\NormalFont\ShortTitle{Àphụ̀}

{\MTB Iphe Jisọsu Kuráyisutu

\par }{\MTB koshiru Jọnu lẹ

\par }{\MT Àphụ̀



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Iphe e deru l'ẹkwo-wa; bụ iphe Jisọsu Kuráyisutu koshiru ndu ejeru Nchileke ozi. Ọ bụ Nchileke; bẹ wotaru iphe-a, o shi domishia edomi-wa; koshi Jisọsu Kuráyisutu; k'ọphu Jisọsu ono e-mekwanu tẹ ndu ono, ejeru Nchileke ozi ono maru iphe ẹ-ta anọhedu ọphu, baru nwishi nta-a; yo mee. Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu Kuráyisutu ezi ojozi-imigwe iya; t'o je ekoshikota Jọnu, bụ onye ejeru iya ozi iphe ono; yo mee tẹ Jọnu tụko iya maru.

\VS{2}Ọ bụ iphe, bụ iphe, Jọnu phụru b'ọ tụko l'ọ ha kfushibebe-wa. Yọ bụru l'ẹkwo-wa l'ẹka; bẹ Jọnu tụko okfu ono, Nchileke kfuru ono dekota. Iphe ono l'ọ ha bụkota ọkpobe okfu, Jisọsu Kuráyisutu ono koshikotaru iya.

\VS{3}Ọnu-ọma bụ k'iphe bụ onye agụ ẹkwo-wa, e deru okfu-a, e kfuchiru Nchileke-wa. Ọnu-ọma abụru kẹ ndu nụru iya nụ; ngabẹ nchị; eme iya ememe. Lẹ teke iphemiphe ọbule-a, aabya ekfukfu-wa e-me dụakwa ntse.


\par }{\SH Jọnu ekele Chọchi ẹsaa
\par }
{\PP \VS{4}Ọ bụ mbẹdua, bụ Jọnu bẹ ekele unubẹ chọchi ẹsaa ono, nọkota l'alị Éshiya ono ekele.

\par }{\PP T'eze-iphe-ọma; mẹ ẹhu-agu, shi l'ẹka Nchileke tsokwa unu. Mbụ Nchileke ono bụ onye nọ ndzụ nta-a; bụru onye shihawa nọduta tẹmanu mgboko adụbe; bụkwaruphu onye ono, abya nụ ono. T'eze-iphe-ọma, shi iya l'ẹka; mẹkwaphu ọphu shi l'ẹka Ume ẹsaa ono, anọduje l'ifu aba-eze ono bụru nk'unu jeyewaru.

\VS{5}Eze-iphe-ọma; mẹ ẹhu-agu ono shikwaphu l'ẹka Jisọsu Kuráyisutu, bụ onye evudoshije ike l'iphemiphe ọbule, ookfuru ayi. Ọ bụ iya bụ onye ọdungu, Nchileke meru; yo shi l'ọnwu teta nọdu ndzụ; bụkwaru iya phụ bẹ bụ onye achị iphe bụ ndu bụ eze l'eliphe-a.

\par }{\PP O yeru ayi obu. Yọ bụru obu ono, o yeru ayi ono meru iphe ọ nwụ-chiru ayi ọnwu, ayi gega nwụ. Yọ bụkwaruphu mee ya b'o gude tọshia ayi ẹgbu ono, iphe dụ ẹji shi kee ayi ono.

\VS{6}Yọ bya emee ayi; ayi abụru eze; k'ọphu ayi a-bụ ndu achịjeru Nchileke ẹja; l'ejekwaruphu Nchileke, bụ Nna iya ozi. T'ajaja; mẹ ike bụru kẹ Jisọsu Kuráyisutu gbururu jeye lẹ tutu yoyo! Ono kwa ẹge ọ dụ.


\par }{\PP \VS{7}Unu lekwaphu l'ọ nọokwa l'urukpu l'abya. Iphe, bụ madzụ kpamụkpamu e-gudekota ẹnya ẹphe phụ iya. Iphe bụ ndu ono, tụru iya arwa ono a-phụkwa iya phụ. Iphe, bụ ndu, nọkota lẹ mgboko-a a-ra ẹjo ẹkwa; l'ẹke meji a-tọfu ẹphe m'ọ -byalẹphu. Ọ bụ iphe e-me nụ ndono! Ono kwa ẹge ọ dụ.


\par }{\PP \VS{8}Nnajiufu, bụ Nchileke; bụru iya bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike; mbụ onye ono, nọ ndzụ nta-a; bụru iya bụ onye shihawa nọduta tẹmanu bẹ mgboko dụberu; bụru iya bụ onye ono, abya nụ ono. Ọ bụ Nchileke ono bẹ sụru: “L'ọo ya bụ Onye Ivuzọ bya abụru Onye Ikperazụ.”


\par }{\SH Jọnu aphụ Jisọsu l'àphụ̀
\par }
{\PP \VS{9}Ọ bụ mbẹdua bụ Jọnu, bụ nwanna unu. Mu bụ onye mu l'unu tụko bụru nanụ lẹ Jisọsu. Ọ bụ iya meru iphe mu l'unu atụkoje ejekota iphe bụ iphe-ẹhuka-wa, ayi eje-wa. Mu l'unu atụkojekwaphu ataru iphe nshi; yọ bụkwaruphu ẹge ono bẹ ayi a-tụko gbaru mgba nweru mgboko ọphungu ono, e-shi Nchileke l'ẹka ono. L'o nweru teke ọbu, a kpụjeru mu je edobe lẹ Ikfuli Pátụmosu. Ishi iya abụru lẹ mu ara okfu Nchileke arara; yefuaru lẹ mu anọduje ekfuru ndiphe kẹ ọkpobe iphe ono, Jisọsu Kuráyisutu koshiru mu ono.

\VS{10}Yo be mbọku Chọchi; Ume Nchileke abya eji mu ẹhu. Mu awata ọphu àphụ̀; bya anụa olu ọbu, adalẹphu igiri-igiri l'ọ bụ ụpyoku l'ụzo azụ mu.

\VS{11}Olu ono asụ mu: “Jọnu! Tẹ mu tụkokwa iphemiphe ọbule-a, mu abya aphụphu-a dekota l'ẹkwo. Mu -deebe iya; tẹ mu zilaaru iya ụzo chọchi ẹsaa-wa, ya abya agụshi-wa. Wo tẹ mu zilaaru iya chọchi Éfesọsu; chọchi Suména; chọchi Pégamọmu; chọchi Tayitáyira; chọchi Sádisu; chọchi Filadélufiya; mẹkwaphu chọchi Layodísiya.”


\par }{\PP \VS{12}Mu abya aghaa ẹnya tẹ mu phụedu onye ono, ekfu eyeru mu ono; phụa urọku ẹsaa. Urọku ẹsaa ono bẹ bụ mkpọla-ododo b'e gude mekota iya.

\VS{13}L'echi urọku ẹsaa ono b'o nweru onye vudo iya nụ, dụlephu l'ọ bụ madzụ. Uwe, o yeru bụ uwe-nlọkpuru, akpa iya l'okpurukpu-ọkpa. O gudekwaphu akpọ-buleti, e meru lẹ mkpọla-ododo kebuta uwe iya ono l'ume.

\VS{14}Ẹgbushi, nọ iya l'ishi bẹ achalẹphu degedege l'ọ bụ ẹji atụru, maru ọcha ụcha; mbụ chatakpọkwaa l'ọ bụ eberugo. Ọphu bụ ẹnya iya achalẹphu l'ọ bụ ire-ọku, enwu enwunwu.

\VS{15}Ọkpa iya ẹphe ẹbo enwulephu zịi l'ọ bụ mkpụru-ígwè, ama mma, a hụru l'ọ-tata-kfukfu ọku jeye yọ chaa achacha; mbụ hụa ya jeye yọ gbuchafu. Olu iya adalẹphu l'ọ bụ ẹphuphu eze mini, l'atsọ gbudugbudu teke o kfuru okfu.

\VS{16}L'ẹka-ụtara iya b'ọ chị mkpọ-kpodo ẹsaa. Ogu-mbeke, atsụ nkọ ifu labụ eshi iya l'ọnu lụfuta. Ifu onye ono bẹ egbulephu oswi kẹ nwịinwii l'ọ bụ ẹnyanwu teke ẹnyanwu laru l'echi-ishi.

\VS{17}Mu aphụle iya phụ; daa kpube ifu l'iku ọkpa iya; dabuleruphu l'ọ bụ onye nwụhuru anwụhu. Yọ bya ebyibe mu ẹka-ụtara iya; sụ mu: “Tẹ mu ba atsụshi egvu; l'ọ kwa yẹbedua bụ Onye Ivuzọ bya abụru Onye Ikperazụ.

\VS{18}Ọ kwa yẹbedua bụ onye nọ ndzụ gbururu jeye. Abyabya, ya byaru l'ọdungu bụkwa tẹ ya nwụhu anwụhu. Ya anwụhuakwanua ọbu. Ọle; tẹ mu lekwa: lẹ nta-a bẹ ya nọokwa ndzụ gbururu jeye. Ọ kwa iya gude ire-igodo, eegudeje tụhaa ẹke ọnwu nọ; mẹ ire-igodo, eegudeje tụhaa alị-maa.

\VS{19}Wo l'iphe mu e-me nta-a bụ tẹ mu dee iphemiphe ọbule-a, mu phụwaru-wa l'ẹkwo. Mu -deebe iya; tẹmanu mu edee iphe ọphu ekoshi ẹge iphe dụ nta-a; tẹmanu mu abyakwaphu bya edee iphe ọphu e-mekwanu l'ụzo ifu.

\VS{20}A bya abya lẹ mkpọ-kpodo ẹsaa-wa, ya chị l'ẹka-ụtara-wa; mẹ urọku ẹsaa ono, e gude mkpọla-ododo mee ono; ono bẹ ya abya tẹ ya karu mu iphe ọ nọ-chiru ẹnya iya. Lẹ mkpọ-kpodo ẹsaa ono bẹ nọ-chiru ẹnya ụnwu ojozi-imigwe; mbụ ụnwu ojozi-imigwe, anọduje eletagbaa chọchi ẹsaa ono ẹnya. Urọku ẹsaa ono bẹ nọ-chiru ẹnya chọchi ẹsaa ono.




\par }\Chap{2}{\SH Ozi, e ziru Chọchi Éfesọsu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Iphe mu e-de l'ẹkwo nụ ojozi-imigwe, eleta chọchi Éfesọsu ẹnya bụ:

\par }{\PI Ọwaa bụ ozi, onye ono, chị mkpọ-kpodo ẹsaa l'ẹka-ụtara ono ziru; mbụ onye ono, ejephe l'echi urọku ẹsaa ono, e gude mkpọla-ododo mee ono.

\VS{2}Lẹ ya makọtakwaru-a iphemiphe ọbule, unu emeje l'ọ ha. Ya makwaru-a ẹge unu jeshiberu ozi ike; mẹ ẹge unu tataberu iphe nshi. Ya makwaru-a l'unu te ekwejedu tẹ ndu ẹjo madzụ shita ẹke unu nọ. Unu datakọtawaru iphe bụ ndu ono, sụru l'ẹphe bụ ndu ishi-ozi; l'ẹphe ẹ-ba bụ iya ono. Unu abya amaru l'ẹphe ta abụdu iya; l'ẹphe bụ ndu ntuphu-ire.

\VS{3}Ya makwaru-a l'unu atajẹru iphe nshi; l'unu jewaru iphe-ẹhuka, ha nshinu l'okfu ẹka iya; unu ta la azụ.


\par }{\PI \VS{4}Obenu l'o nweru ọru, ya phụtaru unu l'ẹhu. Ọru ọbu, unu vu ọbu bụ l'ẹ tọ bụhedu ẹge unu shi yeberu iya obu l'ọdungu bụ ẹge unu yeru iya ẹya nta-a.

\VS{5}Ọ kwa iya phụ bụ; t'unu nyatakwa ẹke unu jeberu; ụzo akpọ-swehu unu. Unu takwaaphu onwunu ụta iphe dụ ẹji, unu meru; ghaa umere lakfuta Nchileke; bya emelahaa iphe ono, unu shihawa eme l'ọdungu ono. Ọdumeka bẹ ya a-byakfutakwa unu. Ya -byakwanu; ya ewofu urọku nk'unu l'ẹke ọ nọ; gbahalẹkwaphu l'unu taru onwunu ụta.

\VS{6}Obenu l'iphe ya aja unu ajaja iya bụ l'ẹjo iphe ono, ẹphe eme; mbụ ndu ọgbo Níkolasu ono bẹ unu kpọru ashị. Yọ bụkwaruphu ẹge yẹbedua kpọru iya ashị ndono.


\par }{\PI \VS{7}T'onye nweru ẹnu-nchị ngabẹkwaphu nchị; nụa iphe-a, Ume Nchileke ekfuru iphe bụ chọchi lẹ chọchi ha-wa!

\par }{\PI Ọ kwa onye lụru ọgu ono; mekputa; bẹ ya e-kwe t'ọ wọta akpụru oshi ono, emeje t'a nọdu ndzụ ono ria; mbụ oshi ono, gvuru l'ogbodufu Nchileke ono.


\par }{\SH Ozi, e ziru Chọchi Suména
\par }
{\PP \VS{8}“Iphe mu e-de l'ẹkwo nụ ojozi-imigwe, eleta chọchi Suména ẹnya bụ:

\par }{\PI Ọwaa bụ ozi, onye ono, bụ iya bụ Onye Ivuzọ; bụru Onye Ikperazụ ono ziru; mbụ onye ono, abyabya, ọ byaru l'ọdungu bụ tẹ ya nwụhu; nwụhutsua; bya anọdu ndzụ ọdo ono.

\VS{9}Ya makwaru-a l'unu eje iphe-ẹhuka; makwaru-a l'unu akpa ụkpa. Ọbu l'e -kfude iya ekfukfu; bẹ unu nwekwaru iphe ọkpobe enwenwe l'imigwe. Ya makwaru-a kẹ ekfubyishi ono, ndu ẹjo-ire ono, sụru l'ẹphe bụ ndu Ju; l'ẹphe ẹ-ba bụ iya ono anọduje ekfubyishi unu. Ndu dụ ẹge ono ta bụkwa ndu Ju lẹ phuu. Iphe ẹphe bụ kwa ndzuko ndu abajẹru Sétanu ẹja.

\VS{10}Unu abyakwa oje iphe-ẹhuka nta-a. Ọlobu; unu ba atsụkwa egvu. Unu lekwa lẹ Obutuswe abyaakwa t'ọ haru unu chịta je atụshia mkpọro; k'ọphu aa-data unu. Adata ọbu, aa-data unu ọbu bụ l'unu e-je iphe-ẹhuka abalị iri mkpurophu. Ọlobu; unu nọdukpelekwaphu yẹbedua l'ẹka ẹge unu nọ iya nọshia ya ẹya ike; mbụkwa m'o -ruhuru; ee-meta unu iphe-ẹhuka ọbu jeye ishi unu abaa ya. Unu nọdukpelekwa iya phụ l'ẹka ẹge unu nọ iya ẹya; e -meebe bẹ ya e-kpubekwa unu okpu-eze, ekoshi l'unu mekputawaru. Okpu-eze ono bụ ndzụ gbururu jeye.


\par }{\PI \VS{11}T'onye nweru ẹnu-nchị ngabẹkwa nchị; nụa iphe-a, Ume Nchileke ekfuru iphe bụ chọchi lẹ chọchi ha-wa!

\par }{\PI Ọ kwa onye lụru ọgu ono; mekputa bụ onye ẹ te ekwedu t'ọnwu k'ugbo ẹbo ono gbua.


\par }{\SH Ozi, e ziru Chọchi Pégamọmu
\par }
{\PP \VS{12}“Iphe mu e-de l'ẹkwo nụ ojozi-imigwe, eleta chọchi Pégamọmu ẹnya bụ:

\par }{\PI Ọwaa bụ ozi, onye ono, gude ogu-mbeke ono, atsụ nkọ ifu labụ ono ziru.

\VS{13}Ya makwaru-a ẹke unu bu; mbụ l'unu bu l'ẹke ono, Sétanu achị ono. Obenu l'unu anọdujekpelephu ekfu tekenteke l'edzudzu ọha l'ọo mbẹdua bụ Nnajiufu ọphu unubẹdua maru. Ọphu unu ta lụfutabua ya l'ẹka m'ọo ugbo lanụ; mbụ jeye mẹ teke ono, e gburu Ántipasu; okfu l'o vudo l'edzudzu ọha; kfua l'ọo mbẹdua bẹ ya nọ l'ẹka ono. Ántipasu eshi ẹge ono koshi lẹ ya bụ onye gbaru kẹ tẹ ya gude ire iya ẹka; mbụ yọ bụkwaru l'ifu unu; bẹ iphe ono meru l'ẹke ono, Sétanu bu ebubu ono.

\VS{14}Obenu l'o nwekwaru ụnwu iphe olemole, bụ ọru, ya phụtaru unu l'ẹhu. O nwekwaru ndu, unu l'ẹphe nọ l'ẹke ono; l'eme ẹjo iphe ẹphe mụtaru l'ẹka Bélamu. Ọ kwa Bélamu ono bẹ ziru eze, bụ Bélaku teke ndiche ono ẹge oo-shi duphua ụnwu Ízurẹlu ụzo; duru ẹphe ye l'ome ẹjo iphe. Yo mee ụnwu Ízurẹlu; ẹphe erilahaa iphe a gbaru ẹja; mekwaaphu ẹphe; ẹphe awata ọfarushi onwẹphe; ẹphe l'ụnwanyi.

\VS{15}Ọ kwaphu ẹge ono b'o nweru unu; ndu ọphu amụ iphe ono, ndu ọgbo Níkolasu ezi ono. Ndu ọgbo Nị́kolasu ono bụkwaphu ndu eme ẹjo iphe l'ọ bụ Bélamu.

\VS{16}Ọ kwa iya bụ t'unu taa onwunu ụta iphe dụ ẹji, unu meru; ghaa umere lakfuta Nchileke; sefu ẹka l'ẹjo iphe ono l'ọ ha. Ọdumeka bẹ ya a-byakfutakwa unu ẹgwegwa; bya egude ogu-mbeke ono, shi iya l'ọnu ono bya etso ndu ono, eme ẹjo iphe ono ọgu.


\par }{\PI \VS{17}T'onye nweru ẹnu-nchị ngabẹkwa nchị; nụa iphe-a, Ume Nchileke ekfuru iphe bụ chọchi lẹ chọchi ha-wa!

\par }{\PI Ọ kwa onye lụru ọgu ono; mekputa; bẹ ya a-haru nri ono, Nchileke domiru edomi l'imigwe ono nụ. Nri ono bụ mana bẹ eekuje iya. Ya a-nụkwaphu onye ono mkpuma ọcha, e deru ẹpha ọphungu. Ẹpha ono te nwedu onye ọdo, ama iya nụ; gbahaa onye ọbu, a nụru iya nkịnyi iya.


\par }{\SH Ozi, e ziru Chọchi Tayitáyira
\par }
{\PP \VS{18}“Iphe mu e-de l'ẹkwo nụ ojozi-imigwe, eleta chọchi Tayitáyira ẹnya bụ:

\par }{\PI Ọwaa bụ ozi, Nwatibe Nchileke ono ziru; mbụ onye ono, ẹnya iya dụlephu l'ọ bụ ire-ọku, enwu enwunwu ono; mbụ onye ono, ọkpa iya phẹ ẹbo enwulephu zịi l'ọ bụ mkpụrukpu-ígwè, ama mma, e fucharu efucha; yo gbuchafu egbuchafu ono.

\VS{19}Ya makọtakwaru-a iphemiphe ọbule, unu anọduje eme l'ọ ha; maru ẹge unu gude yeberu ndu ọdo obu. Ya makwaruphu l'unu nọkwadu iya-a l'ẹka ẹge unu nọ iya; makwaruphu ẹge unu gude ejeshiberu iya ozi ike; mẹ ẹge unu gude atatabe nshi. Ya makwaru-a l'iphe ọphu unu eme nta-a bẹ danyikotaru iphe ọphu unu shi eme l'ọdungu.


\par }{\PI \VS{20}Obenu l'o nweru ọru, ya phụtaru unu l'ẹhu. Ọru ọbu, unu vu ọbu bụ l'unu haru nwanyi ono; mbụ Jézebẹlu; yọ nọdu unu l'ẹhu. L'ẹjo nwanyi ono bẹ asụje lẹ ya ekfuchiru Nchileke; ọbu l'iphe oozi ndu ejeru mu ozi bụlephu ẹjo-ire. Yọ bụru iphe ono, oozi ono bẹ oogudeje ederu ẹphe eye; t'ẹphe wata ọfarushi onwẹphe; ẹphe l'ụnwanyi. Yo gudekwa iya phụ eme ẹphe t'ẹphe rije iphe a gbaru ẹja.

\VS{21}Ya hakpọoru iya; yọ nọo ọdu; ẹge ee-shi t'ọ taa onwiya ụta iphe dụ ẹji, oome; ghaa umere lakfuta Nchileke. Obenu l'ẹ to kwedu taa onwiya ụta; haa ụru-alị ono, ọoru ono.

\VS{22}Unu lekwa lẹ ya abyaakwa tẹ ya tụru iya chee l'ụlo. Ndu ono, ejekfuje iya azẹe ono bẹ ya e-me t'ẹphe jee oke iphe-ẹhuka, ha nshinu; gbahakwaa l'ẹphe taru onwẹphe ụta iphe dụ ẹji, ẹphe eme; haa otso nwanyi ono.

\VS{23}Ụnwu iya l'ẹphe ha bẹ ya e-chigbushikota kpakparakpamu. Ọ kwanu iya bụ k'ọphu iphe bụ chọchi lẹ chọchi ha a-makwanụru l'ọo mbẹdua bẹ bụ onye ono, enyochaje uche-obu madzụ; nyochaa ọkpoma iya; maru iphe nọ iya l'egomunggo ono. Ya a-nụkotagekpoo unu l'unu ha l'onye l'onye iphe gbaru unu l'ẹhu l'ẹhu. Onyemonye ọbule bẹ ya a-nụ iphe l'ẹge iphe o metaru dụ dụ-chi.


\par }{\PI \VS{24}A bya abya l'unubẹ ndu ọphu bukwaphu lẹ Tayitáyira: unubẹdua te kwekwa tsoru l'ẹjo iphe ono, ndu ono ezi ono. Unubẹdua bụkwa ndu ọphu ẹ-ta madu iphe ono, o nweru ndu ahajẹru sụ l'ọo iphe e domigbaaru edomi l'ẹhu Sétanu ono. Unubẹdua te nwehekwa iphe ọdo, ya a-sụkwadu t'unu mee.

\VS{25}Obenu l'ẹge ọ dụ ẹge ọ dụ; unu gudeshikpelekwa iya phụ ike; mbụ iphemiphe ọbule ono, bụ nk'unu ono jeye teke ya a-bya ọdo.

\VS{26}Ọ kwa onye lụru ọgu ono; mekputa; l'anụru iya okfu l'ozi ono jeye l'ikperazụ; bẹ ya e-ye ike l'ẹka t'ọ bụru ishi; l'achị iphe bụ mbakeshi.

\VS{27}Ọ bụ ẹge Nna iya yeru iya ike l'ẹka; bụ ẹge ya eyekwa phụ ẹphe ike l'ẹka. Ẹphe e-gude mgbọro-ígwè; chịa iphe bụ mbakeshi ẹge eze achịje mkpụkpu iya; ẹphe emee mba ono l'ẹphe ha; ẹphe adụ l'ọ bụ ite-ụra, e tsuru yọgiriyogiri.

\VS{28}Ndu ono, ya yeru ike l'ẹka ono bẹ ya a-nụfukwaaphu Mkpọ-kpodo nchi-abọhu.


\par }{\PI \VS{29}T'onye nweru ẹnu-nchị ngabẹkwa nchị; nụa iphe-a, Ume Nchileke ekfuru chọchi lẹ chọchi ha-wa!




\par }\Chap{3}{\SH Ozi, e ziru Chọchi Sádisu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Iphe mu e-de l'ẹkwo nụ ojozi-imigwe, eleta chọchi Sádisu ẹnya bụ:

\par }{\PI Ọwaa bụ ozi, onye ono, bụ iya gude Ume ẹsaa ono, shi Nchileke l'ẹka ono; mẹ mkpọ-kpodo ẹsaa phụ ziru. Ya makwaru-a iphe bụ iphe unu emeje l'ọ ha. Lẹ aanọdujeru eku unu ndu nọ ndzụ; obenu l'unu bụ ndu nwụhuru anwụhu.

\VS{2}Ọ phọduakwaru-a nwanshị nta-a; iphe ọbu, unu nweru ọbu anwunyihughee ẹnya. Ọo ya bụ t'unu lutehukwaphu mụru ẹnya; kwabẹru iya ẹnya; k'ọphu ọo-jakerehu. Ya dataakwaru unu; phụwa l'iphemiphe ọbule, unu eme ta dụdu ọphu unu metabewaru ẹge gbaru nụ l'ifu Nchileke.

\VS{3}Ọo ya bụ t'unu nyatajẹkwaphu ozi-ọma ono, unu nụru lẹ nchị unu; kwetakwaphu ono. Unu vudoshikwaaphu ike l'iphe ozi-ọma ono ekfu. Unu atakwaaphu onwunu ụta iphe dụ ẹji, unu eme; ghaa umere lakfuta Nchileke. Ọ -bụkwaru l'unu te elutehudu mụru ẹnya bẹ ya a-tụkwa unu l'ụkfu; mbụ byalẹphu l'ọ bụ onye iphura, ẹ-te nwedu onye amajẹ teke ọobya. Ọo ya bụ l'unu ta abyadụ bya ama egbe teke ọbu, ya a-byakfuta unu ọbu.


\par }{\PI \VS{4}Obenu l'o nwekwaru-a ụmadzu olemole, unu l'ẹphe nọ lẹ Sádisu l'ẹke ono, e-te merushidu onwẹphe. Ọ bụ ndu ono e-ye uwe ọcha; yẹbedua yẹle ẹphe eburu eburu; okfu l'ọ bụ iphe ruberu ẹphe ndono.

\VS{5}Ọ kwa onye lụru ọgu ono; mekputa; bẹ Nchileke e-ye uwe ọcha ono. Onye ono bẹ ya ta abyakwa bya efuchafu ẹpha iya l'ẹkwo ẹke e deshiru ẹpha ndu a-nọ ndzụ gbururu jeye. Ya e-vudo l'ifu Nna iya; mẹ l'ifu ụnwu-ojozi Nna iya ono, nọ l'imigwe ono raa ya arara: l'onye ono bẹ bụkwa onye nọ iya l'ẹka.


\par }{\PI \VS{6}T'onye nweru ẹnu-nchị ngabẹkwa nchị; nụa iphe-a, Ume Nchileke ekfuru chọchi lẹ chọchi ha-wa!


\par }{\SH Ozi, e ziru Chọchi Filadélufiya
\par }
{\PP \VS{7}“Iphe mu e-de l'ẹkwo nụ ojozi-imigwe, eleta chọchi Filadélufiya ẹnya bụ:

\par }{\PI Ọwaa bụ ozi, onye ono, dụ nsọ; mbụ onye ono, bụ iya bụ ọkpobe onye ire-lanụ ono ziru. Onye ono bụ iya gude ire-igodo eze, bụ Dévidi; mbụ onye bụ iya abụje: ọ -gụhawa ụzo; to nwehedu onye ọdo, hakwadu k'aguchi iya. Teke bụ l'ọo aguchi b'ọ guchiru iya; to nwehedu onye ọdo, a-gụha iya nụ.

\VS{8}Ya makwaru-a iphemiphe ọbule, unu eme l'ọ ha. Unu lekwa lẹ ya gụhaakwaru ụzo gheberu unu ọnu. Ẹ to nwekwa onye ha kẹ aguchi iya. Ya makwaru-a l'ike ta hadu unu nshinu. Obekwanu l'unu vudoshilekwaphu ike l'okfu ono, ya kfuru ono; l'emekwa iya phụ ememe; unu ta tụbua ẹgo l'unu ta bụdu ndu nk'iya.

\VS{9}Unu lekwa ndu ono, bụ ọgbo, abajẹru Sétanu ẹja ono; mbụ ndu ono, egudeje ẹjo-ire sụ l'ẹphe bụ ndu Ju; l'ẹphe ẹ-ba bụ iya ono. Ndu ono bẹ ya e-me: ẹphe abya ebyishi ikpere l'ifu unu; baaru unu ẹja. Ọ bụ ẹge ono bẹ ya e-shi mee; ẹphe amaru lẹ ya yeru unu obu.

\VS{10}L'o nwekwaru iphe-ẹhuka a-dakfuta ndu bu l'eliphe mgburumgburu. Iphe-ẹhuka ono a-datakọta madzụ kpamụkpamu. Teke iphe-ẹhuka ono byaru bẹ ya a-kwachikwa-a unu t'ẹ b'o nwe iphe e-me unu. Ishi iya abụru l'unu doberu obu l'iphe ono, ya ziru unu ono, bụ iya bụ t'unu vudoshia ike; unu atajẹru iphemiphe ọbule nshi.

\VS{11}Ya ta anọhekwa ọphu baru nwishi nta-a; ya abya. Unu gudeshikwaa iphe ono, bụ nk'unu ono ike; k'ọphu ẹ too nwedu onye a-nyịchata unu okpu-eze ono, bụ iya bụ ndzụ gbururu jeye ono, Nchileke e-gude bua unu nggo ono.

\VS{12}Ọ kwa onye lụru ọgu ono; mekputa; bẹ ya e-me t'ọ dụ l'ọ bụ itso lanụ l'itso, gude eze-ụlo Nchileke iya. Yọ bụru l'ẹke ono bẹ onye ọbu a-nọduwaru jeye lẹ tutu yoyo. Ya abya edee onye ọbu ẹpha Nchileke iya ono l'atatifu; dekwaa ya phụ ẹpha obodo kẹ Nchileke iya ono, bụ iya bụ Jerúsalemu ọphungu ono. Obodo ono bụ l'imigwe l'ẹke Nchileke iya ono nọ bẹ oo-shi bya. Ya abya edefukwaaphu ẹpha ọphungu kẹ yẹbedua l'atatifu onye ono.


\par }{\PI \VS{13}T'onye nweru ẹnu-nchị ngabẹkwa nchị; nụa iphe-a, Ume Nchileke ekfuru chọchi lẹ chọchi ha-wa!


\par }{\SH Ozi, e ziru Chọchi Layodísiya
\par }
{\PP \VS{14}“Iphe mu e-de l'ẹkwo nụ ojozi-imigwe, eleta chọchi Layodísiya ẹnya bụ:

\par }{\PI Ọwaa bụ ozi, o ziru mbụ onye ono, ẹpha iya bụ: ‘Ono kwa ẹge ọ dụ’ ono; mbụ onye ono, gbaru t'e gude ire iya ẹka l'iphemiphe ọbule, ookfu ono; bụru iya bụ onye kfuru ayi ọkpobe okfu Nchileke; bụkwaru iya phụ bụ onye iphemiphe ọbule, Nchileke keru lẹ mgboko-a shi l'ẹka.

\VS{15}Ya makọtakwaru-a iphe bụ iphe unu eme l'ọ ha. Ya makwaru-a l'unu te kfukahudu ibyiya ọphu unu vudo; t'a maru iya. L'unu te gudedu obu unu l'ọ ha etso iya; unu te kfukahukwanu l'unu ta bụdu ndu nk'iya. Obenu l'ọ dụkwanu iya t'a sụ l'unu nọlephu lẹ nanụ: l'unu gude obu unu l'ọ ha etso iya; ọphu bụ l'unu ta bụdu ndu nk'iya.

\VS{16}Ọo ya bụ; keshinu unu te vudodu l'unu gude obu unu l'ọ ha etso iya; unu te vudo l'unu ta bụdu ndu nk'iya bẹ ya a-jịkakwa unu tengu.

\VS{17}Unu anọduje asa nsasa l'unu nweru iphe; l'iphe ekwebukwaaru unu; to nwe iphe ụko iya dụru unu. Ọlobu; nshọ unu; unu ta maduru l'unu dụ k'ọyoru ọshi; kẹ l'unu akpa ụkpa; l'atsụ ìshì; agba ọtu.

\VS{18}Ọo ya bụ l'ọkwa, ya anmaru unu bụ t'unu byachia bya azụta iya mkpọla-ododo, a nụ̀waru anụ̀nù l'ọku; k'ọphu oo-me t'unu bụru ndu nweru iphe. Unu abyakwaphu bya anmata iya uwe ọcha yeje; t'unu ba agbahẹ ọtu. Unu azụtakwa iya phụ ọgvu-ẹnya; tee l'ẹnya unu ono; wata ọphu ụzo.

\VS{19}L'ọ kwa iphe bụ ndu ya yeru obu bẹ ya abajẹru mba; hụ̀a ẹphe àhụ̀hù t'ẹphe maru iphe. Ọo ya bụ; unu guderu obu unu l'ọ ha meje ẹge ono, ya kfuru unu ono; unu ataa onwunu ụta iphe dụ ẹji, unu eme; ghaa umere lakfuta Nchileke.

\VS{20}Unu lekwa! Ya vudokwa l'ọnu ụlo; akụ ẹka l'ibo. Onye -nụru olu iya; gụhaaru iya ụlo; ya abata yẹle onye ọbu erigba nri: onye eria k'ibe iya; onye eria k'ibe iya.


\par }{\PI \VS{21}Ọ kwa onye lụru ọgu ono; mekputa; bẹ ya e-kwe t'ọ nọnyabe iya l'aba-eze iya; bụ iya bụ ẹge-a, ya lụru ọgu; yẹbedua; mekputa; bya anọnyabe-wa Nna iya l'aba-eze nk'iya-a.


\par }{\PI \VS{22}T'onye nweru ẹnu-nchị ngabẹkwa nchị; nụa iphe-a, Ume Nchileke ekfuru chọchi lẹ chọchi ha-wa!”




\par }\Chap{4}{\SH Ọbaru Nchileke ẹja l'imigwe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; onanu emebelephu; mu abyakwa bya elee ẹnya; phụa ụzo, gheru ọnu l'imigwe.

\par }{\PP Olu ono, kfuhawaru yeru mu l'ọdungu ono; mbụ olu ono, ada l'ọ bụ ụpyoku ono asụ mu: “Tẹ mu nyibata l'eli ẹke-a tẹ ya koshi mu iphe mefutaje nụ l'ụzo ifu.”

\VS{2}E ji ekfu-wa; Ume Nchileke abya ejile mu phụ ẹhu. Mu abya elee ẹnya; yo nweru aba-eze, nọ l'imigwe l'ẹke ono. Yo nwekwaruphu onye dụgaru iya nụ.

\VS{3}Onye ọbu, dụgaru l'aba-eze ọbu bẹ ifu egbulephu mụrumuru l'ọ bụ mkpuma ọbu, vu oke aswa, iphoro iya te ekwejedu t'e lee ya ẹnya. Iphe eekuje mkpuma ono bụ jásụ̀pà. Ifu onye ono achakwa vịi l'ọ bụ egbe mkpuma ọbu, ereshikwaphu ire ike, ekeje uswuswe, eekuje kànílìyànù. Iphe nọ-pheru aba-eze ono mgburumgburu bụ evu-mini, ekekwaphu onyingu-onyingu l'ọ bụ egbe mkpuma ọbu, vu oke aswa, eeku iya bụ émèràlùdù.

\VS{4}O nweru ụkporo aba-eze l'aba-eze ẹno ọdo, nọ-pheru aba-eze ono mgburumgburu. Ndu bụ ọgurenya adụ ụkporo l'ẹno dụgatsuaru l'aba-eze ono. Ẹphe eyekota uwe ọcha, achagbaa pemu-pemu l'ẹhu l'ẹhu; kputsuaru okpu-eze l'ishi. Okpu-eze ono l'ọ ha bẹ bụkota mkpọla-ododo b'e gude meshia ya.

\VS{5}Ebemu-igwe eshi l'aba-eze ono l'eku oswi kẹ mẹremu! Mẹremu! Igwe l'ede edede; agba agbagba; atụ egbe-igwe. Itsọku itsọku ụzo ẹsaa anọdugbaa l'ifu aba-eze ono; l'enwu ọku; bụ iya bụ Ume ẹsaa ono, shi l'ẹka Nchileke ono.

\VS{6}Iphe ọdo, nọfukwaaphu l'ifu aba-eze ono bụ iphe ọbu, dụ l'ọ bụ eze ẹnyimu. Eze Ẹnyimu ono bẹ aphụ ụzo l'ọ bụ iphe e gude onyo mee.

\par }{\PP O nweru ụzo iphe ẹno, nọgbaa ndzụ, nọ l'echi aba-eze ono. Iphe ono abya anọ-phekwaaphu aba-eze ono mgburumgburu. Iphe ẹno ọbu bẹ tụko ẹkemeke ọbule l'iphe bụ ẹhu iya mokashia ẹnya: ifu l'azụ.

\VS{7}Kẹ ọdungu l'iphe ẹno ono, nọgbaa ndzụ ono bẹ dụlephu l'ọ bụ agụ. Kẹ ẹbo adụlephu l'ọ bụ oke-eswi. K'ẹto nweleruphu ifu l'ọ bụ madzụ. Ọphu kwe iya ẹno bẹ ifu nk'iya dụlephu l'ọ bụ ugo, ephe ephephe.

\VS{8}Iphe ono, nọgbaa ndzụ ono; ẹphe ẹno bẹ nwetsuaru ẹ́bà ishingu ishingu l'ẹhu l'ẹhu. Ọ kwaphu ẹge ono bẹ ẹnya tụkoru ẹphe ẹhu dzuru; mbụ jeye lẹ mkpuli ẹ́bà iya ono. Eswe l'ẹnyashi bẹ ẹphe anọkotaje l'egvu; l'agụ:

\par }{\Q “Ọ dụ nsọ; ọ dụ nsọ; ọ dụ nsọ;

\par }{\QB mbụ Nnajiufu ono,

\par }{\QB bụ Nchileke, bụ iya

\par }{\QB bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike.

\par }{\QB Ọ bụ iya bụ Nchileke ono,

\par }{\QB shikpelephu nọduta;

\par }{\QB bụru iya nọ nta-a;

\par }{\QB bụru iya bụ onye ono, abya nụ ono.”


\par }{\PP \VS{9}Iphe ono, nọgbaa ndzụ ono ẹphe ẹno agụkpelephu egvu; aja onye ono, nọ ndzụ gbururu jeye ono, bụ iya dụgaru l'aba-eze ono ajaja. Ẹphe agụkwa iya phụ gude akwabẹ iya ugvu; gude iya etu iya ẹpha. Yọo bụje; ẹphe gụlephu egvu ono;

\VS{10}ọphube ụkporo ndu bụ ọgurenya lẹ ndu bụ ọgurenya ẹno ono adashịa; kpubetsua ifu l'alị l'ifu onye ono, nọ l'aba-eze ono; mbụ onye ono, bụ iya nọ ndzụ gbururu jeye ono; l'abaru iya ẹja. Ẹphe abya ekpushia okpu-eze ẹphe dobegbaa l'ifu aba-eze ono; l'agụ egvu; asụje:


\par }{\Q \VS{11}“Ọ bụ nggu bụ Nnajiufu ayi;

\par }{\QB bụru nggu bụ Nchileke ayi!

\par }{\QB Ọ bụ nggu bẹ iphe bụ ajaja;

\par }{\QB ugvu; mẹ ike bụ nke ngu.

\par }{\QB Ishi iya abụru l'ọo nggu

\par }{\QB keru iphemiphe ọbule;

\par }{\QB bụru l'ọ bụ uche-obu ngu t'ẹphe nọdu;

\par }{\QB meru iphe ẹphe nọ;

\par }{\QB bụru iphe e keru ekeke dobe.”




\par }\Chap{5}{\SH Nwatụru ono; mẹ ẹkwo, a gwọru agwọgwo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; mu abya aphụa l'o nweru ẹkwo, a gwọru agwọgwo, ọ pa l'ẹka mbụ onye ono, dụgaru l'aba-eze ono. Ẹkwo ono b'e deru iphe: ifu mẹ azụ. A gwọo ya agwọgwo; gude iphe-ọhubama ẹsaa nyachishia ya.

\VS{2}Mu aphụa ojozi-imigwe lanụ, e yeru ike, ha nshinu l'ẹka; ẹke ọora iya arara arashị iya ike; asụje: “?Bụ onye bụ onye lefuru onwiya ẹnya lẹ ya gbaru k'ọnyashi iphe-ọhubama ono, e gude nyachishia ẹkwo ono, a gwọru agwọgwo ono; ?onye a-bya anyashịa ya; phụshia ya?”

\VS{3}To nwe m'ọ bụ onye lanụ l'imigwe; mẹ lẹ mgboko; m'ọ bụ l'ime alị, dụru ike phụshia ẹkwo ono, a gwọru agwọgwo ono; ọphu ọ bụru kẹ lee ẹnya l'ime iya.

\VS{4}Mu awata ọra ẹkwa; rashia ya ike; kẹ l'ẹ to nwedu onye a phụru, gbaru k'ọphushi ẹkwo ono; ọphu ọ bụru kẹ ole ẹnya l'ime iya.

\VS{5}Tọ dụ iya bụ; onye lanụ lẹ ndu bụ ọgurenya ono asụ mu: “Tẹ mu ba arashị ẹkwa.” Wo mu: “Tẹ mu lekwa; l'onye ono, ẹpha iya bụ Agụ, shi l'ikfu Júda ono, bụ iya bụ O-shi-l'eri Dévidi bẹ lụakwaru ọgu ono; mekputawa. Ọ kwa iya bụ onye a-dụ ike nyashịa iphe-ọhubama ẹsaa ono, e gude nyachishia ẹkwo ono; woru iya phụshia.”


\par }{\PP \VS{6}Tọ dụ iya bụ; mu abya aphụa Nwatụru ono l'ẹke o vudo lẹ mgbaku aba-eze ono yẹle iphe ono, nọgbaa ndzụ ono ẹphe ẹno. Yo vudokpelephu l'ifu ụkporo ndu bụ ọgurenya lẹ ndu bụ ọgurenya ẹno ono. Nwatụru ono bẹ dụkpelephu l'e gbujehawaru iya rụ egbugbu; gude chịa ẹja. Nwatụru ono bẹ furu mpo ẹsaa; mokwaaphu ẹnya ẹsaa, bụ iphe nọ-chigbaaru ẹnya Ume ẹsaa Nchileke; mbụ Ume ẹsaa, Nchileke zikashikotawaru t'ẹphe dzuru eliphe mgburumgburu.

\VS{7}Nwatụru ono atụgbua jekfube onye ono, dụgaru l'aba-eze ono; bya anata iya ẹkwo ono, a gwọru agwọgwo, ọ pa l'ẹka-ụtara ono.

\VS{8}Yo wotalephu ẹkwo ono; iphe ono, nọgbaa ndzụ ono ẹphe ẹno; mẹ ụkporo ndu bụ ọgurenya lẹ ndu bụ ọgurenya ẹno ono abya abụkotaru Nwatụru ono pẹe l'ifu; baaru iya ẹja. Ndu bụ ọgurenya ono apatsụaru eze une l'ẹhu l'ẹhu; mẹ eze efere, e gude mkpọla-ododo kpụtsua. Iphe nọgbaa l'efere ono bụ ínsẹnsu. Ẹnwuru-ọku ínsẹnsu ono nọ-chiru ẹnya ekfukfu ono, ụnwu Nchileke anọduje ekfu anụ yẹbe Nchileke ono.

\VS{9}Ya ndono; ndu bụ ọgurenya ono agụkpelephu egvu ọphungu asụje:

\par }{\Q “Ọ bụ nggu gbaru

\par }{\QB k'owota ẹkwo ono;

\par }{\QB nyashịa ya iphe-ọhubama

\par }{\QB ono, e gude

\par }{\QB nyachishia ya ono.

\par }{\QB E gburu ngu egbugbu;

\par }{\QB nggu egudewa mee ngu

\par }{\QB gbataru Nchileke madzụ;

\par }{\QB mbụ ndu shigbaa l'iphe,

\par }{\QB bụ ikfu, dụ l'iche iche;

\par }{\QB iphe bụ okfu-alị ndu, \newline  dụ iche iche;

\par }{\QB mkpụkpu lẹ mkpụkpu ha;

\par }{\QB mẹ iphe bụ mbakeshi phuu.


\par }{\Q \VS{10}I mewaru ẹphe;

\par }{\QB ẹphe abụgbaaru eze;

\par }{\QB mekwaaphu ẹphe;

\par }{\QB ẹphe abụgbaaru ndu

\par }{\QB achịjeru Nchileke ayi ẹja.

\par }{\QB Yọ bụru ẹphe a-nọdu achị mgboko.”


\par }{\PP \VS{11}Ya ndono; mu abya aphụa ụnwu ojozi-imigwe, ha l'igwe. Mu anụkwaaphu olu ẹphe. Ụnwu ojozi-imigwe ono karikwaru ụnukurunu ugbo olemole; mbụ l'ẹphe hakpọo l'igwe; k'ọphu ẹ to nwedu onye ha kẹ gụta ẹphe l'ọgu. Ẹphe atụko l'ẹphe ha; ẹphe l'iphe ono, nọgbaa ndzụ ono ẹphe ẹno; mẹ ndu bụ ọgurenya ono; dọ-phee aba-eze ono mgburumgburu.

\VS{12}Ẹphe azụ egvu azụshi iya ike; asụje:

\par }{\Q “Nwatụru ono, e gburu;

\par }{\QB gude chịa ẹja ono

\par }{\QB gbakwaru t'iphe, bụ ike;

\par }{\QB iphe, bụ mmamiphe;

\par }{\QB iphe, bụ ẹku; ugvu;

\par }{\QB iphe bụ ajaja; ọdu-biribiri;

\par }{\QB mẹ ọnu-ọma bụru nk'iya!”


\par }{\MM \VS{13}Mu anụa ẹke iphe bụ iphe Nchileke keru ekeke dobe l'imigwe; mẹ ọphu o keru dobe l'eliphe; mẹ ọphu o keru dobe l'ime alị; mẹ ọphu o keru dobe l'eze ẹnyimu tụkoru azụ egvu asụje:

\par }{\Q “T'iphe bụ ọnu-ọma;

\par }{\QB ugvu; ajaja;

\par }{\QB ọbu ishi k'iphemiphe ọbule

\par }{\QB bụkotaru k'onye ono,

\par }{\QB dụgaru l'aba-eze ono;

\par }{\QB mẹ Nwatụru ono gbururu

\par }{\QB jeye lẹ tutu yoyo!”


\par }{\MM \VS{14}Iphe ono, nọgbaa ndzụ ono ẹphe ẹno atụko zụa: “Ono kwa ẹge ọ dụ-o!” Ụkporo ndu bụ ọgurenya lẹ ndu bụ ọgurenya ẹno ono abụkotaru pẹe; kpube ifu; baaru onye ono, dụgaru l'aba-eze ono; mẹ Nwatụru ono ẹja.




\par }\Chap{6}{\SH Iphe-ọhubama, e gude nyachishia ẹkwo ono
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; mu aphụa teke Nwatụru ono bya bya anyafụ k'ọdungu l'ụzo iphe-ọhubama ẹsaa ono, e gude nyachishia ẹkwo ono. Mu anụa ẹge nanụ l'ụzo iphe ẹno ono, nọgbaa ndzụ ono gude olu, daru l'ọ bụ egbe-igwe; sụ: “Ngwaa!”

\VS{2}Mu abya elee ẹnya; phụa ịnya ọcha. Onye agba ịnya ono aparu ụta, eegudeje agba akfụ. Onye ono b'e kpuberu okpu-eze l'ishi. Yọ dụgaru l'eli ịnya ono gbachịa; yọ bụru iya oje ọgu. Yo jeshia ọlu ndu ọhogu iya ẹge ọolujehawa ẹphe.


\par }{\PP \VS{3}Nwatụru ono abyakwa bya anyafụ iphe-ọhubama k'ẹbo l'ụzo iphe-ọhubama ẹsaa ono, e gude nyachishia ẹkwo ono. Mu anụa ẹge k'ẹbo l'ụzo iphe ẹno ono, nọgbaa ndzụ ono sụru: “Ngwaa!”

\VS{4}Ịnya ọdo alụfutakwa. Yọ bụru ịnya, eke uswuswe l'ọ bụ ọku. Onye dụgaru l'eli iya b'a paru ogu-mbeke, ha nshinu pẹe. E zi iya t'o je emee tẹ ndiphe tsoje ibe ẹphe ọgu; gbushije ibe ẹphe; k'ọphu ẹhu-agu ta abyahẹdu bya anọdukwadu l'eliphe.


\par }{\PP \VS{5}Nwatụru ono abyakwa bya anyafụ iphe-ọhubama k'ẹto l'iphe-ọhubama ono. Mu anụa ẹge k'ẹto l'iphe ẹno ono, nọgbaa ndzụ ono sụru: “Ngwaa!” Mu abya elee ẹnya; phụa ịnya ojingu. Onye dụgaru l'eli iya aparu iphe eegudeje eme t'a maru ẹge ẹra iphe beru.

\VS{6}Mu anụa iphe dụlephu l'ọ bụ olu madzụ l'echilabu ụzo iphe ẹno ono, nọgbaa ndzụ ono. Yọo sụje: “L'iphe e-retabe ire; k'ọphu bụ lẹ nji, e gude aswa ozi ujiku lanụ gota bụlephu onye lanụ nwẹnkinyi b'oo-ji ẹpho. Ẹcha, e gude aswa ozi ujiku lanụ wụta abụru ụmadzu ẹto kpụu b'oo-ji ẹpho.\FTNT{*}{{\FR 6:6 }{\FR{6:6
}}{\FT{Iphe a kwata dee l'okfu Giríku; l'ẹke-a ta bụkwa nji; mẹ ẹcha. Iphe eekfu okfu iya kwa “witu”, bụ iphe eegudeje eme buredi; mẹ “balị” eerijekwaphu eriri.}}} Ọ bụlephu t'e b'e mebyikwa manụ yẹle mẹe emebyi!”


\par }{\PP \VS{7}Nwatụru ono abyakwa bya anyafụ iphe-ọhubama ono k'ẹno ya. Mu anụa ẹke iphe ono, nọgbaa ndzụ ono k'ẹno sụru: “Ngwaa!”

\VS{8}Mu abya elee ẹnya; phụa ịnya, nwaru anwanwa l'ọ bụ odzu. Onye dụgaru l'eli iya abụru Anwụhu gẹdegede. Iphe etso iya l'azụ abụru Alị-maa. A bya ékèè eliphe ụzo ẹno; woru ụzo lanụ ye ẹphe l'ẹka t'ẹphe gude ogu-mbeke; mẹ ẹjo-ẹgu; mẹ mgbọnwu; mẹ ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu gbushia ẹphe.


\par }{\PP \VS{9}Tọ dụ iya bụ; Nwatụru ono abya anyafụ iphe-ọhubama ono k'ise. Mu aphụa ẹnya-ngwẹja Nchileke l'ẹke ono. Iphe jiru mkpuli ẹke ono, aachịjeru Nchileke ẹja ono abụru maa ndu ono, e gburu l'ike ono; okfu l'ẹphe kwetaru iphe okfu Nchileke kfuru; mẹ okfu l'ẹphe shi anọduje eme ekoshi l'ẹphe bụ kẹ Nchileke.

\VS{10}Ẹphe atụko l'ẹphe ha l'ara iya arashị iya ike; sụ: “Nnajiufu-e! Ọ bụ nggu bụ onye dụ nsọ; bụru nggu bụ onye emeje iphe ẹge i kfuru iya. ?Nanụ ẹge aa-nọ-tabe; tẹmanu nggu ekpe-e ndu bu l'eliphe ikpe; gwata ẹphe ụgwo egbugbu-wa, ẹphe gbushiru ẹphe-wa?”

\VS{11}Tọ dụ iya bụ; a bya ekeshikotaru ẹphe uwe-nlọkpuru, a chagbaa pemu-pemu l'ẹhu l'ẹhu; bya asụ ẹphe: “T'ẹphe nọduru tụta ume, ẹphe atụta. Ẹphe ataa nshi; ngabẹfua nwanshị; l'ẹphe tee dzukwaa.” Wo ẹphe: “T'ẹphe tụtakpelephu ume ono jeye teke ẹphe e-dzu edzudzu; tẹmanu. L'ọ kwa ẹge ono, e gbushiru ẹphebedua ono bụ ẹge e gbufutajekwaphu igweligwe ndu ọdo l'eliphe; mbụ ndu ono, bụkwaphu ụnwunna ẹphe; l'ejeru Nchileke ozi ẹge ono, ẹphebedua jeru iya ẹya ono.”


\par }{\PP \VS{12}Mu aphụa teke ọ nyafụru iphe-ọhubama ono k'ishingu. Alị awata ọnma jijiji anmashi iya ike. Ẹnyanwu ejikputa; jihu kẹ hunyihunyi l'ọ bụ uwe-aphụ. Ọnwa l'ophu aghọo; kekota ròbóngu l'ọ bụ mee.\FTNT{†}{{\FR 6:12 }{\FR{6:12
}}{\XT{Jów 2:31; Ndu 2:20}}{\FT{.}}}

\VS{13}Mkpọ-kpodo, nọ l'igwe adashị l'ọ bụ oshi figu, erishihu akpụru, ẹ-ta kadụ akaka teke oke phẹrephere ephe; l'anma iya yikayika.

\VS{14}Igwe agwọlephu l'ọ bụ utute; gwọfu; a phụ-beru iya. A tụko iphe bụ ugvu; mẹ ikfuli, nọ nụ wofu l'ẹke, o shi nọdugbaa.

\VS{15}Ya ndono; iphe bụ ndu eze kẹ eliphe; ndu oke amadụ phẹ; ndu ishi sọja; ndu nweru iphe; ndu ọkpehu nọ; mẹkpo onyemonye ọbule: ohu mẹ amadụ atụko l'ẹphe ha je edomishia onwẹphe l'ọgba; mẹ lẹ mgbaku mkpuma, nọgbaa l'ẹke ugvu nọ.

\VS{16}Ẹphe echikutsua ugvu ono; mẹ eze mkpuma ono: “T'o zee zepyabe ẹphe; domia ẹphe t'onye ono, dụgaru l'aba-eze ono ba phụ ẹphe; mẹ tẹ Nwatụru ono ba azụbe ẹphe oke ẹhu-eghughu iya.

\VS{17}Ishi iya abụru lẹ mbọku oke ẹhu-eghughu onye ono, dụgaru l'aba-eze ono; mẹ kẹ Nwatụru ono a-dakfuta ndiphe bẹ ruwaru nụ. ?Bụ onye ha k'ọkpofu iya l'ifu nta-a?”\FTNT{‡}{{\FR 6:17 }{\FR{6:17
}}{\XT{Jów 2:31}}{\FT{.}}}




\par }\Chap{7}{\SH Ndu, e meru iphe-ọhubama l'atatifu
\par }
{\PP \VerseOne{1}E meebelephu; mu abya aphụa ojozi-imigwe ẹno ẹge ẹphe vudo l'ụzo ẹke alị jeberu; igwe ejebe ụzo ẹno. Ojozi ono ẹphe ẹno alọ-gudetsua phẹrephere, eshije l'ụzo ẹke ono; t'ẹ b'o phehe lẹ mgboko. To nwehe phẹrephere, ephe lẹ mgboko; too phe l'alị; too phe lẹ mini; too phe l'oshi.

\VS{2}Mu abya aphụa ojozi-imigwe ọdo; l'ẹke o shi l'ụzo ẹnyanwu-ahata ephe abya. Ojozi ono bẹ gude iphe shi l'ẹka Nchileke ono, nọ ndzụ ono; mbụ iphe eegudeje eme iphe-ọhubama l'ẹhu. Yọ bya araa ya arara rashia ya ike; asụje ojozi ẹno phụ, Nchileke ziru t'ẹphe je emebyishia alị; mebyishia mini phụ;

\VS{3}sụ ẹphe: “T'ẹphe be emebyiodukwa alị; m'ọ bụ mini; m'ọ bụ oshi. Iphe ọdungu, ẹphe e-vuoduru ụzo mee bụkwa t'ẹphe meodu iphe bụ ndu ejeru Nchileke ayi ozi iphe-ọhubama l'atatifu.”

\VS{4}A kọo ụmadzu ole, e meru iphe-ọhubama Nchileke ono; mu anụa ya. Ẹphe dụ ụkporo ụnu madzụ ugbo iri l'ẹsato.\FTNT{*}{{\FR 7:4 }{\FR{7:4
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 144,000.}}} Ndu ono shikota l'iphe bụ ikfu ụnwu Ízurẹlu iche l'iche.

\VS{5}Ndu e meru iphe-ọhubama ono

\par }{\QB l'ikfu kẹ Júda dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.\FTNT{†}{{\FR 7:5 }{\FR{7:5
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 12,000.}}}

\par }{\QB Ndu k'ikfu Rúbẹnu dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.

\par }{\QB Ndu k'ikfu Gádu dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.


\par }{\Q \VS{6}Ndu k'ikfu Ásha dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.

\par }{\QB Ndu k'ikfu Náfutali dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.

\par }{\QB Ndu k'ikfu Manásẹ dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.


\par }{\Q \VS{7}Ndu k'ikfu Símiyọnu dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.

\par }{\QB Ndu k'ikfu Lívayi dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.

\par }{\QB Ndu k'ikfu Ísaka dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.


\par }{\Q \VS{8}Ndu k'ikfu Zébulọnu dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.

\par }{\QB Ndu k'ikfu Jósẹfu dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.

\par }{\QB Ndu k'ikfu Bénjaminu dụ

\par }{\QB ụkporo ụnu l'ụnu iri.


\par }{\SH Ikpoto ndu ọdo, bụ 'agụta agụta
\par }
{\PP \VS{9}E meebe; mu abya elee ẹnya; phụa ikpoto ndu, nmaru ẹkfurekfu; k'ọphu bụ l'ẹ to nwedu onye, ha kẹ gụta ẹphe l'ogu. Ndu ono bụ ndu shikota l'iphe bụ mbakeshi; shi l'iphe, bụ ikfu l'ikfu, nọnu; shi l'iphe bụ mkpụkpu lẹ mkpụkpu; mẹ l'iphe bụ okfu-alị, dụ iche l'iche lẹ mgboko. Ẹphe atụko l'ẹphe ha yekota uwe-nlọkpuru, acha ụcha; vudokota l'ifu aba-eze ono; mẹ l'ifu Nwatụru ono; patsụaru igu l'ẹka.

\VS{10}Ẹphe atụko ara iya arara arashi iya ike; asụje: “Adzọdzo ono, a dzọru ayi ono bụkwa l'ẹka Nchileke ayi b'o shi; mbụ Nchileke ono, bụ iya dụgaru l'aba-eze ono. Adzọdzo ono eshikwaphu l'ẹka Nwatụru ono.”

\VS{11}Ojozi-imigwe ono l'ẹphe ha atụko bya adọ-phee aba-eze ono mgburumgburu; dọ-phee ndu bụ ọgurenya ono mgburumgburu; dọ-phekwaaphu iphe ẹno ono, nọgbaa ndzụ ono mgburumgburu. Ụnwu ojozi-imigwe ono l'ẹphe ha abya abụru pẹe l'ifu aba-eze ono; baaru Nchileke ẹja;

\VS{12}asụje: “Ono kwa ẹge ọ dụ! T'iphe bụ ọnu-ọma, aagọ agọgo; mẹ ajaja; mẹ mmamiphe; mẹ ekele; mẹ ùgvù; mẹ ike; mẹ agburu-ẹhu bụru kẹ Nchileke ayi gbururu jeye lẹ tutu yoyo. Ono kwa ẹge ọ dụ!”


\par }{\PP \VS{13}Ya ndono; onye lanụ lẹ ndu bụ ọgurenya ono ajị mu: “?Ọ dụ mu l'ọ bụ ndu ole bẹ ndu ono, e yetsuaru uwe-nlọkpuru, acha ụcha ono bụ? ?Ọ dụ mu l'ọ bụ awe bẹ ẹphe shi?”


\par }{\PP \VS{14}Mu asụ iya: “Nwoke ọma; mẹ mu ta makwa. Sụ iya t'ọ kanụru mu ndu ẹphe bụ.”

\par }{\PP Yọ sụ mu: “Ndu-wa bụkwa ndu ono, shi l'ẹjo oke iphe-ẹhuka ono lụfuta. Ẹphe gude-wa mee Nwatụru ono, shi l'ẹka Nchileke ono saa uwe-nlọkpuru ẹphe ono; yọo cha ẹge ono.

\VS{15}Ọo ya meru iphe ẹphe vudo l'ifu aba-eze Nchileke; l'abaru iya ẹja eswe l'ẹnyashi l'ime eze-ụlo iya. Yọ bụru onye ono, dụgaru l'aba-eze ono bẹ anọnyabeje ẹphe; l'eche ẹphe; t'ẹ b'o nwe iphe e-me ẹphe.

\VS{16}Ẹgu ta abyahẹdu bya agụkwadu ẹphe; mini ta agụhe ẹphe. Anwụ ta abyahẹkwa bya echi ẹphe ọdo; to nwehe okpomọku iphe ọdo, byakwadu bya ekpo ẹphe.

\VS{17}Ishi iya abụru lẹ Nwatụru ono, nọ l'echi aba-eze ono a-nọdu eleta ẹphe ẹnya l'ọ bụ onye eche atụru, letaru atụru iya ẹnya. Oo-dujeru ẹphe je ẹke mini, anụje ndzụ futaru. Nchileke a-tụko iphe, bụ ẹnya-mini, nọ ẹphe l'ẹnya fuchaa.”




\par }\Chap{8}{\SH Iphe-ọhubama k'ẹsaa, e gude nyachishia ẹkwo ono
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; Nwatụru ono anyafụlephu iphe-ọhubama ono kẹ ẹsaa, e gude nyachishia ẹkwo ono; ẹkemeke ọbule l'imigwe adakọta shịkongu; bụru rịgbidingu jeye iphe ha l'ọ bụ nkere-ẹbo awa lanụ.

\VS{2}Ya ndono; mu abya aphụa ojozi-imigwe ẹsaa ono, evudoje l'ifu Nchileke ono. A bya achẹe ẹphe ụpyoku ẹsaa.


\par }{\PP \VS{3}Ojozi-imigwe ọdo abyatashia ẹke ono; byadẹ; gude efere, e gude mkpọla-ododo mee. Yọ bụru l'efere ono bẹ aakpọje ínsẹnsu ọku. Ojozi-imigwe ono abya evudo l'ẹnya-ngwẹja Nchileke ono. Ẹnya-ngwẹja ínsẹnsu ono dụlephu l'ọ bụ okpokoro, e gude mkpọla-ododo mee. Tọ dụ iya bụ; a bya anụ ojozi-imigwe ono ínsẹnsu, ha nshinu t'ọ gwakọbe ẹnwuru-ọku iya l'ekfukfu ono, ndu kẹ Nchileke anọduje ekfu anụ Nchileke ono t'ọ tụko kpolihu kpoo tụu kpokfube Nchileke.

\VS{4}Tọ dụ iya bụ; ẹnwuru-ọku ínsẹnsu ono; mẹ ekfukfu ono, ndu kẹ Nchileke ekfuje anụ Nchileke ono ekpolihu; shi ojozi-imigwe ono l'ẹka kpoo tụu lakfushia Nchileke.

\VS{5}Ya ndono; ojozi-imigwe ono ewota efere ono; bya eshi l'ẹnya-ngwẹja Nchileke ono vọ-jia ya ọku; woru iya tụa l'eliphe. Mgboko aswọkobe; igwe l'ede edede; l'agba agbagba; l'atụ egbe-igwe; ebemu-igwe l'eku oswi kẹ mẹremu mẹremu; alị l'anma jijiji.


\par }{\SH Ụpyoku
\par }
{\PP \VS{6}Ya ndono; ojozi-imigwe ẹsaa ono, chị ụpyoku ẹsaa ono abya akwakọbe k'ogbu ụpyoku ẹphe.


\par }{\PP \VS{7}Ojozi-imigwe kẹ ọdungu abya egbua ụpyoku nk'iya. Aka-mini; mẹ ọku, a gwakọberu mee awatawaphu achịchi l'ọ bụ mini l'eliphe. Ọku ékèé eliphe ụzo ẹto; kepyashia ụzo lanụ; bya ékèé oshi ụzo ẹto; kepyashia ụzo lanụ; bya atụko iphe bụ ẹwu onyingu kepyashikota.


\par }{\PP \VS{8}Ojozi-imigwe k'ẹbo abya egbua ụpyoku nk'iya. A bya aparu iphe ọbu, dụ l'ọ bụ eze ugvu, ha nshinu, enwu ọku raphuraphu chee l'eze ẹnyimu, nọkota l'eliphe. Eze Ẹnyimu ékèé ụzo ẹto; ụzo lanụ abụkotaru mee.

\VS{9}Iphe, bụ iphe, nọ ndzụ, bu lẹ mini ékèé ụzo ẹto; ụzo lanụ anwụshihukota. Ụgbo-mini ékèé ụzo ẹto; ụzo lanụ emebyishihukota.


\par }{\PP \VS{10}Ojozi-imigwe k'ẹto abya egbua ụpyoku nk'iya. Eze mkpọ-kpodo, enwu raphuraphu l'ọ bụ ọku itsu-ọku eshi l'imigwe bya adaa; kèléphu iphe bụ mini l'ọ ha; mẹ iphe bụ ọgba-mini ụzo ẹto; daa l'ụzo lanụ.

\VS{11}Ẹpha mkpọ-kpodo ono bụ “Age”. Mini, nọ lẹ mgboko ékèé ụzo ẹto; ụzo lanụ awata ọtso ile l'ọ bụ age. Ikpetuma ndu ngụtaru mini ono, bụ ndu nọ lẹ mgboko anwụshikota. Ishi iya abụru lẹ mini ono atsọ ile.


\par }{\PP \VS{12}Ojozi-imigwe k'ẹno abya egbua ụpyoku nk'iya. E kèé ẹnyanwu ụzo ẹto; chia ụzo lanụ iphe. Bya ékèé ọnwa ụzo ẹto; chia ụzo lanụ iphe. Bya ékèé mkpọ-kpodo ụzo ẹto; chia ụzo lanụ iphe; k'ọphu ụzo lanụ l'iphoro ẹphe gbahụru ọchi. Eswe ékèé ụzo ẹto; iphoro ta nọhe l'ụzo lanụ. Yọ bụkwaruphu ẹge ono b'ọ dakfuru ẹnyashi; mbụ yo kèé ẹto; ụzo lanụ akafụkpooru ọgba ọchi.


\par }{\PP \VS{13}Mu abya elee ẹnya; phụa ugo lanụ; ẹke oophe l'akpamigwe. Ugo ono ara iya arara l'arashi iya ike; asụje: “Nshọ ụnwu-eliphe! Nshọo ụnwu-eliphe! Aphụ atsụru ndu bu lẹ mgboko teke ojozi-imigwe ẹto ono, phọduru nụ ono e-gbufua ụpyoku ọphu ẹphe abya egbugbu!”




\par }\Chap{9}{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; ojozi-imigwe k'ise abya egbua ụpyoku nk'iya. Mu aphụa mkpọ-kpodo, shihawa l'imigwe daa lẹ mgboko. E woru ire-igodo, eegudeje tụhaa ẹke eeshije enyiba l'ime Iduma Maa nụ iya.

\VS{2}Mkpọ-kpodo ono abya atụhaa ẹke eeshije nyiba lẹ Iduma Maa ono. Iduma ono awata okpo ẹnwuru-ọku; l'ọ̀ bụ ẹke a kpọberu ọ-tata-kfukfu ọku. Ẹnwuru-ọku ono emee ẹnyanwu; mẹ akpamigwe; yọ gbaa tsụbalangu.\FTNT{*}{{\FR 9:2 }{\FR{9:2
}}{\XT{Jów 2:10}}{\FT{.}}}

\VS{3}Ya ndono; igube eshi l'ẹnwuru-ọku ono zelihu; zeba l'eliphe. Igube ono b'e meru t'ọ dụ ike meje iphe ahụ ọku l'ọ bụ onye akpị gbaru.

\VS{4}A sụ igube ono t'ẹ b'o nwekwa iphe oo-me ẹwu, nọ l'eliphe; too mebyi oshi; ọphu o nwekwa iphe futaru l'alị, mkpẹkwo nọ, oo-mebyi. Lẹ ndu ọo-nọdu anụ aphụ bụkwaphu ndiphe ono, ẹ te medu iphe-ọhubama Nchileke l'atatifu ono.

\VS{5}Igube ono b'e ziru t'ọ nụa ndiphe aphụ ọnwa ise. Ọlobu t'ẹ b'o nwekwa onye oo-gbu egbugbu. Obenu l'ẹjo ẹhu, ọo-kpa ndiphe bẹ e-selephu ẹphe esese ẹge akpị eseje onye ọ gbaru.

\VS{6}L'ime ọnwa ise ono bẹ ndiphe a-chọ anwụhu; ẹphe ta aphụ iya. Ẹgu t'ẹphe nwụshihu a-nọdu agụ ẹphe; obenu lẹ anwụhu phehuwaru; gbalaa.


\par }{\PP \VS{7}Igube ono bẹ dụtsulephu l'ọ bụ ịnya, a kwawaru ngwa k'oje ọgu. Iphe nọtsua ya l'ishi bẹ dụtsua l'ọ bụ okpu-eze, e gude mkpọla-ododo mee. Ifu iya adụtsua l'ọ bụ ifu madzụ.\FTNT{†}{{\FR 9:7 }{\FR{9:7-9
}}{\XT{Jów 2:4-5}}{\FT{.}}}

\VS{8}Ẹgbushi, nọ iya l'ishi bẹ hatsụlephu ogologo-ogologo l'ọ bụ ẹgbushi ụnwanyi. Eze, nọ iya l'ọnu adụtsulephu l'ọ bụ eze agụ.\FTNT{‡}{{\FR 9:8 }{\FR{9:8
}}{\XT{Jów 1:6}}{\FT{.}}}

\VS{9}O yeshiru iphe l'ume; gude gbobudo obu iya l'ọ bụ uwe-ígwè, ndu eje ọgu eyeje gude gbobudo ọkpoma. Igidi, o gude ẹ́bà iya ede dụlephu l'ọ bụ ọda igweligwe ụgbo-ịnya; mẹ igweligwe ịnya kpụ eje ọgu.

\VS{10}Igube ono bẹ nwetsukwaaru ụde, oogudeje agba agbagba l'ọ bụ akpị. Ẹke ike nọ iya, bụ iya bụ ike ono, oo-gude nụa madzụ aphụ ọnwa ise ono abụru l'ụde iya ono; b'ọ kpakọru.

\VS{11}Onye eze ẹphe abụru ojozi-imigwe ono, bụ iya bẹ Iduma Maa ono nọ l'ẹka. Ẹpha ojozi-imigwe ono l'okfu Híburu bụ Abádọnu; l'okfu Giríku b'ọ bụ Apọ́liyonu, bụ iya bụ Onye mgbugbu-madzụ.


\par }{\PP \VS{12}Ya ndono; ẹjo iphe-ẹhuka kẹ ọdungu eswee; yọ phọdukwaru ụzo ẹjo iphe-ẹhuka labụ ọdo.


\par }{\PP \VS{13}Tọ dụ iya bụ; ojozi-imigwe kẹ ishingu abya egbua ụpyoku nk'iya. Mu anụa olu, shi l'ẹnya-ngwẹja Nchileke ono, e gude mkpọla-ododo mee ono. Okfu ono b'e kfuru l'ishi iya ọwaa; kfua ya l'ishi iya ọphu; kfua ya l'ishi iya ọphu; kfua ya l'ishi iya ọphu: ụzo ẹno l'ẹnya ẹke ono. A tụko nụkota iya ugbo lanụ. Ẹnya ẹke ono abụleruphu l'ifu Nchileke gẹdegede b'ọ nọ.

\VS{14}Olu ono asụ ojozi-imigwe k'ishingu ono, bụ iya gude ụpyoku ono: “T'ọ tọshikota ojozi ẹno ono, e keru ẹgbu dobe l'iku Eze Ẹnyimu Yufurétisu ono.”

\VS{15}Ya ndono; a paru ojozi ẹno ono wehakota. Iphe e meru ẹphe doberu bụ k'ọphu ẹphe e-mee iphe ono, a sụru t'ẹphe mee ono l'oge teke ono gẹdegede; mbụ l'awa ono gẹdegede; lẹ mbọku ono gẹdegede; l'ọnwa ono gẹdegede; mẹ l'afa ono gẹdegede. Iphe a sụru t'ẹphe mee bụ t'ẹphe kèè ndiphe ụzo ẹto; tụko ụzo lanụ gbushikota.

\VS{16}A sụ mu lẹ ndu sọja ọphu agba ịnya bẹ dụ ụkporo miliyọnu iri.\FTNT{§}{{\FR 9:16 }{\FR{9:16
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 200,000,000.}}}

\VS{17}Ya ndono; mu aphụa ndu, agba ịnya l'àphụ̀ ono; bya aphụa ịnya, ẹphe agbatsụa. Uwe-ígwè, ndu ono yetsuaru l'obu bẹ ekegbaa l'ọ bụ ọku; l'ekekwaphu onyingu-onyingu; l'ekekwaphu ododo-ododo. Ịnya ono bẹ ishi iya dụtsulephu l'ọ bụ ishi agụ. Ọku, enwu raphuraphu; mẹ ẹnwuru-ọku; mẹ nshị-egbe eshi iya l'ọnu awụshi.

\VS{18}Yọ bụru ụzo mgbọnwu ẹto ono, bụ iya bụ ọku; ẹnwuru-ọku; mẹ nshị-egbe b'e gude kèè ndiphe ẹto; tụko ụzo lanụ gbushikota.

\VS{19}Ẹke ike nọtsua ịnya ono bụ l'ọnu; mẹ lẹ mgbọdzu. Mgbọdzu adụkota iya l'ọ bụ agwọ bya enwegbaaru ishi. Yọ bụru ishi ono bẹ oogudeje emeru madzụ ẹhu.


\par }{\PP \VS{20}Obenu lẹ ndiphe ta takwa onwẹphe ụta iphe dụ ẹji, ẹphe eme; mbụ nwa ndu ọphu mgbọnwu ono gbuphodoru. Ẹphe ta ghakwa umere; lakfuta Nchileke. Ẹphe ta ha ome ẹjo iphe, ẹphe eme; ẹphe ta ha ọbaru ọgvu; mẹ iphe a pyịru apyịpyi ẹja; mbụ iphe ẹphe gudetsua mkpọla-ododo; mẹ mkpọla-ọcha; mẹ ope; mẹ mkpuma; mẹ oshi mee. Mbụ iphe tụko bụru iphe ẹ-ta aphụdu ụzo; tọo nụ iphe lẹ nchị; too je ije.

\VS{21}Ọphu ẹphe 'atakwa nụ onwẹphe ụta ẹjo iphe ono; ghaa umere lakfuta Nchileke; ọphu ẹphe 'ahakwa ogbu ọchi; ẹphe ta ha ọto nshi; ẹphe ta ha ọfarushi onwẹphe ẹphe l'ụnwanyi; ẹphe ta ha ozi iphura.




\par }\Chap{10}{\SH Ojozi-imigwe, gude nwa ẹkwo, a gwọru agwọgwo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; mu abya aphụa ojozi-imigwe ọdo, e yeru ike, ha nshinu l'ẹhu; yo shi l'imigwe alazita lẹ mgboko; urukpu agbaphee ya mgburumgburu. Evu-mini agbaphee ya l'ishi. Ifu acha l'iya phụ pemu-pemu l'ọ bụ ẹnyanwu. Ọkpa iya phẹ ẹbo adụkota l'ọ bụ ọku, enwu enwunwu; mbụ ọku, kpụru nmororo l'ọ bụ ogwodogwo oshi, ha l'ọ bụ ngụnu.

\VS{2}Iphe o gude l'ẹka abụru nwa ẹkwo, a gwọru agwọgwo; ọbu l'a phụshiwaru iya aphụshi. Yo woru ọkpa ẹka-ụtara iya dzọbe l'eli eze ẹnyimu; woru k'ẹka-ibyita dzọbe l'eli nggodo.

\VS{3}Yọ bya araa ya arara rashia ya ike. Ọra iya adụlephu l'ọ bụ ekiri agụ. Yọ ralẹphu ọra ono; egbe-igwe ẹsaa ono eyelahaaru iya ọnu.

\VS{4}Mu emekwadua tẹ mu dee iphe egbe-igwe ẹsaa ono kfuru; mu anụa olu, shi l'imigwe; sụ: “T'ẹ b'ọ dụkwa onye mu e-kfuru iphe, ụzo egbe-igwe ẹsaa ono kfuru; ọphu ọ dụkwa ọphu mu e-de edede.”


\par }{\PP \VS{5}Ya ndono; ojozi-imigwe ono, mu phụru ono, dzọberu ọkpa lanụ l'eze ẹnyimu; dzọbe nanụ l'eli nggodo ono abya apalia ẹka-ụtara iya imeli;

\VS{6}gude ẹpha Nchileke ono, nọ ndzụ gbururu jeye ono ria angụ; mbụ Nchileke ono, bụ iya meru igwe mẹ iphemiphe ọbule, nọ iya nụ; mee eliphe mẹ iphemiphe ọbule, nọ iya nụ; mee eze ẹnyimu mẹ iphemiphe ọbule, nọ iya nụ. Yọ bụru ẹpha Nchileke ono b'o gude ria angụ; sụ: “O ruwaru teke Nchileke e-me iphe ọ tụberu; l'ẹ to nwehekwa kẹ ọkpokwadu ụkfu.

\VS{7}Ọ kwa teke ojozi-imigwe k'ẹsaa ono gbuwaru ụpyoku nk'iya bẹ Nchileke e-medzukota iphe ono, ọ chịhawaruru dobe l'obu iya ono; mbụ ẹge o kfukotaru iya ndu shi ejeru iya ozi, bụ ndu ekfuchiru iya nụ lẹ ya e-me.”


\par }{\PP \VS{8}Tọ dụ iya bụ; olu ono, shihawa l'imigwe kfuru yeru mu ono; abyakwa bya ekfuru yeru mu ọdo; sụ mu: “Tẹ mu je anata nwẹkwo ono, a phụshiru aphụshi, o gude; mbụ ojozi-imigwe ono, dzọberu ọkpa lanụ l'eli eze ẹnyimu; dzọbe ọphu l'eli nggodo ono.”


\par }{\PP \VS{9}Ya ndono; mu atụgbua; jekfube ojozi-imigwe ono je asụ iya t'ọ nụ mu nwẹkwo ono. Yọ sụ mu: “Tẹ mu nata iya taa. Lẹ mu -taẹbe iya; bẹ ọo-tsọkwa mu ile jeye l'akụrepho. Obenu lẹ teke mu ata iya b'ọo-nọdukwa atsọ mu l'ọ bụ manụ-ẹngu l'ọnu.”


\par }{\PP \VS{10}Mu abya anata iya ẹkwo ono; taa. Teke mu ata iya bẹ ọotsole mu phụ l'ọ bụ manụ-ẹngu l'ọnu. Mu elebale iya phụ ọhu ẹpho; yọ tsọo mu ile jeye l'akụrepho.

\VS{11}Ya ndono; yo nweru onye sụru mu: “Lẹ mu kfuchifutajeru Nchileke l'iphe bụ mbakeshi; ndu ekfu okfu, dụ iche iche; ikfu l'ikfu ha; mẹ lẹ ndu eze ndu eze.”




\par }\Chap{11}{\SH Ụmadzu labụ, ara okfu Nchileke arara
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; a bya eworu gbarara oshi, eegudeje atọ iphe nụ mu; sụ mu: “Tẹ mu gbeshi je atọo iphe l'eze-ụlo Nchileke; mẹ ime ẹke ono, e doberu ẹnya-ngwẹja Nchileke ono; mu agụa ndu anọduje iya l'abaru Nchileke ẹja ọgu.

\VS{2}Ọlobu; tẹ mu ba atọkwa l'echi ogbodufu ono, nọ-pheru eze-ụlo ono mgburumgburu ono; l'ono b'e doberu iphe bụ mbakeshi. Ẹphe egude ọkpa dzọo obodo ono, dụ nsọ ono pyakapyaka ụkporo ọnwa labụ l'ọnwa labụ.

\VS{3}Ono bụ teke ya e-zi ụmadzu labụ, a-nọdu ekfuchiru iya nụ. Ụmadzu labụ ono e-yegbaa uwe-aphụ. Yọ bụru ụnu abalị ẹto l'ụkporo abalị ẹto\FTNT{*}{{\FR 11:3 }{\FR{11:3
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 1,260.}}} bẹ ẹphe e-gude zikota ozi, Nchileke ziru ẹphe.”


\par }{\PP \VS{4}Ụmadzu labụ ono bẹ bụ oshi olivu labụ ono; mẹ urọku labụ ono, gvuru Nnajiufu ono, nwe mgboko ono l'ifu.

\VS{5}O -nweru onye jeru tẹ ya meka ẹphe iphe; ọku eshi ẹphe l'ọnu lụfuta; bya eworu onye ọbu yẹle ndu ẹphe l'iya achị ẹjo idzu lanụ kegbushia; mbụ ndu ono, bụwa ọhogu ẹphe ono. Iphe bụ onye jeru tẹ ya meka ẹphe iphe b'ẹ ta ahakwa t'ẹ be kegbu iya l'ọku, shi ẹphe l'ọnu.

\VS{6}E yekwaruphu ẹphe ike l'ẹka; t'ẹphe guchia akpamigwe; k'ọphu bụ lẹ mini ta achịdu l'alị teke ono, ẹphe ekfuchikwaduru Nchileke ono. E yekwaruphu ụmadzu labụ ono ike; t'ẹphe dụje ike mee mini; t'ọ bụru mee; mẹ t'ẹphe gudejekwaphu iphe-ememe, dụ ẹphe mma gbuje ndiphe mgbọnwu ẹge dụ ẹphe mma.


\par }{\PP \VS{7}Ẹphe -ziebelephu ozi ono, Nchileke ziru ẹphe t'ẹphe bya ezia ono bẹ ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ọbu e-shi l'ime Iduma Maa ono lụfuta bya etso ụmadzu ẹbo ono ọgu. Oo-mekputa ẹphe; woru ẹphe gbushia.

\VS{8}Odzu ẹphe awụshiru lẹ mbadụzo eze obodo ono, bụ ẹke a kpọpyaberu Nnajiufu ẹphe l'oshi-osweru. Ẹpha mkpụkpu, e gude anma ẹtu ẹhu obodo ono bụ Sódomu m'ọ bụ Íjiputu.

\VS{9}Odzu ụmadzu labụ ono b'ẹ te ekwekwa t'e lia. Ndu shi l'iphe bụ mba; mẹ l'ikfu, dụ iche iche; mẹ ndu ekfu okfu-alị, dụ iche iche; mẹ iphe bụ mbakeshi a-wụkotaru bya aphụ odzu ono. Yọ bụru ẹge aa-phụ odzu ono ndono abalị ẹto lẹ mkpirikpi iya.

\VS{10}Iphe bụ ndu bu lẹ mgboko-a bẹ ẹhu a-nọdu atsọ ẹna l'e gburu ụmadzu labụ ono. Ẹphe abya agbaa ajị iya; gwoo iphe jeeru ibe ẹphe l'ajị; okfu l'e gburu ụmadzu labụ ono, ekfuchiru Nchileke ono; mbụ ndu ono, shi akpa ndu mgboko ẹhu nshinu ono.

\VS{11}Ya ndono; lẹ mu aphụ àphụ̀ ono bẹ mu phụru l'a nọtsuleruphu abalị ẹto lẹ mkpirikpi iya ono; Nchileke atụru ume-ndzụ ye ụmadzu labụ ono l'ẹhu; ẹphe eteta; gbeshi nọdu ndzụ ọdo. Iphe bụ ndu phụru ẹphe atsụlahaa egvu atsụshi iya ike.

\VS{12}Tọ dụ iya bụ; ụmadzu labụ ono anụa olu-oku, e shi l'imigwe kua kushia ya ike; sụ: “Unu bata l'ẹka-a!” Ndu ọhogu ẹphe ono ele ẹphe ẹnya; ẹphe anọdu l'urukpu; bahụ l'imigwe.

\VS{13}Teke onophu; alị awata ọnma jijiji. Obodo ono ékèè ụzo iri; ụzo lanụ eyifukota. Ndu alị-ónma-jijiji ono gburu dụ ụnu madzụ iri ẹsaa l'ụkporo madzụ iri.\FTNT{†}{{\FR 11:13 }{\FR{11:13
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 7,000.}}} Meji agbabuhu ndu ọphu phọduru nụ; ẹphe awata ọja Nchileke kẹ imigwe ajaja.


\par }{\PP \VS{14}Ẹjo iphe-ẹhuka k'ẹbo ono agaa. Ọlobu; unu lekwa; l'ọphu kwe iya ẹto habekwaa; yọ phụshihu.


\par }{\SH Ụpyoku kẹ ẹsaa
\par }
{\PP \VS{15}Ya ndono; ojozi-imigwe k'ẹsaa abya egbua ụpyoku nk'iya. Olu, dụ l'igwe awata ekfushi l'imigwe l'asụje: “L'ọo nta-a bẹ ike kẹ ọbu eze lẹ mgboko bụ kẹ Nchileke ayi; mẹ kẹ Kuráyisutu iya ono. Ọo-bụru eze; chịa gbururu jeye lẹ tutu yoyo!”

\VS{16}Ụkporo ndu bụ ọgurenya lẹ ndu bụ ọgurenya ẹno ono, nọgbaa l'aba-eze ẹphe l'ifu Nchileke ono adagbaa kfube ifu; baaru Nchileke ẹja.

\VS{17}Ẹphe agụlahaa egvu; asụje:

\par }{\Q “Ẹphe ekele ngu ekele

\par }{\QB Nnajiufu, bụ Nchileke,

\par }{\QB bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike.

\par }{\QB Nggụbe Nchileke, nọ ndzụ nta-a;

\par }{\QB shihawa nọduta tẹmanu;

\par }{\QB bẹ mgboko dụbederu.

\par }{\QB Ẹphe ekele ngu; kẹ l'i

\par }{\QB gudewa ike ngu ono,

\par }{\QB paru ẹka ono l'achị.


\par }{\Q \VS{18}Iphe bụ mbakeshi

\par }{\QB kwefuwaru ngu íkè;

\par }{\QB Yo ruwaru mbụ teke

\par }{\QB ii-gude oke ẹhu-eghughu ngu;

\par }{\QB kpee ndu nwụhuru anwụhu ikpe;

\par }{\QB mẹ teke ii-bu ndu ozi ngu

\par }{\QB l'ẹphe ha nggo ozi, ẹphe jeru ngu;

\par }{\QB Mbụ ndu ekfuchiru ngu nụ;

\par }{\QB ndu nke ngu l'ẹphe ha;

\par }{\QB mẹ iphe bụ ndu ị dụru lẹ nsọ l'ẹphe ha:

\par }{\QB onye ukfu l'onye nta.

\par }{\QB Teke ii-mebyishi ndu ono,

\par }{\QB emebyishi mgboko ono ruakwaru!”


\par }{\PP \VS{19}Ya ndono; a bya agụhaa eze-ụlo Nchileke ono, nọ l'imigwe ono. A phụa Okpoko Ọgba-ndzụ ono, shi Nchileke l'ẹka ono l'ime eze-ụlo ono. Igwe l'eku ebemu oswi kẹ mẹremu mẹremu; l'agba agbagba; ede edede; atụ egbe-igwe. Alị awata ọnma jijiji. Oke aka-mini adashị.




\par }\Chap{12}{\SH Nwanyi ono yẹe ẹjo agiyi ono
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; a nọnyaa; eze iphe-ọhubama awata ome l'imigwe. Yo nweru nwanyi ọbu, yeru ẹnyanwu ẹge eeyeje uwe. Yo vudo l'eli ọnwa; kpuru mkpọ-kpodo iri l'ẹbo l'ishi l'ọ bụ onye kpu okpu-eze.

\VS{2}Nwanyi ono bẹ abyawa ezeda. Ime l'emeshi iya ike; k'ọphu bụ l'ọora ẹkwa.


\par }{\PP \VS{3}Iphe-ọhubama ọdo awata ome l'imigwe. Yọ bụru ẹjo agiyi bẹ lụfutaru nụ. Eze ẹjo agiyi ono l'eke uswuswe. O nweru ishi ẹsaa; fua mpo iri; kputsuaru okpu-eze l'ishi iya ono ẹphe ẹsaa l'ẹhu l'ẹhu.

\VS{4}Yo gude ọdzu iya kèè mkpọ-kpodo, nọ l'igwe ụzo ẹto; chikoshia ụzo lanụ; yọ kụru l'alị. Yọ bya evudo nwanyi ono, abya ezeda ono l'ifu; k'ọphu bụ: o bebe ezedakwadua; tẹ ya pata nwata iya lee.

\VS{5}Nwanyi ono abya ezeda; mụa nwata-nwoke, bụ iya e-mekochaa bụru eze; gude mgbọro-ígwè chịa iphe bụ mbakeshi ẹge eze achịje mkpụkpu iya. Tọ dụ iya bụ; a bya adzụchata nwata ono; gude iya wokfube Nchileke l'aba-eze iya.

\VS{6}Nwanyi ono agbalaa; gbaba l'echi-ẹgu. L'echi-ẹgu ono bẹ Nchileke memahawaru iya ẹke oo-buru t'e leta iya ẹnya; l'anụ iya nri jeye teke ụnu abalị ẹto l'ụkporo abalị ẹto e-swe.


\par }{\PP \VS{7}Iphe ono emeebelephu; ọgu adaa l'imigwe l'ẹke ono. Máyikelu; mẹ ndu ojozi iya etso ẹjo agiyi ono ọgu. Eze ẹjo agiyi ono yẹle ndu ojozi nk'iya awọta ẹphe ọgu.

\VS{8}Máyikelu phẹ emekputa ẹjo agiyi ono yẹle ndu ojozi iya. To nwehe ẹke e kweru t'ẹphe nọdu l'imigwe.

\VS{9}A chịfu ẹjo agiyi ono l'imigwe. Ọ kwa ẹjo agiyi ono bẹ bụ agwọ ndiche phụ. Ọ bụ iya bụ Obutuswe m'ọ bụ Sétanu, bụ iya anọduje eduphushi ndiphe kpamụkpamu. A chịfu iya l'imigwe l'ẹke ono; chịdata iya lẹ mgboko yẹle ndu ojozi iya l'ẹphe ha.


\par }{\PP \VS{10}Mu anụa mkpu, eechi l'imigwe echishi iya ike; asụje: “Ọ mụakwaru: Nchileke dzọokwaru ayi ọbu-o! Nchileke koshiakwaru nta-a l'ọo ya l'achị iphemiphe ọbule. Lẹ Eze ono, Nchileke ziru; yọ bya ono, bụ iya bụ Kuráyisutu bẹ koshiakwaru ike iya nta-a. A chịfuwaru onye mgbamu ono, shi anọduje edophe edo ụnwunna ayi l'ifu Nchileke: eswe l'ẹnyashi; l'ekfuru iya l'onye ọphu meswekwaru; onye ọphu emeswee ono.

\VS{11}Iphe ụnwunna ayi phẹ gude mekputa Sétanu bụ mee Nwatụru ono; mẹ arara ono, ẹphe evudoje l'edzudzu ọha ara ọkpobe okfu kẹ Nchileke ono. Ishi iya abụru l'ẹphe sweru ẹnya lẹ ndzụ; sụ l'ọ -bụru anwụhu; ẹphe anwụhu iya.

\VS{12}Ọo ya bụ; t'imigwe tee ẹswa! Tẹ ndu bu iya nụ tekwaaphu ẹswa! Ọlobu; nshọbukwanua nggụbe eliphe l'ọ ha; nshọo nggụbe eze ẹnyimu; okfu lẹ Obutuswe gudewa ẹhu-eghughu byakfuta unu; keshinu ọ mawaru l'oge iya nk'iya dụwa tsọ-kengu.”


\par }{\PP \VS{13}Eze ẹjo agiyi ono aphụlephu l'e shiwa l'imigwe chịdata iya l'eliphe; yọ chịlahaa nta nwanyi ono, mụru nwata nwoke ono.

\VS{14}A bya achẹe nwanyi ono ẹ́bà eze ugo: ẹka labụ t'o gude phehu; nahụ ẹjo agiyi ono; lashia l'echi-ẹgu ẹke o bu; je ebua l'ẹke ono; t'a zụa ya afa ẹto lẹ mkpirikpi iya. To nwehe iphe agwọ ono jekwaduru iya ememe.

\VS{15}Tọ dụ iya bụ; agwọ ono awata ọgbo mini l'ọnu; mini ono atsọ l'ọ bụ eze nggele. Iphe oome abụru tẹ mini ono bụru utso; kpota nwanyi ono.

\VS{16}Alị eyeru nwanyi ono ẹka; ghechaa ọnu; tụko mini ono, ẹjo agiyi ono gbọru ono ngụkota.

\VS{17}Ẹhu eghulahaa ẹjo agiyi ono eghughu; l'okfu ẹhu nwanyi ono. Yọ tụgbua jekfushia ụnwu nwanyi ono ndu ọphu wuduru nụ ọgu. Ndu ọbu, o je etso ọgu ọbu bụkwanu ndu doberu obu; l'eme iphe Nchileke sụru t'ẹphe meje; mẹ ndu vudoshi ike l'ọkpuberu okfu ono, Jisọsu meru; a maru ono.

\VS{18}Ya ndono; ẹjo agiyi ono atụgbua je evudo lẹ mgbogidi eze ẹnyimu.




\par }\Chap{13}{\SH Ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu labụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; mu abya aphụa ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu, shi l'eze ẹnyimu ono lụfuta. Ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono furu mpo iri; nweru ishi ẹsaa. Yo kpuru okpu-eze lẹ mpo iya ono l'ẹhu l'ẹhu; ẹphe iri. L'ishi iya ono l'ọ ha b'e dekotaru ẹpha, ekfubyishi Nchileke ekfubyishi.

\VS{2}Ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono, mu phụru ono dụlephu l'ọ bụ oduma. Ọkpa iya dụ l'ọ bụ ọkpa bịye. Ọnu iya adụ l'ọ bụ k'agụ. Eze ẹjo agiyi phụ abya eworu ike kẹ yẹbedua ye ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono, shi lẹ mini ono l'ẹka; bya anụkwa iya phụ aba-eze iya; sụ iya t'o mejelephu iphe dụ iya mma.

\VS{3}Ishi ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono nanụ bẹ ichii ọnya, e gburu iya bẹ teke e gburu iya ẹya b'ọ ga anwụhukwa. Obenu l'ọnya ono kpọhuwaru iya. Ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono adụ ndiphe mgburumgburu biribiri; ẹphe etsolahaa ya.

\VS{4}Ndiphe abalahaaru ẹjo agiyi ono ẹja; okfu l'o wowaru ike iya ye ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono l'ẹka. Ẹphe abakwaruphu ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono ẹja asụje: “?Nanụ onye ọdo, dụ l'ọ bụ ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu-a. ?Nanụ onye a-dụ ike kpọfu iya l'ifu k'otso iya ọgu.”


\par }{\PP \VS{5}A haa ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono t'o kfuje ẹge ọnu ha iya. Yọo jakpọshi onwiya; gude ẹge ono ekfubyishi Nchileke ekfubyishi. A hakwaaru iya phụ ẹhu t'o meje iphe dụ iya k'ememe l'ime ụkporo ọnwa labụ l'ọnwa ẹbo.

\VS{6}Yọ wata ophu Nchileke iphu; l'ekfubyishi ẹpha Nchileke ekfubyishi; ekfubyishikwaphu ẹke Nchileke bu ebubu; mẹwaru ndu bu l'imigwe.

\VS{7}Nchileke ahaa ya; t'o tso ndu kẹ yẹbe Nchileke ọgu; mekputa ẹphe. A nụ iya ike t'iphe bụ ikfu l'ikfu ha; iphe bụ mbakeshi; iphe bụ ndu okfu-alị, dụ l'iche iche; mẹ ndiphe l'ẹphe ha; yoo meje ẹphe; t'ẹphe meje iphe ọ sụru t'ẹphe mee.

\VS{8}Iphe bụ ndu, bu l'eliphe mgburumgburu a-nọdu abaru ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono ẹja; mbụ ndu ẹ te dedu ẹpha ẹphe l'ẹkwo Nwatụru ono, e gburu l'okfu ẹka ọha ono; bụ iya bụ ẹkwo ono, e deshiru ẹpha ndu a-nọ ndzụ gbururu jeye ono bẹ a-nọdu abaru iya ẹja ono.


\par }{\PP \VS{9}T'onye nweru ẹnu-nchị nụa ya.

\VS{10}Iphe bụ onye Nchileke tụwaru ẹka l'aa-tụ mkpọro b'a tụfu-taje mkpọro. Iphe bụ onye ọ tụwaru ẹka l'ee-gbu lẹ mma; b'e gbufutaje lẹ mma. Ọ kwa iya bụ l'ụnwu Nchileke koshifutaje l'ẹphe bụ ndu ata nshi; nọdu Nchileke l'ẹka ẹge ẹphe nọ iya ẹya nọshia ya ike.


\par }{\PP \VS{11}Tọ dụ iya bụ; mu abya aphụa ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ọdo, shi l'ime alị mifuta. Yẹbedua furu mpo labụ l'ọ bụ kẹ nwatụru; olu iya adụ l'ọ bụ kẹ ẹjo agiyi.

\VS{12}Yọ bya egude ike ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu phụ; melahaa iphe bụ ẹge dụ iya mma l'ifu ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu kẹ ọdungu phụ. Yọ bya emee; ndiphe abalahaaru ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu k'ọdungu phụ ẹja; mbụ anụ onanu, ọnya, e shi gbua ya l'ishi gage gbu iya; ọbu l'ọ kpọhuhawaru iya.

\VS{13}Ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu k'ẹbo ono emeshilephu eze iphe-ọphulenya. Mbụ yoo meebeje ọku; yo shi l'igwe bya adaa l'alị l'ifu ndiphe.

\VS{14}Yo gude eze iphe-ọphulenya ono, a haru iya t'o meje l'ifu ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu k'ọdungu phụ duphushia iphe bụ madzụ kpamụkpamu lẹ mgboko. Yọ sụ ndiphe t'ẹphe kpụa ntẹkpe, dụlephu l'ọ bụ ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu k'ọdungu phụ; bajẹru iya ẹja; mbụ ntẹkpe, dụ l'ọ bụ ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu phụ, e gburu ẹjo ọnya l'ishi; yọ nyaa ya phụ.

\VS{15}A bya ekwe t'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu k'ẹbo ono tụru ume-ndzụ ye ntẹkpe ono, a kpụru, dụlephu l'ọ bụ ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu k'ọdungu phụ l'ẹhu; t'ọ nọdu ndzụ; dụ ike l'ekfu okfu. Yo mee; e gbushikota ndu ẹ-te kwedu baaru yẹbe ntẹkpe ono, a kpụru; yọ dụ l'ọ bụ ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono ẹja.

\VS{16}Ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu k'ẹbo ono eyebuta iphe bụ madzụ kpamụkpamu: onye ha nshinu mẹ onye ha nwanshị; onye nweru iphe mẹ onye ẹ-te nwedu iphe; ohu mẹ amadụ; e mekota ẹphe iphe-ọhubama l'ẹka-ụtara; m'ọ bụ l'atatifu;

\VS{17}k'ọphu ẹ to nwedu onye a-zụ aswa; to nwe onye e-re aswa erere; gbahaa l'onye ọbu b'e meru iphe-ọhubama k'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono. Iphe-ọhubama ono bẹ bụ ẹpha ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono; m'ọ bụkwanu ọ́gú, nọ ọnodu ẹpha iya ọbu.


\par }{\PP \VS{18}Ọ bụ ẹke-a bẹ gbaru tẹ madzụ koshi lẹ ya nweru mmamiphe. T'onye nweru egomunggo je arịa ọgu ẹpha ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono jeye teke ọo-maru iphe ọ́gú ono bụ; okfu l'ọ́gú ono bụkwaphu ẹpha madzụ. Ọgu ọbu bụ “666”, bụ iya bụ ụnu l'ụkporo ugbo iri l'ẹto l'ishingu.




\par }\Chap{14}{\SH Egvu, ndu a gbataru ázụ̀
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; mu abya elee ẹnya; phụa Nwatụru ono l'ẹke o vudo lẹ Ugvu Záyọnu. Ndu vudonyabe iya nụ l'ẹke ono dụ ụkporo ụnu madzụ ugbo iri l'ẹsato;\FTNT{*}{{\FR 14:1 }{\FR{14:1
}}{\FT{Iphe ọ bụ bụ 144,000.}}} bụ ndu e deru ẹpha Nwatụru ono; mẹ ẹpha kẹ Nna iya l'atatifu.

\VS{2}Mu abya anụa okfu, a nọ l'imigwe kfua. Olu ono adalẹphu l'ọ bụ ẹke eze mini aphụ gbudugbudu; l'adakwaphu l'ọ bụ ẹke igwe ede edede; l'atụ egbe-igwe. Yọo dakwaphu l'ọ bụ ẹke ndu akpọje une chịgbaa eze une; l'akpọ.

\VS{3}Igweligwe ndu ono bẹ vudo l'ifu aba-eze phụ; mẹ l'ifu iphe ono, nọgbaa ndzụ ono ẹphe ẹno; mẹ l'ifu ndu bụ ọgurenya ono; agụ egvu ọphungu ono. To nwe onye ọdo, dụru ike ọmuta egvu ono; a gụfulephu ụkporo ụnu ụmadzu iri l'ẹsato ono, bụ ndu ono, a gbataru l'eliphe ono.

\VS{4}Ndu ono bụ ndu ẹ te emerubua onwẹphe emeru l'ẹhu nwanyi; ndu doberu onwẹphe ọ̀gà l'ọ bụ nwamgbọko, nwoke ta chịkahubua ọkpa. Ọ bụ ẹphe bụ ndu bụlephu Nwatụru ono bẹ ẹphe anọduje awụ etso; l'eje iphe, bụ ẹke ooje. Ndu ono bụ ndu a gbafụtaru l'ẹke ndiphe nọ; mee ẹphe: ẹphe adụ l'ọ bụ ẹja, a chịru nụ Nchileke yẹle Nwatụru ono.

\VS{5}Ẹphe bụ ndu ẹ-te nwedu onye a-sụ l'ẹphe dzụjeru ẹjo-ire; to nwe iphe, a ta ẹphe ụta iya.


\par }{\SH Ụnwu ojozi-imigwe ẹto
\par }
{\PP \VS{6}Tọ dụ iya bụ; mu abya aphụa ojozi-imigwe ọdo, ephekwanu oreke-imeli. Yo gude ozi-ọma ono, a-nọ gbururu jeye lẹ tutu yoyo ono tẹ ya je ezia ndiphe mgburumgburu; bụ iya bụ iphe bụ mbakeshi lẹ mgboko; iphe, bụ ikfu l'ikfu ha; iphe, bụ ndu ekfu iphe bụ okfu-alị, dụ iche iche, nọ lẹ mgboko-a; mẹ iphe bụ ndu, nọkota lẹ mgboko.

\VS{7}Ojozi-imigwe ono ara iya arara arashi iya ike; asụje: “Unu tsụjekwa Nchileke egvu! Unu akwabẹjekwa iya ugvu; lẹ teke oo-kpe ikpe ruakwaru! Unu bajẹkwaru Nchileke ẹja; okfu l'ọ bụ iya meru igweli; mee alị; mee eze ẹnyimu; mekwaaphu iphe bụ ọgba-mini!”


\par }{\PP \VS{8}Ojozi-imigwe ọdo, kwe iya ẹbo ephetsoru k'ọdungu phụ; l'asụje: “Obodo ono, a maru ẹpha iya ono; mbụ Bábyilọnu bẹ ike gvụakwaru. Ike gvụakwaru Bábyilọnu ono, bụ iya cheru iphe bụ mbakeshi mẹe k'omerushi onwonye lẹ nwanyi; shi iya kpakota oke ẹhu-eghughu, Nchileke!”


\par }{\PP \VS{9}Ojozi-imigwe ọdo, kwe ndu ọphunanu ẹto epheru tsoru ẹphe; l'arakwa iya phụ arashi iya ike; asụje: “Onye abaru ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu phụ ẹja; mẹ ntẹkpe ono, a kpụru; yọ dụ l'ọ bụ iya ono; mẹ onye kweru t'e mee ya iphe-ọhubama l'atatifu; ọdudu bụru l'ẹka;

\VS{10}onye ọbu bẹ Nchileke a-nmakwa ikpe. Iphe-ẹhuka, onye ọbu e-je yẹle ikpe, aa-nma iya e-tsule iya phụ pyaapyaa l'ọ bụ onye ngụru mẹe, ẹ ta gwadụ mini. Onye ono ta byadụ bya a-nahụ oke ẹhu-eghughu kẹ Nchileke! Ee-gude ọku, ere raphuraphu mẹ nshị-egbe; nụa onye ọbu aphụ l'ifu ụnwu ojozi-imigwe, dụ nsọ; mẹ l'ifu Nwatụru ono.

\VS{11}Ọku ono, ee-gude nụa ẹphe aphụ ono bẹ ẹnwuru-ọku iya a-nọdulephu ekpo tụtutu; kpụchia nanụ; limobe ala l'imeli gbururu jeye lẹ tutu yoyo. Ndu ono b'ẹ ta byakpọdua bya aha t'ẹphe tụta ume m'ọo ugbo lanụ: eswe l'ẹnyashi; mbụ ndu ono, abajẹru ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono ẹja; abakwaru iya phụ ntẹkpe ono, a kpụru; yọ dụ l'ọ bụ iya ono; mẹ iphe bụ onye kweru; e mee ya iphe-ọhubama ono, ekoshi ẹpha ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono.”


\par }{\PP \VS{12}Ọ kwa iya bụ l'ụnwu Nchileke koshifutaje l'ẹphe bụ ndu ata nshi; mbụ ndu emeje iphe Nchileke kfuru; mẹ ndu nọ Jisọsu l'ẹka.


\par }{\PP \VS{13}Mu abya anụa okfu, a nọ l'imigwe kfua; sụ: “Tẹ mu dee iphe-a l'ẹkwo: Ọnu-ọma bụ kẹ ndu a-nwụhu shita nta-a tụgburu; mbụ ndu a-nwụhu nụ; okfu l'ẹphe woru onwẹphe ye Nnajiufu l'ẹka.”

\par }{\PP Ume Nchileke analita iya; sụ: “Ọo ya-a! Ọ bụ ẹge ọ dụ ndono! Ẹhu a-nọdu atsọ ẹphe ẹna l'oswiya; okfu l'ozi, ẹphe jeru bẹ ẹphe jefuwaru l'ishi; l'atụtawa ume. Yọ bụru ẹge ono bẹ ee-bukwanu ẹphe nggo ozi ono, ẹphe jeru ono.”


\par }{\SH Aakpata ndiphe l'ọ bụ onye akpata iphe e meberu l'alị
\par }
{\PP \VS{14}Ya ndono; mu abya elee ẹnya; phụa urukpu ọcha. Mu aphụa onye dụgaru anọdu l'urukpu ọcha ono. Onye ono, dụgaru iya nụ ono adụlephu l'ọ bụ madzụ; kpuru okpu-eze, e gude mkpọla-ododo mee; bya apakwaruphu mma, atsụ nkọ l'ẹka.

\VS{15}Ojozi-imigwe ọdo eshi l'eze-ụlo Nchileke lụfuta; bya araku onye ono, dụgaru l'eli urukpu ọcha ono; sụ iya: “Wota mma ngu ono kpatakọta iphe e meberu l'alị; l'ọ gbaakwaru teke aa-kpata iya. Ishi iya abụru l'iphe e meberu lẹ mgboko bẹ chashịakwarunu; gbawa teke aa-kpata iya!”

\VS{16}Tọ dụ iya bụ; onye ono, dụgaru l'eli urukpu ono abya ewota mma iya ono tụa l'eliphe. Mma ono akpaa ndiphe ẹge aakpaje iphe e meberu l'alị.


\par }{\PP \VS{17}Yo nwekwaruphu ojozi-imigwe ọdo, shikwaphu l'eze-ụlo Nchileke ono, nọ l'imigwe ono lụfuta. Yẹbedua egudekwaphu mma, atsụ nkọ.


\par }{\PP \VS{18}Ojozi-imigwe ọdo eshikwaphu l'ẹnya-ngwẹja Nchileke ono; lụfuta. Yẹbedua abụru ojozi-imigwe ọphu e ziru t'o gude ọku mebyia mgboko. Yo kua ojozi-imigwe ọphunanu, gude mma, atsụ nkọ phụ oku; kushia ya ẹya ike; sụ iya: “Gude mma ngu ono, atsụ nkọ ono byibushikota nebyi vayịnu ono, nọ lẹ mgbo vayịnu, tụko mgboko dzuru ono; lẹ nebyi iya chashịkotaakwaru!”

\VS{19}Tọ dụ iya bụ l'ojozi-imigwe ono ewota mma iya ono tụa l'eliphe. Mma ono atụko nebyi vayịnu ghebushikota; bya achịru iya ye lẹ phorokoto ẹke aadzọshije mẹe l'akpụru vayịnu. Iphe ono abụru ẹtu, ekoshi oke ẹhu-eghughu Nchileke.

\VS{20}A bya adzọshibebe mẹe l'akpụru vayịnu ono l'ẹke aadzọshije iya l'azụ mkpụkpu; mẹe ono abụru mee madzụ. Mee ono atsọo l'ọbu nggele tụgburu iphe ruru ụkporo manyịru iri. Yọ byakwaaphu utso; hatabe ogvu k'ọphu bụ l'ọo-wọ ịnya l'olu mẹ ịnya -ruba iya.




\par }\Chap{15}{\SH Ụnwu ojozi-imigwe; \newline  mẹ mgbọnwu ẹsaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ya ndono; mu abya aphụa iphe-ọhubama, dụ biribiri ọdo, eme l'imigwe. Iphe ono bụ lẹ mu phụru ojozi-imigwe ẹsaa, gude ụzo mgbọnwu ẹsaa. Mgbọnwu ono bẹ bụ ẹjo iphe-ẹhuka kẹ ikperazụ, Nchileke e-wokfuta ndiphe. Teke ụzo mgbọnwu ẹsaa ono gvụleruphu; oke ẹhu-eghughu Nchileke agvụ.


\par }{\PP \VS{2}Mu aphụkwaaphu iphe dụ l'ọ bụ eze ẹnyimu, egbu ngerengere, e woru onyo yẹle ọku, enwu enwunwu gwakọbe. Mu aphụkwaaphu ndu lụwaru ọgu; mekputawa ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono yẹle ntẹkpe ono, a kpụru; yọ dụ l'ọ bụ iya ono. Ndu ono abụkwaruphu ndu jịkaru l'ẹphe ta akwabẹdu ọ́gú ono, nọchiru ẹnya ẹpha ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono ugvu. Ẹphe evudonyabe eze ẹnyimu ono, dụ l'ọ bụ onyo ono; pagbaaru eze une, Nchileke nụru ẹphe l'ẹka.

\VS{3}Ẹphe ebyi egvu Mósisu, bụ nwozi Nchileke; mẹ egvu kẹ Nwatụru ono; asụje:

\par }{\Q “Ọ bụ nggu; Nchileke;

\par }{\QB bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike.

\par }{\QB Ọru ngu dụ egvu; dụ biribiri!

\par }{\QB Ọ bụ nggu bụ eze k'iphe bụ mbakeshi.

\par }{\QB Ụzo ngu vudo nhamụnha;

\par }{\QB bụru ọkpobe ụzo;

\par }{\QB nggụbe Eze ojejoje.


\par }{\Q \VS{4}Nnajiufu; ?bụ onye bụ onye

\par }{\QB a-sụ lẹ ya ta atsụdu ngu egvu?

\par }{\QB ?Bụ onye ha k'ogheli ọnu;

\par }{\QB sụ lẹ ya ta akwabẹdu ẹpha ngu ugvu?

\par }{\QB Ọ bụ nggụbedua nwẹnkinyi ngu

\par }{\QB bụ onye dụ nsọ.

\par }{\QB Iphe bụ mbakeshi a-bya abaaru ngu ẹja.

\par }{\QB Ishi iya abụru lẹ madzụ kpamụkpamu;

\par }{\QB bẹ phụkotawaru l'iphemiphe ọbule,

\par }{\QB iime bẹ vudo nhamụnha.”


\par }{\PP \VS{5}E meebe; mu abya elee ẹnya; phụa eze-ụlo Nchileke l'imigwe; l'ẹke a gụharu ime iya agụha. Mbụ ime ẹke ono, ụlo ono, e gude ẹkwa mee, bụ Nchileke b'o shi l'ẹke ono nọ; bụ iya bụ ụlo-ẹ́kwà ono, nọ-chiru ẹnya ọgba-ndzụ ono, shi Nchileke l'ẹka ono.

\VS{6}Ụnwu ojozi-imigwe ẹsaa ono, bụ ẹphe gude mgbọnwu ẹsaa ono eshi l'eze-ụlo Nchileke ono lụfuta; yegbaa uwe ọcha, achatsụa biribiri. Ẹphe egude akpọ-buleti, e meru lẹ mkpọla-ododo kebudotsua uwe ono l'ume.

\VS{7}Ya ndono; onye lanụ l'iphe ẹno ono, nọgbaa ndzụ ono abya eworu efere ẹsaa, e meru lẹ mkpọla-ododo nụ ojozi ẹsaa ono. Iphe jiru efere ono abụru oke ẹhu-eghughu Nchileke; mbụ Nchileke ono, nọ ndzụ gbururu jeye ono.

\VS{8}Ẹnwuru-ọku ekposhilephu; ji ụlo ono pyịmu; okfu l'ọdu-biribiri Nchileke mẹ ike iya bẹ nọ l'ẹke ono. To nwe onye dụru ike ọbahu l'ụlo ono jeye teke ụzo mgbọnwu ẹsaa ono, ojozi-imigwe ẹsaa phụ gude phụ gvụ-oduru.




\par }\Chap{16}{\SH Efere ẹsaa, e yejishiru oke ẹhu-eghughu Nchileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; mu anụa olu, e shi l'eze-ụlo Nchileke ono chia l'e chiru mkpu; sụ ojozi-imigwe ẹsaa ono: “Unu je ewota ẹjo iphe-ẹhuka ono, shi l'oke ẹhu-eghughu Nchileke ono; mbụ ẹjo iphe-ẹhuka ono, nọ l'efere ẹsaa ono; je awụshikota lẹ mgboko mgburumgburu!”


\par }{\PP \VS{2}Ojozi-imigwe kẹ ọdungu abya atụgbua; je awụshi ẹjo iphe-ẹhuka ọphu nọ l'efere nk'iya lẹ mgboko. Ẹjo ọnya, eme ẹjo ẹhuka abalahaa iphe bụ ndu ono, e meru iphe-ọhubama k'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono; mẹ ndu abaru ntẹkpe ono, a kpụru, dụlephu l'ọ bụ ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono ẹja.


\par }{\PP \VS{3}Ojozi-imigwe k'ẹbo abya atụgbua; je awụshi ẹjo iphe-ẹhuka ọphu nọ l'efere nk'iya l'eze ẹnyimu. Mini, nọ l'eze ẹnyimu aghọo mee; dụlephu l'ọ bụ mee onye nwụhuru anwụhu. Iphe bụ iphe nọ ndzụ l'ime mini anwụshihukota.


\par }{\PP \VS{4}Ojozi-imigwe k'ẹto atụgbua; je awụshi ẹjo iphe-ẹhuka ọphu nọ l'efere nk'iya lẹ nggele; mẹ iphe bụ ọgba-mini l'ọ ha. Mini aghọo; bụkotaru mee.

\VS{5}Mu anụa ẹke ojozi-imigwe, bụ iya eche iphe bụ mini nche; sụru: “Nggụbe Nchileke, dụ nsọ! Mbụ nggụbe onye ono, nọnu; bụru onye nọhawa nụ; bẹ mgboko dụbederu. Ikpe-wa, ị nmaru ndiphe-a; bẹ koshiru l'ị bụ onye ekpeje ikpe nhamụnha!

\VS{6}Lẹ ndu ono, bụ ẹphe gbushiru ndu nke ngu; bya egbushia ndu ekfuchiru ngu l'ifu ẹphe ono; mbụ gbushia ẹphe; lọkaa mee ẹphe ono b'ị nụkwaruphu mee t'ẹphe ngụa. Iphe ono, i meru ndiphe ono abụru iphe gbaru ẹphe ndono!”

\VS{7}Ya ndono; mu anụa olu, shi l'ẹnya-ngwẹja Nchileke; sụ: “Ono kwa ẹge ọ dụ-o! Nnajiufu, bụ Nchileke bẹ bụkwa iya bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike-o! L'ikpe, i kperu ndiphe bẹ bụlephu ọkpobe ikpe; bụkwaruphu ikpe, dụ maa.”


\par }{\PP \VS{8}Tọ dụ iya bụ; ojozi-imigwe k'ẹno abya atụgbua; je awụshi ẹjo iphe-ẹhuka ọphu nọ l'efere nk'iya l'ẹnyanwu. E mee ẹnyanwu; okpomọku iya erebushilahaa madzụ anụ; k'ọphu oomeje anụ madzụ; yọ dụ l'ọ bụ iphe a hụberu l'ọku.

\VS{9}Ẹjo okpomọku ono erebushi ndiphe anụ. Ndiphe awata ọko Nchileke ọnu; mbụ yẹbedua, kweru t'egbe ẹjo iphe-ẹhuka ono byakfuta ẹphe. Ọphu ẹphe 'atakwanu onwẹphe ụta; k'ọphu ẹphe a-ghaa umere lakfuta Nchileke; bya akwabẹje iya ugvu.


\par }{\PP \VS{10}Ojozi-imigwe k'ise abya atụgbua; je awụshi ẹjo iphe-ẹhuka ọphu nọ l'efere nk'iya l'aba-eze ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono. Ọchi abụru bẹe; gbachishikota iphe bụ ndu kwetaru t'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono bụru eze ẹphe. Ndiphe awata ọta kpụkpurukpu k'ẹjo iphe-ẹhuka ono, ẹphe eje ono.

\VS{11}Ẹphe awata ophu Nchileke imigwe iphu kẹ iphe ono, aphụgbaa ẹphe ụphu ono; mẹ k'ẹjo ọnya ono, aba ẹphe ono. Obenu l'ẹphe ta takwanu onwẹphe ụta; paru ẹjo iphe ẹphe eme haa; lakfuta Nchileke.


\par }{\PP \VS{12}Tọ dụ iya bụ; ojozi-imigwe kẹ ishingu abya atụgbua; je awụshi ẹjo iphe-ẹhuka ọphu nọ l'efere nk'iya lẹ Eze Ẹnyimu Yufurétisu. Eze Ẹnyimu ono atashịhukota; esu-ụzo abya a-nọdu iya; k'ọphu ndu eze, shi l'ụzo ẹnyanwu-ahata e-sweje iya.

\VS{13}Mu abya aphụa ọgvu ẹto, dụtsua l'ọ bụ ẹwo; ẹke ọolufutagbaa. Nanụ eshi ẹjo agiyi ono l'ọnu lụfuta; nanụ eshi ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono l'ọnu lụfuta; nanụ eshi onye ono, gude ụgho edusweshi ndiphe ụzo ono l'ọnu lụfuta; mbụ onye ono, adzụ ẹjo-ire; sụ lẹ ya bụ onye nkfuchiru Nchileke ono. Ọgvu ono, dụtsua l'ọ bụ ẹwo ono eshikota ẹphe l'ọnu lụfutagbaa.

\VS{14}Ọgvu ẹto ono bẹ shikota l'ẹka Sétanu. Ọ bụ ọgvu, emegbaa iphe-ọphulenya. Yo jekfubekota iphe bụ ndu eze ndiphe l'ẹphe ha; je achịkobe ẹphe t'ẹphe dzukobe l'ẹkalanu kẹ ọgu; kwabẹru mbọku ono, Nchileke ono, bụ iya bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ono a-bya ekoshi ndiphe onye ya bụ.


\par }{\PP \VS{15}Jisọsu sụkwaru: “Unu lekwa; l'ọ kwa ẹge abyabya onye iphura atụje madzụ l'ụkfu; bụ ẹge ya a-tụ unu l'ụkfu! Ọnu-ọma bụ k'onye mụ ẹnya; kwakọbe uwe iya; k'ọphu ẹ tọ gbadụru ọtu mbọku ono; iphere abụru nk'iya!”


\par }{\PP \VS{16}Ya ndono; ọgvu ẹto ono, shi l'ẹka Sétanu ono abya emee ndu eze kẹ mgboko-a l'ẹphe ha; ẹphe abya akpakọ l'ẹke ọbu, eekuje Amagẹ́donu l'okfu Híburu.


\par }{\PP \VS{17}Ojozi-imigwe k'ẹsaa abya atụgbua; je awụshi ẹjo iphe-ẹhuka ọphu nọ l'efere nk'iya lẹ phẹrephere. Yo nweru olu, shi l'aba-eze ono, nọ l'ime eze-ụlo Nchileke ono chia mkpu; sụ: “E mewaru iya!”

\VS{18}Ebemu-igwe ekulahaa oswi kẹ mẹremu mẹremu! Igwe l'ede edede; l'atụ egbe-igwe; l'agbakwaphu agbagba. Alị l'anma jijiji egbe iya ọphu ta nmabụa keshinu Nchileke keru madzụ.

\VS{19}Obodo ono, a maru ẹpha iya ono; mbụ Bábyilọnu etsukahu ụzo ẹto. Iphe bụ obodo ọdo, nọkota lẹ mgboko adakashihu; yifu. Nchileke anyata obodo ono, a maru ẹpha iya ono; mbụ Bábyilọnu; bya agbẹe ya mẹe l'okoro, e yejiru oke ẹhu-eghughu kẹ yẹbe Nchileke eyeji; bụ iya bụ ikpe, ọ nmaru iya.

\VS{20}Iphe bụ ikfuli, nọnu emishihukota. Iphe bụ ugvu, nọnu te nwehe ọphu a phụkwaduru.

\VS{21}Eze aka-mini, anyịtsua ẹra l'ọ bụ mkpuma, eegwe uswe eshigbaa l'igweli ala bẹrebere l'alị; atụgbushi ndiphe. Ndiphe ebulahaaru Nchileke ọnu; okfu l'eze aka-mini ono anụ ẹphe aphụ. Ishi iya abụru l'iphe-ẹhuka, aka-mini ono pakfutaru ẹphe kpọru ẹge aa-nọdu atụ ọnu iya.




\par }\Chap{17}{\SH Eze nwanyi ọkpara ono
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; ojozi lanụ l'ojozi-imigwe ẹsaa phụ, shi gude efere oke ẹhu-eghughu ẹsaa phụ abyakfuta mu; bya asụ mu: “Tẹ mu bya tẹ ya je ekoshi mu ẹge ee-shi nmaa eze nwanyi ọkpara ono ikpe, bụ iya bụ obodo ono, nọ l'ẹke ono nggele zaru l'igwe ono.

\VS{2}Lẹ ndu eze, achị mgboko bẹ ẹphe l'iya zẹkotaakwaru. L'iphe bụ ụru-alị, ndiphe mgburumgburu ẹphe l'obodo ono rụkotaru bẹ atsụkwa ẹphe atsụtsu l'ọ bụ mẹe.”


\par }{\PP \VS{3}Ume Nchileke abyakwa bya eji mu ẹhu pyịmu. Ojozi-imigwe ono abya eduta mu jeshia l'echi-ẹgu. Ẹke ono bẹ mu phụru nwanyi, dụgaru l'eli ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ọbu, eke uswuswe. L'ẹhu ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono l'ọ ha b'e deshiru ẹpha, ekfubyishi Nchileke ekfubyishi. Ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono bẹ nweru ishi ẹsaa; nweru mpo iri.

\VS{4}Ngwa, nwanyi ono kwaru abụru kpowula kpowula uwe uswe. Iphe, o gude memaa onwiya abụru iphe, e meru lẹ mkpọla-ododo. Echi-ẹka iya; mẹ mgbubu-olu iya bụ ndu ọphu vugbaa oke aswa. Iphe ọ pa l'ẹka abụru okoro, e gude mkpọla-ododo mee. Iphe jiru okoro ono abụru ẹjo ahụma; mẹ iphe dụ ideyideyi, shi l'ụru-alị, nwanyi ono arụebe.

\VS{5}A bya edee ya ẹpha l'atatifu gẹdegede. Ẹpha ono bụ ẹpha, ẹ to nwedu onye mahawaru iya nụ. Ọwaa ẹge e deru iya: “Bábyilọnu ono, a maru amaru ono; bụ iya bụ nne iphe bụ ndu agba ọkpara; mẹ iphe bụ ndu eme ahụma lẹ mgboko.”

\VS{6}Mu abya elee ẹnya; phụa ẹge nwanyi ono ngụkotsuaru mee madzụ; yoo me iya l'ẹnya. Ndu ọ ngụru mee ẹphe bụ ndu kẹ Nchileke ono, e gburu l'ike; okfu l'ẹphe kweru l'ọo Jisọsu bụ Nnajiufu ẹphe ono.

\par }{\PP Mu aphụa eze nwanyi ọkpara ono; yọ dụkpoo mu biribiri nshinu.

\VS{7}Ojozi-imigwe ono asụ mu: “?Ngụnu meru iphe ọ dụ mu biribiri? Wo mu tẹ mu gebe tẹ ya karu mu iphe nọ lẹ nwanyi ono, ẹ-ta bụdu madzụ l'ọ ha maru iya; mẹkpo k'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono, nweru ishi ẹsaa; mẹ mpo iri ono, bụ iya pa iya ono.

\VS{8}Ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono, mu phụru ono bẹ shikwa nọdu ndzụ; ọbu l'ẹ tọ nọhekwa ndzụ nta-a. O wuduakwaru-a nwanshị nta-a; yo shi lẹ Iduma Maa ono lụfuta; bya alaa l'iyi. Ndu ono, bu l'eliphe ono, ẹ te dedu ẹpha ẹphe l'ẹkwo, e deshiru ẹpha ndu a-nọ ndzụ gbururu jeye keshinu Nchileke meru mgboko ono; bẹ ọo-dụkota biribiri teke ẹphe phụleruphu ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono. Iphe ọbu abụru l'o shi nọdu ndzụ; tọ nọhe iya nta-a. Obenu l'oo-mekochakwaa nọdu ndzụ ọdo.


\par }{\PP \VS{9}“Onanu abụru iphe gbaru tẹ madzụ koshi lẹ ya nweru egomunggo; l'arịje iphe arịri t'o doo ya ẹnya. Ishi ẹsaa ono bẹ nọ-chiru ẹnya ugvu ẹsaa, nwanyi ono dụgaru adụgaru l'eli iya.

\VS{10}Iphe ọdo, ọ nọ-chifuaru ẹnya iya bụ ndu eze ẹsaa. Ụmadzu ise lẹ ndu eze ẹsaa ono ta nọhekwa. Onye lanụ l'ime ẹphe bẹ nọkwadua; onye lanụ ta alụfutadua. Ọ -lụfutalephu bẹ aa-ha iya t'ọ nọdu kpọo ụkfu nwanshị.

\VS{11}A bya abya l'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono, shi nọdu ndzụ; tọ nọhe iya nta-a ono: yẹbedua bẹ bụ onye eze k'ẹsato. Ọle yẹle ndu eze ẹsaa ọphunanu bẹ nọkwaa l'oshi lanụ; mbụ l'oo-mekochakwaa laa l'iyi.


\par }{\PP \VS{12}“Mpo iri ono, mu phụru ono bẹ nọ-chiru ẹnya ndu eze iri, bụkwanu ndu eze, ẹ te ezidua t'ẹphe bya achịlahaa ndiphe. Ee-me ẹphe l'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono tẹ ike nọdu ẹphe nshinu; k'ọphu ẹphe l'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono a-gbaru mgba; bụru eze; chịa ndiphe nwawa lanụ kpụu.

\VS{13}Ndu eze ono bẹ obu ẹphe a-bụkotaje nanụ. Ẹphe ewota ike ẹphe; mẹ abụbu ono, ẹphe bụ eze ono ye ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono l'ẹka.

\VS{14}Ẹphe atụko l'ẹphe ha; idzu abụru ẹphe nanụ; ẹphe etso Nwatụru Nchileke phụ ọgu. Obenu lẹ Nwatụru ono e-mekputa ẹphe. Ishi iya abụru lẹ Nwatụru Nchileke bẹ bụ iya bụ Nnajiufu, kakọta iphe bụ ndu bụ nnajiufu ike; bụkwaruphu Eze, kakọta iphe bụ ndu bụ ndu eze ike. Iphe bụ ndu ono, Nchileke kuru; fọta ono; mbụ ndu ono, nọpyaberu iya l'ẹka ono e-mekputakwaphu ẹphe.”


\par }{\PP \VS{15}Ya ndono; ojozi-imigwe ono asụ mu: “?Mu phụwaru mini ono, nwanyi ọkpara ono dụgaru adụgaru ono? Mini ono bẹ nọ-chiru ẹnya iphe bụ mkpụkpu; nọ-chia ẹnya igweligwe madzụ; nọ-chia ẹnya iphe bụ mbakeshi; bya anọ-chia ẹnya ndu shi l'iphe bụkota okfu-alị ndu, dụ iche iche, nọ lẹ mgboko.

\VS{16}Ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono; mẹ mpo iri ono, mu phụru ono bẹ bụ ndu nwanyi ọkpara ono dụ ashị. Ẹphe a-natakọtakpoo ya iphe o nweru enweru l'ọ ha; yọ gbaru ọtu daburu. Ẹphe eria anụ iya; gude ọku kepyashia ya ekepyashi.

\VS{17}Iphe ọbu abụru l'ọo Nchileke bẹ yeru ẹphe egbe ọriri ono l'ọkpoma; t'ọ gụje ẹphe agụgu t'ẹphe medzukota iphe Nchileke tụberu, bụ iya bụ tẹ ndu ono gbakọ ẹka; t'ọkpoma bụru ẹphe nanụ. K'ọphu ẹphe e-wota abụbu ono, ẹphe bụ eze ono ye ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono l'ẹka; t'ọ bụru eze; gude ẹka ike chịje ẹphe jeye teke iphe Nchileke kfuru e-rekota.


\par }{\PP \VS{18}“Nwanyi ono, mu phụru ono bẹ bụ iya bụ obodo ono, a maru ẹpha iya ono; mbụ obodo ono, bụ iya achịkota iphe bụ ndu eze ndiphe mgburumgburu ono.”




\par }\Chap{18}{\SH Ike gvụwaru Bábyilọnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}E metsua; mu abya aphụa ojozi-imigwe ọdo, shi l'imigwe phezita. Ojozi-imigwe onanu bẹ Nchileke yeru ike, ha nshinu l'ẹka. Ojozi-imigwe onanu enwua vaa-a; mee eliphe mgburumgburu; yo chi phoo phoo.

\VS{2}Yọ raa ya arara rashia ya ike; sụ: “Ike gvụakwaru Bábyilọnu! Ike gvụakwaru Bábyilọnu! Obodo ono, a maru ẹpha iya ono; mbụ Bábyilọnu bẹ ike gvụakwaru nta-a. Bábyilọnu bụakwa ẹke mkpakọ iphe bụ Obutuswe l'ọ ha laru je eburu. Ọ bụakwa ẹke ụnwu-ojozi Sétanu l'ẹphe ha kpakọru; mẹ ẹke iphe bụ ụnwenu ẹjo ọra; mẹ ụnwenu, dụkota ndiphe ashị kpakọru l'ẹphe ha.

\VS{3}Ishi iya abụru l'iphe bụ mbakeshi lẹ mgboko ngụwaru mẹe ya ono, bụ iya bụ ụru-alị ono, nwanyi ono arụ ono. Tẹmanu bẹ yẹle ndu eze, achị ndiphe zẹkotawaru. Iphe bụ ndu agba ikike nghọ lẹ mgboko-a mgburumgburu bẹ shiakwa l'ẹku ono, nwanyi ono nweru, kpọru ọtukota ọnu iya ono báhụ́; bụgbaaru eze.”


\par }{\PP \VS{4}Tọ dụ iya bụ; mu anụa olu ọdo, shi l'imigwe asụje:

\par }{\Q “Ndu nke mu; unu lụfutakwa

\par }{\QB nwanyi ono;

\par }{\QB mbụ Bábyilọnu l'ẹhu;

\par }{\QB t'unu be eje eye ẹka l'ẹjo

\par }{\QB iphe ono, oome ono;

\par }{\QB Ọdumeka bẹ unu l'iya

\par }{\QB a-gbakwaru mgba

\par }{\QB lẹ mgbọnwu, a-byakfuta iya nụ.


\par }{\Q \VS{5}L'ẹjo iphe o meru kụkwaru

\par }{\QB l'ikpo; ha l'eli l'ọ bụ ugvu,

\par }{\QB je etsu ishi l'igwe.

\par }{\QB Nchileke nyatakwaru-a

\par }{\QB ẹjo iphe iya l'ọ ha.


\par }{\Q \VS{6}T'e mee ya ẹge o meru ndu ọdo;

\par }{\QB kfụa ya ụgwo iya nkfụlabu.

\par }{\QB T'e gude mẹe, atsụ atsụtsu

\par }{\QB l'ọ bụ nk'iya ugbo labụ

\par }{\QB gbajiaru iya okoro, o gude

\par }{\QB gbẹe ndu ọdo mẹe t'ọ ngụa.


\par }{\Q \VS{7}T'a gwaa ya ọchi;

\par }{\QB nụa ya aphụ, ha l'ọ bụ

\par }{\QB ọdu-biribiri, ọ nụru

\par }{\QB onwiya; mẹ k'oburu ọva ọva.

\par }{\QB Ọonoduje apali onwiya:

\par }{\QB ‘L'ọo ya bụ eze-nwanyi;

\par }{\QB lẹ ya ta bụdu nwanyi, \newline  maa tụfuru;

\par }{\QB ya ta abya l'ede ọnu l'aphụ!’


\par }{\Q \VS{8}Ọo ya meru iphe ọ bụ

\par }{\QB ujiku lanụ bẹ mgbọnwu ono,

\par }{\QB tụko nọdu ngabẹru iya

\par }{\QB ono a-byakfuta iya;

\par }{\QB bụ iya bụ: ẹjo iphe-ememe;

\par }{\QB aphụ; mẹ ẹjo-ẹgu.

\par }{\QB Ọ bụ ọku e-kegbu iya;

\par }{\QB kẹ l'ọ bụ Nnajiufu,

\par }{\QB bụ Nchileke; mbụ onye

\par }{\QB ike iya paru apaa;

\par }{\QB bụ iya nmaru iya ikpe.”


\par }{\PP \VS{9}Ọo ya bụ lẹ ndu eze ndiphe ono, bụ ndu ono, ẹphe l'iya shi azẹje ono; mẹ ndu ono, ẹphe l'iya atụkoje emegbaa ẹjo iphe agụ ẹphe ono; ndu ono bẹ a-ra ẹkwa iya. Aphụ e-ji ẹphe ọkpoma; l'okfu ẹka iya teke ẹphe phụleruphu ẹge ẹnwuru-ọku kpolihuru l'obodo ono; ẹke ọku adzụpyashi iya.

\VS{10}Ẹphe e-vudoru ote-ẹnya; ele iphe amụru obodo ono; l'ẹke ẹphe a-nọdukwanu atsụ egvu, aphụ, aanụ obodo ono. Ẹphe evudoru ote-ẹnya asụje: “Tẹ njọ gbakwa ẹgbudu! Iphe ọwaa ta dụkwa k'ekfukfu. M'ọo nggụbe Bábyilọnu, bụ obodo, a maru ẹpha ngu; bya a makọtaru l'ị bụ obodo, shihuru ike bẹ bụwaphu awa lanụ b'e gude nma ngu ikpe; nggu abụru kpurupyata ẹge-a, ị bụ iya-a!”


\par }{\PP \VS{11}Ndu agba ikike nghọ l'eliphe a-rakwaphu ẹjo ẹkwa nk'ẹphe; gụa aphụ obodo ono; okfu l'ẹ to nwehedu onye a-zụkwadu ngwa-aswa ẹphe.

\VS{12}Ẹ to nwehedu onye a-zụje ẹphe mkpọla-ododo ẹphe; mẹ mkpọla-ọcha ẹphe; to nwehe onye a-zụje ogbu mụrumuru mkpuma ẹphe, bụ mkpuma, vugbaa oke aswa; mẹwaru mgbubu-olu ẹphe. To nwehe onye a-zụje ẹphe ẹkwa ọcha ẹphe; mẹ ẹkwa uswe ẹphe; mẹ gẹbere gẹbere iya ndu ọphu eere oke aswa; mẹ ụvara-nggidi uswe ẹphe; mẹwaru ụnwu oshi ẹphe, eshije mkpọ, bụ iphe ẹphe erekota erere; mẹtsua iphe e gude eze-enyi meshia; mẹtsua iphe e gude oshi, vu oke aswa mee; mẹtsua ọphu e meru l'opu; ọphu e meru l'ígwè; mẹ ọphu e meru lẹ mkpuma mabụlu.

\VS{13}Mẹ mkpẹkwo sinamọnu; ụnwu iphe ọdo, eshi mkpọ; ínsẹnsu; mẹeru; furakínsẹnsu; mẹe; mẹ manụ, eeri iphe; ntụ akpe, e tsuru etsutsu; akpe l'onwiya; eswi; atụru; ịnya; mẹ turọku, e gude ịnya akpụ; mẹ ohu; mbụ madzụ gẹdegede.

\VS{14}Ndu nghọ ono a-sụje obodo ono: “Ha! Nta-a bẹ iphe bụ akpụru oshi ono, shi anọduje agụ ngu agụgu ono b'ẹ te nwehekwa ọphu nọnu. Ẹku ono, i shi kpaa kụberu onwongu ono bẹ yifuakwaru nta-a. Iphemiphe ọbule, atsọje ngu ẹna; bụru iphe ama ngu mma gvụakwaru; ọphu tọ bụkwa l'ị bya bya aphụkwadu iya ọdo!”

\VS{15}Ndu nghọ ono, shi agbataje nghọ iphemiphe ọbule; je eree l'obodo ono; rita iya uru, ha nshinu ono bẹ e-vudotsua ya ote-ẹnya ote-ẹnya; l'ẹke ẹphe a-nọdu atsụ egvu-aphụ ono, aanụ obodo ono. Ẹphe a-ra ẹjo ẹkwa; gụa aphụ; asụje:

\VS{16}“Tẹ njọ gbakwa ẹgbudu! Iphe ọwaa ta dụkwa k'ekfukfu! M'ọo nggụbe eze obodo ono, a maru ẹpha ngu ono, shi eyeje uwe ọcha; nmaru ẹkwa uswe; mẹ ụvara-nggidi uswe; gude iya kwamaa onwongu akwama; byakwaphu bya egude iphe e meru lẹ mkpọla memaa onwongu emema; woru echi, ere ire doo l'ẹka; woru mgbubu doo onwongu l'olu

\VS{17}bẹ bụwaphu awa lanụ kpụu b'e gude mekota ẹku ngu ono l'ọ ha; yọ bụru iphe iyi yitaru ẹge-a, o yitaru iya-a!”

\par }{\PP Iphe bụ ndu ishi ụgbo-mini l'ẹphe ha; ndu egudeje ụgbo eje iphe; ndu anga ụgbo; mẹ ndu egudeje ụgbo tsoru eze ẹnyimu agba nghọ l'ẹphe ha eje evudotsua ote-ẹnya ote-ẹnya;

\VS{18}ele ẹnwuru-ọku obodo ono ẹnya. Ẹphe echia mkpu; asụje: “L'ẹ to nwebukwaa obodo ọdo, dejeru ude, a maberu ẹpha iya ẹge a maru obodo-a!”

\VS{19}Ẹphe ekpota ẹja kpua onwẹphe l'ishi; l'echi mkpu; ara ẹkwa; agụ aphụ; asụje: “Tẹ njọ gbakwa ẹgbudu! Iphe ọwaa ta dụkwa k'ekfukfu. ?Ị sụ l'ọo obodo-a, a maru ẹpha iya-a bẹ dụ ẹge-a? Mbụ nggụbe obodo-a, bụ ẹku ono, ị kparu, kpọru ọtukota ọnu iya ono bẹ iphe bụ ndu nweru ụgbo-mini egudeje agba oke nghọ shikota ngu l'ẹka báhụ́. ?M'ọ bụwaphu awa lanụ kpụu b'e gude mee ya; yọ bụru kpurupyata ẹge-wa, ọ bụ iya-a.”


\par }{\PP \VS{20}Ndu bu l'imigwe; unu teje ẹswa l'obodo ono, a maru ẹpha iya ono yifuwaru. Unu teje ẹswa unubẹ ndu bụ ndu kẹ Nchileke; mẹ ndu ishi-ozi; mẹ ndu ekfuchiru Nchileke. Unu teje ẹswa; lẹ Nchileke bẹ nmawaru iya ikpe ẹjo iphe ono, o meru unu ono!


\par }{\PP \VS{21}Ya ndono; ojozi-imigwe lanụ, agburu-ẹhu nọ abya apalia eze mkpuma ọbu, ha nshinu l'ọ bụ o-ji-l'ẹka mkpuma; pata iya chee l'eze ẹnyimu; sụ: “Ono ẹge ee-gude agburu-ẹhu; pata obodo ono, a maru ẹpha iya ono; mbụ Bábyilọnu chee l'ẹke, to nwedu onye a-phụkwadu iya ọdo.

\VS{22}Ẹ to nwekwa onye bya anụkwadu ọda nkwa; m'ọ bụ nụkwadua ẹke aagụ egvu; m'ọ bụ ẹke aaphụ opu-ịnya; m'ọ bụ ụpyoku lẹ nggụbe obodo ono ọdo lẹ phuruphurukpoo. Ẹ to nwehekwa onye eme nka, nweru ọphu, a bya aphụkwadu l'ime ngu ọdo. Tọ bụhe l'aa-nụkwadu ọda ikwe-nri l'ime ngu ọdo.

\VS{23}Ẹ to nwehekwa l'iphoro ọku urọku enwukwadua jaa l'ime ngu ọdo. Uzere kẹ l'eeke nwanyi nji; ọdudu bụru l'a lụtaru nwanyi b'ẹ ta byahẹkwa bya eme l'ime ngu ọdo. Ishi iya abụru l'ọ bụ ndu ono, shi buru l'ime ngu agba nghọ ono bẹ bụ ẹphe shi bụru ndu nweru ẹnya l'eliphe-a. Nggu egudewa ọgwu; duphushikota iphe bụ madzụ l'iphe bụ mbakeshi mgburumgburu!”


\par }{\PP \VS{24}Yọ bụru lẹ Bábyilọnu b'a phụru mee ndu nkfuchiru Nchileke; mẹ mee ndu ọdo, bụ ndu kẹ Nchileke; mẹkpo mee iphe bụ ndu ono, e gburu egbugbu l'eliphe l'ẹphe ha ono.




\par }\Chap{19}{\PP \VerseOne{1}Onanu emetsulephu; mu anụa iphe ọdo, ada l'imigwe. Yọo dalẹphu l'ọ bụ olu-egvu, a dụ igwe agụ. Egvu, ẹphe agụ abụru: “T'ajaja bụru kẹ Nchileke. L'adzọdzo, a dzọru ayi; bụkwa iya b'o shi l'ẹka. Ọo ya b'ọ gbaru kẹ t'ayi kwabẹ ugvu, kakọta ugvu. Ọ bụ yẹbe Nchileke ono bẹ kakọta iphemiphe ọbule ike.

\VS{2}L'ikpe, ọ nmaru ndiphe b'ọ nmakwaru l'o-ruberu-iya; bụru ikpe, dụ maa. Ọ nmaru eze nwanyi ọkpara phụ ikpe; mbụ nwanyi ono, gude ọkpara, ọogba; mee ụnwu eliphe l'ẹphe ha; ẹphe abụru kpurupyata phụ. Nchileke bẹ gwataakwaru iya ụgwo mee ndu kẹ Nchileke ono, o gbushiru ono, bụ iya bụ ndu ono, ọchi ẹphe tukoru iya l'ishi ono.”

\VS{3}Ẹphe abyakwa bya azụa egvu ọdo; sụ: “T'ajaja bụru kẹ Nchileke-o! Ẹnwuru-ọku obodo ono, ọku adzụ ono bẹ ekpo tụu; ala l'imeli. Yọ bụru ẹge ono b'oo-kpo jeye lẹ tutu yoyo.”

\VS{4}Ụkporo ndu bụ ọgurenya lẹ ndu bụ ọgurenya ẹno phụ; mẹ iphe ono, nọgbaa ndzụ ono ẹphe ẹno adatsụa kfupyabe ifu; baaru Nchileke ẹja; mbụ Nchileke ono, nọ l'aba-eze ono. Ẹphe asụ: “Ono kwa ẹge ọ dụ! T'ajaja bụru kẹ Nchileke-o!”


\par }{\SH Ome ẹswa-nwanyi ọphungu
\par }
{\PP \VS{5}Ya ndono; yo nweru olu, shi l'aba-eze ono chia mkpu; sụ: “Unubẹ ndu ejeru Nchileke ozi l'unu ha; unu jaa Nchileke ajaja! Unu kele iya ekele; unubẹ ndu atsụ iya egvu: onye ukfu l'onye nta!”

\VS{6}Tọ dụ iya bụ; mu abya anụa olu-egvu, a dụ l'igwe agụ. Olu-egvu ẹphe ono adalẹphu l'ọ bụ ẹphuphu eze mini, aphụ wọwowo. Yọo dakwaphu l'ọ bụ ẹphuphu igweli, agba agbagba. Iphe ẹphe agụ abụru: “T'ajaja bụru kẹ Nchileke! Nnajiufu ayi, bụ Nchileke ono, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike ono bẹ koshiakwaru l'ọo ya bụ eze, achịkota iphemiphe ọbule nta-a!

\VS{7}T'ẹhu tsọo ayi ẹna; t'ayi tee ẹswa teshia ya ike; t'ayi jaa ya ajaja kẹ ọdu-biribiri iya! Lẹ nta-a bẹ onye ono, bụ Nwatụru Nchileke ono b'o ruakwaru l'ọlu nwanyi. Nwanyi ọbu, ọobya alụlu ọbu bẹ kwaakwaru onwiya ngwa ngabẹru iya.

\VS{8}Nchileke kwewaru tẹ nwanyi ono yee uwe ọcha, acha pemu-pemu, ẹ-te nwedu ẹke e meruru iya emeru.” Uwe ọcha ono bụ umere, vudo nhamụnha, ụnwu Nchileke eme.


\par }{\PP \VS{9}Tọ dụ iya bụ; ojozi-imigwe ono asụ mu: “Tẹ mu dee iphe-a l'ẹkwo: Ọnu-ọma bụ kẹ ndu e kuru t'ẹphe tsoru lẹ nri ẹswa-nwanyi ono, Nwatụru Nchileke eje alụlu ono.” Yo kfuebe ẹge ono; bya asụkwaphu: “Okfu ono kwa Nchileke gude ọnu iya kfua ya; Nchileke ta bụkwa onye adzụje ẹjo-ire.”


\par }{\PP \VS{10}Tọ dụ iya bụ; mu abya abụru pẹe l'ifu ojozi-imigwe ono; gashia tẹ mu baaru iya ẹja. Yọ sụ mu: “Wawakwa! Tẹ mu be ejekwa ememe! L'ọ kwa ẹge mbẹdua; mu l'ụnwunna mu phẹ bụ ndu ejeru Nchileke ozi bụ ẹge yẹbedua bụkwaphu onye ejeru Nchileke ozi; mbụ ụnwunna mu ono, bụ ẹphe; bẹ Jisọsu koshiru ọkpobe okfu nk'iya ono. Bachiaru Nchileke ẹja!”

\par }{\PP L'ọkpuberu okfu ono, Jisọsu koshiru ayi ono bẹ bụkwa l'ẹka Ume Nchileke b'o shi; mbụ Ume Nchileke ono, bụ iya emeje tẹ madzụ kfuchijeru Nchileke ono.


\par }{\SH Onye dụgaru l'eli ịnya ọcha
\par }
{\PP \VS{11}Mu abya aphụa ẹke imigwe kpuharu; gheru ọnu; bya aphụa ịnya ọcha, nọ iya nụ. Yo nweru onye dụgaru l'eli ịnya ono. Ẹpha onye ono, dụgaru l'eli ịnya ọcha ono abụru: “O-me-g'o-kfuru”; bya abụkwaruphu “Ọkpobe Okfu”. Yoo kpeje ikpe lẹ nhamụnha iya; l'alụkwaphu ọgu l'ụzo, dụ nhamụnha.

\VS{12}Iphoro ẹnya iya dụlephu l'ọ bụ iphoro ọku, enwu enwunwu. Yo kpuru okpu-eze, ha igwe l'ishi iya. O nwekwaruphu ẹpha, e deshiru iya l'ẹhu. Ẹpha ono te nwedu onye ọdo, maru iya nụ; gbahalẹphu yẹbedua nwẹnkinyi iya.

\VS{13}Uwe nlọkpuru, o yeru b'a tsẹru lẹ mee. Ẹpha onye ono abụru “Okfu Nchileke ono”.

\VS{14}Iphe bụ ndu sọja imigwe abya egude uwe ọcha, acha pemu-pemu; to nwe ẹke e meruru iya emeru; kwaa onwẹphe ngwa. Ẹphe atụko l'ẹphe ha nọdu l'eli ịnya ọcha; l'awụ etso onye ono, dụgaru l'eli ịnya ọcha ono.

\VS{15}Iphe eshije onye ono l'ọnu lụfuta bụ ogu-mbeke, atsụ nkọ, bụ iphe oo-gude lụa iphe bụ mbakeshi lẹ mgboko. Yọ bya abụru eze ẹphe; gude mgbọro-ígwè achị ẹphe ẹge eze achịje mkpụkpu iya-a. Ọo ya a-dzọshi mẹe vayịnu l'ẹke ono, aadzọshije mẹe l'akpụru vayịnu ono. Iphe ono abụru ẹtu, ekoshi eze oke ẹhu-eghughu kẹ Nchileke, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike.

\VS{16}E dee ẹpha l'uwe, o yeru; dekwaa ya ẹya phụ l'ụtakfu. Ẹpha iya ono bụ: “Eze, kakọta ndu eze; mẹ Nnajiufu, kakọta ndu bụ nnajiufu.”


\par }{\PP \VS{17}Ya ndono; mu abya aphụa ojozi-imigwe, vudo l'ẹnyanwu. Yo chia mkpu chishia ya ike; gude kukoo iphe bụ ụnwenu, ephe l'akpamigwe; sụ ẹphe: “Unu phee bya edzukota; t'unu ria orimori, daru unu; orimori, bụ l'ẹka Nchileke b'o shi.

\VS{18}Unu bya avụkaa anụ ndu eze; anụ ndu ishi sọja; anụ ndu sọja; anụ ịnya; anụ ndu agba iya nụ; mẹ anụ ndiphe mgburumgburu: ohu mẹ amadụ; onye ukfu l'onye nta.”


\par }{\PP \VS{19}Mu abya aphụa ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono; mẹ ndu eze ndiphe mgburumgburu ẹge ẹphe chịtawaru ndu sọja ẹphe chịkobe l'ẹkalanu; kẹ t'ẹphe bya etso onye ono, dụgaru l'eli ịnya ọcha ono ọgu yẹle ndu sọja iya.

\VS{20}A kpụa ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono lẹ ndzụ; kpụkwaaphu onye ono, egudeje ụgho edusweshi ndiphe; l'adzụ ẹjo-ire lẹ ya bụ onye nkfuchiru Nchileke; l'ẹ b'ọ bụ iya ono. Ọ bụ iya bụ onye ono, shi anọduje ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono l'ifu; emeshi iphe-ọphulenya, bụ iya bụ iphe ono, o gude ghọta ndu ono, kweru t'e mee ẹphe iphe-ọhubama k'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono; mẹ ndu ono, shi abaru ntẹkpe ono, a kpụru; yọ dụ l'ọ bụ anụ ono ẹja. A kpụkwaruphu; kpụa onye ụgho ono, adzụje ẹjo-ire; sụ lẹ ya ekfuchiru Nchileke ono yẹle ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono lẹ ndzụ je achịru ye l'eze-iduma, bụ ọku nshị-egbe l'enwu iya taphutaphu.

\VS{21}Onye ono, dụgaru l'eli ịnya ọcha ono abya egude ogu-mbeke ono, shi iya l'ọnu alụfuta ono; gude tụko ndu ọphu phọduru nụ gbushikota. Iphe bụ ụnwenu, nọ lẹ mgboko-a edzukoo; bya avụa anụ ẹphe avụvu; rijishia ẹpho.




\par }\Chap{20}{\SH Ụnu afa labụ; l'ụkporo afa iri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; mu abya aphụa ojozi-imigwe, shi l'imigwe abya. Yo gude ire-igodo, eegudeje atụha ọnu Iduma Maa ono l'ẹka; chịkwaruphu eze gwọgirigwo.

\VS{2}Yọ bya azụlephu ẹjo agiyi ono gbirimu, bụ iya bụ agwọ teke ndiche ono, bụkwa iya phụ bụ Obutuswe; bya abụru Sétanu ono. Ojozi-imigwe ono abya azude iya; kee ya ẹgbu. Ẹgbu ono, e keru iya ono bẹ bụ ẹge ono b'ọo-nọ iya ụnu afa labụ l'ụkporo afa iri.

\VS{3}Ojozi-imigwe ono aparu iya chee l'ime Iduma Maa ono. Yo chetsua ya; bya eworu iya guchia; woru iya tuchia; k'ọphu ẹ to nwedu onye ha k'atụhaa iya. Ọo ya bụ t'ẹ b'o duphushihe ndiphe ọdo jeye teke ụnu afa labụ l'ụkporo afa iri ono e-swe. Teke ụnu afa labụ l'ụkporo afa iri ono swetsuaru; a tụhaa ya t'ọ tụsaru ẹhu nwanshị.


\par }{\PP \VS{4}Ya ndono; mu abya aphụtsua aba-eze aba-eze; mẹ ndu dụgagbaaru iya nụ. Ndu ono, dụgagbaaru iya nụ ono bẹ bụ ndu, a fọtaru t'ẹphe kpee ikpe. Mu aphụa maa ndu e butatsuaru ishi; okfu l'ẹphe vudo l'edzudzu ọha; kfua l'ọo Jisọsu bụ Nnajiufu; mẹkwaphu okfu l'ẹphe shi anọduje ara okfu Nchileke arara. Ọ bụ ẹphebedua bụ ndu ẹ-te kwetadu baaru ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu phụ ẹja; ẹphe te kwe baaru ntẹkpe iya ono, a kpụru; yọ dụ l'ọ bụ yẹbe ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono ẹja; ọphu ẹphe 'ekwekwaphu t'e mee ẹphe iphe-ọhubama k'ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu ono l'atatifu; m'ọ bụkwanu t'e mee ya ẹphe l'ẹka. Ẹphe tetatsuwaru nọdu ndzụ ọdo; ẹphe lẹ Kuráyisutu atụko bụwaru eze; chịa ụnu afa labụ l'ụkporo afa iri.

\VS{5}Eteta onanu, ndu ono, e bufutsuaru ishi tetaru ono abụru eteta k'ọdungu, Nchileke meru; madzụ eteta nọdu ndzụ. Ndu ọphu, phọduru nụ lẹ ndu ono, nwụhuru anwụhu ono te nwekwa onye ọphu tetaru nụ jeye ụnu afa labụ l'ụkporo afa iri ono agvụ.

\VS{6}Ọnu-ọma bụ k'onye ono, e-tso lẹ ndu ọdungu ono, Nchileke e-me; ẹphe eshi l'ọnwu teta nọdu ndzụ ono. Iphe ọbu abụru lẹ ndu ono b'a fọtaru t'ẹphe lẹ Nchileke buru l'ẹkalanu. Ndu ono bẹ ọnwu n-nwụlabu te enwehedu iphe oome ẹphe. Ọ bụ ẹphe a-bụru ndu achịjeru Nchileke ẹja; mẹ ndu achịjeru Kuráyisutu ẹja. Ẹphe lẹ Kuráyisutu a-tụko bụru eze; gbaru mgba chịa mgboko ụnu afa labụ l'ụkporo afa iri.


\par }{\SH Eemekputa Sétanu
\par }
{\PP \VS{7}Teke ụnu afa labụ l'ụkporo afa iri ono gvụleruphu; a tọfu Sétanu l'ẹgbu ono; paru iya haa. Yọ lụfuta lẹ mkpọro ono, a tụru iya ono.

\VS{8}Yo shi ẹke ono byatashikwaa bya eduphushilahaa iphe bụ mbakeshi, nọ lẹ mgboko mgburumgburu, bụ iya bụ Gọgu yẹle Mégọgu. Yọ chịkobe ẹphe l'ẹkalanu t'ẹphe kwakọbe k'ọgu. Ndu bụ: a -gua ẹphe ọgu; ẹphe ahalẹphu l'ọ bụ eveve mgbogidi ẹnyimu.

\VS{9}Ya ndono; mu anọdukwaphu l'àphụ̀ ono; phụa ẹge ndu ono adzọgbaa kporomu; kporomu; kporomu lẹ phorokoto mgboko; je anọ-phee ẹke ono, ndu kẹ Nchileke dọru ono mgburumgburu; nọ-phekwaaphu obodo ono, Nchileke yeru obu ono. Obenu l'ọku shilephu l'imigwe nwua kẹ phoo; bya eworu ẹphe kegbushia.

\VS{10}A bya ewota Obutuswe ono, bụ iya anọduje eduphushi ẹphe ono; chee l'eze-iduma ono, bụ ọku nshị-egbe enwule iya phụ taphutaphu ono, bụ iya bụ ẹke ẹjo anụ-ẹgu-ẹgbudu phụ; mẹ onye ẹjo-ire phụ, sụru lẹ ya ekfuchiru Nchileke phụ nọ. Yọ bụru ẹke ono bẹ ẹphe a-nọdu; a nụa ẹphe chịkikfuu: eswe l'ẹnyashi gbururu jeye lẹ tutu yoyo.


\par }{\SH Ikpe Ikperazụ
\par }
{\PP \VS{11}Tọ dụ iya bụ; mu abya aphụa eze aba-eze ọcha; phụkwaaphu onye dụgaru iya nụ. Alị yẹle igwe afọta ọso shi iya l'ifu gbafụ; gbalaa; to nwehe ẹke alị yẹe igwe ono a-nọdu.

\VS{12}Mu aphụkwaaphu iphe bụ ndu nwụhuru anwụhu: onye ukfu l'onye nta; ẹke ẹphe vudogbaa l'ifu aba-eze ono. Yo nweru ẹkwo, e kpuhagbaaru ekpuha. Ẹkwo ono b'e deshiru iphe bụ iphe onyemonye ọbule mejekpooru lẹ mgboko-a. A byakwaphu bya ekpuhaa ẹkwo ọdo. Onanu; mbụ ẹkwo b'e deshiru ẹpha ndu a-nọdu ndzụ gbururu jeye. Yọ bụru iphe e deru l'ẹkwo ono b'e gude ekpe ndu nwụhuru anwụhu ikpe l'ẹge iphe onyemonye ọbule meru dụ.

\VS{13}Eze Ẹnyimu abya achịfuta iphe bụ ndu mini rijekpooru. Anwụhu yẹe alị-maa abya achịfuta iphe bụ ndu ọnwu gbujekpooru. A tụko ẹphe l'ẹphe ha kpee ikpe: onyemonyenọnu l'ẹge gbaru iphe o meru.

\VS{14}A bya ewota anwụhu yẹe alị-maa chịru ye l'eze-iduma ono, ọku enwu taphutaphu ono. Yọ bụru iduma ono, ọku enwu taphutaphu ono bẹ bụ ọnwu n-nwụlabu.

\VS{15}Iphe bụ onye ẹ ta phụdu ẹpha iya l'ẹkwo ono, e deshiru ẹpha ndu a-nọdu ndzụ gbururu jeye ono b'e cheru l'eze-iduma ono, ọku enwu taphutaphu ono.




\par }\Chap{21}{\SH Imigwe ọphungu \newline  yẹle mgboko ọphungu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; mu abya aphụa igwe ọphungu yẹle alị ọphungu; kẹ l'igwe ọphu shihawa nọdu ta nọhedu; alị ọphu shihawa nọdu ta nọhe. Eze Ẹnyimu ta nọhe.

\VS{2}Mu abya aphụa Obodo ono, dụ nsọ ono, bụ iya bụ Jerúsalemu ọphungu l'ẹke o shi l'imigwe l'ẹke Nchileke nọ l'alazita. E memakpele iya phụ l'ọ bụ nwanyi, aabya oke nji k'ọphungu; mbụ nwanyi, a kwawaru ngwa ẹge ọo-dụ tẹ yẹle nji iya yịru.

\VS{3}Mu anụa olu, a nọ l'aba-eze ono chia ochi mkpu; sụ: “Ọwaa ufu Nchileke ndọ-ọ! Nta-a bẹ Nchileke byaakwaru ọnodu swiru madzụ eswiru. Nta-a bụakwa ẹke madzụ bu bụ ẹke Nchileke e-buru; madzụ abụru ndibe iya. Nchileke l'onwiya e-swiru ẹphe eswiru; bụru Nchileke ẹphe.

\VS{4}Oo-fuchagekpo ẹphe ẹnya-mini l'ẹnya. Ọnwu ta anọhedu ọdo; ọphu ọtso-aphụ ta anọhe. Ẹ ta arahẹdu ẹkwa ọdo; to nwehe iphe ome madzụ ẹhuka, a-nọkwadu nụ; okfu l'iphemiphe ọbule ono, shi nọdukota nụ ono gvụwaru.”


\par }{\PP \VS{5}Tọ dụ iya bụ; onye ono, dụgaru l'aba-eze ono asụ: “Lekwa! Lẹ nta-a bẹ ya emeekwa iphemiphe ọbule t'ọ bụkotaru iphe ọphungu!” Yọ sụkwa mu phụ: “Tẹ mu tụko okfu ono dee l'ẹkwo; kẹ l'ọ bụkota ọkpobe okfu; bụkwaruphu okfu, gbaru kẹ t'e gude iya ẹka.”

\VS{6}Yọ sụkwa mu phụ: “L'e meekwaru iya. Ọ kwa yẹbe Nchileke bụ Onye Ivuzọ; bụru iya bụ Onye Ikperazụ; bụ iya bụ l'ọo ya bụ ogbube ishi iphemiphe ọbule; bụru iya bụ ẹke iphemiphe ọbule jeberu. Iphe bụ onye mini agụ bẹ ya e-chebe mini kẹ mmanu. Ẹke mini ọbu, ya e-chebe onye ọbu shi bụkwa l'ẹke mini, anụ ndzụ gbururu jeye futaru.

\VS{7}Ọ kwa onye lụru ọgu ono; mekputa; bẹ yẹbe Nchileke e-meru iphe-ọma-wa: Iphe-ọma ọbu bụ lẹ Ya a-bụru Nchileke onye ono; onye ono abụru nwa kẹ yẹbe Nchileke.


\par }{\PP \VS{8}“Obenu l'ọphube ndu ono, atsụ egvu ẹnya ono; ndu ono, ẹ-te evudoshijedu ike l'iphe ẹphe kfuru ono; ndu ono, tsonyaaru Nchileke; tsuphu azụ ono; ndu ono, egbu madzụ ono; ndu ono, eme kẹ nwanyi ono; ndu ono, atọ nshi ono; ndu ono, agwa nte ono; ndu ono, adzụje ẹjo-ire ono; ndu ono l'ẹphe ha bẹ iphe nọdu swiru ẹphe bụ eze-iduma ono, ọku; mẹ nshị-egbe enwu taphutaphu ono; bụ iya bụ ọnwu n-nwụlabu.”


\par }{\SH Jerúsalemu ọphungu
\par }
{\PP \VS{9}Tọ dụ iya bụ; ojozi-imigwe lanụ l'ime ojozi ẹsaa ono, shi gude efere ẹsaa ono, ụzo mgbọnwu ẹsaa ikperazụ phụ nọ phụ abyakfuta mu bya asụ mu: “Tẹ mu bya tẹ ya koshi mu nwanyi ọphungu ọbu, abya ọla nji k'ọphungu ọbu, bụ iya bụ nyee Nwatụru Nchileke ono.”

\VS{10}Ume Nchileke abya ejile mu phụ ẹhu. Ojozi-imigwe ono eduta mu; je enyihu ephekerephe eze ugvu ọbu, ha l'eli l'ọ bụ ngụnu; je ekoshi mu obodo ono, dụ nsọ ono, bụ iya bụ Jerúsalemu; l'ẹke o shi l'imigwe ẹke Nchileke nọ alazita l'alị.

\VS{11}O-gbu-nwịi-nwịi kẹ Nchileke emee ya; yọ chakọtalephu oswi kẹ pemu-pemu. Iphoro iya achakọtalephu pemu-pemu l'ọ bụ kẹ mkpuma ọbu, bụ iya bẹ aswa katsụa; mbụ iphoro iya adụlephu l'ọ bụ kẹ mkpuma ọbu, eke uswuswe, aza jásụ̀pà. Mkpuma ono anọduje aphụ onyo; l'ama mma.

\VS{12}Obodo ono b'e gude ụpho-mkpuma kpụ-pheta mgburumgburu. Ụpho-mkpuma ono ahalẹphu l'eli ọkpobe ahaha. E bua ya ọnu-ụzo iri l'ẹbo. E ye ụnwu ojozi-imigwe iri l'ẹbo t'ẹphe cheje ọnu-ụzo ono nche. L'ọnu-ụzo iri l'ẹbo ono b'e degbaaru ẹpha ikfu iri l'ẹbo ono, nọ lẹ Ízurẹlu ono l'ẹhu l'ẹhu.

\VS{13}Yọo dụje ọnu-ụzo ẹto ẹto l'uswe iya lanụ. Ọphu cheru ifu l'ibyiya kẹ ẹnyanwu-ahata b'e buru ọnu-ụzo ẹto; bua ọnu-ụzo ẹto l'ọphu cheru ifu l'ụzo ẹnyanwu-arịba; bua ọnu-ụzo ẹto l'ọphu cheru ifu l'ụzo isheli; bya ebua ọnu-ụzo ẹto l'ọphu cheru ifu l'ụzo ọhuda.

\VS{14}Yọ bụru mkpuma iri l'ẹbo; b'e gude tụa ọkpa-alị ụpho-mkpuma ono mgburumgburu. Mkpuma ono ẹphe iri l'ẹbo b'e deshiru ẹpha ndu ishi-ozi iri l'ẹbo; bụ iya bụ ndu ishi-ozi Nwatụru Nchileke ono.


\par }{\PP \VS{15}Ojozi-imigwe ono, shi ekfu eyeru mu nụ ono bẹ gude iphe e meru lẹ mkpọla-ododo, dụ ogologo. Iphe ono, dụ ogologo ono bẹ eegudeje atọ iphe. Ojozi-imigwe ono emekwanu tẹ ya bya atọo obodo ono; maru ẹge ogologo iya yẹle ụsa iya ha.

\VS{16}Yọ tọkwaaphu ọnu-ụzo ono; mẹwaru ụpho-mkpuma ono, e gude kpụ-pheta iya mgburumgburu ono. Obodo ono bẹ nweru mgberemẹku ẹno, halẹphu ẹnya-nhamụnha. Ojozi-imigwe ono abya egude iphe ono, dụ ogologo ono; tọo obodo ono. Ogologo obodo; l'ụsa iya; mẹ l'eli iya ahalẹphu ẹnya-nhamụnha. Ogologo iya ono dụ ụnu manyịru ugbo ẹto l'ụkporo manyịru iri l'ise.\FTNT{*}{{\FR 21:16 }{\FR{21:16
}}{\FT{Iphe, e deru l'ẹke-a l'okfu Giríku; bụ 12,000 stadia.}}}

\VS{17}Yọ byakwaphu bya atọo ụpho-mkpuma iya; igbi iya adụ ụkporo ntụ-ọkpa labụ lẹ ntụ-ọkpa ẹsato\FTNT{†}{{\FR 21:17 }{\FR{21:17
}}{\FT{Iphe, e deru l'ẹke-a l'okfu Giríku; bụ 144 cubit.}}} l'ẹge madzụ atọje iphe. Yọ bụru ẹge ono bẹ ojozi-imigwe ono tọru iya.

\VS{18}Iphe e gude kpụa ụpho-mkpuma ono; bụ mkpuma jásụ̀pà. Ọphube obodo ono l'onwiya b'e gude mkpọla-ododo mee; yoo gbu ngerengere l'ọ bụ onyo.

\VS{19}Ọphube ọkpa-alị iya b'e gudetsua mkpuma, dụtsua iche iche, egbukwaphu ngerengere; l'ereshi ire ike gude memaa; yọo ma ntụmatu. Mkpuma ono

\par }{\QB kẹ ọdungu bụ jásụ̀pà

\par }{\QB k'ẹbo bụ sáfàyà

\par }{\QB k'ẹto bụ ágètù

\par }{\QB k'ẹno bụ émèràlùdù


\par }{\Q \VS{20}k'ise abụru ónìkùsù

\par }{\QB k'ishingu bụ kànélìyànù

\par }{\QB k'ẹsaa abụru kìrị́sòlàyìtù

\par }{\QB k'ẹsato abụru bérìlù

\par }{\QB kẹ tete abụru tópàzù

\par }{\QB k'iri abụru kìrísòpùràsù

\par }{\QB k'iri lẹ nanụ bụ jásìntù

\par }{\QB k'iri l'ẹbo bụ ámìtìsùtù.


\par }{\MM \VS{21}Ọnu-ụzo iri l'ẹbo ono abụru mgbubu iri l'ẹbo, vu oke aswa b'e gude mee ya. Ọgu-nggamgbo, e yeshiru iya ẹphe iri l'ẹbo l'ẹhu l'ẹhu abụkotaru mgbubu lanụ b'e gude mee ya. Ogborogbo-ụzo ụzo, nọ l'ime obodo ono abụru ọkpobe mkpọla b'e gude mee ya. Yoo gbu ngerengere l'ọ bụ onyo.


\par }{\PP \VS{22}Mu ta phụkwa eze-ụlo Nchileke l'obodo ono. Iphe kparu iphe ẹ to nwedu eze-ụlo Nchileke, nọ iya nụ bụ lẹ Nnajiufu, bụ Nchileke, bụ iya bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike yẹle Nwatụru ono bụwa eze-ụlo Nchileke k'obodo ono.

\VS{23}Obodo ono bẹ mkpa ẹnyanwu mẹ ọnwa ta dụhekwa. Ishi iya abụru l'o-gbu-nwịi-nwịi Nchileke bẹ echiwa l'ime iya; Nwatụru Nchileke ono abụru iphoro, e gude aphụ ụzo.

\VS{24}Ọ bụ iphoro, shi l'obodo ono bẹ iphe bụ mbakeshi e-gude nọdu ndzụ. Iphe bụ ndu eze, nọkota lẹ mgboko e-vuko ọdu-biribiri ẹphe; vubata l'obodo ono.

\VS{25}Ọnu-ụzo obodo ono e-ghekotajeru ọnu tekenteke; kẹ l'ẹnyashi ta anọdu l'ẹke ono.

\VS{26}Iphe bụ mbakeshi a-tụko ọdu-biribiri ẹphe, nweru enweru vuta bya akụbe l'obodo ono; ẹphe akwabẹ obodo ono ugvu.

\VS{27}Obenu l'ẹ to nwekwanu ẹjo iphe, a-dụ ike bahụ l'obodo ono. Onye eme ahụma; m'ọ bụ onye ẹjo-ire b'ẹ te ekwekwa t'ọ bahụ iya. Ndu a-bahụ iya nụ nwẹnkinyi bụlekwaphu ndu, Nchileke deru ẹpha ẹphe l'ẹkwo Nwatụru ono, bụkwanu ẹke ono, e deshiru ẹpha ndu a-nọ ndzụ gbururu jeye ono.




\par }\Chap{22}{\PP \VerseOne{1}Tọ dụ iya bụ; ojozi-imigwe ono abyakwaphu bya ekoshi mu nggele ọbu, bụ iya bụ mini ọbu, anụje ndzụ gbururu jeye ọbu. Mini ono edoo rịsanguu; l'aphụ onyo. Yọ bụru ẹke mini ono shi atsọfuta bụ l'aba-eze Nchileke yẹle kẹ Nwatụru ono.

\VS{2}Mini ono atsọkpelephu l'echi esu-ụzo obodo ono. Oshi ono, anụje ndzụ gbururu jeye ono egvugbaaru l'iku nggele ono ẹka labụ. Ugbo iri l'ẹbo bẹ oshi ono amịje nebyi, dụ iche iche afa l'afa. Ọomije iya l'ọnwa l'ọnwa. Yọ bụru mkpẹkwo oshi ono bẹ aakpatajẹ gude mebe iphe bụ mbakeshi ọgvu l'iphe eme ẹphe; ẹphe adụ mma.

\VS{3}Ẹ to nwedu iphe Nchileke buru ọnu nụ, byakwadụ bya anọdu l'obodo ono.

\par }{\PP Iphe a-nọdu l'obodo ono bụ aba-eze Nchileke mẹ kẹ Nwatụru ono. Ndu ejeru iya ozi a-nọdu abaru iya ẹja.

\VS{4}Ndu ono, ejeru iya ozi ono a-phụje iya ifu l'ifu. Ẹpha iya bẹ ee-detsua ẹphe l'atatifu.

\VS{5}Ẹnyashi ta anọhedu. Mkpa iphoro k'urọku; m'ọ bụ k'ẹnyanwu ta adụhekwaru ẹphe ọdo; okfu lẹ Nnajiufu, bụ Nchileke a-bụru ẹphe iphoro. Ẹphebedua a-bụru eze; chịa gbururu jeye lẹ tutu yoyo.


\par }{\SH Abyabya Jisọsu
\par }
{\PP \VS{6}Ya ndono; ojozi-imigwe ono asụ mu: “Okfu-a l'ọ ha bụkotakwa ọkpobe okfu; bụru okfu, gbaru kẹ t'e gude iya ẹka. Lẹ Nnajiufu, bụ iya bụ Nchileke ono, anụje ndu ono, ekfuchiru iya nụ Ume iya ono; bẹ ziakwaru ojozi-imigwe t'ọ bya ekoshi ndu ejeru Nnajiufu ono ozi iphe ẹ ta anọhedu ọphu baru nwishi nta-a; yo mee.”


\par }{\PP \VS{7}Jisọsu sụkwaru: “Lekwa-a. Lẹ ya abyakwa nta-a. Ọnu-ọma bụ k'onye emeje iphemiphe ọbule-a, e deru l'ẹkwo-wa, e deshiru iphe, bụ iphe-a, e kfuru kfuchiaru yẹbe Jisọsu Kuráyisutu-wa.”


\par }{\PP \VS{8}Ọ bụ mbẹdua, bụ Jọnu gẹdegede bụ onye gude nchị mu nụkota iphe-a l'ọ ha; bya egude ẹnya mu phụkota iya. Mu anụebe l'iya phụ lẹ nchị; phụebe l'iya phụ l'ẹnya; bụru ojozi-imigwe ono, koshiru mu iphe ono pẹe l'ifu, tẹ mu baaru iya ẹja.

\VS{9}Yọ sụ mu: “Wawakwa! Tẹ mu be ejekwa ememe! Sụ mu: m'ọ kwa ẹge mbẹdua mu l'ụnwunna mu bụ ndu ejeru Nchileke ozi bẹ bụkwaphu ẹge yẹbedua bụ onye ejeru Nchileke ozi; mbụ ụnwunna mu bụkwa ndu ono, ekfuchiru Nchileke; mẹ ndu ọdo, bụ ndu emeje iphe ẹkwo-wa kfuru. Wo mu l'ọ bụ Nchileke bẹ mu a-bachiaru ẹja!”

\VS{10}Jisọsu asụ mu: “T'ẹ b'o nwekwa okfu-a l'ọ ha, e deshiru l'ẹkwo-wa m'ọo nanụ ọphu mu e-domi edomi. Lẹ teke iphe-a l'ọ ha e-mekota bẹ dụakwa ntse.

\VS{11}Sụ t'iphe bụ onye eme ẹjo iphe; kwẹlekwaphu ẹka l'ẹjo iphe oome. T'onye umere iya eshi nshi; kwẹlekwaphu ẹka l'ẹjo umere, eshi nshi, oome. Tẹ ndu ọphu doberu ẹka ndoo l'ifu Nchileke; kwẹlekwa iya phụ ẹka ẹge ono tụgburu. Onye ọphu doberu onwiya nsọ; edobelekwaphu onwiya nsọ ẹge o doberu iya tụgburu.”


\par }{\PP \VS{12}“Unu lekwa! Lẹ yẹbe Jisọsu abyaakwa nta-a nta-a! Ya -byadẹ bẹ ya e-gude obunggo, ya e-bu onyenọnu l'ẹge iphe o meru dụ.”

\VS{13}Ọ bụ yẹbedua bụ Álụfa; bụru Oméga; mbụ l'ọo ya bụ Onye Ivuzọ; bụru Onye Ikperazụ. Ọ bụ iya bụ ogbube ishi k'iphemiphe ọbule; bụru iya bụ ẹke iphemiphe ọbule jeberu.


\par }{\PP \VS{14}“Ọnu-ọma bụ kẹ ndu asajẹ uwe-nlọkpuru ẹphe; yọo cha pemu-pemu. L'ọ kwa ndu ono bẹ ee-kwe t'ẹphe ria akpụru, oshi ono, anụje ndzụ gbururu jeye ono mịtaru. Yọ bụru ndu ono bẹ ee-kwe t'ẹphe shi l'ọnu-ụzo; bahụ l'ime obodo ono, Nchileke nọ ono.

\VS{15}Obenu lẹ ndu ono, bụ nkụta ụru-alị ono; ndu nshi; ndu ono, afarụshi onwẹphe ẹphe l'ụnwanyi ono; ndu mgbugbu-madzụ; ndu agwa nte; ndu ntụmatu; ndu ono l'ẹphe ha ta abyadụ bya abahụ l'obodo ono. Ọo l'azụ iya bẹ ẹphe a-nọdu.


\par }{\PP \VS{16}“L'ọo yẹbedua, bụ Jisọsu gẹdegede bẹ ziru ojozi-imigwe iya t'ọ bya emee t'unubẹ chọchi makọtaru iphemiphe ọbule-a. Ya bụ o-shi-l'eri Dévidi; bya eshikwaphu l'awa iya. Ya bụkwaphu Mkpọ-kpodo nchi-abọhu ono, anọduje eke papapa ono.”


\par }{\PP \VS{17}Ume Nchileke yẹle nwanyi ọphungu ono tụkoru l'ekfu; sụ: “Bya-o!”

\par }{\PP T'iphe bụ onye nụru iphe-a; sụ: “Bya-o!”

\par }{\PP T'onye ẹgu-mini agụ byakwa! T'onye ọ dụ t'ọ bya byakwa t'e kee ya ẹya kẹ mmakanụ t'ọ ngụa. Ọ bụ mini ono anụje ndzụ gbururu jeye.


\par }{\SH Ekele mkpọ-chi ishi iya
\par }
{\PP \VS{18}Mbẹdua, bụ Jọnu alọ iphe bụ onye anụ okfu-a, e dekotaru l'ẹkwo-wa ẹka lẹ nchị; mbụ l'ẹkwo-wa, e deru iphemiphe ọbule, e kfuru kfuchiaru Nchileke-wa. Iphe bụ onye yekwaru iphe l'iphe-a, e deru l'ẹkwo-wa bẹ Nchileke e-yekwakwaruphu iphe l'iphe bụ ẹjo iphe-ẹhuka, e kfukotaru okfu iya l'ẹkwo-wa; tụko iya byabẹ onye ọbu l'ishi.

\VS{19}Teke bụ l'o nweru onye wofuru iphe l'ẹkwo-wa, e deru iphemiphe ọbule-a, e kfuchiru Nchileke-wa bẹ Nchileke e-wofukwaphu ókè iphe onye ono l'akpụru, ọ mịtaru; mbụ oshi ono, anụje ndzụ gbururu jeye ono, bụ iya bụ oshi ono, e kfuru okfu iya l'ẹkwo-wa ono; bya ewofukwaphu ókè iphe k'onye ọbu l'obodo ono, dụ nsọ ono, bụkwaphu iphe e kfuru okfu iya l'ẹkwo-wa.


\par }{\PP \VS{20}Ọ bụ onye ono, meru t'a maru iphemiphe ọbule-a, bụ ọkpobe okfu-a bẹ sụru: “Iyee! Ya abyaa lẹ ntse ntse-e.”

\par }{\PP Ono kwa ẹge ọ dụ. “Byiko bya; Nnajiufu, bụ Jisọsu!”


\par }{\PP \VS{21}Tẹ Nnajiufu, bụ Jisọsu meeru unu eze-iphe-ọma l'unu ha. Ono kwa ẹge ọ dụ.

\par }