6
Basi Nazareti a basa imiini mu Yiisu pe
(Mataayi 13.53; Luka 4.16-30)
1 Yiisu amati nha mbuu yii, na ayeni ku tsi a nde. Miyii mia nde miamuduki. 2 Iluumbu kia saba, nde abaandii uyiisi mu nzo a makutunu ma Bayuudayo. Babalayi mu babakiyuu nde bakimii na baleeli: «Kuni nde ali mu ubaa mandaa maa? Ba ki pili a buyeri baha kwaa nde, na buni bimaanga bi bili mu uyilimi mu mioo mia nde? 3 A ni nde pe musalpanzi? Ngwanya ni nde mwaana a Mari, na mukulu a Yaki, a Yose, a Yude na Simooni! Bakeri ba nde a bali mu udiaala pe bisi nhaa na nha!» Mandaa maa moosi makikoonoso bo mu usa imiini mu nde. 4 Na Yiisu wabaleeli: «Bali mu umeengele mubili ndila mu tsi a nde, mu kaanda la nde na mu nzo a nde.» 5 Na nde a atuyi uyiluu imaanga so imosi nha bula ba nde pe, so a ni ndila unaa mioo nha yulu a babeeri babamosi na abeelisi bo. 6 Na nde akimii mundaa a pelili a imiini kia basi bula ba nde.
Yiisu atsindii miyii kuumi na mioolo mu uyasa isala
(Mataayi 10.5-15; Luka 9.1-6)
Yiisu akidieenge mu malaa moosi mamadiengelele ngaanda a Nazareti, na akiyiisi. 7 Nde ati miyii kuumi na mioolo mbila, na abaandii mu utsinduu bo boolo-boolo. Nde wabahi litu nha yulu a miheebili mimibi. 8 Na wabahi tumini yi: «A dibiti iloo so imosi pe mu mudieenge: so mapa pe, so kutu pe, so mboongo mu kobo pe, ka ndila mupaanga. 9 Dilwaata bikoori, ka a dibiti ikutu kia usobo pe.»
10 Nde abwileele kwaa bo: «So bayaki beni mu nzo mosi, didiaala muu natee bu beni dimatuu mbuu yii. 11 So bangaa bula bumosi, babisi uyaka beni na uyuu beni, dipala muu na dikubulu lifuundu la miili mia beni. Kio sa iba imbaangi ki imweese ti bo bayilii bubi nha kulu a Nziaambi.» 12 Ni mu buu miyii miayeni, na miayiisi baata mu usobo ndiaatili na uyiravutuu kwaa Nziaambi. 13 Bo bakibingi miheebili mialaa mimibi, bakikili babeeri balaa maari✡ na bakibeelese bo.
Likwa la Yowani Mubootii
(Mataayi 14.1-12; Luka 9.7-9)
14 Mutini Erode ayuyi bu bakitsuu mu Yiisu, mundaa ti kuumbu a nde ali ka na mvuungu. Babamosi bakileele: «Yowani Mubootii maasiimbuu mu babakwa! Ni mu buu nde ali na litu la uyiluu bimaanga.» 15 Bakimi baleeli: «Ngwanya nde ni mubili Eliya.» Bana bakimi: «Nde ni mubili a Nziaambi. Nde li weti mosi mu mibili mimikulu.» 16 Erode ayuyi moosi ma bakitsuu, na nde aleeli: «Ni Yowani Mubootii! Me natumu bamukese mutswe, ka nde maasiimbuu mu babakwa!»
17 Mutini Erode ali atumu bakaanga Yowani, bakutulu nde bibolo na badumunu nde mu perese. Nde ayilii buu mu toono a mukaasa mosi wa kuumbu Erodiade, wu Erode ali akweeli, so bu nde ali mukari a mwaana a nguu a nde Filipo. 18 Ka Yowani akileele kwaa Erode: «We ali na muswa pe wa uholo mukari a mwaana a nguu a we!» 19 Ni mu buu, Erodiade abeli Yowani kwalaa na akisaa ti badusu nde, ka a akituu pe. 20 Erode ali na boomo ba Yowani, mundaa ti nde ali ayaaba ti Yowani ali muutu walibweeye. Nde akiyiluu litoono la Nziaambi, na Erode akikala nde. Mu taanga di nde akiyuu Yowani, nde akimono mutimi pasi. Ka bunu, nde ali atoono uyuu mandaa ma Yowani.
21 Ka taanga dimbwe diamonii kwaa Erodiade, mu iluumbu kia mukuungi a mbutili a Erode. Erode ayilii ndaamba kwaa baata ba nde balikiinzi, bakuutu ba masodaare na biyeri bia itinini kia Ngalili. 22 Mwaana a Erodiade wa mukaasa akoti mu itsuru kia nzo, na akini nha kulu a baata boosi. Nde amweesi kinyi kwaa Erode na kwaa baata ba nde atumisi. Ni mu buu, mutini aleeli kwaa nduumbu mukaasa: «Loombo me pasi ki we atoono, na me sa ha we kio.» 23 Na nde alabi mukisi wu kwaa nde: «Pasi ki we uloombo kwaa me, me sa ha we kio, so yaba ibari kia itini kia me.» 24 Nduumbu mukaasa apali na aleeli kwaa nguu a nde: «Ima me ni loombo?» Nguu avutili: «Mutswe a Yowani Mubootii.»
25 Nduumbu mukaasa avutii mawasa kwaa mutini, na asiiri nde ndoombili yi: «Me tooni ti we ha me, liaalili, mutswe a Yowani mubootii mutso ikoombo!» 26 Mutini amoni ngebe dialaa. Ka nde a atuyi pe ubisi ndoombili a nduumbu mukaasa, mu ndaa ya mikisi mi nde alabi nha kulu a baata ba nde ba atumisi ku mukuungi. 27 Nde atsindii mu mawasa lisodaare limosi mu babakikebe nde, na tumini ya ubee mutswe a Yowani mubootii. Lisodaare layeni ku perese na lakesi mutswe a Yowani. 28 Tumake nde abeyi mutswe a Yowani nha tso ikoombo, na ahi nde kwaa nduumbu mukaasa. Nduumbu ka ahi nde kwaa nguu a nde. 29 Mu taanga di miyii mia Yowani miayuyi ndaa yii, bo bayeni mu uholo nyutu a nde na basuusi yo mutso ngili.
Yiisu abuungili mafuundu mataana ma babaala
(Mataayi 14.13-21; Luka 9.10-17; Yowani 6.1-14)
30 Batumu ba Yiisu bakukini nha peembi a nde, na bamuyaabisi mioosi mi bo bayilii na uyiisi. 31 Nde wabaleeli: «Diyiri na me nha mbuu yahele a baata, paa beni diwuumu hoolo, nha taka.»
Nde aleeli buu, mundaa ti, baata bakiyene na bakiyiri ali balaa, kuli ti Yiisu na miyii mia nde bakooni so ubaa taanga dia udia. 32 Tumake, bo bayeni mutso bootu, ku mbuu mosi yahele a baata, nha taka. 33 Ka baata balaa bamoni bo mu uyene na bayaabi ku bakiyene. Ni mu buu, bo bamati mu mangaanda moosi mamabesene, na bakwito nha mbuu yii mu miili tswaamina Yiisu na miyii mia nde buto.
34 Bu Yiisu apali mu bootu, nde amoni koongi yalaa. Nde amoni ngebe ku mutimi mu ndaa baata baa, mu ndaa ti bo bali weti mameme mamahele na mukebi. Na nde abaandii uyiisi bo mandaa malaa. 35 Bu bwisi bali baka mu uyili, miyii miasweesi kwaa nde na miamuleeli: «Busi buka mu uyili, na baata a bubaadiaala pe nha mbuu yi. 36 Vutulu baata ba bayene mu misieenge na mala mamadiengelele, bayasuumbu bia udia.» 37 Yiisu avutili kwaa bo: «Diabaha bia udia beni bame!» Bo bafuuli nde: «We tooni ti bisi diyasuumbu mapa ma makama moolo ma mikuti mia mboongo, paa diha bo bia udia?» 38 Yiisu wabaleeli: «Mapa kwe beni dili na mo? Diyene dimono.» Bo bayifuulu na bamuleeli: «Bisi dili na mapa mataana na batswi boolo.»
39 Ninha Yiisu wabatumi mu udiaala mu makaba, nha yulu a bitiiti bi bibisi. 40 Baata badiaali mu makaba. Makaba mana ali baata kama, na makimi ali baata maku mataana. 41 Yiisu aholi mapa mataana na batswi boolo. Nde asiimbili misi ku yula na avutili matoono kwaa Nziaambi. Nde abukili mapa me, na ahi mo kwaa miyii paa bo bakaba mo kwaa baata. Nde akabi ka batswi bo baboolo nha kati a bo boosi. 42 Muutu muutu adiiri na ayutii. 43 Batoli na babiti bitsuru bia mapa masiaalili na bia batswi basiaali, baluusi bitungu kuumi na bioolo. 44 Litaanga la babadiiri mapa, ali mafuundu mataana ma babaala.
Yiisu adiaati nha yula a mukaanda maamba
(Mataayi 14.22-33; Yowani 6.15-21)
45 Nha mbisi, Yiisu atumi miyii mia nde mu ukoto mu bootu. Nde ayilii buu, paa bo batswaamina nde ku simi la diaanga lilimosi, mu taanga di nde makulu uvutulu koongi. Simi la diaanga lii, ali ku peembi a ngaanda ya Betesayida. 46 Bu amani na uvutulu baata, nde ahaati ku yulu a mulaanda mu ukuundu Nziaambi. 47 Tsitsii bu yatoori, bootu me lii ali nha kati a kati a diaanga, na Yiisu nde makulu nha simi. 48 Nde amoni ti miyii mia nde miali na pasi dialaa mu ubiti bootu, mundaa ti iteembi yakibwaana bo. Ku peembi a makia ma bwisi, nde ayeni ku peembi a bo, bu akidiaata nha yulu a mukaanda a maamba ma diaanga, na atooni ulabuu bo. 49 Bo bu bamoni Yiisu mu udiaata nha yulu a diaanga, bo batsimi ti iduuru, na bo baloyi mingiri. 50 Ni mu buu, bo boosi bamumoni na babayi ikuuhulu.
Ka nhaa-na-tsi, nde atsuyi kwaa bo, wabaleeli: «Diba ibaala! Ni me, a diba na boomo pe!» 51 Tumake nde akoti mu bootu li bo bali, na iteembi kiawuri. Miyii miakimii kwalaa, 52 ka bo a babayi mbahala so hoolo pe mu ndaa imaanga ki nde ayilii mu mapa, mundaa ti bo bali keni kutso bundimbi.
Yiisu abeelisi babeeri ku itinini kia Ngenesareti
(Mataayi 14.34-36)
53 Bu bamani na usabuu diaanga, bo batoori mu itinini kia Ngenesareti. 54 Bo bapali mu bootu, na nhaa-na-tsi, baata bayaabi Yiisu. 55 Ni mu buu baata bayeni mu itinini kioosi, na babaandii ubee babeeri kwaa nde. Bo bakibee babeeri nha yulu a malaba, kuu kubayuyi bu bakileele: «Yiisu nhaa ali!» 56 Mu mambuu moosi ma nde ayeni, mutso mala, mu magaanda na mu misieenge, baata bakisuusu babeeri mu mafulu. Bo bakipele nde anyaala bo babeembe so ndila ndeengi a ikutu kia nde. Boosi bababeembi nde, babeelii.
✡ 6:13 bakikili babeeri balaa maari Yak 5.14