\NormalFont\ShortTitle{Rutu}

{\MT Rutu



\par }\ChapOne{1}{\SH Naomi yẹle Rutu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Teke ono, ndu ikpe shi achị ndu Ízurẹlu ono; bẹ ẹjo-ẹgu byaru l'alị ono. Nwoke lanụ, bụ onye Bẹ́tulehemu l'alị Júda egbeshi yẹle nyee ya; mẹ ụnwu iya unwoke ẹphe ẹbo; lashia Móabu.

\VS{2}Ẹpha nwoke ono bụ Elimẹleku. Ẹpha nyee ya abụru Naomi; kẹ ụnwegirima iya unwoke ono ẹphe ẹbo abụru Mahụlonu; mẹ Kiliyọnu. Ẹphe bụ ndu Efuratu lẹ Bẹ́tulehemu l'alị Júda. Ẹphe atụko gwota lashia Móabu je eburu.


\par }{\PP \VS{3}Ẹphe ebunyaa l'ẹke ono; Elimẹleku, bụ iya bụ nji Naomi anwụhu; haa nwanyi ono yẹle ụnwegirima unwoke ẹbo ono.

\VS{4}Ẹphe abya alụshia nwanyi Móabu. Ẹpha onye lanụ l'ụnwanyi ono bụ Ọpa; onye ọphu abụru Rutu. Ẹphe ebulephu l'alị ono iphe, ruru afa iri;

\VS{5}Mahụlonu yẹle Kiliyọnu anwụshihu. Naomi agbaru ẹka; ụnwegirima iya ono ẹphe ẹbo ta nọhe; nji iya ta nọ.


\par }{\PP \VS{6}Yọ nọnyaa lẹ Móabu; nụa lẹ Ojejoje mewaru t'iphe dụru ndu nk'iya lẹ mma; kẹ l'o mewaru t'ẹphe nweru nri eriri. Naomi yẹle unyomu ụnwu iya ono ẹphe ẹbo ajịkobe; yọ bụru ẹphe alala.

\VS{7}Yẹle unyomu ụnwu iya ono ẹphe ẹbo eshi l'ẹke ono, ẹphe shi buru ono gbeshi; kwasẹru ụzo Júda.


\par }{\PP \VS{8}Naomi asụ unyomu ụnwu iya ono ẹphe ẹbo: “Unu lakwa azụ lakfube nne unu lẹ nk'ẹphe. Tẹ Ojejoje mekwaaru unu iphe-ọma ẹge ono, unu meru ndu ọphu nwụhuwaru anwụhu mẹ lẹ mbẹdua ono.

\VS{9}Tẹ Ojejoje mekwaa t'unu lụtsua nji ọdo l'ẹke ẹhu a-dụ unu agu.”

\par }{\PP Yo kfuebe ẹge ono; nmaa ẹphe akpa tsutatsua ẹphe ọnu. Ẹphe atụko wata ẹkwa;

\VS{10}sụ iya: “Wawa; l'ẹphe e-tsoru iya lakfube ndibe ẹphe.”


\par }{\PP \VS{11}Naomi asụ ẹphe: “Unu la; ụnwu mu. ?Bụ ngụnu meru iphe unu e-tso mu. ?Mu a-tsụkwadu ime ọdo k'ọmuta ndu, a-lụshi unu.

\VS{12}Unu laa byiko ụnwu mu; kẹle mu kahụwaru k'ọlu nji ọdo. Ọ -bụruru t'a sụ lẹ mu levuru ẹnya; lụa nji l'ẹnyashi-a; ?mu a-tsụta-ghe ime; mụa ụnwegirima unwoke.

\VS{13}?Unu a-nọdukpelephu gburu jeye t'ẹphe vufuta. ?Unu a-ha ọlu nji; nọdu ngabẹkpeleruphu ẹphe tọo. Wawa; ụnwu mu. Ọ kakwa mbẹdua ọburu iphe aphụ; mẹ l'unubẹdua. Ishi iya abụru lẹ Ojejoje mewaru mu ọduge-eme.”


\par }{\PP \VS{14}Yo kfuebe ẹge ono; ẹphe atụko wata ẹkwa ọdo. Ya ndono; Ọpa ekwe bya etsuta nne nji iya ọnu; yọ bụru iya ọla azụ. Obenu lẹ Rutu swịkuru nne nji iya ono; mbụ Naomi.


\par }{\PP \VS{15}Naomi asụ iya: “Lekwa; nyee nwunne nji ngu alakfubeekwa ndibe ẹphe; mẹ l'agwa ẹphe. Tsoru iya la!”


\par }{\PP \VS{16}Rutu asụ iya: “Ba asụshi tẹ ya haa ngu; m'ọbu tẹ ya haa ngu etsotso. L'ọ kwa ẹke iije; bẹ ya e-je; bụru ẹke ị zẹru; bẹ ya a-zẹ. Ndibe ngu a-bụ ndibe iya; Nchileke ngu abụkwaruphu Nchileke iya.

\VS{17}Ẹke ị nwụhuru; bụ ẹke ya a-nwụhu. Yọ bụru l'ẹke ono; bẹ ee-li iya. Tẹ Nchileke nụkwaa ya aphụ; mbụ t'ọ gwakwaa ya ọchi; m'ọ bụduphu anwụhu kpụu; bụ iphe, e-kekahu nggu l'iya!”

\VS{18}Naomi abya amaru lẹ Rutu ribuwaru lẹ ya e-tso iya; paru iya haa.


\par }{\PP \VS{19}Tọ dụ iya bụ; ẹphe ẹbo atụgbua; jee gbururu jeye ẹphe erua Bẹ́tulehemu. Teke ẹphe larutaru Bẹ́tulehemu; bẹ mkpụkpu ono gbahụru gharaghara l'okfu ẹphe. Ụnwanyi l'ebutsua mkpu; l'ajịtua; sụ: “?Bụ-a Naomi ndọ-ọ tọo?”


\par }{\PP \VS{20}Yọ sụ ẹphe: “Ndu mu; unu be ekujehe mu Naomi.\FTNT{*}{{\FR 1:20 }{\FR{1:20
}}{\FT{Iphe “Naomi” bụ bụ “ẹna”.}}} Unu kujechia mu ‘Mára;’\FTNT{†}{{\FR 1:20 }{\FR{1:20
}}{\FT{Iphe “Mára” bụ bụ “olubu”.}}} kẹle Ọkaribe-Kakọta-Ike meekwaru ndzụ mu; yọ bụru olubu.

\VS{21}Kẹle teke mu eje ejeje; bẹ mu vu l'ishi; paru l'ẹka. Ọbule Ojejoje mewaru mu; mu agbaru ẹka lata. ?Bụ kẹ ngụnu; bẹ unu e-gude eku mu Naomi; l'ẹke Ojejoje nụwaru mu chịkikfuu? Mbụ lẹ Ọkaribe-Kakọta-Ike nyịwaru mu ẹka swọngu.”


\par }{\PP \VS{22}Tọ dụ iya bụ; Naomi yẹle nyee nwa iya; mbụ Rutu kẹ Móabu; ayịru laruta Bẹ́tulehemu teke eebuwa balị. 



\par }\Chap{2}{\SH Rutu eje àkpà l'okfu Bówazu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; yo nweru nwoke lanụ, Naomi nweru, bụ abụbu nji iya. Nwoke ono shi l'eri Elimẹleku phẹ; bya abụru onye nweru iphe nshinu. Ẹpha iya bụ Bówazu.


\par }{\PP \VS{2}Yo be ujiku lanụ; Rutu; mbụ nwanyi Móabu phụ asụ Naomi: “Byiko tẹ ya jenu je amaru; ?m'o nweru onye ya a-tụba l'ẹnya tẹ ya kpaa mkpakwa iphe l'ụkabyi iya.”

\par }{\PP Naomi asụ iya t'o jeru.

\VS{3}Yọ tụgbua jeshia ẹke aakpata iphe l'alị; l'etso ẹphe l'azụ akpa mkpakwa iya. Yọ bụleruphu l'ẹke Bówazu ono, bụ abụbu Elimẹleku ono kọru b'o jeru.


\par }{\PP \VS{4}A bya ele ẹnya; Bówazu eshiwa lẹ Bẹ́tulehemu bya. Yọ bya ekele ndu ono, aakparu iya iphe ono; sụ ẹphe: “Tẹ Ojejoje swikwaru unu!”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya: “Tẹ Ojejoje gọkwaaru ngu ọnu-ọma.”


\par }{\PP \VS{5}Tọ dụ iya bụ; Bówazu abya ajị nwozi iya, bụ onye ishi ndu akparu iya iphe l'ẹgu; sụ iya: “?Bụ onye alụ nwamgbọko ọwaa?”


\par }{\PP \VS{6}Onye ozi iya, bụ onye ishi ndu akpa iphe l'ẹgu ono asụ iya: “L'ọ kwa nwamgbọko ono, shi Móabu, tso Naomi lata ono.

\VS{7}L'ọ rọkwaru mu tẹ ya tsoru ndu ebu balị l'azụ; l'akpa mkpakwa iya ọphu dashịru nụ. Keshinu ụtsu b'o tsoru ndu ono, ebu balị ono jee ozi jeye nta-a. Ọ bụphu ugbo lanụ b'o jeru ja atụta ume nwanshị l'ụlo-ẹgu.”


\par }{\PP \VS{8}Ya ndono; Bówazu asụ Rutu: “Ngabe nchị nwa mu; ba dụkwa mbọku, ii-je mkpakwa balị l'ẹge ndu ọdo; a gụfu ẹke-a. Nọpyabelekwaphu l'ẹke-a nggu l'ụnwu-mgbọko-ọ, ejeru mu ozi-a.

\VS{9}Lepyabekwa ẹnya l'ẹke, ẹphe akpata iphe-a; nggu etsoje ụnwu-mgbọko-a l'azụ. Mu kfuakwaru ụnwu-okorọbya ono t'ẹ b'ọ dụkwa onye a-chọ ngu okfu. Teke mini gụtajeru ngu; nggu eje angụta mini, unwoke ono kutaru ye l'ite-mini, nọ l'ẹke ono.”


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; Rutu adaa; kpube ifu l'alị; sụ iya: “?Nanụ ẹge e meru; bẹ ya tụbaru ngu l'ẹnya; kẹ t'ị nyata yẹbe onye ọhodo?”

\VS{11}Bówazu asụ iya: “A kọkotawaru iya iphe, i meru nne nji ngu; keshinu nji ngu nwụhuru; mẹ ẹge ị haru nne ngu; haa nna ngu; haa alị ẹke, a mụru ngu; bya tẹ nggu lẹ ndu ẹ tị mahaadụa buru.

\VS{12}Tẹ Ojejoje kfụkwaa ngu ụgwo iphe-ọma ono, i meru ono. Tẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu, bụ onye, ị gbabataru bya ekpuru l'ẹhu; kfụkwaa ngu ụgwo iya nkfụ-ngo k'ọma.”


\par }{\PP \VS{13}Rutu asụ iya: “Onye nwe mu nụ; tẹ mu tụbajelekwa ngu phụ l'obu ẹge ono mu tụbaru ngu iya ono; kẹ l'i gudewa olu-ọma ngu mee t'obu shihu mụbe nwozi ngu ike; lẹ mu ba adụkponu l'ọ bụ ẹke onye lanụ l'ụnwu-mgbọko-ọ, ejeru ngu ozi dzụru ọkpa.”


\par }{\PP \VS{14}Yọ gbaa l'ori nri; Bówazu asụ iya t'ọ bya anọdu l'ẹke ẹphe nọ wota buredi tsutaje lẹ vinega taa. Tọ dụ iya bụ; yọ bya anọnyabe ndu ono, akpata iphe ono; Bówazu eworu balị, a hụru ahụhu nụ iya; yọ taa ya tajia ẹpho; taphodo iya ataphodo.

\VS{15}L'o meeberu jeshia mkpakwa balị ono ọdo; bẹ Bówazu sụru ndu ono, eburu iya balị ono; t'ẹ b'ọ dụkwa onye a-baru iya mba; m'o -ruhuru; ọ chịkolahaa ndu ọphu e bukoberu ebukobe.

\VS{16}“Iphe, unu e-gbe meje bụ t'unu lebezije ẹnya haru shije l'ọphu unu sweru esweswe mịfutatsua balị wụshiru iya t'ọ tụtua; ọphu unu abakwaru iya mba.”


\par }{\PP \VS{17}Ya ndono; Rutu akpaa mkpakwa balị ono jeye l'urẹnyashi; bya echishia ya; yo ji ashanga lanụ.

\VS{18}Yo vuta iya vulata l'ufu; nne nji iya aphụ ẹge ọ ha; mbụ ọphu ọ kpataru. Rutu abya ewofutafua iphe, o riphoduru eriphodo l'ẹke ono.


\par }{\PP \VS{19}Nne nji iya ono ajị iya: “?Bụ awe b'i jeru mkpakwa kẹ ntanụ? ?Bụ awe b'i jeru iya? T'ọ dụkwaru onye ono, gụ-vutaru ngu nụ ono lẹ mma!”

\par }{\PP Tọ dụ iya bụ; Rutu akọoru nne nji iya ono onye o jeru akpaa ono; sụ iya: “L'ẹpha onye ya jeru akpa l'ẹgu iya ntanụ kwa Bówazu.”


\par }{\PP \VS{20}Naomi asụ nyee nwa iya ono: “Tẹ Ojejoje gọkwaru ọnu-ọma nụ onye ono! Ojejoje, bụ onye ta ahajẹdu okoshi ndu nọ ndzụ mẹ ndu nwụhuwaru anwụhu lẹ ya yeru ẹphe obu.” Yọ sụ Rutu: “Lẹ nwoke ono bẹ ayi l'iya bụkwa mee lanụ; mbụ onye lanụ lẹ ndu ọgbaru oleta ayi ẹnya.”


\par }{\PP \VS{21}Rutu; bụ onye Móabu-wa asụ iya: “L'ọphu katsụkpo nụ kwa l'ọ sụru tẹ ya byajẹkpelephu bya etsoru ndu eburu iya balị ono jeye teke ee-buge nk'iya.”


\par }{\PP \VS{22}Naomi asụ Rutu; mbụ nyee nwa iya: “Ọ kakwaru ngu mma; nwa mu; t'i tsojeru ụnwu-mgbọko, ejeru iya ozi; kẹ l'i -jee ẹke ọdo bẹ oo-nwekwaru ẹge ọ dụ; a chọo ngu okfu.”


\par }{\PP \VS{23}Tọ dụ iya bụ; Rutu etsolahaa ụnwu-mgbọko, ejeru Bówazu ozi l'akpa akpa balị jeye teke e bueberu balị; mẹ witu. Ya ndono yẹle nne nji iya ono achịko buru.




\par }\Chap{3}{\SH Rutu yẹle Bówazu l'ẹke eetsuje balị
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yo be ujiku lanụ; nne nji iya ono; mbụ Naomi; asụ iya: “Nwa mu; ?tọ dụdunua mma mẹ mu chọtaru ngu ẹke ịi-nọdu t'e leta ngu ẹke a-bụru ngu ufu, bụ ẹke ẹhu a-dụ ngu agu tọo.

\VS{2}Bówazu; mbụ onye ono, nggu l'ụnwu-mgbọko, ejeru iya ozi shi nọdu ono; ?ta bụduna abụbu ayi. L'ẹnyashi ntanụ bẹ ọo-nọdu aphụcha balị l'ẹke eetsuje balị ono.

\VS{3}Ghụa ẹhu; nggu ajịa manụ, eshi mkpọ; nggu ewota uwe ngu ọphu katsụa mma yee. Teke e metsuaru; nggu atụgbua jeshia l'ẹke ono, eetsuje balị ono. Ọle be emekwa t'ọ maru l'ị nọ l'ẹke ono jeye teke oo-rieberu nri; ngụa iphe angụngu.

\VS{4}Tọnwubelephu ẹnya maru ẹke ọ zẹ. Teke Ọ -zẹ-zitalephu; nggu atụgbua je aphụ-lia ya iphe, o phụ-kpuru onwiya l'ọkpa; zẹnyabe iya. Ọo-karu ngu-a iphe, ii-me.”


\par }{\PP \VS{5}Rutu asụ iya: “Iphe bụ iphe, ị sụru tẹ mu mee bẹ mu e-me.”

\VS{6}Tọ dụ iya bụ; yọ tụgbua jeshia ẹke ono, eetsuje balị ono je emekota ẹge ono, nne nji iya sụru iya t'o mee ono.


\par }{\PP \VS{7}Bówazu eritsulephu nri; ngụa iphe angụngu; gude ẹhu-ọtso-ẹna je azẹru lẹ nkụlahu ẹke a kụberu balị. Rutu atọo nwẹhu je aphụ-lia ya iphe l'ọkpa zẹnyabe iya.

\VS{8}Yo rua l'echi-abalị; Bówazu elubirihu. Yọ ghaa aghagha; phụ l'o nweru nwanyi, zẹ iya l'ụzo ọkpa!


\par }{\PP \VS{9}Yọ jị: “?Bụ onye?”

\par }{\PP Rutu asụ iya: “L'ọ kwa mbẹdua; Rutu, bụ nwozi ngu. Lụpyabenu mu; byiko; kẹ l'ọo nggụbedua bụ abụbu ayi, gbaru t'i leta ayi ẹnya.”


\par }{\PP \VS{10}Yọ sụ iya: “Tẹ Ojejoje gọkwaaru ngu ọnu-ọma; ada mu. Iphe-ọma ọwaa kakwa ọphu i mehawaru; kẹ l'ẹ tị gbatsoduru unwokoro; mẹ ẹphe nweru iphe; mẹ ẹphe te nwedu.

\VS{11}Nta-a; ada mu; ba atsụshi egvu. Lẹ mu e-mekotaru ngu-a iphemiphe ọbule, ị rọru mu; kẹ l'onyemonye ọbule lẹ mkpụkpu ayi makọtawaru l'ị bụ nwanyi umere ọma.

\VS{12}Ọ bụ oswi-okfu lẹ mu l'unu bụ. Obenu l'o nweru onye ọdo, unu l'iya ka abụbu, bụ onye ọ gbaru t'o leta ngu ẹnya.

\VS{13}Nọdu l'ẹka-a l'ẹnyashi-a. Teke o beru l'ụtsu; ọ -bụru l'oo-meru ngu-a iphe, gbaru tẹ madzụ meeru abụbu iya; b'ọ dụkwa mma. Ọ -dụdu; kamẹnu; bẹ ya e-meru ngu iya-a. Zẹru l'ẹka-a; tẹ nchi bọhu.”


\par }{\PP \VS{14}Ya ndono; Rutu azẹru iya l'ụzo ọkpa jeye l'ụtsu. Yo be l'oswi ?bụ-onye-ndono; yo gbeshi l'ẹke ono. Yo gbeshide; Bówazu asụ iya: “T'ẹ b'o mekwa t'o nweru onye a-ma lẹ nwanyi byaru l'ẹke-a, eetsuje balị-a.”


\par }{\PP \VS{15}Rutu abyadẹ alụfu; Bówazu asụ iya: “T'ọ tọfu ẹ́kwà, o we; tọsaa ya atọsa.” Yọ bya atọsaa ya; Bówazu abya egude iphe vọta balị ugbo ishingu yeru iya l'ẹ́kwà ono; kekoo ya; bo iya. Yọ tụgbua; lashia.


\par }{\PP \VS{16}Yọ lakfushia nne nji iya; bụ Naomi; yọ jị iya: “?Nanụ ẹge ọ mụru; nwa mu?” Yọ bya akọkotaru iya iphemiphe ọbule ono, nwoke ono meru iya ono;

\VS{17}sụ iya: “L'ọ tụtaru balị-a l'iphe, aatụje iya ugbo ishingu; nụ mu; sụ mu tẹ mu ba agbashị ẹka lakfube nne nji mu.”


\par }{\PP \VS{18}Naomi asụ iya: “Nọdukpelephu nwandoo nwa mu; maru iphe, e-me nụ; kẹle nwoke ono ta byadụ bya anmakfuru anmakfuuru ntanụ jeye teke ọo-phụ ishi iya.”




\par }\Chap{4}{\SH Bówazu alụ Rutu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Bówazu atụgbua jeshia l'obu-edukfu mkpụkpu ono je adụgaru. A bya ele ẹnya; onye ono yẹle nwanyi ono ka abụbu ono, o shi ekfuru ono eswewa; Bówazu ekua ya; sụ iya: “T'ọ bya anọduedu l'ẹke-a!” Yọ tụgbua je je anọ-zita.


\par }{\PP \VS{2}Bówazu abya ekua ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono ụmadzu iri; sụ ẹphe: “Unu bya anọdu anọdu l'ẹke-a.” Ẹphe ekwe bya anọdu.

\VS{3}Yọ sụ abụbu ẹphe ono: “Lẹ Naomi shiakwa Móabu lata; yoo me t'o ree alị abụbu ayi; mbụ Elimẹleku.

\VS{4}Ya arịa l'ọ ka mma tẹ ya mee t'ị maru. Ọ -bụru l'ịi-zụ iya; nggu azụa ya l'ifu ndu-a, nọ l'ẹke-a; mẹ l'ifu ndu bụ ọgurenya ayi-a. Ọ -bụru l'ọo agbata bẹ ịi-gbata iya; nggu agbata ya. Teke bụ l'ẹ tịi gbatadu; nggu ekfuru iya tẹ ya maru. Kẹ l'ẹ to nwedu onye ọdo, o ruberu l'agbata iya; a gụfu nggụbedua. Onye ọdo bụwa yẹbedua.”

\par }{\PP Nwoke ono asụ iya: “Lẹ ya a-gbata iya.”


\par }{\PP \VS{5}Bówazu asụ iya: “Ị -zụa Naomi yẹle Rutu, bụ nwanyi Móabu alị ono; bẹ ịi-lụpyabekwaphu nyee nwoke ono, nwụhuwaru nụ ono; k'ọphu ọo-tọgbo akọ; t'ẹpha onye ono, nwụhuwaru nụ ono be ephuhu.”


\par }{\PP \VS{6}Tọ dụ iya bụ; abụbu ẹphe ono asụ: “Lẹ keshinu ọ bụ ẹge ono b'ọ dụ; bẹ ya ta agbafụtakwa alị ọbu; kẹle ya te ejedu ọtu ẹku iya ntụ. Gbafụtachia ya nggụbedua; kẹle ya te emeghekwa iya!”


\par }{\PP \VS{7}L'ogege ono l'alị Ízurẹlu; bẹ ọobuje; madzụ eme t'ọ gbata iphe; m'ọ -bụ t'ọ gbanweta iphe; bẹ ooyefuje akpọkpa iya; nụ onye ono. Yọ bụru ẹge ono; bẹ ndu Ízurẹlu egudeje ekoshi l'e mebuwaru iphe ọbu.


\par }{\PP \VS{8}Tọ dụ iya bụ; abụbu ẹphe ono asụ Bówazu: “T'ọ zụa ya.” Yo kfutsua ẹge ono; bya eyefu akpọkpa iya; nụ Bówazu.


\par }{\PP \VS{9}Teke ono phụ; Bówazu asụwaphu ndu bụ ọgurenya ono; mẹ iphe bụ ndu nọkota l'ẹke ono: “Ọ kwa unubẹdua bụ ndu ekebe ntanụ lẹ Naomi rewaru iya iphemiphe ọbule, bụ kẹ Elimẹleku; mẹ kẹ Kiliyọnu; mẹ kẹ Mahụlonu.

\VS{10}Ẹge ono kwaphụ; bẹ ya lụpyaberu Rutu; mbụ nwanyi Móabu, nji iya; mbụ Mahụlonu haru; k'ọphu ee-shi ẹge ono t'e doberu iya akọ; mẹ ẹge ee-shi t'iphe nji iya, nwụhuwaru anwụhu nọdu; k'ọphu ẹpha iya ta achịhudu l'ufu ẹphe; mẹ lẹ mkpụkpu ẹphe. Unubẹdua bu ndu ekebe ntanụ.”


\par }{\PP \VS{11}Tọ dụ iya bụ; ndu bụ ọgurenya ono; mẹ iphe, bụ ndu nọkota l'obu-edukfu ono azụa mgbede; sụ: “L'ẹphe bụ ndu ekebe. Tẹ Ojejoje mekwa-a nwanyi-a, alata nke ngu-a t'ọ dụ l'ọ bụ Rechẹlu mẹ Lii; ndu bụ ẹphe; bẹ ndu ikfu Ízurẹlu shi futa. T'ẹka ngu bụkwaru ụpete l'alị Efuratu; nggu abụru onye a maru amaru lẹ Bẹ́tulehemu.

\VS{12}Tẹ Ojejoje shikwa l'ụnwu, ọo-nụ nwata nwanyi-a; mee t'ufu ngu dụ l'ọ bụ ufu Pẹ́rezu, bụ nwa, Táma mụtaru Júda.”


\par }{\SH Eri Dévidi
\par }
{\PP \VS{13}Tọ dụ iya bụ; Bówazu eduta Rutu; yọ bụru nyee ya. Yọ bya ejekfu iya; Ojejoje emee; yọ tsụta ime; mụa nwata nwoke.

\VS{14}Ndu k'ụnwanyi ekfulahaaru Naomi; sụ iya: “T'ajaja bụru kẹ Ojejoje, bụ onye meru t'i nweru nwanwa, e-leta ngu ẹnya. Tẹ ẹpha iya dekwaa ude l'alị Ízurẹlu.

\VS{15}Nyee nwa ngu ono yeru ngu obu; bya emewaru ngu iphe ụnwegirima unwoke ẹsaa ta ga emeduru ngu. Nta-a b'ọ mụwaru ngu nwanwa, bụ iya e-le ngu nka; mee t'ị bya etsefu lẹ nwamgbọko ọdo.”


\par }{\PP \VS{16}Tọ dụ iya bụ; Naomi ekuta nwata ono dobe l'ụtakfu; yọ bụwaru iya rụ heru iya.

\VS{17}Ụnwanyi obutobu agụa nwata ono Óbẹdu; sụ: “L'a mụwaru Naomi nwata nwoke!” Óbẹdu ono bụ iya bụ nna Jesi; Jesi abụru nna Dévidi.


\par }{\PP \VS{18}Ọwaa bụ eri Pẹ́rezu:

\par }{\QB Pẹ́rezu bụ nna Hézurọnu.

\par }{\QB Hézurọnu abụru nna Ramu.


\par }{\PP \VS{19}Ramu bụ nna Amínadabu.


\par }{\PP \VS{20}Amínadabu abụru nna Náshọnu.

\par }{\QB Náshọnu bụ nna Sálumọnu.


\par }{\PP \VS{21}Sálumọnu abụru nna Bówazu.

\par }{\QB Bówazu bụ nna Óbẹdu.


\par }{\PP \VS{22}Óbẹdu abụru nna Jesi.

\par }{\QB Jesi abụru nna Dévidi.

\par }