\NormalFont\ShortTitle{Ndu Ikpe}

{\MT Ndu Ikpe



\par }\ChapOne{1}{\SH Ndu Ízurẹlu etso ndu Kénanu ọphu phọduru nụ ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jóshuwa anwụhutsulephu; ndu Ízurẹlu eje akpata Ojejoje ishi; t'ẹphe maru ndu ikfu ọphu e-vutaru ẹphe ụzo je etso ndu Kénanu ọgu.


\par }{\PP \VS{2}Ojejoje asụ ẹphe: “L'ọ bụ ndu Júda e-je. Lẹ ya wowaru alị-a ye ẹphe l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{3}Ndu Júda abya asụ ndu Símiyọnu, bụ unwunne ẹphe: “Unu bya t'ayi jeru ndu Kénanu, bu l'alị ono, e keru nụ ayi ono ọgu. Teke e metsuaru; ayịbedua etsokwarụphu unu t'ayi je alụta ẹke ọphu e keru nụ unu.” Tọ dụ iya bụ; ndu ikfu Símiyọnu ekwe; tsoru ẹphe; ẹphe ejeshia.

\VS{4}Ya ndono; ndu Júda egbeshi jeshia ọgu ono. Ojejoje eworu ndu Kénanu; mẹ ndu Pẹ́rezu ye ẹphe l'ẹka; ẹphe egbua ẹphe ụkporo ụnu madzụ l'ụnu madzụ ise\FTNT{*}{{\FR 1:4 }{\FR{1:4
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 10,000.}}} lẹ Bẹzeku.

\VS{5}Ọ bụ l'ẹke ono bẹ ẹphe phụru Adoni-Bẹzeku lẹ Bẹzeku; tso iya ọgu. Ẹphe alụa; lụta ndu Kénanu; mẹ ndu Pẹ́rezu.

\VS{6}Adoni-Bẹzeku eye ọkpa l'ọso; ẹphe achịa ya gude; bushia ya ezeke-ẹka; mẹ ezeke-ọkpa.

\VS{7}Adoni-Bẹzeku asụ: “Ụkporo ndu eze ẹto lẹ ndu eze iri, e bushiru ezeke-ẹka; mẹ ezeke-ọkpa shi atụtuje ẹkpu-ụtara, adashị lẹ mkpuli okpokoro mu teke mu eri nri. Nta-a bẹ Nchileke akfụwa mu ụgwo iphe, mu meru ẹphe.” Tọ dụ iya bụ; ẹphe akpụru iya jeshia Jerúsalemu ẹke ọ nọdu nwụhu.


\par }{\SH Ndu Júda alụta Jerúsalemu; mẹ Hẹ́buronu
\par }
{\PP \VS{8}Ndu Júda eje ọgu lẹ Jerúsalemu; lụta iya. Ẹphe egude ogu-mbeke gbufu mkpụkpu ono; nwuru ọku ye iya.

\VS{9}E metsua; ndu Júda awụkwaruphu jekfushia ndu Kénanu ndu ọphu bu l'alị ugvu; ndu ọphu bu l'echi-ẹgu l'ụzo ọhuda; mẹ ndu ọphu butsua l'alị ọkpa-ugvu l'ụzo ẹnyanwu-arịba ọgu.


\par }{\SH Ọtuniyelu alụta mkpụkpu Débi
\par }
{\R (Jós 15:13-19)

\par }{\PP \VS{10}Ndu Júda eje etso ndu Kénanu ọphu bu lẹ Hẹ́buronu ọgu; lụ-gbua ndu Sheshayi; ndu Ahimanu; mẹ ndu Talumayi. Iphe, e shi ekuje Hẹ́buronu bụ Kiriyatu Aba.


\par }{\SH Ọtuniyelu alụta mkpụkpu Débi
\par }
{\R (Jós 15:13-19)

\par }{\PP \VS{11}Ẹphe eshi l'ẹka ono; wụru jeshia je etso ndu bu lẹ Débi ọgu. Iphe, e shi ekuje Débi bụ Kiriyatu Sefa.

\VS{12}Ya ndono; Kálẹbu asụ: “L'onye dụru ike je etso ndu Kiriyatu Sefa ọgu; mekputa ẹphe; bẹ ya e-de ada iya, bụ Akụsa t'ọ lụa.”

\VS{13}Tọ dụ iya bụ; nwunne Kálẹbu k'iru-alị, bụ Ọtuniyelu Kenazu; eje alụa mkpụkpu ono; lụta iya. Kálẹbu edee ya ada iya ono; mbụ Akụsa; yọ lụlahaa.

\VS{14}Yo be ujiku lanụ; Akụsa asụ nji iya t'o kfuru Kálẹbu, bụ iya bụ nna iya t'o bee ya alị. Akụsa abya enyizita l'eli nkakfụ-ịgara, ọ nọ; Kálẹbu ajị iya; sụ: “?Nanụ ẹge ọ dụ?”

\VS{15}Yọ sụ iya: “Tẹ ya rọnua ngu iphe. Keshinu ọphu ị nụru iya alị l'ụzo ọhuda; nụfunua alị l'ẹke ọgba-mini nọtsua.” Tọ dụ iya bụ; Kálẹbu abya anụ iya ọgba-mini k'eli; mẹ k'alị.


\par }{\SH Ọgu adaru ndu Júda; mẹ ndu Bénjaminu
\par }
{\PP \VS{16}Tọ dụ iya bụ; onye Kenu, bụ ndu eri nna nyee Mósisu eshi lẹ Ndu Nkfụ, bụ iya bụ Jériko; ẹphe lẹ ndu Júda awụfuta; jeshia echi-ẹgu Júda l'ụzo ọhuda; l'iku Áradu; je eburu l'ẹke ono.

\VS{17}Ya ndono; ndu Júda; mẹ ndu Símiyọnu, bụ unwunne ẹphe atụgbabe je etso ndu Kénanu ọphu bu lẹ Zefatụ ọgu; lụ-gbua ẹphe; mee mkpụkpu ono; yọ chịhu. E kulahaa mkpụkpu ono Họma\FTNT{†}{{\FR 1:17 }{\FR{1:17
}}{\FT{Iphe, Họma bụ bụ “Achịhu”,}}}

\VS{18}Ndu Júda lụtakwaruphu Gáza; Ashikelọnu; Ẹ́kuronu; mẹ iphe, bụ alị, nọtsua ya nụ.

\VS{19}Ojejoje anọdu swiru ndu Júda; ẹphe alụa ọgu ono; nakọta alị ndu ọphu bu l'ugvu ugvu. Ndu ọphu bu lẹ nsụda nsụda bẹ kpọru ẹphe l'achịshi; kẹle ndu onanu bẹ nweshiru ụgbo-ịnya ígwè.

\VS{20}Mkpụkpu Hẹ́buronu b'e keru nụ Kálẹbu; kẹle Mósisu kwehawaru iya ụkwa lẹ ya a-nụ iya ẹya. Tọ dụ iya bụ; Kálẹbu abya achịshia ụnwu Anaku ẹto, bu l'ẹke ono.

\VS{21}Ọbule ndu Bénjaminu ta dụdu ike chịfu ndu Jebusu, bu lẹ Jerúsalemu. Ndu Bénjaminu; mẹ ndu Jebusu atụko bua ẹghirigha lẹ Jerúsalemu jerua ntanụ ọwaa.


\par }{\SH Ndu Ífuremu; mẹ ndu Manásẹ alụta Bẹ́telu
\par }
{\PP \VS{22}Tọ dụ iya bụ; ndu ọnu-ụlo Jósẹfu egbeshi jekfushia ndu Bẹ́telu ọgu. Ojejoje anọdu swiru ẹphe l'ọgu ono.

\VS{23}Yo nweru unwoke, ẹphe zifuru t'ẹphe je ngge lẹ Bẹ́telu ono. Iphe, e shi eku Bẹ́telu bụ Luzu.

\VS{24}Ya ndono; ndu ono erudelephu; bya aphụ nwoke, shi lẹ mkpụkpu ono alụfuta; ẹphe asụ iya: “Byiko koshinu ayi ẹke ayi e-shi bahụ lẹ mkpụkpu-a; l'ayi e-mekwa ngu-a ọhuma.”

\VS{25}Ya ndono; yo koshi ẹphe ụzo, eeshije abahụ lẹ mkpụkpu ono. Ẹphe etso ndu mkpụkpu ono ọgu; gude ogu-mbeke gbufu ẹphe. Onye ẹphe haru bụ nwoke ono, koshiru ẹphe ụzo, ẹphe shiru bahụ lẹ mkpụkpu ono; mẹ ndibe iya l'ẹphe ha.

\VS{26}Tọ dụ iya bụ; nwoke ono akwafụ lashia l'alị ndu Hetu; nọdu l'ẹke ono meta mkpụkpu, o kuru Luzu. Yọ bụru iphe ono b'ọ za jeye ntanụ.


\par }{\SH Ọha, ndu Ízurẹlu ta chịfudu
\par }
{\PP \VS{27}Obenu lẹ ndu Manásẹ ta chịfudu ndu Bẹ́tu-Shanu; ndu Ténaku; ndu Dọo; ndu Ibulamu; ndu Megido; mẹ ụnwu mkpụkpu ọdo, bupheru mkpụkpu ndu ono mgburumgburu; kẹle ndu Kénanu bẹ kweru ịkpokponyi l'alị ono.

\VS{28}A nọnyaa; ndu Ízurẹlu abya aka ndu Kénanu ẹkuku; dzulahaaru ẹphe ozi mkpọ-nyi-ẹnya. Obenu l'ẹphe ta dụdu ike chịfu-gee ndu Kénanu l'ẹke ono.


\par }{\PP \VS{29}Ndu Ífuremu ta dụkwaphu ike chịfu-gee ndu Kénanu ọphu bu lẹ Géza. Ndu Ífuremu; mẹ ndu Kénanu atụko bua ẹghirigha l'ẹke ono.


\par }{\PP \VS{30}Ndu kẹ Zébulọnu ta dụkwaphu ike chịfu-gee ndu Kénanu ọphu bu lẹ Kitirọnu; mẹ Nahalọlu. Ẹphe lẹ ndu ono abya ebua ẹghirigha. Ẹphe edzulahaaru ndu kẹ Kénanu ozi mkpọ-nyi-ẹnya.


\par }{\PP \VS{31}Ndu kẹ Ásha ta dụkwaphu ike chịfu-gee ndu Akọ; ndu Sayịdonu; ndu Ahụlabu; ndu Akuzibu; ndu Hẹluba; ndu Afiku; mẹ ndu Rehobu.

\VS{32}Ndu Ásha ẹphe lẹ ndu Kénanu, bu l'alị ono ajịko bua ẹghirigha; kẹle ndu Ásha ta chịfu-gude ẹphe l'ẹke ono.


\par }{\PP \VS{33}Ndu Náfutali ta dụkwaphu ike chịfu-gee ndu Bẹ́tu-Shẹmeshi; ndu Bẹ́tu-Anatu; mẹ ndu Náfutali. Ẹphe lẹ ndu Kénanu, bu l'alị ono ajịko bua ẹghirigha. Ọbule ndu Betu-Shẹmeshi; mẹ ndu Betanatụ jelahaaru ẹphe ozi mkpọ-nyi-ẹnya.


\par }{\PP \VS{34}Ndu Dánu bẹ ndu Amọru nwularu azụ; chịru ẹphe ye l'alị ugvu ono; jịka t'ẹphe ba wụ-kfuta ẹphe lẹ nsụda.

\VS{35}Ndu Amọru ekebe l'ẹphe bufutaje l'ugvu Herẹsu; mẹ mkpụkpu Ajalọnu; Shalubimu. Obenu lẹ ndu eri Jósẹfu byaru bya awụpyabe ẹphe; ka ẹphe ẹkuku; mee ndu Amọru; ẹphe ejelahaaru ẹphe ozi mkpọ-nyi-ẹnya.


\par }{\PP \VS{36}Ókè-alị ndu Amọru shi l'ugvu Akpị bya eswee Sela tụgbua.




\par }\Chap{2}{\SH Ojozi Ojejoje abaru ndu Ízurẹlu mba
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yo be ujiku lanụ; ojozi-imigwe, shi l'ẹka Ojejoje eshi lẹ Gíligalu byatashịa Bokimu bya asụ ndu Ízurẹlu: “Ya dufutaru unu lẹ Íjiputu; duru unu ye l'alị ono, ya riburu nna unu phẹ nte lẹ ya a-nụ ẹphe ono; sụ: ‘Lẹ ya ta adakadụ ndzụ ono, yẹle unu gbaru ono;

\VS{2}ọphu 'ọ dụkwa ndu alị ono, unu l'ẹphe a-gba ndzụ. T'unu gbe tụko-chia ẹke ẹphe anọduje agwa iphe chikposhia.’ Obenu l'unu dakaru iphe ono, mu kfuru unu ono. ?Nanụ ẹge ọ dụ?

\VS{3}Iphe ya ekfuru unu nta-a bẹ lẹ ya ta achịfuhekwaru unu ndu ono. Ẹphe a-bụru unu aghamẹhu; ụnwu agwa ẹphe abụru ọnya; hata unu.”

\VS{4}Ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Ojejoje ono ezigelephu ndu Ízurẹlu ozi ono; ẹphe atụa ụzu-ẹkwa.

\VS{5}Ya ndono; ẹphe agụbe ẹke ono Bokimu.\FTNT{*}{{\FR 2:5 }{\FR{2:5
}}{\FT{Iphe Bokimu bụ bụ “ụzu-ẹkwa”.}}} Ẹphe anọdu l'ẹke ono chịaru Ojejoje ẹja.


\par }{\SH Anwụhu Jóshuwa
\par }
{\PP \VS{6}Jóshuwa asụtsua ẹphe t'ẹphe la. Ẹphe agbakashịhu. Onyenọnu; yọ lashia ẹke a wẹru iya alị.

\VS{7}Ndu Ízurẹlu bakọtaru Ojejoje ẹja teke Jóshuwa nọ ndzụ; mẹkwaphu l'oge ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu ndu ọphu nọnu lẹ Jóshuwa nwụhutsuaru; mbụ ndu onanu, phụkotaru iphe, dụ biribiri, Ojejoje meshiru ndu Ízurẹlu ono.

\VS{8}Nwozi Ojejoje; mbụ Jóshuwa Nunu nọru ụkporo afa ise l'afa iri b'ọ nwụhuderu.

\VS{9}Ẹphe elia ya l'ẹke ọ kwataru ufu lẹ Timinátu Heresu, nọ l'alị ugvu Ífuremu l'ụzo isheli ugvu Gaashị.

\VS{10}Ya ndono; ọgbo onanu anwụshihugetsua; lakfu ndiche ẹphe; ọgbo ọdo evufuta, bụ ndu ẹ-ta madu Ojejoje; ẹphe ta ma iphe ono, Ojejoje meshiru ndu Ízurẹlu ono.


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu haru Nchileke; gwalahaa nte
\par }
{\PP \VS{11}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu abya emechishilaha Ojejoje ẹnya; wata ọbaru Bálụ ẹja;

\VS{12}mbụ; paru Ojejoje, bụ Nchileke nna ẹphe oche, bụ onye dufutaru ẹphe l'alị Íjiputu haa. Ẹphe etsoru iphe bụ nte ndu buphe ẹphe mgburumgburu gwalaha. Ya ndono; ẹphe emee iphe eghulahaa Ojejoje eghughu;

\VS{13}kẹ l'ẹphe paru ọbaru iya ẹja ha; balahaaru agwa Bálụ mẹ Ashịtoretu ẹja.

\VS{14}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje egude ẹhu-eghughu iphe ono nwuru ndu Ízurẹlu nụ ndu ọ-lụa-ọlaa; ẹphe alụa ẹphe alụlu. Yo nwuru ẹphe nụ ndu ọhogu ẹphe, bupheru ẹphe mgburumgburu, bụ ndu ẹphe ta dụdu ike gbabẹru.

\VS{15}Yọ bụje iphe bụ teke ndu Ízurẹlu jeru ọgu; yọ paru ẹphe haa; e mekputa ẹphe; bụ iya bụ ẹge o ribuhawaru nte lẹ ya e-me ẹphe. Iphe ono emee; ẹphe anọdu l'oke iphe-ẹhuka.


\par }{\PP \VS{16}Tọ dụ iya bụ; Ojejoje emee; yo nweru ndu ikpe, bụ ndu byaru bya adzọfuta ẹphe l'ẹka ndu ọ-lụa-ọlaa ono, shi alụ ẹphe alụlu ono.

\VS{17}Obenu l'ẹphe ta ngadụru ndu ikpe ono nchị; tsoleru-a l'afarụshi onwẹphe; l'ọmara-alị, dụgbaa iche iche. Ẹphe agbado ọkpa ono, nna ẹphe oche tsoru ono; mbụ nna ẹphe oche phẹ ono, mekotaru iphe, Ojejoje tụru ẹphe l'ekemu ono.

\VS{18}Iphe bụ teke Ojejoje meru tẹ ndu Ízurẹlu nweru onye ikpe; b'ẹ too dehajedu iya ẹka. Oogudeje onye ikpe ono dzọfuta ndu Ízurẹlu l'ẹka ndu ọhogu ẹphe. Ọ bụ onye ikpe ono; bẹ oogudeje dzọo ẹphe gbururu jeye teke onye ọbu a-nọ-bebe. Ojejoje emejeru ẹphe ẹge ono kẹ l'imiko ẹphe egudeje iya l'ude ẹphe, atsụ l'ẹka ndu akpa ẹphe ẹhu; mẹ l'ẹhu, ẹphe emerushi ẹphe.

\VS{19}Yọo bụjelephu teke onye ikpe ono nwụhuru; ẹphe aghakọbe tsolahaa ụzo, ka ọphu nna ẹphe tsoru ẹji; gwalahaa nte; balahaaru iya ẹja. Ẹphe ajịka ọha iphe, dụ ẹji ẹphe eme; jịka l'ẹphe ta hadu okwefuru Ojejoje íkè.

\VS{20}Yọ bụru iya bụ l'iwe ewelahaa Ojejoje l'ẹke ndu Ízurẹlu nọ; yọ sụ: “Keshinu ọphu ndu-a dakaru ndzụ ono, mu gbaru doberu nna ẹphe oche ono; ẹphe ta nụru mu okfu;

\VS{21}bẹ mu ta achịfuduru ẹphe iphe bụ mbakeshi ono, Jóshuwa chịfuphodoru b'ọ nwụhuderu ono.

\VS{22}Mu e-gude ẹphe daẹdu ndu Ízurẹlu tẹ mu maẹduru; ?ẹphe e-tsoru-a ụzo mu ẹge nna ẹphe oche tsoru; tọ bụ l'ẹphe te etsodu.”

\VS{23}Ọ bụ iya kparu iphe Ojejoje haru iphe bụ mbakeshi ono l'ẹphe ha; tọ chịshi ẹphe; ọphu o mekwanu tẹ Jóshuwa mekputa ẹphe.




\par }\Chap{3}{\SH Mbakeshi, Ojejoje ta chịshiduru ndu Ízurẹlu
\par }
{\PI \VerseOne{1}Ọwaa bụ mbakeshi, Ojejoje haru tẹ ya gude daẹdu ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; mbụ ndu ọphu ta phụdu ọgu l'alị Kénanu.

\VS{2}Iphe, kparu iya nụ abụru t'o gude iya kpọ-ziaru ọgbo ụnwu Ízurẹlu ndu ọphu ẹ-ta mahadụa k'ọgu k'ọgu.

\VS{3}Ọwaa bụ ndu mba ọbu: Ndu ishi ise, achị ndu Filisutayịnu; ndu Kénanu l'ẹphe ha; ndu Sayịdonu; mẹ ndu Hevu, bu l'alị Ugvu Lébanọnu, shita l'ugvu Bálụ-Hẹmonu je akpaa lẹ Lebo-Hámatu.

\VS{4}Ojejoje haru ẹphe achịshi t'o gude ẹphe data ndu Ízurẹlu t'ọ maru m'ẹphe e-meje iphe, ọ tụru ẹphe l'ekemu ono, o shi l'ẹka Mósisu tụaru nna ẹphe oche ono.

\VS{5}Ndu Ízurẹlu; ẹphe lẹ ndu Kénanu; ndu Hetu; ndu Amọru; ndu Pẹ́rezu; ndu Hevu; mẹ lẹ ndu Jebusu buru ẹghirigha.

\VS{6}Ndu Ízurẹlu; ẹphe lẹ ndu ono alụkolahaa nwanyi; shiwaphu ẹge ono tsoru ndu ono gwalahaa nte ẹphe.


\par }{\SH Ọtuniyelu adzọo ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{7}Ndu Ízurẹlu emee iphe, dụ Ojejoje ẹji. Ẹphe azahaa Ojejoje, bụ Nchileke ẹphe; gwalahaa Bálụ; mẹ Ashera.

\VS{8}Ojejoje ewelahaaru ndu Ízurẹlu iwe; k'ọphu bụ l'o woru ẹphe ye l'ẹka Kushanu Rishatayimu, bụ eze ndu Mesopotémiya. Ndu Ízurẹlu anọo eze ono l'ẹka afa ẹsato.

\VS{9}Teke ndu Ízurẹlu rakuru Ojejoje b'o meru Ọtuniyelu Kenazu, bụ nwunne Kálẹbu kẹ nwata; yọ bya adzọfuta ẹphe.

\VS{10}Tọ dụ iya bụ; Ume Ojejoje abya iya l'ẹhu; yọ bụru onye ikpe ndu Ízurẹlu; chịru ẹphe jeshia ọgu. Ojejoje eworu Kushanu Rishatayimu, bụ eze ndu Mesopotémiya ye iya l'ẹka; yọ kapyabẹ Kushanu Rishatayimu ẹkuku.

\VS{11}Yọ bụru iya bụ lẹ nchị adụ ndoo l'alị ono ụkporo afa ẹbo teke Ọtuniyelu Kenazu nwụhuru.


\par }{\SH Ehudu adzọ ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{12}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu abyakwa bya emee iphe, dụ Ojejoje ẹji ọdo. Yo mee Ẹgulonu, bụ eze ndu Móabu; yọ bya aka ndu Ízurẹlu ẹkuku.

\VS{13}Ya ndono; Ẹgulonu eje ekua ndu Amọnu; mẹ ndu Amalẹku; ẹphe etso ndu Ízurẹlu ọgu. Ẹphe alụa ndu Ízurẹlu; naa ẹphe mkpụkpu Ndu Nkfụ.

\VS{14}Ya ndono; ndu Ízurẹlu anọo l'ẹka Ẹgulonu, bụ eze ndu Móabu afa iri l'ẹsato.


\par }{\PP \VS{15}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu araku Ojejoje ọdo; yọ nụ ẹphe onye ọgbata, bụ Ehudu Gera, bụ onye ikfu Bénjaminu. Ehudu bẹ eme ibyita. Ya ndono; ndu Ízurẹlu abya ezi Ehudu; yo gwota ụtu, ẹphe atụje anụ Ẹgulonu, bụ eze ndu Móabu t'o je anụ iya.

\VS{16}Tẹmanu Ehudu atụgbude b'ọ baru ogu-mbeke, atsụ nkọ ifu labụ, ha ogologo l'ọ bụ nkwo-ẹka lanụ; chibe l'ụtakfu ẹka-ụtara iya l'ime uwe iya gude jeshia.

\VS{17}Yo rua; bya egworu iphe ono nụ Ẹgulonu, bụ eze ndu Móabu. Ẹ́gulonu bụ onye ọkporokpo.

\VS{18}Ehudu anụebetsua ya iphe ono; bya edufu ndu vu iphe ono, ẹphe tụtaru ono.

\VS{19}Ẹphe erua l'ẹke a pyịshiru ntẹkpe lẹ Gíligalu; yọ ghakọbe lashia azụ lẹ k'eze ono. Yo rua; je asụ eze: “Byiko; o nweru iphe, ya eme tẹ ya kfuru ngu l'edomi.”

\par }{\PP Eze ono asụ ndu ozi iya: “Unu gbeshi!” Tọ dụ iya bụ; ẹphe egbeshi; wụkahu.


\par }{\PP \VS{20}Ya ndono; Ehudu abya akpịrita iya ntse l'ime mkpura ụlo-eli, jiru oyi, bụ ẹke eze ono nọ nkịnyi iya; sụ iya: “L'o nweru ozi, Nchileke ziru, ya eme tẹ ya zia ngu.” Ya ndono; eze ono egbeshi vudo evudo.

\VS{21}Ehudu eyewaphu ẹka-ibyita l'uwe iya mịwaphu ogu-mbeke ono, o chiberu l'ụtakfu ẹka-ụtara iya phụ; sụa ya eze ono l'ẹpho.

\VS{22}Ogu-mbeke ono abagee ya l'ẹpho jeye l'ishi iya. Ọnunu ogu-mbeke ono eje ephee ya l'okpurukpu-azụ. Yọ kpọo Ehudu l'anmafuta. Akụrepho iya atsụshia.

\VS{23}Ehudu agụ-chishikota ibo, nọ l'ọgbodo ụlo-eli ono; woru iya gbachishia.

\VS{24}Yọ latsụa; ndu ejeru eze ozi eje aphụ lẹ mkpura ụlo-eli ono b'a gbachishiru agbachishi; ẹphe arịa l'ọo-bụkwa l'ọ nọ lẹ mkpu ẹke ono, eji oyi ono l'eje ụboku.

\VS{25}Ẹphe anọdu l'ẹke ono chee ya ẹge ono mehu maa; ọphu ọ dụdu. Ẹphe ewota igodo gbahaa ụzo ono; bya aphụ nnajiufu ẹphe ono; l'ẹke ọ daburu l'ọgbodo-ụlo ono; gbe nwụhuwanu anwụhu.


\par }{\PP \VS{26}Yọ bụru teke ono, ẹphe nọ l'eche ono bẹ Ehudu pyofuru; shia ụzo ẹke ono, a pyịshiru ntẹkpe ono; gbalaa lashia Séyira.

\VS{27}Yọ gbarua ẹke ono je anọdu l'alị ugvu Ífuremu; woru ụpyoku gbua. Ndu Ízurẹlu awụfuta; wụru tsoru iya. Yo vutaru ẹphe ụzo;

\VS{28}sụ ẹphe: “Unu tso mu; lẹ Ojejoje wookwaru ndu Móabu, bụ ndu ọhogu unu ye unu l'ẹka.” Tọ dụ iya bụ; ẹphe awụru tsoru iya. Ẹphe eje anọ-chishikota Ẹnyimu Jọ́danu, ẹke dụkota bachara bachara, bụ ẹke eeshije gude ọkpa dafụ Móabu; ọphu ẹphe ekwedu t'o nweru m'ọ bụ onye lanụ lẹ ndu Móabu ono a-dafụ ẹnyimu ono azụ iya ọphu.

\VS{29}Ẹphe egbua ndu Móabu ono iphe ruru ụkporo ụnu madzụ l'ụnu madzụ ise\FTNT{*}{{\FR 3:29 }{\FR{3:29
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 10,000.}}} teke ono; mbụ ndu bụkota unwoke mkparawa; bụru ndu ọkpehu; to nwe m'ọ bụ onye lanụ, wafụru nụ.

\VS{30}Ndu Ízurẹlu alụta ndu Móabu mbọku ono; ẹphe abụru ndu nọ ndu Ízurẹlu l'ẹka. Yọ bụru iya bụ lẹ nchị adụ ndoo l'alị ono ụkporo afa ẹno.


\par }{\SH Shamụga adzọfuta ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{31}Onye, tsotaru Ehudu bụ Shamụga Anatụ. Shamụga Anatụ gude mgbọro, e gude eche eswi chigbushia ndu Filisutayịnu ụnu madzụ l'ụkporo\FTNT{†}{{\FR 3:31 }{\FR{3:31
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 600.}}} madzụ iri. Yẹbedua bụkwaphu onye ọgbata ndu Ízurẹlu.




\par }\Chap{4}{\SH Debóra; mẹ Baraku gbafụtaru ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; Ehudu anwụhutsulephu; ndu Ízurẹlu awatakwa ome iphe, dụ Ojejoje ẹji ọdo.

\VS{2}Ojejoje enwuru ẹphe nụ Jabinu, bụ eze ndu Kénanu, shi buru lẹ Házọ l'achị. Onye ishi ndu sọja Jabinu bụ Sizéra, shi buru lẹ Haroshetu Hagoyimu.

\VS{3}Yọ bụru okfu l'o nweru ụnu ụgbo-ịnya ígwè ẹbo l'ụkporo ụgbo-ịnya ise b'o gude ụkporo afa mgburumgburu kpaa ndu Ízurẹlu ẹhu. Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu echiku Ojejoje t'ọ gbaaru ẹphe mkpu.


\par }{\PP \VS{4}Debóra, bụ onye nkfuchiru Nchileke; bya abụru nyee Lapidọtu bụ iya shi bụru onye ikpe ndu Ízurẹlu l'ogege ono.

\VS{5}Ẹke o shi anọduje ekpe ikpe bụ lẹ mkpuli Nkfụ Debóra, nọ lẹ mgbaku Ráma; mẹ Bẹ́telu l'alị ugvu Ífuremu. Yọ bụru l'ẹke ono bẹ ndu Ízurẹlu e gudeje okfu, adaru ẹphe nụ bya t'o kpeshiaru ẹphe.

\VS{6}Yo be ujiku lanụ; Debóra ezia Baraku Abinowamu; yo shi lẹ Kedeshi, nọ l'alị ndu Náfutali byatashịa. Yo rua; Debóra asụ iya: “Lẹ Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu ziru ngu t'ị je Náfutali; mẹ Zébulọnu; chịta ụkporo ụnu unwoke l'ụnu unwoke ise\FTNT{*}{{\FR 4:6 }{\FR{4:6
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 10,000.}}} yeru onwongu; t'unu shia ụzo Ugvu Tábọ.

\VS{7}Lẹ ya e-deta Sizéra, bụ onye ishi ndu sọja Jabinu; yọ chịta ụgbo-ịnya; mẹ ndu sọja iya gude bya ngu ọgu lẹ Ẹnyimu Kishọnu. Ya e-woru iya-a ye ngu l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{8}Baraku asụ Debóra: “Ya e-jekwa-a; m'ọ -bụru l'ii-tsoru iya je. Ọ -bụru l'ẹ tii tsodu iya eje; bẹ ya te ejekwa.”


\par }{\PP \VS{9}Debóra asụ iya: “Ya e-tso ngu-a je. Ọ bụ l'ùgvù, tso iya nụ ta abụhekwa nke ngu. Ishi iya abụru l'ọ kwa nwanyi bẹ Ojejoje e-me; yo gude Sizéra.” Ya ndono; Debóra ekwe; tsoru Baraku; ẹphe ejeshia Kedeshi,

\VS{10}bụ ẹke Baraku kukoru ndu Zébulọnu; mẹ ndu Náfutali; ẹphe edzua. Ụkporo ụnu madzụ l'ụnu ise bẹ tso iya je; Debóra tsokwa iya phụ.


\par }{\PP \VS{11}Ya ndono; Heba, bụ onye Kenu bẹ haru ndu Kenu ibe ẹphe l'ẹke ẹphe nọ; je eworu ụlo-ẹ́kwà iya gvube l'ukfu achị, nọ lẹ Zananimu l'iku Kedeshi ntse. Ndu Kenu bụ eri Hobabu, bụ nwunne nyee Mósisu.

\VS{12}A bya ekfuaru Sizéra lẹ Baraku Abinowamu bẹ nọokwa lẹ Ugvu Tábọ;

\VS{13}Sizéra achịkotawaphu ụkporo ụnu ụgbo-ịnya ígwè iya ẹbo l'ụkporo ụgbo-ịnya ígwè ise; mẹ unwoke, yẹle iya nọ l'ẹphe ha; shi lẹ Haroshetu Hagoyimu jeshia lẹ Ẹnyimu Kishọnu.


\par }{\PP \VS{14}Ya ndono; Debóra asụwaphu Baraku: “Ọ bụ ntanụ bẹ Ojejoje e-woru Sizéra ye ngu l'ẹka. Ojejoje vutaakwaru ngu ụzo.” Ya ndono; Baraku yẹle ụkporo ụnu ndu sọja ẹbo l'ụkporo ndu sọja iri ono eshi lẹ Ugvu Tábọ nyizita.

\VS{15}Ọ bụkwadua ọgu, Baraku yẹle ndu sọja iya etso Sizéra; Ojejoje egude ogu-mbeke; mee Sizéra; yẹle ụgbo-ịnya iya; mẹ ndu sọja iya; ẹphe agbahu gharaghara. Sizéra akfụfuta l'ụgbo-ịnya iya gude ọkpa rebe ọso.

\VS{16}Baraku achịa ndu sọja Sizéra; mẹ ụgbo-ịnya ẹphe ejerua Haroshetu Hagoyimu. Ẹphe ajịko ndu sọja iya l'ẹphe ha gwọo ọgwo ine; to nwe m'ọ bụ onye lanụ, wafụru nụ.


\par }{\SH Jeyẹlu egbu Sizéra
\par }
{\PP \VS{17}Ya ndono; Sizéra egude ọkpa gbaa gbarua ụlo-ẹ́kwà Jeyẹlu, bụ nyee Heba kẹ Kenu. Ishi iya abụru lẹ Jabinu, bụ eze ndu Házọ bẹ yẹle ndu Heba kẹ Kenu nọ lẹ nchị-odoo.

\VS{18}Jeyẹlu aphụle iya phụ l'ẹke ọ gba abya; gbakfubeshia ya; sụ iya: “Bata abata; onye nwe mu nụ! Bata abata; ba atsụshi egvu!” Tọ dụ iya bụ; yọ bya abahụ zẹ-zita. Yọ bya eworu ẹkwa kpube iya.

\VS{19}Yọ sụ iya: “Byiko; ke mu nụ mini.” Yo je ekpuhaa iphe, ooyeje mini ẹra-eswi; gbata iya chebe iya. Yọ bya eworu ẹkwa kpuchitakwa iya phụ.

\VS{20}Yọ sụ nwanyi ono: “Vudo l'ọnu-ọguzo; o -nweru onye jịru ngu: ‘?M'o nweru onye nọ l'ẹke-a?’ sụkwa iya: ‘Waawa!’ ”


\par }{\PP \VS{21}Obenu lẹ Jeyẹlu, bụ nyee Heba gbe wota nggu, o gude kpọbe ụlo-ẹ́kwà iya; wota ọngu; pyaa apyapya jekfushia Sizéra l'ẹke ọ zẹ l'eku mgbẹnya l'ẹke ike gvụru iya; gude ọngu ono kpọo ya nggu ono l'ishi-nchị jeye yo je angụru l'alị. Yọ nwụhu.

\VS{22}A bya ele ẹnya; Baraku achịwa Sizéra l'abya. Jeyẹlu abya iya ndzuta; bya asụ iya t'ọ bya tẹ ya koshi iya nwoke ono, ọocho ono. Baraku etsoru iya bahụ; phụ Sizéra; yọ daburu l'ẹke ono; gbe nwụhuwanu anwụhu; nggu ono angụru iya l'ishi-nchị.


\par }{\PP \VS{23}Mbọku ono bẹ Nchileke meru Jabinu, bụ eze ndu Kénanu; ishi erua ya alị l'ẹke ndu Ízurẹlu nọ.

\VS{24}Ike ndu Ízurẹlu abya akapyabẹ kẹ Jabinu, bụ eze ndu Kénanu l'eje gburu jeye ẹphe akpaphua ya.




\par }\Chap{5}{\SH Egvu, Debóra mẹ Baraku agụru Nchileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa egvu, Debóra yẹle Baraku Abinowamu gụru mbọku ono:


\par }{\Q \VS{2}Ndu bụ ndu ishi ndu Ízurẹlu

\par }{\QB vutaru ụzo ọgu.

\par }{\QB Ndu Ízurẹlu awụ-lihu tsoru ẹphe.

\par }{\QB Unu jaa Ojejoje ajaja!


\par }{\Q \VS{3}Unu nụa iphe-wa;

\par }{\QB unubẹ ndu eze!

\par }{\QB Unu ngabẹkwa nchị;

\par }{\QB unubẹ ndu ishi;

\par }{\QB Mu a-gụru Ojejoje egvu;

\par }{\QB Mu a-gụ egvu;

\par }{\QB gude jaa Ojejoje,

\par }{\QB bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu ajaja!


\par }{\Q \VS{4}Nggụbe Ojejoje;

\par }{\QB teke ị gbalihuru l'alị Séyi;

\par }{\QB dzọru lụfu l'ọnu-ogo

\par }{\QB ndu Édọmu;

\par }{\QB bẹ mgboko tehuru kfụkakfuka;

\par }{\QB igwe erua eruru; wa mini.


\par }{\Q \VS{5}Iphe bụ ugvu, nọnu;

\par }{\QB jeyekpo lẹ Ugvu Sáyịnayi

\par }{\QB nmakọtaru jijiji l'ifu nggụbe Ojejoje;

\par }{\QB mbụ l'ifu nggụbe Ojejoje,

\par }{\QB bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu.


\par }{\Q \VS{6}L'oge kẹ Shamụga Anatụ;

\par }{\QB mẹ Jeyẹlu; b'a gwọberu

\par }{\QB oshi ọkpobe ụzo;

\par }{\QB ndu ije epyolahaa ntubo.


\par }{\Q \VS{7}Iphe, bụ mkpụkpu,

\par }{\QB nọ lẹ Ízurẹlu adaburu ochobo;

\par }{\QB jeye Debóra alụfuta;

\par }{\QB bya abụru nne ndu Ízurẹlu.


\par }{\Q \VS{8}Teke ẹphe hataru

\par }{\QB agwa ọphungu;

\par }{\QB bẹ ọgu dalahaaru l'alị

\par }{\QB Ízurẹlu mgburumgburu.

\par }{\QB Tọ dụ m'ọo iphe mgbochi-ọgu;

\par }{\QB ọ dụdu bụru arwa, a phụru

\par }{\QB ndu Ízurẹlu l'ẹka k'ọgu.


\par }{\Q \VS{9}Obu mu nọkwa l'ẹke ndu ishi

\par }{\QB ndu Ízurẹlu nọ; mbụ ndu

\par }{\QB ono, chịru obu ẹphe;

\par }{\QB wofuta onwẹphe ono.

\par }{\QB Unu jaa Ojejoje ajaja!


\par }{\Q \VS{10}Unu kfukwaa ya; unubẹ ndu

\par }{\QB agba nkakfụ-ịgara ọcha;

\par }{\QB nọdu l'eli ukpo, e gude

\par }{\QB dozia nkakfụ-ịgara;

\par }{\QB mẹ unubẹ ndu eje l'esu-ụzo.


\par }{\Q \VS{11}Unu geedukwa olu-egvu

\par }{\QB ndu ono, agụ egvu l'ẹke

\par }{\QB eeku mini ono!

\par }{\QB Ọ bụ l'ẹke ono;

\par }{\QB bẹ ẹphe nọ l'agụ iphe,

\par }{\QB vudo nhamụnha,

\par }{\QB Ojejoje mekotaru;

\par }{\QB mẹ l'iphe vudo nhamụnha,

\par }{\QB ndibe iya, bụ ndu Ízurẹlu mekotaru.

\par }{\QB Tọ dụ iya bụ; ndibe Ojejoje

\par }{\QB awụru jeshia l'obu-edukfu

\par }{\QB mkpụkpu ono.


\par }{\Q \VS{12}“Gbeshi egbeshi; Debóra!

\par }{\QB Gbeshi egbeshi; gụa egvu!

\par }{\QB Gbeshi egbeshi; Baraku;

\par }{\QB duru ndu ị lụtaru l'ọgu tụgbua;

\par }{\QB nggụbe nwatibe Abinowamu!”


\par }{\Q \VS{13}Ndu ọphu phọduru nụ

\par }{\QB awụ-kfuta ndu ọnu eru l'okfu.

\par }{\QB Ndibe Ojejoje awukfuta mu

\par }{\QB t'ayi tso ndu ike nọ l'ọgu ọgu.


\par }{\Q \VS{14}Ndu Ífuremu, bụ ndu

\par }{\QB gbaru ọgvu l'alị Ugvu

\par }{\QB Amalẹku awụfuta tsoru

\par }{\QB nggụbe Bénjaminu;

\par }{\QB nggu lẹ ndu nke ngu.

\par }{\QB Ndu ishi sọja, shi Makiru awụfuta.

\par }{\QB Ndu Zébulọnu, bụ ẹphe

\par }{\QB gude mgbọro onye ishi sọja awụfuta.


\par }{\Q \VS{15}Ndu ishi ndu Ísaka etsoru Debóra;

\par }{\QB ẹge ono bẹ ndu kẹ Ísaka

\par }{\QB tsokwaruphu Baraku

\par }{\QB wụba lẹ nsụdata ugvu ono.

\par }{\QB Obenu lẹ ndu ikfu Rúbẹnu;

\par }{\QB bẹ ọkpoma agba iche l'iche.


\par }{\Q \VS{16}Ndibe Rúbẹnu; ?bụ ngụnu

\par }{\QB bẹ unu dọru l'ọdu-atụru\FTNT{*}{{\FR 5:16 }{\FR{5:16
}}{\FT{Iphe eeku ọdu-atụru l'ẹkwo-wa ta bụlekwaa ẹke aachikobeje eghu; m'ọ kwanụ atụru. Iphe doru ẹnya bụ lẹ ndu Ju te edobejedu elu ẹphe l'ẹke ẹphe bu ebubu; kẹ l'ẹphe ebujekwanu mbukobe. Ọdu-atụru anọje l'ẹgu. Ẹphe agbaa ya agbagba; mee ya k'ọphu onye iphura; m'ọ bụ agụ ta byadụ bya apata iya. (}}{\XT{Jọn 10:1}}{\FT{).}}} eme?

\par }{\QB ?Bụ t'unu nụa opu,

\par }{\QB ndu eche atụru aphụ tọo?

\par }{\QB Ndu ikfu Rúbẹnu; \newline  bẹ ọkpoma

\par }{\QB agba iche l'iche.


\par }{\Q \VS{17}Ndu Gíledu bẹ kwaru l'azụ Ẹnyimu Jọ́danu.

\par }{\QB Unubẹ ndu Dánu; \newline  ?bụ ngụnu

\par }{\QB kparu iphe, unu je

\par }{\QB arịretsuaru l'ụgbo-mini.

\par }{\QB Ndu Ásha akwaa l'iku ẹnyimu;

\par }{\QB l'iku ọdu ụgbo-mini.


\par }{\Q \VS{18}Ndu Zébulọnu tufaru ndzụ;

\par }{\QB hata ọnwu.

\par }{\QB Ẹge ono bẹ ndu Náfutali

\par }{\QB tufakwaruphu ndzụ;

\par }{\QB hata ọnwu;

\par }{\QB yọ bụru ẹphe oje ọgu ono.


\par }{\Q \VS{19}Ndu eze byaru bya alụa ọgu ono.

\par }{\QB Ndu eze ndu Kénanu

\par }{\QB byaru bya alụa ọgu lẹ

\par }{\QB Ténaku; mẹ lẹ mini Megido;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe, ẹphe

\par }{\QB lụtaru; mbụ m'ọo shịshi.


\par }{\Q \VS{20}Mkpọ-kpodo shi l'imigwe

\par }{\QB bya ọgu;

\par }{\QB Ẹphe shi l'ẹke ẹphe eshije

\par }{\QB bya etso Sizéra ọgu.


\par }{\Q \VS{21}Ẹnyimu Kishọnu;

\par }{\QB mbụ ẹnyimu ndiche ono

\par }{\QB abya ekpota ẹphe.

\par }{\QB Obu shihuru mu ike;

\par }{\QB tẹ mu dzọru tụgbua!


\par }{\Q \VS{22}Igidi ọkpa ịnya Sizéra

\par }{\QB ada l'ọ bụ egbe-igwe.

\par }{\QB Yọo gbagbaa kẹ

\par }{\QB kwago-kwago.


\par }{\Q \VS{23}Ojozi-imigwe Ojejoje sụru:

\par }{\Q “Tẹ mburọnu bụru kẹ ndu

\par }{\QB Merọzu; kẹ l'ẹphe ta byadụ

\par }{\QB oyetaru Ojejoje ẹka l'ọgu;

\par }{\QB mbụ yetaru Ojejoje ẹka

\par }{\QB lụa ndu ike dụ l'ọgu.”


\par }{\Q \VS{24}Tẹ Jeyẹlu, bụ nyee

\par }{\QB Heba kẹ Kenu bụkwaru

\par }{\QB onye aa-kage ọgoru ọnu

\par }{\QB l'iphe bụ ụnwanyi.

\par }{\QB T'ọ bụru iya bẹ ugvu

\par }{\QB a-kage etsotso l'iphe,

\par }{\QB bụ ụnwanyi, bu l'ụlo-ẹ́kwà.


\par }{\Q \VS{25}Sizéra raru ọra mini;

\par }{\QB yọ nụ iya mini ẹra-eswi.

\par }{\QB Yo metaru iya manụ

\par }{\QB ẹra-eswi, e yeru l'iphe,

\par }{\QB gbaru ndu oke amadụ.


\par }{\Q \VS{26}Ọ dzụ-liru ụlo-ẹ́kwà;

\par }{\QB bya egude ẹka-ụtara

\par }{\QB palia ọngu ndu ozi;

\par }{\QB kpọbe iya Sizéra l'ishi-nchị;

\par }{\QB kpọo ya ishi yọgiriyogiri.


\par }{\Q \VS{27}Yọ bụru iya gwọkfungu l'iku ọkpa;

\par }{\QB daa; daburu l'ẹke ono.

\par }{\QB Ọ bụ l'iku ọkpa iya

\par }{\QB b'ọ gwọshihuru.

\par }{\QB Yọ bụru l'ẹke ono,

\par }{\QB ọ gwọshihuru ono

\par }{\QB b'ọ nọdu nwụhu.


\par }{\Q \VS{28}“Nne Sizéra eshi lẹ windo

\par }{\QB pyofu ẹnya; nọdu l'azụ

\par }{\QB windo ono l'ara; sụ:

\par }{\Q ‘?Bụ ngụnu kparu iphe,

\par }{\QB ụgbo-ịnya iya

\par }{\QB ta latadu keshinu ono?

\par }{\QB ?Bụ ngụnu meru iphe,

\par }{\QB ẹ ta anụdu ụkporo, ọkpa

\par }{\QB ụgbo-ịnya iya eme keshinu ono?’


\par }{\Q \VS{29}Ndu ọphu kagee ọmaru iphe

\par }{\QB l'ụnwanyi, ejeru iya ozi azụru yeru iya.

\par }{\QB Yẹbedua ekfukwaphu eyeru onwiya.”


\par }{\Q \VS{30}Ẹphe asụ iya: ?Tọ bụdu

\par }{\QB ọkwata; bẹ ẹphe akwa;

\par }{\QB l'ekekwaphu ọphu ẹphe lụtaru.

\par }{\QB Unwoke; bẹ ụnwu-mgbọko

\par }{\QB a-gba nanụ nanụ;

\par }{\QB m'ọ bụ ẹbo ẹbo.

\par }{\QB Sizéra eketatsua uwe,

\par }{\QB a dzụru; dengashia ya edengashi;

\par }{\QB ụnwanyi ono e-yeje.


\par }{\Q \VS{31}“Tẹ ndu ọhogu nggụbe

\par }{\QB Ojejoje bụkwaru kpurupyata.

\par }{\QB Ọlobu; tẹ ndu yeru ngu obu

\par }{\QB dụkwa l'ọ bụ ẹnyanwu-ahata;

\par }{\QB l'echi taataa teke ọ hafụtaru.”

\par }{\PP Yọ bụru iya bụ lẹ nchị adụ ndoo l'alị ono ụkporo afa ẹbo.




\par }\Chap{6}{\SH Ndu Mídiya akpa ndu Ízurẹlu ẹhu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Ízurẹlu abyakwa bya emee iphe, dụ ẹji l'ifu Ojejoje. Ojejoje enwuru ẹphe ye ndu Mídiya l'ẹka afa ẹsaa.

\VS{2}Ndu Mídiya emee ndu Ízurẹlu; k'ọphu bụ l'ẹphe haru gwota lashia l'ugvu je anọdu lẹ mgbaku mgbaku mkpuma; ndu awụlaa l'ọgba je eburu; ndu awụlaa l'ẹke a kpụru; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku.

\VS{3}Yọo bụje teke ndu Ízurẹlu kọru okfu; ndu Mídiya; ndu Amalẹku; mẹwaru ndu ụzo ẹnyanwu-ahata ọdo ehehu je alụa ẹphe.

\VS{4}Ẹphe ejeje je adọo l'alị ono; tụko iphe ẹphe meberu l'alị kpukpoo je akpaa lẹ Gáza. Ẹ to nwedu m'ọ bụ iphe lanụ, ẹphe ahajẹru ndu Ízurẹlu t'ẹphe gude buru; mbụ m'ọo atụru; eswi; m'ọ bụ nkakfụ-ịgara.

\VS{5}Ẹphe achịjeru elu ẹphe; mẹ ụlo-ẹ́kwà ẹphe l'ọ bụ igube bya aphụpyabe ndu Ízurẹlu. Ndu ono; ẹphe l'ịnya-ivu ẹphe abụje 'agụta agụta. Ẹphe abyajẹ bya ekpukpoo alị ono.

\VS{6}Ndu Mídiya emee ndu Ízurẹlu; ẹphe abụru ndu ụkpa-mkpẹre. Ẹphe abya echiku Ojejoje t'ọ gbaaru ẹphe mkpu.


\par }{\PP \VS{7}Ndu Ízurẹlu arakutsua Ojejoje lẹ kẹ iphe ono, ndu Mídiya eme ono;

\VS{8}yo zitaru ẹphe onye nkfuchiru Nchileke, bụ onye sụru: “Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu sụru: L'ọ bụ iya bụ onye dufutaru unu l'alị Íjiputu; mbụ l'alị ono, unu shi bụru ohu ono.

\VS{9}Ya nafụtaru unu l'ẹka ndu Íjiputu; mẹ l'ẹka ndu shi ewe unu ishi ẹbiriba. Ya achịshia ẹphe l'alị ẹphe; woru iya nụ unu.

\VS{10}Ya kfuru sụ l'ọ bụ yẹbedua, bụ Ojejoje bụ Nchileke unu; t'unu be ejekwa ọgwa nte ndu Amọru, bụ ẹke ono, unu bu ono; ọphu unu eyeduru iya ọnu.”


\par }{\PP \VS{11}Ya ndono; ojozi-imigwe, shi l'ẹka Ojejoje abyatashia bya anọdu l'ukfu achị, nọ lẹ Ọfura. Onye nwe achị ono bụ Jowashi, bụ onye ikfu Abiyéza. Nwatibe iya ọphu eeku Gídiyọnu anọdu l'ẹke eetsuje witu; tẹ ndu Mídiya ba aphụ iya.

\VS{12}Ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Ojejoje ono abyakfutashia Gídiyọnu bya asụ iya: “Nggụbe mkparawa l'ọgu; Ojejoje nọkwaa swiru ngu!”


\par }{\PP \VS{13}Gídiyọnu asụ iya: “Nnajiufu; ọ -bụru lẹ Ojejoje nọo; swiru ayi; ?bụ ole bụ kẹ iphe ọwaa dakfutakotaru ayi ẹge-a. ?Nanụhunu iphe-biribiri iya ono, nna ayi oche phẹ kọru ayi; sụ: ‘L'ọ bụ Ojejoje dufutaru ayi lẹ Íjiputu-a.’ Yo be nta-a; Ojejoje agbado ayi; nwuru ayi tụ-haaru ndu Mídiya.”


\par }{\PP \VS{14}Ya ndono; Ojejoje abya aghachi; sụ iya: “Gude ike, i nweru je anafụta ndu Ízurẹlu l'ẹka ndu Mídiya; mbụ; ?tọ bụdu yẹbedua ezi ngu t'i je tọo.”


\par }{\PP \VS{15}Gídiyọnu asụ iya: “Nnajiufu; ?nanụ ẹge mu e-shi dzọfuta ndu Ízurẹlu l'ẹke ọ kwa ufu nk'ayi bẹ ẹnya iya katsụa alala lẹ ndu ikfu Manásẹ; bya abụru mbẹdua bẹ kage ọla alị l'ẹnya-ụlo nk'ayi?”


\par }{\PP \VS{16}Ojejoje asụ iya: “Obenu lẹ mu e-swiru ngu-a; nggu egbupyakota ndu Mídiya l'ugbo lanụ.”


\par }{\PP \VS{17}Gídiyọnu asụ iya: “Ọ -bụru lẹ mu nọ ngu phụ l'obu; koshinu mu iphe, e-me tẹ mu maru l'ọ bụ-a nggu bẹ mu lẹ nggu ekfu.

\VS{18}Byiko; be jeodukwa atụgbu; tẹ mu je ewota iphe, mu gude egworu ngu ẹja bya edoberu ngu l'ifu.”

\par }{\PP Yo kwe iya; sụ iya: “Mu e-che ngu-a gbururu jeye t'ị lata azụ.”


\par }{\PP \VS{19}Ya ndono; Gídiyọnu abahụ l'ụlo je eworu nwophoja eghu gbua; shia; bya ewota iphe, e gude eme buredi, jiru efere nkwọ-ẹka gheta buredi, e te yedu iphe, ekoje buredi. Yọ bya agụshia anụ ono ye lẹ nkata; wụru mini iya ye l'itoshi; gwota iya gwojeru iya l'ukfu achị ono.

\VS{20}Ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Nchileke ono asụ iya: “Gwota anụ ono; mẹ lẹ buredi ono dobe l'eli mkpuma-wa, nọ l'ẹke-a; nggu apata mini anụ ono wụa l'eli iya.” Gídiyọnu ekwe bya emee ya ẹge ono, o kfuru ono.

\VS{21}Tọ dụ iya bụ; ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Nchileke ono abya eworu ọnunu mgbọro, o gude l'ẹka denyi l'anụ ono; mẹ buredi ono. Ọku agbanwuhu lẹ mkpuma ono kepyashia anụ; mẹ buredi ono. Ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Nchileke ono emihuwaphu.


\par }{\PP \VS{22}Gídiyọnu amawarụphu l'ọ bụ ojozi-imigwe, shi l'ẹka Ojejoje; rashịwaphu: “Nshọo iya-e! Nnajiufu, bụ Nchileke Ọ kwa ojozi-imigwe, shi l'ẹka Nchileke bẹ ya phụru lẹ madzụ ẹga-e!”


\par }{\PP \VS{23}Obenu lẹ Ojejoje sụru iya: “T'ẹhu dụkwa ngu agu! Ba atsụkwa egvu; l'ẹ tịi nwụhukwa.”

\VS{24}Tọ dụ iya bụ; Gídiyọnu abya akpụaru Ojejoje ẹnya-ngwẹja l'ẹke ono; gụa ya: “Ojejoje bụ ẹhu-agu.” Ẹnya-ngwẹja ono bẹ nọphu lẹ mkpụkpu Ọfura l'alị ndu Abiyéza gbururu jeye ntanụ ọwaa.


\par }{\PP \VS{25}L'ẹnyashi mbọku ono kwaphu bẹ Ojejoje sụru iya: “Kpụta oke-eswi k'ẹbo l'eswi nna ngu; mbụ; onanu, gbaru afa ẹsaa ono; je afọkashia ẹnya ẹke nna ngu agwajẹ Bálụ; nggu egbutsushia itso Ashera, nọ l'azụ iya.

\VS{26}Tẹmanu nggu abya akpụaru Ojejoje, bụ Nchileke ngu ẹnya-ngwẹja; mee ya t'ọ dụ mma l'eli eli ugvu-a. Nggu egbua eswi ono; chịta itso Ashera ono, i gbutsushiru ono mee nkụ; gude kpọo oke-eswi ono ọku t'ọ bụru ngwẹja-ukfuru.”

\VS{27}Ya ndono; Gídiyọnu achịta ndu ozi iya unwoke iri; ẹphe eje emee ya ẹge ono, Ojejoje ziru iya ẹya ono. Ọlobu l'ẹnyashi b'o meru iya; kẹ l'ọ tsụ ndibe ẹphe; mẹ l'unwoke mkpụkpu ono egvu ememe iya l'eswe.


\par }{\PP \VS{28}Ndu mkpụkpu ono alụfuta l'ụtsu; e mebyishikotawanu ẹnya-ngwẹja Bálụ; gbutsushiwanu itso Ashera, nọ l'azụ iya; kpọwanu oke-eswi k'ẹbo ono ọku l'eli ẹnya-ngwẹja k'ọphungu ono.

\VS{29}Ẹphe ajịlahaa: “?Bụ onye meru iphe ọwaa?” Ẹphe awata ogvu ẹnu iphe ono, meru nụ ono; t'ẹphe maru onye meru iya nụ. A bya asụ ẹphe: “L'ọ kwa Gídiyọnu Jowashi bẹ meru iya nụ.”

\VS{30}Ya ndono; ndu mkpụkpu ono abya ekua Jowashi; sụ iya: “Je edufuta nwatibe ngu. Ọo-la l'iphe, o meru; kẹ l'ọ fọkashiru ẹnya-ngwẹja Bálụ; bya egbutsushia itso Ashera, nọ l'azụ iya.”


\par }{\PP \VS{31}Iphe, Jowashi gbe kfuru ndu ono ripyaberu iya nụ ono bụ: “?Unu ejeru Bálụ ọdzori tọo? ?Bụ t'unu dzọo ya bẹ unu eme tọo? Iphe, bụ onye ejeru Bálụ ọdzori bẹ e-gbukwa l'ụtsu. Ọ -bụru lẹ Bálụ bụ-a ọkpobe agwa b'ọo-gwata nụ ụgwo iya teke madzụ mebyishiru ẹnya-ngwẹja iya.”

\VS{32}Ọ bụ mbọku ono bẹ ẹphe gụberu Gídiyọnu “Jeru-Bálụ.” Iphe, Jeru-Bálụ bụ bụ “Tẹ Bálụ gbataru onwiya”; kẹle Gídiyọnu bẹ nwutsushiru ẹnya ẹke, aagwajẹ Bálụ.


\par }{\PP \VS{33}Ya ndono; ndu Mídiya kpamukpamu; ndu Amalẹku; mẹ ndu bu l'ụzo-ẹnyanwu-ahata achịta ndu sọja ẹphe tụgbabe nanụ; bya adaa Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu; je akwaa lẹ nsụdata ugvu Jézerilu.

\VS{34}Ya ndono; Ume, shi l'ẹka Ojejoje abya eji Gídiyọnu ẹhu; yo woru ụpyoku gbua gude kukokota ụnwu Abiyéza t'ẹphe tsoru iya.

\VS{35}Yọ zia ozi; yo jedzuru alị Manásẹ t'ẹphe kwakọbe k'ọgu. O zikwaruphu ozi; e je ekuaru iya ndu Ásha; ndu Zébulọnu; mẹ ndu Náfutali; ẹphe awukfuta ẹphe.


\par }{\PP \VS{36}Gídiyọnu asụ Nchileke: “Teke ọ bụruphu l'ii-shi l'ẹka mu dzọo ndu Ízurẹlu l'ẹge i kweru mu ụkwa iya;

\VS{37}lenu; ya a-kụbe ẹji atụru l'ẹke-a, eetsuje witu-a. Ọ -bụru l'iji dashịru kpua ẹji atụru ono; tọ dashị l'ọgbodali, nọ-pheru iya mgburumgburu; mu amaruphu l'ii-shi-a l'ẹka mu dzọo ndu Ízurẹlu l'ẹge i kfuru.”

\VS{38}Yọ bụru ẹge ono b'o meru. Yo be l'oswi ?bụ-onye-ndono; Gídiyọnu eje je apyịa ẹji atụru ono; mini, nọ iya nụ eji efere nkwo-ẹka.

\VS{39}Gídiyọnu asụ Nchileke: “Byiko; t'ẹhu be ejekwa ngu oghu eghughu; tẹ mu rọfua ngu iphe lanụ ọdo: Haa tẹ mu gude ẹji atụru ono ọdo mafuẹduru ẹge ọo-dụ. K'ugbo iya-a bẹ ii-me t'ẹji atụru ono kpọhukota nkụ; nggu emee t'iji dashịkota l'ọgbodali l'ẹke ono.”

\VS{40}Nchileke emee ya ẹge ono l'ẹnyashi mbọku ono. Ọ bụphu ẹke ono, ẹji atụru ono nọ ono bẹ iji ta dadu; ọgbodo-alị, nọ-pheru iya mgburumgburu bẹ iji dashịkotaru.




\par }\Chap{7}{\SH Gídiyọnu etso ndu Mídiya ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yo be l'oswi ?bụ-onye-ndono; Jeru-Bálụ, bụ iya bụ Gídiyọnu yẹle ndu sọja iya l'ẹphe ha awụ-lihu wụru je adọo l'iku nwogvu Harọdu.\FTNT{*}{{\FR 7:1 }{\FR{7:1
}}{\FT{Iphe ọdo, eekuje nwogvu-a bụ “Nwogvu, ẹke aatsụ egvu”.}}} Ndu kẹ Mídiya adọo lẹ nsụda, nọ l'ụzo isheli ẹke Gídiyọnu phẹ dọru; lẹ mgboro Ugvu More.


\par }{\PP \VS{2}Ojejoje asụ Gídiyọnu: “Ndu sọja ngu hanụkakwa mu nshinu k'oworu ndu Mídiya ye ẹphe l'ẹka; k'ọphu ndu Ízurẹlu ẹ-ta anọdudu ekfu l'ọ bụ ike k'ẹka ẹphe; bẹ dzọfutaru ẹphe.

\VS{3}Iphe ii-me bụ t'i je araaru iya ẹphe arara nta-a; sụ ẹphe: ‘Onye makwaru l'ẹhu anma iya anmanma l'ẹke ọ tsụ egvu; t'onye ọbu shikwa lẹ Ugvu Gíledu-a lashia.’ ” Ya ndono; ụkporo ụnu madzụ ụgbo ẹbo l'ụnu madzụ iri l'ise\FTNT{†}{{\FR 7:3 }{\FR{7:3
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 22,000.}}} ehehu lashia. Yọ bụwaru-a ụkporo ụnu madzụ l'ụnu madzụ ise\FTNT{‡}{{\FR 7:3 }{\FR{7:3
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 1,000.}}} bẹ phọduru nụ.


\par }{\PP \VS{4}Ojejoje asụ Gídiyọnu: “Lẹ ndu ono hanụkakwadua nshinu. Chịta ẹphe je lẹ mini tẹ mu fọoru ngu ẹphe l'ẹke ono. Onye mu sụru l'oo-tso ngu je; e-je. Onye mu sụru l'ẹ too tsodu ngu; tee jedu.”

\VS{5}Tọ dụ iya bụ; Gídiyọnu abya achịta ẹphe jeshia lẹ mini. L'ẹke ono bẹ Ojejoje sụru iya: “Dobe ndu ọphu gude ire ngụa mini ẹge ono, nkụta angụje ono iche. Nggu edobekwaphu ndu byishiru ikpere ngụa iche.”

\VS{6}Yọ bụru ụkporo madzụ iri l'ise gude ẹka kwọta mini ono ngụa; ndu ọphu l'ẹphe ha gbushikotaru ikpere ngụa.

\VS{7}Ojejoje asụ Gídiyọnu: “Ọ kwa ụkporo madzụ iri l'ise-wa, gude ẹka kwọta mini ngụa-wa bẹ mu e-gude dzọo unu; woru ndu Mídiya ye ngu l'ẹka. Tẹ ndu ọphu l'ẹphe ha lakwa.”

\VS{8}Ya ndono; Gídiyọnu achịlashia ndu ọphu; ẹphe alashia. Ụkporo madzụ iri l'ise ọphu akwaa; nakọo ndu ọphu nri ẹphe; mẹ l'ụpyoku ẹphe. Ẹke ọdu ọgu kẹ ndu Mídiya nọ; bụ l'ụzo nsụda ẹke ono, ọdu ọgu kẹ Gídiyọnu phẹ nọ ono.


\par }{\PP \VS{9}Yo be l'ẹnyashi mbọku ono; Ojejoje asụ Gídiyọnu: “T'o gbeshi; je ọgu l'ọdu ọgu ndu Mídiya; kẹle ya wowaru iya ye iya l'ẹka.

\VS{10}Ọ -bụru l'ọotsu egvu; tẹ yẹle Pura, bụ onye ejeru iya ozi yịru je l'ọdu ọgu ẹphe ono.

\VS{11}Teke o ruru; yọ ngabẹ nchị; nụa iphe, ẹphe ekfu. Ọ -nụ-gee ya; bẹ oo-ye iya-a ọkpu-ikike, oo-gude je ọgu l'ọdu ọgu ono.” Tọ dụ iya bụ; yẹle Pura, bụ nwozi ayịru jerua mgboro ẹke ono, ndu sọja ndu Mídiya dọru ono.

\VS{12}Ẹphe erua; ndu Mídiya; ndu Amalẹku; mẹ lẹ ndu onanu, shitsua l'ụzo-ẹnyanwu-ahata ono akụwaru l'ọ bụ igube lẹ nsụda-ugvu ono. Ịnya-kamẹlu ẹphe abụru 'agụta agụta l'ọ bụ eveve mgbogidi ẹnyimu.


\par }{\PP \VS{13}Gídiyọnu erua; yo nweru nwoke, ezeru ọnya iya nrọ, ọ rọru. Onye ono sụru ọnya iya ono: “Lẹ ya rọru nrọ; ishi buredi, e meru lẹ balị, dụ mgburumgburu ewee kperekpere webeta l'ọdu ọgu ndu Mídiya. Ishi buredi balị ono egude ike ono, o gude ewe kperekpere ono nwuta ụlo-ẹ́kwà, nọ l'ẹke ono tụa. Yọ daa; kpọo ishi akụ.”


\par }{\PP \VS{14}Ọnya iya ono asụ iya: “L'ẹ to nwekwa iphe ọdo, nrọ ono a-bụru; gbahaa ogu-mbeke Gídiyọnu Jowashi, bụ onye Ízurẹlu; kẹle Nchileke wowaru ndu Mídiya; mẹ l'ọdu ọgu ẹphe l'ọ ha ye iya l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{15}Gídiyọnu anụebe nrọ ono, e zeru ono; mẹ l'iphe, ọ bụ; baaru Nchileke ẹja. Yọ latashia l'ọdu ọgu kẹ ndu Ízurẹlu; bya asụ ẹphe: “Ngwaa; unu wụ-lihu; lẹ Ojejoje wookwaru ọdu ọgu ndu Mídiya ye unu l'ẹka.”

\VS{16}Yọ bya eworu ụkporo madzụ iri l'ise ono, ọ fọtaru, e-je ọgu ono kee uzi ẹto; bya eworu ụpyoku; mẹ ọkpopya ọkponku, e yetsuaru itsu-ọku nụshia ẹphe;

\VS{17}sụ ẹphe: “Unu le ya ẹnya! Ẹge ya meru; unu emee. Teke ya ruru ọnu ẹke ono, ẹphe dọru ọdu ono; ẹge ya meru; unu emee ẹge ọbu.

\VS{18}Teke ndu ẹphe l'iya yị gburu ụpyoku; t'unubẹdua nọdukwa l'ẹke unu nọ lẹ mgboro-mgboro ọdu ọgu ndu Mídiya ono gbua ụpyoku nke unu. Unu -gbutsua ya; unu araa: ‘Unu bụ kẹ Ojejoje; bụru kẹ Gídiyọnu!’ ”


\par }{\PP \VS{19}Tọ dụ iya bụ; Gídiyọnu yẹle ụkporo madzụ ise phụ, ọ chị phụ erua l'ọnu ọdu ọgu kẹ ndu Mídiya; l'echi-abalị keleruphu ẹbo. Yọ bụru teke ono; bẹ ndu Mídiya, nọ lẹ nche lụfuleruphu; ndu ọdo l'abata. Ẹphe eworu ụpyoku gbua; kụkposhia ọkpopya ono, ẹphe gudetsua l'ẹka ono.

\VS{20}Ndu ọkpa-ọgu ẹto ono egbuwaphu ụpyoku nke ẹphe; woru ọkpopya nke ephe kụkposhia. Tọ dụ iya bụ; ẹphe egude ẹka-ibyita wotatsua itsu-ọku ono; gude ọphu bụ ụpyoku l'ẹka-ụtara; rakọta: “Ayi bụ kẹ Ojejoje; bụru kẹ Gídiyọnu!”

\VS{21}Ndu Ízurẹlu agbaa ọdu ọgu ndu Mídiya ono mgburumgburu; onyenọnu evudotsua kemukemu l'ẹke o vudo. Ndu Mídiya agbahụ gharaghara; l'agba l'echi mkpu.

\VS{22}Ụkporo madzụ iri l'ise ono egbuebetsulephu ụpyoku ono; Ojejoje emee iphe bụ onye, nọ l'ọdu ọgu ndu Mídiya ono; ẹphe egude ogu-mbeke gbushilahaa ibe ẹphe. Ẹphe alụnyaa ya; gbalashịa; gbaru lashia Betu-Shita, nọ l'ụzo iya kẹ Zerera; mbụ gbakpọo gbarua òkè Ébẹlu-Mehola. Ébẹlu-Mehola nọ lẹ mgboro Tabatu.


\par }{\PP \VS{23}E kukwaruphu ndu Ízurẹlu, shi lẹ ndu ikfu Náfutali; ndu ikfu Ásha; mẹ lẹ ndu ikfu Manásẹ l'ẹphe ha; ẹphe awụfuta; chịru ndu Mídiya ono kwasẹru.

\VS{24}Gídiyọnu ezikwaaphu ndu ozi; ẹphe eje ezikota iphe, bụ ndu bu l'alị ugvu Ífuremu t'ẹphe wụfuta je agbabua ndu Mídiya lẹ Ẹnyimu Jọ́danu je akpaa lẹ Bẹ́tu-Bara.

\par }{\PP E kua ndu Ífuremu l'ẹphe ha; ẹphe awụfuta je ekee tsube lẹ Ẹnyimu Jọ́danu je akpaa lẹ Betubara.

\VS{25}Ẹphe guderu ndu ishi ndu Mídiya ẹbo, bụ iya bụ Orẹbu mẹ Zeyẹbu. Orẹbu bẹ ẹphe gburu lẹ mkpuma Orẹbu; gbua Zeyẹbu l'ẹke aadzọshije mẹe lẹ Zeyẹbu. Ẹphe achịlataru Gídiyọnu ishi Orẹbu mẹ Zeyẹbu l'azụ Ẹnyimu Jọ́danu ẹke ọ nọ.




\par }\Chap{8}{\SH Gídiyọnu alụ-gbu ndu Mídiya ọphu phọduru nụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; ndu Ífuremu asụ Gídiyọnu: “?Bụ ngụnu kparu iphe, i meru ayi ẹge-a? ?Bụ ngụnu kparu iphe, ẹ-ti kudu ayi teke iije otso ndu Mídiya ọgu?” Ẹphe ekfuaru iya okfu ọnwuu-ọnwuu.


\par }{\PP \VS{2}Gídiyọnu asụ ẹphe: “?Nanụ iphe, ya meru, gbe ka nk'unu? Iphe ndu Ífuremu kpataru l'akpaa l'akpụru vayịnu ẹphe ta akadu mma; mẹ l'iphe ndu Abiyéza wọtaru lẹ vayịnu nk'ẹphe?

\VS{3}Nchileke meru; unu egude Orẹbu mẹ Zeyẹbu, bụ ndu ishi ndu Mídiya. ?Bụ ngụnu bẹ mu meru, gbe bya aka nk'unu ono?” Ọnu, o yeru ẹphe emee; obu ejizita ẹphe.


\par }{\PP \VS{4}Gídiyọnu yẹle ụkporo madzụ iri l'ise ono yẹle iya alụ ndu Mídiya ono achịa ẹphe ẹge ono je adaa ẹnyimu Jọ́danu; yekwaru kpọkakpoka, Gídiyọnu yẹle ndu sọja iya ono esetsuwa l'ẹke ike gvụshiwaru ẹphe.

\VS{5}Ẹphe erua Súkọtu; Gídiyọnu asụ ndu mkpụkpu ono: “Byiko unu nụnu ndu sọja mu nri; l'ẹphe adaakwa m̀bà adada l'ẹke ayi achị Zeba; mẹ Zalụmuna, bụ ndu eze ndu Mídiya.”


\par }{\PP \VS{6}Ndu ishi Súkọtu asụ iya: “Iikfu t'ayi nụ ndu sọja ngu buredi; ?unu gudewaru Zeba yẹle Zalụmuna tọo?”


\par }{\PP \VS{7}Gídiyọnu asụ ẹphe: “Ọ dụ mma. Teke Ojejoje yeleru mu phụ Zeba; mẹ Zalụmuna l'ẹka bụ ọgarama-mbo; mẹ mkpakparị, shi l'echi-ẹgu; bẹ mu e-gude lakashịa anụ unu alakashị.”

\VS{8}Yo shi l'ẹke ono jeshia lẹ Penuwẹlu. Yo rua; bya ekfukwaaruphu ẹphe iphe ono, o kfuhawaru ndu Súkọtu ono; ndu Penuwẹlu ekfukwaru iya phụ ẹge ono, ndu Súkọtu kfuru iya ono.

\VS{9}Yọ sụ ndu Penuwẹlu: “Teke mu mekputaru l'ọgu ono; bẹ mu e-tsukposhi ụlo-eli obu-edukfu unu-a teke mu a-nọdu alata alata.”


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; Zeba mẹ Zalụmuna anọdu lẹ Kakọ; ẹphe lẹ ndu sọja ẹphe, dụ ụkporo ụnu madzụ l'ụnu madzụ iri ẹsaa l'ụkporo madzụ iri,\FTNT{*}{{\FR 8:10 }{\FR{8:10
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 15,000.}}} bụ ndu, e gbuphodoru lẹ ndu sọja ọphu shi l'ụzo ẹnyanwu-ahata; kẹ l'e gburu ndu sọja ono ụkporo ụnu madzụ ugbo iri l'ise,\FTNT{†}{{\FR 8:10 }{\FR{8:10
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 120,000.}}} bụ ndu jeru ọgu.

\VS{11}Gídiyọnu eshia ụzo ndu ije eshije l'ụzo ẹnyanwu-ahata Noba; mẹ Jogbeha; je afụaru Zeba mẹ Zalụmuna; ẹphe lẹ ndu sọja ẹphe ono teke ẹphe tụzoru onwẹphe ẹhu.

\VS{12}Eze ndu Mídiya ono ẹphe ẹbo, bụ iya bụ Zeba yẹle Zalụmuna erebe ọso. Gídiyọnu achịa ẹphe gude; zekaa ndu sọja ẹphe; ẹphe agbahu mbutso-mbutso.


\par }{\PP \VS{13}Ya ndono; Gídiyọnu Jowashi aladẹ ọgu ono; shia ụzo, shiru ugvu Herẹsu;

\VS{14}Yo gude nwata okoro lanụ, bụ onye Súkọtu; jịlahaa ya ajị. Nwata ono edeshikotaru iya ẹpha ndu bụ ọgurenya; mẹ ndu ishi Súkọtu; deta ẹphe ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri l'ẹsaa.

\VS{15}Gídiyọnu abya ejekfushia ndu Súkọtu; bya asụ ẹphe: “Unu lekwa Zeba yẹle Zalụmuna ọphu unu shi ekfuru mu kulakula: ‘Mẹ mu gudewaru Zeba mẹ Zalụmuna, kparu iphe unu a-nụ ndu sọja mu, ike gvụshiru nri t'ẹphe ria.’ ”

\VS{16}Yọ bya eruta ndu bụ ọgurenya Súkọtu; gude ọgarama-mbo; mẹ mkpakparị echi-ẹgu; hụ̀a ẹphe àhụ̀hù.

\VS{17}Yọ bya ejeshia Penuwẹlu; woru ụlo-eli obu-edukfu ẹphe tsukposhia; gbukwaaphu ndu mkpụkpu ono.


\par }{\PP \VS{18}Gídiyọnu abya aghakọbe teke ono jị Zeba mẹ Zalụmuna: “?Bụ egbe ndu ngụnu bẹ unu gbushiru l'ugvu Tábọ ono?”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya: “L'ọ kwa unwoke, dụkotalephu l'ọ bụ nggụbedua. Ẹphe dụkota l'ọ bụ ụnwu eze.”


\par }{\PP \VS{19}Gídiyọnu asụ ẹphe: “Lẹ ndu ono bụkotakwa unwunne mu phẹ. Ọ kwa nne lanụ; bẹ mụru mu l'ẹphe. Kamẹnu; mu ta g'egbukwa unu; ndẹge unu doberu ẹphe ndzụ!”

\VS{20}Yọ sụwaphu ọkpara iya, aza Jeta: t'o je egbushia ẹphe. Obenu l'ọ kpọru nwata ono ọmili mma gbua ẹphe; kẹ l'ọ bụ nwata; l'atsụ egvu.


\par }{\PP \VS{21}Ya ndono; Zeba mẹ Zalụmuna asụ iya: “Gbeshinu bya egbua ayi nwẹka-ngu; kẹ l'ọ bụ ẹge nwoke beru bẹ ẹge ike iya ebejeru.” Ya ndono; Gídiyọnu ezilihuwaphu; woru ẹphe gbushia; metsua bya anyashia maamaa, ẹphe nyabẹtsuaru ịnya-ivu ẹphe.


\par }{\PP \VS{22}E megee; ndu Ízurẹlu asụ Gídiyọnu: “T'ọ bụru onye ishi; chịa ẹphe; yẹbedua; mẹ nwatibe iya; mẹ nwanwa iya; kẹ l'ọ dzọfutawaru ẹphe l'ẹka ndu Mídiya.”


\par }{\PP \VS{23}Gídiyọnu asụ ẹphe: “Lẹ ya ta achịkwa unu; ọphu nwa iya 'achịkwa unu. Ọ bụ Ojejoje bẹ a-chị unu.”

\VS{24}Yọ sụ ẹphe: “Tẹ ya rọo unu iphe. T'onyenọnu nụ iya iphe-nchị, ọ kwaru l'ọkwata.” Ndu Mídiya eyeje iphe-nchị; kẹ l'ẹphe bụ ndu eri Ishimẹlu, eyeje iphe-nchị, e meru lẹ mkpọla-ododo.


\par }{\PP \VS{25}Ẹphe asụ iya: “Ayi e-gudekpoo obu ọtso-ẹna nụ ngu iya.” Ẹphe abya eworu ẹ́kwà tọsaa l'ọgbodali; onyenọnu ewotatsua iphe-nchị, ọ kwaru l'ọkwata doo l'ẹ́kwà ono.

\VS{26}Ẹra iphe-nchị mkpọla-ododo ono, ọ nakọru ẹphe ono byaru ọha l'ọ bụ ẹra ẹkpa mkpọla-ododo iri l'ẹsaa; a gụfukwa iphe maamaa; mẹ l'uwe, eke too, ndu eze ndu Mídiya eyeje; ọwaa gwọgirigwo, ndu eze ono nyabẹtsuaru ịnya-ivu ẹphe l'ọlu.

\VS{27}Gídiyọnu egude iphe-nchị ono kpụta uwe-ukuvu; gụbe iya agwa lẹ mkpụkpu iya, bụ Ọfura. Ndu Ízurẹlu abya agwalahaa ya; shi iya farụshilahaa onwẹphe. Yọ wọo ọnya; hata Gídiyọnu yẹle ndibe iya.


\par }{\PP \VS{28}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu abya aka ndu Mídiya ẹkuku; ọphu ndu Mídiya eselibudua ishi eseli ọdo. Yọ bụru iya bụ lẹ nchị adụ ndoo l'alị ono ụkporo afa ẹbo l'oge kẹ Gídiyọnu.


\par }{\SH Anwụhu Gídiyọnu
\par }
{\PP \VS{29}Jeru-Bálụ, bụ iya bụ Gídiyọnu Jowashi alashia ufu; je eburu.

\VS{30}Gídiyọnu mụtaru ụkporo ụnwegirima unwoke ẹto l'ụmadzu iri, bụkota ụnwegirima iya gẹdegede; kẹ l'ọ lụru ụnwanyi l'igwe.

\VS{31}O nweru nwanyi ọphu bụ nnufu iya, bu lẹ Shékemu. Nwanyi onanu mụtaru iya nwata nwoke lanụ, ọ gụru Abímẹleku.

\VS{32}Gídiyọnu Jowashi nwụhuru teke ọ kawaru nka ọhuma. E liru iya l'ili nna iya Jowashi lẹ Ọfura Abiyéza.


\par }{\PP \VS{33}Ọ bụkwadua ishi, Gídiyọnu eye lẹ nsụ; ndu Ízurẹlu aghakọbe; wata ọgwa Bálụ ọdo. Ẹphe ewota Bálụ-Beritu dobe ọzori Nchileke ẹphe.

\VS{34}Ndu Ízurẹlu ta anyatahẹ Ojejoje, bụ Nchileke ẹphe ono, dzọru ẹphe mgburumgburu egede l'ẹke ndu ọhogu ẹphe ono;

\VS{35}ọphu ẹphe emebuaru ndibe Jeru-Bálụ; mbụ Gídiyọnu iphe-ọma gude kfụa ya ụgwo iphe-ọma ono, o mekotaru ndu Ízurẹlu ono.




\par }\Chap{9}{\SH Eeme Abyímẹleku eze
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Abímẹleku Jeru-Bálụ egbeshi jeshia k'unwunne nne iya phẹ lẹ Shékemu; mẹ kẹ ndu nne iya l'ẹphe ha;

\VS{2}sụ ẹphe: “Unu jị ndu Shékemu l'ẹphe ha: ‘?Bụ ole ka unu mma; l'ụnwu Jeru-Bálụ ẹphe ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri chịru ẹphe; mẹ l'onye lanụ chịru ẹphe?’ Unu nyatakwa l'ayi bụ mee lanụ.”

\VS{3}Ndu nne iya ono eje eworu iphe ono kfukotaru iphe bụ unwoke ndu Shékemu; ọkpoma ẹphe anatawa iya phụ t'ẹphe tsoru Abímẹleku; kẹ l'ẹphe kfuru; sụ: “Ọ kwa nwunne ayi.”

\VS{4}Ẹphe abya eshi l'ụlo agwa Bálụ-Beritu wofuta ụkporo mkpọla-ọcha ẹto lẹ mkpọla-ọcha iri nụ iya. Abímẹleku egude iya je ebuta ndu bụ 'ọ-ga-lẹ-mkpa phẹ; mẹ ndu mbuko-mbuko; ẹphe etsolahaa ya.

\VS{5}Yọ tụgbua jeshia kẹ nna iya lẹ Ọfura je egbushikota ụnwunna; mbụ ụnwu Jerubalụ ono, dụ ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri ono l'eli mkpuma lanụ. Ọ bụphu Jótamu, bụ onye kẹ nwata l'ụnwu Jeru-Bálụ bẹ wafụru nụ; kẹ l'o jeru je edomia onwiya.

\VS{6}Ndu Shékemu; mẹ ndu Betu-Milo l'ẹphe ha azafụ je edzua l'ukfu achị, nọ l'iku itso, dụ nsọ lẹ Shékemu; chia Abímẹleku eze.


\par }{\PP \VS{7}Jótamu anụa iphe ono, meru nụ ono; gbachịwaphu je enyihu ọnungonu Ugvu Gerizimu; raaru iya ndu ono arara; sụ: “Unubẹ ndu Shékemu; unu ngabẹduduru mu phụ nchị; ẹge Nchileke a-ngabẹkwaruphu unu nchị!

\VS{8}O nweru teke ọbu, oshi wụ-lihuru jeshia ọfota oshi ọphu a-nọdu achị ẹphe. Ẹphe asụ oshi olivu t'ọ bụru ẹphe eze!

\VS{9}Oshi olivu asụ ẹphe: ‘?Bụ tẹ ya paru manụ iya ono, eegudeje akwabẹ yẹle madzụ ugvu ono haa; letalahaa oshi ndu ọphu ẹnya tọo?’

\VS{10}Ẹphe asụ oshi figu t'ọ bụru ẹphe eze!

\VS{11}Oshi figu asụ ẹphe: ‘?Bụ tẹ ya paru ẹgiri akpụru ono, ya amịje, atsọje rịriri ono haa; letalahaa oshi ndu ọphu ẹnya tọo?’

\VS{12}Ẹphe asụ vayịnu t'ọ bụru ẹphe eze.

\VS{13}Vayịnu asụ ẹphe: ‘?Bụ tẹ ya paru mẹe ya ono, emeje t'obu tsọo maa yẹle madzụ ẹna ono haa; letalahaa oshi ndu ọphu ẹnya tọo?’

\VS{14}E megee; ẹphe asụ uke t'ọ bụru ẹphe eze.

\VS{15}Uke asụ ẹphe: ‘Ọ -bụru l'unu emephu tẹ ya bụru eze l'oswiya; unu wụbata lẹ mkpuli iya zee ndzụ. Ọ -dụdu; t'ọku shikwa lẹ yẹbe uke bya ekee iphe, bụ oshi sida, nọ l'alị ugvu Lébanọnu!’


\par }{\PP \VS{16}“Ọ -bụru l'iphe, unu meru; bẹ unu meru l'ire-lanụ; ọ -bụru l'iphe, unu meru; bẹ unu meru l'o-ruberu-iya chia Abímẹleku eze; ọ -bụru-a l'ọ bụ iphe, gbarụ nụ; bẹ unu meru Jeru-Bálụ yẹle ndibe iya; ọ -bụru iphe, gbaru iya nụ; bẹ unu meru;

\VS{17}mbụ nna mu, gude ishi iya gbaa ugbo; lụa ọgu ẹhu unu; dzọfuta unu l'ẹka ndu Mídiya;

\VS{18}yo be ntanụ; unu etsopyabewanu ufu iya; gbukota ụnwu iya ẹphe ụkporo ẹto l'ụmadzu iri l'eli mkpuma lanụ. Unu abya eworu Abyímẹleku, bụ nwatibe nwanyi, bụ ohu, nna mu gbaru agbagba mee eze ndu Shékemu; okfu l'ọ bụ nwunne unu.

\VS{19}Ọ -bụru l'iphe, unu meru Jeru-Bálụ yẹle ndibe iya ntanụ bẹ unu meru ono l'ire-lanụ; mee ya l'o-ruberu-iya; tẹ Abímẹleku bụkwaru unu iphe ẹhu-ọtso-ẹna; unu abụkwaru iya phu iphe ẹhu-ọtso-ẹna!

\VS{20}Teke ẹ tọ dụdu; t'ọku shikwa lẹ Abímẹleku bya ekepyashia unu; unubẹ ndu Shékemu; mẹ ndu Betu-Milo. T'ọku shikwaphu l'unubẹ ndu Shékemu; mẹ ndu Betu-Milo bya ekepyashia Abyímẹleku!”

\VS{21}Jótamu agbalaa lashia Byiye je eburu; kẹ l'ọ tsụ nwanna iya ono; mbụ Abímẹleku egvu.


\par }{\SH Okfu ada lẹ Shékemu
\par }
{\PP \VS{22}Ya ndono; Abímẹleku achịlephu ndu Ízurẹlu afa ẹto;

\VS{23}Nchileke eworu ẹjo-maa ye lẹ mgbaku Abímẹleku yẹle ndu Shékemu. Ndu Shékemu ekwefulahaaru Abyímẹleku íkè;

\VS{24}t'e shi ẹge ono gwata ụgwo iphe-kpaa ono, ephe meru ụnwu Jeru-Bálụ; ẹphe ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri ono; k'ọphu ụgwo ọchi ẹphe a-tụkoru nwanna ẹphe, bụ Abímẹleku l'ishi. Yọ tụ-kokwaruphu ndu Shékemu, bụ ẹphe yetaru iya ẹka t'o gbushia ẹphe.

\VS{25}Tọ dụ iya bụ; ndu Shékemu ezifu madzụ; ẹphe eje ekeeru Abímẹleku phẹ l'eli ugvu ugvu, nọgbaa l'ẹke ono. Ẹphe ezifu ndu ọdo; ẹphe eje analahaa iphe bụ onye eswenu nfụ. Ama eje agbaaru Abyímẹleku.


\par }{\PP \VS{26}A nọnyaa; Galu Ebẹdu egbeshi rukoo unwunne iya; ẹphe ejeshia Shékemu. Ndu Shékemu anabata ẹphe ọhuma.

\VS{27}Ẹphe abya awụfu; jeshia l'ẹgu je awọo akpụru vayịnu lẹ mgbo vayịnu ẹphe. Ẹphe awọebe iya; bya adzọshia ya mẹe; wata ọgba ajị l'ụlo agwa ẹphe ono. Ẹphe anọdu l'ẹke ono l'eri; l'angụ; l'eburu Abímẹleku ọnu.

\VS{28}Galu Ebẹdu asụ: “?Bụ onye bẹ Abímẹleku bụ? ?Bụ ngụnu a-kpata tẹ ayịbe ndu Shékemu nọdu iya l'ẹka? ?Tọ bụdunua ya bụ nwatibe Jeru-Bálụ? ?Tọ bụduna Zebulu l'etsota iya nụ l'ọ bụ ishi? Unu jeeru Hamọ, bụ nna Shékemu ozi! ?Bụ ngụnu a-kpata iphe, ayi a-bya anọdu Abímẹleku l'ẹka.

\VS{29}T'a sụkwanu l'ọo mu; bẹ ndu-a nọ l'ẹka; mẹ mu ewofuhawaru Abímẹleku. Mu g'asụ Abyímẹleku t'o ruta ndu sọja iya l'ẹphe ha; gude bya.”


\par }{\PP \VS{30}Zebulu, bụ gọvano mkpụkpu ono anụlephu iphe ono, Galu Ebẹdu kfuru ono; akpọ agbanwuhu iya ọku.

\VS{31}Yo zifuwaphu ndu ozi l'edomi t'ẹphe jekfu Abímẹleku; je asụ iya: “Lekwa-a; lẹ Galu Ebẹdu yẹle ndu ufu ẹphe nọokwa lẹ Shékemu. Ẹphe tụkookwa ndu mkpụkpu-wa kpalia; t'ẹphe tso ngu okfu.

\VS{32}Iphe, ii-me bụ t'i gbeshi l'ẹnyashi; nggu lẹ ndu ọphu nggu l'ẹphe nọ; je ekee l'ẹgbudu.

\VS{33}O -be l'ụtsu; mẹ anwụ -hatalẹphu; unu je afụaru mkpụkpu ono. Teke Galụ yẹle ndu nk'iya byaru t'ẹphe bya etso ọgu; mee ẹphe ẹge ike beru ngu.”


\par }{\SH Abyímẹleku aka Galu yẹle ndu sọja iya ẹkuku
\par }
{\PP \VS{34}Yo be l'ẹnyashi; Abímẹleku yẹle ndu sọja iya l'ẹphe ha ekee onwẹphe uzi ẹno; kee l'iku Shékemu.

\VS{35}Galu Ebẹdu egbeshi je evudo l'obu-edukfu mkpụkpu ono. Abímẹleku yẹle ndu sọja iya awụ-lihu l'ẹke ẹphe shi domishia onwẹphe.

\VS{36}Galu aphụlephu ẹphe; sụ Zebulu: “Lenu-o! O nwekwaru ndu shikwa l'eli ugvu awụ abya!”

\par }{\PP Zebulu asụ iya: “Ọ kwa nwonyonyo ugvu ono b'ị phụru; yọ dụ ngu l'ọ bụ madzụ ono.”


\par }{\PP \VS{37}Galu abya ekfukwaa ya phụ ọdo; sụ: “Ọphu t'i lenu; l'o nwekwaru ndu shi l'echi alị ono awụ abya; nwekwaruphu ndu ọphu shi l'ụzo ukfu achị ndu njibya l'abya.”


\par }{\PP \VS{38}Zebulu asụ iya: “?Nanụ ire ọbu, i shi gude l'ajị: ‘?Bụ onye bẹ Abímẹleku bụ; k'ọphu unu a-nọdu ejeru iya ozi?’ ?Tọ bụdu ndu-a b'i shi ekfutoshi-wa? Gbeshinu je etso ẹphe ọgu!”

\VS{39}Ya ndono; Galu egbeshi; ruta ndu Shékemu; je etso Abímẹleku ọgu.

\VS{40}Abímẹleku eruta Galu phẹ; ẹphe eye ọkpa l'ọso. Ndu kẹ Galu adụ l'igwe; mbụ ndu ọphu e mekashiru iphe; ẹphe adaa gwọogwoo jerua l'ọnu obu-edukfu mkpụkpu ono.

\VS{41}Abímẹleku emetsua lashia Arụma je anọdu. Zebulu achịfu Galu yẹle ndu nk'iya phẹ lẹ Shékemu.

\VS{42}Yo be lẹ nchi-abọhu iya; ndu Shékemu awụfu jeshia l'ẹgu. E je ekfuaru iya Abímẹleku.

\VS{43}Yọ bya achịta ndu nk'iya kee uzi ẹto. Ẹphe egbeshi je ekeeru ẹphe l'ẹgbudu. Yọ paliwaphu ẹnya; phụa ndu Shékemu, shi lẹ mkpụkpu ono awụfuta; yo gbeshi je afụaru ẹphe.

\VS{44}Abímẹleku yẹle ọkpa-ọgu lanụ ọphu yẹle iya yị awụfu-kebe lashia l'obu-edukfu mkpụkpu ono. Ọkpogu ẹbo ọphu awụfu je afụaru ndu Shékemu ndu ọphu nọ l'ẹgu ono; gbua ẹphe pyaapyaa.

\VS{45}Mbọku ono l'ophu bẹ Abímẹleku lọkataru ọgbu lẹ mkpụkpu ono. Yọ lụta iya; gbushia ndu, nọ iya nụ; bya ephee ya únú.


\par }{\PP \VS{46}Ndu nọ l'ụlo-eli Shékemu anụlephu iphe, Abímẹleku eme; wụbakota l'ime ẹke a kpụru; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku l'ụlo agwa Ẹlu-beritu.

\VS{47}Ama abya agbaaru Abímẹleku lẹ ndu nọ l'ụlo-eli Shékemu wụkobeekwaru l'ẹkalanu.

\VS{48}Abímẹleku yẹle ndu nk'iya awụru jeshia l'ugvu Zalụmonu. Ẹphe erua l'ẹke ono; Abímẹleku egude ogbu-nkụ, ọ pa l'ẹka gbukwoshia nkụ; chịkobe iya; chịru ye l'ukuvu. Yọ sụ ndu ono yẹle iya yị ono: “Ngwaa! Iphe, bụ iphe unu phụru, ya meru; unu mee ya nta-a nta-a!”

\VS{49}Ya ndono; onyenọnu abya awaa nkụ; vuta iya tsoru Abímẹleku. Ẹphe evuru nkụ ono je edoo l'ẹke ono, a kpụru; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku ono; mụru ọku ye iya. Ọku erefu l'ụlo-eli ono; dzụa ya; kegbushikota ndu, nọ iya nụ, ruru ụnu madzụ ẹbo l'ụkporo madzụ iri;\FTNT{*}{{\FR 9:49 }{\FR{9:49
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 1,000.}}} unwoke l'ụnwanyi.


\par }{\SH Anwụhu Abímẹleku
\par }
{\PP \VS{50}Abímẹleku emetsua jeshia Tebẹzu; je agbaa ya mgburumgburu; nata iya.

\VS{51}Obenu l'o nwekwanuru ọkpo-mgbinyiku ụlo-eli, nọ lẹ mkpụkpu ono, ndu ẹke ono, gbaru laa; je anọdu; unwoke mẹ ụnwanyi. Ẹphe alashia l'okpotsu ụlo-eli ono; kpọ-budo onwẹphe l'ime ẹke ono.

\VS{52}Abímẹleku abyatashia ọgu l'ụlo-eli ono; rukwadua ọnu-ibo ụlo-eli ono ntse t'ọ tụa ya ọku.

\VS{53}Yo nweru nwanyi, paliru mkpuma uswe; haa ya ẹka. Yọ bya adaa Abímẹleku l'ishi; tufua ya ọkpu-ishi.

\VS{54}Abímẹleku ekuwaphu nwokorọbya, apajeru iya ngwa-ọgu; sụ iya: “Mịta-kebe ogu-mbeke ngu gbugbua mu; k'ọphu ẹ ta anọdudu ekfu l'ọ kwa onye nwanyi gburu iya.” Onye ozi iya ono ewotawaphu mma sụa ya; yọ nwụhu.

\VS{55}Ya ndono; ndu Ízurẹlu aphụlephu lẹ Abímẹleku bẹ nwụhuru nụ; ẹphe awụkashihu; lashia.


\par }{\PP \VS{56}Yọ bụru iya bụ lẹ Nchileke agwata Abímẹleku ụgwo ẹjo iphe ono, o meru nna iya l'ụnwunna iya ono, o gbushiru ono; ẹphe ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri.

\VS{57}Nchileke eshikwaphu ẹge ono mee; ẹjo iphe ono, ndu Shékemu meru ono abya atukoru ẹphe l'ishi. Ọnu ono, Jótamu Jeru-Bálụ tụru ẹphe ono erekota l'ẹge ọ tụru iya.




\par }\Chap{10}{\SH Tola; onye ikpe ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abímẹleku anwụhutsulephu; nwoke lanụ, shi l'ikfu Ísaka alụfuta t'ọ dzọta ndu Ízurẹlu. Ẹpha nwoke ono bụ Tola, bụ nwatibe Puwa; bụru nwanwa Dodo. Ẹke o bu bụ lẹ Shamiru l'alị ugvu Ífuremu.

\VS{2}Ọ chịru ndu Ízurẹlu ụkporo afa l'afa ẹto b'ọ nwụhuderu. Ẹke e liru iya bụ lẹ Shamiru.


\par }{\SH Jayi; onye ikpe ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{3}Tola anwụhutsua; Jayi, bụ onye Gíledu abya tsota iya; kpeeru ndu Ízurẹlu ikpe ụkporo afa l'afa ẹbo.

\VS{4}Ọ mụtaru ụkporo ụnwegirima unwoke l'unwoke iri. Ụnwegirima ono nweru nkakfụ-ịgara l'ẹhu l'ẹhu. Ọ bụ ẹphe bụ ishi l'ụkporo mkpụkpu lẹ mkpụkpu iri l'alị Gíledu. Iphe, eeku mkpụkpu ono l'ọ ha jeye ntanụ bụ Havọtu Jayi.

\VS{5}Jayi anwụhu; e lia ya lẹ Kamọnu.


\par }{\SH Jẹfuta; onye ikpe ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{6}Ya ndono; ndu Ízurẹlu abya emee iphe, dụ Ojejoje ẹji ọdo; balahaaru Bálụ ẹja; mẹ Ashịtoretu; agwa ndu Áramu; agwa ndu Sayịdonu; agwa ndu Móabu; agwa ndu Amọnu; mẹ l'agwa ndu Filisutayịnu. Ẹphe aparu Ojejoje haa; ẹphe ta abajẹheru iya ẹja.

\VS{7}Ẹhu eghulahaa Ojejoje eghughu l'ẹke ndu Ízurẹlu nọ; yo nwuru ẹphe ye ndu Filisitayịnu; mẹ ndu Amọnu l'ẹka.

\VS{8}Ẹphe egwee ẹphe ogwe ujimu l'afa ono. Afa iri l'ẹsato bẹ ẹphe kpakọtaru ndu Ízurẹlu ẹhu; mbụ ndu ọphu bu l'ụzo ẹnyanwu-ahata ẹnyimu Jọ́danu lẹ Gíledu l'alị Amọru.

\VS{9}Ndu Amọnu abya adaa azụ Jọ́danu azụ iya ọphu jeshia otso ndu Júda; ndu Bénjaminu; mẹ ndu ụlo Ífuremu ọgu. Iphe atsụlahaa ndu Ízurẹlu l'ẹhu nshinu.


\par }{\PP \VS{10}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu abya echiku Ojejoje; sụ iya: “L'ẹphe meswewaru ngu; kẹ l'ẹphe hawaru nggụbe Nchileke; je abalahaaru agwa Bálụ ẹja.”


\par }{\PP \VS{11}Ojejoje asụ ẹphe: “Teke ono, ndu Íjiputu; ndu Amọru; ndu Amọnu; ndu Filisitayịnu;

\VS{12}ndu Sayịdonu; ndu Amalẹku; ọwaa ndu Mawonu shi kpọtoo unu ọnu akpọtoo ono, unu rakuru mu ono; ?mu ta byadunụa bya adzọfuta unu tọo.

\VS{13}Unu egbe halẹe mu-a; balahaaru agwa ẹja. Iphe ọ bụ bụ lẹ mu ta adzọhedu unu ọdo.

\VS{14}Unu je echiku agwa, bụ ọphu unu hataru t'ọ dzọfutaja unu teke unu nọ l'iphe-ẹhuka!”

\VS{15}Ndu Ízurẹlu asụ Ojejoje: “Ayi meswewaru; melephu ayi ẹge dụ ngu mma. Ọlobu; byiko; dzọfutalephu ayi kẹ ntanụ.”

\VS{16}Ya ndono; ẹphe abya afọshikota agwa ndu ọhodo ono, ẹphe dobetsuaru ono; balahaaru Ojejoje ẹja. Iphe-ẹhuka ono, ndu Ízurẹlu eje ono abya erua ya l'ẹhu; k'ọphu bụ l'ẹ tọ dụhedu ike ọta nshi.


\par }{\PP \VS{17}Tọ dụ iya bụ; e kua ndu Amọnu; ẹphe abya edzua k'ọgu lẹ Gíledu. Ndu kẹ Ízurẹlu abya edzukwaaphu k'ọgu lẹ Mizúpa.

\VS{18}Ndu ishi, achị Gíledu asụ ẹphe: “?Bụ nwoke ole e-vukpooru ụzo je etso ndu Amọnu ọgu? Onye ono a-bụ onye ishi ndu Gíledu gbaa mgburumgburu.”




\par }\Chap{11}{\PP \VerseOne{1}Jẹfuta bụ onye Gíledu. Ọ bụ mkparawa l'ọgu. Nna iya bụ Gíledu; nne iya abụru nwanyi ọkpara.

\VS{2}Unyomu Gíledu bẹ mụshiaru iya ụnwu. Yo be teke ụnwegirima ono vufutakotaru; ẹphe achịfu Jefụta; sụ iya: “Ẹ tii ketakwa oke l'ufu ayi; kẹ l'ọ bụ nwanyi ọdo mụru ngu.”

\VS{3}Ya ndono; Jẹfuta agbafụru ụnwanna iya ono; gbaru lashia alị Tobu je eburu. Ndu, bụ 'ọgalemkpa phẹ awụ-kfuta iya; ẹphe l'iya ayịru ghaphelahaa.


\par }{\PP \VS{4}A nọnyaa; ndu Amọnu abya etso ndu Ízurẹlu ọgu.

\VS{5}Ndu bụ ọgurenya ndu Gíledu eje ekua Jẹfuta l'alị Tobu;

\VS{6}sụ iya: “T'ọ bya abụru ẹphe onye ishi; k'ọphu ẹphe a-dụ ike je etso ndu Amọnu ọgu.”


\par }{\PP \VS{7}Jẹfuta asụ ẹphe: “?Mu ta dụdunua unu ashị, kparu iphe unu chịfuru mu l'ufu nna mu. ?Ngụnu kparu iphe unu chọru mu bya nta-a, unu nọ l'iphe-ẹhuka-a?”


\par }{\PP \VS{8}Ndu bụ ọgurenya Gíledu asụ: “Mgbẹ ọ bụphu k'iphe ono kparu iphe, ayi chọderu ngu. Byanụ t'i tsoru ayi je alụa ndu Amọnu; ẹge ịi-bụru onye ishi ndu Gíledu mgburumgburu.”


\par }{\PP \VS{9}Jẹfuta asụ ẹphe: “Teke unu dutaru mu lashia azụ l'ufu tẹ mu je alụaru unu ndu Amọnu; ọ -bụru le Ojejoje woru ẹphe ye mu l'ẹka; ?mu a-bụru-a onye ishi unu?”


\par }{\PP \VS{10}Ndu bụ ọgurenya Gíledu ono asụ iya: “Ọ bụ Ojejoje a-bụru nggu l'ẹphe onye ekebe. Ọ bụlephu ẹge i kfuru bẹ ọo-dụ.”

\VS{11}Jẹfuta ekwe tsoru ẹphe; ẹphe emee ya onye ishi; mẹ onye ishi-ọgu ẹphe. Jẹfuta anọdu lẹ Mizúpa kfushia iphe ono, o kfuhawaru ono l'ifu Ojejoje.


\par }{\SH Jẹfuta yẹle eze ndu Amọnu
\par }
{\PP \VS{12}Ya ndono; Jẹfuta abya ezia ndu ozi t'ẹphe je ajị eze ndu Amọnu sụ iya: “Iphe ẹphe meru, meru iphe, ọ byaru bya etso alị ẹphe ọgu?”


\par }{\PP \VS{13}Eze ndu Amọnu ezia ndu ono, Jẹfuta ziru ono; sụ ẹphe: “Iphe, kparu iya nụ bụ lẹ teke ndu Ízurẹlu shi lẹ Íjiputu wụfuta bẹ ẹphe naru mu alị mu shita lẹ nsụda nsụa Amọ́nu jeye lẹ Ẹnyimu Jábọku; mbụ je akpaa lẹ Ẹnyimu Jọ́danu. Unu nụ-phu mu alị ono, unu natatsuaru mu ono azụ lẹ domangu lẹ rimangu.”


\par }{\PP \VS{14}Jẹfuta eziphu ndu ozi iya azụ t'ẹphe je ezia eze ndu Amọnu;

\VS{15}sụ iya: “Ọwaa iphe, Jẹfuta ekfu. Ọ sụru: ‘Lẹ ndu Ízurẹlu ta natakwa alị ndu Móabu; ẹphe ta nata kẹ ndu Amọnu.

\VS{16}Iphe mechiaru nụ bụ lẹ teke ndu Ízurẹlu shi lẹ Íjiputu; bẹ ẹphe shiru echi-ẹgu lụfuta Eze Ẹnyimu Uswe; shiwaru onanu lụfu Kedeshi.

\VS{17}Ndu Ízurẹlu anọdu lẹ Kedeshi ono zia ndu ozi t'ẹphe je ekfuru eze ndu Édọmu: “T'o kweru t'ẹphe shia alị iya sweta.” Obenu l'eze ndu Édọmu te yeduru ẹphe ọnu. Ẹphe abyakwaphu bya ezia eze ndu Móabu ẹge ono, ẹphe ziru eze ndu Édọmu ono. Eze ndu Móabu ajịkakwaphu. Ya ndono; ndu Ízurẹlu akwaa lẹ Kedeshi.

\VS{18}Ẹphe anọnyaa; wụ-lihu l'echi-ẹgu ono; shia nkụpe-nkụpe alị ndu Édọmu; mẹ kẹ ndu Móabu; lụfuta l'ụzo ẹnyanwu-ahata alị ndu Móabu; bya adọo l'azụ Ẹnyimu Amọ́nu azụ iya ọphu. Ẹphe ta bahụdu l'alị ndu Móabu; kẹ l'ọ bụ Ẹnyimu Anọ́nu bụ ókè ẹphe lẹ ndu Móabu.

\VS{19}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu abya ezia ndu ozi t'e zia Sihọnu, bụ eze ndu Amọru, l'achị ndu Hẹ́shibonu. Ndu Ízurẹlu ezia ndu ozi ono t'ẹphe je ekfuru iya sụ iya: “T'ayi shinua alị ngu sweta jeshia l'alị nk'ayi.”

\VS{20}Sihọnu ajịka tẹ ndu Ízurẹlu be swe l'alị iya; kẹ l'ẹ tọ madu ẹge ẹphe e-me teke o kwetaru t'ẹphe je swee. Ya ndono; Sihọnu ekukoo ndu nk'iya l'ẹphe ha; ẹphe awụfu je adọo lẹ Jahazu; tso ndu Ízurẹlu ọgu.

\VS{21}Ya ndono; Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu enwuru Sihọnu; mẹ ndu nk'iya ye ndu Ízurẹlu l'ẹka. Ẹphe emekputa ẹphe. Ndu Ízurẹlu anakọta alị ndu Amọru, bu l'ẹke ono.

\VS{22}Ẹphe dụberu l'alị ndu Amọ́nu naa alị ono jeye lẹ Jábọku; mẹ tsube l'echi-ẹgu; je akpaa lẹ Jọ́danu.

\VS{23}Nta-a bụ; keshinu ọphu Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu chịshiwaru ndu Amọru; bya eworu alị ono nụ ndu nk'iya, bụ ndu Ízurẹlu; ?bụhunu ole bụ k'ọbya ọnata alị ọdo?

\VS{24}?Tọ dụ iphe agwa ngu; mbụ Kemọshu nụru ngu; bẹ ịi-kwe ẹka? Ayịbedua akwẹe ẹka l'iphe Ojejoje, bụ Nchileke ayi nụru ayi.

\VS{25}?Ị ka eze ndu Móabu, bụ Balaku Zipo mma? Yẹle ndu Ízurẹlu te sebua okfu; ọphu ẹphe l'iya alụbua ọgu.

\VS{26}Ndu Ízurẹlu buru lẹ Hẹ́shibonu; Arówa; mẹ l'ụnwu mkpụkpu, nọ-pheru iya mgburumgburu; mẹkwaphu lẹ mkpụkpu, nọtsua l'iku Ẹnyimu Amọ́nu ụkporo afa iri l'ise phuu. ?Bụ ngụnu kparu iphe, ẹ tị natadụ ẹphe alị teke ono?

\VS{27}Ẹ to nwekwa ẹke mu mesweru ngu. O gbechikwa bụru nggụbedua achọ mu okfu; kẹ l'ị byaru bya etso mu ọgu. Tẹ Ojejoje, bụ onye ikpe kpeeru ndu Ízurẹlu; ẹphe lẹ ndu Amọnu ikpe ntanụ.’ ”

\VS{28}Ọbule eze ndu Amọnu ta ngadụ nchị l'ozi Jẹfuta.


\par }{\SH Jẹfuta Alụ-gbua ndu Amọnu
\par }
{\PP \VS{29}Ya ndono; ume Ojejoje abya eji Jẹfuta ẹhu. Yo je eshijaa alị ndu Gíledu; mẹ alị ndu Manásẹ; shia Mízupa l'alị Gíledu; bahụ l'alị ndu Amọnu.

\VS{30}Jẹfuta abya ekwee Ojejoje ụkwa; sụ iya: “Ọ -bụru l'i woru ndu Amọnu ye mu l'ẹka;

\VS{31}bẹ iphe ivu-ụzo, shi l'ụlo mu; bya mu otu ịlaa teke mu shi l'ọgu ono alata a-bụru kẹ Ojejoje. Mu e-gude iphe ọbu gwooru ngu ngwẹja-ukfuru.”


\par }{\PP \VS{32}Tọ dụ iya bụ; Jẹfuta atụgbua; je etso ndu Amọnu ọgu. Ya ndono; Ojejoje eworu ẹphe ye iya l'ẹka.

\VS{33}Tsube lẹ Arówa jeye l'oge iya kẹ Minitu; rua lẹ Ébẹlu-Keramimu b'o gbufuru ụkporo mkpụkpu. Yọ bụru iya bụ l'ishi erua ndu Amọnu alị l'ẹke ndu Ízurẹlu nọ.


\par }{\SH Jẹfuta anụ Ojejoje ada iya
\par }
{\PP \VS{34}A bya ele ẹnya lẹ Jẹfuta lataru l'ufu iya lẹ Mizúpa; ada iya akụwa nkwa l'ete egvu abya iya ndzuta. Nwata ono bụ nwa lanụ, ọ mụtaru. A gụfu nwata ono b'ẹ to nwehedu nwata ọdo, ọ mụtaru: lẹ nwoke; m'ọ bụ lẹ nwanyi.

\VS{35}Jẹfuta aphụle iya phụ; woru uwe iya lawaa; rashịa: “Haa! Ada mu. I gbuakwaru mu! I meekwaru t'aphụ tsọru mu; kẹ l'ụkwa, mu kweru Ojejoje bẹ mu ta ahaghedu iya emeru!”

\VS{36}Ada iya ono asụ iya: “Nna; ọ -bụru l'ị sawaru ọnu l'ẹke Ojejoje nọ; menua mu ẹge i kweru Ojejoje ụkwa l'ii-me mu; nta-a, Ojejoje mewaru; nggu agwata ndu ọhogu ngu, bụ ndu Amọnu ụgwo iphe, ẹphe meru ngu.

\VS{37}Iphe, ii-meru iya bụ t'ị haaru iya ọnwa ẹbo tẹ yẹle ndu ọ̀nyà iya phẹ yịru je aghaphee l'ugvu ugvu; raa ẹkwa; kẹ l'ẹ to nwedu lẹ ya alụkwadua nji.”

\VS{38}Nna iya ekwe; haa ya; yo je anọo ọnwa ẹbo. Ụnwu-mgbọko ibe iya etsoru iya; je anọo l'ugvu ugvu; kwaa ẹkwa; kẹ l'ẹ to nwedu l'ọ lụkwadua nji.

\VS{39}Ọnwa ẹbo ono agvụlephu; yọ lashia l'ufu. Nna iya ono emee ya ẹge ono, o kweru ụkwa iya ono; ọphu nwoke 'achịkahubua ya ọkpa. E mewa iya; yọ bụru ome-l'alị ndu Ízurẹlu

\VS{40}l'iphe, bụ afa, sweru esweswe bẹ ụnwu-mgbọko ndu Ízurẹlu e-jeje je egude abalị ẹno raa ẹkwa ada Jẹfuta ono, bụ onye Gíledu.




\par }\Chap{12}{\SH Jẹfuta yẹle ndu Ífuremu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; e kua unwoke ndu Ífuremu; ẹphe abya akwaa ngwa-ọgu; yọ bụru ẹphe ọdafu Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu jeshia lẹ mkpụkpu Záfọnu jeshia je ajị Jefuta sụ iya: “?Bụ ngụnu meru iphe, i je alụa ndu Amọnu; t'i ku ayi t'ayi lẹ nggu yịru? Ayi abyakwa ọtu ụlo ngu ọku t'ị nọdu l'ime iya t'ọ dzụa nggu l'iya.”


\par }{\PP \VS{2}Jefụta asụ ẹphe: “?Ọ kwanu teke oke okfu shi adaru ayi lẹ ndu Amọnu bẹ mu kuru unu; ọphu unu ekwedu bya adzọfuta ayi l'ẹka ndu Amọnu ono. Tọ dụ iya bụ;

\VS{3}teke mu phụru l'unu ta agbagheduru mu mkpu; mu eworu ndzụ mu tufaa; hata anwụhu; yọ bụru mu ọdafu Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu; jekfushia ndu Amọnu ọgu. Ojejoje emee; mu emekputa ẹphe. Mbụ; ọphu unu gbe bya mu etso mu ọgu nta-a bụhunu kẹ ngụnu?”

\VS{4}Ya ndono; Jẹfuta abya ekukobewaphu ndu Gíledu; ẹphe eje alụshi ndu Ífuremu ono ọgu. Ndu Gíledu emekputa ndu Ífuremu; kẹle ndu Ífuremu sụru ẹphe: “Unubẹ ndu Gíledu; unu bụ ndu alala, bu lẹ mgbaku ndu Ífuremu yẹle ndu Manásẹ.”

\VS{5}Tọ dụ iya bụ; ndu Gíledu atụgbua je eketsua l'ẹke eeshije adafụ Ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọphu, bụ ụzo, shitsuaru laa alị ndu Ífuremu. Yọo bụje teke onye Ífuremu, nahụru nụ ruru ẹke ono; sụ ẹphe: “Tẹ ya swetakwa;” ẹphe ajị onye ọbu: “?Ị bụ onye Ífuremu?” Teke onye ọphu sụru ẹphe: “Waawa;”

\VS{6}ẹphe asụ iya: “Ọ dụ mma. Kuedu: ‘Shibóletu.’ ” Teke onye ọbu kusweru iya; kua ya “Sibóletu”; ẹphe egude iya; gbua l'ẹke ono, eeshije adafụ Ẹnyimu Jọ́danu ono. Ndu Ífuremu, e gburu teke ono bụ ụkporo ụnu madzụ ise l'ụnu madzụ ise.\FTNT{*}{{\FR 12:6 }{\FR{12:6
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 42,000.}}}


\par }{\PP \VS{7}Jẹfuta abụru onye ikpe ndu Ízurẹlu afa ishingu. Jẹfuta, bụ onye Gíledu abya anwụhu; e lia ya lẹ mkpụkpu, o shi l'alị Gíledu.


\par }{\SH Ibizanu; onye ikpe ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{8}Jẹfuta anwụhutsua; Ịbuzanu, bụ onye Bẹ́tulehemu achịlahaa ndu Ízurẹlu.

\VS{9}Ọ mụtaru ụkporo unwoke l'unwoke iri; mụta ụkporo ụnwanyi l'ụnwanyi iri. Ụnwu nwanyi iya ono b'o kekotaru nji l'ikfu ọdo; lụshiaru ẹgirima iya unwoke ụnwu-mgbọko l'ikfu ọdo. Ịbuzanu chịru ndu Ízurẹlu afa ẹsaa;

\VS{10}nwụhu; e lia ya lẹ Bẹ́tulehemu.


\par }{\SH Elọnu; onye ikpe ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{11}Ibizanu anwụhutusa; Elọnu, bụ onye Zébulọnu abya achịa ndu Ízurẹlu afa iri.

\VS{12}Elọnu, bụ onye Zébulọnu anwụhu; e lia ya lẹ Ajalọnu, nọ l'alị ndu Zébulọnu.


\par }{\SH Abudọnu; onye ikpe ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{13}Elọnu anwụhutsulephu; Abudọnu Hilẹlu, bụ onye Piratonu achịa ndu Ízurẹlu.

\VS{14}Ọ mụtaru ụkporo unwoke labụ. Ụnwunwa iya adụ ụkporo unwoke l'unwoke iri. Ụnwu iya ono; mẹ ụnwunwa iya ono l'ẹphe ha nweru nkfụ-ịgara l'ẹhu l'ẹhu. Abudọnu bụru onye ikpe ndu Ízurẹlu afa ẹsato.

\VS{15}Tọ dụ iya bụ; Abudọnu Hilẹlu anwụhu; e lia ya lẹ Piratonu l'alị Ífuremu l'alị ugvu Amalẹku.




\par }\Chap{13}{\SH Amụmu Sámusịnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; ndu Ízurẹlu abya emee ẹjo iphe l'ẹnya Ojejoje. Ojejoje eworu ẹphe ye ndu Filisutayịnu l'ẹka ụkporo afa labụ.


\par }{\PP \VS{2}O nweru nwoke ọbu, eeku Manowa, bụ onye Zora. Manowa shi l'ikfu ndu Dánu. Ọ lụru nwanyi; nyee ya ono ta atsụ ime; tọ mụtakwanu nwata.

\VS{3}Ojozi-imigwe, shi l'ẹka Ojejoje abya ehee nyee nwanyi ono l'ifu; sụ iya: “Ẹ-tịi tsụdu ime; tị mụta nwata; ọbule l'ịi-tsụta ime; mụa nwata nwoke.

\VS{4}Kwabẹkwa ẹnya t'ẹ b'ị ngụ mẹe; m'ọ bụ iphe ọdo, eme l'ẹnya; ọphu iirikwa iphe, aasọ nsọ;

\VS{5}kẹle ịi-tsụta ime; mụa nwata nwoke. T'agụbe be erukwa nwata ono l'ishi; kẹ l'ọo-bụru onye dụru Nchileke iche shita l'ẹpho nne iya. Ọo-wata ọdzo ndu Ízurẹlu l'ẹka ndu Filisutayịnu.”


\par }{\PP \VS{6}Tọ dụ iya bụ; nwanyi ono ejekfube nji iya; je asụ iya: “L'onye kẹ Nchileke bẹ byakfutakwaru iya nụ; l'onye ọbu dụlephu l'ọ bụ ojozi-imigwe, shi l'ẹka Nchileke; mbụ l'ọ dụ egvu. Mu ta jịkwa iya ẹka, o shi; ọphu ọ kakwanuru mu ẹpha iya.

\VS{7}Obenu l'ọ sụru mu: ‘Lẹ mu a-tsụta ime; mụa nwata nwoke; ọlobu; dụbe nta-a tẹ mu kwabẹkwa ẹnya t'ẹ b'ọ dụ teke mu a-ngu mẹe; ọphu mu angụkwa mẹe, eme l'ẹnya; ọphu mu erikwa iphe, aasọ nsọ; kẹle nwata ono a-bụkwa onye dụru Nchileke iche shita teke aa-mụ iya jeye mbọku, ọo-nwụhu.’ ”


\par }{\PP \VS{8}Ya ndono; Manowa abya ekfuru nụ Ojejoje; sụ: “Byiko; Nnajiufu; mu arọ t'i meeru tẹ onye kẹ Nchileke ono, i ziru; yọ byakfuta ayi ono byafụa ọdo bya ezia ayi ẹge ayi e-me nwata ono, aa-mụ ono.”


\par }{\PP \VS{9}Nchileke anụa iphe ono, Manowa kfuru ono; ojozi-imigwe, shi l'ẹka Nchileke abyakfuta nwanyi ono ọdo l'ẹke ọ nọ l'ẹgu. Ọbule nji iya ono; mbụ Manowa bẹ yẹ ya ta nọdu l'ẹke ono.

\VS{10}Nwanyi ono ejewaphu je asụ nji iya ono: “Lẹ nwoke-wa, byakfutaru iya mbọku-a byaakwaru ọdo!”


\par }{\PP \VS{11}Manowa egbeshi; tsoru nyee ya ono. Yo rua je ajị nwoke ono: “?Bụ nggu bẹ kfujeru nụ nwanyi-a?”

\par }{\PP Yọ sụ iya: “L'ọ kwa iya.”


\par }{\PP \VS{12}Manowa asụ iya: “Teke iphe ono, i kfuru ono reru; ?nanụ ẹge ndzụ nwata ono a-dụ? ?Bụ ngụnu a-bụ ọru iya?”


\par }{\PP \VS{13}Ojozi-imigwe ono asụ iya: “Tẹ nyee ngu kwabẹkwa ẹnya; mekota iphe, mu kfuru iya.

\VS{14}T'ẹ b'o rikwa iphe, shi l'oshi vayịnu; ọphu ọ ngụkwa mẹe; m'ọ bụ iphe, eme l'ẹnya; ọphu o rikwa iphe, aasọ nsọ. T'o dobekwa iphemiphe, ọbule ono, mu tụru iya ono.”


\par }{\PP \VS{15}Manowa asụ ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Ojejoje ono: “Nọdukwa l'ẹke-a t'ayi je egbua nwophoja eghu; mee; wotaru ngu.”


\par }{\PP \VS{16}Ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Ojejoje ono asụ iya: “Unu a-lọ-gudekpokwa mu; ọbule mu te erikwa nri unu. Ọle; ọ -bụru ngwẹja-ukfuru bẹ unu egwo; unu gwooru iya Ojejoje.” Manowa ta ma l'onye ono bụ ojozi-imigwe kẹ Ojejoje.


\par }{\PP \VS{17}Manowa ajị ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Ojejoje ono; sụ iya: “?Bụ ngụnu bụ ẹpha ngu; k'ọphu ayi a-kwabẹ ngu ugvu teke iphe ono, i kfushiru ono reru?”


\par }{\PP \VS{18}Yọ sụ iya: “?Bụ ngụnu kparu iphe, ịiji iya ẹpha iya? Ẹpha iya dụkwa biribiri.”


\par }{\PP \VS{19}Ya ndono; Manowa abya akpụta nwophoja eghu yẹle ngwẹja-nri; gwooru Ojejoje ẹja l'eli mkpuma. Ojejoje abya emee iphe, dụ biribiri; Manowa yẹle nyee ya anọdu ẹge ono l'ele.

\VS{20}Teke ọku gbanwuhuru l'ẹnya-ngwẹja ono; ire-ọku akpụchia l'ala l'igwe bẹ ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Ojejoje ono bahụru l'ire-ọku ono; tsoru iya tụgbua. Manowa yẹle nyee ya aphụlephu iphe, meru nụ; dashịa; woru ifu kpube l'alị.

\VS{21}Ojozi-imigwe ono, shi l'ẹka Ojejoje ono ta byakfutahe ẹphe ọdo; Manowa amaru l'ọ bụ ojozi-imigwe, shi l'ẹka Ojejoje.


\par }{\PP \VS{22}Manowa asụ nyee ya: “Mẹ ayi bụakwa maa; m'ọ kwa Nchileke bẹ ayi phụru ono!”


\par }{\PP \VS{23}Obenu lẹ nyee ya sụru iya: “Dẹge Ojejoje chọru tẹ ya gbua ayi; m'ẹ tọ g'anatakwa ayi ngwẹja-ukfuru ono; mẹ ngwẹja-nri ono; tọ g'ekoshi ayi iphe ono, o koshikotaru ayi ono; ọphu to g'ekfukwaru ayi iphe ono, o kfushiru ayi ono.”


\par }{\PP \VS{24}Ya ndono; nwanyi ono abya atsụta ime; mụa nwata nwoke; gụa ya Sámusịnu. Nwata ono abya evufuta; Ojejoje agọru ọnu-ọma nụ iya.

\VS{25}Ume Ojejoje abya awata iya ome ire l'ẹhu teke ọ nọ lẹ Mahane-danu, nọ lẹ mgbaku Zora; mẹ Ẹshutawolu.




\par }\Chap{14}{\SH Sámusịnu alụ nwamgbọko Filisutayịnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yo be ujiku lanụ; Sámusịnu ejeshia Tìmína. Yo rua l'ẹke ono; je aphụ nwamgbọko ndu Filisutayịnu lanụ.

\VS{2}Yọ lashia; je asụ nne iya; mẹ nna iya: “L'o nwekwaru nwamgbọko Filisutayịnu, ya phụru lẹ Tìmína. Unu jekwa je alụaru iya ẹya.”


\par }{\PP \VS{3}Nne iya lẹ nna iya ono asụ iya: “?To nwekpodua nwamgbọko, dụ ngu mma l'iphe bụ ndu abụbu ngu; m'ọ kwanu l'iphe bụ ndibe ayi l'ẹke-a. ?Ọ bụfutaje nwanyi Filisutayịnu; mbụ ndu akpapyị ono.”

\par }{\PP Sámusịnu asụ nna iya: “T'o jeru alụaru iya ẹya. L'ọ bụ onye onanu dụ mu mma.”


\par }{\PP \VS{4}Ndu, mụru iya nụ ta ma l'ọo Ojejoje, bẹ iphe ono shi l'ẹka, bụ onye achọ ụzo, ya e-shi fụaru ndu Filistayịnu; kẹ l'ọo ndu Filistayịnu shi achụ ndu Ízurẹlu teke ono.


\par }{\PP \VS{5}Tọ dụ iya bụ; Sámusịnu etsoru nne lẹ nna iya jeshia Tìmína. Ẹphe erude lẹ mgbo vayịnu ndu Tìmína; ọwaa nwa agụ, lụfutaru nụ; l'ede ekiri abyakfuta iya. 
\VS{6}Ume Ojejoje abawa iya phụ l'ẹhu k'igiri-igiri. Yọ zụ nwa agụ ono; gude ẹka labuhu iya ẹbo l'ọ bụ onye, labuhuru nweghu nshịi. Ọbule ẹ to kfuduru iya nne lẹ nna iya.


\par }{\PP \VS{7}Sámusịnu eje; yẹle nwamgbọko ono akọo akọ; nwamgbọko ono adụ iya mma.

\VS{8}Yo be teke o jeru t'e dee ya nwamgbọko ọbu. Yọ swịba; tẹ ya phụedu odzu agụ ono. Ẹngu egbe yewa iya nụ; manụ-ẹngu anọdu iya.

\VS{9}Yo gude ẹka kọta manụ-ẹngu ono; mịlahaa ogologo l'eje. Yo jekfube nne lẹ nna iya; ja anụ ẹphe; ẹphe amịa. Obenu l'ẹ to kfuduru ẹphe l'ọ bụ l'odzu agụ phụ b'ọ hataru ẹngu ono.


\par }{\SH Ílú, Sámusịnu tụru
\par }
{\PP \VS{10}Tọ dụ iya bụ; nna iya ejeshia t'o je aphụ nwamgbọko ọbu. Sámusịnu agbaaru ẹphe ajị ẹswa-nwanyi, bụkwanu ẹge onye alụ nwanyi k'ọphungu emeje.

\VS{11}Teke ndu Filistayịnu phụru Sámusịnu bẹ ẹphe duru ụkporo madzụ l'ụmadzu iri nụ iya t'ẹphe nọduru iya l'oshi ndu ọnya.

\VS{12}Sámusịnu asụ ẹphe: “Tẹ ya tụaru unu ilu. Onye -kọru iya iphe, ọ bụ l'ime abalị ẹsaa-wa, eeme ẹswa-nwanyi-wa bẹ ya a-nụ ụkporo uwe-nlọkpuru; ọwaa ụkporo uwe l'uwe iri, dụgbaa iche iche.

\VS{13}Teke ọ bụru l'unu ta akatadu iya; unu anụ yẹbedua ụkporo uwe-nlọkpuru l'uwe iri; ọwaa ụkporo uwe l'uwe iri, dụgbaa iche iche.”

\par }{\PP Ẹphe asụ iya: “T'ọ tụeduru ẹphe ilu ọbu; t'ẹphe nụa!”


\par }{\PP \VS{14}Yọ sụ ẹphe:

\par }{\Q “L'ọo iphe, erije iphe;

\par }{\QB bẹ iphe, eeri eriri shi lụfuta.

\par }{\QB Iphe, nweru ọkpehu;

\par }{\QB bẹ iphe atsọ rẹngerenge shi lụfuta.”

\par }{\MM A nọo abalị ẹto; ẹphe ta ma iphe, ilu ono bụ.


\par }{\PP \VS{15}Yo be lẹ mbọku k'ẹno; ẹphe asụ nyee Sámusịnu: “T'o gude ụji jịfuta iphe, ilu ono bụ; ọdumeka bẹ ẹphe e-tsukwa iya ọku; tsua ndibe nna iya. ?Bụ iphe, i kuru ẹphe bụ ẹge ee-me t'ị naa ẹphe iphe ẹphe tọo?”


\par }{\PP \VS{16}Tọ dụ iya bụ; nyee Sámusịnu ono abya anọdu Sámusịnu l'ifu; wata ẹkwa; sụ iya: “L'ọ kpọru iya ashị! L'ẹ to yeduru iya ru obu. Ọdumeka; ?nanụ ẹge ọ dụ b'ọ nmaru ndibe ayi ẹtu; tọ karu iya iphe, ẹtu ono bụ!”

\par }{\PP Sámusịnu asụ iya: “Nne lẹ nna, mụru iya nụ bẹ ya ta kọduru iya; yọ bụru nggụbedua bẹ ya e-gbe kachiaru iya?”

\VS{17}Nwanyi ono arakọta ẹkwa abalị ẹsaa ono, ẹphe nọ l'ẹswa-nwanyi ono. Yo be mbọku k'ẹsaa ya; yo woru iya kfuaru iya; kẹ l'o shi keshinu ono nwupyabe iya t'o kfuru iya ẹya. Nwanyi ono atụgbua je eworu iphe, ilu ono bụ kfuaru ndibe ẹphe.

\VS{18}T'ẹnyanwu kwaa rịba lẹ mbọku k'ẹsaa ono; ndu mkpụkpu ono asụ Sámusịnu:

\par }{\Q “?Bụ ngụnu ka manụ-ẹngu ọtso ẹna?

\par }{\QB ?Bụ ngụnu ka agụ ike?”

\par }{\MM Sámusịnu asụ ẹphe:

\par }{\Q “Dẹge unu te gudedu ada-eswi iya kọo iphe;

\par }{\QB mẹ unu ta ga amakwa iphe, ilu iya ono bụ.”


\par }{\MM \VS{19}Ya ndono; Ume Ojejoje abyawa iya phụ l'ẹhu k'igiri-igiri. Yo jeshia Ashikelọnu je egbua ndu ẹke ono ụkporo madzụ l'ụmadzu iri; gwoo iphe ẹphe. Yọ lata; chịta ẹphe; chịru nụ ndu ono, kọtaru ilu ono. Yo gude ẹhu-eghughu lashia lẹ kẹ nna iya.

\VS{20}Nyee Sámusịnu ono bẹ bụ ọnya Sámusịnu, duru iya l'ẹswa-nwanyi ono b'e duru iya nụ.




\par }\Chap{15}{\SH Sámusịnu atụ ọku l'iphe, ndu Filisutayịnu meberu l'alị
\par }
{\PP \VerseOne{1}A bya anọwaru jeye teke eebuje witu; Sámusịnu akpụta nwada eghu; yọ bụru iya oje ọji nyee ya ono. Yo rua; je asụ ọgo iya ono: “Lẹ ya ejekwa lẹ mkpura nyee ya.”

\par }{\PP Nna nyee ya ajịka t'ẹ b'o jeshi;

\VS{2}sụ Sámusịnu: “Ya makwarua lẹ nyee ngu ono bẹ dụ ngu ashị; dụa ngu iya k'ịnumuchacha, meru iphe, mu dutakwaduru iya phụ kee ọnya ngu. ?Nwunne iya kẹ nwata ta kadunua ya ọma mma? Dutanu onye onanu l'ọzori iya.”


\par }{\PP \VS{3}Sámusịnu asụ ẹphe: “Nta-a bẹ ya nweru iphe, ya agbabe ọkpa meshia ndu Filisutayịnu ike; ụta ta adụru iya ẹya.”

\VS{4}Ya ndono; yọ tụgbua; je anwụkoo ụkporo uphẹgu iri l'ise. Yọ bya afọo ẹphe ẹbo ẹbo; lọta ẹphe ọdzu; lọgbabetsua. Yo meebe; bya eworu itsu-ọku lishikota iya;

\VS{5}mụru ọku yeshia ya; paru iya ẹka haa. Ẹphe egude iya wụfu; je atụkota ọku l'ẹgu ndu Filisutayịnu: ndu ọphu, e buwaru ebubu; mẹ ndu ọphu, e te budua; mbụ dzụa jeye lẹ mgbabu olivu ẹphe.


\par }{\PP \VS{6}Ndu Filusutayịnu ajị onye meru iya nụ.

\par }{\PP A sụ ẹphe: “L'ọ bụ Sámusịnu, bụ ọgo nwoke Tìmína; kẹ l'onye ọgo iya ono dutaru nyee ya dee ọnya iya.” Ya ndono; ndu Filisutayịnu ekwe; hehu je egude nyee Sámusịnu ono; mẹ nna iya tsua ẹphe ọku.


\par }{\PP \VS{7}Sámusịnu asụ ẹphe: “Lẹ keshinu unu meru iya ẹge ono bẹ mu ta ahadụ unu; ẹbe abụ lẹ mu melataru unu!”

\VS{8}Yo tsowaphu ẹphe ọgu k'ẹhuka ẹhuka; gbua ẹphe l'igwe. Yo meebetsua; tụgbua je anọdu l'ọgba, nọ lẹ mkpuma Etamu.


\par }{\SH Sámusịnu emekputa ndu Filisutayịnu
\par }
{\PP \VS{9}Tọ dụ iya bụ; ndu Filisutayịnu awụfu je adọo lẹ Júda k'ọgu; tso ndu Lehi ọgu ọlua-ọla.

\VS{10}Ndu Júda ajị ẹphe ẹge ọ dụ bẹ ẹphe byaru ẹphe ọgu?

\par }{\PP Ẹphe asụ: “L'ẹphe byaru ogude Sámusịnu t'ẹphe gwata iya ụgwo iphe, o meru ẹphe.”

\VS{11}Ya ndono; ụnu madzụ ẹsaa l'ụkporo madzụ iri\FTNT{*}{{\FR 15:11 }{\FR{15:11
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 3,000.}}} eshi lẹ Júda zafụ jekfushia Sámusịnu l'ọgba mkpuma Etamu; je ajị iya: “?Tị madu l'ọ bụ ndu Filisutayịnu bẹ ẹphe nọ l'ẹka tọo? ?Bụ ngụnu meru iphe, i meru ayi ẹge-a?”

\par }{\PP Yọ sụ ẹphe: “Ọ kwa ụgwo iphe, ẹphe meru iya; bẹ ẹphe melataru ẹphe.”


\par }{\PP \VS{12}Ẹphe asụ iya: “L'ẹphe byakwaru t'ẹphe kee ngu; kpụta je anụ ndu Filisutayịnu.”

\par }{\PP Sámusịnu asụ ẹphe: “T'ẹphe riaru iya nte l'ẹphebedua l'onwẹphe te egbudu iya.”


\par }{\PP \VS{13}Ẹphe asụ iya: “L'iphe ẹphe e-me nwẹnkinyi bụ l'ẹphe e-ke iya ẹgbu; kpụru je anụ ẹphe. L'ẹphe te egbukwa iya egbugbu.” Ẹphe egude ọkpukpu ẹbo, bụkota k'ọphungu kee ya; dufuta iya lẹ mkpuma ono.


\par }{\PP \VS{14}Yo rudelephu Lehi, bụ iya bụ ẹke ono, ndu Filisutayịnu dọru ono; ẹphe ehehu; l'atụ ụzu l'abyakfuta iya. Ume Ojejoje abyawa iya phụ l'ẹhu k'igiri-igiri; ọkpukpu ono, nọ iya l'ẹka ono eribushihu l'ọ bụ eri-owu, ọku daru.

\VS{15}Yọ phụwaphu ọkpu-agba nkakfụ-ịgara, dụgbaa ọphungu ọphungu. Yo detawa iya phụ; gude iya chigbua ụnu unwoke labụ l'ụkporo unwoke iri.\FTNT{†}{{\FR 15:15 }{\FR{15:15
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 1,000.}}}

\VS{16}Sámusịnu asụ:

\par }{\Q “Ọkpu-agba nkakfụ-ịgara;

\par }{\QB bẹ ya mewaru;

\par }{\QB ẹphe akụa l'ikpo l'ikpo.

\par }{\QB Ọkpu-agba nkakfụ-ịgara;

\par }{\QB bẹ ya gudewa

\par }{\QB gbua ụnu unwoke labụ

\par }{\QB l'ụkporo unwoke iri.”


\par }{\PP \VS{17}Yo kfutsua ẹge ono; woru ọkpu-agba nkakfụ-ịgara ono tufaa. Ya ndono; e woru ẹke ono gụa Ramatu-Lehi, bụ iya bụ “ugvu ọkpu-agba.”


\par }{\PP \VS{18}Ya ndono; mini agụlahaa Sámusịnu l'agụshi iya ike. Yọ raku Ojejoje; sụ iya: “I shiwa l'ẹka yẹbe nwozi ngu dzọfuta ndu nkengu l'ụzo, dụ biribiri. ?Bụ ẹgu mini e-gbe bya egbua ya nta-a tẹ ya dalahụ ndu akpapyị-a l'ẹka tọo?”

\VS{19}Nchileke abya eworu ẹke ẹnu nọ tụ-fua lẹ Lehi; mini awụshilahaa ya. Sámusịnu angụebetsua mini ono; ẹhu alazita iya; ike abya adụ iya. E woru ẹke ono gụa “Enu Hakore”\FTNT{‡}{{\FR 15:19 }{\FR{15:19
}}{\FT{Iphe “Enu Hakore” bụ bụ “Nwogvu onye-oku.”}}} Ẹke ono nọkwaphu lẹ Lehi jeye nta-a.

\VS{20}Sámusịnu abụru onye ikpe; kpeeru ndu Ízurẹlu ikpe ụkporo afa l'oge kẹ ndu Filisutayịnu.




\par }\Chap{16}{\SH Sámusịnu afọfu obu-edukfu ndu Gáza
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yo be ujiku lanụ; Sámusịnu ejeshia Gáza. Yo rua; je aphụ nwanyi ọkpara; jekfushia ya; ẹphe azẹe.

\VS{2}Ya ndono; a bya ekfuru ndu Gáza: “Lẹ Sámusịnu nọkwa l'ẹke-a!” Ẹphe eje agbaa ẹke ono mgburumgburu; keeru iya l'obu-edukfu mkpụkpu ono ẹnyashi ophu. To nwe iphe, ẹphe meru l'ẹnyashi ono. Ẹphe l'ekfu: “L'ọo t'ẹphe chee; teke o beru lẹ ngguge ụtsu; ẹphe egbua ya.”

\VS{3}Yo be l'echi-abalị; Sámusịnu egbeshi l'ẹke ọ zẹ; je ebe ẹka l'ibo obu-edukfu ono; fọta yẹle itso labụ, gude iya nụ; fọta mẹ mgbọro-ígwè, e gude gbapyabẹ iya; ye iya l'ukuvu; je enyia eli ugvu ọbu, nọ chebe ifu lẹ Hẹ́buronu.


\par }{\SH Sámusịnu yẹle Delayila
\par }
{\PP \VS{4}A nọnyawaru; Sámusịnu aphụa nwanyi ọbu, aha Delayila lẹ Nsụda Sorẹ́ku; yọ dụ iya mma.

\VS{5}Ndu ishi ndu Filisutayịnu abya ejekfu nwanyi ono; sụ iya: “T'o dee ya edede; deta iya t'ọ karu iya ẹke eze ike iya ono shi; mẹ iphe, ẹphe e-me; ka iya ẹkuku; gude iya kee.” Ẹphe asụ nwanyi ono l'ẹphe l'ẹphe ha a-nụ iya ụnu mkpọla-ọcha ẹbo l'ụkporo mkpọla-ọcha iri l'ise l'ẹhu l'ẹhu.


\par }{\PP \VS{6}Tọ dụ iya bụ; Delayila abya ejekfu Sámusịnu; je asụ iya: “Byiko; kanụru mu ẹke eze ike ngu ono shi ngu; nggu akaru mu ụzo, madzụ e-shighe; ka ngu ẹkuku; gude ngu kee.”


\par }{\PP \VS{7}Sámusịnu asụ iya: “L'e -gude ọkpukpu ẹsaa, a swịkwaduru-a k'ọphungu, ẹ ta kpọhudua nkụ kee ya; bẹ ike iya a-gvụ; ya abya adụ l'ọ bụ madzụ mmanu.”


\par }{\PP \VS{8}Tọ dụ iya bụ; ndu ishi ndu Filisutayịnu abya achẹe Delayila ọkpukpu ẹsaa, a swịkwaduru-a k'ọphungu, ẹ ta kpọhudua nkụ; yo gude iya kee Sámusịnu.

\VS{9}Yo nweru ndu Delayila domiru l'ime mkpura, nọ l'ẹke ono. Yo chia; sụ: “Sámusịnu! Ndu Filisutayịnu abyaakwa ngu egude!” Sámusịnu eworu ọkpukpu ono gbabushia l'ọ bụ eri-owu b'e gude ọku dabua. Yọ bụru iya bụ l'ẹ ta phụdua ẹke ike iya ono shi.


\par }{\PP \VS{10}Ya ndono; Delayila asụ Sámusịnu: “I meru mu eswe; dzụaru mu ẹjo-ire. Ngwa-a; kanụru mu ẹge ee-shi kee ngu!”


\par }{\PP \VS{11}Sámusịnu asụ iya: “E -gude eri ọphungu, ẹ-ta dụdu iphe, e gudejewa iya kee; kee mu; bẹ ike mu a-gvụ; mu abya adụ l'ọ bụ madzụ mmanu.”


\par }{\PP \VS{12}Tọ dụ iya bụ; Delayila abya achịta eri ọphungu gude kee ya. Yo nweru ndu Filisutayịnu, nọ l'ime mkpu kwabẹru Sámusịnu. Delayila echia; sụ: “Sámusịnu! Ndu Filisutayịnu abyaakwa ngu egude!” Sámusịnu eworu eri ono, nọ iya l'ẹka ono gbabushia l'ọ bụ eri-owuu.

\VS{13}Delayila asụ Sámusịnu: “Egbe teke i shi meta mu eswe; l'adzụru mu ẹjo-ire. Kanụru mu ẹge ee-shi kee ngu ẹgbu.”

\par }{\PP Yọ sụ iya: “Ọ -bụru l'ị lọkahuru ẹgbushi mu ukfu ẹsaa; gude eri, e gude ekwe ẹkwa kepyabe iya; bya ewota ngga dzụ-deshia ya ike; bẹ ike a-gvụ mu; mu abya adụ l'ọ bụ madzụ mmanu.”


\par }{\PP \VS{14}Ya ndono; Sámusịnu ekuleruphu mgbẹnya; Delayila abya alọkahu ẹgbushi iya ono ukfu ẹsaa; bya egude ngga, e gude ekwe ẹkwa dzụ-deshia ya ike; bya asụ Sámusịnu: “Ndu Filisutayịnu abyaakwa ngu egude!” Yo zilihu; mịfu ngga ono; lafụ eri ono; mẹ l'iphe ẹkwa ono.

\VS{15}Delayila asụ iya: “?Nanụ ẹge ii-shi sụ l'i yeru mu obu; l'ẹke obu ngu ta nọdu l'ẹke mu nọ? Ọwaa ekwe ugbo ẹto, i mewaru mu eswe; ti kwe karu mu ẹke ike ngu ono shi.”

\VS{16}Mkpụrumkpuru; yọ kpabẹ Sámusịnu okfu iphe ono; jeye yo kfufu iya madzụ l'ẹhu.

\VS{17}Yọ bya ekfuaru Delayila obu iya; sụ iya: “L'ẹ ta adabụdua ya agụbe l'ishi; kẹle ya bụ onye dụru Nchileke iche shitakpooru l'ẹpho nne iya. A -kpụshiwa iya ishi; ike iya alụfu; ya abya adụ l'ọ bụ madzụ mmanu.”


\par }{\PP \VS{18}Ya ndono; Delayila amalẹruphu l'o kfuaru iya obu iya; yefu madzụ t'e je ezia ndu ishi ndu Filisutayịnu; sụ ẹphe: “Unu laphuta azụ ọdo; l'o kfuwaru iya iphemiphe.” Tọ dụ iya bụ; ndu ishi ndu Filisutayịnu egude okpoga ono rutashia.

\VS{19}Yo mee Sámusịnu; yọ nọdu iya l'ụtakfu kuru mgbẹnya. Yo kua nwoke lanụ; yọ bya akpụshia ya ukfu ẹgbushi ẹsaa phụ. Delayila emekashilahaa ya ẹhu; ike ta dụhe iya.

\VS{20}Yọ sụ iya: “Sámusịnu! Ndu Filisutayịnu egudeekwa ngu!” Yo tehu; rịa: “L'ọo tẹ ya yọo onwiya ẹge ya ayọjehawa; nyịkufu nweru onwiya.” Tọ ma lẹ Ojejoje hawaru iya.

\VS{21}Ndu Filisutayịnu egudewa iya phụ; swọshia ya ẹnya; kpụru iya jeshia Gáza. Ẹphe egude iphe, e meru l'ope tụa ya mkpakọbe; chee l'ụlo-mkpọro t'ọ kwọjeru ẹphe iphe.

\VS{22}Yọ nọdu l'ẹke ono; ẹgbushi ono erutalahaa ọdo; l'akpụtsuaru iya ono.


\par }{\SH Anwụhu Sámusịnu
\par }
{\PP \VS{23}Ya ndono; ndu ishi ndu Filisutayịnu abya edzukobe t'ẹphe gwooru agwa ẹphe, bụ Dagọnu oke ẹja gude tua ya ẹpha. Ẹphe ete ẹswa; l'ekfu: “Lẹ agwa ẹphe wowaru onye ọhogu ẹphe; mbụ Sámusịnu ye ẹphe l'ẹka.”

\VS{24}Ndu ono aphụlephu Sámusịnu; tulahaa agwa ẹphe ono ẹpha; l'asụje: “Agwa ayi wowaru onye ọhogu ayi ye ayi l'ẹka; mbụ onye meru alị ayi; yọ daburu ochobo; tsụa ndibe ayi l'ọtumu.”

\VS{25}Ẹphe etenyaa ẹswa; sụ: “T'e dufutaru ẹphe Sámusịnu t'o meeru ẹphe iphe-ọchi.” Ya ndono; a bya edufuta Sámusịnu l'ụlo-mkpọro; yo melahaaru ẹphe iphe-ọchi. Ẹphe emee ya; yo vudo lẹ mgbaku itso labụ, bụ iya gude ụlo ono.

\VS{26}Sámusịnu asụ nwata okorọbya ọbu, kpụ iya l'ẹka: “Menua t'ẹka rua ya l'itso ono, gude ụlo ono; k'ọphu ya a-dakobe iya.”

\VS{27}Ụlo ono bẹ unwoke mẹ ụnwanyi jiru; l'atsụ rụkfurukfu. Iphe, bụ ndu ishi ndu Filisutayịnu l'ẹphe ha nọkotakwaphu l'ẹke ono. O nweru ndu ọdo, nọ l'eli ụlo ono l'ele iphe-ọchi ono, Sámusịnu eme ono. Ndu ono dụ ụnu ụmadzu ẹsaa l'ụkporo madzụ iri: unwoke l'ụnwanyi.


\par }{\PP \VS{28}Tọ dụ iya bụ; Sámusịnu abya ekfuru nụ Ojejoje; sụ iya: “Nggụbe Nnajiufu, bụ Ojejoje; nyatakwa mu! Nggụbe Nchileke; byiko; nụfunua mu ike ugbo lanụ-wa; tẹ mu gude iya kfụa ndu Filisutayịnu ụgwo ẹnya mu-a ẹphe ẹbo.”

\VS{29}Sámusịnu awọwaphu ẹka l'itso labụ ono, bụkwanu iya gude ụlo ono. Yo gude ẹka-ụtara iya nwupyabe itso ono nanụ; gude ẹka-ibyita nyịpyabe ọphu.

\VS{30}Sámusịnu asụ: “Tẹ yẹle ndu Filisutayịnu nwụshihukota!” Yọ fụa agburu-ẹhu; gude ike iya l'ọ ha nyịbe l'itso labụ ono. Ụlo ono adaa dapyabẹ ndu ishi ono; mẹ iphe, bụ ndu nọ iya nụ l'ẹphe ha. Ndu, Sámusịnu gburu teke ọ nwụhuru anwụhu aka ndu, o gburu teke ọ nọ ndzụ.


\par }{\PP \VS{31}Ya ndono; unwunne iya; mẹ ndu ufu iya eje apata iya; lia lẹ mgbaku Zora lẹ Ẹshutawolu l'ili Manowa, bụ nna iya. Sámusịnu chịru ndu Ízurẹlu ụkporo afa.




\par }\Chap{17}{\SH Ụnwu ntẹkpe Mayịka
\par }
{\PP \VerseOne{1}O nweru nwoke lanụ, ẹpha iya bụ Mayịka, shi l'alị ugvu Ífuremu.

\VS{2}Yo be mbọku ono; yọ sụ nne iya: “Ẹkpa mkpọla-ọcha iri lẹ nanụ ngu ono, phuhujeru nụ, ya nụru ẹke iiburu onye wotaru iya nụ ọnu ono kwa yẹbedua gude iya; l'ọ kwa iya wotaru iya.”

\par }{\PP Nne iya ono asụ iya: “Tẹ Ojejoje gọkwaaru ngu ọnu-ọma; nwa mu!”

\VS{3}Yo wolataru nne iya ụnu mkpọla-ọcha labụ l'ụkporo mkpọla-ọcha iri l'ise phụ. Nne iya asụ iya: “Ya doberu Ojejoje mkpọla-ọcha ono nsọ tẹ nwatibe iya kpụta ntẹkpe; gude mkpọla-ọcha ono wụa ya l'ẹhu. Nta-a bẹ ya a-nụ-phu ngu iya azụ.”

\VS{4}Ya ndono; yọ bya eworu mkpọla-ọcha ono nụ nne iya ono. Nne iya ono atsẹe ẹka lẹ mkpọla-ọcha ono; wota iya ụkporo mkpọla-ọcha iri je achẹe onye akpụje mkpọla-ọcha. Yo gude gude iya kpụta ntẹkpe; gude iya meta ụnwu ọkpata. E megee; je edobe iya l'ụlo Mayịka.

\VS{5}Mayịka nweru ụlo nte; bya emeta uwe-ukuvu; mẹwaru ụnwu ọkpata ọdo dobe; bya ewota nwatibe iya lanụ kẹ nwoke dobe t'ọ gwajẹ iya.

\VS{6}Teke ono bẹ ndu Ízurẹlu te shidu nweru eze, achị ẹphe. Onyenọnu emelephu ẹge dụ iya mma.

\VS{7}Tọ dụ iya bụ; yo nweru nwokorọbya, shi Bẹ́tulehemu l'alị Júda. Ọ bụ onye ọkpa-ikfu Lívayi.

\VS{8}Yo shi lẹ Bẹ́tulehemu jeshia ọcho ẹke ọdo, oo-buru. Yo rua l'alị ugvu Ífuremu; bahụ l'ufu Mayịka.

\VS{9}Mayịka ajị iya ẹke o shi?

\par }{\PP Yọ sụ iya: “Lẹ ya bụkwa onye Lívayi. Lẹ ya shi lẹ Bẹ́tulehemu l'alị Júda; l'achọ ẹke ya e-buru.”


\par }{\PP \VS{10}Mayịka asụ iya: “Nggu l'iya bunuru; t'ị bụru iya nna; nggu agwajeru iya iphe. Yẹbedua a-nọduje anụ ngu mkpọla-ọcha iri l'afa; l'akpọru ngu uwe; l'anụkwa ngu phụ nri.”

\VS{11}Onye Lívayi ono ekwe; yẹle iya eburu. Nwokorọbya-a adụ Mayịka l'ọ bụ nwa iya.

\VS{12}Mayịka emee ya onye agwajeru iya iphe; yọ kwaa lẹ kẹ Mayịka.

\VS{13}Ya ndono; Mayịka asụ: “Lẹ ya maru lẹ Ojejoje a-nọduje eme t'iphe dụjeru iya lẹ mma; keshinu ọphu ya mewaru onye Lívayi; yọ gwaru iya iphe.”




\par }\Chap{18}{\SH Ndu Danụ achọ alị, a-bụru nk'ẹphe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Teke ono bẹ ndu Ízurẹlu te shidu nweru eze, achị ẹphe. Teke ono kwaphu bẹ ndu ikfu Dánu shi achọ ẹke a-bụru alị; kẹ l'ẹ-to nwedu alị, a wẹwaru ẹphe lẹ Ízurẹlu t'ọ bụru òkè-iphe ẹphe.

\VS{2}Tọ dụ iya bụ; ndu ikfu Dánu abya eshi lẹ Zora mẹ Ẹshutawolu yefu mkpawara unwoke ise t'ẹphe je ngge l'alị ono; maru ẹge ọ gbaru. Ụmadzu ise ono nọ-chikotaru ẹnya ndu ikfu Dánu. Ndu ono asụ ẹphe: “Unu je amaru ẹge alị ono gbaru.”

\par }{\PP Ndu ono atụgbua; rua alị ugvu Ífuremu; bahụ lẹ kẹ Mayịka; radụ.

\VS{3}Ẹphe erudelephu kẹ Mayịka; nụa olu nwokorọbya ono, shi l'ikfu Lívayi ono; hụbewa iya phụ ama. Ẹphe awụba l'ẹke ono; jị iya: “?Onye du ngu bya ẹke-a? ?Bụkwanu ngụnu bẹ iime l'ẹke-a? ?Bụ ngụnu kparu iphe, ị nọ l'ẹke-a?”


\par }{\PP \VS{4}Yọ kọoru ẹphe iphe, Mayịka meshikotaru iya; sụ ẹphe: “Lẹ Mayịka butaru iya tẹ ya gwajẹru iya iphe.”


\par }{\PP \VS{5}Ẹphe asụ iya: “Byiko; jịtaeduru ẹphe Nchileke t'ẹphe maru; ije ẹphe-wa; ?oo-nweru-a ishi?”


\par }{\PP \VS{6}Onye ono, agwajẹ iphe ono asụ ẹphe: “Ụkfu ta akpọkwa unu; njị ta ajị unu; lẹ Ojejoje vutaakwaru unu ụzo.”


\par }{\PP \VS{7}Unwoke ise ono atụgbua; rua Layishi; bya aphụ ẹge ndu ẹke ono tụsaru ẹhu l'ọ bụ ndu Sayịdonu; nchị adụ ẹphe ndoo; to nwe iphe, ẹphe awa ọkpoma iya. Ndu alị ono ta dụdu iphe ẹphe achọ achọcho. Yo mee; ẹphe abụkotaru ọva. Ẹphe bu ndu Sayịdonu ote-ẹnya; to nwe ndu ẹphe l'ẹphe emegba.

\VS{8}Ẹphe emegee bya alaphu azụ lẹ Zora; mẹ Ẹshutawolu. Ndibe ẹphe ajị ẹphe ẹge ẹphe jeru iya.

\VS{9}Ẹphe asụ ẹphe: “Unu bya t'ayi je etso ẹphe ọgu; kẹ l'ayi phụru alị ọbu; yọ bụru ọkpobe alị. ?Unu te emedu ụkporo tọo? Unu be ejekwa ome mgbụgbu ọdzota alị ono.

\VS{10}Teke unu ruru ẹke ono bẹ unu a-phụa ẹge ndu, bu iya nụ tụzokotaru onwẹphe ẹhu; mẹ ẹge alị ono gburu barakatangụ. Nchileke wookwaru alị ono ye unu l'ẹka; mbụ alị, ẹ ta dụdu iphe, aachọ iya achọcho.”


\par }{\PP \VS{11}Tọ dụ iya bụ; ụnu unwoke l'ụkporo unwoke iri eshi l'ikfu Dánu kwaa ngwa-ọgu; shi lẹ Zora mẹ Ẹshutawolu ono wụfuta tụgbua.

\VS{12}Ẹphe ejebe l'ụzo je adọo l'iku Kiriyatu-Jerimu l'alị Júda. Ọ bụ iya kparu iphe, eeku ẹke ono, bụ ụzo ẹnyanwu-arịba Kiriyatu-Jerimu “Mahane Dánu,” bụ iya bụ “Ọdu Ọgu Dánu” gbururu jeye ntanụ ọwaa.

\VS{13}Ẹphe eshi l'ẹke ono jeshia l'alị ugvu Ífuremu; rua; wụba lẹ kẹ Mayịka.


\par }{\SH Ndu Dánu alụ-gbu ndu Layishi
\par }
{\PP \VS{14}Tọ dụ iya bụ; unwoke ise ono, jeru ngge l'alị Layishi ono asụ ụnwunna ẹphe ono: “?Unu marua l'o nweru ụlo-wa ọphu uwe-ukuvu; ụnwu ọkpata; mẹwaru ntẹkpe, a pyịru apyịpyi nọgbaa? Unu makwaru iphe unu e-me?”

\VS{15}Ẹphe aswịbawaphu l'ẹke ono; je abahụ l'ụlo nwokorọbya ndu ikfu Lívayi ono lẹ kẹ Mayịka; bya etua ya ndo-o.

\VS{16}Ụnu unwoke l'ụkporo unwoke iri ono, shi l'ikfu Dánu, kwaru ngwa-ọgu akwaa l'ọnu-nggamgbo.

\VS{17}Unwoke ise phụ, jeru ngge l'alị phụ abaa l'ụlo ono; je apaa ntẹkpe ono, a pyịru apyịpyi ono; paa uwe-ukuvu ono; chịa ọgwu ọdowaru; mẹ ụnwu ntẹkpe ọphu, a kpụru akpụkpu. Onye agwajẹ iya nụ yẹle ụnu nwoke l'ụkporo unwoke iri phụ, kwaru ngwa-ọgu phụ; evudo l'ọnu-nggamgbo.


\par }{\PP \VS{18}Teke ndu ono bahụru l'ụlo Mayịka; l'achịko ntẹkpe ono, a pyịru apyịpyi ono; ndu ọphu a kpụru akpụkpu; uwe-ukuvu; mẹwaru ọgwu ọdowaru; bẹ onye ono, agwajẹ iphe ono jịru ẹphe: “?Nanụ ẹge ọ dụ?”


\par }{\PP \VS{19}Ẹphe asụ iya: “Dobekwa ọnu ndo! Ba adụkwa iphe, ii-je ekfukfu. Tsoru ayi; k'ọphu ịi-bụru ayi nna; gwajẹru ayi iphe. ?Ọ ka ngu mma t'ọ bụru onye lanụ; bẹ ịi-nọdu lẹ nk'iya l'agwaru iya iphe; mẹ l'ịigwaru ikfu ndu Ízurẹlu; mẹ ndu ufu ẹphe iphe?”

\VS{20}Ẹhu atsọlahaa onye ono, agwajẹ iphe ẹna; yo wota uwe-ukuvu ono; ọgvu ọdowaru; mẹ lẹ ntẹkpe ono, a pyịru apyịpyi ono; tsoru ẹphe.


\par }{\PP \VS{21}Ẹphe achịru ụnwegirima ẹphe; elu ẹphe; mẹ lẹ ngwokongwoko, ẹphe ọdo ye l'ụzo ifu; yọ bụru ẹphe atụgbu.

\VS{22}Ẹphe jemihuakwaru ọhuma lẹ kẹ Mayịka; b'e kuru ndu obutobu Mayịka; ẹphe ezefu je agbabua ndu Dánu ono.

\VS{23}Ẹphe awata ochi mkpu l'ekpu ndu Dánu ono. Ndu Danu aghakọbe; sụ Mayịka: “?Bụ ngụnu byaru ngu, ịichi eze ndu ọwaa l'abya?”


\par }{\PP \VS{24}Yọ sụ ẹphe: “Unu gwotaru nte mu; bya eduta onye, agwajeru mu iphe. ?Bụ ngụnu ọdo bẹ mu tọkfukwadu ẹka? ?Nanụ ẹge e meru bẹ unu gbe ajị mu: ‘?Bụ ngụnu byaru mu?’ ”


\par }{\PP \VS{25}Ndu Dánu asụ iya: “T'ayi ba anụhekwa ngu okfu ọdo; ọdumeka bẹ ndu ẹnya enwu ọku a-byakwa nggu lẹ ndibe ngu l'ẹhu; a chọo unu achọcho.”

\VS{26}Ya ndono; ndu Dánu atụgbua jeshia iphe, ẹphe eje. Mayịka aphụa l'ẹphe kariru iya ẹka; kwekwaduphu ghaa ifu; laphushia azụ l'ufu.


\par }{\PP \VS{27}Ẹphe egwota iphe ono, Mayịka meshiru ono; duta onye agwajẹru iya ẹya; yọ bụru ẹphe oje Layishi. Ẹphe eje afụaru ndu, ẹ-te ledu ẹnya ọgu; ẹphe ta ma l'o nweru iphe abya ẹphe ememe; gude ogu-mbeke gbua ẹphe pyaapyaa; tụfu mkpụkpu ẹphe l'ọku.

\VS{28}To nwe ndu byaru ẹphe agbataru; kẹle ndu Sayịdonu bukwanu ẹphe ote-ẹnya; ọphu ọ dụdu iphe, ẹphe lẹ ndu ọdo emegbaje. Ẹke mkpụkpu ono; mbụ Layishi nọ bụ lẹ nsụda ugvu, nọ l'egude ala Bẹ́tu-Rehobu. Ndu Dánu abya akpụkwaa mkpụkpu ono; buru;

\VS{29}gụa ya Dánu, bụ iya bụ onye metaru ẹphe. Dánu bụ nwatibe Ízurẹlu. Iphe, mkpụkpu ono shi aza bụ Layishi.

\VS{30}Tọ dụ iya bụ; ndu Dánu eworu ọkpata ono, ẹphe nakọru ono dobe; mee Jonátanu Geshọmu Mósisu; mẹ l'ụnwegirima iya; ẹphe abụru ndu agwaru iya ẹphe jeye teke a kpụru ndu alị ono lẹ ndzụ.

\VS{31}Ẹphe edobe ntẹkpe Mayịka ono; gwaa ya jeye l'ẹge ụlo Nchileke nọ-beberu lẹ Sháyilo.




\par }\Chap{19}{\SH Nnufu onye Lívayi b'e gburu
\par }
{\PP \VerseOne{1}L'oge teke ndu Ízurẹlu te shidu nweru eze b'o nweru nwoke Lívayi, shi buru l'imime alị ugvu Ífuremu. Nwoke ono nweru nwanyi Bẹ́tulehemu, o dutaru dobe; yọ bụru nnufu iya.

\VS{2}Nwanyi ono awata ome k'ẹnyishi ẹji. Yọ nọnyaa; lụfu; lashia kẹ nna iya lẹ Bẹ́tulehemu l'alị Júda. Yọ nọtsua ọnwa ẹno lẹ kẹ nna iya ono;

\VS{3}nji iya ejeshia t'o je ekfuru iya t'ọ lata. Yọ kpụta nkakfụ-ịgara ẹbo; yẹle onye, ejeru iya ozi ayịru jeshia. Ẹphe erua; nwanyi ono eduta iya duba l'ụlo nna iya. Nna nwanyi ono aphụle iya phụ; ẹhu atsọo ya; yọ gbaru bya iya ndzuta.

\VS{4}Ọgo iya ono, bụ iya bụ nna nwamgbọko ono enwupyabe iya t'ẹ b'ọ lashi. Yo kwe; ẹphe l'iya anọo abalị ẹto; ria; ngụ; l'ekukwaphu mgbẹnya.

\VS{5}Yo be mbọku k'ẹno; ẹphe egbeshi l'oswi ụtsu kwakọbe k'alala; nna nwamgbọko ono asụ onye ọgo iya ono: “Nọdu ria nri; k'ọphu ume a-dụkwanu ngu. Teke e metsuaru; nggu alawaru.”


\par }{\PP \VS{6}Ẹphe ẹbo abya anọdu ria; ngụa. Nna nwamgbọko ono asụ iya: “Byiko; nọdufunua ẹnyashi-a t'ẹhu tsọo ngu ẹna.”


\par }{\PP \VS{7}Nwoke ono egbeshide tẹ ya la; ọgo iya ono arọo ya; yọ nọfua ẹnyashi mbọku ono.

\VS{8}Yo be l'oswi ụtsu l'abalị k'ise ya; yo gbeshi lẹ ya alawa. Nna nwamgbọko ono asụ iya: “Ria iphe t'ume dụ ngu. Teke o beru l'eswe; nggu alashia.” Ẹphe ẹbo abya anọdu; ria nri.


\par }{\PP \VS{9}Ya ndono; yo be teke nwoke ono yẹle nnufu iya ono; mẹ l'onye, ejeru iya ozi gbeshiru k'alala; nna nnufu iya ono asụ iya: “T'o lenu; lẹ nchi jihuakwaru. Unu radụ nụ. Teke o beru l'ụtsu echile; unu alawaru.”


\par }{\PP \VS{10}Obenu lẹ nwoke ono b'ẹ tọ dụhedu k'aradụ. Yo gbeshi; yọ bụru iya alala. Yo duta nnufu iya ono; kpụta nkakfụ-ịgara ẹbo, e doru iphe l'azụ; ẹphe atụgbua; shia ụzo Jébusu, bụ iya bụ Jerúsalemu.

\VS{11}Jebusu anọdulephu ẹphe ntse; ụboku agvụwa. Onye ozi ono asụ nnajiufu iya ono: “Ọphu t'ayi bahụ lẹ Jébusu-wa; radụ.”


\par }{\PP \VS{12}Nnajiufu iya ono asụ iya: “Wawa. L'ẹphe ta abahụdu mkpụkpu ndu ọhodo, ẹ ta bụdu mkpụkpu ndu Ízurẹlu. L'ẹphe e-jeru mkpụkpu Gíbiya.”

\VS{13}Yọ sụ iya: “T'ọ bya t'ẹphe keshia ẹhu rua Gíbiya; m'ọ kwanụ Ráma; radụ.”

\VS{14}Ya ndono; ẹphe atụgbua; nchi ejikfu ẹphe l'ụzo l'ẹphe eruwa Gíbiya l'alị Bénjaminu.

\VS{15}Ẹphe abahụ t'ẹphe radụ lẹ Gíbiya. Ẹphe eje anọdu l'edukfu mkpụkpu; to nwe onye sụru ẹphe t'ẹphe bya aradu nk'iya.


\par }{\PP \VS{16}A bya ele ẹnya; yo nweru nwoke ọgurenya, shi ozi l'ẹgu ala l'urẹnyashi ono. Nwoke ono bụ onye shi l'alị ugvu Ífuremu. O bu ebubu lẹ Gíbiya. Ndu ẹke ono bụ ndu Bénjaminu.

\VS{17}Nwoke ọgurenya ono apalia ẹnya l'o ruru edukfu ono; phụa onye ije ono; jị iya: “?Bụ awe bẹ iije? ?Bụkwanu awe b'i shi?”


\par }{\PP \VS{18}Yọ sụ nwoke ọgurenya ono: “Ayi shi Bẹ́tulehemu l'alị Júda l'ala iphe, ayi jeru; l'ala l'alị ugvu Ífuremu, bụkwanu iya bụ ẹke mu bu ebubu. Mu jeru Bẹ́tulehemu; l'alawa l'ụlo Ojejoje; to nwe onye sụru mu tẹ mu bata lẹ nk'iya.

\VS{19}Ayi gudekwa nri, nkakfụ-ịgara ayi e-ri; gude ẹswa ọkponku, ẹphe a-zẹ. Ayịbe ụnwu-ojozi ngu; mbụ mbẹdua; nwozi ngu kẹ nwanyi; mẹ nwozi, ayi l'iya yị gudekwa nri, ayi e-ri; gude iphe ayi a-ngụ. Ẹ to nwekwa iphe ayi eje arọta.”


\par }{\PP \VS{20}Nwoke ọgurenya ono asụ ẹphe: “Unu t'ayi je nke mu. Iphe, bụ mkpa unu bụ mu b'ọ nọ l'ẹka. Unu ba aradu l'edukfu.”

\VS{21}Ya ndono; yo duta iya; ẹphe ejeshia nk'iya. Yọ bya anụ nkakfụ-ịgara nwoke ono nri. Ẹphe akwọebetsua ọkpa; bya eria nri; ngụa iphe angụngu.


\par }{\PP \VS{22}Ẹphe anọdukwadua l'eme ẹswa l'ẹke ẹhu atsọ ẹphe ẹna; nwoke, bụ ndu iwe lẹ mkpụkpu ono abya agbaa ụlo ono mgburumgburu; tsulahaa ẹka l'ibo; sụ nwoke ọgurenya ono, bụ iya bụ onye nwe ụlo ono: “T'o dufutaru ẹphe nwoke ono, byaru l'ụlo iya ono t'ẹphe l'iya zẹe!”


\par }{\PP \VS{23}Nwoke, nwe ụlo ono ejekfu ẹphe l'etezi; sụ ẹphe: “Wawa; ndu mu. Unu be enwekwa egbe akirishi ọwaa. Unu elewanua lẹ nwoke-wa bẹ byaru mu ẹbyee. Unu be mekwa ẹjo akpamara ọwaa.

\VS{24}Ọwaa bụ nwatibe mu, nwoke ta chịkahubua ọkpa. Ọwaa kwaphụ nnufu nwoke ono. Mu e-dufuta ẹphe nụ unu t'unu raa; mee ẹphe ẹge dụ unu mma. Ọle; ọ -bụru nwoke ọwaa; t'ẹ b'ọ dụkwa ẹjo akpamara, unu e-me iya.”

\VS{25}Obenu lẹ ndu ono ta ngadụru iya nchị. Nwoke Lívayi ono ekwe; dufuta nnufu iya ono duru nụ ẹphe. Ẹphe egude iya k'ẹhuka; raa ya ẹnyashi mgburumgburu. Nchi abyadẹlephu abọhu; ẹphe aparu iya haa.


\par }{\PP \VS{26}Nchi abọhulephu; nwanyi ono akpụta onwiya je atụa l'ọnu ibo ụlo nwoke ono, nnajiufu iya nọ ono; daburu l'ẹke ono gbururu jeye nchi abọhu.

\VS{27}Nnajiufu nwanyi ono etehu l'ụtsu; gụhaa ụlo tẹ ya lụfu lashia; nnufu iya ono adabuwaru l'ọnu-ụzo ono; wụshi ẹka l'ọnu ibo ono.

\VS{28}Yọ sụ iya: “T'o gbeshi t'ẹphe la!” To kfudu okfu. Yo kwe; pata iya tụ-kobe l'eli nkakfụ-ịgara iya; yọ bụru ẹphe alala.

\VS{29}Yo rua ufu bya ewota mma kwakashịa nnufu iya ono akwakashị; sajashịa ya lẹ nkwo lẹ nkwo sata iya ụzo iri l'ẹbo; chịta anụ iya wojetsua l'ẹkemeke ọbule l'alị Ízurẹlu.

\VS{30}Iphe, bụ onye phụru iya nụ; yọ sụ: “Egbe iya ọwaa b'ẹ te mebukwaa l'alị Ízurẹlu; mbụ l'ẹ ta phụbedua egbe iphe ọwaa shitakpo keshinu ẹphe shi alị Íjiputu jeye ntanụ. Unu rịkwaa ya arịri! Unu achịa idzu; kfuru ayi iphe ayi e-me.”




\par }\Chap{20}{\SH Ndu Ízurẹlu akwakọbe k'ọgu; ẹphe lẹ ndu Bénjaminu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha azafụta shitakpo lẹ Dánu jeye lẹ Besheba; mbụ jeyekpo l'alị Gíledu. Edzudzu-ọha ono azafụta l'ọ bụ onye lanụ je adọo Ojejoje l'ifu lẹ Mízupa.

\VS{2}Ndu ishi ndu ishi l'ikfu l'ikfu ndu Ízurẹlu edzua l'edzudzu ọha ndu kẹ Nchileke ono. Iphe, ẹphe dụ bụ ụkporo ụnu ugbo labụ l'ụkporo ụnu iri, bụ ndu gude ọkpa; pagbaaru ogu-mbeke.

\VS{3}Nzi erua ndu Bénjaminu lẹ nchị lẹ ndu Ízurẹlu zafụwaru je edzua lẹ Mízupa.

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu asụ: “T'a kọoduru ẹphe ẹge ẹjo akpamara ọwaa shiru mụa.”

\VS{4}Ya ndono; nwoke Lívayi, bụ iya bụ nji nwanyi ono, e gburu ono asụ ẹphe: “Lẹ yẹle nnufu iya bahụru lẹ Gíbiya l'alị Bénjaminu t'ẹphe radụ.

\VS{5}Yo be l'ẹnyashi; unwoke ndu Gíbiya abyatashia l'ụlo, ya nọ; gbaa ụlo ono mgburumgburu l'eme t'ẹphe gbua ya.Ẹphe egude nnufu iya k'ẹhuka; raa ya; ragbua ya.

\VS{6}Ya abya apata nnufu iya ono; kwakashịa anụ iya nanụ nanụ; keeru ndu Ízurẹlu l'ọnu-ogo ọnu-ogo; kẹ l'iphe ẹphe meru l'alị Ízurẹlu bụ akpamara; bụru ụtsuruku.

\VS{7}Nta-a; unubẹ ndu Ízurẹlu l'unu ha; unu kfua ẹge bụ ememe iya.”


\par }{\PP \VS{8}Ndu Ízurẹlu awụ-lihu l'ọ bụ onye lanụ; sụ: “L'ẹ to nwedu l'ayi ha, ala l'ufu. Mbụ; l'ẹ to nwedu l'ayi ha; m'ọ bụ onye lanụ, a-la l'ụlo iya.

\VS{9}Iphe, ayi e-me ndu Gíbiya nta-a bụ t'ayi tụa ẹnwa; gude tso ẹphe ọgu.

\VS{10}L'iphe, bụ ikfu Ízurẹlu l'ophu bẹ ayi e-shi lẹ ndu, dụ ụkporo unwoke ise; fọta unwoke iri; shi lẹ ndu ụnu labụ l'ụkporo iri fọta ụkporo ise; shi lẹ ndu dụ ụkporo ụnu l'ụnu ise fọta ụnu labụ l'ụkporo ise. Ọ bụ ẹphe a-nọdu ewojeru ndu sọja ayi nri; k'ọphu bụ teke ndu sọja ono ruru Gíbiya t'ẹphe gwata ndu Gíbiya k'alị Bénjaminu ụgwo akpamara ono, ẹphe kparu l'alị Ízurẹlu ono.”

\VS{11}Unwoke Ízurẹlu l'ẹphe ha abya edzua; mekobe onwẹphe l'ọ bụ onye lanụ t'ẹphe je afụaru mkpụkpu ono.


\par }{\PP \VS{12}Ya ndono; ndu ikfu Ízurẹlu abya ezia ozi t'e je etsogbakota ikfu Bénjaminu; sụ ẹphe: “?Ẹjo akpamara ọwaa, e meru l'unu-a bụ ole-e?

\VS{13}Unu dufutaru ayi ndu iwe ono; mbụ ndu Gíbiya ono t'ayi gbushia ẹphe; fufu ẹjo akpamara ono l'alị Ízurẹlu.”

\par }{\PP Obenu lẹ ndu Bénjaminu ta ngakpọduaru nchị l'iphe ono, ndu Ízurẹlu ibe ẹphe kfuru ẹphe ono.

\VS{14}Ya ndono; ndu Bénjaminu azafụ l'edukfu l'edukfu je edzua lẹ Gíbiya t'ẹphe je etso ndu Ízurẹlu ọgu.

\VS{15}Ẹphe abya eshi l'edukfu iche l'iche fọta ụkporo ụnu madzụ ẹto l'ụnu ise, bụ ndu pakọta ogu-mbeke; yeru ụnu madzụ l'ụkporo madzụ iri l'ise, bụ ndu e doru ẹnya edodo fọo lẹ Gíbiya.

\VS{16}L'ime ndu sọja ono l'ẹphe ha bẹ ụnu sọja l'ụkporo sọja iri ise bụ ndu e doru ẹnya edodo fọo, bụkota ndu, eme ibyita. Ẹphe bụ ndu agba mgbẹka; k'ọphu bụ l'ẹphe a-dụ gbata ẹkete; ẹphe ta agbaswe iya agbaswe.

\VS{17}Ndu Ízurẹlu; ẹ tọ bụkwa ndu Bénjaminu; abya edzukobe ụkporo ụnu unwoke ise iche iche ugbo iri, bụ ndu pakọta ogu-mbeke. Ẹphe bụ ndu maru ẹnya ọgu.


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu etso ndu Bénjaminu ọgu
\par }
{\PP \VS{18}Ndu Ízurẹlu awụ-lihu jeshia Bẹ́telu ọkpata Nchileke ishi t'ẹphe maru ndu e-vuru ụzo je etso ndu Bénjaminu ọgu?

\par }{\PP Ojejoje asụ ẹphe: “L'ọ bụ ndu Júda e-vu ụzo.”


\par }{\PP \VS{19}Yo be l'ụtsu iya; ndu Ízurẹlu awụ-lihu je adọo; kwaaru Gíbiya.

\VS{20}Ndu Ízurẹlu awụfu t'ẹphe je etso ndu Bénjaminu ọgu. Ya ndono; unwoke Ízurẹlu eje etso ẹphe ọgu lẹ Gíbiya.

\VS{21}Ndu Bénjaminu eshi lẹ Gíbiya wụfuta bya egbua ndu Ízurẹlu ụkporo ụnu madzụ ẹbo l'ụnu madzụ iri l'ise\FTNT{*}{{\FR 20:21 }{\FR{20:21
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 22,000.}}} mbọku ono.

\VS{22}Obenu lẹ ndu Ízurẹlu shilerua ọkpoma ike; chịkobe onwẹphe ọdo; je ekee ọgu l'ẹke ono, ẹphe kehewaru iya lẹ mbọku k'ivuzọ ono.

\VS{23}Ndu Ízurẹlu awụfu je anọdu Ojejoje l'ifu kwaa ẹkwa jeye l'urẹnyashi. Ẹphe abya ajị Ojejoje; sụ iya: “?T'ẹphe jewaru je etso unwunne ayi ndu Bénjaminu ọgu ọdo tọo?”

\par }{\PP Ojejoje asụ ẹphe: “T'ẹphe jeru.”


\par }{\PP \VS{24}Yo be mbọku k'ẹbo; ndu Ízurẹlu awụfuta; byaruta ndu Bénjaminu ntse.

\VS{25}Lẹ mbọku ono kwaphu; ndu Bénjaminu eshi lẹ Gíbiya wụfuta; ẹphe lẹ ndu kẹ Ízurẹlu awọgba iya. Ndu Bénjaminu egbua ndu kẹ Ízurẹlu ụkporo ụnu madzụ ẹbo l'ụnu ise,\FTNT{†}{{\FR 20:25 }{\FR{20:25
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 18,000.}}} bụkota ndu pa ogu-mbeke.

\VS{26}Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha awụfu jeshia Bẹ́telu je anọdu l'ẹke ono kwaa ẹkwa l'ifu Ojejoje; swịkota aswịswi mbọku ono jeye l'urẹnyashi. Ẹphe abya agwooru Ojejoje ngwẹja-ukfuru; mẹ ngwẹja-ẹhu-agu.

\VS{27}Ndu Ízurẹlu abya akpata Ojejoje ishi; kẹ l'ọ bụ l'ẹke ono bẹ Okpoko Ọgba-ndzụ Ojejoje shi nọdu teke ono;

\VS{28}Finehasu Eliyéza Érọnu abụru onye eleta iya ẹnya. Ẹphe ajị Ojejoje; sụ iya: “?T'ẹphe jewaru je etso ndu Bénjaminu, bụ ụnwunna ẹphe ọgu ọdo; t'ọ bụ t'ẹphe be ejeshi?”

\par }{\PP Ojejoje asụ ẹphe: “T'ẹphe je; kẹ l'echile bẹ ya e-woru ẹphe ye ẹphe l'ẹka.”


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu alụ-gbu ndu Bénjaminu
\par }
{\PP \VS{29}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu abya ekee; gbaa ẹphe mgburumgburu lẹ Gíbiya.

\VS{30}Yo be lẹ mbọku k'ẹto; ndu Ízurẹlu ekpofu; jekfushia ndu Bénjaminu ọgu. Ẹphe eje ekeeru ndu Gíbiya ọgu ẹge ẹphe ekejehawa iya.

\VS{31}Ndu Bénjaminu awụfuta; t'ẹphe lẹ ndu Ízurẹlu kpọgba iya. Ẹphe eshi ẹge ono wụfuta-gee lẹ mkpụkpu ẹphe. Ẹphe awata ogbu ndu Ízurẹlu pyaapyaa ẹge ẹphe egbuje ẹphe; k'ọphu bụ lẹ ndu Ízurẹlu, ẹphe gburu l'ẹgu; mẹ l'esu-ụzo, e shi eje Bẹ́telu; mẹ l'esu-ụzo ọphu e shi eje Gíbiya gbe dụwa ụkporo madzụ l'ụmadzu iri.

\VS{32}Ndu Bénjaminu anọdukwadua ekfu: “Nhụu! Ayi alụakwa ẹphe ẹge ayi lụru ẹphe mbọku k'ivuzọ!”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu asụ: “T'ayi kpọlala azụ; k'ọphu ẹphe a-wụfuta-ge lẹ mkpụkpu ẹphe nọdu l'ụzo.”

\VS{33}Ya ndono; ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha awụfukota l'ẹke ẹphe shi nọdu; kee ọgu lẹ Bálụ-Táma. Ndu Ízurẹlu ndu ọphu shi nọdu l'ẹgbudu kee; eshi l'ẹke ẹphe nọ l'ụzo ẹnyanwu-arịba Gíbiya wụfuta.

\VS{34}Ụkporo ụnu madzụ l'ụnu madzụ ise lẹ ndu kẹ Ízurẹlu, e doro ẹnya edodo fọo awụfu jeshia l'ifu ọgu je etso ndu Gíbiya ọgu. Ọgu ono eshia ike; k'ọphu bụ lẹ ndu Bénjaminu ta madu l'ọ-la-l'iyi nọwa ẹphe ntse.

\VS{35}Ojejoje egude ndu Ízurẹlu lụa ndu Bénjaminu. Ndu Ízurẹlu egbua ụkporo ụnu madzụ ẹto l'ụnu madzụ ẹbo l'ụkporo madzụ iri l'ise lẹ ndu kẹ Bénjaminu mbọku ono, bụ ndu pagbaa ogu-mbeke.

\VS{36}Ndu Bénjaminu amaru l'e mekputawaru ẹphe.

\par }{\PP Ndu kẹ Ízurẹlu abya akpọlaaru ndu Bénjaminu azụ; kẹ l'ẹphe kpọru obu ye; lẹ ndu onanu, ẹphe yeru t'ẹphe kee l'ẹgbudu kwabẹ l'iku Gíbiya ono bẹ keru-a ọhuma.

\VS{37}Ndu ono, shi kee l'ẹgbudu ono ezifulephu ugbo lanụ; wụba lẹ Gibeya; je egude ogu-mbeke gbua ndu mkpụkpu ono pyaapyaa.

\VS{38}Ndu Ízurẹlu; ẹphe lẹ ndu onanu, keru l'ẹgbudu ono chịhawaru iya achịchi t'ẹphe mee t'ẹnwuru-ọku kpụfu lẹ mkpụkpu ono.

\VS{39}Teke ono; ndu Ízurẹlu aghakọbe wụpyabe ẹphe.

\par }{\PP Ndu Bénjaminu watahawaru ogbu ndu Ízurẹlu; gbuwa ẹphe ụkporo madzụ l'ụmadzu iri; l'ekfuwaru onwẹphe: “Nhụu! Ayi alụakwa ndu Ízurẹlu ẹge ayi lụru ẹphe mbọku kẹ mbụ phụ!”

\VS{40}A bya ele ẹnya; ẹnwuru-ọku akpụchiwa lẹ mkpụkpu ono. Ndu Bénjaminu aghaa ẹnya; phụ lẹ mkpụkpu ẹphe akpụkotawa tụtutu l'ẹnwuru-ọku l'ala l'igwe.

\VS{41}Ndu kẹ Ízurẹlu aghakọbewaphu wụ-kputa ndu Bénjaminu. Meji atọfu ndu Bénjaminu; kẹ l'ẹphe mawaru l'ẹphe abyawa ekpolashihu.

\VS{42}Ẹphe eche ọkpa l'ọso l'agba ala l'ụzo echi-ẹgu; l'eke ẹphe agbalaru ndu Ízurẹlu. Obenu l'ẹ-tọ dụdu iphe, ẹphe gbataru iya. Ndu Ízurẹlu eshi lẹ mkpụkpu, nọtsua l'iku ẹke ono wụfuta; abya ekebuta ẹphe; wata ẹphe egbushi.

\VS{43}Ẹphe agbaa ndu Bénjaminu mgburumgburu; gbaa ẹphe ọbo l'ụzo ẹnyanwu-ahata Gíbiya.

\VS{44}Ndu Bénjaminu, e gburu dụ ụkporo ụnu madzụ ẹbo l'ụnu madzụ ise,\FTNT{‡}{{\FR 20:44 }{\FR{20:44
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 18,000.}}} bụkota mkparawa l'ọgu.

\VS{45}Teke ẹphe ghakọberu; gbaru lashia l'echi-ẹgu lẹ Mkpuma Rimọnu bẹ ndu Ízurẹlu gburu ẹphe ụnu madzụ iri l'ẹbo l'ụkporo madzụ iri\FTNT{§}{{\FR 20:45 }{\FR{20:45
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 5,000.}}}l'ụzo. Ẹphe achịa ndu Bénjaminu gude-gude jeye lẹ Gidọmu; gbufua ẹphe ụnu madzụ ise.\FTNT{*}{{\FR 20:45 }{\FR{20:45
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 2,000.}}}

\VS{46}Ndu Bénjaminu, e gburu mbọku ono dụ ụkporo ụnu madzụ ẹto l'ụnu madzụ ẹbo l'ụkporo madzụ iri,\FTNT{†}{{\FR 20:46 }{\FR{20:46
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 25,000.}}} bụkota ndu jeru ọgu; bụru mkparawa l'ọgu.


\par }{\PP \VS{47}Ndu Bénjaminu, dụ ụnu madzụ l'ụkporo madzụ iri aghakọbe gbalaa; lashia l'echi-ẹgu lẹ mkpuma Rimọnu; nọo l'ẹke ono ọnwa ẹno.

\VS{48}Ya ndono; ndu Ízurẹlu alaphushia azụ; l'alị ndu Bénjaminu; je atụko iphe, bụ mkpụkpu, nọ l'alị ono gbua pyaapyaa. Ẹphe gburu madzụ; gbua iphe bụ elu, nọ l'ẹke ono; gbua iphemiphe ọbule, ẹphe phụru l'ẹke ono; tụkota ọku l'iphe, bụ mkpụkpu, ẹphe jeruru.




\par }\Chap{21}{\SH Ndu Ízurẹlu daru ẹhu ndu Bénjaminu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Ízurẹlu nọhawaru lẹ Mízupa; ribua ya: “L'ẹ to nwedu onye Ízurẹlu, e-duta nwa iya kee onye Bénjaminu.”

\VS{2}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu azafụ je akụru lẹ Bẹ́telu; nọdu Nchileke l'ifu l'ẹke ono; kwaa ẹkwa jeye l'urẹnyashi.

\VS{3}Ẹphe asụ: “Nggụbe Ojejoje, bụ Nchileke kẹ ndu Ízurẹlu; ?bụ ngụnu kparu iphe, egbe iphe ọwaa dakfutaru ndu Ízurẹlu. ?Bụ ngụnu kparu iphe, aachọ ikfu lanụ achọcho lẹ Ízurẹlu ntanụ.”


\par }{\PP \VS{4}Yo be echile iya; ndu Ízurẹlu anmaa ẹwa; woru ẹnya-ngwẹja kpụa l'ẹke ono; bya egwoo ngwẹja-ukfuru; mẹ ngwẹja-ẹhu-agu l'ẹke ono.

\VS{5}Ya ndono; ndu Ízurẹlu abya ajị onwẹphe; sụ: “?O nweru ikfu Ízurẹlu, ẹ-te tsodu ayi nọdu l'ifu Ojejoje l'ẹke-a?” Ishi iya abụru l'ẹphe ribuhawaru iya l'o -nweru onye ẹ-ta abyadụ t'ẹphe nọkobe l'ifu Ojejoje lẹ Mízupa bụ egbugbu bẹ ẹphe e-gbu onye ọbu.

\VS{6}Tọ dụ iya bụ; ndu Ízurẹlu adaa ẹhu ụnwunna ẹphe ono; mbụ ndu Bénjaminu; sụ: “L'ikfu lanụ lẹ Ízurẹlu bẹ phọduwarua mẹ ẹphe agvụ.”

\VS{7}“?Nanụ ẹge ayi e-me lụshiaru ndu Bénjaminu ndu ọphu wafụru nụ nwanyi; keshinu ayi gudewa ẹpha Ojejoje ribua l'ayi te ekedu ẹphe ụnwu ayi.”


\par }{\PP \VS{8}Ẹphe abya ajị: “?Bụ ndu ikfu ole lẹ Ízurẹlu te tsodu ẹphe nọdu l'ifu Ojejoje lẹ Mízupa?” Ẹphe abya achọfuta lẹ ndu Jábẹshi-Gíledu ta dụdu; m'ọo onye lanụ, byaru ndzuko ono;

\VS{9}kẹ l'ẹphe dzuwaru onwẹphe maru l'ẹ-tọ dụdu ndu Jábẹshi-Gíledu m'ọ bụ onye lanụ nọ l'ẹke ono.

\VS{10}Tọ dụ iya bụ; ọha ono, dzuru l'ẹke ono abya afọta ụkporo ụnu ndu sọja l'ụnu ndu sọja iri;\FTNT{*}{{\FR 21:10 }{\FR{21:10
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 12,000.}}} zifu ẹphe t'ẹphe gude ogu-mbeke je Jábẹshi-Gíledu je egbushikota iphe bụ ndu bu l'ẹke ono: nwoke; nwanyi; mẹ ụnwegirima.

\VS{11}Ẹphe asụ: “Ọwaa, iphe unu e-me teke unu ruru: Unu gbushikota iphe bụ nwoke; l'ụnwanyi, nwoke chịkahujewaru ọkpa.”

\VS{12}Ndu ẹphe phụru lẹ Jábẹshi-Gíledu, nwoke ta chịkahubua ọkpa dụ ụnu ụnwu-mgbọko lanụ. Ẹphe edukoo ẹphe jeshia l'ọdu ẹphe lẹ Sháyilo l'alị Kénanu.


\par }{\PP \VS{13}Ya ndono; ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha abya ezia t'e zia ndu Bénjaminu lẹ Mkpuma Rimọnu l'ẹphe chọru t'ẹphe l'ẹphe kpeshia.

\VS{14}Tọ dụ iya bụ; ndu Bénjaminu alatashia teke ono; ndu Ízurẹlu eworu ụnwu-mgbọko ndu Jábẹshi-Gíledu ono, ẹphe kpụru lẹ ndzụ ono keeru ndu Bénjaminu t'ẹphe lụru. Ọbule ẹ to dzugbaduru ẹphe.


\par }{\SH Aalụtaru ndu Bénjaminu ụnwanyi ọdo
\par }
{\PP \VS{15}Ya ndono; imiko ndu Bénjaminu egude ndu ono; kẹle Ojejoje mewaru ikfu ndu Ízurẹlu; yọ gbaa ọru.

\VS{16}Tọ dụ iya bụ; ndu bụ ọgurenya ndu Ízurẹlu asụ: “?Nanụ ẹge ee-me t'ọ bụru l'a lụkotaru ndu Bénjaminu ndu ọphu phọduru nụ nwanyi; keshinu e gbugeru ụnwanyi ndu Bénjaminu?”

\VS{17}Ẹphe asụkwaphu onwẹphe: “Lẹ ndu Bénjaminu ọphu wafụru nụ nwefutaje akọ; tẹ mkpurophu ikfu be echihu lẹ Ízurẹlu.

\VS{18}Ọbu; ẹ tọ bụkwa l'ayịbedua e-gbe keghee ndu Bénjaminu ụnwu ayi; keshinu ayi ribuwaru iya: ‘L'onye keru ndu Bénjaminu nwatibe iya l'ayi bụakwa onye e buru ọnu.’ ”


\par }{\PP \VS{19}Ẹphe asụ: “Oo-o! ?M'o nwenarua ajị, ayi agbajẹru Ojejoje afa l'afa lẹ Sháyilo, nọ l'ụzo isheli Betẹlu; nọdu l'ụzo ẹnyanwu-ahata ụzo, shiru Bẹ́telu laa Shékemu l'ụzo ọhuda Lebona?”

\VS{20}Ẹphe asụ ndu Bénjaminu: “Unu tụgbua; je edomishia onwunu lẹ mgbo vayịnu;

\VS{21}kwabẹ akwabẹ. Teke ụnwu-mgbọko Sháyilo wụfutaru bya ote egvu; tẹ onyenọnu shi lẹ mgbo vayịnu ono je egude onye ọphu ọo-lụ; gude lashia alị Bénjaminu.

\VS{22}Teke ndu nna; m'ọ bụ unwunne ẹphe ndu k'unwoke jịru ayi; ayi asụ ẹphe t'ẹphe gude okfu ẹhu ayi; meeru unu iphe-ọma; haaru unu ụnwegirima ono; kẹ l'ayi ta dụdu ike lụ-dzuaru ẹphe nwanyi teke ono, a lụru ọgu ono. Tẹmanu bẹ ẹnwa te egudekwa unu; kẹ l'unu te gudedu ẹka unu kee ẹphe nwanyi.”


\par }{\PP \VS{23}Ndu Bénjaminu ekwe. Yo be teke ụnwu-mgbọko ono ete egvu; onyenọnu; yọ gbafụta je egude nwamgbọko lanụ; pata iya gbachịa; yọ bụru nyee ya. Ẹphe alata l'alị ẹphe; bya akpụkwa-zi mkpụkpu ono; buru.

\VS{24}Ndu Ízurẹlu awụkahu l'ẹke ono teke ono; onyenọnu alashia l'ikfu nk'iya; shiwaru ẹke ono lashia l'ẹke ọ hataru ókè-alị nk'iya.


\par }{\PP \VS{25}Teke ono bẹ ndu Ízurẹlu te shidu nweru eze, achị ẹphe. Onyenọnu emelephu ẹge dụ iya mma.

\par }