

\par }{\QC ọ kwa egbe iphe-a;

\par }{\QB bẹ madzụ gude buru.

\par }{\QB Yọ bụkwaru iya phụ;

\par }{\QC bẹ mu gude nọdu ndzụ nta-a.

\par }{\QB Byiko; menua tẹ mu kọrohu;

\par }{\QB menua tẹ ndzụ dzua mu!


\par }{\Q \VS{17}Ọ bụ-a oswi-okfu;

\par }{\QB l'ọ bụ t'ọ dụru mu lẹ mma;

\par }{\QC bẹ mu gude jee egbe iphe-ọnikiri ono.

\par }{\QB Ishi iya abụru l'i yeru mu obu;

\par }{\QB bya atụko iphe ẹji mu

\par }{\QC l'ọ ha ruru ye l'azụ

\par }{\QB bya anafụta mu l'alị maa.


\par }{\Q \VS{18}Mẹ ndu nọwa l'alị-maa;

\par }{\QC te etukwa ngu ẹpha.

\par }{\QB Ọphu ndu nwụhuwaru

\par }{\QB anwụhu 'agụkwa egvu gude aja ngu ajaja.

\par }{\QB Ọphu ndu e kpochiwaru;

\par }{\QB 'elehekwa ẹnya ire-lanụ ngu.


\par }{\Q \VS{19}Ọ kwa ndu, nọ ndzụ;

\par }{\QB bụ ndu a-jaghe ngu ajaja

\par }{\QB ẹge mu aja ngu iya ntanụ-a.

\par }{\QB Iphe, bụ ọgbo ọphu nọnu

\par }{\QB ekfujeru ọgbo ọphu tso

\par }{\QC ẹphe l'ị bụ onye

\par }{\QB evudoshije ike l'iphe i kfuru.


\par }{\Q \VS{20}Ojejoje e-me-e tẹ kọrohu.

\par }{\QB Mu e-gude ngwa-egvu;

\par }{\QC gụa egvu gude jaa ya

\par }{\QB ajaja l'eze-ụlo Nchileke

\par }{\QB jeye mbọku nka-ezekụna nke mu.


\par }{\PP \VS{21}Azáya kfuwaru sụ t'e meta akpụru oshi figu tsua etsutsu debetsua Hezekáya l'iphe-etsetse ono, tsekashiru iya ono; t'ọ kpọshihu iya.


\par }{\PP \VS{22}Hezekáya bya ajịa; sụ: “?Bụkpo ngụnu bụ iphe e-me nụ tẹ mu maru lẹ mu e-mekocha-a bahụ l'eze-ụlo Nchileke ọdo?”




\par }\Chap{39}{\SH Ndu ozi, shi Bábyilọnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọ bụru teke ono bẹ Merodaku Baladanu, bụ eze ndu Bábyilọnu ederu ẹkwo nụ t'a bya anụ Hezekáya; bya eyekwaru iya ya phụ iphe t'e gude bya iya ajịji; kẹ l'ọ nụru l'iphe shi eme iya; yọ kawaa mma.

\VS{2}Hezekáya gudekpoo ẹhu-ọtso-ẹna nata ndu ono, e ziru ozi ono; bya ekoshi ẹphe iphe nọkota l'ụlo-ẹku iya; mbụ koshi ẹphe mkpọla-ọcha yẹle mkpọla-ododo; mẹkpo ẹgiri iphe eshi mkpọ yẹle manụ, dụ mma; mẹ ngwa-ọgu iya l'ọ ha; mẹkpo iphemiphe ọbule, bụ ẹku, nọ l'ụlo-ẹku iya. Mbụ l'ẹ tọ dụdu iphe nọ l'ufu iya; m'ọ bụ iphe nọ l'alị-eze iya l'ọ ha, Hezekáya te koshidu ndu ono.


\par }{\PP \VS{3}Tọ dụ iya bụ; Azáya, onye nkfuchiru Nchileke bya ejekfu eze, bụ Hezekáya bya ajị iya: “?Bụ ngụnu bẹ ndu ono kfuru? ?Bụ awe bẹ ẹphe shi bya nke ngu?”

\par }{\PP Hezekáya asụ iya: “Ha! Ẹphe shikwa ẹke teru ẹnya. Ọ bụkwaru Bábyilọnu bẹ ẹphe shi bya mu ajịji.”


\par }{\PP \VS{4}Azáya ajị iya: “?Bụ ngụnu bẹ ẹphe phụru lẹ nke ngu?”

\par }{\PP Hezekáya asụ iya: “Ẹphe chịkokwa iphemiphe ọbule, nọ lẹ nke mu phụkota. Ẹ to nwedu iphe mu nweru enweru ọphu mu te koshidu ẹphe.”


\par }{\PP \VS{5}Tọ dụ iya bụ; Azáya abya asụ Hezekáya t'ọ nụa iphe shi Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike l'ọnu.

\VS{6}Ọ sụru: “O nwekwaru teke ee-mekochaa chịko iphemiphe ọbule, nọ lẹ nke ngu; mẹ iphemiphe ọbule ono, nna ngu oche phẹ setaru dobe, nọ jeye nta-a ono vua lashia Bábyilọnu. Ẹ tọ dụdu m'ọo nanụ ee-wophodo. Ono iphe Ojejoje ekfu ndono.

\VS{7}Ẹge ono bẹ aa-haru ụnwu ngu ndu kẹ unwoke; mbụ ndu a mụtaru ngu bẹ ee-ruta tụgbua; ẹphe eje abụru ndu a haru akpụraku nọdu lẹ k'eze ndu Bábyilọnu.”


\par }{\PP \VS{8}Hezekáya asụ iya: “Iphe ono, Ojejoje kfuru, i byaru bya ekfua ono dụkwa mma.” Iphe o gude kfua ẹge ono bụ l'ọ rịru: “Lẹ mkpa ta akpadụ; njị ta ajị teke mu nọkwadua ndzụ.”




\par }\Chap{40}{\SH Aadụ ndu kẹ Nchileke ike
\par }
{\Q \VerseOne{1}Unu dụnua ndibe mu ike!

\par }{\QC Unu dụa ẹphe ike!

\par }{\QB Ono iphe Nchileke unu ekfu ndono.


\par }{\Q \VS{2}Unu kfuaru ndu Jerúsalemu okfu bẹlebele.

\par }{\QB Unu emee t'ẹphe maru

\par }{\QB l'ozi-ike ono, ẹphe eje ono;

\par }{\QC bẹ gvụwaru nụ.

\par }{\QB L'a gụwaru ẹphe nvụ

\par }{\QB l'iphe dụ ẹji, ẹphe meshiru.

\par }{\QB L'ewere, ẹphe nataru l'ẹka \newline  Ojejoje

\par }{\QB hakwa l'ọ bụ iphe dụ ẹji, ẹphe meru;

\par }{\QB mbụ l'ọ ha l'ọ bụ iya ugbo labụ.


\par }{\Q \VS{3}O nweru onye echi mkpu; sụ:

\par }{\Q “Unu waarụ Ojejoje ụzo l'echi-ẹgu.

\par }{\QB T'a chịkwaaru Nchileke eze ụzo l'echi-ẹgu.\FTNT{*}{{\FR 40:3 }{\FR{40:3
}}{\XT{Mát 3:3}}{\FT{.}}}


\par }{\Q \VS{4}Ẹke, dụ nsụda nsụda;

\par }{\QB e nwuchikota iya enwuchi.

\par }{\QC Iphe bụ eze ugvu;

\par }{\QB mẹ ugvu nshịi;

\par }{\QC a kpọ-zekota iya.

\par }{\QB Ẹke, dụ nsụkutu-nsụkutu;

\par }{\QB a razee ya t'ọ yịko ayịko.

\par }{\QC Ẹke dụ

\par }{\QB nkwọgodo-nkwọgodo;

\par }{\QB e mee ya t'ọ daburu pongu;


\par }{\Q \VS{5}k'ọphu ee-kpuha ọdu-biribiri Ojejoje t'a phụ iya.

\par }{\QB Iphe bụ madzụ a-phụ iya;

\par }{\QB kẹle Ojejoje gudewaa ọnu iya kfua ya.”


\par }{\Q \VS{6}O nweru olu, sụru:

\par }{\Q “Tẹ mu chia mkpu!”

\par }{\QC Mu ajị iya:

\par }{\Q “?Bụ mkpu ngụnu; \newline  bẹ mu e-chi?”

\par }{\QB Yọ sụ mu: “Tẹ mu sụ l'iphe,

\par }{\QB bụ madzụ dụkota l'ọ bụ ẹgbudu.

\par }{\QB L'ọ bụ ẹge ono, ẹgbudu

\par }{\QB amajẹ ono bụ ẹge madzụ \newline  amajẹ.

\par }{\QB Ọoduje l'ọ bụ igu oshi, nọ l'ẹgu.


\par }{\Q \VS{7}Ẹgbudu -nwụa kpaa; igu iya erishihu

\par }{\QB teke Ojejoje tụshiru ẹphe ume.

\par }{\QB Ishi iya bụlephu lẹ madzụ bụ ẹgbudu.


\par }{\Q \VS{8}Mbụ l'ẹgbudu -nwụje kpaa; \newline  igu iya erishihu.

\par }{\QB Obenu l'okfu Nchileke ayi

\par }{\QB a-nọ gbururu jeye.”\FTNT{†}{{\FR 40:8 }{\FR{40:6-8
}}{\XT{1 Pyit 1:24-25}}{\FT{.}}}


\par }{\Q \VS{9}Je evudo l'eli eze ugvu;

\par }{\QB nggụbe Záyọnu, byaru \newline  ozi-ọma.

\par }{\QB Nggụbe Jerúsalemu,

\par }{\QC byaru ozi-ọma;

\par }{\QB wolia olu chia mkpu!

\par }{\QB Wolia olu; ba atsụkwa egvu!

\par }{\QB Kfuru mkpụkpu, nọtsua \newline  lẹ Júda-a:

\par }{\Q “Nchileke unu ndọ-ọ!”


\par }{\Q \VS{10}Unu lekwa! Nnajiufu,

\par }{\QB bụ Ojejoje gudekwa ike l'abya.

\par }{\QB Ọ bụ ike iya; bẹ oo-gude chịa.

\par }{\QB Unu lekwa! Obunggo; nọkwa iya l'ẹka;

\par }{\QB ọkfu ụgwo etsoru iya.


\par }{\Q \VS{11}Ndu awụ etso iya nụ;

\par }{\QB bẹ ọonoduje eche l'ọ bụ onye eche atụru.

\par }{\QB Ọ nọdu achịkobeje ụnwu

\par }{\QC atụru ono heru l'ẹka;

\par }{\QB mbụ ọo-nmakụbe ẹphe l'ọkpoma iya.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ọo-nọdu atọje

\par }{\QB nwẹhu edu ndu ọphu he nwa.


\par }{\Q \VS{12}?Bụ onye dụjewaru ike gbaa

\par }{\QB ẹka okophoro gude tụ̀a

\par }{\QB mini, nọ lẹ mgboko atụ̀tù;

\par }{\QB m'ọ bụ gude nkwo-ẹka tọo akpamigwe l'ọ ha?

\par }{\QB ?Bụ onye dụjewaru ike

\par }{\QB kpokoo udzu, nọ lẹ mgboko lẹ nkata;

\par }{\QB m'ọ bụkwanu pata eze ugvu

\par }{\QB tụ̀a l'iphe aatụ̀je ẹra iphe;


\par }{\Q \VS{13}?Bụ onye tụjeru Ojejoje iphe oo-me?

\par }{\QB ?Bụ onye kpọ-zijeru iya ụzo;

\par }{\QB sụ iya l'ọwaa bụ iphe oo-me?


\par }{\Q \VS{14}?Bụ onye bẹ Ojejoje

\par }{\QB jejekporu ọkpata ishi iphe?

\par }{\QB ?Bụ onye zijeru iya ụzo

\par }{\QB ọphu bụ ọkpobe iya?

\par }{\QB ?Bụ onye b'ọ bụ;

\par }{\QB mbụ onye ziru iya iphe ọ maru;

\par }{\QB mbụ bụ onye koshiru iya

\par }{\QB ụzo, oo-shi t'iphe doo ya ẹnya?


\par }{\Q \VS{15}Ishi iya bụlephu l'iphe bụ mbakeshi gbaa

\par }{\QB mgburumgburu halẹphu

\par }{\QB l'ọ bụ mini, tadaru l'efere.

\par }{\QB Iphe a gụberu ẹphe bụ-a

\par }{\QB udzu, nọ l'iphe aadaje iphe.

\par }{\QB Ẹke, bụ ikfuli; bẹ ọotuje

\par }{\QB l'ọ bụ onye atụ udzu.


\par }{\Q \VS{16}Mbụ l'ọswa, nọ l'ugvu ugvu

\par }{\QB Lébanọnu te dzukwa

\par }{\QB ọburu nkụ oye l'ọku.

\par }{\QB Ọphu anụ, nọkota iya nụ

\par }{\QB 'edzukwaphu t'e gbushia ya

\par }{\QB gude gwooru Ojejoje \newline  ngwẹja-ukfuru.


\par }{\Q \VS{17}Iphe bụ mbakeshi ta dụdu

\par }{\QB iphe ẹphe bụ l'ifu iya.

\par }{\QB A gụberu ẹphe iphe

\par }{\QB mmanu; mbụ l'iphoro

\par }{\QB ka ẹphe nshinu.


\par }{\Q \VS{18}?Bụ onye bẹ unu a-tụkporu Nchileke yeru?

\par }{\QB ?Bụ egbe ntẹkpe ngụnu

\par }{\QB bẹ unu a-sụ lẹ yẹle iya bụ iphe lanụ?


\par }{\Q \VS{19}L'a -bya l'iphe a kpụru akpụkpu;

\par }{\QB onanu bụ onye eme nka kpụru iya.

\par }{\QB Yọ bụru onye akpụ ụzu,

\par }{\QB akpụje mkpọla-ododo

\par }{\QB wụru iya mkpọla-ododo;

\par }{\QC bya emetaru iya

\par }{\QB gwọgirigwo mkpọla-ọcha.


\par }{\Q \VS{20}Onye, akpakpọ ụkpa;

\par }{\QB k'ọphu ẹ tọ dụdu ike anụ

\par }{\QB Nchileke egbe iphe ono;

\par }{\QB ejeje afọta oshi, te eridu

\par }{\QB avụrukpa; je achọo onye emenwu nka ẹhu;

\par }{\QB yọ bya apyịaru iya ntẹkpe,

\par }{\QB ta byadụ afọfu afọfu gvuberu iya.


\par }{\Q \VS{21}?Unu ta mahaadụa tọo.

\par }{\QC ?Unu ta anụbudua ya?

\par }{\QB ?Te kfubuaru iya unu

\par }{\QC shitakpoo lẹ mbụ tọo?

\par }{\QB ?To dodua unu ẹnya ẹge

\par }{\QB e gude tọo ntọ-l'alị mgboko tọo?


\par }{\Q \VS{22}L'ọ nọ l'aba-eze iya l'ephekerephe;

\par }{\QB nọghata eliphe mgburumgburu.

\par }{\QB Ndu, nọ iya nụ ahakọtajele

\par }{\QB iya phụ l'ọ bụ ụnwu ogu.

\par }{\QB Eligwe b'ọ gbasaru l'ọ bụ nchanwụ;

\par }{\QB bya eworu iya gesaa l'ọ bụ

\par }{\QB ụlo-ẹ́kwà t'e buru l'ime iya.


\par }{\Q \VS{23}Ndu bụ ishi bẹ oomeje

\par }{\QB ẹ tọ dụdu iphe ẹphe abụ.

\par }{\QB Yọ bya emee ndu achị

\par }{\QC mgboko-a ẹphe abụru iphe-mmanu.


\par }{\Q \VS{24}Ọobuje; aanọdukwadua akụ iya;

\par }{\QB aanọdukwadua adza iya;

\par }{\QB ọonodukwadua agbabe akwara;

\par }{\QB yọ phụa ya ọnu; yọ nwụa kpaa;

\par }{\QB oke phẹrephere abya eruta iya l'ọbu ẹswa.


\par }{\Q \VS{25}Onye nsọ ono jịru; sụ:

\par }{\Q “?Bụ onye bẹ unu a-tụru iya yeru?

\par }{\Q ?Bụ onye bẹ unu ekfu lẹ yẹle iya ha?”


\par }{\Q \VS{26}Palinua ẹnya lekota igwe.

\par }{\QC ?Bụ onye meshiru

\par }{\QB iphemiphe ọbule ndu-wa?

\par }{\QC Mbụ onye ono, meru

\par }{\QB igweligwe mkpọ-kpodo avọshia;

\par }{\QB bya ekutsua ẹphe ẹpha l'ẹhu l'ẹhu.

\par }{\QB Yọ bụru ike, ha nshinu,

\par }{\QB o nweru; mẹ agburu-ẹhu, ha nshinu,

\par }{\QC o nweru b'o gude mee

\par }{\QB tọ dụ mkpọ-kpodo ono;

\par }{\QC m'ọo nanụ ephuhujenu.


\par }{\Q \VS{27}Unubẹ ndibe Jékọpu;

\par }{\QB ?nanụ ẹge ọ dụ bẹ unu ekfu egbe okfu ọwaa?

\par }{\QB Unubẹ ndibe Ízurẹlu;

\par }{\QB ?bụ ngụnu kparu iphe \newline  unu agụ aphụ?

\par }{\QB Kẹ l'unu ekfu lẹ Ojejoje

\par }{\QB ta aphụjedu iphe-ẹhuka, unu eje;

\par }{\QB tọo kpa ishi tẹ ya meeru

\par }{\QC unu iphe gbaru unu.


\par }{\Q \VS{28}?Unu ta mahaadụa tọo?

\par }{\QC ?Unu ta anụbua

\par }{\QB lẹ Ojejoje bụ Nchileke,

\par }{\QB a-nọ jeye lẹ tutu yoyo?

\par }{\QC Yọ bụru iya meru

\par }{\QB mgboko jeye l'ẹke o jebekotaru.

\par }{\QB Ike ta agvụdu iya;

\par }{\QC ọphu ụvo agvụdu iya;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye

\par }{\QB amakọta-gheru ẹge

\par }{\QC iphe doberu iya ẹnya.


\par }{\Q \VS{29}Oomeje; tẹ ike dụ onye meji tọfuru;

\par }{\QB bya emee t'ụvo dụ onye

\par }{\QC ụvo ta nọdu.


\par }{\Q \VS{30}Ụnwu ọgbo lanụ ono;

\par }{\QB bẹ ike agvụjekwa;

\par }{\QB ndu kẹ ụnwu okorọbya

\par }{\QC evukota iphe daa;


\par }{\Q \VS{31}obenu lẹ ndu chịru ẹka

\par }{\QC kwẹe lẹ Ojejoje;

\par }{\QB bẹ ike a-nọdu aka akaka l'eje.

\par }{\QB Ẹphe a-gba ẹ́bà l'ọ bụ ugo.

\par }{\QB Ẹphe a-gba ọso;

\par }{\QC ike ta agvụ ẹphe.

\par }{\QB Ẹphe ejee ije;

\par }{\QB nkwo ta atsụ ẹphe ụme.




\par }\Chap{41}{\SH Onye a-nọdu eyeru Ízurẹlu ẹka
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Unubẹ ndu bunyabe \newline  eze ẹnyimu;

\par }{\QB unu nọdukwa

\par }{\QB nggujingguji l'ifu mu!

\par }{\QB Tẹ iphe bụ mbakeshi

\par }{\QC rụkotakwa ẹhu!

\par }{\QB T'ẹphe kpịritakwa \newline  bya ekfua!

\par }{\QB Mbụ t'ayi l'ẹphe je

\par }{\QC edzuda l'ụlo-ikpe!


\par }{\Q \VS{2}?Bụ onye jeru je

\par }{\QB akpalia onye doberu

\par }{\QB ẹka ndoo l'ụzo \newline  ẹnyanwu-ahata;

\par }{\QB mbụ onye abụjeru;

\par }{\QB ọ -halia ọkpa; yo mekputa.

\par }{\QB Mbụ lẹ Ojejoje ewojeru

\par }{\QC mbakeshi ye iya l'ẹka;

\par }{\QB bya akapyabẹtsua ndu eze ẹka.

\par }{\QB O gudeje ogu-mbeke mee ẹphe;

\par }{\QB ẹphe adụ l'ọ bụ ẹja;

\par }{\QB gude akfụ gbakashịa ẹphe;

\par }{\QB ẹphe ephekashihu l'ọ bụ ẹswa,

\par }{\QB phẹrephere ephe.


\par }{\Q \VS{3}Ọ chịje ẹphe ọso; ejeru l'ifu l'ifu.

\par }{\QB Ọphu ọ dụdu iphe eme iya nụ.

\par }{\QC Mbụ eshitsua ụzo,

\par }{\QB ọkpa iya ta tụbua.


\par }{\Q \VS{4}?Bụ onye meru iphemiphe

\par }{\QB ọbule ono; mee ya meghaa.

\par }{\QC Mbụ shitakpoo lẹ

\par }{\QB mbụlembu; b'ọ bụje;

\par }{\QC ọgbo ọwaa swegee;

\par }{\QB yo kua ọgbo ọdo;

\par }{\QC ẹphe abya eswee.

\par }{\QB Ọ kwa mbẹdua, bụ

\par }{\QB Ojejoje bẹ meru iya nụ;

\par }{\QC mbụ mụbe onye ivuzọ;

\par }{\QB bụru onye ikperazụ!”


\par }{\Q \VS{5}Ndu bunyabe eze ẹnyimu

\par }{\QB phụwaru iya; egvu egude ẹphe.

\par }{\QC Ndu bu l'ẹka mgboko

\par }{\QB jebekotaru anmakọta anmanma.

\par }{\QB Ẹphe awụrita abya l'ifu.


\par }{\Q \VS{6}Onyenọnu l'agbaru ibe iya mkpu.

\par }{\QB Ẹphe l'ekfuru ibe ẹphe:

\par }{\Q “Obu kakwa ngu akaka!”


\par }{\Q \VS{7}Ndu eme nka

\par }{\QC l'adụkpelephu ndu

\par }{\QB akpụ-ụzu mkpọla-ododo ike.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ onye ọphu

\par }{\QB egudeje ọngu eme iphe;

\par }{\QC yọ kwọ tẹnengu

\par }{\QB ekfukwaruphu onye

\par }{\QB ọphu edzekfuje iya edzekfu;

\par }{\QB Ọ -nọdu; yọ sụ onye

\par }{\QC ọphu agbajẹ iya ọku

\par }{\QB gude dzekfua ya:

\par }{\Q “Ọ dụakwa mma!”

\par }{\QC Yọ bya egude nturu

\par }{\QB kpọpyabe ntẹkpe ono

\par }{\QB l'iphe t'ẹ b'ọ kpọ-buhu daa.


\par }{\Q \VS{8}A -bya lẹ nggụbedua bụ

\par }{\QC Ízurẹlu, bụ nwozi mu;

\par }{\QB mbụ nggụbe Jékọpu;

\par }{\QB onye mu gude ẹka mu fọta;

\par }{\QB mbụ nggụbe eri Ébirihamu, bụ ọnya mu;


\par }{\Q \VS{9}mu jekporuru l'ẹke mgboko

\par }{\QC jebeberu je eduta ngu.

\par }{\QB Mbụ; ọ bụru lẹ mkpọro

\par }{\QB mgboko l'ẹke kakọtatsua

\par }{\QB ote ẹnya bẹ mu jeru je ekua ngu.

\par }{\QC Mu sụru ngu:

\par }{\QB Ị bụakwa nwozi mu.

\par }{\QC Mu fọtawaru ngu;

\par }{\QB ọphu mu enwufuhekwa ngu.


\par }{\Q \VS{10}Ọo ya bụ; ba atsụkwa egvu;

\par }{\QB kẹle mu nọkwa-a swiru ngu.

\par }{\QB Tẹ meji ba atọfukwa ngu;

\par }{\QB kẹ l'ọ kwa mu bụ Nchileke ngu.

\par }{\QB Mu e-me t'ike nọdu ngu;

\par }{\QB mu a-gbaru ngu mkpu.

\par }{\QB Mu e-gude ẹka-ụtara mu

\par }{\QC ono, mu egudeje mee

\par }{\QB iphe nhamụnha he ngu.


\par }{\Q \VS{11}Iphe bụ ndu etsuru ngu

\par }{\QC ẹka l'ọkpoma;

\par }{\QB bẹ iphe-iphere e-gude;

\par }{\Q “Iyi; mẹ kpurupyata abụru

\par }{\QC kẹ ndu atụru ngu okfu.


\par }{\Q \VS{12}Mbụ; l'ịi-chọ ndu ọhogu ngu; tịi phụ ẹphe.

\par }{\QB Ndu etso ngu ọgu ta

\par }{\QB dụdu iphe ẹphe a-bụ lẹ phuu.


\par }{\Q \VS{13}Ishi iya abụru l'ọo mbẹdua

\par }{\QB bụ Ojejoje; bya abụru Nchileke ngu;

\par }{\QB onye sekpu ngu l'ẹka-ụtara ngu;

\par }{\QB sụ ngu t'ẹ b'ị tsụkwa egvu;

\par }{\QB lẹ mu a-gbakwaru ngu-a mkpu.


\par }{\Q \VS{14}Ba atsụkwa egvu; nggụbe

\par }{\QC ọru-ishi, bụ Jékọpu;

\par }{\QB mbụ nggụbe nwiphe bụ Ízurẹlu;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụ mbẹdua gẹdegede

\par }{\QC a-gbaru ngu mkpu.”

\par }{\MM Ono bụ iphe Ojejoje kfuru ndono; mbụ onye ono, dzọru ngu ndzụ ono; bya abụru Onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu.


\par }{\Q \VS{15}“Lenu; ya e-me ngu t'ị bụru

\par }{\QC iphe, e gude etsu witu;

\par }{\QB mbụ iphe bụ k'ọphungu; l'atsụ nkọ;

\par }{\QC bya enweru ézé.

\par }{\QB Iphe bụ ugvu bẹ ii-tsu tọlitoli;

\par }{\QB gwee ya egwegwe;

\par }{\QB mbụ mee ya; yọ bụru ntụ.


\par }{\Q \VS{16}Ịi-phushi ẹphe;

\par }{\QB phẹrephere abya ephekata ẹphe.

\par }{\QB Mbụ atakawuka

\par }{\QB phẹrephere ephekashia ẹphe.

\par }{\QB Obenu lẹ nggụbedua

\par }{\QB a-nọdu ete ẹswa l'ị nọ Ojejoje l'ẹka.

\par }{\QB Ẹge ono b'ọ bụkwaphu

\par }{\QB Onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu ono;

\par }{\QB bẹ ii-gude kua onwongu.


\par }{\Q \VS{17}Ndu ụkpa mẹ ndu ẹ tọ

\par }{\QB nwedu ẹge ọ ha ẹphe achọ mini angụngu.

\par }{\QC Ọphu ẹphe aphụdu iya.

\par }{\QB Ire kpọkotaru ẹphe nkụ

\par }{\QC l'ẹke mini agụ ẹphe.

\par }{\QB Obenu lẹ mbẹdua,

\par }{\QB bụ Ojejoje a-za-a ẹphe oku.

\par }{\QC Mbụ lẹ mbẹdua, bụ

\par }{\QB Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu ta ahadu ẹphe.


\par }{\Q \VS{18}Mu e-me t'ẹnyimu gbafuhu

\par }{\QC l'eli chafụchafu ugvu;

\par }{\QB nwogvu anọdutsua

\par }{\QB lẹ nsụda, nọtsua l'ẹke ono.

\par }{\QB Mu emee tẹ echi-ẹgu \newline  bụtsuaru okpuru;

\par }{\QC kpọkpokirikpo alị abụru

\par }{\QB ẹke anọdu amụ amụmu.


\par }{\Q \VS{19}Iphe mu e-ye l'echi-ẹgu bụ oshi sida;

\par }{\QB yẹle oshi akeshiya;

\par }{\QB mẹkpo oshi mịtulu yẹle oshi olivu.

\par }{\QB Mbụ mu e-woru oshi payịnu;

\par }{\QB dzaa lẹ kpọkpokirikpo alị

\par }{\QC yẹle oshi fịru yẹle

\par }{\QB oshi sipurẹsu bẹ mu

\par }{\QB a-chịko dzakọta iya;


\par }{\Q \VS{20}k'ọphu ndu madzụ a-phụ; bya amaru;

\par }{\QB gbua ya igo; yo doo ẹphe ẹnya

\par }{\QB l'ọ bụ Ojejoje gude ike iya mee iphe-a;

\par }{\QB mbụ l'ọ bụ Onye nsọ ndu

\par }{\QB Ízurẹlu bẹ meru iya dobe.”


\par }{\Q \VS{21}Ojejoje sụkwaru:

\par }{\Q “T'unu byanụ bya echia okfu.”

\par }{\QB Eze ndibe Jékọpu sụru:

\par }{\Q “T'unu byanụ atụkahu iya.


\par }{\Q \VS{22}Unu je achịta agwa unu

\par }{\QB t'ẹphe bya ekfuaru ayi \newline  iphe e-me nụ.

\par }{\QB Ẹphe ekfuaru ayi iphe mehawaru nụ;

\par }{\QC k'ọphu ayi e-gbu iya igo

\par }{\QB maru iphe oo-mekochaa bụru.

\par }{\QB Ọ dụdu; unu ekfuwaruru

\par }{\QB ayi iphe e-mekochaa mee.


\par }{\Q \VS{23}Unu karu ayi iphe e-me l'ifu;

\par }{\QB k'ọphu ayi a-maru l'unu

\par }{\QC bụ agwa, ere ire.

\par }{\QB Unu menua iphe;

\par }{\QB m'ọ bụ iphe dụ mma;

\par }{\QC m'ọ bụ iphe dụ ẹji;

\par }{\QB k'ọphu ẹhu a-nmahu

\par }{\QB ayi anmanma; egvu egude ayi.


\par }{\Q \VS{24}Obenu l'iphe-iphoro gbe kanụ unu.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ iphe unu eme ta

\par }{\QB dụkpodua ọphu bụkpo iphe l'ilile.

\par }{\QB Onye hataru unu bẹ meru ahụma.


\par }{\Q \VS{25}Mu jewaru je akpalia onye

\par }{\QB shi l'ụzo isheli; yọ byawa.

\par }{\QC Ọo-nọdu l'ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-ahata kpọ-kua ẹpha mu.

\par }{\QB Onye ono a-tsụ ndu ishi l'ọtumu;

\par }{\QB mbụ dzọo ẹphe ẹge ọ-kpụ-ite adzọje ụra.


\par }{\Q \VS{26}?Bụnua onye ole kfuru iphe-a

\par }{\QC l'ọdungu ọdungu rụ;

\par }{\QB k'ọphu ayi a-maru iya?

\par }{\QC ?Bụ onye phụhawaru

\par }{\QB iya l'ọ bụ àphụ̀ k'ọphu \newline  ayi a-sụ:

\par }{\Q ‘L'ọ kwa iya ire-lanụ?’

\par }{\QB Ẹ tọ dụkwa madzụ

\par }{\QC nwigbaleke-ọma,

\par }{\QB kfujeru iya nụ;

\par }{\QB tọ dụ onye phụjekpooru iya nụ l'àphụ̀;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye, nụjeru

\par }{\QC ọnu-mini okfu unu.


\par }{\Q \VS{27}Ọ bụ mbẹdua vuru ụzo sụ Záyọnu:

\par }{\Q ‘T'o lekwa ẹphe ndọ!’

\par }{\QB Mbụ; ọ bụ mu yeru onye

\par }{\QB jeru je ezia Jerúsalemu \newline  ozi-ọma ono.


\par }{\Q \VS{28}Mu leru ẹnya; ọphu ọ dụdu m'ọo onye lanụ;

\par }{\QB mbụ ẹ tọ dụdu m'onye lanụ

\par }{\QB l'ẹphe a-kpọ-zigheru mu ụzo.

\par }{\QB Ọphu ọ dụkwaphu onye

\par }{\QB azajẹ mu mẹ mu jịa ẹphe ajị.


\par }{\Q \VS{29}Lenu; ẹphe chịkowa

\par }{\QB bụkotaru iphe-mmanu!

\par }{\QC Iphe ẹphe eme

\par }{\QB bụkwaruphu iphe-mmanu.

\par }{\QC Mbụ l'agwa ẹphe ono

\par }{\QB bụkota phẹrephere;

\par }{\QC bụru iphe-iphoro.”




\par }\Chap{42}{\SH Onye ozi Ojejoje
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ojejoje sụru:

\par }{\Q “L'ọwaa nwozi mu,

\par }{\QC bụ onye mu eye adudu;

\par }{\QB mbụ onye mu fọtaru;

\par }{\QC bya abụru onye bụ

\par }{\QB ẹhu-ọtso-ẹna mu.

\par }{\QB Mu wowaru ume mu yeya l'ẹhu.

\par }{\QB Oo-koshi iphe bụ mbakeshi

\par }{\QB iphe bụ ikpe, dụ maa.


\par }{\Q \VS{2}Ẹ too jedu ọra ọra;

\par }{\QB ọphu oojekwa ochi mkpu.

\par }{\QB Ọphu o jekwa iya arara

\par }{\QB lẹ woroworo.


\par }{\Q \VS{3}Mbụ l'ekperema,

\par }{\QB e yeru ọru; b'ẹ t'ọ nyajidu;

\par }{\QC ọphu ọophunyikwa

\par }{\QB owu iphe-ọku, enwu rẹswereswe.

\par }{\QB Oo-gude ire-lanụ koshi

\par }{\QC iphe bụ ikpe, dụ maa.


\par }{\Q \VS{4}Ike ta agvụkwa iya;

\par }{\QB ọphu ẹhu 'ejihukwa iya oyi

\par }{\QB jeye teke ikpe, dụ maa a-bya

\par }{\QB angụru angụru lẹ mgboko.

\par }{\QC Yọ bụru l'ekemu iya

\par }{\QB bẹ ndu bunyabe eze ẹnyimu

\par }{\QB a-nọdu a-tụ ume atụ-kobe.”


\par }{\PP \VS{5}Ọwaa iphe Nchileke, bụ Ojejoje ekfu; mbụ onye ono, bụ iya meru eligwe l'ọ ha bya eworu iya tọsa; onye bụ iya meru mgboko l'ọ ha; mẹkpowaru iphemiphe ọbule, nọ iya nụ; bya anụ ndu bu iya nụ ume, ẹphe atụ; bya eworu ndzụ; nụ ndu ejephe l'ime iya.


\par }{\Q \VS{6}“Ọ kwa mụbe Ojejoje

\par }{\QC eku ngu l'ọgbodo iya.

\par }{\QB Mu e-sekputa ngu l'ẹka.

\par }{\QC Mu e-me t'i nọdu;

\par }{\QB bụru onye, mu lẹ ndu

\par }{\QB mgboko e-gude gbaa ndzụ.

\par }{\QB Nggu abụkwaruphu ndọhodo iphoro.


\par }{\Q \VS{7}Nggu emee t'ẹnya sahụ ndu atsụ ìshì;

\par }{\QB bya emee t'a tụfu ndu a tụru mkpọro;

\par }{\QB mbụ mee ndu nọ

\par }{\QB l'ẹkpuru-ọchi lẹ mkpọro t'ẹphe lụfutakota.


\par }{\Q \VS{8}Ọ kwa mbẹdua bụ Ojejoje.

\par }{\QB Yọ bụru ẹpha mu ndono gẹdegede!

\par }{\QB Mu te ewokwaru ugvu,

\par }{\QB a kwabẹ mu nụ onye ọdo;

\par }{\QC ọphu mu te me te wota

\par }{\QB ajaja, e gega anọdu aja mu

\par }{\QB jalahaa ntẹkpe, bụ iphe

\par }{\QC e gude ẹka pyịshia.


\par }{\Q \VS{9}Lekwa-a; akahụ iphe a sụru

\par }{\QC l'oo-me meekwaru.

\par }{\QB Mu l'ekfuwa k'ọphungu.

\par }{\QB Mbụ lẹ mu ekfujeodukwaru

\par }{\QB iya phu unu tẹmanu yọ wata ememe.”


\par }{\SH Egvu, e gude aja Ojejoje ajaja
\par }
{\Q \VS{10}Unu gụaru Ojejoje egvu ọphungu!

\par }{\QC Unu shikpelephu l'ẹke

\par }{\QB mgboko jeberu jaa ya ajaja;

\par }{\QC unubẹ ndu akpa lẹ mini;

\par }{\QB mẹ iphe bụ iphe bu lẹ mini!

\par }{\QB Iphe bụ alị, nọnyabe

\par }{\QC eze ẹnyimu; mẹ iphe bụ

\par }{\QB ndu bu iya nụ; unu jaa ya ajaja!


\par }{\Q \VS{11}Tẹ echi-ẹgu; mẹ ndu

\par }{\QB butsua ya nụ kpọo gerugeru!

\par }{\QC Tẹ mkpụkpu,

\par }{\QB ndu Kéda butsua tee ẹswa!

\par }{\QB Tẹ ndu Sela gụa egvu

\par }{\QC ẹhu-ọtso-ẹna!

\par }{\QB T'ẹphe nọdu lẹ ọnungonu

\par }{\QC ugvu kpọo orube!


\par }{\Q \VS{12}T'ẹphe kwabẹkwa

\par }{\QC Ojejoje ugvu!

\par }{\QB Ẹphe nọduje l'alị,

\par }{\QB nọnyabe eze ẹnyimu jashia ya ike!


\par }{\Q \VS{13}Ojejoje a-dzọ

\par }{\QB garamụgaramu lụfuta

\par }{\QC ẹge ndaji-nggara adzọje.

\par }{\QB Oo-me t'o vu iya evuvu

\par }{\QB ẹge ọgu evuje sọja.

\par }{\QB Ọo-raa mkpu ọgu;

\par }{\QC chia mkpegbe-ọgu

\par }{\QB mekputa ndu ọhogu iya.


\par }{\Q \VS{14}Nchileke sụru ẹge-a:

\par }{\Q “Mu shiwa teke teru ẹnya nọduta ndo.

\par }{\QC Mu nọkpolephu

\par }{\QB nggujingguji; kpade onwomu.

\par }{\QB Obenu lẹ nta-a;

\par }{\QB bẹ mu a-wata ochi mkpu;

\par }{\QC l'azụ pyakfụngu;

\par }{\QB l'atụ hẹkfuhekfu l'ọ bụ nwanyi, ime eme.


\par }{\Q \VS{15}Mu e-me tẹ iphe bụ ugvu,

\par }{\QC nọtsua nụ bụru

\par }{\QB kpọkpokirikpo alị.

\par }{\QB Mu abya emee t'iphe

\par }{\QB nọ ndzụ, fushiru iya nụ \newline  kpọshihu nkụ.

\par }{\QC Mu emetsua nggele

\par }{\QB t'ọ ghọshia alị ọkponku.

\par }{\QB Mu abya emee t'okpuru tashịhukota.


\par }{\Q \VS{16}Mu e-duru ndu atsụ

\par }{\QB ìshì shia ụzo, ẹphe ta mabụa.

\par }{\QC Ọ bụ owere, ẹphe te

\par }{\QB eshibudua bẹ mu e-duru ẹphe shia.

\par }{\QB Mu e-me tẹ ẹke gbaru ẹphe ọchi l'ifu

\par }{\QB gụsahu bụru ẹphe iphoro;

\par }{\QC bya emee ụzo,

\par }{\QB dụ kwọgoro-kwọgoro

\par }{\QB t'ọ kwọo kwọkwo.

\par }{\QC Iphemiphe ọbule-a;

\par }{\QB bẹ e-mekota; mu ta ahadu ome ẹphe.


\par }{\Q \VS{17}Obenu lẹ ndu tukoberu

\par }{\QB ntẹkpe, a pyịtsuaru apyịpyi ishi;

\par }{\QC mbụ ndu bụ iphe

\par }{\QB a kpụshiru akpụkpu;

\par }{\QB bẹ ẹphe asụje l'ọ bụ nchi ẹphe;

\par }{\QC ndu ono bẹ ee-me

\par }{\QB iphe-iphere; nwulaa ẹphe azụ.”


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu atsọ ìshì; \newline  l'ada nkịchi
\par }
{\Q \VS{18}“Unubẹ ndu nkịchi;

\par }{\QC unu nụa iphe lẹ nchị!

\par }{\QB Unubẹ ndu ìshì;

\par }{\QB unu palia ẹnya phụkpoduduaphu!


\par }{\Q \VS{19}?Bụ onye bụ onye ìshì ọbu,

\par }{\QC ẹ ta bụdu nwozi mu?

\par }{\QB ?Bụ onye ada nkịchi

\par }{\QB l'ọ bụ onye ono, mu ziru ozi ono?

\par }{\QC ?Bụ onye atsụ ìshì

\par }{\QB l'ọ bụ onye e yeru mu l'ẹka?

\par }{\QB Mbụ; ?bụ onye atsụ ìshì

\par }{\QC l'ọ bụ nwozi Ojejoje.


\par }{\Q \VS{20}Ị phụru igweligwe iphe;

\par }{\QC ọphu ịingadu nchị.

\par }{\QB Nchị gheru ngu ọnu;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe ịinuje.”


\par }{\Q \VS{21}Ojejoje bụ onye doberu \newline  ẹka ndoo.

\par }{\QB Ọ bụ iya kparu iphe ọ nụru

\par }{\QC ẹphe ekemu, ere ire;

\par }{\QB bya adụkwaphu biribiri.


\par }{\Q \VS{22}Obenu lẹ ndu-wa bụ

\par }{\QC ndu a lụru alụlu;

\par }{\QB vua iphe ẹphe.

\par }{\QB Ẹphe l'ẹphe ha nọkotawa l'iduma;

\par }{\QB mẹ ndu ọphu a tụshiru

\par }{\QC mkpọro; domishia.

\par }{\QB Ẹphe bụwa ndu a lụtaru alụta;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye agbaru ẹphe mkpu.

\par }{\QB Ẹphe bụwa ndu a nwụkoru anwụko.

\par }{\QB Ọphu ọ dụdu onye asụ:

\par }{\Q “Unu dulata ẹphe azụ!”


\par }{\Q \VS{23}?Bụ onye ole l'unu ha

\par }{\QB a-ngabẹ nchị l'okfu-a;

\par }{\QB m'ọ bụ nọdukpelephu

\par }{\QB nwandoo nụa iphe l'oge, abya nụ?


\par }{\Q \VS{24}?Bụ onye haru ndibe Jékọpu

\par }{\QB haa t'a kwaa ẹphe l'ọkwata;

\par }{\QB mbụ nwuru ndu Ízurẹlu nụ

\par }{\QB t'ẹphe bụru ndu e meru \newline  o-me-l'iwe?

\par }{\QB ?Tọ bụdu Ojejoje tọo;

\par }{\QB mbụ onye ono, ayi mesweru ono;

\par }{\QB kẹ l'ẹphe te kwedu otso ụzo iya;

\par }{\QB ọphu ẹphe ekwedu ome ekemu iya.


\par }{\Q \VS{25}Ya ndono; yo woru oke

\par }{\QB iphe-eghughu iya byabẹ ẹphe;

\par }{\QB mee t'ẹjo ọgu dakfuta ẹphe.

\par }{\QB O gude ọku tụ-buta ẹphe mgburumgburu;

\par }{\QB ọphu ẹphe amadule-ẹ iphe eme nụ.

\par }{\QB Yo kee ẹphe l'ọ bụ ọku;

\par }{\QB ọ bụ l'ẹ tọ dụdu iphe ẹphe shi iya mụta.




\par }\Chap{43}{\SH Ụkwa; l'aa-dzọ ndu Ízurẹlu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Obenu lẹ nta-a;

\par }{\QB ọwaa iphe Ojejoje ekfu;

\par }{\QC mbụ onye ono,

\par }{\QB bụ iya meru nggụbe Jékọpu;

\par }{\QC bụru iya moru

\par }{\QB nggụbe Ízurẹlu. \newline  Ọ sụru:

\par }{\Q “Ba atsụshi egvu;

\par }{\QB kẹle mu gbafụtawaru ngu.

\par }{\QC Mu kuru ngu oku;

\par }{\QB kukpoo ngu ẹpha ngu;

\par }{\QC mbụ l'ị bụ nke mu.


\par }{\Q \VS{2}Teke iisweta lẹ mini;

\par }{\QB bẹ mu nọ-ọ swiru ngu.

\par }{\QC Teke ọ bụ ẹnyimu;

\par }{\QB bẹ iime t'i rusweta;

\par }{\QB b'ẹ t'o rikpudu ngu.

\par }{\QC I -je ije l'eli ọku;

\par }{\QB b'ẹ t'ọ hụdu ngu;

\par }{\QB ọphu ire ọku 'ekedu ngu;


\par }{\Q \VS{3}kẹ l'ọ bụ mbẹdua bụ Ojejoje, bụ Nchileke ngu;

\par }{\QB bya abụru Onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu;

\par }{\Q bya abụru onye ndzọfuta ngu.

\par }{\QC Ọ bụ ndu Íjiputu;

\par }{\QB bẹ mu gude achị ngu ẹja.

\par }{\QB Mu gude ndu Kúshi;

\par }{\QB mẹ ndu Seba gbata ngu.


\par }{\Q \VS{4}Keshinu ị dụ mu mkpa;

\par }{\QB bya abụru onye aakwabẹ ugvu l'ẹnya mu;

\par }{\QB mbụ lẹ keshinu mu yeru ngu obu

\par }{\QB bẹ mu e-gude ndiphe gbanweta ngu;

\par }{\QB bya eworu mbakeshi nụ l'ụgwo ndzụ ngu.


\par }{\Q \VS{5}Ba atsụkwa egvu;

\par }{\QB kẹle mu nọkwa-a swiru ngu eswiru.

\par }{\QC Mu e-shi l'ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-ahata dulataru ngu ụnwu ngu;

\par }{\QB bya ejekwaphu l'ụzo

\par }{\QC ẹnyanwu-arịba je

\par }{\QB edulataru ngu ndibe ngu.


\par }{\Q \VS{6}Mu a-sụ ishi-eli: ‘T'ọ haa ẹphe!’

\par }{\Q Mu asụ ọhuda: ‘T'ẹ b'ọ \newline  lọ-dekwa ẹphe!’

\par }{\QB T'e shi l'ẹke, teru ẹnya

\par }{\QB dulataru mu ụnwegirima mu;

\par }{\QC ndu kẹ unwoke!

\par }{\QB E shi l'ẹke mgboko jeberu

\par }{\QB dulataru mu ndu k'ụnwanyi!


\par }{\Q \VS{7}Iphe bụ ndu zaru ẹpha laaru mu;

\par }{\QB ndu mu keru t'e gude kwabẹ mu ugvu;

\par }{\QB ndu mu gude ẹka mu moo;

\par }{\QB mee ẹphe dobe: t'e dulata ẹphe.”


\par }{\Q \VS{8}T'e dufutanu ndu ono,

\par }{\QB nweru ẹnya; l'atsụ ìshì ono;

\par }{\QB mbụ ndu ono, nweru nchị; \newline  l'ada nkịchi ono.


\par }{\Q \VS{9}T'e kua iphe bụ mbakeshi t'ẹphe bya edzua;

\par }{\QB ndiphe edzukwaaphu.

\par }{\QB ?Bụ onye ole l'ẹphe kfuru

\par }{\QB iphe ono, eme nụ ono.

\par }{\QC ?Bụ onye kfuru ọphu

\par }{\QB mehawaru nụ?

\par }{\QB T'ẹphe jenu je ekua ndu ekebe;

\par }{\QB t'ẹphe bya ekoshi lẹ nk'ẹphe bụ ire-lanụ;

\par }{\QB k'ọphu ndu ọdo a-nụkwanu iya;

\par }{\QB bya agbaaru ẹphe ekebe.


\par }{\Q \VS{10}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu. \newline  Ọ sụru:

\par }{\Q “L'ọ kwa unu bụ ndu ekebe mu;

\par }{\QB bụru unu bụ ndu mu fọtaru

\par }{\QB t'unu bụru ndu ozi mu;

\par }{\QB k'ọphu unu a-maru mu;

\par }{\QB bya ekwetakwaphu nke mu.

\par }{\QB Yo dokwaaphu unu ẹnya

\par }{\QB l'ọ bụ mu bụ onye ọbu.

\par }{\QB Ẹ to nwehekwa Nchileke ọdo, nọnu;

\par }{\QC a gụfu mbẹdua;

\par }{\QB ọphu ọ dụkwa Nchileke

\par }{\QB ọdo, a-nọnu; gbahaa mbẹdua.


\par }{\Q \VS{11}Mbẹdua; mbụ mbẹdua

\par }{\QC gẹdegede bụ Ojejoje;

\par }{\QB a gụfu mbẹdua;

\par }{\QB b'ẹ tọ dụhedu onye ndzọta ọdo, nọnu.


\par }{\Q \VS{12}Mu koshiwaru iya ekoshi;

\par }{\QC bya adzọta iya dobe;

\par }{\QB bya ara iya arara l'ọ bụ

\par }{\QC mbẹdua bụ Nchileke;

\par }{\QB l'ẹ tọ bụdu agwa ndu ọhodo ono,

\par }{\QC unu dobetsuaru ono.

\par }{\QB Mbụ ọ bụ unu bụ ndu ekebe mu.”

\par }{\MM Ono iphe Ojejoje ekfu ndono.


\par }{\Q \VS{13}“Keshinu ndiche;

\par }{\QB bẹ mu shikpooru bụtaru Nchileke;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye adụ ike

\par }{\QB anata mu iphe mu gude.

\par }{\QC Mu -mewa iphe;

\par }{\QB ?bụ onye a-ghazighe iya?”


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu alaphu azụ l'ọnodu ẹphe
\par }
{\Q \VS{14}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu;

\par }{\QB mbụ onye ono, gbafụtaru

\par }{\QB unu ono, bụ onye nsọ kẹ Ízurẹlu.

\par }{\QC Ọ sụru:

\par }{\Q “L'ọ bụ l'okfu ẹhu unu;

\par }{\QB bẹ mu e-gude zia t'e je Bábyilọnu;

\par }{\QB je anyakashịa obu-edukfu Bábyilọnu

\par }{\QC l'ụgbo-mini ono,

\par }{\QB ẹphe gudetsua eku onwẹphe ono.


\par }{\Q \VS{15}Ọ kwa mbẹdua bụ Ojejoje ono;

\par }{\QB mbụ onye nsọ nke unu ono.

\par }{\QB Mbụ onye ono, bụ iya bụ

\par }{\QB iphe metaru unubẹ ndu Ízurẹlu;

\par }{\QB bya abụru iya bụ eze unu.”


\par }{\Q \VS{16}Ọwaa, iphe Ojejoje ekfu;

\par }{\QB mbụ onye ono, tọru ụzo l'eze ẹnyimu;

\par }{\QB bya atọgbo gbororo;

\par }{\QB yọ ghajaa eze mini ono.


\par }{\Q \VS{17}Mbụ onye ono,

\par }{\QB chịfutaru ụgbo-ịnya;

\par }{\QC mẹ ịnya-ọgu;

\par }{\QB bya achịta ndu sọja;

\par }{\QB mẹ ndu, maru ẹnya ọgu; l'ẹkalanu.

\par }{\QC Ẹphe azẹshia l'ẹke ẹphe

\par }{\QB ta byadụ bya egbeshikwadu egbeshi ọdo;

\par }{\QC ẹphe anyịshihu;

\par }{\QB mbụ phụ-nyishia ẹphe l'ọ bụ iphe-ọku.


\par }{\Q \VS{18}“Unu zahashịa akahụ iphe;

\par }{\QB t'ẹ b'ọ bụshi iphe mehawaru nụ;

\par }{\QC bẹ obu unu a-kwa!


\par }{\Q \VS{19}?Unu phụnu lẹ mu emewa iphe ọphungu!

\par }{\QB Mbụ l'ọ fụshiwa. ?Unu te eledu iya tọo?

\par }{\QB Mu a-tọokwa ụzo l'echi-ẹgu;

\par }{\QC ẹnyimu a-nọkashia l'alị,

\par }{\QB daburu swanmangu.


\par }{\Q \VS{20}Anụ-ẹgu-ẹgbudu a-kwabẹ mu ugvu; nkụta-ọswa;

\par }{\QB mẹ enyi-nwẹnu ajaa mu ajaja;

\par }{\QB kẹle mu meru; mini anọdu l'echi-ẹgu;

\par }{\QB ẹnyimu anọkashitsua l'alị,

\par }{\QC daburu swanmangu;

\par }{\QB k'ọphu ndibe mu;

\par }{\QB mbụ ndu ono, mu fọtaru ono;

\par }{\QC a-phụje mini; ngụa.


\par }{\Q \VS{21}Ẹphe ajajẹ iya ajaja; raa ya arara

\par }{\QB mbụ ndu ono, mu gude ẹka

\par }{\QB mu kpụa doberu onwomu ono.”


\par }{\SH Ẹjo iphe ndu Ízurẹlu
\par }
{\Q \VS{22}“Obenu lẹ nggụbe Jékọpu

\par }{\QC te kwedu araku mu.

\par }{\QB Nggụbe Ízurẹlu asụ l'ike mu;

\par }{\QC bẹ gvụwaru ngu nụ.


\par }{\Q \VS{23}Ẹ tị kpụtadu atụru gude

\par }{\QB gwooru mu ngwẹja-ukfuru;

\par }{\QC ọphu i gbadụru mu ẹja

\par }{\QB gude kwabẹ mu ugvu;

\par }{\QC ọphu ọ bụdu lẹ mu

\par }{\QB bojeru ngu ivu ẹra k'ọgba ngwẹja-nri;

\par }{\QC m'ọ bụ mu akpanụkawa

\par }{\QB ngu ẹhu ínsẹnsu, asụje t'i nụ mu.


\par }{\Q \VS{24}Ẹ ti zụtaduru mu kalamọsu, eshi mkpọ;

\par }{\QC ọphu i gudedu ẹba iphe

\par }{\QB gbaaru mu ẹja gude mee t'ẹhu tsọ mu ẹna.

\par }{\QB Iphe i gbe mee bụ l'i meleru

\par }{\QC mu phụ iphe dụ

\par }{\QB ẹji jeye yọo nyịwa mu ẹra.

\par }{\QB Mbụ l'i metawaru mu

\par }{\QB iphe dụ ẹji; k'ọphu ike gvụwaru mu.


\par }{\Q \VS{25}Ọ bụ mbẹdua gẹdegede;

\par }{\QC mbụ l'ọo mbẹdua bụ

\par }{\QB onye enwefuje ngu iphe dụ ẹji

\par }{\QB ngu l'okfu ẹhu nke mu.

\par }{\QB Ọphu mu anyatabụaru ngu iphe dụ ẹji.


\par }{\Q \VS{26}Nyatanụru mu iphe mehawaru nụ;

\par }{\QB t'ayi tụkahu okfu.

\par }{\QC Doedu t'a maru:

\par }{\QB ?iswi; ọ dụ ngu mma?


\par }{\Q \VS{27}Ochechoroche ngu phẹ

\par }{\QC meru iphe dụ ẹji.

\par }{\QB Ndu ishi ngu kwefuru mu íkè.


\par }{\Q \VS{28}Ọ bụ iya woshiru ndu ishi ụlo-nsọ mu;

\par }{\QB t'ẹphe ha abụhe iya;

\par }{\QC bya emee Jékọpu;

\par }{\QB yọ bụru kpurupyata;

\par }{\QB ndu Ízurẹlu abụru \newline  iphe-ọchi.”




\par }\Chap{44}{\SH Ízurẹlu; ndu Nchileke fọtaru
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Obenu l'agha;

\par }{\QC ngabẹ nchị nta-a;

\par }{\QB nggụbe Jékọpu, bụ nwozi mu;

\par }{\QB mbụ nggụbe Ízurẹlu ono,

\par }{\QB mu gude ẹka mu fọta ono.”


\par }{\Q \VS{2}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu;

\par }{\QB mbụ onye ono, meru ngu;

\par }{\QB bụru iya moru ngu l'ẹpho;

\par }{\QC bya abụru iya bụ onye

\par }{\QB a-gbaru ngu mkpu:

\par }{\QB Ba atsụkwa egvu;

\par }{\QB nggụbe Jékọpu, bụ nwozi mu;

\par }{\QB mbụ nggụbe Jeshurunu,

\par }{\QB bụ onye bụ mu fọtaru ngu.


\par }{\Q \VS{3}Mu a-gba mini l'alị, ẹgu mini agụ.

\par }{\QB Mu emee; nggele anọdukota l'alị,

\par }{\QC kpọhuru nkụ ono.

\par }{\QB Mu e-woru Ume mu

\par }{\QC ye ụnwu ngu l'ẹhu.

\par }{\QB Mu abya ekebe awa ngu k'ọma.


\par }{\Q \VS{4}Ẹphe a-wụ-lishihu l'ọ bụ

\par }{\QB ẹgbudu, fushiru l'iku mini;

\par }{\QC mbụ zee l'ọ bụ oshi wilo,

\par }{\QB nọ l'iku nggele, atsọ atsọtso.


\par }{\Q \VS{5}“O nweru onye a-sụ:

\par }{\Q ‘Mu bụkwa kẹ Ojejoje;’

\par }{\QB nweru onye eku ẹpha iya laaru Jékọpu;

\par }{\QC nwekwaruphu onye edee

\par }{\QB l'oshi ẹka iya: ‘Lẹ ya bụkwa kẹ Ojejoje’;

\par }{\QB ẹpha iya abụru Ízurẹlu.”


\par }{\Q \VS{6}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu:

\par }{\QB mbụ onye ono, bụ eze ndu Ízurẹlu;

\par }{\QB bya abụru onye gbafụtaru ẹphe ono;

\par }{\QB mbụ Ojejoje,

\par }{\QB bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike:

\par }{\Q “Ọ kwa mbẹdua bụ onye k'ọdungu;

\par }{\QC bụru onye k'ikperazụ.

\par }{\QB Ẹ tọ dụhekwa Nchileke ọdo,

\par }{\QC nọnu; a gụfu mbẹdua.


\par }{\Q \VS{7}?O nweru onye aa-tụ yeru mu?

\par }{\QC T'onye ọbu kfunua;

\par }{\QB mbụ t'onye ono menua ya; tẹ mu maru.

\par }{\QC T'onye ọbu dzeegheduru

\par }{\QB mu iphe mekotahakporu nụ

\par }{\QC keshinu ndu ndiche.

\par }{\QB T'onye ọbu kfuedu

\par }{\QB iphe e-mekochaa mee nụ;

\par }{\QC mbụ ẹge-a; t'ọ kọnua

\par }{\QB iphe abya ememe.


\par }{\Q \VS{8}T'ẹhu ba anmakwa unu anmanma;

\par }{\QB ọphu unu 'atsụkwa egvu!

\par }{\QB ?Mu te kfuhaadaru iya unu

\par }{\QC keshinu teke teru etete;

\par }{\QB mbụ kfua ya; raa ya arara?

\par }{\QB Ọ kwa unu bụ ndu ekebe mu.

\par }{\QB ?O nweru Nchileke ọdo, nọnu,

\par }{\QB a gụfu mbẹdua? Wawaa!

\par }{\QB ?O nweru ikelegvumu agwa ọdo, nọnu,

\par }{\QB mu ta amadụ.”


\par }{\SH Ndu eme kẹ ntẹkpe
\par }
{\PP \VS{9}Iphe bụ ndu eme kẹ ntẹkpe l'ẹphe ha bụkota ndu mmanu. Ẹge ono bẹ iphe ono, ẹphe sụru l'ọ bụ ẹphe ọkpobe iphe ono bụkwaphu iphe éswè. Ndu agbaru ẹphe ọdzori bụ ìshì bẹ ẹphe atsụ. Ẹ to nwedu iphe ẹphe maru; k'ọphu iphere e-je ẹphe adụdu.

\VS{10}?Bụ onye pyịtaru ọgwu; bya akpụa ntẹkpe, bụkota iphe ta dụdu iphe ẹphe agaru iya mkpa iya?

\VS{11}Lekwa; iphe bụ ndu etso iya nụ; bẹ e-mekochaa bụru ndu iphere e-me. Ndu ono, akpụje iya nụ ono bụnu madzụ mmanu bẹ ẹphe bụ. T'ẹphe byanụ bya edzukobe; keeduru ọkpa; t'ẹphe phụ l'ee-ye ẹphe oke egvu meru iphere nụ l'ẹphe ha.


\par }{\PP \VS{12}Ọ bụ onye ụzu ewotaje anma hụbe l'ọku icheku. Yọ bya egude ọngu tsua ya gude kpụta ntẹkpe. Yọ bụru ọkpu ẹka iya b'o gudeje eme iya. O -menyaa ya; ẹgu agụlahaa ya; ike agvụ iya. Teke ẹ tọ ngụdu mini bụ: aa-nọnyaa; ẹhu atsụa ya ụme.


\par }{\PP \VS{13}Ndu kapyịnta bụ eri bẹ ẹphe egudeje atọ. Yọ bya egude iphe aakajẹ iphe kaa ya ẹge oo-me iya; bya egude nkọ pyịa ya. Yọ bya egude kọmupasu tọo ya ẹge ọo-gba. Yo mee ya; yọ dụlephu l'ọ bụ nwoke; mbụ dụkpo biribiri ẹge nwoke adụje. Yo woru iya je egvube l'ụlo nte.

\VS{14}Mbụ ẹge-a; yo gbutsua oshi sida; m'ọ bụ sipurẹsu; m'ọ bụkwanu achị, ọ haru yẹle oshi ọdo, nọtsua l'ọswa achịko vua. Ọphu bụ l'ọ dzaru oshi payịnu; igwe achịa mini mee ya; yo vua.

\VS{15}Oshi ọphu e mephodoru iphe abụjewaruru nkụ. Yọ haru hataje iya gude nyaa ọku. Yo gude iya mekwaa ọku; ghee buredi. Tẹmanu Yo gbutakwa iya phụ gude pyịta ọgwu balahaaru ẹja. Mbụ pyịa ntẹkpe dalahaaru iya pẹe.

\VS{16}Yọ bya ekee nkụ ọbu ẹbo chịta ye l'ọku; shia ya iphe. Yọ bya ahụa ya anụ taa; tajia ẹpho. Yọ gudekwa iya phụ nyaa ọku; yọ sụ: “Mhm! Nta-a bẹ ẹhu evuwa mu ọku. Mu phụwaru ọku nyaru.”

\VS{17}Yọ bya achịta ọphu phọdurunu gude pyịta ọgwu; mbụ mee ya ntẹkpe; dalahaaru iya pẹe; l'abaru iya ẹja. Yo bya agụlahaa anụ iya; sụ iya: “Dzọo mu; ọ kwa nggu bụ Nchileke mu.”


\par }{\PP \VS{18}Ẹ to nwekwa iphe ẹphe maru. Iphe te edodu ẹphe ẹnya; kẹ l'e kwechiru ẹphe ẹnya; k'ọphu ẹphe ta aphụdu ụzo. Ẹge ono b'e mechiru ẹphe egomunggo; t'ẹ b'ọ dụ iphe e-doje ẹphe ẹnya.

\VS{19}Ọphu ọ dụdu onye ọphu asụje t'iya rịedu ọriri. Mbụ ọphu ọ dụdu onye ọphu maru iphe; mbụ iphe doru ẹnya kẹ t'ọ sụ: “Nta-a bụ iphe-a, mu hataru ye l'ọku-a; bya egude icheku iya ghee buredi-a; bya egude iya hụa anụ taa; ?bụ ọphu phọdurunu bẹ mu e-gude mee iphe dụ ẹji? mbụ ?Bụ kpukpurungu oshi bẹ mu a-wata ọdaru pẹe?”


\par }{\PP \VS{20}Ọ kwa ntụ bẹ oori. Mbụ; ọ bụ mkpọkoro egomunggo iya dephuru iya. Mbu; ẹ tọ bụdu l'ọo-dụ-ghe ike adzọ onwiya. Ọphu ọosudu: “?Ọ kwa l'iphe-a, ya gude l'ẹka-ụtara-a ta dụdu iphe ọ bụ?”


\par }{\SH Onye oke; l'onye ndzọta
\par }
{\Q \VS{21}“Nyatakwa iphe ndu-wa;

\par }{\QB byiko Jékọpu; mbụ nggụbe Ízurẹlu;

\par }{\QB kẹ l'ọ kwa nggu bụ nwozi mu.

\par }{\QB Ọ kwa mu meru ngu nwozi mu.

\par }{\QB Nggụbe Ízurẹlu; mu ta azahakwa ngu!


\par }{\Q \VS{22}Mu mewaru emeswe,

\par }{\QB i mesweru mu asakahụ l'ọ bụ urukpu.

\par }{\QB Mu abya emee iphe dụ ẹji,

\par }{\QB i meru mu emishihu l'ọ bụ iji ụtsu.

\par }{\QC Lakfutanu mu;

\par }{\QB kẹle mu dzọwaru ngu ndzụ.”


\par }{\Q \VS{23}Nggụbe igwe;

\par }{\QB gụa egvu ẹhu-ọtso-ẹna;

\par }{\QB kẹ l'ọ kwa Ojejoje meru iphe-a!

\par }{\QC Chishia mkpu ike nggụbe

\par }{\QB eliphe nọ lẹ mkpuli igwe!

\par }{\QC Unu byiswe egvu;

\par }{\QB unubẹ eze ugvu, nọtsuanu;

\par }{\QB mẹ unubẹ ọswa, nọtsua nụ;

\par }{\QB mẹ iphe bụ oshi, nọ iya nụ!

\par }{\QB Kẹle Ojejoje dzọwaru Jékọpu!

\par }{\QB O gudewa Ízurẹlu koshi ọdu-biribiri iya.


\par }{\Q \VS{24}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu;

\par }{\QB mbụ onye ono, gbafụtaru ngu ono,

\par }{\QB bụkwaru iya phụ, bụ onye

\par }{\QC kpụru ngu l'ẹpho.

\par }{\Q Ọ sụru: “L'ọ kwa iya bụ Ojejoje;

\par }{\QB onye bụ iya meru iphemiphe ọbule.

\par }{\QB Yọ bụru mu tọsaru eligwe

\par }{\QC nwẹnkinyi mu;

\par }{\QB yọ daburu phorokotongu;

\par }{\QB bya abụkwaruphu mu

\par }{\QB tọsaru mgboko nwẹka-mu.


\par }{\Q \VS{25}Ọ kwa mu emeje t'iphe ndu

\par }{\QB ekfuchiru Nchileke l'ụgho kfuru

\par }{\QB haa ome ẹge ẹphe kfuru mee ẹge ọdo;

\par }{\QB mbụ mu eme ndu aphụ àphụ̀ eswe.

\par }{\QC Mu ekfujekwaphu

\par }{\QB mmamiphe ndu maru iphe ifu;

\par }{\QB mee ya; yọ bụru iphe éswè.


\par }{\Q \VS{26}Okfu, onye ejeru mu ozi

\par }{\QC kfuru bẹ mu emeje;

\par }{\QB yọ dụ ẹge o kfuru iya;

\par }{\QB ẹge ono bẹ teke ndu mu

\par }{\QB ezije ozi kfukwaruphu iphe;

\par }{\QB mu emee ya ẹge ẹphe kfuru iya;

\par }{\QB mbụ ndu sụru kẹ Jerúsalemu;

\par }{\QB sụ l'ee-mekochakwa buru iya eburu ọdo;

\par }{\QC bya asụkwaphu kẹ

\par }{\QB mkpụkpu, nọtsua lẹ Júda;

\par }{\QB sụ l'ee-mekochaa kpụa ya; mbụ l'ẹke

\par }{\QB ọ dakpọshihukotaru;

\par }{\QB bẹ e-mekochaa mekwazikota.


\par }{\Q \VS{27}Ọo mu sụru ebo: ‘Tashịhu!

\par }{\QB Mu e-me tẹ mini, nọtsua

\par }{\QB l'ẹnyimu ngu tashịhukota.’


\par }{\Q \VS{28}Ọo mu kfuru okfu kẹ

\par }{\QC Sáyịrosu; sụ:

\par }{\QB ọ bụ onye echeru mu atụru mu.

\par }{\QB Oo-mekota iphe dụ mu t'o mee.

\par }{\QB Oo-kfu kẹ Jerúsalemu; sụ:

\par }{\QC T'a kpụ-kwazi iya.

\par }{\QB Ọo-byakwaphu ekfua

\par }{\QC k'eze-ụlo Nchileke;

\par }{\QB sụ t'a tọkota ntọ-l'alị iya.”




\par }\PoetryChap{45}{\Q \VerseOne{1}Ọwaa iphe Ojejoje ekfuru

\par }{\QB onye ono, ọ fọtaru t'ọ bụru

\par }{\QC eze; mbụ Sáyịrosu,

\par }{\QB onye ọ lọtaru l'ẹka-ụtara

\par }{\QB gude mekputakota iphe,

\par }{\QB bụ mbakeshi, nọnu, byaru iya l'ifu;

\par }{\QB bya egude nashịkota iphe,

\par }{\QB bụ ndu ndu eze ngwa-ọgu ẹphe;

\par }{\QB gụhashia ụzo gheberu iya ọnu;

\par }{\QB k'ọphu ẹ taa gụ-chihedu iya agụ-chi.


\par }{\Q \VS{2}Mu e-vuru ngu ụzo

\par }{\QC je arakashịa ugvu ugvu;

\par }{\QB nyakashịa ọgu nggamgbo,

\par }{\QC e meru l'ope; bya

\par }{\QB egbukashịa mgbọro-ígwè,

\par }{\QB e gude tụ-chia ụzo.


\par }{\Q \VS{3}Mu a-nụ ngu ẹku, nọ l'ọchi;

\par }{\QC mbụ iphe-enweru,

\par }{\QB e domiru l'ẹke dụ lẹ nsọ.

\par }{\QB Onanu e-me t'ị maru lẹ

\par }{\QC mu bụ Ojejoje, bụ

\par }{\QB Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu;

\par }{\QB onye ekuje ngu ẹpha ngu gẹdegede.


\par }{\Q \VS{4}Ọ kwa onye mu eme ele bụ

\par }{\QB Jékọpu ono, bụ nwozi mu ono;

\par }{\QB mbụ Ízurẹlu ono, bụ onye mu

\par }{\QC fọtaru nwẹka-mu ono.

\par }{\QB Yọ bụru iya kparu iphe

\par }{\QB mu kuru ngu ẹpha;

\par }{\QC woru ogenyi mee ngu

\par }{\QB l'ẹbe abụ l'ị maru onye mu bụ.


\par }{\Q \VS{5}“Ọ kwa mbẹdua bụ Ojejoje;

\par }{\QB ọphu ọ dụhekwa onye ọdo, nọnu.

\par }{\QB A -gụfu mbẹdua ta dụhekwa

\par }{\QB Nchileke ọdo, nọnu.

\par }{\QB Ọ bụ mbẹdua e-me tẹ ike

\par }{\QB nọdu ngu; e gudekwaru

\par }{\QB l'ẹ tị madụ onye mu bụ;


\par }{\Q \VS{6}k'ọphu bụ shita l'ẹke

\par }{\QB ẹnyanwu ahataje jeye l'ẹke ọodaje

\par }{\QC b'a makwanụru

\par }{\QB l'ẹ tọ dụhedu onye ọdo,

\par }{\QB nọnu, ta bụdu mbẹdua.

\par }{\QB Ọ kwa mbẹdua bụ Ojejoje;

\par }{\QB ọphu ọ dụhekwa onye ọdo, nọnu.


\par }{\Q \VS{7}Ọ kwa mbẹdua emeje

\par }{\QB t'iphoro nọdu; mekwaphu; ọchi anọdu.

\par }{\QC Ọ kwa mbẹdua emeje

\par }{\QB t'e nweru iphe;

\par }{\QB bụkwaruphu mu emeje t'ụtsuruku tsụa.

\par }{\QB Ọ kwa mbẹdua, bụ Ojejoje

\par }{\QB emekotaje iphemiphe \newline  ọbule-a.


\par }{\Q \VS{8}Nggụbe imigwe;

\par }{\QB chịa odobe-ẹka-ndoo ọchi mini;

\par }{\QB t'urukpu wụfu iya awụfu!

\par }{\QB Tẹ mgboko kpuhaa ọnu;

\par }{\QB tẹ ndzọfuta kfụfuta;

\par }{\QB k'ọphu yẹle \newline  odobe-ẹka-ndoo

\par }{\QB a-chịko evu ugbo lanụ.

\par }{\QC Ọ kwa mbẹdua,

\par }{\QB bụ Ojejoje meru iya dobe.”


\par }{\Q \VS{9}Nshọo onye etso onye

\par }{\QC meru iya nụ ụswo;

\par }{\QB mbụ onye ẹ te nwedu

\par }{\QC iphe ọdo, ọobu;

\par }{\QB gbahaa ite, a kpụru l'ụra.

\par }{\QB Ụra; ?ọojije ọ-kpụ-ite iphe ọokpu?

\par }{\QB Iphe i meru; ?ọo-nọnyaa; sụ

\par }{\QB ngu l'i mekwaru iya; ya te nwe ẹka?


\par }{\Q \VS{10}Nshọo nggụbe onye asụje nna

\par }{\Q iya: “?Bụ ngụnu bẹ kparu iphe

\par }{\QC ọ mụru ngu ẹge-a?”

\par }{\QB M'ọ bụ onye asụje nne iya:

\par }{\Q “?Bụ ngụnu b'ị mụru mu \newline  ẹge-a?”


\par }{\Q \VS{11}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu \newline  ndọ-ọ;

\par }{\QB mbụ onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu;

\par }{\QB mbụ iphe metaru Ízurẹlu.

\par }{\Q Ọ sụru agha: “?Bụhunu ole

\par }{\QC bụ kẹ t'unu wata mu ọji

\par }{\QB njịkponu lẹ k'ụnwegirima mu?

\par }{\QC Tọo ?unu a-nọdu atụru

\par }{\QB mu ekemu ẹge mu e-me

\par }{\QB iphe mu gude ẹka mu mee?


\par }{\Q \VS{12}Ọ kwa mbẹdua meru

\par }{\QC mgboko gẹdegede;

\par }{\QB bya emee madzụ dobe iya.

\par }{\QC Ọ kwa ẹka mu;

\par }{\QB bẹ mu gude tọsaa igwe;

\par }{\QB bya edokakota iya \newline  mkpọ-kpodo l'ọ ha.


\par }{\Q \VS{13}Ọ kwa mbẹdua meru tẹ

\par }{\QB Sáyịrosu gbeshi egbeshi

\par }{\QC gude koshi lẹ mu bụ

\par }{\QB onye doberu ẹka ndoo.

\par }{\QB Mu e-mekota ụzo iya

\par }{\QC t'ọ dụ nhamụnha.

\par }{\QB Ọo ya a-kpụ-kwazi

\par }{\QB mkpụkpu mu ono

\par }{\QC mee tẹ ndibe mu,

\par }{\QB a kpụru lẹ ndzụ nweru onwẹphe.

\par }{\QB Ọphu oomekwa iya

\par }{\QC t'a kfụa ya ụgwo;

\par }{\QB m'ọ bụ t'e bua ya nggo.”

\par }{\MM Ono iphe Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ekfu.


\par }{\Q \VS{14}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu:

\par }{\Q “Iphe e metaru l'alị Íjiputu;

\par }{\QB mẹkpo ngwa-aswa,

\par }{\QC shi lẹ Kúshi; jeyekpo lẹ

\par }{\QB gagorongu-gagorongu ndu

\par }{\QB ono, shitsua alị Seba ono;

\par }{\QC ẹphe a-lakfuta ngu;

\par }{\QB bụkotaru nke ngu.

\par }{\QB Ẹphe e-libe shi ngu azụ abya;

\par }{\QB awụ kpọtikpoti awụ-kfuta ngu.

\par }{\QB Ẹphe a-bya adashịa ngu pẹe l'ifu; l'arọ ngu; sụ:

\par }{\Q ‘Nchileke nọphu swiru ngu l'oswiya.

\par }{\QB Ọ bụ Nchileke ono nwẹnkinyi iya bẹ nọnu;

\par }{\QB Ẹ tọ dụhekwa Nchileke ọdo, nọnu gụfu iya.’ ”


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụkpo oswi-okfu l'ị bụ

\par }{\QB Nchileke, anọduje edomi \newline  onwiya edomi;

\par }{\QB mbụ nggụbe Nchileke,

\par }{\QB bụ onye dzọru ndu Ízurẹlu.


\par }{\Q \VS{16}Iphe bụ ndu emeshi

\par }{\QC ntẹkpe bẹ iphere e-me.

\par }{\QB Mbụ l'ẹphe a-chịko mehu beringu.


\par }{\Q \VS{17}Obenu lẹ ndu Ízurẹlu bẹ Ojejoje a-dzọ.

\par }{\QB Mbụ l'adzọdzo,

\par }{\QB ọo-dzọ ẹphe a-bụru

\par }{\QB gbururu jeye lẹ gbururu.

\par }{\QB Ọphu iphere abyadụ bya eme unu;

\par }{\QB ọphu unu abyadụ bya eme

\par }{\QB beringu gburu jeye lẹ tutu yoyo.


\par }{\Q \VS{18}Kẹle Ojejoje; mbụ onye ono,

\par }{\QB bụ iya meru igwe ono; sụru:

\par }{\QB L'ọ kwa iya bụ Nchileke;

\par }{\QB onye bụ iya kpụru mgboko; me iya.

\par }{\QB Ọ bụ iya meberu mgboko;

\par }{\QB ọphu o medu iya t'ọ daburu iphoro.

\par }{\QB Ọ kpụtaru iya t'e buru iya eburu.

\par }{\Q Ọ sụru: “Ọ kwa mbẹdua bụ Ojejoje;

\par }{\QB ọphu ọ dụhekwa Ojejoje ọdo, nọnu.


\par }{\Q \VS{19}Iphe mu kfuru bẹ mu te kfukwa l'ezita.

\par }{\QC Mu te jekwa ọnodu

\par }{\QB l'ẹkalanu l'alị, ọchi agba kfua ya.

\par }{\QB Ọphu mu asụkwa eri

\par }{\QB Jékọpu ẹphe t'ẹphe chọo mu kẹ mmanu.

\par }{\QC Mụbe Ojejoje ekfuje

\par }{\QB ire-lanụ; mu ekfuje iphe gbaru nụ.”


\par }{\Q \VS{20}Unu dzukobe wụru bya!

\par }{\QB Unu nọkobe l'ẹkalanu;

\par }{\QB unubẹ ndu ono, shi l'iphe

\par }{\QB bụ mbakeshi wafụ ono!

\par }{\QB Ọ bụ ndu ta madu iphe bẹ ẹphe bụ;

\par }{\QB mbụ ndu apajẹ ntẹkpe,

\par }{\QB a pyịru l'oshi l'aghaphe;

\par }{\QB mbụ ndu anọduje ekfu anụ

\par }{\QB iphe ta adzọjedu madzụ ndzụ.


\par }{\Q \VS{21}Unu kfunaa ẹge ọ dụ;

\par }{\QB mbụ t'unu byanụ echia okfu unu.

\par }{\QB T'ẹphe nọkobe chịaru iya idzu.

\par }{\QB ?Bụ onye bụ onye

\par }{\QB kfuhawaru iphe-a teke teru ẹnya?

\par }{\QB ?Bụ onye meru t'a maru iya

\par }{\QB teke tehakpowaru etete?

\par }{\QB ?Tọ bụdunua mbẹdua, \newline  bụ Ojejoje?

\par }{\QB Ọdo bụ l'ẹ to nwekwa

\par }{\QB Nchileke ọdo, nọnu; \newline  a gụfu mbẹdua.

\par }{\QB Ọ bụ mbẹdua bụ Nchileke, doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bya abụru mbẹdua bụ onye ndzọta.

\par }{\QB Ẹ to nwehekwa onye ọdo; \newline  m'a -gụfu mbẹdua.


\par }{\Q \VS{22}Ghanụaru mu ifu; phụ l'aa-dzọ unu ndzụ

\par }{\QB unubẹ ndu mgboko jeye l'ẹke o jeberu;

\par }{\QB kẹ l'ọo mbẹdua bụ Nchileke;

\par }{\QB ọphu ọ dụhekwa onye ọdo.


\par }{\Q \VS{23}Mu gudewa onwomu ria angụ.

\par }{\QB Mu gudewa ọnu mu kfua

\par }{\QB okfu onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB mbụ okfu ẹ-ta aladu azụ.

\par }{\QB Mu kfuru sụ l'iphe bụ

\par }{\QB madzụ e-gbushiru mu ikpere.

\par }{\QB Yọ bụru mbẹdua;

\par }{\QB bẹ madzụ e-mekochaa gude erije angụ.\FTNT{*}{{\FR 45:23 }{\FR{45:23
}}{\XT{Róm 14:11}}{\FT{.}}}


\par }{\Q \VS{24}“Ẹphe a-nọdu ekfu okfu mu; sụ:

\par }{\Q ‘L'ọ bụphu Ojejoje nwẹnkinyi iya;

\par }{\QB bẹ odobe-ẹka ndoo;

\par }{\QC mẹ ike nọ l'ẹka.’

\par }{\QB Iphe bụ ndu ono phulihuru

\par }{\QC tso iya okfu ono

\par }{\QB bẹ a-bya awụfuta;

\par }{\QC e mee ẹphe iphe-iphere.


\par }{\Q \VS{25}Obenu l'iphe bụ eri ndu

\par }{\QB Ízurẹlu a-nọdu l'ẹka Ojejoje

\par }{\QB bụru ndu doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bya egude Ojejoje eku onwẹphe.”




\par }\Chap{46}{\SH Agwa ndu Bábyilọnu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Belu fowaru;

\par }{\QB Nébo bẹ fuwaru kpokongu.

\par }{\QB Mbụ lẹ ntẹkpe ẹphe ono

\par }{\QC bụwa anụ, evu-iphe

\par }{\QB yẹle eswi evuje iya.

\par }{\QB Mbụ l'iphe o vu anyị \newline  iya ntụmatu;

\par }{\QB ẹge ono b'ọ bụru nwanụ,

\par }{\QB ike gvụru, evu iya ivu era.


\par }{\Q \VS{2}Agwa ọbu l'ẹphe ha fuwaru kpokongu;

\par }{\QB mbụ chịko futsuaru gọo.

\par }{\QB Ọphu ẹphe 'adụdu ike

\par }{\QC dzọ onwẹphe.

\par }{\QB Ọ bụ ẹge ono; bẹ ẹphe nọ;

\par }{\QB e vuru ẹphe laa alị ọdo.


\par }{\Q \VS{3}“Unu ngabẹduduru

\par }{\QC mu phụ nchị;

\par }{\QB unubẹ ọnu-ụlo Jékọpu;

\par }{\QC mbụ l'ẹge unu ha phọdu

\par }{\QB l'ọnu-ụlo Ízurẹlu;

\par }{\QC mbụ unubẹ ndu ono,

\par }{\QB mu shi keshinu a tsụtaru

\par }{\QC ime unu hata ono;

\par }{\QB mbụ mu ehekpelephu

\par }{\QB unu keshinu a mụru unu.


\par }{\Q \VS{4}Mbụkpo jeye unu akahụ;

\par }{\QB mbụ jeye ẹwo efua unu l'ishi;

\par }{\QB bẹ mu bụkpelekwaphu onye mu bụ;

\par }{\QB mu bụkpelephu onye gude unu.

\par }{\QB Ọ bụ mbẹdua meru unu;

\par }{\QB bụru mu a-nọdu apa unu mini ishi-ọba.

\par }{\QB Mu e-duta unu gude; dzọo unu ndzụ.


\par }{\Q \VS{5}?Bụ onye bẹ unu a-tụru mu yeru?

\par }{\QB ?Bụ onye bẹ unu a-sụ lẹ mu l'iya ha?

\par }{\QB ?Bụ onye bẹ unu a-sụ

\par }{\QC l'ọ kwa onye dụ ẹge-a

\par }{\QB b'ọ dụ t'a tụru yeru mu?


\par }{\Q \VS{6}O nweru ndu evushije

\par }{\QB mkpọla-ododo l'ẹkpa ẹphe.

\par }{\QB Ẹphe achịkoo mkpọla-ọcha

\par }{\QC tụa l'iphe aatụje iphe.

\par }{\QB Ẹphe eje ebuta onye ụzu

\par }{\QB mkpọla-ododo t'ọ bya

\par }{\QB egude iya kpụtaru ẹphe ntẹkpe.

\par }{\QB A -kpụebetsua ya;

\par }{\QB ẹphe awata ọbaru iya ẹja.


\par }{\Q \VS{7}Ẹphe apata iya dẹe l'ukuvu paru.

\par }{\QB Ẹphe eje eworu iya gvube l'ọru iya.

\par }{\QB Yọ bụru ẹke ono, e gvuberu

\par }{\QC iya ono bẹ oo-gvuru.

\par }{\QB Ọphu ọ bụdu l'oo-gbe

\par }{\QC gbeshighe l'ẹke ono;

\par }{\QB a -kpọ-ku iya; b'ẹ tọ zadụ.

\par }{\QB To nwe iphe adzọ iya

\par }{\QC l'iphe-ẹhuka iya.


\par }{\Q \VS{8}Unubẹ ndu ono,

\par }{\QB emeje iphe Nchileke

\par }{\QC sụru t'e b'e meshi ono;

\par }{\QB unu nyatakwa iphe-a.

\par }{\QB T'ọ nọdukwa unu l'obu!

\par }{\QB T'ọ nọdukwa unu l'ọkpoma!


\par }{\Q \VS{9}Unu nyatakwa iphe

\par }{\QB mehawaru nụ l'oge ọhazu.

\par }{\QB Ọ kwa mbẹdua bụ Nchileke;

\par }{\QB ẹ tọ dụhekwa onye ọdo.

\par }{\QB Ọ kwa mbẹdua bụ Nchileke;

\par }{\QB ẹ tọ dụhekwa onye ọdo,

\par }{\QC dụ l'ọ bụ mu nọnu.


\par }{\Q \VS{10}Mu eshije l'ọdungu; \newline  mee t'a maru

\par }{\QB iphe a-bụru ikperazụ iphe.

\par }{\QB Mu shi l'ede-nwede mee

\par }{\QB t'a maru iphe e-mekochaa mee.

\par }{\QC Iphe mu tuburu e-me;

\par }{\QB Yọ bụru iphe mu vu l'obu e-me.


\par }{\Q \VS{11}Mu jeru l'ụzo ẹnyanwu-ahata

\par }{\QC je ekua nwẹnu, erije anụ;

\par }{\QB bya ejemihu ẹke teru ẹnya

\par }{\QB je ekua onye e-me iphe mu tụberu.

\par }{\QB Iphe mu kfuru bẹ mu e-me!

\par }{\QC Iphe mu rịru arịri;

\par }{\QB bẹ mu e-mekwa.


\par }{\Q \VS{12}Unu ngabẹru mu nchị;

\par }{\QB unubẹ ndu ọkpoma ono!

\par }{\QC Mbụ unubẹ ndu ono,

\par }{\QB nọru odobe-ẹka-ndoo \newline  ote-ẹnya ono.


\par }{\Q \VS{13}Teke mu a-dzọ unu

\par }{\QB adụakwa ntse.

\par }{\QB Ẹ to tehekwa ẹnya nshinu

\par }{\QC teke mu a-dzọ unu.

\par }{\QB Ẹ ta anọhedu anọno; yo rua.

\par }{\QB Mbụ lẹ mu a-dzọ ndu bu \newline  lẹ Ugvu Záyọnu;

\par }{\QB woru akpabiri mu nụ ndu Ízurẹlu.”




\par }\Chap{47}{\SH Adada Bábyilọnu
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Nggụbe Bábyilọnu;

\par }{\QB nyizitakwa bya anọdu l'alị!

\par }{\QB Shi l'aba-eze ngu nyizita

\par }{\QB bya anọdu l'alị nggụbe Bábyilọnu!

\par }{\QC Kẹ l'ẹ to nwedu

\par }{\QB l'ekukwadua ngu nwiru-alị;

\par }{\QB mẹ onye dụ pẹlepele ọdo.


\par }{\Q \VS{2}Wota o-ji-l'ẹka mkpuma gude gwee nri;

\par }{\QB nggu aphụfu ụlari-ifu ngu!

\par }{\QB Yefu uwe ngu; gbaru ọkpa ọtu;

\par }{\QC je erughakota nggele!


\par }{\Q \VS{3}Ịi-gbaru ọtu; ẹ te kpuchidu iphere ngu.

\par }{\QB Mu e-melata; ọphu

\par }{\QB ọ dụkwa onye mu a-ha.”


\par }{\Q \VS{4}Mbụ l'onye mgbafụta ayi ono;

\par }{\QC bẹ ẹpha iya bụ Ojejoje.

\par }{\QB Ọ yẹbedua bụ

\par }{\QC Ọkaribe-Kakọta-Ike;

\par }{\QB bya abụru Onye nsọ kẹ ndu Ízurẹlu.


\par }{\Q \VS{5}Dalẹkwaphu ashị!

\par }{\QB Je anọdu l'ẹke gbakọtaru ọchi;

\par }{\QB nggụbe nwada ndu Bábyilọnu.

\par }{\QB Kẹle nta-a b'e te ekuhedu

\par }{\QB ngu eze nwanyi, nwetsuaru alị-eze.


\par }{\Q \VS{6}Ndibe mu meru;

\par }{\QB iphe eghulahaa mu eghughu.

\par }{\QC Mu eworu ndu ono,

\par }{\QB bụ oke mu ono meru.

\par }{\QB Mu nwuru ẹphe nụ ngu;

\par }{\QC tịi phụduru ẹphe imiko.

\par }{\QB I boru ẹphe ivu ẹra jeye

\par }{\QB lẹ ndibe ẹphe, kahụru akahụ.


\par }{\Q \VS{7}I kfuru sụ l'ịi-bụwaru

\par }{\QB eze-nwanyi jeye lẹ gbururu.

\par }{\QB Ọphu ị rị-vukpodua \newline  iphemiphe ọbule-a;

\par }{\QC m'ọ bụ t'egomunggo

\par }{\QB gbarua ngu l'ẹge

\par }{\QB o-mekocha dụ ẹphe l'ikperazụ.


\par }{\Q \VS{8}Ọo ya bụ; ngabekpoduaphu nchị;

\par }{\QB nggụbe ọ-nọdu-tụsaru-ẹhu ono;

\par }{\QB mbụ nggụbe ọphu arịje

\par }{\QB l'ẹ tọ dụdu iphe eme ngu nụ;

\par }{\QC mbụ ị sụje onwongu

\par }{\QB l'ọ bụ nggu nwẹnkinyi nọ;

\par }{\QB l'ẹ tọ dụhedu onye ọdo;

\par }{\QC a -gụfu nggụbedua;

\par }{\QB l'ị tị byadụ abụ nwanyi, \newline  nji iya nwụhuru;

\par }{\QB ọphu ume nwa emedu ngu.


\par }{\Q \VS{9}Iphe labụ-wa a-fụru ngu \newline  lẹ beregedengu;

\par }{\QB mbụ l'ujiku lanụ;

\par }{\QB bẹ ụnwu ngu a-nwụshihu;

\par }{\QC nji ngu anwụhu.

\par }{\QB Iphe labụ ono a-bya bya

\par }{\QC emee t'ishi rua ngu alị.

\par }{\QB Ẹ ti metakwa iya l'agwọgwoo.


\par }{\Q \VS{10}“Kẹ l'ị dụwa onwongu mma

\par }{\QC l'ẹnya l'iphe dụ ẹji, iime;

\par }{\QB nggu ekfua sụ l'ẹ tọ dụdunu

\par }{\QC onye phụru ngu nụ.

\par }{\QB Yọ bụru mmamiphe ngu

\par }{\QB yẹle iphe ị mụtaru bẹ dephuru ngu nụ;

\par }{\QC mee ngu; nggu asụ l'ọ bụ

\par }{\QB nggụbedua nwẹnkinyi ngu nọ;

\par }{\QB l'ẹ tọ dụhedu onye ọdo a gụfu ngu.


\par }{\Q \VS{11}Obenu lẹ ndakfu a-dakfu ngu-a;

\par }{\QB to nwe iphe i gude adzọ onwongu.

\par }{\QC Mbụ l'ukpuruku, e-kpu

\par }{\QB ngu nụ b'ẹ tịi kọdu l'akọ.

\par }{\QC Ụtsuruku, atsụ ngu lẹ

\par }{\QB beregedengu b'ẹ tii phụdu l'ụzo.


\par }{\Q \VS{12}Mekpelekwaphu amamanshi ẹge iime iya!

\par }{\QB Nggu agbashịkpelephu

\par }{\QC ọgbo maa ẹge ịigba iya,

\par }{\QB bụ iphe i shiru lẹ nwata meta;

\par }{\QB m'ọ -bụru l'o nweru-a uru, \newline  i rita iya;

\par }{\QB mbụ; m'ọ -bụru lẹ nke ngu e-meghe-e.


\par }{\Q \VS{13}Ishi iphe i kpatakọtaru bụ iphe o gbe

\par }{\QB mee ngu bụ ike agvụgvu.

\par }{\QC Ngwanụ; tẹ ndu ono,

\par }{\QB edzejeru ngu mkpọkpo-odo;

\par }{\QB maru iphe e-me nụ ono;

\par }{\QB mbụ ndu ono, eleje ẹnya

\par }{\QC lẹ mkpọkpo-odo;

\par }{\QB kashịa iphe e-me

\par }{\QB l'ọnwa l'ọnwa ono lụfutanu

\par }{\QC bya adzọo ngu l'iphe

\par }{\QB abyaru ngu amụru!


\par }{\Q \VS{14}Ẹphe dụ l'ọ bụ ẹswa akpe,

\par }{\QB kpọhuru nkụ.

\par }{\QC Ọku a-dzukota ẹphe.

\par }{\QB Mbụ ẹphe ta adzọ-ghedu onwẹphe;

\par }{\QB t'ọku ono be nwu

\par }{\QB phuraphura kefu ẹphe.

\par }{\QC To nwedu icheku,

\par }{\QB e gude anya ọku a-nọ l'ẹke ono;

\par }{\QC ọphu ọ dụdu ọku,

\par }{\QB aa-nọdu lẹ mgboro iya nyaa.


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụakwaphu iphe

\par }{\QB ẹphe a-dụ ike meeru ngu ndono;

\par }{\QC mbụ ndu-a, unu l'ẹphe

\par }{\QB shi teke ị bụ nwata seta

\par }{\QB akanya-a; zụta aswa-a.

\par }{\QB Ẹphe ha e-shiswekotalephu ụzo;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu mẹ onye lanụ,

\par }{\QB byaru bya adụ ike dzọo ngu.”




\par }\Chap{48}{\SH Ízurẹlu; bụ 'anụganu
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Unu ngabẹ nchị l'okfu-a;

\par }{\QC unubẹ ọnu-ụlo Jékọpu;

\par }{\QB mbụ unubẹ ndu ono,

\par }{\QB eekulaje Ízurẹlu ono;

\par }{\QC mbụ unubẹ eri Júda;

\par }{\QB mbụ unubẹ ndu egudeje

\par }{\QB ẹpha Ojejoje eri nte;

\par }{\QC l'akpọ-kuje Nchileke

\par }{\QB kẹ ndu Ízurẹlu;

\par }{\QB ọbu l'ẹ tọ dụkwa ọphu

\par }{\QC unu eme l'ire-lanụ;

\par }{\QB m'ọ bụ l'odobe-ẹka-ndo;


\par }{\Q \VS{2}mbụ unubẹ ndu ono,

\par }{\QC kuru onwunu ndu shi

\par }{\QB lẹ mkpụkpu, dụ nsọ ono;

\par }{\QB bya adakobe Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu,

\par }{\QC bụ Ojejoje,

\par }{\QB bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike, \newline  bụ ẹpha iya.


\par }{\Q \VS{3}Ọ bụru teke teruru ẹnya bẹ

\par }{\QB mu kfuru iphe mewaru nụ.

\par }{\QC Mu gudekpoo ọnu mu

\par }{\QB kfua ya; raa ya arara; \newline  a makọtaru;

\par }{\QC a bya ele ẹnya;

\par }{\QB mu emewaphu; yo emekota.


\par }{\Q \VS{4}Kẹle mu mahawaru ẹge

\par }{\QC ị bụ okwe-ịkpokponyi;

\par }{\QB mbụ ẹge i kweberu

\par }{\QB ike b'i shihuleruphu

\par }{\QC ike l'ọ bụ ígwè;

\par }{\QB mbụ l'ishi kpọru ngu

\par }{\QC nkụ l'ọ bụ ígwè.


\par }{\Q \VS{5}Yọ bụru iphe ono meru iphe

\par }{\QB mu kfuhawaru ngu

\par }{\QC iphe-a teke teruru ẹnya.

\par }{\QB Tẹmanu yo mede;

\par }{\QC bẹ mu vuhawaru ụzo

\par }{\QB raaru ngu iya arara;

\par }{\QB k'ọphu ẹ tịi sụkwanu l'ọ bụ

\par }{\QB nte ngu meru iphe ono;

\par }{\QC l'ọ bụ nwọgvu ono,

\par }{\QB ị pyịru apyịpyi ono;

\par }{\QC m'ọ bụ nwọgvu ngu

\par }{\QB ọphu i gude igwe kpụa;

\par }{\QC bẹ meru iya nụ.


\par }{\Q \VS{6}Ị nụkotawaru iphemiphe ọbule-a.

\par }{\QB Lekotawa iya ru ẹnya!

\par }{\QC Tii kwetadu iya?

\par }{\QB Nta-a bẹ mu abya ọwata

\par }{\QB ngu okoshi iphe ọphungu,

\par }{\QB bụ iphe e domiru edomi, \newline  ẹ tii madu.


\par }{\Q \VS{7}Iphe ono bụkwa-a nta-a;

\par }{\QC b'e meru iya;

\par }{\QB e te mehaakwa iya teke teru ẹnya.

\par }{\QB Mbụ l'i tịi nụbudua ya

\par }{\QC 'abụdu ntanụ-a.

\par }{\QB Ọo ya bụ l'ị tịi sụ-ghedu

\par }{\QC l'ị matsụhawaru iya.


\par }{\Q \VS{8}Ị tịi nụbudua ya;

\par }{\QC ọphu ịimahaakwa ya;

\par }{\QB mbụ keshinu ndiche

\par }{\QB teke e te medua tẹ

\par }{\QC nchị gụ-phongu ngu.

\par }{\QB Kẹle mu maru l'ị bụ

\par }{\QC ọkpobe onye ẹregede;

\par }{\QB mbụ; e shirue teke a mụru

\par }{\QB ngu kuta ngu o-kweru-ike.


\par }{\Q \VS{9}Ọ kwa l'okfu ẹpha; mu meru

\par }{\QB iphe mu eselakwadu ẹka azụ

\par }{\QB l'oke ẹhu-eghughu mu.

\par }{\QB Yọ bụru ẹge ee-me t'a jajẹ

\par }{\QB mu ajaja meru iphe mu ta

\par }{\QC nụbeheduru ngu oke ẹhu-eghughu mu;

\par }{\QB k'ọphu mu te emedu ngu t'ị chịhu.


\par }{\Q \VS{10}Tii ledu; lẹ mu nụ̀akwaru ngu anụ̀nu;

\par }{\QB ọle ẹ tọ bụkwa l'ọ bụ \newline  mkpọla-ọcha.

\par }{\QB Mu abyakwaphu bya ahụ̀a

\par }{\QB ngu l'ọku-ụzu kẹ iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{11}Ọ kwa l'okfu ẹhu mu;

\par }{\QC mbụ l'okfu ẹhu nke mu;

\par }{\QB bẹ mu gude eme iya.

\par }{\QB ?Nanụ ẹge mu e-gbe haa

\par }{\QC t'e mebyia ẹpha mu?

\par }{\QB Mu te ewokwaru ugvu,

\par }{\QC gbaru mu nụ onye ọdo.


\par }{\SH Ízurẹlu enweru onwiya
\par }
{\Q \VS{12}“Ngabẹduduru mu phu nchị nggụbe Jékọpu;

\par }{\QB mbụ nggụbe Ízurẹlu, bụ mu kuru iya:

\par }{\QB Ọ kwa mbẹdua b'ọ bụ.

\par }{\QB Ọ kwa mu bụ onye k'ọdungu;

\par }{\QB bya abụru onye ikperazụ.


\par }{\Q \VS{13}Ọ kwa mbẹdua gude ẹka mu

\par }{\QC tọo ntọ-l'alị mgboko-a.

\par }{\QB Yọ bụru ẹka-ụtara mu;

\par }{\QB bẹ mu gude tọsakota igwe.

\par }{\QB Mu -kua ẹphe; ẹphe awụ-lihu byatashia.


\par }{\Q \VS{14}Unu chịko byakọta l'unu ha bya egebe nchị.

\par }{\QB ?Nanụ nte ọphu a-dụ ike

\par }{\QC kfushiaru unu iphe-a:

\par }{\QB mbụ l'onye ono,

\par }{\QB mụbe Ojejoje fọtaru ono

\par }{\QB e-meghe Bábyilọnu iphe

\par }{\QC mu a-rị k'ome iya;

\par }{\QB mbụ l'ọo-dụ-ghe ike mee

\par }{\QB ndu Chalidiya ẹge ọ dụ iya tẹ ya mee ẹphe.


\par }{\Q \VS{15}Ọ kwa mu; ọ kwa mbẹdua;

\par }{\QC bẹ kfuru okfu ono.

\par }{\QB Ọ kwa mbẹdua;

\par }{\QC bẹ kuru iya nụ.

\par }{\QB Ọ bụ mbẹdua;

\par }{\QB bẹ dufutaru iya nụ;

\par }{\QB oo-me iphe ọ byaru \newline  ememe t'ọ kfụru.


\par }{\Q \VS{16}Unu bya anọdu mu ntse;

\par }{\QC gebe nchị l'iphe-a:

\par }{\QB Keshinu keshinu;

\par }{\QB bẹ mu te kfubudua okfu l'ezita.

\par }{\QB Lẹ mbụlembu bẹ mu nọ l'ẹke oome.”

\par }{\MM Nta-a bẹ Nnajiufu, bụ Ojejoje yẹle Ume nk'iya ziwaru mu tẹ mu bya.


\par }{\Q \VS{17}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu;

\par }{\QB mbụ onye mgbafụta ngu ono,

\par }{\QB bụ onye nsọ ndu Ízurẹlu.

\par }{\Q Ọ sụru: “Ọ kwa mu bụ Ojejoje,

\par }{\QB bụ Nchileke ngu;

\par }{\QB onye bụ iya ezije ngu iphe,

\par }{\QC a-dụru ngu lẹ mma;

\par }{\QB onye bụ iya akpọ-zijeru

\par }{\QC ngu ụzo, ịi-nọdu eshi.


\par }{\Q \VS{18}Dege ọ bụru l'ị geberu nchị

\par }{\QB mee iphe mu sụru t'e meje;

\par }{\QB ẹhu-agu gege anọdulephu

\par }{\QB atsọru ngu l'ọ bụ ẹnyimu.

\par }{\QC Odobe-ẹka-ndoo ngu

\par }{\QB a-nọdu atụ biibii l'ọ bụ \newline  eyi eze ẹnyimu.


\par }{\Q \VS{19}Eri ngu gege aza igweligwe l'ọ bụ ẹja.

\par }{\QB Ụnwegirima ngu abụru

\par }{\QB 'agụta agụta l'ọ bụ akpụru ẹsusa.

\par }{\QB Ẹpha ẹphe ta byadụ bya achịhu achịhu;

\par }{\QC ọphu ẹphe abyadụ bya

\par }{\QB abụru kpurupyata l'ifu mu.”


\par }{\Q \VS{20}Unu kwafụ lẹ Bábyilọnu!

\par }{\QB Unu gbalakwaaru ndu Bábyilọnu!

\par }{\QB Unu kpọo geru geru;

\par }{\QC kfua ya t'a nụkota iya!

\par }{\QB Unu zia nzi t'o rukota ẹke

\par }{\QC mgboko jebetsuaru!

\par }{\QB Iphe unu e-kfu bụ lẹ

\par }{\QB Ojejoje dzọwaru nwozi iya ono, bụ Jékọpu.


\par }{\Q \VS{21}Ẹgu mini ta gụdu ẹphe teke

\par }{\QB o duru ẹphe swee echi-ẹgu;

\par }{\QC mbụ o meru; mini eshi

\par }{\QB l'ikelegvu atsọshiru ẹphe.

\par }{\QB Ọ kụkporu ikelegvu;

\par }{\QC mini awata awụshi.


\par }{\Q \VS{22}“Ndu eme iphe dụ ẹji;

\par }{\QB bẹ ẹhu ta dụjekwa agu.”

\par }{\MM Ono iphe Ojejoje ekfu ndono.




\par }\Chap{49}{\SH Onye ozi Ojejoje
\par }
{\Q \VerseOne{1}Unu geberu mu nchị unubẹ

\par }{\QB ndu bunyabe eze ẹnyimu!

\par }{\QB Unu nụkpoduduphu

\par }{\QB iphe-a unubẹ mbakeshi,

\par }{\QC butsua l'ẹke teru etete!

\par }{\QB Ojejoje kuru mu ru

\par }{\QC tẹmanu a mụa mu.

\par }{\QB Ọ bụru teke mu nọkwadua

\par }{\QB l'ẹpho nne mu b'o kuru mu ẹpha.


\par }{\Q \VS{2}O meru ọnu mu;

\par }{\QC yọ tsụ nkọ l'ọ bụ

\par }{\QB ogu-mbeke, a baru ababa;

\par }{\QB bya domia mu lẹ mkpuli ẹka iya.

\par }{\QB O meru mu; mu adụ l'ọ

\par }{\QC bu akfụ, a raru arara;

\par }{\QB bya eworu mu rụ-mia

\par }{\QC l'iphe ooyeje akfụ iya.


\par }{\Q \VS{3}Yọ sụ mu: “Ị bụkwa nwozi

\par }{\QB mu nggụbe Ízurẹlu.

\par }{\QB Onye bụ nggu bẹ mu e-gude

\par }{\QB koshi ẹge mu dụ biribiri.”


\par }{\Q \VS{4}Obenu lẹ mu sụkwanuru:

\par }{\Q “Mu seekwaru ẹza ọ-la-l'iyi.

\par }{\QB Mu aswị-gbushileruphu

\par }{\QB onwomu k'iphoro l'iphe \newline  bụ iphe-mmanu.

\par }{\QB Obenu; l'iphe gbaru mu bụ

\par }{\QC l'ẹka Ojejoje b'ọ nọ.

\par }{\QB Ẹge ono b'ọ bụ Nchileke \newline  e-bu mu nggo.”


\par }{\Q \VS{5}Yo be nta-a Ojejoje asụ;

\par }{\QB mbụ onye ono, moru mu

\par }{\QB l'ime ẹpho tẹ mu bụru nwozi iya;

\par }{\QB dulataru iya ụnwu Jékọpu azụ;

\par }{\QB chịkobe ụnwu Ízurẹlu chịtaru iya.

\par }{\QB Kẹle mu bụ onye aakwabẹ

\par }{\QC ugvu l'ẹnya Ojejoje;

\par }{\QB ẹge ono b'ọ bụ Nchileke

\par }{\QC mu bụ ike nke mu.


\par }{\Q \VS{6}Ojejoje asụ:

\par }{\Q “Ẹ tọ bụlekwaa t'ị bụru nwozi mu;

\par }{\QB dulataru mu ndu ikfu Jékọpu azụ ọdo;

\par }{\QB nggu edulataru mu ndu kẹ Ízurẹlu;

\par }{\QB mbụ nwa ndu ọphu mu doberu.

\par }{\QB Mu e-mekwa ngu phụ t'ị

\par }{\QC bụru iphoro l'ẹke ndu

\par }{\QB ẹ ta bụdu ndu Ju nọ;

\par }{\QC k'ọphu ii-me tẹ ndzọta

\par }{\QB mu rua ẹke mgboko jeberu.”


\par }{\Q \VS{7}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu;

\par }{\QC mbụ onye ono, bụ onye

\par }{\QB mgbafụta; bya abụru onye

\par }{\QC nsọ kẹ ndu Ízurẹlu.

\par }{\QB Ookfu iya anụ onye ono,

\par }{\QB mbakeshi akpọfu akpọfu

\par }{\QB l'akpọ-yiru iya ukuvu ono;

\par }{\QB mbụ onye ono, bụ nwozi ndu ishi.

\par }{\QB Ọ sụru iya:

\par }{\Q “Lẹ ndu eze e-mekochaa; phụ ngu; \newline  wụ-lihu.

\par }{\QB Ndu bụ ishi a-phụ ngu; daaru ngu pẹe.”

\par }{\QB Onye e-me iya bụ Ojejoje;

\par }{\QB onye ono, emeje ire-lanụ;

\par }{\QB mbụ Onye nsọ ndu Ízurẹlu,

\par }{\QC bụ onye fọtaru ngu.


\par }{\SH Eewophuta Ízurẹlu azụ \newline  l'ọnodu iya
\par }
{\Q \VS{8}Ojejoje sụru:

\par }{\Q “L'oge kẹ ome iphe-ọma -rulephu;

\par }{\QB ya emeeru ngu iphe-ọma.

\par }{\QB Oge kẹ ndzọta -ruta; \newline  ya adzọfuta ngu.

\par }{\QB Ya a-kwakọbe ngu;

\par }{\QB mee t'ị bụru iphe mu lẹ

\par }{\QB madzụ e-gude gbaa ndzụ;

\par }{\QB gude mee alị ono t'ọ lata \newline  azụ l'ọnodu iya;

\par }{\QB mee t'unu bya ebua l'alị unu ono,

\par }{\QB daburu ochobo nta-a ono.


\par }{\Q \VS{9}Mbụ t'ị sụ ndu ono,

\par }{\QC a kpụru lẹ ndzụ ono:

\par }{\Q ‘T'ẹphe lụfuta;’

\par }{\QB nggu asụkwaphu ndu nọ l'ọchi:

\par }{\Q ‘T'ẹphe nweru onwẹphe.’

\par }{\QC Ẹphe adụ l'ọ bụ

\par }{\QB ụnwu-atụru, akpa nri

\par }{\QC l'iku esu-ụzo;

\par }{\QB phụtsua nri l'ugvu,

\par }{\QC dụtsua chafụ chafụ.


\par }{\Q \VS{10}Ẹgu ta abyadụ bya agụ ẹphe;

\par }{\QB ọphu ẹgu mini 'abyadu bya agụ ẹphe;

\par }{\QB ọphu okpomọku,

\par }{\QC shi l'echi-ẹgu;

\par }{\QB mẹ ọphu shi l'anwụ te ekpodu ẹphe.

\par }{\QB Ọ bụ onye imiko ẹphe dụ;

\par }{\QC a-nọdu edu ẹphe.

\par }{\QB Ọo-nọdu edu ẹphe

\par }{\QC l'iku ọgba-mini.


\par }{\Q \VS{11}Mu e-me t'ugvu ugvu mu bụkotaru ụzo.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ aa-kpa eze ụzo; yọ hatsụa l'eli.


\par }{\Q \VS{12}Lenu! Ẹphe e-shitsukwa ẹke teru ẹnya;

\par }{\QB ndu shi l'ụzo isheli; ndu eshi

\par }{\QB l'ụzo ẹnyanwu-arịba;

\par }{\QB ndu eshitsua ụzo Sinu.”


\par }{\Q \VS{13}T'igweli tee ẹswa;

\par }{\QB ẹhu atsọo mgboko ẹna.

\par }{\QB Unubẹ ugvu; unu byiswee egvu!

\par }{\QB Kẹle Ojejoje dụwaru ndibe iya ike.

\par }{\QB Ọo-phụru ndibe iya ono,

\par }{\QB shi eje iphe-ẹhuka ono imiko.


\par }{\Q \VS{14}Obenu lẹ Záyọnu sụru:

\par }{\Q “Ojejoje ta arịtajehekwa mu.

\par }{\QB Nnajiufu mu zahawaru mu.”


\par }{\Q \VS{15}Nne; ?ọozahaje nwa, angụ iya ẹra l'ọkpoma;

\par }{\QC kẹ t'ẹ b'ọ phụru nwa,

\par }{\QB bụ iya paru ẹpho ime iya imiko?

\par }{\QB O nwekwaru ẹge ọo-dụ; \newline  yọ zahaa ya;

\par }{\QB ọbule mbẹdua ta azahadụ ngu!


\par }{\Q \VS{16}Lenu; mu deekwaru ẹpha

\par }{\QC ngu l'ọbechere-ẹka mu;

\par }{\QB ọphu mu azahajẹdu

\par }{\QB ụpho-mkpuma ngu ono azaha.


\par }{\Q \VS{17}Ụnwu ngu gudewa ọso alata.

\par }{\QB Ndu ono, bụ ẹphe meru

\par }{\QB ngu t'ị chịhu ono alụfuakwa.


\par }{\Q \VS{18}Palikpoduduphu apali; \newline  chịkaa ẹnya achịka!

\par }{\QB Ụnwu ngu l'ẹphe ha

\par }{\QC dzukoru; l'awukfuta ngu.

\par }{\QB Ojejoje sụru:

\par }{\QB K'ọphu ya nọo;

\par }{\QB bẹ ii-mekochaa kwaa ẹphe ọkwa ngwa.

\par }{\QB Mbụ ii-gude ẹphe kwaa

\par }{\QC onwongu l'ọ bụ

\par }{\QB nwamgbọko, abya ọla nji.


\par }{\Q \VS{19}“A makwaru-a l'e

\par }{\QB mebyishiru ngu; nggu adaburu ochobo;

\par }{\QB ẹgbara akfụa ngu.

\par }{\QB Ọbule tsube nta-a;

\par }{\QB bẹ ị tịi dzuhedu ndibe ngu ebubu.

\par }{\QB Ndu ono, shi akpapyaa

\par }{\QB ngu ishi a-nọdu ngu ote-ẹnya.


\par }{\Q \VS{20}Ụnwegirima ono,

\par }{\QB a mụshiru ngu teke ono,

\par }{\QC ịino l'aphụ ono

\par }{\QB e-mekochakwaa kfua ya;

\par }{\QB nggu egude nchị ngu nụa ya:

\par }{\Q ‘L'ẹke-a hanụkakwa ayi nwanshị ebubu;

\par }{\QB chọfunuaru ayi alị ẹke ayi e-buru!’


\par }{\Q \VS{21}Teke ono; bẹ ii-kfu l'ime obu ngu; sụ:

\par }{\QC ?Bụ onye mụshiru mu

\par }{\QB igweligwe ụnwegirima ọwaa?

\par }{\QB Obenu l'ụnwu mu;

\par }{\QB bẹ kpolashihuwaru nụ; \newline  mu agbaru ẹka.

\par }{\QB Mu abụru onye a kpụru lẹ ndzụ;

\par }{\QB laa alị ndu ọdo;

\par }{\QB ?Bụkwanu onye zụshiru mu ndu ọwaa;

\par }{\QB l'ẹke ọ kwa mbẹdua nkịnyi

\par }{\QC mu bẹ phọdurunu.

\par }{\QB Ndu ọwaa; ?bụ awe bẹ ẹphe shikwanu?”


\par }{\Q \VS{22}Ọwaa iphe Nnajiufu, bụ Ojejoje ekfu:

\par }{\Q “Lenu; mu e-pheru mbakeshi, nọtsuanu ẹka.

\par }{\QB Mu a-paliru ọha, nọtsuanu

\par }{\QC ẹkwa-ọhubama mu.

\par }{\QB Ẹphe e-gude ẹka ẹphe

\par }{\QB kulataru ngu ụnwegirima ngu:

\par }{\QC ndu k'unwoke;

\par }{\QB kwọru ndu k'ụnwanyi l'ukuvu

\par }{\QC kwọlataru ngu.


\par }{\Q \VS{23}Ndu eze a-bụru nna, ehe ngu nụ.

\par }{\QB Ndu eze-nwanyi abụru nne, ehe ngu nụ.

\par }{\QB Ẹphe a-nọdu ebyiru ngu ikpere;

\par }{\QC l'eburu ngu ifu l'alị.

\par }{\QB Ẹphe e-gude ire mịchaa udzu,

\par }{\QC nọ ngu l'ọkpa amịcha.

\par }{\QB Ọ bụ teke ono;

\par }{\QB bẹ ịi-ma l'ọ bụ-a mu bụ Ojejoje;

\par }{\QB lẹ ndu atụ ume atụ-kobe mu;

\par }{\QC b'e te yedu ẹnya mbo.”


\par }{\Q \VS{24}?Onye a-nataghekwanu ndu

\par }{\QB sọja iphe ẹphe lụtaru l'ọgu tọo?

\par }{\QB Tọo ?aanafụ-ghe ndu akirishi

\par }{\QB ndu ẹphe kpụtaru lẹ ndzụ?


\par }{\Q \VS{25}Obenu lẹ Ojejoje sụru:

\par }{\Q “Ee! Ndu a kpụru lẹ ndzụ;

\par }{\QC bẹ aa-naphuta azụ!

\par }{\QB Iphe ndu iwe kwaru

\par }{\QB l'ọkwata bẹ aa-natakwaphụ ẹphe.

\par }{\QB Ndu etso ngu ọgu bẹ ya \newline  e-tso ọgu.

\par }{\QB Ya abya adzọo ụnwu ngu.


\par }{\Q \VS{26}Ndu akpa ngu ẹhu;

\par }{\QB bẹ ya e-me t'ẹphe taa anụ onwẹphe;

\par }{\QB ẹphe a-ngu mee onwẹphe jeye

\par }{\QB yo melahaa ẹphe l'ẹnya l'ọ bụ mẹe.

\par }{\QB Ọ bụ teke ono; bẹ ndiphe

\par }{\QB mgburumgburu a-ma l'ọ bụ yẹbe Ojejoje

\par }{\QC bụ onye adzọje ngu nụ.

\par }{\QB Ọ bụ iya bụ onye agbataje ngu nụ;

\par }{\QB bụru iya bụ Ọkaribe kẹ Jékọpu.”




\par }\PoetryChap{50}{\Q \VerseOne{1}Ojejoje sụru:

\par }{\Q “?Nanụ ẹkwo, ya deru nụ

\par }{\QB nne unu gude chịfu iya?

\par }{\QC Ndu ya nji ụgwo;

\par }{\QB ?bụ onye ole bẹ ya woru unu ree?

\par }{\QB Ọ kwa iphe dụ ẹji unu;

\par }{\QB kparu iphe mu gude woru unu ree.

\par }{\QC Ọ bụ iphe dụ ẹji,

\par }{\QB unu eme meru iphe a chịfuru nne unu.


\par }{\Q \VS{2}Lẹ ya byaru; ?bụ ngụnu

\par }{\QB meru iphe ẹ to nwedu onye nọ l'ẹke ono?

\par }{\QB Teke ya kuru oku;

\par }{\QC ?bụ ngụnu meru iphe

\par }{\QB ẹ tọ dụdu onye zarụ nụ?

\par }{\QB ?Bụ ẹka iya hanụka

\par }{\QB mkpụrukpu k'ọ gbata unu tọo?

\par }{\QB ?Tọ l'ọo ike ta nọdu iya k'ọdzo unu tọo?

\par }{\QB Ọ kwa m̀bà mmanu bẹ ya a-ba;

\par }{\QC mini atahụ l'eze ẹnyimu.

\par }{\QB Ya ewojeru ẹnyimu mee; \newline  yọ bụru echi-ẹgu.

\par }{\QB Ẹgu mini eworu ẹma, \newline  nọ iya nụ gbushia;

\par }{\QB yo reshihu; kẹle mini ta nọhedu iya.


\par }{\Q \VS{3}Ọ bụ mu meru tẹ

\par }{\QB akpamigwe gbakọta ọchi; \newline  jihu kpalungu.

\par }{\QB Mu abya emee t'uwe-aphụ

\par }{\QB bụru iphe o kpuchije onwiya.”


\par }{\SH Onye ozi Ojejoje erube ishi
\par }
{\Q \VS{4}Nnajiufu, bụ Ojejoje nụwaru

\par }{\QC mu ire ndu maru ẹkwo

\par }{\QB tẹ mu maru okfu,

\par }{\QB mu e-gudeje agboli onye ike gvụru.

\par }{\QB Ooteje mu l'ụtsu mbọku-mbọku;

\par }{\QB bya akpalia nchị mu;

\par }{\QB yọ nụlahaa iphe abya ememe.


\par }{\Q \VS{5}Nnajiufu, bụ Ojejoje mewaru

\par }{\QC nchị agụ-phohu mu;

\par }{\QB ọphu mu ekwefujeduru iya íkè;

\par }{\QC ọphu mu aladu azụ azụ.


\par }{\Q \VS{6}Mu woru okpurukpu-azụ mu

\par }{\QB doberu ndu ọphu chiru mu iphe;

\par }{\QC bya eworu agba doberu

\par }{\QB ndu feshiru mu ẹji-agba;

\par }{\QB ọphu mu ewohadu ifu mu

\par }{\QC t'ẹ b'a aja mu ewena;

\par }{\QB ta gbụ mu ọnu-mini.\FTNT{*}{{\FR 50:6 }{\FR{50:6
}}{\XT{Mát 26:67; Mak 14:65}}{\FT{.}}}


\par }{\Q \VS{7}Keshinu Nnajiufu,

\par }{\QC bụ Ojejoje agbajẹru mu

\par }{\QB mkpu; bẹ iphere ta byadụ bya eme mu.

\par }{\QB Yọ bụru iya kparu iphe mu

\par }{\QB shihuru ike l'ọ bụ mkpuma;

\par }{\QB yo dokwa mu phu ẹnya

\par }{\QC l'iphere te emedu mu.


\par }{\Q \VS{8}Onye aharu mu enge nọ mu ntse.

\par }{\QB ?Bụ onye e-kobeghe mu okfu?

\par }{\QC T'ayi kpọgba nụ iya!

\par }{\QB ?Nanụ onye ọbu, ekfu l'o

\par }{\QB nweru iphe mu meru?

\par }{\QB T'onye ọbu lụfutanu alụfuta!


\par }{\Q \VS{9}K'ọphu ọ bụ Nnajiufu,

\par }{\QC bụ Ojejoje bụ onye

\par }{\QB agbajẹru mu mkpu;

\par }{\QB ?Bụ onye e-kpegbughe mu?

\par }{\QB Ndu ọbu a-chịko kashịhu

\par }{\QB l'ọ bụ uwe; yọ bụru nra e-rikota ẹphe.


\par }{\Q \VS{10}?Bụ onye l'unu ha atsụ Ojejoje egvu;

\par }{\QB l'eme iphe nwozi iya kfuru?

\par }{\QB Mbụ onye eje ije ọchi;

\par }{\QC tọo phụje iphoro;

\par }{\QB t'onye ono tukobe ẹpha Ojejoje ishi;

\par }{\QB dakobe Nchileke iya!


\par }{\Q \VS{11}Obenu lẹ nta-a;

\par }{\QB iphe bụ ẹge unu ha aphụ-nwu ọku;

\par }{\QB mbụ unubẹ ndu mụtatsuaru

\par }{\QC ọku l'itsu-ọku unu paru;

\par }{\QB unu jenu; unu gude iphoro ọku unu je ije!

\par }{\QC Unu gude itsu-ọku,

\par }{\QB unu mụtaru ọku; yo nwu enwunwu je!

\par }{\QB Ọwaa iphe unu a-nata l'ẹka mu ndọ-ọ:

\par }{\QB Ọ bụlephu ntakwuru; bẹ unu a-nọdu eje!




\par }\Chap{51}{\SH Aadụ Záyọnu ike
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Unu ngabẹru mu nchị;

\par }{\QB unubẹ ndu eme t'unu bụru

\par }{\QC ndu doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB mbụ unubẹ ndu achọ Ojejoje.

\par }{\QB T'ẹnya unu nọdukwa

\par }{\QC l'ikelegvu ono, bụ ẹka

\par }{\QB a kụkpotaru unu ono;

\par }{\QB mbụ l'ẹke ono, e gvutaru unu ono!


\par }{\Q \VS{2}Unu nyatakwa nna unu oche, bụ Ébirihamu!

\par }{\QB Unu anyata Séra, bụ iya parụ ẹpho-ime unu!

\par }{\QB Teke mu kuru iya b'o shi dụ nanụ.

\par }{\QB Obenu lẹ mu gọru iya ọnu;

\par }{\QB mee ya; yọ bya adụ l'igwe.


\par }{\Q \VS{3}Ojejoje a-dụ Záyọnu ike;

\par }{\QB bya aphụaru iya imiko l'iyi, yiru iya.

\par }{\QB Alị iya ono, shi bụwaru

\par }{\QC echi-ẹgu ono;

\par }{\QB bẹ oo-me t'ọ dụ l'ọ bụ Ídẹnu.

\par }{\QB Kpọkpokirikpo alị iya ono

\par }{\QB aghọo; bụru mgbabu Ojejoje.

\par }{\QB Ọ bụ teke ono bẹ ọo-wata ote ẹswa;

\par }{\QB ẹhu atsọlahaa ya;

\par }{\QC yo kelelahaa ekele;

\par }{\QB gụlahaa egvu.


\par }{\Q \VS{4}Ndibe mu; unu ngabekwaru mu nchị!

\par }{\QB Ọha mu; unu nụkwaa iphe mu ekfu!

\par }{\QB Mu a-tụru unu ekemu;

\par }{\QB mbụ l'ikpe nhamụnha ono,

\par }{\QB mu ekpeje ono a-bụkwaru

\par }{\QB iphoro dụru iphe bụ mbakeshi.


\par }{\Q \VS{5}Mu a-dzọ unu ẹgwegwa.

\par }{\QB Adzọdzo unu nọokwa ntse.

\par }{\QB Ọ bụ mbẹdua e-kpe iphe

\par }{\QC bụ mbakeshi ikpe.

\par }{\QB Ndu bunyabe eze ẹnyimu

\par }{\QC ele ẹnya mu.

\par }{\QB Ẹphe chịru ẹnya dobe

\par }{\QB l'ele tẹ mu bya adzọo ẹphe.


\par }{\Q \VS{6}Unu palia ẹnya; lee l'imeli!

\par }{\QB Unu elee ẹnya lẹ \newline  mgboko-a!

\par }{\QC Igwe e-mekochaa

\par }{\QB phukashihu l'ọ bụ \newline  ẹnwuru-ọku;

\par }{\QB mgboko akahụ l'ọ bụ uwe.

\par }{\QB Ndu bu iya nụ anwụshihu l'ọ bụ ijiji.

\par }{\QB Obenu l'adzọdzo, mu a-dzọ

\par }{\QB ẹphe a-nọ gburu jeye lẹ gbururu.

\par }{\QB Mu ta bụ-buhudu onye

\par }{\QB edobe ẹka ndoo abụ-buhu.


\par }{\Q \VS{7}Unu nụkpoduduphu iphe

\par }{\QB mu ekfu; unubẹ ndu maru vudo nhamụnha;

\par }{\QB mbụ unubẹ ndu ekemu mu nọ l'obu!

\par }{\QB Unu ba tsụjekwa egvu

\par }{\QC l'ọnu, madzụ akọ unu;

\par }{\QB ọphu ọ dụjekwa unu

\par }{\QB biribiri teke eeme unu iphe-iphere;


\par }{\Q \VS{8}kẹ l'ọ bụ mkpu a-ta ẹphe l'ọ bụ uwe;

\par }{\QB ǹrà eria ẹphe l'ọ bụ ukpo.

\par }{\QB Obenu lẹ mu a-bụru onye

\par }{\QC doberu ẹka ndoo

\par }{\QB gbururu jeye lẹ gbururu.

\par }{\QB Mu anọdu adzọkota madzụ

\par }{\QB l'iphe bụ ọgbo sweru esweswe.”


\par }{\Q \VS{9}Tehu etehu!

\par }{\QB Tehu yee ike l'ọ bụ uwe;

\par }{\QB nggụbe agburu-ẹhu Ojejoje!

\par }{\QB Tehu ẹge i shi tehu l'ọhazu;

\par }{\QC mbụ l'ọ bụ ẹge i shi tehu

\par }{\QB l'ọgbo, swetsuarunu teke ndiche.

\par }{\QB ?Tọ bụdunua nggu bụ

\par }{\QB onye buru Réhabu kpụrukpuru;

\par }{\QC mbụ sụru ẹjo anụ ono

\par }{\QB iphe yo phe ya l'azụ iya ọphu?


\par }{\Q \VS{10}?Tọ bụdunua nggu bụ onye

\par }{\QB ono, meru eze ẹnyimu; \newline  yọ tahụ;

\par }{\QB mbụ mee; mini, nọ l'ẹbo atashịhu;

\par }{\QB mbụ nggụbe onye meru

\par }{\QB ụzo adaburu pongu l'ime eze ẹnyimu

\par }{\QC k'ọphu ndu ono,

\par }{\QB a dzọwaru ndzụ ono wụ-swetaru?


\par }{\Q \VS{11}Ọo ya bụ ẹge ndu ono,

\par }{\QB a dzọwaru ono a-lata.

\par }{\QB Ẹphe a-nọdu azụ egvu abahụ Záyọnu.

\par }{\QB Ote-ẹswa abụru okpu,

\par }{\QB ẹphe e-kpu gbururu jeye.

\par }{\QB Ẹhu-ọtso-ẹna; mẹ ẹswa e-ji ẹphe ẹhu;

\par }{\QB aphụ yẹle ude a-gba mgbalanụ.


\par }{\Q \VS{12}“Ọ kwa mbẹdua;

\par }{\QB mbụ mbẹdua gẹdegede

\par }{\QB bụ onye bụ ọkpu-ikike unu.

\par }{\QB ?Bụkwanu ngụnu bụ

\par }{\QB kẹ t'unu atsụ madzụ mmanu egvu;

\par }{\QC mbụ ụnwu madzụ,

\par }{\QB bụ iphe ẹphe bụ bụ ẹswa;


\par }{\Q \VS{13}kẹ t'unu zahaa Ojejoje, bụ onye meru unu;

\par }{\QB mbụ onye bụ sụsaru igwe;

\par }{\QB bya abụru iya tọru ntọ-l'alị mgboko;

\par }{\QB mbụ kẹ tẹ ntsụmu-egvu

\par }{\QB ripyabe unu tekenteke ẹge ono;

\par }{\QB l'okfu ẹhu, eghu onye

\par }{\QB akpa unu ẹhu damụdamu;

\par }{\QC mbụ onye bụ iphe

\par }{\QB o fuberu ifu bụ t'o gbushia unu?

\par }{\QB Kẹ l'ẹge-a ẹhu,

\par }{\QB eghu onye akpa unu ẹhu

\par }{\QB damụdamu ta dụdu iphe ome unu;


\par }{\Q \VS{14}Ndu ono, a tụru mkpọro ono;

\par }{\QC bẹ a-tụfu ẹgwegwa

\par }{\QB t'ẹphe nweru onwẹphe;

\par }{\QB k'ọphu ẹphe ta nwụshihudu

\par }{\QB l'ọka-mkpọro; ọphu ẹgu nri; te me ẹphe.


\par }{\Q \VS{15}Kẹ l'ọ kwa mbẹdua bụ Ojejoje;

\par }{\QB bya abụru Nchileke unu;

\par }{\QB mụbe onye akpalije mini

\par }{\QB l'eze ẹnyimu; akpara iya

\par }{\QC atụa daa oke ọda.

\par }{\QB Ojejoje, bụ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike bụ ẹpha mu.


\par }{\Q \VS{16}Mu wowaru okfu mu ye unu l'ọnu;

\par }{\QB bya egude ọbechere-ẹka mu kpuchia unu.

\par }{\QB Mbụ mụbe onye ono,

\par }{\QB bụ mu dobekotaru igwe l'ọru iya;

\par }{\QB bya abụru mu tọkotaru

\par }{\QC ntọ-l'alị mgboko;

\par }{\QB tẹmanu yọ bụru mu

\par }{\QB sụru ndu Záyọnu:

\par }{\Q ‘Unu bụakwa ndibe mu.’ ”


\par }{\SH Aanmaru ndu Jerúsalemu ọkwa
\par }
{\Q \VS{17}Tehu! Tehu etehu!

\par }{\QB Tehu; gbeshi nggụbe Jerúsalemu;

\par }{\QC mbụ nggụbe onye ono,

\par }{\QB shi l'ẹka Ojejoje nata okoro

\par }{\QB oke iphe-eghughu iya ngụa;

\par }{\QB mbụ nggụbe onye ngụfuru

\par }{\QC ipoti iphe ono, emeje

\par }{\QB madzụ akpọ kulakula;

\par }{\QB mbụ ngụa ngụa ụrukutu iya.


\par }{\Q \VS{18}Ụnwegirima iya ono l'ẹpha ha,

\par }{\QB bụ yẹbedua, mụshiru ẹphe

\par }{\QB ono ta dụdu m'ọo onye lanụ,

\par }{\QB akpọ-ziru iya ụzo.

\par }{\QB To nwe ụnwegirima ono;

\par }{\QB m'ọ bụ onye lanụ esekputajiya l'ẹka.


\par }{\Q \VS{19}Ndakfu-a dakfuwaru

\par }{\QC ngu ugbo labụ-a;

\par }{\QB ?bụ onye a-sụ ngu gberuma;

\par }{\QB eyifu; kpurupyata;

\par }{\QB ẹjo ẹgu; mẹ ọgu a-fụru ngu;

\par }{\QB mbụ; ?bụkpo onye a-sụje ngu ka?


\par }{\Q \VS{20}Ụnwu ngu bẹ meji tọfukotawaru;

\par }{\QB ẹphe awụshiru l'iku esu-ụzo

\par }{\QB l'ọ bụ ele, daru l'ọnya.

\par }{\QB Ọ bụ oke ẹhu-eghughu

\par }{\QB Ojejoje bẹ phụpyaberu ẹphe;

\par }{\QB mba, ọobaru ẹphe angawa ẹphe ẹhu.


\par }{\Q \VS{21}Ọo ya bụ ẹge-a;

\par }{\QB nụkpoduduphu iphe-a

\par }{\QB nggụbe onye ono, \newline  eemekaru iphe;

\par }{\QB mbụ nggụbe onye e meru;

\par }{\QB nggu akpọ karịkari l'ẹ ba

\par }{\QB bụ l'ọ bụ mẹe b'ị ngụru;


\par }{\Q \VS{22}Ọwaa iphe Nnajiufu, bụ Ojejoje ekfu;

\par }{\QC mbụ Nchileke ngu,

\par }{\QB bụ onye ono, agbajẹru

\par }{\QB ndibe iya ọdzori ono.

\par }{\Q Ọ sụru: “Tii phụdu;

\par }{\QC mu nafụakwaru unu

\par }{\QB okoro ono meru;

\par }{\QB unu akpọ galagala ono l'ẹka.

\par }{\QB Ipoti oke ẹhu-eghughu mu ono;

\par }{\QB bẹ unu ta angụhedu ọdo.


\par }{\Q \VS{23}Mu a-paru iya pẹe ndu ono,

\par }{\QC anụ unu aphụ ono;

\par }{\QB mbụ ndu ono, sụru unu:

\par }{\Q ‘T'ii daburu; kpube ifu l'alị;

\par }{\QB t'ẹphe bya enyia ngu \newline  gòdógòdó!’

\par }{\QC Nggu eworu

\par }{\QB okpurukpu-azụ ngu mee alị;

\par }{\QB t'ọ bụru woroworo, madzụ eshi.”




\par }\PoetryChap{52}{\Q \VerseOne{1}Tehu! Tehu etehu; nggụbe Záyọnu!

\par }{\QC Yee ike l'ọ bụ uwe!

\par }{\QB Yee uwe, e-me; t'ị dụ biribiri l'ẹnya.

\par }{\QB Nggụbe Jerúsalemu,

\par }{\QC bụ mkpụkpu ono, dụ nsọ ono.

\par }{\QB Ndu akpapyị; ẹphe lẹ ndu, aasọ nsọ

\par }{\QB ta abatakwa l'ime ngu ọdo.


\par }{\Q \VS{2}Jịshia udzudzu, nọ ngu nụ!

\par }{\QB Gbeshi; nọdu anọdu;

\par }{\QC nggụbe Jerúsalemu!

\par }{\QB Tụfu ẹgbirigba, a tụru ngu l'olu;

\par }{\QC nggụbe ada Záyọnu ono,

\par }{\QB a kpụru lẹ ndzụ ono!


\par }{\PP \VS{3}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: “L'e shi ree unu erere; ọphu a natadu aswa ishi unu. Ọo ya bụ l'e tee gudekwanu okpoga agbata unu.”

\VS{4}Ishi iya abụru l'ọo iphe Nnajiufu, bụ Ojejoje ekfu ndọ-ọ: “L'ọdungu; bẹ ndibe mu shi laa Íjiputu je eburu. Tẹmanu yọ bụ-worua bẹ ndu Asiriya shi akpa ẹphe ẹhu.”

\VS{5}Ọwaa iphe Ojejoje ajịkwanu ndọ-ọ: “?Bụhunu ngụnu dụ ẹge-a. Nta-a b'a kpụkoru ndibe mu l'ẹ b'ọ dụ iphe ẹphe meru. Tẹmanu ndu ishi ẹphe egude ẹphe eme iphe-ọchi.” Ọ bụ iphe Ojejoje ekfu ndono. “Iphe bụ mkpụrumkpuru bẹ ẹphe ekfubyishi ẹpha mu tekenteke.

\VS{6}Ọo ya bụ lẹ ndibe mu a-maru ẹpha mu. Mbụ l'o be mbọku ono bẹ ẹphe a-maru l'ọ bụ mbẹdua kfuhawaru iya!” Iye. Ọ bụ mbẹdua gẹdegede.


\par }{\Q \VS{7}Ọ kwanu iphe ùgvù;

\par }{\QC o shi l'eli ugvu ugvu;

\par }{\QB phụ onye gude ozi-ọma abya;

\par }{\QB mbụ onye ezi ozi nchị ọdu ndoo;

\par }{\QB onye, ozi ọ byaru ezizi dụ mma;

\par }{\QB onye byaru ozi kẹ ndzọta; l'asụje Záyọnu:

\par }{\Q “L'ọ kwa Nchileke ngu bụ ishi!”


\par }{\Q \VS{8}Gebeduduphu!

\par }{\QB Ndu nche ngu atụkwa ụzu.

\par }{\QB Ẹphe tụko atụ okokooko

\par }{\QB kẹ l'ẹphe e-gude ẹnya ẹphe

\par }{\QB phụ Ojejoje teke ọo-nọdu alata lẹ Záyọnu.


\par }{\Q \VS{9}Unu byiswekota egvu

\par }{\QB ẹhu-ọtso-ẹna ugbo lanụ

\par }{\QB unubẹ mkpọkpo iphe nọ lẹ Jerúsalemu;

\par }{\QB kẹle Ojejoje dụwaru ndibe iya ike.

\par }{\QC Ọ dzọwaru Jerúsalemu.


\par }{\Q \VS{10}Ojejoje a-rụkota ẹhu;

\par }{\QB gude ike iya, dụ nsọ dzọo ndibe iya;

\par }{\QB iphe bụ mgboko a-phụkota iya.


\par }{\Q \VS{11}Unu gbeshi!

\par }{\QC Unu gbeshi!

\par }{\QB Unu wụfu l'ẹke ono!

\par }{\QB Unu be ebyikwa ẹka l'iphe aasọ nsọ!

\par }{\QB Unu sefukwa iya ẹka!

\par }{\QB Unu mekwaa onwunu \newline  emekwa;

\par }{\QC unubẹ ndu ono,

\par }{\QB mbụ unubẹ ndu ono,

\par }{\QB evuje ngwokongwoko \newline  eze-ụlo Nchileke!


\par }{\Q \VS{12}Obenu l'unu ta alakwa lẹ \newline  gburugburu;

\par }{\QB ọphu unu 'agbakwa phuphuphu ala;

\par }{\QB kẹle Ojejoje e-vutaru unu ụzo.

\par }{\QB Mbụ l'ọ bụ Nchileke kẹ ndu

\par }{\QB Ízurẹlu a-bụru onye e-kperu unu azụ.


\par }{\SH Iphe, nọru Nwozi ono
\par }
{\Q \VS{13}“Lekwa; nwozi mu e-mekwa

\par }{\QC umere onye maru iphe.

\par }{\QB Aa-pali iya eli; gụ-lia ya

\par }{\QB oreke-imeli; shi ẹge ono palia ya ifu nshinu.


\par }{\Q \VS{14}Ọ bụ ẹge ọ gbaru ụgbugba meru;

\par }{\QC ẹkpa-oyi anyịa ndu,

\par }{\QB dụ l'igwe, phụru iya nụ.

\par }{\QB Ẹ ta phụbua onye gbaru ẹge ono;

\par }{\QC mbụ l'ẹ tọ dụkpodua

\par }{\QB l'ọ bụ madzụ lẹ phuu.


\par }{\Q \VS{15}Ọ kwaphu ẹge ono;

\par }{\QB bẹ ọo-dụ igweligwe

\par }{\QC mbakeshi biribiri.

\par }{\QB Ndu eze bẹ ọo-kpọ okfu;

\par }{\QC kẹ l'ẹphe a-phụ iphe

\par }{\QB ẹ te kfuduru ẹphe.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ iphe ẹphe ta

\par }{\QB nụbudua lẹ nchị e-do ẹphe ẹnya.”\FTNT{*}{{\FR 52:15 }{\FR{52:15
}}{\XT{Róm 15:21}}{\FT{.}}}




\par }\PoetryChap{53}{\Q \VerseOne{1}?Bụ onye kwetaru ozi, ayi ziru.

\par }{\QB ?Bụ onye b'e meru t'ọ maru

\par }{\QB l'ẹka Ojejoje dụ iya?


\par }{\Q \VS{2}Kẹ l'ọ nọ iya l'ifu vua

\par }{\QC l'ọ bụ oshi, ruru iru;

\par }{\QB mbụ l'ọ bụ ọ́gbaragba oshi,

\par }{\QB gbafụtaru l'alị ọkponku.

\par }{\QB Ẹ tọo madu mma;

\par }{\QC tọ dụ ugvu l'ẹnya.

\par }{\QB Ụgbugba iya te egbe

\par }{\QB agụdu madzụ ẹgu k'iche.


\par }{\Q \VS{3}Ndiphe kpọru iya ẹbo-ẹbo-l'afụ; jịka iya.

\par }{\QB Ọ bụ nwoke, aphụ tsọru;

\par }{\QB iphe-ẹhuka akwọwaru iya ẹhu;

\par }{\QB ọobuje; ndiphe -phụa ya;

\par }{\QB ẹphe aghaa ifu l'ibyiya ọdo.

\par }{\QB A kpọru iya ẹbo-ẹbo-l'afụ;

\par }{\QB tọ dụ iphe ayi gụberu iya.


\par }{\Q \VS{4}Obenu l'ọ bụ iya;

\par }{\QB bẹ vutaru ẹhu-ọtsu-ụme ayi;

\par }{\QB bya evuta aphụ ga atsọru ayi.

\par }{\QB Ayi gbẹ rịa l'ọo Nchileke àhụ̀ iya àhụ̀hù;

\par }{\QC l'ọo ya chitsuru iya;

\par }{\QB l'anụ iya aphụ.


\par }{\Q \VS{5}E yeru iya ọru l'ẹhu;

\par }{\QC okfu l'ayi mesweru.

\par }{\QB E chiru iya pyaapyaa;

\par }{\QB k'iphe dụ ẹji, ayi meshiru.

\par }{\QC Ọ bụ aphụ, a nụru iya;

\par }{\QB mekochaaru mee t'ẹhu dụ ayi agu.

\par }{\QC Yọ bụru ọnya ẹchachi,

\par }{\QB e chiru iya b'e gude mee tẹ ayi ka mma.


\par }{\Q \VS{6}Ayi l'ayi ha kpaphuhuru

\par }{\QB akpaphuhu l'ọ bụ atụru, phuru ụzo.

\par }{\QB Onyenọnu chebewaru ifu l'ẹke, dụ iya mma.

\par }{\QB Ọ bụ lẹ Ojejoje wowaru ẹjo iphe,

\par }{\QB ayi meru l'ọ ha tụ-kobe iya l'ishi.


\par }{\Q \VS{7}“A kparu iya ẹhu;

\par }{\QB mee ya kpakpawowo;

\par }{\QC ọ bụ l'ẹ to kfudu okfu.

\par }{\QB A kpụtaru iya l'ọ bụ

\par }{\QB onye kpụ nwatụru eje egbugbu.

\par }{\QB Yọ daa ashị l'ọ bụ atụru,

\par }{\QB nọ l'ifu ndu akpụ iya ẹji;

\par }{\QB to kfu m'ọo okfu lanụ.


\par }{\Q \VS{8}A kparu iya ẹhu;

\par }{\QC kpee ya nkfugbu;

\par }{\QB kpụta iya t'e je egbua.

\par }{\QB To nwe onye kparu ishi iya;

\par }{\QC kẹ l'e meru iya;

\par }{\QB yọ chịhu l'alị ndu nọ ndzụ?

\par }{\QB Yọ bụru emeswe, ndu nke

\par }{\QB mu mesweru b'e gude chia ya iphe.


\par }{\Q \VS{9}E doberu iya l'ili ẹke,

\par }{\QB eelije ndu meru ẹjo iphe.

\par }{\QB Yọ nwụhu; e lia ya l'ili oke amadụ.

\par }{\QB Ọ bụ l'ẹ to mebukwanua iphe-kpaa;

\par }{\QC ọphu ọ dzụbua ẹjo-ire.”


\par }{\Q \VS{10}“Obekwanu l'ọ bụ uche-obu

\par }{\QB Ojejoje t'e merua ya ẹhu;

\par }{\QB mee ya t'o jee iphe-ẹhuka ono.

\par }{\QC Ojejoje abya eworu

\par }{\QB ndzụ iya mee ngwẹja onye ikpe nmaru.

\par }{\QB Ọo-ka nka; phụ ụnwu nwanwa iya.

\par }{\QB Yọ bụru l'ẹka iya;

\par }{\QB bẹ ee-shi l'eme uche-obu

\par }{\QB Ojejoje l'emeshi iya ike.


\par }{\Q \VS{11}Teke o jetsuaru iphe-ẹhuka ono;

\par }{\QB bẹ ọo-phụ iphoro kẹ ndzụ;

\par }{\QC yo ji iya ẹpho.

\par }{\QB Onye ono, doberu ẹka ndoo,

\par }{\QB l'ejeru mu ozi ono

\par }{\QC e-gude k'iphe ono,

\par }{\QB ọ maru ono mee ndu,

\par }{\QB dụ l'igwe t'ẹphe bụru ndu

\par }{\QC doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB Yẹbedua evutakwanụ

\par }{\QB iphe dụ ẹji, ẹphe meshiru.


\par }{\Q \VS{12}Ọo ya bụ lẹ mu e-kevu iya

\par }{\QB l'oke, gbaru ndu oke amadụ.

\par }{\QB Yọ bụru yẹle ndu

\par }{\QB ike ka l'ọgu l'e-ke iphe \newline  a kwaru l'ọkwata;

\par }{\QB kẹ l'ọ tọgboru ndzụ iya jeye l'anwụhu.

\par }{\QB A gụru iya yeru ndu ẹjo

\par }{\QC madzụ; kẹ l'o vutaru

\par }{\QB iphe dụ ẹji ndu dụ l'igwe;

\par }{\QB rọchiaru ndu iphe dụ ẹji arọ.”




\par }\Chap{54}{\SH Obu, Ojejoje yeru Jerúsalemu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Gụa egvu; nggụbe nwanyi, \newline  ẹ-ta atsụdu ime!

\par }{\QB Mbụ nggụbe onye ẹ-ta mụbua nwa.

\par }{\QB Byiswe egvu; \newline  tụa okokooko;

\par }{\QB nggụbe onye ono, ime nwa te mebua;

\par }{\QB kẹ l'ụnwegirima nwanyi,

\par }{\QB a kpọru ẹbo-ẹbo l'afụ a-kakwa l'igwe

\par }{\QB karia kẹ nwanyi, nji iya nọ.

\par }{\QB Ọ bụ iphe Ojejoje ekfu ndono.


\par }{\Q \VS{2}Fọkaribe ụlo-ẹ́kwà ngu!

\par }{\QB Nggu egesaa ẹkwa, e geberu

\par }{\QB l'ọnu ụlo-ẹ́kwà ngụ egesa!

\par }{\QB Ba alọlakwa iya azụ!

\par }{\QB Nggu emee t'eri iya ka ogologo!

\par }{\QB Mekwaa akpọbe iya; t'ọ kpọo abara!


\par }{\Q \VS{3}Kẹ l'ii-jaa laa l'ẹka-ụtara;

\par }{\QC jaa laa l'ẹka-ibyita.

\par }{\QB Ụnwu ngu phẹ a-natakọta

\par }{\QB iphe bụ mbakeshi alị ẹphe;

\par }{\QB buchishikota mkpụkpu ẹphe ono,

\par }{\QB dabugbaaru ochobo ono.


\par }{\Q \VS{4}Ba atsụkwa egvu;

\par }{\QB l'iphe-iphere te emekwa ngu.

\par }{\QB Ba atsụkwa egvu;

\par }{\QC l'ee-kfu ngu ifu lẹ ntụ;

\par }{\QB kẹ l'ẹ te emekwa ngu \newline  iphe-iphere.

\par }{\QB Ii-mekocha zahaa iphere ono,

\par }{\QB meru ngu teke ị bụ nwamgbọko ono;

\par }{\QB ọphu ịi-nyatadu ẹhu, \newline  a kparụ ngu

\par }{\QB l'ọ bụ onye nji iya nwụhuru;


\par }{\Q \VS{5}kẹ l'ọ bụ onye ono,

\par }{\QB meru ngu nụ ono bụ nji ngu.

\par }{\QC Ojejoje, bụ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike bụ ẹpha iya.

\par }{\QB Ọ kwa Onye nsọ kẹ ndu

\par }{\QB Ízurẹlu ono bụ onye dzọru ngu nụ.

\par }{\QB Iphe eekuje iya bụ Nchileke

\par }{\QB kẹ mgboko gbaa mgburumgburu.


\par }{\Q \VS{6}Kẹle Ojejoje ono e-kulata ngu azụ;

\par }{\QB l'ị -bụ nwanyi, aalụ alụlu,

\par }{\QC a kpọ mgbereke;

\par }{\QB obu ta dụ iya mma;

\par }{\QB mbụ nwanyi, a lụru lẹ nwata;

\par }{\QB nji iya aghaaru iya azụ.

\par }{\QB Ọ bụ iphe Nchileke ngu kfuru ndono.


\par }{\Q \VS{7}“Ya harụ ngu kpọo nwụkfu;

\par }{\QB ọbule ya a-phụru ngu-a imiko,

\par }{\QB ha nshinu dulata ngu azụ.


\par }{\Q \VS{8}Ya gude iwe ghaaru ngu azụ;

\par }{\QC kẹ nwa teke ono.

\par }{\QB Obenu lẹ ya e-yeru ngu obu

\par }{\QB gbururu jeye lẹ gbururu

\par }{\QB gude phụaru ngu imiko.”

\par }{\MM Ono iphe Ojejoje, bụ onye dzọru ngu nụ; kfuru ndono.


\par }{\Q \VS{9}“Iphe ọwaa gbe dụkwa l'ọ bụ oge kẹ Nówa,

\par }{\QB bụ teke ya riburu iya l'utso,

\par }{\QC dụ l'ọ bụ k'oge Nówa ta

\par }{\QB abyahẹdu lẹ mgboko ọdo.

\par }{\QB Nta-a bẹ ya ribuwaru l'ẹ tịi

\par }{\QB ghuhedu mu eghughu l'ẹnya ọdo;

\par }{\QB ọphu ya ta 'abahẹduru ngu mba ọdo.


\par }{\Q \VS{10}Ẹ to nwedu mẹ iphe bụ ugvu,

\par }{\QC nmahụkotaru jijiji;

\par }{\QB a fọshikota ụnwu ugvu

\par }{\QC l'ẹke ọ nọtsua;

\par }{\QB obu, ya yeru ngu

\par }{\QC ta angadu anganga;

\par }{\QB ọphu ndzụ ẹhu-agu ono,

\par }{\QB nggu l'iya gbaru ono

\par }{\QC te enwedu l'o chikahu.”

\par }{\MM Ono iphe Ojejoje ono, aphụjeru ngu imiko; kfuru ndono.


\par }{\Q \VS{11}“Nggụbe mkpụkpu,

\par }{\QC eje iphe-ẹhuka;

\par }{\QB tọ dụ onye agbaru ngu mkpu;

\par }{\QB tọ dụ onye adụ ngu ike;

\par }{\QB ya e-gude ngorongoro

\par }{\QB mkpuma kpụ-kwazi ngu;

\par }{\QB gude mkpuma sáfàyà tọo ntọ-l'alị ngu.


\par }{\Q \VS{12}Ya e-gude mkpuma rubi

\par }{\QB kpụa eli ụpho-mkpuma ngu;

\par }{\QB gude mgbubu, egbu ngerengere

\par }{\QB mee ọgu-nggamgbo ngu;

\par }{\QB gude mkpuma, vugbaa oke

\par }{\QB aswa kpụa ụpho-mkpuma ngu l'ọ ha.


\par }{\Q \VS{13}Ụnwegirima ngu l'ẹphe ha;

\par }{\QB bụ yẹbe Ojejoje e-zi ẹphe iphe.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ii-buru lẹ nchị odoo.


\par }{\Q \VS{14}Ee-shi l'ụzo k'odobe ẹka ndoo;

\par }{\QC mee t'ị ngụru angụru.

\par }{\QB Ẹ to nwedu onye a-nọdu

\par }{\QB akpagbu ngu akpagbu;

\par }{\QB iphe k'ọtsu egvu ta abya.

\par }{\QB Iphe kẹ kpaa a-nọdu ngu ote-ẹnya;

\par }{\QB ọphu ọobyahedu ngu ntse ọdo.


\par }{\Q \VS{15}O -nweru onye chọru ngu

\par }{\QB okfu; b'ẹ tọo bụdu yẹbedua b'o shi l'ẹka.

\par }{\QB Onye chọru ngu okfu \newline  e-mekochaa daa.


\par }{\Q \VS{16}Tii phụdu; ọ kwa yẹbedua

\par }{\QB meru onye ụzu, afajẹ eko

\par }{\QC jeye yo nwuta ọku.

\par }{\QB Yo gude iya kpụta

\par }{\QB ngwa-ọgu, dụlephu mma k'ọgu.

\par }{\QB Ẹge ono b'ọ bụkwaphu

\par }{\QC yẹbedua meru onye

\par }{\QB mmebyi t'o mebyishia iphe.


\par }{\Q \VS{17}Iphe, bụ ngwa-ọgu,

\par }{\QB e gude abyaru ngu ọgu te eredu.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ire a-nma iya l'akpo;

\par }{\QB mbụ iphe bụ onye atụru ngu okfu.

\par }{\QB Ọ bụ ono bụ òkè, ndu ozi kẹ

\par }{\QC yẹbe Ojejoje ahata.

\par }{\QB Ọ kwaphụ ẹge ono b'ọ bụ ọdzori;

\par }{\QB ya agbaru iya ẹphe.”

\par }{\MM Ono iphe Ojejoje ekfu ndono.




\par }\Chap{55}{\SH Eeku ndu mini agụ
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Unu gebekwa!

\par }{\QB T'iphe bụ onye mini agụ

\par }{\QB byakwa bya angụta mini!

\par }{\QB T'onye ẹ-te nwedu okpoga

\par }{\QB byakwa bya azụta nri; ria!

\par }{\QB T'ọ byakwa bya agata mẹe;

\par }{\QC zụta mini ẹra eswi,

\par }{\QB ẹ te gudedu okpoga azụ;

\par }{\QC to nwe ụgwo, aakfụ.


\par }{\Q \VS{2}?Bụ ngụnu kparu iphe

\par }{\QB unu akpaphu okpoga

\par }{\QB l'iphe ẹ-ta bụdu nri;

\par }{\QB l'ese ẹza iphe te ejidu ẹpho?

\par }{\QB Tẹ nchị rua unu alị l'iphe ya ekfu;

\par }{\QB k'ọphu unu e-ri ọkpobe nri.


\par }{\Q \VS{3}Unu ngabẹ nchị; kpịrita iya ntse!

\par }{\QB Unu ngbabe nchị l'iphe ya ekfu;

\par }{\QB k'ọphu ndzụ e-dzu unu.

\par }{\QB Unu l'iya a-gba ndzụ,

\par }{\QC a-bụ 'agvụ agvụ;

\par }{\QB Ya agọoru unu ọnu-ọma;

\par }{\QB bụ ụkwa, ya kweru Dévidi.


\par }{\Q \VS{4}Lekwa; ya meekwaru iya

\par }{\QB ishi; mee ya onye a-nọdu

\par }{\QB eleta iphe bụ mbakeshi;

\par }{\QC bụru onye a-nọdu

\par }{\QB agbaru iya ekebe l'ẹke ẹphe nọ.


\par }{\Q \VS{5}Lekwa; iphe bụ mbakeshi

\par }{\QC ndu, ẹ tị madu;

\par }{\QB ẹphe ta ma ngu; bẹ ii-ku oku;

\par }{\QB ẹphe egude ọso l'agba abya;

\par }{\QB kẹ l'ọo yẹbedua bụ Ojejoje;

\par }{\QB mbụ onye nsọ kẹ Ízurẹlu;

\par }{\QB kẹ l'o mewaru ngu; nggu adụ biribiri.”


\par }{\Q \VS{6}Lee ẹnya Ojejoje teke ịi-phụ iya!

\par }{\QB Raku iya teke ọ nọkwadu ntse!


\par }{\Q \VS{7}T'onye, bụ ẹjo madzụ;

\par }{\QC hakwaa ụzo, ootso.

\par }{\QB Onye eme ẹji ahaa ẹjo ọriri iya.

\par }{\QB T'onye ono lakfutachia Ojejoje;

\par }{\QB phụ l'ọo-phụru iya-a imiko;

\par }{\QB mbụ t'ọ lakfuta Nchileke;

\par }{\QC phụ l'ọo gụru iya nvụ;

\par }{\QB gụa ya kẹ etsutsu iya.


\par }{\Q \VS{8}“Ọriri nke mu ta bụkwa nke ngu;

\par }{\QB umere mu ta bụ umere unu.”

\par }{\MM Ono iphe Ojejoje ekfu ndono.


\par }{\Q \VS{9}“Ọ kwa ẹge igwe nọ-beru

\par }{\QC ote-ẹnya l'alị;

\par }{\QB bụ ẹge ụzo mu nọ-beru

\par }{\QB ote-ẹnya l'ụzo nke ngu.

\par }{\QB Ọ kwaphu ẹge ono;

\par }{\QB bẹ ọriri mu nọ-be ote-ẹnya l'ọriri nke ngu.


\par }{\Q \VS{10}Ọ kwa ẹge mini;

\par }{\QB yẹle aka-mini eshije l'igwe achị;

\par }{\QB tọo la azụ l'ẹke, o shi; \newline  'abụdu l'o ruru alị;

\par }{\QB mee iphe, e meberu emebe

\par }{\QB t'o fushia; mịtaru ndu akọ iphe; iphe;

\par }{\QB ndu eri eriri enweru iphe ẹphe eriri;


\par }{\Q \VS{11}bụ ẹge okfu,

\par }{\QC shi mu l'ọnu dụ.

\par }{\QB Ẹ tọo gbakwa ẹka

\par }{\QC alaphutaru mu azụ.

\par }{\QB Oo-mefutaje iphe mu tụberu;

\par }{\QB mekota iya ẹge mu sụru t'o mee ya.


\par }{\Q \VS{12}Unu e-gude ẹhu-ọtso-ẹna

\par }{\QC wụfu; e dufu unu lẹ

\par }{\QB domangu rimangu.

\par }{\QB Iphe bụ ugvu l'ugvu ha

\par }{\QB a-wata ọgu egvu l'ifu unu.

\par }{\QB Iphe bụ oshi, nọ l'ẹgu akụru unu ẹka;


\par }{\Q \VS{13}oshi payịnu a-wata efufu

\par }{\QC l'ọzori ọgarama-mbo;

\par }{\QB o shi mịtulu awata efufu

\par }{\QC l'ọzori ogvu uke.

\par }{\QB Onanu abụru iphe Ojejoje \newline  e-gude dee ude;

\par }{\QB kẹ l'ọo-bụru iphe-ọhubama, a-nọ gbururu jeye;

\par }{\QB ọphu a byadụ bya emebyi iya emebyi.”




\par }\Chap{56}{\SH Aa-dzọ ndu mba ọdo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ iphe Ojejoje ekfu: “Unu kpeje ikpe, dụ maa; unu emeje iphe dụ mma; kẹle teke mu a-dzọ madzụ dụakwa ntse; ẹge ono bẹ teke mu a-dzọ madzụ eruakwa.

\VS{2}Onye a gọru ọnu-ọma nụ bụ onye eme iphe-a; mbụ onye gudeshi iya ike; onye doberu mbọku ọtu-ume nsọ; tọ daka iya; bya esefukota ẹka l'iphe bụ iphe dụ ẹji.”

\VS{3}T'ẹ b'ọ dụkwa onye laru alala, yeru onwiya lẹ Ojejoje, a-sụ lẹ Ojejoje a-gụfu iya lẹ ndibe iya.

\par }{\PP Ọphu ọ dụkwa onye a haru ahaha, a-sụ lẹ ya bụ oshi, kpọhuru nkụ nọdu;

\VS{4}kẹle Ojejoje sụru ẹge-a: “Ndu aharu ahaha, edobeje mbọku ọtu-ume iya nsọ; mbụ ndu ọphu ahataje ome iphe dụ iya mma; ẹphe l'emeje iphe yẹle ẹphe gbaru ndzụ iya ẹge ẹphe gbaru iya

\VS{5}bẹ bụ ẹphe; bẹ mu a-nụ iphe-nyata l'ime eze-ụlo mu gba mgburumgburu. Mu agụkwaphu ẹphe ẹpha, a-ka l'a mụshiru ụnwegirima. Mu a-gụ ẹphe ẹpha, a-nọ gbururu jeye lẹ gbururu; mbụ ẹpha, te ephuhudu.”

\VS{6}A bya lẹ ndu laru alala; bụ ndu yeru onwẹphe lẹ Ojejoje; shi ẹge ono l'ejeru iya ozi; bya eyeru ẹpha Ojejoje obu; l'abaru iya ẹja. Iphe bụ ndu, edobeje mbọku ọtu-ume nsọ; ọphu ẹphe 'adakadu iya yẹle ndu emeje iphe yẹle ẹphe gbaru ndzụ iya ẹge ẹphe gbaru iya

\VS{7}bụ ẹphe; bẹ mu e-duru je l'eli ugvu mu ono, dụ nsọ ono. Mu emee t'ẹhu tsọo ẹphe ẹna l'ụlo ẹke, aanọduje akpoku mu. Ngwẹja-ukfuru ẹphe; mẹ ngwẹja ọdo, ẹphe a-gbaru mu; bẹ aa-natakọta l'ẹnya-ngwẹja mu; kẹ l'iphe ee-ku ụlo mu bụ ụlo, mbakeshi a-nọduje akpoku mu.


\par }{\PP \VS{8}Nnajiufu, bụ Ojejoje kfuwaru sụ-a; mbụ onye ono, achịlata ndu Ízurẹlu ono, a kpụru lẹ ndzụ ono: “Mu a-chịlatafua ndu ọdo yeru ẹphe; a gụfukwaru ndu ọphu mu chịlatawaru.”


\par }{\SH Aanma ndu akirishi ikpe
\par }
{\PP \VS{9}Unu bya; unu bẹ iphe bụkpo anụ, bu l'ẹgbudu! Unu bya avụa iphe avụvu; unubẹ anụ, bu l'ọswa l'ọ ha!

\VS{10}Ndu nche ndu Ízurẹlu bụ ndu ìshì bẹ ẹphe bụ. Ẹphe l'ẹphe ha bẹ egomunggo swehuru. Ẹphe l'ẹphe ha bụ nkụta, ẹ te medu ẹnari; tọ gbọ ọgbo. Ẹphe azẹshije lẹ mgbẹnya; l'arọ nrọ.

\VS{11}Ẹphe bụ nkụta, oke ẹkpiri; ndu ẹpho te ejijedu ejiji. Ẹphe bụ ndu iphe te edojedu ẹnya, eche atụru. Ẹphe l'ẹphe ha chịko ghaa ifu l'ụzo k'ẹka ẹphe. Ẹphe l'ẹphe tụko achọ uru k'ẹka ẹphe.

\VS{12}Ẹphe achịkoje sụ: “Unu bya t'ayi je agata mẹe! T'ayi ngụa mẹe, shihuru ike; ngụa ya t'o gude ayi. Echile a-dụkwa-a l'ọ bụ ntanụ. Mbụ l'ọo-gbe kabakwaanu mma.”




\par }\Chap{57}{\SH Aanma ndu Ízurẹlu ikpe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Onye doberu ẹka ndoo abụje; ọ -nwụhu; tọ dụdu onye ooru l'ẹhu. Ndu obu-imiko b'e rutawaru tụgbua; tọ dụ onye oodo ẹnya; kẹle ndu doberu ẹka ndoo b'e dufuwaru t'a dzọo ẹphe ndzụ l'ẹjo iphe abyanụ.

\VS{2}Iphe bụ onye eme iphe vudo nhamụnha abụje; ọ -nwụhu; yọ zẹru nwandoo; tụta ume.


\par }{\PP \VS{3}Obenu l'unubẹdua; unu byakpọduanu; unubẹ ụnwu ndu agba ẹja mụshiru-wa. Unubẹ eri ndu eri ogori yẹle ndu agba ọkpara ono!

\VS{4}?Bụ onye bẹ unu aja ewena? ?Bụ onye bẹ unu avọru eze; l'eburu ire gẹgege? ?Unu ta bụdunua ụnwu ndu ono, bụ o-kwefuru-íkè ono; mbụ eri ndu ẹjire ono.

\VS{5}Unubẹ ndu anmajẹ ẹhu ketekete ọgwa iphe lẹ mkpuli achị; mẹ iphe bụ oshi, nweru idzu. Unubẹ ndu ejeje lẹ nsụda nsụda je anọdu egbushi ụnwu unu gude agwa iphe lẹ mkpawara mkpuma!

\VS{6}Yọ bụru agwa unu, nọ lẹ mkpoworo bụ òkè unu. Ọ bụ ẹphe; mbụ agwa ono bụ iphe dabaru unu. Ee! Ẹke ọ bụ ẹphe; bẹ unu tụshiru mẹe; bya anụa ẹphe nri. ?Ị -nọdu eme iphemiphe ọbule ono; nggu asụ lẹ mu e-le pashia tọo?

\VS{7}L'ẹke i jeru je eworu oshi-azẹe ngu gbaa l'eli ugvu, l'akpọ origodo. Yọ bụru ẹke ono bẹ i nyihuru je anọdu agba ẹja.

\VS{8}A-bata-aghachi ụlo ngu b'i dobetsuaruru ọgwu ngu; dobe dobe l'ọnu-mburu ụzo. Ị ghawaru mu azụ; bya ewowaru oshi-azẹe ngu tọgbo jahengu; mbụ nyihu iya je alasaa ya alasa. Nggu l'ẹphe gbaru ndzụ; mbụ ndu ono, i yeru oshi-azẹe ẹphe obu ono. I je anọdu ele iya ẹnya l'ẹke ọ gba ọtu.

\VS{9}I gude manụ olivu; mẹ mbeleke jee lẹ nte Mólẹ̀ku. Ị bya ezia ndu nọ-chiru ẹnya ngu; ẹphe ejeshia ẹke teru ẹnya; mbụ; i jekporu jeru alị-maa l'onwiya.

\VS{10}Ike dụwa ẹbo gvụ ngu; l'ẹke iijephe l'achọ agwa ọdo. Ẹnya te ru ngu; t'ị maru l'ọ bụ aphụ b'iiri. Ịinoduje arị l'ọ bụ agwa ono bụ iya a-nụ ngu ike; yọ bụru iya bụ kẹ tẹ ike ba agvụje ngu agvụgvu ono.


\par }{\PP \VS{11}“?Bụ onye b'i shi atsụ egvu; mbụ onye ị tsụhuru egvu wataru mu ọdzuru ẹjire; kẹ t'ẹ b'ị nyata mu; k'ọphu e kfuru tii je mu ọri-vu l'ego. ?Bụ kẹ lẹ mu shi keshinu ono data ashị meru iphe ẹ tị tsụdu mu egvu?

\VS{12}Mu e-me-e t'a maru ẹge ị bụ-be onye doberu ẹka ndoo yẹle iphe iimeebe. Ọbu l'ẹ to nwekwa l'ẹphe eyeru ngu ẹka.

\VS{13}Teke i chiru mkpu t'a gbaaru ngu mkpu; tẹ ọgvu, unu gwọshiru dobe dzọnua unu! Ọ kwa phẹrephere a-pata iya pafụ; mbụ l'ọ bụ-a udzu ọnu a-pata iya tụgbua. Obenu l'onye gbabataru l'ime mu; bẹ alị-a a-bụru òkè-iphe iya; ugvu mu ono, dụ nsọ ono abụru nk'iya.”


\par }{\SH Aadu ndu taru onwẹphe ụta ike
\par }
{\PP \VS{14}Ee-mekochaa; sụ: “Unu mekwazi iya; unu mekwazi iya. Unu mekwazi oje ono! Unu woshia iphe nọ-chiru ndibe mu ụzo.”

\VS{15}Kẹ l'onye ono, bụ eze iya; bụru ọkangga ono; mbụ onye ono, nọ ndzụ tutu yoyo ono; onye ẹpha iya bụ nsọ sụru ẹge-a: “Mu bukwa l'ẹke, bụ oreke-imeli; bụru ẹke dụ nsọ. Ọ kwaphu l'ẹke ono b'o bu; mbụ onye tawaru onwiya ụta iphe dụ ẹji, o meru; bya ewozita onwiya alị; tẹ mu mee t'obu la-zita iya alazita; mu emekwaaphu t'obu la-zita onye tawaru onwiya ụta iphe dụ ẹji, o meru.

\VS{16}Yẹle ndibe iya, bụ iya nụru ẹphe ta anọkwa l'okfu gbururu jeyewaru; tọ bụ l'ẹhu-eghughu iya a-nọduwaruru tụgburu; ọdumeka bẹ ndiphe a-gvụkwa; mbụ ndiphe, bụ yẹbedua tụru ume ndzụ ye ẹphe l'ẹhu.

\VS{17}Ẹhu, ghuru mu damụdamu l'ome iphe dụ ẹji, alọje iya kfịlikfili. Mu egude ẹhu-eghughu hụ̀a ya àhụ̀hù; wofu ẹnya. Yo lebezi ẹnya emele-e iphe ome.


\par }{\PP \VS{18}“Mụ phụkwaru-a iphe oomeje. Obenu lẹ mu e-mele-e t'ọ kọrohu. Mu e-du iya mee ya tẹ meji nmakfuru iya.

\VS{19}Mu a-dụ ndu ono, agụ aphụ lẹ Ízurẹlu ike ono. Nchị-ọdu-ndoo bẹ ndu nọ ote-ẹnya mẹ ndu nọ ntse nwekwaru; ọdo bụ lẹ mu e-me t'ẹphe kọrohu.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono.

\VS{20}“Obenu lẹ ndu akirishi dụ-a l'ọ bụ eyi eze ẹnyimu, atụ-bujedu atụ-bu; mbụ ọphu akpara-mini iya anọduje atsụshi ụruru; mẹ ẹpoto.

\VS{21}Ẹ to nwekwa lẹ ndu akirishi eburu l'ẹhu-agu.” Ọ bụ iphe Nchileke mu kfuru ndono.




\par }\Chap{58}{\SH Ọkpobe aswịswi
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Chia mkpu iya! Ba agọkwa olu agọgo! Ralihu iya aralihu t'ọ daa l'ọ bụ ụpyoku; kfuru ndibe mu l'ẹphe kwefuru mu íkè; kfukwaruphu ọnu-ụlo Jékọpu iphe dụ ẹji, ẹphe meru.

\VS{2}Ẹphe egbe akpajẹ ishi mu mbọku-mbọku; mbụ yo gbe dụ ẹphe t'ẹphe maru ụzo mụ; l'ẹphe -gbe bụru mba, anọduje eme iphe dụ nhamụnha; ta ome iphe Nchileke ẹphe sụru t'ẹphe meje. Ẹphe ajị ẹge emeje iphe nhamụnha; l'ọodu ẹphe t'a sụ lẹ mụbe Nchileke kpịritaru ẹphe ntse.

\VS{3}Ẹphe -nọdu; ẹphe asụ: ‘?Bụnua ngụnu kparu iphe ayi aswị aswịswi ekfu anụ Nchileke; Nchileke ta phụ iya? ?Bụ ngụnu kparu iphe ayi jiberu onwayi ejibe; Nchileke t'egbe ma?’

\par }{\PP “Obenu lẹ mbọku ono, unu aswị ẹgu; l'ekfu anụ mu; gbe bụru iphe dụ unu mma bẹ unu anọduje eme. Ọ bụ ẹge ono bẹ unu eshije erita ndu ejeru unu ozi uru.

\VS{4}Aswịswi, unu aswị bụkwa mba; mẹ nseku bẹ unu egudeje kpochia ya ishi. Ọdo bụ ogude iwe l'etsu ibe unu pyaapyaa. Ẹ tọ kwa egbe aswịswi onanu bẹ unu a-nọdu aswị; l'arị lẹ mu aa-nọdu l'imigwe; nụa olu unu.

\VS{5}Ẹ tọ bụkwa egbe aswịswi onanu bẹ mu fọtaru; mbụ aswịswi ọphu bụlephu lẹ madzụ wotaru ujiku lanụ kpọo onwiya ẹgu. Onye ọbu -nọdu; yọ kụda ishi l'ọ bụ ẹwu, anwụ chiru. Onyenọnu; yo gude uwe-aphụ zẹru lẹ ntụ. ?Bụ iya b'ịi-nọdu ekfu l'ịiswiru Nchileke aswịswi l'eswe, mbọku dụ Ojejoje mma tọo?


\par }{\PP \VS{6}“Waawa; egbe aswịswi ọphu dụ mu mma bụ: t'unu tọfu ẹgbirigba, unu tụru ndu unu eme l'iwe. Unu abya atọshikwaaphu odogoro, ndu unu akpa ẹhu; haa ẹphe t'ẹphe nweru onwẹphe. Unu atụko odogoro ono nyakwoshia anyakwoshi.

\VS{7}Iphe ọdofua bụ t'unu l'onye ẹgu agụ gbajẹru lẹ nri ngu! Unu achọjeeru ndu ụkpa, ẹ te nwedu ẹke ẹphe e-buru ụlo t'ẹphe buru. Unu -phụje onye gba ọtu; unu ewebe iya iphe! Ọphu unu ewofukwa ifu l'ẹke onye abụbu ngu nọ.

\VS{8}Ọ bụ teke ono iphoro e-nwuru phoo l'ọ bụ iphoro nchi-abọhu; ephekorohu ngu abya l'e -liziru ẹnya ekfu. Teke ono bẹ odobe-ẹka-ndoo ngu e-vutaru ngu ụzo; nggu etso iya etsotso. Biribiri kẹ Ojejoje abụru iphe a-nọdu etso ngu azụ; l'echi ngu ẹhu.

\VS{9}Ọ bụ iya bụ; i -kpọ-ku mụbe Ojejoje; mu aza ngu. I -raa mkpu; mu asụ ngu: Mu nọ-ọ.

\par }{\PP “Ọ -bụru l'ịitoshia ndu ono, i yeru odogoro mkpamẹhu; bya ahaa ome iphe amaru ngu ẹjo ẹka; hakwaphu okfu ẹjo-okfu.

\VS{10}Ọ -bụru l'ị wataru ọnu ndu ẹgu agụ nri; wata omeru ndu aakpa ẹhu mkpa ẹphe; bẹ iphoro e-nwuru ngu phoo l'ẹke ọchi gbaru; ẹnyashi adụ ngu l'ọ bụ echi-oke-eswe.

\VS{11}Ojejoje awata ngu oche ẹhu tekenteke; gude iphe-ọma meeru ngu mkpa ngu; mekwaphu t'ọkpu shihu ngu ike l'ẹhu. Nggu abya adụ l'ọ bụ mgbabu, a gbarụ mini ọhuma; l'ọ bụ ọgba, ta amụ-buhujedu amụmu.

\VS{12}Ndibe ngu akpụkwazi ọkpu-ufu ono; l'akpụ-li akahụ ntọ-l'alị ụlo ono, shi lẹ ndiche ono. E tulahaa ngu: ‘Ọ-kpụkwaa-mgbodo’; mẹ ‘O-dozia-ụlo-mbadụzo’,


\par }{\SH Obunggo kẹ mbọku ọtu-ume
\par }
{\PP \VS{13}“Ị -sefukpowaa ọkpa ngu t'ẹ b'i daka mbọku ọtu-ume yẹle ome ẹge 'ọ dụ ngu l'eswe ono, dụru mu lẹ nsọ ono; i -ku-kpowaa mbọku ọtu-ume eswe ọma; bya ekua eswe ono, dụru mubẹ Ojejoje nsọ ono eswe, aakwabẹ ugvu. Ọ -bụru l'i doberu iya iche; ọphu tịi da ụba ẹka ngu; ọphu iimedu ẹge o heru ngu; ọphu iikfudu okfu ndigiri.

\VS{14}Ọ bụ teke ono bẹ ẹhu a-wata ngu ọtso ẹna l'ẹhu mụbe Ojejoje; ẹge ono bẹ mu e-me t'ọ bụru ephekerephe bẹ ịi-nọdu agba; nggu eketa ókè-iphe nna ngu; mbụ Jékọpu.” Ono kwa iphe Ojejoje kfuru.




\par }\Chap{59}{\PP \VerseOne{1}Lenu! Ojejoje ta dụkwa nyẹgenyege ẹge ono; kẹ t'ẹ b'ọ ọdzo-ghe madzụ. Ọphu o nwekwa nchị ike; kẹ t'ẹ b'ọ nụ iphe.

\VS{2}Ọ kwa iphe dụ ẹji unu meru; unu lẹ Nchileke abọo. Ọ kwaphu iphe dụ ẹji unu kparu iphe o wofuru ifu l'ẹke unu nọ; k'ọphu ẹ-tọo nụdu olu unu;

\VS{3}kẹ l'ẹka unu bẹ mee ọchi ngụ-guhukotaru. Mbụ lẹ mkpụshi-ẹka unu rụkotawaru iphe dụ ẹji. Ogboromọnu unu bụ ẹjo-ire nọ iya; ẹge ono bẹ unu anọduje ekfushi ụduruku.


\par }{\PP \VS{4}Ẹ to nwedu m'ọ bụ onye agbajẹru ibe iya ẹkwo l'iswi-ọ-dụ-mma. To nwe onye emeje iphe l'iswi ọdu mma. Iphe ẹphe adabujeru bụ ọdzo iphoro; l'adzụ-phe ẹjo-ire. Iphe ẹphe anọduje lẹ tamoshita iya bụ iphe a-bụru iphe-ẹhuka; mbu; iphe bụlephu iphe dụ ẹji b'ọ mụtaje.

\VS{5}Idzu, ẹphe adụje l'ọ bụ ẹkwa ogiji; dụ l'ọ bụ ụgbu mkpakiri. Ị -taa ya; yo gbua ngu. Ọ -tụkpohu atụkpohu; ogiji eshi iya wụfuta.

\VS{6}Idzu, ẹphe ta agadu mkpa ẹge ẹkwa, e kweru l'ụgbu mkpakiri ta agadụ. Ọphu ẹphe egudekotaghedu iphe ẹphe eme zechighe onwẹphe. Iphemiphe ọbule, ẹphe eme bụkota iphe dụ ẹji. Iphe e gude maru ẹphe bụ ome ẹhuka.

\VS{7}Iphe ẹphe atụje ọkpa mgbịrigba; bụ ome ẹjo iphe. Ẹge ono; bẹ ẹphe agbajẹ perepere ogbu onye ẹ-ta dụdu iphe o meru. Ọriri ẹphe abụkotaje ẹjo ọriri. Ụzo ome iphe t'ọ bụru kpurupyata; mẹ mmebyi bụ ụzo, ẹphe etso.

\VS{8}Ụzo kẹ nchị ọdu ndoo; bẹ ẹphe ta madụ; mbụ ụzo nk'ẹphe b'ẹ to nwedu ome iphe nhamụnha nọ iya nụ. Ẹphe chikọwaru ụzo ẹphe; yọ gọo agọgo. Ọphu ọ dụdu onye eshi iya nụ, byaru bya ama iphe bụ nchị ọdu ndoo.


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu akọshi iphe ẹphe meru
\par }
{\PP \VS{9}Ọ bụ iya meru iphe ndu Ízurẹlu ekfutsua l'ọ kwa okfu iphe dụ ẹji-a kpamu meru iphe Nchileke te kebejehedu ayi k'ọma; bụru iya kparu iphe Nchileke ta nụjehedu ndu meru ayi iphe aphụ. T'a ma l'ọ bụ iya kparu iphe ayi nọ l'ẹkpuru-ọchi l'ẹke ayi gega anọdukwaa l'iphoro. Mbụ ẹ ta madu l'ọ bụ iya meru iphe ayi eruphe ije oru l'ishi.

\VS{10}Ọ bụ ẹge ndu ìshì anọduje adụda ẹka l'oshi-ẹpoto; bụ ẹge ayịbedua anọduje adụda. Ayi etsutsoje l'ọ bụ ndu ẹ-te nwedu ẹnya. Ayi anọduje eje mkpogbo-mkpogbo l'echi oke-eswe l'ọ bụ l'echi-abalị. Ẹke ndu nweru agburẹhu nọ bẹ ayi adụje l'ọ bụ ndu nwụhuru anwụhu.

\VS{11}Ayi anọduje agbọ l'ọ bụ nkụta-ọswa; l'atsụ ọnu rụmurumu l'ọ bụ mgbashị. Ayi eleje tẹ Nchileke dzọo ayi l'ẹhu, aakpa ayi; mẹ iphe dụ ẹji, eme ayi; yọ nọdu ayi ote-ẹnya.


\par }{\PP \VS{12}Ishi iya abụru l'ẹke, ayi mesweshiru ngu ha nshinu. Yọ bụru ẹjo iphe ono, ayi meshiru ngu ono agba ayi ekebe. Ẹjo iphe ayi bẹ ayi l'iya pụchiwaru. Ẹjo iphe ayi bẹ ayi makọtaru-a:

\VS{13}mbụ; okwefuru Ojejoje íkè; ghaaru iya azụ; mẹ l'ọkpata mkpamẹhu; mẹ mpako; mẹ ẹjo-ire, kwọwaru ayi ẹhu.

\VS{14}Ọo ya kparu iphe ẹ te ekpehedu ikpe, dụ maa. Odobe-ẹka-ndoo nọru ote-ẹnya. Ire-lanụ daruru; kpọo ishi-akụ l'echi esu-ụzo. To nwe ẹke, oo-shi bata; mbụ iphe vudo nhamụnha.

\VS{15}Ire-lanụ ta nọhedu. Onye agbaru iphe dụ ẹji ọso; yọ ghọo anụ-eriri.

\par }{\SH Ojejoje agbafụta ndibe iya
\par }
{\PP Ya ndono; Ojejoje abya eleebe iya ẹnya; yọ dụ iya ẹji; kẹ l'ikpe, dụ mma ta nọhedu.

\VS{16}Yọ phụ l'ẹ tọ dụdu onye a-gbaru unu mkpu. Yọ nyịa ya ẹhu kpaa l'ẹ to nwedu m'ọ bụ onye gbaa mkpu, nọnu. Tọ dụ iya bụ; yọ bya egude odobe-ẹka-ndoo sedeshia ẹphe ike.

\VS{17}Ya ndono; yọ bya eworu odobe-ẹka-ndoo chibe l'ọ bụ onye chiberu ekwekwerekwe-ígwè-ọgu l'ifu ọkpoma; bya ekpuru ndzọta l'ọ bụ okpu-ígwè; byakwaphu bya eyee ọgwata ụgwo-iphe l'ọ bụ uwe; bya eworu iphe ovu evuvu gbaphua onwiya l'ọ bụ ẹkwa-ígwè.

\VS{18}Ọ bụ ẹge iphe ẹphe meru dụ; bụ ẹge ọo-kfụ ẹphe ụgwo. Ndu ọhogu iya; bẹ ọo-tụkushi ẹhu-eghughu iya; bya agwata ndu okfu iya ụgwo iphe, ẹphe meru iya; kfụa ndu butsua l'ikfuli iphe gbaru ẹphe.

\VS{19}Ọo ya bụ; ẹge madzụ atsụlaha ẹpha Ojejoje egvu jeye l'ụzo ẹnyanwu-arịba. Ẹphe eshikwaphu l'ụzo ẹnyanwu-ahata akwabẹ ọdu-biribiri iya ugvu; kẹ l'ọo-tụ kperere bya l'ọ bụ utso; yọ bụru ume Ojejoje a-nọdu enwu iya eje.


\par }{\PP \VS{20}“Onye a-gbafụta ayi a-bya lẹ Ugvu Záyọnu; mbụ byakfuta ndu eri Jékọpu, bụ ndu tawaru onwẹphe ụta iphe dụ ẹji, ẹphe meru.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono.

\VS{21}Ojejoje sụru ẹge-a: “A -bya lẹ kẹ yẹbe Ojejoje; ọwaa ọgba-ndzụ yẹle ẹphe: Ume iya, bụ ọphu nọ ngu l'ẹhu yẹle okfu iya, ya yeru ngu l'ọnu b'ẹ tii byadụ bya aha ekfu; ọphu ụnwu ngu abyadụ bya aha iya ekfukfu; mbụ shita nta-a jeye lẹ gbururu.” Ono iphe Ojejoje kfuru.




\par }\Chap{60}{\SH Záyọnu a-dụ biribiri
\par }
{\Q \VerseOne{1}Gbeshi; gbua nwịinwii;

\par }{\QB kẹ l'iphoro nke ngu ruwaru!

\par }{\QB Mbụ lẹ biribiri Ojejoje

\par }{\QB gbeshiwaru nọdu ngu l'ẹhu!


\par }{\Q \VS{2}Ledudunu;

\par }{\QB ọchi a-gbaakwa lẹ mgboko.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ oke \newline  ẹkpuru-ọchi

\par }{\QB a-gbamikota ndu nọ lẹ mgboko.

\par }{\QB Obenu lẹ nggụbedua;

\par }{\QB bẹ iphoro Ojejoje a-ngashi ẹhu.

\par }{\QB Ẹge ono;

\par }{\QB bẹ o-gbu-nwịi-nwịi ya \newline  e-he ngu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{3}Ndu ọhodo a-wụru bya l'iphoro ngu.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ndu eze a-wụru

\par }{\QB bya anọdukwaphu l'iphoro

\par }{\QB nchi-abọhu ngu ono.


\par }{\Q \VS{4}Paliduduphu ẹnya

\par }{\QB lephee mgburumgburu;

\par }{\QB nggu aphụ ẹge ẹphe

\par }{\QB dzukoberu l'awụ-kfuta ngu;

\par }{\QB mbụ; ụnwu ngu unwoke

\par }{\QB e-shi ẹke teru ẹnya alata.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ẹphe e-hetsuaru ụnwu ngu

\par }{\QC ndu k'ụnwanyi ngu l'ẹka ekulataru ngu.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ teke ono;

\par }{\QC bẹ ịi-phụ iya;

\par }{\QB bya egbuchafu egbuchafu.

\par }{\QB Ọkpoma awata ngu ome

\par }{\QB tupyongu tupyongu;

\par }{\QB ẹhu evulaha ngu gidigidi

\par }{\QB l'ẹke ẹswa riri ngu ẹhu.

\par }{\QB Eeshi l'eze ẹnyimu vutaru ngu ẹku.

\par }{\QB Ọ bụ nggu bẹ ẹku

\par }{\QB mbakeshi a-wụ-kfuta.


\par }{\Q \VS{6}Ikpoto ịnya-ivu a-chịko alị ngu naru.

\par }{\QB Mbụ ụnwu ophoja

\par }{\QB ịnya-ivu, shitsua Mídiya yẹle Efa;

\par }{\QB jeyekpo l'iphe bụ ndu ophu

\par }{\QB shitsua Sheba a-byakọta.

\par }{\QB Ẹphe eguderu ngu

\par }{\QB mkpọla-ododo; mẹ ínsẹnsu.

\par }{\QB Ẹphe a-nọdu ara iya arara \newline  t'e tu Ojejoje ẹpha.


\par }{\Q \VS{7}Elu ndu Kéda l'ọ ha;

\par }{\QB bẹ ee-rulataru ngu;

\par }{\QB ebyila ndu Nebayọtu l'ejeeru ngu ozi.

\par }{\QB A nata ẹphe gude gwaa mu l'ẹnya-ngwẹja mu.

\par }{\QB Mu eworu eze-ụlo mu mee t'ọ dụ biribiri.


\par }{\Q \VS{8}?Bụ ndu ole bẹ awụ-phe l'ọ bụ urukpu;

\par }{\QB mbu; l'ọ bụ ndo awụ

\par }{\QB gbigbigbi ephe ala l'ẹkfuna iya.


\par }{\Q \VS{9}Ishi iya abụru lẹ ndu

\par }{\QB iku ẹnyimu bụ mu; bẹ ẹphe echeru.

\par }{\QB Ụgbo-mini Tashishi liberu vuru ẹphe ụzo;

\par }{\QB l'achịlata ụnwu ngu, shi ẹke teru ẹnya.

\par }{\QB O vukwaphu mkpọla-ọcha;

\par }{\QB mẹ mkpọla-ododo ẹphe; l'alata;

\par }{\QB k'ọphu ọo-bụru ugvu,

\par }{\QB aakwabẹ Ojejoje, bụ Nchileke ngu;

\par }{\QB mbụ onye ono, bụ onye nsọ kẹ Ízurẹlu,

\par }{\QB bụ iya meru ngu; nggu adụ biribiri.


\par }{\Q \VS{10}Ọ bụ ndu shi eshishi

\par }{\QB a-kpụkwa-zi ụpho-mkpuma ngu ono.

\par }{\QB Yọ bụru ndu eze ẹphe

\par }{\QB a-nọdu ejeru ngu ozi.

\par }{\QB A makwarụa lẹ mu

\par }{\QB gude ọvuma chitsua ngu.

\par }{\QB Obenu lẹ mu e-mekocha-a

\par }{\QB gude n-yemobu phụaru ngu imiko.


\par }{\Q \VS{11}Ọnu-ụzo nggụbe mkpụkpu

\par }{\QB ono a-nọdu eghekotajeru.

\par }{\QB Ẹ ta byadụ bya agụ-chije

\par }{\QB iya agụ-chi: eswe l'ẹnyashi;

\par }{\QB k'ọphu unwoke e-shitsua

\par }{\QB mbakeshi evubataru ngu ẹku.

\par }{\QB Yọ bụru ndu eze

\par }{\QB ẹphe a-chịjeru ẹphe abya;


\par }{\Q \VS{12}kẹ l'iphe bụ mba;

\par }{\QB m'ọ bụ alị-eze,

\par }{\QB a-jịka l'ẹphe te ejeduru

\par }{\QB ngu ozi a-bụru kpurupyata;

\par }{\QB mbu; ndu ọphu bẹ

\par }{\QB ee-me ẹphe achịhu.


\par }{\Q \VS{13}Biribiri alị Lébanọnu a-byaru ngu:

\par }{\QB mbụ l'oshi payịnu; oshi fịru;

\par }{\QB mẹ oshi sayịpuresu,

\par }{\QB bụkota oshi, nọ iya nụ;

\par }{\QB bẹ ee-gude mee tẹ ẹke,

\par }{\QB dụru mu nsọ maa mma.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ mu

\par }{\QB e-mekwaphu tẹ ẹke

\par }{\QB mu adzọje ọkpa dụ biribiri.


\par }{\Q \VS{14}Ụnwegirima ndu ono,

\par }{\QB akpa ngu ẹhu ono

\par }{\QB e-mekochaa bya achịchiaru ngu ọnu l'alị.

\par }{\QB Iphe bụ ndu ono,

\par }{\QB ẹ-ta gụbedu ngu iphe ono

\par }{\QB e-mekochaa bya adaaru ngu pẹe l'iku ọkpa.

\par }{\QB Ẹphe e-mekochaa kulahaa

\par }{\Q ngu “Mkpụkpu Ojejoje;”

\par }{\Q “Záyọnu k'onye nsọ ndu Ízurẹlu.”


\par }{\Q \VS{15}“A makwaru-a l'a jịkaru ngu;

\par }{\QB nggu adụ ashị;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye eshije ngu nụ.

\par }{\QB Obenu lẹ mu e-mekocha

\par }{\QB mee ngu mkpụkpu,

\par }{\QB iphe bụ ọgbo sweru esweswe

\par }{\QB e-gude eku onwẹphe;

\par }{\QB gude iya ete ẹswa

\par }{\QB gbururu jeye lẹ gbururu.


\par }{\Q \VS{16}Ịi-mị ẹku iphe bụ mbakeshi;

\par }{\QB mẹ kẹ ndu eze.

\par }{\QB Nggu amaru l'ọo mu,

\par }{\QB bụ Ojejoje, bụ Ọkaribe kẹ Jékọpu,

\par }{\QB bụru onye adzọje ngu nụ;

\par }{\QB bya abụru onye agbatajẹ ngu nụ;

\par }{\QB bụ Ọkaribe kẹ Jékọpu.


\par }{\Q \VS{17}Mu a-nụ ngu mkpọla-ododo l'ọzori ope;

\par }{\QB nụ ngu mkpọla-ọcha l'ọzori ígwè.

\par }{\QB Mu a-nụ ngu ope l'ọzori nkụ;

\par }{\QB nụ ngu ígwè l'ọzori mkpuma.

\par }{\QB Nchị-ọdu-ndo;

\par }{\QB bẹ mu e-me t'ọ bụru iya \newline  a-nọdu achị ngu;

\par }{\QB Odobe-ẹka-ndoo abụru onye ishi ngu.


\par }{\Q \VS{18}Ẹ to nwedu onye anụkwadu

\par }{\QB k'iphe-kpaa l'alị ngu ọdo;

\par }{\QB ta anụhe k'ọ-la-l'iyi;

\par }{\QB m'ọ bụ kpurupyata l'alị ngu

\par }{\QB gbaa mgburumgburu.

\par }{\QB Iphe ịi-nọdu eku ụpho-mkpuma

\par }{\Q ngu bụ ‘Ndzọta’;

\par }{\Q obu-edukfu mkpụkpu ngu abụru ‘Ajaja.’


\par }{\Q \VS{19}Ẹ tọ bụhedu ẹnyanwu;

\par }{\QB bẹ a-bụru ngu iphoro l'eswe;

\par }{\QB ọphu ọnwa echiheduru ngu

\par }{\QB swachaswacha l'ẹnyashi;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụ Ojejoje a-bụru

\par }{\QB iphoro ngu jeye lẹ gbururu.

\par }{\QB Yọ bụru Nchileke ngu ono

\par }{\QB a-bụru ọdu-biribiri nke ngu.


\par }{\Q \VS{20}Ẹnyanwu ta arịbaheduru \newline  ngu arịba;

\par }{\QB ọphu ọnwa 'arịbaheduru

\par }{\QB ngu arịba; kẹ l'ọ bụ Ojejoje

\par }{\QB a-bụru iphoro ngu jeye lẹ gbururu;

\par }{\QB nggu agụ-buhu aphụ.


\par }{\Q \VS{21}Ọ bụ teke ono;

\par }{\QB bẹ ndibe ngu a-bụkotaru

\par }{\QB ndu doberu ẹka ndoo.

\par }{\QB Ẹphe abya enweru alị

\par }{\QB ono jeye lẹ tutu yoyo.

\par }{\QB Ọ kwa ẹphebedua bụ

\par }{\QB iru oshi ono, mu dzabẹru

\par }{\QB ono; mbụ ozi, mu gude ẹka mu jee;

\par }{\QB t'e gude phụ ẹge mu dụ-be biribiri.


\par }{\Q \VS{22}Ufu unu ọphu katsụa ọla alị

\par }{\QB a-zụ; ghọ ụnwunna.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ọphu katsụa

\par }{\QB nwanshị a-ghọ eze mba.

\par }{\QB Ọ kwa mbẹdua bụ Ojejoje.

\par }{\QB Iphemiphe ọbule-a;

\par }{\QB bẹ mu e-mekwa ẹgwegwa

\par }{\QB teke oge ememe iya ruleruphu.”




\par }\Chap{61}{\SH Afa, Ojejoje e-koshi ifu-ọma
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ume Nnajiufu, bụ Nchileke nọ mu l'ẹhu;

\par }{\QB kẹle Ojejoje wụru mu manụ;

\par }{\QB tẹ mu je ezia ndu aakpa ẹhu ozi-ọma;

\par }{\QB mu eje adụa ndu meji tọfuru ike;

\par }{\QB mu je ezia ndu a kpụru lẹ ndzụ;

\par }{\QB l'ẹphe e-nweru onwẹphe;

\par }{\QB mu ezikwaaphu ndu nọ

\par }{\QB lẹ mkpọro l'aa-ha ẹphe.


\par }{\Q \VS{2}O ziru mu tẹ mu bya

\par }{\QB araa ya arara l'afa,

\par }{\QB Ojejoje e-meru ndu nk'iya

\par }{\QB eze-iphe-ọma ruwaru;

\par }{\QB yẹle eswe mbọku, Nchileke

\par }{\QB ayi a-gbarụ ndibe iya

\par }{\QB ọdzori; dụa ndu aphụ byaru l'ẹphe ha ike.


\par }{\Q \VS{3}O ziru mu tẹ mu bya etsua

\par }{\QB ẹphe ẹka l'obu, bụ ndu

\par }{\QB aphụ tsaru lẹ Záyọnu.

\par }{\QB Mu eworu okpu,

\par }{\QB ama mma kpube ẹphe

\par }{\QB l'ọzori ntụ, ẹphe shi kpua onwẹphe.

\par }{\QB Mu awụa ẹphe manụ

\par }{\QB ẹhu-ọtso-ẹna l'ọzori nggụmaphu;

\par }{\QB mu eyee ẹphe uwe

\par }{\QB egvu-ọma l'ọzori obu-anmafụ

\par }{\QB Iphe aa-nọdu eku ẹphe

\par }{\QB bụ achị k'odobe-ẹka-ndo.

\par }{\QB Ẹphe a-bụ oshi,

\par }{\QB Ojejoje gude ẹka iya dzabẹ;

\par }{\QB ẹphe abụru ndu dụ biribiri;

\par }{\QB shi ẹge ono koshi ẹge

\par }{\QB Nchileke dụbe ugvu.


\par }{\Q \VS{4}Ẹphe a-kpụkwakota ọkpu-ufu ono,

\par }{\QB shigbaa lẹ ndiche ono;

\par }{\QB bya achịko ẹke ono,

\par }{\QB ẹgbara kfụru ono mekwazikota.

\par }{\QB Iphe bụ mkpụkpu ono,

\par }{\QB shiwa keshinu ẹnya ẹ te rudu

\par }{\QB dakpọshihu adakpọshi ono;

\par }{\QB bẹ ẹphe e-mekwazikota.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ ndu shi eshishi a-nọdu

\par }{\QB echeru ngu eghu mẹ atụru ngu.

\par }{\QB Ndu mba ọdo abụru

\par }{\QB ndu a-nọdu ejeru ngu

\par }{\QB ozi ẹgu yẹle ozi mgbo vayịnu ngu.


\par }{\Q \VS{6}Iphe aa-nọdu eku unu

\par }{\Q bụ “ndu achịjeru Ojejoje ẹja.”

\par }{\QB Iphe aa-gụbe unu abụru

\par }{\Q “ndu ejeru Nchileke ayi ozi.”

\par }{\QB Ọ bụ ẹku mbakeshi;

\par }{\QB bẹ unu a-nọdu eri.

\par }{\QB Mbụ yọ bụru iphe

\par }{\QB enweru-enweru ẹphe;

\par }{\QB bẹ unu e-gude eku onwunu.


\par }{\Q \VS{7}Ndibe mu a-nata òkè-iphe lẹ

\par }{\QB ntụkwase l'ẹka ẹphe l'ọzori

\par }{\QB iphe-iphere, a ga eme ẹphe.

\par }{\QB Ẹphe a-nọdu ete ẹswa l'òkè,

\par }{\QB ẹphe hataru; l'ọzori, ifu,

\par }{\QB ge ekpu ẹphe lẹ ntụ.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ẹhu-ọtso-ẹna

\par }{\QB a-bụru nk'ẹphe gbururu jeye lẹ gbururu.


\par }{\Q \VS{8}“Kẹle mbẹdua, bụ Ojejoje.

\par }{\QB Iphe adụje mu mma abụru ikpe, dụ maa.

\par }{\QB Iphura; mẹ ẹjo iphe dụ mu ashị.

\par }{\QB Mu e-gude ire-lanụ bua ẹphe nggo;

\par }{\QB mu l'ẹphe agbaa ndzụ tutu yoyo.


\par }{\Q \VS{9}Eri ẹphe abụru ndu a maru

\par }{\QB amaru l'iphe bụ mbakeshi.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ọha a-maru awa ẹphe.

\par }{\QB Iphe bụ onye phụru

\par }{\QB ẹphe a-majẹleruphu

\par }{\QB l'ẹphe bụ ndu Ojejoje keberu k'ọma.”


\par }{\Q \VS{10}Ẹhu atsọ mu ẹna nshinu

\par }{\QB l'iphe Ojejoje meru.

\par }{\QB Mbụ l'ẹhu atsọ ẹna l'ime \newline  Nchileke mu;

\par }{\QB kẹ l'o yewaru mu ndzọfuta l'ọ bụ uwe;

\par }{\QB bya egude odobe-ẹka-ndoo

\par }{\QB kwa mu yẹgelengu l'ọ bụ

\par }{\QB onye yeru kpowula-kpowula uwe;

\par }{\QB l'ọ bụ onye kpu iphe e gude

\par }{\QB mamaa memakota l'abya ọlu nwanyi;

\par }{\QB mbụ; l'ọ bụ onye, aabya ọla nji;

\par }{\QB gude iphe-nchị; iphe-olu;

\par }{\QB mẹ mgbalẹka iya kwaa onwiya.


\par }{\Q \VS{11}Kẹ l'ọ bụ ẹge alị emeje t'iphe fushia;

\par }{\QB mẹ ẹge mgbabu emeje t'iphe

\par }{\QB a kụru iya kpofushia;

\par }{\QB bẹ bụ ẹge Nnajiufu,

\par }{\QB bụ Ojejoje e-me tẹ \newline  odobe-ẹka-ndoo;

\par }{\QB mẹ ajaja wụfuta l'iphe bụ mbakeshi.




\par }\Chap{62}{\SH Ẹpha ọphungu ndu Záyọnu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ọ kwa l'okfu ẹhu Záyọnu;

\par }{\QB bẹ mu e-gude; mu ta adahụdu nkịchi.

\par }{\QB Mu e-gude okfu ẹhu Jerúsalemu;

\par }{\QB mu ta anọkirishihedu;

\par }{\QB gbururu jeye teke

\par }{\QB odobe-ẹka-ndoo ya

\par }{\QB achafụta t'a phụ iya l'ọ

\par }{\QB bụ ẹke nchi bọhuru;

\par }{\QB mbụ ndzọfuta iya enwua

\par }{\QB phoo l'ọ bụ itsu-ọku, eke phophopho.


\par }{\Q \VS{2}Iphe bụ mbakeshi a-phụ

\par }{\QB odobe-ẹka-ndoo ngu;

\par }{\QB ndu eze ẹphe aphụ \newline  o-gbu-nwịi-nwịi ngu;

\par }{\QB a bya agụa ngu ẹpha

\par }{\QB ọphungu, bụ Ojejoje e-gude

\par }{\QB ọnu iya gụa ngu iya.


\par }{\Q \VS{3}Ịi-nọdu Ojejoje l'ẹka;

\par }{\QB bụru okpu-eze, dụ ugvu, o gude.

\par }{\QB Ịi-dụ l'ọ bụ okpu-eze,

\par }{\QB nọ Nchileke l'ẹka.


\par }{\Q \VS{4}Ẹphe te ekuhedu ngu

\par }{\Q “onye a gbagharu agbagharu.”

\par }{\QB Ọphu eekuhedu alị ngu

\par }{\Q “Alị, ẹgbara kfụru.”

\par }{\QB Iphe aa-gụ ngu bụ

\par }{\Q “Ọtsomahu Nchileke.”

\par }{\QB Iphe ee-kulahaa alị ngu bụ:

\par }{\Q “Nwanyi ọphungu;”

\par }{\QB kẹle Ojejoje e-gude ngu eme ẹswa.

\par }{\QB Alị ngu adụ l'ọ bụ nwanyi,

\par }{\QB a lụru k'ọphungu.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ ẹge ono, nwokorọbya

\par }{\QB alụje nwata mgbọko ono

\par }{\QB bụ ẹge ụnwu ngu a-lụru \newline  nggụbe Záyọnu.

\par }{\QB Yọ bụru ẹge ẹhu atsọje

\par }{\QB onye eme ẹswa-nwanyi, \newline  ọ lụru k'ọphungu;

\par }{\QB bụ ẹge Nchileke ngu

\par }{\QB a-nọdu eme ẹswa ngu.


\par }{\Q \VS{6}Mu wowaru ndu nche

\par }{\QB yetsua t'e che nche

\par }{\QB l'ụpho-mkpuma nggụbe Jerúsalemu.

\par }{\QB Ọphu ẹphe abyadụ bya

\par }{\QB edobe ọnu ndoo: eswe l'ẹnyashi.

\par }{\QB Unubẹ ndu akpọ-ku

\par }{\QB Ojejoje; unu ba tụtakwa ume!


\par }{\Q \VS{7}Ọphu unu ekwekwa t'ọ

\par }{\QB tụfu ume jeye teke oo-me

\par }{\QB Jerúsalemu t'o vudo;

\par }{\QB mee ya t'ọ bụru iphe

\par }{\QB mgboko l'ọ ha e-gude \newline  aja Nchileke ajaja.


\par }{\Q \VS{8}Ojejoje ribuwaru angụ iya; sụ

\par }{\Q “L'ẹ to nwehedu lẹ ya eworu

\par }{\QB iphe ị kọru l'okfu nụ ndu

\par }{\QB ọhogu ngu t'ẹphe ria ọdo;

\par }{\QB ọphu 'onwehedu lẹ ndu

\par }{\QB mbyamụmbya angụa mẹe

\par }{\QB ọphungu ono, i seru akanya \newline  iya ono ọdo.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụ ndu riru aphụ iya;

\par }{\QB kpata ya e-ri iya; jaa Ojejoje ajaja iya.

\par }{\QB Ẹge ono b'ọ bụ ndu awọ

\par }{\QB akpụru vayịnu a-ngụ mẹe

\par }{\QB ya l'ogbodufu mu ono, dụ nsọ.”


\par }{\Q \VS{10}Unu shia ya;

\par }{\QB unu shia ọnu ẹke e shije

\par }{\QB abahụ mkpụkpu ono!

\par }{\QB Unu meeru ndu ono ụzo!

\par }{\QB Unu kpaa; unu kpaa eze oje ono!

\par }{\QB Unu kpashịa mkpuma, nọ iya nụ!

\par }{\QB T'e woliaru iphe bụ mbakeshi

\par }{\QB ẹkwa-ọhubama ono!


\par }{\Q \VS{11}Lenu; Ojejoje raakwaru

\par }{\QB iya arara jeye l'ẹke mgboko

\par }{\Q jeberu; sụ: “Unu sụ ndu Záyọnu

\par }{\QB t'ẹphe phụkwa l'onye ndzọta \newline  ẹphe abyaakwa!

\par }{\QB O gudekwa iphe oo-gude \newline  akfụ ụgwo;

\par }{\QB mbụ l'o gudeekwa

\par }{\QB iphe oo-gude ebu nggo.”


\par }{\Q \VS{12}Iphe ee-ku ẹphe bụ:

\par }{\Q “Ndu nsọ Nchileke.”

\par }{\Q Aa-nọdu ekukwaphu ẹphe:

\par }{\Q “Ndu Ojejoje gbataru.”

\par }{\Q Nggụbedua bẹ ee-ku:

\par }{\Q “Nwanchọta;” mẹ “Mkpụkpu,

\par }{\QB ẹ taa kwafụhedu akwafu.”




\par }\Chap{63}{\SH Mbọku, Ojejoje a-gwata ụgwo
\par }
{\PP \VerseOne{1}“?Bụ onye ndọ-ọ, shi l'alị Édọmu abya phụ; mbụ onye ono, yeru uwe, eke meemee, shi lẹ Bọzura eje abya ono? Mbụ; ?bụ onye ndọ-ọ yeru kpowula kpowula uwe l'ehe kfụkakfuka l'abya ono; mbụ onye ono, gude oke agburu-ẹhu iya adzọ girimu gadamụ l'abya ono?”

\par }{\PP “Ọ kwa mbẹdua. Mu gude odobe-ẹka-ndoo ekfu iphe mu ekfu. Ẹge ono bẹ ike nọkwa mu phụ tẹ mu dzọta ndiphe.”


\par }{\PP \VS{2}“?Bụkwanu ngụnu kparu iphe uwe ngu eke meemee; mbụ eke l'ọ bụ k'onye adzọshije mẹe l'ẹke aadzọshije mẹe l'akpụru iphe emeje mẹe?”


\par }{\PP \VS{3}“Ọ kwa mu dzọshiru mẹe ono nwẹnkinyi mu. To nwedu m'ọo onye lanụ lẹ mbakeshi meeduru mu iya. Mu gude iphe-eghughu dzọshia ya; mbụ gude oke ẹhu-eghughu dzọ ya pyaapyaa. Mee ẹphe akfụkakota l'uwe mu. Tọ dụ iya bụ; mu etechishikota uwe mu.

\VS{4}Ishi iya abụru l'eswe, mu a-gwata ụgwo iphe bẹ nọhawa mu l'obu. Ẹge ono bẹ afa, mu a-gbata ndibe mu ruru.

\VS{5}Mu leru ẹnya; ọphu ọ dụdu onye gbaru mu mkpu. Mbụ; o teru mu ụkfu l'ẹ tọ dụdu onye bụ agbarike mu. Tọ du iya bụ; mu egude ẹka mu lụaru onwomu; mekputa. Yọ bụru oke ẹhu-eghughu mu; bẹ cheru mu nụ.

\VS{6}Mu gude iphe-eghughu dzọo mbakeshi pyaapyaa; gude oke ẹhu-eghughu mee ẹphe atsọhu bẹbebe; mee ẹphe adashịa.”


\par }{\SH Ajaja yẹle okfu anụ Nchileke
\par }
{\PP \VS{7}Mu e-kfu k'obu, Ojejoje yeru ndibe iya.

\par }{\QB Mbụ iphe o meshiru,

\par }{\QB bụ iphe aa-nọdu ajajẹ iya ajaja;

\par }{\QB mbụ iphemiphe ọbule,

\par }{\QB Ojejoje meshiru ayi;

\par }{\QB mbụ igweligwe iphe

\par }{\QB dụ mma, o meshiru ndu

\par }{\QB ọnu-ụlo Ízurẹlu;

\par }{\QB kẹ l'ọophu imiko ntụmatu.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ o yenukaru obu eyenuka.


\par }{\PP \VS{8}Yọ sụ: “L'ẹphe bụ ndibe mu; mbụ ụnwu mu, ẹ ta adzụjeduru mu ẹjo-ire.” Yọ bụru iya kparu iphe ọ dzọfutaru ẹphe.

\VS{9}Iphe bụ ntakfuru, ẹphe jekotaru bẹ tsụru yẹbedua l'ẹhu. Yọ bụru ojozi-imigwe, shi l'ẹke ọ nọ jeru je adzọfuta ẹphe. Yọ bụru obu, o yeru ẹphe yẹle imiko, ọophuru ẹphe meru iphe o meliru ẹphe; hekotaru ẹphe lẹ teke ndiche ono.

\VS{10}Obenu l'ẹphe kwefuleru-a íkè; mee Ume-dụ-Nsọ iya iphe aphụ. Tọ dụ iya bụ; yọ ghakọbe bya abụru ọhogu ẹphe; tso ẹphe ọgu; yẹbedua l'onwiya.


\par }{\PP \VS{11}Tọ dụ iya bụ; ẹphe abya anyata teke ndiche; mbụ oge kẹ Mósisu yẹle ndu nk'iya. Yọ rịa; sụ: “?Bụ awe b'ọ nọhunu; mbụ onye ono, du ndu Ízurẹlu; Mósisu abụru onye chị ẹphe l'ọ bụ onye chị atụru; je eswe eze ẹnyimu ono; mbụ ?bụ awe bẹ onye ono, yeru Ume-dụ-Nsọ iya; ẹphe l'iya ayịru ono nọ.

\VS{12}Onye ono, gude ike iya, dụ biribiri nọdu Mósisu l'ẹka-ụtara; onye ono, meru eze mini ekee ẹbo l'ifu ẹphe; k'ọphu aa-maru ẹpha iya jeye lẹ gbururu ono;

\VS{13}mbụ onye ono, duru ẹphe; ẹphe esweshia ebo ebo mini; gbaa kwagongu kwagongu l'ọ bụ ịnya agba l'echi-ẹgu; ọphu ụkfu 'adụdu ẹphe;

\VS{14}mbụ wụkpelephu l'ọ bụ eswi awụ eje l'ẹke gburu barakata. Ume Ojejoje emee; ẹphe atụta ume. Ọ bụ ẹge ono b'i gude dua ndibe ngu; k'ọphu ii-me t'ẹpha ngu bụru iphe dụ biribiri.”


\par }{\PP \VS{15}Ojejoje; shinu l'imigwe; l'aba-eze ngu ono, ha eli, dụ nsọ; bya adụ biribiri ono tụfu ẹnya lee l'ẹke, ayi nọ. ?Nanụhunu obu ọphu i yeru ono ọbu. ?Ọkpehu ngu ono jehunuru iya ije agha? Agu ono, iimejeru ayi; mẹ imiko ono, ị phụjeru ayi ono ta dụhekwa.

\VS{16}Obenu l'ọ kwa nggu bụ nna ayi. A makwarụa lẹ Ébirihamu ta madụ ayi. Ọphu Ízurẹlu amadụ ndu ayi bụ. M'ọ kwa nggu; nggụbe Ojejoje bụ nna ayi. Onye mgbafụta ayi bẹ ẹpha ngu shiru lẹ ndiche bụtaru.

\VS{17}Nggụbe Ojejoje; ?bụ ngụnu meru iphe i haru ayi; ayi eshi l'ụzo ngu gharu tụgbua. I meru ayi enwee nggụdunggu; k'ọphu bụ l'ayi ta tsụdu ngu egvu? Latanụ azụ mẹ l'ọgvu ndu ozi ngu; mbụ ikfu ono, bụ òkè-iphe ngu ono!


\par }{\PP \VS{18}Ndibe ngu te budu l'alị nsọ ngu ono ọphu baru nwishi; ndu ọhogu ngu abya achịfu ẹphe; dzọo ẹke ono, dụru ngu lẹ nsọ ono pyakapyaka.

\VS{19}Obenu l'ayi bụkpelekwaphu nke ngu keshinu ndiche. Obenu l'o gbe dụ l'i tị chịbudua ayi; mbụ ayi gbe dụ l'ọ bụ ndu e te kudu ala l'ẹpha ngu.




\par }\Chap{64}{\PP \VerseOne{1}Ọ dụ t'a sụ t'ị dzọ-fua igwe nyizita! T'eze ugvu nmaa jijiji l'ifu ngu!

\VS{2}Mbụ ẹge ono ọku adzụje ụrevu; mbụ ẹge ono, ọku emeje tẹ mini phụhu ụphu ono; nyizitanu bya emee tẹ ndu ọhogu ngu maru ẹpha ngu! Byanụ bya emee tẹ mbakeshi nmahu jijiji l'ifu ngu;

\VS{3}kẹle teke ono, i meru iphe teru ụkfu ono, bụ iphe ayi ta madụ l'ii-me ono bẹ i nyizitaru. Eze ugvu anmaa jijiji l'ifu ngu.

\VS{4}Keshinu ndiche ta dụkwa onye nụjewaru nụ. Ọphu o nwedu onye ọ bahujewaru lẹ nchị. Ọphu ẹnya aphụbudua Nchileke ọdo, nọnu nụ, ẹ ta bụdu nggụbedua, bụ Nchileke, emejeru ndu ele iya ẹnya l'ẹka iphe ẹphe ele ẹnya iya.

\VS{5}Ịigbajeru ndu egudeje ẹhu-ọtso-ẹna eme iphe nhamụnha mkpu. Mbụ ndu nyataru ụzo ngu. Ọlobu teke ayi meru iphe dụ ẹji tụgburu bẹ ẹhu ghulahaaru ngu eghughu. ?Nanụ ẹge ee-shi dzọkwadua ayi?

\VS{6}Ayi ha dụkotawa l'ọ bụ iphe aasọ nsọ. Ẹge ono bẹ odobe-ẹka-ndoo ayi dụkota l'ọ bụ nkaraba ẹkwa, dụ oyi-oyi. Ayi ha gbanwụshihuwaru l'ọ bụ mkpẹkwo. Ẹjo iphe ayi ephekata ayi l'ọ bụ phẹrephere.

\VS{7}Ẹ to nwedu onye akpoku ẹpha ngu. Ọphu ọ dụhedu onye akụnyabeje ngu ẹhu; kẹ l'i woharu ayi ifu; bya emee ayi alalaha kparakpara l'iphe dụ ẹji, ayi emeshi.


\par }{\PP \VS{8}Obenu le nggụbe Ojejoje; i bụlekwa nna ayi. Ayịbedua bụkwa ụra; nggụbedua abụru ọ-kpụ-ite. Ayịbedua chịko bụru iphe i gude ẹka ngu mee.

\VS{9}T'iphe be ghunukakwa ngu eghughu byiko Ojejoje. Ba agụkokwaru ayi iphe dụ ẹji ayi jeye lẹ gbururu! Iphe ayi arọ bụ ti ghaaruru ayi ẹnya byiko; kẹ l'ayi chịkokwa bụru ndibe ngu!

\VS{10}Mkpụkpu ngu ndu ọphu, dụtsua nsọ chịkokwa bụru echi-ẹgu. Záyọnu bụwa echi-ẹgu; ẹgbara akfụwa lẹ Jerúsalemu.

\VS{11}Eze-ụlo ngu ono, dụ nsọ; dụ biribiri, ayi shi nweru ono, bụ ẹke nna ayi oche phe shi anọduje aja ngu ajaja ono b'a tụakwaru ọku; Iphe bụkpo ẹke ono, ayi yeru obu ono l'ọ ha bụkotawa iyi.

\VS{12}Ẹge ọ dụ ẹge-a nggụbe Ojejoje; nyịnua nchị manụ? Ba adakwa ashị; nụa ayi aphụ.




\par }\Chap{65}{\SH Ikpe yẹle ndzọta
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Mu koshiru onwomu ndu ẹ-ta akpadu ishi mu. Ndu ta achọdu mu nụ bẹ mu shi emeje t'ẹphe phụ mu. Yọ bụru mba ono, te shidu akpọ-kuje ẹpha mu ono bẹ mu sụru: ‘L'ọ kwa mu ndọ-ọ! L'ọ kwa mu ndọ-ọ!’

\VS{2}Mbọku-mbọku bẹ mu egbobejeru ẹphe ẹka t'ẹphe byakfuta mu; ẹphe te kwejee. Mbụ ndu ono, eshi ụzo ta dụdu mma ono; mbụ bụlephu iphe ẹphe rịtaru bẹ ẹphe anọduje ese ẹza ememe;

\VS{3}mbụ ndu anọdukotaje l'ifu mu mkpụrumkpuru eme mu iphe eghughu; ndu ejeje je anọdu lẹ mgbabu l'agwa iphe; kpọkobe ishẹja; mee ya ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu ọku;

\VS{4}ndu ejeje je anọdu l'ẹke eelije odzu; radụ aradụ l'ẹke ono; mụkota ẹnya l'ẹnyashi; l'eme kẹ mma l'edomi; ndu anọduje ata anụ ezi; iphe anọje l'ite ẹphe, bụ mini anụ, aasọ nsọ;

\VS{5}ndu anọduje ekfu sụ: ‘Kpịribe akpiribe! Ba abyakwa mu ntse; kẹ l'ẹge mu dụ-bebe nsọ b'ẹ t'ọ gbakwa t'ị bya mu ntse!’ Egbe ndu ono bụ ẹnwuru, ekpo ala mu l'imi. Ẹphe bụ ọku, eke mkpụrumkpuru.


\par }{\PP \VS{6}“Lekwa. E dekwaru iya edede dobe mu l'ifu sụ: Mu ta anọkirishikwa nwandoo. Mu a-kfụkwa ụgwo kfụ-dzua akfụ-dzu. Mu a-kfụ iya ẹphe nwuru iya enwuru ye ẹphe l'ẹka;

\VS{7}mbụ kfụa ẹphe ụgwo iphe dụ ẹji ẹphe mẹ kẹ nna ẹphe oche phe.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono. “Yọ bụru iphe kparụ iya nụ bụ l'ẹphe jeru je anọdu l'eli ugvu agba ẹja; je anọdutsua l'eli nwugvu ekfurushi mu. Ọ bụ iphe ono kparu iphe mu a-kfụ ẹphe ụgwo iphe ẹphe mejehawaru nwuru iya enwuru ye ẹphe l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{8}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: “L'ọ kwa ẹge ono, ọobujeru: mẹe -nọdukwadua l'ọfoko akpụru vayịnu; a sụ t'ẹ b'e mebyishikwa iya; lẹ nwiphe dụ mma hakwaru nọdukwadu iya ono; bụ ẹge ya e-me kẹ ndu ejeru iya ozi. Ya te egbushikwa ẹphe.

\VS{9}Ya e-me t'awa Jékọpu phọdu; mẹ lẹ ndu kẹ Júda, bụ ndu e-nwetsuaru eze ugvu iya ono. Mbụ l'ọ bụ ndu ono, ya fọtaru ono; bẹ ọo-bụru òkè-iphe ẹphe. Ọ bụ ẹke ono; bẹ ndu ono, ejeru iya ozi ono e-buru.

\VS{10}Nsụda Sharọ́nu a-bụru ẹke elu ẹphe a-nọdu akpa nri. Ẹge nsụda Akọru a-bụru ọdu-eswi dụru ndibe iya, bụ ndu achọ iya nụ.


\par }{\PP \VS{11}“Obenu l'unubẹdua, ghawaru mụbe Ojejoje azụ; bya azahaa eze ugvu mu, dụ nsọ; mbụ nggụbe onye meru nri doberu Iphe-ekweru; bya agbajia mẹe l'okoro sụberu Ọ-kpụ-l'ụwa;

\VS{12}mu e-me t'ọ bụru mma bẹ unu a-la. Unu l'unu ha e-furitakota efurita t'e gbushia unu; kẹle mu kuru unu oku; unu ta za mu. Mu ekfuru nụ unu; ọphu unu egebeduru mu nchị. Unu nọdu mu l'ifu mee iphe dụ ẹji. Yọ bụru iphe dụ mu ẹji bẹ unu hataru l'ememe.”

\VS{13}Ọo ya bụ; ọwaa iphe Nnajiufu, bụ Ojejoje ekfu: “Lẹ ndu ejeru iya ozi e-rikwa nri; unubẹdua aswịa ẹgu. Ndu ejeru iya ozi angụa iphe-angụngu; ẹkpiri akpọhu unubẹdua nkụ. Ndu ejeru iya ozi e-tekwa ẹswa; unubẹdua abụru ndu iphere e-me.

\VS{14}Ndu ejeru iya ozi a-gụ egvu; egvu, shi l'ẹswa, jiru ẹphe obu. Obenu l'unubẹdua a-ra ẹkwa-aphụ; chia mkpu l'ẹke meji tọfushiri unu.

\VS{15}Ẹpha unu a-bụru iphe ndu ya fọtaru e-gudeje akọ ọnu. Ọ bụ Nnajiufu, bụ Ojejoje e-mekochaa gbushia unu. Obenu lẹ ndu ejeru iya ozi; bẹ ọo-gụ ẹpha ọdo.

\VS{16}Onye agọkporu madzụ ọnu l'alị ono bẹ e-gude Nchileke ire-lanụ ono agọ iya. Onye erikwanụ nte l'alị ono e-gude Nchileke ire-lanụ ono gụa ẹnwa ọbu; kẹ l'iphe-ẹhuka, shi dụhawa nụ bẹ aa-chịko zahashịa; domia ya tẹ mu ba phụjehe iya.


\par }{\SH Iphe, e keru k'ọphungu
\par }
{\PP \VS{17}“Lekwa; mu e-metakwa igwe ọphungu; bya emeta mgboko ọphungu. Akahụ iphe; b'ẹ ta anyatahẹdu; ọphu ọobyadụ bya abata madzụ l'egomunggo ọdo.

\VS{18}Ọ bụ-chia t'ẹhu tsọ unu ẹna; unu eteje ẹswa gbururu jeye lẹ gbururu l'iphe ono, mu e-me ono; kẹle mu e-me Jerúsalemu; t'ọ bụru mkpụkpu ẹhu-ọtso-ẹna; mee ndu bu iya nụ; ẹswa eria ẹphe ẹhu.

\VS{19}Mu e-te ẹswa Jerúsalemu. Ndibe mu abụru ndu e-me t'ẹhu tsọje mu ẹna. Ọphu aanụhedu olu-ẹkwa; m'ọ bụ ochi mkpu l'ime iya ọdo.

\VS{20}Ẹ tọ dụhedu nwata, a-gbajihukwadu agbajihu; m'ọ bụ onye bụ ọgurenya, ẹ ta akafụdu nka l'ishi. Onye nọru ụkporo afa ise nwụhu bẹ aa-sụje l'ọ gbajihuru agbajihu. Onye eme iphe dụ ẹji, nọru ụkporo afa ise nwụhu bẹ aa-sụje l'ọ bụ iphe dụ ẹji iya bẹ yẹ ẹya meru.

\VS{21}Ẹphe a-kpụshi ụlo; buru iya. Ẹphe akọo mgbo vayịnu; ria akpụru iya.

\VS{22}Ẹphe ta akpụshihedu ụlo tẹ ndu ọdo bya ebua ya. Ọphu ẹphe akọhedu iphe tẹ ndu ọdo bya eria ya; kẹ l'ọ bụ ẹge oshi akajẹ nka bụ ẹge ndibe mu a-ka nka. Mbụ lẹ ndu ono, mu fọtaru ono e-rije iphe ẹphe seru ẹza iya ria ya ọhuma ọhuma.

\VS{23}Ẹphe te esehedu ẹza ndigiri; ọphu ẹphe 'amụshidu ụnwegirima, ụkparehu a-nọdu etso; kẹ l'ẹphe a-bụru ndu Ojejoje gọru ọnu: ẹphebedua ẹphe l'eri ẹphe.

\VS{24}Tẹmanu t'ẹphe kua oku; bẹ mu zawaru ẹphe. T'ẹphe kwaa kfufuta okfu bẹ mu nụwaru iphe ẹphe e-kfu.

\VS{25}Nkụta-ọswa yẹle ụnwu atụru a-chịkoje akpa nri l'ẹkalanu; agụ awata ọta ẹwu l'ọ bụ eswi. Obenu l'ọ bụ ẹja a-bụru agwọ nri. Ọphu ọ tahẹdu madzụ ẹra; too mehe madzụ iphe l'eli ugvu mu ono, dụ nsọ ono l'ọ ha.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono.




\par }\Chap{66}{\SH Ikpe Ojejoje
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa iphe Ojejoje ekfu. Ọ sụru: “L'imigwe bụ aba-eze iya. Mgboko abụru ekwechi, ọ dzọbeje ọkpa. ?Nanụ egbe ụlo ọdo, unu a-kpụru iya? ?Bụ ẹgbe awe bẹ ya a-nọduje iya atụta ume ọbu?

\VS{2}?Tọ bụdu mbẹdua gude ẹka mu mekota iphemiphe ọbule-a; yọ nọdu?” Ọ bụ iphe Ojejoje ekfu ndono. “Onye mu a-gụbe iphe ndọ-ọ: onye dụ agu yẹle onye adaje onwiya ụta iphe o meru; mẹ l'onye atsụje egvu l'okfu mu.


\par }{\PP \VS{3}“Obenu l'onye gburu mu eswi; dụkwa l'ọ bụ onye gburu madzụ. Onye gude nwatụru agwa mu adụ l'ọ bụ onye swị-kworu nkụta olu. Onye gude iphe ọ kọtaru l'okfu gwa mu dụlekwa mu-a l'ọ bụ onye lashịru mu mee ezi. Onye akpọkwanuru mu ínsẹnsu ọku adụlephu l'ọ bụ onye agwa nte. Ishi iya abụru l'ẹphe atụwa ẹnu ẹka ẹphe. Yọ bụru iphe adụje ẹphe mma bụ ahụma, ẹphe anọduje eme.

\VS{4}Mbụ lẹ mu e-me ẹphe jee ntakfuru. Mbụ ẹge-a; mu e-me t'iphe ẹphe atsụ egvu phụpyabe ẹphe; kẹle teke mu kuru oku b'ẹ to nwedu onye zarụ mu nụ. Ọphu ọ dụdu onye yeru mu ọnu teke mu kfuru okfu. Ẹphe nọdu l'ifu mu eme iphe dụ ẹji. Ẹge ono bẹ iphe ẹphe hataru eme bụ iphe ta dụdu mu mma.”


\par }{\PP \VS{5}Unu nụa iphe Ojejoje ekfu; unubẹ ndu okfu iya anmajẹ ẹhu: “Ndibe unu, bụ ndu unu dụ ashị; chịfuru unu l'okfu ẹhu mu. Ẹphe asụ: ‘Tẹ Ojejoje koshinu l'ọ bụ onye gbaru t'a akwabẹje iya ugvu; k'ọphu ayi a-phụ ẹhu-ọtso-ẹna unu!’ Obenu l'ee-mekochakwaa mee ẹphe iphe-iphere.

\VS{6}Nụkpoduduphu gvụgvu ono, ada lẹ mkpụkpu ono! Nụkpoduduphu ụzu, aatụ l'eze-ụlo Nchileke. Ọ kwa ụkporo Ojejoje eme l'ẹke ọ kfụ ndu ọhogu iya ụgwo, gbaru ẹphe nụ.


\par }{\PP \VS{7}“Záyọnu bẹ ime byaru bya awata ememe; yo zedewa. Mbụ t'ukfu wata iya ome ẹhuka b'o gbe mụwa nụ nwata nwoke.

\VS{8}?Bụ onye nụjeru egbe iya ọwaa? ?Bụ onye phụjeru egbe iya ono? ?A mụjeru obodo ophu l'ujiku lanụ? ?Aa-dụ-ghe ike zeda ẹku mba ophu ugbo lanụ? Obenu lẹ Záyọnu bụkwadua ime taru iya; yọ mụshiwaphu ụnwu iya.

\VS{9}?Mu e-mebetsua t'ime taa madzụ; mu te mehe t'a mụa ya amụmu?” Ono iphe Ojejoje ekfu ndono. “Mu asụ; ?mu e-gbe swọ-chia ẹkpa-nwa l'ẹke mu gbe emekwa t'a mua ya amụmu.” Ono iphe Nchileke unu ekfu ndono.


\par }{\Q \VS{10}T'ẹhu tsọkwaa unu lẹ Jerúsalemu ẹna!

\par }{\QB T'unu lẹ Jerúsalemu

\par }{\QB tụkokwa tee ẹswa;

\par }{\QB iphe bụ unubẹ ndu yeru iya obu!

\par }{\QB T'ẹhu tsọo unu l'iya ẹna;

\par }{\QB mbụ unubẹ ndu raru ẹkwa iya;


\par }{\Q \VS{11}kẹ l'unu a-ngụ ẹra

\par }{\QB ngụ-jia ẹpho l'ẹra iya ono,

\par }{\QB bụ ẹra adụ ike ono.

\par }{\QB Unu a-ngụ iya;

\par }{\QB mịa ya wọkfu-wokfu;

\par }{\QB kẹ l'oo-ji ejiji.


\par }{\PP \VS{12}Kẹle Ojejoje sụkwaru: “Lẹ ya e-me tẹ ẹhu-agu tsọlahaaru iya l'ọ bụ nggele. Ẹku iphe bụ mbakeshi a-nọdu abyaru iya l'ọ bụ nggele, byaru utso. Ịi-dụ l'ọ bụ nwata, angụ nne iya ẹra. Yo heru ngu eheru l'ụtakfu; l'akfụ ngu egvu.

\VS{13}Ọ bụ ẹge nne adụje nwa iya ike; bụ ẹge mu a-nọdu adụ ngu. Ọ bụ lẹ Jerúsalemu bẹ mu a-nọdụ dụa ngu iya.

\VS{14}Teke ị phụleruphu iphe ono bẹ obu a-tsọlahaa ngu-a ẹna. Nggu ajalahaa rikarika l'ọ bụ ẹwu. Ẹge ono bẹ aa-maru l'ike Ojejoje bẹ swiru ndu ozi iya. Obenu lẹ ndu ọhogu iya bẹ ọo-byabe oke ẹhu-eghughu iya.”


\par }{\PP \VS{15}Unu lekwa; Ojejoje e-gudekwa ọku bya. Ụgbo-ịnya iya a-dụtsukwa l'ọ bụ oke phẹrephere. Ọ bụ ẹhu oghu damụdamu bẹ oo-gude pakfutaru ẹphe iphe-eghughu iya. Yo gude ọku, enwu phophopho baarụ ẹphe mba;

\VS{16}kẹ l'ọ bụ ọku yẹle ogu-mbeke bẹ Ojejoje ee-gude kpee ndiphe ikpe; mbụ lẹ ndu, Ojejoje e-gbugbushi egbugbushi a-ha igweligwe.


\par }{\PP \VS{17}“Ndu ono, doberu onwẹphe nsọ bya asachaa onwẹphe ẹphe; l'awụ eje l'ẹnya-agwa; mbụ ndu ono, dzeberu tsoru onye ono, du ndu ata anụ ezi; mẹ ndu ata anụ okerekfu; mẹ igweligwe anụ ọdo, aasọgbaa nsọ; ndu ono l'ẹphe ha a-tụko tabuhu ọnu ugbo lanụ.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono.

\VS{18}“Iphe ẹphe eme; mẹkwaphu iphe ẹphe arị; bẹ mu abyawa tẹ mu gude k'ono chịkobe mbakeshi; mẹkpo iphe bụ okfu, dụ iche l'iche t'ẹphe phụ ẹge mu dụ-be biribiri.


\par }{\PP \VS{19}“Mu e-me iphe-ọhubama l'ẹke ẹphe nọ. Mu abya aharu nwa ndu ọphu wafụru nụ; zi t'ẹphe jedzuru ọhamoha ono, bụ ndu ẹ-ta anụbua ụdu mu; ẹphe ta aphụjewa ẹge mu dụ-be biribiri ono. Ẹphe e-je Tashishi; jee Pulu; jee Ludu; mbụ ndu ono, agbajẹ akfụ ono. Ẹphe ejekwaaphu Tubalu; jee Javanu; jee jee kẹ ndu bu ote-ẹnya lẹ mgboro eze ẹnyimu; je arakashịaru iya mbakeshi ẹge mu dụ-be biribiri.

\VS{20}Ẹphe a-chịko ụnwunna unu l'ẹphe ha; mbụ ndu, shigbaa l'ọhamoha bẹ ee-rufuta bya l'ugvu mu, dụ nsọ lẹ Jerúsalemu t'ẹphe bụru iphe e gude agwa Ojejoje. Ẹphe a-nọdu l'ịnya abya; mẹ l'ụgbo-ịnya; mẹ l'ụgbo-alị, ọphu aakpụ akpụkpu. Ẹphe anọdu l'eli ịnya-mulu; mẹ l'eli ịnya-ivu l'awụ abya.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono. “Aa-chịru ẹphe bya ẹge ono, ndu Ízurẹlu eyeje ngwẹja-nri l'ite, ẹ ta asọdu nsọ gude bya mu anụnu l'eze-ụlo mụbe Ojejoje.

\VS{21}Mu a-hakwarụphu ẹphe fọta t'ẹphe bụru ndu achịjeru mụbe Nchileke ẹja; mẹ t'ẹphe bụru ndu Lívayi.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono.


\par }{\PP \VS{22}“Ọ kwa ẹge igwe ọphungu; mẹ mgboko ọphungu, mu e-me a-nọ jeyewaru; bụ ẹge ẹpha unu; mẹ awa unu a-nọ.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono.

\VS{23}“Shita lẹ Ajị Ọnwa Ọphungu jeye l'ọnwa afụfu iya ọdo; mẹ shita lẹ mbọku ọtu-ume lanụ jeye lẹ mbọku ọtu-ume ọdo bẹ iphe bụ madzụ a-byajẹ bya abaaru mu ẹja.” Ọ bụ iphe Ojejoje kfuru ndono.

\VS{24}“Ọdo bụ l'ẹphe a-wụfuje je ọphu odzu ndu kwefuru mu íkè. Ẹhonwu, a-nọdu eri ẹphe ta anwụhukwa anwụhu. Ọphu ọku, a-nọdu eke ẹphe 'anyịhukwa anyịhu. Ẹphe a-bụru iphe madzụ gbaa mgburumgburu a-nọdu akpọfu akpọfu.”

\par }