\NormalFont\ShortTitle{Ditoronomi}

{\MT Ditoronomi



\par }\ChapOne{1}{\SH Ekemu t'a lụfu l'ugvu Horẹbu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ iphe, Mósisu kfuru nụ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha l'echi-ẹgu ụzo ẹnyanwu-ahata Jọ́danu; bụ iya bụ nsụda Jọ́danu, cheru ifu l'ụzo Sufu. Ẹke ono nọ lẹ mgbaku Paranu ẹka lanụ; mẹ Tofẹlu; Lébanu; Házerọtu; mẹ Dizahabu l'ẹka iya ọphu.

\VS{2}E -shi l'ugvu Họ́rebu eje Kadẹ́shi-Baníya bẹ eejeje ije abalị iri lẹ nanụ; tẹmanu e rua ya; m'e shia ụzo Ugvu Séyi.


\par }{\PP \VS{3}Yo be mbọku kẹ mbụ l'ọnwa k'iri lẹ nanụ l'afa ọphu kwe ẹphe ụkporo afa labụ; Mósisu araaru iya ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha arara; mbụ iphe, Ojejoje tụru iya l'ekemu l'okfu ẹhu ẹphe.

\VS{4}Teke ono bụ l'ọ lụ-gbutsuaru Sihọnu; eze ndu Amọru, shi achị ndu Hẹ́shibonu. L'oge teke ono kwaphu b'o shi lẹ Edereyi; je alụ-gbua Ọgu, bụ eze, shi achị ndu Báshanu; mẹ ndu Ashụtarotu.


\par }{\PP \VS{5}Yọ bụru l'ụzo ẹnyanwu-ahata Jọ́danu l'alị Móabu l'ẹke ono bẹ Mósisu nọ tọkashiaru ẹphe ekemu ono; sụ:


\par }{\PP \VS{6}Ojejoje, bụ Nchileke ayi nọ l'ugvu Họ́rebu kfuru nụ ayi; sụ: “L'unu nọokwaru anọno l'ugvu-a.

\VS{7}Unu fọkashia ụlo-ẹ́kwà unu tụgbua jeshia alị ugvu ndu Amọru; mẹe alị ndu nọnyabe ẹphe lẹ nsụda Jọ́danu; mẹ l'alị ugvu; mẹ l'ọkpa-ugvu, nọ l'ụzo ẹnyanwu-arịba; mẹ ndu bu l'ụzo ọhuda; mẹ ndu bu l'ụzo iku eze ẹnyimu; mbụ jeyewaru l'ụzo alị ndu Kénanu; mẹ l'alị ugvu ugvu Lébanọnu; mbụ je akpaa l'eze ẹnyimu ono; mbụ Ẹnyimu Yufurétusu.

\VS{8}Unu lekwaa; ya wookwaru alị ono dobe unu l'ifu. Unu jekwa je alụta alị ono nweru; mbụ alị ono, Ojejoje riru angụ lẹ ya a-nụ nna unu oche phẹ; mbụ Ébirihamu; mẹ Áyizaku; mẹ Jékọpu; mẹ ndu awa ẹphe l'ẹphe ha ono.”


\par }{\SH Mósisu afọta ndu ikpe
\par }
{\R (Awụ 18:13-27)

\par }{\PP \VS{9}Yọ bụru teke ono bẹ mu sụru unu lẹ ya ta adụkwa ike ovu ivu ẹhu unu nwẹnkinyi iya.

\VS{10}Nta-a bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu mewaru; unu aka l'igwe; k'ọphu bụ lẹ nta-a bẹ unu hawa l'ọ bụ mkpọ-kpodo, nọ l'igwe.

\VS{11}Mu ekfukwaaphu tẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ nna unu phẹ mee t'unu kabaa l'igwe l'ẹge unu ha nta-a ugbo ụkporo l'ụnu; yọ gọkwaaruphu unu ọnu, bụ iphe o kweru unu ụkwa iya.

\VS{12}?Nanụ ẹge yẹbedua nwẹke-iya a-dụ ike vua ivu ẹra unu; mẹ iphe, atsụ unu l'ẹhu; l'edoshiru unu okfu, adaru unu?

\VS{13}Unu shikwa l'ikfu unu iche l'iche fọtatsua ndu maru iphe; ndu iphe edoje ẹnya; bụru ndu a maru ẹpha ẹphe; tẹ ya mee ẹphe t'ẹphe bụru ndu ishi unu.


\par }{\PP \VS{14}Ọnu, unu yeru abụru l'iphe, mu kfuru dụ mma.


\par }{\PP \VS{15}Tọ dụ iya bụ; mu abya afọtatsua ndu bụ ndu nweru ẹnya l'ikfu unu iche l'iche; ndu maru iphe; bụkwaruphu ndu a maru ẹpha ẹphe; mee ẹphe t'ẹphe bụru ndu ishi unu. O nweru ndu ọphu mu meru; ẹphe achị ụnu ụmadzu ẹbo l'ụkporo ụmadzu iri iri; nweru ndu ọphu achị ụkporo ụmadzu ise ise; nweru ndu ọphu achị ụkporo madzụ ẹbo l'ụmadzu iri iri; nweru ndu ọphu achị ụmadzu iri; bya enweru ndu ọphu bụ ndu ishi l'ikfu l'ikfu.

\VS{16}Mu abya atụaru ndu ikpe unu ekemu teke ono; sụ ẹphe: “Unu ngabẹjekwa nchị l'okfu, adaru unwunne unu; doshiaru iya ẹphe l'ụzo, dụ mma: m'ọ bụ onye Ízurẹlu l'onye Ízurẹlu b'ọ daru; m'ọ bụ onye Ízurẹlu yẹle onye laru alala.

\VS{17}Unu be elejekwa madzụ ẹnya l'ifu l'ekpe ikpe. Unu ngabẹjekwaru ụmadzu labụ, okfu adaru nchị; t'ẹphe doo iphe, adaru ẹphe; mẹ ẹphe bụ ndu ha nwanshịi; mẹ ẹphe bụ ndu ha nshinu. Unu ba atsụjekwa madzụ egvu; kẹ l'onye ikpe dụ l'ẹka bụkwa Nchileke. Teke ọ bụ okfu, kariru unu ẹka; unu egude iya byakfuta mu tẹ mu nụa.”

\VS{18}Mbụ lẹ mu tụko iphe, bụ iphe, gbaru unu l'ememe kfukotaru unu teke ono.


\par }{\SH Eezifu ndu ngge
\par }
{\R (Ọ́gú 13:1-33)

\par }{\PP \VS{19}Teke Ojejoje, bụ Nchileke ayi sụru t'ayi kwafụ l'ugvu Họ́rebu; bẹ ayi wụfuru kwasẹru ụzo, e shi eje alị ugvu ndu Amọru; jekota ije l'echi-ẹgu ono, paru ẹka; dụ egvu, unu phụkotaru ono; jeye ayi erua Kadẹ́shi-Baníya.

\VS{20}Mu asụ unu: “Nta-a bẹ unu ruakwaru alị ugvu ndu Amọru, bụ iya bụ alị, Ojejoje, bụ Nchileke ayi abya ayi anụnu.

\VS{21}Unu lekwaa: lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu nụakwaru unu alị ono. Unu tụgbukwaa je anata alị ọbu, bụ iya bụ iphe, Ojejoje, bụ Nchileke kẹ nna ayi oche phẹ kfuru. Unu ba atsụkwa egwu; ọphu ẹhu anmakwa unu anmanma!”


\par }{\PP \VS{22}Tọ dụ iya bụ; unu awukfuta mu bya asụ mu l'ọ kakwa mma t'ayi fọta ndu e-vutaru ayi ụzo; jeeru ayi ngge l'alị ono; k'ọphu ẹphe a-bya akaru ayi ụzo, ayi e-shi; mẹ mkpụkpu, ayi e-shitsua.


\par }{\PP \VS{23}Iphe ono, unu kfuru ono adụ mu mma nshinu. Mu abya afọta ụmadzu iri l'ẹbo; onye lanụ l'iphe bụ ikfu, nọnu.

\VS{24}Ndu ono atụgbua shia ụzo alị ugvu ono; lụfuta nsụda Ẹshukolu; gekota ngge l'alị ono.

\VS{25}Ẹphe hatsụaru akpụru oshi, nọ l'alị ono wọta wolataru ayi; bya asụ ayi: “L'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke ayi abya ayi anụnu ono dụkwa mma.”


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu ekwefuru Ojejoje íkè
\par }
{\PP \VS{26}Obenu l'unu nụtsuaru iya; bya ekwefu íkè ejeje; jịka ome iphe, Ojejoje, bụ Nchileke ayi sụru t'unu mee.

\VS{27}Unu anọdu l'ụlo-ẹ́kwà unu wata ọgu aphụ; sụ: “Lẹ Ojejoje bẹ unu dụkwa ashị; l'ọ kwa iya meru iphe, o dufutaru unu lẹ Íjiputu; woru unu ye ndu Amọru l'ẹka t'ẹphe gbushia.”

\VS{28}Unu asụ: “?Bụ awe bẹ unu e-je nta-a; keshinu ụnwunna unu mewaru; meji ekofu unu? Kẹ l'ẹphe sụru lẹ ndu bu l'alị ono kakwa ayi ike; kakọta ayi ogologo; mkpụkpu ẹphe abụgbaaru oke mkpụkpu, mgbodo iya etsu l'igwe. Ọphu ka njọ abụru l'ẹphe phụru ndu shi l'eri Anaku l'ẹke ono.”


\par }{\PP \VS{29}Mu asụ unu: “Tẹ meji ba awakwa unu awawa! Unu ba atsụkwa ẹphe egvu.”

\VS{30}Lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu, bụ onye vutaru unu ụzo bẹ a-lụ-chitaru-a unu ọgu; ẹge ono, ọ lụ-chitaru iya unu lẹ Íjiputu ono; bụ ọphu unu gude ẹnya unu phụ.

\VS{31}Ọ lụ-chitaru iya unu l'echi-ẹgu; ẹke unu phụru ẹge Ojejoje, bụ Nchileke unu hetaru unu ẹge nna ehetaje nwatibe iya-a; hee unu gbururu jeye unu erua ẹke-a.


\par }{\PP \VS{32}E guderu l'ọ dụ ẹge ono; unu ajịkale-e okweta kẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu ono,

\VS{33}bụ iya vutaru unu ụzo l'ije unu; bụru iya anọduje eleru unu ẹnya l'ẹke unu a-kpọbe ụlo-ẹ́kwà ono. Onye abụje; o -be l'ẹnyashi; yọ mụberu unu ọku; teke o beru l'eswe; yo doberu unu urukpu; shi ẹge ono ekoshi unu ụzo, unu a-nọdu eshi.


\par }{\SH Ojejoje àhụ̀ ndu Ízurẹlu àhụ̀hù
\par }
{\R (Ọ́gú 14:20-45)

\par }{\PP \VS{34}Ojejoje anụa iphe, unu kfuru; ẹhu eghulahaa ya eghughu; yo ria angụ; sụ:

\VS{35}“L'ẹ tọ dụdu m'ọ bụ onye lanụ lẹ ndu ẹjo ọgbo-a, byaru bya e-gude ẹnya phụ ẹgiri alị ono; mbụ alị ono, ya riru angụ lẹ ya a-nụ nna unu oche phẹ ono;

\VS{36}gbahaa Kálẹbu Jefune. Yẹbedua a-phụ iya. Iphe bụ ẹke ọ dzọru ọkpa l'alị ono bẹ ya a-nụ iya yẹle ụnwu iya. Ishi iya abụru l'o gude obu iya l'ọ ha l'etso Ojejoje.”


\par }{\PP \VS{37}Ọ bụkwaphu l'okfu ẹhu unu meru; ẹhu eghulahaa Ojejoje eghughu l'ẹke mu nọ. Yọ sụ: “Lẹ mbẹdua ta abahụkwa iya phụ.

\VS{38}L'ọ bụ Jóshuwa Nunu, bụ onye eyejeru mu ẹka a-bahụ iya.” Wo tẹ mu mekwaa t'obu shihu Jóshuwa ike; kẹ l'ọ bụ yẹbedua e-du ndu Ízurẹlu t'ẹphe je anata alị ono t'ọ bụru nk'ẹphe.

\VS{39}A bya l'ụnwegirima kẹ nshịi; mbụ ndu ọphu unu sụru l'aa-kpụ lẹ ndzụ; mbụ ụnwegirima ndu ọphu ẹ-ta amadua iphe, dụ mma; l'ọphu dụ ẹji teke ono; ọ bụ ẹphebedua a-bahụ l'alị ono. Ọ bụ ẹphebedua bẹ ya a-nụ alị ono t'ọ bụru òkè-iphe ẹphe.

\VS{40}A bya l'unubẹdua; unu laphukwa azụ. Unu wụkwaru; shia ụzo echi-ẹgu lashia l'ụzo Eze Ẹnyimu Uswe.


\par }{\SH Eemekputa ndu Ízurẹlu
\par }
{\R (Ọ́gú 14:39-45)

\par }{\PP \VS{41}Tọ dụ iya bụ; unu eyeeru iya ọnu; sụ: “L'unu mesweekwaru Ojejoje. L'unu e-je alụa ọgu ono; mekota iphe, bụ iphe, Ojejoje, bụ Nchileke ayi sụru t'unu mee.” Ya ndono; unu atụko l'unu ha kwakọbe k'ọgu; l'arị l'ọbahu l'alị ugvu ono dụ nphe.


\par }{\PP \VS{42}Ojejoje asụ mu: “Tẹ mu kfuru unu t'unu be ejekwa abahụ; ọphu unu 'ejekwa ọlu ọgu. Ishi iya abụru lẹ ya ta anọkwa unu l'azụ. Ndu ọhogu unu e-mekputakwa unu.”


\par }{\PP \VS{43}Mu ekfugeeru iya unu; unu ta anga nchị. Unu ekwefuru Ojejoje íkè; ngabaru ẹka jeshia l'alị ugvu ono.

\VS{44}Ndu Amọru, bu l'alị ugvu ono awụfuta bya etso unu ọgu. Ẹphe eripyabe unu l'ọ bụ ẹngu; chịa unu tsube lẹ Séyi jeye lẹ Họma; gbushia unu.

\VS{45}Unu alaphuta azụ bya egude ẹkwa raku Ojejoje; ọphu o yeduru unu ọnu; tọ ngarụ unu nchị.

\VS{46}Yọ bụru iya bụ l'unu anọdu lẹ Kadẹ́shi; nọo ya ọdu.




\par }\Chap{2}{\SH Ndu Ízurẹlu agha ngvudangvu l'echi-ẹgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ayi aghazia; wụ-phu azụ l'echi-ẹgu; shia ụzo Eze Ẹnyimu Uswe, bụ iya bụ ẹge Ojejoje sụru mu t'ayi mee ya. Ayi aghaa ngvudangvu; nọo anọno l'alị ugvu Séyi l'ẹke ono.


\par }{\PP \VS{2}Ya ndono; Ojejoje asụ iya:

\VS{3}“L'unu ghapheshitawaru l'alị ugvu-wa. Iphe, unu e-me nta-a bụ t'unu shia ụzo isheli.

\VS{4}Ọwaa iphe, ya e-kfuru ndu Ízurẹlu. ‘Tẹ ya kfuru unu lẹ nta-a bẹ unu abyawa osweta ẹke ụnwunna unu; mbụ ndu awa Ị́so bu l'alị Séyi. Ẹphe a-nọdukwa atsụ unu egvu; ọle; unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya!

\VS{5}Unu be etsokwa ẹphe ọgu. Ishi iya abụru l'ẹ tọ dụkwa alị ẹphe m'ọo nanụ, ya a-nụ unu; m'o -ruhuru; ọ bụru ẹke ha l'ọ bụ ntụ-ọkpa lanụ. Ya nụakwaru Ị́so alị ugvu Séyi ono t'ọ bụru nk'iya.

\VS{6}Ọ bụ okpoga bẹ unu e-gudeje zụta ẹphe nri; bụkwaruphu okpoga bẹ unu e-gudeje zụta ẹphe mini angụngu.’ ”


\par }{\PP \VS{7}Ojejoje, bụ Nchileke unu gọokwaru unu ọnu l'iphe, bụ iphe, unu yeru ẹka unu. Yọ bụru Nchileke ono letakotaru unu ẹnya l'ije, unu jekotaru l'eze echi-ẹgu-wa. L'ime ụkporo afa labụ-a bẹ Ojejoje, bụ Nchileke nọnyabekotaru unu; t'o nwe iphe, ụko iya dụjeru unu m'ọo nanụ.


\par }{\PP \VS{8}Yọ bụru iya bụ l'ayi abya esweta ẹke unwunne ayi phẹ ono, bụ iya bụ ndu awa Ị́so bu l'alị Séyi. Ayi agbado ụzo Araba ọphu shiru ụzo nsụda Élatu; bya agbado ụzo Ezeyọnu-Géba; shia ụzo echi-ẹgu Móabu tụgbua.


\par }{\PP \VS{9}Ya ndono; Ojejoje asụ mu: “T'ayi ba achọkwa ndu Móabu okfu; ọphu ayi 'etsokwa ẹphe ọgu; kẹ l'ẹ tọ dụkwa alị ẹphe m'ọo nanụ, ya anụ ayi; keshinu ya wowaru alị Aru nụ ndu awa Lọ́tu t'ọ bụru nk'ẹphe.”


\par }{\PP \VS{10}Ndu shi buru l'ẹke ono bụ ndu Emimu. Ẹphe bụ ndu ike; dụkwaphu l'igwe. Ẹphe hatsụlephu ogologo ogologo l'ọbu ndu Anaku.

\VS{11}Ndu Emimu bẹ eekuje ndu awa Réfa, bụkwaphu ẹge aasụje lẹ ndu Anaku bụ. Obekwanu lẹ ndu Móabu ekuje ẹphe ndu Emimu.

\VS{12}Ndu Họru shikwaphu buru l'alị Séyi. Obenu lẹ ndu awa Ị́so nataru ẹphe alị ono; mee ẹphe; ẹphe abụru kpurupyata l'ifu ẹphe l'ẹke ono. Ẹphe abya ebuchia alị ẹphe ẹge ndu Ízurẹlu buchiru alị ono, Ojejoje nụru ẹphe t'ọ bụru nk'ẹphe ono.


\par }{\PP \VS{13}“Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ: ‘Unu wụ-lihu je adaghaa Ẹnyimu Zeredu ono.’ Ayi awụ-lihu je adaghaa ya.”


\par }{\PP \VS{14}Tsube lẹ teke ayi gbeshiru lẹ Kadẹ́shi-Baníya jeye teke ayi jeru je adaghaa Ẹnyimu Zeredu; bẹ bụ ụkporo afa l'afa iri l'ẹsato. Tsube rua teke ono; bẹ ọgbo, shi dzua oje ọgu lẹ Ízurẹlu nwụshihukotawaru, bụ iya bụ iphe, Ojejoje riburu lẹ ya e-me.

\VS{15}Ishi iya abụru lẹ Ojejoje dabẹru ẹphe ẹka l'ọdu ndu Ízurẹlu jeye ẹphe agvụ.


\par }{\PP \VS{16}Ọnwu egbugetsulephu ndu Ízurẹlu, ndu ọphu dzuru oje ọgu;

\VS{17}Ojejoje asụ mu:

\VS{18}“Ntanụ bẹ unu e-sweta Aru, nọ l'alị ndu Móabu.

\VS{19}Ọle; teke unu ruru l'alị ndu Amọnu; unu ba achọkwa ẹphe okfu; unu te etso ẹphe ọgu. Ishi iya bụ l'ẹ tọ dụdu alị ndu Amọnu, ya bya anụ unu. Alị ọbu bẹ ya nụwaru ndu awa Lọ́tu t'ọ bụru nk'ẹphe.”


\par }{\PP \VS{20}Ẹke ono bẹ eekujekwaphu alị ndu awa Réfa. Bụ iya bụ l'ọo ndu Refa shi buru iya teke ndiche. Ndu Amọnu anọduje eku ẹphe ndu Zamuzumimu.

\VS{21}Ndu ono shi bụru ndu ike. Ẹphe dụ l'igwe; bya abụkwaruphu ndu hagbaa ogologo l'ọ bụ ndu Anaku. Obenu lẹ Ojejoje mebyishiru ẹphe l'ifu ndu Amọnu. Ndu Amọnu achịfu ẹphe; bya ebuchita ẹke ẹphe shi buru.

\VS{22}Ọ kwaphu ẹge ono bẹ Ojejoje meru iya ndu awa Ịso, shi buru l'alị Séyi. O gbushiru ẹphe ndu Họru, shi buru l'ẹke ono. Ndu awa Ị́so achịfu ẹphe bya ebuchita ẹke ẹphe shi buru gbururu jeye ntanụ.

\VS{23}Ọ kwaphụ ẹge ono b'ọ mụru ndu Avimu, shi bugbaaru l'ụnwu mkpụkpu mkpụkpu, nọru jeye lẹ Gáza. Ẹphebedua bẹ ndu Kafuto, shikwaphu Kafuto wụfutaru bya egbugee; bya ebuchia ẹke ẹphe shi buru.


\par }{\SH Ízurẹlu alụ-gbu Sihọnu, bụ eze ndu Amọru
\par }
{\R (Ọ́gú 21:21-30)

\par }{\PP \VS{24}Ojejoje asụ mu: “Unu gbeshi ije je aghabua nsụda Amọ́nu. Unu lenu; ya wookwaru Sihọnu onye Amọru, bụ eze ndu Hẹ́shibonu yẹle alị iya ye unu l'ẹka. Unu je etso ẹphe ọgu; wata ẹphe achịfu.

\VS{25}Tsube ntanụ bẹ ya e-me tẹ iphe bụ mbakeshi, nọ lẹ mkpuli igwe; wata unu ọtsu egvu; mbụ t'ẹphe tuko l'ẹphe ha wata ọnma kpakpakpa l'ẹke unu nọ. Ẹphe a-nụ iphe, unu eme; meji agbabuhu ẹphe; ẹhu awata ẹphe ọnma kpakpakpa l'ẹke ẹphe atsụ egvu.”


\par }{\PP \VS{26}“Tọ dụ iya bụ; mu eshi l'echi-ẹgu Kedemotu zia ndu ozi t'ẹphe je ezia Sihọnu, bụ eze ndu Hẹ́shibonu ozi nchị-odoo; sụ iya:

\VS{27}‘Byiko t'ayi swetaru l'alị unu. Ẹke ayi e-shi nwẹnkinyi bụ l'eze oje unu. Ayi ta ahakwa eze oje ono; swịa ya l'ụzo ọdo.

\VS{28}Nri, ayi e-ri; mẹ mini, ayi a-ngụ bụ okpoga bẹ ayi a-kwụje unu gude zụta iya. Iphe, ayi arọ unu nwẹnkinyi bụ t'ayi dzọo ọkpa l'alị unu sweta.

\VS{29}Unu haaru ayi t'ayi swee; je esweta Ẹnyimu Jọ́danu bahụ l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke ayi anụ ayi ono.’ Bụ iya bụ ẹge ndu awa Ị́so, bu l'alị Séyi; mẹ ndu Móabu, bu l'alị Aru haru ayi; ayi esweta.”

\VS{30}Obenu lẹ Sihọnu, bụ eze ndu Hẹ́shibonu jịkaru t'ayi be eswetashi. Ishi iya abụru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu meru t'obu bụru iya obu-mkpuma; mbụ t'obu kpọ-chia ya akpọ-chi; k'ọphu ee-shi ẹge ono t'o woru iya ye unu l'ẹka; bụnu-a ya bụ ẹge ọ dụ ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{31}Ojejoje asụ mu: “Tẹ mu lenu; lẹ ya wataakwaru oworu Sihọnu yẹle alị iya ye ayi l'ẹka. T'ayi watakwa iya alụta; k'ọphu alị Sihọnu a-bụru òkè-iphe ayi.”


\par }{\PP \VS{32}Tọ dụ iya bụ; Sihọnu yẹle ndu nk'iya l'ẹphe ha awụfuta bya etso ayi ọgu lẹ Jahazu.

\VS{33}Ojejoje, bụ Nchileke ayi eworu iya ye ayi l'ẹka; ayi alụ-gbua ya; lụ-gbua ụnwu iya; lụ-gbua ndu nk'iya iya l'ẹphe ha.

\VS{34}Ayi anakọta mkpụkpu lẹ mkpụkpu iya l'ọ ha teke ono; mebyishikota iya l'ọha. Unwoke; ụnwanyi; l'ụnwegirima ta adụdu onye wafụru nụ.

\VS{35}Elu; mẹ iphemiphe ọbule ọdo, ayi lụtaru l'ọgu lẹ mkpụkpu ono, ayi mekputaru ono bẹ ayi gworu; yọ bụru nk'ayi.

\VS{36}Tsube lẹ Árowa, nọ l'agụga nsụda Amọ́nu; mẹ lẹ mkpụkpu ono, nọ l'agụga nsụda Amọ́nu ono je akpaa l'alị Gíledu ta dụdu m'ọo mkpụkpu lanụ, kpajẹru ayi ẹka; kẹle Ojejoje, bụ Nchileke ayi tụko iya l'ọ ha nụkota ayi.

\VS{37}Obenu l'alị ndu Amọnu; mẹ alị, nọ l'iku Ẹnyimu Jábọku; mẹ lẹ mkpụkpu, nọgbaa l'alị ugvu bẹ ayi te ejedu; mbụ iphe bụ ẹke ono l'ọha, Ojejoje, bụ Nchileke ayi buchiru t'ayi be eje ono.




\par }\Chap{3}{\SH Aalụ-gbu Ọgu, bụ eze ndu Báshanu
\par }
{\R (Ọ́gú 21:31-35)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; ayi abya aghaa ifu tụgbua ụzo Báshanu. Ọgu, bụ eze ndu Báshanu; achịta ndu alị iya byakfutashia ayi ọgu lẹ Edereyi.

\VS{2}Ojejoje asụ mu: “Unu ba atsụkwa iya egvu; kẹle ya wowaru iya ye unu l'ẹka; yẹbedua yẹle ndu alị iya l'ẹphe ha; mẹ alị iya. Unu mee ya iphe, unu meru Sihọnu, bụ eze ndu Amọru, bu lẹ Hẹ́shibonu.”


\par }{\PP \VS{3}Ya ndono; Ojejoje, bụ Nchileke ayi eworu Ọgu, bụ eze ndu Báshanu; mẹ ndu alị iya l'ẹphe ha ye ayi l'ẹka. Ayi egbua ẹphe ogbu ẹkfu; k'ọphu bụ l'ẹ to nwedu ẹphe onye wafụru nụ.

\VS{4}Ayi anatakọta iphe bụ mkpụkpu nk'iya l'ọ ha teke ono. L'ime ụkporo mkpụkpu ẹto, o nweru; b'ẹ tọ dụdu mkpụkpu iya ono m'ọo nanụ, ayi haru; mbụ alị Agọbu l'ọ ha; bụ iya bụ alị-eze Ọgu l'alị Báshanu.

\VS{5}Mkpụkpu ono l'ọ ha; b'e gude ụpho-mkpuma kpụ-phekota mgburumgburu; yọ ha l'eli. A bya eyekota mgbo-igwe l'ọnu-abata iya; yekota iya iphe eegudeje atuchi iya atuchi. Ayi lụ-takwaruphu igweligwe mkpụkpu ndu ọdo, ẹ-te gudedu ụpho-mkpuma kpụa.

\VS{6}Ayi meru mkpụkpu ono l'ọ ha; yọ bụru kpurupyata; bụ iya bụ ẹge ayi meru kẹ Sihọnu, bụ eze ndu Hẹ́shibonu; mbụ l'ayi tụko unwoke ẹphe; ụnwanyi ẹphe; mẹ ụnwegirima ẹphe l'ẹphe ha gbushikota.

\VS{7}Elu ẹphe; mẹ iphe bụ, iphe ẹphe nweru enweru l'ọ ha bẹ ayi kwaru l'ọkwata.


\par }{\PP \VS{8}Ọ bụ teke ono bẹ ayi nataru ndu eze ndu Amọru ẹphe ẹbo alị, nọ l'ụzo ẹnyanwu-ahata Ẹnyimu Jọ́danu; shita lẹ nsụda Amọ́nu jeye lẹ Ugvu Hẹmonu.

\VS{9}Ugvu Hẹmonu bẹ ndu Sayịdonu ekuje Siriyọnu; ndu Amọru ekuje iya Seniru.

\VS{10}Ayi natakọtaru mkpụkpu lẹ mkpụkpu, tukoru atukoru mẹ alị Gíledu l'ọha; alị Báshanu l'ọha jeye lẹ mkpụkpu Saleka yẹle Edereyi, tụkokwaphu tsoru l'alị Báshanu; ẹke Ọgu shi bụru eze.


\par }{\PP \VS{11}Ọ bụ Ọgu, bụ eze ndu Báshanu nwẹnkinyi iya; bẹ shi phọdu nụ lẹ ndu eri Réfa. Iphe-azẹe ya bụ ígwè b'e gude mee ya. Ogologo iphe-azẹe ọbu dụ nkwo-ẹka tete. Ụsa iya adụ nkwo-ẹka ẹno; mbụ nkwo-ẹka mmanu. Iphe-azẹe ya ọbu nọ lẹ Rába l'alị ndu Amọnu jeye ntanụ-a.


\par }{\SH Eeke alị ono
\par }
{\R (Ọ́gú 32:1-42)

\par }{\PP \VS{12}Ayi alụta-gelephu alị ono teke ono; mu eworu ụzo ishieli mkpụkpu Arówa, nọ l'iku nsụda Amọ́nu yẹle nkere-ẹbo alị ugvu Gíledu mẹ mkpụkpu, nọkota iya nụ; nụ ndu ikfu Rúbẹnu; mẹ ndu ikfu Gádu.

\VS{13}Mu abya ekee ndu ikfu Manásẹ ẹbo; wota alị Gíledu ibyiya ọphu wuduru nụ; mẹe alị Báshanu l'ophu; ẹke shikota bụru alị-eze Ọgu; nụ òkè lanụ lẹ ndu ikfu Manásẹ ono.

\par }{\PP Agọbu gbaa mgburumgburu l'alị Báshanu bẹ eekuje alị ndu awa Réfa.

\VS{14}Jayi, bụ onye ikfu Manásẹ bẹ lụta-kọtaru alị Agọbu ono l'ọ ha jeye l'ókè ẹphe lẹ ndu Geshu; mẹ kẹ ndu Maaka. Yo woru mkpụkpu, nọkota l'alị ono gụa onwiya: Havọtu Jayi. Yọ bụru iphe ono bẹ ẹke ono aza jeye nta-a.


\par }{\PP \VS{15}Makiru; yẹbedua bẹ mu nụru alị ndibe Gíledu.

\VS{16}A bya abya lẹ ndu ikfu Rúbẹnu; mẹ ndu ikfu kẹ Gádu; ẹphebedua bẹ mu nụru alị, nọ tsube lẹ Gíledu jeye lẹ nsụda nsụda Amọ́nu. Ọ bụ l'echi nsụda ono bẹ ókè iya kparu. Mu anụkwaphu ẹphe alị ọphu shi l'ẹke ono nọo jeye lẹ Ẹnyimu Jábọku; bụ iya bụ ẹke alị ndu Amọnu kparu.

\VS{17}Mu anụkwaphu ẹphe nsụda Jọ́danu; tsube lẹ Kínẹretu jeye nsụda eze ẹnyimu Jọ́danu, bụ iya bụ Eze Ẹnyimu Únú, nọ l'ọkpa-ugvu Pishiga l'ụzo ẹnyanwu-ahata iya. Yọ bụru Ẹnyimu Jọ́danu bụ ókè iya.


\par }{\PP \VS{18}Mu abya atụaru iya unu l'ekemu teke ono; sụ: “Ojejoje, bụ Nchileke unu nụakwaru unu alị-a t'ọ bụru nk'unu. T'unwoke unu ndu ike dụ k'ọgu kwakwaa onwẹphe k'ọgu; vuru unwunne unu ndu Ízurẹlu ụzo daa Ẹnyimu Jọ́danu.

\VS{19}Ọle; t'unyomu unu; ụnwu unu; mẹ iphe bụ elu unu; tẹ ndu onanu nọdukwa lẹ mkpụkpu ono, mu nụru unu ono. Lẹ mu makwaru-a l'elu unu ha nshinu.

\VS{20}Unu tsokwaru ẹphe je ọgu gbururu jeye teke Ojejoje e-me t'ọkpa rua ẹphe alị l'ọ bụ unubẹdua; mbụ teke ẹphe a-nata alị ono, Ojejoje abya ẹphe anụnu l'azụ Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu ono. E -megee; onyenọnu l'unu ha alashiwaru azụ l'ókè-alị ọphu mu nụru iya.”


\par }{\PP \VS{21}Mu abya ekfuaru Jóshuwa teke ono sụ iya: “Lẹ nta-a b'o gudewa ẹnya iya phụ iphe, Ojejoje, bụ Nchileke unu meru ndu eze ẹbo-wa. Ọ kwaphu ẹge ono bẹ Ojejoje e-mekota alị-eze ọphu nọkota l'azụ ẹnyimu azụ iya ọphu unu eje phu.

\VS{22}Unu ba atsụkwa ẹphe egvu; kẹ l'ọ kwa Ojejoje, bụ Nchileke unu l'onwiya l'a-lụru unu ọgu ọbu.”


\par }{\SH Eekfuru Mósisu l'ọ t'ọ bahụdu lẹ Kénanu
\par }
{\PP \VS{23}Mu abya arọo Ojejoje teke ono; sụ iya:

\VS{24}“Nggụbe Nnajiufu, bụ Ojejoje; nta-a b'ị watawaru okoshi mụbe nwozi ngu ẹge i habe nshinu; mẹ ẹge ọkpu-ike ngu habe. ?Nanụ agwa, nọ l'imigwe; m'ọ bụ ọphu nọ lẹ mgboko, a-dụ ike omeshi iphe, ha nshinu ẹge-a iime-a?

\VS{25}Byiko; hanụa mu tẹ mu swee ẹnyimu-wa je aphụ ẹgiri alị ono, nọ l'azụ Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu ono; mbụ ẹgiri alị ugvu ono yẹle alị ugvu Lébanọnu!”


\par }{\PP \VS{26}Obenu l'ọ bụ okfu ẹhu unu bẹ meru; Ojejoje atukoshi mu oke ẹhu-eghughu iya; to kwe ngabẹru mu nchị. Ojejoje asụ mu: “L'o dzuwakwaru. Tẹ mu be ekfuhekwa iphe ono, mu ekfu ono ọdo!

\VS{27}Wo mu tẹ mu nyihu ugvu Pishiga; lee ẹnya l'ụzo ẹnyanwu-arịba; lee l'ụzo isheli; lee l'ụzo ọhuda; lee l'ụzo ẹnyanwu-ahata. Lekota ẹnya l'alị ono; kẹ lẹ mu ta adakwa Ẹnyimu Jọ́danu-a lụfu azụ iya ọphu.

\VS{28}Ọle; tẹ mu zia Jóshuwa t'obu shihu iya ike; t'ẹ b'o teshi etete; kẹ l'ọo yẹbedua a-bụ onye ishi; dua ndu-a t'ẹphe lụfu azụ iya ọphu je enweru alị ono, mu a-phụ ono.”


\par }{\PP \VS{29}Tọ dụ iya bụ; ayi anọshia lẹ nsụda ono, nọnyabe mkpụkpu Bẹ́tu-Peyọ?




\par }\Chap{4}{\SH Mósisu ekfu tẹ ndu Ízurẹlu meje iphe a tụru l'ekemu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unubẹ ụnwu Ízurẹlu; unu ngabẹkwa nchị tẹ mu zia unu iphe, Ojejoje tọru ọkpa iya sụ tẹ eetsoje yẹle iphe, ọ sụru t'eemeje. Unu mejekwa ekemu-wa; k'ọphu unu a-nọdu ndzụ; je alụta alị ono; mbụ alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke nna unu phẹ abya unu anụnu ono.

\VS{2}Unu te eyekwakwa iphe, l'okfu-a, mu ekfuru unu-a. Ọphu unu ahabọtakwa iya iphe; k'ọphu unu a-nọdu eme ekemu Ojejoje, bụ Nchileke unu, bụ ekemu ono, mu atụru unu ono.


\par }{\PP \VS{3}Unu gudewa ẹnya unu phụ iphe, Ojejoje meru l'okfu ẹhu agwa Bálụ-Peyọ; mbụ lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu meru iphe bụ ndu shi l'ime unu tsoru ọmarali Bálụ- Peyọ; balahaaru iya ẹja; ẹphe abụkotaru kpurupyata.

\VS{4}Obenu l'unubẹdua l'unu ha, bụ ndu nọshiru ike lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu bẹ nọ ndzụ rua ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{5}Unu lekwa; mu ziakwaru unu iphe, Ojejoje tọru ọkpa iya sụ t'e etsoje; bya ezia unu iphe, ọ sụru t'e emeje, bụ iphe Ojejoje, bụ Nchileke mu sụru tẹ mu zia unu; k'ọphu unu a-nọduje eme iya l'alị ono, unu eje alụta ono.

\VS{6}Unu dobekwa ekemu ono; l'eme iya ememe; kẹ l'ọo ya e-koshi l'unu maru iphe; bụru iya e-me t'iphe dojee unu ẹnya l'ifu ndiphe, bụ iya bụ ndu e-mekochaa nụa iphe ono l'ọ ha, Ojejoje tọru ọkpa iya ono; kfulahaa; sụ: “Ọkpobe okfu bụ lẹ mba-a, ha nshinu ẹge-a bụkwa mba, maru iphe; bụru mba, iphe edoje ẹnya!”

\VS{7}?Nanụ ọhodo, ha nshinu, agwa ẹphe nọnyabe ntse ọkpobe anọnyabe ẹge Ojejoje, bụ Nchileke ayi anọnyabeje ayi mẹ ayi raku iya?

\VS{8}Tẹmanu; ?nanu ọhodo, habaa nshinu, nweru ekemu, dụ mma l'ọ bu ndu ọwaa, mu atụshiru unu ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{9}Ọ bụlephu t'unu kwabẹru onwunu ẹnya; unu eleta ndzụ unu ẹnya ọkpobe eleta; a nọnyaa; unu zahaa iphe, unu gude ẹnya unu phụ; mbụ t'ẹ b'ọo-lụfukwa unu alụfu l'ọkpoma jeye teke unu a-nọ-bebe. Ọ bụchia t'unu zia ya ụnwu unu; zia ya ụnwunwa unu phẹ.

\VS{10}Unu nyatakwa mbọku ono, unu vudo Ojejoje, bụ Nchileke unu l'ifu l'ugvu Họ́rebu ono; mbụ mbọku ono, ọ sụru mu: “Tẹ mu kua ndu Ízurẹlu t'ẹphe dzukobe l'ifu iya; t'ẹphe nụa olu iya; k'ọphu ẹphe a-mụta ẹge ẹphe e-shije akwabẹ iya ugvu; jeye teke ẹphe a-nọ-bebe l'alị ono. Iphe ono bẹ ẹphe e-zikwaphu ụnwu ẹphe.”

\VS{11}Ya ndono; unu abya akpịrita ntse bya evudo lẹ mgboro ọkpa ugvu ono; ọku, enwu phophopho l'eli ugvu ono ebulihuje ebulihu; rua igweli. Urukpu atsọ-kputa; ọchi agbakọta l'ẹkemeke ọbule.

\VS{12}Ojejoje eshi l'ọku ono l'ekfu anụ unu. Unu anụ olu iya; ọbule unu ta phụdu onye ekfu iya nụ. Ọ bụlephu olu iya nwẹnkinyi bẹ unu nụru.

\VS{13}Yọ bya atọkashiaru unu ọgba-ndzụ iya; sụ t'unu dobe iya, bụ iya bụ ekemu iri ono; bya ewokwaru iya phụ deeru unu lẹ mkpuma ẹbo, dụgbaa balịbali.

\VS{14}Ojejoje abya ekfuru mu teke ono; sụ mu tẹ mu zia unu iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ t'e etsoje yẹle iphe, ọ sụru t'eemeje; k'ọphu unu a-nọdu eme iya l'alị ono, unu esweta l'eje enweru ono.


\par }{\SH Eebuchi kẹ ọgwa nte
\par }
{\PP \VS{15}Ọo ya bụ; keshinu ẹ-tọ dụdu ụgbugba iphe, unu phụru mbọku ono, Ojejoje shi l'ọku kfuru yeru unu l'ugvu Họ́rebu ono; unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya.

\VS{16}Unu kwabẹkwa ẹnya; t'unu be egude ọpyi ntẹkpe merua onwunu; mbụ pyịa ntẹkpe doberu onwunu; m'o -ruhuru; ntẹkpe ọbu dụ ịdagha; mbụ t'ẹ b'o yekwaru nwoke; t'o yeru nwanyi.

\VS{17}T'ẹ b'o yekwaru anụ, nọ lẹ mgboko; t'o yeru nwẹnu, ephe l'eli;

\VS{18}t'o yeru iphe, akpụ l'ẹpho; t'o yeru ẹma, bu lẹ mini.

\VS{19}Unu kwabẹkwa ẹnya; t'ẹ b'ọ bụ: unu -palia ẹnya l'imeli phụa ẹnyanwu; m'ọ bụ ọnwa; m'ọ bụ mkpọ-kpodo; mẹwaru iphemiphe ọbule ọdo, nọkota l'akpamigwe; yọ gụlahaa unu t'unu baaru iya ẹja; wataru iya ojeru ozi; mbụ iphemiphe ọbule ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu meru; keeru iphe, bụ ndu nọ lẹ mkpuli igwe-wa.

\VS{20}Unubẹdua bẹ Ojejoje lọtaru l'ọfuta l'ọ-tata-kfukfu ọku, adazaje mgbọro-ígwè; mbụ l'o dufutaru unu l'alị Íjiputu t'unu bụru iya ndu o ketaru l'òkè; ẹge unu bụ iya ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{21}Tẹmanu; mbẹdua bẹ Ojejoje gudewa okfu-ẹhu unu wofutaru mu ẹhu-eghughu iya: bya eriru angụ ye iya: lẹ mu te eswedu Ẹnyimu Jọ́danu; ọphu mu 'abahụdu l'ẹgiri alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu nụru unu t'ọ bụru òkè iphe unu ono.

\VS{22}Lẹ mu nwụhufutaje l'alị-a; tọ dụ iphe, e-me tẹ mu swee Ẹnyimu Jọ́danu. L'ọo unubẹdua a-daghata iya je enweru ẹgiri alị ono.

\VS{23}Unu kwabẹkwa ẹnya t'unu ba azaha ndzụ Ojejoje, bụ Nchileke unu meru; unu l'iya agbaa. T'ẹ b'ọ dụkwa iphe ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu sụru t'unu ba abashịru ẹja ono, unu a-kpụ; m'ọ kwanụ pyịa ntẹkpe, yeru iya nụ;

\VS{24}kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu bụ ọku, enwu enwunwu; bụru Nchileke, eko okopho.


\par }{\PP \VS{25}Ọ -bụru l'unu butsuaru l'alị ono; nọo ọdu; nọdu iya mụshia ụnwu; nọdu iya mụshia ụnwu-nwanwa; bya etsube teke ono mebyishilahaa onwunu; mbụ je akpụa ntẹkpe; m'o -ruhuru; ọ dụ ịdagha; shi ẹge ono melahaa iphe, dụ ẹji l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu bya akpatsua ya ẹhu-eghughu;

\VS{26}b'ẹ tọ dụkwa ẹge unu anọ-beru; unu alakọta l'iyi l'alị ono, unu abya ọda Ẹnyimu Jọ́danu eje anata ono. Unu te ebukwa iya ụlori; unu abụru kpurupyata. Mu l'ekukwa igwe; l'alị t'ẹphe bụru ndu ekebe ntanụ.

\VS{27}Ojejoje a-chịkashi unu; unu edzuru iphe bụ ọhamoha. Yọ bụru nwọchi-l'ẹka madzụ l'unu e-mekochaa wafụ l'iphe bụ mbakeshi ono, Ojejoje a-chịru unu ghaa ono.

\VS{28}L'ẹke ono bẹ unu a-baru agwa, madzụ gude ẹka mee ẹja; mbụ agwa, e gude mkpuma; mẹ oshi mee; tọo phụ ụzo; tọo nụ iphe lẹ nchị; too ri nri; tọo nụ nshishi iphe.

\VS{29}Ọle; unu -nọdu l'ẹke ono chọo Ojejoje, bụ Nchileke unu bẹ unu a-chọtakwa iya-a; m'ọ bụru l'unu gude obu unu l'ọ ha; gude ndzụ unu l'ọ ha chọo ya.

\VS{30}Teke unu jelahaaru iphe-ẹhuka ono; mbụ teke iphemiphe ọbule-a wụkotaru kpua unu b'o -rua l'ikperazụ iya bẹ unu a-ghakọbe; woru ifu ghaaru Ojejoje, bụ Nchileke unu; bya emelahaa okfu iya.

\VS{31}Lẹ keshinu ọphu Ojejoje, bụ Nchileke unu bụ Nchileke, aphụje imiko; b'ẹ tọo jịkakwa unu; ọphu oomebyishikwa unu; ọphu ọozahakwa ndzụ ono yẹle nna unu oche phẹ gbaru ono, bụ ọphu o riru angụ yeru ẹphe.


\par }{\SH Ọo Ojejoje bụ Nchileke
\par }
{\PP \VS{32}Unu gbeshi kpaa ishi iphe, meru l'oge ọhazu; tẹmanu a mụa unu; mbụ keshinu teke Nchileke keru madzụ lẹ mgboko. Unu kpaẹdu ishi ono jeye l'ẹke igwe beru; alị eberu; unu amaru mẹ iphe, ha nshinu ẹge-a; ?o mejehawaru. Ọdo abụru t'a maru; ?m'o nweru ẹtu iya ọdo, nọnu.

\VS{33}?O nweru ndu ọdo, nụjewaru ẹke Nchileke shi l'ọku l'ekfu okfu; ẹge-a unu nụru iya unubẹdua; metsua nọdu ndzụ?

\VS{34}?T'o nweru agwa, tụjeru ama ọnafuta mba, nọ l'ẹka mba ọdo doberu onwiya; bya egude iphe-ọphulenya; mẹ iphe-ọhubama, dụgbaa biribiri; gude ọgu; gude ike; mẹ agburu-ẹhu iya yẹle oke n-yemegvu; egbe iya ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu meru unu lẹ Íjiputu, unu gude ẹnya unu phụ ono?

\VS{35}E koshiru unu iphe ono; k'ọphu unu a-maru l'ọo Ojejoje bụ Nchileke; l'ẹ tọ dụhedu Nchileke ọdo, dụ nụ.

\VS{36}Ọ bụ l'imigwe b'o shi mee t'unu nụa olu iya; shi ẹge ono; lọo unu ẹka lẹ nchị. Yo koshi unu ọ-ta-kfukfukfu ọku iya l'eliphe; unu anụ olu iya, o shi l'ime ọku ono ekfu.

\VS{37}Ọo l'o yeru nna unu oche phẹ obu; bya afọta ikfu ẹphe; kparu iphe yẹbedua l'onwiya gude eze ọkpehu iya ono, dụ egvu ono; dufuta unu lẹ Íjiputu;

\VS{38}bya achịfuru unu ndu ọhodo, kagbaa unu nshinu; ka unu ike; bya edubata unu l'alị ẹphe ono; woru iya nụ unu t'ọ bụru òkè-iphe unu, bụnu iya bụ ẹge ọ dụ ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{39}Iphe unu a-maru ntanụ, bụ iphe unu e-yekwaphu l'ọkpoma; bụ l'ọo Ojejoje bụ Nchileke l'imigwe ọphu nọ l'imeli; bya abụru iya lẹ mgboko ọphu nọ iya lẹ mkpuli. Ẹ tọ dụhedu Nchileke ọdo, nọnu.

\VS{40}Ọo ya bụ; t'unu tsojekwa iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ t'e etsoje yẹle iphe, ọ sụru t'e emeje, bụ iya bụ iphe, mu ekfuru ntanụ-a; k'ọphu iphe a-dụru unu lẹ mma; dụru ụnwu unu ndu ọphu tso unu l'azụ; mẹ k'ọphu unu a-ka nka l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu t'ọ bụru nk'unu gburu jeye lẹ gburu ono.


\par }{\SH Mkpụkpu a -gbabe; a dzụru
\par }
{\R (Ọ́gú 35:9-34; Dit 19:1-13; Jós 20:1-9)

\par }{\PP \VS{41}Tọ dụ iya bụ; Mósisu ewofuta mkpụkpu ẹto dobe iche l'ụzo ẹnyanwu-ahata Ẹnyimu Jọ́danu;

\VS{42}ẹke onye gburu madzụ ibe iya; l'ẹ b'o lebezi ẹnya a-gbajẹru laa; m'ọ bụru lẹ yẹle onye ọbu ta dụhaada l'okfu. T'onye dụ ẹge ono gbaru laa lẹ mkpụkpu lanụ lẹ mkpụkpu ẹto ono; je anọdu zeeru ndzụ.

\VS{43}Ẹpha mkpụkpu ono bụ: Beza, nọ l'echi-ẹgu, daburu baswangu. Ono bụ ẹke ndu ikfu Rúbẹnu a-gbajẹru laa. Mkpụkpu ọdo bụ Rámọtu l'alị Gíledu; bụ ẹke ndu ikfu Gádu a-gbajẹru laa. Ọdo abụru Gólanu l'alị Báshanu, bụ iya bụ ẹke ndu ikfu Manásẹ a-gbajẹru laa.


\par }{\SH Mósisu atọjashi ekemu t'o doo ẹnya
\par }
{\PP \VS{44}Ọwaa bụ ekemu, Mósisu tụru doberu ndu Ízurẹlu.

\VS{45}Ọwaa bụ iphe, Ojejoje tụru l'ekemu; bya abụru iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ t'e etsoje; mẹ iphe, ọ sụru t'e emeje; mbụ iphe Mósisu kfushikotaru nụ ụnwu Ízurẹlu l'ẹphe shitsua l'alị Íjiputu wụfuta;

\VS{46}mbụ teke ẹphe nọ lẹ nsụda, nọ lẹ mgboro mkpụkpu Bẹ́tu-Peyọ l'ụzo ẹnyanwu-ahata Ẹnyimu Jọ́danu; l'alị Sihọnu, eze ndu Amọru, bụ onye shi buru lẹ mkpụkpu Hẹ́shibonu; mbụ onye ono, Mósisu yẹle ndu Ízurẹlu mekputaru l'ẹphe shi lẹ Íjiputu wụfuta ono.

\VS{47}Ẹphe anata alị Sihọnu ono; mẹ alị Ọgu, bụ eze ndu Báshanu. Ndu eze ẹbo ono bụ ndu eze ndu Amọru, shi buru l'ụzo ẹnyanwu-ahata Ẹnyimu Jọ́danu.

\VS{48}Alị ono shi lẹ Árowa l'iku nsụda nsụda Amọ́nu rua Ugvu Siriyọnu; bụ iya bụ Ugvu Hẹmonu.

\VS{49}Ọ tụgbukwaruphu uswe iya k'ẹnyanwu-ahata Ẹnyimu Jọ́danu; gbazitawaru l'ọkpa-ugvu Pishiga.




\par }\Chap{5}{\SH Ekemu iri
\par }
{\R (Awụ 20:1-17)

\par }{\PP \VerseOne{1}Mósisu abya ekua ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; sụ ẹphe: Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu nụkwa-a iphe, Ojejoje tọru ọkpa iya; sụ t'e etsoje; mẹ iphe, ọ sụru t'e emeje, bụ iphe ya ekfu anụ unu ntanụ. Unu mụa ya ọmu-ẹkwo; unu edobe iya edobe; l'eme iya ememe.

\VS{2}Ojejoje, bụ Nchileke ayi; bẹ mekwaru; ayi l'iya agbaa ndzụ l'ugvu Họ́rebu.

\VS{3}Ẹ tọ bụkwa nna ayi oche phẹ; bẹ ẹphe lẹ Ojejoje gbaru ndzụ ono. Ọ kwa ayịbedua; mbụ ẹge ayi ha, bụ ndu nọ ndzụ l'ẹke-a ntanụ-a.

\VS{4}Ojejoje shikwa l'ọku kfuru nụ unu ifu l'ifu l'eli ugvu ono.

\VS{5}Teke ono bẹ ya vudo lẹ mgbaku unu lẹ Ojejoje; l'ekfuru unu iphe, Ojejoje kfuru; kẹ l'egvu ọku ono guderu unu; unu te nyihu ugvu ono. Ọ sụru:


\par }{\PP \VS{6}“L'ọ kwa yẹbe Ojejoje, bụ Nchileke unu. Ọ bụ yẹbedua bụ onye dufutaru unu l'alị Íjiputu; mbụ l'alị ẹke ono, unu shi bụru ohu ono.


\par }{\PP \VS{7}“T'ẹ b'ọ dụkwa iphe ọdo, ịi-bajẹru ẹja; gbahaa yẹbedua.


\par }{\PP \VS{8}“Ba apyịkwa ntẹkpe doberu onwongu; m'ọ bụ iphe ọdo, dụ l'ọ bụ ọphu nọ l'imigwe l'ephekerephe; m'ọ bụ iphe, nọ l'eli alị lẹ mkpuli igwe; m'ọ bụ iphe, bu lẹ mini lẹ mgboko.

\VS{9}Ba abakwaru iya ẹja; ọphu i jekwaru iya ozi; kẹ lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu bụkwa Nchileke, ekoje okopho. Ọohụ̀je ndu kpọru iya ashị àhụ̀hù k'ẹjo iphe, ẹphe meru iya; hụ̀a hụ̀a ụnwu ẹphe; hụ̀a ụnwu-nwanwa ẹphe; hụ̀a ụnwu nwanwanwaranwa ẹphe.

\VS{10}Obenu lẹ ya aphụjeru ụnukurunu imiko, bụ ndu yeru iya obu; l'edobe ekemu iya.


\par }{\PP \VS{11}“Be ekujekwa ẹpha Ojejoje, bụ Nchileke unu kẹ mkpẹ; kẹ l'onye eku ẹpha Ojejoje kẹ mkpẹ b'ẹ tọo hakwa t'ẹ b'ọ nma iya ikpe.


\par }{\PP \VS{12}“Dobekwa mbọku ọtu-ume nsọ; bụ iya bụ iphe, Ojejoje, bụ Nchileke unu sụru tẹ iimeje.

\VS{13}Abalị ishingu bẹ ii-seje akanya; jekota ozi ngu l'ọ ha.

\VS{14}Obenu l'abalị k'ẹsaa bụ mbọku ọtu-ume kẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu. T'ẹ b'ọ dụkwa ozi, ii-jeje mbọku ono. Be ejekwa ozi nggụbedua; ọphu ụnwegirima ngu ndu k'unwoke; mẹ ndu kẹ nwanyi 'ejekwa; ọphu unwoke, ị gbaru ohu 'ejekwa; ọphu ụnwanyi, ị gbaru ohu 'ejekwa; ọphu oke-eswi ngu 'ejekwa; ọphu nkakfụ-ịgara ngu 'ejekwa; ọphu ọ dụkwa elu ngu ọphu e-je nụ; ọphu ndu byaru abyabya, nọ lẹ nke ngu 'ejekwa. T'unwoke; mẹ ụnwanyi, ị gbaru ohu tụtakwa ume ẹge ịituta.

\VS{15}Nyatakwa l'unu shi bụru ohu lẹ Íjiputu; l'ọo Ojejoje, bụ Nchileke unu; bẹ gude ike; mẹ agburu-ẹhu iya dufuta unu l'ẹke ono. Ọo ya kparu iphe Ojejoje, bụ Nchileke unu l'atụru ngu iya ọtu ekemu; t'unu tụtaje ume mbọku ọtu-ume.


\par }{\PP \VS{16}“Kwabẹje nne lẹ nna, mụru ngu nụ ugvu; bụ iya bụ iphe, Ojejoje, bụ Nchileke unu sụru t'unu meje; k'ọphu ịi-ka nka; mẹ k'ọphu iphe a-dụru ngu lẹ mma l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono.


\par }{\PP \VS{17}“Be egbukwa ọchi.


\par }{\PP \VS{18}“Be erikwa ogori.


\par }{\PP \VS{19}“Be ezikwa iphura.


\par }{\PP \VS{20}“Be ebobekwa madzụ ibe ngu ibo.


\par }{\PP \VS{21}“Be ejikwaru madzụ ibe ngu ijimẹnya lẹ nyee ya; m'ọ bụ l'ụlo iya; m'ọ bụ l'alị iya; m'ọ bụ lẹ ndu ọ gbaru ohu; m'ọ bụ l'oke-eswi iya; m'ọ bụ lẹ nkakfụ-ịgara iya; m'ọ bụ l'iphe, bụ iphe, madzụ ibe ngu nweru enweru.”\FTNT{*}{{\FR 5:21 }{\FR{5:21
}}{\XT{Awụ 20:17; Róm 7:7}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{22}Ono bụ ekemu, Ojejoje tụru nụ unu l'eli ugvu l'ẹke unu dzuru edzudzu. O shi l'ọku; mẹ l'urukpu yẹle ọchi; gude olu, shihuru ike kfuru yeru unu. Ẹ to nwehekwa iphe ọdo, o yekoberu iya ọdo. Yo woru iya dee l'eli mkpuma ẹbo, dụ balịbali nụ mu.


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu atsụ egvu l'ugvu Sáyịnayi
\par }
{\R (Awụ 20:18-21)

\par }{\PP \VS{23}Yo be teke unu nụru olu ono l'ẹke o shi l'ime ọchi l'ekfu anụ unu; kẹ l'ọku ono bụ l'eli ugvu ono bẹ ootsu; iphe, bụ ndu ishi l'iphe, bụ ikfu unu iche iche yẹle ndu bụ ọgurenya unu awụ-kfuta mu;

\VS{24}bya asụ mu: “Nta-a bẹ Ojejoje, bụ Nchileke ayi koshiwaru ayi ọdu-biribiri iya; mẹ ẹge ọ habe nshinu. Ayi nụkwaruphu olu iya, o shi l'ime ọku ono ekfu. Ntanụ-a bẹ ayi phụwaru lẹ Nchileke kfuru okfu yeru madzụ; onye ọphu anọdukwadua ndzụ.

\VS{25}?Nta-e? ?Ayi a-phụ anwụhu je eye iya ishi tọo? Kẹ l'ẹjo ọku-a e-kegbushikwa ayi; mbụ l'ayi -nụfua olu Ojejoje, bụ Nchileke ayi ọdo bẹ ayi a-nwụshihukwa.

\VS{26}Ishi iya abụru l'ẹ tọ dụdu madzụ mmanu, nụjewaru ẹke Nchileke, nọ ndzụ; shi l'ime ọku l'ekfu okfu; ẹge-a, ayi nụru iya-a; mekochaa bya anọdu ndzụ.

\VS{27}Unu asụ mu tẹ mu jekfubechia Ojejoje, bụ Nchileke ayi ntse; je anụkota iphemiphe ọbule, ookfu. Teke e metsuaru; mu abya akọoru unu iphe o kfuru. L'unu a-ngabẹe nchị; mee iphe, o kfuru.”


\par }{\PP \VS{28}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje anụa iphe unu kfuru teke ono, unu ekfu eyeru mu ono; bya asụ mu: “Lẹ ya nụkotawaru iphe, ndu ono kfuru mu. Iphe ẹphe kfuru dụkwa-a mma.

\VS{29}Ndẹge ọ bụ ẹge obu ẹphe a-dụje ndono tekenteke; k'ọphu ẹphe e-shi ẹge ono l'atsụ iya egvu; l'eme iphemiphe ọbule, ya tụru l'ekemu; mẹ iphe adụkwaru-a ẹphe lẹ mma; ẹphe l'ụnwu ẹphe gbururu jeye lẹ gbururu!


\par }{\PP \VS{30}“Wo mu tẹ mu tụgbua; je ekfuru ẹphe t'ẹphe laphukotawaru azụ l'ụlo-ẹ́kwà ẹphe.

\VS{31}Ọle; tẹ nggụbedua nọnyabekwa iya l'ẹke-a; k'ọphu ya a-kọru ngu iphemiphe ọbule, ya tụru l'ekemu; iphe, ya tọru ọkpa iya sụ t'e etsoje; mẹ iphe, ya sụru t'e emeje; bụ iphe, ya e-zi ẹphe t'ẹphe meje l'alị ono, ya abya ẹphe anụnu t'ẹphe nweru ono.”


\par }{\PP \VS{32}Ọo ya bụ; unu zikwaa obu l'alị; meje iphe, Ojejoje, bụ Nchileke unu sụru t'unu meje. Unu ba ahakwa iya; melahaa iphe ọdo.

\VS{33}Unu tụkojekwa ụzo ono shije; mbụ ụzo ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu sụru t'unu shije ono; k'ọphu unu a-nọdu ndzụ; mẹ k'ọphu iphe a-dụru unu lẹ mma; mẹfua k'ọphu unu a-ka nka l'alị ono, unu abya enweru ono.




\par }\Chap{6}{\SH Iphe, a tụ-doru ekemu ọbu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ iphe Ojejoje tụru l'ekemu yẹle iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ t'e etsoje yẹle iphe, ọ sụru t'e emeje, bụ ọphu Ojejoje, bụ Nchileke unu sụru tẹ mu zia unu t'unu meje l'alị ono, unu e-swe Ẹnyimu Jọ́danu; eje enweru ono;

\VS{2}mbụ k'ọphu unu a-nọdu atsụ Ojejoje, bụ Nchileke unu egvu; unubẹdua; mẹ ụnwu unu; mẹ ụnwu-nwanwa unu. Mbụ t'unu eme iphe ọ tọru ọkpa iya; mẹ iphe ọ tụru l'ekemu, bụ iya bụ iphe mu ekfuru unu t'unu meje jeye teke unu a-nọ-beru; mẹ k'ọphu unu a-ka nka.

\VS{3}Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu ngabẹkwa nchị. Unu letakwa ẹnya; mee iphemiphe ọbule ono; k'ọphu iphe a-dụru unu lẹ mma; unu ájáá ájaja; ka l'igwe l'ẹgiri alị ono, bụ iya bụ ẹge Ojejoje, bụ Nchileke nna unu phẹ kweru unu ụkwa iya.


\par }{\PP \VS{4}Unu nụa ya; unubẹ ndu Ízurẹlu! Lẹ Ojejoje, bụ Nchileke ayi bụlekwa iya phụ kpụu bụ Nchileke.

\VS{5}Ọo ya bụ t'unu gude obu unu l'ọ ha; gude ndzụ unu l'ọ ha; gude ike unu l'ọ ha yeru Ojejoje, bụ Nchileke unu obu.

\VS{6}Tẹ ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a bukwaru unu eburu l'ọkpoma.

\VS{7}Unu zijekwaa obu l'alị kuziaru iya ụnwegirima unu. Unu gudeje iya l'abọru ẹphe ọbo ụja teke unu nọ l'ime ụlo unu; teke unu eje ije l'esu-ụzo; teke unu zẹ azẹe; mẹ teke unu gbeshiwaru egbeshi.

\VS{8}Unu gbajẹru iya l'ẹka t'ọ bụru iphe-ọhubama. Unu ekebeje iya ya l'ọnu-ifu; k'ọphu unu a-nyatajẹ iya.

\VS{9}Unu dee ya edede l'ọkpa-ibo ụlo unu. Unu edeekwa ya phụ l'ọnu-ọguzo unu.


\par }{\PP \VS{10}Ọo ya bụkwanu; teke Ojejoje, bụ Nchileke unu dubataleruphu unu l'alị ono, o riru nna unu oche phẹ; mbụ Ébirihamu; mẹ Áyizaku; mẹ Jékọpu angụ; lẹ ya a-nụ unu eze mkpụkpu mẹ ẹgiri mkpụkpu mkpụkpu, ẹ ta bụdu unu kpụru iya l'onwunu;

\VS{11}nụkwaphu unu ụlo, iphe dụ mma jigbaaru ejiji; mbụ iphe ẹ-ta bụdu unu kwaru iya ye l'ụlo ono; nụ unu wẹlu, ẹ-ta bụdu unu tụru iya; nụ unu mgbo vayịnu yẹle oshi olivu, ẹ-ta bụdu unu kọru iya. Teke ono, unu a-nọdu eri nri l'eriji ẹpho ono;

\VS{12}unu kwabẹkwa ẹnya; t'unu ba azahaa Ojejoje, bụ iya dufutaru unu l'alị Íjiputu, bụ ẹke ono, unu shi bụru ohu ono.

\VS{13}Unu tsụje Ojejoje, bụ Nchileke unu egvu. Unu jejeru iya ozi. Unu egudeje ẹpha iya l'eri angụ.

\VS{14}Unu be etsokwaru agwa ọdo; mbụ agwa ndu ono, bupheru unu mgburumgburu ono.

\VS{15}Lẹ Ojejoje, bụ Nchileke ono, bu l'ẹke unu bu ono bụkwa Nchileke okopho. Unu -mee ya ẹge ono bẹ ẹhu-eghughu Ojejoje, bụ Nchileke unu a-dakfutakwa unu; mee unu; unu achịhu lẹ mgboko-a.

\VS{16}Unu be ejekwa ọdata Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹge unu dataru iya lẹ Masa.

\VS{17}Unu tụbekwa nvọ; meje iphemiphe ọbule, Ojejoje, bụ Nchileke unu sụru t'unu meje; mẹ iphe, ọ tụru l'ekemu yẹle iphe, ọ tọru ọkpa iya; sụ t'unu tsoje.

\VS{18}T'iphe unu e-meje bụkwaru iphe, vudo nhamụnha; bụru iphe dụ Ojejoje mma l'ẹnya; k'ọphu iphe a-dụru unu lẹ mma; mẹ k'ọphu unu a-dụ ike bahụ je anata ẹgiri alị ono, Ojejoje riru angụ lẹ ya a-nụ nna unu oche phẹ;

\VS{19}chịfukotaru unu ndu ọhogu unu t'ẹphe lụfu unu l'ifu, bụ iya bụ ẹge Ojejoje kweru ụkwa iya.


\par }{\PP \VS{20}O -rua mgbe-l'ifu; ụnwu unu -jịa unu: “?Bụ ngụnu b'ọ bụ; mbụ ekemu ono, Ojejoje, bụ Nchileke ayi tụru ono yẹle iphe, ọ tọru ọkpa iya ono; mẹ nsọ ono, ọ sụru t'e doje ono?”

\VS{21}Iphe, unu e-kfuru ẹphe bụ l'unu shi bụru ohu Fero l'alị Íjiputu; Ojejoje egude ike kẹ ẹka iya; dufuta unu.

\VS{22}Unu gudekwaphu ẹnya unu phụ iphe-ọphulenya; mẹ iphe-ọhubama, dụgbaa biribiri, harụ kpaa kpaa, Ojejoje meru kpua alị Íjiputu; mẹ Fero; mẹ ndu alị iya l'ẹphe ha.

\VS{23}L'o dufutaru unu l'ẹke ono; bya anụ unu alị ono, o kweru nna unu oche phẹ ụkwa iya ono; bya eria angụ yeru iya ẹphe.

\VS{24}Ojejoje asụ unu t'unu mekotaje iphe-a, ọ tọru ọkpa iya sụ t'e etsoje; unu atsụjekwaphu Ojejoje, bụ Nchileke unu egvu; ẹge iphe a-dụru unu lẹ mma; unu akaa nka; bụnu iya bụ ẹge ọ dụ ntanụ-a.

\VS{25}L'ọ -bụru l'unu tọru ẹhu; dobekota iphe bụ ekemu-a l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu; bụ iya bụ iphe ono, ọ sụru t'unu meje ono bẹ unu bụakwa ndu doberu ẹka ndoo l'ifu iya.




\par }\Chap{7}{\SH Ndibe Ojejoje
\par }
{\R (Awụ 34:11-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}Teke Ojejoje, bụ Nchileke unu durutaleruphu unu l'alị ono, unu eje anata ono; bya achịshikotaru unu mkporo-ọha ono; mbụ ndu Hetu; ndu Gigashi; ndu Amọru; ndu Kénanu; ndu Pẹ́rezu; ndu Hevu; wafụa ndu Jebusu; bụ iya bụ mba ẹsaa ono, kakọta unu nshinu; bya aka unu ike ono;

\VS{2}Ojejoje, bụ Nchileke unu -woleruphu ẹphe ye unu l'ẹka; unu gbushigekwaa ẹphe. Unu l'ẹphe ba agbakwa ndzụ; ọphu unu 'aphụkwaru ẹphe imiko.

\VS{3}Unu l'ẹphe ba alụgbakwa nwanyi. Unu be ekekwa ẹphe ụnwu unu; ọphu unu alụtakwaru ụnwu unu nwanyi l'ẹke ono.

\VS{4}Ishi iya abụru l'ẹphe e-mekwa ụnwu unu; ẹphe ahaa ya etsotso; wata ọbaru agwa ọdo ẹja. Teke ono bẹ ẹhu-eghughu Nchileke a-bya adapyabẹ unu; unu abụru kpurupyata teke ono teke ono.

\VS{5}Ọwaa iphe unu e-mechia ẹphe ndọ-ọ: Unu tụko ẹnya-ngwẹja ẹphe mebyishikota; unu etsukposhikota mkpuma, ẹphe doberu nsọ; gbutsushikota oshi nte ẹphe, bụ Ashera. Unu akpọkota iphe bụ nte ẹphe ọku l'ọha.

\VS{6}Ishi iya abụru l'unu bụ ọha, dụru Ojejoje, bụ Nchileke unu lẹ nsọ. Mbụ lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu fọtawaru unu t'unu bụru ọha, o doberu nsọ t'unu bụru nk'iya. O dobewaru unu t'unu kango-kota iphe, bụ ndu nọ lẹ mgboko gbaa mgburumgburu.


\par }{\PP \VS{7}Ojejoje te wotakwa obu iya zia l'ẹke unu nọ; bya afọta unu; okfu l'unu ka ndu ọdo l'igwe; o gbe buchiaru unubẹdua katsụa ndu ọphu nwanshị l'ẹphe ha.

\VS{8}Ọ bụchia lẹ Ojejoje yeru unu obu; mẹ kẹ l'iphe ono, o riru angụ iya l'ifu nna unu oche phẹ lẹ ya e-meru unu ono b'o mefutaje. Ọo ya meru iphe Ojejoje gude ọkpehu, nọ iya l'ẹka dufuta unu; bya agbafụta unu l'ẹke ono, unu shi bụru ohu ono; mbụ l'ẹka Fero, bụ eze ndu Íjiputu.

\VS{9}Ọo ya bụ tẹ unu makwaru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu bụkwa Nchileke; mbụ Nchileke, evudoshije ike l'iphe, o kweru ụkwa iya; bụru Nchileke, edobeje ndzụ, yẹle ndu yeru iya obu gbaru. Tsube l'ọgbo; rua l'ọgbo bẹ Nchileke ekoshije l'obu, ya yeru ẹphe t'agvụjedu agvụgvu; mbụ ndu, yeru iya obu l'emeje iphe ọ sụru ẹphe t'ẹphe me.

\VS{10}Ndu kpọru iya ashị bẹ ọokfuje ụgwo l'ifu. Oomeje ẹphe; ẹphe abụru kpurupyata. Mbụ lẹ ndu kpọru iya ashị b'ẹ tọ kpọjekwa ụkfu; tẹmanu yọ hụ̀a ẹphe àhụ̀hù.

\VS{11}Ọo ya bụ; t'unu kwabẹkwa ẹnya meje iphe, Ojejoje tụru l'ekemu; unu etsoje iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ t'e tsoje; meje iphe, ọ sụru t'unu me; bụ iya bụ ẹge mu atụru iya unu ntanụ-a.


\par }{\SH Ọnu-ọma, nọ l'ome iphe, a sụru t'e emeje
\par }
{\R (Dit 28:1-14)

\par }{\PP \VS{12}Ọ -bụru l'unu ngabẹru nchị l'ekemu-wa; mbụ dobe iya; l'eme iya ememe bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu e-dobekwa ọgba-ndzụ iya ono yẹle n-yemobu iya ono, bụ ọphu o riburu nna unu oche phẹ l'angụ lẹ ya e-me.

\VS{13}Oo-yeru unu obu; gọoru unu ọnu-ọma; bya emekwaaphu t'unu ha igwe. Ọo-gọkwaruphu ọnu-ọma nụ ụnwu unu; mẹ iphe, unu meberu emebe; mbụ witu unu; mẹ mẹe unu; mẹ manụ unu. Oo-mekwaphu t'eswi unu; atụru unu; mẹ eghu unu zụa azụzu l'alị ono, o riburu nna unu oche phẹ angụ lẹ ya a-nụ unu ono.

\VS{14}Ọnu, aa-gọru nụ unu a-kakọta kẹ ndu ọdo. Kẹle nwoke e-te eyedu ime; mẹ nwanyi, ẹ-ta atsụdu ime ta abyadụ bya adụ l'unu; tọ dụ l'elu unu.

\VS{15}Ojejoje a-tụko iphe bụ iphe-ememe wofu unu l'ẹhu; ọphu ọ dụdu ẹjo iphe-ememe ndu Íjiputu ono, unu maru ono m'ọo nanụ, oo-kwe t'o mee unu. Ọ bụ ndu unu dụ ashị bẹ oo-gude iya dakfu.

\VS{16}Unu tụkokwa iphe bụ mba lẹ mba ha ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu oye l'ẹka ono gbushia. Unu ba aphụkwaru ẹphe imiko. Ọphu unu 'ejekwaru agwa ẹphe ozi; kẹ l'ono a-bụkwa ọnya; nma unu.


\par }{\PP \VS{17}Unu a-sụkwaru: “Iphe bụ mbakeshi-wa l'ọ ha kakọta nụ unu ike. ?Nanụ ẹge unu e-shi lụa ẹphe?”

\VS{18}Ọlobu; unu ba atsụkwa ẹphe egvu. Unu nyatakwa iphe, Ojejoje, bụ Nchileke unu meru Fero; mẹ ndu Íjiputu l'ẹphe ha.

\VS{19}Unu gude ẹnya unu phụ oke iphe-ọphulenya; mẹ iphe-ọhubama, dụgbaa biribiri, Ojejoje, bụ Nchileke unu gude ike iya yẹle ọkpehu iya dufuta unu. Ono bụ ẹge Ojejoje, bụ Nchileke unu e-me iphe, bụ ndu ono, unu atsụ egvu ono.

\VS{20}Ọdo abụru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu e-ye evu t'o je agbagbushikota jeye mẹ ndu ọphu nahụru unu je edomishia onwẹphe edomi.

\VS{21}T'obu ba awakwa unu awawa; kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu nọkwa unu l'azụ; mbụ Nchileke ono, ha nshinu; bya abụru onye aatsụ egvu ono.

\VS{22}Ojejoje, bụ Nchileke unu a-tọ nwẹhu chịshiaru unu iphe bụ mbakeshi ono, nọ-chishiru unu ụzo ono. Unu ta adụkwa ike erushikota ẹphe ugbo lanụ; ọdumeka bẹ ẹjo anụ ẹgu a-ghatakwa igwe; bụru ọgu nọduru unu.

\VS{23}Obenu lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu e-wokwanụru ẹphe ye unu l'ẹka. Oo-meje t'utsu etsuaru ẹphe; jeye unu atụko ẹphe gbushikota.

\VS{24}Ọo-tụko ndu eze ẹphe l'ẹphe ha yekota unu l'ẹka; unu emee tẹ ẹpha ẹphe chihu lẹ mkpuli igwe ọwaa. E tọ dụdu ndu ha k'ọgbaberu unu jeye teke unu a-tụko ẹphe l'ẹphe ha gbushikota.

\VS{25}Agwa ẹphe, a pyịru apyịpyi bẹ unu a-kpọkota ọku. Tẹ mkpọla-ọcha; mẹ mkpọla-ododo, a wụru lẹ ntẹkpe ono ba agụjekwa unu agụgu lẹ phuu. Unu ba ewotajekwa iya nworu; ọdumeka bẹ ọo-bụkwaru ọnya nmata ngu; kẹ l'ọ bụkwa ome akpamara l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu.

\VS{26}Unu b'e ewobatajekwa ahụma ono l'ụlo unu; a nọnyakwaa unu abụru ndu a tụru ọnu ẹge a tụru iya. Iphe unu ee-mejechia bụ t'unu kpọkota iya ashị; l'atsọ iya oyi; kẹ l'ọ bụ iphe, a tụru ọnu b'ọ bụ.




\par }\Chap{8}{\SH Unu ba azahakwa Ojejoje
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unu kwabẹkwa ẹnya meje ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a; k'ọphu unu a-nọdu ndzụ; zụa azụzu; je anata alị ono, Ojejoje kweru nna unu oche phẹ ụkwa iya; bya eriru angụ yeru iya ẹphe ono.

\VS{2}Unu nyatakwa ẹge Ojejoje, bụ Nchileke unu gude dua unu ụkporo afa labụ l'echi-ẹgu; shi ẹge ono gọ-zita unu; bya adata unu; tẹ ya maru iphe, nọ unu l'obu; mbụ tẹ ya maru; ?mẹ unu e-mejee ekemu iya; t'unu te emedu?

\VS{3}Ọ gọ-zitaru unu; mee t'ẹgu gụa unu; bya anụ-a unu mana, bụ nri unu ta mahaadụa; nna unu oche ẹphe ta mahawa iya; k'ọphu unu a-maru l'ẹ tọ bụdu nri kpụrumu bẹ madzụ egudeje nọdu ndzụ. L'iphe, madzụ egudeje nọdu ndzụ bụ iphe, bụ okfu, shi Ojejoje l'ọnu.

\VS{4}L'ime ụkporo afa labụ ono bẹ uwe unu ta kahụdu akahụ; ọkpa ta bya unu ẹra.

\VS{5}Ọo ya bụ t'o dokwaa unu ẹnya ọhuma; l'ọo ẹge madzụ ahụ̀je nwa iya àhụ̀hù-a bụ ẹge Ojejoje, bụ Nchileke unu àhụ̀ unu.

\VS{6}Ọo ya meru iphe unu a-nọduje edobe ekemu Ojejoje, bụ Nchileke unu; l'etso ụzo iya; l'atsụ iya egvu;

\VS{7}kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu edu unu ala l'alị, dụ mma; alị, mini, shi l'ime alị anọduje awụshi awụshi; nggele eshi lẹ nsụda nsụda; mẹ l'ugvu ugvu l'atsọshi atsọshi.

\VS{8}Mbụ alị, witu; balị; vayịnu; figu; mẹ ụtara-okumu jiru ejiji; mbụ alị, manụ olivu; mẹ manụ-ẹngu jiru ejiji.

\VS{9}Ọ bụ alị, ụko nri ta abyadụ bya adụ unu. Ẹ to nwedu iphe ụko iya adụ unu l'alị ono. Mkpuma, nọ iya nụ bụkota ígwè; ugvu, nọgbaa ya nụ bẹ unu a-nọdu egvu ope.

\VS{10}Teke unu rijitsujeeru ẹpho; unu tujekwa Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹpha k'ẹgiri alị ono, ọ nụru unu ono.


\par }{\PP \VS{11}Unu kwabẹkwa ẹnya t'unu ba azaha Ojejoje, bụ Nchileke unu; mbụ t'unu ba ha omeje ekemu iya; mẹ iphe, ọ sụru t'e meje; mẹ iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ t'e tsoje, bụ iya bụ ekemu ono, mu atụru unu ntanụ ono.

\VS{12}Unu kwabẹkwa ẹnya t'ẹ b'ọ bụ; unu ridelephu iphe ẹhu unu chọru; wata ọkpushi ụlo, dụgbaa mma buru;

\VS{13}eswi unu yẹle atụru unu; mẹ eghu unu -watalẹphu azụshi; mkpọla-ọcha unu; mẹ mkpọla-ododo unu; mẹwaru iphemiphe ọbule ọdo, unu nweru enweru hadẹlephu nshinu;

\VS{14}unu eworu ọkpoma kpọ-vube; zahaa Ojejoje, bụ Nchileke unu, bụ iya dufutaru unu l'alị Íjiputu; mbụ l'ẹke ono, unu shi bụru ohu ono.

\VS{15}Mbụ onye ono, duru unu swekota eze echi-ẹgu ono, aatsụ egvu ono; ẹke ẹjo-agwọ; mẹ akpị jiru ejiji; mbụ ẹke kpọhuru nkụ; mini ta nọ iya. Yọ bụru lẹ mkpuma, kpọru gbengu gbengu b'o shi emeje tẹ mini tsọfutaru unu.

\VS{16}Mbụ onye bụ iya nụru unu mana l'echi-ẹgu. Nri ono; mbụ mana bẹ nna unu oche phẹ ta madu. Iphe, kparu iya nụ bụ l'oome t'ọ gọ-zita unu; data unu; k'ọphu ọo-dụru unu lẹ mma l'ụzo ifu.

\VS{17}Unu kwabẹkwa ẹnya t'unu ba awata okfu l'ime obu unu; sụ l'ọ kwa ike k'ẹka unu; bẹ unu gude kpakọta ẹku-wa.

\VS{18}Obenu; t'unu nyatajẹkwa Ojejoje, bụ Nchileke unu; kẹ l'ọo yẹbedua nụru unu ike, unu gude akpa ẹku ọbu; k'ọphu oo-me tẹ ọgba-ndzụ ono keru ẹge o keru ntanụ; mbụ ọphu o riru nna unu oche phẹ angụ iya.

\VS{19}Unu -zahakwanua Ojejoje, bụ Nchileke unu; bya awata otso agwa; jelahaaru agwa ọphu ozi; balahaaru iya ẹja bẹ mu agbakwaru unu ama ntanụ-a; sụ: L'ẹ tọ dụkwa iphe, e-me t'unu ba alakọta l'iyi.

\VS{20}Ọ kwa ẹge iphe bụ mbakeshi ono, Ojejoje nọdu l'ifu unu mee; ẹphe abụru kpurupyata ono laru l'iyi; bụ ẹge unubẹdua a-lakwaphu l'iyi; m'ọ -bụru l'unu kwefuru Ojejoje, bụ Nchileke unu ike.




\par }\Chap{9}{\SH Ndu Ízurẹlu ekwefuru Nchileke íkè
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu ngabẹkwa nchị. Ntanụ bẹ unu e-swe Ẹnyimu Jọ́danu; je anata mba lẹ mba, kakọta unu nshinu; ka unu ike. Mgbodo, ẹphe gudetsua tụ-phee mkpụkpu ẹphe mgburumgburu erutsua akpamigwe.

\VS{2}Ndu ono bụ ndu shihuru ike; dụgbaa ogologo. Ndu ono bụ ndu Anaku, bụ ndu unu maru amaru. Tẹmanu bẹ unu anụjehawa ẹtu ono, aanmajẹ sụ: “?Bụ onye ha k'ọkpofu ụnwu Anaku l'ifu?”

\VS{3}Ọlobu; t'o dokwaa unu ẹnya ntanụ l'ọo Ojejoje, bụ Nchileke unu bụ onye e-vutaru unu ụzo l'ọbu ọku, enwu enwunwu. Oo-mebyishi ẹphe; bya akpapyabẹ ẹphe l'ifu unu; k'ọphu unu a-chịfu ẹphe ẹgwegwa; mee t'ẹphe bụru kpurupyata, bụ iya bụ ẹge Ojejoje kweru unu ụkwa iya.


\par }{\PP \VS{4}Teke Ojejoje, bụ Nchileke unu chịfutsuaru ẹphe l'ifu unu; unu ba awatanụphu ọri l'ime obu unu; sụ: “L'ọ kwa okfu l'unu doberu ẹka ndoo meru iphe Ojejoje dubataru unu t'unu bya enweru alị-a.” Wawakwa; iphe, Ojejoje gude achịfu ẹphe l'ifu unu bụkwa l'iphe bụ mbakeshi ono menukaru ẹjo iphe.

\VS{5}Ẹ tọ bụkwa kẹ l'unu doberu ẹka ndoo; ọdumeka bụru okfu l'obu gụru unu iphoro meru iphe unu eje ọnata alị ẹphe. Ọ bụchia okfu l'ọha ono menukaru ẹjo iphe meru iphe Ojejoje, bụ Nchileke unu achịfu ẹphe l'ifu unu; mẹfua k'ọphu oo-me iphe ono, o riru nna unu oche phẹ angụ iya ono; mbụ Ébirihamu; mẹ Áyizaku; mẹ Jékọpu.

\VS{6}Ọo ya bụ; t'o dokwaa unu ẹnya l'ẹ tọ bụdu okfu l'unu doberu ẹka ndoo meru iphe Ojejoje, bụ Nchileke unu anụ unu ẹgiri alị-a t'unu nweru; kẹ l'unubẹdua bụkwaphu ndu obu ịkpokponyi.


\par }{\SH Nweswi, a kpụru akpụkpu
\par }
{\PP \VS{7}Unu nyatakwa iya; mbụ t'unu ba azahakwa ẹge unu gude kpatsua Ojejoje, bụ Nchileke unu oke ẹhu-eghughu l'echi-ẹgu. Tsube mbọku, unu gbeshiru l'alị Íjiputu jeye unu abyaruta ẹke-a bẹ unu shilephu kwefutaru Ojejoje íkè.

\VS{8}L'ugvu Họ́rebu bẹ unu kpatsuru Ojejoje oke ẹhu-eghughu. Ẹhu eghutabe Ojejoje eghughu; k'ọphu ọ byaru t'o mebyishia unu.

\VS{9}Teke mu nyihuru ugvu ono; je ọnata mkpuma ono, dụ balịbali ono; mbụ mkpuma ono, e deru ọgba-ndzụ, unu lẹ Ojejoje gbaru ono; bẹ mu nọru l'eli ugvu ono ụkporo abalị ẹbo: eswe l'ẹnyashi; mu te ri nri; mu ta ngu mini.

\VS{10}Ojejoje anụ mu mkpuma labụ, dụ balịbali; mbụ mkpuma, bụ Nchileke l'onwiya gude ẹka iya dee ya iphe. Iphe o deru lẹ mkpuma labụ ono abụru iphe ono, Ojejoje kfuru unu l'eli ugvu; mbụ okfu ono, o shi l'ọku kfuaru unu mbọku ono, unu dzuru l'ẹke ono ono.

\VS{11}Ụkporo abalị labụ: eswe l'ẹnyashi ono agvụlephu; Ojejoje anụ mu mkpuma labụ ono; mbụ mkpuma ono, e deru ọgba-ndzụ ono.


\par }{\PP \VS{12}Teke ono; Ojejoje asụ mu: “Tẹ mu gbeshi; shi l'ẹke-a nyizita ẹgwegwa. Lẹ ndibe mu-a, mu dufutaru l'alị Íjiputu-wa meruakwaru onwẹphe. Ẹ ta nọkwa ọphu baru ishi; ẹphe agbakụtawa azụ l'ụzo ono, ya tụru ẹphe ekemu t'ẹphe shije ono; bya akpụtawaru onwẹphe nwantẹkpe.”


\par }{\PP \VS{13}Ojejoje abya asụkwa mu phụ: “Ya lewaru ndu-a ẹnya; phụ l'ẹphe bụnuka ndu obu kpọkponyi l'oswiya!

\VS{14}Sụ tẹ mu hakwaa ya tẹ ya mebyishia ẹphe; fufu ẹpha ẹphe lẹ mkpuli igwe. Ya -metsua; ya emee mu tẹ mu bụru ọha: ka ẹphe ike; ka ẹphe l'igwe.”


\par }{\PP \VS{15}Tọ dụ iya bụ; mu aghachi; shi l'eli ugvu ono, ọku enwu phophopho ono nyizita. Mkpuma ọgba-ndzụ labụ ono, dụ balịbali ono anọdu mu l'ẹka.

\VS{16}Mu abya elee ẹnya; phụa l'oswiya l'unu meswewaru Ojejoje, bụ Nchileke unu; mbụ l'unu kpụtawaru onwunu ntẹkpe, e meru; yọ dụ l'ọ bụ nweswi. Ẹ ta nọdu ọphu baru nwishi; unu abya aghaa azụ l'ụzo ono, Ojejoje tụru unu ekemu; sụ t'unu shije ono.

\VS{17}Mu eworu mkpuma labụ ono, mu chị l'ẹka ono tụkposhia l'ifu unu;

\VS{18}daa kpurumu l'ifu Ojejoje ọdo; nọo ụkporo abalị labụ: eswe l'ẹnyashi; mu t'eri nri; mu t'angụ mini. Yọ bụru iphe dụ ẹji, unu meru bẹ kparu iya nụ; mbụ iphe, dụ ẹji ono, unu meeberu l'ifu Ojejoje; shi ẹge ono kpatsua ya ẹhu-eghughu ono.

\VS{19}Mu atsụlahaa egvu lẹ mu phụru ẹge ẹhu eghutabe Ojejoje; kẹ l'ẹhu ghutabewaru iya eghughu; k'ọphu o shiwa abya unu emebyishi. Obenu lẹ Ojejoje metsuaru ngabẹru mu nchị ọdo.

\VS{20}Ojejoje bẹ ẹhu shikwaphu ghua eghughu l'ẹke Érọnu nọ; ghutabe iya ẹya; k'ọphu ọ byaru tẹ ya wofu iya. Mu ekfukwaruphu nụ Ojejoje l'okfu ẹhu Érọnu teke ono.

\VS{21}Mu abya eworu iphe ono, unu gude mee iphe dụ ẹji ono, bụ iya bụ nweswi ono, unu kpụru ono kpọo ọku; woru iya tsukposhia; bya egwee ya; yọ dụ l'ọ bụ ntụ. Mu ekpota ntụ iya ono wụru ye lẹ nggele, shi l'ugvu ono atsọshi.


\par }{\PP \VS{22}Unu kpatsukwaruphu Ojejoje ẹhu-eghughu lẹ Tabera; mẹ lẹ Masa; mẹkwaphu lẹ Kiburọtu-Hatava.

\VS{23}Yo be teke Ojejoje ziru unu t'unu shi lẹ Kadẹ́shi-Baníya jeje anata alị ono, ọ nụru unu ono; unu ekwefu íkè; jịka ome iphe Ojejoje, bụ Nchileke unu kfuru. Unu ajịka okweta nk'iya; jịka ọngabe nchị l'olu iya.

\VS{24}Eshinu teke mu maru unu bẹ unu shilephu kwefutaru Ojejoje íkè.


\par }{\PP \VS{25}Iphe meru iphe mu daru kpuberu Ojejoje ifu l'alị ụkporo abalị labụ: eswe l'ẹnyashi phụ; bụkwa okfu lẹ Ojejoje sụru lẹ ya e-mebyishi unu.

\VS{26}Mu abya ekfuru nụ Ojejoje; sụ iya: “Nggụbe Nnajiufu, bụ Ojejoje; byiko be emebyishikwa ndu nke ngu; mbụ ndu ono, bụ òkè-iphe ngu ono, i gude eze ike ngu gbafụta; bya egude ọkpehu ngu dufuta ẹphe l'alị Íjiputu.

\VS{27}Nyatanu ndu ozi ngu, bụ Ébirihamu; Áyizaku; mẹ Jékọpu! Be eleshinu ẹnya l'ẹge ndu-a kwefubetaru ngu ike; ẹge ẹjo-obu hatabe ẹphe; mẹ ẹge iphe, dụ ẹji ẹphe hatabe nshinu.

\VS{28}Ọdumeka bẹ ndu ono, i dufutaru ayi l'alị ẹphe ono a-sụkwa: ‘L'ọ kwa lẹ Ojejoje ta dụdu ike oduru ẹphe alị ono, o kweru ẹphe ụkwa iya ono; yefuaru lẹ ndu ono dụ iya ashị; meru iphe, o dutaru ẹphe bya egbushia l'echi-ẹgu.’

\VS{29}Obenu l'ẹphe ta dụdu ngu ashị; ẹphe gbechia bụru ndu nke ngu; bụru òkè-iphe ngu, i gude eze ike ngu; mẹ agburu-ẹhu ngu dufuta.”




\par }\Chap{10}{\SH Ekwekwerekwe Mkpuma k'ẹbo
\par }
{\R (Awụ 34:1-10)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Yọ bụru teke ono bẹ Ojejoje sụru mu tẹ mu jee awata ekwekwerekwe mkpuma labụ, dụ l'ọ bụ k'ọdungu phụ gude nyikfuta iya l'eli ugvu ono; mu egudekwaphu oshi rụta okpoko.

\VS{2}Ya e-wota iphe, e shi dee l'ekwekwerekwe mkpuma kẹ mbụ phụ, mu tụkposhiru phụ dee ya. Mu achịta iya ẹphe ẹbo ye l'ime okpoko ono.


\par }{\PP \VS{3}“Ya ndono; mu egude oshi akesha meta okpoko ono; bya awata ekwekwerekwe mkpuma labụ, dụ l'ọ bụ kẹ mbụ phụ. Mu egude ekwekwerekwe mkpuma labụ ono l'ẹka; nyihu eli ugvu ono.

\VS{4}Ojejoje abya eworu iphe, o shi dee l'ekwekwerekwe mkpuma kẹ mbụ phụ; dephu azụ l'ekwekwerekwe mkpuma ono, bụ iya bụ ekemu iri ono, o shi l'ime ọku l'eli ugvu phụ mee t'unu madzuru mbọku ono, unu dzukoberu ono; woru iya nụ mu.

\VS{5}Mu abya eshi l'eli ugvu ono nyizita; woru ekwekwerekwe mkpuma ono ye l'ime okpoko ono, mu rụtaru ono; bụ iya bụ ẹge Ojejoje tụru mu ekemu tẹ mu rụa ya. Ekwekwerekwe mkpuma ono nọkwa-a l'ime okpoko ono nta-a.”


\par }{\PP \VS{6}Ndu Ízurẹlu eshi lẹ wẹlu ndu Jakanu jerua Moséra. Yọ bụru l'ẹke ono bẹ Érọnu nwụhuru; e lia ya l'ẹke ono kwaphu. Eliyéza, bụ nwatibe iya kẹ nwoke abya abụru onye achịjeru Nchileke ẹja; nọ-chia ẹnya iya.

\VS{7}Ẹphe eshi l'ẹke ono jeshia Gudugoda; shi lẹ Gudugoda; yọ bụru ẹphe oje Jotubata. Alị k'ono bụ ẹke nggele nọgbaa.

\VS{8}Yọ bụru teke ono bẹ Ojejoje fọtaru ndu ikfu Lívayi dobe iche; t'ẹphe pajẹ Okpoko Ọgba-ndzụ ono; mẹ t'ẹphe vudoje l'ifu yẹbe Ojejoje l'ejeru iya ozi; mẹfua t'ẹphe gudeje ẹpha iya gọo ọnu-ọma. Ẹphe emekwa iya-a ẹge ono jeye ntanụ.

\VS{9}Yọ bụru iphe ono kparu iphe ndu ikfu Lívayi te nwedu òkè-iphe l'ẹke ụnwunna ẹphe ndu ọphu nọ. Ọ bụ Ojejoje bụ òkè-iphe ẹphe, bụ iya bụ ẹge Ojejoje, bụ Nchileke unu kfuru iya ẹphe.


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; mu abyakwa bya anọo l'eli ugvu ono ụkporo abalị labụ: eswe l'ẹnyashi, bụ ẹge mu nọhawaru iya l'ọdungu. Ojejoje angakwaaru mu phụ nchị ẹge ọ ngaru mu iya l'ugbo iya ọphu. Tọ bụhe uche-obu Ojejoje t'o mebyishia unu.

\VS{11}Ojejoje asụ mu tẹ mu tụgbua je edua ndu Ízurẹlu t'ẹphe jeje anata alị ono, ya riburu angụ lẹ ya a-nụ nna phẹ oche ono.


\par }{\SH Iphe, Ojejoje ele ẹnya t'e meje
\par }
{\PP \VS{12}Nta-a-e; unubẹ ndu Ízurẹlu; ?bụ ngụnu ọdo bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu ele ẹnya t'unu mee; gbahaa t'unu tsụje Ojejoje, bụ Nchileke unu egvu; tsoje ụzo iya l'ọ ha; unu eyeru iya obu; gude obu unu l'ọ ha; mẹ ndzụ unu l'ọ ha l'ejeru Ojejoje ono, bụ Nchileke unu ono ozi.

\VS{13}Ọdo abụru t'unu meje iphemiphe ọbule, Ojejoje sụru t'unu meje; mẹ iphe, ọ tọru ọkpa iya; sụ t'e etsoje; mbụ ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a; k'ọphu ọo-dụru unu lẹ mma.

\VS{14}Unu lewaru ẹnya: eligwe yẹle imigwe, nọghataru eligwe bụkwa Ojejoje, bụ Nchileke unu nwe iya. Mgboko; mẹwaru iphemiphe ọbule, nọ iya nụ; bụkotakwaphu nk'iya.

\VS{15}Obenu lẹ Ojejoje bẹ wotalerua obu iya dobe l'ẹke nna unu oche phẹ nọ; yetaberu ẹphe obu; k'ọphu o jidoru iphe bụ mbakeshi; fọta ndu awa ẹphe, bụ iya bụ unubẹdua; ẹge-a ọ dụ ntanụ-a.

\VS{16}Ọo ya bụ t'unu bua obu unu útsù; wofu ẹjo iphe, kpọ-chiru unu obu l'ọ bụ akpapyị; ba bụhe o-kwefuru-ike phẹ.

\VS{17}Ishi iya abụru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu bụkwa Nchileke, kakọta iphe, bụ agwa; bụru onye nwe-ọha ọphu kakọta iphe bụ ndu nwe-ọha. Ọ bụ Nchileke, paru ẹka; dụ biribiri; dụ egvu l'ẹnya; ọphu ọ dụdu onye ooleje ẹnya l'ifu; ọphu ọonadu ẹka-azụ.

\VS{18}Ọohajeru ndu a tọru ogbe enge; l'aharu iya ụnwanyi, mma tụfuru. Ndu laru alala bẹ ooyejeru obu; l'anụ ẹphe nri; mẹ iphe owe l'ukfu.

\VS{19}Ọo ya bụ; t'unu yejekwaru ndu laru alala obu; kẹ l'unubẹdua shikwaphu bụru ndu laru alala l'alị Íjiputu.

\VS{20}Unu tsụje Ojejoje, bụ Nchileke unu egvu; t'ọ bụru iya bẹ unu a-nọdu ejeru ozi nwẹnkinyi; bụru iya bẹ unu a-chịjeru ẹka kwẹe; bụru ẹpha iya bẹ unu e-gudeje eri angụ.

\VS{21}Ọo Ojejoje bẹ unu a-jajẹ ajaja; bụru iya bụ Nchileke unu, bụ onye meru unu eze iphe-a, dụ egvu-a, bụ ọphu unu gude ẹnya unu phụ-wa.

\VS{22}Teke nna unu oche phẹ laru alị Íjiputu bẹ ẹphe dụ ụkporo ụmadzu ẹto l'ụmadzu iri. Obenu lẹ nta-a bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu mewaru unu; unu aha l'igwe l'ọ bụ mkpọ-kpodo, nọ l'igwe.




\par }\Chap{11}{\SH Oyeru Ojejoje obu; l'anụru iya okfu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ; unu yeru Ojejoje, bụ Nchileke unu obu; meje iphe, ọ tụberu t'e emeje; mẹ iphe, ọ tọru ọkpa iya; mẹ nsọ, o doberu t'e tsoje; mẹ ekemu iya tekenteke.

\VS{2}Iphe, unu a-maru ntanụ-a bụ lẹ ndu mu ekfuru iphe-a ta bụkwa ụnwu unu; kẹ l'ẹphe ta madu kẹ àhụ̀hù ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu hụ̀rù unu ono; mẹ ọdu-biribiri iya yẹle ike mẹ agburu-ẹhu iya; tọ bụ l'ẹphe gudeje ẹnya ẹphe phụa ya.

\VS{3}Ẹphe ta phụbua iphe-ọhubama iya; mẹ iphe ono, o meshikotaru l'alị Íjiputu ono; mbụ iphe, o meru Fero, bụ eze ndu Íjiputu; mẹ ndu alị iya l'ẹphe ha;

\VS{4}mẹ iphe ono, o meru ndu sọja ndu Íjiputu; mẹ ịnya ẹphe; mẹ ụgbo-ịnya ẹphe; mẹ ẹge o meru tẹ Eze Ẹnyimu Uswe gude utso byapyabẹ ẹphe teke ono, ẹphe achị unu ọso ono; mẹ ẹge Ojejoje meru; ẹphe abụkotaru kpurupyata byeye ntanụ;

\VS{5}mẹwaru iphemiphe ọbule ono, o meru unu l'echi-ẹgu gbururu jeye unu abyaruta ẹke-a ono;

\VS{6}mẹfua iphe o meru Detanu; mẹ Ebiramu; mẹ ụnwu Eliyabu, bụ nwatibe Rúbẹnu; teke ono, alị kpuharu ọnu l'ẹke ndu Ízurẹlu dzuru edzudzu; lekota ẹphe; ẹphe lẹ ndibe ẹphe l'ẹphe ha; mẹ l'ụlo-ẹ́kwà ẹphe; mẹkpo iphe bụ iphe, nọ ndzụ ọphu bụ nk'ẹphe ono.

\VS{7}Ọo unubẹdua l'onwunu bẹ gude ẹnya unu phụa eze iphe ono, Ojejoje mekotaru ono.


\par }{\PP \VS{8}Ọo ya bụ; unu tụko ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a dobekota; k'ọphu ike a-dụ unu; t'unu je alụta alị ono, unu abya ọda Ẹnyimu Jọ́danu je alụta ono;

\VS{9}mẹ k'ọphu unu a-ka nka l'alị ono, Ojejoje riburu nna unu oche phẹ yẹle ikfu ẹphe nte; lẹ ya a-nụ ẹphe ono; mbụ ẹgiri alị ono;

\VS{10}kẹ l'alị ono, unu eje anata ono ta dụkwa l'ọ bụ alị Íjiputu, bụ ẹke unu shi lụfuta; bụru ẹke unu shi akọje iphe l'alị l'onwunu; gude ọkpa unu je agbaa ya mini ẹge-a, aagbajẹ l'ẹke a kọru ẹkwo ophe-a.

\VS{11}Obenu l'alị ọwaa, unu eje anata-a bụ alị ugvu, nwetsukwaaruphu nsụda nsụda. Ọ bụ igwe achịje mini gbaa ya; yọ mụ fọkofoko.

\VS{12}Ọ bụ alị, Ojejoje, bụ Nchileke unu tụberu ẹnya. Mbụ l'ẹnya Ojejoje, bụ Nchileke anọje l'alị ono mkpụrumkpuru; tsube lẹ mgbube ishi-afa jeye l'ishi-afa;

\VS{13}k'ọphu bụ: ọ -bụru l'unu kwetaru; l'eme ekemu mu-a atụru unu ntanụ-a: bụ iya bụ t'unu yeru Ojejoje, bụ Nchileke unu obu; unu egude obu unu l'ọ ha; mẹ ndzụ unu l'ọha ejeru iya ozi;

\VS{14}bẹ Ojejoje e-me tẹ mini chịjee l'alị unu l'oge iya: tsube lẹ mini-ọdungu je erua lẹ mini-ebuhu; k'ọphu onyenọnu a-dụje ike kpata iphe, o meberu l'alị; mbụ dụ ike gbuta akpe iya; kụta mẹe ya; bya emetakwaphu manụ iya.

\VS{15}Oo-me tẹ ẹwu rujee lẹ mgbabu unu; k'ọphu eswi unu a-tajije ẹpho; mekwaaphu t'unubẹdua rijije ẹpho.

\VS{16}Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya; t'ẹ b'e duphu unu ụzo; unu awata ojeru agwa ọdo ozi; balahaaru iya ẹja.

\VS{17}Unu -mee ya ẹge ono bẹ Ojejoje a-tukoshikwa unu oke ẹhu-eghughu iya: oo-me tẹ mini ba achịjeheru unu; mee tẹ alị unu be emehujehe iphe, e meberu iya. Ẹ ta anọhedu ọphu baru ishi; unu abụru kpurupyata l'ẹgiri alị ono, Ojejoje abya unu anụnu ono.

\VS{18}Ọo ya bụ; t'unu woru okfu-a, mu ekfuru unu ntanụ-a kwachia l'ime obu unu; mẹ l'ime ndzụ unu. Unu gbaru iya l'ẹka t'ọ bụru iphe-ọhubama; yo kojekwaruphu unu l'egedege-ifu.

\VS{19}Unu zije iya ụnwegirima unu. Unu akọje iya ọko akọ teke unu nọ l'ụlo unu; mẹ teke unu eje l'ụzo; teke unu zẹe azẹe; mẹ teke unu vudo evudo.

\VS{20}Unu dekwaa ya phụ edede l'ọkpa-ibo unu; mẹ l'ọgu-nggamgbo unu;

\VS{21}k'ọphu unubẹdua; mẹ ụnwegirima unu a-ka nka l'alị ono, Ojejoje riburu angụ lẹ ya a-nụ nna unu oche phẹ; t'ẹphe buru jeye teke mgboko a-nọ-bebe ono.


\par }{\PP \VS{22}Ọ -bụru l'unu tụkoru ekemu-a, mu atụru unu t'unu dobe-a tsokota; mbụ t'unu yeru Ojejoje, bụ Nchileke unu obu; tsoje ụzo iya; chịru ẹka kwẹe ya;

\VS{23}bẹ Ojejoje a-chịfukwaru unu iphe bụ mbakeshi ono l'ifu unu; mbụ mbakeshi ono, kagbaa unu nshinu; ka unu ọkpehu ono; unu abya eburu l'alị ẹphe.

\VS{24}Iphe bụ ẹke, unu dzọru ọkpa a-bụkotaru nk'unu. Alị unu a-bụru tsube l'echi-ẹgu je akpaa l'alị ugvu Lébanọnu; nọo tsube l'ẹ Ẹnyimu Yufurétusu je akpaa l'eze ẹnyimu ụzo ẹnyanwu-arịba.

\VS{25}Ẹ tọ dụdu onye a-dụ ike akpọfu unu l'ifu; kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu e-me t'a atsụje unu egvu l'alị ono l'ọ ha. Mbụ l'iphe, bụ ẹke unu dzọru ọkpa l'alị ono bẹ ẹhu-anmanma iya e-gudeje ẹphe; bụ iya bụ ẹge o kweru unu ụkwa iya.


\par }{\PP \VS{26}Unu lenu! Ntanụ-a bẹ mu edoberu unu ọnu-ọma; mẹ mburọnu.

\VS{27}Ọo-bụru ọnu-ọma nọduru unu; m'ọ -bụru l'unu eme ekemu Ojejoje, bụ Nchileke unu; bụ iya bụ ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a.

\VS{28}Ọo-bụru mburọnu nọduru unu; m'ọ -bụru l'unu jịkaru ome ekemu ono, Ojejoje, bụ Nchileke tụru t'unu meje ono; paru ụzo ono, mu sụru t'unu shije ono haa; tsolahaa agwa ọdo, unu ẹ-ta mahaadụa.

\VS{29}Teke Ojejoje, bụ Nchileke unu dubataleruphu unu l'alị ono, unu eje anata t'ọ bụru nk'unu ono; teke ono bẹ unu e-kfu k'ọnu-ọma ono; raa ya arara lẹ Ugvu Gerizimu; kfukwaaphu kẹ mburọnu ono; raa ya arara lẹ Ugvu Ebalu.

\VS{30}Ugvu ono ẹphe ẹbo bẹ unu mahawaru l'ọ tụko nọdu l'azụ Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu; l'ụzo ẹnyanwu-arịba; l'iku oshi oshi More; mbụ l'alị ndu Kénanu onanu, bu lẹ nsụda Jọ́danu; lẹ mgboro Gíligalu ono.

\VS{31}Nta-a bẹ unu abyawa oswe Ẹnyimu Jọ́danu je anata alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono. Unu -nata l'iya phụ;

\VS{32}unu zikwaa obu l'alị; mekotaje iphe, bụ iphe Ojejoje tọru ọkpa iya; sụ t'e etsoje; mẹ iphe, ọ sụru t'e meje, bụ ọphu mu atụru unu nta nụ-a.




\par }\Chap{12}{\SH Ẹnya-ngwẹja kẹ Ojejoje
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ iphe, Ojejoje tọru ọkpa iya; mẹ nsọ, ọ tụru t'unu doo ẹnya edodo; meje l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke kẹ nna unu phẹ anụ unu t'ọ bụru nk'unu jeye teke unu a-nọ-beru lẹ mgboko-wa ono.

\VS{2}Unu tụko ẹke iphe bụ mbakeshi ono, unu eje ọnata alị ẹphe ono doberu agwa ẹphe; mebyishikota l'ọ ha. Agwa ono gụkoberu ndu ọphu ẹphe agwẹje l'eze ugvu ugvu; ugvu ugvu kẹ nshịi; mẹ l'iphe, bụ oshi, jakashịru ajakashị.

\VS{3}Unu tụko ẹke ẹphe egwoje ẹja nwukposhia; unu atụko mkpuma, ẹphe doberu nsọ tsukposhia; tsukwaaphu iphe, bụ itso Ashera ẹphe ọku. Unu atụkokwaphu ntẹkpe agwa ẹphe gbujishia; k'ọphu ẹpha agwa ono l'ọ ha a-chịhu l'ẹke ono.


\par }{\PP \VS{4}Ẹ tọ bụkwa ẹge ẹphe eshije abaru agwa ẹphe ẹja bụ ẹge unu e-shije l'abaru Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹja.

\VS{5}Iphe, unu e-mechia bụ t'unu chọo ẹke Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta l'ikfu unu t'ọ bụru ẹke, ee-dobe ẹpha iya; yo buru iya eburu. Ọ bụ l'ẹke ono bẹ unu e-jeje.

\VS{6}Ngwẹja-ukfuru; ngwẹja mmanu ọdo; ụzo lanụ l'ụzo iri; mẹ iphe ọdo, unu nụru iya, dụ iche; iphe, unu kweru ụkwa anụnu; iphe onye chịru obu iya lẹ ya a-nụ; nwa eswi yẹle nwatụru, bụ iya vuru ụzo waa nne iya ọswa; bụ l'ẹke ono bẹ unu a-tụkoje wota iya bya anụ iya.

\VS{7}Yọ bụru l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu l'ẹke ono bẹ unu lẹ ndibe unu a-tụkoje nọdu ria nri. Ẹhu atsọjekwaphu unu ẹna l'iphemiphe ọbule, unu kụberu ẹka k'ememe; kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu gọwaru unu ọnu.


\par }{\PP \VS{8}T'ẹ b'ọ bụkwa ẹge ayi eme l'ẹke-a ntanụ-a bụ ẹge unu a-nọdu e-me l'ẹke ono. L'ẹke-a bẹ onyenọnu anọduje eme iphe, dụ iya mma;

\VS{9}kẹle nta-a bẹ unu te erudua ẹke ono, unu a-nọdu tụta ume, bụ iya bụ ẹke ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu t'ọ bụru òkè-iphe unu ono.

\VS{10}Ọle unu -dalẹphu Ẹnyimu Jọ́danu je eburu l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu; t'ọ bụru òkè-iphe unu ono; mbụ o -melephu; t'unu nweru onwunu l'ẹka iphe, bụ ndu ọhogu unu, bupheru unu mgburumgburu; k'ọphu unu buwa lẹ domangu-rimangu;

\VS{11}teke ono bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta ẹke, ee-dobe ẹpha iya; yo buru iya eburu; mbụ ẹke unu e-wotaje iphemiphe ọbule-a, mu tụshiru unu l'ekemu-wa gude bya: bụ iya bụ ngwẹja-ukfuru; ngwẹja mmanu ọdo; oke lanụ l'ụzo iri; iphe ọdo, unu nụru iya; mẹ iphe, katsụa mma l'iphe, unu nweru enweru, bụ iphe, unu kweru ụkwa iya l'unu a-nụ Ojejoje.

\VS{12}Yọ bụru l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu ono bẹ unu a-nọduje; tee ẹswa. Unubẹdua l'onwunu; mẹ ụnwu unu: ndu k'unwoke; lẹ ndu k'ụnwanyi; ndu ohu unu: ndu k'unwoke; lẹ ndu k'ụnwanyi; mẹ ndu Lívayi, bu lẹ mkpụkpu unu; mbụ ndu ọphu te nwedu alị, ẹke a nụru ẹphe; tọ dụ iphe ẹphe ketaru t'ọ bụru òkè-iphe ẹphe.

\VS{13}Unu kwabẹkwa ẹnya t'ẹ b'ọ bụlephu ẹke dụ unu mma bẹ unu e-jeje je anọdu gwoo ngwẹja-ukfuru.

\VS{14}Ẹke unu e-gwoje ngwẹja-ukfuru ono a-bụlekwaphu l'ẹke Ojejoje a-fọta l'ikfu unu nanụ. Yọ bụru ẹke ono bẹ unu a-tụkoje iphemiphe ọbule-a, mu atụru unu ekemu iya-a emekota.


\par }{\PP \VS{15}Ọlobu; unu gbujekwa anụ, dụ unu mma taa lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu unu l'ọ ha; mbụ iphe, bụ anụ, gụru unu ẹgu atata. Ọ bụlephu ẹge Ojejoje, bụ Nchileke nụta-beru onye ike bụ ẹge oo-gbutabe iya; taa. Ndu aasọ nsọ; mẹ ndu ẹ ta asọdu nsọ nwekwaru ike; ẹphe ataa. T'a tajẹ iya l'ọ bụ anụ mgbada; m'ọ bụ anụ umoro.

\VS{16}Ọlobu: unu be erijekwa mee ya. Unu wụshijekwa iya l'alị l'ọ bụ onye wụshiru mini.

\VS{17}Unu ba anọdujekwa lẹ mkpụkpu unu ria ụzo lanụ l'ụzo iri l'akpe unu; mẹe unu; manụ unu; m'ọ bụ iphe ọdungu, bụ iya vuru ụzo waa elu unu ọswa; mbụ eswi unu; mẹ iphe-edobe ọdo; mẹwaru iphe bụ iphe onye kweru ụkwa iya; mẹ iphe ngwẹja, onye chịru obu iya lẹ ya a-nụ; mẹwaru iphemiphe ọbule ọdo, dụ iche a nụru anụnu.

\VS{18}Iphe ono l'ọ ha bẹ unu a-nọduje l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu ria; mbụ l'ẹke ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta ono. Unu anọdu l'ẹke ono ria ya; unubẹdua; mẹ ụnwu unu: ndu k'unwoke; lẹ ndu k'ụnwanyi; ndu ohu unu: ndu k'unwoke; lẹ ndu k'ụnwanyi; mẹ ndu Lívayi, bu lẹ mkpụkpu unu. Unu nọduje l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu tee ẹswa kẹ iphemiphe ọbule, unu kụberu ẹka kẹ ememe.

\VS{19}Unu kwabẹkwa ẹnya t'unu ba kwasweru ndu Lívayi ẹnya jeyekpo teke unu a-nọ-beru l'alị unu ono.


\par }{\PP \VS{20}Ojejoje, bụ Nchileke unu -melephu t'ókè-alị unu ka nshinu; bụ iya bụ iphe, o kweru unu ụkwa iya; o -nweru onye ẹgu anụ gụtaru; onye ọbu asụ l'anụ agụkwa iya; t'ọ takwaa ya ẹge ọogu iya.

\VS{21}Ọ -bụru l'ẹke Ojejoje, bụ Nchileke unu afọta t'ọ bụru ẹke oo-dobe ẹpha iya bẹ teru unu ẹnya; unu eshi l'elu unu gbua l'ẹge Ojejoje nụru unu; bụ iya bụ ẹge ono, mu tụru iya unu l'ekemu ono; unu anọdu l'echi mkpụkpu unu taa ya ẹge ọ gụru unu.

\VS{22}Ọ bụlephu ẹge aatajẹ anụ mgbada; m'ọ bụ anụ umoro bụ ẹge unu a-ta iya. Ndu aasọ nsọ; mẹ ndu ẹ-ta sọdu nsọ nwekwaru ike taa ya.

\VS{23}Ọ bụlephu t'unu kwabẹ ẹnya t'unu be erije mee ya; kẹ l'ọo mee bụ ndzụ. Ọo ya bụ; unu be erijekwa ndzụ iphe; taa anụ iya.

\VS{24}Unu be erijekwa mee-iphe. Unu wụshijekwa iya l'ọ bụ onye wụshiru mini.

\VS{25}Unu be erijekwa iya; k'ọphu ọo-dụru unu lẹ mma; dụru ụnwu unu lẹ mma; mbụ ndu a-nọdu etso unu l'azụ; kẹ l'unu eme iphe, dụ mma l'ifu Ojejoje.

\VS{26}Obenu l'iphe unu doberu Ojejoje nsọ; mẹ iphe ono, unu kweru iya ụkwa iya ono bẹ unu e-gudeje je l'ẹke, Ojejoje a-fọta.

\VS{27}Ẹke unu a-gbajẹ ngwẹja-ukfuru; mbụ anụ ọbu l'onwiya yẹle mee ya bụ l'ẹnya-ngwẹja Ojejoje, bụ Nchileke unu. Mee anụ ono bẹ unu a-gbashịje l'ẹnya-ngwẹja Ojejoje, bụ Nchileke unu; unu eworu anụ iya taa.

\VS{28}Unu dokwaa ẹnya ndoo; mekotaje iphemiphe ọbule-a, mu atụru unu l'ekemu-a; k'ọphu ọo-dụru unu lẹ mma; dụru ụnwu unu, bụ ndu ọphu etso unu l'azụ gbururu jeye lẹ gbururu; kẹ l'unu eme iphe vudo nhamụnha l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu.


\par }{\PP \VS{29}Teke ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu e-me t'ẹphe chịhu unu l'ifu; mbụ iphe bụ mbakeshi ono, unu eje ọnata alị ẹphe ono; unu -natagelephu ẹphe alị ono; buchia ya;

\VS{30}unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya; m'a -latsụlephu ẹphe l'iyi l'ifu unu; k'ọphu unu te jedu je anma l'ọnya; kpalahaa ishi agwa ẹphe; jịlahaa: “?Nanụ ẹge iphe bụ mbakeshi-wa eshije abaru agwa ẹphe ẹja; t'unubẹdua wata ome ẹge ẹphe eme?”

\VS{31}Unu ba abajẹkwaru Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹja ẹge ẹphe abajẹru agwa ẹphe; kẹ l'ọ bụ ẹjo akpamara ono, Ojejoje kpọru ashị ono bẹ ẹphe emejeru agwa ẹphe; mbụ l'ụnwu ẹphe: ndu k'unwoke; lẹ ndu k'ụnwanyi bẹ ẹphe akpọje ọku; nụ agwa ẹphe.


\par }{\PP \VS{32}Unu letakwa ẹnya; meje iphemiphe ọbule-a, ya atụru unu l'ekemu. Unu be eyekwakwa iya iphe; unu ta habọta iya iphe!




\par }\Chap{13}{\SH Ọbaru agwa ọhodo ẹja
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọ -bụru l'a nọnyaaru; madzụ eshi l'unu lụfuta bya abụru onye nkfuchiru; m'ọ bụ ọ-rọ-nrọ; melahaaru unu iphe-ọhubama; m'ọ bụ iphe-ọphulenya;

\VS{2}ọ -bụru l'e metsuaru; iphe-ọhubama ono; m'ọ bụ iphe-ọphulenya ono avụa l'ẹge o kfuru iya; yo kfulahaaru unu: “T'unu wata otso agwa ọdo, unu ta mahaadụa; wata iya ojeru ozi;”

\VS{3}unu ba angakwa nchị l'okfu onye nkfuchiru ono; m'ọ bụ ọ-rọ-nrọ ono; kẹ l'ọ kwa Ojejoje, bụ Nchileke unu adata unu adata tẹ ya maru; ?unu gude-e obu unu l'ọ ha; mẹ ndzụ unu l'ọ ha yeru Ojejoje, bụ Nchileke unu obu?

\VS{4}Ọ kwa Ojejoje, bụ Nchileke unu bụ onye unu e-tsoje; bụru iya nwẹnkinyi iya bụ onye unu a-tsụje egvu. Unu dobeje ekemu iya; unu anụjeru iya okfu. Unu jejeru iya ozi; unu achịjeru ẹka kwẹe ya.

\VS{5}T'e gbukwaa onye nkfuchiru ono; m'ọ bụ ọ-rọ-nrọ ono egbugbu; kẹ l'o ziru unu t'unu kwefu íkè; haa otso Ojejoje, bụ Nchileke unu, bụ onye dufutaru unu l'alị Íjiputu; gbafụta unu l'ẹke ono, unu shi bụru ohu ono. Onye ono bụ iphe, oome bụ t'ọ kpọshia unu t'unu be etsoshi ụzo ono, Ojejoje tụru unu ekemu t'unu tsoje ono. T'e chigbukwaa njọ l'igbo, o beru; tẹ ọdo be ebehe iya l'unu.


\par }{\PP \VS{6}Ọ -bụru nwunne ngu; nggu l'iya shi l'ẹpho; m'ọ nwatibe ngu kẹ nwoke; m'ọ nwatibe ngu kẹ nwanyi; ọ dụdu bụru nyee ngu; mbụ o-che-ishi ngu; m'ọ bụ ẹgiri ọnya ngu, nggu l'iya bụ 'a phụ mini; 'e me ẹkfu; byakfutaru ngu lẹ mpya bya emelahaa tẹ ya rata ngu t'unu je awata ọbaru agwa ọdo ẹja; mbụ agwa, ẹ tị mahaadụa; nna ngu phẹ ta mahawa iya;

\VS{7}mbụ agwa ndu bupheru unu mgburumgburu; ndu ọphu bu unu ntse; mẹ ndu ọphu bu unu ote-ẹnya; mbụ ẹnya ruru; ọkpa te ru;

\VS{8}unu be eyekwaru onye ọbu ọnu; ọphu unu angakwaru iya nchị. Unu ba aphụkwaru iya imiko; unu te dobe iya ndzụ; ọphu unu edomikwa iya edomi.

\VS{9}Unu gbukwaa onye ọbu egbugbu. Tẹ nggụbedua vuru ụzo dabẹ iya ẹka ọnwu l'ẹhu; tẹmanu ndu ọphu l'ẹphe ha eripyabẹ iya.

\VS{10}Unu gude mkpuma tụ-gbua ya; kẹ l'ọ chọru ụzo, oo-shi mee t'unu ghaaru Ojejoje, bụ Nchileke unu azụ; mbụ onye dufutaru unu l'alị Íjiputu, bụ ẹke unu shi bụru ohu.

\VS{11}Teke ono; ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha anụa ya; tsụlahaa egvu; tọ dụhe unu onye e-jekwadu ome egbe ẹjo iphe, dụ ẹge ono ọdo.


\par }{\PP \VS{12}Ọ -bụru l'unu shi lẹ mkpụkpu lanụ l'ime mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu a-nụ unu t'unu buru ono nụa;

\VS{13}l'o nweru ndu ẹjo-madzụ, shi l'unu je achịta ndu bu lẹ mkpụkpu ono; sụ ẹphe t'ẹphe bya: t'ẹphe je awata ọbaru agwa ọdo ẹja; mbụ agwa, ẹphe ta mahaadụa;

\VS{14}unu kpakwaa ishi; nyochaa ya ọkpobe enyocha; mbụ doo ẹnya lẹ mini; jịa ajị. Ọ -bụru oswi-okfu l'ẹjo ahụma, dụ ẹge ono bẹ meru nụ;

\VS{15}unu gudekwa ogu-mbeke gbushikota iphe, bụ ndu bu lẹ mkpụkpu ono; mee mkpụkpu ono t'ọ bụru kpurupyata. Unu gbukwaa gbua gbua jeye l'elu, nọ iya nụ.

\VS{16}Iphe bụ iphe, nọ lẹ mkpụkpu ono bẹ unu e-vufutakota; bya akụbe l'edukfu. Unu etsukota mkpụkpu ono ọku yẹle iphemiphe ọbule, nọ iya nụ; t'ọ bụru ngwẹja-ukfuru, a nụru Ojejoje, bụ Nchileke unu. Mkpụkpu ono a-bụru ikpọzu gbururu jeye lẹ gbururu; to nwehe l'a kpụ-kwaziru iya ọdo.

\VS{17}T'ẹ b'ọ dụkwa iphe ono, e doberu kẹ emebyishi ono m'ọo nanụ, aa-phụ madzụ l'ẹka; k'ọphu Ojejoje e-woru ọ-ta-chịchichi oke ẹhu-eghughu iya ono wophu azụ; imiko unu adụ iya; okfu ẹhu unu erua ya l'ẹhu; yo mee; unu aka l'igwe, bụ iphe, o riru nna unu oche phẹ angụ iya;

\VS{18}m'ọ -bụkwaru l'unu ngabẹru Ojejoje, bụ Nchileke unu nchị; dobekota ekemu iya, mu atụru unu ntanụ-a l'ọ ha; l'emekwaphu iphe kfụru nhamụnha l'ẹnya Ojejoje, bụ Nchileke unu.




\par }\Chap{14}{\SH Nri, aasọ nsọ; mẹ ọphu, ẹ taa sọdu nsọ
\par }
{\R (Liv 11:1-47)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ọ kwa unu bụ ụnwu Ojejoje, bụ Nchileke unu. Be ebyijekwa onwongu ọnya l'ẹhu; ọphu ịikpushijekwa onwongu ẹgbushi ọnu ifu teke unu akwa madzụ;

\VS{2}kẹ l'unu bụ ọha, dụru Ojejoje, bụ Nchileke unu nsọ. Ojejoje afọtawa unu dobe t'unu bụru ọha, dụru iya iche lẹ mgboko mgburumgburu.


\par }{\PP \VS{3}Be erijekwa iphe, bụ ẹbyi.

\VS{4}Ọwaa bụ anụ, unu a-tajẹ: eswi; atụru; eghu;

\VS{5}ele; anyịgo; eghu-ọswa; atsụ; mẹ atụru-ọswa.

\VS{6}Unu tajẹ iphe, bụ anụ, nweru ụjaragvu-ọkpa; l'anwafụtaje nri; taphu iya azụ.

\VS{7}Ọle anụ ọphu anwafụtaje nri taphu azụ; m'ọ bụ ọphu nweru ụjaragvu-ọkpa, unu ta atajẹdu bụ: ịnya-ivu; nggamanchị; mẹ nchi-ọ̀gbà. Ndu onanu anwafutaje nri taphu azụ; obenu l'ẹ to nwedu ụjaragvu-ọkpa. Unu sọje ndu onanu nsọ.

\VS{8}Ezi bụkwaphu anụ, unu a-nọdu asọ nsọ. A makwaru-a l'o nweru ụjaragvu-ọkpa; obekwanu l'ẹ tọo nwafụtajedu nri taphu azụ. Ba atajẹkwa anụ iya; ọphu iidenyijekwa odzu iya ẹka.


\par }{\PP \VS{9}Iphe bu lẹ mini; bẹ ọphu unu a-tajẹ bụ ọphu nweru m̀kpọ́ yẹle ẹkiri.

\VS{10}Ndu ọphu te nwedu m̀kpọ́; mẹ ẹkiri bụkwa anụ, unu a-nọdu asọ nsọ. Ba atajẹkwa iya.


\par }{\PP \VS{11}Iphe bụ nwẹnu, ẹ taa sọdu nsọ bẹ ịi-tajẹ.

\VS{12}Ọle ndu ọphu unu ta atajẹdu bụ: ugo; udele; udele-ojingu;

\VS{13}egbe; l'ụdu iya l'ụdu iya; ivu;

\VS{14}ọphegu l'ụdu iya l'ụdu iya;

\VS{15-17}mgbashị-ujiku l'ụdu iya l'ụdu iya; nwẹnu gọlu; egbe-nwọku l'ụdu iya l'ụdu iya; ugo-mini; ọgu-ịkporo;

\VS{18}eze ọku-eswi-ụda; apyara-nhọko; ovu; mẹ ụtsu-nwankụta.


\par }{\PP \VS{19}Iphe bụ ogu, furu ẹ́bà bụkotakwa anụ, unu a-nọdu asọ nsọ. Ba atajẹkwa iya.

\VS{20}Obenu l'iphe, bụ iphe, furu ẹ́bà l'ọ ha, l'ẹ taa sọdu nsọ bẹ unu a-tajẹ.


\par }{\PP \VS{21}Ba atajẹkwa anụ, nwụhuru anwụhu. Nụje iya ndu laru alala, bu l'alị unu t'ẹphe taa. Ọdumeka; nggu eje eree ya ndu ọhodo. Kẹ l'unubẹdua bụ ndu dụru Ojejoje, bụ Nchileke unu nsọ.

\par }{\PP Be egudejekwa mini-ẹra nne eghu shia nwa iya.


\par }{\SH Ụzo lanụ l'ụzo iri
\par }
{\PP \VS{22}Nụjekwa ụzo lanụ l'ụzo iri l'iphe bụ iphe, unu kpataru l'okfu unu afa l'afa.

\VS{23}Ọ kwa l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu l'ẹke ono, ọo-fọta; dobe ẹpha iya; buru iya eburu ono bẹ unu l'a-nọduje ria ụzo lanụ l'ụzo iri ono; bụ iya bụ iphe, shi lẹ balị unu; mẹe unu; manụ unu; mẹ iphe bụ iya vuru ụzo waa nne iya ọswa l'eswi; mẹ l'elu unu; k'ọphu unu e-shi ẹge ono mụta ọtsu Ojejoje, bụ Nchileke unu egvu tekenteke.

\VS{24}Ọ -bụru l'ẹke ono tenukaru unu ẹnya; k'ọphu bụ lẹ teke Ojejoje, bụ Nchileke unu gọtsuaru unu ọnu; unu ta dụ ike gudekota ụzo lanụ l'ụzo iri ono eje ẹke ono, Ojejoje a-fọta; dobe ẹpha iya ono; kẹ l'o tenukaru unu ẹnya;

\VS{25}unu eree ya erere; reta iya okpoga gude l'ẹka je ẹke ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta ono.

\VS{26}Unu -rua ẹke ono; unu egude okpoga ono mee iphe, dụ unu mma. Unu gude iya zụa eswi; m'ọ bụ atụru; m'ọ bụ gude iya gaa mẹe; m'ọ bụ iphe angụngu ọdo, atsụ atsụtsu; m'ọ bụ iphe ọdo, dụ unu mma. Unu anọdu l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu l'ẹke ono ria ya; tee ẹswa; unu lẹ ndibe unu.

\VS{27}Unu ba akwaswekwaru ndu Lívayi, bu lẹ mkpụkpu unu ẹnya. Ishi iya abụru l'ẹphe te nwedu ẹke e doberu ẹphe k'iche; ẹphe te nwe òkè k'ẹka ẹphe l'ọ bụ unubẹdua.

\VS{28}Iphe bụ afa k'ẹto, sweru esweswe; mẹ afa k'ẹto ono gvụde bẹ unu a-chịtakotaje ụzo lanụ l'ụzo iri l'iphe bụ iphe, unu meberu l'alị l'afa onanu; bya akụbegbaa l'ẹke aa-kwakọbetsua ya lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu unu;

\VS{29}k'ọphu ẹphe a-byajẹ bya eria rijishia ẹpho; mbụ ndu Lívayi, bụ ndu, ẹ te nwedu alị e kevuru ẹphe; tọ dụ iphe ẹphe ketaru t'ọ bụru òkè-iphe ẹphe; mẹ ndu laru alala; ndu a tọru ogbe; mẹ ụnwanyi, maa tụfuru, unu l'ẹphe tụkoru buru. Ọo ya bụ; Ojejoje, bụ Nchileke unu agọru ọnu-ọma nụ unu l'iphe bụ iphe, unu kụberu ẹ ka k'ememe.




\par }\Chap{15}{\SH Afa, onweru-onwonye
\par }
{\R (Liv 25:1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}Iphe, bụ afa ẹsaa, sweru esweswe; unu hajẹe iphe bụ ụgwo, madzụ ji ibe iya; t'ọ laa.

\VS{2}Ọwaa ẹge ee-shije mee kẹ ọha ụgwo ono ndọ-ọ: “T'onye jeru onye Ízurẹlu ibe iya ụgwo hajẹkwaaru iya ẹya. T'ẹ b'o jehekwa ọnata onye Ízurẹlu ibe iya; m'ọ kwanụ nwanna iya ụgwo ono; kẹ l'iphe, e kuru afa ono bụ afa, Ojejoje sụru tẹ k'ụgwo laa.

\VS{3}Ọ -bụru onye ọhodo ji ngu iya; jekwa je anata ụgwo ngu. Obekwanu ọ -bụru ọphu dagbaru nggu lẹ nwanna ngu; hakwaa ẹka l'ono.


\par }{\PP \VS{4}“T'ẹ b'ọ dụkwa onye a-bụ onye ụkpa l'unu. Kẹ l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu t'ọ bụru òkè-iphe unu ono; bẹ oo-shi gọru ọnu-ọma nụ unu;

\VS{5}m'ọ -bụru l'unu a-ngabẹru Ojejoje, bụ Nchileke unu nchị; leta ẹnya; mekota ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a.

\VS{6}Ishi iya abụru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu a-gọru unu ọnu-ọma; bụ iya bụ iphe, o kweru unu ụkwa iya. Unu a-nọdu ejeje igweligwe ndu mba ọdo ụgwo; ọle unubẹdua te ejitadụ ẹphe. Unu a-bụru ishi; chịa igweligwe ndu mba ọdo; ọle ẹ tọ dụdu ndu abụ ishi; chịa unubẹdua.


\par }{\PP \VS{7}“Ọ -bụru l'o nweru nwunne unu, bụ onye ụkpa, unu l'iya tụko buru lẹ mkpụkpu lanụ l'alị-a, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu-a; unu ba anmakwaru iya obu kpọ-gbungu; ọphu unu ekekwaru nwunne unu ono, bụ onye ụkpa ono ẹka ngvu.

\VS{8}Iphe unu e-mejechia bụ t'unu sajẹeru iya ẹka àsàsà; jee ya ụgwo, e-dzuru iya ome iphe, bụ mkpa iya; m'o -ruhuru; mkpa ọbu ha ịhagha.

\VS{9}Unu kwabẹkwa ẹnya tẹ ẹjo ọriri ba abatashị unu l'ọkpoma; unu asụ l'afa k'ẹsaa, bụ iya bụ afa ọka-gbu ụgwo dụakwa ntse; shi ẹge ono woru ifu tachia l'ẹke nwanna unu ono, nọ lẹ mkpa ono nọ; jịka l'ẹ to nwedu iphe unu anụ iya. Onye ono a-rakukwa Ojejoje kpube unu; yọ bụru unu iphe, dụ ẹji.

\VS{10}Unu gudejekwa obu unu; nụ iya iphe bụ iphe ọ sụru t'unu nụ iya; ọphu unu agụjekwa aphụ anụ iya ẹya; kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu e-gudekwa kẹ iphe ono, unu nụru iya ono gọru ọnu-ọma yeru unu l'iphemiphe ọbule, unu eme ememe; mẹ l'iphemiphe ọbule, unu yeru ẹka k'ememe.

\VS{11}Ndu ụkpa ta byadụ bya agvụ agvụgvu l'alị-a. Ọo ya meru iphe mu atụru iya unu l'ekemu; sụ t'unu sajẹkwaaru ụnwunna unu ẹka ọkpobe àsàsà yẹle ndu ụkpa; mẹ ndibe unu, nọ lẹ mkpa l'alị unu ono.


\par }{\SH Ọha ndu bụ ohu t'ẹphe nweru onwẹphe
\par }
{\R (Awụ 21:1-11)

\par }{\PP \VS{12}“Ọ -bụru l'o nweru onye Híburu ibe ngu; ị gbataru l'ohu; m'ọ -bụ nwoke; m'ọ -bụ nwanyi; yo jewaru ngu ozi afa ishingu; o -be l'afa k'ẹsaa; hakwaa ya t'ọ laa; je enweru onwiya l'ẹka ngu.

\VS{13}Teke ono, ị haru iya t'o shi ngu l'ẹka lashia ono; ba agbabẹkwa iya ẹka ọtu.

\VS{14}Sakwaa ẹka àsàsà; nụ iya iphe, shi l'elu ngu; mẹ l'ẹke eetsuru ngu balị; mẹ lẹ mẹe ngu. Saa ẹka asasa; shi l'phe Ojejoje, bụ Nchileke ngu gude gọoru ngu ọnu; nụ iya.

\VS{15}Unu nyatakwa l'unu shi bụru ohu l'alị Íjiputu; Ojejoje, bụ Nchileke unu abya agbafụta unu. Yọ bụru iphe ono meru iphe, mu atụru unu ekemu-a ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{16}“Ọlobu; ọ -bụkwanuru l'ohu ngu ono sụru lẹ ya ta alụfudu ngu l'ẹka; kẹ l'o yeru ngu obu; bya eyeru ndibe ngu obu; nggu l'iya adụ lẹ mma;

\VS{17}nggu ewota oji; dobe iya nchị l'ibo; kpọ-fua; onye ono abụwaruru ohu ngu gbururu jeyewaru. Ọ kwaphụ ẹge ono bẹ ii-mekwaphu ohu ngu kẹ nwanyi.

\VS{18}T'ẹ b'ọ tsụjekwa ngu l'ẹhu ọha ohu ngu t'o je enweru onwiya; kẹ l'ozi, o jeru ngu l'ime afa ishingu ono kakwa nshinu ugbo labụ; ma l'ozi onye e butaru ebuta gage e-jeru ngu. I -mee ya ẹge ono; Ojejoje, bụ Nchileke ngu a-gọru ngu ọnu-ọma l'iphemiphe ọbule bụ iphe, iime.


\par }{\SH Anụ, vuru ụzo waa nne iya ọswa
\par }
{\PP \VS{19}“Ọphu bụ okee ya l'iphe bụ iphe vuru ụzo waa nne iya ọswa l'eswi; mẹ l'elu unu; bẹ unu e-dobekotaru Ojejoje, bụ Nchileke unu nsọ. Unu be egudejekwa oke-eswi, bụ iya vuru ụzo waa nne iya ọswa eje ozi ẹgu; ọphu unu akpụshijekwa atụru, bụ iya vuru ụzo waa nne iya ọswa ẹji.

\VS{20}Iphe bụ afa, sweru esweswe bẹ unu lẹ ndibe unu a-nọduje l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu taa ya; l'ẹke Ojejoje a-fọta.

\VS{21}Ọle; ọ -bụkwanuru l'anụ ono nweru ẹke ntụpo nọ iya l'ẹhu; mbụ l'ọ daru ngvụru; m'ọ bụ l'ọotsu ìshì; m'ọ bụ l'o nweru ẹke ọdo, iphe mebyiru iya kẹ ẹji ẹji; unu be egudekwa iya gwooru Ojejoje, bụ Nchileke unu ngwẹja.

\VS{22}Unu nọdujekwa lẹ ndu unu taa ya. Unu taa ya ẹge aatajẹ mgbada; m'ọ bụ umoro. Onye, aasọ nsọ l'onye ẹ ta sọdu nsọ nweru ike taa ya.

\VS{23}Unu be erijekwa mee ya. Unu wụshịjee ya l'alị ẹge aawụshije mini.




\par }\Chap{16}{\SH Ajị Esweta
\par }
{\R (Awụ 12:1-20)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Unu gbajẹe Ajị Esweta kẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu l'ọnwa Abibu; kẹ l'ọ bụ teke ono bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu duru unu l'ẹnyashi dufuta l'alị Íjiputu.

\VS{2}Unu gudeje eswi; m'ọ bụ elu unu gwooru Ojejoje, bụ Nchileke unu ngwẹja Ajị Esweta l'ẹke Ojejoje a-fọta; dobe ẹpha iya; buru iya eburu.

\VS{3}Unu be egudejekwa buredi, e yeru iphe, ekoje buredi taa ya. Ujiku ẹsaa bẹ unu a-tajẹ buredi, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi; bụ iya bụ buredi iphe-ẹhuka; kẹ l'ọo ẹphuru-ọku bẹ unu gude; shi lẹ Íjiputu wụfuta. Unu meje iya jeyekpo teke unu a-nọ-bebe; gudeje iya nyata teke unu shi lẹ Íjiputu wụfuta.

\VS{4}T'ẹ b'ọ dụkwa onye aa-phụ iphe, ekoje buredi lẹ nk'iya l'alị ono mgburumgburu; gbururu jeye ujiku ẹsaa ono agvụ. Ọphu unu ekwejekwa tẹ anụ ono, e gburu l'urẹnyashi mbọku kẹ mbụ ono nọo lụfuta l'ụtsu.


\par }{\PP \VS{5}“Unu ba anọdujekwa lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu gbaa Ajị Esweta ono.

\VS{6}Ẹke unu a-nọduje gbaa ya bụ l'ẹke ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta; dobe ẹpha iya; buru iya eburu ono. Ọ bụ l'ẹke ono bẹ unu a-nọduje gwoo ngwẹja Ajị Esweta ọbu l'urẹnyashi; mẹ ẹnyanwu rịbadelephu arịba; l'oge teke ono, unu shi l'alị Íjiputu wụfuta ono.

\VS{7}Ọ bụ ahụhu bẹ aa-hụje anụ iya taa l'ẹke ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta ono. Teke o beru l'ụtsu; unu ajịkobe; onyenọnu alashia nk'iya.

\VS{8}Ujiku ishingu bẹ unu a-tajẹ buredi, ẹ te yedu iphe, ekoje buredi; o -be lẹ mbọku k'ẹsaa; unu edzukoo l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu. T'ẹ b'ọ dụkwa onye e-je ozi mbọku ono.


\par }{\SH Ajị Ídzù
\par }
{\R (Awụ 34:22; Liv 23:15-21)

\par }{\PP \VS{9}“Unu gụtaje idzu\FTNT{*}{{\FR 16:9 }{\FR{16:9
}}{\FT{“Idzu” kẹ ndu Híburu kwa abalị ẹsaa.}}} ẹsaa dobe. Teke aa-watajẹ ọgu idzu ono bụ mẹ a watalẹphu obuta witu.

\VS{10}Ọ bụ teke ono bẹ unu a-gbajẹru Ojejoje, bụ Nchileke unu Ajị Ídzù. Teke aa-nọdu agba ajị ono; tẹ onyenọnu wotaje iphe, ọ chịru obu iya; je anụ Ojejoje; l'ẹge ẹka beru onye.

\VS{11}Unu dzukobe l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu tee ẹswa; onyemonye ọbule yẹle ụnwu iya: ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi; mẹ ndu ohu iya: ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi; ndu Lívayi, bu lẹ mkpụkpu unu; ndu laru alala; ndu a tọru ogbe; mẹ ụnwanyi, maa tụfuru, unu l'ẹphe tụkoru buru. Ẹke unu a-nọdu mee ya bụ l'ẹke ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta; dobe ẹpha iya; buru iya eburu ono.

\VS{12}Unu nyatajẹkwa l'unu shi bụru ohu l'alị Íjiputu; k'ọphu oo-me t'unu kwabẹ ẹnya mekotaje iphe-a, mu tọru ọkpa iya; sụ t'e etsoje-a.


\par }{\SH Ajị M̀kpù
\par }
{\R (Liv 23:33-43; Ọ́gú 29:12-38)

\par }{\PP \VS{13}“Unu gbajẹ Ajị M̀kpù ujiku ẹsaa; mẹ unu tsugelephu witu unu; kụta-gee mẹe unu.

\VS{14}Unu tejekwa ẹswa teke unu a-nọdu agba ajị ono; unubẹdua; unu l'ụnwu unu: ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi; ndu ohu unu: ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi; ndu Lívayi; ndu laru alala; ndu a tọru ogbe; mẹ ụnwanyi, maa tụfuru, unu l'ẹphe tụkoru buru.

\VS{15}Ọ bụ l'ẹke ono Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta ono bẹ unu a-nọdu gbaaru iya ajị ono ujiku ẹsaa. Ishi iya abụru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu a-gọru ọnu nụ unu l'iphe, unu setaru eseta; mẹ l'iphemiphe ọbule, unu byiberu ẹka; k'ọphu ẹhu a-tsọfu unu ẹna tsọfu iya l'ishi.


\par }{\PP \VS{16}“Ugbo ẹto l'afa bẹ unwoke unu l'ẹphe ha a-byakọtaje l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu l'ẹke, ọo-fọta. Ẹphe a-bya lẹ Ajị Buredi, ẹ te kodu ekoko; mẹ lẹ Ajị Ídzù; mẹ Ajị M̀kpù. Ẹphe -byadẹ t'ẹphe ba gbajẹkwa ẹka bya l'ifu Ojejoje.

\VS{17}T'ọ bụkwaru l'ẹge ẹka beru onye bẹ ọo-nụje; bụ iya bụ l'ọo ẹge Ojejoje, bụ Nchileke unu gọta-beru ọnu nụ madzụ bẹ onye ọbu a-nụta-be.


\par }{\SH Aafọta ndu ikpe
\par }
{\PP \VS{18}“Unu fọtakwa ndu ikpe; mẹ ndu a-bụtsua ndu ishi l'iphe bụ ikfu, nọnu l'iphe bụ mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono. Yọ bụru ndu ono, aa-fọta ono a-nọduje ekpe ndu Ízurẹlu ọhuma.

\VS{19}Unu ba anmajẹkwa madzụ ikpe inmafu; ọphu unu 'elejekwa madzụ ẹnya l'ifu l'ekpe ikpe. Unu be anakwa ẹka-azụ; kẹle ẹka-azụ apyị-chijekwa onye maru iphe ẹka l'ẹnya. Oomejekwaphu tẹ okfu onye doberu ẹka ndoo dụ ghẹlegheleghele.

\VS{20}T'iphe, unu a-nọdu l'ọzo iya nwẹnkinyi bụkwaru ikpe, dụ mma; k'ọphu unu a-nọdu ndzụ; nweru alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono.


\par }{\SH Ogworu nte ẹja
\par }
{\PP \VS{21}“Unu ba akpọbejekwa itso Ashera lẹ mgboro ẹnya-ngwẹja, unu doberu Ojejoje, bụ Nchileke unu.

\VS{22}Ọphu ọ dụkwa mkpuma, unu e-dobeje wata agwagwa; kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu kpọkwa ru iya ashị.




\par }\Chap{17}{\PP \VerseOne{1}“Unu be egudejekwa oke-eswi; m'ọo atụru, ntụpo nọ l'ẹhu; m'ọ bụ ọphu nweru ẹke iphe mebyiru iya emebyi; bya ogworu Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹja; kẹ l'ono bụkwa iphe dụ Ojejoje, bụ Nchileke unu oyi.


\par }{\PP \VS{2}“O -nweru nwoke; m'ọ bụ nwanyi, unu l'iya bu lẹ mkpụkpu lanụ lẹ mkpụkpu ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono, a phụru l'ẹke oome iphe, dụ ẹji l'ẹnya Nchileke; shi ẹge ono l'emebyi ọgba-ndzụ Nchileke;

\VS{3}mbụ; ọ -bụru l'onye ono wataru ọgwa nte; balahaaru iya ẹja; abaru ẹnyanwu ẹja; ọdo ọnwa; ọdo mkpọ-kpodo, bụ iphe, mu buchiru ebuchi;

\VS{4}ọ -bụru l'e kfuru iya unu; unu anụa ya; unu vujekwaru ụzo kpata ishi iya ọhuma. Ọ -bụru oswi-okfu l'iphe ọbu meru phụ; mbụ l'egbe akpamara, dụ ẹge ono b'e meru phụ l'alị Ízurẹlu;

\VS{5}t'a kpụtakwa onye ọbu, meru ẹjo iphe ọbu: m'ọ bụ nwoke; m'ọ bụ nwanyi kpụfu l'ọgu-nggamgbo mkpụkpu unu; gude mkpuma tugbua ya.

\VS{6}Tẹmanu e kpee madzụ nkfugbu bẹ aa-dụje ẹbo; m'ọ bụ ẹto gbaa ya ekebe. T'ẹ b'ọ dụkwa onye ee-gbu; m'ọ bụru onye lanụ agba iya ekebe.

\VS{7}T'ọ bụkwaru ndu ekebe ono e-vuru ụzo dabẹ iya ẹka; tẹmanu ndu ọphu l'ẹphe ha eripyabewa iya rụ. T'e chigbukwaa njọ l'igbo, o beru; tẹ ọdo be ebehe iya.


\par }{\SH Ụlo-ikpe
\par }
{\PP \VS{8}“Ọ -bụru l'o nweru okfu, daru nụ, dụnukaru unu ẹhuka ekpekpe; okfu kẹ l'e gburu ọchi te egbu; m'ọ bụ l'e tsuru madzụ iphe; ọ -bụru okfu, ada lẹ mkpụkpu unu; unu gude okfu ono je l'ẹke ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta ono;

\VS{9}gude iya jekfu ndu achịjeru Nchileke ẹja, bụ ndu ikfu Lívayi; mẹ onye ikpe, nọ l'ọkwa teke ono; pafụru ẹphe ikpe ọbu t'ẹphe kpebua ya.

\VS{10}T'onye e kperu ikpe iya mekwaa ẹge a nọdu l'ẹnya ẹka ono, Ojejoje a-fọta ono kpebua. Unu kwabẹkwa ẹnya t'ọ bụleruphu iphe, ẹphe sụru t'e mee bẹ ee-me.

\VS{11}Unu mejekwa iphe, bụ ekemu, ẹphe tụru unu l'ọ ha. Unu anabatajẹ ikpe ẹge ẹphe kperu iya. Unu ba ahakwa iphe, ẹphe kfuru; melahaa iphe ọdo.

\VS{12}Onye jịkaru ome iphe onye ikpe kpeburu; m'ọ bụ iphe o kpeburu mbụ onye, achịjeru Nchileke ẹja, nọ l'ẹke ono ejeru Ojejoje, bụ Nchileke unu ozi bẹ ee-gbukwa egbugbu. T'e chigbukwaa njọ l'igbo, o beru; tẹ ọdo be ebehe iya l'alị Ízurẹlu.

\VS{13}Ọha l'ophu a-nụ iya; tsụlahaa egvu. Ẹ tọ dụhekwa onye a-tụkwadu ama k'ome ẹge ono ọdo.


\par }{\SH Aafọta Eze
\par }
{\PP \VS{14}“Teke unu bahụleruphu l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono; mbụ teke ọ lalẹruphu unu l'ẹka; unu abya akwaa ya ufu; wata okfu; sụ: ‘Unu t'ayi fọta eze, a-nọdu achị ayi l'ọ bụ ndu ọhodo, nọ-pheru ayi mgburumgburu;’

\VS{15}t'onye unu a-ma ẹka bụkwaru onye Ojejoje, bụ Nchileke unu fọtaru. T'onye ono bụkwaru onye Ízurẹlu ibe unu; t'ẹ b'ọ bụkwa onye ọhodo.

\VS{16}T'onye ọbu ba abụkwa onye a-nọdu achịko ịnya akụberu onwiya; ọphu o mekwa tẹ ndu Ízurẹlu laphu azụ lẹ Íjiputu; ẹge ee-shi tẹ ya kabaa ọnmashi ịnya dooru onwiya; kẹle Ojejoje kfuakwaru iya unu; sụ: ‘Unu ba alaphuhekwa azụ l'ẹke ono ọdo.’

\VS{17}Ọphu onye ọbu abụkwa onye a-nọdu alụko nwanyi kụaru onwiya; ọdumeka bẹ ụzo a-kpọ-swehukwa iya. T'ẹ b'ọ chịtakwa mkpọla-ododo; waa mkpọla-ọcha kụberu onwiya.

\VS{18}Onye ono -bahụlephu l'ọkwa eze ono; t'o wotakwa ẹkwo, a gwọru agwọgwo dekotaru onwiya iphe, nọ l'ekemu-a, bụ ọphu shi l'ẹkwo, nọ l'ẹka ndu achịjeru Nchileke ẹja, bụ ndu ikfu Lívayi.

\VS{19}T'o gudeje ẹkwo ono tekenteke; gụje iya mbọku-mbọku jeye ẹge ọo-nọ-bebe; shi ẹge ono mụta ọtsu Ojejoje, bụ Nchileke iya egvu; zia obu l'alị; l'emekota iphe, bụ ekemu Ojejoje yẹle iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ t'e tsoje.

\VS{20}T'onye ono ba arịkwa lẹ ya ka ụnwunna iya ndu ọphu nshinu; shi ẹge ono paru ekemu ono haa; melahaa iphe ọdo. Mbụ l'ọ kwa k'ọphu onye ọbu a-nọnyafuaru ndzụ l'aba-eze iya ọbu; yẹbedua yẹle ụnwegirima iya l'alị Ízurẹlu.”




\par }\Chap{18}{\SH Òkè, gbaru ndu Lívayi
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ndu Lívayi, bụ ndu achịjeru Nchileke ẹja; mbụ ndu ikfu Lívayi l'ẹphe ha b'ẹ taa wẹkwa alị; ọphu ọ dụdu òkè-iphe ọdo, e-rube ẹphe ẹka l'alị Ízurẹlu. Iphe, ẹphe e-gude buru bụ iphe ngwẹja, a kpọ-phodoru ọku l'ifu Ojejoje; kẹ l'ọo ono bụ òkè-iphe ẹphe.

\VS{2}Ẹphe te enwedu òkè-iphe l'ọ bụ ụnwunna ẹphe; ọo Ojejoje bụ òkè-iphe nk'ẹphe; bụ iya bụ iphe, o kweru ẹphe ụkwa iya.


\par }{\PP \VS{3}“Òkè, e-rubeje ndu achịjeru Nchileke ẹja teke ndu Ízurẹlu gude oke-eswi; m'ọ bụ atụru bya ogworu Ojejoje bụ: ẹka iya; mẹ agba iya; ọwaa okfuru iya.

\VS{4}Iphe ọdo, unu a-nụjekwaphu ẹphe bụ akpe, unu vuru ụzo buta; mẹe ọdungu; manụ ọdungu; mẹ ẹji ọdungu, unu kpụtaru l'atụru unu;

\VS{5}kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu shiwa l'ikfu unu kpamukpamu fọta ẹphe; ẹphe lẹ ndu awa ẹphe; t'ẹphe gude ẹpha Ojejoje nọduje iya l'ifu; l'ejeru iya ozi tekenteke.


\par }{\PP \VS{6}“Ọ -bụru l'onye shi l'ikfu Lívayi shi lẹ mkpụkpu, ẹke o bu l'alị Ízurẹlu; gude obu iya byatashia ẹke Ojejoje, bụ Nchileke a-fọta;

\VS{7}t'a hakwaa ya t'o gude ẹpha Ojejoje, bụ Nchileke iya jejeru iya ozi l'ọ bụ ndu Lívayi ibe iya; bụ ndu nọ l'ifu Ojejoje ẹke ono l'ejeru iya ozi.

\VS{8}Iphe, gbaru ẹphe bẹ ee-kejekwa ẹnya-nhamụnha; a gụfukwaru ọphu onye ono ketaru l'iphe e retaru l'iphe ndu ufu ẹphe.


\par }{\SH Ọha ẹjo ọkpa
\par }
{\PP \VS{9}“Teke unu bahụru l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono; unu be ejekwa oye ẹke l'akpamara ono, iphe bụ mbakeshi anọduje eme ono.

\VS{10}T'ẹ b'ọ dụkwa l'unu ha onye a-kpọ nwatibe iya ọku: m'ọ bụ onye kẹ nwoke; m'ọ bụ kẹ nwanyi gude gwoo ẹja. Ọphu ọ dụkwa onye a-nọdu agba ẹja; m'ọ bụ l'agwọ ọgwu; m'ọ bụ l'akọwa ahụma; m'ọ bụ l'eme mgbashị.

\VS{11}T'ẹ b'ọ dụkwa onye e-keje oswi; ọphu ọ dụkwa onye e-jeje ọkpata ishi l'ẹka ndu aphụ àphụ̀; m'ọ bụ ndu njibya; m'ọ bụ l'ẹka nwanyi-maa;

\VS{12}kẹ l'iphe bụ onye eme iphemiphe ọbule ono bụkwa akpamara bẹ oome l'ifu Ojejoje. Yọ bụru ahụma ahụma ono, iphe bụ mbakeshi eme ono; kparu iphe Ojejoje, bụ Nchileke unu achịshi ẹphe l'ifu unu.

\VS{13}Unu bụkwaru ndu ụta ẹ ta adụdu l'ẹhu l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu.”


\par }{\SH Onye nkfuchiru, dụ l'ọ bụ Mósisu
\par }
{\PP \VS{14}“Iphe bụ mbakeshi ono, unu abya achịshi ono anọduje anụru ndu agwọ ọgwu; mẹ ndu agba ẹja okfu. Ọle unubẹdua bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu te kwekwa t'unu meje ẹge ono.

\VS{15}Ojejoje, bụ Nchileke unu e-shi l'unu; mbụ l'ụnwunna unu gẹdegede fọfutaru unu onye nkfuchiru, a-dụ l'ọ bụ mu. Unu nụjekwaru onye ono okfu.


\par }{\PP \VS{16}“Kẹle mbọku ono, unu dzukoberu l'ugvu Họ́rebu ono bụkwa iphe ono bẹ unu rọru Ojejoje, bụ Nchileke unu; sụ iya: ‘Byiko t'unu ba anụhenu olu Ojejoje, bụ Nchileke unu; ọphu unu aphụhe nụ ọku-a, ghataru nshinu-a; ọdumeka bẹ unu a-nwụshihukwa.’

\VS{17}Ojejoje asụ mu l'iphe ono, ẹphe kfuru ono bẹ ẹphe kfukwaru ọhuma.

\VS{18}Ya e-shi l'ụnwunna ẹphe wofutaru ẹphe onye nkfuchiru, dụ l'ọ bụ mbẹdua; woru okfu iya ye onye ono l'ọnu; yọ tuko iphe, ya kfuru iya kọkotajeru ẹphe.

\VS{19}Onye ta ngabẹdu nchị l'okfu, onye ono, ekfuchitaru iya nụ ono ekfu; bụ yẹbedua l'a-jị onye ọbu ajị.

\VS{20}Ọle; onye nkfuchiru, nọnyaaru wata oku onwiya ekuku; kfulahaa iphe, ya te ekfudu; ọdumeka bụru onye gude ẹpha agwa ọdo l'ekfu; t'e egbukwaa onye nkfuchiru ono egbugbu.


\par }{\PP \VS{21}“Unu a-jịkwaru onwunu; su: ‘?Nanụ ẹge unu e-shi maru ozi ọphu ẹ-ta bụdu Ojejoje ziru iya?’

\VS{22}Ọ -bụru l'onye nkfuchiru gude ẹpha Ojejoje l'ezi ozi; ọ -bụru l'e mekochaaru t'o re; t'o me ẹge o kfuru iya; ọo ya bụ l'ozi ono ta bụdu Ojejoje bẹ ziru iya nụ. Ọ kwa ekuku bẹ onye nkfuchiru ono eku onwiya. Unu ba atsụjekwa egbe onye ono egvu.”




\par }\Chap{19}{\SH Mkpụkpu, onye gburu madzụ a-gbalajẹ; zeeru ndzụ
\par }
{\R (Ọ́gú 35:9-28; Dit 4:41-43; Jós 20:1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Teke Ojejoje, bụ Nchileke unu meleruphu tẹ iphe bụ mbakeshi ono chịhu; mbụ ndu ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya t'o woru alị ẹphe nụ unu; t'unu buchishia mkpụkpu ẹphe l'ọ ha; buchishia ufu ẹphe l'ọ ha ono;

\VS{2}unu fọfutakwa mkpụkpu ẹto dobe iche l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu a-nụ unu t'ọ bụru nke unu ono.

\VS{3}Unu e-gude ẹka unu kee alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu t'ọ bụru nk'unu ono ụzo ẹto. Ókè-alị ono ẹphe ẹto e-nwekota mkpụkpu, bụ: a -gbabe iya e zeeru ndzụ nanụ nanụ. Unu kpakwaa oje t'ọ lụfu l'ẹke ono; k'ọphu onye gburu madzụ a-gbajẹru laa ya.


\par }{\PP \VS{4}Ọwaa ẹge ọo-dụjeru onye gburu ọchi; gbalaa laa ẹke ono; k'ọphu ọo-nọdu ndzụ; mbụ onye ẹ te lebezidu ẹnya gbua madzụ ibe iya; ọphu ọ bụdu l'okfu nọhawaru yẹle onye ọbu.

\VS{5}Mbụ ẹge-a: lẹ madzụ bẹ yẹle ibe iya yị je l'ọswa je ọwata nkụ; yọ halia ẹka tẹ ya gbutsua oshi; ire ogbu-nkụ akpọfu je atụa onye ono woru iya tụ-gbua; t'onye ono gbalakwaa laa mkpụkpu lanụ lẹ mkpụkpu ẹto ono je ezeeru ndzụ.

\VS{6}Ọdumeka bẹ onye eme t'ọ gwata ụgwo ọchi onye ono, e gburu ono e-gudekwa ẹhu-eghughu chịa onye ono, gburu ọchi ono; gbakfube iya; kẹ l'ụzo teru ẹnya; je eworu iya gbua; l'ẹbe abụ l'onye ọbu gbaru t'ọ nwụhu; keshinu ẹ-tọ bụdu lẹ yẹle onye ono shi nọduhawa l'okfu.

\VS{7}Ọ kwa iya meru iphe, mu atụru iya unu l'ekemu sụ t'unu fọfuta mkpụkpu ẹto doberu onwunu.


\par }{\PP \VS{8}Ọ -bụru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu kparu ókè-alị unu; yọ kabaa ụsa, bụ iphe, o riburu ndiche unu phẹ l'angụ lẹ ya e-me; e metsua; yọ nụkota unu iphe, bụ alị ono, o kweru ụkwa lẹ ya a-nụ ndiche unu phẹ ono;

\VS{9}ọ -bụru l'unu e-dobe-a ekemu-wa l'ọ ha; l'eme iya ememe, bụ ọphu mu atụru unu ntanụ-a; mbụ t'unu yeru Ojejoje, bụ Nchileke unu obu; t'ọ bụru ụzo iya bẹ unu a-nọdujekpelephu etso; unu eyekwabaa mkpụkpu ẹto ọdo lẹ mkpụkpu ẹto ọphu;

\VS{10}k'ọphu e te egbujedu onye iswi dụ mma l'alị unu ono, bụ ọphu Ojejoje, bụ Nchileke unu nụru unu t'ọ bụru òkè-iphe unu; shi ẹge ono mee tẹ ikpe-ọchi tukoru unu l'ishi.


\par }{\PP \VS{11}Obenu lẹ teke ọ bụ lẹ madzụ bẹ okfu nọru yẹle madzụ ibe iya; yo je akwabẹru iya l'ụzo; tso iya ọgu; woru iya gbua; bya agbaru laa lẹ mkpụkpu ono nanụ;

\VS{12}tẹ ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono zia t'e je akpụta iya l'ẹke ono; kpẹe onye agwatajẹ ụgwo ọchi; t'o gbua.

\VS{13}Unu ba aphụkwaru iya imiko. T'a gwatakwa ụgwo ọchi onye ẹ-ta dụdu iphe o meru l'alị Ízurẹlu; k'ọphu ọo-dụru unu lẹ mma.


\par }{\SH Iphe e gude kpaa ókè-alị
\par }
{\PP \VS{14}T'ẹ b'ọ dụkwa onye e-wofuje ékpè, e gude kpaaru yẹ l'obutobu iya ókè-alị, bụ iphe, ndu ndiche unu meru l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke anụ unu t'ọ bụru òkè-iphe unu ono.


\par }{\SH Ndu ekebe
\par }
{\PP \VS{15}Unu be egudejekwa ekebe onye lanụ gbaru; nma madzụ ikpe iphe dụ ẹji, a sụru l'o meru; m'ọ bụ okfu, a sụru l'ọ kpataru. T'ọ bụkwaru l'ekebe madzụ ẹbo; m'ọ bụ ẹto gbaru bẹ ee-gude kpebua ikpe onye ọbu.

\VS{16}Ọ -bụru l'onye ekebe ẹregede wataru ọgba madzụ ekebe; gbalahaa ya ekebe, ẹ-ta abụdu oswi-okfu;

\VS{17}tẹ ụmadzu ẹbo ọbu, okfu adaru ọbu je evudo l'ifu Ojejoje: l'ifu ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu ikpe, bụ ndu nọ l'ọkwa teke ono.

\VS{18}Tẹ ndu ikpe ono zia obu l'alị jịa ẹphe ajị. Ọ -bụru l'onye ekebe ono adzụ ẹjo-ire; k'ọphu bụ l'ọ wataru okfu iphe, onye ọphu te medu;

\VS{19}unu wota iphe ono, ọ rịru t'e mee onye ọphu ono mee ya. T'e chigbukwaa njọ l'igbo, o beru; tẹ ọdo be ebehe iya.

\VS{20}Ọo ya bụ; k'ọphu ndu ọdo a-nụ iya; tsụhu egvu; t'o nwe onye emekwadu egbe iphe, dụ ẹji dụ ẹge ono ọdo l'unu.

\VS{21}Unu ba aphụjekwa imiko. Ọ kwa tẹ ndzụ laaru ndzụ; ẹnya alaaru ẹnya; eze alaaru eze; ẹka alaaru ẹka; ọkpa alaaru ọkpa.




\par }\Chap{20}{\SH Ekemu kẹ ẹge ee-shije eje ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unu eje otso ndu ọhogu unu ọgu; unu eje akpọ-luta ụgbo-ịnya ẹphe; mẹ ndu sọja ẹphe l'ẹke ẹphe ka unu nshinu; unu ba atsụkwa ẹphe egvu; kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu, bụ onye dufutaru unu l'alị Íjiputu bẹ nọkwa swiru unu.

\VS{2}Teke unu abya ọwata ọgu ono; tẹ onye achịjeru Nchileke ẹja lụfutakwa bya ekfuru yeru ndu sọja nk'unu.

\VS{3}T'ọ sụ ẹphe: “Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu ngabẹkwa nchị. Ntanụ-a bẹ unu ejekfu ndu ọhogu unu ọgu. Tẹ meji ba atọfukwa unu; ọphu unu 'atsụkwa egvu. T'ẹhu be etekwa unu etete; ọphu ẹphe eyekwa unu egvu;

\VS{4}kẹ l'ọo Ojejoje, bụ Nchileke unu bẹ unu l'iya yị; t'ọ lụ-chitaru unu ọgu l'ifu ndu ọhogu unu; shi ẹge ono mee t'unu lụ-gbua ẹphe.”


\par }{\PP \VS{5}Tẹ ndu ishi byakwaphu bya ekfuru nụ ndu sọja ono; jịa ẹphe; sụ: “?O nweru l'unu ha, onye kpụru ụlo ọphungu, ẹ to yedua Nchileke l'ẹka? T'onye ono lakwa ufu; t'ẹ b'ọ nwụhu l'ọgu; onye ọdo eje eworu ụlo ọbu ye Nchileke l'ẹka.

\VS{6}?O nweru onye kọru mgbo vayịnu; t'o riwa iphe, shi iya nụ? T'onye ono lakwa l'ufu; a nọnyaa; ọ nwụhu l'ọgu; onye ọdo eria ya.

\VS{7}?O nweru onye ejekwadu okfu nwanyi; nwanyi ta lawa nk'iya? T'onye ono lakwa l'ufu; a nọnyakwaa; ọ nwụhu l'ọgu; onye ọdo eje alụa nyee ya.”


\par }{\PP \VS{8}Tẹ ndu ishi ono kfukwaruphu yeru ndu sọja ono; sụ ẹphe: “?O nweru onye atsụ egvu; m'ọ bụ onye meji atọfu atọfu? T'onye ono lakwa l'ufu; a nọnyakwaa; yo mee; meji atọfulahaa ibe iya ẹge ọ tọfuru iya.”

\VS{9}Teke ndu ishi ono kfugetsuleruphu iphemiphe ọbule ono nụ ndu sọja ono; t'ẹphe fọtagbakwaa ndu ishi sọja dobe, bụ ndu a-nọdu edu ẹphe eje.


\par }{\PP \VS{10}Teke unu wụfuru; l'ejekfu mkpụkpu ọgu; unu vukwaru ụzo kua ẹphe t'unu l'ẹphe kpeshia.

\VS{11}Ọ -bụru l'ẹphe kwetaru t'unu l'ẹphe kpeshia; bya agụhaaru unu ọnu-ụzo ẹphe; ọo ya bụ l'iphe bụ ndu bu lẹ mkpụkpu ono a-bụkotaru ndu unu a-nọdu edzuru ozi mkpọ-nyi-ẹnya.

\VS{12}Ọ -bụru l'ẹphe te kwedu t'unu l'ẹphe kpeshia; gbenu tso unu ọgu; unu kee ọgu kephee mkpụkpu ono mgburumgburu.

\VS{13}Teke Ojejoje, bụ Nchileke unu woleruphu mkpụkpu ono ye unu l'ẹka; unu gude ogu-mbeke tụko unwoke, nọ iya nụ gbushikota.

\VS{14}Ụnwanyi ẹphe; ụnwegirima ẹphe; elu ẹphe; mẹwaru iphemiphe ọbule ọdo, nọ lẹ mkpụkpu ono; mẹkpo iphe a lụtaru l'ọgu l'ọ ha; bẹ unu e-gwotakota; t'ọ bụru nk'unu. Unu e-ripya iphe, unu gwotaru l'ẹka ndu ọhogu unu, bụ ọphu Ojejoje, bụ Nchileke unu nụru unu.

\VS{15}Ono bụ ẹge unu e-mekotaje iphe, bụ mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono l'ẹphe ha, bụ ndu ọphu nọ unu ote-ẹnya, bụ ndu ọphu ẹ-ta ayịdu l'iphe bụ mbakeshi ọwaa, bugbaa l'ẹke-a.


\par }{\PP \VS{16}Ọle; ọ -bụru mkpụkpu ndu ọwaa, nọ l'alị, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu t'ọ bụru òkè-iphe unu-a; t'ẹ b'ọ dụkwa iphe, atụ ume m'ọo nanụ, unu a-ha t'ọ nọdu ndzụ.

\VS{17}Unu tụkokwa iya l'ọ ha gbushikota; mbụ ndu Hetu; ndu Amọru; ndu Kénanu; ndu Pẹ́rezu; ndu Hevu; mẹ ndu Jebusu; bụ iya bụ ẹge Ojejoje, bụ Nchileke unu tụru ekemu t'unu mee ya;

\VS{18}t'ẹphe be shi ẹge ono zia unu ahụma ahụma ono, ẹphe anọduje eme ono, bụ ọphu ẹphe anọduje emeru agwa ẹphe; unu eshi ẹge ono meswee Ojejoje, bụ Nchileke unu.


\par }{\PP \VS{19}Teke unu keru ọgu yechia mkpụkpu nọo ọdu; l'ẹke unu eme t'unu lụa mkpụkpu ọbu lụta; unu be egudekwa ogbu-nkụ mebyishia oshi-ọmi, nọ iya nụ. Unu hakwaa ya; wọtaje nebyi iya ria; unu be egbutsushikwa iya egbutsushi. ?Unu e-ke ọgu kebuta oshi, gvuru l'ẹgu; oshi; ?ọ bụ madzụ tọo.

\VS{20}Ọ bụ oshi ndu ọphu unu maru l'ẹ tọ bụdu oshi-ọmi bụ ndu ọphu unu e-mebyishi. Unu gbutsushia ndu onanu; gude kpụa ose-ọgu kpụ-phee mkpụkpu ono, etso unu ọgu ono mgburumgburu jeye teke unu emekputa ẹphe.




\par }\Chap{21}{\SH Onye e gburu; ọphu a madu onye gburu iya nụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọ -bụru l'a phụru odzu onye e gburu egbugbu; yọ daburu l'ẹgu; l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu t'ọ bụru òkè-iphe unu ono; ta ma onye gburu iya nụ;

\VS{2}tẹ ndu bụ ọgurenya unu phẹ; mẹ ndu ikpe unu phẹ wụfuta; tsube l'ẹke odzu ono daburu; tụ̀a iphe atụ̀tù jeye lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu, nọ-pheru iya mgburumgburu.

\VS{3}Tẹ ndu bụ ọgurenya ọphu, shi lẹ mkpụkpu ọphu kakọta ọnonyabe odzu ono ntse kpụta ada eswi, e t'e gudebua jee ozi; ọphu t'a tụgbabebua yẹle ada eswi ọdo;

\VS{4}kpụru bahụ lẹ nsụda, mini atsọ atsọtso; mbụ nsụda, ẹ-ta kọbu-a iphe; tọ dụ iphe e mebejewaru iya. T'ẹphe nọdu lẹ nsụda ono; swị-kwoo ada eswi ono olu.

\VS{5}Ndu achịjeru Nchileke ẹja, bụ ụnwu Lívayi a-lụfuta l'ụzo ifu bya evudo. Ishi iya abụru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu fọtawaru ẹphe t'ẹphe jejeru iya ozi; mẹfua t'ẹphe gudeje ẹpha Ojejoje gọoru madzụ ọnu-ọma. Teke okfu adaru madzụ yẹle ibe iya; m'ọ kwanụ lẹ madzụ mekaru ibe iya iphe; t'ọ bụru ẹphe e-kpe iya.

\VS{6}Ndu bụ ọgurenya, shi lẹ mkpụkpu ọphu ka ọnonyabe ẹke odzu ono zẹ ntse l'ẹphe ha akwọo ẹka l'eli ada eswi ono, a swị-kworu olu lẹ nsụda ono;

\VS{7}sụ l'ẹka ẹphe ta dụkwa l'ọchi onye-wa; ọphu ẹphe aphụkwa teke eegbu iya.

\VS{8}Byiko Ojejoje; natanu ụgwo-ọ, aakfụ l'ishi ndu nke ngu, bụ ndu Ízurẹlu; mbụ ndu ono, ị gbafụtaru ono. T'ọchi onye ẹ-ta dụdu iphe, o meru ba atukokwaru ndu nke ngu, bụ ndu Ízurẹlu l'ishi. Ọo ya bụ; e shi ẹge ono kfụa ụgwo ọchi onye ono, e gburu ono.

\VS{9}Yọ bụru ẹge ono bẹ unu e-shi nwefu onwunu ụgwo ọchi onye ẹ-ta dụdu iphe, o meru; keshinu unu mewaru, iphe vudo nhamụnha l'ifu Ojejoje.


\par }{\SH K'ọlu nwanyi, a lụtaru l'ọgu
\par }
{\PP \VS{10}Ọ -bụru l'unu jekfuru ndu ọhogu unu ọgu; Ojejoje, bụ Nchileke unu woru ẹphe ye unu l'ẹka; unu akpụa ẹphe lẹ ndzụ;

\VS{11}ọ -bụru lẹ ndu ono, unu kpụru lẹ ndzụ ono nweru nwanyi, ama mma, nweru l'unu ha onye ọ dụ mma; l'agụ onye ọbu t'ọ bụru nyee ya;

\VS{12}t'onye ono duta iya laa nk'iya; kpụshia ya ishi; be ya nvọ ebebe.

\VS{13}Yo yefu uwe, o shi ye teke phụ, a kpụtaru iya lẹ ndzụ phụ. T'ọ nọdu lẹ kẹ onye ọbu; kwaa ẹkwa nne iya mẹ ẹkwa nna iya ọnwa ophu. E -metsua; tẹ yẹle onye ọbu watawaru azẹze: onye ọbu abụru nji iya; yọ bụru nyee ya.

\VS{14}Ọ -bụru l'e metsuaru; nwanyi ọbu ta dụhe onye ọbu mma; t'ọ pakwaru iya haa t'o je ẹke, dụ iya mma. Ọlekwaphu t'ẹ b'i re iya erere k'oreta okpoga; ọphu ti mekwa iya ẹge eemeje ohu. Ishi iya abụru l'i mewaru iya iphe-iphere.


\par }{\SH Iphe, ruberu ọkpara
\par }
{\PP \VS{15}Ọ -bụru lẹ nwoke alụ ụnwanyi labụ; yeru onye lanụ obu; kpọo onye ọphu ashị; ẹphe ẹbo atụko mụtawaru iya ụnwegirima; mẹ onye ọphu o yeru obu yẹle onye ọphu ọ kpọru ashị; teke ọ bụ l'ọo onye ọphu a kpọru ashị mụru onye ọphu bụ ọkpara;

\VS{16}mbọku, oo-ke ekpe gude keeru ụnwu iya ẹku iya; t'ẹ b'o wotakwa nwatibe kẹ nwanyi ọphu o yeru obu phụ; dobe l'ọnodu ọkpara; haa nwatibe kẹ onye ọphu, ọ kpọru ashị phụ, bụ iya bụ ọkpara phụ.

\VS{17}T'onye ono mekwaaru ọkpara iya ono, bụ nwatibe kẹ nwanyi ono, ọ kpọru ashị ono iphe, ruberu iya nụ. Mbụ t'o kee iphemiphe ọbule, o nweru enweru ụzo labụ; kẹ l'ọo nwata ono bụ nwa mbụ, koshiru l'ọ nọo l'ufu. Iphe, ruberu ọkpara bụkwa iya nwe iya.


\par }{\SH Nwa, kariru ndu mụru nụ ẹka
\par }
{\PP \VS{18}Ọ -bụru lẹ madzụ mụtaru nwa, ka iya ẹka; k'ọphu bụ l'ẹ tọo ngadụru ndu mụru iya nụ nchị; too mejedu iphe, nna iya kfuru; too meje ọphu, nne iya kfuru; teke ẹphe hụ̀rù iya àhụ̀hù; too yeduru ẹphe ọnu;

\VS{19}tẹ nna iya yẹle nne iya kpụtakwa iya kpụ-jeru ndu bụ ọgurenya l'ọnu edukfu mkpụkpu ẹphe.

\VS{20}T'ẹphe sụ ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono: “Nwatibe ayi ọwaa kaakwa ayi ẹka; bya abụru 'anụma anụma. Ọ bụ oke-ẹkpiri; ngụnuka mẹe.”

\VS{21}T'unwoke mkpụkpu ono l'ẹphe ha wụfuta; tụ-gbua ya lẹ mkpuma. T'e chigbukwaa njọ l'igbo, o beru; tẹ ọdo be ebehe iya; k'ọphu ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha a-nụ iya; tsụa egvu.


\par }{\SH Ekemu, dụ iche iche
\par }
{\PP \VS{22}Ọ -bụru lẹ madzụ meru iphe, ọ gbaru t'ọ nwụhu; e woru iya gbua; unu kobe odzu onye ono l'eli oshi;

\VS{23}t'odzu iya be kokwaru l'eli oshi l'ẹke ono jeye tẹ nchị bọhu. Unu likwaa ya mbọku ono gẹdegede; kẹ l'onye koru l'eli oshi bẹ bụ onye Nchileke tụru ọnu. Unu be emerushikwa alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu t'ọ bụru òkè-iphe unu ono.




\par }\Chap{22}{\PP \VerseOne{1}Ọ -bụru l'ị phụru eswi madzụ ibe ngu; m'ọ bụ atụru iya l'ẹke ọokpaphuhu akpaphuhu; be emekwa ẹnya l'ẹ tị phụdu iya; kebekwa ẹhu kpụta iya kpụ-phuru onye ono, nwe iya nụ ono azụ.

\VS{2}Ọ -bụru l'onye ono te bunyabedu ngu ntse; ọdumeka bụru l'ị tị madu onye ọbu; kpụtakwa iya laa nke ngu je edobe; jeye teke onye ono a-chọru iya bya; nggu akpụru iya nụ iya.

\VS{3}Ono kwaphụ ẹge ii-meje nkakfụ-ịgara iya. Ẹge ono kwaphụ bẹ ii-meje uwe iya; mẹkpo iphemiphe ọbule, bụ kẹ madzụ ibe ngu, tufahuru etufahụ; nggu aphụa ya. Be emekewa ẹnya l'ẹ tị phụdu iya.


\par }{\PP \VS{4}Ọ -bụru l'ị phụru nkakfụ-ịgara madzụ ibe ngu; m'ọ bụ eswi iya l'ẹke ọ daru l'iku esu-ụzo; be emekwa ẹnya l'ẹ tị phụdu iya. Kebekwa ẹhu je eyeru onye ọbu ẹka t'ọ palia ya.


\par }{\PP \VS{5}Tẹ nwanyi ba akwajẹkwa ngwa nwoke; ọphu unwoke akwajẹkwa ngwa nwanyi; kẹ l'onye eme ẹge ono bụkwa akpamara bẹ oome l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu.


\par }{\PP \VS{6}Ọ -bụru l'i swe l'esu-ụzo; phụa ẹkfuna-ẹnu l'eli oshi; m'ọ bụ l'alị; ọ -bụru l'ụnwenu nọ iya; m'ọ bụ ẹkwa iya; nne iya ekpuru iya; ba anwụpyabekwa nwẹnu ono yẹle ụnwu iya.

\VS{7}Kebekwa ẹhu haa nne iya t'o phefu; nggu anwụtawaru ụnwu iya; k'ọphu ọo-dụru ngu lẹ mma; mẹ k'ọphu ịi-ka nka.


\par }{\PP \VS{8}Ọ -bụru l'ịikpu ụlo ọphungu; kpụsakwaa l'uko\FTNT{*}{{\FR 22:8 }{\FR{22:8
}}{\FT{Uko, eekfu l'ẹke-a bụ uko, ẹ te nwedu okpotsu. Ọ bu uko ono bụ okpotsu ụlo ọbu.}}} iya ụsa; swia ya ọnu mgburumgburu; t'ẹ bọ dụ onye e-shi l'ẹke ono wefu bya adaa; woru ọchi ye l'ụlo ngu ono.


\par }{\PP \VS{9}Ọ -bụru l'ịiko mgbo vayịnu; ba akụkwa iya iphe ẹghirigha. I -mee ya ẹge ono bẹ aa-natakwa ngu akpụru, ọ mịtaru; natakwa ngu phụ akpụru, ọ mịtaru mbụ vayịnu ono je edobe l'ụlo, dụ nsọ.


\par }{\PP \VS{10}Be eligbabejekwa eswi yẹle nkakfụ-ịgara gude l'atụpya alị ugbo lanụ.


\par }{\PP \VS{11}Be yejekwa uwe, a kwaru ẹghirigha; mbụ wota ẹkwa baragidi je akwakọbe lẹ rẹbererebere ẹkwa mmanu.


\par }{\PP \VS{12}Kpajẹkwaru eri owu, dụ yagịriyagiri ye l'uwe-nlọkpuru ngu azụ ẹno.


\par }{\SH K'ọchifu nwanyi
\par }
{\PP \VS{13}Ọ -bụru lẹ nwoke lụru nwanyi yẹle iya azẹtsua; yọ kpọo nwanyi ọbu ashị;

\VS{14}bolahaa ya ibo; kfubyishilaa ya; sụ: “Lẹ ya lụru nwanyi-a; ya eje tẹ ya ẹya zẹe; tọ dụhe lẹ nne mụru iya.”

\VS{15}Tẹ nna nwamgbọko ono yẹle nne iya gude iphe, ekoshi lẹ nwamgbọko ono bẹ yẹle nwoke ọdo ta zẹbua je ekoshi ndu bụ ọgurenya l'edukfu mkpụkpu.

\VS{16}Tẹ nna nwamgbọko ono sụ ndu bụ ọgurenya ono: “Lẹ nwatibe iya bẹ ya keru nji; ọle nta-a b'ọ dụwa nji iya ashị.

\VS{17}O bowaru iya ibo; sụ: ‘Lẹ nwatibe iya ta dụhedu ẹge ọ dụ lẹ nne mụru iya.’ Ọlobu; ọwaa kwa iphe, ekoshi lẹ nwatibe iya bẹ nwoke ọdo ta chịkahubua ọkpa.” Teke ono; ndu mụru nwata ono abya eworu ẹkwa ono phụshia l'ifu ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono.

\VS{18}Tẹ ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono kpụta nwoke ono; chia ya ẹchachi;

\VS{19}reta iya nre ụkporo mkpọla-ọcha ise; woru nụ nna nwamgbọko ono; kẹle nwoke ono boru nwamgbọko Ízurẹlu ibo. Nwamgbọko ono a-bụru nyee ya ẹge ọ bụ iya; ọphu tọ byadụ bya achịfu iya achịfu jeye ẹge ọo-nọ-bebe.


\par }{\PP \VS{20}Ọle; ọ -bụkwanuru l'ibo ono, e boru iya ono bụ oswi-okfu; k'ọphu bụ l'ẹ tọ dụdu iphe, e gude koshi lẹ nwamgbọko ono bẹ yẹle nwoke ọdo ta zẹbua;

\VS{21}t'ẹphe kpụfuta nwamgbọko ono l'ọnu ụlo nna iya; tẹ unwoke mkpụkpu ono tụ-gbua ya lẹ mkpuma; kẹ l'o meru ahụma l'alị Ízurẹlu. Ọono lẹ kẹ nna iya l'agba ọkpara. T'e chigbukwaa njọ l'igbo, o beru; tẹ ọdo be ebehe iya.


\par }{\PP \VS{22}Ọ -bụru l'e guderu nwoke l'ẹke yẹle nyee onye ọdo zẹ; t'e gbukwaa nwoke ono yẹle nwanyi ọbu. T'e chigbukwaa njọ l'igbo, o beru; tẹ ọdo be ebehe iya l'alị Ízurẹlu.


\par }{\PP \VS{23}Ọ -bụru lẹ nwamgbọko yẹle nwoke ta zẹbua; mbụ nwamgbọko, e doberu madzụ k'alụlu bẹ nwoke ọdo phụru lẹ mkpụkpu; jekfu iya; ẹphe azẹe;

\VS{24}unu kpụta ẹphe ẹbo kpụfu l'ọnu obu-edukfu\FTNT{†}{{\FR 22:24 }{\FR{22:24
}}{\FT{L'alị Ízurẹlu; bẹ eemetashije ogude ụpho-mkpuma kpụ-pheta mkpụkpu mgburumgburu. L'ọnu-abata mkpụkpu ono; b'a kpụje ụlo ẹke ndibe ọgurenya anọduje eye ọnu l'iphe gbaru nụ. Ọ bụ ẹke ono b'e ku obu-edukfu lẹ Bayịburu-a. Gụa
}}{\XT{Rut 4:1, 11; Job 29:7-13}}{\FT{.}}} mkpụkpu ono; gude mkpuma tụ-gbushia ẹphe ẹbo. Aa-tụ-gbu nwamgbọko ono lẹ mkpuma; kẹ l'ọ nọ l'ẹke, madzụ nọ;\FTNT{‡}{{\FR 22:24 }{\FR{22:24
}}{\FT{Iphe a kwata dee l'ẹke-a kwa mkpụkpu.}}} to chi mkpu t'a gbaaru iya mkpu; tụ-gbukwaaphu kẹ nwoke; kẹ l'o mebyishiru nyee onye ọdo. T'e chigbukwaa njọ l'igbo, o beru; tẹ ọdo be ebehe iya.


\par }{\PP \VS{25}Obenu; ọ -bụru l'ọo l'ime ẹgbudu bẹ nwoke guderu nwamgbọko, e doberu madzụ k'alụlu yẹle iya azẹe; bụkwa onye kẹ nwoke nwẹnkinyi bẹ ee-gbu.

\VS{26}T'ẹ b'ọ dụkwa iphe, unu e-me nwamgbọko ono; l'ẹ tọ dụkwa iphe dụ ẹji, o meru, ee-gude gbua ya. Ishi iya abụru lẹ ọwaa dụkwa l'ọ bụ onye jeru je afụaru madzụ ibe iya l'ụzo; gbua.

\VS{27}Mbụ lẹ nwoke ono guderu nwamgbọko ono, onye ọdo ejekwadu okfu iya ono l'ime ẹgbudu; yo chia mkpu; t'o nwe onye, a-gbaru iya mkpu.


\par }{\PP \VS{28}Ọle; ọ -bụkwanuru lẹ nwoke guderu nwamgbọko, ẹ-ta dụdu onye edoberu iya k'alụlu k'ẹhuka yẹle iya azẹe; a phụa ẹphe;

\VS{29}tẹ nwoke ono kfụkwaa nna nwamgbọko ono ụkporo mkpọla-ọcha labụ lẹ mkpọla-ọcha iri. Tẹ nwoke ọbu lụkwaa nwamgbọko ono; kẹ l'o mebyishiwaru iya. Ọphu ọ byadụ achịfu nwamgbọko achịfu gbururu jeye ẹge ọo-nọ-bebe.


\par }{\PP \VS{30}Tẹ nwoke ba lụkwa nyee nna iya; shi ẹge ono mechia nna iya ifu.




\par }\Chap{23}{\SH Obufu madzụ ebufu
\par }
{\PP \VerseOne{1}T'onye akpụraku pyahụru apyahụ; mẹ onye e bufuru útsù ba abatajẹkwa lẹ ndzuko ndu kẹ Ojejoje.


\par }{\PP \VS{2}T'ẹ b'ọ dụkwa onye a gbataru l'ọkpara, a-batajẹ l'ẹke ndu kẹ Ojejoje dzukoberu. Ọphu ndu awa iya; mbụ jeye l'ọgbo k'iri 'abatajẹkwa l'ẹke ndu kẹ Ojejoje dzukoberu.


\par }{\PP \VS{3}T'ẹ b'ọ dụkwa onye Amọnu; m'ọ bụ onye Móabu; mbụ je akpaa l'eri ẹphe jeye l'ọgbo k'iri, a-bata lẹ ndzuko kẹ ndu Ojejoje gbururu jeye.

\VS{4}Ishi iya abụru l'ẹphe te gudedu nri; mẹ mini gba unu ndzuta teke unu shi Íjiputu alụfuta. Ẹphe egbechia buta Bélamu Beyọ, bụ onye Petọ l'alị Mesopotémiya t'ọ bya atụa unu ọnu.

\VS{5}Obenu lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu ta ngadụru Bélamu nchị; ọ gbechia mee mburọnu ono; yọ ghọo ọnu-ọma; kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu yeru unu obu.

\VS{6}Unu ba achọkwa ụzo unu, ee-shi t'ẹhu dụ ẹphe agu; m'ọ kwanụ t'ọ dụru ẹphe lẹ mma jeye teke unu a-nọ-bebe.


\par }{\PP \VS{7}Tẹ ndu Édọmu ba adụkwa unu ashị; kẹ l'ẹphe bụ unwunne unu. Ọphu unu akpọkwa ndu Íjiputu ashị; kẹ l'unu shi bụru ndu laru alala l'alị ẹphe.

\VS{8}T'a hajẹkwaa ndu awa ẹphe ọgbo k'ẹto t'ẹphe bata l'ẹke ndu kẹ Ojejoje dzukoberu.


\par }{\SH Odobe ọdu ọgu t'ẹ b'o ri inyi
\par }
{\PP \VS{9}Ọ -bụru l'unu nọ l'ọdu ọgu l'oge ọgu; unu bukwaru ụba yeru iphe, dụ ẹji.

\VS{10}Ọ -bụru l'o nweru l'unu ha, onye nyịru iphe kpua onwiya l'ẹnyashi; shi ẹge ono bụru onye aasọ nsọ; t'onye ono shikwa l'ọdu ọgu ono lụfu.

\VS{11}O -be l'urẹnyashi; tọ ghụa ẹhu. Ẹnyanwu -nyịhutsulephu; yọ batawaru l'ọdu ọgu ono.


\par }{\PP \VS{12}T'o nwekwaru ẹke, unu e-jeje oje-l'ụkpo l'azụ ọdu ọgu ono.

\VS{13}Unu yekobeje ikworo lẹ ngwa-ọgu unu; k'ọphu bụ; o -nweru unu onye jeru oje-l'ụkpo; t'o gude iya tụa nsụ nyịru iya ye; kpochia.

\VS{14}Ishi iya abụru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu etsojeru ọdu ọgu unu ejephe; l'adzọ unu ndzụ; woru ndu ọhogu unu ye unu l'ẹka. Ọo ya meru iphe ọdu ọgu unu bụ-futaje ẹke, dụ nsọ. T'ẹ b'ọ phụshi iphe, aasọ nsọ l'ẹke unu nọ; paru unu haa.


\par }{\SH Ụnwu ekemu ọdo
\par }
{\PP \VS{15}Ohu -shi l'ẹka nnajiufu iya gbakfuta ngu; ba kpụtakwa iya kpụ-phuru nnajiufu iya ono azụ.

\VS{16}Hakwaa ya tẹ unu l'iya buru l'ẹke dụkpele iya phụ mma lẹ mkpụkpu unu ono ẹke ọ fọtaru. Unu ba kpakwa iya ẹhu.


\par }{\PP \VS{17}T'ẹ b'ọ dụkwa onye Ízurẹlu: nwoke m'ọ bụ nwanyi, a-nọdu agbaru agwa ọkpara.

\VS{18}Unu be egudejekwa ụgwo, a kfụru nwanyi ọkpara; m'ọ bụ ọphu a kfụru nwoke ọkpara bya l'ụlo Ojejoje, bụ Nchileke unu bya ọkfu ụgwo iphe, e riburu l'angụ k'ememe; kẹ l'ẹphe ẹbo bụkwa akpamara l'ẹnya Ojejoje, bụ Nchileke unu.


\par }{\PP \VS{19}Unu be ejekwa onye Ízurẹlu ibe unu ụgwo ọ-mụru-nwa; l'okpoga; m'ọ bụ lẹ nri; m'ọ bụ l'iphemiphe ọbule, bụ iphe eejeje madzụ l'ụgwo.

\VS{20}Onye unu e-jeje ụgwo ọ-mụru-nwa bụ onye mba ọdo. Obenu l'onye bụ onye Ízurẹlu ibe unu bẹ unu te ejekwa ụgwo ọ-mụru-nwa; k'ọphu Ojejoje, bụ Nchileke unu a-gọoru ọnu-ọma nụ unu l'iphemiphe ọbule, unu byibekpooru ẹka k'ememe l'alị ono, unu eje alụta ono.


\par }{\PP \VS{21}Ọ bụru l'unu riburu Ojejoje, bụ Nchileke unu angụ iphe unu e-me; unu ba akpọkwa ụkfu ememe iya; kẹle Ojejoje, bụ Nchileke unu jịfutajekwa unu ajị iya; unu abụru ndu ikpe nmaru l'unu meru ẹjo iphe.

\VS{22}Ọle; ọ -bụkwanuru l'ẹ t'o nwedu iphe unu riburu angụ kẹ ememe; bẹ ikpe ta nmakwa unu.

\VS{23}Iphe, bụ iphe shi unu l'ọnu lụfuta; unu letakwa ẹnya mekota iya; kẹ l'ọ bụ unubẹdua tụru obu unu ama; gude ọnu unu ribuaru Ojejoje, bụ Nchileke unu angụ ome iphe ono.


\par }{\PP \VS{24}Ọ bụru l'unu bahụru lẹ mgbo vayịnu madzụ ibe unu; unu rikwaa akpụru vayịnu ọbu ẹge dụ unu mma; ọle t'ẹ b'ọ dụkwa ọphu unu e-ye lẹ nkata unu.

\VS{25}Teke unu -bahụru l'ẹgu madzụ ibe unu; yọ -dụ unu t'unu wọta iphe, ọ kụru akụku ria; unu wọtakwa iya; ọle t'ẹ b'ọ dụkwa ukfu iphe ono ọphu unu e-gude mma gbutsua.




\par }\Chap{24}{\SH Kẹ ọchifu nwanyi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọ -bụru lẹ nwoke lụru nwanyi; a -nọnyaa; nwanyi ono ta dụhe iya mma; kẹ l'ọ phụru iphe, ta dụdu mma l'ẹhu nwanyi ono; yọ bya ederu ẹkwo ọchifu nwanyi; nụ iya; chịfu iya;

\VS{2}ọ -bụru l'ọ lụfuru; je alụa nwoke ọdo;

\VS{3}nji iya k'ẹbo ono abyakwaphu bya akpọo ya ashị; dekwaruphu ẹkwo achịfu ọdo nụ iya; bya achịfukwa iya phụ lẹ nk'iya; m'ọ bụ l'onye k'ono bụ anwụhu b'ọ nwụhuru; mbụ onye ọphu, shi duta iya; lụa phụ;

\VS{4}tẹ nji iya kẹ mbụ phụ, chịfuru iya nụ phụ ba alaphukwa azụ jeshia ya alụlu; l'e merushitsuwaru iya ono; kẹ l'ọ bụkwa akpamara l'ifu Ojejoje. Unu be emetakwa akpamara kpube alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu t'ọ bụru òkè-iphe unu ono.


\par }{\SH Ekemu, dụ iche iche
\par }
{\PP \VS{5}Ọ -bụru lẹ madzụ lụru nwanyi k'ọphungu; t'ẹ b'e ezikwa iya t'o je ọgu; ọphu ọ dụkwa ozi ọdo, ee-zi iya. T'onye ono nọ-gbukwa afa lanụ l'ufu; mee nyee ya ono, ọ lụtaru ono t'ẹhu tsọo ya ẹna.


\par }{\PP \VS{6}Tẹ madzụ ba apatakwa mkpuma, eegweje nri; m'ọ kwanụ o-ji-l'ẹka mkpuma; t'ọ bụru iphe, e yeru iya l'itumo; kẹ l'ono dụkwa l'ọ bụ onye gude ishi madzụ ophu sụbe l'itumo.


\par }{\PP \VS{7}Ọ -bụru lẹ madzụ b'e guderu l'o zitaru onye Ízurẹlu ibe iya ezita: l'eme iya l'ọ bụ ohu; m'ọ -bụ ree ya erere; t'e gbukwaa onye ọ-pa-l'ẹda ono egbugbu. T'e chigbukwaa njọ l'igbo, o beru; tẹ ọdo be ebehe iya.


\par }{\PP \VS{8}Ọ -bụru onye ẹhu-labụ byaru; unu zikwaa obu l'alị; mee iphe, bụ iphe, ndu achịjeru Nchileke ẹja, bụ ndu ikfu Lívayi sụru t'unu mee. Unu tụkokpelephu iphe, bụ iphe, mu tụru ẹphe ekemu sụ t'ẹphe meje; mekota.

\VS{9}Unu nyatakwa iphe, Ojejoje, bụ Nchileke unu meru Miriyamu teke unu nọ l'ụzo; l'unu wụfutatsuaru l'alị Íjiputu.


\par }{\PP \VS{10}Teke i jeru madzụ ibe ngu ụgwo; m'o -ruhuru; ọ bụru ụgwo, dụ ịdu-agha; ba bahụkwa l'ụlo iya je owota iphe, ọ sụberu ngu l'itumo.

\VS{11}Nọdukwa l'etezi tẹ onye ọbu, i jeru ụgwo ọbu wofutaru ngu iphe, ọ sụberu ngu l'itumo ọbu.

\VS{12}Ọ -bụru l'onye ọbu bụ onye ụkpa; be egudekwa iphe ono, o yeru ngu l'itumo ono lashia l'ufu; nọo jeye tẹ nchi bọhu.

\VS{13}Nchi -jihude; nggu ewophutaru iya ukpo iya ono azụ; k'ọphu ọo-zẹ iya; kua mgbẹnya; gọru ọnu-ọma nụ ngu. A gụaru ngu iya l'odobe ẹka ndoo l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke ngu.


\par }{\PP \VS{14}Ọ -bụru l'onye ẹ-te nwedu ẹge ọ haru iya; yọ kpa ụkpa -byaru ngu ozi; be emegbukwa iya emegbu; mẹ onye ọbu; ?ọ bụ onye Ízurẹlu ibe ngu; m'ọ bụ onye laru alala, buru lẹ mkpụkpu unu.

\VS{15}Kfụjekwa iya aswa ozi iya l'ụboku; tẹmanu ẹnyanwu anyịhude; kẹ l'onye ono, akpa nri ono gbawaru aswa ozi iya yeru lẹ mkpa ẹhu iya. Ọdumeka bẹ ọo-rakwaru Ojejoje ẹjo ẹkwa l'okfu ẹka ngu; yọ bụru ngu ome ẹjo iphe.


\par }{\PP \VS{16}Tẹ ndu bụ nna ba alajẹkwa l'iphe, nwa ẹphe metaru; ọphu ndu bụ ụnwu 'alajẹkwa l'iphe, nna ẹphe metaru. T'onye metaru iphe o metaru lakwaa l'iphe, o meru.


\par }{\PP \VS{17}Unu ba anafụjekwa madzụ iphe gbaru iya nụ; okfu l'ọ bụ onye laru alala; m'ọ kwanu okfu l'ọ bụ onye a tọru ogbe; ọphu unu anatajẹkwa nwanyi, maa tụfuru uwe iya l'itumo.

\VS{18}Unu nyatajẹkwa l'unubẹdua shi bụru ohu l'alị Íjiputu; Ojejoje, bụ Nchileke unu agbata unu l'ẹke ono. Ọo ya meru iphe mu atụru unu ekemu; sụ t'unu meje iphe ono l'ọ ha.


\par }{\PP \VS{19}Teke unu akpata iphe unu meberu emebe; ọ -bụru l'o nweru ọphu unu haru l'okfu unu; unu ba alaphuhekwa azụ je iya ewota. Unu hakwaaru iya ndu laru alala; ndu a tọru ogbe; mẹ ụnwanyi, maa tụfuru; k'ọphu Ojejoje, bụ Nchileke unu a-gọru unu ọnu-ọma l'iphe bụ iphe, unu kụberu ẹka.

\VS{20}Teke unu awọ olivu unu; unu ba awọjekwa iya n-wọ labụ. Unu hajẹkwaa ọphu phọduru nụ t'ọ dụru ndu laru alala; ndu a tọru ogbe; mẹ ụnwanyi, nji ẹphe ta nọhedu.

\VS{21}Ọ -bụru l'unu awọ vayịnu lẹ mgbo vayịnu unu; unu be ejekwa mkpakwa iya. Unu hajẹkwaa ọphu phọduru nụ t'ọ nọduru ndu laru alala; ndu a tọru ogbe; mẹ ụnwanyi, nji ẹphe ta nọhedu.

\VS{22}Unu nyatajẹkwa l'unubẹdua shi bụru ohu l'alị Íjiputu. Ọo ya meru iphe mu atụru unu ekemu; sụ t'unu meje iphe ono l'ọ ha.




\par }\Chap{25}{\SH Ekemu k'ochi madzụ iphe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọ -bụru l'ụmadzu labụ bẹ okfu adaru; t'ẹphe gude iya je l'ụlo ikpe tẹ ndu ikpe kpeeru iya ẹphe; haaru onye ọphu iswi dụ mma enge; nmaa onye ọphu achọ okfu ikpe.

\VS{2}Teke ọ bụ l'onye ọphu ikpe nmaru b'ọ gbaru t'e chia iphe; t'onye ikpe mekwaa ya t'ọ zẹru azẹe; t'e chia ya iphe l'ifu iya; chia ya ọnu ẹchachi ole yẹle iphe o meru hakọ.

\VS{3}Ụkporo ọnu ẹchachi ẹbo bẹ ee-chi onye ọbu. T'ẹ b'ọ karikwa ẹge ono. E -chighata iya ẹge ono b'ọ bụakwa ome nwanna ngu ono l'ẹ tọ dụdu iphe ọ bụ l'ẹke ị nọ.


\par }{\PP \VS{4}Unu be ekechijekwa eswi ọnu teke ọodzoshiru unu witu unu.


\par }{\SH Ozi, nọru onye nwunne iya nwụhuru; haa nyee ya
\par }
{\PP \VS{5}Ọ -bụru l'unwunne ẹbo bu; onye lanụ anọnyaa nwụhu tọ mụta nwa; tẹ nyee ya be jekwa ọlu esu-ụzo. Tẹ nwunne nji iya lụpyabekwa iya; lajẹru iya l'ụlo. Nwunne nji iya ono eshi ẹge ono medzukota iphe, gbaru iya nụ l'ẹke nwanyi ono nọ.

\VS{6}Nwa nwoke mbụ, ọ mụtaru mbụ nwanyi ono bẹ a-zaru ẹpha laa l'ẹpha nwunne iya ono, nwụhuru nụ ono; t'e shi ẹge ono t'ẹpha iya be chihu l'alị Ízurẹlu.

\VS{7}Ọle; ọ -bụru l'ẹ tọ dụdu onye ono t'ọ lụpyabe nyee nwunne iya ono; tẹ nwanyi ono jekfu ndu bụ ọgurenya ono l'obu-edukfu mkpụkpu ono je asụ ẹphe: “Lẹ nwunne nji iya jịkakwaru ome t'ẹpha nwunne iya be ephuhu l'alị Ízurẹlu. Ẹ to kwekwa lẹ ya emeru iya iphe, gbaru tẹ onye, bụ nwunne nji madzụ meeru iya.”

\VS{8}Tẹ ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono kua nwoke ono; kfuaru iya okfu. Ọ -bụru l'iphe, ookfu bẹ ookfu ekfushi ike: “Lẹ ya ta alụpyabedu nwanyi ono;”

\VS{9}tẹ nyee nwunne iya ono gbeshi l'ifu ndu bụ ọgurenya ono je eyeta akpọkpa nwunne nji iya ono nanụ; vụshi iya ọnu-mini l'ifu; su iya: “L'ọo ege ono bẹ eemeje onye ẹ-ta chọdu tẹ ufu nwunne iya be echihu.”

\VS{10}Iphe, ee-ku ufu nwoke ono lẹ Ízurẹlu bụ: “Ufu onye e yetaru akpọkpa iya.”


\par }{\PP \VS{11}Ọ -bụru l'unwoke labụ alụ ọgu; nyee onye lanụ l'ime ẹphe abyatashia ọgbaru nji iya ọdzori; bya azụ nwoke ọphu l'ẹhu-nwoke;

\VS{12}t'e gbubufukwa nwanyi ono ẹka; t'ẹ ba aphụkwaru iya imiko.


\par }{\PP \VS{13}Unu be eyejekwa iphe, eegudeje atụ ẹra iphe ụzo ẹbo l'ẹda unu: ọkpobe iya; mẹ adigboroja iya.

\VS{14}Unu be enwekwaru iphe, eegudeje ama iphe amama ụzo labụ lẹ nk'unu: ọkpobe iya; mẹ adigboroja iya.

\VS{15}Unu gudeje ọkpobe iphe, eegudeje atụ ẹra iphe tụa iphe; k'ọphu unu a-ka nka l'alị ono, Ojejoje bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono;

\VS{16}kẹ l'iphe bụ onye, eme egbe iphe ono; mbụ onye, eme iphe l'ụgho bụkwa akpamara bẹ oome l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu.


\par }{\SH Ekemu t'e gbushia ndu Amalẹku
\par }
{\PP \VS{17}Unu nyatakwa iphe, ndu Amalẹku meru unu teke unu nọ l'ụzo; l'unu lụfutatsuaru lẹ Íjiputu.

\VS{18}Ọ bụ teke ike ije gvụwaru unu; ike ta nọhe unu; bẹ ẹphe shiru unu ụzo azụ; bya etso unu ọgu l'ụzo; gbushia ndu ọphu kpe azụ; ẹphe ta tsụ Nchileke egvu.

\VS{19}Ọo ya bụ; teke Ojejoje, bụ Nchileke unu meleruphu; unu enweru onwunu l'ẹka iphe, bụ ndu ọhogu unu, bupheru unu mgburumgburu l'alị ono, ọobya unu anụnu t'ọ bụru òkè-iphe unu ono; unu mekwaa tẹ ndu Amalẹku chịhu lẹ mkpuli igwe ọwaa. Unu ba zahakwa iya ememe!




\par }\Chap{26}{\SH Akpụru iphe mbụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unu -bahụlephu l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke abya unu anụnu t'ọ bụru òkè-iphe unu ono; mbụ unu -nata l'iya phụ buru;

\VS{2}hatakwa akpụru iphe mbụ l'iphe, ị kọtaru l'alị ono, Ojejoje abya unu anụnu ono; chịru ye lẹ nkata; vuru je l'ẹke Ojejoje, bụ Nchileke unu a-fọta; dobe ẹpha iya; buru iya eburu.

\VS{3}Jekfu onye achịjeru Nchileke ẹja teke ono je asụ iya: “Lẹ ntanụ-a bẹ iikfuru Ojejoje, bụ Nchileke unu l'unu larutawaru l'alị ono, Ojejoje riburu nna ayi oche phẹ angụ lẹ ya a-nụ ayi ono.”


\par }{\PP \VS{4}Onye ono, achịjeru Nchileke ẹja ono a-nata ngu nkata ono; sụbe l'ifu ẹnya-ngwẹja Ojejoje, bụ Nchileke ngu.

\VS{5}Nggu anọdukwaphu l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke ngu kfua: “Lẹ nna mu shi bụru onye Áramu, l'aghaphe aghaphe. O gude ndu ha nwanshịi laa Íjiputu; je abụru onye laru alala l'ẹke ono. Yọ bụru l'ẹke ono b'ọ nọ bụru oke mba, nweru agburu-ẹhu; bya aha igwe.

\VS{6}Obenu lẹ ndu Íjiputu nụru ayi aphụ; bya emee t'ayi jee iphe-ẹhuka; mee tẹ ayi jee ozi mkpọ-nyi-ẹnya.

\VS{7}Tọ dụ iya bụ; ayi echia mkpu raku Ojejoje, bụ Nchileke kẹ nna ayi oche phẹ. Ojejoje anụa olu ayi; bya aphụa iphe-ẹhuka, ayi eje; mẹ ozi, ayi ejegbu onwayi; mẹ ẹge eegude akpabe ayi ẹhu.

\VS{8}Ya ndono; Ojejoje egude ike; agburu-ẹhu iya; oye egvu; iphe-ọphulenya; mẹ iphe-ọhubama, dụgbaa biribiri; dufuta ayi lẹ Íjiputu.

\VS{9}Yo dubatawa ayi l'ẹke-a; bya eworu alị-a nụ ayi; mbụ ẹgiri alị-a.

\VS{10}Nta-a b'i wotawaru iya akpụru iphe mbụ, shi l'iphe, i meberu l'alị-a, nggụbe Ojejoje nụru iya-a.” Nggu abya eworu iya dobe l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke ngu; baaru Ojejoje, bụ Nchileke ngu ono ẹja.

\VS{11}Nggu abya etee ẹswa iphemiphe ọbule ono, dụ mma, Ojejoje, bụ Nchileke ngu nụru nggu lẹ ndibe ngu ono. Ndu Lívayi; mẹ ndu laru alala, unu l'ẹphe bu etekwaaphụ ẹswa.


\par }{\SH Ụzo lanụ l'ụzo iri l'afa k'ẹto
\par }
{\PP \VS{12}Ị -kfụ-gelephu ụzo lanụ l'ụzo iri l'iphemiphe ọbule, i setaru l'afa k'ẹto, bụ iya bụ afa, aakfụje ụzo lanụ l'ụzo iri; mbụ; teke ị nụtsuaru iya ndu Lívayi; ndu laru alala; ndu nna ẹphe ta nọhedu; mẹ ụnwanyi, nji ẹphe ta nọhedu; k'ọphu ẹphe a-nọdu lẹ mkpụkpu unu rijije ẹpho;

\VS{13}nggu anọdu l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke ngu; sụ: “L'i wofuakwaru iphe ono, dụ nsọ ono l'ụlo ngu; wowaru iya nụ ndu Lívayi; ndu laru alala; ndu nna ẹphe ta nọhedu; mẹ ụnwanyi, maa tụfuru, bụ ekemu, ọ tụru nụ ngu. Ẹ tọ dụkwa ekemu ono, ọ tụru nụ ngu ono, nweru ọphu ẹ ti tsodu; ọphu ọ dụkwa ọphu ị zahajẹru.

\VS{14}Ẹ tọ dụkwa ụzo lanụ l'ụzo iri ono ọphu i riru teke ị nọ l'aphụ; tọ dụ ọphu i wofuru teke ị bụ onye aasọ nsọ; ọphu ọ dụdu ọphu i nụjeru ndu nwụhuru anwụhu. I nụkwaru Ojejoje, bụ Nchileke ngu okfu; yọ bụru iphemiphe ọbule, ọ sụru t'i mee b'i meru.

\VS{15}Shinu l'imigwe, bụ ufu ngu ono, dụ nsọ ono lee ẹnya; gọru ọnu-ọma nụ ndibe ngu, bụ ndu Ízurẹlu; nggu agọru ọnu-ọma nụ ẹgiri alị ono, i riburu nna ayi oche phẹ lẹ nte ono.”


\par }{\PP \VS{16}Ntanụ-a bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu tụwaru unu ekemu sụ t'unu meje iphe-a, ya tọru ọkpa iya sụ t'unu tsoje; mẹ iphe-a, ya sụru t'unu meje-wa. Unu zikwaa obu l'alị; gudeje obu unu l'ọ ha; mẹ ndzụ unu l'ọ ha meje iphemiphe ọbule ono.

\VS{17}Ntanụ-a bẹ unu kfuwaru iya hoo-haa l'ọo Ojejoje bụ Nchileke unu; l'ọo ụzo, ọ tọru bẹ unu a-nọdu etso; l'eme iphe, ọ tọru ọkpa iya; mẹ iphe, o kfuru; mẹ nsọ iya; l'anụkwaru iya phụ okfu.

\VS{18}Ojejoje abyakwaphu bya ekfua ya hoo-haa ntanụ-a l'unu bụwa ndibe iya, ya nwe k'iche, bụ iphe, ya kwehawaru unu l'ụkwa; bya asụ t'unu mejekwa iphe ya tụru unu l'ekemu.

\VS{19}Oo-me unu t'unu ka iphe bụ mbakeshi, o keru ekeke. Ẹpha unu a-ka kẹ ndu mba ọdo ono ode ude; ẹphe aka unu otushi ẹpha; ka unu ọkwabe ugvu. Unu abụru ọha, dụru Ojejoje, bụ Nchileke unu lẹ nsọ, bụ iphe, o kfuhawaru.




\par }\Chap{27}{\SH Ẹnya-ngwẹja, nọ lẹ Ugvu Ebalu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Mósisu yẹle ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu abya atụaru ndu Ízurẹlu ono ekemu; sụ ẹphe: “Unu tụkokwa ekemu-wa, ya atụru unu ntanụ-a dobekota.

\VS{2}Teke unu sweru Ẹnyimu Jọ́danu bahụ l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono; unu patatsua mkpuma, ha nshinu kpọkobe; unu emeta ụra nyịa ya.

\VS{3}Unu eworu ekemu-a l'ọ ha dekota iya teke unu swetatsuleruphu ẹnyimu ono bahụ l'ẹgiri alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono. Ono bụ iphe, Ojejoje, bụ Nchileke nna unu oche phẹ kweru unu ụkwa iya.

\VS{4}Ọo ya bụ; teke unu swetsuleruphu Ẹnyimu Jọ́danu; unu akpọkobe mkpuma ono, mu atụru unu ekemu iya ntanụ ono. Ọ bụ lẹ Ugvu Ebalu bẹ unu a-kpọkobe iya; gude ụra nyịa ya.

\VS{5}Ọ bụ l'ẹke ono bẹ unu a-kpụru Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹnya-ngwẹja. Ọ bụ mkpuma bẹ ee-gude kpụa ya; mbụ mkpuma, ẹ tọ dụdu iphe e meru l'ígwè, a kụjeru iya.

\VS{6}T'ọ bụkwaru mkpuma, ẹ ta wadụ awawa bẹ unu e-gude kpụaru Ojejoje, bụ Nchileke unu ẹnya-ngwẹja ono. Yọ bụru l'eli iya bẹ unu a-gbajẹ ngwẹja-ukfuru nụ Ojejoje, bụ Nchileke unu.

\VS{7}Unu gwojekwaphu ngwẹja ẹhu-agu l'ẹke ono. Unu atụko nọdu l'ẹke ono ria ya; tee ẹswa l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu.

\VS{8}Unu dekwaa ekemu-a l'ọ ha t'o shia ọhuma lẹ mkpuma ono, unu kpọbetsuaru ono.”


\par }{\SH Mburọnu, a nọ lẹ Ugvu Ebalu bushua
\par }
{\PP \VS{9}Mósisu yẹle ndu ikfu Lívayi, bụ ndu achịjeru Nchileke ẹja abya ekfuru yeru ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; sụ ẹphe: “Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu daa ashị; ngabe nchị! Ntanụ bẹ unu bụakwa ndibe Ojejoje, bụ Nchileke unu.

\VS{10}Unu nụjekwaru Ojejoje, bụ Nchileke unu okfu. Unu dobekwa ekemu iya; meje iphe, ọ tọru ọkpa iya; sụ tẹ eetsoje, bụ iphe, mu atụru unu ekemu iya ntanụ.”


\par }{\PP \VS{11}Yọ bụkwaruphu mbọku ono; bẹ Mósisu tụru ndu Ízurẹlu ekemu; sụ:

\VS{12}Teke unu swetsuaru Ẹnyimu Jọ́danu; ndu ikfu, e-vudo l'eli Ugvu Gerizimu gọru ọnu-ọma nụ ndu Ízurẹlu bụ: ndu ikfu Símiyọnu; ndu ikfu Lívayi; ndu ikfu Júda; ndu ikfu Ísaka; ndu ikfu Jósẹfu; mẹ ndu ikfu Bénjaminu.

\VS{13}Ndu ikfu ọphu e-vudo l'eli Ugvu Ebalu bua ọnu bụ: ndu ikfu Rúbẹnu; ndu ikfu Gádu; ndu ikfu Ásha; ndu ikfu Zébulọnu; ndu ikfu Dánu; mẹ ndu ikfu Náfutali.

\VS{14}Ndu Lívayi e-woli olu raaru iya unwoke ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha arara; sụ:


\par }{\PP \VS{15}“Mburọnu bụ kẹ onye doberu ntẹkpe, a pyịru apyịpyi; m'ọ bụ ọphu a kpụru akpụkpu. Iphe ono bụkwa akpamara l'ifu Ojejoje; mbụ iphe ono, bụ ndu eme nka gude ẹka mee ya; dobe iya l'agwa lẹ mpya ono.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{16}“Mburọnu bụ kẹ onye ẹ-ta akwabẹdu nne lẹ nna, mụru iya nụ ugvu.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{17}“Mburọnu bụ kẹ onye wofuru ékpè, e gude kpaaru madzụ ókè-alị.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{18}“Mburọnu bụ kẹ onye dusweru onye atsụ ìshì ụzo.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{19}“Mburọnu bụ kẹ onye anafụje madzụ iswi-ọdu-mma; okfu l'ọ bụ onye laru alala; onye nna iya ta nọhedu; m'ọ bụ nwanyi, maa tụfuru.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{20}“Mburọnu bụ kẹ onye raru nyee nna iya; kẹ l'ọo nna iya b'o mechiru ifu.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{21}“Mburọnu bụ kẹ onye raru anụmanu.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{22}“Mburọnu bụ kẹ onye raru nwunne iya; mbụ nwunne yẹle iya shi lẹ nne lanụ; m'ọ bụ nwanna iya.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{23}“Mburọnu bụ kẹ onye raru nne nyee ya.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{24}“Mburọnu bụ kẹ onye gburu madzụ ibe iya lẹ mpya.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{25}“Mburọnu bụ kẹ onye nataru ẹka-azụ je egbua onye ẹ-ta dụdu iphe, o meru.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”


\par }{\PP \VS{26}“Mburọnu bụ kẹ onye pa iphemiphe ọbule, a tụru l'ekemu-a ẹka lanụ.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha atụko zụa mgbede; sụ: “T'ọ dụ ẹge ono-o!”




\par }\Chap{28}{\SH Ọnu-ọma, a gọru nụ ndu eme ekemu ono
\par }
{\R (Liv 26:3-13; Dit 7:12-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ọ -bụru l'unu nụru Ojejoje, bụ Nchileke unu okfu; -leta ẹnya l'eme ekemu iya l'ọ ha; mbụ ekemu ono, mu atụru unu ntanụ-a; bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu e-me t'unu kakọta iphe, bụ mbakeshi, nọ lẹ mgboko-a nshinu.

\VS{2}Ọnu-ọma-wa a-bụru nk'unu; m'ọ -bụru l'unu anụru Ojejoje, bụ Nchileke unu okfu.


\par }{\PP \VS{3}Ọnu-ọma a-bụru nk'unu lẹ mkpụkpu; bụru nk'unu l'ẹgu.


\par }{\PP \VS{4}Ọnu-ọma a-bụru k'ụnwu unu; bụru k'iphe, unu meberu l'alị; bụru k'ụnwu, elu unu mụshiru; mbụ eswi unu; mẹ eghu unu; mẹ atụru unu.


\par }{\PP \VS{5}Ọnu-ọma a-bụru kẹ nkata, unu vu eje l'ẹgu; mẹ ọtumu, unu atsụ nri.


\par }{\PP \VS{6}Ọnu-ọma a-bụru nk'unu teke unu abata abata; mẹ teke unu alụfu alụfu.


\par }{\PP \VS{7}Ojejoje e-me tẹ unu mekputa ndu ọhogu, wụ-lihuru; bya etso unu ọgu. Ẹphe e-dzebe edzebe byakfuta unu ọgu; ọle ẹphe a-gba nanụ nanụ; gbakashịhu.


\par }{\PP \VS{8}Ojejoje e-me tẹ ọnu-ọma iya bụru k'ọba unu; mẹkpo iphe bụ iphe, unu kụberu ẹka unu. Ọo-gọru ọnu-ọma nụ unu l'alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu abya unu anụnu ono.


\par }{\PP \VS{9}Ojejoje e-me t'unu kwata ọswa shihu ike; bụru ndu dụru iya lẹ nsọ, bụ iphe, o rihawaru unu angụ iya; m'ọ -bụru l'unu e-dobe ekemu Ojejoje, bụ Nchileke unu; l'etsokwaphu ụzo, ọ tọru.

\VS{10}Ndiphe l'ẹphe ha a-phụ l'unu aza ẹpha alaru Ojejoje; tsụlahaa unu egvu.

\VS{11}Ojejoje e-me t'unu nwee iphe; nweshia ya ike; unu azụa zụa k'etsutsu iya; elu unu azụa; zụa k'etsutsu iya; iphe, unu meberu l'alị emehu k'etsutsu iya; l'alị ono, Ojejoje riburu nna unu phẹ nte lẹ ya a-nụ ẹphe ono.

\VS{12}Ojejoje a-gụhaaru unu ụlo ẹke oodobeje ẹku iya l'imigwe; tẹ mini chịjee l'alị unu; l'oge iya; gọru ọnu-ọma iya nụ iphe bụ ozi, unu gude ẹka unu jee. Unu e-jeje igweligwe ndu mba ọdo ụgwo; tọ dụkwanu ndu unu e-je ejita.

\VS{13}Ojejoje e-meje unu t'unu bụru ishi; unu ta anọdu ndu ọdo l'ẹka. Oo-mee unu; unu akalẹphu nshinu nshinu eje; unu ta aladu alị alị. Ọle ọ kwa m'ọ -bụru l'unu anga nchị l'ekemu Ojejoje, bụ Nchileke unu, bụ ọphu mu atụru unu ntanụ-a sụ tẹ unu zia obu l'alị; meje iya ememe.

\VS{14}Unu ba aghakwaru ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a azụ m'ọo nanụ. Unu ba ahakwa iya; melahaa iphe ọdo; wata otso agwa ọdo, unu a-nọdu abaru ẹja.


\par }{\SH Ọnu, a tụru ndu kwefuru íkè
\par }
{\R (Liv 26:14-46)

\par }{\PP \VS{15}Ọle; ọ -bụkwanuru l'unu ta anụduru Ojejoje, bụ Nchileke unu okfu; unu te zi obu l'alị; l'edobe ekemu iya; unu te etso iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ tẹ eetsoje, bụgbaa iphe, mu atụru unu l'ekemu ntanụ-a; mburọnu-wa l'ọ ha a-bụkotaru nk'unu.


\par }{\PP \VS{16}Mburọnu a-bụru nk'unu lẹ mkpụkpu; bụru nk'unu l'ẹgu.


\par }{\PP \VS{17}Mburọnu a-bụru kẹ nkata, unu vu eje l'ẹgu; mẹ ọtumu, unu atsụ nri.


\par }{\PP \VS{18}Mburọnu a-bụru k'ụnwu unu; bụru kẹ iphe, unu meberu l'alị; bụru k'ụnwu, elu unu mụtaru; mbụ eswi unu; eghu unu; mẹ atụru unu.


\par }{\PP \VS{19}Mburọnu a-bụru nk'unu teke unu abata abata; bụru nk'unu teke unu alụfu alụfu.


\par }{\PP \VS{20}Ojejoje a-tụ unu ọnu; kpọ́gháá unu egomunggo; mee tẹ iphe, bụ iphe unu kụberu ẹka be ekeru ekeru. Oo-me iya unu ẹge ono gbururu jeye; unu abụru kpurupyata; mbụ laa l'iyi kẹ gbatabuta; l'okfu iphe, dụ ẹji, unu meshiru; zahaa Nchileke.

\VS{21}Ojejoje e-gude ẹjo iphe-ememe swiru unu eswiru gbururu jeye unu agvụ l'alị ono, unu abahụ eje alụta t'ọ bụru nk'unu ono.

\VS{22}Ojejoje a-tụ unu iphe-ememe, amị madzụ mini yẹle ẹhoku; ẹhu-ekoko; oke okpomọku; ẹjo mkpọ-anwụ; mẹ nwa-ntagbu, a-nọdu atagbushi iphe unu meberu l'alị. Iphe ono l'ọ ha a-kpa unu ẹhu jeye teke unu a-bụru kpurupyata.

\VS{23}Akpamigwe-a, unu vu l'ishi-a a-bụru ope; alị, unu dzọberu ọkpa abụru mgbọro-ígwè.

\VS{24}Ojejoje e-me tẹ mini, ga anọdu achịru unu ghọo evevee yẹle udzu; shi l'imeli l'ekpu unu jeye teke unu a-gvụ.


\par }{\PP \VS{25}Ojejoje a-ha tẹ ndu ọhogu unu lụ-gbua unu. Unu e-dzebe edzebe byakfuta ndu ọhogu unu ọgu; ọle unu a-gba nanụ nanụ; gbakashịhu. Unu a-ghọo ndu alị-eze, nọgbaa lẹ mgboko-a a-nọdu atsọ oyi.

\VS{26}Odzu unu a-bụru nri ụnwenu, ephe l'eli; mẹ ụnwu-anụ-ẹgu, bu l'eliphe; ọphu ọ dụdu onye agbọru ẹphe chaa.

\VS{27}Ojejoje a-tụ unu ẹjo iphe-etsetse ndu Íjiputu; iphe-ebubu; ẹjo ọnya, aba yoyoyo; mẹ ẹkpa-ébyì; yọ bụru 'agwọta agwọta.

\VS{28}Ojejoje e-me tẹ ọgvu gudeshia unu; unu awata ọtsu ìshì; egomunggo esweshihu unu.

\VS{29}L'echi oke-eswe bẹ unu a-wata obyipheshi ẹka ẹge onye ìshì ebyipheshije l'ọchi. Ọphu ọ dụdu iphe, unu byiberu ẹka k'ememe, bya l'agaru unu. Aa-nọdulephu akpa unu ẹhu; l'ana unu nfụ mbọku-mbọku; to nwe onye a-gbaru unu mkpu.


\par }{\PP \VS{30}Ii-je okfu nwanyi jebua; yọ bụru onye ọdo bẹ yẹle iya a-nọdu azẹ. Ịi-kpụ ụlo kpụ-ghe ya; ọle ẹ tii budu iya. Ịi-kọ vayịnu; ọle tịi wọtadu akpụru iya.

\VS{31}Aa-nọdu ngu l'ifu gbua oke-eswi ngu; ọle ẹ tịi tadu anụ iya. A kpụa nkakfụ-ịgara ngu l'ike; ọphu a kpụ-phutaduru ngu iya azụ. Atụru ngu bẹ ee-ruta chịru nụ ndu ọhogu ngu; to nwe onye ejeru ngu iya anafụtaru.

\VS{32}Ụnwegirima unu: ndu k'unwoke; mẹ lẹ ndu k'ụnwanyi bẹ aa-chịru nụ ndu ọdo t'ẹphe bụru ẹphe ohu. Ẹnya a-nọ unu l'ụzo mbọku-mbọku jeye ẹnya agbakọta unu ọchi l'ẹke unu ele ẹnya ẹphe; ọle ike taa dụdu unu t'o nweru iphe, unu e-me.

\VS{33}Ndu unu ẹ-ta madu e-ri iphe, unu kọru l'okfu; mbụ iphe, unu setaru l'akanya. Ọ bụlephu ẹhu bẹ aa-nọdu akpa unu; l'anụ unu nshị mbọku-mbọku;

\VS{34}k'ọphu bụ l'iphe, unu e-gude ẹnya unu phụa e-me unu; unu emelahaa ọgvu ọgvu.

\VS{35}Ojejoje a-tụ unu ẹjo iphe-etsetse l'ikpere; mẹ l'ọkpa ẹphe ẹbo; mbụ iphe-etsetse, a-bụ 'agwọta agwọta. Oo-shi l'ọbocheru-ọkpa tsekota unu jeye l'ishi.


\par }{\PP \VS{36}Ojejoje a-chịta unu l'onye unu fọtaru t'ọ bụru unu eze; laa mba, unu ta mahaadụa; nna unu oche phẹ ta mahawa iya. Unu anọdu l'ẹke ono balahaaru nte ọdo ẹja; mbụ nte, e gude oshi yẹle mkpuma mee.

\VS{37}Ndu ẹke ono, Ojejoje a-chịru unu laa ono bẹ unu a-nọdu anyị ishi ẹdzu; bụru iphe, e gude anma ẹjo ẹtu; mẹ iphe, e gude atụ mgbọnu.


\par }{\PP \VS{38}Unu e-mebe iphe, ha nshinu l'alị; ọle nwiphe, unu a-kpata iya taa badụ ishi; kẹ l'igube a-tapyashịkota iya.

\VS{39}Unu a-kọ mgbo vayịnu leta iya ẹnya; ọle unu ta angụdu mẹe, shi iya nụ; ọphu unu awọtadu akpụru, shi iya nụ; kẹ l'ụnwehu a-tafụ iya.

\VS{40}Oshi olivu a-tụko alị unu sweta; ọle unu taa phụdu manụ iya; kẹ l'akpụru iya e-rishihu; dashịa. 
\VS{41}Unu a-mụshi ụnwegirima unwoke; mụshia ụnwegirima ụnwanyi; ọle ẹphe ta abadụru unu uru; kẹ l'aa-kpụ ẹphe lẹ ndzụ laa alị ọdo.

\VS{42}Iphe, bụ oshi, nọ l'alị unu; mẹ iphe, bụ iphe, unu meberu emebe bẹ igube a-tapyashịbebe.


\par }{\PP \VS{43}Ndu laru alala l'alị unu bẹ ẹka a-nọdu akango akango l'eje; unubẹdua aka ọla alị alị l'eje.

\VS{44}Ẹphe e-jeje unu ụgwo; ọle unu tee nwedu ọphu unu e-je ẹphe. Ẹphe a-bụjeru ishi; unubẹdua anọdu ẹphe l'ẹka.


\par }{\PP \VS{45}Mburọnu-a l'ọ ha a-dakfuta unu; chịa unu kpabẹ-kpabẹ; jeye yo gude unu; mee unu; unu abụru kpurupyata. Ishi iya abụru lẹ unu ta nụduru Ojejoje, bụ Nchileke unu okfu; mee ekemu iya; mẹ iphe, ọ tọru ọkpa iya; sụ t'e tsoje.

\VS{46}Mburọnu ono a-bụ iphe-ọhubama; mẹ iphe, dụ biribiri; dụru unu l'awa unu phẹ jeye lẹ tutu yoyo.

\VS{47}Keshinu unu te gudedu ẹhu-ọtso-ẹna; tee ẹswa jeeru Ojejoje, bụ Nchileke unu ozi teke iphe shi dụru unu lẹ mma;

\VS{48}bẹ unu a-nọdu aswị ẹgu nri; mẹ ẹgu mini; gbaa ọtu; gude ụko iphemiphe ọbule; l'ejeru ndu ọhogu unu ozi; mbụ ndu ono, Ojejoje e-ye t'ẹphe bya etso unu ọgu ono. Yo woru odogoro ígwè nyabẹ unu l'olu jeye teke unu a-bụru kpurupyata.

\VS{49}Ojejoje e-duta ndu mba, shi ote-ẹnya; mbụ l'ẹke mgboko jeberu; t'ẹphe dụ l'ọ bụ ugo bya apaa unu. Ndu mba ono a-bụru ndu unu ẹ-ta anụdu okfu ẹphe.

\VS{50}Ndu mba ono bẹ ifu a-nọdu eshi ẹphe ọnwuu-ọnwuu; k'ọphu bụ l'ẹphe ta agụbedu ndu bụ ọgurenya iphe; ẹphe ta aphụru ụnwegirima imiko.

\VS{51}Ẹphe a-tapyaa elu unu; kpukpoo iphe, unu meberu l'alị; jeye unu abụru kpurupyata. Ẹ tọ dụdu akpe unu; m'ọo mẹe ọphungu unu; m'ọo manụ unu; m'ọo eswi unu; m'ọo atụru unu, ẹphe a-haru unu jeye teke unu a-lakọta l'iyi.

\VS{52}Ẹphe a-nọ-chishikota mkpụkpu unu l'ọ ha mgburumgburu jeye teke ụpho-mkpuma unu ono, hatsụa l'eli, a kpụshitsuaru ike ono; mbụ ụpho-mkpuma ono, unu chịru ukfu kwẹe ono fọshihuru; l'adashị. Ẹphe a-nọ-chishikota unu lẹ mkpụkpu ono l'ọha, nọkota l'alị unu mgburumgburu; mbụ alị ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu nụru unu ono.


\par }{\PP \VS{53}Shita l'iphe-ẹhuka, ndu ọhogu unu e-me t'unu jee teke ẹphe a-nọ-chishikota mkpụkpu unu ono bẹ unu a-wata ọta anụ ụnwegirima unu: ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi, bụ ụnwegirima, Ojejoje, bụ Nchileke unu nụru unu.

\VS{54}Ọo-dụ-tabe ẹji k'ọphu bụ lẹ nwoke, katsụkpo ọphuru madzụ imiko l'ime unu; bụru onye iphe katsụa oru l'ẹhu bẹ imiko nwunne iya nwoke; imiko nyee ya, o yeru obu; mẹ imiko ụnwu iya ndu ọphu, phọduru nụ taa dụhedu.

\VS{55}Ẹ too butadu anụ nwa iya, ọota; be m'ọo onye lanụ lẹ ndu ono. Ishi iya abụru l'ẹ tọ dụhedu iphe ọdo, phọdubaaru iya nụ ọdo. Yọ bụru shita l'iphe-ẹhuka, ndu ọhogu unu e-me t'unu jee teke ẹphe a-nọ-chishikota mkpụkpu unu ono mgburumgburu.

\VS{56}Nwanyi, katsụkpo ọphuru madzụ imiko; bụru onye iphe katsụa oru l'ẹhu l'unu; mbụ onye ẹ-ta achọjedu iphe, a-da okfu bẹ a-nọdu edomiru nji iya, o yeru obu iphe edomi; l'edomiru iya ụnwegirima iya: ndu k'unwoke; mẹ ndu k'ụnwanyi.

\VS{57}Nwata, o zedaru ẹku iya k'ọphungu; mẹ ézè, tso iya nụ bẹ oo-meje lẹ mpya taa nwẹnkinyi iya t'ẹ b'ọ dụ onye a-ma nụ. Ishi iya abụru l'ẹ to nwehedu iphe ọdo, oo-ri; kẹ l'iphe-ẹhuka, ndu ọhogu unu e-me t'unu jee teke ono, ẹphe a-nọ-phe mkpụkpu unu mgburumgburu ono a-dụ egvu.


\par }{\PP \VS{58}Ọ -bụru l'unu te letadu ẹnya; meje iphemiphe ọbule, e kfuru l'ekemu-wa, e deru l'ẹkwo-a; k'ọphu unu a-nọdu akwabẹ ẹpha-wa ugvu; mbụ ẹpha ono, dụ akpabiri bya adụ egvu ono; bụ iya bụ Ojejoje, bụ Nchileke unu;

\VS{59}bẹ Ojejoje e-mekwa t'ẹjo iphe-ẹhuka, ẹtu iya ẹ-ta dụdu adụdu dakfu unu l'ụnwu unu; mbụ ẹjo iphe-ẹhuka, a-kari ẹka; alala iya abụru ọgu yẹle ẹjo iphe-ememe, a-dụ ideyideyi; tọ la alala.

\VS{60}Yo wokfutaru unu ụnwu ẹjo iphe-ememe ndu Íjiputu ono l'ọ ha, unu shi atsụ egvu ono; yọ bya elia unu agbụ l'ẹhu.

\VS{61}Ojejoje evukwaruphu ụnwu iphe-ememe; mẹ iphe-ẹhuka ọdo, ẹ-te dedu l'ẹkwo ekemu-wa byabẹ unu l'ishi gbururu jeye unu abụru kpurupyata.

\VS{62}E guderu l'unu shi ha l'igwe l'ọ bụ mkpọ-kpodo, nọ l'igwe; ndu a-phọdunu l'unu a-ha nwanshị. Ishi iya abụru l'unu te kwedu; nụaru Ojejoje, bụ Nchileke unu okfu.

\VS{63}Ọ kwa ẹge o shi atsọ-be Ojejoje ẹna tẹ ya mee tẹ iphe dụru unu lẹ mma; mee t'unu ka l'igwe; bụkwaphu ẹge ọotsobe Ojejoje ẹna tẹ ya mee tẹ unu bụru kpurupyata; laa l'iyi. E fefu unu l'alị ono, unu abahụ t'ọ bụru nk'unu ono.


\par }{\PP \VS{64}Ojejoje a-chịkashi unu; mee unu; unu edzuru iphe bụ mbakeshi; tsube l'ẹka mgboko ẹka iya ọwaa jeye l'ẹka iya ọphu. Ẹke ono bẹ unu a-nọdu; gwalahaa nte; mbụ nte, e gude oshi; mẹe mkpuma mee. Nte ono abụru nte, unu ta mahaadụa; nna unu oche phẹ ta mahawa iya.

\VS{65}Iphe ta byadụ bya adụru unu lẹ ntse l'iphe bụ mbakeshi ono; to nwe ẹke unu e-ku nk'unu. Ojejoje e-me t'unu chịru obu l'ẹka l'ẹke ono; ẹnya agbaa unu ọchi; to nwe iphe unu ele ẹnya elevu.

\VS{66}Ndzụ unu a-nọdu awa awawa. Eswe l'ẹnyashi; bẹ unu a-nọdu atsụ egvu. To nwe onye a-ma; ?ya a-nọ-ọ ndzụ; tẹ ya ta anọdu.

\VS{67}Ọ -bụru l'ụtsu; unu asụ: “Ndẹge ọ -bụruru l'urẹnyashi!” Ọ -bụru l'urẹnyashi; unu asụ: “Ndẹge ọ -bụruru l'ụtsu!” Ishi iya abụru ẹge unu a-nọdu atsụ-tabe egvu; yeru ẹjo iphe, unu e-gude ẹnya unu aphụtsua.

\VS{68}Ojejoje e-ye unu l'ụgbo-mini; mee; unu alaphu azụ lẹ Íjiputu, bụ ẹke ono, ya sụru l'unu te ejehedu ọdo ono. Ẹke ono bẹ unu a-kpọbe onwunu k'erere; tẹ ndu ọhogu unu zụa unu t'unu bụru ẹphe ohu: unwoke l'ụnwanyi. Ọ bụ l'ẹ t'o nwedu onye azụ unu.




\par }\Chap{29}{\SH Ndzụ, Nchileke yẹle ndu Ízurẹlu gbaru lẹ Móabu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ iphe, e kfuru lẹ ndzụ ono, Ojejoje tụru Mósisu ekemu sụ t'o mee tẹ yẹle ndu Ízurẹlu gbaa lẹ Móabu ono; a gụfukwa ọphu ẹphe l'iya gbahawaru lẹ Họ́rebu.


\par }{\PP \VS{2}Mósisu abya ekukobe ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; sụ ẹphe:

\par }{\PP Unu gudewa ẹnya unu phụa iphemiphe ọbule, Ojejoje meru l'ifu unu lẹ Íjiputu; mbụ iphe, o meru Fero; mẹ ndu ozi iya l'ẹphe ha; mẹ l'alị iya l'ọ ha.

\VS{3}Unu gude ẹnya unu phụkota eze iphe-adata ono l'ọ ha; mẹ iphe-ọhubama, dụ egvu; mẹ iphe ono, dụgbaa oke biribiri, meru nụ ono.

\VS{4}Ọle; jeyekwa ntanụ ọwaa; bẹ Ojejoje ta nụkwa unu egomunggo, e-meje t'iphe doo unu ẹnya; ẹnya, unu e-gude aphụ ụzo; m'ọ bụ nchị, unu e-gude anụ iphe.\FTNT{*}{{\FR 29:4 }{\FR{29:4
}}{\XT{Azá 29:10; Róm 11:8}}{\FT{.}}}

\VS{5}Mu duru unu ụkporo afa ugbo labụ l'echi-ẹgu; ọphu uwe unu akahụdu unu akahụ l'ẹhu; akpọ-ọkpa unu ta akahụ unu akahụ l'ọkpa.

\VS{6}Unu ta tadu buredi; unu ta angụ mẹe; m'ọ bụ iphe ọdo, eme l'ẹnya; k'ọphu unu a-maru l'ọo mu bụ Ojejoje bya abụru Nchileke unu.

\VS{7}Yo be teke ayi ruru alị ẹke ono; Sihọnu, bụ eze ndu Hẹ́shibonu; mẹ Ọgu, bụ eze ndu Báshanu alụfuta bya etso ayi ọgu; ayi emekputa ẹphe.

\VS{8}Ayi alụta alị ẹphe; woru nụ ndu ikfu Rúbẹnu; mẹ ndu ikfu Gádu; mẹ nkere-ẹbo ndu ikfu Manásẹ; woru iya nụ ẹphe t'ọ bụru òkè-iphe ẹphe.

\VS{9}Ọo ya bụ; unu zikwaa obu l'alị; dobekota okfu, e kfuru l'ọgba-ndzụ-a; unu emeje iya ememe; tẹ iphe, bụ iphe unu kụberu ẹka k'ememe bụjeru unu ụpete.


\par }{\PP \VS{10}Ẹge unu ha vudokota l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu ntanụ-a; mbụ ndu bụtsua ishi l'ikfu unu; mẹ ndu bụ ọgurenya unu; mẹ ndu ishi unu; mẹwaru ndu bụ nwoke lẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha;

\VS{11}yẹle ụnwegirima unu; mẹ unyomu unu; mẹ ndu laru alala, unu ẹphe bu ebubu, bụ ndu awajẹru unu nkụ; l'ekuru unu mini.

\VS{12}Unu vudokota l'ẹke-a; k'ọphu unu lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu a-gba ndzụ; unu ekweta lẹ nte ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu riru; gude agba ndzụ ono ntanụ;

\VS{13}ẹge ee-shi t'o mee unu ntanụ-a t'unu bụru ndibe iya; yẹbedua abụru Nchileke unu; bụ iya bụ iphe, o kweru ụkwa iya; bya abụru iphe, o riburu nna unu phẹ, bụ Ébirihamu; mẹ Áyizaku; mẹ Jékọpu lẹ nte.

\VS{14}Ndzụ-a, mu l'unu agba ntanụ-a; mẹ nte-a, mu eri eye iya-a ta bụkwa unubẹdua b'ọ dụru nwẹnkinyi unu.

\VS{15}O nwekwaruphu ndu ayi l'ẹphe tụkoru vudo l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke ayi l'ẹke-a; nwekwaruphu ndu ayi l'ẹphe ta nọdu l'ẹke-a ntanụ.


\par }{\PP \VS{16}Unubẹdua l'onwunu b'o doru ẹnya ọhuma ẹge ayi shi bua lẹ Íjiputu; mẹ ẹge ayi shi swekota alị ndu ọhodo; ruta ẹke-a.

\VS{17}Unu phụwaru akpamara ono, ẹphe meru ono; mbụ ntẹkpe oshi; kẹ mkpuma; kẹ mkpọla-ọcha; waa kẹ mkpọla-ododo ono, ẹphe dobetsuaru ono.

\VS{18}Unu letakwa ẹnya t'ẹ b'ọ dụ nwoke; m'ọ bụ nwanyi; m'ọ bụ ẹnya-ufu; ọ dụdu bụru ndu ikfu, obu ẹphe a-lụfu l'ẹke Ojejoje, bụ Nchileke ayi nọ ntanụ; je abalahaaru agwa ndu ọhodo ono ẹja. Unu be ekwekwa tẹ iphe, dụ ẹji, atsọ ile; l'egbu madzụ ẹge ono kpofuta l'ime unu.

\VS{19}T'ẹ b'ọ dụkwa onye a-nụtsua okfu mburọnu-a; wata ọgoru onwiya ọnu: “L'ẹhu a-dụ iya-a agu; m'o -ruhuru; ya bụru 'anụmanuma.” Iphe, dụ ẹge ono e-mekwa tẹ ndu ọphu eme ọhuma; mẹ ndu ọphu eme ẹji bụkotaru kpurupyata.

\VS{20}Ojejoje ta agụkwaru onye ọbu nvụ. Ẹhu-eghughu Ojejoje yẹle okopho iya a-nọdukwa swiru onye ono. Mburọnu ono, e deshiru l'ẹkwo-ọ a-dakfutakwa iya; Ojejoje efufu ẹpha onye ono lẹ mkpuli igwe-a.

\VS{21}Ojejoje e-shi l'ikfu Ízurẹlu wofu onye ọphu dobe iche; t'ụmuruku mụaru iya; bụ iya bụ ẹge ọ dụ lẹ mburọnu ono, e kfuru okfu iya l'ọgba-ndzụ ono, e deru l'ẹkwo ekemu-a ono.


\par }{\PP \VS{22}Ọgbo ọphu e-tsota unu; mbụ ụnwu unu; mẹ ndu mba ọdo, shi ẹke teru ẹnya; a-phụ iphe, dụ ẹji, eme l'alị ono; mẹ iphe-ememe, Ojejoje e-gude kpakaa alị ono.

\VS{23}Alị ono l'ọ ha bẹ iphe, e-ji iya nụ bụ ọku nshị-egbe; waa únú; k'ọphu bụ l'ẹ taa kọdu iphe l'alị ono; ọphu ọ dụdu iphe, emehu iya nụ; ọphu ẹswa efukpodua ya nụ. Mbụ l'ee-mebyishi iya ẹge, e mebyishiru Sódomu mẹ Gọmóra; mẹ Adama yẹle Zeboyimu; bụ ndu Ojejoje gude ẹjo oke ẹhu-eghughu iya mebyishia.

\VS{24}Iphe bụ mbakeshi a-tụko jịlahaa; sụ: “?Bụ ngụnu kparu iphe, Ojejoje meru alị-a ẹge-a; mbụ iphe, kparu iphe, ọ tụ-koshiru alị-a ẹjo oke ẹhu-eghughu iya ẹge-a?”


\par }{\PP \VS{25}Teke ono bẹ ndiphe e-yeru ẹphe ọnu; sụ: “Iphe, kparu iya nụ bụkwa lẹ ndu ono gbakutaru azụ l'ọgba-ndzụ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ nna ẹphe oche, bụ ọphu ẹphe l'iya gbaru teke ono, o dufutaru ẹphe lẹ Íjiputu ono.

\VS{26}Ẹphe gbafụru je agwalahaa agwa ọdo; balahaaru iya ẹja; mbụ agwa, ẹphe ta madu; t'ọ bụ l'ọo Nchileke doberu iya ẹphe.

\VS{27}Ọo ya kparu iphe, ẹhu gbanwuhuru Ojejoje ọku l'ẹke alị-a nọ; yo woru mburọnu ono l'ọ ha, e deru l'ẹkwo-a tukobe l'alị ono.

\VS{28}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje efefu ẹphe l'alị ono; gude iwe; gude oke ẹhu-eghughu iya; nwuru ẹphe ye l'alị ndu ọdo; bụ ẹke ẹphe nọ ntanụ-a.”


\par }{\PP \VS{29}Iphe, e domiru edomi bụ kẹ Ojejoje, bụ Nchileke ayi; obenu l'iphe, e meru t'a maru bụ nk'ayi; bụru kẹ ụnwu ayi gbururu jeye lẹ gbururu; k'ọphu ayi e-meje iphemiphe ọbule, e deru l'ẹkwo ekemu-a.




\par }\Chap{30}{\SH Iphe ee-mejeru onye izimana laru azụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Teke iphemiphe ọbule ono medeleruphu ẹge e kfuru iya l'ẹhu unu; mbụ ọnu-ọma; mẹ mburọnu ono, mu tọgboru unu ono; yo rua unu l'ẹhu l'iphe, bụ mbakeshi ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu chịkashiru unu dobe ono;

\VS{2}k'ọphu unu laphutaru azụ lakfuta Ojejoje, bụ Nchileke unu; bya egude obu unu l'ọ ha; mẹ ndzụ unu l'ọha; nụlahaaru iya okfu; unu l'ụnwegirima unu; l'eme iphe, bụ iphe-a, mu atụru unu l'ekemu iya ntanụ-a;

\VS{3}bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu e-dophu unu azụ l'ọnodu unu; phụaru unu imiko; dufutakota unu l'iphe bụ mbakeshi ono, Ojejoje, bụ Nchileke unu chịru unu ye ono.

\VS{4}M'o -ruhuduru; ọ bụru l'a chịru unu je eye l'ẹke igwe jeberu alị ejebe; bẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu e-jele-e ẹke ono je achịkobe unu; dulata unu azụ.

\VS{5}Mbụ lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu e-duphuta unu azụ l'alị ono, bụ kẹ nna unu oche phẹ ono; t'ọ bụru nk'unu. Yo mee tẹ iphe dụru unu lẹ mma; unu azụa ka nna unu oche phẹ l'igwe.

\VS{6}Ojejoje, bụ Nchileke unu e-me unu l'ụnwu unu t'unu anụru iya okfu; k'ọphu unu e-yeru Ojejoje, bụ Nchileke unu obu unu l'ọ ha; gude ndzụ unu l'ọ ha yeru iya obu; k'ọphu unu a-ka nka.

\VS{7}Ojejoje, bụ Nchileke unu a-tụko mburọnu ono l'ọ ha byabẹ ndu ọhogu unu, bụ ndu phụru unu ẹhenu; l'akpa unu ẹhu.

\VS{8}Ono bụ teke unu a-wata ọnuru Ojejoje okfu ọdo; melahaa iphe, bụ ekemu iya, bụ ọphu mu atụru unu ntanụ-a.

\VS{9}Ojejoje, bụ Nchileke unu e-me tẹ iphe bụ iphe, unu kụberu ẹka jahụru unu; unu azụa azụzu; elu unu azụa; iphe unu meberu l'alị emehuru unu; kẹ l'e -metsua bẹ Ojejoje e-gude ẹhu-ọtso-ẹna mee t'iphe jahụru unu; ẹge ono, o gude ẹhu-ọtso-ẹna mee t'ọ jahụru nna unu oche phẹ ono;

\VS{10}m'ọ -bụru l'unu anụru Ojejoje, bụ Nchileke unu okfu; l'eme ekemu iya; mẹ iphe, ọ tụru ọkpa iya sụ t'e etsoje, bụkwanu iphe, e deru l'ẹkwo ekemu-a; m'ọ -bụru l'unu e-gude obu unu l'ọ ha; gude ndzụ unu l'ọ ha ghaa ifu; lakfuta Ojejoje, bụ Nchileke unu.


\par }{\SH Okfu mkpọ-chi ishi
\par }
{\PP \VS{11}Ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a ta atsụnukakwa unu l'ẹhu ememe; ọphu ọ karikwanụ unu ẹka.

\VS{12}Ekemu ono ta nọkwa l'imigwe; k'ọphu unu a-jị; sụ: “?Bụ onye e-nyihu imigwe je ewota iya; raaru iya ayi arara; k'ọphu ayi e-me iya ememe?”

\VS{13}Ọphu ọ nọkwa l'azụ eze ẹnyimu azụ iya ọphu; k'ọphu unu a-jị; sụ: “?Bụ onye a-da eze ẹnyimu je ewota iya; raaru iya ayi arara; k'ọphu ayi e-me iya ememe?”

\VS{14}Obenu l'okfu ọbu nọnyabe unu anọnyabe; nọdu unu l'ọnu; nọdu unu l'obu; k'ọphu unu a-nọdu eme iya ememe.


\par }{\PP \VS{15}Unu leduduphu; ntanụ-a bẹ mu dobekwaru unu ndzụ; doberu unu akpụto l'ọborotu. Mu doberu unu anwụhu; doberu unu iyi.

\VS{16}Ọ -bụru l'unu yeru Ojejoje, bụ Nchileke unu obu; l'etso ụzo iya; mbụ dobe iphe, ọ tụru l'ekemu; mẹ iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ t'e etsoje; mẹ iphe, ọ sụru t'e meje, bụ iya bụ iphe-e, mu ezi unu ntanụ-a; bẹ unu a-nọdukwa ndzụ; jaa ajaja ka l'igwe. Ọdo abụru lẹ Ojejoje, bụ Nchileke unu a-gọru ọnu-ọma nụ unu l'alị ono, unu abahụ eje alụta; t'ọ bụru nk'unu ono.

\VS{17}Ọle; ọ -bụru l'ọkpoma unu l'ụfuru l'ẹke Ojejoje nọ; unu ta anụheru iya okfu; bya aparu onwunu haa; e deta unu; unu eje abalahaaru nte ẹphe ẹja; jelahaaru iya ozi;

\VS{18}bẹ mu arakwaru iya unu arara ntanụ-a; sụ l'unu a-lakwa l'iyi; ọphu unu te ebukwa ụlori l'alị ono, unu abya oswe Ẹnyimu Jọ́danu eje alụta t'ọ bụru nk'unu ono.

\VS{19}Ntanụ-a bẹ mu ekukwa igwe; l'eku alị t'ọ bya agbaa unu ekebe lẹ mu dobeekwaru unu ndzụ; doberu unu ọnwu. Mu doberu unu ọnu-ọma; dobekwaruphu unu mburọnu. Ọo ya bụ; unu hatalẹkwaa ndzụ; k'ọphu unu l'ụnwu unu a-dzụru ndzụ.

\VS{20}Unu yeru Ojejoje, bụ Nchileke unu obu; meje iphe o kfuru; unu a-chịru ẹka kwẹe ya. Ishi iya abụru l'ọo Ojejoje bụ ndzụ unu; bụru iya a-nụ unu ndzụ t'unu kaa nka; k'ọphu unu e-buru l'alị ono, Ojejoje riburu l'angụ lẹ ya a-nụ nna unu oche phẹ; mbụ Ébirihamu; Áyizaku; mẹ Jékọpu.




\par }\Chap{31}{\SH Jóshuwa anọ-chi ẹnya Mósisu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Mósisu ekfuru iphe ono, ookfu anụ ndu Ízurẹlu ono tụgburu;

\VS{2}sụ ẹphe: “Nta-a bẹ mu kawaru nka nọwa ụkporo afa ishingu; ọphu ike 'adụhedu mu k'odu unu. Ojejoje kfuakwaru mu lẹ mubẹ Mósisu taa dadụ Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu.

\VS{3}Ọ bụ Ojejoje, bụ Nchileke unu l'onwiya e-vutaru unu ụzo; unu adaa ẹnyimu ono. Yọ bụru iya a-tụko iphe bụ mbakeshi-a l'ọ ha mebyishiaru unu; mee; unu alụta alị ẹphe. Jóshuwa a-bụru onye ishi; dua unu t'unu daa ẹnyimu ono; bụ iya bụ ẹge Ojejoje kfuru.

\VS{4}Ojejoje e-me ẹphe ẹge o meru ndu eze ndu Amọru, bụ iya bụ Sihọnu yẹle Ọgu; bụ ndu o mebyishiru; mebyishia alị ẹphe.

\VS{5}Ojejoje e-woru ẹphe ye unu l'ẹka. Unu mekotakwa ẹphe ẹge ya sụru t'unu mee ẹphe.

\VS{6}Unu kakwaa ẹhu; obu eshihu unu ike. T'egvu ba byakwa unu l'ẹhu; ọphu unu 'alakwa azụ-azụ l'ẹke ẹphe nọ. Ishi iya abụru l'ọo Ojejoje, bụ Nchileke unu l'onwiya bụ onye du unu eje. Ẹ tọo hakwa unu ẹka; ọphu ọo-gbadokwa unu.”


\par }{\PP \VS{7}Mósisu abya ekua Jóshuwa; nọdu l'ifu ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; sụ iya: “Kakwaa ẹhu; obu eshihu ngu ike; kẹ l'ọ kwa nggu lẹ ndu-a a-yị bahụ l'alị ono, Ojejoje riburu angụ l'ọo-nụ nna ẹphe oche ono. Ọ bụ nggụbedua l'e-me t'ẹphe lụta alị ono; t'ọ bụru nk'ẹphe.

\VS{8}Ọ bụ Ojejoje l'onwiya e-vutaru ngu ụzo; swiru ngu eswiru. Ẹ tọo hakwa ngu ẹka; ọphu ọ gbadokwa ngu. Ba atsụkwa egvu; ọphu obu 'etekwa ngu etete!”


\par }{\SH Ẹge ee-shije agụ ekemu Ojejoje
\par }
{\PP \VS{9}Ya ndono; Mósisu abya edee ekemu ono edede; woru nụ ndu, achịjeru Nchileke ẹja, bụ ụnwu Lívayi, bụ ẹphe apajẹ Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje; nụkwa iya phụ ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu l'ẹphe ha.

\VS{10}Mósisu abya atụaru ẹphe ekemu; sụ: “Iphe, bụ afa ẹsaa, sweru esweswe; l'ògè aahajẹ iphe bụ ụgwo, madzụ ji ibe iya; t'ọ laa; mbụ teke ono, aagbajẹ Ajị M̀kpù ono;

\VS{11}mbụ teke ndu Ízurẹlu byalẹruphu l'ifu Ojejoje, bụ Nchileke unu l'ẹke ọo-fọta; unu gụa ekemu-a tẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha nụa ya.

\VS{12}Kfuru ẹphe t'ẹphe dzua l'ẹkalanu: unwoke; ụnwanyi; ụnwegirima; mẹ ndu laru alala, bu lẹ mkpụkpu unu; k'ọphu ẹphe a-tụko ngabẹ nchị; mụta ọtsu Ojejoje, bụ Nchileke unu egvu; ẹphe eletakwaphu ẹnya mekotaje iphe, e kfuru l'ekemu ono l'ọ ha.

\VS{13}Ụnwu ẹphe ndu ọphu ẹ-ta amadua ekemu-a a-nụkwa iya phụ; mụta ọtsu Ojejoje, bụ Nchileke unu egvu jeye ẹge unu e-buberu l'alị ono, unu ada Ẹnyimu Jọ́danu; eje anata t'ọ bụru nk'unu ono.”


\par }{\SH Ọkwa kẹle ndu Ízurẹlu e-mekochaa kwefuru Nchileke íkè
\par }
{\PP \VS{14}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje abya ekfuru nụ Mósisu; sụ iya: “Lẹ mbọku, ịi-nwụhu dụakwa ntse. Kua Jóshuwa; tẹ nggu l'iya yịru bya evudo lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko tẹ ya kfuru iya iphe, oo-me.” Mósisu yẹle Jóshuwa abyatashia bya evudo lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono.

\VS{15}Ojejoje egude urukpu, kpụru rogbodongu bya lẹ Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono. Urukpu ono akpụa rogbodongu l'ọnu-ọguzo Ụlo-Ẹ́kwà Ndzuko ono.


\par }{\PP \VS{16}Ojejoje asụ Mósisu: “Nta-a b'ị byaakwa ọlakfu nna ngu oche phẹ. Ọle; ẹ taa nọdu ọphu, baru nwishi; ndu-a awata ọfarushi onwẹphe l'ọ bụ ụnwanyi ọkpara l'ẹke ẹphe abaru agwa ndu alị ono, ẹphe abahụ ono ẹja. Ẹphe a-gbado yẹbe Ojejoje; mebyia ndzụ ono yẹle ẹphe gbaru ono.

\VS{17}Teke ono bẹ ẹhu e-ghulahaa yẹbe Ojejoje eghughu l'ẹke ẹphe nọ; ya agbado ẹphe. Ya e-wofu ifu l'ẹke ẹphe nọ; a vụa ẹphe kpatakpata. Ẹjo iphe; mẹ iphe-ẹhuka, dụ l'igweligwe a-dakfu ẹphe; k'ọphu ẹphe a-wata okfu mbọku ono; sụ: ‘L'iphe, meru; iphe, dụ ẹji-a adakfuta ẹphe kwa lẹ Nchileke ẹphe ta nọhedu; swiru ẹphe.’

\VS{18}Mbọku ono bẹ ya e-wofu ifu l'ẹke ẹphe nọ. Ishi iya abụru l'ẹphe woru ifu ghaaru agwa ọdo; shi ẹge ono mee ẹjo iphe.


\par }{\PP \VS{19}“Nta-a; unu woru egvu-a deeru onwunu edede; unu zia ya ndu Ízurẹlu t'ẹphe maru iya agụgu; t'ọ bụru iphe, ya e-gude agba ẹphe ekebe.

\VS{20}Ya -durulephu ẹphe l'ẹgiri alị ono, ya kweru nna ẹphe oche phẹ ụkwa iya; bya eriru angụ yeru iya ẹphe ono; ẹphe -rijidelephu ẹpho; wata ọda ọkporokpo; bẹ ẹphe a-gharu nte ọdo ifu; jelahaaru ẹphe ozi; kolahaa ya ọkpa l'ishi; mebyishilahaa ọgba-ndzụ iya.

\VS{21}Ẹjo iphe, dụ l'igwe; mẹ iphe-ẹhuka -dakfutalephu ẹphe; bẹ egvu ono a-bụru iphe ekebe; maa ẹphe ẹjo ẹka; kẹle ndu awa ẹphe taa gụ-buhudu iya agụ-buhu. Ishi iya abụru lẹ tẹmanu ya edutade ẹphe eje l'alị ono, ya riburu angụ lẹ ya a-nụ ẹphe ono; bẹ ya mahawaru iphe, ẹphe arị k'ememe.”


\par }{\PP \VS{22}Tọ dụ iya bụ; Mósisu abya edee egvu ono mbọku ono; bya ezia ya ndu Ízurẹlu.


\par }{\PP \VS{23}Ojejoje ekfuaru Jóshuwa Nunu iphe, oo-me; sụ iya: “Kakwaa ẹhu; obu eshihu ngu ike; kẹ l'ọo nggụbedua e-du ndu Ízurẹlu laa l'alị ono, ya riburu angụ lẹ ya a-nụ ẹphe ono. Yẹbedua e-swikwaru ngu-a eswiru.”


\par }{\PP \VS{24}Mósisu edekota ekemu ono l'ẹkwo; to nwe m'ọo nanụ, ọ haru.

\VS{25}Yọ bya ekfuaru ndu Lívayi, bụ ndu apajẹ Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje; sụ ẹphe:

\VS{26}“Unu wota ẹkwo ekemu-wa dobe lẹ mgboro Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje, bụ Nchileke unu; t'ọ nọdu l'ẹke ono l'agbaa unu ekebe;

\VS{27}kẹle ya maru ẹge unu bụ-tabe ndu ekwefuje íkè; bụru ndu ẹjo ọkpoma. Ọ -bụru l'unu shiwa nta-a, ya nọkwadua ndzụ; swiru unu eswiru-a bụru ndu kwefuru Ojejoje íkè; ?nanụ ẹge ọo-dụ mẹ ya nwụhulephu!

\VS{28}Unu jee l'ikfu ono l'ọ ha; kuaru iya iphe, bụ ndu, bụ ọgurenya unu l'ẹphe ha yẹle iphe, bụ ndu, bụ ndu ishi unu; tẹ ya kfua okfu-a ye ẹphe lẹ nchị; kua igwe l'alị t'ọ bya agbaa ẹphe ekebe;

\VS{29}kẹ l'o dokpooru iya ẹnya ọhuma lẹ ya -nwụhutsua; bẹ unu a-wata ome umere, rehuru erehu; haa ụzo-a, ya tụru unu l'ekemu t'unu tsoje-a. L'oge l'ifu bẹ iphe, dụ ẹji a-dakfukwa unu; kẹ l'unu a-nọdu eme ẹjo iphe l'ifu Ojejoje; shi ẹge ono gude iphe, unu gude ẹka unu meta kpatsua ya ẹhu-eghughu.”


\par }{\SH Egvu, Mósisu gụru
\par }
{\PP \VS{30}Tọ dụ iya bụ; Mósisu eshi ishi lanụ; gụa egvu ono; gụfu iya l'ishi. Edzudzu-ọha ndu Ízurẹlu ono l'ẹphe ha anụkota iya.




\par }\PoetryChap{32}{\Q \VerseOne{1}Nggụbe igwe; ngabẹnuru mu nchị

\par }{\QB tẹ mu kfua okfu!

\par }{\QB Nggụbe alị; nụkwaa okfu, shi mu l'ọnu!


\par }{\Q \VS{2}T'iphe, mu ezi chịkwaa mgu l'ọ bụ mini l'obu.

\par }{\QB T'okfu, shi mu l'ọnu dakwaa l'ọ bụ iji.

\par }{\QB T'ọ chịkwaa yẹshiyeshi

\par }{\QB l'ọ bụ mini, ada l'iru ẹgbudu;

\par }{\QB mbụ l'ọ bụ oke mini,

\par }{\QB ada yọyoyo l'eli iru oshi.


\par }{\Q \VS{3}Mu a-rakwa ẹpha Ojejoje arara.

\par }{\QB Unubẹdua; unu jakwaa ẹpha

\par }{\QB Nchileke ayi ono ajaja;

\par }{\QB kẹ l'ọ ha nshinu!


\par }{\Q \VS{4}Ọ bụ Ojejoje ono bụ Agbara-Mkpuma!

\par }{\QB Iphe bụ iphe, oome;

\par }{\QB bẹ ntụpo ta anọjedu;

\par }{\QB Ụzo iya kfụru ntụmu.

\par }{\QB Nchileke evudoshije ike l'iphe,

\par }{\QB o kfuru; ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB ẹ-ta kfụduru ntụmu, oomeje.

\par }{\QB O doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bụru onye obu gụru iphoro.


\par }{\Q \VS{5}Ẹphe watawaru ome iphere,

\par }{\QB rehuru erehu l'ẹke ọ nọ.

\par }{\QB Ntụpo, nọ ẹphe l'ẹhu mewaru;

\par }{\QB ẹphe ta bụhe ụnwu iya.

\par }{\QB Ẹphe bụ ọgbo,

\par }{\QB a chiliru ẹka l'ẹjo iphe;

\par }{\QB ọgbo, ụzo ẹphe gberu nggọ.


\par }{\Q \VS{6}?Bụ egbe iphe ọwaa;

\par }{\QB bẹ unu gude akfụ Ojejoje ụgwo;

\par }{\QB unubẹ ndu-a, bụ ndu eswe;

\par }{\QB unu te nwe egomunggo-wa?

\par }{\QB ?Tọ bụdunua ya bụ

\par }{\QB nna unu, bụ iya keru unu?

\par }{\QB ?Tọ bụdunua ya

\par }{\QB kpụru unu; bya emee unu t'unu

\par }{\QB ngụru angụru?


\par }{\Q \VS{7}Unu nyatakwa teke ndiche!

\par }{\QB Unu rịa ọriri;

\par }{\QB nyata ọgbo ọphu swetawaru nụ!

\par }{\QB Unu jịa nna unu phẹ

\par }{\QB t'ẹphe kọoru iya unu!

\par }{\QB Unu ajịkwaa ya phụ

\par }{\QB ndu bụ ọgurenya unu;

\par }{\QB t'ẹphe kọoru iya unu!


\par }{\Q \VS{8}Teke Ọkaribe-Kakọta-Nụ

\par }{\QB keshiru mbakeshi òkè-iphe ẹphe;

\par }{\QB mbụ teke o keshiru ụnwu eliphe;

\par }{\QB b'ọ tụ-bugbaaru ẹphe ẹke

\par }{\QB ókè-alị ẹphe a-kpa l'ẹhu l'ẹhu;

\par }{\QB l'ẹge ụnwu Ízurẹlu ha;


\par }{\Q \VS{9}kẹ l'òkè-iphe kẹ Ojejoje bụ ndibe iya.

\par }{\QB Jékọpu abụru òkè-iphe ọphu ọ fọtaru.


\par }{\Q \VS{10}L'echi-ẹgu b'ọ chọ-vuru ẹphe.

\par }{\QB Mbụ l'ọo alị, abụru swanmangu,

\par }{\QB bụ ẹjo ọra anọduje ada iya;

\par }{\QB b'ọ nọ-pheru ẹphe mgburumgburu;

\par }{\QB l'eleta ẹphe ẹnya.

\par }{\QB Ẹnya iya nọ l'ẹke ẹphe nọ;

\par }{\QB l'ọ̀ bụ̀ nwandodo-ẹnya iya.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụ ẹge ono, ugo anọduje

\par }{\QB ephephe l'ẹkfuna iya;

\par }{\QB l'eruphe l'eli ụnwu iya-a;

\par }{\QB mbụ ẹge ono, ọojakaje ẹ́bà iya

\par }{\QB pakọo ụnwu iya; paru ẹphe

\par }{\QB l'igburumọnu ẹ́bà iya ono;


\par }{\Q \VS{12}bẹ Ojejoje nwẹnkinyi iya duru ẹphe;

\par }{\QB ọphu o nwedu agwa ndu ọhodo,

\par }{\QB yeru iya ẹka.


\par }{\Q \VS{13}O doberu ẹphe l'ẹke ha l'eli

\par }{\QB lẹ mgboko-a; t'ẹphe bụru ishi;

\par }{\QB bya egude akpụru iphe, shi l'ẹgu

\par }{\QB nụa ẹphe nri.

\par }{\QB Ọ nụkwaruphu ẹphe manụ-ẹngu,

\par }{\QB shi lẹ mkpuma; bya anụ ẹphe manụ,

\par }{\QB shi l'alị, dụ ekfu-ekfu.


\par }{\Q \VS{14}O gudekwaphu manụ-ẹra eswi;

\par }{\QB mẹ mini-ẹra atụru; mẹ nwatụru,

\par }{\QB gbaru ẹba; mẹ ebyila; mẹ elu,

\par }{\QB shi l'alị Báshanu; mẹ eghu;

\par }{\QB mẹ ọkpobe witu zụ-jia ẹphe ẹpho.

\par }{\QB Ẹphe ngụkwaruphu mẹe uswe,

\par }{\QB shi l'akpụru vayịnu.


\par }{\Q \VS{15}Ọle; Jeshurunu datsụleruphu

\par }{\QB okporokpo; bya ekwefu íkè.

\par }{\QB Ọ daru okporokpo;

\par }{\QB dụwa bogiri-bogiri.

\par }{\QB Ọ tsụwaru onwiya ẹba;

\par }{\QB bya ajịka Nchileke, keru iya nụ.

\par }{\QB Yọ bụru Agbara-Mkpuma ono,

\par }{\QB dzọfutaru iya nụ ono; b'ọ jịkaru.


\par }{\Q \VS{16}Ẹphe eshi ẹge ono mee;

\par }{\QB yo kolahaaru agwa ndu

\par }{\QB ọhodo ono okopho.

\par }{\QB Mbụ l'ẹphe gude agwa ono,

\par }{\QB bụkota akpamara ono;

\par }{\QB mee; ẹhu eghulahaa ya eghughu.


\par }{\Q \VS{17}Ẹphe awata ogwo ngwẹja l'anụ

\par }{\QB agwa, ẹ-ta bụdu Nchileke.

\par }{\QB Mbụ agwa, ẹphe ẹ-ta mabụa.

\par }{\QB Agwa ono bụ agwa,

\par }{\QB ẹphe dobegbaaru k'ọphungu;

\par }{\QB mbụ agwa,

\par }{\QB nna unu oche phẹ ta atsụbua egvu.


\par }{\Q \VS{18}Agbara-Mkpuma ono, zụfutaru unu ono;

\par }{\QB bẹ unu gbadoru.

\par }{\QB Mbụ l'ọo Nchileke ono, bụ

\par }{\QB iya mụru unu ono; bẹ unu zaharu.


\par }{\Q \VS{19}Ojejoje abya aphụa iphe ono,

\par }{\QB ẹphe eme ono; tsọlahaa ẹphe oyi;

\par }{\QB kẹ l'ụnwu iya ndu k'unwoke;

\par }{\QB mẹ ndu k'ụnwanyi;

\par }{\QB bẹ kpatsuru iya \newline  ẹhu-eghughu.


\par }{\Q \VS{20}Yọ sụ: “Lẹ ya e-wofu ẹnya

\par }{\QB l'ẹke ẹphe nọ;”

\par }{\QB phụedukpoo iphe,

\par }{\QB ẹphe e-mekochaa bụru.

\par }{\QB Ishi iya abụru l'ẹphe bụ ọgbo,

\par }{\QB ụzo ẹphe gberu nggọ;

\par }{\QB bụru ụnwegirima,

\par }{\QB ẹ-te evudoshijedu ike

\par }{\QB l'iphe, ẹphe kfuru.


\par }{\Q \VS{21}Ẹphe gude iphe, ẹ-ta bụdu

\par }{\QB Nchileke mee tẹ ya wata oko okopho;

\par }{\QB gude ụnwu agwa, bụ iphe-mmanu

\par }{\QB akpatsu iya ẹhu-eghughu.

\par }{\QB Ya e-gudekwanu mba, \newline  ẹ-ta bụdu mba;

\par }{\QB ye ẹphe okopho l'ẹhu;

\par }{\QB gude ọha, eme eswe

\par }{\QB kpatsua ẹphe ẹhu-eghughu;


\par }{\Q \VS{22}kẹ l'oke ẹhu-eghughu iya;

\par }{\QB bẹ gbanwuhuwaru ọku.

\par }{\QB Ọku ọbu e-ke gbururu jeye;

\par }{\QB yo kerua ime ime alị-maa.

\par }{\QB Oo-kekota mgboko; kee iphe,

\par }{\QB a kpataru akpata dobe iya;

\par }{\QB bya eworu ọku tụa l'ẹke ugvu futaru.


\par }{\Q \VS{23}“Ya e-wota iphe-ẹhuka byabẹ ẹphe;

\par }{\QB chịta arwa iya byibe ẹphe l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{24}Ẹjo ẹgu a-bya;

\par }{\QB ẹnya ekoroshihu ẹphe;

\par }{\QB okpomọku, a-nọdu erebushi ẹphe anụ;

\par }{\QB ẹjo iphe-ememe,

\par }{\QB abya egbushia ẹphe.

\par }{\QB Ya e-zi ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu

\par }{\QB t'o gude ẹpyi iya byakfuta ẹphe;

\par }{\QB zia ẹjo agwọ, awụ l'alị;

\par }{\QB t'ọ bya atagbushia ẹphe.


\par }{\Q \VS{25}Ee-gude ogu-mbeke egbu ẹphe

\par }{\QB pyaapyaa l'etezi;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹphe -nọdu l'ime ụlo;

\par }{\QB bẹ meji te eguduru ẹphe eguru.

\par }{\QB Ụnwu-okorọbya; ụnwu-mgbọko;

\par }{\QB ụnwegirima nshịi;

\par }{\QB mẹ ndu ẹwo furu l'ishi

\par }{\QB a-bụkotaru kpurupyata.


\par }{\Q \VS{26}Ya shi sụ lẹ ya a-chịkashi

\par }{\QB ẹphe nanụ nanụ;

\par }{\QB mee t'ẹ ba nyatajẹhe ẹphe anyata

\par }{\QB lẹ mgboko.


\par }{\Q \VS{27}Obenu l'ọo ẹjo-ọnu ndu ọhogu ẹphe;

\par }{\QB bẹ ya ezeru; mbụ; a -nọnyakwaa;

\par }{\QB ndu ọhogu ẹphe ekfua iphe,

\par }{\QB ẹphe ẹ-ta madu ishi iya; sụ:

\par }{\Q ‘L'ọo ẹphebe ndu ọhogu me-kputaru;

\par }{\QB l'ẹ tọ bụkwa Ojejoje meeberu

\par }{\QB iphemiphe ọbule ono!’ ”


\par }{\Q \VS{28}Ndu Ízurẹlu bụkwa ọha,

\par }{\QB egomunggo swehuru;

\par }{\QB iphe te edoje ẹphe ẹnya lẹ phuu.


\par }{\Q \VS{29}Ndẹge ẹphe, bụ ndu maru iphe;

\par }{\QB mẹ ọo-ga e-dokwaa ẹphe ẹnya;

\par }{\QB ẹphe amakwarụ ẹge

\par }{\QB ọo-mụru ẹphe l'ikpazụ.


\par }{\Q \VS{30}?Nanụ ẹge onye lanụ e-shi

\par }{\QB achị ụnu ụmadzu ugbo labụ

\par }{\QB l'ụkporo madzụ iri ọso.

\par }{\QB Ọdo abụru; ?nanụ ẹge ụmadzu ẹbo

\par }{\QB e-shi mee ụnu ụmadzu ise;

\par }{\QB t'ẹphe wata ọso;

\par }{\QB a gụfukwa l'onye ono,

\par }{\QB bụ Agbara-Mkpuma ẹphe ono

\par }{\QB sefuwaru ẹphe ẹka;

\par }{\QB mbụ lẹ Ojejoje mịwaru ẹphe ẹnya?


\par }{\Q \VS{31}Kẹle mkpuma nk'ẹphe

\par }{\QB ta dụkwa l'ọ bụ

\par }{\QB Agbara-Mkpuma nk'ayi.

\par }{\QB Ndu ọhogu ayi makwaru-a

\par }{\QB l'ọo ẹge ọ dụ ndono.


\par }{\Q \VS{32}Vayịnu nk'ẹphe shi lẹ

\par }{\QB vayịnu kẹ ndu Sódomu.

\par }{\QB Yọ bụru l'ẹgu ndu Gọmóra;

\par }{\QB bẹ akpụru vayịnu ẹphe shi.

\par }{\QB Akpụru vayịnu ẹphe bụ nshi l'onwiya;

\par }{\QB jọkfujokfu iya abụru age.


\par }{\Q \VS{33}Mẹe ẹphe bụ ẹra agwọ;

\par }{\QB bụru ọnu-mini, shi óghù l'ọnu.


\par }{\Q \VS{34}“Ya wowaru iphemiphe ọbule ono

\par }{\QB kwakọbe; mbụ nmachia ya;

\par }{\QB dobe l'ẹke ya akwakọbeje ẹku iya.


\par }{\Q \VS{35}Ọo yẹbedua agwatajẹ ụgwo iphe;

\par }{\QB bụru yẹbedua;

\par }{\QB bẹ ọkfu ụgwo nọ l'ẹka.

\par }{\QB L'oge iya bẹ ọkpa e-chifua ẹphe.

\par }{\QB Mbọku, ụmuruku a-mụru ẹphe nọokwa ntse.

\par }{\QB Aphụ abyaakwa ẹphe atsọtso.”


\par }{\Q \VS{36}Ojejoje a-haru ndibe iya enge.

\par }{\QB Ọo-phụru ndu ozi iya imiko;

\par }{\QB m'ọ phụlephu l'ike ta dụhedu ẹphe;

\par }{\QB mbụ l'ẹ tọ dụhedu onye wuduru nụ:

\par }{\QB ohu mẹ amadụ.


\par }{\Q \VS{37}Ọo-sụ ẹphe: ?Nanụ agwa ẹphe ọbu;

\par }{\QB mbụ mkpuma ẹphe ọbu,

\par }{\QB ẹphe agbabaje je anọdu zeeru ndzụ?


\par }{\Q \VS{38}Mbụ agwa, taru ẹ̀bà anụ,

\par }{\QB ẹphe gbaru ẹja;

\par }{\QB ngụa mẹe ngwẹja ẹphe ono.

\par }{\QB T'o gbeshinu bya eyeru unu ẹka!

\par }{\QB T'o gbochitanu unu!


\par }{\Q \VS{39}“Unu lekwaa; ọ kwa yẹbedua

\par }{\QB nwẹnkinyi bụ Nchileke.

\par }{\QB Ẹ tọ dụhekwa Nchileke

\par }{\QB ọdo, nọnu; a gụfu iya.

\par }{\QB Ọo yẹbedua emeje t'a nwụhu anwụhu;

\par }{\QB bụru iya emeje t'a nọdu ndzụ.

\par }{\QB Ọo yẹbedua emeje tẹ iphe meka madzụ;

\par }{\QB bụru iya emeje t'ọ kpọhu;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye adụ ike

\par }{\QB anafụ iya onye ya guderu.


\par }{\Q \VS{40}Ya paliru ẹka iya imigwe; ribua ya:

\par }{\QB L'ọ bụ ẹge ya a-nọ gbururu jeye-wa;


\par }{\Q \VS{41}bẹ ya a-ba ogu-mbeke ya ono,

\par }{\QB egbu nwịinwii ono ababa;

\par }{\QB gude iya l'ẹka kpee ikpe;

\par }{\QB gwata ndu ọhogu iya ụgwo

\par }{\QB iphe, ẹphe meru; \newline  mbụ kfụa ndu

\par }{\QB ya dụ ashị ụgwo.


\par }{\Q \VS{42}Ya e-me tẹ mee madzụ

\par }{\QB ngụ-goo arwa iya agụ-ngo;

\par }{\QB mbụ mee ndu e gburu egbugbu;

\par }{\QB mẹ mee kẹ ndu a kpụru lẹ ndzụ.

\par }{\QB Ogu-mbeke ya a-tsụ madzụ ọtsu ẹkfu;

\par }{\QB mbụ je akpaa l'ishi ndu bụ ishi ndu

\par }{\QB ọhogu iya ono.”


\par }{\Q \VS{43}Unu tee ẹswa; unubẹ mbakeshi!

\par }{\QB Unu lẹ ndibe Nchileke tee ẹswa;

\par }{\QB kẹ l'ọo-gwata ụgwo ọchi ụnwu iya.

\par }{\QB Ndu ọhogu ayi;

\par }{\QB bẹ oo-melata ụgwo

\par }{\QB iphe, ẹphe meru;

\par }{\QB Yọ kfụa ụgwo iphe, dụ ẹji,

\par }{\QB ndu nk'iya meru l'alị iya.\FTNT{*}{{\FR 32:43 }{\FR{32:43
}}{\XT{Róm 15:10}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{44}Mósisu yẹle Jóshuwa Nunu abya agụkota egvu ono; ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha anụkota iya.


\par }{\PP \VS{45}Tọ dụ iya bụ; Mósisu ekfutsuleruphu ndu Ízurẹlu iphe ono l'ọ ha;

\VS{46}bya asụkwaphu ẹphe: “Unu vukwaru okfu-a, ya kfuru ntanụ-a l'obu; k'ọphu unu e-zia iya ụnwu unu t'ẹphe zia obu l'alị; mekota iphe, bụ iphe, e deru l'ekemu-a.

\VS{47}Tẹ okfu-a ba bụkwaru unu mkpọkoro okfu; kẹ l'ọ kwa ẹke ono bẹ ndzụ unu nọ. Yọ bụru iphemiphe ọbule ono e-me t'unu kaa nka l'alị ono, unu ada Ẹnyimu Jọ́danu eje alụta t'ọ bụru nk'unu ono.”


\par }{\SH Mósisu a-nwụhu l'eli ugvu Nebo
\par }
{\PP \VS{48}Yọ bụru mbọku ono gẹdegede; bẹ Ojejoje kfuru yeru Mósisu; sụ iya:

\VS{49}“Nyihu ugvu-a; mbụ Ugvu Nébo l'ugvu ugvu Abarimu-a, nọ l'alị Móabu, chebe ifu lẹ Jériko; phụ alị Kénanu, bụ alị, ya abya ọnu ndu Ízurẹlu t'ẹphe nweru.

\VS{50}Ọ bụ l'eli ugvu ono, ii-nyihu ono; bẹ ịi-nọdu nwụhu; lakfu ndibe ngu lẹ maa; ẹge ono, nwunne ngu Érọnu nwụhuru l'ugvu Họru; lakfube ndibe iya ono.

\VS{51}Ishi iya abụru l'unu nọ l'ifu ndu Ízurẹlu lẹ mini Meriba kẹ Kadẹ́shi l'echi-ẹgu Zinu kwefuru iya íkè; mbụ l'unu te medu t'a maru ẹge yẹbe Ojejoje dụ-be nsọ l'ẹke ndu Ízurẹlu nọ.

\VS{52}Ọo ya meru iphe, bụ ụzenya bẹ ịi-nọdu lee ẹnya l'alị ono, ya anụ ndu Ízurẹlu ono; ọle ẹ tịi tụdu iya ọkpa.”




\par }\Chap{33}{\SH Mósisu agọru ndu ikfu Ízurẹlu l'ẹphe ha ọnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ ọnu, onye kẹ Nchileke, bụ Mósisu gọru nụ ụnwu Ízurẹlu b'ọ nwụhuderu.

\VS{2}Ọ sụru:

\par }{\QB Ojejoje shi l'ugvu Sáyịnayi bya.

\par }{\QB O shi l'ụzo alị Séyi nwuaru ẹphe phoo

\par }{\QB l'ọ bụ nchi-abọhu.

\par }{\QB O shi l'ugvu Paranu l'echiru ẹphe

\par }{\QB oswi kẹ zaaa.

\par }{\QB Ndu, ẹphe l'iya yị bụ ụnukurunu ndu,

\par }{\QB dụ nsọ; bya aparu ọku,

\par }{\QB l'enwu enwunwu l'ẹka-ụtara iya.


\par }{\Q \VS{3}Mbụ lẹ ndiphe b'o yeru obu;

\par }{\QB iphe, bụ ndu dụ nsọ nọkota iya l'ẹka.

\par }{\QB Ẹphe adaje iya l'iku ọkpa;

\par }{\QB baaru iya ẹja.

\par }{\QB Yọ bụru iphe, o kfuru bẹ ẹphe emeje.


\par }{\Q \VS{4}Mósisu tụru ekemu doberu ayi;

\par }{\QB ọ bụru òkè-iphe kẹ ndu

\par }{\QB awa Jékọpu l'ẹphe ha.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ Ojejoje bụ eze ndu

\par }{\QB Jeshurunu teke ono,

\par }{\QB ndu ishi ndu Ízurẹlu;

\par }{\QB ẹphe lẹ ikfu ndu Ízurẹlu

\par }{\QB l'ẹphe ha dzukoru ono.


\par }{\Q \VS{6}“Tẹ ndzụ bụkwaru kẹ ndu ikfu Rúbẹnu!

\par }{\QB T'ẹ b'o chịhukwa achịhu;

\par }{\QB ọphu ọ kakwa nwanshịi!”


\par }{\Q \VS{7}Ọwaa bụ iphe,

\par }{\QB o kfuru l'ẹhu ndu ikfu Júda:

\par }{\Q “Byiko Ojejoje; nụkwaa olu ndu Júda!

\par }{\QB Dutakwa ẹphe dukfuta ndu nk'ẹphe!

\par }{\QB Mekwaa t'ẹka shia ẹphe ike l'ọgu.

\par }{\QB Byiko; yejenuru ẹphe ẹka t'ẹphe

\par }{\QB lụ-gbua ndu ọhogu ẹphe!”


\par }{\Q \VS{8}Ndu ikfu Lívayi b'o kfuru nk'ẹphe;

\par }{\QB sụ: “Nggụbe Ojejoje;

\par }{\QB menua tẹ ndu ikfu Lívayi gudeje ẹnwa,

\par }{\QB bụ iya bụ tumimu; mẹ urimu ngu;

\par }{\QB maru iphe, bụ uche-obu ngu!

\par }{\QB Mbụ ndu ono, ị dataru lẹ Masa;

\par }{\QB okfu adaaru nggu l'ẹphe lẹ mini Meriba ono.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụ ẹphe bẹ kfuru kẹ nne lẹ nna

\par }{\QB ẹphe; sụ l'ẹ t'ọ dụkwa iphe,

\par }{\QB ẹphe gụberu ẹphe.

\par }{\QB Ẹphe amịa ụnwu,

\par }{\QB ẹphe mụru amụmu ẹnya;

\par }{\QB mịkwaaphu unwunne ẹphe ẹnya.

\par }{\QB Obenu l'ẹphe ziru obu l'ome okfu ngu;

\par }{\QB nggụbe Ojejoje;

\par }{\QB bya edobekwaphu ọgba-ndzụ ngu.


\par }{\Q \VS{10}Ọ bụ ẹphe e-zije ndibe Jékọpu iphe,

\par }{\QB ị sụru t'e emeje; bụru ẹphe e-zije ndu

\par }{\QB Ízurẹlu iphe, ị tụru l'ekemu.

\par }{\QB Ọ bụ ẹphe e-dobejeru ngu ínsẹnsu;

\par }{\QB bụru ẹphe e-dobeje ngwẹja-ukfuru

\par }{\QB l'ẹnya-ngwẹja ngu.


\par }{\Q \VS{11}Byiko Ojejoje;

\par }{\QB gọru ọnu-ọma ye

\par }{\QB l'akanya, ẹphe ese;

\par }{\QB nggu anatajẹkwa ozi,

\par }{\QB ẹphe gude ẹka ẹphe jee!

\par }{\QB Nyakakwaa ẹphe ọkpu-nka;

\par }{\QB mbụ ndu ono, wụ-lihuru etso ẹphe

\par }{\QB okfu ono; mẹ ndu kpọru ẹphe ashị;

\par }{\QB k'ọphu ẹphe ta adụhedu ike

\par }{\QB ọpa-li ishi apali ọdo!”


\par }{\Q \VS{12}Ndu ikfu Bénjaminu

\par }{\QB b'o kfuru nk'ẹphe; sụ:

\par }{\Q “Ndu Ojejoje yeru obu \newline  a-nọnyabe

\par }{\QB Ojejoje; tụsaru ẹhu;

\par }{\QB kẹle Ojejoje anọduje

\par }{\QB egbochita ẹphe: eswe l'ẹnyashi.

\par }{\QB Ndu Ojejoje yeru obu;

\par }{\QB bẹ ọokwojeru l'azụ.”


\par }{\Q \VS{13}Ndu ikfu Jósẹfu b'o kfuru nk'ẹphe; sụ:

\par }{\Q “T'alị ẹphe bụkwaru alị,

\par }{\QB Ojejoje gọru ọnu-ọma nụ.

\par }{\QB Yo mee t'iji, shi l'imigwe dajẹru ẹphe;

\par }{\QB mini ime-alị amụru ẹphe fụtufutu.


\par }{\Q \VS{14}T'anwụ mejekwaa t'iphe,

\par }{\QB e meberu l'alị mehu!

\par }{\QB Yo mee t'iphe, kakọta mma

\par }{\QB ruje ẹphe ẹka l'ọnwa l'ọnwa!


\par }{\Q \VS{15}T'a nụkwa ẹphe iphe,

\par }{\QB katsụkpo mma,

\par }{\QB shi l'alị ugvu ndiche ono;

\par }{\QB yẹle ẹgiri iphe, shigbaa

\par }{\QB l'ụnwu ugvu ojejoje ono!


\par }{\Q \VS{16}T'e gudekwa iphe, katsụa mma,

\par }{\QB jiru mgboko-a gọoru iya ọnu!

\par }{\QB T'ikfu Jósẹfu tụbakwa onye

\par }{\QB ono l'ẹnya; mbụ onye ono,

\par }{\QB nọ l'iru oshi ono, enwu ọku ono!

\par }{\QB T'iphemiphe ọbule-a

\par }{\QB bụkotakwaru kẹ Jósẹfu;

\par }{\QB mbụ onye ono, bụ iya bụ ishi

\par }{\QB l'unwunne iya ono.


\par }{\Q \VS{17}Ọ dụ biribiri l'ọ -bụ oke-eswi,

\par }{\QB ụzo waa nne iya ọswa.

\par }{\QB Mpo iya dụ l'ọ bụ k'atsụ.

\par }{\QB Yọ bụru iya bẹ oo-gude adụ-tsushi

\par }{\QB iphe bụ mbakeshi;

\par }{\QB mbụ jeye lẹ ndu bu l'ẹke mgboko jeberu.

\par }{\QB Ọ bụ ẹge ono;

\par }{\QB bẹ ụnukurunu ndu

\par }{\QB ikfu Ífuremu dụ;

\par }{\QB bụkwaruphu ẹge ono bụ ẹge

\par }{\QB 'agụta agụta ndu ikfu Manásẹ dụ.”


\par }{\Q \VS{18}Ndu ikfu Zébulọnu

\par }{\QB b'o kfuru nk'ẹphe; sụ:

\par }{\Q “T'ẹhu tsọje unu ẹna unubẹ ndu ikfu

\par }{\QB Zébulọnu; teke unu alụfu alụfu.

\par }{\QB Ẹhu atsọjekwaphu unu ẹna

\par }{\QB unubẹ ndu ikfu Ísaka;

\par }{\QB teke unu nọ l'ufu unu.


\par }{\Q \VS{19}Ẹphe e-ku ndiphe

\par }{\QB t'ẹphe dzukoo l'ugvu;

\par }{\QB nọdu l'ẹke ono gwoo ngwẹja l'ụzo,

\par }{\QB vudo nhamụnha.

\par }{\QB Yọ bụru iphe-ọma, \newline  jiru eze ẹnyimu;

\par }{\QB mẹ ẹku, domigbaaru onwiya

\par }{\QB l'alị eveve; bẹ ẹphe e-gude buru.”


\par }{\Q \VS{20}Ndu ikfu Gádu b'o kfuru nk'ẹphe; sụ:

\par }{\Q “T'ọnu-ọma bụru k'onye meru t'alị

\par }{\QB ndu ikfu Gádu jaa ajaja.

\par }{\QB Ndu ikfu Gádu zẹkwa l'ọ bụ agụ.

\par }{\QB Iphe bụ iphe, ẹphe phụru;

\par }{\QB bẹ ẹphe ezijashije ẹka yẹle ishi.


\par }{\Q \VS{21}Ọ fọtaru alị, kakọta mma doberu onwiya;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụ ẹke, oke-alị kẹ ndu ishi

\par }{\QB ndu sọja nọ; bẹ ndu ishi ndu Ízurẹlu

\par }{\QB edzukobeje; mee iphe vudo nhamụnha

\par }{\QB l'ifu Ojejoje; bya edobe iphe,

\par }{\QB ọ sụru t'e meje.”


\par }{\Q \VS{22}Ndu ikfu Dánu b'o kfuru nk'ẹphe;

\par }{\Q sụ: “Lẹ ikfu Dánu bụkwa nwa agụ,

\par }{\QB shi lẹ Báshanu akfụ

\par }{\QB gadamu gadamu eje abya.”


\par }{\Q \VS{23}Ndu ikfu Náfutali b'o kfuru nk'ẹphe;

\par }{\Q sụ: “Lẹ ndu Náfutali bẹ tụbaakwaru

\par }{\QB Ojejoje l'ẹnya.

\par }{\QB Ọnu-ọma Ojejoje

\par }{\QB abụkwaruphu nk'iya.

\par }{\QB Ókè-alị iya bẹ shi l'ụzo eze Ẹnyimu

\par }{\QB Gálili; jerua l'ụzo ọhuda.”


\par }{\Q \VS{24}Ndu ikfu Ásha b'o kfuru nk'ẹphe; sụ:

\par }{\Q “T'ọnu, a gọru ụnwu Ásha

\par }{\QB kakọtakwa k'ụnwegirima ọdo.

\par }{\QB T'ẹphe tụbakwa unwunne ẹphe l'ẹnya.

\par }{\QB T'ọkpa iya dekwaru ederu lẹ manụ.


\par }{\Q \VS{25}T'iphe, unu e-gudeje gụ-chia

\par }{\QB nggamgbo unu bụkwaru ígwè yẹle ope.

\par }{\QB Ọ bụ ẹge unu a-nọ-bebe;

\par }{\QB bụ ẹge ike unu e-beru.”


\par }{\Q \VS{26}“Ẹ tọ dụkwa onye dụ l'ọ bụ

\par }{\QB Nchileke kẹ Jeshurunu;

\par }{\QB onye eswetaje igweli bya

\par }{\QB agbaaru unu mkpu;

\par }{\QB l'egudeje akpabiri iya swee urukpu.


\par }{\Q \VS{27}Ọ kwa Nchileke ono, \newline  shi l'ede-nwede

\par }{\QB ono bụ onye unu a-nọduje

\par }{\QB l'ime iya zeeru ndzụ.

\par }{\QB Oo-woru ẹka iya dẹe unu adẹe;

\par }{\QB gude iya l'anụ unu ọkpu ike-ike jeyewaru.

\par }{\QB Ọochifuje unu ndu ọhogu unu l'ifu; sụ:

\par }{\Q ‘Unu tụko ẹphe gbushikota!’


\par }{\Q \VS{28}Ọo ya bụ lẹ ndu Ízurẹlu e-buru l'ẹhu-agu.

\par }{\QB Eri Jékọpu atụsaru ẹhu l'alị akpe yẹle mẹe nọ.

\par }{\QB Iji eshi l'igweli l'adaru ẹphe.


\par }{\Q \VS{29}Ọnu-ọma bụ kẹ unubẹ ndu Ízurẹlu.

\par }{\QB ?Bụ ndu ole ọdo, dụ l'ọ bụ

\par }{\QB unu; unubẹ ndu ono,

\par }{\QB Ojejoje dzọfutaru ono?

\par }{\QB Ọo yẹbedua bụ onye

\par }{\QB egbochitaje unu; bya abụru

\par }{\QB onye eyejeru unu ẹka.

\par }{\QB Ọ kwaphụ yẹbedua bụ \newline  ogu-mbeke,

\par }{\QB unu gude eku onwunu.

\par }{\QB Ndu ọhogu unu e-gude

\par }{\QB ọtsu egvu byakfuta unu;

\par }{\QB unu adzọpyashia ẹke ẹphe

\par }{\QB agwajẹ iphe adzọpyashi.”




\par }\Chap{34}{\SH Anwụhu Mósisu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Mósisu eshi lẹ nsụda Móabu nyihu Ugvu Nébo, bụ iya bụ ugvu, katsụa l'eli lẹ Pishiga, nọ ghaaru Jériko ifu. Ojejoje abya ekoshikota iya alị ono l'ọ ha; tsube lẹ Gíledu jeye lẹ Danụ.

\VS{2}Yo koshikota iya alị ndu Náfutali l'ọ ha; alị ndu Ífuremu; alị ndu Manásẹ; alị ndu Júda je akpaa l'eze ẹnyimu ụzo ẹnyanwu-arịba; mẹwaru

\VS{3}alị ụzo ọhuda; mẹwaru mgbaku iya onanu l'ọ ha tsube lẹ nsụda Jériko, bụ iya bụ ndu Ọha-nkfụ; je akpaa lẹ Zówa.


\par }{\PP \VS{4}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje asụ iya: “Ọwaa bụ alị ono, ya riburu Ébirihamu; Áyizaku; mẹ Jékọpu angụ lẹ ya a-nụ ndu awa ẹphe ono. Ya hawaru ngu t'i gude ẹnya ngu phụ iya; ọle ị tịi tụdu iya ọkpa.”

\VS{5}Tọ dụ iya bụ; nwozi Ojejoje ono; mbụ Mósisu anwụhu l'ẹke ono lẹ Móabu ẹge Ojejoje kfuru iya.

\VS{6}Yo lia ya l'ọkpa ugvu Móabu; ẹke nọ ghaaru mkpụkpu Bẹ́tu-Peyọ ifu. Ọle ẹ tọ dụdu onye maru nhamụnha ẹke, ili iya nọ jeye ntanụ.

\VS{7}Mósisu nọru ụkporo afa iche iche ugbo ishingu; b'ọ nwụhuderu; ọle ẹnya iya te mebua t'ọ phụa raba-raba; ọphu ike, nọ iya l'ẹhu ta alabụa alị.

\VS{8}Ndu Ízurẹlu anọdu lẹ nsụda Móabu ono raa ẹkwa Mósisu ụkporo abalị l'abalị iri. Yọ bụru teke ono bẹ oge, eegude akwa Mósisu gvụru.


\par }{\PP \VS{9}Ume kẹ mmamiphe abya eji Jóshuwa Nunu ẹhu; kẹle Mósisu byiberu iya ẹka l'ishi. Ndu Ízurẹlu l'emeje iphe, o kfuru; shi ẹge ono mekota iphe ono, Ojejoje tụru Mósisu ekemu iya ono.

\VS{10}Keshinu teke ono ta dụkwa onye nkfuchiru, lụfutajeru l'alị Ízurẹlu, dụ l'ọ bụ Mósisu; mbụ onye Ojejoje maru ifu l'ifu.

\VS{11}Ẹ tọ dụdu onye, dụ l'ọ bụ iya l'ome iphe-ọphulenya; mẹ iphe-ọhubama, dụgbaa biribiri, bụ ọphu Ojejoje ziru iya; yo je emeshia lẹ Íjiputu; mbụ ọphu meshiru Fero; mẹ ndu ozi iya; mẹ ndu alị iya l'ẹphe ha.

\VS{12}Ẹ tọ dụdu onye, dụ l'ọ bụ Mósisu l'onweru oke agburu-ẹhu; mẹ l'ome iphe, ha nshinu bya adụ egvu l'ẹnya, bụ ọphu o meshiru l'ifu ndu Ízurẹlu kpamukpamu.

\par }