\NormalFont\ShortTitle{Jobu}

{\MT Jobu



\par }\ChapOne{1}{\SH Akọ ẹhu Jobu
\par }
{\PP \VerseOne{1}O nweru nwoke lanụ, bụ onye Uzu, ẹpha iya bụ Jobu. Jobu bụ nwoke, ụta ẹ ta dụdu lẹ ndzụ iya; bụru onye obu gụru iphoro. Ọ bụ onye anọduje atsụ Nchileke egvu; l'eshije ẹge ono sefu ẹka l'ome iphe dụ ẹji.

\VS{2}Iphe, ọ mụtaru bụ ụnwegirima unwoke ẹsaa; ọwaa ụnwanyi ẹto.

\VS{3}Atụru iya dụ ụnu atụru iri l'ẹsaa l'ụkporo atụru iri. Ịnya-kamẹlu iya dụ ụnu ẹsaa l'ụkporo iri. Eswi iya, a tụru njịgba ẹbo ẹbo dụ ụnu njịgba eswi l'ụkporo njịgba eswi ise. Nne nkakfụ-ịgara iya dụ ụnu nkakfụ-ịgara l'ụkporo nkakfụ-ịgara ise. Ndu ejeru iya ozi adụ l'igwe nshinu. O bụlephu l'ọo ya shi bụru ọ-ka-ibe l'iphe bụ madzụ, a mụru amụmu l'ụzo ẹnyanwu-ahata kpamukpamu.


\par }{\PP \VS{4}Ụnwu iya ndu k'unwoke anọduje aha ome eswe-iphe ahaha l'ufu ẹphe iche l'iche. Teke ẹphe eme eswi-iphe ono; ẹphe ezia unwunne ẹphe ndu k'ụnwanyi ẹphe ẹto; t'ẹphe byaru ẹphe l'eswe-iphe ono.

\VS{5}Yọ bụje; eswe-iphe ono gvụlephu; Jobu ekukoo ẹphe; mee ẹphe; t'ẹphe dụ nsọ. Nchi nọdukwadua abọhu echile iya; yo gbeshi gwoo ngwẹja-ukfuru l'ẹhu ụnwu iya ono l'ẹhu l'ẹhu; kẹ l'ọorije; sụ: “Ya maru; ?ụnwu iya te meedu nụ iphe, dụ ẹji. A maru; ?ẹphe te gudeedu nụ obu ẹphe kfujọo Nchileke.” Yọ bụru ẹge ono bẹ Jobu shi emeje iya tekenteke.


\par }{\SH Nchileke aha Sétanu t'ọ data Jobu
\par }
{\PP \VS{6}Ya ndono; yo be ujiku lanụ; ụnwu Nchileke abya t'ẹphe koshi onwẹphe l'ifu Ojejoje. Sétanu etsoru ẹphe bya.

\VS{7}Ojejoje ajị Sétanu ẹke ooshi bya.

\par }{\PP Sétanu asụ iya: “Lẹ ya tsokwaru mgboko l'agha ngvudangvu. Ya -jee ifu; ya ejee azụ.”


\par }{\PP \VS{8}Ojejoje ajị Sétanu: “Ẹnya; ?o ruru iya l'ẹke Jobu, bụ nwozi iya nọ? Mbụ lẹ Jobu bụ nwoke, ụta ẹ ta dụdu lẹ ndzụ iya; bụru onye obu gụru iphoro. Ọ bụ onye anọduje atsụ Nchileke egvu; l'eshije ẹge ono sefu ẹka l'iphe dụ ẹji.”


\par }{\PP \VS{9}Sétanu asụ Nchileke: “?I kfu tọo? Jobu; ?ọotsu ngu egvu kẹ mmanu?

\VS{10}?Tọ bụdu nggu bụ ike, Jobu yẹle ndibe iya; mẹ iphe, bụ iphe o nweru enweru gude buru. I mewaru t'iphe, bụ iphe ẹka iya ruru bụru iya ụpete; k'ọphu bụ l'ẹku iya tụkoru ẹkemeke ọbule dzuru.

\VS{11}Meduduphu t'ẹka ngu rua l'iphemiphe ọbule ono, o nweru ono; nggu aphụ l'ọo-nọdu ngu l'ifu tụa ngu ọnu.”


\par }{\PP \VS{12}Ojejoje asụ Sétanu: “L'ọ dụ mma! L'iphemiphe ọbule, Jobu nweru nọwa ngu l'ẹka; ọ bụphu tẹ ẹka ngu be ru iya l'ẹhu.”

\par }{\PP Ya ndono; Sétanu ekwe tụgbua.


\par }{\PP \VS{13}Yo be ujiku lanụ mbọku, ụnwu Jobu: ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi dzukoru l'ụlo ọkpara nna ẹphe l'eme eswe iphe;

\VS{14}nwozi agbabata bya asụ Jobu: “L'oke-eswi ngu, eegudeje eje ozi-ẹgu b'e gude l'akọru ngu iphe; nkakfụ-ịgara ngu adọkwaruphu l'iku ẹke ono l'akpa nri;

\VS{15}ndu Seba abya afụaru ẹphe; chịko ẹphe ruta; bya egbushikota ndu ejeru ngu ozi. Yọ bụru yẹbedua nwẹnkinyi iya bẹ nahụru nụ; ya asụ tẹ ya bya ekfuaru ngu ẹge ọ dụ.”


\par }{\PP \VS{16}Onye onanu akpụkwadurua okfu ono l'ọnu ekfu; onye ọdo agbabata bya asụ: “L'ọku Nchileke shilephu l'igwe daa bya achịko atụru ngu ono dzụ-gbushia; kegbushikota ndu ozi ngu l'ẹphe ha; yọ bụru yẹbedua nwẹnkinyi iya bụ onye wafụru nụ; ya asụ tẹ ya bya ekfuaru ngu ẹge ọ dụ.”


\par }{\PP \VS{17}Onye onanu akpụkwaduru-a nk'iya l'ọnu ekfu; onye ọdo ezibata bya asụ: “Lẹ ndu Kalúdiya buru ndu ọgbo ọ-lụa-ọlaa ụzo ẹto; ẹphe abya erutakota ịnya-ivu ngu l'ọ ha; bya egude mma gbugbushikota ndu ejeru ngu ozi. Yọ bụru yẹbedua nwẹnkinyi iya bẹ nahụru nụ; ya asụ tẹ ya bya ekfuaru ngu ẹge ọ dụ.”


\par }{\PP \VS{18}Onye k'onanu egudekwadua nk'iya ekfu; onye ọdo ekwobata bya asụ Jobu: “L'ụnwu ngu l'ẹphe ha bẹ dọkwaru l'agba ajị; l'angụ mẹe lẹ k'ọkpara nne ẹphe;

\VS{19}a bya ele ẹnya; ẹjo oke phẹrephere, dụ egvu eshilephu l'echi-ẹgu bya enwutsua ụlo ono; nggụbe ụlo nggu adaa tụko ụnwegirima ono l'ẹphe ha tụ-gbushikota. Yọ bụru yẹbedua nwẹnkinyi iya bẹ wafụru nụ; ya asụ tẹ ya bya ekfuaru ngu ẹge ọ dụ.”


\par }{\PP \VS{20}Jobu akfụ-lihu woru uwe kẹ yẹbe Jobu zijaa ẹbo; kpụshia ishi iya; bya adaa kpube ifu l'alị; baaru Nchileke ẹja;

\VS{21}sụ:

\par }{\QB “Ọ bụ ọtu bẹ ya gba shi nne iya l'ẹpho;

\par }{\QB ọtu bẹ ya a-gba; laa.

\par }{\QB Ojejoje bụ onye nụru nụ;

\par }{\QB Ojejoje bụ onye nataru nụ.

\par }{\QB T'ajaja bụru kẹ Ojejoje.”


\par }{\PP \VS{22}Iphemiphe ọbule ono mekotaru Jobu; ọbu l'ẹ to yedu ẹka l'iphe, dụ ẹji; ọphu ọ sụbua lẹ Nchileke meru ẹji.




\par }\Chap{2}{\SH Sétanu adata Jobu k'ugbo ẹbo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; yo be mbọku ọdo; ụnwu Nchileke abyakwa t'ẹphe koshi onwẹphe l'ifu Ojejoje. Sétanu etsokwaruphu ẹphe bya l'ifu Ojejoje.

\VS{2}Ojejoje ajị Sétanu ẹke ooshi bya.

\par }{\PP Sétanu asụ iya: “Lẹ ya tsolekwarupu mgboko agha ngvudangvu. Ya -jee ifu; ya ejee azụ.”


\par }{\PP \VS{3}Ojejoje ajị Sétanu: “Ẹnya; ?o ruru ngu l'ẹke Jobu, bụ nwozi iya nọ?” Sụ iya: “Mbụ l'ẹ t'ọ dụkwa onye dụ l'ọ bụ Jobu lẹ mgboko-a gbaa mgburumgburu. Ọ bụ nwoke, obu gụru iphoro; onye ụta ẹ ta dụdu lẹ ndzụ iya; bụru onye atsụ yẹbe Nchileke egvu; shi ẹge ono too kweje ome iphe, dụ ẹji. Jobu gudelekwaa onwiya ẹge o gude iya; e guderu lẹ nggụbe Sétanu kpaliru yẹbe Nchileke tẹ ya menwua Jobu ẹhu l'ẹ b'ọ dụ iphe o meru.”


\par }{\PP \VS{4}Sétanu asụ Nchileke: “Tẹ ẹku lakwaaru ndzụ. ?Tị madu lẹ madzụ e-swekota ẹnya l'iphemiphe ọbule, o nweru enweru ẹge ee-me tẹ ndzụ dzua ya?

\VS{5}Ọlobu; meduduphu t'ẹka ngu rua ya l'anụ-ẹhu mẹ l'ọkpu; nggu aphụ l'ọo-nọdu ngu l'ifu tụa ngu ọnu.”


\par }{\PP \VS{6}Ojejoje asụ Sétanu: “Ọ dụ mma! Jobu nọwa ngu l'ẹka. Ọlobu; dobekwa iya ndzụ!”


\par }{\PP \VS{7}Tọ dụ iya bụ; Sétanu alụfu l'ifu Nchileke tụgbua; je achịta ẹjo ebyi wụa Jobu l'ẹhu. Yo shi iya l'ishi tsee ya ẹge ono jeye l'ọkpa.

\VS{8}Jobu atụgbua je agwọo l'ikpo ntụ; wota mkpọkpo mbeji gude l'akọ iya.


\par }{\PP \VS{9}Ya ndono yẹle iphe ono alụnyaa ya; nyee ya asụ iya: “?I gudekwadua onwongu ẹge i gude iya. ?Tịi tụdu Nchileke ọnu; nwụhu?”


\par }{\PP \VS{10}Jobu asụ iya: “I gbe ekfukwa l'ọ bụ nwanyi, eme eswe. ?Bụlephu iphe-ọma bẹ ayi a-nọdu anata l'ẹka Nchileke; haa ya iphe-ẹhuka l'ẹka tọo?”

\par }{\PP Iphemiphe ọbule ono mekotaru Jobu l'ọ ha; ọbule ẹ to gudebua ọnu iya kfua ẹjo okfu.


\par }{\SH Ndu ọ̀nyà Jobu
\par }
{\PP \VS{11}Ya ndono; yo be teke ụmadzu ẹto, ẹphe lẹ Jobu eshi ọ̀nyà nụru iphe, dakfutaru Jobu; ẹphe eshigbaa l'ẹke, ẹphe bu wụ-lihu; byatashia ya ajịji. Ndu ono, byaru nụ ono bụ: Elifazu, bụ onye Témanu; Bilidadu, bụ onye Shuha; mẹ Zofa, bụ onye Nema. Ẹphe ẹto ono tụru ọnu mbọku, ẹphe e-dzu l'ẹke ono; k'ọphu ẹphe a-yọru iya ọshi; dụa ya ike.


\par }{\PP \VS{12}Ẹphe anọdukwaduru ụzenya phụ iya; ẹphe ta hụbehe iya ama. Ẹphe atụko wa ẹkwa; woru uwe ẹphe lajashịa; bya avọtatsua ẹja kpukposhi onwẹphe l'ishi.

\VS{13}Ya ndono; ẹphe abya agwọ-zita l'ọgbodali l'ẹke ono; ẹphe l'iya anọo l'ẹke ono abalị ẹsaa: eswe l'ẹnyashi. Ọphu ọ dụdu onye ọphu dụru ike kfuru okfu nụ Jobu; kẹ l'ẹphe phụru l'iphe-ẹhuka, ooje kwata ọswa kpọo ẹka.




\par }\Chap{3}{\SH Okfu, shi Jobu l'ọnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}E mekochaa; Jobu awata okfu okfu; bya awata oburu mbọku, a mụru yẹbe Jobu ọnu.

\VS{2}Yọ sụ:


\par }{\Q \VS{3}“Tẹ mbọku, a mụru yẹbe Jobu;

\par }{\QB mẹ ẹnyashi mbọku, a sụru:

\par }{\QB ‘L'ọ kwa nwata nwoke

\par }{\QB b'a tsụtaru ime iya;’

\par }{\QB bụkwaru iyi.


\par }{\Q \VS{4}Tẹ mbọku ono

\par }{\QB gbahụkwa ọchi!

\par }{\QB Tẹ Nchileke, bu l'igwe

\par }{\QB zahakwaa mbọku ono.

\par }{\QB T'iphoro ba adụkwa mbọku ono.


\par }{\Q \VS{5}Tẹ mbọku ono

\par }{\QB gbahụkwa tsụbalangu!

\par }{\QB T'ọ bụkwaru urukpu

\par }{\QB e-kpupyabe iya!

\par }{\QB Tẹ mbọku ono gbahụkwa tsụbalangu!


\par }{\Q \VS{6}Tẹ ikpikpirikpi ọchi nakwaa

\par }{\QB ẹnyashi mbọku ono.

\par }{\QB T'ẹ b'a gụkwaru mbọku ono

\par }{\QB ye l'eswe, nọ l'afa;

\par }{\QB ọphu a gụkwaru iya ye l'eswe, nọ l'ọnwa!


\par }{\Q \VS{7}T'ẹnyashi mbọku ono

\par }{\QB bụkwaru mbọku,

\par }{\QB gba ẹka nwa!

\par }{\QB T'ẹ b'ọ dụkwa okokooko

\par }{\QB k'ẹhu-ọtso-ẹna,

\par }{\QB aa-nụ mbọku ono!


\par }{\Q \VS{8}Tẹ ndu atụje ụboku ọnu

\par }{\QB tụkwaa mbọku ono ọnu;

\par }{\QB mbụ ndu maru ẹge ẹphe

\par }{\QB ee-shi kpa-tsua ẹjo agiyi.


\par }{\Q \VS{9}Tẹ mkpọ-kpodo nchi-abọhu iya

\par }{\QB gbahụkwa ọchi.

\par }{\QB T'o lekwaa ẹnya lẹ

\par }{\QB nchi abyawa abọhu;

\par }{\QB teke e metsuaru

\par }{\QB t'ọ bụru iya kẹ mmanu;

\par }{\QB ọphu ọ phụkwa

\par }{\QB gẹrigeri nchi-abọhu aphụphu lẹ phuu;


\par }{\Q \VS{10}kẹ l'ẹ to swọ-chidu nne mu ẹpho

\par }{\QB t'ẹ b'a mụ mu mbọku ono;

\par }{\QB k'ọphu mu a-dalahu l'egbe iphe-ẹhuka ọwaa.


\par }{\Q \VS{11}?Bụnua ngụnu meru iphe,

\par }{\QB mu ta nwụhudu nne mu l'ẹpho;

\par }{\QB mbụ; nwụhu teke mu daru l'alị?


\par }{\Q \VS{12}?Bụnua ngụnu meru iphe

\par }{\QB nne mu heru mu hefuta?

\par }{\Q ?Bụ ngụnu meru iphe o cheru mu ẹra iya;


\par }{\Q \VS{13}kẹle nta-a bẹ mu ga azẹruru nwandoo;

\par }{\QB nọdu lẹ mgbẹnya;

\par }{\QB l'atụta ume nwa nggujingguji;


\par }{\Q \VS{14}mu lẹ ndu eze; mẹ ndu ishi,

\par }{\QB bụ ndu kpụshitsuaru onwẹphe ụlo;

\par }{\Q yọ dabutsuaru ochobo nta-a.


\par }{\Q \VS{15}Mbụ; mu lẹ ndu a-chị nụ,

\par }{\QB bụ ndu shi nwegbaaru mkpọla-ododo;

\par }{\QB dojishia mkpọla-ọcha edoji l'ụlo ẹphe.


\par }{\Q \VS{16}Ọdo abụru;

\par }{\QB ?bụ ngụnu kparu iphe,

\par }{\Q ẹ te lidu mu l'ọ bụ nwata-une;

\par }{\QB mbụ l'ọ bụ nwata, ẹ te kpuhadu ẹnya;

\par }{\QB k'ọphu iphoro?


\par }{\Q \VS{17}L'ẹke ono; bẹ ndu iwe

\par }{\QB a-kpabuhu madzụ ẹhu;

\par }{\QB a haa ndu ike gvụru

\par }{\QB t'ẹphe tụta ume.


\par }{\Q \VS{18}L'ẹke ono; bẹ ndu mkpọro

\par }{\QB tso lẹ ndu nọ iya nụ atụta ume.

\par }{\QB Ẹphe ta anụhedu olu ndu

\par }{\Q anọduje achị ẹphe l'ọ bụ ohu.


\par }{\Q \VS{19}Ndu ha nwanshị nọ l'ẹke ono;

\par }{\QB ndu ha nshinu anọdu iya;

\par }{\QB ọphu ohu 'anọhedu nnajiufu iya l'ẹka.


\par }{\Q \VS{20}?Nanụ ẹge ọ dụ;

\par }{\QB bẹ iphoro nọru ndu ejegbu

\par }{\QB onwẹphe l'iphe-ẹhuka;

\par }{\QB ?l'aahajẹ ndu aphụ byaru

\par }{\QB t'ẹphe nọdu ndzụ;


\par }{\Q \VS{21}mbụ ndu anwụhu agụ;

\par }{\QB to kwe abyabya;

\par }{\QB mbụ ndu achọ anwụhu

\par }{\QB l'ọ bụ ẹku, e domiru edomi;


\par }{\Q \VS{22}mbụ ndu eteje ẹswa;

\par }{\QB mee ẹmirima teke

\par }{\QB e yeru ẹphe l'ime ili.


\par }{\Q \VS{23}?Bụ ngụnu kparu iphe

\par }{\QB aa-ha onye ẹ ta madụ ẹke,

\par }{\QB ooshi eshishi t'ọ nọdu ndzụ;

\par }{\QB mbụ onye

\par }{\QB Nchileke yebudowaru;

\par }{\QB yọ kwaa l'ọ bụ onye

\par }{\QB nọ l'ime mgbabu;


\par }{\Q \VS{24}kẹ l'aphụ bụwa mu nri;

\par }{\QB ude, mu atsụ adụwa l'ọ bụ

\par }{\QB ẹke mini atsọshi.


\par }{\Q \VS{25}Iphe, mu shi kagee ọtsuta

\par }{\QB egvu bụ iphe, megeeru byaru mu;

\par }{\QB iphe ono, ẹhu anmajẹ mu

\par }{\QB anmanma l'ẹke ọ nọ ono

\par }{\QB emekochaa mee mu.


\par }{\Q \VS{26}Mu ta amabụa iphe bụ ẹhu-agu;

\par }{\QB mu ta ma iphe bụ

\par }{\QB ọnodu nggujingguji;

\par }{\QB mu ta ma iphe bụ ọtuta ume.

\par }{\QB Ọ bụlephu iphe-ẹhuka.”




\par }\Chap{4}{\SH Ọnu, Elifazu eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Elifazu,

\par }{\QB bụ onye Témanu abya

\par }{\QB eyee ọnu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“A -sụkwanu tẹ ya yee ọnu;

\par }{\QB ?to ghudu ngu nụ eghughu.

\par }{\QB Ọbu; ?bụ ẹge iphe adụje \newline  ndọ-ọ;

\par }{\QB madzụ edobe ọnu ndoo.


\par }{\Q \VS{3}Lewaru; nggụbe onye

\par }{\QB zikotaru ndu ọdo iphe;

\par }{\QB ndu ike gvụru

\par }{\QB b'i gbọ-likotaru.


\par }{\Q \VS{4}Ndu ụkfu dụru

\par }{\QB b'i kfuru okfu nụ;

\par }{\Q okfu ngu ono agbọ-lia ẹphe.

\par }{\Q Ikpere ngwọrinaka b'i meru; yọ kfụru.


\par }{\Q \VS{5}Nta-a bẹ iphe-ẹhuka byaru nggụbedua;

\par }{\QB tii mahẹ ụzo, ii-shi iya.

\par }{\Q Ọ zụru ngu lẹ gbirimu;

\par }{\QB meji atọfu ngu.


\par }{\Q \VS{6}Egvu ono, ịitsu Nchileke ono;

\par }{\QB ?tọ bụdunua ya ga bụ agbarike ngu;

\par }{\QB ụta ono, ẹ-ta lẹ ndzụ ngu ono;

\par }{\Q abụru ẹke ịi-ga achịru ẹnya ye.


\par }{\Q \VS{7}Rịnua ya arịri; ?nanụ onye

\par }{\QB iswi dụ mma, lajẹru l'iyi.

\par }{\QB ?Ị phụjeru l'onye doberu

\par }{\QB ẹka ndoo chịhuru nụ lẹ mgboko?


\par }{\Q \VS{8}Iphe, mu phụwaru gbe

\par }{\QB bụ-chikwaaru lẹ ndu akọ

\par }{\QB ẹjo iphe l'ọ bụ okfu;

\par }{\QB l'akụ ẹjo iphe akụku;

\par }{\QB bụkwa iya phụ bẹ ẹphe akpatajẹ.


\par }{\Q \VS{9}Nchileke -zụa ume;

\par }{\QB ẹphe abụru kpurupyata.

\par }{\QB Ẹhu-eghughu iya

\par }{\QB -swọ-lihu; ẹphe abụru iyi.


\par }{\Q \VS{10}Ọobujekwa agụ degee ekiri;

\par }{\QB yo mee ẹnari.

\par }{\QB Obenu l'oke agụ

\par }{\QB bẹ aaswọje eze.


\par }{\Q \VS{11}O -nwedu iphe agụ e-ri;

\par }{\QB ẹgu egbua ya;

\par }{\QB ụnwu iya agbakashịhu.


\par }{\Q \VS{12}A byaru bya atakpeeru mu okfu;

\par }{\QB mu anụ-sweta iya anụ-sweta.


\par }{\Q \VS{13}Mu anọdu l'arọ ẹjo nrọ

\par }{\QB l'ẹnyashi teke ono,

\par }{\QB ndiphe adajẹwa

\par }{\QB nda-mgbẹnya ono;


\par }{\Q \VS{14}Mu awata ọtsu egvu;

\par }{\QB ẹhu anmalahaa mu anmanma;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ọkpu,

\par }{\QB nọ mu l'ẹhu nmahụru mu jijiji.


\par }{\Q \VS{15}Yo nweru maa,

\par }{\QB byaru bya alọo swaa;

\par }{\QB shia mu l'ifu sweta.

\par }{\QB Ẹhu anwụle mu phụ kpaa.


\par }{\Q \VS{16}Yọ bya anmagaru;

\par }{\QB ọle mu ta adụkwanu

\par }{\QB ike kọo ẹge ọ gbaru.

\par }{\QB Ọ bụlephu l'o nweru

\par }{\QB iphe, vudo mu l'ifu.

\par }{\QB Ẹke ono adalẹphu shịkongu.

\par }{\QB Yo nweru olu, jịru mu; sụ:


\par }{\Q \VS{17}‘?O nweru ẹge ee-menua

\par }{\QB tẹ madzụ mmanu bya aka

\par }{\QB Nchileke odobe-ẹka-ndoo?

\par }{\QB ?O nweru ẹge ọo-dụnua

\par }{\QB tẹ madzụ bya adụebe mma

\par }{\QB l'ifu onye keru iya nụ?


\par }{\Q \VS{18}Ọ -bụru lẹ Nchileke te

\par }{\QB gudedu ire ndu ejeru iya ozi ẹka;

\par }{\QB l'abajẹru ojozi-imigwe iya

\par }{\QB m̀bà l'iphe, ẹphe mesweru;


\par }{\Q \VS{19}?bụchia madzụ, bu l'ụlo ẹja,

\par }{\QB bụ ẹja b'e gude tụa ọkpa iya;

\par }{\QB adzọ-gbu iya aka ntse

\par }{\QB malẹ ọdzo-gbu erukfuru.


\par }{\Q \VS{20}Tsube l'ụtsu jeye l'urẹnyashi;

\par }{\QB b'e gwewaru madzụ ogwe uri;

\par }{\QB t'o nwe onye ẹnya iya e-ru iya;

\par }{\QB yọ bụru kpurupyata.


\par }{\Q \VS{21}Ọ -bụru l'agbabufuru eri,

\par }{\QB gude ndzụ ẹphe;

\par }{\QB ?ẹphe ta anwụhudu

\par }{\Q l'ẹphe ẹ-be enwe egomunggo.’ ”




\par }\PoetryChap{5}{\Q \VerseOne{1}“Jobu; kunua oku nta-a;

\par }{\QB t'a maru; ?m'o nweru onye a-za ngu nụ.

\par }{\QB ?Nanụ ụnwu-imigwe ono

\par }{\QB onye ọphu ịi-gbaru dakobe?


\par }{\Q \VS{2}Iwe-'agvụ-l'obu egbujekwa onye eswe;

\par }{\QB ẹnya-kfụrukfuru l'ewofuje

\par }{\QB onye mmamiphe pehuru.


\par }{\Q \VS{3}Mbẹdua gudekwa ẹnya mu

\par }{\QB phụ ẹke onye eswe agbabẹ ọgvu.

\par }{\QB T'a bya ele ẹnya;

\par }{\QB bẹ mu tụwaru ufu iya ọnu.


\par }{\Q \VS{4}Ụnwu iya akwata l'awa awawa;

\par }{\QB aatsụje ẹphe ụtsuruku l'ụlo-ikpe;

\par }{\QB to nwe onye agbataru ẹphe.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ ndu ẹgu agụ erije iphe,

\par }{\QB ọ kpataru l'ẹgu iya;

\par }{\QB ẹphe egwoje gwoo ọphu nọ l'iku ogvu.

\par }{\QB Ndu ẹhu achị ọku

\par }{\QB avụje ẹku iya avụvu;


\par }{\Q \VS{6}kẹ l'iphe-ọtsu-l'ẹhu

\par }{\QB te shijedu l'ẹja;

\par }{\QB ọphu iphe-ẹhuka

\par }{\QB 'eshijedu l'ime alị mifuta.


\par }{\Q \VS{7}Obenu lẹ madzụ b'a mụru ye

\par }{\QB l'iphe-ẹhuka ẹge ono, abụje: ẹkoroku gbaa;

\par }{\QB ọku iya ephekashihu ono.


\par }{\Q \VS{8}Ndẹge ọ -bụ l'ọo mu bụ nggụbedua;

\par }{\QB iphe, mu ga e-me bụ

\par }{\QB tẹ mu raku Nchileke;

\par }{\QB wota ẹge ọ dụru mu kọkotaru iya.


\par }{\Q \VS{9}Nchileke emeje iphe-biribiri,

\par }{\QB ẹ ta adụjedu ike ọtu ọnu iya;

\par }{\QB mbụ iphe, dụ egvu, 'agụta agụta.


\par }{\Q \VS{10}Oomeje tẹ mini chịa

\par }{\QB lẹ mgboko.

\par }{\QB Yo mee tẹ mini ono tsọo

\par }{\QB tsọ-rutsua l'ẹgu.


\par }{\Q \VS{11}Oomelije ndu laru alị;

\par }{\QB l'edutaje ndu agụ aphụ

\par }{\QB dobe l'ẹke ẹ ta dụdu iphe, eme ẹphe.


\par }{\Q \VS{12}Idzu ndu ẹregede bẹ oomeje; yo chikashihu;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹ t'ọ dụdu iphe,

\par }{\QB ẹphe emefuje ọnya.


\par }{\Q \VS{13}Ndu maru iphe;

\par }{\QB bẹ oogudeje ẹregede,

\par }{\QB ẹphe agba nmata l'ọnya.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ọochikashije

\par }{\QB mmamiphe ndu ntuphu-ire.


\par }{\Q \VS{14}Nchi ejikfuje ẹphe

\par }{\QB l'echi oke-eswe; ẹphe

\par }{\QB atsọ-kpulahaa atsọ-kpu

\par }{\QB l'echi oke-eswe l'ọ bụ onye eje l'ọchi.


\par }{\Q \VS{15}Ndu ẹ ta dụdu ẹge

\par }{\QB ọ haru ẹphe;

\par }{\QB bẹ ọodzofutaje.

\par }{\QB Ọodzofutaje ẹphe l'ẹka ndu ike.


\par }{\Q \VS{16}Ọo ya bụ lẹ ndu ụkpa

\par }{\QB ele ẹnya l'ee-mekochaa dzọfuta ẹphe.

\par }{\QB Teke ono; ọnu abụru iya

\par }{\QB shịkpiriki dụngu;

\par }{\QB kẹ l'ụzo iya ta kfụduru akfụru.


\par }{\Q \VS{17}Ọnu-ọma bụ k'onye

\par }{\QB Nchileke ahụ̀je àhụ̀hù.

\par }{\QB Ọo ya bụ; ba akpọkwa ẹka,

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB alọ ngu lẹ nchị ẹbo-ẹbo-l'afụ.


\par }{\Q \VS{18}Oomekaje madzụ iphe;

\par }{\QB ọbule oomeje t'o shi kfụru.

\par }{\QB Ọ bụ ẹchachi b'ọ bụ;

\par }{\QB ọbule ẹka iya emeje t'a ka mma.


\par }{\Q \VS{19}Iphe-ẹhuka a-byaru ngu mbyapyabẹ;

\par }{\QB yọ dzọkota ngu;

\par }{\QB m'o -ruhuru; ọ ha ịhagha.


\par }{\Q \VS{20}Teke ẹjo-ẹgu byaru;

\par }{\QB bẹ ọo-gbafụta ngu t'ẹgu be egbu ngu.

\par }{\QB L'ògè ọgu;

\par }{\QB bẹ oo-me t'ẹ b'ị la l'ọgu.


\par }{\Q \VS{21}Ẹ too kwedu t'ẹjo okfu rua ngu l'ẹhu;

\par }{\QB ọphu ịitsudu egvu ọ-la-l'iyi.


\par }{\Q \VS{22}Ọ -bụru iyi byaru; bụru

\par }{\QB ẹjo-ẹgu byaru; bụlee ọchi

\par }{\QB bẹ ịi-nọdu achị iya;

\par }{\QB ọphu ịitsudu anụ-ẹgu-ẹgbudu egvu;


\par }{\Q \VS{23}kẹle nggu lẹ mkpuma,

\par }{\QB nọ l'ẹgu a-gba ndzụ;

\par }{\QB anụ, bu l'ẹgbudu abụru ọnya ngu.


\par }{\Q \VS{24}Ịi-ma l'ẹ to nwedu iphe,

\par }{\QB eme ufu ngu; iphe, bụ iphe,

\par }{\QB i nweru enweru;

\par }{\QB bẹ ịi-gụ ọgu;

\par }{\QB tọ dụ ọphu aachọ achọcho.


\par }{\Q \VS{25}Ịi-ma l'ụnwu ngu dụ l'igwe;

\par }{\QB awa ngu a-zaa l'ọ bụ ẹswa, furu l'alị.


\par }{\Q \VS{26}Ịi-la l'oge nka-ezekuna nke ngu;

\par }{\QB nggu adụ l'ọ bụ akpe,

\par }{\QB e gburu l'ògè iya.


\par }{\Q \VS{27}Ayi leekwaru iphe-a ẹnya;

\par }{\QB phụ l'ọ bụ oswi-okfu.

\par }{\QB Nụkwaa iphe mu ekfu;

\par }{\QB gude iya meru iphe!”




\par }\Chap{6}{\SH Ọnu, Jobu eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Jobu abya eyee ọnu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Ọ dụ iya t'e wota áphụ́,

\par }{\QB nọ iya l'obu tụ̀a átụ̀tù;

\par }{\QB phụ ẹge ọonyi-be ẹra.

\par }{\QB Mbụ t'a achịko iphe-ẹhuka iya

\par }{\QB chịru ye l'iphe,

\par }{\QB eegudeje átụ̀ ẹra iphe.


\par }{\Q \VS{3}Ọ kafụtaje ẹja,

\par }{\QB nọ l'eze ẹnyimu ọnyi ẹra.

\par }{\QB Yọ bụru iya meru iphe

\par }{\QB olu mu ada njiji-ọnwu njiji-ọnwu.


\par }{\Q \VS{4}Kẹle akfụ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB ngụtsuaru mu angụru l'ẹhu.

\par }{\QB Ọku, ọohu mu alọ mu ẹka lẹ meji.

\par }{\QB Iphe Nchileke gude eye mu

\par }{\QB egvu kpẹru mkpẹe lanụ.


\par }{\Q \VS{5}Nkakfụ-ịgara-ọswa;

\par }{\QB ?ọoraje ọra teke ọota nri.

\par }{\QB Tọo eswi; ?oogbuje ọra

\par }{\QB mẹ nri, oori nọdukwadu?


\par }{\Q \VS{6}?Eerije nri, ẹ-te nwedu

\par }{\QB ụtso l'ẹ be eye iya únú.

\par }{\QB Ẹke ono, achajẹ ụcha l'ẹkwa-ọku ono;

\par }{\QB ?o nweru ẹge ọotsoje tọo.


\par }{\Q \VS{7}Mu te edenyijedu iya ẹka;

\par }{\QB kẹle egbe nri ono

\par }{\QB anọduje ahụ mu ẹgbo.


\par }{\Q \VS{8}Ọ g'a dụkwanu mu mma;

\par }{\QB m'ọ -bụru lẹ Nchileke

\par }{\QB a-nụ iphe mu ekfu;

\par }{\QB meeru mu iphe, mu ele ẹnya iya.


\par }{\Q \VS{9}Mbụ lẹ Nchileke a-tụ obu; gwee mu uji;

\par }{\QB mbụ sefu mu ẹka;

\par }{\QB tẹ mu chịhu lẹ mgboko-a.


\par }{\Q \VS{10}Yo nwekwanuru nwiphe

\par }{\QB a-nọdu adụ mu ike;

\par }{\QB ẹhu akabẹ tsọo mu ẹna

\par }{\QB l'ẹhu-ụphu ọwaa,

\par }{\QB ta adazitadu mu adazita-wa;

\par }{\QB kẹle mu ta jịkakwa ome

\par }{\QB iphe onye ono, dụ nsọ ono kfuru.


\par }{\Q \VS{11}?Nanụkwadu ụvo, nọ mu nụ

\par }{\QB k'ole ẹnya ngụnu?

\par }{\Q ?Bụkwanu ole bụ kẹ ọta nshi;

\par }{\QB l'ẹ b'ọ dụ iphe aanọ ndzụ anọ-kfuru?


\par }{\Q \VS{12}Ike, nọ mu nụ;

\par }{\QB ?ọ bụ kẹ mkpuma tọo?

\par }{\QB Tọo anụ-ẹhu mu; \newline  ?ọ bụ ope tọo?


\par }{\Q \VS{13}?Mu nwekwaduru ụvo, mu

\par }{\QB e-gude agbaru onwomu

\par }{\QB mkpu nta-a ike, mu shi nweru gvụwaru-a.


\par }{\Q \VS{14}Onye ụzo chihuru gbakwaru

\par }{\QB tẹ ndu ọ̀nyà iya gbaaru iya

\par }{\QB mkpu; m'o -ruhuru;

\par }{\QB ọ bụru l'ẹ tọ tsụhedu

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike egvu.


\par }{\Q \VS{15}Obenu l'unwunne mu phẹ

\par }{\QB bụ ndu ẹregede l'ọ bụ eyii.

\par }{\QB Ẹphe dụ l'ọ bụ utso nggele,

\par }{\QB gudeje ọso l'awụ.


\par }{\Q \VS{16}Teke mini jiru ejiji;

\par }{\QB nmụkoo anmụko;

\par }{\QB yọ bụru lẹ mini suno,

\par }{\QB adazeshihu nụ; b'o shi.


\par }{\Q \VS{17}O -rua l'ọnanwu; yọ tashịhu.

\par }{\QB Okpomọku -byalẹphu;

\par }{\QB mini ono agwụ l'ọgba iya.


\par }{\Q \VS{18}Mu dụakwa l'ọ bụ onye ije, ẹkwo-njị jịru;

\par }{\QB yo phua ụzo l'ẹke ọocho mini.

\par }{\QB Yo je abaa l'alị,

\par }{\QB anwụ-chigburu-ịnya; \newline  laa l'iyi.


\par }{\Q \VS{19}Ndu ije, shi Téma achọ mini;

\par }{\QB ndu ije, shi Sheba achịru ẹnya dobe l'ụzo.


\par }{\Q \VS{20}Ẹphe rịru l'ẹphe a-phụ mini l'ẹke ono.

\par }{\QB Ẹphe erua; t'ọ dụhe l'ẹge ẹphe rịru iya.


\par }{\Q \VS{21}Ọ bụ ẹge ono b'ọ dụ mu l'ẹke unu nọ.

\par }{\QB Unu phụru ẹge ọ byaru mu;

\par }{\QB wata ọtsu egvu.


\par }{\Q \VS{22}?O nweru iphe mu rọjeru unu?

\par }{\QB ?O nweru onye mu sụjeru

\par }{\QB t'o wota iphe o nweru

\par }{\QB je anụru mu nggalazu?


\par }{\Q \VS{23}?O nweru onye mu sụjeru

\par }{\QB t'ọ bya agbafụta mu

\par }{\QB l'ẹka ndu ọhogu mu;

\par }{\QB m'ọ bụ l'ẹka ndu ẹjo madzụ.


\par }{\Q \VS{24}Unu koshinu mu ẹke mu hasweru ọkpa;

\par }{\QB tẹ mu dobe ọnu ndo.


\par }{\Q \VS{25}Ọ bụ oswi-okfu l'ire-lanụ ahụje ọku;.

\par }{\QB Ọbu; ?bụkpoo ngụnu;

\par }{\QB bẹ unu a-sụ l'unu gude ẹka

\par }{\QB ekfu iphe-wa, unu ekfu-wa.


\par }{\Q \VS{26}?Bụ kẹle mu ta mahẹdu

\par }{\QB ẹge mu e-me iya; meru iphe

\par }{\QB unu a-rị l'okfu mu bụ mkpọkoro okfu.


\par }{\Q \VS{27}Ọ bụ ndu dụ l'ọ bụ unu

\par }{\QB atụje ẹnwa t'e je eree nwogbe,

\par }{\QB ẹ-te nwedu nna;

\par }{\QB mbụ gude obutobu ẹphe kpaa ẹku.


\par }{\Q \VS{28}Unu palinua ẹnya apali

\par }{\QB lee mu nta-a.

\par }{\QB ?Mu a-kabẹ nọdu unu l'ifu

\par }{\QB adzụru unu ẹjo-ire tọo?


\par }{\Q \VS{29}Unu hẹe. Unu ba ebohenu

\par }{\QB mu ibo ịnyigirinyi.

\par }{\QB L'ọ kwa ẹpha mu;

\par }{\QB bẹ unu emebyishi emebyishi.


\par }{\Q \VS{30}?Mu a-dzụru unu ẹjo-ire tọo.

\par }{\QB ?Ọ bụ lẹ mu ta kabẹdu maru

\par }{\QB iphe, dụ iche l'ire-lanụ yẹle ẹjo-ire tọo?”




\par }\PoetryChap{7}{\Q \VerseOne{1}“?Tọ bụdu ọru-ike; bẹ madzụ byaru lẹ mgboko-a.

\par }{\QB Ndzụ iya; ?tọ dụdu l'ọ bụ

\par }{\QB ndzụ onye e buru ozi.


\par }{\Q \VS{2}Ọ dụ l'ọ bụ ohu, bụ iphe

\par }{\QB ọonoduje ele ẹnya iya bụ nwagu urẹnyashi;

\par }{\QB mbụ l'ọ bụ onye e buru ozi,

\par }{\QB bụ iphe, ọonoduje eche bụ

\par }{\QB ụgwo-ọru iya.


\par }{\Q \VS{3}Ọ bụ ẹge ono b'ọ dụ mu.

\par }{\QB Iphe, bụ ọnwa,

\par }{\QB sweru esweswe abụkotajeru mu 'ọ-ga-lẹ-mkpa.

\par }{\QB Ẹnyashi, mụtaru amụta;

\par }{\QB mu aghakọta gbụrugburu.


\par }{\Q \VS{4}Mu -laa l'ụlo; mu anọdu lẹ

\par }{\QB mgbamuche kẹ wo:

\par }{\QB ?Bụ teke ole bẹ nchi \newline  a-bọhu.

\par }{\QB Ẹnyashi -nọdu;

\par }{\QB yọ kpụ onwiya gọlogolo.

\par }{\QB Mbẹdua l'agha gbụrugburu

\par }{\QB jeye teke nchi a-bọhu.


\par }{\Q \VS{5}Ẹhu mu l'ọ ha bụkota

\par }{\QB ẹhonwu mẹ inyi bẹ jiru iya nụ.

\par }{\QB Akpọ-ẹhu mu l'ọ ha

\par }{\QB kejashihukotaru mu

\par }{\QB ekejashihu; bụru ọnya.


\par }{\Q \VS{6}Ndzụ mu gbe kakwa ngga,

\par }{\QB e gude ekwe ẹkwa ọso;

\par }{\QB ndzụ mu ekwo swaraswara

\par }{\QB l'ẹ b'ọ dụ iphe, mu levuru ẹnya iya.


\par }{\Q \VS{7}Byiko Nchileke;

\par }{\QB nyatakwa lẹ ndzụ mu

\par }{\QB ta dụdu iphe ọdo, ọ bụ; gbaha udzu-ọnu.

\par }{\QB Ẹ to gbe bụdu l'ẹhu

\par }{\QB a-tsọkwadu mu ẹna ọdo

\par }{\QB lẹ ndzụ mu ọwaa.


\par }{\Q \VS{8}Onye phụru mu nta-a

\par }{\QB ta aphụkwa mu ọdo; \newline  ii-chọ mu;

\par }{\QB ọbule ẹ tịi phụhedu mu.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụ ẹge ono,

\par }{\QB urukpu asakahuje ono;

\par }{\QB bụ ẹge onye, e kpochiru l'ili

\par }{\QB ta alatahẹdu azụ ọdo.


\par }{\Q \VS{10}Ẹ tọ latahẹdu azụ l'ụlo iya;

\par }{\QB ọphu ufu iya 'amahẹdu iya ọdo.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụ iya kparu iphe

\par }{\QB mu te edobedu ọnu ndoo.

\par }{\QB Mu a-nọdu ata kpụkpurukpu

\par }{\QB l'ekfushi ẹge ẹhu dụ mu;

\par }{\QB chịko ẹge meji aphụ-tabe mu

\par }{\QB ụphu kfushia.


\par }{\Q \VS{12}Unu eche mu nche;

\par }{\QB ?mu bụ eze ẹnyimu;

\par }{\QB ?tẹ mu bụ ẹjo anụ, bu l'eze ẹnyimu?


\par }{\Q \VS{13}Mu shi arị l'oshi-azẹe mu

\par }{\QB e-me t'ẹhu dụ mu agu;

\par }{\QB mbụ l'aba-anụma mu

\par }{\QB e-me tẹ nggụmaphu mu ka nwanshị;.


\par }{\Q \VS{14}Obenu l'i gudele-e ẹjo nrọ;

\par }{\QB gude àphụ̀; gude nkopyabe l'eye mu egvu;


\par }{\Q \VS{15}k'ọphu bụ lẹ mu gbe hata

\par }{\QB l'e yeru mu eri l'ẹkpiri;

\par }{\QB hata anwụhu;

\par }{\QB malẹ egbe ndzụ ọwaa,

\par }{\QB mu nọ nta-a.


\par }{\Q \VS{16}Ndzụ ta gụhekwa mu agụgu;

\par }{\QB ike k'ọnodu ndzụ agvụwa mu.

\par }{\QB Hakpẹle mu phụ ahaha;

\par }{\QB lẹ ndzụ, mu nọ ta dụhedu

\par }{\QB iphe, ọ garu mu!


\par }{\Q \VS{17}?Bụ ngụnu bẹ madzụ bụ

\par }{\QB kẹ t'i gbe mee ya t'ọ ha nshinu?

\par }{\QB ?Bụ ngụnu bẹ madzụ bụ;

\par }{\QB kẹ t'i rivuje iya l'ọriri;


\par }{\Q \VS{18}mbụ kẹ t'i nyochaje iya l'ụtsu mbọku-mbọku;

\par }{\QB l'àhụ̀ iya ama tekenteke?


\par }{\Q \VS{19}?Tịi kabekpodua wofu mu

\par }{\QB ẹnya; m'ọ bụ t'ị haẹdu mu

\par }{\QB tẹ mu kebe lee ọphu bụ ọnu-mini?


\par }{\Q \VS{20}Ọ -bụru lẹ mu meru iphe dụ ẹji;

\par }{\QB ?bụ ngụnu bẹ mu meru nggụbedua;

\par }{\QB bụ onye eche madzụ nche?

\par }{\QB ?Nanu ẹge ọ du b'ọ bụ mu

\par }{\QB b'ị bya aphụbe ẹnya?

\par }{\QB ?Mu bụwa iphe-ẹhuka nọduru ngu tọo?


\par }{\Q \VS{21}?Nanụ ẹge ọ dụ b'ẹ tịi

\par }{\QB gụkpoduaru mu nvụ l'ẹke mu mesweru ngu;

\par }{\QB mbụ paru haa l'iphe, dụ ẹji

\par }{\QB ọbu, mu eme ọbu;

\par }{\QB kẹ l'ẹ ta anọhekwa ọphu,

\par }{\QB baru ishi; e kpochia mu.

\par }{\QB Ịi-chọ mu nta chọo mu imo; tịi phụhe mu.”




\par }\Chap{8}{\SH Ọnu, Bilidadu eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Bilidadu kẹ Shuha abya eyeeru Jobu ọnu; sụ iya:


\par }{\Q \VS{2}“?Bụ teke ole b'ii-kfu ẹge-a kfubebe?


\par }{\Q \VS{3}Ikpe Nchileke;

\par }{\QB ?oogbeje nggọ tọo?

\par }{\QB Mbụ; Ọkaribe-Kakọta-Ike;

\par }{\QB ?oomeje t'iphe vudo

\par }{\QB nhamụnha gbe nggọ tọo?


\par }{\Q \VS{4}Ọo-bụkwa-a iphe, dụ ẹji,

\par }{\QB ụnwu ngu meru iya

\par }{\QB b'ọ gwataru ẹphe ụgwo iya.


\par }{\Q \VS{5}Obenu l'i -gbakfuta Nchileke;

\par }{\QB bya arọo

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike;


\par }{\Q \VS{6}ọ -bụru-a l'ị dụebe mma; bụru onye ire-lanụ

\par }{\QB bẹ oo-gbeshia nta-a;

\par }{\QB gbaaru ngu mkpu;

\par }{\QB mee t'i laphu azụ l'ọkwa,

\par }{\QB i shi nọdu.


\par }{\Q \VS{7}L'ọdungu; bẹ ọo-dụ l'ị ha nwanshị;

\par }{\QB obenu l'o -rua l'ikperazụ;

\par }{\QB bẹ ịi-bụ oke amadụ.


\par }{\Q \VS{8}Jịnua ndu bụ ọgurenya

\par }{\QB t'ẹphe kọoru ngu iphe,

\par }{\QB shi amụjeru ndiche ẹphe.


\par }{\Q \VS{9}Ayịbedua kẹ ụnyaphua;

\par }{\QB ?bụ ngụnu bẹ ayi maru.

\par }{\QB Ọ kwaphụ ẹge ono

\par }{\QB bẹ ndzụ ayi dụ kẹ nwa

\par }{\QB tsokengu lẹ mgboko-a.


\par }{\Q \VS{10}Ndu ono e-zi ngu-a iphe;

\par }{\QB kfuru okfu ye ngu lẹ nchị.

\par }{\QB Gekwaaru ẹphe nchị.


\par }{\Q \VS{11}Èjì; ?oovuje ogologo l'ẹke

\par }{\QB ẹ-ta bụdu ụda.

\par }{\QB Ẹkwo okpuru;

\par }{\QB ?ọonoje l'ẹke mini ta nọdu.


\par }{\Q \VS{12}Ọobuje; mini -gvụlephu;

\par }{\QB yo vuru iphe bụ ẹgbudu,

\par }{\QB nọ l'ẹke ono ụzo nwụshihu.


\par }{\Q \VS{13}Ọ bụ ẹge ono bẹ ọotsa-kfuje

\par }{\QB ndu zaharu Nchileke.

\par }{\QB Ọ bụ ẹge ono bẹ iphe, ndu

\par }{\QB ẹ-ta madu Nchileke ele ẹnya iya

\par }{\QB abụjeru ẹphe kẹ mmanu.


\par }{\Q \VS{14}Iphe, ọ dakoberu adụje l'ọ bụ eri.

\par }{\QB Iphe, ọ kpọru obu yeru adụ

\par }{\QB gẹphere-gẹphere l'ọ bụ ụgbu mkpakiri.


\par }{\Q \VS{15}Teke ọ dakoberu

\par }{\QB ụgbu mkpakiri ono; yọ daa.

\par }{\QB Ọ-gbakụa ya ẹka;

\par }{\QB to nwedu ọphu eme nụ.


\par }{\Q \VS{16}Ọ dụ l'ọ bụ iphe, a kụru

\par }{\QB l'anwụ; l'agba iya mini.

\par }{\QB Yo rushia iru ọphungu ji mgbabu ono;


\par }{\Q \VS{17}gbakụshia akwara l'ikpo

\par }{\QB mkpuma; l'ẹke ọocho ẹke, dụ ekfu-ekfu.


\par }{\Q \VS{18}E -fefu iya l'ẹke ono, o futaru ono;

\par }{\QB ẹke ono ajịka iya; sụ lẹ ya ta aphụbukwa ya.


\par }{\Q \VS{19}Yọ bụwaru iya phụ; ẹwu

\par }{\QB ọdo abya efuchia l'eke ono.


\par }{\Q \VS{20}Nchileke ta ajịkajekwa onye

\par }{\QB ẹ-ta dụdu iphe, o meru;

\par }{\QB ọphu ọ bụjekwanu agbarike

\par }{\QB ndu eme iphe, dụ ẹji.


\par }{\Q \VS{21}Oo-mekocha mee;

\par }{\QB ọnu abụru ngu ọnu-ọchi.

\par }{\QB Yọ bụru okoo bụ ịi-nọdu atụ.


\par }{\Q \VS{22}Iphere e-mekochaa bụru kẹ

\par }{\QB ndu ọhogu ngu;

\par }{\QB ufu ndu eme akirishi achịhu.”




\par }\Chap{9}{\SH Ọnu, Jobu eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Jobu abya eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Mu makwarụa l'iphe iikfu bụ oswi-okfu.

\par }{\QB Ọbu; ?nanụ ẹge

\par }{\QB madzụ mmanu e-me bụru

\par }{\QB onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB l'ẹke Nchileke nọ.


\par }{\Q \VS{3}Onye ọ dụ tẹ yẹle Nchileke

\par }{\QB tụa ya bẹ ọo-jịkwa

\par }{\QB ụnukurunu ajị;

\par }{\QB ọphu ọ zaghedu m'ọo nanụ.


\par }{\Q \VS{4}Nchileke bụ mmamiphe kpụ;

\par }{\QB bụru iya bụ agburu-ẹhu kpụ.

\par }{\QB ?Bụ onye kwefujeru iya ike;

\par }{\QB e mekochaa;

\par }{\QB yọ dụru iya lẹ mma?


\par }{\Q \VS{5}Oonwuribeje ugvu; ugvu ta

\par }{\QB ama l'o nwuruberu iya.

\par }{\QB Oogudeje ẹhu-eghughu;

\par }{\QB kpọo ya ishi-akụ.


\par }{\Q \VS{6}Mgboko bẹ ọonma-woje

\par }{\QB anmawo; nmaa itso,

\par }{\QB e gude gvube iya yikayika.


\par }{\Q \VS{7}Ọotujeru ẹnyanwu ekemu;

\par }{\QB ẹnyanwu echibuhu;

\par }{\QB bụru iya ebuchije

\par }{\QB mkpọ-kpodo;

\par }{\QB yọ haa echichi.


\par }{\Q \VS{8}Ọ bụ yẹbedua nwẹnkinyi iya

\par }{\QB sụsaru akpamigwe;

\par }{\QB bụru iya bụ onye ejeje ije

\par }{\QB l'eli akpara-mini,

\par }{\QB atụ l'echi eze ẹnyimu.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụ iya meru mkpọ-kpodo,

\par }{\QB bụ Beya; mẹ Oriyọnu;

\par }{\QB mẹ Puleyadesu;

\par }{\QB mẹwaru oke mkpọ-kpodo,

\par }{\QB nọtsua l'ụzo ọhuda.


\par }{\Q \VS{10}Oomeje iphe, dụ biribiri,

\par }{\QB ẹ-te nwedu ẹtu;

\par }{\QB mẹ iphe-ọphulenya,

\par }{\QB ẹ ta agụtadu agụta.


\par }{\Q \VS{11}Ọobyaje bya esweta mu;

\par }{\QB mu ta aphụ iya.

\par }{\QB Yọ byakwa bya eshia iku,

\par }{\QB ẹke mu nọ; mu ta ama.


\par }{\Q \VS{12}Ọ -nata madzụ iphe;

\par }{\QB ?bụ onye a-sụ iya t'ẹ b'o meshi?

\par }{\Q ?Bụ onye ha k'ọji iya

\par }{\QB iphe oome?


\par }{\Q \VS{13}Ẹhu -wata oghu Nchileke

\par }{\QB eghughu b'ẹ t'o mejekwa agha ẹnya;

\par }{\QB k'ọphu bụ lẹ ndu sọja

\par }{\QB Réhabu byishiru iya ikpere.


\par }{\Q \VS{14}?Nanụ ẹge mu e-shi asa iya okfu?

\par }{\QB ?Mu nweru ọnu, mu e-gude

\par }{\QB tẹ mu l'iya wata ntụtu-ẹgo?


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụ oswi-okfu l'ẹ tọ dụdu

\par }{\QB iphe, mu kpataru;

\par }{\QB ọle mu te ejekwanu iya ọgba okfu.

\par }{\QB Mu a-nọdunuphu arọ

\par }{\QB onye ono, bụ onye ikpe mu ono

\par }{\QB t'ọ phụaru mu imiko.


\par }{\Q \VS{16}Mu -kua ya oku; yọ bya;

\par }{\QB bẹ mu ta rịkwa l'oo-yeru mu ọnu.


\par }{\Q \VS{17}Ọ bụ oke phẹrephere;

\par }{\QB bẹ oo-gude bya egwee mu rakaraka;

\par }{\QB mee t'ọnya, tụkoru mu ẹhu dzuru ka nshinu;

\par }{\QB l'ẹ b'ọ dụ iphe, mu kpataru.


\par }{\Q \VS{18}O gude iphe-ọtsu-l'ẹhu l'atsụpya mu;

\par }{\QB to kwe tẹ mu tụfu ume.


\par }{\Q \VS{19}Ọ -bụru k'ọkpehu;

\par }{\QB bụnu yẹbedua bụ ike kpụ.

\par }{\QB Ọ -bụru k'ikpe;

\par }{\QB ?bụ onye e-kukwanu iya ikpe?


\par }{\Q \VS{20}Ọ -bụru l'ẹ t'ọ dụdu iphe mu

\par }{\QB meru bẹ ọnu mu

\par }{\QB kpataakwaru kpube mu.

\par }{\QB Ọ -bụruru nụ l'iswi dụ mu mma;

\par }{\QB bẹ ọnu mu a-nma lẹ mu iya-a.


\par }{\Q \VS{21}A makwaru-a l'ẹ t'ọ dụdu

\par }{\QB iphe, mu kpataru;

\par }{\QB ọle mu ta akpahẹdu ishi;

\par }{\QB mbụ lẹ ndzụ gbe dụwa mu nụ ashị.


\par }{\Q \VS{22}Mbụ l'ọ chịko bụru iphe lanụ.

\par }{\QB Ọ bụ iya kparu iphe mu sụru:

\par }{\QB ‘Lẹ Nchileke emebyije ndu

\par }{\QB ẹ-ta dụdu iphe, ẹphe meru;

\par }{\QB mẹ ndu bụ ndu ikpe nmaru.’


\par }{\Q \VS{23}Mgbọnwu -gbakwoshilahaa

\par }{\QB ndu ẹ-ta dụdu iphe, ẹphe

\par }{\QB meru; meji atọfulahaa ẹphe;

\par }{\QB bụle-ẹ ọchi; bẹ Nchileke anọduje achị.


\par }{\Q \VS{24}Mgboko-a -laa ndu

\par }{\QB akirishi l'ẹka;

\par }{\QB yo kwechishia ndu ikpe ẹnya.

\par }{\QB Ọ bụ; ọ -bụdu iya;

\par }{\QB ?bụhunu onye e-me iya.


\par }{\Q \VS{25}?Mu a-nọ-bekwadu ịno-be agha.

\par }{\QB Ọ bụ; ?mu gbe ele ẹnya

\par }{\QB l'o nweru mbọku,

\par }{\QB ẹhu a-tsọ mu nwẹnaa.


\par }{\Q \VS{26}Ndzụ, mu agba

\par }{\QB swacha-swacha l'ọ bụ ụgbo,

\par }{\QB maru ọgba ọso.

\par }{\QB Oozi phaaphaa l'ọ bụ ivu

\par }{\QB abya ọdzuta nwọku.


\par }{\Q \VS{27}Mu -sụ tẹ mu haa ọgu aphụ;

\par }{\QB bẹ ifu a-gbanwe mu;

\par }{\QB mu awata ọmu ọnu-ọchi.


\par }{\Q \VS{28}Obenu l'iphe-ẹhuka, mu eje;

\par }{\QB bẹ mu atsụkwadu-a egvu;

\par }{\QB kẹle mu maru l'ẹ tịi kwedu

\par }{\QB l'ẹ tọ dụdu iphe, mu kpataru.


\par }{\Q \VS{29}Keshinu ikpe nmawaru mu;

\par }{\QB ?bụhunu ole bẹ mu

\par }{\QB alịkashiru onwomu?


\par }{\Q \VS{30}Ẹ to nwekwa mẹ mu gude

\par }{\QB ncha saa onwomu;

\par }{\QB dụ l'ọ bụ eberugo;

\par }{\QB bya egude ncha kwọo ẹka;

\par }{\QB yọ ma mma;


\par }{\Q \VS{31}bẹ ịi-patalẹkwa mu-a chee

\par }{\QB l'iduma, echi bụruburu;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'uwe, mu yeru l'ẹhu;

\par }{\QB bẹ mu a-dụ ashị.


\par }{\Q \VS{32}Nchileke ta bụdunu madzụ

\par }{\QB ẹge-a, mu bụ-a;

\par }{\QB mẹ mu agbakwanua ya

\par }{\QB okfu; mẹ mu l'iya

\par }{\QB edogbabekwanu iya l'ụlo ikpe.


\par }{\Q \VS{33}Ọphu ọ dụkwanu

\par }{\QB onye ogbo, nọnu,

\par }{\QB ge egude ayi ẹka;

\par }{\QB gbokahu ayi;


\par }{\Q \VS{34}mbụ onye a-nafụ Nchileke

\par }{\QB ẹchachi ono, ọ nụberu mu l'ẹhu ono;

\par }{\QB k'ọphu ọo-ha mu oye egvu.


\par }{\Q \VS{35}Teke ono; mu ekfukwanua

\par }{\QB ẹge ọnu ha mu;

\par }{\QB mu ta atsụhe iya egvu.

\par }{\QB Obenu l'ẹge ọ dụ nta-a;

\par }{\QB bẹ ike ta adụhedu mu k'ekfukfu iya.”




\par }\PoetryChap{10}{\Q \VerseOne{1}“Ọnodu ndzụ atsụwa mu l'ẹhu.

\par }{\QB Ọo ya bụ tẹ mu bya

\par }{\QB ekfushikota ẹke, ọotsu mu l'ẹhu; mbụ

\par }{\QB kfushikota ẹge o ghu mu.


\par }{\Q \VS{2}Mu a-sụ Nchileke:

\par }{\QB T'ẹ b'ọ nmashịnu mu ikpe!

\par }{\QB T'ọ gụshinuaru mu iphe, mu meru ọbu!


\par }{\Q \VS{3}?Tọo iphe, dụ ngu mma;

\par }{\QB nggụbe Nchileke bụ t'ị nụa mu aphụ;

\par }{\QB mbụ t'i mebyia iphe,

\par }{\QB i gude ẹka ngu mee;

\par }{\QB idzu, ndu ẹjo iphe egbe

\par }{\QB bụleru ngu-a ọnu-ọchi.


\par }{\Q \VS{4}Ẹnya ngu;

\par }{\QB ?ọ bụ ẹnya madzụ tọo.

\par }{\QB T'ọ bụ ẹge madzụ

\par }{\QB ele ẹnya l'iphe b'i leje iya.


\par }{\Q \VS{5}?Bụ ẹge nka kẹ madzụ beru;

\par }{\QB bẹ nke ngu beru.

\par }{\QB ?Tọ bụ ẹge ịikata-be nka;

\par }{\QB bẹ madzụ akatabe,


\par }{\Q \VS{6}mekwanuru iphe, bụlephu

\par }{\QB ẹke ọonmaru mu;

\par }{\QB bẹ ịinoduje avọ;

\par }{\QB l'achọkashi ẹke mu mesweru.


\par }{\Q \VS{7}Obenu l'ị makwaru-a

\par }{\QB l'ikpe ta nmadu mu;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye a-dụ ike

\par }{\QB nafụta mu l'ẹka ngu.


\par }{\Q \VS{8}?Tọ bụdunua nggụbedua

\par }{\QB gude ẹka ngu moo mu;

\par }{\QB bya emee mu.

\par }{\QB ?Ịi-bya aghakọbe nta-a;

\par }{\QB woru mu mebyishia tọo?


\par }{\Q \VS{9}Nyatakwa l'ị kpụru mu l'ọ bụ ụra.

\par }{\QB ?Ịi-bya nta-a bya avọkposhia

\par }{\QB mu tẹ mu bụru ẹja ọdo tọo?


\par }{\Q \VS{10}Ọ bụ nggu metaru ụmuda,

\par }{\QB e gude yee ime mu;

\par }{\QB nggu abya emekwaaphu

\par }{\QB tẹ mu nọdu l'ẹpho nne mu kpụa.


\par }{\Q \VS{11}Nggu abya eworu anụ-ẹhu

\par }{\QB yee mu oye uwe;

\par }{\QB bya egude ọkpu

\par }{\QB yẹle ụmi-ọkpu dzekfua mu.


\par }{\Q \VS{12}Ọ bụ nggu nụru mu ndzụ;

\par }{\QB bya eyeru mu obu.

\par }{\QB Yọ bụru ẹge i gude ehe mu

\par }{\QB meru iphe ndzụ dzuru mu.


\par }{\Q \VS{13}Obenu l'o nweru iphe i shi

\par }{\QB domiaru mu edomi;

\par }{\QB mbụ lẹ mu marua l'ọ bụ iphe,

\par }{\QB ị rịkohawaru mu arịko:


\par }{\Q \VS{14}lẹ mu -mee, iphe dụ ẹji;

\par }{\QB bẹ ịi-tụbekpele iya phụ nvọ;

\par }{\QB l'ẹ tịi leswetadu ẹke mu mesweru.


\par }{\Q \VS{15}Ọ -bụru l'ikpe nmaru mu;

\par }{\QB t'aphụ bụkwaru nke mu!

\par }{\QB Ikpe -laaru mu; bẹ mu

\par }{\QB ta apalighekwa ifu apali;

\par }{\QB kẹ l'iphere bụwa nke mu;

\par }{\QB iphe-ẹhuka, mu eje abyawa mu ori ishi.


\par }{\Q \VS{16}Mu -je ome lẹ mu paliru ishi;

\par }{\QB nggu achịlahaa nta mu

\par }{\QB l'ọ bụ agụ.

\par }{\QB Nggu egude ike ngu ono,

\par }{\QB dụ biribiri ono fụaru mu.


\par }{\Q \VS{17}Ịikpobataje ndu ọphungu,

\par }{\QB a-nọdu agba mu ekebe.

\par }{\QB Mu egbe aka ngu ru

\par }{\QB oghu eghughu l'ẹnya l'eje ejeje.

\par }{\QB Ndu sọja ngu akpọje

\par }{\QB iche iche abya mu otso ọgu.


\par }{\Q \VS{18}?Bụnua ngụnu meru iphe,

\par }{\QB ị haru t'a mụa mu?

\par }{\QB Ọ dụ mu t'a sụ lẹ mu

\par }{\QB nwụhuru nne mu l'ẹpho.


\par }{\Q \VS{19}Ọ g'aka mu mma;

\par }{\QB ndẹge ọ bụru lẹ mu ta nọbua lẹ phu;

\par }{\QB m'ọ kwanu lẹ mu shi l'ẹpho

\par }{\QB tụa uswe lashia l'ili.


\par }{\Q \VS{20}?Mu a-nọ-bekwadu ịno-be agha?

\par }{\QB Kụfunu mu ẹka t'ẹhu kabẹ

\par }{\QB tsọo mu nwẹnaa;


\par }{\Q \VS{21}tẹmanu mu aladẹ ẹke ono,

\par }{\QB bụ; a -lawa iya;

\par }{\QB ta alatahẹdu ọdo ono;

\par }{\QB mbụ l'alị ono, nọdu gẹbeyingu;

\par }{\QB gbaa tsụkiribangu ono;


\par }{\Q \VS{22}ẹke ẹnyashi iya bụ abalị-ìshì;

\par }{\QB iphe, nọ iya nụ abụru ẹkpuru-ọchi;

\par }{\QB mẹ nwonyonyo,

\par }{\QB gbakọtaru tsụbalangu;

\par }{\QB bya abụru ẹke dụ gharagharaghara.”




\par }\Chap{11}{\SH Ọnu, Zofa eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Zofa, bụ onye Nema abya eyee ọnu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“?Aa-ha oye ọnu l'iphe

\par }{\QB ọwaa, i kfushiru-wa tọo?

\par }{\QB ?Iikfushi iphe-a l'ọo

\par }{\QB t'a haaru ngu enge tọo?


\par }{\Q \VS{3}Bẹbebe ono, iikfu ono;

\par }{\QB ?oo-me tẹ madzụ dobe ọnu

\par }{\QB ndoo tọo.

\par }{\QB I -jagee ndiphe ewena ono,

\par }{\QB ịija ono; ?t'ẹ b'ọ dụ onye

\par }{\QB a-gbọru ngu chaa tọo?


\par }{\Q \VS{4}Ị sụru Nchileke l'iphe,

\par }{\QB i kwetaru te nwedu ntụpo;

\par }{\QB bya asụkwaphu l'ị bụ

\par }{\QB onye dụ-geru nụ l'ẹnya Nchileke.


\par }{\Q \VS{5}Ọle; ọ dụkwanu mu t'a sụ lẹ

\par }{\QB Nchileke e-ye ọnu l'onwiya;

\par }{\QB mbụ kpuhaa ọnu gbakụshi ngu iya;


\par }{\Q \VS{6}mbụ kpuhaa mmamiphe gheberu ngu ọnu;

\par }{\QB kẹ l'ọkpuberu mmamiphe

\par }{\QB enweje ifu labụ.

\par }{\QB Iphe, ịi-maru; Jobu;

\par }{\QB bụ lẹ Nchileke gbe

\par }{\QB tụ-zetakwa nụ ẹka l'àhụ̀hù,

\par }{\QB ọohu ngu; ma l'ẹge iphe,

\par }{\QB dụ ẹji, i meru ha.


\par }{\Q \VS{7}?Ịi-dụghe ike maru ẹge

\par }{\QB Nchileke habe ogvu?

\par }{\QB ?Ịi-dụ ike vọo vọfuta ẹge

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike beru?


\par }{\Q \VS{8}Ọ kakwa akpamigwe l'eli;

\par }{\QB ?nanụ ẹge ii-me iya.

\par }{\QB Ọ kakwa alị-maa ogvu;

\par }{\QB ?bụ ngụnu bẹ ịi-dụ ike maru.


\par }{\Q \VS{9}Ọ kakwa mgboko-a ogologo;

\par }{\QB kakwaphu eze ẹnyimu ụsa.


\par }{\Q \VS{10}Nchileke -bya nta-a;

\par }{\QB bya akpụta ngu tụ-chia;

\par }{\QB kpụru ngu jeshia ụlo ikpe;

\par }{\QB ?bụ onye a-kpọ-shighe iya?


\par }{\Q \VS{11}Nchileke makọtakwaru-a ndu ẹjire.

\par }{\QB Teke ọ phụru iphe, dụ ẹji;

\par }{\QB ?tọo tụbejedu iya nvọ tọo?


\par }{\Q \VS{12}Iphe, ọ bụ bụ l'ọ ka ntse ọzufuta

\par }{\QB nkakfụ-ịgara-ọswa

\par }{\QB t'ọ wata ome l'ọ bụ madzụ;

\par }{\QB karia ome onye eswe

\par }{\QB t'o nweru egomunggo.


\par }{\Q \VS{13}Obenu l'i -wowaru obu ngu

\par }{\QB tụ-pyo l'ẹke Nchileke nọ;

\par }{\QB machịaru iya ẹka ngu ẹphe ẹbo;


\par }{\Q \VS{14}bya esefukota ẹka l'iphe,

\par }{\QB bụ iphe, dụ ẹji, iimeje;

\par }{\QB tii kweje t'o nweru iphe,

\par }{\QB dụ ẹji, a-nọ l'ufu ngu;


\par }{\Q \VS{15}ono teke ịi-pali ifu apali;

\par }{\QB iphere ta adụhe ngu.

\par }{\QB Ọo ya bụ; nggu evudo kemukemu;

\par }{\QB tịi tsụhe egvu.


\par }{\Q \VS{16}Ono teke ịi-tụko

\par }{\QB iphe-ẹhuka ngu l'ọ ha zahakọta.

\par }{\QB Yọ dụ ngu l'ọ bụ ẹge ono,

\par }{\QB utso abyatsuje; yọ laa ono.


\par }{\Q \VS{17}Ndzụ ngu abya egbufu;

\par }{\QB ka echi oke-eswe onwu enwunwu.

\par }{\QB Ọchi abya asahụru ngu l'ọ bụ nchi-abọhu.


\par }{\Q \VS{18}Ii-buru lẹ domangu rimangu;

\par }{\QB kẹ l'o nweru iphe iile ẹnya iya.

\par }{\QB Nggu anọdu tụfu ume l'ẹhu-gudangu.


\par }{\Q \VS{19}Ịi-la l'ụlo; tọ dụ onye a-bya ngu oye egvu.

\par }{\QB A dụ l'igwe byalahaa t'i yeru ẹphe ẹka.


\par }{\Q \VS{20}Obenu lẹ ndu ẹjo iphe;

\par }{\QB bẹ ụzo ẹphe e-mekochaa chihu;

\par }{\QB ẹphe ta aphụ ụzo, ẹphe

\par }{\QB e-shi nahụ.

\par }{\QB Iphe, ẹphe a-nọdu ele

\par }{\QB ẹnya iya nwẹnkinyi abụru anwụhu.”




\par }\Chap{12}{\SH Ọnu, Jobu eyeru Zofa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Jobu abya eyeeru iya ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Ẹ t'a tụdu iya atụtu;

\par }{\QB l'ọo unubẹdua bụ

\par }{\QB o-kfua-ọ-gvụ.

\par }{\QB Ị -nwụhu; mmamiphe etsoru ngu.


\par }{\Q \VS{3}Ọlobu; mẹ mu nwekwarua

\par }{\QB egomunggo l'ọ bụ unubẹdua.

\par }{\QB ?O nweru ẹge ọdo,

\par }{\QB unu bya aka mu ọdo tọo?

\par }{\QB ?Bụ onye bụ onye

\par }{\QB ẹ ta madu iphe ono,

\par }{\QB iikfushi ono l'ọ ha?


\par }{\Q \VS{4}Nta-a; bẹ mu bụwa iphe,

\par }{\QB ndu ọ̀nyà mu gude agba mgba-ọnu;

\par }{\QB mbụ mụbe onye shi

\par }{\QB akpọ-kuje Nchileke;

\par }{\QB yọ za mu.

\par }{\QB Mu bụwa iphe-ọchi;

\par }{\QB lẹ mụbe onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB ụta ta nọ mu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{5}Ndu iphe dụru lẹ mma

\par }{\QB ta amajẹdu iphe, bụ lẹ

\par }{\QB madzụ nọ l'iphe-ẹhuka.

\par }{\QB Ẹphe asụje l'ọo ndu

\par }{\QB ẹturu lọru b'a mụru

\par }{\QB iphe-ẹhuka yeru.


\par }{\Q \VS{6}Obenu l'ufu ndu abalị-d'egvu

\par }{\QB te nwedu onye akpa ẹphe ẹhu.

\par }{\QB Ndu akpatsu Nchileke iwe

\par }{\QB te gbe dụdu iphe, \newline  eme ẹphe;

\par }{\QB mbụ ndu ono, gude ọgvu

\par }{\QC ẹphe l'ede ono.


\par }{\Q \VS{7}Obenu; ọ -bụru l'unu achọ tẹ

\par }{\QB iphe doo unu ẹnya;

\par }{\QB unu je ajịta ụnwu-anụ-ẹgu; \newline  m'ọ bụ ụnwenu.


\par }{\Q \VS{8}Teke ẹ tọ dụdu;

\par }{\QB unu kfuru eliphe

\par }{\QB t'o zia unu iphe.

\par }{\QB Ọ -dụdu; unu ahaa t'ẹma,

\par }{\QB nọ lẹ mini zia unu iphe.


\par }{\Q \VS{9}?Bụ onye ole l'iphe ono,

\par }{\QB mu gụshiru ono ta madu

\par }{\QB l'ọo Ojejoje gude ẹka iya

\par }{\QB mee iphe-a, meru nụ-a?


\par }{\Q \VS{10}Ọ bụ Nchileke bẹ

\par }{\QB ndzụ iphemiphe ọbule,

\par }{\QB o keru ekeke nọ l'ẹka;

\par }{\QB bụru iya gude ume,

\par }{\QB onyemonye ọbule atụ.


\par }{\Q \VS{11}?Tọ bụdu ẹge ono,

\par }{\QB nchị egeje iphe, ọ nụru egege ono;

\par }{\QB bụ ẹge ire edejeodu ọnu l'iphe, oo-ri.


\par }{\Q \VS{12}?Tọ bụdunua l'ẹka ndu bụ ọgurenya;

\par }{\QB bẹ eeshije mụta iphe;

\par }{\QB bụru onye karu nka

\par }{\QB bẹ iphe edoje ẹnya.


\par }{\Q \VS{13}Ọ bụ Nchileke nwe

\par }{\QB mmamiphe; mẹ ike.

\par }{\QB Ìdzù yẹle iphe odo ẹnya

\par }{\QB abụkwaruphu nk'iya.


\par }{\Q \VS{14}Iphe, bụ iphe,

\par }{\QB o nwutsuru enwutsu

\par }{\QB ta dụkwa onye a-dụ ike

\par }{\QB kpụ-kwaa ya;

\par }{\QB ọphu ọ dụkwa onye

\par }{\QB a-dụ ike tụ́hàà onye ọ tụru mkpọro.


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụ Nchileke bụ:

\par }{\QB o -gbochia tẹ mini ba achị;

\par }{\QB ẹjo mkpọ-anwụ abya.

\par }{\QB Teke ọ tụharu ugbo;

\par }{\QB yọ bụru utso.


\par }{\Q \VS{16}Ọ bụ Nchileke bẹ ike;

\par }{\QB mẹ mmamiphe nọ l'ẹka;

\par }{\QB bụkwaru iya phụ b'ọ nọ

\par }{\QB l'ẹka; mbụ onye ụgho;

\par }{\QB mẹ onye ọoghoru iya.


\par }{\Q \VS{17}Ndu akpọ-ziru ndu ọdo ụzo; bẹ ọotuje too;\FTNT{*}{{\FR 12:17 }{\FR{12:17
}}{\FT{Iphe ẹka-a kwata ekfu bụ lẹ Nchileke agbabẹje ẹphe ọtu; ẹphe awata okpe ẹjo ikpe.}}}

\par }{\QB mee ndu ikpe t'ẹphe bụru ndu eswe.


\par }{\Q \VS{18}Oomeje ndu eze t'ẹphe shi

\par }{\QB l'ọkwa-eze ẹphe; bya abụru ohu.


\par }{\Q \VS{19}Ndu, achịjeru Nchileke ẹja;

\par }{\QB bẹ ọochifuje ọkpa l'alị; wofu ẹphe.

\par }{\QB Ndu, bụ ndu vudowa nụ; \newline  bẹ onwutsuje.


\par }{\Q \VS{20}Ndu e gude ire ẹphe ẹka;

\par }{\QB bẹ oomeje t'ẹphe ba mahẹ iphe, ẹphe e-kfu.

\par }{\QB Ndu, bụ ọgurenya;

\par }{\QB bẹ ọonafuje egomunggo

\par }{\QB t'iphe be edohe ẹphe ẹnya.


\par }{\Q \VS{21}Ndu, bụ ndu, a maru

\par }{\QB ẹpha ẹphe; bẹ ọonmaje phulaphula.

\par }{\QB Ndu, bụ ndu ike nọ l'ẹka;

\par }{\QB bẹ oomeje; ike agvụ ẹphe.


\par }{\Q \VS{22}Ookoshije iphe,

\par }{\QB dụ ogvu ogvu, nọ l'ọchi;

\par }{\QB l'emeje iphe, gbaru tsụbalangu;

\par }{\QB t'ọ bụru iphoro.


\par }{\Q \VS{23}Ọ bụ iya emeje tẹ mba bụru eze mba;

\par }{\QB bụru iya echikaje iya.

\par }{\QB Ọ bụ iya emeje tẹ mba zụa azụzu;

\par }{\QB bụru iya achịkashije iya.


\par }{\Q \VS{24}Ọonafuje ndu ishi

\par }{\QB kẹ mgboko-a egomunggo;

\par }{\QB nwuru ẹphe ye

\par }{\QB t'ẹphe wata ọgha-phe ebedere-badara.


\par }{\Q \VS{25}Oomeje t'ẹphe etsutso etsutso;

\par }{\QB l'akpọ galagala l'ọ bụ onye mẹe guderu.”




\par }\PoetryChap{13}{\Q \VerseOne{1}“Mbẹdua gudeekwa ẹnya mu

\par }{\QB phụkota iphe ono l'ọ ha;

\par }{\QB bya egudewa nchị mu nụa ya;

\par }{\QB yo doo mu ẹnya.


\par }{\Q \VS{2}Iphe, unu maru;

\par }{\QB bẹ mbẹdua makwaru-a.

\par }{\QB Ẹ to nwekwa ẹke

\par }{\QB ẹnya mu laru l'ẹke unu nọ.


\par }{\Q \VS{3}Obenu l'ọ dụ mu t'a sụ lẹ mu

\par }{\QB e-kfuru nụ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike.

\par }{\QB Tẹ mu lẹ Nchileke l'onwiya tụa ya.


\par }{\Q \VS{4}Obenu l'unubẹdua gude

\par }{\QB ntuphu-ire egbugbo mu.

\par }{\QB Unu bụkota mkpọkoro

\par }{\QB ndu njibya l'unu ha!


\par }{\Q \VS{5}Ọ dụ mu t'a sụ l'unu a-tụko

\par }{\QB l'unu ha dobe ọnu ndo;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụ ono g'e-koshi

\par }{\QB l'unu bụ ndu, maru iphe.


\par }{\Q \VS{6}Unu ngabẹwaru nchị

\par }{\QB tẹ mu yee ọnu!

\par }{\QB Unu ngabẹ nchị;

\par }{\QB nụa iphe, mu ekfu!


\par }{\Q \VS{7}?Bụ ngụnu meru iphe unu adzụ ẹjo-ire;

\par }{\QB sụ l'ọo Nchileke bẹ unu ekfuchitaru.

\par }{\QB ?Bụ Nchileke;

\par }{\QB bẹ unu e-gude ẹregede l'ekfuchitaru tọo.


\par }{\Q \VS{8}?Unu eme t'unu gbataru Nchileke tọo.

\par }{\QB ?Bụ unu a-gbaru iya ọdzori tọo.


\par }{\Q \VS{9}Nchileke -je unu enyochaa;

\par }{\QB ?unu adụa ike mee ya eswe

\par }{\QB ẹge madzụ emeje ibe iya.


\par }{\Q \VS{10}Ẹ to nwekwa ẹge ee-me tẹ

\par }{\QB Nchileke ba abaru unu mba;

\par }{\QB mẹ unu wata ọkpa oke lẹ mpya.


\par }{\Q \VS{11}Ọdu-biribiri iya;

\par }{\QB ?te egudedu unu tọo.

\par }{\QB ?Egvu iya ta akaduru unu oru l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{12}Iphe ono, unu ekfushi ono

\par }{\QB tụko bụru ẹtu, laru lẹ ntụ.

\par }{\QB Iphe, unu edo t'unu gude

\par }{\QB dofu onwunu abụru iphe laru l'ẹpoto.


\par }{\Q \VS{13}Unu daa ashị; tẹ mu kfua;

\par }{\QB ọphu, e-me nụ; t'o mee!


\par }{\Q \VS{14}?Bụ ngụnu meru iphe mu

\par }{\QB e-gude ndzụ mu tụa ntụ?


\par }{\Q \VS{15}Ẹ tọ nwekwa m'o -ruhuru;

\par }{\QB oogbu mu egbugbu;

\par }{\QB bẹ mu a-chịlekwarua ẹnya dobe l'ẹke ọono.

\par }{\QB Mu e-vudokwa iya phụ l'ifu kpefu.


\par }{\Q \VS{16}Ọ bụ iphe ono e-mekochaa dzọo mu;

\par }{\QB kẹ l'ẹ tọ dụdu onye,

\par }{\QB ẹ-ta atsụdu Nchileke egvu,

\par }{\QB a-dụ ike kpọfu iya l'ifu.


\par }{\Q \VS{17}Unu kpaa iphe lẹ nchị;

\par }{\QB nụa iphe-a, mu ekfu-a!

\par }{\QB Tẹ iphe-a, mu ekfu-a

\par }{\QB bamikwaa unu abami lẹ nchị!


\par }{\Q \VS{18}Lẹ nta-a, mu chịkobewaru

\par }{\QB iphe, mu e-kfu-a; bẹ mu

\par }{\QB marua l'ikpe a-laru mu.


\par }{\Q \VS{19}?O nweru onye a-bya a-sụ

\par }{\QB l'ọo iphe, mu meru ndọ-ọ?

\par }{\QB Ọ -dụ ẹge ono; mu adaa ashị; nwụhu.


\par }{\Q \VS{20}Nggụbe Nchileke;

\par }{\QB iphe mu arọ ngu t'i meeru

\par }{\QB mu dụ ụzo iphe labụ;

\par }{\QB k'ọphu mu a-haa

\par }{\QB odomi onwomu edomi l'ẹke ịino!


\par }{\Q \VS{21}Sefu mu ẹka l'ẹhu;

\par }{\QB nggu ahaa mu oyephe egvu

\par }{\QB ono, iiye mu ono.


\par }{\Q \VS{22}Ọ bụ teke ono bụ;

\par }{\QB i -kua mu; mu aza ngu.

\par }{\QB Teke ẹ-tọ dụdu;

\par }{\QB nggu ahaa tẹ mbẹdua

\par }{\QB -kfujee ekfukfu;

\par }{\QB nggu eyejeeru mu iya ọnu.


\par }{\Q \VS{23}Ẹjo iphe mu ono;

\par }{\QB ?bụ ole b'ọ dụ.

\par }{\QB ?Bụ ugbo ole bẹ mu

\par }{\QB mekpooru ẹjo iphe ono.

\par }{\QB Koshinu mu ẹke mu chọru okfu;

\par }{\QB mẹ ẹke mu mesweru.


\par }{\Q \VS{24}?Nanụ ẹge ọ dụ; bẹ iidomi

\par }{\QB onwongu edomi l'ẹke mu nọ;

\par }{\QB l'ele mu l'ẹ̀ mu bụ ọhogu ngu.


\par }{\Q \VS{25}?Bụ mkpẹkwo,

\par }{\QB phẹrephere alọnga alọnga;

\par }{\QB bẹ ịinu aphụ.

\par }{\QB ?Bụ ẹswa ọkponku-a;

\par }{\QB bẹ ịichi ọso tọo.


\par }{\Q \VS{26}Kẹ l'iphe, i deshiru lẹ mu

\par }{\QB meru bụkota iphe,

\par }{\QB eru mu l'anụ;

\par }{\QB shi ẹge ono vuta ẹjo iphe,

\par }{\QB mu meshiru teke mu bụ

\par }{\QB nwokoro byabẹ mu l'ishi.


\par }{\Q \VS{27}Ị chịwaru mu ọkpa ye lẹ mkpọro;

\par }{\QB l'enyo t'ị maru ẹge mu haru ọkpa ha iya;

\par }{\QB bya emee mu

\par }{\QB iphe-ọhubama l'ichirukfu;

\par }{\QB k'ọphu ịi-majẹru ẹke mu dzọru ọkpa.


\par }{\Q \VS{28}Ọo ya kparu iphe madzụ

\par }{\QB eyokashihuje l'ọ bụ iphe rehuru erehu;

\par }{\QB mbụ rubashihu l'ọ bụ uwe, nra riru.”




\par }\PoetryChap{14}{\Q \VerseOne{1}“Iphe, bụ madzụ,

\par }{\QB nwanyi mụru;

\par }{\QB bẹ ndzụ iya dụ-a tsọ-kengu.

\par }{\QB Ọ bụluphu iphe-ẹhuka bụ

\par }{\QB iphe, jiru iya nụ.


\par }{\Q \VS{2}Ọojashije ẹgwegwa l'ọ bụ igu oshi;

\par }{\QB nwụkwaaphu kpaa teke ono teke ono.

\par }{\QB Yọ bụru ẹge nwonyonyo

\par }{\QB ẹ ta akpọjedu ụkfu bụ ẹge

\par }{\QB ẹ tọ dụdu ẹge ọono-beje.


\par }{\Q \VS{3}?Bụ egbe onye ono;

\par }{\QB bẹ ii-woru ẹnya rụbe.

\par }{\QB ?Bụ egbe onye ono;

\par }{\QB bẹ ịi-kpụta bya iya okpe ikpe l'ifu ngu.


\par }{\Q \VS{4}?Bụ onye a-dụ-ghe ike shi

\par }{\QB l'iphe ẹ ta dụebedu mma

\par }{\QB wofuta iphe, dụebe mma.

\par }{\QB Ẹ to nwekwa.


\par }{\Q \VS{5}Keshinu ọphu a gụwaru ẹge

\par }{\QB madzụ a-nọ-bebe ọgu doberu iya;

\par }{\QB tụ-buwaru iya ọnwa ole,

\par }{\QB ọo-nọ lẹ mgboko-a;

\par }{\QB bya ekoshiwa iya ẹge ẹ tọo nọghatadu;


\par }{\Q \VS{6}wofunu ẹnya l'ẹke madzụ nọ;

\par }{\QB haa ya t'ọ tụsaru ẹhu;

\par }{\QB jeye teke oo-jeghee oke-ozi iya

\par }{\QB l'ọ bụ onye e buru ozi.


\par }{\Q \VS{7}Oshi, gvuru l'alị nwekwaru

\par }{\QB iphe, oole ẹnya iya;

\par }{\QB mbụ l'e -gbutsua ya;

\par }{\QB yo futa ọdo l'ukfu iya.

\par }{\QB Ono, o futaru ono anyaa.


\par }{\Q \VS{8}Ọ bụ oswi-okfu l'ọ́gbaragba iya a-kashịhu;

\par }{\QB ukfu iya anọdu l'alị nwụhu;


\par }{\Q \VS{9}obenu l'ọ -nụlephu nshishi mini;

\par }{\QB yọ dzụta ọdo;

\par }{\QB bya erua iru ọphungu l'ọ bụ

\par }{\QB iphe, a kụru akụku.


\par }{\Q \VS{10}Obenu lẹ madzụ -nwụhuwa; e lia ya.

\par }{\QB Ọ -tụ-buwa ume;

\par }{\QB bẹ nk'iya gvụwaru.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụ ẹge mini atahụje l'ẹnyimu;

\par }{\QB alị akpọshihu nkụ;


\par }{\Q \VS{12}bụ ẹge madzụ azẹje;

\par }{\QB too gbeshihe ọdo.

\par }{\QB Ẹ too tehuhedu ọdo;

\par }{\QB ọphu o nwedu ẹge e meru iya;

\par }{\QB o gbe etetakwadu.


\par }{\Q \VS{13}Ọ dụ mu t'a sụ l'ii-wotale

\par }{\QB mu phụ je edomia l'ime ili;

\par }{\QB kpuchia mu iphe l'ẹke ono

\par }{\QB jeye teke ẹhu-eghughu ngu a-dazita.

\par }{\QB Ọ dụ mu t'a sụ l'i tuburu

\par }{\QB l'ọo ẹge aa-nọ-bebe ndọ;

\par }{\QB tẹmanu nggu anyata mu.


\par }{\Q \VS{14}Madzụ -nwụhutsua;

\par }{\QB ?ọo-nọdu ndzụ ọdo tọo.

\par }{\QB L'iphe, bụ oge

\par }{\QB iphe-ẹhuka-a, mu nọ-a;

\par }{\QB bẹ mu e-eche jeye teke

\par }{\QB aa-tọfuta mu.


\par }{\Q \VS{15}Teke ono bụ: i -kua mu oku;

\par }{\QB mu aza ngu.

\par }{\QB Teke ono bẹ mubẹ

\par }{\QB onye ono, i gude ẹka ngu

\par }{\QB kee ono a-dụlahaa ngu mma l'ẹnya.


\par }{\Q \VS{16}Teke ono; bẹ ịi-wata ọgu ije mu ọgu;

\par }{\QB nggu elebuhu ẹnya l'iphe, dụ ẹji, mu meru;


\par }{\Q \VS{17}nggu eworu iya kechia ekechi;

\par }{\QB ruru iphe kpube iya.


\par }{\Q \VS{18}Obenu l'ọ bụ ẹge

\par }{\QB ugvu anọduje eribashihu; l'avọkposhihu;

\par }{\QB mbụ ẹge eenwufuje mkpuma

\par }{\QB l'ẹke ọokporu;


\par }{\Q \VS{19}mbụ ẹge ono, mini

\par }{\QB ekwobashije mkpuma;

\par }{\QB mbụ ẹge ono, ukporo-mini evuje ẹja ono

\par }{\QB bụ ẹge iimebyishije iphe,

\par }{\QB madzụ ele ẹnya iya.


\par }{\Q \VS{20}Ịikapyabeje madzụ ẹkuku;

\par }{\QB kẹ onye ọphu agvụ.

\par }{\QB Iimeje tẹ ifu iya gbanwee; yọ bụru iya alala.


\par }{\Q \VS{21}Ọ -bụru l'aakwabẹ

\par }{\QB ụnwu iya ugvu;

\par }{\QB b'ẹ t'ọ mahẹdu.

\par }{\QB Ọ -bụru l'akpụ ẹphe ifu l'alị;

\par }{\QB b'ẹ t'ọ phụhedu iya.


\par }{\Q \VS{22}Iphe, eru iya l'ẹhu bụ iphe,

\par }{\QB ahụ iya ọku l'ẹhu nk'iya.

\par }{\QB Yọ bụru aphụ k'onwiya;

\par }{\QB bẹ ọogu nkịnyi iya.”




\par }\Chap{15}{\SH Ọnu k'ẹbo, Elifazu eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Elifazu, bụ onye Témanu abya eyee ọnu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Onye maru iphe;

\par }{\QB ?ookfuje okfu, ẹ te nwedu ishi;

\par }{\QB m'ọ bụ gude okfu,

\par }{\QB ẹ-ta gadu mkpa eme t'ọ dzọo onwiya?


\par }{\Q \VS{3}?Bụ mkpọkoro-okfu;

\par }{\QB bẹ onye maru iphe

\par }{\QB egudeje eye ọnu l'okfu tọo;

\par }{\QB ?mbụ l'ekfu okfu,

\par }{\QB ẹ ta dụdu m'ọo nanụ,

\par }{\QB baru uru?


\par }{\Q \VS{4}Obenu l'i woleruphu k'ọtsu

\par }{\QB Nchileke egvu fua l'alị;

\par }{\QB l'akpọshikwaphu t'e bẹ

\par }{\QB eekfujehe anụ Nchileke.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ ẹjo ụdudu ngu ezi ngu iphe, ii-kfu;

\par }{\QB yọ bụru ẹregede b'i gude ekfu iya.


\par }{\Q \VS{6}Ọ kwa ọnu ngu anma ngu ikpe;

\par }{\QB ẹ tọ kwa nke mu;

\par }{\QB bụru ọnu ngu agba ngu ekebe.


\par }{\Q \VS{7}?Bụ nggu bụ onye ọdungu,

\par }{\QB e vuru ụzo mụa.

\par }{\QB ?Ọ dụ ngu l'i vu ugvu ugvu

\par }{\QB ụzo nọdu lẹ mgboko.


\par }{\Q \VS{8}?Ị nụjewaru idzu,

\par }{\QB Nchileke chịru tọo?

\par }{\QB ?T'ịiri l'ọo nggu nwẹnkinyi; bẹ maru iphe?


\par }{\Q \VS{9}?Bụ ngụnu b'ị maru, ayịbedua ta madu?

\par }{\QB ?Bụ ngụnu bụ iphe,

\par }{\QB edoje ngu ẹnya, ẹ te edojedu ayịbedua?


\par }{\Q \VS{10}Ndu bụ ọgurenya;

\par }{\QB mẹ ndu ishi-ẹwo bẹ ayi

\par }{\QB l'ẹphe nọkwa l'ẹke-a;

\par }{\QB mbụ ndu, bụ nna ngu phẹ ọgurenya.


\par }{\Q \VS{11}Ike ono, Nchileke adụ ngu ono;

\par }{\Q ?ọ ha ngu nwanshị l'ẹnya tọo;

\par }{\QB mbụ okfu ono, e ruberu

\par }{\QB ẹhu erube l'ekfuru ngu ono.


\par }{\Q \VS{12}?Nanụ ẹge ọ dụ;

\par }{\QB bẹ ọkpoma ada ngu kitikiti.

\par }{\QB ?Nanụ ẹge ọ dụ;

\par }{\QB bẹ ịivo ẹnya ẹge ono;


\par }{\Q \VS{13}kẹ t'i woru ẹhu-eghughu ngu

\par }{\QB atụ-koshi Nchileke;

\par }{\QB egbe okfu ọwaa eshi ngu l'ọnu awụshi.


\par }{\Q \VS{14}?Bụ ngụnu bẹ madzụ bụ

\par }{\QB kẹ t'ọ dụebe mma?

\par }{\QB Madzụ ono, nwanyi mụru ono;

\par }{\QB ?ngụnu b'ọ bụ kẹ t'ọ bụru

\par }{\QB onye doberu ẹka ndoo?


\par }{\Q \VS{15}Ọ -bụru lẹ Nchileke

\par }{\QB te gudedu ire ụnwu ojozi nk'iya ẹka;

\par }{\QB imigwe l'onwiya ta dụebe iya mma l'ẹnya;


\par }{\Q \VS{16}?bụchia madzụ, anọduje eme

\par }{\QB alị-pata-chigbua;

\par }{\QB l'angụ iphe, dụ ẹji ọngu mini

\par }{\QB e-gbe dụ iya mma l'ẹnya.


\par }{\Q \VS{17}Ngabẹ nchị; tẹ mu mee

\par }{\QB t'iphe doo ngu ẹnya;

\par }{\QB tẹ mu kọoru ngu iphe,

\par }{\QB mu gudewaa ẹnya mu phụa;


\par }{\Q \VS{18}mbụ iphe, ndu maru iphe kfuru;

\par }{\QB tọgbo iya ẹba;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB ndiche ẹphe kfuru,

\par }{\QB nweru ọphu ẹphe domiru edomi.


\par }{\Q \VS{19}Ọ bụ ndiche ẹphe ono

\par }{\QB gẹdegede b'a nụru alị-a;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu ndu

\par }{\QB mbyamubya, swejeru l'ẹke ẹphe nọ.


\par }{\Q \VS{20}Ẹjo madzụ anọduje atsụ ude

\par }{\QB jeye teke ọo-nọ-bebe;

\par }{\QB mbụ taa chịchichi gbururu jeye.


\par }{\Q \VS{21}Iphe, ejiji iya nchị bụ iphe, eye egvu.

\par }{\QB Teke ọ dụ l'iphe dụwaru iya lẹ mma;

\par }{\QB ono teke ndu abalị-d'egvu

\par }{\QB abyajẹ bya afụaru iya.


\par }{\Q \VS{22}Ẹ too kwejekwa lẹ ya e-shi

\par }{\QB l'ẹkpuru-ọchi wafụ.

\par }{\QB Ọ bụ l'ogu-mbeke

\par }{\QB bẹ oo-mekocha laa.


\par }{\Q \VS{23}Ọonoduje aghaphe;

\par }{\QB maru lẹ ya bụ nri udele.

\par }{\QB Ọ manarua lẹ mbọku,

\par }{\QB nchi e-jikfu iya bẹ tụwaru iya l'ụkfu.


\par }{\Q \VS{24}Iphe-ẹhuka; mẹ aphụ bụ

\par }{\QB iphe anọduje eye iya egvu.

\par }{\QB Ọ kapyabẹ iya ẹka l'ọ bụ

\par }{\QB onye eze, rụkotawaru ẹhu k'ọgu.


\par }{\Q \VS{25}Iphe, kparu iya nụ

\par }{\QB abụru l'ootsuru Nchileke ẹka l'iri ise.

\par }{\QB Ẹge ono b'ọ nyaru

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike ndụ.


\par }{\Q \VS{26}Oogudeje igbidigbi iphe,

\par }{\QB shihuru ike,

\par }{\QB eegudeje ezeru ọgu;

\par }{\QB bya t'ẹphe kwagba iya.


\par }{\Q \VS{27}A makwaru-a l'ọ daru ọkporokpo

\par }{\QB jeye l'ifu; bya eyee anụ l'ukfu;


\par }{\Q \VS{28}obenu l'ẹke, o mekochaaru buru

\par }{\QB bụ lẹ mkpụkpu, ẹgbara kfụru;

\par }{\QB l'okorobo ụlo, ẹ ta dụdu

\par }{\QB onye bu iya nụ; l'ụlo, bụwa mkpọkpo-ọzulo.


\par }{\Q \VS{29}Ẹ to nwedu iphe,

\par }{\QB oo-nwekwadu.

\par }{\QB Iphe o nweru enweru

\par }{\QB a-bụru iya ẹka-ọla-azụ;

\par }{\QB ọphu iphe, o setaru eseta

\par }{\QB 'ejegbahẹduru alị ono.


\par }{\Q \VS{30}Ẹ tọo wafụdu l'ẹkpuru-ọchi ono.

\par }{\QB Ọ bụ ire-ọku a-nganwụshi iru iya.

\par }{\QB Yọ bụru Nchileke

\par }{\QB a-phụ iya ọnu phụkashia ya.


\par }{\Q \VS{31}T'ẹ b'o zihe onwiya okfu

\par }{\QB je akpọru obu ye

\par }{\QB l'iphe ẹ-ta gadu mkpa;

\par }{\QB kẹ l'ẹ tọ dụdu iphe, oo-rita iya.


\par }{\Q \VS{32}Ụgwo iphe o meru bẹ

\par }{\QB aa-kfụ-dzu iya akfụ-dzu;

\par }{\QB tẹmanu oge nk'iya erua;

\par }{\QB ọphu ẹkali iya 'enwedu l'o rua iru.


\par }{\Q \VS{33}Ọo-dụ l'ọ bụ vayịnu,

\par }{\QB e chikoshiru akpụru iya

\par }{\QB l'okurutu; mbụ l'ọ bụ

\par }{\QB oshi olivu, tsụtsuaru igu;

\par }{\QB yọ nahụ iya rishihu.


\par }{\Q \VS{34}Iphe, bụ ndu ẹ-ta atsụdu

\par }{\QB Nchileke egvu

\par }{\QB a-gba ẹka nwa.

\par }{\QB Yọ bụru ọku e-tsufu

\par }{\QB ụlo ndu yeru obu l'ọna

\par }{\QB ẹka-azụ.


\par }{\Q \VS{35}Egbe ndu ono achịje idzu;

\par }{\QB mee iphe, dụ ẹji.

\par }{\QB Ó bụ ẹregede bụ iphe

\par }{\QB ejije ẹphe ọkpoma ejiji.”




\par }\Chap{16}{\SH Ọnu, Jobu eyeru Elifazu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Jobu abya eyee ọnu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Mu anụjehaakwa egbe

\par }{\QB okfu-a, unu ekfu-a.

\par }{\QB Ọ kwa ọchi;

\par }{\QB bẹ unu byaru mu achịchi.


\par }{\Q \VS{3}?Bụ teke ole

\par }{\QB bẹ unu a-ha okfu ẹge-a?

\par }{\QB ?Bụ ngụnu kparu iphe

\par }{\QB unu ekfu ẹge-a?


\par }{\Q \VS{4}Ndẹge ọ bụ mbẹdua bụ unu;

\par }{\QB m'ọ kwaa ẹge-a, unu ekfu-a;

\par }{\QB bẹ mu ga anọdu ekfu.

\par }{\QB Mu ga anọdukwa-a

\par }{\QB agbaru unu okfu ọgba egbe;

\par }{\QB l'azụru unu ukwe.


\par }{\Q \VS{5}Ọle mu g'akabẹjekwaa

\par }{\QB gude ọnu mu adụ unu ike;

\par }{\QB ọshi, mu g'anọdu ayọru

\par }{\QB unu g'emekwa-a t'ẹhu gụa unu phengu.


\par }{\Q \VS{6}Obenu; mu -kfua okfu; iphe,

\par }{\QB eme mu nụ emele mu-a.

\par }{\QB Mu -dobe ọnu ndoo;

\par }{\QB too gbe aka mma.


\par }{\Q \VS{7}Nggụbe Nchileke;

\par }{\QB i mewaru mu; ike agvụ mu.

\par }{\QB Ị kpụwaru mu ishi;

\par }{\QB gbabẹ mu ẹka ọtu l'ufu mu.


\par }{\Q \VS{8}I mewaru mu; mu agbajọshihu.

\par }{\QB Ono abụru iphe ekebe

\par }{\QB lẹ mu meruphu ẹjo iphe.

\par }{\QB Agvụgvu-a, mu gvụru-a

\par }{\QB agbakwaphu ekebe ekpu mu.


\par }{\Q \VS{9}Nchileke gudewa

\par }{\QB ẹhu-eghughu lakashịa mu alakashị.

\par }{\QB Mu dụwa iya ashị;

\par }{\QB yọo taru mu ikirize.

\par }{\QB Onye ọhogu mu eme iya

\par }{\QB t'ọ vọ mu ẹnya avọvo.


\par }{\Q \VS{10}Ndiphe aphụje mu;

\par }{\QB mu etee ẹphe ụkfu;

\par }{\QB ẹphe echi mu ẹka

\par }{\QB l'ishi-nchị; l'eme mu

\par }{\QB iphe-iphere.

\par }{\QB Ẹphe kpakọru mu akpọko;

\par }{\QB l'etso mu okfu.


\par }{\Q \VS{11}Nchileke nwuwaru mu nụ ndu ẹjo madzụ.

\par }{\QB O wowaru mu ye ndu ẹjo

\par }{\QB iya ono l'ẹka.


\par }{\Q \VS{12}Mu shikwa-a buru l'ẹhu-agu.

\par }{\QB Yọ bya apyịta mu l'ẹkpiri;

\par }{\QB gwee mu egwegwe.

\par }{\QB Oodo mu edodo tẹ ya meka mu iphe.


\par }{\Q \VS{13}Ndu agbaru iya akfụ

\par }{\QB nọ-pheru mu mgburumgburu;

\par }{\QB l'agbafushi mu meji;

\par }{\QB chịshia mu ọtso-ile wụshi l'alị.

\par }{\QB Imiko mu ta dụ iya.


\par }{\Q \VS{14}Ooyele mu phu ọru

\par }{\QB n-yepyabe.

\par }{\QB Ọonoduje ezipyabe mu

\par }{\QB l'ọ bụ onye sọja.


\par }{\Q \VS{15}Mu dzụwaru uwe-aphụ

\par }{\QB kpube onwomu;

\par }{\QB woru ifu kpube l'ẹja.


\par }{\Q \VS{16}Mu rawaru ẹkwa;

\par }{\QB ẹnya achaa mu too;

\par }{\QB ẹnya gbakọtawaru mu ọchi.


\par }{\Q \VS{17}Obenu l'ẹka mu ta dụbua l'iphe-kpaa.

\par }{\QB Ekfukfu, mu ekfuje anụ

\par }{\QB Nchileke buhuru ẹsa.


\par }{\Q \VS{18}Nggụbe alị;

\par }{\QB be ekpuchikwa mee mu iphe!

\par }{\QB Tẹ mkpu, mu echi

\par }{\QB ba abụkwa k'iphoro!


\par }{\Q \VS{19}Mbụ lẹ nta-a;

\par }{\QB bẹ onye ekebe mu nọkwa l'imigwe.

\par }{\QB Onye ọphu ekfu

\par }{\QB eyeru mu nụ anọdu oreke-imeli.


\par }{\Q \VS{20}Ndu ọ̀nyà mu phẹ

\par }{\QB egbe achị mu ọchi.

\par }{\QB Ọle onye mu ara ẹkwa

\par }{\QB araku bụ Nchileke.


\par }{\Q \VS{21}?To nwedu onye a-rọru mu Nchileke;

\par }{\QB ẹge ono, madzụ arọje l'ẹhu

\par }{\QB madzụ ibe iya ono.


\par }{\Q \VS{22}Ọ bụa nwafa olemole nta-a;

\par }{\QB mu ejeshia ẹke, bụ:

\par }{\QB mu -jewa iya; mu ta alatahẹdu ọdo.”




\par }\PoetryChap{17}{\Q \VerseOne{1}“Ume ta nọhekwa mu.

\par }{\QB Nke mu gụakwaru.

\par }{\QB Mu nọokwa l'eche mbọku, ee-ye mu l'ili.


\par }{\Q \VS{2}Ọ bụlephu ndu azụru mu

\par }{\QB ukwe bụ ndu nọ-pheru mu mgburumgburu.

\par }{\QB Ẹke ẹnya mu anọje bụlephu

\par }{\QB l'ẹjo oshi ono, ẹphe nọru mu ono.


\par }{\Q \VS{3}Nchileke; byiko;

\par }{\QB yenu onwongu l'itumo

\par }{\QB l'okfu ẹka mu ẹge ono, ịicho ono;

\par }{\QB kẹ l'ẹ tọ dụdu onye ọdo,

\par }{\QB a-naghe mu mkpalẹka ọdo;

\par }{\QB gbahaa nggụbedua.


\par }{\Q \VS{4}I mechishiwaru ẹphe

\par }{\QB ẹkpa egomunggo;

\par }{\QB tọ dụhe iphe, edojekwadu ẹphe ẹnya.

\par }{\QB Be ekwekwa t'ẹphe mekputa mu.


\par }{\Q \VS{5}Onye jịkaru ndu ọ̀nyà iya

\par }{\QB l'okfu iphe oo-rita iya;

\par }{\QB bẹ ụnwu iya e-mekochaa tsụa ìshì.


\par }{\Q \VS{6}Nchileke mewaru mu;

\par }{\QB mu abụru iphe, ndiphe

\par }{\QB gude aghọ ụgho okfu;

\par }{\QB iphe bụ onye phụru mu nụ;

\par }{\QB yọ gbụa mu ọnu-mini l'ifu.


\par }{\Q \VS{7}Mu gụwaru aphụ l'elewa-a gẹgege;

\par }{\QB mbụ l'ọ bụwa-a nwonyonyo mu;

\par }{\QB bụ iphe phọduru nụ.


\par }{\Q \VS{8}Ndu, obu gụru iphoro

\par }{\QB b'o teru ụkfu.

\par }{\QB Ndu iswi dụ mma aswọlihu;

\par }{\QB tso ndu ẹ-te emedu ele Nchileke.


\par }{\Q \VS{9}Ọle ẹge ọ dụ ẹge ọ dụ;

\par }{\QB bẹ ndu doberu ẹka ndoo

\par }{\QB a-bụkpelekwaphu ndu ẹphe bụ.

\par }{\QB Ndu doberu ẹka ndoo

\par }{\QB a-nọdu aka ike akaka eje.


\par }{\Q \VS{10}Obenu; unu l'unu ha; u

\par }{\QB nu byanụ ọdo.

\par }{\QB Ẹ to nwekwa l'unu ha

\par }{\QB m'ọ bụ onye lanụ, nweru egomunggo.


\par }{\Q \VS{11}Nke mu gvụakwaru.

\par }{\QB Iphemiphe ọbule, mu shi rịa

\par }{\QB k'ememe te nwehekwa.

\par }{\QB Ẹge ono kwaphu;

\par }{\QB bẹ iphe, bụ iphe shi gụa mu

\par }{\QB k'ememe bụwa kẹ mmanu.


\par }{\Q \VS{12}Ndu-a wowaru ẹnyashi kua eswe;

\par }{\QB woru ‘ọchi’ kua ‘iphoro.’


\par }{\Q \VS{13}Ọ -bụru lẹ mkpakọ ufu mu bụ alị-maa;

\par }{\QB ọ -bụru l'ẹke mu a-tọgbo

\par }{\QB iphe-azẹe mu bụ l'ẹke gbaru tsụbalangu;


\par }{\Q \VS{14}ọ -bụru lẹ mu sụru ili l'ọo ya bụ nna mu;

\par }{\QB bya ekua ẹhonwu nne mu;

\par }{\QB ọ dụdu bụru nwunne mu nwanyi:


\par }{\Q \VS{15}?bụhunu awe ọdo;

\par }{\QB bẹ mu elekwadu ẹnya iya.

\par }{\QB ?Bụ onye a-sụbaa mu l'ọo

\par }{\QB iphe, mu a-nọdu ele ẹnya iya ndọ-ọ.


\par }{\Q \VS{16}?Oo-tsoru mu

\par }{\QB nwuda l'alị-maa tọo.

\par }{\QB Mu l'iya; ?ayi a-chịko bụru ẹja tọo.”




\par }\Chap{18}{\SH Ọnu k'ẹbo, Bilidadu eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Bilidadu kẹ Shuha abya ekfuru yeru Jobu; sụ iya:


\par }{\Q \VS{2}“?Bụ teke ole; bẹ ii-kfu ẹge-a kfubebe.

\par }{\QB T'egomunggo rua ngu alị;

\par }{\QB t'ayi e-ye ọnu l'iphe-a.


\par }{\Q \VS{3}?Nanụ ẹge ọ dụ;

\par }{\QB bẹ iile ayi l'ayi bụ eswi.

\par }{\QB ?Nanụ ẹge ọ dụ;

\par }{\QB bẹ iile ayi l'ayi bụ ndu eswe.


\par }{\Q \VS{4}Nggụbe onye iphe ghutaru eghughu;

\par }{\QB nggu eworu onwongu labushia alabushi;

\par }{\QB ?bụ t'a haaru ngu mgboko

\par }{\QB nwẹnkinyi ngu tọo.

\par }{\QB Tọo ?t'e je afọshia mkpuma l'ẹke ọonotsua tọo.


\par }{\Q \VS{5}Urọku ndu eme ẹjo iphe;

\par }{\QB bẹ aa-phụ-nyi;


\par }{\Q \VS{6}Ụlo iya a-bụru ọchi;

\par }{\QB urọku iya, nọnyabe iya nụ anyịhu ọku. 

\par }{\Q \VS{7}Ọkpa ono, o shi adzọje

\par }{\QB girimu-girimu ono;

\par }{\QB bẹ ee-me;

\par }{\QB yọ dụ iya tsụgo-tsụgo.

\par }{\QB Yọ bụru idzu, ọ chịru

\par }{\QB e-nwutsu iya.


\par }{\Q \VS{8}O jeru je eye ọkpa l'ụgbu,

\par }{\QB e domiru l'ụzo; yọ nma iya.


\par }{\Q \VS{9}Ọnya nmaru iya l'ichirukfu;

\par }{\QB izekwe atụ-pyabe iya.


\par }{\Q \VS{10}E libewaru iya ọnya l'alị;

\par }{\QB kpọberu iya ọnya l'ụzo,

\par }{\QB o shije.


\par }{\Q \VS{11}Ọonoduje atsụ egvu l'iphe,

\par }{\QB bụ ẹke, o shi.


\par }{\Q \VS{12}Ẹgu mewaru iya; ike ta dụhe iya.

\par }{\QB Ụmuruku nọwa kwabẹru iya teke ọo-da.


\par }{\Q \VS{13}Iphe-ememe swawaru iya akpọ l'ẹhu;

\par }{\QB anwụhu a-vụ iya avụvu.


\par }{\Q \VS{14}Aa-kpụta iya kpụfu l'ụlo iya

\par }{\QB ẹke ọkpa ruru iya alị;

\par }{\QB kpụru iya je edobe l'ẹke,

\par }{\QB ọo-nọdu nwụa ẹjo ọnwu.


\par }{\Q \VS{15}Iphe, bụ iphe, nọ l'ụlo iya;

\par }{\QB bẹ ẹka kụfuru iya;

\par }{\QB e woru ọku nshị-egbe

\par }{\QB kpukposhi l'ụlo iya.


\par }{\Q \VS{16}Ọo-nwụ kpaa jeye l'ọ́gbaragba iya;

\par }{\QB kpọo nkụ jeye l'ẹkali iya.


\par }{\Q \VS{17}Aa-zaha iya lẹ mgboko;

\par }{\QB ẹpha iya ephuhu l'alị iya.


\par }{\Q \VS{18}Aa-chịfu iya l'ẹke iphoro nọ;

\par }{\QB chịru ye l'ẹkpuru-ọchi;

\par }{\QB yọ chịhu lẹ mgboko.


\par }{\Q \VS{19}Ẹ to dobedu akọ;

\par }{\QB to nwe nwa, ọ mụtaru.

\par }{\QB Ẹgbara a-kfụ l'ufu iya.


\par }{\Q \VS{20}Ọnodu iya teru ndu

\par }{\QB ẹnyanwu-arịba ụkfu;

\par }{\QB nyịa ndu shi l'ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-ahata ishi ẹdzu.


\par }{\Q \VS{21}Iyee! Ọ bụ ẹge ono;

\par }{\QB bẹ ọoduje l'ufu ẹjo madzụ;

\par }{\QB bụkwaruphu ẹge ono;

\par }{\QB bẹ ọoduje l'ufu onye ẹ-ta madu Nchileke.”




\par }\Chap{19}{\SH Ọnu, Jobu eyeru Bilidadu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Jobu abya asụ:


\par }{\Q \VS{2}“?Nanụ teke unu a-ha mu ọkpa ẹhu?

\par }{\QB ?Bụ teke ole;

\par }{\QB bẹ unu e-gwebuhu mu

\par }{\QB ujimu ọwaa, unu gude

\par }{\QB ọnu l'egwe mu-a?


\par }{\Q \VS{3}Ugbo olemole;

\par }{\QB bẹ unu kọwaru mu ọnu;

\par }{\QB ọphu iphere adụdu unu

\par }{\QB l'ẹke unu abya mu l'ifu k'ẹhuka k'ẹhuka.


\par }{\Q \VS{4}Ọ -bụru oswi-okfu lẹ mu shisweru ụzo;

\par }{\QB emeswe ọbu bụnu mu b'ọ dụru.


\par }{\Q \VS{5}Ọ -bụru l'unu arị l'unu ka mu;

\par }{\QB bya egude iphe-ẹhuka,

\par }{\QB byaru mu nụ etso mu okfu;


\par }{\Q \VS{6}unu makwaru l'ọ kwa

\par }{\QB Nchileke meru mu ẹji,

\par }{\QB yẹbedua gbaru mu ọnya; mu eje adaa ya.


\par }{\Q \VS{7}Mu echi mkpu l'ọ bụakwa

\par }{\QB emegbu b'e emegbu mu;

\par }{\QB to nwe onye eyeru mu ọnu.

\par }{\QB Mu echi mkpu t'a gbaaru mu mkpu;

\par }{\QB tọ dụ onye a-haru mu enge.


\par }{\Q \VS{8}Nchileke nọ-chiwaru mu ụzo

\par }{\QB tẹ mu be esweta;

\par }{\QB gude ẹkpuru-ọchi gbachia mu ụzo.


\par }{\Q \VS{9}Ọ nafụru mu ugvu,

\par }{\QB e shi akwabẹje mu;

\par }{\QB bya ekputa mu okpu-eze, mu shi kpuru.


\par }{\Q \VS{10}Ẹ to nwedu ụzo, ẹ-to shidu

\par }{\QB l'alawashi mu alawashị jeye teke mu a-gvụ.

\par }{\QB Iphe, mu ele ẹnya iya;

\par }{\QB bẹ oofefuje l'ọ bụ ọgvu oshi.


\par }{\Q \VS{11}Ẹhu nwuhuwaru

\par }{\QB Nchileke ọku l'ẹke mu nọ.

\par }{\QB Ọ gụwaru mu yeru ndu ọhogu iya.


\par }{\Q \VS{12}Ndu sọja iya awụ

\par }{\QB kpọtikpoti abyakfuta mu.

\par }{\QB Ẹphe kewaru onwẹphe;

\par }{\QB gbaa ufu mu mgburumgburu.


\par }{\Q \VS{13}O bufuwaru mu l'ẹke,

\par }{\QB unwunne mu ndu ọphu nọ;

\par }{\QB bya emee tẹ ndu mu l'ẹphe

\par }{\QB shi dụ lẹ mma bukahu.


\par }{\Q \VS{14}Ndu abụbu mu

\par }{\QB zefukotawaru mu l'ẹhu.

\par }{\QB Ndu ọ̀nyà mu phẹ

\par }{\QB azahakọtawa mu nụ.


\par }{\Q \VS{15}Ndu, shi abyajẹru mu ẹbyee zahashịwaru mu.

\par }{\QB Ụnwanyi, shi ejeru mu ozi

\par }{\QB elewa mu nụ lẹ̀ mu -laru alala.

\par }{\QB Mu dụwa ẹphe lẹ mu -bụ onye mba ọdo.


\par }{\Q \VS{16}Mu -kua onye ejeru mu ozi oku; tọo zadụ mu;

\par }{\QB l'ẹke mu gudekwa ọnu mu l'arọ iya arọro.


\par }{\Q \VS{17}Udzu ọnu mu gbe eshi nyee mu nshi.

\par }{\QB Unwunne mu phẹ;

\par }{\QB bẹ mu gbe dụkotawa nụ oyi l'ẹphe ha.


\par }{\Q \VS{18}Jeye l'ụnwegirima nshịi

\par }{\QB anọduje akpọ mu ẹbo-ẹbo l'afụ.

\par }{\QB Ẹphe -phụa mu;

\par }{\QB ẹphe achị mu ọchi.


\par }{\Q \VS{19}Ndu mu l'ẹphe shi bụru

\par }{\QB 'a -phụ mini; 'e me ẹkfu;

\par }{\QB bẹ mu dụkotawanu ashị.

\par }{\QB Ndu mu yeru obu

\par }{\QB nọwanu t'ọ tsụru mu.


\par }{\Q \VS{20}Nta-a bẹ mu bụwa-a akpọ l'ọkpu.

\par }{\QB Ọ bụwa-a ẹ́nyìrù kpụu

\par }{\QB bụ eze, phọduru mu l'ọnu.


\par }{\Q \VS{21}Unubẹ ndu ọ̀nyà mu;

\par }{\QB tẹ imiko mu dụru unu;

\par }{\QB tẹ imiko mu dụru unu;

\par }{\QB kẹ l'ọ kwa Nchileke daru mu ẹka l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{22}?Nanụhunu ẹge ọ dụ;

\par }{\QB bẹ unu gbe achịkwa mu phụ

\par }{\QB ẹge Nchileke achị mu.

\par }{\QB ?Ẹhu ọphu unu akpa mu te edzudua unu tọo.


\par }{\Q \VS{23}Ọ dụ mu t'a sụ l'iphe-a, mu

\par }{\QB ekfu-a bẹ eede edede;

\par }{\QB mbụ t'a sụ l'e deru iya edede l'ẹkwo dobe.


\par }{\Q \VS{24}Ọ dụ mu t'a sụ l'e gude

\par }{\QB ígwè dee ya l'eli mkpuma;

\par }{\QB mbụ kaa ya akaka l'eze

\par }{\QB mkpuma t'ọ nọdu jeye lẹ gbururu.


\par }{\Q \VS{25}Ọle mu marua lẹ

\par }{\QB Onye Ndzọfuta mu nọ-ọ;

\par }{\QB l'e -rua l'ikperazụ;

\par }{\QB bẹ oo-vudo-o lẹ mgboko-a; gbaaru mu ọdzori.


\par }{\Q \VS{26}Kẹle teke e mebyishitsuaru akpọ-ẹhu mu-a;

\par }{\QB bẹ mu e-gudele-e ẹhu mu phụ Nchileke.


\par }{\Q \VS{27}Ọ bụ mbẹdua gẹdegede

\par }{\QB e-gude ẹnya mu phụ iya;

\par }{\QB ẹ tọ bụdu onye ọdo.

\par }{\QB Ọogushi mu ẹge ike tẹ teke ono bya.


\par }{\Q \VS{28}Unu a-gberu; jị:

\par }{\QB ‘?Nanụ ẹge unu shi achị mu;

\par }{\QB l'ẹke ọ kwa mbẹdua;

\par }{\QB bẹ iphe eme mu nụ shi l'ẹka.’


\par }{\Q \VS{29}Unu tsụnuaphu ogu-mbeke ono egvu;

\par }{\QB unubẹdua l'onwunu;

\par }{\QB l'ọ kwa iya; bẹ Nchileke

\par }{\QB egudeje ekoshi

\par }{\QB ẹhu-eghughu iya;

\par }{\Q k'ọphu unu a-ma l'i kpe nọ-ọ.”




\par }\Chap{20}{\SH Ọnu, Zofa eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Zofa, bụ onye Nema abya eyee ọnu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Iphe ono, iikfu ono

\par }{\QB agbakwa mu ẹhu gharaghara;

\par }{\QB mu ta adụ ike nọdu

\par }{\QB tẹ mu be eyeru ngu ọnu.


\par }{\Q \VS{3}Iphe ono, iikfu ono;

\par }{\QB bẹ iphere iya gbe dụ mu.

\par }{\QB Yọ bụru ẹge mu mataberu;

\par }{\QB bẹ mu eme tẹ mu yee ọnu.


\par }{\Q \VS{4}T'ị madụ lẹ tsube l'oge ndiche;

\par }{\QB mbụ keshinu e meru madzụ

\par }{\QB dobe lẹ mgboko-a;


\par }{\Q \VS{5}bẹ ẹhu-ọtso-ẹna kẹ onye,

\par }{\QB bụ ẹjo madzụ emejelephu tsọ-kengu;

\par }{\QB mbụ l'onye ẹ -ta madụ

\par }{\QB Nchileke te etejedu ẹswa

\par }{\QB nọo ọphu, barụ ishi.


\par }{\Q \VS{6}Onye ọbu tsee k'ọphu ootsu l'igwe;

\par }{\QB ishi iya l'akpa l'urukpu;


\par }{\Q \VS{7}bụ ẹge nshị, ọ nyịru

\par }{\QB ereshịhuje; bụ ẹge yẹbedua

\par }{\QB e-rekashihu; phuhu.

\par }{\QB Ndu shi aphụje iya nụ

\par }{\QB awata ọji ẹge o jeru iya.


\par }{\Q \VS{8}Ọ bụ ẹge nrọ ephukahuje

\par }{\QB bụ ẹge oo-phukahu;

\par }{\QB ta aphụhe iya ọdo;

\par }{\QB yo mee phuchangu l'ọ bụ

\par }{\QB àphụ̀, a phụru l'ẹnyashi.


\par }{\Q \VS{9}Ndu, shi aphụje iya nụ;

\par }{\QB aphụ-buhu iya;

\par }{\QB ndibe iya taa aphụhe iya.


\par }{\Q \VS{10}Yọ bụru ụnwu iya

\par }{\QB e-mekochaa kfụa ndu

\par }{\QB ụkpa ụgwo iphe,

\par }{\QB ọ nakọru ẹphe.

\par }{\QB Ẹphe egude ẹka ẹphe

\par }{\QB kfụ-phukota ẹku ono azụ.


\par }{\Q \VS{11}Ike ono, o shi nweru l'okorọbya ono

\par }{\QB etsoru iya baa l'ẹja.


\par }{\Q \VS{12}Ẹjo iphe atsọtabeje iya ẹna;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ọokpujeru

\par }{\QB ẹjo iphe l'ọnu;

\par }{\QB gude ire domia ya.


\par }{\Q \VS{13}Ẹ tọo dụjedu ike haa ẹjo iphe t'o swee.

\par }{\QB Ọokpujeru iya akpụru l'ọnu.


\par }{\Q \VS{14}Obenu lẹ nri, o riru

\par }{\QB nọwa iya l'ẹpho shihu ụka;

\par }{\QB ghọo ẹra ẹjo agwọ kwaa ya l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụ teke ono;

\par }{\QB bẹ ọo-gbọshikota ẹku ono,

\par }{\QB o shi ele wọo wọo ono.

\par }{\QB Nchileke e-me t'ọ

\par }{\QB gbọshikota iya l'ọha.


\par }{\Q \VS{16}Ọnu-mini agwọ;

\par }{\QB bẹ ọo-mị amịmi.

\par }{\QB Yọ bụru ẹra ẹjo agwọ;

\par }{\QB bẹ e-gbu iya nụ.


\par }{\Q \VS{17}Ẹ tọo nọdudu ndzụ;

\par }{\QB phụ nggele manụ olivu;

\par }{\QB tọo phụ ẹnyimu ono,

\par }{\QB manụ-ẹngu;

\par }{\QB mẹ ẹra-eswi atsọ gborogboro ono.


\par }{\Q \VS{18}Iphe ono,

\par }{\QB o seru akanya iya ono;

\par }{\QB bẹ ọo-nụ-phukota azụ;

\par }{\QB ẹ too ridu iya l'ọnu.

\par }{\QB Uru, o ritaru l'aswa,

\par }{\QB ọ zuru ta byadụ bya atsọ iya ẹna.


\par }{\Q \VS{19}Mkpata iya abụru l'ọ

\par }{\QB kparu ndu ụkpa ẹhu;

\par }{\QB mee ẹphe; ẹphe abụru ụkpa-mkpẹre;

\par }{\QB bya egude ike nakọta

\par }{\QB ndiphe ụlo, ẹ tọ kpụdu.


\par }{\Q \VS{20}Ẹpho ta abyadụ bya

\par }{\QB eji iya l'ẹnya-nkomunko iya ono;

\par }{\QB ọphu ẹku iya ono 'adzọkwanu iya.


\par }{\Q \VS{21}Iphe o nweru b'o rifuru lẹ pyaapyaa;

\par }{\QB Ẹku iya ono ta dụkwa ẹke ọo-nọ-bebe.


\par }{\Q \VS{22}Ọ bụ teke ẹku iya

\par }{\QB jiru ejiji bẹ iphe-ẹhuka

\par }{\QB a-tụ iya l'ụkfu.

\par }{\QB Yọ baa lẹ hị́í-tọ̀ò.


\par }{\Q \VS{23}Ọ bụ teke ẹpho jideru iya;

\par }{\QB bẹ Nchileke a-tụko oke

\par }{\QB ẹhu-eghughu iya byabẹ iya l'ishi;

\par }{\QB tsua ya pyaapyaa.


\par }{\Q \VS{24}Ọ -vuta ọso tẹ ya

\par }{\QB gbalaaru mgbọ-ígwè;

\par }{\QB akfụ, e gude ope mee akụta iya tụa.


\par }{\Q \VS{25}O -je tẹ ya mịfuta arwa ono

\par }{\QB l'okpurukpazụ iya;

\par }{\QB ọnunu iya, acha too eje angụru iya lẹ meji.

\par }{\QB Teke ono; egvu eria ya l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{26}Iphe, bụ iphe o dzutaru edzuta

\par }{\QB a-bụru iya kpurupyata.

\par }{\QB Ọku, ẹ-ta bụdu madzụ

\par }{\QB yeru iya abya ekepyashia ya;

\par }{\QB tsukota iphe, phọduru l'ụlo iya.


\par }{\Q \VS{27}Ẹjo iphe, o mekotaru;

\par }{\QB bẹ akpamigwe e-kpuha tụa ya too.

\par }{\QB Alị egbeshi gbaa ya ekebe.


\par }{\Q \VS{28}Iphe, bụ iphe o nweru enweru l'ụlo iya;

\par }{\QB bẹ utso a-bya ekpukota mbọku,

\par }{\QB Nchileke a-tụ-koshi iya

\par }{\QB oke ẹhu-eghughu iya.


\par }{\Q \VS{29}Ono bụ nggo,

\par }{\QB Nchileke ebuje ndu ẹjo madzụ.

\par }{\QB Yọ bụru iya bụ òkè,

\par }{\QB ruberu ẹphe l'ẹke Nchileke nọ.”




\par }\Chap{21}{\SH Ọnu, Jobu eyeru Zofa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jobu abya eyee ọnu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Unu ngabekwa nchị

\par }{\QB ọhuma l'iphe-a,

\par }{\QB mu ekfu-a; t'ọ bụru ike, unu adụ mu.


\par }{\Q \VS{3}Unu takpẹlephu nshi;

\par }{\QB haa tẹ mu kfugee;

\par }{\QB unu achịwa mu rụ ọchi ọbu.


\par }{\Q \VS{4}Aphụ, mu agụ;

\par }{\QB ?bụ madzụ bẹ mu agụru iya tọo.

\par }{\QB ?Nanụ ẹke,

\par }{\QB mu e-gude ata nshi.


\par }{\Q \VS{5}Unu lee mu ẹnya;

\par }{\QB unu aphụ lẹ biribiri mu e-gude unu;

\par }{\QB unu akpọo beru.


\par }{\Q \VS{6}Ọobuje; mu -rịta iphe,

\par }{\QB meru mu nụ; egvu erua mu l'ẹhu;

\par }{\QB ẹhu anmahu mu kpakpakpa.


\par }{\Q \VS{7}?Bụ ngụnu meru iphe

\par }{\QB ndu ẹjo madzụ anọje ndzụ;

\par }{\QB kaa nka; bya enweru ike, dụ egvu.


\par }{\Q \VS{8}Ẹphe akajẹ nka;

\par }{\QB phụ ụnwu ẹphe;

\par }{\QB ẹphe evufuta;

\par }{\QB bya ebugbaaru shihu ike;

\par }{\QB gbaa ẹphe mgburumgburu;

\par }{\QB Ẹphe egude ẹnya ẹphe

\par }{\QB phụ ụnwu

\par }{\QB nwanwanwaranwa ẹphe.


\par }{\Q \VS{9}Nchileke ahaje ẹphe;

\par }{\QB too denyi ẹphe ẹka;

\par }{\QB to nwe iphe ọwaru-obu,

\par }{\QB adakfutaje ẹphe l'ufu.


\par }{\Q \VS{10}Oke-eswi ẹphe te

\par }{\QB eyebujedu ime eyebu;

\par }{\QB ọphu nyee-eswi ẹphe

\par }{\QB 'atsụ-bujedu ime atsụ-bu;

\par }{\QB tọ dụ ọphu epheje nwa iya.


\par }{\Q \VS{11}Ụnwegirima ẹphe

\par }{\QB edzebeje l'ọ bụ atụru;

\par }{\QB l'ebu nggada atụgbu.


\par }{\Q \VS{12}Ẹphe egude ogumogu;

\par }{\QB gude une; gude egvu;

\par }{\QB l'eme ẹmirima;

\par }{\QB l'aphụ opu eye iya.


\par }{\Q \VS{13}Ẹphe enweje ẹku;

\par }{\QB bua l'ẹhu-gudangu;

\par }{\QB kaa nka; laa lẹ nggu iya nk'ẹphe.


\par }{\Q \VS{14}Obenu l'ẹphe asụje

\par }{\QB Nchileke t'ọ haa ẹphe;

\par }{\QB l'ẹphe ta akpadu iya ishi.


\par }{\Q \VS{15}Ẹphe asụ:

\par }{\QB ‘?Bụ onye b'ọ bụ;

\par }{\QB mbụ Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB kẹ t'ẹphe l'ejeru iya ozi.

\par }{\QB ?Bụ ngụnu bẹ ẹphe

\par }{\QB e-rita l'okfu anụ iya.’


\par }{\Q \VS{16}Ẹphe arịje l'ẹku,

\par }{\QB ẹphe kparu bụ

\par }{\QB ẹphebedua b'o shi l'ẹka.

\par }{\QB Ono bụ ẹke e shi;

\par }{\QB mu ta ayị l'idzu ndu ẹjo iya ono.


\par }{\Q \VS{17}Ọlobu; ?bụ ugbo ole

\par }{\QB b'a phunyiwaru urọku ndu ẹjo iya ono.

\par }{\QB ?Bụ ugbo ole

\par }{\QB bẹ iphe-ẹhuka dakfutawaru ẹphe,

\par }{\QB bụkwanu iphe-ẹhuka,

\par }{\QB ekoshi ẹhu-eghughu

\par }{\QB Nchileke l'ẹke ẹphe nọ.


\par }{\Q \VS{18}?Bụ ugbo ole

\par }{\QB b'a phụru ẹphe;

\par }{\QB ẹphe etsufu l'ọ bụ ẹswa,

\par }{\QB nọ l'ẹke phẹrephere ephe.

\par }{\QB ?Bụ ugbo ole

\par }{\QB b'a phụru ẹphe;

\par }{\QB ẹphe ekpofu l'ọ bụ

\par }{\QB ẹswa witu, phẹrephere kpotaru.


\par }{\Q \VS{19}Unu asụje lẹ Nchileke

\par }{\QB ewotaje àhụ̀hù, ọ ga àhụ̀

\par }{\QB madzụ doberu ụnwu iya.

\par }{\QB T'o wotajenu àhụ̀hù ọbu

\par }{\QB hụ̀a onye, meru iya nụ;

\par }{\QB k'ọphu onye ọbu a-maru

\par }{\QB l'ọ bụ iphe, ya meru;

\par }{\QB bẹ ya ala ụla iya.


\par }{\Q \VS{20}T'onye ono gude

\par }{\QB ọnu iya taa ẹja l'igbo,

\par }{\QB ọ nyịru nshị.

\par }{\QB Yọ ngụa

\par }{\QB oke ẹhu-eghughu

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike ọngu mini.


\par }{\Q \VS{21}Ishi iya abụru;

\par }{\QB onye nwụhuru anwụhu;

\par }{\QB ?ọokpakwadu ishi

\par }{\QB ụnwegirima iya ndu ọphu ọ haru.


\par }{\Q \VS{22}?O nweru onye e-zighe

\par }{\QB Nchileke mmamiphe;

\par }{\QB l'ẹke ọ bụ iya gbe ekpeje

\par }{\QB ndu k'eze iya ono ikpe.


\par }{\Q \VS{23}O nweru ndu anwụhuje

\par }{\QB teke ẹ-to nwedu iphe

\par }{\QB ẹphe achọ achọcho;


\par }{\Q \VS{24}mbụ teke ẹhu dzuru ẹphe oke;

\par }{\QB ọkpu eshihu ẹphe ike.


\par }{\Q \VS{25}Yo nweru ndu ọphu

\par }{\QB anọduje taa kpọkpokpo; nwụhu;

\par }{\QB to nwe m'ọ bụ ujiku lanụ,

\par }{\QB ẹhu tsọjeru ẹphe ẹna.


\par }{\Q \VS{26}Ẹphe ẹbo bụ l'ẹja;

\par }{\QB bẹ ẹphe tụko ala;

\par }{\QB yọ bụru ẹge ẹhonwu

\par }{\QB taru onye ọphu;

\par }{\QB bẹ ọo-ta onye ọphu.


\par }{\Q \VS{27}Iphe, unu arị;

\par }{\QB bẹ mu makọtakwaru-a;

\par }{\QB mbụ ẹjo idzu ono,

\par }{\QB unu achịru mu ono.


\par }{\Q \VS{28}Unu ajịje; sụ:

\par }{\QB ‘?Bụ awe bẹ ụlo oke

\par }{\QB amadụ ono nọhunu;

\par }{\QB mbụ ụlo ono, ndu ẹjo

\par }{\QB madzụ shi buru ono?’


\par }{\Q \VS{29}?Unu ta jịbua ndu nọ l'ụzo ije ajị.

\par }{\QB ?Unu ta tọbua nwẹhu

\par }{\QB gbua igo l'akọ ẹphe.


\par }{\Q \VS{30}L'ẹjo madzụ abụje:

\par }{\QB ụmuruku -bya amụru iya; \newline  a nafụta iya;

\par }{\QB oke ẹhu-eghughu kẹ

\par }{\QB Nchileke -bya abya;

\par }{\QB a dzọo ya.


\par }{\Q \VS{31}?Bụ onye e-vudo-ghe

\par }{\QB ẹjo madzụ l'ifu, kfuru iya iphe oome?

\par }{\QB ?Bụ onye a-kfụ-ghe iya

\par }{\QB ụgwo iphe, o meru?


\par }{\Q \VS{32}Aapatajẹ iya je elia;

\par }{\QB wata oche ili iya nche.


\par }{\Q \VS{33}Ẹja alị anọduje echeru odzu iya echeru;

\par }{\QB ndiphe l'awụ etso iya;

\par }{\QB ndu, byaru ẹkwa iya aka nkụ.


\par }{\Q \VS{34}Mbụ ?nanụ ẹge unu

\par }{\QB e-me gude mkpọkoro okfu-a,

\par }{\QB unu ekfu-a dụa mu ike.

\par }{\QB Ẹ to nwehekwa iphe,

\par }{\QB phọduru unu l'ọnu; gbahaa ẹjo-ire.”




\par }\Chap{22}{\SH Ọnu k'ẹto, Elifazu eyeru Jobu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Elifazu, bụ onye Témanu abya eyee ọnu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“?O nweru mkpa,

\par }{\QB madzụ agaru Nchileke tọo;

\par }{\QB Jeyekpo l'onye maru iphe;

\par }{\QB ?ọ garu Nchileke mkpa ngụnu.


\par }{\Q \VS{3}?O nweru uru,

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike erita

\par }{\QB kẹ l'ị bụ onye doberu ẹka ndoo?

\par }{\QB ?Bụ ngụnu bẹ oo-rita

\par }{\QB kẹ l'ị bụ onye, ụta ẹ-ta dụduru?


\par }{\Q \VS{4}?Bụ kẹ l'ị bụ onye,

\par }{\QB atsụje iya egvu b'o

\par }{\QB gude abaru ngu mba.

\par }{\QB ?Bụ iya b'o gude l'eku

\par }{\QB ngu ikpe iya tọo.


\par }{\Q \VS{5}Ẹ tọ bụkwa iya!

\par }{\QB Ẹjo iphe ngu haakwa nshinu;

\par }{\QB bụwaru 'agụta agụta.


\par }{\Q \VS{6}I yebutaru ndu ụkpa;

\par }{\QB ẹphe eyeshia uwe,

\par }{\QB ẹphe yeru l'ẹhu;

\par }{\QB gude yeru ngu l'itumo

\par }{\QB ụgwo, ẹphe ji ngu.


\par }{\Q \VS{7}Onye ike gvụru;

\par }{\QB b'ẹ ti chebedu mini.

\par }{\QB Onye ẹgu agụ;

\par }{\QB b'ị jịkaru l'ẹ tị nụdu nri;


\par }{\Q \VS{8}ọle ị bụkwa eze madzụ, nweru alị;

\par }{\QB buru l'alị ono; bya abụru

\par }{\QB onye aakwabẹ ugvu.


\par }{\Q \VS{9}Ụnwanyi, maa tụfuru;

\par }{\QB b'ị gbabẹru ẹka; chịfu;

\par }{\QB mee ndu a tọru ogbe;

\par }{\QB ike agvụ ẹphe.


\par }{\Q \VS{10}Ọ bụ iphe ono kparu

\par }{\QB iphe, a gbaru ọnya

\par }{\QB swiphee ngu mgburumgburu.

\par }{\QB Iphe ọtu-l'ụkfu abya azụ ngu gbirimu.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụ iphe ono kparu

\par }{\QB iphe mgboko gbakọtaru ngu ọchi;

\par }{\QB tọ dụhedu iphe, ịiphujekwadu.

\par }{\QB Utso abya ekpua ngu.


\par }{\Q \VS{12}Nchileke nọ

\par }{\QB l'ephekerephe imigwe;

\par }{\QB nọdu l'ẹke ono

\par }{\QB l'aphụkota mkpọ-kpodo

\par }{\QB ndu ọphu ha nshinu,

\par }{\QB nọdu oreke-imeli.


\par }{\Q \VS{13}Ị -nọdu; nggu asụ:

\par }{\QB Nchileke; ?ọ maru ngụnu.

\par }{\QB ?O shighe l'ẹke ono,

\par }{\QB urukpu domiru iya ono l'ekpe ikpe tọo?


\par }{\Q \VS{14}Mbụ l'oke urukpu

\par }{\QB tsọpyaberu iya;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹ t'ọo

\par }{\QB phụjedu ayi teke oojephe

\par }{\QB lẹ mkpakụ igwe yẹe alị.


\par }{\Q \VS{15}?Bụ ẹjo ụzo ono,

\par }{\QB ndu ẹjo madzụ tsohawaru ono

\par }{\QB b'i me t'i tsoo tọo.


\par }{\Q \VS{16}Ndu ono b'a

\par }{\QB kpokwofuru akpokwofu;

\par }{\QB ẹphe alaa teke ẹ-ta gbadu ẹphe.

\par }{\QB Ukporo-mini abya

\par }{\QB ekpoo ẹphe l'ọ́gbaragba.


\par }{\Q \VS{17}Ẹphe asụ Nchileke:

\par }{\QB ‘T'o gbeshi l'ẹke ono!

\par }{\QB ?Bụ ngụnu bẹ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB a-dụ ike mee ẹphe?’


\par }{\Q \VS{18}Obenu lẹ Nchileke

\par }{\QB vulekwarua iphe,

\par }{\QB dụ mma vujishia ụlo ẹphe.

\par }{\QB Ọ bụ lẹ mu te

\par }{\QB etsojekwanu l'idzu ndu ẹjo madzụ.


\par }{\Q \VS{19}Ndu doberu ẹka ndoo abụje;

\par }{\QB ẹphe -phụa iyi, eyi ndu ẹjo madzụ;

\par }{\QB ẹhu atsọlahaa ẹphe ẹna.

\par }{\QB Ndu ọphu iswi dụ mma

\par }{\QB anọduje achị ẹphe ọchi; sụ:


\par }{\Q \VS{20}‘Ndu ọhogu ayi bẹ

\par }{\QB aa-kabẹ mewa;

\par }{\QB ẹphe abụru kpurupyata.

\par }{\QB Ẹku ẹphe l'ọ ha bẹ ọku dzụakwaru.’


\par }{\Q \VS{21}Woru onwongu ye

\par }{\QB Nchileke l'ẹka;

\par }{\QB k'ọphu ẹhu a-dụ ngu agu;

\par }{\QB ẹku abụru nke ngu.


\par }{\Q \VS{22}Ngabeje nchị l'okfu, shi iya l'ọnu;

\par }{\QB nggu ahaa okfu iya ono

\par }{\QB t'ọ nọdu ngu l'ọriri.


\par }{\Q \VS{23}L'ị -laphutawa azụ lakfuta

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike;

\par }{\QB bẹ oo-dobephu ngu azụ l'ọnodu ngu.

\par }{\QB Ọ -bụru l'i tụkoru

\par }{\QB ẹjo iphe, nọ lẹ nke ngu woshia;


\par }{\Q \VS{24}bya eworu

\par }{\QB mkpọla-ododo ngu l'ọ ha lia l'ẹja;

\par }{\QB woru mkpọla-ododo Ofi

\par }{\QB ngu je achịru ye l'ọgba

\par }{\QB t'ọ bụru mkpuma, nọ lẹ mini;


\par }{\Q \VS{25}bẹ Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB a-bụru mkpọla-ododo ngu;

\par }{\QB bya abụru ẹgiri

\par }{\QB mkpọla-ọcha, i nweru.


\par }{\Q \VS{26}Ọ bụ teke ono;

\par }{\QB bẹ Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB a-gụlahaa ngu agụgu;

\par }{\QB nggu apalilaha ifu apali l'ẹke Nchileke nọ.


\par }{\Q \VS{27}Teke ono bẹ ii-kfujeru

\par }{\QB nụ Nchileke;

\par }{\QB yọ ngaaru ngu nchị.

\par }{\QB Nggụbedua e-meeru iya

\par }{\QB iphe, i kweru iya ụkwa iya.


\par }{\Q \VS{28}Iphe, bụ iphe, ị tuberu

\par }{\QB k'ememe; e mee ya ẹge ị tụberu iya.

\par }{\QB Ụzo abya agụhaaru ngu;


\par }{\Q \VS{29}kẹle Nchileke ewozitaje

\par }{\QB onye apali onwiya eli;

\par }{\QB palia onye wozitaru onwiya alị.


\par }{\Q \VS{30}Nchileke adzọje ndu iswi dụ mma.

\par }{\QB Ọo-nafụta ngu;

\par }{\QB m'ọ -bụru l'ẹ tọ dụdu

\par }{\QB iphe, i gude ẹka ngu kpata.”




\par }\Chap{23}{\SH Ọnu k'ẹto, Jobu eyeru Elifazu.
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Jobu abya eyee ọnu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Mbụ jeyekwa ntanụ ọwaa;

\par }{\QB bẹ mu agụkwa aphụ l'agụshi iya ike;

\par }{\QB lẹ Nchileke te mekwa mu ẹge eemeje madzụ.


\par }{\Q \VS{3}Ndẹge mu maru ẹke mu

\par }{\QB a-chọ-vu Nchileke;

\par }{\QB ndẹge mu maru ẹge mu

\par }{\QB e-me jerua ẹke o bu;


\par }{\Q \VS{4}mẹ mu evudo iya l'ifu;

\par }{\QB kfuaru iya ẹge obu du mu;

\par }{\QB mbụ mẹ mu l'iya atụa ya

\par }{\QB jeye teke mu e-kfu ẹge ọnu ha mu.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ teke ono bẹ mu

\par }{\QB g'a-ma iphe, ọ g'e-kfu;

\par }{\QB maru ọnu, ọ g'e-yeru mu.


\par }{\Q \VS{6}Nchileke; ?oo-gude

\par }{\QB ọkpehu iya bya mu l'ẹhu tọo?

\par }{\QB Wawakwa; ọ bụ nchị

\par }{\QB b'ọ g'e-geberu mu.


\par }{\Q \VS{7}Ọ bụ l'ẹke ono; bẹ mubẹ

\par }{\QB onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB g'a-nọdu kọoru Nchileke

\par }{\QB iphe, atsụ mu l'ẹhu;

\par }{\QB mẹ onye ikpe mu

\par }{\QB ebua ikpe mu;

\par }{\QB sụ tẹ mu la;

\par }{\QB l'ikpe ta nmadụ mu

\par }{\QB gburu jeye lẹ gbururu.


\par }{\Q \VS{8}Obenu; l'ọobuje;

\par }{\QB mu -chọo ya shịa ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-ahata;

\par }{\QB tọo nọdu iya.

\par }{\QB Mu -chọo ya shia ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-arịba;

\par }{\QB mu ta aphụdu iya.


\par }{\Q \VS{9}Ọ -nọdu mu l'ụzo isheli

\par }{\QB l'eje ozi iya;

\par }{\QB bẹ mu ta aphụdu iya.

\par }{\QB Ọ -nọdu l'ụzo ọhuda;

\par }{\QB mgbẹ mu ta aphụdu iya.


\par }{\Q \VS{10}Obenu lẹ yẹbedua

\par }{\QB makọtaru ẹke mu dzọru ọkpa.

\par }{\QB Ọo ya bụ lẹ teke

\par }{\QB ọ datagetsuaru mu;

\par }{\QB mu abya achafu dụ l'ọ bụ mkpọla-ododo.


\par }{\Q \VS{11}Ọ kwa ẹke o yeru ọkpa;

\par }{\QB bẹ mu eyeje nke mu;

\par }{\QB bụru ụzo, ọ tọru mu;

\par }{\QB bẹ me etsoje.

\par }{\QB Mu ta ahabụkwaa ya shilahaa ụzo ọdo.


\par }{\Q \VS{12}Mu ta ahabụkwaa iphe o kfuru;

\par }{\QB wata ome iphe ọdo.

\par }{\QB Okfu, shi iya l'ọnu;

\par }{\QB bẹ mu akajẹkwa ọgube iphe

\par }{\QB malẹ nri, mu erije mbọku-mbọku.


\par }{\Q \VS{13}Obenu lẹ yẹbedua bụ

\par }{\QB 'enwuribe enwuribe.

\par }{\QB ?Bụ onye a-dụ ike

\par }{\QB kpọshia ya ome iphe

\par }{\QB ọ tụberu k'ememe.

\par }{\QB Ọ bụ iphe, dụ iya mma; \newline  bẹ oomeje.


\par }{\Q \VS{14}Ọ bụ iphe, ọ tụ-buru;

\par }{\QB bẹ oo-me l'ẹhu mu.

\par }{\QB Idzu, dụ ẹge ono;

\par }{\QB b'ọ chịwaru kwakọbe.


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụ iya meru iphe ọobuje:

\par }{\QB mu -nọdu iya l'ifu;

\par }{\QB egvu eria mu ẹhu.

\par }{\QB Mu -rịtalephu iphe ono;

\par }{\QB mu atsụlahaa ya egvu.


\par }{\Q \VS{16}Nchileke mewaru tẹ meji tọfu mu.

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB mewaru egvu ye mu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{17}Ọ bụ Nchileke bụ onye

\par }{\QB meru t'ọchi gbaa mu l'ifu;

\par }{\Q ọle ẹ tọo nakwa nụ mu ire.




\par }\Chap{24}{\SH Umere ndu ẹjo madzụ
\par }
{\Q \VerseOne{1}“?Bụ ngụnu meru iphe,

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB te eyejedu mbọku,

\par }{\QB oo-kpe ikpe.

\par }{\QB ?Bụ ngụnu meru iphe,

\par }{\QB ndu maru iya nụ

\par }{\QB anọduje ele ẹnya mbọku ono;

\par }{\QB yọ bụru kẹ mmanu.


\par }{\Q \VS{2}Ékpè, e gude kpaa ókè-alị;

\par }{\QB bẹ madzụ afọfuje fọribe;

\par }{\QB l'ezikoje atụru ndiphe; wata echeche.


\par }{\Q \VS{3}Nwa-nwogbe; bẹ ẹphe

\par }{\Q achịfuje nkakfụ-ịgara iya;

\par }{\QB naa nwanyi, maa tụfuru

\par }{\QB oke-eswi iya l'itumo.


\par }{\Q \VS{4}Ndu ụkpa; bẹ ẹphe te

\par }{\QB ekwejedu t'ẹphe swee l'ụzo.

\par }{\QB Ẹphe emeje ẹphe t'ẹphe

\par }{\QB je edomishia onwẹphe.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ ẹge

\par }{\QB nkakfụ-ịgara-ọswa

\par }{\QB etsojeru echi-ẹgu aghaphe;

\par }{\QB bụ ẹge ndu ụkpa anọduje aghaphe;

\par }{\QB l'achọ iphe, ẹphe e-ri.


\par }{\Q \VS{6}Nri ẹphe bụ iphe,

\par }{\QB ẹphe kpataru l'akpaa;

\par }{\QB mbụ l'ẹgu ndu ẹjo iya ono.


\par }{\Q \VS{7}O -bee l'ẹnyashi;

\par }{\QB ẹphe agbashịaru ọtu; zẹru;

\par }{\QB kẹ l'ẹphe te nwedu uwe,

\par }{\QB ẹphe e-ye;

\par }{\QB ẹphe te enwe ọphu ẹphe

\par }{\QB e-ye gude gbochita oyi.


\par }{\Q \VS{8}Igwe -wata ọchi mini;

\par }{\QB mini, shi l'ugvu ono anma ẹphe.

\par }{\QB Yọ bụru lẹ mgbaku eze mkpuma;

\par }{\QB bẹ ẹphe ejeje je eswii;

\par }{\QB kẹ l'ẹphe te nwedu ụlo.


\par }{\Q \VS{9}Nwata, nna iya tọru nwogbe;

\par }{\QB bẹ aanatajẹ nne iya teke ọongu ẹra;

\par }{\QB woru iya ye l'itumo.


\par }{\Q \VS{10}Ẹphe agbajẹru ọtu

\par }{\QB tsoru l'aghaphe;

\par }{\QB okfu l'ẹphe te nwedu uwe.

\par }{\QB Ẹphe evuje akpe,

\par }{\QB e gbutaru l'okfu;

\par }{\QB ẹgu l'eme ẹphe.


\par }{\Q \VS{11}Ẹphe anọduje l'ome manụ olivu;

\par }{\QB l'akụ mẹe vayịnu;

\par }{\QB ẹkpiri l'akpọ ẹphe nkụ; ẹphe te ede iya ire.


\par }{\Q \VS{12}Ude, ndu anwụhu anwụhu atsụ;

\par }{\QB bẹ ngashịru mkpụkpu.

\par }{\QB Ẹge ono;

\par }{\QB bẹ ndu e mekaru iphe

\par }{\QB echikwaphu mkpu;

\par }{\QB l'achọ onye e-yeru ẹphe ẹka;

\par }{\QB ọphu Nchileke 'eyedu ọnu

\par }{\QB l'araku, ẹphe araku iya.


\par }{\Q \VS{13}O nweru ndu ọphu jịkaru iphoro ono.

\par }{\QB Ẹphe ta madu ụzo iya;

\par }{\QB ẹphe te shi ibyiya ọphu ooshi.


\par }{\Q \VS{14}Ọobuje; ọchi gbalẹphu;

\par }{\QB mgbugbu-madzụ awata

\par }{\QB ogbushi ndu ụkpa;

\par }{\QB mẹ ndu ẹ-ta dụdu ẹge ọ haru ẹphe.

\par }{\QB O -rua l'ẹnyashi;

\par }{\QB yọ ghọo onye iphura.


\par }{\Q \VS{15}Iphe onye eri ogori

\par }{\QB anọduje ele ẹnya iya bụ tẹ nchi jihu;

\par }{\QB k'ọphu ẹ-tọ dụdu onye a-phụ iya nụ!

\par }{\QB Yo woru iphe phuchia ifu.


\par }{\Q \VS{16}Ọ bụ l'ẹnyashi;

\par }{\QB bẹ ndu iphura ejeje je etsukaa ụlo.

\par }{\QB O -be l'eswe;

\par }{\QB ẹphe aguchia onwẹphe ụzo;

\par }{\QB kẹ l'iphoro dụ ẹphe ashị.


\par }{\Q \VS{17}Ẹphe l'ẹphe ha; bẹ bụ

\par }{\QB ọchi, gbaru dụdudu

\par }{\QB bụ nchi-abọhu nk'ẹphe.

\par }{\QB Yọ bụru iphe oye-egvu ono,

\par }{\QB anọje l'ọchi ono;

\par }{\QB bẹ ẹphe l'ẹphe anọduje eshi ọ̀nyà.


\par }{\Q \VS{18}Obenu l'ẹphe bụ

\par }{\QB ụphu tukoru l'eli mini.

\par }{\Q Oke-alị ẹphe b'a tụwaru ọnu;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹ tọ dụdu

\par }{\QB onye agba ọkpa l'ẹke

\par }{\QB ẹphe kọru okfu.


\par }{\Q \VS{19}Ọ bụ ẹge ono,

\par }{\QB okpomọku;

\par }{\QB mẹ ẹjo mkpọ-anwụ

\par }{\QB emeje tẹ aka-mini ngazehu ono;

\par }{\QB bụ ẹge ili anọduje alụko ndu ẹjo madzụ.


\par }{\Q \VS{20}Aazahajẹ ẹphe jeye lẹ

\par }{\QB nne, paru ẹpho-ime ẹphe.

\par }{\QB Aagbakwoshije ẹphe l'ọ bụ

\par }{\QB oshi; ẹhonwu egude ẹphe gbaa ajị.


\par }{\Q \VS{21}Ụnwanyi, ẹ-ta atsụdu ime;

\par }{\QB mẹ ndu ọphu ẹ-te nwedu nwa;

\par }{\QB bẹ ẹphe egudeje akpa nri.

\par }{\QB Ndu ọphu nji ẹphe ẹ-ta

\par }{\QB nọhedu bẹ ẹphe ta aphụjeduru imiko.


\par }{\Q \VS{22}Obenu lẹ Nchileke

\par }{\QB egudeje ike iya lọ-phua

\par }{\QB ndu nweru ike alọ-phu.

\par }{\QB Ọoduje l'ẹphe vudowa;

\par }{\QB obenu l'ẹphe ta amajẹdu ishi ndzụ ẹphe.


\par }{\Q \VS{23}Nchileke ahajẹ ẹphe

\par }{\QB t'ẹphe tụsaru ẹhu.

\par }{\QB Obenu l'ẹnya iya

\par }{\QB anọjekwaphu l'iphe,

\par }{\QB ẹphe eme tekenteke.


\par }{\Q \VS{24}Ndu ẹjo madzụ abajẹ gburugburu;

\par }{\QB laa gburugburu.

\par }{\QB Aarụje ẹphe ọru-ẹwu;

\par }{\QB ẹphe anwụshihu;

\par }{\QB l'ọ bụ akpe, e gburu egbugbu.


\par }{\Q \VS{25}Ọ -bụru l'iphe mu ekfu

\par }{\QB ta bụdu oswi-okfu;

\par }{\QB nggu ekoshinu mu ẹge e shiru t'ọ bụ iya.”




\par }\Chap{25}{\SH Ọnu k'ẹto, Bilidadu eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Bilidadu kẹ Shuha abya eyee ọnu; sụ iya:


\par }{\Q \VS{2}“L'ọ bụ Nchileke bụ ishi;

\par }{\QB bụru iya bẹ ndiphe

\par }{\QB mgburumgburu a-tsụje egvu.

\par }{\QB Oomeje tẹ nchị dụ ndoo l'imigwe.


\par }{\Q \VS{3}?Bụ onye a-dụ ike gụta ndu sọja iya l'ọgu.

\par }{\QB ?Tọ bụ onye bẹ iphoro

\par }{\QB iya te enwujeduru?


\par }{\Q \VS{4}?Nanụ ẹge madzụ e-me

\par }{\QB bụru onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB l'ẹke, Nchileke nọ.

\par }{\QB ?Nanụ ẹge madzụ

\par }{\QB mmanu e-me bụru onye dụebe mma.


\par }{\Q \VS{5}Ọ -bụru l'ọnwa te echishidu ike;

\par }{\QB mkpọ-kpodo te ekeshi ike l'ẹnya iya;


\par }{\Q \VS{6}?bụ-chia ayịbe madzụ,

\par }{\QB bụ ẹhonwu; bẹ oo-gbe gụbe-chia iphe.”




\par }\Chap{26}{\SH Ọnu k'ẹto, Jobu eyeru Bilidadu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Jobu abya eyee ọnu; sụ Bilidadu:


\par }{\Q \VS{2}“Lewaru egbe mkpu,

\par }{\QB ị gbaru onye ẹ-te nwedu ụvo, nọ iya nụ!

\par }{\QB Lewaru egbe adzọdzo,

\par }{\QB ị dzọo onye ẹka tsụshiru ụme.


\par }{\Q \VS{3}Lewaru ẹge i shi

\par }{\QB akpọ-ziru onye

\par }{\QB mmamiphe pehuru ụzo;

\par }{\QB bya emee t'ẹnya saa ya ọkpobe asasa.


\par }{\Q \VS{4}?Bụ onye yetaru ngu ẹka

\par }{\QB l'iphemiphe ọbule ono,

\par }{\QB i kfushiru ono?

\par }{\QB ?Bụ onye b'i shi l'ọnu iya kfushia iya?


\par }{\Q \VS{5}Ndu nwụhuru anwụhu;

\par }{\QB bẹ ejekwa ntakfuru;

\par }{\QB mbụ ndu maa, bu lẹ

\par }{\QB mkpuli mini;

\par }{\QB mẹ ndu ọphu bu l'ime mini.


\par }{\Q \VS{6}Alị-maa dabukwaru

\par }{\QB ebedere-badara l'ifu Nchileke.

\par }{\QB Abádọnu, bụ iya bụ

\par }{\QB Nwa-Emebyi adaburu iya abadoro l'ifu.


\par }{\Q \VS{7}Akpamigwe ọphu nọ

\par }{\QB l'ụzo isheli bụ iya gbaru iya ógodo;

\par }{\QB tọ dụ iphe ọ tukoberu l'eli iya.

\par }{\QB O meru mgboko;

\par }{\QB to nwe iphe o koberu iya.


\par }{\Q \VS{8}O gude urukpu kechishia mini;

\par }{\QB ọphu ẹra mini ono

\par }{\QB 'emejedu urukpu ono t'ọ gbafuhu.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụ iya egudeje urukpu

\par }{\QB domia aba-eze iya;

\par }{\QB wota urukpu nk'iya

\par }{\QB phụ-kputa iya l'eli.


\par }{\Q \VS{10}O nweru ógé,

\par }{\QB ọ gbaru l'eli eze ẹnyimu.

\par }{\QB Ógé ono abụru iphe,

\par }{\QB o gude kpaaru iphoro yẹle ọchi ókè.


\par }{\Q \VS{11}Ọobuje; ọ -baa mba;

\par }{\QB itso, gude igwe anmahu jijiji.


\par }{\Q \VS{12}Ọ bụ ike iya b'o gude

\par }{\QB mee eze ẹnyimu; yo deru guu.

\par }{\QB Yọ bụru mmamiphe iya

\par }{\QB b'o gude gbua ẹjo-anụ-mini ono;

\par }{\QB mbụ Réhabu pyaapyaa.


\par }{\Q \VS{13}Ọ bụ ume, ọ tụru;

\par }{\QB bẹ meru akpamigwe;

\par }{\QB yọ nwua too.

\par }{\QB Yọ bụru ẹka iya

\par }{\QB b'o gude nmafua

\par }{\QB ẹjo agwọ ono,

\par }{\QB awụ swarịswari ono ẹpho.


\par }{\Q \VS{14}Iphemiphe ọbule ono

\par }{\QB bụtsua ọtsota ọnu l'iphe,

\par }{\QB Nchileke emeje.

\par }{\QB Ọbule ọda iya ta dụdu ẹke oojebeje.

\par }{\QB Ọlobu; ike iya ono,

\par }{\QB adaje l'ọ bụ egbe-igwe ono;

\par }{\QB ?bụ onye bẹ oo-doghe ẹnya?”




\par }\Chap{27}{\PP \VerseOne{1}Jobu ekfuru iphe, ookfu tụgburu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}Eshinu Nchileke nọo

\par }{\QB ndzụ ẹge ọono iya-a;

\par }{\QB mbụ onye ono, jịkaru

\par }{\QB lẹ ya ta ahadụru iya enge ono; mbụ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike,

\par }{\QB bụ iya meru tẹ ndzụ bụru mu agee-wa;


\par }{\Q \VS{3}mbụ lẹ keshinu ọphu

\par }{\QB Nchileke kwekwadurua

\par }{\QB tẹ mu atụ ume;


\par }{\Q \VS{4}bẹ to nwekwa lẹ mu

\par }{\QB egude ọnu mu ọwaa kfua ẹjo okfu;

\par }{\QB m'ọ bụ gude ire mu gbaa ẹregede.


\par }{\Q \VS{5}Tẹ njọ gbakwa ẹgbudu.

\par }{\QB Jeyekpo l'oge

\par }{\QB nka-ezekuna nke mu;

\par }{\QB b'ẹ to nwekwa ẹge ọo-dụ

\par }{\QB tẹ mu kweta l'iphe,

\par }{\QB unu ekfu bẹ unu ekfu l'oruberu iya;

\par }{\QB ọphu mu 'ekwetakwa

\par }{\QB l'o nweru ẹke o teru mu l'iphe ọwaa.


\par }{\Q \VS{6}Mu evudokwaphu l'ẹke

\par }{\QB mu vudo;

\par }{\QB lẹ̀ mu bụ onye

\par }{\QB doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB ọphu obu mu 'anmakwa mu ikpe

\par }{\QB jeye ẹge mu a-nọbebe.


\par }{\Q \VS{7}Iphe mu ekfu abụru t'ọ

\par }{\QB dụkwa ndu ọhogu mu

\par }{\QB ẹge ọ dụ ndu ẹjo madzụ.

\par }{\QB Yọ dụkwaphu ndu nọru mu

\par }{\QB l'ẹjo oshi ẹge ọ dụ ndu

\par }{\QB ẹ te dobedu ẹka ndoo.


\par }{\Q \VS{8}Mbụ; ?bụ ngụnu bẹ

\par }{\QB onye ẹ-ta madu Nchileke

\par }{\QB elekwadu ẹnya iya; teke Nchileke

\par }{\QB natatsuaru iya ndzụ iya.


\par }{\Q \VS{9}Iphe-ẹhuka -byaru egbe

\par }{\QB onye ono; Nchileke;

\par }{\QB ?ọo-ngaru iya nchị.


\par }{\Q \VS{10}Ọkaribe-Kakọta-Ike;

\par }{\QB ?ọo-dụje onye ọbu mma l'ẹnya tọo;

\par }{\QB ?t'o gbe akpọ-kuje

\par }{\QB Nchileke tekenteke.


\par }{\Q \VS{11}Unu gebe tẹ mu koshi

\par }{\QB unu ẹge ike habe Nchileke;

\par }{\QB mbụ kọjaaru unu ụzo kẹ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike akọja.


\par }{\Q \VS{12}Unu phụkotawaru iphe ono l'onwunu.

\par }{\QB ?Nanụ ẹge ọ dụ;

\par }{\QB bẹ unu ekfuhunu okfu,

\par }{\QB ẹ te nwedu ishi ẹge-a?


\par }{\Q \VS{13}Ọwaa bụ obunggo,

\par }{\QB Nchileke ebuje ndu ẹjo madzụ;

\par }{\QB mbụ òkè, gbaru onye ẹjo obu

\par }{\QB l'ẹke Ọkaribe-Kakọta-Ike nọ:


\par }{\Q \VS{14}Ụnwu iya a-za l'igwe;

\par }{\QB obenu l'ẹphe a-lakọta l'ọgu.

\par }{\QB Awa iya ta aphụdu iphe oye-l'ọnu.


\par }{\Q \VS{15}Ndu ọphu wafụru nụ;

\par }{\QB bụ mgbọnwu e-gbuge ẹphe;

\par }{\QB ọphu unyomu ẹphe,

\par }{\QB ẹphe haru l'ụlo-maa

\par }{\QB ta aradu ẹkwa ẹphe.


\par }{\Q \VS{16}E nweruru ike;

\par }{\QB yọ kpaa okpoga;

\par }{\QB kụa ya l'ikpo;

\par }{\QB bya akpọshia uwe kụbe;

\par }{\QB yọ kụru ikpo l'ọ bụ ẹja-ụra.


\par }{\Q \VS{17}Obenu l'uwe bụ ndu

\par }{\QB doberu ẹka-ndo e-mekochaa yee ya.

\par }{\QB Yọ bụru ndu ẹ te medu

\par }{\QB ẹjo iphe e-mekochaa

\par }{\QB kee okpoga iya ono.


\par }{\Q \VS{18}Ụlo, ọ kpụru dobe dụle-ẹ

\par }{\QB l'ọ bụ ụgbu mkpakiri;

\par }{\QB mbụ l'ọ dụjelephu l'ọ bụ ụlo-nche.


\par }{\Q \VS{19}Ọozeje azẹe onye nweru iphe.

\par }{\QB Ọbu l'ẹ tọo zẹhekwanu iya ọdo.

\par }{\QB Ọ -bya amụha ẹnya;

\par }{\QB b'ẹ tọ dụhedu iphe ono ọo-phụkwadu.


\par }{\Q \VS{20}Ọtsu egvu egude iya

\par }{\QB l'ọ bụ onye utso labudoru.

\par }{\QB Oke phẹrephere abya

\par }{\QB apaa ya l'ẹnyashi.


\par }{\Q \VS{21}Phẹrephere, shi l'ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-ahata a-pata iya pamihu;

\par }{\QB a phụ-buhu iya.

\par }{\QB Ọo-bya l'ufu iya bya apata iya;

\par }{\QB gbaa ya mgbukuma.


\par }{\Q \VS{22}Ẹ to gbe aphụduru iya imiko;

\par }{\QB l'ẹke ọ lịkashi t'ọ gbalaaru iya.


\par }{\Q \VS{23}Teke e megeeru;

\par }{\QB phẹrephere ono akụa ẹka; tee ẹswa;

\par }{\QB kẹ l'ọ chịwaru onye ono l'ufu iya.




\par }\PoetryChap{28}{\Q \VerseOne{1}Ẹke eegvutaje

\par }{\QB mkpọla-ọcha egvuta nọ.

\par }{\QB Ẹke aanụje iya anụnu anọdukwaphu.


\par }{\Q \VS{2}Ọ bụ l'alị; bẹ eeshije gvuta ígwè;

\par }{\QB bụru lẹ mkpuma;

\par }{\QB bẹ eeshije dazeta ope.


\par }{\Q \VS{3}Ndu egvuta iphe l'alị;

\par }{\QB egvuje gvurua ẹke,

\par }{\QB gbaru ọchi l'ime ime alị.

\par }{\QB Ẹphe egvuje gvurua ẹke,

\par }{\QB kakọta ogvu l'ime ime alị ono;

\par }{\QB achọ mkpuma ígwè.


\par }{\Q \VS{4}Ẹphe shi l'ẹke

\par }{\QB madzụ bu ebubu l'eli alị;

\par }{\QB gvua alị ono jeye l'ẹke

\par }{\QB madzụ ta tụbua ọkpa;

\par }{\QB nọdu l'ẹke ono,

\par }{\QB ẹ-ta dụdu onye bu iya nụ ono atụ eregede.


\par }{\Q \VS{5}Yọ bụru alị ono, aakọtaje nri ono

\par }{\QB b'e jeruru je egvukashia;

\par }{\QB yo relahaa phuraphura l'ọ bụ ọku.


\par }{\Q \VS{6}Mkpuma, nọ l'ẹke ono bụ sáfàyà.

\par }{\QB Udzu iya abụru nshị mkpọla-ododo.


\par }{\Q \VS{7}Ẹ to nwedu nwẹnu,

\par }{\QB eri anụ, phejewaru; shia ụzo ẹke ono;

\par }{\QB ọphu udele amadụ iya ụzo.


\par }{\Q \VS{8}Anẹgu-ẹgbudu -kua

\par }{\QB onwiya ẹge oo-ku onwiya;

\par }{\QB ọkpa iya ta atụdu iya;

\par }{\QB ọphu agụ ejedu iya ọkpa nri.


\par }{\Q \VS{9}Yọ bụru madzụ gude

\par }{\QB ẹka iya gvukposhia

\par }{\QB agbagbaa mkpuma ono;

\par }{\QB gvuta ugvu l'onwiya kpube ifu.


\par }{\Q \VS{10}Ọoswo-fushije ụzo lẹ mkpuma ono;

\par }{\QB gude ẹnya phụkota ẹke

\par }{\QB ọono mbụ iphe, vutsua oke ọnu aswa.


\par }{\Q \VS{11}Ọokpaje ugbo gude gbochia nggele;

\par }{\QB t'ẹ b'ọ tsọhe atsọtso.

\par }{\QB Yo je ewoshikota iphe,

\par }{\QB e shi domia edomi bya

\par }{\QB atọgbo iya ebedere-badara.


\par }{\Q \VS{12}Obenu; ?bụ awe bẹ

\par }{\QB aa-phụkwanu mmamiphe.

\par }{\QB ?Bụ awe bẹ

\par }{\QB iphe-odo-ẹnya bu.


\par }{\Q \VS{13}Ẹ to nwekwa onye maru

\par }{\QB ụzo, e shi achọ-vu mmamiphe;

\par }{\QB to nwe ẹke ọono

\par }{\QB lẹ mgboko ọwaa, madzụ bu-wa.


\par }{\Q \VS{14}Ebo mini sụru lẹ ya ta

\par }{\QB madụ ẹke, mmamiphe nọ.

\par }{\QB Eze Ẹnyimu asụ l'ẹ tọ

\par }{\QB nọkwa lẹ nk'iya.


\par }{\Q \VS{15}Mkpọla-ododo, kakọta

\par }{\QB ọma mma b'ẹ te

\par }{\QB egudeghekwa zụta iya;

\par }{\QB ọphu aatụkwanu aswa

\par }{\QB iya eyeru mkpọla-ọcha.


\par }{\Q \VS{16}E te egudeghekwa

\par }{\QB mkpọla-ododo Ofi zụta iya;

\par }{\QB te egude mkpuma ónìkùsù;

\par }{\QB m'ọ bụ sáfàyà zụta iya.


\par }{\Q \VS{17}Mkpọla-ododo; m'ọ bụ

\par }{\QB mkpuma-ẹ́gírí ta atụduru iya.

\par }{\QB Ọphu e gudedu iya

\par }{\QB agbanweta ụnwu iphe,

\par }{\QB e memaru emema,

\par }{\QB e gude ọkpobe

\par }{\QB mkpọla-ododo meshia.


\par }{\Q \VS{18}Ẹ te jeduru okfu kẹ

\par }{\QB mkpuma koralu;

\par }{\QB mẹ jásụ̀pà;

\par }{\QB kẹ l'aswa mmamiphe

\par }{\QB kakwa aswa mkpuma rubi nshinu.


\par }{\Q \VS{19}Ẹ te ewotadu

\par }{\QB mmamiphe tụru yeru

\par }{\QB mkpuma tópàzù, shi l'alị Itiyópiya.

\par }{\QB Ọphu e gudeghedu

\par }{\QB mkpọla-ododo, dụ-geru mma zụa iya.


\par }{\Q \VS{20}“?Bụhunu awe;

\par }{\QB bẹ mmamiphe shi?

\par }{\QB ?Bụ awe;

\par }{\QB bẹ iphe-odo-ẹnya bu?


\par }{\Q \VS{21}E domiru iya iphe, bụ

\par }{\QB madzụ nwigbaleke-ọma;

\par }{\QB domiaru iya jeyekpo lẹ nwẹnu, ephe l'eli.


\par }{\Q \VS{22}Abádọnu, bụ iya bụ

\par }{\QB Nwa-Emebyi yẹle Ọnwu atụko ekfu;

\par }{\QB l'ẹphebedua bụkwa

\par }{\QB tafutafu iya bẹ ẹphe anụ.


\par }{\Q \VS{23}Ọ bụphu Nchileke;

\par }{\QB bẹ maru ụzo iya.

\par }{\QB Ọ bụ yẹbedua kpụu;

\par }{\QB bẹ maru ẹke o bu;


\par }{\Q \VS{24}kẹ l'ọ bụ iya;

\par }{\QB bẹ ẹnya eruje l'ẹke mgboko jeberu;

\par }{\QB bụru iya aphụkotaje

\par }{\QB iphemiphe ọbule, nọ lẹ mkpuli igwe.


\par }{\Q \VS{25}Ọ bụ teke o meru ike

\par }{\QB nụ phẹrephere;

\par }{\QB bya atụa mini atụtu dobe;


\par }{\Q \VS{26}b'ọ tụru ekemu dobe;

\par }{\QB l'ọo ẹge-a bẹ igwe

\par }{\QB e-gudeje achị mini;

\par }{\QB bya atọoru egbe-igwe ụzo.


\par }{\Q \VS{27}Ọ bụ teke ono b'o leru

\par }{\QB mmamiphe ẹnya;

\par }{\QB bya emee ya;

\par }{\QB yọ ngụru angụru;

\par }{\QB bya adata iya;


\par }{\Q \VS{28}bya asụ madzụ:

\par }{\QB ‘L'ọ kwa ọtsu

\par }{\QB Nnajiufu egvu bụ mmamiphe;

\par }{\QB osefu ẹka l'iphe dụ ẹji

\par }{\QB abụru iphe-odo-ẹnya.’ ”




\par }\Chap{29}{\SH Jobu ekfu okfu-ẹhu iya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jobu ekfuru iphe, ookfu tụgburu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Ọ dụ mu t'a sụ l'oge

\par }{\QB teke ono a-laphuta azụ;

\par }{\QB mbụ teke ono,

\par }{\QB Nchileke shi eletaje mu ẹnya ono;


\par }{\Q \VS{3}mbụ teke ono,

\par }{\QB urọku iya shi anọduje

\par }{\QB enwu mu l'ụzo ishi.

\par }{\QB Yọ bụru iphoro iya;

\par }{\QB bẹ mu shi egudeje swee ẹke ọchi gbaru.


\par }{\Q \VS{4}Ọ bụ teke ono; bẹ ẹka

\par }{\QB mu shi bụru ụpete.

\par }{\QB Ọ bụ teke ono;

\par }{\QB bẹ ọ̀nyà mu lẹ Nchileke

\par }{\QB shi bụru ọnu-ọma;

\par }{\QB a gọoru iya ndibe mu.


\par }{\Q \VS{5}Teke ono;

\par }{\QB bẹ Ọkaribe-Kakọta-Ike shi nọnyabe mu.

\par }{\QB Ụnwegirima mu

\par }{\QB eswiphee mu mgburumgburu.


\par }{\Q \VS{6}Teke ono; bẹ iphe,

\par }{\QB bụ elu, mu doberu edobe shi azụ azụzu.

\par }{\QB Oshi olivu mu l'eyeru mu

\par }{\QB nebyi jeye lẹ ndu ọphu nọ l'alị ọkponku.


\par }{\Q \VS{7}Teke mu shi ejeje

\par }{\QB l'obu-edukfu mkpụkpu;

\par }{\QB tsoru ndu bụ ọgurenya

\par }{\QB nọdu l'obu-edukfu.


\par }{\Q \VS{8}Ụnwu-okorọbya -phụa mu;

\par }{\QB ẹphe akpọlaa azụ;

\par }{\QB ndu bụ ọgurenya

\par }{\QB awụ-lihu vudoru mu evudo.


\par }{\Q \VS{9}Ndu ọphu bụ ishi

\par }{\QB lẹ mkpụkpu adaa ashị.


\par }{\Q \VS{10}Ọnu akpụru ndu,

\par }{\QB a maru ẹpha ẹphe l'ụga;

\par }{\QB ire anyaru ẹphe l'akpo.


\par }{\Q \VS{11}Iphe, bụ onye nụru ẹke

\par }{\QB mu ekfu okfu;

\par }{\QB shi atụje ọnu mu k'ọma.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ndu phụru

\par }{\QB mu nụ; shi ajajẹ mu ajaja.


\par }{\Q \VS{12}Ishi iya abụru lẹ mu shi

\par }{\QB adzọje ndu ụkpa,

\par }{\QB raru bya t'a gbaaru ẹphe mkpu;

\par }{\QB jeye l'ụnwu-ogbe,

\par }{\QB ẹ te nwedu onye a-gbaru ẹphe mkpu.


\par }{\Q \VS{13}Ndu, nọ l'oke mkpa;

\par }{\QB mẹ ụnwanyi, nji ẹphe

\par }{\QB ta nọhedu shi ajajẹ mu ajaja;

\par }{\QB kẹle mu shi bụru ẹphe

\par }{\QB ọ-kwọ-lẹ-mkpa.


\par }{\Q \VS{14}Mu shi emeje iphe mu eme

\par }{\QB t'ọ daburu adaburu;

\par }{\QB t'ẹ b'e emegbu nwoke;

\par }{\QB t'e megbu nwanyi.


\par }{\Q \VS{15}Mu shi bụru ẹnya,

\par }{\QB ndu ìshì gude aphụ ụzo;

\par }{\QB bụru ọkpa, ndu ngvụru gude eje ije.


\par }{\Q \VS{16}Mu shi dụ l'ọ bụ nna

\par }{\QB l'ẹke ndu ụkpa nọ;

\par }{\QB shi agbajẹru onye

\par }{\QB mu ta madu ọdzori.


\par }{\Q \VS{17}Mu shi anafụje ndu

\par }{\QB ẹjo madzụ ike ẹphe;

\par }{\QB nafụta ndu ẹphe guderu

\par }{\QB t'ẹphe nweru onwẹphe.


\par }{\Q \VS{18}Mu shi arịje lẹ mu a-ka nka;

\par }{\QB nọdu l'ụlo mu;

\par }{\QB laa l'oge nka-ezekuna

\par }{\QB nke mu l'ẹhu-gudangu.


\par }{\Q \VS{19}L'ọ́gbaragba mu a-nọ

\par }{\QB je agẹe ọnu lẹ mini;

\par }{\QB iji l'adatsụa l'ẹkali, mu.


\par }{\Q \VS{20}Ugvu, aakwabẹ mu

\par }{\QB a-nọdu adụ

\par }{\QB ọphungu ọphungu mbọku-mbọku;

\par }{\QB ike mu l'adụkwaphu

\par }{\QB ọphungu ọphungu l'eje.


\par }{\Q \VS{21}Ndiphe eshi egebeje

\par }{\QB nchị t'ẹphe nụa iphe mu ekfu.

\par }{\QB Ẹphe shi adaje ashị;

\par }{\QB ngabẹ nchị teke mu adụ ẹphe ọdu.


\par }{\Q \VS{22}O shi abụje;

\par }{\QB mu -yewa ọnu;

\par }{\QB ẹ to nwehedu onye

\par }{\QB ekfukwadu okfu ọdo.

\par }{\QB Okfu mu ekfu shi

\par }{\QB eguje ẹphe egugu lẹ nchị.


\par }{\Q \VS{23}Ẹphe shi akwabẹjeru mu

\par }{\QB l'ọ bụ ndu kwabẹru

\par }{\QB mini t'ọ chịa.

\par }{\QB Ẹphe shi anabatajẹ okfu mu

\par }{\QB l'ọ bụ mini ọdungu.


\par }{\Q \VS{24}Mu -mụa ọnu-ọchi; o bu atuzita ẹphe.

\par }{\QB Ẹphe -lee mu ẹnya l'ifu;

\par }{\QB ẹphe agbakerehu.


\par }{\Q \VS{25}Ọ bụ mu shi anọduje

\par }{\QB ekoshi ẹphe ụzo;

\par }{\QB l'edu ẹphe l'ọ bụ eze,

\par }{\QB edu ndu sọja iya;

\par }{\QB l'adụ ẹphe ike ẹge

\par }{\QB aadụje ndu aphụ byaru.”




\par }\Chap{30}{\SH Iphe-ẹhuka Jobu kẹ nta-a
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Obenu lẹ nta-a;

\par }{\QB bẹ ẹphe achịwa mu ọchi;

\par }{\QB mbụ ụnwegirima,

\par }{\QB mu heru l'ẹka;

\par }{\QB mbụ ndu nna ẹphe bụ

\par }{\QB ndu, mu t'aga ekwedu

\par }{\QB t'ẹphe tsoru nkụta,

\par }{\QB e cheru mu atụru.


\par }{\Q \VS{2}Ike ta dụhedu ẹphe;

\par }{\QB ọphu a-bụkwanu l'ẹphe a-baru mu uru.

\par }{\QB Mbụ l'ụvo gbe gvụshi ẹphe.


\par }{\Q \VS{3}Ụkpa-mkpẹre;

\par }{\QB mẹ ẹgu meru ẹphe;

\par }{\QB ẹphe agbaa ẹji l'ẹnya.

\par }{\QB O meru ẹphe;

\par }{\QB ẹphe anọduje agha

\par }{\QB ngvudangvu lẹ

\par }{\QB mgbẹgu l'ẹnyashi;

\par }{\QB l'egvu ọnu l'alị ọkponku;

\par }{\QB l'ẹke ẹphe aka ẹka ịkarikari.


\par }{\Q \VS{4}Ẹphe etsojeru ẹgbudu

\par }{\QB l'akpakọ mkpẹkwo,

\par }{\QB atsọ únú-únú l'ata.

\par }{\QB Yọ bụru iwobe;

\par }{\QB bẹ ẹphe avụkoje l'eri.


\par }{\Q \VS{5}Ndu-a bụ ndu

\par }{\QB e bufuru ebufu

\par }{\QB t'ẹphe ba anọshi

\par }{\QB l'ẹke madzụ ibe ẹphe nọ;

\par }{\QB l'atụru ẹphe ụzu

\par }{\QB l'ẹ̀phè -bụ ndu iphura.


\par }{\Q \VS{6}E yebutaru ẹphe;

\par }{\QB ẹphe alatsụa lẹ

\par }{\QB mkpoworo nggele,

\par }{\QB mini tashịhutsuaru atashịhu je eburu;

\par }{\QB mẹ lẹ mgbaku eze mkpuma

\par }{\QB l'ime ime ọgba ime alị.


\par }{\Q \VS{7}Ẹphe anọduje l'ime ẹgbudu

\par }{\QB l'ẹke ono l'ara ngarongarongaro;

\par }{\QB kwọnwua l'ẹgbudu ẹke ono.


\par }{\Q \VS{8}Ẹphe bụ ndu mmanu,

\par }{\QB ẹ-te nwedu iphe, ẹphe bụ;

\par }{\QB ndu e bufuru ebufu lẹ mkpụkpu.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụ ndu dụ ẹge ono;

\par }{\QB bẹ ụnwu ẹphe gbe bya

\par }{\QB egudewa mu nụ agụ egvu.

\par }{\QB Mu abya abụwaru nụ iphe, ẹphe

\par }{\QB gude aghọ ụgho-okfu.


\par }{\Q \VS{10}Mu dụ ẹphe oyi;

\par }{\QB ẹphe agbaru mu nkụsa;

\par }{\QB ọphu ọotsudu ẹphe l'ẹhu

\par }{\QB ọnodu mu l'ifu gbụa ọnu-mini.


\par }{\Q \VS{11}Ishi iya abụru lẹ

\par }{\QB Nchileke mewaru;

\par }{\QB ẹnwu agvụ mu l'ẹhu; \newline  yewa mu ọru;

\par }{\QB tọ dụhe iphe,

\par }{\QB ẹphe asọjekwadu nsọ

\par }{\QB ọnodu mu l'ifu mee.


\par }{\Q \VS{12}Ẹphe anọduje abya ọgu l'ẹke mu nọ.

\par }{\QB Ẹphe kweshiru ọ́nyà

\par }{\QB dobe tẹ mu bya eye ọkpa;

\par }{\QB bya agbaa ose-ọgu

\par }{\QB gude yebuta mu.


\par }{\Q \VS{13}Ẹphe egudeje iphe

\par }{\QB tọ-chishia mu ụzo;

\par }{\QB l'ese t'ẹphe wofu mu;

\par }{\QB tọ dụ onye agbọru ẹphe chaa.


\par }{\Q \VS{14}Ẹphe shiru l'owere bata;

\par }{\QB ẹphe azaa l'awụpyabe mu.


\par }{\Q \VS{15}Egvu gudewaru mu;

\par }{\QB ugvu, e shi akwabẹje mu

\par }{\QB ephukashihuwa l'ọ bụ phẹrephere.

\par }{\QB Iphe, mu shi nweru

\par }{\QB emishihuwa l'ọ bụ urukpu.


\par }{\Q \VS{16}Nta-a bẹ iphe-ẹhuka

\par }{\QB kewaru mu kepyaa.

\par }{\QB Nke mu gvụakwaru.


\par }{\Q \VS{17}O -rua l'ẹnyashi;

\par }{\QB ọkpu, nọ mu l'ẹhu

\par }{\QB amịkota mu a.

\par }{\QB Ẹhuka iya ta

\par }{\QB anọnyajedua zee ẹka.


\par }{\Q \VS{18}Nchileke gudewa ike iya,

\par }{\QB dụ egvu zụ mu l'ẹkpiri.

\par }{\QB Ọ lọtaru mu l'olu uwe mu;

\par }{\QB kepyia mu ẹkpiri.


\par }{\Q \VS{19}Ọ patawaru mu tụa l'ẹpoto;

\par }{\QB mu abụwaru-a ẹja;

\par }{\QB mẹ ntụ.


\par }{\Q \VS{20}Mu ara l'araku nggụbe

\par }{\QB Nchileke; tii yeeru mu ọnu;

\par }{\QB mu -gbeshi vudo evudo;

\par }{\QB nggu achalẹ mu-a ẹnya achacha.


\par }{\Q \VS{21}Ị byaru bya aghachiru mu ifu;

\par }{\QB l'anụ mu chịkikfuu.

\par }{\QB I gudewa ike ngu l'ọ ha byia mu ẹka.


\par }{\Q \VS{22}Ị paliru mu oreke-imeli;

\par }{\QB woru mu tụaru phẹrephere.

\par }{\QB Ịipanga mu apanga l'ọ bụ

\par }{\QB onye oke phẹrephere apa.


\par }{\Q \VS{23}Mu mawaru l'ị kpụwa mu ala maa.

\par }{\QB Ị kpụwa mu ala ẹke ono,

\par }{\QB e doberu iphe bụ ndu nọ ndzụ ono.


\par }{\Q \VS{24}Ẹ tọ dụdu onye aphụje

\par }{\QB onye ike gvụru;

\par }{\QB jeshia ya otso ọgu;

\par }{\QB l'ẹke oochi mkpu

\par }{\QB t'a gbaaru iya mkpu.


\par }{\Q \VS{25}?Mu te shidunua arajẹru

\par }{\QB onye iphe-ẹhuka byaru ẹkwa.

\par }{\QB ?Mu te shidunua agụje

\par }{\QB aphụ onye ụkpa.


\par }{\Q \VS{26}Obenu lẹ mu leru ẹnya iphe-ọma;

\par }{\QB yọ bụru ẹjo iya bẹ mu phụru.

\par }{\QB Mu elee ẹnya iphoro;

\par }{\QB yọ bụru ọchi bẹ byaru nụ.


\par }{\Q \VS{27}Iphe, anọduje atapyashị

\par }{\QB mu ime ẹhu te kwedu mu ahaha;

\par }{\QB mbọku-mbọku kpọ

\par }{\QB abụjelephu iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{28}Mu tsowaru ghaphee;

\par }{\QB bya anwakputa;

\par }{\QB tọ bụ l'ọo anwụ chiru mu;

\par }{\QB mu anwakputa.

\par }{\QB Mu nọwa l'edzudzu ọha

\par }{\QB l'echi mkpu t'a gbaaru mu mkpu.


\par }{\Q \VS{29}Olu mu adawa l'ọ bụ olu nkụta-ọswa;

\par }{\QB l'adakwaphu l'ọ bụ kẹ enyi-nwẹnu.


\par }{\Q \VS{30}Akpọ, nọ mu l'ẹhu

\par }{\QB jihuwaru kpalungu;

\par }{\QB l'aswashịhu aswashịhu.

\par }{\QB Nta-a bẹ ẹhu erekotale mu phụ ọku.


\par }{\Q \VS{31}Ogumogu, mu shi

\par }{\QB akpọje bụwa mu nụ aphụ.

\par }{\QB Opu, mu shi aphụje

\par }{\QB egbe adawa nụ l'ọ bụ ụzu-ẹkwa.”




\par }\PoetryChap{31}{\Q \VerseOne{1}“Mu kpebuhawaru iya l'ime obu mu

\par }{\QB lẹ mu ta byadụ bya ele nwamgbọko ẹnya;


\par }{\Q \VS{2}kẹle Nchileke, bu

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB ahụ̀je onye eme ẹge ono àhụ̀hù.


\par }{\Q \VS{3}?Tọ bụdu kpurupyata;

\par }{\QB bẹ Nchileke doberu ndu ẹjo madzụ;

\par }{\QB ụmuruku abụru kẹ ndu eme ẹji.


\par }{\Q \VS{4}?O nweru iphe, mu eme,

\par }{\QB Nchileke ta amadụ.

\par }{\QB T'o nweru ẹke, mu yeru

\par }{\QB ọkpa, ẹ tọ madụ.


\par }{\Q \VS{5}Ọ -bụru lẹ mu jejewaru

\par }{\QB je eye ẹka l'iphe,

\par }{\QB ẹ ta bụdu ire-lanụ;

\par }{\QB ọ dụdu bụru lẹ mu

\par }{\QB jejewaru je eye ọkpa l'ẹjo-ire;


\par }{\Q \VS{6}tẹ Nchileke l'onwiya

\par }{\QB gudewaru ọkpobe iphe,

\par }{\QB oogudeje atụ iphe;

\par }{\QB tụa mu.

\par }{\QB Yọ phụ l'ẹ to nwedu ẹke mu yesweru ẹka.


\par }{\Q \VS{7}Ọ -bụru lẹ mu ngejewaru

\par }{\QB Nchileke ẹka l'ishi; shiswee ụzo;

\par }{\QB ọ dụdu bụru lẹ mu

\par }{\QB kwejewaru t'e nwuru

\par }{\QB mu ye l'ome ẹjo iphe;

\par }{\QB m'ọ bụ lẹ mu yejewaru ẹka l'iphe, dụ ẹji;


\par }{\Q \VS{8}ọo ya bụ; t'ọ bụkwaru

\par }{\QB ndu ọdo e-ri iphe mu kpataru l'okfu mu;

\par }{\QB ndu ọphu mu kọru

\par }{\QB akọko, nọkwadu l'alị

\par }{\QB abụru efeshi bẹ ee-feshi iya.


\par }{\Q \VS{9}Ọ -bụru l'o nweru nwanyi,

\par }{\QB kpọjewaru mu mgbẹnya;

\par }{\QB ọ -bụru lẹ mu jejewaru je

\par }{\QB egeporu l'ọnu ụzo nyee nwoke ibe mu;


\par }{\Q \VS{10}ọo ya bụ; tẹ nyee mu

\par }{\QB bụkwaru onye e-mekochaa

\par }{\QB ejeru nwoke ọdo ozi;

\par }{\QB l'a-laru iya l'ụlo.


\par }{\Q \VS{11}Kẹ l'ọo iphe, dụ ẹge ono

\par }{\QB bụ iphe, bụ; mu -mee ya;

\par }{\QB yọ bụru mu iphe-iphere;

\par }{\QB bụru iphe ee-kpee mu ikpe iya.


\par }{\Q \VS{12}Ọ bụ egbe iphe ono

\par }{\QB abụjeru Abádọnu; mbụ ọku

\par }{\QB alị-maa dzụ-gbua mu;

\par }{\QB mbụ dzụa dzụa iphe,

\par }{\QB mu kpataru l'okfu mu.


\par }{\Q \VS{13}Ọ -bụru l'o -nweru ndu ozi mu;

\par }{\QB onye ọphu byajẹru nụ

\par }{\QB bya asụ mu l'o nweru

\par }{\QB ẹke mu meru iya ẹji;

\par }{\QB mu te eyeru iya ọnu ẹge, gbaru nụ;


\par }{\Q \VS{14}?bụ ngụnu bẹ mu

\par }{\QB e-kfuru Nchileke teke

\par }{\QB ọo-gbakushi mu iya?

\par }{\QB ?Bụ ngụnu; bẹ mu e-kfu

\par }{\QB m'a sụ tẹ mu bya akọo iphe meru nụ.


\par }{\Q \VS{15}?Tọ bụdu Nchileke,

\par }{\QB motaru mbẹdua ye

\par }{\QB nne mu l'ẹpho;

\par }{\QB bẹ motakwaruphu

\par }{\QB ẹphebedua ye nne ẹphe l'ẹpho.

\par }{\QB ?Tọ bụdu onye lanụ ono

\par }{\QB tụko ayi kpụa l'ẹpho nne ayi?


\par }{\Q \VS{16}Ọ -bụru l'onye ụkpa

\par }{\QB rọjeru mu iphe;

\par }{\QB mu ta nụ iya ẹya;

\par }{\QB ọ dụdu bụru lẹ mu

\par }{\QB mejewaru nwanyi,

\par }{\QB nji iya ẹ ta nọhedu;

\par }{\QB ẹnya-mini eshia ya ẹnya;


\par }{\Q \VS{17}ọ dụdu bụru lẹ mu

\par }{\QB rijeru nri nkịnyi;

\par }{\QB zahaa nwa-nwogbe;


\par }{\Q \VS{18}obenu lẹ keshinu ọphu

\par }{\QB mu bụ nwata;

\par }{\QB bẹ mu shilephu heta

\par }{\QB ụnwu ogbe ẹge nna eheje ụnwu iya.

\par }{\QB Ọ kwaphu ẹge ono;

\par }{\QB bẹ mu shi keshinu ọphu

\par }{\QB a mụru mu l'ehe

\par }{\QB ụnwanyi, nji ẹphe ẹ-ta nọhedu.


\par }{\Q \VS{19}Ọ -bụru lẹ mu phụjeru

\par }{\QB onye ẹ-ta mahẹdu ẹge

\par }{\QB oo-me onwiya l'ẹke ọ gba ọtu;

\par }{\QB ọ dụdu bụru onye ẹ-ta

\par }{\QB dụdu ẹge ọ haru iya,

\par }{\QB ẹ-te nwedu iphe oye l'ẹhu;


\par }{\Q \VS{20}mu ta chẹ iya

\par }{\QB iphe oye l'ẹhu;

\par }{\QB shi ẹge ono mee t'o gude

\par }{\QB obu iya tua mu ẹpha

\par }{\QB lẹ mu gude ẹji atụru mu

\par }{\QB meta ukpo gude gbochita ya oyi.


\par }{\Q \VS{21}Ọ -bụru l'o nweru iphe,

\par }{\QB mu halijewaru ẹka mee

\par }{\QB onye nna iya ẹ-ta nọhedu;

\par }{\QB okfu lẹ mu bụ onye

\par }{\QB ọnu eru l'okfu l'ụlo-ikpe;


\par }{\Q \VS{22}tẹ ẹka kwafụkwa mu;

\par }{\QB t'ẹka shikwaa inwo rifu mu erifu;


\par }{\Q \VS{23}kẹle mu atsụ Nchileke egvu

\par }{\QB t'ẹ b'o me mu akadụru.

\par }{\QB Ọdu-biribiri iya egudeje mu;

\par }{\QB k'ọphu mu ta adụjedu

\par }{\QB ike mee egbe iphe ono.


\par }{\Q \VS{24}Ọ -bụru lẹ mu chịjeru

\par }{\QB ụkfu kwẹe l'okpoga;

\par }{\QB ọ dụdu bụru lẹ mu

\par }{\QB kpọjeru obu ye lẹ mkpọla-ododo;


\par }{\Q \VS{25}ọ -bụru lẹ mu gudejewa

\par }{\QB k'eze iphe, mu nweru

\par }{\QB kua onwomu ekuku;

\par }{\QB mbụ ẹku, mu gude ẹka mu kpata;


\par }{\Q \VS{26}ọ -bụru lẹ mu gudejewa

\par }{\QB kẹ o-gbu-nwịi-nwịi

\par }{\QB ẹnyanwu baaru iya ẹja;

\par }{\QB ọ dụdu gude kẹ mma

\par }{\QB ọnwa baaru iya ẹja;


\par }{\Q \VS{27}ọ dụdu bụru lẹ mu

\par }{\QB gudejewa obu mu;

\par }{\QB m'ọ bu ẹka mu baaru iya ẹja l'edomi;


\par }{\Q \VS{28}t'a gụkwaaru mu iya l'ẹjo iphe;

\par }{\QB gude iya kpee mu ikpe;

\par }{\QB kẹ l'iphe ọ bụ;

\par }{\QB bụ lẹ mu ta bụhedu onye

\par }{\QB egude ire iya ẹka l'ẹke

\par }{\QB Nchileke ọphu bu l'imigwe nọ.


\par }{\Q \VS{29}Ọ -bụru lẹ mu tejewaru ẹswa

\par }{\QB kẹ l'onye ọhogu mu eje iphe-ẹhuka;

\par }{\QB ọ dụdu bụru lẹ mu

\par }{\QB gudejewa k'iphe-ẹhuka,

\par }{\QB byaru iya nụ tụa okokooko;


\par }{\Q \VS{30}mu te gudebukwaa ọnu

\par }{\QB sụ t'iphe mee onye ọhogu mu;

\par }{\QB l'ụdu kẹ mburọnu.


\par }{\Q \VS{31}Ndu shi ejeru mu ozi maru

\par }{\QB l'ẹ to nwedu onye

\par }{\QB byajẹru nke mu,

\par }{\QB ẹ te rijidu ẹpho.


\par }{\Q \VS{32}Ẹ tọ dụbudua onye

\par }{\QB shi eshishi, radụjeru lẹ gbororo;

\par }{\QB kẹle mu shi eghebeje

\par }{\QB ụlo mu ọnu;

\par }{\QB tẹ ndu ije bata bya aradu.


\par }{\Q \VS{33}Mu te mebua iphe,

\par }{\QB dụ ẹji; kpamia ya ẹge

\par }{\QB ndu ọdo akpamije;

\par }{\QB m'ọ bụ woru njọ domia l'ime obu mu.


\par }{\Q \VS{34}Mu te egudebua ọtsu

\par }{\QB egvu iphe ndiphe e-kfu;

\par }{\QB teke ẹphe nụru iphe,

\par }{\QB mu meru; kpụrube ọnu;

\par }{\QB m'ọ bụ je eworu

\par }{\QB onwomu domia l'ime ụlo.


\par }{\Q \VS{35}Ha! Ndẹge mu

\par }{\QB nwekwanuru onye

\par }{\QB e-ye ọnu l'iphe-a,

\par }{\QB mu ekfu-a!

\par }{\QB Mu dookwaru edori

\par }{\QB ẹhu mu; byia ẹka l'ẹkwo.

\par }{\QB Tẹ Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB yewaru mu rụ ọnu.

\par }{\QB Onye ono, ebo mu

\par }{\QB ibo ono ewota ibo ono,

\par }{\QB oobo mu ono dee edede l'ẹkwo dobe;


\par }{\Q \VS{36}mẹ mu ewojeleru iya phụ

\par }{\QB dẹe l'ukuvu;

\par }{\QB mbụ kpuru iya l'ọ bụ onye

\par }{\QB kpu okpu-eze;


\par }{\Q \VS{37}mẹ mu eshikwanu ishi lanụ

\par }{\QB dooru iya edo ẹhu mu nanu nanụ;

\par }{\QB mẹ mu abyalẹphu bya

\par }{\QB evudo iya l'ifu l'ọ bụ nwatibe eze.


\par }{\Q \VS{38}Ọ -bụru l'alị mu

\par }{\QB echi mkpu ekpu mu;

\par }{\QB mgbawalị, nọ iya nụ l'ara ẹkwa;


\par }{\Q \VS{39}ọ -bụru lẹ mu jịkaru

\par }{\QB lẹ mu ta akfụdu ndu jeru mu ozi ụgwo;

\par }{\QB ẹphe agụru aphụ lashia;


\par }{\Q \VS{40}t'ọ bụkwaru ẹgbara

\par }{\QB a-kfụ l'alị ono l'ọzori witu;

\par }{\QB ẹswa mmanu efushia ya ọzori balị.”

\par }{\QB Ọ gvụ Jobu l'ọnu.




\par }\Chap{32}{\SH Ọnu, Elihu eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; ụmadzu ẹto ono ahaa ntụtego ono, ẹphe lẹ Jobu atụ ono; kẹ lẹ Jobu te kwetadu l'o nweru iphe ya meru ẹji.

\VS{2}Ya ndono; Elihu avọru ọku ghụa ẹhu l'ẹke Jobu nọ; kẹle Jobu pataru onwiya kogabe l'ọ bụ yẹbe Jobu bụ onye doberu ẹka ndoo; l'ẹ tọ bụdu Nchileke. Elihu ono bụ nwatibe Barakelu, bụ onye Buzu; onye eri Ramu.

\VS{3}Elihu avọkwaruphu ọku ghụa ẹhu l'ẹke ndu ọ̀nyà Jobu ono nọ; ẹphe ẹto; okfu l'ẹphe ta dụdu ike gbanwee Jobu okfu; gbe anmakwa iya rụ ikpe.

\VS{4}Iphe, kparu iphe, Elihu daru ashị keshinu ono bụ l'ọo yẹbedua bụ nwata l'ẹke ndu ọphu nọ.

\VS{5}Yọ bya aphụ l'ụmadzu ẹto ọphu ta mahẹdu iphe, ẹphe e-kfu; yo ghulahaa ya eghughu.


\par }{\PP \VS{6}Tọ dụ iya bụ;

\par }{\QB Elihu Barakẹlu, bụ onye Buzu asụ ẹphe:

\par }{\QB “Mbẹdua kwa nwata;

\par }{\QB unubẹdua abụru ọgurenya.

\par }{\QB Ọ kwa iya kparu iphe,

\par }{\QB mu shi atsụ egvu;

\par }{\QB l'atsọkwaphu unu ẹnya

\par }{\QB okfuru unu nwẹge ya mataberu.


\par }{\Q \VS{7}Mu shi arị tẹ ndu bụ ọgurenya kfua;

\par }{\QB ndu ọphu kawaru nka

\par }{\QB ezia ayi mmamiphe.


\par }{\Q \VS{8}Obenu l'ọ bụ ume,

\par }{\QB nọ madzụ l'ẹhu;

\par }{\QB mbụ ume

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike;

\par }{\QB bẹ emeje tẹ madzụ maru mmamiphe.


\par }{\Q \VS{9}Mmamiphe ta bụkwa l'ọgurenya;

\par }{\QB ọphu iphe-odo-ẹnya 'abụkwa l'ọka nka.


\par }{\Q \VS{10}Ọo ya bẹ mu ekfu;

\par }{\QB sụ t'unu ngabẹduduru

\par }{\QB mu phụ nchị;

\par }{\QB tẹ mu kfua nwẹge mu maru.


\par }{\Q \VS{11}Mu shikpelekwaphu daa ashị;

\par }{\QB unu l'ekfu nk'unu.

\par }{\QB Mu shi ngabekpelephu

\par }{\QB nchị l'ẹke unu achọkashi iphe, unu e-kfu.


\par }{\Q \VS{12}Mu ngabẹkpooru unu nchị

\par }{\QB ọhuma ọhuma;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu l'unu ha,

\par }{\QB onye dụru ike gbanwee Jobu okfu;

\par }{\QB tọ dụ unu onye dụru ike saa ya okfu.


\par }{\Q \VS{13}Unu ba asụkwa l'unu maru mmamiphe;

\par }{\QB lẹ Nchileke nwekwaru

\par }{\QB ọnu, oo-yeru Jobu;

\par }{\QB l'ẹ tọ kwa madzụ b'ọ nọ l'ẹka.


\par }{\Q \VS{14}Jobu te kfukwaru yeru mu;

\par }{\QB ọphu mu 'eyekwanu ọnu ẹge unu yeru.


\par }{\Q \VS{15}Nta-a bẹ ike gvụwaru ẹphe;

\par }{\QB ẹphe ta mahẹ iphe ọdo, ẹphe e-kfu.


\par }{\Q \VS{16}?Mu a-da ashị;

\par }{\QB kẹ l'ẹphe ta mahẹdu iphe,

\par }{\QB ẹphe e-kfu tọo;

\par }{\QB mbụ nta-a, ẹphe nmangotsuaru;

\par }{\QB ẹphe ta mahẹ ọnu ọdo, ẹphe e-ye-a.


\par }{\Q \VS{17}Mbẹdua nwekwaru

\par }{\QB nwọnu, mu e-ye.

\par }{\QB Mu e-kfukwaphu

\par }{\QB nwẹge mu maru.


\par }{\Q \VS{18}Ishi iya abụru l'iphe,

\par }{\QB mu e-kfu jiru mu ọnu;

\par }{\QB ọkpoma te kwe tẹ mu dobe ọnu ndoo.


\par }{\Q \VS{19}L'ime onwomu;

\par }{\QB bẹ mu dụlephu l'ọ bụ

\par }{\QB mẹe, a gbaru ye

\par }{\QB l'ekpemu swọ-chia

\par }{\QB aswọ-chi.

\par }{\QB Mu -dobe ọnu ndoo;

\par }{\QB bẹ mu a-gbajahụkwa

\par }{\QB l'ọ bụ otumu ọphungu,

\par }{\QB e yeru mẹe.


\par }{\Q \VS{20}Mu e-kfu okfu t'ẹhu gụa mu phengu.

\par }{\QB Mu e-kpuha ọnu;

\par }{\QB yee ọnu.


\par }{\Q \VS{21}Ẹ tọ dụdu onye mu agba eyeru;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye mu

\par }{\QB aja ajaja-ntsụdekfu;


\par }{\Q \VS{22}kẹle ndẹge ọja madzụ

\par }{\QB ajaja-ntsụdekfu kwọru mu ẹhu;

\par }{\QB mẹ onye ono, meru mu

\par }{\QB ono ewofu mu ru l'ịpheregede.”




\par }\PoetryChap{33}{\Q \VerseOne{1}“Nta-a; Jobu;

\par }{\QB ngabẹru mu nchị;

\par }{\QB nggu atọnwube nchị

\par }{\QB l'iphemiphe ọbule,

\par }{\QB mu ekfu!


\par }{\Q \VS{2}Mu abyawa tẹ mu

\par }{\QB kpuhaa ọnu; kfua okfu.

\par }{\QB Iphe mu e-kfu jikwaru mu ọnu.


\par }{\Q \VS{3}Obu gụkwaru mu iphoro

\par }{\QB l'okfu, mu abya ekfukfu.

\par }{\QB Iphe, mu abya ekfukfu abụru ezi-okfu.


\par }{\Q \VS{4}Ọ kwa Ume Nchileke;

\par }{\QB bẹ metaru mu nụ;

\par }{\QB bụru Ume

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike;

\par }{\QB bẹ mu gude nọdu ndzụ.


\par }{\Q \VS{5}Yeeru mu ọnu;

\par }{\QB m'ọ -bụru l'ịi-dụ ike.

\par }{\QB Rụkota ẹhu tẹ mu lẹ nggu kpọgba iya.


\par }{\Q \VS{6}Ọ kwa ẹge ị dụ;

\par }{\QB bẹ mbẹdua dụ l'ifu Nchileke;

\par }{\QB bụru ẹge e gude ẹja kee ngu;

\par }{\QB b'e gudekwaphu ẹja kee mbẹdua.


\par }{\Q \VS{7}Ọo ya bụ t'ẹ b'ị

\par }{\QB tsụshi mu egvu;

\par }{\QB kẹ l'ẹ to nwedu iphe,

\par }{\QB mu eme ngu.


\par }{\Q \VS{8}I kfuru iya; mu anụa ya;

\par }{\QB teke ị sụru:


\par }{\Q \VS{9}‘L'ị dụebe mma;

\par }{\QB l'ẹ tọ dụdu iphe, dụ ẹji, i mejeru.


\par }{\Q \VS{10}Lẹ Nchileke anọduje avọcha ngu;

\par }{\QB k'ọphu oo-bobe ngu ibo;

\par }{\QB gbe gụkobewa ngu nụ

\par }{\QB lẹ ndu ọhogu iya.


\par }{\Q \VS{11}L'o yewaru ngu

\par }{\QB mkpọro l'ọkpa;

\par }{\QB l'ele t'ọ maru ẹge ịiha ọkpa.’


\par }{\Q \VS{12}Ọle; mu eme t'ị maru

\par }{\QB l'iswi ta dụkwa ngu mma;

\par }{\QB kẹle Nchileke bẹ kakwa madzụ nshinu.


\par }{\Q \VS{13}?Bụ ngụnu kparu iphe, ịita-tso iya okfu

\par }{\QB sụ l'ẹ too yejedu ọnu

\par }{\QB lẹ mkpu, iichi l'echiku iya?


\par }{\Q \VS{14}Kẹle Nchileke abụje;

\par }{\QB o -kfua okfu;

\par }{\QB yo kfukwazi iya ọdo; kfukwazi iya ọdo.

\par }{\QB Ọbule ẹ to dojedu madzụ ẹnya.


\par }{\Q \VS{15}Ooshije lẹ nrọ;

\par }{\QB mẹ l'àphụ̀ kfua okfu

\par }{\QB l'ẹnyashi teke mgbẹnya

\par }{\QB tsụshiru madzụ;

\par }{\QB ẹphe azẹshiwa azẹe.


\par }{\Q \VS{16}Ọ bụ teke ono;

\par }{\QB bẹ ookfuje okfu ye ẹphe lẹ nchị;

\par }{\QB nmaaru ẹphe ọkwa,

\par }{\QB e-ye ẹphe egvu;


\par }{\Q \VS{17}t'e shi ẹge ono tẹ madzụ

\par }{\QB haa ome ẹji;

\par }{\QB mẹ tẹ madzụ be ekushi onwiya ekuku;


\par }{\Q \VS{18}t'e shi ẹge ono dzọfuta

\par }{\QB iya t'ẹ b'ọ dalahụ l'iduma;

\par }{\QB dzọkwaa ya phụ l'ẹka anwụhu.


\par }{\Q \VS{19}Nchileke ahajẹru gude

\par }{\QB iphe-ememe hụ̀a madzụ àhụ̀hù;

\par }{\QB paru iya chee l'ụlo;

\par }{\QB l'amịpyashi iya ọkpu;


\par }{\Q \VS{20}k'ọphu bụ lẹ nri a-bya adụ iya ashị.

\par }{\QB Nri, katsụa ọtso ẹna ahụlahaa ya ẹgbo.


\par }{\Q \VS{21}Yọ laa ẹhu; bụru ọkpu.

\par }{\QB Ọkpu iya, e te shi

\par }{\QB aphụjedu abya epheshia.


\par }{\Q \VS{22}Yọo kpọ gẹgege akpọ l'ala l'iduma.

\par }{\QB Ndzụ iya akpọ l'alakfu

\par }{\QB ndu ejeru anwụhu ozi.


\par }{\Q \VS{23}Ndẹge o nweru

\par }{\QB onye k'ẹto, nọ lẹ

\par }{\QB mkpakụ madzụ lẹ Nchileke;

\par }{\QB mbụ onye lanụ l'ụkporo

\par }{\QB ụnwu-ojozi Nchileke,

\par }{\QB a-byanụ bya ekfuaru

\par }{\QB madzụ iphe, gbaru iya l'ememe;


\par }{\Q \VS{24}t'o meeru iya

\par }{\QB eze-iphe-ọma; sụ:

\par }{\QB ‘T'a dzọo ya rụ

\par }{\QB t'ẹ b'ọ dalahụ l'iduma;

\par }{\QB lẹ ya phụwaru onye

\par }{\QB e-gude gbata iya.’


\par }{\Q \VS{25}Teke ono bẹ

\par }{\QB oo-gbuchafu;

\par }{\QB bya adụ l'ọ bụ nwata nshịi.

\par }{\QB Yọ laphu azụ;

\par }{\QB bya adụ l'ọ bụ nwokorọbya.


\par }{\Q \VS{26}Ọ bụ teke ono bụ:

\par }{\QB madzụ -kfuru nụ Nchileke;

\par }{\QB yọ nụa ya.

\par }{\QB Teke ono;

\par }{\QB yọ phụ ifu Nchileke;

\par }{\QB ẹhu atsọo ya ẹna.

\par }{\QB Nchileke abya edophu

\par }{\QB iya azụ l'ọnodu iya;

\par }{\QB bụ iya bụ ọnodu onye doberu ẹka ndoo.


\par }{\Q \VS{27}Ọ bụ teke ono;

\par }{\QB bẹ oo-vudo

\par }{\QB l'edzudzu ọha kfua ya hoo-haa:

\par }{\QB ‘Lẹ ya mesweekwaru;

\par }{\QB ye ẹka l'iphe,

\par }{\QB ẹ te vudodu nhamụnha;

\par }{\QB ọbule Nchileke gụwaru iya nvụ.


\par }{\Q \VS{28}Ọ dzọwaru iya ndzụ;

\par }{\QB tẹ ya ba adalahu l'iduma.

\par }{\QB Nta-a bẹ ya a-nọ ndzụ phụ iphoro.’


\par }{\Q \VS{29}Ono iphe, Nchileke

\par }{\QB emejeru madzụ ndono.

\par }{\QB O -metsua;

\par }{\QB yo mee ya ọdo;


\par }{\Q \VS{30}ẹge ee-shi t'ọ dzọo ya

\par }{\QB ndzụ t'ẹ b'ọ dalahụ l'iduma;

\par }{\QB k'ọphu ndzụ e-dzu iya.


\par }{\Q \VS{31}Jobu; dakwaa ashị;

\par }{\QB ngabẹru mu nchị.

\par }{\QB Nọdukwa nwandoo;

\par }{\QB tẹ mu kfu iphe, mu ekfu.


\par }{\Q \VS{32}Ọ -bụru l'o nweru ọnu,

\par }{\QB ii-ye; nggu eyee ya;

\par }{\QB kfua iphe, dụ ngu

\par }{\QB k'ekfukfu;

\par }{\QB kẹ l'ọ dụ mu t'a sụ l'e kpefuru ngu.


\par }{\Q \VS{33}Teke ẹ tọ dụdu;

\par }{\QB ngabẹkwaru mu nchị.

\par }{\QB Nọdu kwa nwandoo;

\par }{\QB tẹ mu zia ngu mmamiphe!”




\par }\Chap{34}{\PP \VerseOne{1}Elihu asụkwaphu:


\par }{\Q \VS{2}“Unubẹ ndu mmamiphe;

\par }{\QB unu ngabẹkwaru mu nchị.

\par }{\QB Unu ngabẹkwaru mu nchị;

\par }{\QB unubẹ ndu gụru ẹkwo;


\par }{\Q \VS{3}kẹ l'ọ bụ ẹge ire edeje ọnu lẹ nri;

\par }{\QB bụ ẹge nchị egeje nchị l'okfu;

\par }{\QB maru ọphu bụ ọkpobe iya.


\par }{\Q \VS{4}Ọ kwa ayịbedua

\par }{\QB b'ọ nọ l'ẹka;

\par }{\QB t'ayi lee ẹnya l'okfu ọwaa;

\par }{\QB maru ẹge ọola;

\par }{\QB shi iya mụta iphe,

\par }{\QB dụ mma.


\par }{\Q \VS{5}Jobu sụru lẹ ya doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB ọphu Nchileke 'ekwedu iya ọharu enge.


\par }{\Q \VS{6}Ẹ to nwedu ẹke ya mesweru;

\par }{\QB e gbe sụ lẹ ya adzụ ẹjire.

\par }{\QB Ẹ tọ dụ ẹke ikpe iya nmaru iya;

\par }{\QB ọbule akfụ, ọogba iya yeekwaru iya ọru.


\par }{\Q \VS{7}?Unu phụjewaru onye dụ l'ọ bụ Jobu;

\par }{\QB mbụ onye angụ

\par }{\QB ẹjo-ọnu l'ọ bụ mini.


\par }{\Q \VS{8}Ndu ẹphe l'iya anọduje

\par }{\QB achị idzi bụ ndu ẹjo madzụ;

\par }{\QB bụru ndu akirishi bẹ ẹphe l'iya ayị;


\par }{\Q \VS{9}kẹle ọosuje l'ẹ tọ dụdu

\par }{\QB iphe, madzụ erita l'ome

\par }{\QB iphe, dụ Nchileke mma.


\par }{\Q \VS{10}Unu ngabekwaru mu nchị;

\par }{\QB unubẹ ndu nweru egomunggo.

\par }{\QB Tụswekwa!

\par }{\QB Ẹ to nwekwa lẹ

\par }{\QB Nchileke emee ẹjo iphe!

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB te emeghekwa iphe,

\par }{\QB ẹ te vudodu nhamụnha!


\par }{\Q \VS{11}Ọ kwa ụgwo iphe,

\par }{\QB onye meru bẹ ọokfuje iya.

\par }{\QB Oowolatajeru onye

\par }{\QB l'ẹge umere iya dụ.


\par }{\Q \VS{12}Ire-lanụ bụ lẹ Nchileke

\par }{\QB te emejekwa ẹjo iphe;

\par }{\QB mbụ kẹ tẹ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike nmaa

\par }{\QB madzụ ikpe ịnyigirinyi.


\par }{\Q \VS{13}?Bụ onye meru

\par }{\QB Nchileke t'ọ bụru ishi kẹ mgboko-a.

\par }{\QB ?Bụ onye sụru iya t'o

\par }{\QB letaje eliphe gbaa

\par }{\QB mgburumgburu ẹnya.


\par }{\Q \VS{14}Ọ -bụru l'ọ chịru iya l'obu;

\par }{\QB lẹ ya a-nafụ madzụ ume iya;


\par }{\Q \VS{15}bụnu iya bụ lẹ madzụ

\par }{\QB kpoogba a-gwụ;

\par }{\QB laphukota azụ l'ẹja.


\par }{\Q \VS{16}Ọ -bụru l'iphe edoje ngu ẹnya;

\par }{\QB ngabẹkwa nchị;

\par }{\QB nụa iphe-a, mu ekfu-a.


\par }{\Q \VS{17}Onye ikpe,

\par }{\QB vudo nhamụnha dụ ashị;

\par }{\QB ?nanụ ẹge oo-shi bụru ishi; l'achị.

\par }{\QB Onye ono,

\par }{\QB doberu-ẹka-ndo;

\par }{\QB bya abụru iya bụ

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike ono;

\par }{\QB ?nanụ ẹge ii-shi nma iya ikpe.


\par }{\Q \VS{18}?Tọ bụdu Nchileke bụ

\par }{\QB onye asụje ndu eze

\par }{\QB l'ẹ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB ẹphe bụ!

\par }{\QB Yọ sụ ndu nweru ẹnya

\par }{\QB l'ẹphe bụ ndu ẹjo madzụ?


\par }{\Q \VS{19}Ẹ tọo kpadụ ókè

\par }{\QB l'ẹke ndu eze nọ;

\par }{\QB ọphu oowotajedu

\par }{\QB iphe gbaru onye ụkpa

\par }{\QB nụ oke amadụ;

\par }{\QB kẹle ndu ono ẹphe ẹbo

\par }{\QB bụ iya gude ẹka iya kee ẹphe.


\par }{\Q \VS{20}Ẹphe agbajihuje

\par }{\QB agbajihu l'echi-abalị.

\par }{\QB Nchileke alọ-woje

\par }{\QB ndiphe alọ-wo;

\par }{\QB ẹphe anwụshihu.

\par }{\QB Ndu oke amadụ;

\par }{\QB bẹ oowofuje;

\par }{\QB to nwe madzụ nwigbaleke-ọma,

\par }{\QB oogbe ele ẹnya t'o yetaru iya ẹka.


\par }{\Q \VS{21}Ẹnya Nchileke

\par }{\QB anọjekwa l'ụzo, madzụ eshi.

\par }{\QB Ọophukotaje ẹke ẹphe aha ọkpa l'eshi.


\par }{\Q \VS{22}Ẹ tọ dụdu ẹge ọchi

\par }{\QB gbaru; tọ dụ ẹke,

\par }{\QB gbaru tsụkiribangu;

\par }{\QB bụ ẹke ndu ẹjo madzụ

\par }{\QB e-domighe onwẹphe.


\par }{\Q \VS{23}Nchileke te eyekwaa

\par }{\QB oge teke ndiphe

\par }{\QB a-bya iya ifu t'o kpee ẹphe ikpe.


\par }{\Q \VS{24}Ẹ too jejeodudu ọkpata ishi;

\par }{\QB tẹmanu yo wofu ndu

\par }{\QB ishi; chịta ndu ọdo

\par }{\QB dochishia ẹnya ẹphe.


\par }{\Q \VS{25}Ọ bụ okfu l'ọ makọtaru

\par }{\QB iphe, ẹphe eme

\par }{\QB meru iphe oonwutsuje

\par }{\QB ẹphe l'ẹnyashi;

\par }{\QB gwee ẹphe rakaraka.


\par }{\Q \VS{26}Ọonoduje l'edzudzu ọha

\par }{\QB l'ẹke onyemonye ọbule a-phụ ẹphe;

\par }{\QB hụ̀a ẹphe àhụ̀hù k'iphe, dụ ẹji, ẹphe eme;


\par }{\Q \VS{27}okfu l'ẹphe haru otso Nchileke;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB ọ sụru t'e mee,

\par }{\QB nweru ọphu ẹphe emeje.


\par }{\Q \VS{28}Ẹphe emeje ndu ụkpa;

\par }{\QB mkpu, ẹphe erua Nchileke nchị;

\par }{\QB k'ọphu bụ lẹ Nchileke

\par }{\QB anụje ẹkwa, ndu ẹ-ta

\par }{\QB dụdu ẹge ọ haru ẹphe.


\par }{\Q \VS{29}Ọlobu; ọ -sụkwanu lẹ

\par }{\QB ya te eyedu ọnu;

\par }{\QB ?bụ onye a-nma iya ikpe.

\par }{\QB O -domia ifu iya;

\par }{\QB ?bụ onye a-dụ ike phụ iya.

\par }{\QB Ọ bụ iya nwe madzụ;

\par }{\QB mẹ iphe bụ mbakeshi.


\par }{\Q \VS{30}Oomeje t'onye te emedu

\par }{\QB ele Nchileke ba anọshi l'ọchichi;

\par }{\QB k'ọphu ẹ tọo watadu

\par }{\QB ọgbaru madzụ ọnya.


\par }{\Q \VS{31}Ọ -bụru lẹ madzụ sụru

\par }{\QB Nchileke l'o tewaru iya;

\par }{\QB lẹ ya te emehedu ẹji ọdo;


\par }{\Q \VS{32}t'o koshinu iya ẹke

\par }{\QB o teru iya;

\par }{\QB k'ọphu ya te emehedu iya ọdo.


\par }{\Q \VS{33}?Ịiri lẹ Nchileke e-gbe

\par }{\QB bya ebua ngu nggo

\par }{\QB k'ẹji, i meru;

\par }{\QB l'ẹke ụta iphe ẹji ngu ta ladụ ngu azụ.

\par }{\QB Ọ kwa nggụbedua

\par }{\QB e-kfu iphe ịiri;

\par }{\QB ẹ tọ kwa mbẹdua.

\par }{\QB Ọo ya bụ; kfunua iphe,

\par }{\QB ị maru.


\par }{\Q \VS{34}Ndu iphe edoje ẹnya;

\par }{\QB mẹ ndu mmamiphe

\par }{\QB a-sụkwa:


\par }{\Q \VS{35}L'iphe Jobu ekfu kwa

\par }{\QB okfu onye egomunggo swehuru;

\par }{\QB mbụ l'iphe ookfu te nwedu ishi.


\par }{\Q \VS{36}Ọ dụ mu t'a sụ lẹ Jobu;

\par }{\QB bẹ aa-data darua ya l'ishi;

\par }{\QB kẹ l'okfu iya ada l'ọ bụ

\par }{\QB okfu ẹjo madzụ.


\par }{\Q \VS{37}O meru iphe, dụ ẹji;

\par }{\QB bya etsubekwa l'ẹke ono

\par }{\QB l'ekwefuru Nchileke íkè.

\par }{\QB Ayi l'iya -nọdu;

\par }{\QB yọo kụ ẹka l'aja ayi ewena;

\par }{\QB l'ekfu ẹjo okfu l'ekpu Nchileke.”




\par }\Chap{35}{\PP \VerseOne{1}Elihu asụ:


\par }{\Q \VS{2}“Jobu; ?i tubesu l'ọ bụ

\par }{\QB ngu odobe-ẹka-ndoo;

\par }{\QB l'ẹke ịisuje l'ị ka

\par }{\QB Nchileke odo odomu?


\par }{\Q \VS{3}Obenu l'ịijije; sụ:

\par }{\QB ‘?Bụ ngụnu bụ uru iya?’

\par }{\QB ‘?Nanụ uru, iirita

\par }{\QB kẹ l'ị haru ome ẹji?’


\par }{\Q \VS{4}Tẹ ya yeeru ngu ọnu;

\par }{\QB nggu lẹ ndu ọ̀nyà ngu phẹ.


\par }{\Q \VS{5}Palikpoduaphu ẹnya

\par }{\QB lee l'akpamigwe;

\par }{\QB nggu aphụ urukpu ono,

\par }{\QB nọ ngu oreke-imeli ono.


\par }{\Q \VS{6}I -mee iphe, dụ ẹji;

\par }{\QB ?i mebataru Nchileke l'awe?

\par }{\QB Ẹjo iphe, i meshiru;

\par }{\QB m'ọ -ha ịha agha;

\par }{\QB ?ọo-kpọshi iya ngụnu?


\par }{\Q \VS{7}Ọ -bụru l'i doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB ?o gbe nweru ẹge iishi

\par }{\QB gude iya l'eyetaru

\par }{\QB Nchileke ẹka?

\par }{\QB Mbụ; ?o nweru iphe

\par }{\QB oogbe anata ngu l'ẹka.


\par }{\Q \VS{8}Ẹjo iphe, iime kwa

\par }{\QB madzụ ibe ngu bẹ iimebeta;

\par }{\QB bụkwaruphu ẹphe;

\par }{\QB bẹ odobe-ẹka-ndoo ngu agaru mkpa.


\par }{\Q \VS{9}Ọobuje; a -kpanụka

\par }{\QB ndiphe ẹhu;

\par }{\QB ẹphe eye mkpu l'ọnu.

\par }{\QB Ẹphe echije

\par }{\QB ‘Ojilẹka tọgbo;’

\par }{\QB t'a bya anafụ ẹphe

\par }{\QB l'ẹka ndu ike.


\par }{\Q \VS{10}Ọle ẹ tọ dụdu onye arajẹ

\par }{\QB araku Nchileke,

\par }{\QB bụ onye keru iya nụ;

\par }{\QB mbụ onye emeje

\par }{\QB t'ayi mụa ọnu-ọchi

\par }{\QB l'oge iphe-ẹhuka;


\par }{\Q \VS{11}onye ka ayi ozi iphe

\par }{\QB karia ẹge oozije ụnwu-anụ-ẹgu;

\par }{\QB bya emee ayi;

\par }{\QB ayi aka nwẹnu, ephe l'eli ọmaru iphe.


\par }{\Q \VS{12}Ẹ too yejeduru madzụ

\par }{\QB ọnu teke oochi mkpu.

\par }{\QB Mkpata iya abụru lẹ ndu

\par }{\QB ẹjo madzụ kunukaru onwẹphe ekuku.


\par }{\Q \VS{13}Ishi iya bụlephu lẹ

\par }{\QB Nchileke te eyejedu ọnu

\par }{\QB teke eechi mkpu ìphòró.

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike

\par }{\QB te eyejedu ọnu l'egbe iphe ono.


\par }{\Q \VS{14}?Nanụ ẹge oo-gbechia

\par }{\QB ngaarụ ngu nchị;

\par }{\QB nggụbe onye sụru

\par }{\QB l'ẹ t'ị phụdu iya lẹ phuu;

\par }{\QB mbụ nggụbe onye sụru

\par }{\QB l'ikpe ngu nọ iya l'ifu;

\par }{\QB l'ịi-nọdu-a angaru iya?


\par }{\Q \VS{15}Nggu asụkwaphu

\par }{\QB l'iphe-eghughu Nchileke

\par }{\QB ta dụdu iphe, oomeje;

\par }{\QB ọphu ọokpajedu ẹjo madzụ ishi.


\par }{\Q \VS{16}Ọo ya bụ l'iphe

\par }{\QB nggụbe Jobu ekfu bụ mkpọkoro okfu.

\par }{\QB Okfu nọ ngu l'ọnu;

\par }{\QB ọle iphe iikfu te nwedu ishi.”




\par }\Chap{36}{\PP \VerseOne{1}Elihu asụ Jobu


\par }{\Q \VS{2}“Taa nshi nwanshịi;

\par }{\QB tẹ mu koshi ngu

\par }{\QB l'o nwetsukwaru-a

\par }{\QB iphe ọdo, mu e-kfu;

\par }{\QB gude gbataru Nchileke.


\par }{\Q \VS{3}Ẹke mmamiphe mu

\par }{\QB shi tekwaru ẹnya.

\par }{\QB Mu e-koshi ngu

\par }{\QB l'onye ono, keru mu nụ

\par }{\QB ono bụ onye vudo nhamụnha.


\par }{\Q \VS{4}Iphe ịi-tụbe nvọ bụ

\par }{\QB l'okfu mu ta bụdu ẹjire.

\par }{\QB L'onye kẹ mmamiphe

\par }{\QB katsụa odota ẹnya;

\par }{\QB bẹ nggu l'iya nọkwa l'ẹke-a nta-a.


\par }{\Q \VS{5}Nchileke hakwa nshinu;

\par }{\QB obenu l'ẹ to nwedu onye

\par }{\QB ọokpoje ẹbo-ẹbo l'afụ.

\par }{\QB Ọ ha nshinu; bya abụru

\par }{\QB onye iphemiphe ọbule edoje ẹnya.


\par }{\Q \VS{6}Ndu ẹjo iya b'ẹ too dobejedu ndzụ.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu aakpa ẹhu;

\par }{\QB bẹ ọonuje iphe,

\par }{\QB gbaru ẹphe.


\par }{\Q \VS{7}Ẹnya ta alụfujedu iya

\par }{\QB l'ẹke ndu doberu ẹka ndoo nọ.

\par }{\QB Oomeje; ẹphe lẹ ndu eze

\par }{\QB atụko bụru eze;

\par }{\QB bya emee t'aakwabẹje

\par }{\QB ẹphe ugvu gbururu jeye lẹ gbururu.


\par }{\Q \VS{8}Obenu; l'a -tụa madzụ mkpakọbe;

\par }{\QB ọkpukpu iphe-ẹhuka ono,

\par }{\QB a tụru iya ono ekee ya; \newline  kee ya dụngu


\par }{\Q \VS{9}bẹ Nchileke ekoshije

\par }{\QB onye ọbu l'o shiwa l'ekuku,

\par }{\QB ooku onwiya;

\par }{\QB yeswee ẹka.


\par }{\Q \VS{10}Oomeje t'ẹphe ngabẹ nchị

\par }{\QB l'ụzo, ọokpo-ziru ẹphe;

\par }{\QB mẹ t'ẹphe taa onwẹphe ụta

\par }{\QB iphe, dụ ẹji, ẹphe eme.


\par }{\Q \VS{11}Ẹphe -mee iphe, o kfuru;

\par }{\QB jelahaaru iya ozi;

\par }{\QB bẹ nwoge ọphu phọduru

\par }{\QB lẹ ndzụ ẹphe teke ono

\par }{\QB a-bụru ẹphe ụpete;

\par }{\QB ẹphe anọdulephu l'àgó.


\par }{\Q \VS{12}Obenu l'ẹphe -jịka

\par }{\QB l'ẹphe te yeduru iya ọnu;

\par }{\QB bẹ ẹphe a-laa l'ọgu;

\par }{\QB nwụshihu l'ẹphe be enwe egomunggo.


\par }{\Q \VS{13}Ndu Nchileke ẹ ta nọdu

\par }{\QB l'obu evujeru iwe l'ọkpoma;

\par }{\QB k'ọphu bụ;

\par }{\QB l'o -kee ẹphe m'ọo ẹgbu;

\par }{\QB bẹ ẹphe ta arakujekwa iya

\par }{\QB t'ọ gbaaru ẹphe mkpu.


\par }{\Q \VS{14}Ẹphe agbakwohuje agbakwohu;

\par }{\QB tsoru unwoke ọkpara,

\par }{\QB a gọru lẹ nte laa l'ite lanụ.


\par }{\Q \VS{15}Obenu lẹ ndu eje

\par }{\QB iphe-ẹhuka bẹ ọonafutaje.

\par }{\QB Oogudeje iphe-ẹhuka

\par }{\QB ono mee t'ẹnya doo ẹphe.


\par }{\Q \VS{16}Iphe oome kwa tẹ ya

\par }{\QB defuta ngu l'iphe-ẹhuka;

\par }{\QB dobe ngu l'ẹke ịi-tụsaru ẹhu;

\par }{\QB nụ ngu nri, adụje ngu mma.


\par }{\Q \VS{17}Obenu lẹ nta-a;

\par }{\QB bẹ ikpe, e kperu ngu

\par }{\QB kwa ikpe, gbaru ẹjo madzụ.

\par }{\QB Ọ kwa iswi-ọdu-mma

\par }{\QB yẹle ikpe, dụ mma;

\par }{\QB bẹ guderu ngu nụ.


\par }{\Q \VS{18}Kwabẹkwa ẹnya t'ẹ b'ọ

\par }{\QB dụ onye e-gude ẹku deru ngu ye.

\par }{\QB Be ekwekwa tẹ oke

\par }{\QB ẹka-azụ kpuchia ngu ifu.


\par }{\Q \VS{19}Ẹku ngu ono;

\par }{\QB ?oo-me t'iphe-ẹhuka ngu laa tọo.

\par }{\QB ?Tii-gude ike nahụ iya.


\par }{\Q \VS{20}Ba akpọtakwa iya l'ẹnwa;

\par }{\QB mbụ ẹnyashi ono,

\par }{\QB aakpụtaje ndiphe kpụfu l'ufu ẹphe ono.


\par }{\Q \VS{21}Kwabẹkwa ẹnya t'ẹ b'i ye ẹka l'ẹjo iphe;

\par }{\QB bụ ọphu, dụ l'ọ ka ngu ntse;

\par }{\QB ma l'oje iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{22}Nchileke b'a chiliru ẹka lẹ k'ike iya.

\par }{\QB ?Bụ onye bụ o-zì-iphe, aa-tụru yeru iya?


\par }{\Q \VS{23}?Bụ onye kpọ-zijewaru Nchileke ụzo;

\par }{\QB m'ọ kwanu koshi iya l'ọ

\par }{\QB kwa ẹke o meru ẹji ndọ-ọ.


\par }{\Q \VS{24}Nyatakwa kutsee

\par }{\QB Nchileke k'ọru iya ono,

\par }{\QB ndiphe gụwaru l'egvu

\par }{\QB gude kele iya ono.


\par }{\Q \VS{25}Ndiphe mgburumgburu phụwaru iya.

\par }{\QB Aanọdu ụzenya ele iya ole-ẹnya.


\par }{\Q \VS{26}Mmamiphe ayi te rukwa

\par }{\QB l'ẹge Nchileke habe.

\par }{\QB To nwe onye a-dụ ike kọta

\par }{\QB ẹge ọgurenya iya beru.


\par }{\Q \VS{27}Ọomikobeje mini l'urukpu;

\par }{\QB yọ chịa latsụa lẹ nggele.


\par }{\Q \VS{28}Igwe -vụa nwa

\par }{\QB tsụtsutsu; yọ chịa ụduruku

\par }{\QB wụshiru ụnwu eliphe.


\par }{\Q \VS{29}?O nweru onye maru

\par }{\QB ẹge Nchileke eshije keshia urukpu.

\par }{\QB ?Bụ onye maru ẹge

\par }{\QB ooshije l'ọkpoku iya l'atụ

\par }{\QB egbe-igwe kẹ tarara tarara.


\par }{\Q \VS{30}Phụwaru ẹge o woru

\par }{\QB ebemu-igwe doo onwiya

\par }{\QB mgburumgburu;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ooruje l'ẹbo eze ẹnyimu.


\par }{\Q \VS{31}Ọ bụ ẹge ono bẹ ooshije

\par }{\QB l'eleta ndiphe ẹnya;

\par }{\QB l'anụ ẹphe nri;

\par }{\QB l'anụ iya k'etsutsu iya.


\par }{\Q \VS{32}Ọochijeru egbe-igwe l'ẹka;

\par }{\QB yọ bụru ẹke ọ gọberu iya; \newline  bẹ ọotuje iya.


\par }{\Q \VS{33}Ọ bụ edede bẹ oodeje;

\par }{\QB gude gbaa ama lẹ mini, abya achịchi.

\par }{\QB Eswi, eeche echeche

\par }{\QB emejekwaphu t'a maru

\par }{\QB lẹ mini abyawa achịchi.”




\par }\PoetryChap{37}{\Q \VerseOne{1}“Ọ kwa iphe ono meru

\par }{\QB iphe obu anma mu anmanma;

\par }{\QB mbụ l'obu akfụ mu nkfụ.


\par }{\Q \VS{2}Unu ngabeduduphu!

\par }{\QB Unu ngabeduduphu nchị;

\par }{\QB nụa olu Nchileke!

\par }{\QB Unu nụduduaphu ekiri, oode!


\par }{\Q \VS{3}Ọoloje ebemu-igwe;

\par }{\QB yo dzuru mkpuli igwe;

\par }{\QB shi ẹke ono dzuru mgboko l'ophu.


\par }{\Q \VS{4}Ebemu ono kugee;

\par }{\QB olu iya edelahaa edede.

\par }{\QB Olu iya anọduje

\par }{\QB agba l'ọ bụ egbe-igwe.

\par }{\QB Ẹ to nwedu iphe oodomije edomi.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụlephu l'ẹge olu

\par }{\QB Nchileke edetabeje igidi adụje egvu.

\par }{\QB Oomeje iphe,

\par }{\QB kariru ẹge oo-do madzụ ẹnya.


\par }{\Q \VS{6}Ọosuje aka-mini t'ọ

\par }{\QB daa lẹ mgboko.

\par }{\QB Yọ sụkwaphu

\par }{\QB mini t'ọ chịa chị-shia ike.


\par }{\Q \VS{7}Oomeje tẹ madzụ jebuhu ozi;

\par }{\QB k'ọphu onyemonye

\par }{\QB ọbule a-maru ẹge ozi

\par }{\QB kẹ yẹbe Nchileke habe nshinu.


\par }{\Q \VS{8}Ụnwu anụmanu anọduje

\par }{\QB ekpu ekpukpu;

\par }{\QB domishia onwẹphe l'ime ẹnu ẹphe.


\par }{\Q \VS{9}Oke phẹrephere eshije

\par }{\QB l'ụzo ọhali;

\par }{\QB ẹge ono bẹ oyi eshije l'ụzo isheli.


\par }{\Q \VS{10}Ọ bụ ume, Nchileke tụru

\par }{\QB emetaje aka-mini.

\par }{\QB Yọ bụru ume iya ono

\par }{\QB emeje tẹ mini,

\par }{\QB saru petengu bya anmaa anmanma.


\par }{\Q \VS{11}Oomeje urukpu;

\par }{\QB yọ ngụ-guhu angụ-guhu;

\par }{\QB yo shi l'urukpu ono

\par }{\QB l'eku ebemu kẹ mẹremu mẹremu.


\par }{\Q \VS{12}Ọobuje; o -zia ẹphe;

\par }{\QB ẹphe alọwashihu dzuru

\par }{\QB mgboko mgburumgburu;

\par }{\QB ẹphe l'agbaphe iya;

\par }{\QB l'ejelephu ozi ẹge o ziru ẹphe.


\par }{\Q \VS{13}Nchileke achị-jeru ndiphe mini

\par }{\QB t'o gude iya hụ̀a ẹphe àhụ̀hù;

\par }{\QB m'ọ bụ t'o gude iya koshi

\par }{\QB lẹ ya yeru ẹphe obu.


\par }{\Q \VS{14}Ngabeduduphu nchị; Jobu!

\par }{\QB Nọduedu anọdu;

\par }{\QB gbua igo l'iphe,

\par }{\QB dụ biribiri Nchileke emebe!


\par }{\Q \VS{15}?Ị maru ẹge Nchileke

\par }{\QB egudeje atụ-zi urukpu l'akpamigwe?

\par }{\QB ?Ị maru ẹge oomeje ebemu t'o kua?


\par }{\Q \VS{16}?Ị maru iphe urukpu

\par }{\QB adọjeru l'eli iya

\par }{\QB l'awụnga awụnga l'akpamigwe?

\par }{\QB Ono kwa ozi, dụ egvu,

\par }{\QB o jeru; mbụ onye ono,

\par }{\QB tụkoru iphemiphe ọbule makọtaru ono;


\par }{\Q \VS{17}Teke phẹrephere,

\par }{\QB shi ụzo ọhuda ephe;

\par }{\QB alị ederu gbẹe;

\par }{\QB bẹ uwe, i yeru l'ẹhu

\par }{\QB anọduje ekpo ngu okpomọku.


\par }{\Q \VS{18}?Ịi-dụ-ghe ike mee

\par }{\QB akpamigwe t'ọ gbasaa agbasa;

\par }{\QB kpọo gbengu l'ọ bụ onyo,

\par }{\QB a wụru awụwu?


\par }{\Q \VS{19}Kanụru ayi iphe,

\par }{\QB ayi e-kfuru Nchileke.

\par }{\QB Ẹ tọ dụkwa iphe ayi maru, ayi e-kfu;

\par }{\QB kẹ l'ẹ tọ dụdu ọphu ayi maru.


\par }{\Q \VS{20}?Mu a-dụ ike kpọfu

\par }{\QB Nchileke l'ifu tọo.

\par }{\QB ?Bụ onye e-wota onwiya

\par }{\QB je agbaa mgbukuma.


\par }{\Q \VS{21}?O nweru onye e-wota

\par }{\QB ẹnya iya je aphụbe l'anwụ,

\par }{\QB echi echichi;

\par }{\QB teke phẹrephere sacharu

\par }{\QB akpamigwe; yo doo rịsangu.


\par }{\Q \VS{22}Nchileke shi l'ụzo isheli;

\par }{\QB gude mkpọla-ododo

\par }{\QB kwaa onwiya ebirisa l'abya.

\par }{\QB O gude ike, eye egwu;

\par }{\QB dụ biribiri l'abya.


\par }{\Q \VS{23}Ọkaribe-Kakọta-Ike bụ iya ka;

\par }{\QB ọphu ayi 'adụdu ike

\par }{\QB abya iya ntse.

\par }{\QB Ikpe iya bụ ikpe,

\par }{\QB vudo nhamụnha;

\par }{\QB odobe-ẹka-ndoo nk'iya edzua edzudzu;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹ tọ kpadu madzụ ẹhu.


\par }{\Q \VS{24}Ọ bụ iya meru iphe,

\par }{\QB madzụ atsụ iya egvu.

\par }{\QB Ndu bụ

\par }{\QB ọ-maru-ọmachata; b'ẹ tọ gụbedu iphe.”




\par }\Chap{38}{\SH Ojejoje eyeru Jobu ọnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; a nọnyalephu oke phẹrephere awata ephephe. Ojejoje eshi l'oke phẹrephere ono wata oyeru Jobu ọnu; sụ iya:


\par }{\Q \VS{2}“?Bụ ngụnu b'ị maru

\par }{\QB kẹ t'ị bya awata oye ọnu

\par }{\QB l'iphe ẹ te dodu ngu ẹnya?


\par }{\Q \VS{3}Rụkotakwa ẹhu ẹge nwoke arụkotaje;

\par }{\QB tẹ mu bya ajịa ngu ajị!

\par }{\QB Yejekwaaru mu iya ọnu!


\par }{\Q \VS{4}?Bụ awe b'ị nọ teke mu

\par }{\QB tọru ntọ-l'alị mgboko?

\par }{\QB Karu mu iya; m'ọ bụru l'o doru ngu ẹnya!


\par }{\Q \VS{5}?Bụ onye chị-buru ẹge ọo-ha?

\par }{\QB ?Bụ onye gude ụdo tụa

\par }{\QB ẹge ụsa iya a-ha?


\par }{\Q \VS{6}?Bụ lẹ ngụnu

\par }{\QB b'a kpọbetsuaru ọkpa iya?

\par }{\QB ?Bụ onye gvuberu itso,

\par }{\QB bụ iya gude mgboko;


\par }{\Q \VS{7}teke ono, e metsuaru;

\par }{\QB mkpọ-kpodo nchi-abọhu awata ọgu egvu;

\par }{\QB ụnwu ojozi-imigwe

\par }{\QB atụlahaa okokooko ono.


\par }{\Q \VS{8}?Bụ onye meru t'o nweru

\par }{\QB iphe a-nọ-buhu mini

\par }{\QB yẹle alị teke ono,

\par }{\QB mini lụfutaru l'ọdungu ono?


\par }{\Q \VS{9}Ọ kwa mubẹ Nchileke

\par }{\QB bẹ wotaru urukpu

\par }{\QB yee mini ono l'ọ bụ uwe;

\par }{\QB bya ewota ọchi, gbaru tsụbalangu

\par }{\QB phụ-kpua ya l'ọ bụ ẹkwa;


\par }{\Q \VS{10}bya akpaaru iya

\par }{\QB oke ẹke oo-jebebe;

\par }{\QB gude igwe gbaa ya ụpho

\par }{\QB mgburumgburu;

\par }{\QB kpọ-chia ya;

\par }{\QB yeshia ya ibo.


\par }{\Q \VS{11}Mu asụ mini t'o lekwa

\par }{\QB ẹke eyii-mini e-jebebeje;

\par }{\QB t'ẹ b'o swejekwa ẹke ono.


\par }{\Q \VS{12}Jobu; ?ị sụjewaru anwụ

\par }{\QB l'ọo teke ọo-hata ndọ-ọ?

\par }{\QB ?T'ị sụjewaru

\par }{\QB ọ-nmẹwa-ụtsu

\par }{\QB l'ọo ẹke ọo-nọdu ndọ-ọ?


\par }{\Q \VS{13}?Ị sụjewaru

\par }{\QB ọ-nmẹwa-ụtsu

\par }{\QB t'o je azugude mgboko

\par }{\QB jịa ya kpaphukpaphu

\par }{\QB jịshia ya ndu eme ẹji?


\par }{\Q \VS{14}Mgboko l'ophu;

\par }{\QB bẹ kpụru rogbodongu

\par }{\QB l'ọ bụ ụra, e gude eme iphe-ọhubama.

\par }{\QB E dengashia ya l'ọ bụ uwe.


\par }{\Q \VS{15}Ẹ te kwejedu t'iphoro

\par }{\QB nwuaru ndu ẹjo madzụ;

\par }{\QB aanashịje ẹphe ike,

\par }{\QB ẹphe gude eme ẹnari.


\par }{\Q \VS{16}?I jejewaru ẹke

\par }{\QB eze ẹnyimu amụ amụmu;

\par }{\QB ?t'i jejewaru ije

\par }{\QB l'ebo eze ẹnyimu?


\par }{\Q \VS{17}?E koshijewaru ngu

\par }{\QB ọnu-ụzo alị-maa;

\par }{\QB ?t'i phụjewaru ọnu-ụzo

\par }{\QB nwonyonyo anwụhu?


\par }{\Q \VS{18}?Ị rị-vujewaru ẹge

\par }{\QB mgboko-a habe nshinu?

\par }{\QB Ọ -bụru l'ị maru iya;

\par }{\QB ngwanụ kfuru mu iya!


\par }{\Q \VS{19}?Bụ awe bẹ eeshije eje

\par }{\QB l'ufu ẹke iphoro bu?

\par }{\QB ?Bụ awe bụ ufu kẹ ọchi?


\par }{\Q \VS{20}?Ịi-dụ ike dua ẹphe

\par }{\QB t'ẹphe laa ẹke ẹphe shitsua?

\par }{\QB ?Ị maru ụzo, eeshije ala ufu ẹphe?


\par }{\Q \VS{21}Mu marua l'ị makọtaru

\par }{\QB iphe ono l'ọ ha;

\par }{\QB keshinu a mụha-oduru

\par }{\QB ngu rụ; b'e kederu iphe ono l'ọ ha.

\par }{\QB Ị kawanụru nka

\par }{\QB kalịhu akalịhu!


\par }{\Q \VS{22}?Ị bahụjewaru l'ụlo ẹke

\par }{\QB aakụbeje aka-mini;

\par }{\QB t'ị phụjewaru ụlo ọphu

\par }{\QB aakụbeje mini suno,


\par }{\Q \VS{23}bụ iphe, mu doberu

\par }{\QB kwabẹru oge iphe-ẹhuka;

\par }{\QB mẹ oge ọgu.


\par }{\Q \VS{24}?Nanụ ụzo ẹke,

\par }{\QB anwụ eshije hata;

\par }{\QB m'ọ bụ ẹke phẹrephere

\par }{\QB ụzo ẹnyanwu-ahata

\par }{\QB eshije tsogbaru mgboko?


\par }{\Q \VS{25}?Bụ onye waru ọswa

\par }{\QB ẹke eze mini eshije teke ọochi;

\par }{\QB bya atọoru egbe-igwe ụzo, ooshije;


\par }{\Q \VS{26}gude iya agba mini

\par }{\QB l'ẹke madzụ te budu ebubu;

\par }{\QB mbụ l'echi-ẹgu,

\par }{\QB ẹ ta dụdu onye bu iya nụ;


\par }{\Q \VS{27}gude iya mee t'alị,

\par }{\QB daburu ochobo,

\par }{\QB ẹ ta dụdu iphe, nọ iya nụ

\par }{\QB ngụta mini wata ofu ẹwu.


\par }{\Q \VS{28}Mini ono, igwe achịje ono;

\par }{\QB ?o nweru nna tọo?

\par }{\QB Tọo iji ono, adaje nụ ono;

\par }{\QB ?bụ onye bụ nna iya?


\par }{\Q \VS{29}?Bụ onye bụ nne, mụru

\par }{\QB mini ono ejije oyi, nmụa anmụnmu ono?

\par }{\QB Iji ono, eshije l'imigwe

\par }{\QB adashị ono;

\par }{\QB ?bụ onye tsụru ime iya;


\par }{\Q \VS{30}mbụ iji ono, bụ iya

\par }{\QB emeje tẹ mini nmaa l'ọ bụ mkpuma;

\par }{\QB mekwaaphu t'ebo mini nmaa kpụngu?


\par }{\Q \VS{31}?Ịi-dụ-ghe ike kekoo

\par }{\QB mkpọ-kpodo, Puleyadesu?

\par }{\QB ?T'ịi-dụ ike tọshia

\par }{\QB mkpọ-kpodo Orayọnu

\par }{\QB t'ọ nọdu nanụ nanụ?


\par }{\Q \VS{32}?Ịi-dụ ike mee iphe,

\par }{\QB bụ mkpọ-kpodo,

\par }{\QB nọnu t'ọo fụje l'ògè iya?

\par }{\QB ?T'ịi-dụ ike dua

\par }{\QB mkpọ-kpodo Beya yẹle ụnwu iya?


\par }{\Q \VS{33}?Ị maru ekemu,

\par }{\QB a tụru doberu iphe, nọtsua l'imigwe?

\par }{\QB ?Ịi-dụ ike mee tẹ ekemu

\par }{\QB ono, achịgbaa iphe, nọ

\par }{\QB l'imigwe ono wata ọchi

\par }{\QB iphe ọphu, nọ lẹ mgboko?


\par }{\Q \VS{34}?Ịi-dụ-ghe ike raa ọra

\par }{\QB t'o rua ẹke urukpu nọ;

\par }{\QB k'ọphu oo-me tẹ

\par }{\QB mini wata ngu anmanma?


\par }{\Q \VS{35}?Bụ nggu atụjeru

\par }{\QB egbe-igwe ẹke, oo-shi;

\par }{\QB o -jede; yọ sụ ngu lẹ ya ejeekwa.


\par }{\Q \VS{36}?Bụ onye anụje madzụ egomunggo;

\par }{\QB l'emeje tẹ iphe doo ya ẹnya?


\par }{\Q \VS{37}?Bụ onye bẹ mmamiphe

\par }{\QB iya ha kẹ t'ọ dụ ike gụa urukpu ọgu?

\par }{\QB ?Bụ onye a-wụshi-ghe

\par }{\QB ite-mini, sụtsuaru l'imigwe


\par }{\Q \VS{38}teke evevee jiru alị;

\par }{\QB ụda anmaa anmanma.


\par }{\Q \VS{39}?Bụ nggu akpatajẹru nyee agụ nri;

\par }{\QB mbụ kpata kpata ọphu

\par }{\QB e-ji ụnwu iya ẹpho;


\par }{\Q \VS{40}teke ẹphe nọ l'ọka ẹphe;

\par }{\QB m'ọ bụ teke ẹphe kpuru l'ẹkfukala ẹphe.


\par }{\Q \VS{41}?Bụ onye anụje ọphegu nri, oorije;

\par }{\QB teke ụnwu iya ararụ yẹbe

\par }{\QB Nchileke ẹkwa nri;

\par }{\QB tsoru; l'aghaphe achọ nri ono.”




\par }\PoetryChap{39}{\Q \VerseOne{1}“?Ịimaje teke eghu-ọswa,

\par }{\QB bu l'ugvu amụ nwa iya.

\par }{\QB ?Ịiphujewaru teke

\par }{\QB nne ele amụ nwa iya.


\par }{\Q \VS{2}?Ị maru ọnwa ole

\par }{\QB ọopaje ẹpho-ime iya.

\par }{\QB ?Ịimaje teke

\par }{\QB ọomu nwa iya gẹdegede.


\par }{\Q \VS{3}Ọobuje; ọ -bya amụ nwa iya;

\par }{\QB yo gbezita egbezita.

\par }{\QB Ọ -mụ-gee ya;

\par }{\QB ẹhu agụa ya pherengu.


\par }{\Q \VS{4}Ụnwu iya ono anọdu

\par }{\QB l'ime ẹgbudu l'ẹke ono vua; kaa.

\par }{\QB Teke ono; ẹphe aparu

\par }{\QB nne ẹphe ono haa;

\par }{\QB gbakashịhu;

\par }{\QB ẹphe ta alaphutahẹdu azụ ọdo.


\par }{\Q \VS{5}?Bụ onye haru

\par }{\QB nkakfụ-ịgara-ọswa ẹka;

\par }{\QB yọo kpaphe;

\par }{\QB tọ dụ iphe, eme iya nụ.

\par }{\QB ?Bụ onye tọshiru iya eri,

\par }{\QB e liberu iya; haa ya;

\par }{\QB yọ wata akpaphe.


\par }{\Q \VS{6}Ọ bụ yẹbe Nchileke;

\par }{\QB bẹ nụru iya echi-ẹgu ọkponku

\par }{\QB t'ọ bụru ufu iya;

\par }{\QB bya ahaa alị ono,

\par }{\QB bụlephu únú-únú ono

\par }{\QB t'ọ bụru ẹke, oo-buru eburu.


\par }{\Q \VS{7}Wọwowo, anọduje ada lẹ

\par }{\QB mkpụkpu adụje iya ẹji;

\par }{\QB ọphu ookwejedu t'o

\par }{\QB nweru onye a-tuziru iya ẹke, oo-shi.


\par }{\Q \VS{8}Ọonoduje l'ugvu l'akpa nri;

\par }{\QB l'aghaphe achọ

\par }{\QB nwiru-ẹgbudu, ọo-taa.


\par }{\Q \VS{9}Atsụ; ?oo-kwe-e;

\par }{\QB jelahaaru ngu ozi.

\par }{\QB ?Oo-kwe-e radụ l'ẹke iiyejeru anụ nri.


\par }{\Q \VS{10}?Ii-dụ-ghe ike tụa ya eri

\par }{\QB kpụta t'o jeeru ngu ozi ẹgu;

\par }{\QB ?Ii-gudeghe iya t'ọ kọoru

\par }{\QB ngu ọkori lẹ nsụda.


\par }{\Q \VS{11}?Ịi-chị-gheru ụkfu

\par }{\QB kwẹe kẹ l'o shihuru ike.

\par }{\QB ?Ịi-ha-ghe ozi ngu l'ẹke

\par }{\QB o shihuru ike;

\par }{\QB t'o jeeru ngu.


\par }{\Q \VS{12}?Ii-kwe t'o vuta witu ngu;

\par }{\QB je edoberu ngu l'ẹke, eetsuje witu.


\par }{\Q \VS{13}Enyi-nwẹnu anọduje ajị

\par }{\QB ẹ́bà iya kpakpakpa;

\par }{\QB gude iya l'eku onwiya.

\par }{\QB Ọle ẹ tịi tụdu ẹ́bà iya

\par }{\QB eyeru ẹ́bà torotoro.


\par }{\Q \VS{14}Enyi-nwẹnu atụje ẹkwa haa l'eli evevee;

\par }{\QB yọ nọdu l'ẹke ono vụa onwiya.


\par }{\Q \VS{15}Enyi-nwẹnu l'onwiya ta

\par }{\QB kpa ishi; kẹ wo;

\par }{\QB ?ta dzọ-dụ iya nụ ọkpa;

\par }{\QB dzọpyaa ya; m'ọ bụ:

\par }{\QB ?ụnwu anụmanu ta

\par }{\QB adzọpyashidu iya nụ.


\par }{\Q \VS{16}Ụnwu iya bẹ ọonoduje

\par }{\QB eme l'ẹ̀phè ta bụdu ụnwu iya;

\par }{\QB ọphu ọ kpadu ishi l'akanya,

\par }{\QB o seru a-bụru iya kẹ mmanu.


\par }{\Q \VS{17}Ishi iya abụru lẹ Nchileke

\par }{\QB ta nụdu iya mmamiphe;

\par }{\QB tọ nụ iya egomunggo.


\par }{\Q \VS{18}Obenu l'o -wowaru ẹ́bà

\par }{\QB iya gbasaa; wata ọgba ọso;

\par }{\QB yọ gbasweta ịnya;

\par }{\QB mẹ onye agba iya nụ.


\par }{\Q \VS{19}?Bụ nggu anụje ịnya ike.

\par }{\QB ?Bụ nggu gbaru iya nza l'olu;

\par }{\QB yọ dụ kẹ nwa yikayika.


\par }{\Q \VS{20}?Bụ nggu emeje ịnya

\par }{\QB t'ọo kfụ wugowugo l'ọ bụ igube;

\par }{\QB ọ -zụa ume;

\par }{\QB ndiphe atsụhu egvu?


\par }{\Q \VS{21}Oogudeje ẹhu-ọtso-ẹna

\par }{\QB l'adzọ garamu garamu;

\par }{\QB l'eme ẹnari eje l'ifu ọgu.


\par }{\Q \VS{22}Ịnya ta madụ iphe bụ ọtsu egvu;

\par }{\QB tọo lajẹ azụ l'ifu ọgu.


\par }{\Q \VS{23}Arwa; mẹ akfụ,

\par }{\QB ndu l'agba iya nụ chị

\par }{\QB anọduje egbu ngerengere;

\par }{\QB dọru iya lẹ mgberemẹku.


\par }{\Q \VS{24}Nkọroshi k'ọgu ono ejije iya ẹhu;

\par }{\QB yọ bụru kẹ t'o lee alị

\par }{\QB l'ẹke ọokfu atụgbu;

\par }{\QB ọphu ọodujedu ike vudo

\par }{\QB l'ẹkalanu teke e gburu ụpyoku k'ọgu.


\par }{\Q \VS{25}E -gbua ụpyoku k'ọgu; yọ kpọ geru-geru.

\par }{\QB Ọonodujeru l'ẹke teru ẹnya

\par }{\QB kpọ-vu ẹgburu ọgu;

\par }{\QB nụa olu ndu ishi sọja;

\par }{\QB mẹ mkpu-ọgu, ada nụ.


\par }{\Q \VS{26}Mbụ; ?bụ nggu ziru ivu

\par }{\QB ẹge oo-shije gbasaa ẹ́bà iya l'ephe

\par }{\QB ala ụzo ọhuda.


\par }{\Q \VS{27}?Bụ nggu ezije ugo t'o

\par }{\QB phee oreke-imeli;

\par }{\QB je anọdu kpaa ẹkfuna iya

\par }{\QB l'ẹke dụ ẹringe-ẹringe.


\par }{\Q \VS{28}Ẹke oobu bụ l'eli-eli

\par }{\QB mkpuma, nọ l'ephekerephe.

\par }{\QB Yọ bụru ẹke ono bụ ufu iya.


\par }{\Q \VS{29}Ọ bụ l'ẹke ono;

\par }{\QB bẹ ọonoduje edo iphe oo-ri.

\par }{\QB Ọ -nọdujeru ụzenya; phụa ya.


\par }{\Q \VS{30}Ụnwu iya anọje l'angụ mee.

\par }{\QB Yọ bụru l'ẹke odzu nọ; \newline  bẹ yẹbedua anọje.”




\par }\Chap{40}{\PP \VerseOne{1}Ojejoje asụkwaphu Jobu:


\par }{\Q \VS{2}“Nggụbe ọphu atụru

\par }{\QB Ọkaribe-Kakọta-Ike okfu;

\par }{\QB ?bụ nggu a-karu iya iphe, oo-me?

\par }{\QB Nggụbe ọphu ebo

\par }{\QB Nchileke ibo;

\par }{\QB yenuaru iya ọnu nta-a!”


\par }{\PP \VS{3}Tọ dụ iya bụ; Jobu abya eyeeru Ojejoje ọnu; sụ iya:


\par }{\Q \VS{4}“M'ẹ tọ dụkwa iphe, ya bụ.

\par }{\QB ?Nanụ ẹge ya e-shi

\par }{\QB agba ngu okfu?

\par }{\QB Ya wookwaru ẹka kpuchia l'ọnu.


\par }{\Q \VS{5}Ọphu ya kfuru edzuwa;

\par }{\QB ya te ekfuhekwa ọdo.”


\par }{\PP \VS{6}Ya ndono; Ojejoje abya anọdu l'ime oke phẹrephere ono kfuru nụ Jobu; sụ iya:


\par }{\Q \VS{7}Rụkota ẹhu ẹge nwoke arụkotaje;

\par }{\QB tẹ ya jịa ngu ajị.

\par }{\QB Ya -jịa ngu ajị;

\par }{\QB nggu eyeeru iya ẹya ọnu.


\par }{\Q \VS{8}?Ịi-sụ lẹ yẹbe Nchileke te

\par }{\QB ekpejedu ikpe, dụ mma tọo.

\par }{\QB ?Iime t'ị nma iya ikpe;

\par }{\QB k'ọphu ikpe a-laru nggụbedua tọo.


\par }{\Q \VS{9}Ike ngu;

\par }{\QB ?ọ ha l'ọ bụ kẹ Nchileke.

\par }{\QB Olu ngu; ?oo-deghe

\par }{\QB igidi l'ọ bụ nk'iya.


\par }{\Q \VS{10}Ngwaa; gudenu

\par }{\QC o-gbu-nwịi-nwịi

\par }{\QB gude ọdu-biribiri

\par }{\QB kwaa onwongu ngwa!

\par }{\QB Nggu ewota ugvu;

\par }{\QB wota onweru ẹnya yee

\par }{\QB onwongu l'ọ bụ uwe!


\par }{\Q \VS{11}Vụa ọvuma gude koshi

\par }{\QB ẹge iphe eghutabe ngu eghughu!

\par }{\QB Lemua iphe bụ ndu eku

\par }{\QB onwẹphe ekuku;

\par }{\QB lọ-tsuta ẹphe;


\par }{\Q \VS{12}Lenua iphe bụ ndu eku

\par }{\QB onwẹphe ekuku;

\par }{\QB mee ẹphe t'ẹphe gọo!

\par }{\QB Tụko iphe bụ ndu eme

\par }{\QB iphe, dụ ẹji dzọ-byashia

\par }{\QB l'iphe bụ ẹke ẹphe nọ!


\par }{\Q \VS{13}Chịkobe ẹphe lia l'ẹkalanu;

\par }{\QB nggu egude ẹkwa-odzu

\par }{\QB kechishia ẹphe ifu l'ili.


\par }{\Q \VS{14}Ono teke ya e-kweta l'ọo

\par }{\QB nggụbe Jobu b'ọ laru.


\par }{\Q \VS{15}Lenua oke anụ ono;

\par }{\QB mbụ Enyi-mini.

\par }{\QB Ọ bụ yẹbedua keru iya;

\par }{\QB bụkwaru iya phụ keru nggụbe Jobu.

\par }{\QB Enyi-mini ata ẹwu l'ọ bụ eswi.


\par }{\Q \VS{16}Ọ bụ; lewaru egbe ike, nọ iya l'ukfu;

\par }{\QB nggu elewaru egbe ike,

\par }{\QB nọ iya l'akwara ẹpho!


\par }{\Q \VS{17}Ọdzu iya akfujẹru l'ọbu oshi sida.

\par }{\QB Ájị, nọtsua ya l'ụtakfu

\par }{\QB kparu onwiya akpakpa.


\par }{\Q \VS{18}Ọkpu iya bụ mkpụrukpu ope b'ọ bụ.

\par }{\QB Oshi-ọkpa iya abụru mgbọro-ígwè.


\par }{\Q \VS{19}Ọ bụ iya katsụa nshinu

\par }{\QB l'iphe bụ iphe,

\par }{\QB Nchileke keru ekeke.

\par }{\QB Obenu lẹ yẹbe Nchileke kalẹ iya-a ike.


\par }{\Q \VS{20}Ọonoduje l'eli ugvu l'ata nri;

\par }{\QB ụnwu anụ ndu ọphu anọdu

\par }{\QB l'iku ẹke ono l'egvu egvu.


\par }{\Q \VS{21}Ọozeje lẹ mkpuli oshi lotusu;

\par }{\QB rụ-mia onwiya l'ime ẹswa, nọ l'ụda ẹke ono.


\par }{\Q \VS{22}Oshi lotusu ono egudeje agu iya domia ya;

\par }{\QB ẹkali-oshi wilo anọ-phee ya mgburumgburu.


\par }{\Q \VS{23}Ẹ tọo tsụdu egvu eyii-mini;

\par }{\QB m'o -ruhuru;

\par }{\QB Ẹnyimu Jọ́danu byaa utso

\par }{\QB dụ-kfuru iya l'ọnu.


\par }{\Q \VS{24}?Bụ onye a-dụ ike gude enyi-ọswa.

\par }{\QB Ẹ ta anmatajẹkwa iya l'ọnya;

\par }{\QB ta swọfu-ghe iya imi?




\par }\PoetryChap{41}{\Q \VerseOne{1}“?Ii-gudeghe ịkokoro hata ẹjo agiyi ono;

\par }{\QB ?m'ọ bụ kee ya eri l'ire.


\par }{\Q \VS{2}?Ii-yeghe iya eri l'imi lọpyia alọpyi;

\par }{\QB m'ọ bụ gude ịkokoro

\par }{\QB dzụgbabe iya agba.


\par }{\Q \VS{3}?Ọo-rọ ngu arọro t'ị haa ya tọo.

\par }{\QB ?Oo-gude-ghe olu-odoo kfuru yeru ngu.


\par }{\Q \VS{4}?Oo-kwe tẹ nggu l'iya

\par }{\QB gbaa ndzụ;

\par }{\QB t'ọ bụru ohu ngu jeye lẹ gbururu tọo.


\par }{\Q \VS{5}?Ịi-dụ ike mekoshije iya

\par }{\QB ẹge eemekoshije ụnwenu-a;

\par }{\QB ?m'ọ bụ haaru iya

\par }{\QB ụnwegirima ngu ndu

\par }{\QB k'ụnwanyi t'ẹphe l'iya gvuje egvu.


\par }{\Q \VS{6}Ndu agba nghọ;

\par }{\QB ?ẹphe e-kweghe ngu iya ọnu tọo.

\par }{\QB Ịi-dụ ike mee ya;

\par }{\QB k'ọphu ndu oke aswa e-re iya lẹ mgbuka?


\par }{\Q \VS{7}?Ịi-dụ ike gbubushia igwe

\par }{\QB ibiribe ibiribe tsụ-jia ya l'akpọ ẹhu;

\par }{\QB m'ọ bụ gude ịkekee sụ-fua ya ishi.


\par }{\Q \VS{8}I -byia ya ẹka mmanu;

\par }{\QB b'ẹ tịi tụhekwa iya ama ọdo;

\par }{\QB kẹ l'ịi-nyata-a ẹge ọ mụru nggu l'iya.


\par }{\Q \VS{9}Onye arị lẹ ya e-mekputa

\par }{\QB ẹjo agiyi kwa ẹjo-ire bẹ ọodzu;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụkwadua t'ẹnya

\par }{\QB nggu l'iya chegba; ike agvụ ngu.


\par }{\Q \VS{10}Keshinu ẹ tọ dụdu madzụ

\par }{\QB nwigbaleke-ọma, a-dụ-ghe

\par }{\QB ike kpalia ẹjo agiyi ono;

\par }{\QB ?bụ-chia yẹbe Nchileke,

\par }{\QB bẹ madzụ a-kpalighe?


\par }{\Q \VS{11}?Bụ onye a-sụ lẹ ya ji iya ụgwo;

\par }{\QB tẹ ya bya akfụa ya ẹya;

\par }{\QB kẹ l'iphemiphe ọbule,

\par }{\QB nọ lẹ mgboko bụkota nk'iya.


\par }{\Q \VS{12}Ya ta adakwa ashị tẹ ya ba

\par }{\QB atụru ngu ọnu ọkpa ẹjo agiyi ono:

\par }{\QB ẹge o nwetaberu ọkpehu;

\par }{\QB mẹ ẹge ọ dụ-tabe ugvu l'ẹnya.


\par }{\Q \VS{13}?Bụ onye a-dụ ike phụa ya akpọ.

\par }{\QB ?Bụ onye a-dụ ike paru

\par }{\QB odogoro je iya l'ifu;

\par }{\QB lẹ ya eje iya ẹya eyeye?


\par }{\Q \VS{14}?Bụ onye a-tụ kparara

\par }{\QB je iya ọnyaha ọnu.

\par }{\QB Eze, nọ iya l'ọnu eyekwa egvu.


\par }{\Q \VS{15}Iphe, kpọru iya giriri l'azụ

\par }{\QB bụ iphe,

\par }{\QB e gude eze nze-ọgu.

\par }{\QB Iphe ono bẹ dzegbaberu ọnu;

\par }{\QB shihugbaa ike;


\par }{\Q \VS{16}swia nyịchingu;

\par }{\QB k'ọphu bụ lẹ

\par }{\QB phẹrephere te eshighedu

\par }{\QB lẹ mgbaku iya bahụ iya l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{17}Ọ rakụtsuaru arakụru;

\par }{\QB tụgba bụru nanụ;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹ taa tụwadu iya ẹbo.


\par }{\Q \VS{18}Ọobuje; o -zee uze;

\par }{\QB ẹkoroku aghakahụ.

\par }{\QB Ẹnya iya dụ l'ọ bụ ẹke

\par }{\QB ẹnyanwu keru paa l'ụzo nchi-abọhu.


\par }{\Q \VS{19}Ọku, shi iya l'ọnu anọduje

\par }{\QB enwu kẹ phophopho.

\par }{\QB Ẹkoroku, shi iya nụ l'agba kpịrikpiri.


\par }{\Q \VS{20}Ẹnwuru-ọku eshije iya l'imi l'akpọ tụtutu

\par }{\QB l'ọ bụ ite, e shiberu;

\par }{\QB chịru ọphuruphu tsụbe iya.


\par }{\Q \VS{21}Ume, ọotu rua l'icheku-ọku,

\par }{\QB ọku ta nọdu;

\par }{\QB yọ gbanwuhu ọku.

\par }{\QB Ọ kwaphụ ẹge ono;

\par }{\QB bẹ ọku eshije iya l'ọnu enwu phophopho.


\par }{\Q \VS{22}Agburu-ẹhu, nọ iya l'olu

\par }{\QB emeje tẹ meji tọfu iphe bụ

\par }{\QB onye phụru iya nụ.


\par }{\Q \VS{23}Igbidigbi anụ, nọ iya l'ẹhu

\par }{\QB nyatsụaru l'eli ibe iya;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹ tọ dụdu

\par }{\QB onye a-dụ ike nyafụ-ghee ya.


\par }{\Q \VS{24}Ọkpoma iya kpọru gbengu l'ọ bụ mkpuma;

\par }{\QB shihu ike l'ọ bụ o-ji-l'ẹka mkpuma.


\par }{\Q \VS{25}O -gbeshi egbeshi; ndu, bụ

\par }{\QB ọ-ka-ike phẹ atsụhu egvu;

\par }{\QB gude ẹhu-anmanma gbalala azụ.


\par }{\Q \VS{26}E -gbua ya mma;

\par }{\QB b'ẹ tọ dụdu iphe, oome iya;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe, arwa;

\par }{\QB m'ọ bụ akfụ;

\par }{\QB ọ dụdu bụru ịkekee emeje iya.


\par }{\Q \VS{27}Ọonya-jishije ígwè l'ọ bụ ọwa;

\par }{\QB nya-kwoshia ope l'ọ bụ oshi,

\par }{\QB riru avụrukpa.


\par }{\Q \VS{28}Akfụ te emejekwa iya t'ọ gbaa ọso.

\par }{\QB Mkpuma adụjele iya-a

\par }{\QB l'e -wotaru udzu phee ya l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{29}E -chia ya mgbọro;

\par }{\QB yo gbe dụ iya l'e chiru iya ọwa.

\par }{\QB A -tụa ya arwa; yọ chị l'iya-a ọchi.


\par }{\Q \VS{30}Ẹkiri, nọ iya l'ẹpho

\par }{\QB atsụ nkọ l'ọ bụ ọnu mbeji.

\par }{\QB Ọ -wụa awụwu l'ẹpoto;

\par }{\QB yọ dụ l'ọ bụ ẹke e swiru ígwè,

\par }{\QB e gude etsu witu.


\par }{\Q \VS{31}O -ruba l'ẹbo mini;

\par }{\QB yọ phụhu ụphu l'ọ bụ ite,

\par }{\QB e shiberu l'ọku.

\par }{\QB Teke o rubaru l'eze ẹnyimu;

\par }{\QB yọ tsụlahaa kfutukfutu

\par }{\QB l'ọ bụ manụ, e shiberu l'ọku.


\par }{\Q \VS{32}Ẹke, o shiru bẹ mini ebukahuje ẹbo;

\par }{\QB l'acha kẹ pemu-pemu.

\par }{\QB Mini ẹke, o shiru

\par }{\QB abụkotajeru ụphu kwasẹru.


\par }{\Q \VS{33}Ẹ tọ dụdu iphe, nọ lẹ

\par }{\QB mgboko-a yẹle iya ha.

\par }{\QB Ọ bụ iphe, e keru,

\par }{\QB ẹ ta atsụjedu egvu.


\par }{\Q \VS{34}Ẹ to nwedu ẹge iphe

\par }{\QB e-kube onwiya

\par }{\QB t'ọ gụbe iya iphe.

\par }{\QB Ọ bụ iya bụ eze

\par }{\QB l'iphe bụ iphe, eku onwiya ekuku.”




\par }\Chap{42}{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Jobu abya

\par }{\QB eyeeru Ojejoje ọnu; sụ iya:


\par }{\Q \VS{2}“Ojejoje; ya makwaru-a

\par }{\QB l'ọ bụ nggu bụ ike,

\par }{\QB kakọta-ike ọdo;

\par }{\QB l'ẹ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB ị tụberu k'ememe,

\par }{\QB nweru onye a-agbashị-ghe iya nụ.


\par }{\Q \VS{3}Ị jịru mu iphe, meru iphe mu

\par }{\QB jeru je eye ọnu l'iphe ẹ te dodu mu ẹnya.

\par }{\Q Ọ kwa oswi-okfu;

\par }{\QB mu yeekwaru ọnu l'iphe,

\par }{\QB ẹ te dodu mu ẹnya;

\par }{\QB mbụ iphe, dụ-tabe biribiri;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹ to nwedu

\par }{\QB l'oo doo mu ẹnya.


\par }{\Q \VS{4}Ị sụkwaru mu phụ tẹ mu

\par }{\QB ngabẹ nchị; t'ị jịa mu ajị.

\par }{\QB Teke ị jịtsuaru mu ajị;

\par }{\QB tẹ mu yeeru ngu iya ọnu.


\par }{\Q \VS{5}Ọ kwa nchị bẹ mu shi

\par }{\QB egudeje anụ ọtu-ọnu ngu.

\par }{\QB Obenu lẹ nta-a; bẹ mu

\par }{\QB gudewa ẹnya mu phụ ngu.


\par }{\Q \VS{6}Nta-a bẹ mu dụakwa onwomu ashị.

\par }{\QB Izimana laakwaru mu azụ;

\par }{\QB ọwaa ẹka mu; ọwaa ikpere mu l'alị.”


\par }{\SH Ọkpochi okfu ọbu ishi
\par }
{\PP \VS{7}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje ekfutsuaru Jobu iphe ono; bya asụ Elifazu, bụ onye Témanu: “L'iphe eghukwa yẹbe Nchileke eghughu; kẹle nggu l'ọ̀nyà ngu phẹ; ẹphe ẹbo te kfuduru mu iphe, gbaru nụ ẹge nwozi mu, bụ Jobu kfuru.

\VS{8}Iphe, unu e-me nta-a bụ t'unu kpụta oke-eswi ẹsaa yẹle ebyila ẹsaa jekfu nwozi mu, bụ Jobu t'e gude iya gwoo ngwẹja-ukfuru nụ mu l'okfu ẹhu unu. Jobu e-kfuru nụ mu l'okfu ẹhu unu; mu anụa ya; mu te emehe unu iphe, mu rịru lẹ mu ga eme unu k'eswe ono, unu meru ono; kẹ l'unu te kfudu okfu mu ẹge gbaru nụ; ẹge nwozi mu, bụ Jobu kfuru.”

\VS{9}Tọ dụ iya bụ; Elifazu, bụ onye Témanu yẹle Bilidadu kẹ Shuha; mẹ Zofa, bụ onye Nema egbeshi je emee iphe ono, Ojejoje sụru t'ẹphe mee ono. Jobu abya ekfuru nụ Ojejoje l'okfu ẹhu ẹphe; Ojejoje anata iphe, o kfuru nụ iya.


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; Jobu ekfutsulephu nụ Nchileke l'okfu ẹhu ọ̀nyà iya phẹ ono; ẹphe ẹto; Ojejoje abya emee ya; yọ byakwa bya enweru ẹku ọdo. Yo mee; iphemiphe ọbule, o shi nweru abya aha ẹge o shi ha ugbo ẹbo.

\VS{11}Unwunne iya; ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi; mẹkpo onyemonye ọbule, shi mahawaru iya nụ abyalahaa nk'iya ọdo; ẹphe l'iya erilahaa nri. Ẹphe akpọlahaaru iya ifu iya; dụlahaa ya ike k'iphe-ẹhuka ono l'ọ ha, Ojejoje pakfutaru iya ono. Onye, byatashia; yo guderu iya okpoga; gudekwaru iya phụ echi mkpọla-ododo.


\par }{\PP \VS{12}Ojejoje abya agọoru Jobu ọnu; iphe abya akaru iya lẹ mma l'ikperazụ; karia ẹge o shi dụru iya l'ọdungu. Atụru, o mekochaaru nweru dụ ụkporo ụnu atụru l'ụnu atụru iri l'ise. Ịnya-kamẹlu iya adụ ụnu iri l'ise. Eswi iya, a tụru njịgba ẹbo ẹbo
 adụ ụnu njịgba eswi ẹbo l'ụkporo njịgba eswi iri. Nkakfụ-ịgara iya adụ ụnu nkakfụ-ịgara labụ l'ụkporo iri. 
\VS{13}Ọ byaru bya amụta unwoke ẹsaa; waa ụnwanyi ẹto.

\VS{14}Onye ọphu bụ ada iya b'ọ gụru Jemima. Onye ọphu etsota iya nụ b'ọ gụru Kezaya; bya agụa onye k'ẹto Kerenu-Hapuku.

\VS{15}L'alị ono gbaa mgburumgburu te nwedu ụnwanyi ọdo, makpuru ụnwu Jobu ono lẹ mma. Nna ẹphe; mbụ Jobu ekevuru ẹphe iphe, o nweru teke o keru ụnwu iya ndu k'unwoke iphe.


\par }{\PP \VS{16}Lẹ Jobu jetsuaru iphe-ẹhuka ono b'ọ nọfuaru ụkporo afa iche iche ugbo ẹsaa b'ọ nwụhuderu. Ọ nọ ndzụ gude ẹnya iya phụ ụnwu iya; mẹ ụnwunwa iya; mẹ ụnwu nwanwaranwa iya.

\VS{17}E metsua; Jobu akaa nka; laa l'oge nka-ezekuna nk'iya.

\par }