\NormalFont\ShortTitle{Ẹtu}

{\MT Ẹtu



\par }\ChapOne{1}{\SH Uru, nọ l'ẹtu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ẹtu, ọ nmashịru; mbụ Sólomọnu Dévidi, bụ eze ndu Ízurẹlu. Iphe meru iphe o gude nmashịa ẹtu ono bụ:


\par }{\Q \VS{2}k'ọphu madzụ e-gude iya

\par }{\QB maru iphe; shi iya dụje ike

\par }{\QB lọ-gude onwiya;

\par }{\QB k'ọphu okfu, dụ ogvu

\par }{\QB e-doje iya ẹnya;


\par }{\Q \VS{3}mẹ k'ọphu madzụ e-nweru

\par }{\QB egomunggo;

\par }{\QB zije obu l'alị eme iphe;

\par }{\QB bụru onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB l'eme iphe vudo nhamụnha;


\par }{\Q \VS{4}k'ọphu ndu ẹ-te nwedu

\par }{\QB egomunggo e-nwe iya;

\par }{\QB ụnwu-okorọbya akwaa ẹnya;

\par }{\QB ẹnya erua ẹphe alị.


\par }{\Q \VS{5}Tẹ ndu maru iphe

\par }{\QB ngabẹ nchị mụtafua

\par }{\QB iphe yekwaru l'ọphu ẹphe mahawaru;

\par }{\QB ndu elerutaje ẹnya l'iphe akabaa ya elereta;


\par }{\Q \VS{6}k'ọphu ẹtu; akalị-okfu;

\par }{\QB okfu ndu nweru mmamiphe;

\par }{\QB mẹ l'ilu e-doje ẹphe ẹnya.


\par }{\Q \VS{7}Ọ kwa ọtsu Ojejoje egvu

\par }{\QB bụ ẹke mmamiphe dụberu.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu eswe ta dụdu

\par }{\QB iphe ẹphe agụbeje mmamiphe;

\par }{\QB tọ dụ iphe ẹphe gụberu àhụ̀hù.


\par }{\SH Ọkwa, aanmaru \newline  ụnwu-okorọbya
\par }
{\Q \VS{8}Nwa mu; ngabẹjekwa nchị

\par }{\QB teke nna ngu akpọ-ziru ngu ụzo;

\par }{\QB ọphu ịijikajekwa iphe nne ngu ezi ngu;


\par }{\Q \VS{9}kẹ l'okfu ẹphe ono a-bụru okpu;

\par }{\QB mee ishi ngu t'ọ dụ ugvu;

\par }{\QB bụkwaruphu ịyagba-olu,

\par }{\QB e-mee ngu; nggu abụru ẹgiri.


\par }{\Q \VS{10}Nwa mu; teke ndu eme

\par }{\QB ẹjo iphe eme t'ẹphe deta

\par }{\QB ngu; be ekwekwa.


\par }{\Q \VS{11}Ẹphe -sụ ngu t'ị bya etsoru

\par }{\QB ẹphe; t'unu je ekee l'ụzo; gbua madzụ;

\par }{\QB mbụ t'unu je akwabẹru ndu

\par }{\QB ẹ-ta dụdu iphe ẹphe meru l'ụzo;


\par }{\Q \VS{12}t'unu lee ẹphe lẹ ndzụ ẹge ili, eleje odzu;

\par }{\QB mbụ lee ẹphe wọo l'ọ bụ

\par }{\QB ndu wụlahuru l'iduma;


\par }{\Q \VS{13}ẹphe -sụ ngu l'unu e-gwo

\par }{\QB igweligwe iphe, vu oke aswa;

\par }{\QB gude iphe unu kwaru

\par }{\QB l'ọkwata dojia ụlo unu;


\par }{\Q \VS{14}ẹphe -sụ ngu: “T'ị tụru ẹka

\par }{\QB yeru ẹphe; ẹge nggu l'ẹphe

\par }{\QB a-gbaru mgba l'okpoga ẹphe nataru;”


\par }{\Q \VS{15}nwa mu; be tsokwa ẹphe!

\par }{\QB Be yekwa ọkpa l'ụzo, ẹphe esh;


\par }{\Q \VS{16}kẹ l'ọ kwa ome ẹjo iphe;

\par }{\QB bẹ ẹphe anọduje agba perepere iya;

\par }{\QB to nwe iphe ẹphe gụberu ogbu madzụ.


\par }{\Q \VS{17}L'agwọ madzụ, phụru l'ẹnya ta atajẹkwa iya.


\par }{\Q \VS{18}Ndu-wa kwa onwẹphe;

\par }{\QB bẹ ẹphe kwabẹru t'ẹphe gbua;

\par }{\QB ọ kwa onwẹphe bẹ ẹphe

\par }{\QB kwaru l'ụzo ẹge ono.


\par }{\Q \VS{19}Ọ kwa ẹge ono; bẹ ọo-dụru

\par }{\QB ndu gude ẹnya-ọku l'achọ uru.

\par }{\QB Uru, e ritaru ẹge ono

\par }{\QB egbujekwa onye ritaru iya nụ.


\par }{\SH Onye 'ama iphe yẹe iphe emee
\par }
{\Q \VS{20}Mmamiphe tsoru

\par }{\QB mgbadamgba l'echi mkpu.

\par }{\QB Ọ nọ l'echi edukfu l'echi mkpu.


\par }{\Q \VS{21}Oovudo l'ishi ụzo l'echi mkpu;

\par }{\QB nọdu l'obu-edukfu mkpụkpu l'araru

\par }{\QB iya ndu ọha arara; sụ:


\par }{\Q \VS{22}“?Bụ teke ole; bẹ unubẹ ndu

\par }{\QB ẹ-te nwedu egomunggo \newline  a-ha ome eswe?

\par }{\QB ?Bụ teke ole; bẹ ọchi ndu ọdo ọchi

\par }{\QB a-tsọ-buhu ndu achị iya nụ ẹna;

\par }{\QB mmamiphe adụ-buhu ndu eme eswe ashị.


\par }{\Q \VS{23}Unu ngabẹ nchị lẹ mba,

\par }{\QB mu abaru unu; k'ọphu mu

\par }{\QB e-koshi unu uche mu;

\par }{\QB mee t'unu maru iphe nọ mu l'obu.


\par }{\Q \VS{24}Obenu lẹ keshinu mu kuru

\par }{\QB unu oku;

\par }{\QB unu ajịka azaza;

\par }{\QB to nwe unu onye yeru mu ọnu

\par }{\QB teke mu machịru unu ẹka;


\par }{\Q \VS{25}wota iphe mu akpọ-ziru unu baa l'alị;

\par }{\QB unu te kwe ọnata mba, mu abaru unu;


\par }{\Q \VS{26}bẹ mu e-mekochakwaa chịa

\par }{\QB unu ọchi teke ụmuruku \newline  a-mụru unu.

\par }{\QB Mu a-ja unu ewena teke

\par }{\QB unu a-nọdu eje ntakfuru;


\par }{\Q \VS{27}mbụ teke oke ndakfu a-pata unu

\par }{\QB l'ọ bụ oke phẹrephere;

\par }{\QB mbụ teke ọtu-gbirimu

\par }{\QB nmadẹru unu swọkoswoko l'ọ bụ ọku-maa;

\par }{\QB mbụ teke ono, ụtsuruku \newline  a-tsụ unu ono.


\par }{\Q \VS{28}Teke ono; bẹ unu e-ku mu; mu ta aza unu.

\par }{\QB Unu e-le ẹnya mu; unu ta aphụ mu.


\par }{\Q \VS{29}Lẹ keshinu ọphu mmamiphe dụ ẹphe ashị;

\par }{\QB ẹphe ta hata ọtsu Ojejoje egvu;


\par }{\Q \VS{30}keshinu ẹphe te ekwedu tẹ

\par }{\QB mu kpọ-ziaru ẹphe ụzo;

\par }{\QB woru mba, mu abaru ẹphe wụa l'alị;


\par }{\Q \VS{31}bẹ ẹphe e-mekochakwaa ria

\par }{\QB uru ẹjo ụzo, ẹphe etso; rijia ya ẹpho;


\par }{\Q \VS{32}kẹ l'ọ bụ ụzo, ndu ẹ-te

\par }{\QB nwedu egomunggo \newline  shisweru;

\par }{\QB bụ iya e-gbu ẹphe.

\par }{\QB Yọ bụru ẹnya ndu eme eswe,

\par }{\QB jiru onwẹphe e-me;

\par }{\QB ẹphe abụru ndu ọ-la-l'iyi.


\par }{\Q \VS{33}Obenu l'onye ngabẹru

\par }{\QB yẹbe mmamiphe nchị;

\par }{\QB ta dụdu iphe eme iya nụ.

\par }{\QB Ẹhu a-dụ iya agu;

\par }{\QB ọphu ọ byadụ bya atsụ egvu iphe-ẹhuka.”




\par }\Chap{2}{\SH Uru, nọ lẹ Mmamiphe
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; haa okfu,

\par }{\QB shi mu l'ọnu;

\par }{\QB mẹ iphe mu ezi ngu ezizi;

\par }{\QB t'ọ gaaru ngu mkpa.


\par }{\Q \VS{2}Wota nchị ngu pyoo l'ẹke mmamiphe nọ;

\par }{\QB nggu ewota obu ngu zia l'ọmuta iphe.


\par }{\Q \VS{3}Rọjee rọ-shia ike;

\par }{\QB tẹ iphe doo ngu ẹnya;

\par }{\QB obu erua ngu alị.


\par }{\Q \VS{4}Lee ẹnya iya l'ọ bụ

\par }{\QB onye ele ẹnya mkpọla-ọcha;

\par }{\QB nggu achọo ya l'ọ bụ

\par }{\QB onye achọ ẹku, e domiru edomi.


\par }{\Q \VS{5}Ono bụ teke iphe bụ

\par }{\QB ọtsu Ojejoje egvu

\par }{\QB e-do ngu ẹnya;

\par }{\QB nggu amakwarụphu Nchileke.


\par }{\Q \VS{6}Kẹ l'ọ bụ Ojejoje anụje mmamiphe;

\par }{\QB bụru iya emeje t'iphe doo

\par }{\QB madzụ ẹnya; onye ọbu akwaa ẹnya.


\par }{\Q \VS{7}Ndu obu gụru iphoro;

\par }{\QB b'ọ kwakọberu mmamiphe;

\par }{\QB l'egbochitaje ndu

\par }{\QB ụta ẹ-ta dụdu lẹ ndzụ ẹphe.


\par }{\Q \VS{8}Ndu doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bẹ ọonoduje echekwa;

\par }{\QB ọphu oowofujedu ẹnya

\par }{\QB l'ẹke ndu o gude ire ẹphe ẹka.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụ mmamiphe e-me t'ị

\par }{\QB maru iphe bụ odobe ẹka ndoo;

\par }{\QB maru iphe bụ ikpe, dụ maa;

\par }{\QB maru iphe bụ ire-lanụ;

\par }{\QB mẹ ụzo, dụ mma.


\par }{\Q \VS{10}Ishi iya abụru lẹ mmamiphe

\par }{\QB a-ba ngu l'obu;

\par }{\QB l'iphe odo madzụ ẹnya

\par }{\QB atsọlahaa ngu ẹna.


\par }{\Q \VS{11}Okfu, vudo nhamụnha;

\par }{\QB mẹ iphe-odo-ẹnya abụru

\par }{\QB iya a-nọdu eche ngu ẹhu.


\par }{\Q \VS{12}Mmamiphe bụ iya a-dzọ

\par }{\QB ngu l'ọ̀kpà ndu ẹjo iya ono;

\par }{\QB dzọo ngu l'ọ̀kpà ndu ntụmatu.


\par }{\Q \VS{13}Mbụ ndu ahaje ụzo,

\par }{\QB vudo nhamụnha;

\par }{\QB shilahaa ụzo, gbaru ọchi;


\par }{\Q \VS{14}ndu, bụ ẹjo iphe adụje ẹphe mma;

\par }{\QB ụgho abụru ẹphe iphe ọtso ẹna.


\par }{\Q \VS{15}Ẹphebedua l'onwẹphe

\par }{\QB bụ ndu ẹregede.

\par }{\QB Iphemiphe ọbule,

\par }{\QB ẹphe eme abụru ẹregede.


\par }{\Q \VS{16}Ọ bụ mmamiphe a-dzọ

\par }{\QB ngu l'ẹka nwanyi, eri ogori;

\par }{\QB mbụ l'ẹka nwanyi, pheru akoru;

\par }{\QB bya egude ire mẹremere l'edeta madzụ.


\par }{\Q \VS{17}Mbụ nwanyi, gbafụtaru lẹ kẹ nwoke,

\par }{\QB kụru iya ákụku; wowaru ndzụ;

\par }{\QB ẹphe gbaru l'ifu Nchileke fua l'alị.


\par }{\Q \VS{18}Ụlo egbe nwanyi ono kwa alụfu-anwụhu;

\par }{\QB ụzo iya abụru ụzo, e shi ala maa.


\par }{\Q \VS{19}Ẹ to nwedu onye kparu l'ụlo

\par }{\QB nwanyi ono, latajẹru nụ.

\par }{\QB To nwe onye jejeru iya nụ,

\par }{\QB phụru ọkpa, o gude lata.


\par }{\Q \VS{20}Ọo ya bụ; t'i tsoru ọ̀kpà ndu eme ọhuma.

\par }{\QB T'ọ bụru ụzo ndu, doberu

\par }{\QB ẹka ndoo etso; bẹ ịi-nọdu etso.


\par }{\Q \VS{21}Kẹ l'ọ kwa ndu obu gụru iphoro e-bu l'alị-a;

\par }{\QB bụru ndu ụta ẹ-ta dụdu lẹ

\par }{\QB ndzụ ẹphe e-bu iya.


\par }{\Q \VS{22}Obenu lẹ ndu ẹjo iya ono;

\par }{\QB bẹ ee-me t'ẹphe chịhu l'alị-a;

\par }{\QB fefu ndu, ẹ te gudedu ire ẹphe ẹka efefu.




\par }\Chap{3}{\SH Idzu, aachị-koshi ụnwu-okorọbya
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; ba azahakwa

\par }{\QB iphe mu ezi ngu.

\par }{\QB Wotakwa iphe ono,

\par }{\QB mu ezi ngu ono ye l'obu;


\par }{\Q \VS{2}kẹ l'ọ kwa iya e-me t'ị kaa nka;

\par }{\QB mekwaaphu t'ẹhu dụ ngu agu.


\par }{\Q \VS{3}Be ekwekwa tẹ n-yemobu

\par }{\QB yẹle ire-lanụ nahụ ngu.

\par }{\QB Tụ-kpua ya l'olu l'ọ bụ iphe-olu;

\par }{\QB nggu edee ya edede l'obu ngu;


\par }{\Q \VS{4}k'ọphu ịi-tụba Nchileke l'obu;

\par }{\QB tụba madzụ l'obu;

\par }{\QB ẹpha ọma abụru nke ngu.


\par }{\Q \VS{5}Gude obu ngu l'ọ ha dakobe Ojejoje;

\par }{\QB Ba achịkwaru ụkfu kwẹe

\par }{\QB lẹ mmamiphe k'ẹka ngu.


\par }{\Q \VS{6}Tẹ Ojejoje vutajekwaru ngu

\par }{\QB ụzo l'iphe bụ iphe iime ememe;

\par }{\QB kẹ l'oo-me ụzo ngu t'ọ kfụru gbororo.


\par }{\Q \VS{7}Ba abụkwa nwa \newline  ọ-maru-ọmachata.

\par }{\QB Tsụ-jechia Ojejoje egvu;

\par }{\QB nggu aghaaru ẹjo iphe azụ.


\par }{\Q \VS{8}Ono bụ iphe e-me t'ẹhu

\par }{\QB dụje ngu npho;

\par }{\QB mekwaaphu tẹ ọkpu shihu ngu ike.


\par }{\Q \VS{9}Gude ẹku ngu kwabẹ Ojejoje ugvu.

\par }{\QB Nggu egude iphe ọdungu,

\par }{\QB ị kpataru l'iphe i meberu l'alị;

\par }{\QB kwabẹ iya ugvu.


\par }{\Q \VS{10}Teke ono; ọba ngu eji ejiji;

\par }{\QB mẹe ọphungu eji mbenu ngu.


\par }{\Q \VS{11}Nwa mu; ba agwọkwa

\par }{\QB àhụ̀hù, Ojejoje àhụ̀ ngu lẹ ntụ;

\par }{\QB ọphu ike 'agwụkwa ngu lẹ mba, ọ baru ngu;


\par }{\Q \VS{12}kẹ l'ọ kwa ndu Ojejoje yeru obu;

\par }{\QB bẹ ọobajeru mba;

\par }{\QB ẹge ono, nna abajẹru

\par }{\QB nwatibe iya ọphu o yeru obu ono.


\par }{\Q \VS{13}Ọnu-ọma kwa k'onye chọru

\par }{\QB mmamiphe; chọ-vu iya;

\par }{\QB mbụ onye iphe edoje ẹnya.


\par }{\Q \VS{14}Ishi iya abụru lẹ mmamiphe

\par }{\QB kakwa mkpọla-ọcha.

\par }{\QB Ọ kwaphu ẹge ono;

\par }{\QB bẹ uru, nọ lẹ mmamiphe

\par }{\QB ka kẹ mkpọla-ododo.


\par }{\Q \VS{15}Ọ ka mkpuma, vu oke aswa ìrè.

\par }{\QB Ẹ to nwekwa iphe agụ ngu enweru,

\par }{\QB nweru ọphu ka mmamiphe.


\par }{\Q \VS{16}Iphe nọ iya l'ẹka-ụtara \newline  bụ nka;

\par }{\QB ọphu nọ iya l'ẹka-ibyita abụru \newline  ẹku; mẹ ùgvù.


\par }{\Q \VS{17}Iphe nọ l'ụzo iya bụ \newline  ẹhu-ọtso-ẹna;

\par }{\QB bụru ẹhu-agu jiru esu-ụzo iya.


\par }{\Q \VS{18}Ndu rụkuru iya ẹka;

\par }{\QB bẹ ndzụ edzuje;

\par }{\QB ndu gbakụru iya nụ abụru ndu a gọru ọnu.


\par }{\Q \VS{19}Ọ bụ mmamiphe;

\par }{\QB bẹ Ojejoje gude tọo \newline  ntọ-l'alị mgboko;

\par }{\QB gude iphe-odo-ẹnya mee igwe.


\par }{\Q \VS{20}Ọ bụ mmamiphe iya;

\par }{\QB b'o gude mee tẹ mini

\par }{\QB ẹnyimu wata atsọtso;

\par }{\QB mẹ tẹ iji, shi l'urukpu ghọo

\par }{\QB mini; wata achịchi.


\par }{\Q \VS{21}Nwa mu; gudeshikwaa ọkpobe

\par }{\QB mmamiphe ike;

\par }{\QB nggu amakwarụphu ẹge

\par }{\QB ii-shije l'eye ọnu l'okfu.

\par }{\QB Be ekwekwa t'ọ nahụ ngu.


\par }{\Q \VS{22}Ọ bụ iya a-bụru ngu ndzụ;

\par }{\QB bụru ákà, ịi-nya l'olu gude

\par }{\QB l'emema onwongu;


\par }{\Q \VS{23}k'ọphu ụzo ngu a-bụru ngu chịriri-lẹ-werere;

\par }{\QB ụkfu ta adụ ngu; njị ta ajị ngu.


\par }{\Q \VS{24}Teke ịize azẹe; tịi tsụdu egvu;

\par }{\QB mgbẹnya ngu abụru l'ẹhu-gudangu.


\par }{\Q \VS{25}Ẹ tịi tsụdu egvu iphe-kpaa;

\par }{\QB tịi tsụ egvu teke ndu ẹjo iya

\par }{\QB ono e-kpolashihu;


\par }{\Q \VS{26}kẹ l'ọo Ojejoje a-bụru mgbaru-ike ngu;

\par }{\QB bụru iya a-nọdu edu ngu

\par }{\QB t'ẹ b'ị nma l'ọnya.


\par }{\Q \VS{27}Ba anafụjekwa madzụ

\par }{\QB iphe dụ mma, gbaru iya nụ;

\par }{\QB m'ọ -bụru l'ọo nggu b'ọ nọ l'ẹka ememe.


\par }{\Q \VS{28}Ba asụjekwa madzụ ibe ngu

\par }{\QB t'ọ bya echile bya iya anata;

\par }{\QB l'ẹke iphe ọbu nọkwa ngu-a l'ẹka teke ono.


\par }{\Q \VS{29}Ba achịjekwa idzu iphe \newline  a-tsụru ibe ngu;

\par }{\QB mbụ onye nggu l'iya tụsaru onwunu ẹhu.


\par }{\Q \VS{30}Be ekobejekwa madzụ okfu ìphòró;

\par }{\QB l'ẹbe adụ iphe o meru.


\par }{\Q \VS{31}Be ekojekwaru onye eme

\par }{\QB iphe-kpaa okopho;

\par }{\QB ọphu i yekwa ọkpa l'ẹke \newline  o yeru;


\par }{\Q \VS{32}kẹ l'onye eme \newline  mkpako-mkpako

\par }{\QB adụjekwa Ojejoje ashị.

\par }{\QB Obenu l'onye obu gụru iphoro;

\par }{\QB bẹ Ojejoje atụjeru obu yeru.


\par }{\Q \VS{33}Ụlo ndu akirishi;

\par }{\QB bẹ Ojejoje tụakwaru ọnu.

\par }{\QB Obenu l'ufu ndu doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bẹ ọogojeru ọnu.


\par }{\Q \VS{34}Ndu aja ndu ọdo ewena;

\par }{\QB bẹ Ojejoje ajalatajẹkwa.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu dụ agu;

\par }{\QB b'o mejeru eze-iphe-ọma.\FTNT{*}{{\FR 3:34 }{\FR{3:34
}}{\XT{Jém 4:6; 1 Pyit 5:5}}{\FT{.}}}


\par }{\Q \VS{35}Ndu maru iphe b'a kwabẹje ugvu;

\par }{\QB obenu l'ọo iphere abụjeru kẹ ndu eeswe.




\par }\Chap{4}{\SH Mmamiphe ka
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ụnwu mu; unu ngabẹru mu

\par }{\QB nchị l'ọ bụ nna.

\par }{\QB Unu kpaa iphe lẹ nchị;

\par }{\QB k'ọphu unu e-shi iya mụta iphe.


\par }{\Q \VS{2}Iphe mu ezi unu kwa ọkpobe iphe.

\par }{\QB Unu ba agbakwa iya mgbukuma.


\par }{\Q \VS{3}Teke mu shi bụru

\par }{\QB nwokorọbya; buru lẹ kẹ nna mu;

\par }{\QB mbụ teke mu bụkwadua nwata;

\par }{\QB bụru nne mu nwa lanụ;


\par }{\Q \VS{4}bẹ nna mu ziru mu iphe; sụ:

\par }{\Q “Tẹ mu kwẹshikwaa ẹka ike l'okfu iya.

\par }{\QB Mu emeje iphe o kfuru;

\par }{\QB k'ọphu ndzụ e-dzu mu.


\par }{\Q \VS{5}Tẹ mu nwekwaru mmamiphe;

\par }{\QB iphe edojee mu ẹnya.

\par }{\QB Tẹ mu ba azahakwa okfu iya;

\par }{\QB ọphu mu 'ewokwaru okfu iya dobe l'agụga.


\par }{\Q \VS{6}Tẹ mu ba ahakwa mmamiphe;

\par }{\QB kẹ l'oo-leta mu ẹnya.

\par }{\QB Tẹ mu yeru iya obu

\par }{\QB ẹge ọo-nọdu eche mu nche.


\par }{\Q \VS{7}Ọ bụ mmamiphe ka.

\par }{\QB Ọo ya bụ t'ị chọo mmamiphe;

\par }{\QB nggu achọo egomunggo;

\par }{\QB m'o -ruhuru oo-phu ngu ngụnu.


\par }{\Q \VS{8}Kutsee ya; ọo-pali ngu eli.

\par }{\QB Nmaa ya akpa; ọo-kwabẹ ngu ugvu!


\par }{\Q \VS{9}Oo-kpube ngu okpu, e-me t'ị dụ ugvu;

\par }{\QB mbụ kpube ngu okpu-eze, ama mma.”


\par }{\Q \VS{10}Ngabẹkwa nchị; nwa mu;

\par }{\QB t'iphe mu ekfuru ngu-a

\par }{\QB ga ngu ẹnu nchị; \newline  k'ọphu ịi-ka nka.


\par }{\Q \VS{11}Ọ kwa ụzo mmamiphe; \newline  bẹ mu ezi ngu;

\par }{\QB bụru ụzo, vudo nhamụnha;

\par }{\QB bẹ mu edu ngu eshi-a;


\par }{\Q \VS{12}k'ọphu bụ; teke ịi-nọdu eje;

\par }{\QB t'ẹ b'ọ dụ iphe anọ-chi ngu ụzo.

\par }{\QB Ọ -bụru ọso bẹ ịigba;

\par }{\QB tẹ bẹ ụkfu ba adụ ngu.


\par }{\Q \VS{13}Gudeshia okfu ono ẹka ike;

\par }{\QB be ekwekwa t'ọ nahụ ngu;

\par }{\QB lepyabe iya ẹnya;

\par }{\QB kẹ l'ọ kwa iya bụ ndzụ ngu.


\par }{\Q \VS{14}Be ejekwa oye ọkpa l'ụzo ndu akirishi;

\par }{\QB ọphu i shikwa ụzo ndu ẹjo iya ono.


\par }{\Q \VS{15}Bujekwaru ụba yeru iya;

\par }{\QB be ejejekwa iya eshishi lẹ phuu;

\par }{\QB gbangojekwaa ya;

\par }{\QB shia ụzo ọdo; je iphe iije.


\par }{\Q \VS{16}Ndu ẹjo iya ono te

\par }{\QB ekujekwa mgbẹnya;

\par }{\QB l'ẹphe ẹ-be eme iphe ẹphe tụberu.

\par }{\QB Ọphu ẹphe 'edobedu ishi-mgbẹnya;

\par }{\QB a gụfu l'ẹphe meru t'ụkfu kpọ madzụ.


\par }{\Q \VS{17}Nri ẹphe bụ akirishi;

\par }{\QB mẹe, ẹphe angụje abụru ome iphe-kpaa.


\par }{\Q \VS{18}Ụzo, ndu doberu ẹka ndoo

\par }{\QB adụje l'ọ bụ iphoro

\par }{\QB nchi-abọhu, anọduje asa

\par }{\QB petengu jeye yọ bọhu-ghee.


\par }{\Q \VS{19}Obenu l'ụzo ndu akirishi

\par }{\QB agbajẹ tsụbalangu;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹphe ta

\par }{\QB amajẹdu ẹke ụkfu a-dụ ẹphe.


\par }{\Q \VS{20}Nwa mu; ngabẹkwa nchị

\par }{\QB l'iphe-a, mu ekfuru ngu-a.

\par }{\QB Gebekwa nchị ọhuma l'okfu mu-a.


\par }{\Q \VS{21}Be ekwekwa t'ẹnya ngu lụfu iya.

\par }{\QB T'ọ nọdukwa ngu l'obu;


\par }{\Q \VS{22}kẹ lẹ ndu nụru okfu ono

\par }{\QB e-gude iya nọdu ndzụ;

\par }{\QB ẹhu-npho abụru nk'ẹphe.


\par }{\Q \VS{23}T'obu rukwaa ngu alị l'ọriri;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụ iya bụ ẹke ndzụ shi.


\par }{\Q \VS{24}Be ekwekwa t'o nweru okfu,

\par }{\QB gberu nggọ, e-shi ngu l'ọnu.

\par }{\QB T'iphe ẹ-ta bụdu ire-lanụ;

\par }{\QB be eshikwa ngu l'ọnu.


\par }{\Q \VS{25}Tụbe ẹnya ngu l'ụzo ifu;

\par }{\QB ba ahakwa ẹke i chiberu ifu;

\par }{\QB wata ọghada aghada.


\par }{\Q \VS{26}Gbujeodu igo l'ụzo,

\par }{\QB i shi tẹmanu nggu eyedu iya ọkpa;

\par }{\QB k'ọphu ọkpa te echifudu ngu.


\par }{\Q \VS{27}Ba ahakwa ọkpobe ụzo;

\par }{\QB swịa ya l'ẹka-ụtara;

\par }{\QB m'ọ -bụ l'ẹka-ibyita;

\par }{\QB sefutakwa ọkpa l'ẹjo iphe.




\par }\Chap{5}{\SH Ọnma ọkwa ori ogori
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; gebe nchị lẹ mmamiphe mu;

\par }{\QB nggu eworu nchị dobe

\par }{\QB l'okfu, gbaru akpị,

\par }{\QB mu ekfu anụ ngu;


\par }{\Q \VS{2}k'ọphu ịi-majẹru oye ọnu l'okfu.

\par }{\QB Okfu, shi ngu l'ọnu ekoshi l'ị maru iphe;


\par }{\Q \VS{3}kẹ l'okfu, shi nwanyi,

\par }{\QB eri ogori ọnu adụje l'ọ bụ manụ-ẹngu;

\par }{\QB l'akwọ tẹriteri l'ọ bụ manụ ụrazu.


\par }{\Q \VS{4}Obenu l'ikperazụ iya; \newline  b'ọ tsọje age;

\par }{\QB bụru ogu-mbeke, atsụ nkọ ifu labụ.


\par }{\Q \VS{5}Onye, tsoru iya nụ laakwaru;

\par }{\QB anwụhu abụru ishi iya.


\par }{\Q \VS{6}Ẹ tọo kpajẹdu ishi iphe e-me tẹ ndzụ dzua.

\par }{\QB Ndzụ iya agbakọtaje

\par }{\QB nggịrigonggirigo;

\par }{\QB ọ bụ l'ẹ t'ọ majẹdu.


\par }{\Q \VS{7}Nwa mu; mejekwa iphe mu ekfu.

\par }{\QB Ba ahakwa iphe mu ekfuru ngu;

\par }{\QB wata ome iphe ọdo.


\par }{\Q \VS{8}Bujekwaru ụba yeru egbe nwanyi ono.

\par }{\QB Be ejenyabejekwa ọnu-ụlo iya ntse;


\par }{\Q \VS{9}a nọnyaa; i woru ugvu,

\par }{\QB gbaru ngu nụ; nụ ndu ọdo;

\par }{\QB woru ndzụ ngu tụaru onye

\par }{\QB imiko madzụ ta adụjedu.


\par }{\Q \VS{10}Teke ono;

\par }{\QB ndu o-shi-awe o-shi-awe

\par }{\QB abya aphụpyabe ngu;

\par }{\QB akanya, i seru abụru ndu ọdo e-ri iya.


\par }{\Q \VS{11}L'ikperazụ; ndzụ ngu abụru ude kpụu.

\par }{\QB Ị -kahụlephu; ụvo ta nọhe ngu.


\par }{\Q \VS{12}Teke ono bẹ ịi-sụ: “Nanụ

\par }{\QB ẹge ọ dụ; b'o shi abụje;

\par }{\QB a -lọ mu ẹka lẹ nchị;

\par }{\QB mu ta agụbe iya iphe.

\par }{\QB A -baru mu mba;

\par }{\QB yo ghu mu eghughu?


\par }{\Q \VS{13}Mu jịkaru ome iphe ndu ezi mu iphe kfuru;

\par }{\QB woru nchị mu swọ-chia l'ẹke ẹphe nọ.


\par }{\Q \VS{14}Nta-a bẹ mu eyifuwa

\par }{\QB eyifuwa l'edzudzu ọha.”


\par }{\Q \VS{15}Wofu ẹnya lẹ nwanyi onye ọdo.

\par }{\QB Tẹ nwanyi, ị kụru àkụku

\par }{\QB dụkwa ngu l'ọ bụ wẹlu,

\par }{\QB ị tụru l'onwongu.


\par }{\Q \VS{16}?Nanụ ẹge ii-shi woru

\par }{\QB onwongu haaru ụnwanyi esu-ụzo;

\par }{\QB wota iphe shi ngu l'ẹhu

\par }{\QB ghaa l'edukfu ọha?


\par }{\Q \VS{17}Wota onwongu doberu

\par }{\QB nyee nke ngu nkịnyi iya;

\par }{\QB tẹ yẹle ndu ọdo ba agbakwa ngu mgba.


\par }{\Q \VS{18}Tẹ nyee ngu bụkwaru \newline  ọnu-ọma.

\par }{\QB Tẹ nwamgbọko, i gude

\par }{\QB kpọo ekfu bụkwaru ngu ẹhu-ọtso-ẹna.


\par }{\Q \VS{19}T'ọ dụjekwa ngu l'ọ bụ

\par }{\QB ada ele l'obu, i yeru iya; \newline  dụ ngu

\par }{\QB l'ọ bụ umoro-ẹnyimu lẹ mma.

\par }{\QB Tẹ ẹra iya mejekwa t'ẹhu

\par }{\QB tsọ ngu ẹna; obu, o yeru

\par }{\QB ngu atsụjekwa ngu atsụtsu.


\par }{\Q \VS{20}Nwa mu; ?nanụ ẹge ọ dụ

\par }{\QB b'ọ bụ nwanyi onye ọdo,

\par }{\QB a-nọdu agba ngu igiri;

\par }{\QB kẹ tẹ nggu l'iya je

\par }{\QB anmakụbe onwunu?


\par }{\Q \VS{21}Kẹ l'iphe, madzụ eme;

\par }{\QB bẹ Ojejoje chị l'ẹka;

\par }{\QB l'enyocha l'iphemiphe

\par }{\QB ọbule, madzụ eme ememe.


\par }{\Q \VS{22}Iphe ẹjo madzụ eme;

\par }{\QB bẹ ahataje iya l'ọ bụ ọnya;

\par }{\QB bụru ụgbu kepyia ya.


\par }{\Q \VS{23}Iphe e-gbu iya nụ abụru

\par }{\QB àhụ̀hù, ẹ ta ahụ̀du iya.

\par }{\QB Yọ bụru ririri ono, oome ono;

\par }{\QB bụ iphe e-me iya; \newline  yo phuhu.




\par }\Chap{6}{\SH Ọkwa, aanmaru onye eswe
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; ọ -bụru l'ị narụ

\par }{\QB madzụ ibe ngu mkpalẹka;

\par }{\QB wowaru onwongu yeru

\par }{\QB madzụ l'itumo l'ụgwo,

\par }{\QB onye ọdo ji iya;


\par }{\Q \VS{2}ọ -bụru l'iphe ono,

\par }{\QB i kfuru ono bụwa ọnya; \newline  hata ngu;

\par }{\QB okfu ono, shi ngu ọnu ono

\par }{\QB abụru ụgbu kota ngu;


\par }{\Q \VS{3}ọwaa iphe ii-me; nwa mu;

\par }{\QB gude gbata onwongu;

\par }{\QB keshinu ị dalahụwaru obutobu ngu l'ẹka:

\par }{\QB Jelekwaphu je agwọtohuru iya;

\par }{\QB rọo ya jeye teke ii-rọ-buta iya.


\par }{\Q \VS{4}Be ekukwa mgbẹnya;

\par }{\QB ọphu i kwekwa tẹ mgbẹnya roru ngu;


\par }{\Q \VS{5}l'ẹ ba bụ l'i dzọfuru onwongu

\par }{\QB l'ọ bụ mgbada nyịkufuru onye achị nta l'ẹka.

\par }{\QB Mbụ l'ọ bụ nwẹnu, nmaru l'etse;

\par }{\QB nọ nyaa; shi iya nahụ.


\par }{\Q \VS{6}Jeduduphu ẹke ụnwehu nọ;

\par }{\QB nggụbe onye ẹnyiru!

\par }{\QB Gbua igo l'iphe ẹphe eme;

\par }{\QB gude iya maru iphe.


\par }{\Q \VS{7}Ụnwehu te nwedu onye ishi;

\par }{\QB to nwe onye eleta iya nụ; l'ẹke ọono eje ozi;

\par }{\QB te nwe onye achị iya nụ.


\par }{\Q \VS{8}Obenu l'ọobuje; o -rua

\par }{\QB l'ọnanwu; yọ kpaa nri dobe.


\par }{\Q \VS{9}?Bụ teke ole; bẹ ịi-zẹ ẹge ono

\par }{\QB zẹ-bebe; nggụbe onye ẹnyiru?

\par }{\QB ?Bụ teke ole bẹ ii-tehu lẹ mgbẹnya?


\par }{\Q \VS{10}Ịisuje l'ọ kwa t'i kua

\par }{\QB mgbẹnya nwanshị;

\par }{\QB mbụ-a t'i dobe nwishi l'oshi; tụta ume;


\par }{\Q \VS{11}jeye teke ẹjeka a-bya azụ

\par }{\QB ngu gbirimu l'ọ bụ ndu ana nfụ;

\par }{\QB ụkpa-mkpẹre afụaru ngu l'ọ bụ abalị-d'egvu.


\par }{\Q \VS{12}Mkpọkoro madzụ; \newline  mbụ ẹjo madzụ

\par }{\QB bụlephu ụru-ọnu;

\par }{\QB bẹ oogudeje aghaphe.


\par }{\Q \VS{13}Ọoji-bujeru madzụ ẹnya;

\par }{\QB yo gude ọkpa l'eme \newline  iphe-ọhubama;

\par }{\QB gude ẹka l'eduphu ibe iya.


\par }{\Q \VS{14}Oogudeje ẹregede l'agba

\par }{\QB iphe a-tsụru madụ.

\par }{\QB Iphe ọonoje abụru ọkpata okfu;


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụ iya kparu iphe

\par }{\QB iphe-ẹhuka a-tụ iya l'ụkfu;

\par }{\QB iphe a-byaru iya nụ anyaa ya kpoo;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹ-tọ natadụ ọgvu.


\par }{\Q \VS{16}O nweru uzi iphe ishingu, dụ Ojejoje ashị;

\par }{\QB mbụ ụzo iphe ẹsaa bụ iya akpamara.


\par }{\Q \VS{17}Iphe ono bụ:

\par }{\QB ọ-ka-onwonye-mma-l'ẹnya;

\par }{\QB ntuphu-ire; ogbu onye

\par }{\QB ẹ-ta dụdu iphe o meru;


\par }{\Q \VS{18}ọriri ẹjo iphe;

\par }{\QB ọgba perepere ome iphe dụ ẹji;


\par }{\Q \VS{19}obobe madzụ ibo;

\par }{\QB mẹ onye egudeje okfu

\par }{\QB kpakaa ufu madzụ.


\par }{\SH Ọkwa k'ori ogori
\par }
{\Q \VS{20}Nwa mu; tsojekwa ụzo,

\par }{\QB nna ngu kpọ-ziru ngu;

\par }{\QB ọphu ị hajẹkwa ome iphe

\par }{\QB nne ngu ezi ngu.


\par }{\Q \VS{21}Kee ya kpụkpurukpu l'obu;

\par }{\QB nggu atụkua ya onwongu l'olu;


\par }{\Q \VS{22}kẹ l'ị -je ije;

\par }{\QB bụ iya a-nọdu edu ngu.

\par }{\QB Ị -ku mgbẹnya;

\par }{\QB bụ iya a-nọdu eche ngu nche.

\par }{\QB I -mụru ẹnya;

\par }{\QB yoo kfu anụ ngu.


\par }{\Q \VS{23}Kẹ l'ụzo-wa, a kpọ-ziru \newline  ngu-a kwa urọku;

\par }{\QB iphe eezi ngu abụru iphoro.

\par }{\QB Mba, aabaru; gude l'alọo ngu ẹka lẹ nchị

\par }{\QB abụru ụzo ndzụ.


\par }{\Q \VS{24}Ọ bụ iya e-nwufuje ngu t'ẹ b'ị dalahụ

\par }{\QB nwanyi, eri ogori l'ẹka;

\par }{\QB bụru iya e-me tẹ nwanyi,

\par }{\QB bụ o-dephua-ikoro;

\par }{\QB be egude ire-machamacha deta ngu.


\par }{\Q \VS{25}Tẹ mma, ọoma;

\par }{\QB be emekwa t'ọ wata ngu agụgu.

\par }{\QB Ọphu i kwekwa t'o gude ẹnya derita ngu!


\par }{\Q \VS{26}Nwanyi ọkpara emeje nwoke;

\par }{\QB tọ dụhe iphe ọo-bụ.

\par }{\QB Nwanyi, eri ogori abụru

\par }{\QB ishi ndzụ ngu bẹ ọonoduje achị nta iya.


\par }{\Q \VS{27}?O nwekpooru madzụ

\par }{\QB nwigbaleke-ọma, a-vọta

\par }{\QB ọku wụshi l'ọkpoma

\par }{\QB tẹ ọku ọbu be eke uwe iya?


\par }{\Q \VS{28}Mbụ; ?o nweru onye e-je ije l'eli icheku-ọku;

\par }{\QB tẹ ọku bẹ eke iya ọkpa.


\par }{\Q \VS{29}Ọ bụ ẹge ono b'ọ dụ onye

\par }{\QB yẹle nyee onye ọdo azẹ.

\par }{\QB Ẹ to nwekwa onye denyiru

\par }{\QB nyee madzụ ẹka a-la kẹ mmanu!


\par }{\Q \VS{30}Onye zitaru iphe ria;

\par }{\QB l'ẹke ẹgu agụ iya;

\par }{\QB b'ẹ ta akwatajẹkwa gụbe ọkpobe iphura;


\par }{\Q \VS{31}Obekwanu l'e -gude iya;

\par }{\QB bẹ ọo-kfụ ụgwo iphe ono,

\par }{\QB o zitaru ono ugbo ẹsaa;

\par }{\QB m'o -ruhuru; o refu iphe

\par }{\QB o nweru kfụa ụgwo iya.


\par }{\Q \VS{32}Nwoke, eri ogori te nwekwa egomunggo;

\par }{\QB kẹ l'ọ kwa onwiya b'o \newline  mebyishi emebyishi.


\par }{\Q \VS{33}Uru, oo-rita iya bụ l'ee-tsu iya iphe;

\par }{\QB meru iphere ye iya l'ifu;

\par }{\QB ọphu iphere iya ta abyadụ

\par }{\QB bya agvụ iya agvụgvu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{34}Kẹ l'ọ bụ okopho-nwanyi

\par }{\QB akpalije nwoke ẹhu-eghughu.

\par }{\QB Ẹ tọo phụjekwaru onye

\par }{\QB rarụ nyee ya imiko;

\par }{\QB m'ọ -bya iya ome iphe.


\par }{\Q \VS{35}Ẹ t'ọ dụdu iphe e gude

\par }{\QB bya iya arọro, ọo-nata;

\par }{\QB m'o -ruhuru; ọ ha ịhagha.




\par }\Chap{7}{\SH Ọkwa, aanmaru ndu etso nwanyi ọkpara
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; nụkwaa iphe mu ekfuru ngu!

\par }{\QB T'iphe-a, mu akpọ-ziru ngu

\par }{\QB ụzo iya-a nọdujekwa ngu l'obu!


\par }{\Q \VS{2}Mejekwa iphe-a, mu ezi \newline  ngu-a;

\par }{\QB k'ọphu ndzụ e-dzu ngu.

\par }{\QB T'ọ bụru ẹge iiletaje

\par }{\QB nwandodo-ẹnya ngu ẹnya;

\par }{\QB bụ ẹge ii-letaje iphe, mu ezi ngu-a.


\par }{\Q \VS{3}Gbaru iya agbaru lẹ

\par }{\QB mkpụshi-ẹka ngu l'ọ ha;

\par }{\QB nggu edee ya edede l'ime obu ngu!


\par }{\Q \VS{4}Kfuru mmamiphe l'ọo ya bụ

\par }{\QB nwunne ngu kẹ nwanyi;

\par }{\Q nggu ekua iphe-odo-ẹnya: “Ẹgiri ọnya ngu!”


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ iya e-dufuta ngu l'ẹka

\par }{\QB nwanyi, eri ogori;

\par }{\QB tẹ nwanyi, eme k'ẹnyishi ẹji;

\par }{\QB be egude ire machamacha deta ngu.


\par }{\Q \VS{6}Ujiku lanụ; bẹ mu shi l'ọnu

\par }{\QB windo mu pyofu ẹnya;


\par }{\Q \VS{7}phụa ẹke ndu, ẹ te amadụ iphe dọru.

\par }{\QB Mu elee ẹnya lẹ ndu \newline  ọgbo-lanụ ono;

\par }{\QB yo nweru onye lanụ ọphu,

\par }{\QB egomunggo swehuru.


\par }{\Q \VS{8}Yẹbedua echebe ifu l'ụzo iya kẹ nwanyi ono;

\par }{\QB mbụ l'ụlo ẹke nwanyi ono,

\par }{\QB eri ogori ono bu;


\par }{\Q \VS{9}l'ụzo gbẹregbede urẹnyashi;

\par }{\QB mbụ l'ụzo nchi ejihu; teke ọchi ekpuwa ẹhu.


\par }{\Q \VS{10}Ya ndono; nwanyi ọbu

\par }{\QB alụfuta byakfutashia ya.

\par }{\QB Nwanyi ono kwaru ngwa

\par }{\QB l'ọ bụ nwanyi ọkpara; \newline  bụru onye ẹregede.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụ nwanyi, eme zuwozuwozuwo;

\par }{\QB bụru nwanyi, ẹ te ekwejedu t'ọnu rua ya l'ẹhu.

\par }{\QB Ọphu ọkpa 'egvujeduru iya egvuru l'ufu.


\par }{\Q \VS{12}I -phụa ya l'esu-ụzo nta-a;

\par }{\QB ị -bya aphụ iya ọdo; bụwunu l'edukfu.

\par }{\QB Ọonoje lẹ nkụcha;

\par }{\QB l'achọ onye ọo-bụru yẹle iya.


\par }{\Q \VS{13}Ya ndono; yo duta

\par }{\QB nwata-okoro ono; nmaa ya akpa;

\par }{\QB bya ekiriberi iya ifu; sụ iya:


\par }{\Q \VS{14}“L'o nweru ngwẹja, ya jeru \newline  egwogwo.

\par }{\QB Anụ, ya jeru egwogwo nọkwa l'ufu;

\par }{\QB l'ọ kwa ntanụ; bẹ ya

\par }{\QB medzuru iphe ya kweru ụkwa iya.


\par }{\Q \VS{15}Ọ kwa iya; bẹ ya lụfutaru bya ngu ndzuta.

\par }{\QB Nggu ndọ-ọ.


\par }{\Q \VS{16}Oshi-azẹe ya; bẹ ya tọwaru

\par }{\QB ẹkwa, e dengashiru

\par }{\QB edengashi, shi Íjiputu.


\par }{\Q \VS{17}Oshi-azẹe mu; bẹ ya gbakwaru mẹeru;

\par }{\QB gbaa ya alowesu;

\par }{\QB mẹ sinamọnu;

\par }{\QB k'ọphu ọo-nọdu eshi kwẹkwekwe.


\par }{\Q \VS{18}Bya t'ayi je emee k'ẹnyishi jeye l'ụtsu.

\par }{\QB Bya t'ayi je azẹe t'ẹhu tsọo ayi ẹna.


\par }{\PP \VS{19}“Nji mu ta nọkwa;

\par }{\QB o jekwaruru ẹke, teru ẹnya.


\par }{\Q \VS{20}Okpoga, o gude l'ije ono hakwa l'uru.

\par }{\QB Ọ kwaru teke ọnwa dzuru bẹ ọo-lata.”


\par }{\Q \VS{21}Yo gude ire-ọma deta iya;

\par }{\QB gude ire mẹchemeche kpụghaa ya.


\par }{\Q \VS{22}Teke ono teke ono;

\par }{\QB yọ dụ-kpuru tsoru iya;

\par }{\QB l'ọ bụ ịnya, aakpụ eje egbugbu;

\par }{\QB mbụ l'ọ bụ ele, eje ọdalahu l'ọnya;


\par }{\Q \VS{23}jeye teke akfụ bụru iya gụngu lẹ meji;

\par }{\QB l'ọ bụ nwẹnu, kfụlahuru l'ọnya;

\par }{\QB tọ ma l'ọ bụwa iya anwụhu.


\par }{\Q \VS{24}Nta-a; nwa mu; ngabẹru mu nchị!

\par }{\QB Gekwa nchị; nụa iphe mu ekfuru ngu.


\par }{\Q \VS{25}Be ewokwaru obu ngu dobe

\par }{\QB l'ẹke nwanyi ono nọ.

\par }{\QB Ọphu i phukwa ụzo; tsoru iya;


\par }{\Q \VS{26}kẹ lẹ ndu nwanyi ono mewaru;

\par }{\QB ẹphe adaa hakwa nshinu.

\par }{\QB Ndu, o gbuwaru egbugbu aka nkụ.


\par }{\Q \VS{27}Ụlo iya bụ ụzo, e shi ala maa.

\par }{\QB Ụzo ono tụgburu nanụ jeye l'ẹke anwụhu bu.




\par }\Chap{8}{\SH Mmamiphe eku ngu oku
\par }
{\Q \VerseOne{1}?Tọ bụdu oku bẹ mmamiphe eku ẹge ono?

\par }{\QB ?Tọ bụdu mkpu;

\par }{\QB bẹ iphe-odo-ẹnya echi ono?


\par }{\Q \VS{2}Ọ nọ l'ẹke tukogbaaru atukoru l'iku ụzo;

\par }{\QB o vudo lẹ mkpọkahu-ụzo.


\par }{\Q \VS{3}O vudo l'obu-edukfu.

\par }{\QB Ọ nọ l'ọnu-nggamgbo

\par }{\QB l'echi mkpu; sụ:


\par }{\Q \VS{4}“Ọ kwa unubẹ ndiphe bẹ ya eku.

\par }{\QB Unubẹ ụnwu;

\par }{\QB ọ kwa unu bẹ ya echiru mkpu-a.


\par }{\Q \VS{5}T'iphe dojee unu ẹnya;

\par }{\QB unubẹ ndu ẹ-te nwedu egomunggo!

\par }{\QB Unu akwaa ẹnya;

\par }{\QB unubẹ ndu eswe!


\par }{\Q \VS{6}Unu ngabẹ nchị;

\par }{\QB kẹ l'o nweru iphe ya abya ekfukfu, dụ mkpa.

\par }{\QB Ya kpuhawaru ọnu tẹ

\par }{\QB ya kfua iphe vudo nhamụnha.


\par }{\Q \VS{7}Iphe eshije iya l'ọnu

\par }{\QB bụ ire-lanụ.

\par }{\QB Ẹjo-ire oshi iya l'ọnu bụ ẹbyi.


\par }{\Q \VS{8}Iphe bụ okfu, shi iya l'ọnu kfụru akfụru.

\par }{\QB Ẹ tọ dụdu okfu,

\par }{\QB gberu nggọ; m'ọ bụ okfu,

\par }{\QB dụ ghadaghadaghada, \newline  eshije iya ọnu.


\par }{\Q \VS{9}Okfu iya kfụru akfụru

\par }{\QB lẹ nchị ndu iphe edoje ẹnya;

\par }{\QB daburu ifu lẹ nchị ndu maru iphe.


\par }{\Q \VS{10}Hakwaa mkpọla-ọcha;

\par }{\QB nata iphe ya ezi ngu.

\par }{\QB Nggu ahaa mkpọla-ododo; hata mmamiphe;


\par }{\Q \VS{11}kẹle mmamiphe kakwa

\par }{\QB mkpuma, vu oke aswa.

\par }{\QB Ẹ tọ dụkwa iphe agụ

\par }{\QB ngu nụ ọphu ịi-tụru yeru mmamiphe.


\par }{\SH Mmamiphe ekfu okfu
\par }
{\Q \VS{12}“Mụbe mmamiphe;

\par }{\QB mu l'iphe-odo-ẹnya bu l'ẹkalanu.

\par }{\QB Mu maru iphe; ẹnya erua mu alị.


\par }{\Q \VS{13}Iphe bụ l'aatsụ Ojejoje egvu

\par }{\QB kwa ọkpo iphe dụ ẹji ashị.

\par }{\QB Oku onwonye;

\par }{\QB otu onwonye oke ẹpha;

\par }{\QB iphe dụ ẹji;

\par }{\QB mẹ l'ụru-ọnu adụje mu ashị.


\par }{\Q \VS{14}Idzu ọma; mẹ mmamiphe bụ nke mu.

\par }{\QB Iphe-odo-ẹnya; mẹ ike

\par }{\QB abụkwaphuru nke mu.


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụ mmamiphe;

\par }{\QB bẹ ndu eze gude achị;

\par }{\QB bụru iya; bẹ ndu ishi gude

\par }{\QB l'atụ ekemu, vudo nhamụnha.


\par }{\Q \VS{16}Ọ bụ mu; bẹ ndu ishi gude achị; bụru mu;

\par }{\QB bẹ ndu ha nshinu gude achị mgboko.


\par }{\Q \VS{17}Ndu yeru mu obu; \newline  bẹ mu eyejeru.

\par }{\QB Ndu achọshi mu ike \newline  achọ-vuje mu.


\par }{\Q \VS{18}Ẹku; mẹ ùgvù bụ mu b'ọ nọ l'ẹka.

\par }{\QB Iphe-enweru ọphu a-nọ jeyewaru;

\par }{\QB mẹ ụba bụkwa mu phụ b'ọ nọ l'ẹka.


\par }{\Q \VS{19}Uru, nọ mu l'ime kakwa

\par }{\QB ọkpobe mkpọla-odod.

\par }{\QB Iphe shi mu l'ẹka aka

\par }{\QB ọkpobe mkpọla-ọcha.


\par }{\Q \VS{20}Ụzo, mu eshije bụ ụzo

\par }{\QB odobe-ẹka-ndoo;

\par }{\QB bụru ụzo ikpe,

\par }{\QB vudo nhamụnha bẹ mu etsoje.


\par }{\Q \VS{21}Ndu yeru mu obu; bẹ mu

\par }{\QB emeje t'ẹphe nweru iphe;

\par }{\QB l'emejekwaphu t'ẹku ji ụlo-ẹku ẹphe.


\par }{\Q \VS{22}Ọ bụ mubẹ mmamiphe;

\par }{\QB bẹ Ojejoje vutsukpoo ụzo mee;

\par }{\QB bụru mu bụ ozi,

\par }{\QB o vutsukpoo ụzo jee l'oge ndiche.


\par }{\Q \VS{23}A fọtahawaru mu rụ teke ẹ ta madụ;

\par }{\QB mbụ lẹ mbụlembu tẹmanu mgboko adụbe.


\par }{\Q \VS{24}Tẹmanu eze ẹnyimu anọdu; bẹ mu nọhawa.

\par }{\QB Mu nọhawa; bẹ nwogvu byadẹru.


\par }{\Q \VS{25}Tẹmanu e mee eze ugvu,

\par }{\QB dobegbaa l'ọnodu iya;

\par }{\QB mbụ tẹmanu e mee

\par }{\QB ụnwu ugvu nshịi;

\par }{\QB bẹ mu nọhawaa.


\par }{\Q \VS{26}Tẹmanu Ojejoje emee mgboko;

\par }{\QB mẹ abasarama iya;

\par }{\QB mbụ tẹmanu e mee udzudzu kẹ mgboko.


\par }{\Q \VS{27}Mu nọ teke o meru igwe;

\par }{\QB nọdu teke o meru akpamigwe;

\par }{\QB yo fozita kephetakota eze ẹnyimu.


\par }{\Q \VS{28}Ya nọ teke o meru; urukpu anọdu l'igwe;

\par }{\QB nọdu teke o meshiru ẹke

\par }{\QB mini eshije amụshi l'eze ẹnyimu.


\par }{\Q \VS{29}Ya nọ teke ọ kparu

\par }{\QB eze ẹnyimu òkè ẹke \newline  oo-jebebeje;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹ tọo

\par }{\QB wụ-swetadu òkè iya;

\par }{\QB nọdu teke ọ tọru ntọ-l'alị mgboko.


\par }{\Q \VS{30}Teke ono bụ mu bụ

\par }{\QB o-me-nka, swiru iya nụ.

\par }{\QB Mu shi emeje;

\par }{\QB ẹhu l'atsọ iya ẹna \newline  mbọku-mbọku.

\par }{\QB Mu shi anọduje iya l'ifu

\par }{\QB l'eme ẹmirima tekenteke.


\par }{\Q \VS{31}Mgboko, o meru emeje; \newline  ẹhu atsọ mu.

\par }{\QB Ndiphe mgburumgburu adụje mu mma.


\par }{\Q \VS{32}Ọo ya bụ; ụnwu mu;

\par }{\QB unu ngabẹru mu nchị:

\par }{\QB Ọnu-ọma bụ k'onye etso mu nụ.


\par }{\Q \VS{33}Unu ngabẹ nchị;

\par }{\QB nụa iphe mu ezi unu;

\par }{\QB k'ọphu unu a-maru iphe!

\par }{\QB Unu be efukwa iya lẹ ntụ!


\par }{\Q \VS{34}Ọnu-ọma bụ k'onye

\par }{\QB angabẹjeru mu nchị;

\par }{\QB mbụ onye anọduje

\par }{\QB l'ọnu-ụzo mu l'eche nche mbọku-mbọku;


\par }{\Q \VS{35}kẹ l'onye chọru mu nụ;

\par }{\QB chọ-vu mu; bẹ bụkwa ndzụ b'ọ chọ-vuru.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ùgvù Ojejoje

\par }{\QB a-nọdu etsokwa iya phụ.


\par }{\Q \VS{36}Obenu l'onye jịkaru mu nụ

\par }{\QB bụkwa onwiya bẹ oomebetaru.

\par }{\QB Iphe bụ onye mu dụ ashị

\par }{\QB bụkwa ọnwu b'ọ chọ.”




\par }\Chap{9}{\SH Mmamiphe; l'ome eswe
\par }
{\Q \VerseOne{1}Mmamiphe gbeshiru je akpụa ụlo;

\par }{\QB bya eworu itso ẹsaa gvua ya.


\par }{\Q \VS{2}Yo gbushia anụ; shia dobe;

\par }{\QB bya akụa mẹe;

\par }{\QB shia ite dobe.


\par }{\Q \VS{3}Yọ bya ezi ụnwu-mgbọko,

\par }{\QB ejeru iya ozi t'ẹphe je

\par }{\QB evudogbaa l'ẹke,

\par }{\QB katsụa l'eli lẹ mkpụkpu ono;

\par }{\QB raa ya arara; sụ:


\par }{\Q \VS{4}“T'iphe bụ ndu egomunggo swehuru bya.”

\par }{\QB Ndu eswe b'ọ sụru:


\par }{\Q \VS{5}“Unu bya eria nri, ya shiru;

\par }{\QB unu angụa mẹe, ya kụru dobe.


\par }{\Q \VS{6}Unu haa ome eswe;

\par }{\QB tẹ ndzụ dzua unu!

\par }{\QB T'iphe dojenua unu ẹnya!


\par }{\Q \VS{7}Onye, abaru onye ụru-ọnu \newline  m̀bà

\par }{\QB bụkwa iphere b'oo jetaru onwiya.

\par }{\QB Onye alọkwanu ẹjo madzụ

\par }{\QB ẹka lẹ nchị abụru ụswo b'ọ chọ.


\par }{\Q \VS{8}Ba ahụjekwa onye ụru-ọnu ọgbo;

\par }{\Q ọdumeka bẹ ii-dụkwa iya ashị.

\par }{\Q Bachịaru onye maru iphe mba;

\par }{\Q nggu aphụ l'oo-yeru ngu obu.


\par }{\Q \VS{9}Lọo onye maru iphe ẹka lẹ nchị;

\par }{\QB nggu aphụ l'ọo-kabaaru ọmaru iphe;

\par }{\QB Kuziaru onye doberu ẹka ndoo iphe;

\par }{\QB yọ kabaaru ọmaru iphe.


\par }{\Q \VS{10}Ọ kwa ọtsu Ojejoje egvu

\par }{\QB bụ ẹke mmamiphe dụberu.

\par }{\QB Ọmaru Onye ono,

\par }{\QB dụ Nsọ ono abụru iya bụ iphe-odo-ẹnya.


\par }{\Q \VS{11}Kẹ l'ọ bụ yẹbe mmamiphe \newline  e-me t'ị kaa nka;

\par }{\QB nọribabee lẹ mgboko-a.


\par }{\Q \VS{12}Onye maru iphe;

\par }{\QB bẹ mmamiphe ebuje nggo.

\par }{\QB Onye ụru-ọnu abụru iya

\par }{\QB nwẹnkinyi iya e-ri iphe tso iya nụ.”


\par }{\Q \VS{13}Nwanyi, eme eswe;

\par }{\QB bẹ olu iya anọduje ada \newline  eli eli.

\par }{\QB Ẹ ta hụ̀du iya àhụ̀hù;

\par }{\QB to nwe iphe ọ maru.


\par }{\Q \VS{14}Ọ dụgajeru l'ifu ibo iya.

\par }{\QB Ẹke, kakọta l'eli lẹ

\par }{\QB mkpụkpu abụru ẹke,

\par }{\QB o jeje je asụgabe onwiya;


\par }{\Q \VS{15}l'eku iphe bụ ndu eswe esweswe,

\par }{\QB ejeru iphe ẹphe eje:


\par }{\Q \VS{16}“T'iphe bụ onye eswe bata ẹke-a!”

\par }{\QB Ndu ọphu egomunggo

\par }{\QB swehuru bẹ ọosuje:


\par }{\Q \VS{17}“Lẹ mini, e zitaru ezita adụjekwaa mma;

\par }{\QB nri, e riru lẹ mpya

\par }{\QB abụru iya kakọta ọtso ẹna!”


\par }{\Q \VS{18}Obenu l'ẹphe ta madụ

\par }{\QB lẹ ndu, nọ l'ụlo iya bụwa ndu maa.

\par }{\QB Ndu, byaru iya ẹbyee anọduwa l'alị-maa.




\par }\Chap{10}{\SH Ẹtu, Sólomọnu nmashịru
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ọwaa ẹtu, Sólomọnu nmashịru:

\par }{\QB Nwata, maru iphe;

\par }{\QB emeje t'ẹhu tsọ nna iya ẹna.

\par }{\QB Obenu lẹ nwata, eme eswe;

\par }{\QB abụjeru aphụ tsọ nne iya.


\par }{\Q \VS{2}Ẹku, a kparu l'ụzo,

\par }{\QB ẹ-ta dụdu mma; ta agajẹkwa mkpa.

\par }{\QB Obenu l'odobe-ẹka-ndo

\par }{\QB adzọfutaje madzụ l'ọnwu.


\par }{\Q \VS{3}Ojejoje ta ahajẹkwa onye

\par }{\QB doberu ẹka ndoo t'ẹgu mee ya.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ;

\par }{\QB b'ẹ too kwejedu t'iphe

\par }{\QB agụ iya nụ rube iya ẹka.


\par }{\Q \VS{4}Ẹnyiri atụjekwa madzụ ụkpa.

\par }{\QB Obenu l'akanya emeje madzụ t'ọ bahụ.


\par }{\Q \VS{5}Onye kpataru iphe ọ kọru

\par }{\QB kwakọbe l'oge bụ onye

\par }{\QB nweru egomunggo.

\par }{\QB Obenu l'onye bụ mgbẹnya;

\par }{\QB bẹ ookuje teke aakpata iphe

\par }{\QB akpata bụ iphe-iphere b'ọ bụ.


\par }{\Q \VS{6}Onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bụ ọnu-ọma etsoje iya.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ edomije

\par }{\QB ẹjo iphe nọ iya l'obu.


\par }{\Q \VS{7}Ọobuje; a -nyata onye

\par }{\QB doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB ẹhu atsọo madzụ ẹna.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ; bẹ aazahajẹ.


\par }{\Q \VS{8}Onye maru iphe l'obu iya

\par }{\QB emeje iphe a sụru t'o mee.

\par }{\QB Obenu l'onye ekfu yayaya alajẹ l'iyi.


\par }{\Q \VS{9}Onye ntụpo ta nọdu l'ẹhu

\par }{\QB anọje ndzụ iya lẹ domangu rimangu.

\par }{\QB Obenu l'onye ntuphu-ire;

\par }{\QB bẹ ee-mekochaa kparu.


\par }{\Q \VS{10}Onye ajị-buru madzụ ẹnya;

\par }{\QB kwa iphe-ẹhuka b'ọ

\par }{\QB kwakọberu onye ọbu.

\par }{\QB Obenu l'onye atụ mba iya too;

\par }{\QB kwa nchị-ọdu-ndoo b'ọ chọ.


\par }{\Q \VS{11}Ọnu onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB bụ nggele mini ndzụ.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ edomije

\par }{\QB ẹjo iphe nọ iya l'obu edomi.


\par }{\Q \VS{12}Ndụmashi akpatajẹ okfu.

\par }{\QB Obenu lẹ n-yemobu

\par }{\QB ekpuchije ẹjo iphe iphe.


\par }{\Q \VS{13}Mmamiphe bụ l'ọnu

\par }{\QB onye iphe edoje ẹnya

\par }{\QB b'a chọ-vuje iya.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe;

\par }{\QB bẹ ẹchachi anọduje eche echeche.


\par }{\Q \VS{14}Ndu maru iphe akwakọbeje

\par }{\QB iphe ẹphe maru akwakọbe.

\par }{\QB Obenu l'ọnu onye eswe

\par }{\QB bụ iphe-ẹhuka b'ọ nọduje eku oku.


\par }{\Q \VS{15}Ẹku bụ ike, onye nweru.

\par }{\QB Ụkpa abụkwanuru iya egbuje onye ụkpa.


\par }{\Q \VS{16}Ụgwo ozi, onye

\par }{\QB doberu ẹka ndoo bụ ndzụ.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo iphe emeje

\par }{\QB tẹ madzụ kabaaru ome ẹji.


\par }{\Q \VS{17}Onye angabẹje nchị teke

\par }{\QB a kpọ-ziru iya ụzo bụkwa \newline  ụzo ndzụ bẹ ootso.

\par }{\QB Obenu l'onye a baru mba;

\par }{\QB yọ jịka iya kwa ụzo bẹ oophu.


\par }{\Q \VS{18}Onye madzụ dụ ashị;

\par }{\QB yo me t'ẹ b'a ma kwa onye ẹjo-ire b'ọ bụ.

\par }{\QB Onye ntụmatu abụru onye eswe.


\par }{\Q \VS{19}Okfu -paa l'igwe;

\par }{\QB ẹjo iphe abata iya.

\par }{\QB Obenu l'onye kwaru

\par }{\QB ẹnya atajẹ ire iya ẹra.


\par }{\Q \VS{20}Ire onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB dụ l'ọ bụ ọkpobe \newline  mkpọla-ọcha.

\par }{\QB Obenu l'ọriri ẹjo madzụ

\par }{\QB ta kwatajẹkwa aga mkpa.


\par }{\Q \VS{21}Okfu onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB azụje igweligwe madzụ.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu eswe eyifuje;

\par }{\QB okfu l'ẹphe te nwe egomunggo.


\par }{\Q \VS{22}Ọnu-ọma, shi Ojejoje l'ẹka

\par }{\QB emeje tẹ madzụ nweru iphe;

\par }{\QB ọphu 'onwedu iphe-ẹhuka, ooyekobeje iya.


\par }{\Q \VS{23}Iphe adụje onye eswe mma bụ ome ẹjo iphe.

\par }{\QB Obenu l'ọo mmamiphe

\par }{\QB bụ iphe adụje onye iphe doru ẹnya mma.


\par }{\Q \VS{24}Ọ kwa iphe ẹjo-madzụ atsụ

\par }{\QB egvu bụ iphe emekochajẹ byaru iya.

\par }{\QB Obenu l'ọ kwanụ iphe agụ

\par }{\QB onye doberu ẹka ndoo e-meru iya.


\par }{\Q \VS{25}Ọ bụ ẹge oke phẹrephere epheje; pheswee

\par }{\QB bụ ẹge ndu ẹjo madzụ aphụ-sweje.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB e-vudoshi ike gbururu jeye.


\par }{\Q \VS{26}Ọ bụ ẹge mẹe, shihuru ụka anwụje ọnu;

\par }{\QB mbụ ẹge ẹnwuru-ọku ahụje

\par }{\QB ọku l'ẹnya bụ ẹge onye

\par }{\QB ẹnyiru adụje onye ezi iya ozi.


\par }{\Q \VS{27}Ọtsu Ojejoje egvu emeje tẹ madzụ kaa nka.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ẹjo madzụ

\par }{\QB agbajihuje agbajihu.


\par }{\Q \VS{28}Iphe onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB anọduje ele ẹnya iya bụ ẹhu-ọtso-ẹna.

\par }{\QB Obenu l'iphe ẹjo madzụ

\par }{\QB ele ẹnya iya ta gajẹduru iya.


\par }{\Q \VS{29}Oshi ụzo kẹ Ojejoje bụ

\par }{\QB agbabe-a-dzụru kẹ ndu doberu ẹka ndoo.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ẹjo madzụ b'ọ bụjeru iyi.


\par }{\Q \VS{30}Ndu doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB b'ẹ ta agwafụ-ghekwa agwafụ.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ẹjo madzụ tee bukwa l'alị ono.


\par }{\Q \VS{31}Ọnu onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB bụ iphe eshije iya nụ bụ mmamiphe.

\par }{\QB Obenu l'onye te kfujedu \newline  ire-lanụ;

\par }{\QB bẹ ee-mekochaa bufu ebufu.


\par }{\Q \VS{32}Onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB maru iphe bụ: o -kfua ya;

\par }{\QB yọ kfụru nhamụnha.

\par }{\QB Obenu l'iphe eshije

\par }{\QB ẹjo madzụ ọnu bụ ẹjo okfu.




\par }\PoetryChap{11}{\Q \VerseOne{1}Oye ẹregede l'igwe,

\par }{\QB eegude atụ iphe kwa

\par }{\QB akpamara l'ẹke Ojejoje nọ.

\par }{\QB Obenu l'ogude ọkpobe iphe,

\par }{\QB eegude atụ iphe tụa ya adụje iya mma.


\par }{\Q \VS{2}Ekuku -vuta ụzo; iphere etso iya.

\par }{\QB Obenu l'ọdu-agu -vuta ụzo;

\par }{\QB mmamiphe etso iya.


\par }{\Q \VS{3}Iphe anọduje edu ndu

\par }{\QB obu gụru iphoro bụ ire-lanụ.

\par }{\QB Obenu l'iphe egbuje ndu

\par }{\QB ẹ te gudedu ire ẹphe ẹka

\par }{\QB bụ ntuphu-ire.


\par }{\Q \VS{4}Mbọku, Nchileke e-koshi

\par }{\QB ẹhu-eghughu iya;

\par }{\QB bẹ ẹku, madzụ kpataru

\par }{\QB te eyekwaru onye ọbu ẹka.

\par }{\QB Obenu l'iphe adzọfutaje

\par }{\QB madzụ l'ọnwu

\par }{\QB kwa odobe-ẹka-ndoo.


\par }{\Q \VS{5}Iphe abọjeru onye ụta

\par }{\QB ẹ-ta dụdu lẹ ndzụ iya ụzo

\par }{\QB kwa odobe-ẹka-ndoo.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ bụ

\par }{\QB ẹjo iphe iya ono emeje t'ọ daa.


\par }{\Q \VS{6}Iphe adzọje ndu ire-lanụ bụ \newline  odobe-ẹka-ndoo.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ẹ te gudedu

\par }{\QB ire ẹphe ẹka bụ ẹjo iphe ẹphe

\par }{\QB ahataje ẹphe l'ọnya.


\par }{\Q \VS{7}Ẹjo madzụ -nwụhu;

\par }{\QB iphe oole ẹnya iya anashịhu iya.

\par }{\QB Iphe o shi gbaa ego

\par }{\QB lẹ ya e-gude ike iya mee

\par }{\QB abụru kẹ mmanu.


\par }{\Q \VS{8}Onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bẹ aadzọfuje l'iphe-ẹhuka;

\par }{\QB iphe-ẹhuka ọbu alaaru ẹjo madzụ.


\par }{\Q \VS{9}Onye ẹ-te emedu ele Nchileke;

\par }{\QB bụ iphe shi iya l'ọnu;

\par }{\QB bẹ oogudeje emebyishi \newline  ibe iya.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB bụ mmamiphe bẹ adzọje iya nụ.


\par }{\Q \VS{10}Iphe ọma -gbaaru onye

\par }{\QB doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB ndu bu lẹ mkpụkpu ono etee ẹswa.

\par }{\QB Ẹjo madzụ -nwụhu;

\par }{\QB ndiphe etee ẹswa.


\par }{\Q \VS{11}Ọnu, onye obu gụru iphoro

\par }{\QB gọru akwọ-lije mkpụkpu.

\par }{\QB Obenu l'ọnu, ẹjo-madzụ

\par }{\QB emebyije iya emebyi.


\par }{\Q \VS{12}Onye ẹ-te nwedu egomunggo

\par }{\QB akpọje ibe iya \newline  ẹbo-ẹbo-l'afụ.

\par }{\QB Obenu l'onye nweru egomunggo \newline  atajẹ ire iya ẹra.


\par }{\Q \VS{13}Onye sụruku-sụku

\par }{\QB ekfukashije iphe e domiru edomi.

\par }{\QB Obenu l'onye e gude

\par }{\QB ire iya ẹka edomije iphe dụ kẹ edomi.


\par }{\Q \VS{14}Ọha, ẹ-te nwedu onye

\par }{\QB akpọ-ziru ẹphe ụzo adajẹkwa.

\par }{\QB Obenu lẹ mkpụkpu,

\par }{\QB aadụ l'igwe akpọ-ziru ụzo b'a dzọje.


\par }{\Q \VS{15}Onye naru onye ẹ tọ madụ

\par }{\QB mkpalẹka bụkwa okfu;

\par }{\QB bẹ ookotaru onwiya.

\par }{\QB Obenu l'onye ẹ-ta nadụ madzụ mkpalẹka;

\par }{\QB bẹ nchị a-dụ ndo.


\par }{\Q \VS{16}Ọkpobe nwanyi; \newline  bẹ nweru ùgvù.

\par }{\QB Ẹku abụru kẹ ẹjo nwoke.


\par }{\Q \VS{17}Onye, aphụru madzụ imiko bụ onwiya;

\par }{\QB bẹ oomeru ọhuma.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ bụ

\par }{\QB iphe-ẹhuka bẹ ọokpataru onwiya.


\par }{\Q \VS{18}Ẹku, ẹjo madzụ akpa

\par }{\QB bụ iyi b'ọ bụru iya.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bẹ obunggo iya anọje jeye.


\par }{\Q \VS{19}Onye odomu edotaje iya ndzụ.

\par }{\QB Obenu l'onye achị nta

\par }{\QB ẹjo iphe bụ ọnwu iya b'ọ chọ.


\par }{\Q \VS{20}Ndu ẹjo ọkpoma adụje

\par }{\QB Ojejoje ẹkpanashi.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ụta,

\par }{\QB ẹ-ta nọdu l'ẹhu adụje iya mma.


\par }{\Q \VS{21}Maru amaru lẹ ndu

\par }{\QB ẹjo-madzụ b'ẹ ta hadu kẹ manụ.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu doberu ẹka

\par }{\QB ndoo ta dụdu iphe e-me ẹphe.


\par }{\Q \VS{22}Nwanyi, ama mma;

\par }{\QB t'ọ ma oye ọnu l'okfu

\par }{\QB dụ l'ọ bụ echi

\par }{\QB mkpọla-ododo, eeyeru ezi l'ọnu-imi.


\par }{\Q \VS{23}Iphe agụ onye doberu ẹka

\par }{\QB ndoo bụ l'ọma bẹ ọosubeje ishi.

\par }{\QB Obenu l'iphe ẹjo madzụ

\par }{\QB ele ẹnya iya bụ l'ẹke

\par }{\QB ọosubeje ishi bụ

\par }{\QB l'oke ẹhu-eghughu, \newline  Nchileke a-byabẹ iya.


\par }{\Q \VS{24}Onye asa ẹka asasa anọduje aba ababa eje.

\par }{\QB Obenu l'onye ụkparaswi

\par }{\QB emekochajee bụru onye ụkpa.


\par }{\Q \VS{25}O-me-l'uko abajẹ ụba;

\par }{\QB onye emeje t'ẹhu gua ibe iya egugu;

\par }{\QB bẹ ee-mekwaphu t'ẹhu gua yẹbedua egugu.


\par }{\Q \VS{26}Onye domiru nri;

\par }{\QB t'o gude kpọ-lia aswa iya;

\par }{\QB bẹ ndiphe ebujeru ọnu.

\par }{\QB Obenu l'onye reru nk'iya

\par }{\QB l'ògè iya bẹ aajajẹ ajaja.


\par }{\Q \VS{27}Onye achọ t'iphe dụ mma; \newline  bẹ ọma etsoje.

\par }{\QB Obenu l'onye achọ ẹji;

\par }{\QB bẹ ẹji etsoje.


\par }{\Q \VS{28}Onye kpọru obu yeru ẹku a-dakwa.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB a-nọdu aja pulapula l'ọ bụ

\par }{\QB mkpẹkwo onyingu.


\par }{\Q \VS{29}Onye, akparu ndibe iya okfu;

\par }{\QB te nwekwa iphe oo-keta.

\par }{\QB Onye eswe abụru iya

\par }{\QB e-mekochaa jeeru onye maru iphe ozi.


\par }{\Q \VS{30}Nebyi, onye doberu ẹka ndoo amịje;

\par }{\QB bụ oshi, anụ ndzụ.

\par }{\QB Onye adụje ike kfuta madzụ

\par }{\QB abụru onye maru iphe b'ọ bụ.


\par }{\Q \VS{31}Ọ -bụru lẹ ndu doberu ẹka

\par }{\QB ndoo bẹ eebuje nggo lẹ mgboko-a;

\par }{\QB bụnu iya bụ lẹ ndu ẹ-te

\par }{\QB emedu ele Nchileke;

\par }{\QB mẹ ndu ẹjo iya ono

\par }{\QB aa-natakwaphụ ụgwo iya nk'ẹphe.




\par }\PoetryChap{12}{\Q \VerseOne{1}Onye a baru mba; \newline  yọ nata iya;

\par }{\QB kwa mmamiphe b'ọ nataru.

\par }{\QB Obenu l'onye jịkaru mba,

\par }{\QB a baru iya; kwa onye éswè b'ọ bụ.


\par }{\Q \VS{2}Ọkpobe madzụ atụbaja Ojejoje l'obu.

\par }{\QB Obenu l'onye ẹregede;

\par }{\QB bẹ ọonmaje ikpe.


\par }{\Q \VS{3}Madzụ t'e gudeghekwa \newline  ẹjo iphe buru.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka

\par }{\QB ndoo b'ẹ ta vụ-ghekwa l'ọgvu.


\par }{\Q \VS{4}Ọkpobe nwanyi bụkwa ùgvù nji iya.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo nwanyi dụkwa

\par }{\QB l'ọ bụ ọkpu, tsụru ụme nọdu nji l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{5}Idzu, ndu doberu ẹka ndoo abụje k'ọma.

\par }{\QB Obenu lẹ ntuzi-ẹka ndu

\par }{\QB ẹjo iya ono abụkotaje ụgho.


\par }{\Q \VS{6}Okfu, shi ẹjo madzụ l'ọnu

\par }{\QB abụje ọnya nma onye, ookfuru iya.

\par }{\QB Obenu l'ọnu onye obu iya

\par }{\QB gụru iphoro adzọje madzụ.


\par }{\Q \VS{7}Ndu ẹjo iya ono;

\par }{\QB bẹ ee-mekochaa kwatsushia; ẹphe achịhu.

\par }{\QB Obenu l'ọnu-ụlo onye

\par }{\QB doberu ẹka ndoo a-kfụru gịdimu.


\par }{\Q \VS{8}Ọ bụ ẹge madzụ mataberu iphe;

\par }{\QB bụ ẹge aajatabeje iya.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu obu ẹ-ta

\par }{\QB gụdu iphoro bẹ aakpọfu akpọfu.


\par }{\Q \VS{9}Ọ kakwa mma l'ị bụ onye

\par }{\QB ẹ-ta gụbedu iphe;

\par }{\QB nggu ese ẹge ii-shi buru;

\par }{\QB mẹ l'ị gụberu onwongu iphe

\par }{\QB l'ẹ b'ọ dụ ẹge ọ haru ngu.


\par }{\Q \VS{10}Onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB akwabẹjeru elu iya ẹnya.

\par }{\QB Obenu l'imiko, ẹjo madzụ

\par }{\QB aphụje bụ ẹjo-obu.


\par }{\Q \VS{11}Onye akọ alị iya enweje nri;

\par }{\QB nwee ya k'etsutsu.

\par }{\QB Obenu l'edegiri;

\par }{\QB bụ onye eswe b'ọ bụ.


\par }{\Q \VS{12}Ẹjo madzụ bụ iphe

\par }{\QB a nataru lẹ nfụ bẹ ẹnya iya anọje.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka

\par }{\QB ndoo anọduje aja pulapula.


\par }{\Q \VS{13}Ẹjo madzụ bụ ẹjo okfu,

\par }{\QB shi iya l'ọnu abụje ọnya; hata iya.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka

\par }{\QB ndoo anahụje iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{14}Ọ kwa madzụ egudeje

\par }{\QB ọnu kfutaru onwiya iphe-ọma.

\par }{\QB Ono kwaphu ẹge ooshije

\par }{\QB l'iphe oogude ẹka iya eme;

\par }{\QB metaru onwiya obunngo.


\par }{\Q \VS{15}Iphe bụ iphe onye eswe eme

\par }{\QB adụkotaje iya mma l'ẹnya nk'iya.

\par }{\QB Obenu l'onye maru iphe

\par }{\QB egeje nchị teke a kpọ-ziru iya ụzo.


\par }{\Q \VS{16}A -kpatsua onye eswe iwe;

\par }{\QB yo mewaphu t'a maru teke ono.

\par }{\QB Obenu l'onye nweru egomunggo

\par }{\QB eleswetaje iphe-phere, \newline  e meru iya.


\par }{\Q \VS{17}Onye gude ire-lanụ

\par }{\QB l'agba ekebe;

\par }{\QB bẹ okfu iya ayịkoje ayịko.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo ekebe abụjeru ụgho.


\par }{\Q \VS{18}Okfu, ẹ ta arịdu arịri kfua;

\par }{\QB arụje kfụu l'ọ bụ ogu-mbeke.

\par }{\QB Obenu l'okfu onye

\par }{\QB maru iphe edokwaje iphe edokwa.


\par }{\Q \VS{19}Ire-lanụ anọje jeye l'ojejoje.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo-ire te nwedu ẹge ọono-beje.


\par }{\Q \VS{20}Iphe ejije ndu ẹjo idzu ọkpoma bụ ụgho.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu idzu-ọma;

\par }{\QB bẹ ẹhu-ọtso-ẹna bụ nk'ẹphe.


\par }{\Q \VS{21}Ẹjo iphe te emejekwa onye

\par }{\QB doberu ẹka ndoo.

\par }{\QB Obenu l'iphe-ẹhuka

\par }{\QB bụ kẹ ndu ẹjo iya ono.


\par }{\Q \VS{22}Onye ẹjo-ire adụje Ojejoje ashị.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu emeje iphe,

\par }{\QB ẹphe kfuru adụje iya mma.


\par }{\Q \VS{23}Onye nweru egomunggo

\par }{\QB ta arakashijekwa iphe ọ maru arakashị.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu eswe

\par }{\QB anọduje avọshi mkpọkoro okfu.


\par }{\Q \VS{24}Onye gude ẹka iya esebashi;

\par }{\QB e-mekochaa bụru ishi.

\par }{\QB Obenu l'onye ẹnyiru

\par }{\QB e-mekochaa bụru ohu.


\par }{\Q \VS{25}Ọchi obu l'ẹka emeje

\par }{\QB tẹ ike gvụ madzụ.

\par }{\QB Obenu l'okfu-ọma emeje;

\par }{\QB ẹhu atsọ iya ẹna.


\par }{\Q \VS{26}Ọkpobe madzụ eduzije ọ̀nyà iya ụzo.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo-madzụ

\par }{\QB eduphuje madzụ ụzo.


\par }{\Q \VS{27}Onye ẹnyiru ta adụjedu ike

\par }{\QB ọnu onwiya nri.

\par }{\QB Obenu l'onye akanya;

\par }{\QB bẹ iphe o nweru abụje iphe vu oke aswa.


\par }{\Q \VS{28}Odobe-ẹka-ndoo bụ ụzo ndzụ;

\par }{\QB oshiswe ụzo abụru ọnwu.




\par }\PoetryChap{13}{\Q \VerseOne{1}Nwa, maru iphe anụje iphe

\par }{\QB nna iya ekfuru iya.

\par }{\QB Obenu l'epherephere;

\par }{\QB ta angajẹdu nchị lẹ mba, aabaru iya.


\par }{\Q \VS{2}Madzụ egudeje ọnu kfutaru

\par }{\QB onwiya iphe-ọma.

\par }{\QB Obenu l'onye ẹ te gudedu ire iya ẹka;

\par }{\QB bụ k'ẹhuka bụ iphe anọduje agụ iya.


\par }{\Q \VS{3}Onye afọ okfu, ookfu afọfo

\par }{\QB bụ ndzụ iya b'o che nche.

\par }{\QB Obenu l'o-kfu-lẹ-njakọnu;

\par }{\QB e-mekochaa laa l'iyi.


\par }{\Q \VS{4}Onye ẹnyiru; bẹ ẹkpiri anọje;

\par }{\QB ọbu l'ẹ tọ dụdu iphe eru iya ẹka.

\par }{\QB Obenu l'onye akanya;

\par }{\QB bẹ iphe agụ iya nụ eruje ẹka.


\par }{\Q \VS{5}Onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bẹ ẹjo-ire adụje ẹji.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ bụ \newline  iphe-iphere;

\par }{\QB bụru iphe aakpọfu akpọfu.


\par }{\Q \VS{6}Onye ụta ẹ-ta dụdu l'ẹhu iya;

\par }{\QB bụ odobe-ẹka-ndoo

\par }{\QB anọduje eche iya nche.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ;

\par }{\QB bụ ẹjo iphe iya ono enwutsuje iya.


\par }{\Q \VS{7}O nweru onye anọduje eme

\par }{\QB l'ọ̀ bụ eze madzụ;

\par }{\QB a ma l'ẹ to nwedu ẹge ọ ha iya.

\par }{\QB Nweru onye anọduje eme

\par }{\QB l'ọ̀ bụ onye ụkpa;

\par }{\QB a ma l'o nweru iphe; nweshia ya ike.


\par }{\Q \VS{8}Madzụ egudeje ẹku,

\par }{\QB ọ kpataru gbata ndzụ iya.

\par }{\QB Obenu l'onye ụkpa;

\par }{\QB ta dụdu iphe eyeje iya egvu.


\par }{\Q \VS{9}Onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB dụ l'ọ bụ iphoro; \newline  ji ẹke ọ nọ.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ;

\par }{\QB dụ l'ọ bụ urọku, bụ:

\par }{\QB ọ -nọnyaa; yọ nyịhu.


\par }{\Q \VS{10}Oku onwonye ekuku;

\par }{\QB bụ ụswo b'ọ kpatajẹ.

\par }{\QB Obenu lẹ mmamiphe;

\par }{\QB bụ ndu, kweru t'a kpọ-ziaru ẹphe ụzo.


\par }{\Q \VS{11}Okpoga, e gude ụgho dzuta

\par }{\QB anọduje ala azụ azụ.

\par }{\QB Obenu l'onye gude ẹka iya;

\par }{\QB tọo nwẹhu kpaa okpoga emeje iya;

\par }{\QB yọo ka nshinu akaka eje.


\par }{\Q \VS{12}Iphe madzụ leru ẹnya iya;

\par }{\QB e mekochaa to ruhe iya ẹka;

\par }{\QB bẹ emeje tẹ meji nmafụ iya.

\par }{\QB Obenu l'iphe agụ madzụ -rua ya ẹka;

\par }{\QB b'ọ dụje iya l'ọ bụ oshi, \newline  anụ ndzụ.


\par }{\Q \VS{13}Onye aalọ ẹka lẹ nchị;

\par }{\QB to nwe iphe ọ gụberu iya

\par }{\QB achọkwaru onwiya \newline  ishi-ephuhu.

\par }{\QB Obenu l'onye eme iphe

\par }{\QB ekemu kfuru bẹ obunggo iya nọkwaru.


\par }{\Q \VS{14}Iphe onye maru iphe ezi;

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ ẹke mini, anụje ndzụ futaru.

\par }{\QB Oomeje tẹ madzụ ba ada l'ọnya,

\par }{\QB anwụhu gbarụ.


\par }{\Q \VS{15}Onye, nweru egomunggo;

\par }{\QB bẹ adụje ndiphe l'obu.

\par }{\QB Obenu l'ụzo onye ẹ te

\par }{\QB gudedu ire iya ẹka adụjeru iya ẹhuka.


\par }{\Q \VS{16}Onye nweru egomunggo

\par }{\QB egudeje mmamiphe eme iphe oome.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe ewotaje

\par }{\QB ome-eswe iya ono tụa jalangụ.


\par }{\Q \VS{17}Ẹjo nwozi akpatajẹru madzụ iphe-ẹhuka.

\par }{\QB Obenu l'ozi, e ziru onye,

\par }{\QB e gude ire iya ẹka;

\par }{\QB bụ ẹhu-agu b'ọ nụje.


\par }{\Q \VS{18}Onye, aahụ̀ àhụ̀hù;

\par }{\QB tọ nga nchị;

\par }{\QB bẹ ụkpa abyajẹkwaru;

\par }{\QB iphere egude iya.

\par }{\QB Obenu l'onye aahụ̀ àhụ̀hù;

\par }{\QB yọ nụa ya; bẹ aakwabẹje ugvu.


\par }{\Q \VS{19}Iphe agụshi madzụ ike

\par }{\QB -rube iya ẹka; bẹ ẹhu atsọje iya ẹna.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe;

\par }{\QB bẹ ọotsuje l'ẹhu ọha ẹjo iphe.


\par }{\Q \VS{20}Onye yẹle ndu mmamiphe ayị;

\par }{\QB a-bụru onye maru iphe.

\par }{\QB Obenu l'onye etso ndu eswe;

\par }{\QB ejeje iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{21}Iphe-ẹhuka anọduje achị \newline  ẹjo madzụ ọso.

\par }{\QB Obenu l'ụba; bụkwanu

\par }{\QB obunggo onye doberu ẹka ndoo.


\par }{\Q \VS{22}Ọkpobe madzụ akpajẹ ẹku d

\par }{\QB oberu nwanwanwaranwa iya.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ bụ ndu

\par }{\QB doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB b'ọ kpajẹ ẹku edoberu.


\par }{\Q \VS{23}Onye, bụ onye ụkpa;

\par }{\QB bẹ alị iya a-nọdu emehuru iphe.

\par }{\QB Obenu l'e gudeje ẹjo ikpe;

\par }{\QB kpefu iya alị ọbu l'ẹka.


\par }{\Q \VS{24}Onye ẹ-ta ahụ̀dù nwatibe iya ahụ̀hụ;

\par }{\QB kwa ashị bẹ nwata ọbu dụ iya.

\par }{\QB Obenu l'onye yeru nwatibe iya

\par }{\QB obu ezije obu l'alị l'àhụ̀ iya.


\par }{\Q \VS{25}Onye doberu ẹka ndoo erijije ẹpho.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ bẹ ẹgu emeje.




\par }\PoetryChap{14}{\Q \VerseOne{1}Nwanyi, maru iphe

\par }{\QB ajịkobeje ụlo iya ajịkobe.

\par }{\QB Obenu lẹ nwanyi ọphu bụ

\par }{\QB onye eswe egudeje ẹka iya

\par }{\QB l'akpaka ụlo iya akpaka.


\par }{\Q \VS{2}Onye obu gụru iphoro

\par }{\QB anọduje atsụ Ojejoje egvu.

\par }{\QB Obenu l'onye ụzo iya

\par }{\QB dụ nggọdogo-nggọdogo

\par }{\QB ta dụdu iphe ọogubeje Ojejoje.


\par }{\Q \VS{3}Onye eswe ekfutaje iphe

\par }{\QB ochi-ẹchachi kpube onwiya.

\par }{\QB Obenu l'ọnu ndu maru iphe

\par }{\QB anọduje eche ẹphe.


\par }{\Q \VS{4}Eswi, e gudeje akọ iphe

\par }{\QB 'anọdu; ụko nri adụ.

\par }{\QB Obenu l'eswi -jeshia ozi ike; nri atụa ẹgu.


\par }{\Q \VS{5}Onye ekebe, e gude

\par }{\QB ire iya ẹka; ta adzụjekwa ẹjo-ire.

\par }{\QB Obenu l'onye ẹjo ekebe;

\par }{\QB bụ ẹjo-ire anọduje afụshi iya l'ọnu.


\par }{\Q \VS{6}Onye ụru-ọnu achọje

\par }{\QB mmamiphe; tọo phụ iya.

\par }{\QB Obenu l'onye nweru \newline  egomunggo;

\par }{\QB bẹ ọmaru iphe adụje ntse.


\par }{\Q \VS{7}Bujekwaru ụba yeru onye eswe;

\par }{\QB kẹ l'ẹ tọ dụdu iphe ii-shi iya l'ẹka amụta.


\par }{\Q \VS{8}Iphe ekoshije l'onye nweru

\par }{\QB egomunggo maru iphe bụ

\par }{\QB l'ụzo iya edoje iya ẹnya.

\par }{\QB Obenu l'iphe ekoshije l'onye eswe

\par }{\QB ta madu iphe bụ l'ọo ụgho;

\par }{\QB bẹ oogudje eme iphe.


\par }{\Q \VS{9}Onye eswe egudeje ẹjo iphe atụ mgbọnu.

\par }{\QB Obenu l'onye obu gụru iphoro

\par }{\QB anọje Ojejoje l'obu.


\par }{\Q \VS{10}Onyenọnu amajẹru iphe atsụ iya l'ẹhu;

\par }{\QB To nwe onye yẹle ibe iya

\par }{\QB gba l'ẹhu-ọtso-ẹna ya.


\par }{\Q \VS{11}Ufu ẹjo madzụ; \newline  bẹ ee-chikpo.

\par }{\QB Obenu l'ụlo onye doberu ẹka

\par }{\QB ndoo a-nọdu ájá ájaájá eje.


\par }{\Q \VS{12}O nweru ụzo, abụje;

\par }{\QB madzụ eshi iya;

\par }{\QB yọ dụ iya l'ọ bụ ọkpobe ụzo.

\par }{\QB Obenu l'ẹke ọ sụberu ishi bụ anwụhu.


\par }{\Q \VS{13}Iwe tso ọchi;

\par }{\QB nggumaphụ etsoru \newline  ẹhu-ọtso-ẹna.


\par }{\Q \VS{14}Ndu ẹ te gudedu ire ẹphe ẹka

\par }{\QB a-nata ụgwo iphe ẹphe meru.

\par }{\QB E bua ndu eme ọhuma

\par }{\QB nggo iphe ẹphe meru.


\par }{\Q \VS{15}Onye mapeteru iphe

\par }{\QB ekwetaje iphemiphe ọbule.

\par }{\QB Obenu l'onye nweru egomunggo

\par }{\QB arịje-odu ọriri; maru ẹke oo-ye ọkpa.


\par }{\Q \VS{16}Onye maru iphe atsụhuje Ojejoje

\par }{\QB egvu haa ome ẹjo iphe.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe emeje lọkaralokara

\par }{\QB tubesu l'ọo iphe gbarụnu; \newline  bẹ ya eme.


\par }{\Q \VS{17}Onye ọkpoma-ọku emeje eswe-eswe;

\par }{\QB ọphu bụ onye ẹnya ruru alị atajị nshi.


\par }{\Q \VS{18}Ome-eswe edujeru madzụ ye l'ome-ririri.

\par }{\QB Obenu l'onye obu ruru alị

\par }{\QB ekpujeru mmamiphe l'ọ bụ okpu-eze.


\par }{\Q \VS{19}Ndu ẹjo iya ono e-byiru

\par }{\QB ndu ọphu eme ọhuma ikpere;

\par }{\QB Ndu akirishi abya arọ

\par }{\QB l'ọnu-ụzo ndu doberu ẹka ndoo.


\par }{\Q \VS{20}Ufu onye ẹjo-ẹka teru ẹnya;

\par }{\QB mbụ tee ya jeye lẹ ndu obutobu iya.

\par }{\QB Obenu l'oke amadụ enweje ndu ọ̀nyà l'igwe.


\par }{\Q \VS{21}Onye ẹ-ta gụbedu obutobu iya iphe;

\par }{\QB kwa ẹjo madzụ b'ọ bụ.

\par }{\QB Obenu l'ọnu-ọma bụ

\par }{\QB k'onye, emejeru ndu ụkpa iphe-ọma.


\par }{\Q \VS{22}Ndu anọduje t'ọ tsụru ibe ẹphe;

\par }{\QB ?tọ bụdu ẹji, ẹphe eme iya tọo?

\par }{\QB Obenu lẹ ndu anọduje t'ọ

\par }{\QB dụru madzụ lẹ mma;

\par }{\QB bẹ eeyejeru obu;

\par }{\QB l'emeru ẹphe ire-lanụ.


\par }{\Q \VS{23}Iphe bụ akanya, madzụ ese; bẹ uru anọjekwa.

\par }{\QB Obenu l'onye bụlephu ọnu

\par }{\QB b'ọ phọduru iya; bẹ ụkpa kwa nk'iya.


\par }{\Q \VS{24}Ẹku bụ nggo, eebuje onye maru iphe.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe

\par }{\QB bụlephu eswe iya ono;

\par }{\QB b'e gudeje maru iya.


\par }{\Q \VS{25}Onye gude ire-lanụ

\par }{\QB l'agba ekebe adzọkwa ndzụ.

\par }{\QB Obenu l'onye gude ụgho

\par }{\QB l'agba ekebe bụ \newline  o-deru-oye; b'ọ bụ.


\par }{\Q \VS{26}Onye atsụ Ojejoje egvu;

\par }{\QB bụ onye dakoberu \newline  agbụru-anyị.

\par }{\QB Ẹke ono abụru ụnwu iya \newline  a-gbabẹ-a-dzụru.


\par }{\Q \VS{27}Ọtsu Ojejoje egvu;

\par }{\QB bụ ishi nggele, ndzụ shi atsọshi.

\par }{\QB Ọ bụ iya emeje tẹ madzụ

\par }{\QB ba adalahu l'ọnya, anwụhu gbaru.


\par }{\Q \VS{28}Ọ bụ gidigidi bụ ugvu eze.

\par }{\QB Obenu l'onye ishi ẹ-te nwedu madzụ;

\par }{\QB bẹ yifuakwaru nụ.


\par }{\Q \VS{29}Ọ kwa ọta-nshi emeje tẹ

\par }{\QB iphe doo madzụ ẹnya.

\par }{\QB Obenu l'onye ọkpoma-ọku

\par }{\QB eme tẹ ndiphe maru ẹge eswe iya hatabe.


\par }{\Q \VS{30}Obu-odoo emeje t'ẹhu dụ madzụ npho.

\par }{\QB Obenu l'ijimẹnya atsụje ọkpu ụme.


\par }{\Q \VS{31}Onye akpa onye ụkpa ẹhu;

\par }{\QB bụkwa Nchileke, meru iya nụ;

\par }{\QB b'o me iphe-iphere.

\par }{\QB Obenu l'onye emeru onye,

\par }{\QB ẹ-tọ dụdu ẹge ọ haru iya ọhuma;

\par }{\QB kwa Nchileke b'ọ kwabẹ ugvu.


\par }{\Q \VS{32}Iphe alọ-tsuje ẹjo madzụ; \newline  bụ ẹjo iphe oome.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB nweru ẹke ọo-nọdu; \newline  zeeru ndzụ;

\par }{\QB m'o -ruhuru ọ nwụhu anwụhu.


\par }{\Q \VS{33}Mmamiphe anọje l'obu ndu

\par }{\QB iphe doru ẹnya.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu eswe ta madụ kẹ mmamiphe.


\par }{\Q \VS{34}Odobe-ẹka-ndoo emelije mba emeli.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo iphe bụ iphe-iphere

\par }{\QB nọduru iphe, bụ ọha, nọnu.


\par }{\Q \VS{35}Nwozi, maru iphe;

\par }{\QB bẹ eze enweje ifu-ọma \newline  l'ẹke ọ nọ.

\par }{\QB Obenu lẹ nwozi,

\par }{\QB emechishi eze ifu;

\par }{\QB b'ọ tụ-koshije ẹhu-eghughu iya.




\par }\PoetryChap{15}{\Q \VerseOne{1}Olu-odoo eselaje nseku azụ.

\par }{\QB Obenu l'okfu ẹhuka \newline  akpalije ọvuma.


\par }{\Q \VS{2}Ire onye maru iphe

\par }{\QB ekoshije mmamiphe.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe

\par }{\QB bụ okfu eswe anọje iya l'ọnu.


\par }{\Q \VS{3}Ẹnya Ojejoje dzuru ẹkemeke ọbule:

\par }{\QB l'ẹke ndu ẹjo iya; mẹ kẹ ndu ọma.


\par }{\Q \VS{4}Gberuma eji obu oyi;

\par }{\QB ghẹlegheleghele eye ọku l'obu.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụ onye eswe anyịjeru ẹ̀tsù

\par }{\QB kpua l'ụzo, nna iya akpọ-ziru iya.

\par }{\QB Obenu l'onye \newline  egomunggo

\par }{\QB ruru alị; angabẹje nchị l'iphe eezi iya.


\par }{\Q \VS{6}Ụlo onye doberu ẹka ndoo; bẹ ẹku ejije ejiji.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ;

\par }{\QB bụ iyi abyajẹ ẹku iya ndzuta.


\par }{\Q \VS{7}Onye maru mmamiphe

\par }{\QB anọduje araka iya araka

\par }{\QB t'o dzuru onyemonye ọbule.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe;

\par }{\QB bẹ ọkpoma iya ta dụdu ẹge ono.


\par }{\Q \VS{8}Ẹja, ẹjo madzụ egwo;

\par }{\QB kwa akpamara l'ẹnya Ojejoje.

\par }{\QB Obenu l'ekfukfu, onye obu

\par }{\QB gụru iphoro ekfu anụ iya abajẹ iya l'obu.


\par }{\Q \VS{9}Ụzo, ndu ẹjo madzụ eshi

\par }{\QB abụje akpamara l'ifu Ojejoje.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ese t'ẹphe

\par }{\QB dobe ẹka ndoo b'o yejeru obu.


\par }{\Q \VS{10}Ọ kwa chịkikfuu bụ k'onye

\par }{\QB haru ọkpobe ụzo ono.

\par }{\QB Ọnwu abụru k'onye

\par }{\QB ọ dụ ashị teke aahụ̀ iya àhụ̀hù.


\par }{\Q \VS{11}Alị-maa; mẹ ọ-la-l'iyi

\par }{\QB dabukotaru ẹba l'ifu Ojejoje.

\par }{\QB ?Bụ-chia obu madzụ

\par }{\QB te gheduru iya ọnu l'ifu tọo?


\par }{\Q \VS{12}Onye ụru-ọnu avọjeru ọku

\par }{\QB ghụa ẹhu teke a baru iya mba.

\par }{\QB Ọphu o kwejedu kpanyabẹ

\par }{\QB ndu maru iphe ẹhu.


\par }{\Q \VS{13}Ẹhu-ọtso-ẹna emeje

\par }{\QB t'ifu tụsahu madzụ atụsahu.

\par }{\QB Obenu l'aphụ akpatajẹ ike agvụgvu.


\par }{\Q \VS{14}Onye obu ruru alị anọduje achọ mmamiphe.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe bụlephu

\par }{\QB ririri b'ọ nọduje ekfu.


\par }{\Q \VS{15}Onye, aakpa ẹhu;

\par }{\QB bẹ ndzụ iya abụkotaje \newline  iphe ọtsu-l'ẹhu.

\par }{\QB Obenu l'onye ọkpoma tụsahuru atụsahu

\par }{\QB bẹ tekenteke abụjeru iya ajị.


\par }{\Q \VS{16}Ọ ka mma lẹ madzụ

\par }{\QB nwepeteru iphe enwepete;

\par }{\QB l'atsụ Ojejoje egvu;

\par }{\QB mẹ l'ẹku, o nweru; dzuru mgboko;

\par }{\QB iphe-ẹhuka eswiru iya.


\par }{\Q \VS{17}Ọ ka mma l'ọo mkpẹkwo;

\par }{\QB bụwaphu nri, nọnu;

\par }{\QB e gude n-yemobu l'ata iya;

\par }{\QB ma l'e gburu ọkpalukpo;

\par }{\QB gude ntafashị-ifu l'ata iya.


\par }{\Q \VS{18}Onye obu-ọku akpalije okfu akpali.

\par }{\QB Obenu l'onye, ataru \newline  okfu ǹshì

\par }{\QB anọduje abyanyi ụswo abyanyi.


\par }{\Q \VS{19}Iphe onye ẹnyiru yeru ẹka

\par }{\QB adụje l'e gude ogvu

\par }{\QB tụ-chishia ya atụ-chishi.

\par }{\QB Obenu lẹ kẹ onye

\par }{\QB obu gụru iphoro \newline  adụje werewere.


\par }{\Q \VS{20}Nwata, maru iphe emeje

\par }{\QB t'ẹhu tsọ nna iya ẹna.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe;

\par }{\QB bẹ nne iya adụje ashị.


\par }{\Q \VS{21}Ome eswe atsọje onye

\par }{\QB ẹ-te nwedu egomunggo ẹna.

\par }{\QB Obenu l'onye nweru egomunggo

\par }{\QB emeje iphe iya; yọ kfụru nhamụnha.


\par }{\Q \VS{22}Onye ẹ-te nwedu onye

\par }{\QB atuziru iya ụzo;

\par }{\QB te nwekwa iphe oomekotajedu.

\par }{\QB Obenu l'a -dụ l'igwe chịa idzu;

\par }{\QB e mekota iphe a tụberu.


\par }{\Q \VS{23}Madzụ -yee ọnu l'okfu yechata iya;

\par }{\QB bẹ ẹhu atsọje iya ẹna.

\par }{\QB Ọnu, e yeru l'o ruberu iya abụru iphe ugvu.


\par }{\Q \VS{24}Onye maru iphe echibeje ifu

\par }{\QB l'ụzo ọphu edu ala lẹ ndzụ;

\par }{\QB onye eswe echebe nk'iya

\par }{\QB l'ụzo ọphu edu ala l'ọku alị-maa.


\par }{\Q \VS{25}Onye eku onwiya ekuku;

\par }{\QB bẹ Ojejoje enwutsuje.

\par }{\QB Obenu lẹ nwanyi, nji iya

\par }{\QB ẹ-ta nọhedu b'ọ dzọtajeru alị iya.


\par }{\Q \VS{26}Ọriri, ẹjo madzụ arị bụ

\par }{\QB akpamara l'ẹke Ojejoje nọ.

\par }{\QB Obenu l'ọriri kẹ ndu ọma adụje iya mma.


\par }{\Q \VS{27}Onye ẹkpiri erilatajeru

\par }{\QB ụlo iya iphe-ẹhuka.

\par }{\QB Obenu l'onye kpọru \newline  ẹka-azụ ashị;

\par }{\QB bẹ ndzụ e-dzu.


\par }{\Q \VS{28}Onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB arị-jeodu iphe oo-kfu arịri.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ;

\par }{\QB bụ ẹjo okfu eshije iya l'ọnu.


\par }{\Q \VS{29}Ndu ẹjo madzụ;

\par }{\QB bẹ Ojejoje anọje ote-ẹnya.

\par }{\QB Ọ bụ l'ọonuje iphe ndu

\par }{\QB doberu ẹka ndoo ekfu anụ iya.


\par }{\Q \VS{30}Ifu-ọchi emeje t'ẹhu tsọ madzụ ẹna;

\par }{\QB nzi ọma l'eshije madzụ uri jeye l'ọkpu.


\par }{\Q \VS{31}Onye ngabẹru nchị lẹ mba,

\par }{\QB anụ ndzụ, a baru iya;

\par }{\QB bẹ yẹle ndu maru iphe

\par }{\QB e-mekochaa nọdu l'ọkpoku lanụ.


\par }{\Q \VS{32}Onye ẹ-te nwedu iphe

\par }{\QB ọ gụberu àhụ̀hù, aahụ̀ iya;

\par }{\QB bụ ashị b'ọ dụ onwiya.

\par }{\QB Obenu l'onye a hụ̀ àhụ̀hù;

\par }{\QB yọ nụa ya bụ onye nweru egomunggo.


\par }{\Q \VS{33}Ọtsu Ojejoje egvu ezije

\par }{\QB madzụ mmamiphe;

\par }{\QB ọdo abụru l'i -wozita

\par }{\QB onwongu alị; ugvu etso iya.




\par }\PoetryChap{16}{\Q \VerseOne{1}Madzụ arịje iphe oo-me.

\par }{\QB Obenu l'ọ bụ Ojejoje ekfuje

\par }{\QB ọphu e-mekochaa mee nụ.


\par }{\Q \VS{2}Uche onye 'adụ iya njọ.

\par }{\QB Obenu l'ọ bụ Ojejoje maru

\par }{\QB iphe bụ uche onye.


\par }{\Q \VS{3}Woru iphe bụ iphe iime

\par }{\QB ememe; ye Ojejoje l'ẹka;

\par }{\QB nggu aphụ l'iphe bụ iphe

\par }{\QB bụ idzu ngu a-nọdu eme

\par }{\QB l'ẹge ị tụberu iya.


\par }{\Q \VS{4}Iphe, bụ iphe, Ojejoje meru;

\par }{\QB b'o meru dobe t'ọ gaa mkpa nk'iya;

\par }{\QB Ndu ẹjo iya ono b'o meru doberu mbọku,

\par }{\QB a-ta ẹphe aphụphu.


\par }{\Q \VS{5}Iphe, bụ onye eku onwiya

\par }{\QB ekuku bẹ kwa akpamara l'ifu Ojejoje.

\par }{\QB Iphe ịi-hụbe ama;

\par }{\QB abụru l'ẹ taa hadu ẹphe t'ẹphe laa ẹwoma.


\par }{\Q \VS{6}Onye wozitaru onwiya alị

\par }{\QB l'ẹke Ojejoje nọ; \newline  l'ekfu ire-lanụ;

\par }{\QB b'ọ kfụjeru ụgwo iphe ẹji iya.

\par }{\QB Yọ bụru ọtsu Ojejoje egvu

\par }{\QB emeje madzụ t'o sefu ẹka l'ẹjo iphe.


\par }{\Q \VS{7}Iphe madzụ eme -dụwa Ojejoje mma;

\par }{\QB bẹ oomeje mee tẹ yẹle

\par }{\QB ndu ọhogu iya dụ lẹ mma.


\par }{\Q \VS{8}Nwẹku, e doberu ẹka ndoo kpaa kakwa mma;

\par }{\QB ma l'ẹku, a kparu l'ụzo, ẹ ta dụdu mma.


\par }{\Q \VS{9}Iphe madzụ e-me b'ọ rịje arịri dobe.

\par }{\QB Obenu l'ọ bụ Ojejoje

\par }{\QB ekoshije iya ẹge ọo-hata ọkpa iya.


\par }{\Q \VS{10}Okfu onye eze adụje l'ọ bụ

\par }{\QB okfu, shi Nchileke l'ọnu;

\par }{\QB ọphu 'ookpeswejedu ikpe ekpeswe.


\par }{\Q \VS{11}Iphe eegude atụ ẹra iphe,

\par }{\QB dụ ẹge gbaru t'ọ dụ

\par }{\QB bụ Ojejoje b'o shi l'ẹka.

\par }{\QB Iphe bụ ẹra iphe nọ l'ẹkpa;

\par }{\QB abụru iya b'o shi l'ẹka.


\par }{\Q \VS{12}Ọ kwa akpamara lẹ ndu eze meru ẹjo iphe;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụ l'odobe-ẹka-ndo;

\par }{\QB bẹ onye eze egudeje mee tẹ

\par }{\QB aba-eze iya ngụru angụru.


\par }{\Q \VS{13}Ire-lanụ atsọje ndu eze ẹna.

\par }{\QB Ẹphe te gude onye ezi-okfu egvu egvu.


\par }{\Q \VS{14}Ẹhu -ghua eze eghughu;

\par }{\QB ishi madzụ abaa ya.

\par }{\QB Obenu l'ọ bụ onye maru

\par }{\QB iphe abyanyije iya.


\par }{\Q \VS{15}Ifu -tụshihu onye eze;

\par }{\QB ndzụ edzua madzụ.

\par }{\QB Ị -laa onye eze l'obu;

\par }{\QB b'ọ dụ l'ọ bụ eruru mini ọdungu.


\par }{\Q \VS{16}Madzụ ọmaru mmamiphe

\par }{\QB kakwa mma; mẹ l'onweru okpoga.

\par }{\QB Iphe-odo-ẹnya aka mma;

\par }{\QB ma lẹ mkpọla-ọcha.


\par }{\Q \VS{17}Ụzo, ndu obu gụru iphoro eshije

\par }{\QB bụ ụzo, buru ụba yeru iphe dụ ẹji.

\par }{\QB Onye afọ ẹke ooye ọkpa iya afọfo;

\par }{\QB bụ ndzụ iya bẹ ooche nche.


\par }{\Q \VS{18}Madzụ -watawa oku onwiya ekuku;

\par }{\QB ọ-la-l'iyi etso iya.

\par }{\QB Madzụ -bụwaru

\par }{\QB ọ-ka-onwiya-mma-l'ẹnya;

\par }{\QB adada etso iya.


\par }{\Q \VS{19}Ọ ka mma l'ị bụ onye

\par }{\QB wozitaru onwongu alị;

\par }{\QB nggu lẹ ndu ụkpa l'ayị;

\par }{\QB mẹ l'i tsoru ndu gude \newline  oke-ẹpha

\par }{\QB l'eke iphe ẹphe nataru lẹ nfụ.


\par }{\Q \VS{20}Onye anata ntuzi-ẹka;

\par }{\QB bẹ iphe adụjeru lẹ mma

\par }{\QB ọnu-ọma abụru k'onye

\par }{\QB tukoberu Ojejoje ishi.


\par }{\Q \VS{21}Onye iphe doru ẹnya bụ iya;

\par }{\QB bụ lẹ madzụ bẹ obu ruru alị.

\par }{\QB Onye olu-odoo abụru iya

\par }{\QB a-dụ ike ozi ndu ọdo iphe.


\par }{\Q \VS{22}Mmamiphe bụ iya bụ ishi

\par }{\QB nggele mini ndzụ l'ẹhu ndu nweru iya nụ.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe;

\par }{\QB bẹ eswe iya ono abụjeru

\par }{\QB iphe eegude àhụ̀ iya àhụ̀hù.


\par }{\Q \VS{23}Onye maru iphe agụje okfu,

\par }{\QB shi iya l'ọnu ọgu.

\par }{\QB Okfu, shi iya l'ọnu

\par }{\QB abụkwanuru iphe eegude amụta iphe.


\par }{\Q \VS{24}Okfu-ọma dụ l'ọ bụ \newline  manụ-ẹngu.

\par }{\QB Ooguje ẹhu egugu;

\par }{\QB mee t'ẹhu dụ madzụ npho.


\par }{\Q \VS{25}O nweru ụzo, abụje;

\par }{\QB madzụ eshi iya;

\par }{\QB yọ dụ iya l'ọ bụ ọkpobe ụzo.

\par }{\QB Obenu lẹ mkpọ-chi ishi ụzo ono bụ anwụhu.


\par }{\Q \VS{26}Ọ bụ iphe agụ nwozi;

\par }{\QB bụ iya emeje; yọ kabaaru oje ozi.

\par }{\QB Yọ bụru ẹgu, agụ iya nụ

\par }{\QB anọduje eyeshiru iya ọku.


\par }{\Q \VS{27}Ẹjo madzụ eshibeje ite ẹjo iphe.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ okfu, shi iya

\par }{\QB l'ọnu anọduje ereku l'ọ bụ ivovo-ọku.


\par }{\Q \VS{28}Onye ẹlukfu anọduje akpa okfu;

\par }{\QB onye ntụmatu l'ebukahuje ndu

\par }{\QB ẹphe l'iya shi dụ lẹ mma.


\par }{\Q \VS{29}Onye eme ọnwuu-ọnwuu

\par }{\QB anọduje ezi ibe iya ẹjo nzizi;

\par }{\QB l'edu iya eshi ụzo, ẹ-ta dụdu mma.


\par }{\Q \VS{30}Onye ajị-buru ibe iya ẹnya

\par }{\QB abụru ẹregede bẹ ọogba;

\par }{\QB onye ọphu kpụruberu ọnu

\par }{\QB abụru ẹjo iphe b'ọ tụberu k'ememe.


\par }{\Q \VS{31}Ishi-ẹwo bụ ùgvù, dụ egvu.

\par }{\QB Ọ bụ onye doberu ẹka ndoo b'o ruje ẹka.


\par }{\Q \VS{32}Onye ẹ-ta bụdu onye \newline  obu-ọku

\par }{\QB kakwa mma; ma l'onye bụ mkparawa.

\par }{\QB Onye akpadeje onwiya teke

\par }{\QB iphe eghu iya eghughu

\par }{\QB aka mma mẹ l'onye ọphu \newline  a-lụ;

\par }{\QB lụta mkpụkpu ophu.


\par }{\Q \VS{33}Ọ bụ madzụ agụje ẹnwa.

\par }{\QB Obenu l'ọ bụ Ojejoje ekfuje onye ọo-larụ.




\par }\PoetryChap{17}{\Q \VerseOne{1}Ọ kakwa mma l'ọ bụ

\par }{\QB nwẹcha ọkponku bẹ madzụ nweru;

\par }{\QB l'ata iya l'ẹhu-gudangu;

\par }{\QB mẹ l'ufu ẹke aagba ajị; \newline  ụswo l'ada iya.


\par }{\Q \VS{2}Onye ozi, maru iphe bụ iya

\par }{\QB e-mekochaa bụru onye ishi nwata,

\par }{\QB emechishi nna iya ifu.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ nwozi ono e-tso

\par }{\QB keta iphe nnajiufu iya ono;

\par }{\QB l'ò -tsò bụru ụnwu iya.


\par }{\Q \VS{3}Mkpọla-ọcha bụ ite b'e

\par }{\QB gudeje nụ̀a ya ánụ̀nù.

\par }{\QB Mkpọla-ododo abụru \newline  ọku-ụzu;

\par }{\QB bẹ eegudeje data iya;

\par }{\QB maru m'ọ dụa mma.

\par }{\QB Obenu l'obu madzụ bụ

\par }{\QB Ojejoje adataje iya.


\par }{\Q \VS{4}Onye eme iphe dụ ẹji

\par }{\QB angabẹje nchị l'ẹjo ọnu.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ onye ẹjire

\par }{\QB angabẹje nchị l'okfu,

\par }{\QB erekuta madzụ anụ.


\par }{\Q \VS{5}Onye, achị onye ụkpa ọchi;

\par }{\QB kwa Nchileke, keru iya nụ;

\par }{\QB b'o me iphe-iphere.

\par }{\QB Onye, ete ẹswa lẹ ndakfu

\par }{\QB dakfuru madzụ te nwedu

\par }{\QB iphe e-me t'onye ọbu laa kẹ manụ.


\par }{\Q \VS{6}Ụnwu nwanwa bụ ùgvù,

\par }{\QB madzụ gude aka nka.

\par }{\QB Nne lẹ nna abụru iphe

\par }{\QB ụnwegirima gude eku onwẹphe.


\par }{\Q \VS{7}Onye eswe te ekfukwa okfu, nweru ishi.

\par }{\QB Ọ kwaphụ ẹge ono;

\par }{\QB b'ẹ tọ gbadu tẹ onye ishi dzụje ẹjo-ire.


\par }{\Q \VS{8}Ẹka-azụ erejeru onye,

\par }{\QB anụ iya nụ l'ọ bụ ọgvu;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ọ nọduje

\par }{\QB agbaru iya ụpha-ẹka.


\par }{\Q \VS{9}Onye agụje nvụ l'ẹke e

\par }{\QB mesweru iya;

\par }{\QB bẹ yẹle ndu ọdo adụje lẹ mma.

\par }{\QB Obenu l'onye ta azahajẹdu

\par }{\QB iphe e meru iya anọduje

\par }{\QB achịka ndu ọ̀nyà iya achịka.


\par }{\Q \VS{10}A -baaru onye nweru egomunggo mba;

\par }{\QB b'ọ kajẹkwa iya oru l'ẹhu;

\par }{\QB karia ụkporo-ọnu ẹchachi ise,

\par }{\QB e chiru onye eswe.


\par }{\Q \VS{11}Onye eme ẹji eshibeje l'ọo nk'iya e-me.

\par }{\QB Obenu l'ọ bụ nwozi,

\par }{\QB ẹ-ta phụjederu madzụ imiko

\par }{\QB e-mekochaa hụ̀a ya àhụ̀hù.


\par }{\Q \VS{12}Ọ kakwa mma lẹ nne agụ,

\par }{\QB a naru ụnwu iya fụru ngu l'ụzo;

\par }{\QB mẹ l'i jekfuru onye eswe

\par }{\QB l'ẹke ọono l'eme eswe.


\par }{\Q \VS{13}Onye, gude ẹjo iphe kfụa

\par }{\QB ụgwo iphe-ọma, e meru iya

\par }{\QB bẹ ẹjo iphe ta abyakwa bya

\par }{\QB alụfu alụfu lẹ nk'iya.


\par }{\Q \VS{14}Ọwata ụswo dụ l'ọ bụ ọswoha mini.

\par }{\QB Ọo ya bụ t'ị haa nko;

\par }{\QB tẹ okfu ba ada.


\par }{\Q \VS{15}Okpefu onye iswi ta dụdu mma;

\par }{\QB mẹ ọnma onye iswi dụ mma ikpe;

\par }{\QB tụkokwa bụru akpamara l'ifu Ojejoje.


\par }{\Q \VS{16}?Bụ uru ngụnu; bẹ okpoga

\par }{\QB barụ l'ẹka onye eswe;

\par }{\QB l'ẹ-ba abụ lẹ mkpa kẹ

\par }{\QB egomunggo dụ iya.


\par }{\Q \VS{17}Ndu eshi ọnya ekoshije

\par }{\QB l'ẹphe yeru onwẹphe obu tekenteke.

\par }{\QB Obenu lẹ nwunne bụlephu l'ọ̀gvù iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{18}Onye egomunggo swehuru

\par }{\QB ewojeru onwiya ye l'itumo;

\par }{\QB gude naa madzụ mkpalẹka.


\par }{\Q \VS{19}Onye ụswo kwa ẹjo iphe \newline  b'o yeru obu;

\par }{\QB onye apali onwiya apali

\par }{\QB abụru eyifu bẹ ọocho ụzo iya.


\par }{\Q \VS{20}Onye ọkpoma iya gọru agọgo;

\par }{\QB bẹ iphe iya anọduje ala azụ azụ.

\par }{\QB Iphe-ẹhuka abụru kẹ onye ntuphu-ire.


\par }{\Q \VS{21}Ọkpara-rigbarigba;

\par }{\QB bụ aphụ tsaru nna iya;

\par }{\QB ẹhu-ọtso-ẹna ta bụ kẹ nna,

\par }{\QB nwatibe iya eme eswe.


\par }{\Q \VS{22}Ẹhu-ọtso-ẹna kwa ọkpobe ọgvu.

\par }{\QB Obenu lẹ meji-atọfu

\par }{\QB anọduje amị madzụ ọkpu \newline  wọngu-wọngu.


\par }{\Q \VS{23}Ẹjo madzụ anatajẹ ẹka-azụ;

\par }{\QB k'ọphu oo-kpe ẹjo ikpe.


\par }{\Q \VS{24}Onye egomunggo ruru alị;

\par }{\QB bẹ amajẹru iphe.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe;

\par }{\QB bẹ ẹnya te egvujeduru egvuru.


\par }{\Q \VS{25}Ọkpara-rigbarigba;

\par }{\QB bụ ọbyaru byaru nna iya;

\par }{\QB bụru nggụmaphu nọduru nne, mụru iya nụ.


\par }{\Q \VS{26}Ẹ tọ dụkwa mma oreta onye

\par }{\QB ẹ-ta dụdu iphe o meru nre.

\par }{\QB Tọ dụ mma ochi ndu

\par }{\QB oke amadụ iphe l'ẹphe meru iphe, dụ mma.


\par }{\Q \VS{27}Onye nweru egomunggo

\par }{\QB ekfuje okfu zee ọnu.

\par }{\QB Onye eme agu abụru onye, iphe doru ẹnya.


\par }{\Q \VS{28}Ọobuje onye eswe -daa ashị;

\par }{\QB e tubesu l'ọ maru iphe.

\par }{\QB Teke bụ l'ọ taru ire iya ẹra;

\par }{\QB e tubesu l'ọ bụ onye iphe doru ẹnya.




\par }\PoetryChap{18}{\Q \VerseOne{1}Onye akpa nkịnyi;

\par }{\QB bụ onwiya b'ọ maru.

\par }{\QB Ire-lanụ atajẹ iya ẹra lẹ nchị.


\par }{\Q \VS{2}Onye eswe ta akpajẹdu ishi

\par }{\QB mẹ iphe eekfu;

\par }{\QB ?o doru iya-a ẹnya.

\par }{\QB Iphe, ọ bụ bụ:

\par }{\QB o-kfu-nk'iya anụ-nk'iya.


\par }{\Q \VS{3}Ẹjo iphe -vutawa ụzo;

\par }{\QB ndụmashi etso iya.

\par }{\QB Iphere -byawa;

\par }{\QB ụzu etsoru iya.


\par }{\Q \VS{4}Okfu, shi madzụ l'ọnu adụje l'ọ bụ èbò

\par }{\QB ẹke mmamiphe futaru;

\par }{\QB bụru nggele, atsọ atsọtso.


\par }{\Q \VS{5}Ẹ tọ dụkwa mma;

\par }{\QB tẹ ikpe laarụ onye ọphu meru ẹji;

\par }{\QB gbe nma iya onye ọphu doberu ẹka ndoo.


\par }{\Q \VS{6}Ọ kwa iphe onye eswe kfutaru

\par }{\QB l'ọnu iya bẹ yẹle iya emeje;

\par }{\QB bụru ọnu iya;

\par }{\QB bẹ oogudje kfuta ẹchachi.


\par }{\Q \VS{7}Ọnu onye eswe bụ iya emebyije iya;

\par }{\QB bụru ọnu iya ono abụjeru ọnya; nma iya.


\par }{\Q \VS{8}Okfu-azụ anọdujekwa atsọ ntụmatu.

\par }{\QB Ooshije madzụ uri jeye l'ime ẹpho.


\par }{\Q \VS{9}Onye, ẹ-te yeduru ẹhu l'ozi, \newline  ooje;

\par }{\QB bẹ yẹle onye emebyishi

\par }{\QB iphe emebyishi kwa nwunne.


\par }{\Q \VS{10}Ẹpha Ojejoje bụ

\par }{\QB ọkpo-mgbinyiku ụlo-eli;

\par }{\QB ẹke ndu doberu ẹka ndoo agbabajẹ;

\par }{\QB je ezeeru ndzụ edzua;


\par }{\Q \VS{11}Ẹku onye nweru iphe adụje

\par }{\QB iya l'ọ bụ agbarike iya.

\par }{\QB Ọoduje iya l'ọ bụ eze

\par }{\QB ụpho-mkpuma, o gude egbochita onwiya.


\par }{\Q \VS{12}Madzụ -bụwaru

\par }{\QB ọ-ka-onwiya-mma-l'ẹnya;

\par }{\QB adada iya etso iya.

\par }{\QB Obenu lẹ madzụ wozita

\par }{\QB onwiya alị; ugvu etso iya.


\par }{\Q \VS{13}Onye ẹ-ta nụdua iphe eekfu; je eye iya ọnu

\par }{\QB b'ọ bụ iya ririri; bụru iya iphe-iphere.


\par }{\Q \VS{14}Ọ bụ obu onye esedeje ndzụ iya

\par }{\QB teke iphe eme iya.

\par }{\QB Obenu l'obu -kofuwa madzụ;

\par }{\QB bẹ nk'iya gvụakwaru.


\par }{\Q \VS{15}Onye nweru egomunngo

\par }{\QB bụ iya bẹ iphe eeje akajẹ odo ẹnya;

\par }{\QB bụru iya akajẹ ogebe nchị

\par }{\QB t'iphe kabaa ya rụ odo ẹnya.


\par }{\Q \VS{16}Iphe-ọma asajẹru onye eme iya nụ ụzo;

\par }{\QB l'ifu ndu oke madzụ.


\par }{\Q \VS{17}Ọobuje onye lanụ -doo;

\par }{\QB ẹba atsụkfuru;

\par }{\QB gbururu jeye onye k'ẹbo abya eyee ọnu.


\par }{\Q \VS{18}A -gụa ẹnwa l'iphe ada okfu; okfu alaa;

\par }{\QB e shi ẹge ono gboo ndu ese alakahụ.


\par }{\Q \VS{19}Ọro-buta nwunne ngu,

\par }{\QB i mesweru kakwa ẹhuka;

\par }{\QB mẹ l'ọluta mkpụkpu,

\par }{\QB gude mgbodo gbabuta

\par }{\QB onwiya mgburumgburu.


\par }{\Q \VS{20}Ọ bụ okfu, shi madzụ l'ọnu;

\par }{\QB bẹ oogudeje kfutaru onwiya

\par }{\QB iphe e-ji iya ẹpho;

\par }{\QB bụru iphe shi iya l'ọnu;

\par }{\QB bẹ oogudeje kpajia okfuru.


\par }{\Q \VS{21}Ndzụ l'ọnwu kwa l'ọnu b'o shi.

\par }{\QB Ọo ya bụ l'onyenọnu

\par }{\QB a-kwakọbe nata iphe,

\par }{\QB o kfutaru l'ọnu iya.


\par }{\Q \VS{22}Onye chọ-vuru nwanyi, \newline  ọo-lụ;

\par }{\QB chọ-vukwaru iphe dụ mma.

\par }{\QB Onye ono atụbaje Ojejoje l'obu.


\par }{\Q \VS{23}Onye ụkpa anọduje arọ arọro;

\par }{\QB Obenu l'onye nweru iphe egudeje olu-ike.


\par }{\Q \VS{24}Onye igwe-ọ̀nyà awakwa ọgu.

\par }{\QB Obenu l'o nwekwaru ọ̀nyà,

\par }{\QB akajẹ ọno ntse; \newline  karia nwunne.




\par }\PoetryChap{19}{\Q \VerseOne{1}Ọ kakwa mma ọ bụ

\par }{\QB onye ụkpa, ụta ẹ-ta dụdu l'ẹhu iya;

\par }{\QB mẹ l'onye eswe,

\par }{\QB ẹ te gudedu ire iya ẹka.


\par }{\Q \VS{2}Ẹ tọ dụkwa mma lẹ madzụ;

\par }{\QB b'o vu evuvu;

\par }{\QB mbụ iphe ẹ tọ madụ ishi iya.

\par }{\Q Onye kọrokoro-mẹremere \newline  eshiswekwa ụzo.


\par }{\Q \VS{3}Eswe, madzụ eme emebyijeru iya iphe.

\par }{\QB Teke ono; yọ ghakọbe; bobe iya Ojejoje.


\par }{\Q \VS{4}Ẹku ezetaje igwe ọ̀nyà;

\par }{\QB obenu l'ụkpa anọduje

\par }{\QB achịka ndu ọ̀nyà achịka.


\par }{\Q \VS{5}Onye ẹjo ekebe ta alakwa kẹ manụ;

\par }{\QB ọphu onye ẹjo-ire ta byakwa bya anahụ.


\par }{\Q \VS{6}Aadụje l'igwe achọ t'onye

\par }{\QB eme úkò meeru ẹphe úkò.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ onyemonye

\par }{\QB ọbule abụjeru ọ̀nyà onye asa ẹka.


\par }{\Q \VS{7}Onye ụkpa adụje ndu yẹle iya bụ ashị.

\par }{\QB ?Buchia ndu yẹle iya eshi

\par }{\QB ọ̀nyà ta anọdu agbaru iya ọso.

\par }{\QB Ọonoduje agbatso ẹphe;

\par }{\QB to nwe onye agharu iya ẹnya.


\par }{\Q \VS{8}Ọ bụ onye maru iphe eyejeru onwiya obu;

\par }{\QB bụru onye ẹnya eru alị;

\par }{\QB b'ọ dụjeru lẹ mma.


\par }{\Q \VS{9}Onye ẹjo ekebe ta alakwa kẹ manụ.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ onye ẹjo-ire \newline  a-bụru ọ-la-l'iyi.


\par }{\Q \VS{10}Ẹ tọ gbakwa t'onye eswe rije ugvu;

\par }{\QB k'ọphu ọ bụru t'ohu bụru

\par }{\QB onye ishi ụnwu eze.


\par }{\Q \VS{11}Ọ kwa iphe-odo-ẹnya emeje

\par }{\QB tẹ madzụ ba abụ onye \newline  obu-ọku;

\par }{\QB bụru iya ugvu teke e meru iya ẹji.


\par }{\Q \VS{12}Iwe eze adụjekwa l'ọ bụ ẹke agụ ede ekiri.

\par }{\QB Obenu lẹ madzụ -bawa iya

\par }{\QB l'obu bẹ ọoduje l'ọ bụ ẹke iji dashịru.


\par }{\Q \VS{13}Ọkpara-rigbarigba; bụ ụsu; sụ nna iya;

\par }{\QB nwanyi okfu-ọnu adụ l'ọ bụ

\par }{\QB nwa tẹyiteyi mini tekenteke.


\par }{\Q \VS{14}Ụlo; mẹ ẹku nwoke;

\par }{\QB bụ ụnwu iya enweje iya.

\par }{\QB Obenu l'ọkpoberu nwanyi;

\par }{\QB bụ Ojejoje anụje iya.


\par }{\Q \VS{15}Ẹnyiru atụjeru madzụ ye lẹ mgbẹnya;

\par }{\QB bụru onye nọ kẹ manụ azẹje ẹgu.


\par }{\Q \VS{16}Onye eme iphe ekemu kfuru

\par }{\QB kwa ndzụ iya b'o che.

\par }{\QB Obenu l'onye aalọ ẹka lẹ nchị;

\par }{\QB to nwe iphe ọ gụberu iya

\par }{\QB achọkwaru onwiya \newline  ishi-ephuhu.


\par }{\Q \VS{17}Onye asa ẹka l'anụ ndu ụkpa

\par }{\QB iphe kwa Ojejoje bẹ ooje ụgwo.

\par }{\QB Ọ bụ Ojejoje e-bu iya nggo.


\par }{\Q \VS{18}Hụ̀je nwatibe ngu àhụ̀hù teke ịi-hụ̀ta iya.

\par }{\QB Ole ba ahụ̀kwa iya kẹ ahụ̀-gbu.


\par }{\Q \VS{19}Onye ọkpoma-ọku;

\par }{\QB bẹ ọkpoma-ọku iya \newline  e-butajekwa;

\par }{\QB kẹ l'ị -dzọo ya l'ọwaa;

\par }{\QB bẹ ịi-dzọje nụ iya phụ l'ọdo.


\par }{\Q \VS{20}Ngabẹje nchị teke

\par }{\QB aakpọ-ziru ngu ụzo;

\par }{\QB nggu angabẹje nchị l'iphe, eezi ngu;

\par }{\QB k'ọphu ii-mekochaa bụru onye maru iphe.


\par }{\Q \VS{21}Iphe, nọ madzụ l'obu

\par }{\QB k'ememe ahajẹ l'igwe.

\par }{\QB Obenu lẹ kẹ Ojejoje mefutaje.


\par }{\Q \VS{22}Iphe eele madzụ ẹnya l'ẹka

\par }{\QB bụ owozita onwonye alị.

\par }{\QB Ọ kakwa mma lẹ madzụ

\par }{\QB bụ onye ụkpa; mẹ l'ọ bụru onye ẹjo-ire.


\par }{\Q \VS{23}Ọtsu Ojejoje egvu emejekwa tẹ madzụ kaa nka.

\par }{\QB Teke ono; obu erua onye ọbu alị;

\par }{\QB iphe-ẹhuka eburu ụba yeru iya.


\par }{\Q \VS{24}Onye ẹnyiru;

\par }{\QB bẹ ẹka iya akwajẹ l'efere;

\par }{\QB tọo dụhe ike palia ya ye l'ọnu.


\par }{\Q \VS{25}I -chia onye ụru-ọnu iphe;

\par }{\QB onye ẹ-ta mafụdu iphe

\par }{\QB egude iya mụta iphe.

\par }{\QB Onye iphe doru ẹnya abụje:

\par }{\QB ị -baaru iya mba;

\par }{\QB yo gude iya kabaa ọmuta iphe.


\par }{\Q \VS{26}Onye etsuje nna iya iphe; chịfu nne iya

\par }{\QB bụkwa iphe-iphere;

\par }{\QB bụru iphe-ọchi.


\par }{\Q \VS{27}Nwa mu; ị -haa ọngabe nchị

\par }{\QB l'iphe eezi ngu;

\par }{\QB bẹ ii-phukwa ụzo lẹ k'iphe odo-ẹnya.


\par }{\Q \VS{28}Ẹjo ekebe anmajẹ ewotaje ikpe,

\par }{\QB vudo nhamụnha nmaa swọkoswoko.

\par }{\QB Ọnu ẹjo madzụ abụru ẹjo

\par }{\QB iphe bẹ ọonoduje eri ori nri.


\par }{\Q \VS{29}Ndu ụru-ọnu; b'e kpewaru

\par }{\QB ikpe ẹphe; dobe edobe;

\par }{\QB ẹchachi anọduwa l'eche ndu eme eswe.




\par }\PoetryChap{20}{\Q \VerseOne{1}Onye angụruma

\par }{\QB bụ iphe-iphere b'ọ bụ;

\par }{\QB bụru onye ụswo.

\par }{\QB Onye ngụru mẹe;

\par }{\QB ngụta iya k'ome l'ẹnya ta makwa iphe.


\par }{\Q \VS{2}Iwe eze adụjekwa l'ọ bụ ẹke agụ ede ekiri;

\par }{\QB k'onye ọphu, kpatsuru iya

\par }{\QB iwe ọbu agvụakwanua.


\par }{\Q \VS{3}Onye agbaru okfu ọso;

\par }{\QB kwa ùgvù b'ọ kwabẹ onwiya.

\par }{\QB Ọ bụ onye eswe

\par }{\QB akwagebeje akwagebe ụswo.


\par }{\Q \VS{4}Onye ẹnyiru ta akọjedu okfu

\par }{\QB teke ibe iya akọ.

\par }{\QB O -rua teke aakpata iphe akpata;

\par }{\QB yo lelahaa taphungu.


\par }{\Q \VS{5}Iphe madzụ arịebe hakwa ogvu l'ọ bụ ebo.

\par }{\QB Ọ kwa onye iphe doru ẹnya atsụtaje iya.


\par }{\Q \VS{6}Ndiphe adụje l'igwe ajịshi ire l'ẹphe eme ọhuma.

\par }{\QB Ọlobu; ?bụ onye b'a maru, e gude ire iya ẹka.


\par }{\Q \VS{7}Onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bẹ ụta ta adụjedu l'iphe,

\par }{\QB bụ iphe, oome ememe.

\par }{\QB Ọ -nọtsua laa; ọnu-ọma abụru k'ụnwu iya.


\par }{\Q \VS{8}Onye eze -nọdu l'aba-eze iya l'ekpe ikpe;

\par }{\QB b'o gudeje ẹnya yọfu

\par }{\QB ezi-okfu l'ẹjo-ire.


\par }{\Q \VS{9}?Bụ onye a-sụ lẹ ya mewaru;

\par }{\QB obu agụa ya iphoro;

\par }{\QB tọ dụhe ẹjo iphe, nọ iya l'ẹhu?


\par }{\Q \VS{10}Ogude iphe, ẹ-ta bụdu

\par }{\QB ọkpobe iya tụa ẹra iphe;

\par }{\QB mẹ ogude iphe, ẹ-ta bụdu

\par }{\QB ọkpobe iya mata iphe amata

\par }{\QB tụkokwa bụru akpamara l'ifu Ojejoje.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụ umere nwata atụje ọnu iya;

\par }{\QB ?m'ọ bụ ọkpobe nwata;

\par }{\QB ?tọ mkpọkoro nwata.


\par }{\Q \VS{12}Nchị, anụ iphe yẹle ẹnya, aphụ ụzo

\par }{\QB bụ Ojejoje tụko iya mekota.


\par }{\Q \VS{13}Be ekunukajekwa mgbẹnya.

\par }{\QB Ọdumeka bẹ ịi-bụkwa ụkpa-mkpẹre.

\par }{\QB Mụjeru ẹnya; ẹge ii-nweru

\par }{\QB nri nweru iya k'etsutsu iya.


\par }{\Q \VS{14}Onye azụ iphe asụje l'iphe

\par }{\QB ya azụ renukaru ire.

\par }{\QB Obenu l'ọ -lụfulephu;

\par }{\QB yo gude iphe ọbu,

\par }{\QB ọ zụru ọbu kulahaa onwiya.


\par }{\Q \VS{15}Mkpọla-ododo nọ;

\par }{\QB mkpuma oke aswa akụru.

\par }{\QB Obenu; l'ọnu, ekfu okfu,

\par }{\QB ekoshi mmamiphe dụkwa ụko.


\par }{\Q \VS{16}Madzụ -naa

\par }{\QB o-shi-awe-o-shi-awe mkpalẹka;

\par }{\QB natakwa iya uwe eli ẹhu iya.

\par }{\QB Gude iya t'o ye iphe l'itumo;

\par }{\QB m'ọ -bụru onye mba ọdo

\par }{\QB b'ọ naru mkpalẹka ọbu.


\par }{\Q \VS{17}Nri, a kpataru l'ụgho atsọje ẹna teke eeri iya.

\par }{\QB Obenu; l'e -megee;

\par }{\QB bẹ ọnu abụjeru onye riru iya nụ ẹja ẹja.


\par }{\Q \VS{18}Ị -chị idzu iphe ii-me; kpajẹedu ishi.

\par }{\QB Ọ -bụru l'ị bya oje ọgu;

\par }{\QB kpatajẹ-odu ishi t'e koshi ngu ẹge ii-me iya.


\par }{\Q \VS{19}Kfuru mu; be ekfuru onye ọdo;

\par }{\QB ta bụkwa k'onye ntụmatu.

\par }{\QB Ọo ya bụ t'i bukwaru ụba yeru ekfurekfu.


\par }{\Q \VS{20}Onye kọru nna iya;

\par }{\QB m'ọ bụ nne iya ọnu

\par }{\QB bẹ aa-phụ-nyi urọku iya l'echi-abalị-ìshì.


\par }{\Q \VS{21}Ẹku, e te tsudu ẹphuru kpata

\par }{\QB ta abụjekwaru onye kparu iya nụ

\par }{\QB iphe-ọma l'ikperazụ iya.


\par }{\Q \VS{22}Ba asụkwa: “L'ịi-kfụ madzụ

\par }{\QB ụgwo ẹjo iphe, o meru ngu.”

\par }{\QB Hakwaa tẹ Ojejoje gbaaru ngu ọdzori.


\par }{\Q \VS{23}Ogude iphe, ẹ-ta bụdu

\par }{\QB ọkpobe iya tụa ẹra iphe;

\par }{\QB mẹ ogude iphe, ẹ-ta bụdu

\par }{\QB ọkpobe iya mata iphe amata

\par }{\QB tụkokwa bụru akpamara l'ifu Ojejoje


\par }{\Q \VS{24}Keshinu ọphu ọ bụ Ojejoje

\par }{\QB atọjeru madzụ ụzo;

\par }{\QB ?nanụ ẹge madzụ e-me makọtaru

\par }{\QB iphe amụebe l'ẹhu iya.


\par }{\Q \VS{25}Ọ kwa ọgbaru onwonye ọnya;

\par }{\QB mbụ madzụ ogude ovovoshi

\par }{\QB kwe Ojejoje ụkwa iphe;

\par }{\QB l'ẹ b'ọ rị iya arịri;

\par }{\QB k'ọphu ẹ tọ wọdu iya.


\par }{\Q \VS{26}Onye eze, maru iphe afọje

\par }{\QB mkpụkpu iya l'ọ bụ onye afọ ereshi;

\par }{\QB bya egude iphe eegudeje

\par }{\QB etsu witu fọshia ya ndu k'ẹjo iya ono.


\par }{\Q \VS{27}Obu madzụ bụ iya bụ urọku Ojejoje,

\par }{\QB oogudeje atụ ẹhu madzụ yọriyori.


\par }{\Q \VS{28}Onye eze, yeru ndu ọochi obu;

\par }{\QB bya abụru onye ẹphe gude

\par }{\QB ire iya ẹka; te nwedu iphe,

\par }{\QB iphe-ẹhuka, byaru iya nụ eme iya.

\par }{\QB Yọ bụru n-yemobu emeje;

\par }{\QB tẹ ọchichi iya ba anga anganga.


\par }{\Q \VS{29}Ọ bụ ugvu; bụ ike kẹ \newline  ụnwu-okorọbya.

\par }{\QB Ishi-ẹwo abụru mma kẹ ndu bụ ọgurenya.


\par }{\Q \VS{30}Ẹka, e chiru madzụ;

\par }{\QB chifu iya ọnya bẹ eegudeje gọta iya;

\par }{\QB t'o sefu ẹka l'ẹjo iphe;

\par }{\QB bụru ẹchachi bẹ eegudeje

\par }{\QB dozia madzụ ime ẹhu.




\par }\PoetryChap{21}{\Q \VerseOne{1}Ọ bụ ẹge Ojejoje anọduje

\par }{\QB atụzi ẹke nggele a-tsọ laa;

\par }{\QB bụ ẹge ọonoduje atụzi ọkpoma onye eze.


\par }{\Q \VS{2}Uche onye 'adụ iya njọ.

\par }{\QB Obenu l'ọ bụ Ojejoje maru

\par }{\QB iphe bụ uche onye.


\par }{\Q \VS{3}Iphe dụ mma; daburu adaburu;

\par }{\QB bẹ Ojejoje kakwa anata; \newline  mẹ lẹ ngwẹja.


\par }{\Q \VS{4}Ọ-ka-onwonye-mma-l'ẹnya;

\par }{\QB mẹ ẹza, ndu ẹjo madzụ ese

\par }{\QB tụkokwa bụru iphe dụ ẹji l'ifu Nchileke.


\par }{\Q \VS{5}Iphe onye, nweru ọriri ziru

\par }{\QB obu alị rịa; mee;

\par }{\QB abụjekwaru iya uru.

\par }{\QB Ẹge onokwaphụ;

\par }{\QB bẹ ọchi iphe ọku; mee atụje madzụ ụkpa.


\par }{\Q \VS{6}Ẹku, a dzụtaru l'ẹjo-ire

\par }{\QB ephukashihujekwa l'ọ bụ udzu ite.

\par }{\QB Ẹge onokwaphụ b'ọ bụ ọnya,

\par }{\QB egbu madzụ l'ophọku.


\par }{\Q \VS{7}Ọ bụ ẹhuka ẹhuka kẹ ndu ẹjo iya ono;

\par }{\QB bụ iya bụ iphe e-kpofu ẹphe ekpofu;

\par }{\QB kẹ l'ẹphe jịkaru ome iphe nhamụnha.


\par }{\Q \VS{8}Ndu ẹjo iya ono; te mejekwa iphe nhamụnha.

\par }{\QB Obenu l'iphe onye eme ọhuma;

\par }{\QB bẹ iphe oome adụkotaje nhamụnha.


\par }{\Q \VS{9}Ọ kakwa mma l'i bu l'azụ-ụtsulo;

\par }{\QB mẹ lẹ nggu lẹ nwanyi okfu-ọnu bu.


\par }{\Q \VS{10}Onye eme iphe dụ ẹji;

\par }{\QB bẹ ome iphe dụ ẹji evuje evuvu;

\par }{\QB Ọphu imiko madzụ ibe iya 'adụdu iya.


\par }{\Q \VS{11}A -hụ̀a onye ụru-ọnu àhụ̀hù;

\par }{\QB 'o-nwe-egomunggo egude iya kwaa ẹnya;

\par }{\QB A -kpọ-ziaru onye maru iphe ụzo;

\par }{\QB yọ kabaa amama.


\par }{\Q \VS{12}Onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB atụfuje ẹnya ele iphe amụ

\par }{\QB l'ụlo ndu eme iphe dụ ẹji;

\par }{\QB Mbụ; kpurupyata, ndu ẹjo iya ono l'ẹphe ha.


\par }{\Q \VS{13}Onye tsuchiru nchị t'ẹ b'ọ nụ

\par }{\QB mkpu onye ụkpa echi;

\par }{\QB bẹ e-chinua nk'iya ujiku lanụ;

\par }{\QB ọphu ọdudu onye anụ iya nụ.


\par }{\Q \VS{14}Iphe-ọma, e meru l'edomi

\par }{\QB adanyijekwa ẹhu-eghughu.

\par }{\QB Ẹka-azụ, a rẹru madzụ

\par }{\QB l'uwe iya abyanyije oke ẹhu-eghughu.


\par }{\Q \VS{15}E -kpee ikpe, dụ maa;

\par }{\QB bẹ ndu doberu ẹka ndoo etejekwa ẹswa.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ẹjo iya ono; bẹ ẹhu adaje kọo.


\par }{\Q \VS{16}Onye lụfuru l'ọkpa egomunggo;

\par }{\QB be tsokwaa lẹ ndu maa.


\par }{\Q \VS{17}O-ri-l'agọ abụjeru onye ụkpa.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ onye yeru mẹe;

\par }{\QB mẹ o-ri-l'ọnu obu;

\par }{\QB te enwejedu iphe.


\par }{\Q \VS{18}Ndu iphe dụ ẹji l'alajẹ l'ọchi

\par }{\QB ndu doberu ẹka ndoo.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ndu ẹ te gudedu

\par }{\QB ire ẹphe ẹka ala lẹ kẹ ndu obu gụru iphoro.


\par }{\Q \VS{19}Ọ kakwa mma t'ị kwata je eburu l'echi-ẹgu

\par }{\QB mẹ l'ọlu nwanyi, nweru ẹjo ọkpoma;

\par }{\QB bya aswọnuka ụswo.


\par }{\Q \VS{20}Ụlo onye maru iphe;

\par }{\QB bẹ nri, eeri eriri l'ụdu iya l'ụdu iya;

\par }{\QB mẹ manụ akụjeru akụru.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe erigbuje iphe o nweru.


\par }{\Q \VS{21}Onye achị nta

\par }{\QB odobe-ẹka-ndoo

\par }{\QB yẹle nta n-yemobu achịtaje ndzụ.

\par }{\QB Onye ono; bẹ aa-nọdu

\par }{\QB akwabẹ ugvu; ẹku abụru nk'iya.


\par }{\Q \VS{22}Onye maru iphe;

\par }{\QB bẹ etsogheje mkpụkpu

\par }{\QB ndu ndaji-nggara ọgu; \newline  nwukposhia

\par }{\QB ọkpo-mgbinyiku ụpho-mkpuma

\par }{\QB mkpụkpu ẹphe, ẹphe keru ike yeru.


\par }{\Q \VS{23}Onye eche ọnu iya nche; bụru onye ata ire iya ẹra

\par }{\QB bẹ ezejeru iphe-emeka.


\par }{\Q \VS{24}Onye eku onwiya ekuku; \newline  bụru

\par }{\QB ọ-ka-onwiya-mma-l'ẹnya;

\par }{\QB bẹ bụ ụru-ọnu bụ ẹpha iya.

\par }{\QB Onye ono bụ ịnyangga kpụu.


\par }{\Q \VS{25}Onye ẹnyiru bụ ẹkpiri egbuje iya;

\par }{\QB kẹ l'ọ chịru ẹka wụshi;

\par }{\QB jịka o je ozi.


\par }{\Q \VS{26}Eswe l'ẹnyashi;

\par }{\QB bẹ ọonoduje agụ iya

\par }{\QB tẹ ya nweru ọwaa; \newline  nweru ọwaa.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka

\par }{\QB ndoo te elejedu ẹnya l'iphe ọonu madzụ.


\par }{\Q \VS{27}Ngwẹja, ẹjo madzụ achị;

\par }{\QB bụ akpamara l'ifu Nchileke;

\par }{\QB ọphu ọ bụru k'onye gude

\par }{\QB ẹjo oriri bya iya egwogwo.


\par }{\Q \VS{28}Onye ẹjo ekebe;

\par }{\QB bẹ ọnu a-bụru kpụrukudungu.

\par }{\QB Obenu l'onye egejeodu nchị;

\par }{\QB tẹmanu yo yede ọnu;

\par }{\QB bẹ okfu, o kfuru a-nọ jeyewaru.


\par }{\Q \VS{29}Ẹjo madzụ emeje t'a sụ.

\par }{\QB Obenu l'onye obu gụru iphoro

\par }{\QB arịje iphe oome arịri.


\par }{\Q \VS{30}Ẹ to nwedu mmamiphe;

\par }{\QB m'ọ bụ iphe-odo-ẹnya;

\par }{\QB m'ọ kwanu idzu,

\par }{\QB ee-gudeghe mebata Ojejoje.


\par }{\Q \VS{31}Iphe e meru ịnya kwabẹru bụ kẹ ọgu.

\par }{\QB Obenu l'ọ bụ Ojejoje emeje t'e mekputa l'ọgu.




\par }\PoetryChap{22}{\Q \VerseOne{1}Ọkpobe ẹpha kakwa oke ẹku.

\par }{\QB Ugvu aka mkpọla-ọcha;

\par }{\QB mẹ mkpọla-ododo.


\par }{\Q \VS{2}?Bụ ngụnu jikoru onye

\par }{\QB nweru iphe; mẹ onye ụkpa.

\par }{\QB Ọ bụ Ojejoje keru ẹphe ẹbo.


\par }{\Q \VS{3}Onye nweru egomunggo

\par }{\QB aphụje iphe-emeka; \newline  zeeru iya.

\par }{\QB Obenu l'onye egomunggo

\par }{\QB swehuru ejeje \newline  dukpudukpuu

\par }{\QB je adalahụ l'iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{4}Obunggo, etsoje onye dụ agu;

\par }{\QB l'atsụ Ojejoje egvu bụ

\par }{\QB iphe-enweru; ugvu; mẹ nka.


\par }{\Q \VS{5}Iphe nọ l'ụzo ẹjo madzụ bụ \newline  ógvú; mẹ ọ́nyà.

\par }{\QB Obenu l'onye eche ndzụ iya

\par }{\QB nche ebujeru ụba yeru iphe ono.


\par }{\Q \VS{6}Zụfuta nwata l'ụzo, oo-shi;

\par }{\QB o -vufutalephu; tọo hadu iya.


\par }{\Q \VS{7}Onye ụkpa bụ ohu onye nweru iphe.

\par }{\QB Onye ji ụgwo abụru ohu, onye ooji ụgwo.


\par }{\Q \VS{8}Onye wotaru ẹjo ikpe dzabẹ

\par }{\QB l'ọ bụ oshi kwa iphe-ẹhuka; \newline  bẹ ọo-wọta;

\par }{\QB egvu, aatsụ iya alaa.


\par }{\Q \VS{9}Ọnu-ọma bụ k'onye bụ \newline  o-me-l'uko;

\par }{\QB kẹle ookejeru ndu ụkpa nri iya.


\par }{\Q \VS{10}A -chịfu onye ụru-ọnu; \newline  okfu alaa;

\par }{\QB ụswo; mẹ ọko-ọnu agvụ.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụ onye obu gụru iphoro;

\par }{\QB okfu iya adụ bẹlebele; e-shitaghe eze ọnya.


\par }{\Q \VS{12}Ojejoje arụbeje ẹnya lẹ mmamiphe.

\par }{\QB Obenu l'okfu onye ẹ te gudedu

\par }{\QB ire iya ẹka;

\par }{\QB bẹ oomeje t'ẹ b'ọ dụ iphe ọo-bụ.


\par }{\Q \VS{13}Onye ẹnyiru asụje:

\par }{\Q “L'agụ nọkwa l'etezi.

\par }{\QB Lẹ ya -lụfu;

\par }{\QB bẹ ọo-tagbukwa iya l'esu-ụzo.”


\par }{\Q \VS{14}Ọnu nwanyi, eri ogori kwa iduma b'ọ bụ;

\par }{\QB Onye, a-dalahụ iya nụ;

\par }{\QB kwa onye kpatsuru Ojejoje iwe.


\par }{\Q \VS{15}Umere ụnwegirima;

\par }{\QB bụ umere ụnwegirima.

\par }{\QB Obenu l'ọo ẹchachi,

\par }{\QB bẹ eegudeje hụzita iya.


\par }{\Q \VS{16}Onye adzọ ndu ụkpa ọkpa l'ishi;

\par }{\QB k'ọphu ya a-ka onweru

\par }{\QB iphe; mẹ onye, bụ ndu

\par }{\QB nweru iphe; bẹ ọonuje iphe;

\par }{\QB e-mekochakwaa bụru onye ụkpa.


\par }{\SH Ụkporo akpụru okfu l'iri, \newline  shi l'ọnu ndu maru iphe
\par }
{\Q \VS{17}Ngabẹ nchị; nụa okfu onye maru iphe;

\par }{\QB nggu ezia obu l'iphe mu ezi ngu.


\par }{\Q \VS{18}Kẹ l'ọo-dụru ngu lẹ mma;

\par }{\QB m'i woru iya ye l'ọkpoma;

\par }{\QB chịru iya l'ẹka tekenteke;


\par }{\Q \VS{19}k'ọphu obu ngu a-nọ l'ẹke Ojejoje nọ;

\par }{\QB Mu meekwaru t'o doo ngu

\par }{\QB ẹnya ntanụ; nggụbedua l'onwongu.


\par }{\Q \VS{20}Mu deekwaru ụkporo ẹtu

\par }{\QB l'ẹtu iri doberu ngu.

\par }{\QB Ẹtu ono bụ ẹtu, a-nọdu alọ

\par }{\QB ngu ẹka lẹ nchị;

\par }{\QB l'ezi ngu mmamiphe.


\par }{\Q \VS{21}Ọ bụ ẹtu, a-nọdu ezi ngu

\par }{\QB iphe bụ ire-lanụ;

\par }{\QB bụru ẹtu, ii-dakobe;

\par }{\QB k'ọphu ịi-maru iphe ịi-nọdu

\par }{\QB edoru onye ziru ngu nụ.


\par }{\Q \VS{22}Be egudekwa kẹ lẹ madzụ

\par }{\QB bụ onye ụkpa; naa ya iphe o nweru.

\par }{\QB Ọphu iimejekwa t'ẹnya

\par }{\QB nyịhu onye ẹ te nwedu

\par }{\QB ẹge ọ harụ iya l'ụlo-ikpe;


\par }{\Q \VS{23}kẹle Ojejoje \newline  e-mekochakwa-a

\par }{\QB gbaaru ẹphe ọdzori;

\par }{\QB nalata ndu ono ụgwo iphe ono,

\par }{\QB ẹphe narụ ẹphe ono.


\par }{\Q \VS{24}Tẹ nggu l'onye obu-ọku;

\par }{\QB be eshikwa ọ̀nyà;

\par }{\QB ọphu nggu l'onye

\par }{\QB ẹhu-ọnwuu 'ejekwa ayịyi;


\par }{\Q \VS{25}e menyaa; yo chia ngu umere iya ono;

\par }{\QB nggu eshi ẹge ono baa l'ẹnu, ẹ tị tụdu.


\par }{\Q \VS{26}Ba anajẹkwa madzụ mkpalẹka;

\par }{\QB ọphu ịinodukwaru madzụ l'itumo;


\par }{\Q \VS{27}kẹ l'i -nwedu iphe ii-gude kfụa ya;

\par }{\QB bẹ aa-pakwa paa paa \newline  oshi-azẹe ngu.


\par }{\Q \VS{28}Ba afọfukwa ékpè,

\par }{\QB e gude kpaa oke-alị l'oge ndiche.


\par }{\Q \VS{29}?Ị phụru onye ọru iya doru ẹnya ọhuma.

\par }{\QB Ọ bụ onye ono bụ onye

\par }{\QB e-jegheru ndu eze ozi.

\par }{\QB Ẹ too jegheduru ndu ẹ ta

\par }{\QB madu ẹpha ẹphe ozi.




\par }\PoetryChap{23}{\Q \VerseOne{1}Nggu l'oke amadụ l'eri nri;

\par }{\QB tọkwaa ẹhu; maru egbe onye ọbu.


\par }{\Q \VS{2}Nggu akpade onwongu;

\par }{\QB m'ọ -bụru l'ị bụ onye \newline  oke-ẹpho.


\par }{\Q \VS{3}T'ẹhu-anmanma nri ọbu;

\par }{\QB be egudekwa ngu;

\par }{\QB kẹ l'ọ kwa nri,

\par }{\QB e gude eme t'a hata ngu l'ọnya.


\par }{\Q \VS{4}Be esegbushikwa onwongu l'akanya.

\par }{\QB Kwakwaa ẹnya;

\par }{\QB nggu ejetaje ghaa ẹnya;


\par }{\Q \VS{5}kẹ l'ẹku abụjekwa:

\par }{\QB a -bya ajị ẹnya;

\par }{\QB b'ọ bụwa phuchangu;

\par }{\QB fua ẹ́bà l'ọ bụ ugo; phekashihu.


\par }{\Q \VS{6}Onye ụkparaswi -kua ngu lẹ nri; be ejekwa;

\par }{\QB ọphu nri, o shiru 'agụjekwa ngu;


\par }{\Q \VS{7}kẹ l'egbe onye ono;

\par }{\QB bẹ iphe ọorije bụ l'ị byaru iya erigbu.

\par }{\QB Ọo-nọdu ekfukwaru ngu-a t'i rifua;

\par }{\QB obenu lẹ nri, ooseru ngu te shidu iya l'obu.


\par }{\Q \VS{8}Nwa iya ọphu bahụru ngu l'ọnu;

\par }{\QB bẹ ịi-gbọkwa.

\par }{\QB Ẹpha, i turu iya abụru ngu kẹ mmanu.


\par }{\Q \VS{9}Be ekfujekwa okfu yeru onye eswe;

\par }{\QB kẹ l'oo-wotakwa okfu mmamiphe ono,

\par }{\QB i kfuru iya ono wụa lẹ ntụ.


\par }{\Q \VS{10}Ba afọfukwa ékpè, e gude

\par }{\QB kpaa oke-alị l'oge ndiche;

\par }{\QB ọphu ịi-bajẹkwa l'alị ndu a tọru ogbe;


\par }{\Q \VS{11}kẹle Ojejoje, bụ ike kpụu

\par }{\QB a-byakwaru ẹphe ọdzori.

\par }{\QB Ọo-gbakwaru ẹphe ọdzori;

\par }{\QB gbagude ngu.


\par }{\Q \VS{12}Yejekwaru ẹhu l'iphe eezi ngu;

\par }{\QB nggu angabẹje nchị l'okfu, ezi mmamiphe.


\par }{\Q \VS{13}Ba apajẹkwa nwata \newline  mini-ishi-ọba.

\par }{\QB Chije iya iphe; l'ẹ-tọ nwụhukwa.


\par }{\Q \VS{14}I -gude ẹchachi hụ̀a ya àhụ̀hù;

\par }{\QB nggu adzọo ya ndzụ.


\par }{\Q \VS{15}Nwa mu; iphe e-me t'ẹhu tsọo mu ẹna;

\par }{\QB kwa l'ị bụ onye maru iphe.


\par }{\Q \VS{16}Mbụ l'obu a-nọdu atsọ mu ẹna;

\par }{\QB m'ọ -bụru l'okfu, shi ngu

\par }{\QB l'ọnu adabujeru adaburu.


\par }{\Q \VS{17}Be ejijekwaru ndu ẹjo madzụ ijimẹnya.

\par }{\QB Tẹ iphe ii-mejechia bụru

\par }{\QB t'ị tsụje Ojejoje egvu.


\par }{\Q \VS{18}Ono iphe e-me t'ụzo ifu ngu dụru ngu lẹ mma;

\par }{\QB ọphu iphe ono, iile ẹnya iya

\par }{\QB ono 'aladụ kẹ mmanu.


\par }{\Q \VS{19}Ngabẹ nchị nwa mu; maru iphe;

\par }{\QB tẹ obu ngu nọdujekwa l'egbe ndzụ, iibu.


\par }{\Q \VS{20}Be etsokwa ndu angụruma;

\par }{\QB ọphu i tsokwa ndu ẹkpiri anụ;


\par }{\Q \VS{21}kẹle ndu angụruma;

\par }{\QB mẹ ndu ẹkpiri akpajẹkwa ụkpa.

\par }{\QB Onye azẹ-phe ngwọrinaka

\par }{\QB abụru nkaraba ẹkwa;

\par }{\QB bẹ oo-mekochaa wee.


\par }{\Q \VS{22}Nụjekwaru nna, mụru ngu nụ okfu;

\par }{\QB ọphu ịikpojekwa nne ngu ẹbo-ẹbo-l'afụ;

\par }{\QB okfu l'ọ kahụwaru.


\par }{\Q \VS{23}Zụta ire-lanụ;

\par }{\QB nggu azụta mmamiphe!

\par }{\QB Be erekwa iya erere!

\par }{\QB Bụru onye hụ̀rù onwiya àhụ̀hù;

\par }{\QB nggu enweru egomunggo.


\par }{\Q \VS{24}Nna onye doberu-ẹka ndoo;

\par }{\QB bẹ ẹhu atsọje ẹna nshinu.

\par }{\QB Nwa, maru iphe;

\par }{\QB abụru ugvu nụ nna iya.


\par }{\Q \VS{25}Mejekwa t'ẹhu tsọ nna lẹ nne ngu ẹna.

\par }{\QB Nggu emee tẹ nne, \newline  mụru ngu nụ

\par }{\QB teje ẹswa l'okfu-ẹhu ngu!


\par }{\Q \VS{26}Nwa mu; tẹ obu ngu nọdu l'ẹke mu nọ.

\par }{\QB Ẹnya erua ngu alị l'umere mu;


\par }{\Q \VS{27}kẹle nwanyi ọkpara bụkwa iduma.

\par }{\QB Nwanyi, eme ẹji abụru

\par }{\QB wẹlu, dụ kpagụngu.


\par }{\Q \VS{28}Ọ bụ ẹge abalị-d'egvu anọduje l'ẹgbudu;

\par }{\QB kwabẹru madzụ; bụ ẹge ọ nọduje.

\par }{\QB Iphe ọ nọ l'ọzo iya abụru

\par }{\QB t'ọ rata unwoke ndu achị

\par }{\QB nwanyi t'ẹphe ka l'igwe.


\par }{\Q \VS{29}?Bụ onye bụ onye a tụru ọnu?

\par }{\QB ?Bụ onye bẹ aphụ jiru ọkpoma?

\par }{\QB ?Bụ onye bụ onye nseku?

\par }{\QB ?Bụ onye bụ onye edo?

\par }{\QB ?Bụ onye bụ onye ụkparehu?

\par }{\QB ?Bụ onye bẹ ẹnya eke mee mee?


\par }{\Q \VS{30}Ọ bụ ndu t'ẹ b'ọ phọdu l'ite;

\par }{\QB ndu etsojeru l'achọ mẹe, \newline  a gwaru agwagwa.


\par }{\Q \VS{31}Wofu ẹnya lẹ mẹe teke ọotsu vaa vaa;

\par }{\QB l'atsụtsu atsụtsu l'okoro;

\par }{\QB mẹ teke o deru ederu.


\par }{\Q \VS{32}E -megee; bẹ ọotajekwa l'ọ bụ agwọ;

\par }{\QB ẹhuka iya adụ l'ọ bụ ẹra ogiji.


\par }{\Q \VS{33}Teke ono; nggu awata ọphu

\par }{\QB iphe ẹ tịi phujehadua;

\par }{\QB wata ọri iphe gbachiru ẹnya.


\par }{\Q \VS{34}Teke ono; yọ dụ ngu l'ọ bụ

\par }{\QB onye zẹ l'echi eze ẹnyimu;

\par }{\QB mbụ l'ọ bụ onye degeru

\par }{\QB l'iphe e gvuberu l'eli \newline  ụgbo-mini.


\par }{\Q \VS{35}Nggu awata ọra:

\par }{\Q “L'e tsuru ngu iphe!

\par }{\QB Ọ bụ l'ẹphe te mekakwa mu iphe.

\par }{\QB Ẹphe tsuru ngu iphe;

\par }{\QB ọ bụ l'ẹ to rudu ngu l'ẹhu.

\par }{\QB ?Bụ teke ole bẹ ii-tehu;

\par }{\QB je ọcho mẹe ọdo.”




\par }\PoetryChap{24}{\Q \VerseOne{1}Be ejikwaru ndu ẹjo madzụ ijimẹnya;

\par }{\QB ọphu nggu l'ẹphe 'ayịkwa.


\par }{\Q \VS{2}Kẹ l'iphe anọje ẹphe l'obu

\par }{\QB bụ iphe kpangangangu.

\par }{\QB Iphe eshije ẹphe l'ọnu abụru

\par }{\QB ẹge ee-shi kpata okfu.


\par }{\Q \VS{3}Ọ bụ mmamiphe;

\par }{\QB bẹ eegudeje akpụ ụlo;

\par }{\QB bụru iphe-odo-ẹnya;

\par }{\QB bẹ eegudeje mee ya;

\par }{\QB yo shihu ike.


\par }{\Q \VS{4}Ọ bụ iphe-odo-ẹnya;

\par }{\QB bẹ eegudeje gude ngwa-ụlo, ere ire;

\par }{\QB l'ama mma dojia ime ụlo.


\par }{\Q \VS{5}Onye maru iphe kakwa onye ike nọ ike.

\par }{\QB Onye ẹnya ruru alị aka onye agburu-ẹhu.


\par }{\Q \VS{6}Onye eje ọgu; bẹ mkpa onye nzizi dụkwaru.

\par }{\QB Onye ọ dụ t'o mekputa l'ọgu;

\par }{\QB achọo igweligwe ndu

\par }{\QB a-nọdu akpọ-ziru iya ụzo.


\par }{\Q \VS{7}Mmamiphe kwa ẹka 'eru onye eswe.

\par }{\QB Ọ -nọdu l'ẹke ọha dzuru l'obu-edukfu;

\par }{\QB b'ẹ to kfudu okfu.


\par }{\Q \VS{8}Onye nọ l'ẹjo idzu;

\par }{\QB bụ iphe aa-nọdu eku iya bụ o-me-njọ.


\par }{\Q \VS{9}Idzu, onye eswe chịtaru

\par }{\QB abụjekwanuru iphe dụ ẹji;

\par }{\QB ọphu onye ụru-ọnu

\par }{\QB 'adụjedu madzụ mma.


\par }{\Q \VS{10}Ẹka -kụfu ngu l'oge \newline  iphe-ẹhuka;

\par }{\QB bụkwa iphe ọ bụ;

\par }{\QB bụ l'ị rụhuru arụhu.


\par }{\Q \VS{11}Dzọfutakwa ndu a kpụ eje egbugbu;

\par }{\QB nggu alọlata ndu akpọ

\par }{\QB galagala ala ẹke ee-gbu ẹphe azụ.


\par }{\Q \VS{12}Ị -sụ l'ẹ tọ gbasadụru ngu;

\par }{\QB onye ono, enyoje obu

\par }{\QB madzụ ono;

\par }{\QB ?o nweru iphe ẹ tọ madụ.

\par }{\QB Onye ono, bụ iya eche

\par }{\QB ndzụ ngu ono;

\par }{\QB ?ịiri l'ẹ tọ madu iphe iime tọo.

\par }{\QB Ọo-kfụnu onyemonye

\par }{\QB ọbule ụgwo l'ẹge iphe onye meru dụ?


\par }{\Q \VS{13}Rije manụ-ẹngu; nwa mu;

\par }{\QB kẹ l'ọ dụ mma.

\par }{\QB Mbụ lẹ manụ-ẹngu,

\par }{\QB e metaru l'ẹbaku-ẹngu

\par }{\QB a-tsọ ngu ẹna l'ọnu.


\par }{\Q \VS{14}Makwarụphu l'ọ bụ

\par }{\QB ẹge ono bẹ mmamiphe

\par }{\QB dụ mma lẹ ndzụ ngu;

\par }{\QB Ị -chọ-vu iya;

\par }{\QB bẹ ụzo ifu ngu a-dụru ngu lẹ mma;

\par }{\QB ọphu iphe ono, iile

\par }{\QB ẹnya iya ono 'arụhudu.


\par }{\Q \VS{15}Be ejekwa je akwaa ngge

\par }{\QB l'ọ bụ ẹjo madzụ t'i je

\par }{\QB egwo iphe l'ụlo onye

\par }{\QB doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB ọphu iijekwa ọgu

\par }{\QB ọ-lụa-ọlaa lẹ nk'iya!


\par }{\Q \VS{16}Ishi iya abụru l'onye

\par }{\QB doberu ẹka ndoo -daa;

\par }{\QB m'ọ daru ugbo ole; \newline  bẹ oo-gbeshikwa.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ;

\par }{\QB bẹ ndakfu a-dakfuta.


\par }{\Q \VS{17}Be etekwa ẹswa l'onye

\par }{\QB ọhogu ngu daru;

\par }{\QB ọphu ẹhu atsọjekwa ngu

\par }{\QB ẹna l'ụkfu kpọru onye ọhogu ngu;


\par }{\Q \VS{18}k'ọphu ẹ to ghudu Ojejoje eghughu;

\par }{\QB yọ haa ya ome iphe ọ ga eme iya.


\par }{\Q \VS{19}T'iphe ndu ẹjo iya ono eme;

\par }{\QB be emejekwa t'ẹhu wata ngu \newline  ọ́phù àphụ̀phù;

\par }{\QB ọphu ejijekwaru ndu

\par }{\QB ẹjo madzụ ijimẹnya.


\par }{\Q \VS{20}Kẹ l'ẹjo madzụ;

\par }{\QB te nwedu iphe oo-le ẹnya iya.

\par }{\QB Ọku a-nyịhuru iya;

\par }{\QB yọ wụshi ọwa.


\par }{\Q \VS{21}Nwa mu; tsụjekwa Ojejoje egvu;

\par }{\QB nggu atsụjekwaphu onye eze egvu.

\par }{\QB Be etsokwa ndu ekwefuru ẹphe íkè;


\par }{\Q \VS{22}kẹle Ojejoje yẹle onye eze

\par }{\QB ono bẹ e-mekwa tẹ

\par }{\QB kpurupyata tụ ngu \newline  ọtu-l'ụkfu;

\par }{\QB ?Bụ onye maru egbe

\par }{\QB ọdachi, ẹphe e-gude dakfu ngu.


\par }{\Q \VS{23}Ndu ọwaa bụkwaphu okfu onye mmamiphe:

\par }{\QB Ole madzụ ẹnya l'ifu

\par }{\QB l'ekpe ikpe ta dụkwa mma.


\par }{\Q \VS{24}Mbụ l'onye sụru onye

\par }{\QB ikpe nmaru l'ọo ya bẹ iswi dụ mma

\par }{\QB bẹ ndiphe e-gudekwa nmaa ẹjo ẹtu;

\par }{\QB iphe bụ mbakeshi avụaru iya pyịi.


\par }{\Q \VS{25}Obenu lẹ ndu ikpe;

\par }{\QB nma iya onye ọ nmaru;

\par }{\QB bẹ iphe a-dụru lẹ mma;

\par }{\QB Ndu ono bẹ aa-gọru

\par }{\QB ọnu-ọma, ha nshinu nụ.


\par }{\Q \VS{26}Onye yeru ọnu l'okfu ẹge

\par }{\QB gbaru nụ ekoshi lẹ ya bụ ọkpobe ọnya ngu.


\par }{\Q \VS{27}Vuru ụzo jeodu ozi, \newline  nọru ngu nụ l'alị;

\par }{\QB tẹmanu nggu ejee ozi, \newline  nọru ngu l'ẹgu;

\par }{\QB tẹmanu nggu awata ọkpu ụlo ngu.


\par }{\Q \VS{28}Ba agbakwaru madzụ ibe ngu ẹjo ekebe;

\par }{\QB ọphu i gudekwa ọnu ngu duphua madzụ.


\par }{\Q \VS{29}Ba asụkwa l'ii-melata

\par }{\QB madzụ iphe o meru ngu;

\par }{\QB gude kfụa madzụ ụgwo iphe o meru.


\par }{\Q \VS{30}Mu swejeru ẹke onye ẹnyiru kọru okfu;

\par }{\QB je aghajaa ẹke onye

\par }{\QB ẹ-te nwedu egomunggo kọru vayịnu.


\par }{\Q \VS{31}Iphe furu l'ẹke ono abụru ọgarama-mbo.

\par }{\QB Ẹke ono abụkotaru ẹgbudu.

\par }{\QB Mkpuma, e gude

\par }{\QB gbaa ya ụpho; adakashịhuhwa.


\par }{\Q \VS{32}Mu abya awata ọri iphe ono, mu phụru ono;

\par }{\QB bya egude iya mụta iphe.


\par }{\Q \VS{33}L'ọ kwa: mgbẹnya -rota ngu;

\par }{\QB nggu asụ l'ọo t'i ekutota iya nwanshị.

\par }{\QB Nggu achịru ẹka ye

\par }{\QB l'ụtakfu; l'ọo t'ị tụta ume.


\par }{\Q \VS{34}Ị -bya ele ẹnya; ụkpa afụaru ngu l'ọ bụ onye

\par }{\QB onye abalị-d'egvu byaru nk'iya;

\par }{\QB ụkpa atụ ngu gbirimu l'ọ bụ onye

\par }{\QB onye iphura, chị ngwa-ọgu byakfutaru.




\par }\Chap{25}{\SH Ẹtu ọdo, Sólomọnu nmashịru.
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ndu ọwaa; kwaphu ẹtu ẹtu ọdo,

\par }{\QB Sólomọnu nmashịru.

\par }{\QB Ndu deru iya l'ẹkwo bụ ndibe Hezekáya,

\par }{\QB bụ eze ndu Júda.


\par }{\Q \VS{2}Odomi iphe edomi abụjeru Nchileke ugvu.

\par }{\QB Obenu l'ọvo iphe avọvo

\par }{\QB bụ ugvu kẹ ndu eze.


\par }{\Q \VS{3}Ọ bụ ẹge igwe habe l'eli; \newline  alị adụ-be ogvu;

\par }{\QB bụ ẹge obu onye eze

\par }{\QB bụ-be iphe ẹ taa vọ-rudu avọ-ru.


\par }{\Q \VS{4}Kweshia ẹgba, gbaru lẹ mkpọla-ọcha;

\par }{\QB onye ụzu enweru iphe

\par }{\QB oo-gude kpụa

\par }{\QB mkpọla-ọcha, ama mma.


\par }{\Q \VS{5}Rushia ndu ẹjo iya ono l'ẹhu

\par }{\QB eze; nggu aphụ; aba-eze iya

\par }{\QB egude odobe-ẹka-ndoo ngụru angụru.


\par }{\Q \VS{6}Ba anọdukwa l'ifu onye eze atụ-li onwongu!

\par }{\QB Ọphu i jekwa asụgaru l'ẹke

\par }{\QB ndu oke amadụ nọ!


\par }{\Q \VS{7}Ọ kakwa mma t'ọ bụru

\par }{\QB yẹbedua e-gbe sụ ngu:

\par }{\Q “Gbeshi; bya anọdu l'ẹke ọwaa, ka mma;”

\par }{\QB mẹ l'i gbe je anọdu l'ẹke dụ mma;

\par }{\QB a sụ ngu t'i lụfuta je anọdu

\par }{\QB l'ẹke ẹ-ta dụdu mma;

\par }{\QB nggu emewaphu onwongu

\par }{\QB iphe-iphere l'ifu oke amadụ ono.


\par }{\Q \VS{8}Ba agbakebejekwa ọso;

\par }{\QB je ọgbaru madzụ ẹkwo;

\par }{\QB kẹ l'ọ -bụru l'e mekochaaru;

\par }{\QB okfu ono nmaa ngu

\par }{\QB bẹ ọo-ghakọbekwa;

\par }{\QB mee ngu iphe-iphere.


\par }{\Q \VS{9}Teke nggu lẹ madzụ ibe ngu atụ ntụtego;

\par }{\QB be ewokwaru iphe madzụ

\par }{\QB kfuru ngu l'edomi kfua.


\par }{\Q \VS{10}Ọdumeka bẹ onye \newline  nụru iya nụ

\par }{\QB e-mekwa ngu iphe-iphere;

\par }{\QB Ọphu ẹjo ẹpha, ii-vuta

\par }{\QB ta byadụ bya alụfu ngu alụfu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{11}Okfu, e kfuru l'ẹge ọ gbaru

\par }{\QB dụ l'ọ bụ ororo \newline  mkpọla-ododo,

\par }{\QB a gakọberu mkpọla-ọcha.


\par }{\Q \VS{12}Mba, onye maru iphe abaru

\par }{\QB onye angabẹje nchị l'okfu, eekfuru iya

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ iphe-nchị,

\par }{\QB e gude mkpọla-ododo mee;

\par }{\QB m'ọ bụ iphe ọdo, e gude

\par }{\QB ọkpobe mkpọla-ododo mee.


\par }{\Q \VS{13}Ọ bụ ẹge aka-mini eguje ẹhu

\par }{\QB egugu l'oge okpomọku

\par }{\QB bụ ẹge nwozi, e gude

\par }{\QB ire iya ẹka eguje ndu ezi

\par }{\QB iya ozi ẹhu egugu.

\par }{\QB Mbụ l'oomeje; obu egua

\par }{\QB ndu nwe iya nụ egugu.


\par }{\Q \VS{14}Onye asa nsasa iphe-ọma,

\par }{\QB ẹ to medu bẹ dụkwa l'ọ bụ

\par }{\QB igwe, ruru eruru;

\par }{\QB bya ephee phẹrephere; \newline  tọ chịhe mini.


\par }{\Q \VS{15}Ọ kwa ọta nshi; bẹ e-gude

\par }{\QB mee onye achị nụ;

\par }{\QB yo mee iphe ẹ to shidu kwe lẹ ya e-me.

\par }{\QB Mbụ l'ọo ire-ọma;

\par }{\QB b'e gude tapyaa ọkpu.


\par }{\Q \VS{16}Ị -phụa manụ-ẹngu;

\par }{\QB ritakwa iya l'oge-ẹpho ngu;

\par }{\QB I -rinuka iya; bẹ ịi-gbọkwa iya.


\par }{\Q \VS{17}Jetaje kẹ madzụ l'o-ruberu.

\par }{\QB L'ị -gbalaha ya ọshitoshi;

\par }{\QB bẹ ịi-byakwa bya adụ iya ashị.


\par }{\Q \VS{18}Ọ bụ ẹge mgbọro;

\par }{\QB m'ọ bụ ogu-mbeke;

\par }{\QB m'ọ bụ akfụ, atsụ nkọ

\par }{\QB ahụje ọku; bụ ẹge nwoke,

\par }{\QB agba madzụ ibe iya ẹjo ekebe adụje.


\par }{\Q \VS{19}Ọtu-kobe onye ẹ-te medu

\par }{\QB ire-lanụ ishi teke iphe atsụ madzụ l'ẹhu;

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ onye eme t'ọ

\par }{\QB taa iphe l'eze; iphe eme iya;

\par }{\QB m'ọ bụ onye eme t'o gude

\par }{\QB ọkpa, nwụhuru iya anwụhu jee ije.


\par }{\Q \VS{20}Ọgu egvu anụ onye aphụ \newline  jiru ọkpoma;

\par }{\QB dụlekwaphu l'ọ bụ onye

\par }{\QB yefuru uwe iya teke oyi atsụ iya;

\par }{\QB m'ọ bụ onye eteru ose l'ẹke ọnya nọ iya.


\par }{\Q \VS{21}Ẹgu -agụ onye ọhogu ngu;

\par }{\QB nụkwa iya nri t'o ria.

\par }{\QB Teke mini agụ iya;

\par }{\QB kekwa ya mini t'ọ ngụa;


\par }{\Q \VS{22}lẹ teke iime ẹge ono;

\par }{\QB bẹ bụ iphere bẹ iimeta ekpu iya.

\par }{\QB Iphe ono ahụa ya ọku l'ẹhu.

\par }{\QB Ọdo abụru lẹ Ojejoje e-bu ngu-a nggo.


\par }{\Q \VS{23}Ọ bụ ẹge phẹrephere,

\par }{\QB shi ụzo ugvu egudeje mini bya;

\par }{\QB bụ ẹge okfu-azụ akpatajẹ ọdzu ifu.


\par }{\Q \VS{24}Ọ kakwa mma l'i bu l'azụ-ụtsulo;

\par }{\QB mẹ lẹ nggu lẹ nwanyi

\par }{\QB okfu-ọnu bu.


\par }{\Q \VS{25}Ọ bụ ẹge mini, guru egugu

\par }{\QB adụje onye ẹkpiri akpọ nkụ

\par }{\QB bụ ẹge ozi-ọma, shi ẹke, teru ẹnya adụje.


\par }{\Q \VS{26}Onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB -woru onwiya haaru ẹjo madzụ;

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ ọgba,

\par }{\QB a swọru aswọswo;

\par }{\QB mbụ l'ọ bụ nwogvu, \newline  a farụshiru afarụshi.


\par }{\Q \VS{27}Ẹ tọ dụdu mma o rinuka manụ-ẹngu.

\par }{\QB Ọ kwaphụ ẹge ono;

\par }{\QB b'ẹ t'ọ dụdu mma madzụ

\par }{\QB o gude ẹka eme t'a kwabẹ iya ugvu.


\par }{\Q \VS{28}Onye, ẹ-ta adụjedu ike ọkpa-de onwiya

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ mkpụkpu,

\par }{\QB e nwukposhiru ụpho-mkpuma iya;

\par }{\QB yo gheru ọnu.




\par }\PoetryChap{26}{\Q \VerseOne{1}Ọ bụ ẹge aka-mini, daru l'oge

\par }{\QB ọnanwu ta agadu mkpa;

\par }{\QB mbụ ẹge mini, chịru teke

\par }{\QB aakpa nji ta agadu mkpa;

\par }{\QB bụ ẹge ọkwabe onye eswe

\par }{\QB ugvu ta gbakwaphu.


\par }{\Q \VS{2}Ọnu, e buru onye ẹ-ta

\par }{\QB dụdu iphe o meru

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ onye aatụ nwẹnu,

\par }{\QB ephe ephephe iphe:

\par }{\QB ọ -tụa; yọ tụ-swee ya.


\par }{\Q \VS{3}Ẹchachi bẹ eegudeje agọ ịnya;

\par }{\QB mkpa bẹ eegudeje agọ nkakfụ-ịgara;

\par }{\QB ndu eswe abụru mgbọro;

\par }{\QB bẹ eechije ẹphe l'okpurukpu-azụ.


\par }{\Q \VS{4}Be eyekwaru onye eswe ọnu

\par }{\QB lẹ mkpọkoro okfu, ookfu.

\par }{\QB Ọdumeka; bẹ nggu l'iya

\par }{\QB a-tụkokwa bya abụru ndu eswe.


\par }{\Q \VS{5}Yekwaaru onye eswe ọnu

\par }{\QB lẹ mkpọkoro okfu, o kfuru.

\par }{\QB Ọdumeka; bẹ oo-tubesukwa

\par }{\QB lẹ ya maru iphe.


\par }{\Q \VS{6}Onye ezi onye eswe ozi

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ onye ebu onwiya achị;

\par }{\QB l'anụ onwiya nshi.


\par }{\Q \VS{7}Ọ bụ ẹge ọkpa, akụ onye

\par }{\QB ngvụru lakpalakpa ta dụdu mkpa, ọoga;

\par }{\QB bụ ẹge ẹtu onye eswe anma ta gadu mkpa.


\par }{\Q \VS{8}Ugvu, a kwabẹru onye eswe

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ mkpuma ụrobo,

\par }{\QB meru mbu-l'ẹka-ụta.


\par }{\Q \VS{9}Ẹka onye eswe anma ẹtu

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ ẹke onye

\par }{\QB mẹe atsụ akpa onwiya ógvú l'ẹka.


\par }{\Q \VS{10}Onye butaru onye eswe;

\par }{\QB m'ọ bụ o-shi-awe-o-shi-awe

\par }{\QB t'o jeeru iya ozi

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ onye agba akfụ

\par }{\QB gude iya l'emekakota madzụ iphe.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụ ẹge nkụta alajẹ azụ

\par }{\QB bya eria ẹnwa, ọ nwaru;

\par }{\QB bụ ẹge onye eswe abụje:

\par }{\QB o -mee mkpọkoro iphe; \newline  yọ la iya azụ.


\par }{\Q \VS{12}Mbu; ?Ị phụru nwa \newline  ọ-maru-ọmachata?

\par }{\QB Onye ono bẹ onye eswe kakwa mma.


\par }{\Q \VS{13}Onye ẹnyiru sụru l'agụ nọ lẹ woroworo;

\par }{\QB l'ẹjo agụ tsoru iphe bụ ụzo adzọ-phe.


\par }{\Q \VS{14}Ọ bụ ẹge ibo anọduje

\par }{\QB aswọ-phe l'iphe e gude gbaa ya

\par }{\QB bụ ẹge onye ẹnyiru anọduje

\par }{\QB aghaswashị l'oshi-azẹe ya.


\par }{\Q \VS{15}Onye, ẹnyiru tsụru ụwomini

\par }{\QB abụje o -tsuta ụtara l'ophe;

\par }{\QB yọ kpọo ya agụfuta ye l'ọnu.


\par }{\Q \VS{16}Onye ẹnyiru arịje lẹ iya ka

\par }{\QB ụmadzu ẹsaa, maru oye ọnu l'okfu

\par }{\QB ọmaru iphe.


\par }{\Q \VS{17}Onye esweta esweta;

\par }{\QB je eye ọnu l'okfu, ẹ tọ madụ ishi iya;

\par }{\QB dụ l'ọ bụ onye jeru je

\par }{\QB awọru nkụta lẹ nchị.


\par }{\Q \VS{18}Onye eduswe ibe iya ụzo;

\par }{\QB sụ l'ọ bụ okfu bẹ ya ezi iya


\par }{\Q \VS{19}dụkwa l'ọ bụ itsọku;

\par }{\QB mẹ ẹjo akfụ, onye ọgvu

\par }{\QB gude eme mbẹreshi.


\par }{\Q \VS{20}Nkụ -anọdu l'ọku; \newline  ọku anyịhu.

\par }{\QB Ntụmatu -laa; ụswo alaa.


\par }{\Q \VS{21}Ọ bụ ẹge icheku emeje ọku; \newline  yọ gbanwuhu;

\par }{\QB m'ọ bụ ẹge nkụ emeje ọku; yo nwulihu;

\par }{\QB bụ ẹge onye okfu akpalije okfu.


\par }{\Q \VS{22}Okfu-azụ atsọjekwa ntụmatu;

\par }{\QB mbụ l'ọotukoje ẹhu vọo kfụrukfuru.


\par }{\Q \VS{23}Ọ bụ ẹge ẹremete okfu

\par }{\QB azẹ-mije ọkpoma nshi;

\par }{\QB bụ ẹge eegudeje nshị

\par }{\QB mkpọla-ọcha kpụ-mia ite-ụra.


\par }{\Q \VS{24}Onye madzụ dụ ashị

\par }{\QB egudeje okfu-ọnu zẹ-chia onwiya.

\par }{\QB Obenu l'ime obu iya;

\par }{\QB bụ ẹregede nọ iya;


\par }{\Q \VS{25}m'o -ruhuduru okfu iya atsọ ịtsagha.

\par }{\QB Be eyekwaru iya ọnu;

\par }{\QB kẹ l'ụruburuku, nọ iya

\par }{\QB l'ọkpoma rukwaru ẹsaa.


\par }{\Q \VS{26}Ashị, madzụ dụ iya;

\par }{\QB bẹ oogudeje ụgho domia.

\par }{\QB Obenu l'iphe dụ ẹji, oome;

\par }{\QB bẹ ee-mekocha-a tụa too l'edzudzu ọha.


\par }{\Q \VS{27}Onye egwu iduma;

\par }{\QB bụ iya e-mekochaa dalahụ iya.

\par }{\QB Onye eswi mkpuma;

\par }{\QB bẹ mkpuma ono e-welata

\par }{\QB azụ bya eswipyabẹ.


\par }{\Q \VS{28}Onye ẹjo-ire akpọje ndu,

\par }{\QB oomeka iphe l'ẹhu ashị.

\par }{\QB Ọ kwaphụ ẹge ono;

\par }{\QB bẹ ajaja eli-ọnu emebyije iphe.




\par }\PoetryChap{27}{\Q \VerseOne{1}Ba asakwa nsasa l'ọwaa iphe ii-me echile;

\par }{\QB kẹ l'ẹ tị madu iphe ụboku \newline  a-bụru.


\par }{\Q \VS{2}Haa t'onye ọdo jaa ngu ajaja;

\par }{\QB be gudejeshi ọnu ngu;

\par }{\QB jaa onwongu.

\par }{\QB Haaru iya onye ọdo;

\par }{\QB t'ẹ b'ọ bụshi nggụbedua l'onwongu.


\par }{\Q \VS{3}Mkpuma anyịkwa ẹra;

\par }{\QB ẹja abụru oke-ivu.

\par }{\QB Obenu l'onye eswe

\par }{\QB -kpatsua ngu iwe;

\par }{\QB b'ọ kakwa iphe labụ ono ọnyi ẹra.


\par }{\Q \VS{4}Iphe-eghughu emejekwa \newline  iphe-ọnikiri;

\par }{\QB ọvuma akabaaru ẹji nk'iya.

\par }{\QB Obenu l'ijimẹnya kakọta ẹphe ẹbo ẹji.


\par }{\Q \VS{5}Mba, a baru madzụ jakatangụ kakwa mma;

\par }{\QB mẹ l'i yeru madzụ obu l'edomi.


\par }{\Q \VS{6}Iphe ọnya ngu mekaru ngu kakwa mma;

\par }{\QB mẹ l'akpa ụgho,

\par }{\QB onye ọhogu ngu nmaru ngu.


\par }{\Q \VS{7}Ọ bụ onye ẹpho jiru;

\par }{\QB bẹ manụ-ẹngu adụje ẹji.

\par }{\QB Obenu l'onye ẹgu agụ;

\par }{\QB bẹ iphe atsọ ile anọdujeru atsọ iya ẹna.


\par }{\Q \VS{8}Nwoke, bụ o-jeta-ọgharu-ufu

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ nwẹnu,

\par }{\QB phephuhuru l'ẹkfuna iya.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụ ẹge manụ senti yẹle manụ,

\par }{\QB eshi kwẹkwekwe emeje t'obu atsọ ẹna;

\par }{\QB bụ ẹge ụzo, onye ọnya ngu kpọ-ziru ngu

\par }{\QB emeje t'ẹhu kpọ-vohu ngu.


\par }{\Q \VS{10}Ba ahakwa ọnya ngu;

\par }{\QB ọphu iihakwa ọnya nna ngu;

\par }{\QB ọphu ị gbakwaru laa kẹ

\par }{\QB nwunne ngu teke ụmuruku mụru ngu;

\par }{\QB kẹ l'obutobu, nọ ngu ntse \newline  kakwa mma;

\par }{\QB mẹ lẹ nwunne ngu, nọ ngu ote-ẹnya.


\par }{\Q \VS{11}Maru iphe; nwa mu;

\par }{\QB nggu emee t'obu tsọje mu ẹna;

\par }{\QB k'ọphu mu a-maru iphe

\par }{\QB mu a-nọdu ekfujeru ndu ta

\par }{\QB dụdu iphe ẹphe gụberu mu.


\par }{\Q \VS{12}Onye nweru egomunggo

\par }{\QB abụje ọ -phụa iphe-emeka; yo zee ya.

\par }{\QB Obenu l'ọma-ego adukpuje je ekulahu iya;


\par }{\Q \VS{13}Madzụ -sụ lẹ ya a-nọduru

\par }{\QB o-shi-awe-o-shi-awe l'itumo;

\par }{\QB natakwa iya uwe iya.

\par }{\QB Gude yẹbedua t'ọ nọdu lẹ

\par }{\QB mkpalẹka m'ọ bụru onye

\par }{\QB mba ọdo b'ọ nọduru l'itumo ọbu.


\par }{\Q \VS{14}Madzụ lụfuta lẹ nchi-abọhu;

\par }{\QB gọlaharu obutobu iya ọnu;

\par }{\QB l'ara iya gbagbagba;

\par }{\QB bẹ ọo-dụkwa l'ọ bụ iphu b'ọ phu iya.


\par }{\Q \VS{15}Nwanyi okfu-ọnu dụkwa

\par }{\QB l'ọ bụ tẹyiteyi mini mbọku mini achị.


\par }{\Q \VS{16}Ahụta iya dụkwa l'ọ bụ

\par }{\QB onwula phẹrephere azụ t'ẹ b'o phehe;

\par }{\QB m'ọ bụ ogude ẹka lọ-gude

\par }{\QB manụ, awụshi awụshi.


\par }{\Q \VS{17}Ọ bụ ẹge e gudeje ígwè;

\par }{\QB l'aba ígwè t'ọ tsụ nkọ;

\par }{\QB bụkwaphu madzụ agbọ-lije madzụ ibe iya.


\par }{\Q \VS{18}Onye kụru oshi-figu erijenu akpụru, ọ mịtaru.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ onye letaru nnajiufu iya ẹnya;

\par }{\QB bẹ ọokwabeje ugvu.


\par }{\Q \VS{19}Ọ bụ ẹge madzụ eleje ẹnya \newline  lẹ mini;

\par }{\QB phụ nwonyonyo iya;

\par }{\QB bụ ẹge ọkpoma onye

\par }{\QB ekoshije ẹge onye gbaru.


\par }{\Q \VS{20}Ọ bụ ẹge ẹpho te jijedu ọnwu; too ji alị-maa;

\par }{\QB bụ ẹge iphe agụebe madzụ;

\par }{\QB te dzujedu iya edzudzu.


\par }{\Q \VS{21}Mkpọla-ọcha bụ l'ite-igwe

\par }{\QB b'e egheje iya; gude data iya.

\par }{\QB Mkpọla-ododo abụru

\par }{\QB l'ọku-ụzu b'e egheje iya; gude data iya.

\par }{\QB Obenu lẹ madzụ bụ ajaja,

\par }{\QB aaja iya b'e gudeje maru ẹge ọ gbaru.


\par }{\Q \VS{22}Ẹ to nwekwa m'ị tsụru onye eswe l'ọtumu;

\par }{\QB mbụ; m'i gude ọ́dzú tsua ya otsu ose;

\par }{\QB ii-gbe tsufu iya ririri l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{23}Majẹkwaru ẹge atụru ngu eje iya.

\par }{\QB Nggu akwabẹjekwaru eswi ngu ẹnya.


\par }{\Q \VS{24}Kẹ l'iphe-enweru ta

\par }{\QB aanọjekwa jeyewaru;

\par }{\QB ọphu onye lanụ 'ekpujekwa

\par }{\QB okpu-eze tsube l'ọgbo sweru ọgbo.


\par }{\Q \VS{25}E -gbufu ẹwu; kẹ ọphungu eruchita.

\par }{\QB E -je l'eli ugvu; e gbua ẹwu ọphungu.


\par }{\Q \VS{26}Ụnwu atụru ngu bụ iya

\par }{\QB e-webe ngu iphe.

\par }{\QB Eghu bụ iya bẹ ịi-nọdu ere gude azụ alị.


\par }{\Q \VS{27}Ii-nweru ẹra-eghu, ii-gude

\par }{\QB azụ nggu lẹ ndibe ngu;

\par }{\QB mẹ ụnwegirima ụnwanyi, \newline  i gude egude.




\par }\PoetryChap{28}{\Q \VerseOne{1}Ẹjo madzụ anọduje agba ọso;

\par }{\QB l'ẹ bọ dụ onye achị iya nụ.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka ndoo;

\par }{\QB bẹ obu eshihuje ike l'ọ bụ agụ.


\par }{\Q \VS{2}Mba -watawa okwefu íkè;

\par }{\QB ẹphe awata ọgba-nweshi

\par }{\QB ndu ishi ẹphe ẹka ẹka.

\par }{\QB Obenu l'onye, maru iphe;

\par }{\QB nweru egomunggo bụru ishi;

\par }{\QB obu egvuru ndu ọochi egvuru.


\par }{\Q \VS{3}Onye ishi, akpa ndu ụkpa ẹhu;

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ mini, chịkoru

\par }{\QB iphe e meberu l'alị kpota.


\par }{\Q \VS{4}Ndu jịkaru ome iphe a tụru \newline  l'ekemu;

\par }{\QB kwa ndu ẹjo iya ono;

\par }{\QB bẹ ẹphe l'ẹphe bụ ike.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu eme iphe

\par }{\QB a tụru l'ekemu bụ ndu eme

\par }{\QB iphe dụ ẹji bẹ ẹphe enwufu.


\par }{\Q \VS{5}Ndu eme iphe dụ ẹji iphe

\par }{\QB vudo nhamụnha te edojedu ẹnya.

\par }{\QB Ọ bụ ndu maru Ojejoje;

\par }{\QB b'o dokotaru ẹnya ọhuma.


\par }{\Q \VS{6}Onye ụkpa, eme ire-lanụ; kakwa mma

\par }{\QB mẹ l'onye nweru iphe; \newline  l'arụ ụrukutu.


\par }{\Q \VS{7}Nwa, emeje iphe a tụru

\par }{\QB l'ekemu bụkwa onye, \newline  maru iphe.

\par }{\QB Obenu l'onye yẹle ndu ẹkpiri ayị;

\par }{\QB bụ iphe-iphere b'o me ekpu nna iya.


\par }{\Q \VS{8}Onye gude ọ-mụru-nwa l'akpa ẹku

\par }{\QB kwa onye aphụru ndu ụkpa imiko;

\par }{\QB bẹ ọokpa ẹku ọbu edoberu.


\par }{\Q \VS{9}Onye jịkaru lẹ ya te medu ekemu

\par }{\QB bẹ ekfukfu, ookfu anụ

\par }{\QB Nchileke abụjeru Nchileke akpamara.


\par }{\Q \VS{10}Onye du onye, obu gụru

\par }{\QB iphoro; shilahaa ẹjo ụzo;

\par }{\QB kwa onye ọbu a-nma l'ọnya, ọ gbaru.

\par }{\QB Obenu l'onye ẹ-te emedu

\par }{\QB iphe aata iya ụta; e-keta òkè l'iphe-ọma.


\par }{\Q \VS{11}Onye nweru iphe; etubesuje lẹ ya maru iphe.

\par }{\QB Obenu l'onye ụkpa,

\par }{\QB egomunggo ruru alị a-vọfuta iya-a.


\par }{\Q \VS{12}Onye doberu ẹka ndoo \newline  -bahụ l'ọchichi;

\par }{\QB ẹhu atsọlahaa ndiphe.

\par }{\QB Ẹjo madzụ -bahụkwanu iya;

\par }{\QB ndiphe achọlahaa ẹke ẹphe e-domi onwẹphe.


\par }{\Q \VS{13}Onye akpami ẹjo iphe,

\par }{\QB o meru akpami;

\par }{\QB b'ẹ t'ọ dụjekwaru lẹ mma.

\par }{\QB Obenu l'onye kọshiru iphe

\par }{\QB o meru; haa ya ememe;

\par }{\QB bẹ aaphụjeru imiko.


\par }{\Q \VS{14}Ọnu-ọma bụ k'onye atsụ Ojejoje egvu.

\par }{\QB Obenu l'onye kpọ-chiru

\par }{\QB ọkpoma e-je iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụ ẹge agụ, ede ekiri;

\par }{\QB m'ọ bụ bịye, abọ erumu dụ;

\par }{\QB bụ ẹge onye gude akirishi achị ndu ụkpa dụ.


\par }{\Q \VS{16}Onye ishi, gude ike achị;

\par }{\QB bẹ te nwedu egomunggo.

\par }{\QB Obenu l'onye ẹku, eegude

\par }{\QB ụgho akpa dụ ashị bẹ a-ka nka.


\par }{\Q \VS{17}Onye gburu ọchi;

\par }{\QB ọchi ono gude iya;

\par }{\QB bẹ a-nọdu aghalẹphu

\par }{\QB kpata phungu jeye teke ọo-nwụhu.

\par }{\QB T'ẹ b'ọ dụkwa onye a-gbaru iya mkpu.


\par }{\Q \VS{18}Onye eme iphe, ụta ta dụduru iya;

\par }{\QB ta dụkwa iphe eme iya nụ.

\par }{\QB Obenu l'onye arụ ụrukutu;

\par }{\QB a-kpọ-buhukwa; daa.


\par }{\Q \VS{19}Onye eseshi akanya ike;

\par }{\QB e-nwe nri; nwee ya k'etsutsu.

\par }{\QB Obenu l'onye adabujeru

\par }{\QB l'omephe iphe ẹ-ta agadu mkpa;

\par }{\QB bẹ a-bụru ụkpa-mkpẹre.


\par }{\Q \VS{20}Ọnu-ọma, tso onye ire-lanụ ahajẹ nshinu.

\par }{\QB Obenu l'onye achị ẹku l'ike;

\par }{\QB te erighakwaru iya.


\par }{\Q \VS{21}Ọbo madzụ ẹbo ta dụkwa mma.

\par }{\QB Obenu lẹ madzụ

\par }{\QB emeswejelekwaa l'okfu nri.


\par }{\Q \VS{22}Onye ụkparaswi bụ iya;

\par }{\QB bẹ onweru iphe ka agụgu;

\par }{\QB ọphu ọomadu l'ọkpa ụkpa eche iya echeche.


\par }{\Q \VS{23}Onye, baru onye \newline  mesweru nụ

\par }{\QB m̀bà; bẹ onye ono, a baru

\par }{\QB m̀bà ono e-mekochaa maru

\par }{\QB l'ọ ka iya ome ọhuma;

\par }{\QB mẹ l'onye ọphu bụlephu

\par }{\QB ajaja eli-ọnu b'ọ jajẹ iya.


\par }{\Q \VS{24}Onye ezitaje iphe nna iya;

\par }{\QB m'ọ bụ kẹ nne iya; sụ:

\par }{\Q “L'ẹ tọ bụdu ome ẹji”

\par }{\QB bẹ yẹle onye mmebyi bụkwa iphe lanụ.


\par }{\Q \VS{25}Onye nchamẹnya akpalije okfu.

\par }{\QB Obenu l'onye dakoberu

\par }{\QB Ojejoje; bẹ ọo-dụru lẹ mma.


\par }{\Q \VS{26}Onye chịru ụkfu kwẹe

\par }{\QB onwiya bụ onye eswe b'ọ bụ.

\par }{\QB Obenu l'onye gude

\par }{\QB mmamiphe eme iphe ta

\par }{\QB dụdu iphe eme iya nụ.


\par }{\Q \VS{27}Onye anụje onye ụkpa iphe;

\par }{\QB bẹ ụko taa kọdu.

\par }{\QB Obenu l'onye aphụje ndu ụkpa

\par }{\QB woru ẹnya lọpyia;

\par }{\QB bẹ aa-dụ l'igwe kọo ọnu.


\par }{\Q \VS{28}Ẹjo madzụ baa l'ọchichi;

\par }{\QB ndiphe edomishilahaa onwẹphe.

\par }{\QB Obekwanu lẹ ndu ẹjo iya

\par }{\QB ono -kpolashihu;

\par }{\QB ndu doberu ẹka ndoo aka l'igwe.




\par }\PoetryChap{29}{\Q \VerseOne{1}Onye aabaru m̀bà tekenteke;

\par }{\QB yo mele-e iphe oome;

\par }{\QB bẹ ọtu-gbirimu a-tụ;

\par }{\QB ọphu a byadụ aghata iya aghata


\par }{\Q \VS{2}Ndu doberu ẹka ndoo -bata l'ọchichi;

\par }{\QB ndiphe etelahaa ẹswa.

\par }{\QB Onye ẹjo iya ono -bata l'ọchichi;

\par }{\QB ndiphe atsụlahaa ude.


\par }{\Q \VS{3}Onye yeru mmamiphe obu

\par }{\QB emeje t'ẹhu atsọ nna iya ẹna.

\par }{\QB Obenu l'onye eme \newline  k'ụnwanyi ọkpara;

\par }{\QB bẹ erigbuje iphe iya.


\par }{\Q \VS{4}Ọ bụ ikpe, dụ maa;

\par }{\QB bẹ eze egudeje mee mkpụkpu, ọ chị;

\par }{\QB yo keru ekeru.

\par }{\QB Obenu l'onye ẹnya

\par }{\QB ori wuruwuru nọ egudeje

\par }{\QB ẹka-azụ kpakashịa ya.


\par }{\Q \VS{5}Onye aja madzụ ibe iya ajaja eli-ọnu

\par }{\QB bụ ụgbu, e-kota iya l'ọkpa; bẹ ooge.


\par }{\Q \VS{6}Ẹjo madzụ; bẹ ẹjo iphe oome

\par }{\QB anmajẹ l'ọ bụ ọnya.

\par }{\QB Obenu l'onye doberu ẹka ndoo

\par }{\QB anọduje agụ egvu; ẹhu l'atsọ iya.


\par }{\Q \VS{7}Onye doberu ẹka ndoo ezije \newline  obu l'alị;

\par }{\QB l'ekpe ndu ụkpa ikpe nhamụnha.

\par }{\QB Obenu l'ẹjo madzụ ta bụdu iphe oome;

\par }{\QB b'ọ kpa ishi iya.


\par }{\Q \VS{8}Ọ kwa ndu, bụ

\par }{\QB o-gude-ọnu-akpa-nko bụ

\par }{\QB ndu emeje tẹ okfu l'ada lẹ mkpụkpu.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu, maru iphe;

\par }{\QB abyanyije iphe-eghughu.


\par }{\Q \VS{9}Onye nweru egomunggo

\par }{\QB -kpụru onye eswe je ụlo-ikpe;

\par }{\QB bẹ iphe onye eswe ọbu

\par }{\QB awataje ememe bụ:

\par }{\QB ọchi-phe mkpọkoro ọchi;

\par }{\QB mẹ ọba-phe korokoro;

\par }{\QB ọphu 'oo-kwedu tẹ nchị dụ ndoo.


\par }{\Q \VS{10}Ndu mgbugbu-madzụ;

\par }{\QB bẹ onye eme iphe vudo

\par }{\QB nhamụnha adụjekwa ẹji.

\par }{\QB Ẹphe awata ọcho ẹge ẹphe e-shi wofu iya.


\par }{\Q \VS{11}Onye eswe avụ-geje ọvuma l'ẹge o ghu iya.

\par }{\QB Obenu l'onye maru iphe

\par }{\QB akpadeje onwiya.


\par }{\Q \VS{12}Ọ -bụru l'onye achị achịchi

\par }{\QB angajẹ nchị l'iphe bụ ẹjo-ire;

\par }{\QB bẹ iphe bụ ndu ejeru iya

\par }{\QB ozi abụkotalephu ndu ẹjo iya.


\par }{\Q \VS{13}Onye ụkpa; mẹ onye akpa

\par }{\QB madzụ ẹhu nweru iphe, ẹphe gba mgba.

\par }{\QB Iphe ọbu bụ l'ọ bụ Ojejoje

\par }{\QB asajẹ ẹphe ẹnya.


\par }{\Q \VS{14}Onye eze -gude ire-lanụ

\par }{\QB l'ekpe ndu ụkpa ikpe;

\par }{\QB bẹ aba-eze iya a-ngụru

\par }{\QB angụru gbururu jeye.


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụ ẹchachi b'e gudeje

\par }{\QB hụ̀a nwata; \newline  yọ maru iphe.

\par }{\QB Obenu lẹ nwata, a haru ẹhu;

\par }{\QB emechije nne iya ifu.


\par }{\Q \VS{16}Ndu ẹjo iya ono aka nshinu eje;

\par }{\QB ẹjo iphe l'akakwaphu nshinu eje.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ọphu doberu

\par }{\QB ẹka ndoo e-gude ẹnya

\par }{\QB phụ teke ẹphe a-nọdu ada.


\par }{\Q \VS{17}Hụ̀a nwa ngu àhụ̀hù;

\par }{\QB ẹge nchị adụ ngu ndo;

\par }{\QB mẹ k'ọphu oo-me t'obu tsọ ngu ẹna.


\par }{\Q \VS{18}Ẹke ẹ te nwedu onye àphụ̀;

\par }{\QB bẹ onyenọnu emeje ẹge dụ iya mma.

\par }{\QB Obenu l'ọnu-ọma bụ

\par }{\QB k'onye eme iphe a tụru l'ekemu.


\par }{\Q \VS{19}Ẹ tọ bụlekwa-a okfu-ọnu;

\par }{\QB b'e gude ezi ohu iphe nwẹnkinyi;

\par }{\QB kẹ l'iphe i kfuru iya e-do iya-a ẹnya;

\par }{\QB obenu l'ẹ too yeduru ngu ọnu.


\par }{\Q \VS{20}?Ị phụru onye awọ okfu kpokongu?

\par }{\QB Onye ono bẹ onye eswe

\par }{\QB a-kakwa ọburu madzụ.


\par }{\Q \VS{21}Nwoke -shi lẹ nwata

\par }{\QB l'aswaru nwozi iya aswaru;

\par }{\QB bẹ nwata ọbu e-mekochaa naa ya ufu iya.


\par }{\Q \VS{22}Onye ọvuma akpalije okfu;

\par }{\QB onye ọkpoma-ọku l'eme

\par }{\QB tẹ ẹjo iphe ka l'igwe.


\par }{\Q \VS{23}Madzụ -watawa oku \newline  onwonye ekuku;

\par }{\QB a maru l'adada iya ruwaru.

\par }{\QB Obenu l'onye eme agu; \newline  bẹ ugvu etsoje.


\par }{\Q \VS{24}Onye gbaru l'ọgbo iphura;

\par }{\QB bẹ kwa onwiya dụ iya ashị;

\par }{\QB kẹ l'aanụje onye ọbu nte;

\par }{\QB t'ẹ b'ọ dụ teke ọo-gba ama.


\par }{\Q \VS{25}Onye atsụ madzụ egvu;

\par }{\QB kwa ọnya b'ọ gbaru onwiya.

\par }{\QB Obenu l'onye, bụ Ojejoje

\par }{\QB b'ọ chịru ụkfu kwẹe

\par }{\QB te nwekwa iphe eme iya nụ.


\par }{\Q \VS{26}Aadụje igweligwe achọ

\par }{\QB t'onye ishi meeru ẹphe \newline  iphe-ọma.

\par }{\QB Obenu l'ọ bụ Ojejoje bụ

\par }{\QB onye ekpeje ikpe, dụ mma.


\par }{\Q \VS{27}Onye ẹ te emedu iphe vudo nhamụnha;

\par }{\QB adụje onye doberu ẹka ndoo ashị.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ onye obu gụru iphoro

\par }{\QB adụje ẹjo madzụ.




\par }\PoetryChap{30}{\Q \VerseOne{1}Ọwaa bụ ọnu-okfu Agụru Jake kẹ Masa.

\par }{\QB Nwoke ono kfuru iya Itiyẹlu.

\par }{\QB O kfuru iya Itiyẹlu; kfuaru iya Ukalu; sụ:


\par }{\Q \VS{2}“Ọ bụ iya katsụkpo ọbuta idigagalogo

\par }{\QB l'iphe bụ madzụ;

\par }{\QB lẹ ya te nwekpodua

\par }{\QB egomunggo madzụ lẹ phuu.


\par }{\Q \VS{3}Lẹ ya ta mụdu mmamiphe;

\par }{\QB ya ta ma onye nsọ ono amama ophu.


\par }{\Q \VS{4}?Bụ onye nyibajewaru imigwe; nyizita?

\par }{\QB ?Bụ onye gbajẹwaru

\par }{\QB okoroko; kuta phẹrephere?

\par }{\QB ?Bụ onye gudejewa uwe

\par }{\QB iya kechia mini, nọ iya nụ?

\par }{\QB ?Bụ onye meru tẹ mgboko

\par }{\QB jebebetsua ẹke o jebeberu?

\par }{\QB ?Ẹpha onye ono bụ ngụnu?

\par }{\QB ?Bụ ngụnu bụ ẹpha nwa iya?

\par }{\QB Kanụru mu iya m'ị maru iya.


\par }{\Q \VS{5}Okfu Nchileke l'ọ ha ta adakwa ẹda.

\par }{\QB Ọobụje mgbaru-ike iphe bụ

\par }{\QB ndu gbabaru l'ime iya;

\par }{\QB k'ọphu ndzụ e-dzu ẹphe.


\par }{\Q \VS{6}Be eyekwakwa iphe l'okfu iya;

\par }{\QB ọdumeka bẹ ọo-bakwaru ngu mba;

\par }{\QB gụbe ngu onye ẹjo-ire.


\par }{\Q \VS{7}Iphe labụ bẹ mu arọ ngu;

\par }{\QB nggụbe Ojejoje;

\par }{\QB ba ajịkakwa mu omeru iphe

\par }{\QB tẹmanu mu anwụhude.


\par }{\Q \VS{8}Mee tẹ mu be ejejeshi

\par }{\QB oye ẹka l'iphe-mmanu.

\par }{\QB Be emekwa tẹ mu kpaa ụkpa;

\par }{\QB ọphu i mekwa tẹ nweru iphe.

\par }{\QB Nụjele mu phụ ọphu \newline  e-dzuru mu nụ.


\par }{\Q \VS{9}Ọdumeka; bẹ mu

\par }{\QB e-nwenukakwaru iphe;

\par }{\QB shi ẹge ono jịka ngu;

\par }{\QB kfulahaa; sụ:

\par }{\Q ‘?Bụ onye bụ Ojejoje ọbu’;

\par }{\QB m'ọ bụ mu akpalahaa ụkpa; yo zia mu oshi;

\par }{\QB shi ẹge ono mebyia ẹpha

\par }{\QB nggụbe Nchileke mu.


\par }{\Q \VS{10}Ba atụjekawaru nwozi

\par }{\QB yẹle nnajiufu iya mgba;

\par }{\QB Ọdumeka bẹ oo-bukwaru

\par }{\QB ngu ọnu, e-re nụ.


\par }{\Q \VS{11}O nwekwaru ndu anọdije akọ nna ẹphe ọnu;

\par }{\QB ọphu ẹphe emedu nne ẹphe ọhuma.


\par }{\Q \VS{12}Mbụ ndu arịje l'ẹphe dụ-geru;

\par }{\QB ọbu l'ẹjo adụdu, ẹphe dụ

\par }{\QB ta alụfukwa ẹphe l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{13}Mbụ ndu anọduje eku

\par }{\QB onwẹphe ekuku;

\par }{\QB l'ele kọrobangu.


\par }{\Q \VS{14}Eze, nọ ẹphe l'ọnu

\par }{\QB bụ ogu-mbeke; mẹ nkogo,

\par }{\QB ẹphe gude t'ẹphe tụko

\par }{\QB ndu ụkpa, nọ lẹ mgboko \newline  gbushikota;

\par }{\QB mbụ mee tẹ ndu ẹ tọ

\par }{\QB dụdu ẹge ọharu ẹphe

\par }{\QB chịhu lẹ mgboko.


\par }{\Q \VS{15}Etu-mini mụtaru \newline  ụnwu-mgbọko labụ;

\par }{\QB Iphe ẹphe anọduje

\par }{\QB ararụ iya abụru:

\par }{\Q ‘Nụ mu! Nụ mu!’

\par }{\QB O nweru uzi iphe ẹto,

\par }{\QB ẹpho te ejijedu ejiji;

\par }{\QB mbụ ụzi iphe ẹno,

\par }{\Q ẹ-ta sụbua: ‘L'o dzuwaru!’


\par }{\Q \VS{16}Iphe ono bụ: ili; ẹkpa-nwa nwanyi,

\par }{\QB ẹ-ta atsụdu ime; yẹle alị;

\par }{\QB kẹ l'alị t'angụnyabudua min

\par }{\QB i sụ lẹ ya ta angụhedu.

\par }{\QB Ọwaa ọku, enwu enwunwu.

\par }{\QB Ọku te nwedu l'ọo-nọnyaa;

\par }{\Q sụ: ‘L'o dzuwaru!’


\par }{\Q \VS{17}Onye egvu nna iya ẹnya;

\par }{\QB t'ọo ngaru nne iya nchị l'iphe o ziru iya;

\par }{\QB bẹ egbe-nwọku e-shi lẹ

\par }{\QB nsụda ugvu bya aswọta iya ẹnya.

\par }{\QB Yọ bụru udele e-ri iya.


\par }{\Q \VS{18}O nweru uzi iphe ẹto,

\par }{\QB dụ mu biribiri nshinu;

\par }{\QB mbụ uzi iphe ẹno, ẹ-te edodu mu ẹnya:


\par }{\Q \VS{19}Ụzo ugo l'akpamigwe;

\par }{\QB ụzo agwọ l'eli mkpuma;

\par }{\QB mẹ ụzo ụgbo-mini l'eze ẹnyimu;

\par }{\QB yẹle ụzo nwoke yẹle nwanyi.


\par }{\Q \VS{20}Ọwaa ẹge nwanyi ọkpara emeje:

\par }{\QB Oorije; fuchaa ọnu.

\par }{\QB O me; yọ sụ:

\par }{\Q ‘L'ẹ tọ dụkwa iphe dụ ẹji ya meru.’


\par }{\Q \VS{21}O nweru uzi iphe ẹto,

\par }{\QB mgboko anmajẹ jijiji;

\par }{\QB mbụ uzi iphe ẹno kpọru mgboko ẹka:


\par }{\Q \VS{22}Iphe ono bụ:

\par }{\QB ohu, ghọru onye eze;

\par }{\QB onye eswe, dafụtaru nụ bya enweru iphe;


\par }{\Q \VS{23}nwanyi, dụ madzụ ashị,

\par }{\QB mekochaaru; lụa nji;

\par }{\QB ọdo bụ nwamgbọko,

\par }{\QB e gude egude; yọ kpafụ

\par }{\QB nnufu, gude iya nụ.


\par }{\Q \VS{24}O nweru iphe ẹno haje,

\par }{\QB nwanshịi lẹ mgboko;

\par }{\QB Obenu l'ẹphe manwụru iphe ẹhu:


\par }{\Q \VS{25}Ndada bụ iphe agburu-ẹhu

\par }{\QB ta nọdu, e meru dobe lẹ mgboko.

\par }{\QB Obenu l'ọ pakọje nri

\par }{\QB l'ọnanwu dobe, o e-ri l'udzu-mini.


\par }{\Q \VS{26}Ewalị bụ ụnwu anụ,

\par }{\QB ụvo ẹ-ta nọdu, e meru dobe lẹ mgboko.

\par }{\QB Obenu l'ọ kpakahụjele eze mkpuma buru. 

\par }{\Q \VS{27}Igube te nwedu ézè;

\par }{\QB ọbule ọonodujele ephe l'ọgbo l'ọgbo.


\par }{\Q \VS{28}Ngwere; bẹ ee-gude ẹka anwụta.

\par }{\QB Obenu l'ọo-nọjele-e l'ufu-eze.


\par }{\Q \VS{29}O nweru uzi iphe ẹto,

\par }{\QB ahaje ọkpa ije ọhuma;

\par }{\QB Mbụ uzi iphe ẹno,

\par }{\QB ahaje ọkpa ije k'ugvu ugvu.


\par }{\Q \VS{30}Iphe ono bụ agụ.

\par }{\QB Agụ bụ iya bụ anụ,

\par }{\QB kakọta ike l'iphe bụ anụ.

\par }{\QB Ẹ tọ dụdu iphe ọ gbaru ọso;


\par }{\Q \VS{31}Ọdo bụ oke-ọku, adzọ

\par }{\QB kfụngangangu kfụngangangu;

\par }{\QC mẹ mkpi;

\par }{\QB yẹle onye eze, ndu sọja iya

\par }{\QB dọ-pheru mgburumgburu.


\par }{\Q \VS{32}Ọ -bụru l'i shi mewaa

\par }{\QB l'ọ bụ onye eswe;

\par }{\QB shi atụ-lije onwongu atụ-li;

\par }{\QB m'ọ bụ l'o nweru idzu iphe dụ ẹji, i chịwaru;

\par }{\QB kpuchikwaa ẹka l'ifu l'iphere iya!


\par }{\Q \VS{33}Kẹ l'ọ bụ ẹge ono, bụ:

\par }{\QB e -gude mini ẹra-eswi;

\par }{\QB e meta iya manụ-buredu,

\par }{\QB eeku Bọta, abụje;

\par }{\QB a -swịkpoo imi aswịkpo;

\par }{\QB yọ wụfuta mee;

\par }{\QB bụ ẹge bụkwaphu;

\par }{\QB a -kpalia iphe-eghughu; okfu ada.”




\par }\Chap{31}{\SH Ọnu-okfu eze, bụ Limẹlu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ọwaa bụ okfu mmamiphe

\par }{\QB eze, bụ Limẹlu.

\par }{\QB Okfu ọwaa bụ okfu

\par }{\QB mmamiphe, nne iya ziru iya:


\par }{\Q \VS{2}“Byiko nwa mu.

\par }{\QB Nggụbe nwa ọphu, \newline  shi mu l'ẹpho;

\par }{\QB nwa, mu kwetaru l'ụkwa iphe.


\par }{\Q \VS{3}Be ezikwa ike ngu

\par }{\QB l'ome kẹ nwanyi!

\par }{\QB Be ewokwaru onwongu

\par }{\QB haaru ndu ono,

\par }{\QB emebyije ndu eze ono.


\par }{\Q \VS{4}Byiko Limẹlu; ẹ tọ bụkwa kẹ ndu eze.

\par }{\QB Ọngu mẹe ta gbakwa ndu eze.

\par }{\QB Ẹ tọ gbakwa tẹ mẹe,

\par }{\QB eme l'ẹnya gụje ndu ishi.


\par }{\Q \VS{5}E -menyaa; ẹphe ngụa mẹe;

\par }{\QB zahaa iphe ekemu kfuru;

\par }{\QB nafụ ndu eemegbu

\par }{\QB emegbu ikpe, dụ maa, gbaru ẹphe.


\par }{\Q \VS{6}Nụ ndu ala l'iyi mẹe, eme l'ẹnya;

\par }{\QB nggu anụ ndu aphụ byaru mẹe;


\par }{\Q \VS{7}t'ẹphe ngụa; zahaa ẹge ọ dụru ẹphe.

\par }{\QB Mbụ; t'ẹphe ba anyatahẹ

\par }{\QB iphe-ẹhuka, byaru ẹphe.


\par }{\Q \VS{8}Dzọje ọdzo ẹhu ndu ono,

\par }{\QB ẹ-ta dụjedu ike ọdzo ọdzo \newline  ẹhu ẹphe ono

\par }{\QB Dzọjeeru ụnwu-ogbe iphe gbaru ẹphe.


\par }{\Q \VS{9}Kfuje iphe gbaru ngu l'ekfukfu;

\par }{\QB nggu ekpeje ikpe nhamụnha.

\par }{\QB Gbajẹru ndu ụkpa yẹle ndu

\par }{\QB ẹ to nwedu ẹge ọ ha ẹphe ọdzori.”


\par }{\SH Nwanyi umere ọma
\par }
{\Q \VS{10}Nwanyi, bụ ọkpobe nwanyi;

\par }{\QB ?bụ onye a-chọ-vughe iya?

\par }{\QB Egbe nwanyi ono kakwa

\par }{\QB mkpuma, vu oke aswa ire.


\par }{\Q \VS{11}Nji iya egudeje ire iya ẹka;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu ọkpobe

\par }{\QB iphe akọ iya ụko.


\par }{\Q \VS{12}Iphe-ọma bẹ \newline  oo-walatajeru nji iya.

\par }{\QB Ẹ too wolatadu iphe-emeka;

\par }{\QB jeye l'oge nka-ezekuna nk'iya.


\par }{\Q \VS{13}Ọofoje ẹji atụru yẹle owu;

\par }{\QB fọta ndu ọphu dụ mma;

\par }{\QB gude ekwe ẹkwa; yo he iya uhere.


\par }{\Q \VS{14}Egbe nwanyi ono dụ

\par }{\QB l'ọ bụ ụgbo-mini ndu agba ikike nghọ;

\par }{\QB kẹ l'oojeje ẹke teru ẹnya \newline  je akpata nri.


\par }{\Q \VS{15}Ootehuje lẹ gẹrigeri nchi-abọhu;

\par }{\QB mee nri; doberu ndibe iya;

\par }{\QB bya ekeeru ụnwu-mgbọko,

\par }{\QB ẹphe l'iya bu ọru.


\par }{\Q \VS{16}Ooleje ẹnya ọkpobe alị; zụa;

\par }{\QB bya egude okpoga,

\par }{\QB o jetaje kọo mgbo vayịnu.


\par }{\Q \VS{17}Ọ -nọje ozi iya kẹ kerere lẹ phụruru;

\par }{\QB Ẹka eshihuje iya ike l'ozi.


\par }{\Q \VS{18}Nghọ, ọogba;

\par }{\QB bẹ ọogbaje iya rita iya uru;

\par }{\QB Ọphu iphe-ọku iya

\par }{\QB anyịhudu ẹnyashi mgburumgburu.


\par }{\Q \VS{19}Oo gudeje ẹka iya gbaa òwúú;

\par }{\QB gude ẹka iya kwee ẹkwa l'onwiya.


\par }{\Q \VS{20}Ọ sajẹ ẹka l'emeru ndu

\par }{\QB ụkpa mẹ ndu ẹ tọ dụdu

\par }{\QB ẹge ọ ha ẹphe iphe-ọma;


\par }{\Q \VS{21}Teke oyi atsụshi ike;

\par }{\QB b'ẹ tọ kpajẹdu ishi;

\par }{\QB kẹle ndibe iya b'ọ

\par }{\QB dzụshiwaru uwe oyi.


\par }{\Q \VS{22}Oogudeje ẹka iya

\par }{\QB kwee ẹkwa, ọotoje l'iphe-azẹe ya.

\par }{\QB Uwe iya bụ ọkpobe ẹkwa

\par }{\QB ọcha yẹle k'uswuswe.


\par }{\Q \VS{23}Nji iya bẹ aakwabẹje ugvu

\par }{\QB k'iche l'obu-edukfu l'ẹke

\par }{\QB ndu bụ ọgurenya mkpụkpu dzuru.


\par }{\Q \VS{24}Oogudeje ẹka iya kwee uwe ọcha;

\par }{\QB dobe l'ere.

\par }{\QB Ọ bụ iya bẹ ndu agba nghọ

\par }{\QB azụtaje iphe oke-l'ukfu.


\par }{\Q \VS{25}Ọkpehu yẹle ọdu ugvu; \newline  bẹ tsoru iya ẹhu;

\par }{\QB Oo-mekochaa mụmua

\par }{\QB ọnu-ọchi l'ụzo ifu.


\par }{\Q \VS{26}Oogudeje mmamiphe ekfu okfu;

\par }{\QB ẹge ono b'ọ bụje;

\par }{\QB ọ -kpọ-ziru madzụ ụzo;

\par }{\QB yọ bụleruphu ọkpobe

\par }{\QB iphe b'o zije onye ọbu.


\par }{\Q \VS{27}Ndibe iya bẹ ooswijeru

\par }{\QB eswiru; eleta ẹphe ẹnya;

\par }{\QB Ọphu ẹnyiru anọdu iya.


\par }{\Q \VS{28}Ụnwu iya awụ-lihuje;

\par }{\QB kua ya onye a gọru ọnu-ọma.

\par }{\QB Nji iya l'ekukwa iya phụ

\par }{\QB ẹge ono; l'aja iya ajaja.


\par }{\Q \VS{29}“Lẹ mgboko ọwaa;

\par }{\QB gbaa mgburumgburu;

\par }{\QB bẹ ụnwanyi, eme iphe,

\par }{\QB dụ mma; dụ ugvu jikwaru ejiji.

\par }{\QB Ọ bụ l'ọo nggụbedua kakọta iya ẹphe!”


\par }{\Q \VS{30}Ọdu ugvu l'ẹnya

\par }{\QB eduswejekwa madzụ;

\par }{\QB ọma-mma abụru

\par }{\QB iphe ẹ-ta kpọjedu ụkfu.

\par }{\QB Obenu lẹ nwanyi,

\par }{\QB atsụ Ojejoje egvu;

\par }{\QB bẹ gbaru t'a jaa ya ajaja.


\par }{\Q \VS{31}Bua ya obunggo, gbaru iya nụ;

\par }{\QB Mbụ t'ozi, o gude ẹka iya eje mekwaa

\par }{\QB t'e tua ya ẹpha l'obu-edukfu.

\par }