12
Yiisu ni Pfumu a saba
(Malako 2.23-28; Luka 6.1-5)
1 Nha mbisi a taanga hoolo, Yiisu atabi matsiee ma bele* mu iluumbu kia saba. Miyii mia nde miabayi nzala. Bo babaandii ukaba mbutu dia bele na udia dio. 2 Bafarisi bu bamoni buu, baleeli kwaa Yiisu: «Mono, miyii mia we mili mu uyiluu mandaa ma mikele mia bisi mialii, mu uyiluu mu iluumbu kia saba!» 3 Yiisu avutili kwaa bo: «Beni a diataanga pe miayilii Daavidi mu taanga di nde me na baata ba nde babayi nzala? 4 Nde akoti mu nzo a Nziaambi, na itwaari na baata ba nde, bo badi mapa ma bahi bungori kwaa Nziaambi. Bunu bo a bali na muswa pe mu udia mo, mundaa ti mikele mia bisi mili mu uha muswa wa udia mo, ndila kwaa bangaanga ba Nziaambi. 5 So a buu pe, so beni ditaangi mu mikele mia Mooso, beni sa dimono ti mu iluumbu kia saba, bangaanga ba Nziaambi babali mu isala, mutso Nzo a Nziaambi nha mbuu ya Ngira, a bubaakiinzi pe mukele a saba, ka bunu, mu yii, a bubaamono toono mu bo pe. 6 Ka me nadileeli: ndaa yili nha, yavulu Nzo a Nziaambi mu mufunu. 7 Ngwanya, so beni aba diayaaba mbiindila Mabasonuu ma Ngira ma: “Mutimi wa ngebe avulu ndutu na bungori babali mu uha kwaa me†”, keni beni a diheeri tsieembili kwaa bahele a toono pe. 8 Mundaa ti Mwaana a muutu ni Pfumu a saba.»
Muutu wabobo koo
(Malako 3.1-6; Luka 6.6-11)
9 Yiisu amatii nhaa, ayeni ku nzo a makutunu ma Bayuudayo. 10 Kwali nhaa na muutu mosi wabobo koo. Bafarisi bali na nzala ya ufuundu Yiisu, ni mu buu, bamufuuli: «Mikele mia bisi mili mu uha muswa, mu ubeelese muutu mu iluumbu kia saba?» 11 Yiisu avutili kwaa bo: «So mosi mu beni li na indombo ndila imosi, na kio ibwiiri mu idunu kiayii mu iluumbu kia saba, nde sa anyaala kio uyapalisa na uholo kio? 12 Ka muutu avulu indombo ndutu! Mu yii, mikele mia bisi mili mu uha muswa mu uyiluu mamabwe kwaa muutu mu iluumbu kia saba.» 13 Ni mu buu, Yiisu aleeli kwaa muutu wuu: «Sibili koo kia we.» Nde asibili kio, na koo kiabwihama bubwe-bubwe weti ki imosi. 14 Bafarisi bayeni, na badiaali mu pfuundu, mu umono buni bo butuu udusu Yiisu.
Musiali wu Nziaambi asoolo
15 Yiisu bu ayaabi mandaa maa, nde amatii nha mbuu yii. Na baata balaa bamuduki. Nde abeelisi babeeri boosi. 16 Ka mu ibaala kioosi nde alii bo mu uyaabisa kwaa baata nde na ali. 17 Maa mayilimi buu paa maleeli mubili Yeesaya mayene tsitsi:
18 «Wu ni musiali a me wu me nasoolo,
wu me natoono na wu nasuusu kinyi a me yoosi.
Me sa suusu Muheebili a me nha yulu a nde,
na nde sa ayaabisa ti, me sa fuundusu bifuumbu bioosi bia nha tsi mu ngwanya.
19 Nde a ukaama na muutu pe,
na a unaangila pe muniingi a ndaa a nde,
a buyuu pe nde mu utsuu mu makuulu.
20 Nde a uboolo pe idiaara kiamaakwafutunu,
a udimisi pe mwiindi wu ka mu udimi.
Nde sa ayiluu buu natee bu nde ubiingisi mandaa ma ngwanya,
21 na bifuumbu bia baata bioosi sa bisuusu ilimbisi kia bo mu nde‡.»
Mvutu a Yiisu mu mandaa ma Bafarisi bafuundi nde
(Malako 3.22-30; Luka 11.14-23)
22 Mu taanga dii, babeyi kwaa Yiisu, muutu mosi wa ingimangimi wali ka baba, mundaa ti nde li akangama kwaa muheebili wu mibi. Yiisu wamubeelisi, muutu wuu abaandii utsuu na umono baata. 23 Koongi yakimii, na boosi baleeli: «Nde mwaana a Daavidi ali?» 24 Bafarisi bu bayuyi bo, baleeli: «Muutu wu li mu ubingi miheebili mimibi, mundaa ti Belezebuli mukuutu a mio, li mu uha nde litu.» 25 Ka Yiisu ali ayaaba matsimi ma bo. Ni mu buu, nde aleeli kwaa bo: «Pasi ipfumu ki baata bali mu udwaana midiingi bo na bo, tsukili a kio ndila utsaamuu. Pasi ngaanda, so a buu pe, kaanda li baata bali mu uhele ubwayuhusunu bo na bo utuu pe udiingi. 26 So Saatana bingi Saatana, nde li mu udwaanisa nde makulu. So ni buu, buni ipfumu kia nde ituu udiingi? 27 Beni dili mu utsimi ti me ndi mu ubingi miheebili mimibi mu lituu la Belezebuli, ka mu ki litu baana ba beni bali mu ubingi mio? Baana ba beni bo makulu bali mu umweese ti beni a dili na buungu pe. 28 Ka mu ngwanya, ni mu Muheebili a Nziaambi me ndi mu ubingi miheebili mimibi, pili mosi ti Ipfumu kia Nziaambi kiaamaato natee kwaa beni.
29 «A uli pe na wu utuu ukoto mu nzo a muutu ngaa mifuri na upatila bisii bia nde, mbiiti nde a akwakutu pe ngaa mifuri wuu bibolo! Ka nha mbisi a ukutu nde bibolo, tumake nde tuyi uholo bioosi bili mu nzo a nde. 30 Wu uhele uba itwaari na me li mutaata a me; na wu uhele ubaasila me mu ukukuu nde li mu utsara. 31 Ni mu buu, me nadileeli: baata utuu uholo nyaalili a matoono ma bo mu masumu moosi, na mu bitari bioosi nha kulu a Nziaambi. Ka wuu wu utuu Muheebili wa Ngira a busa nde kolokolo pe. 32 Wu uleele ndaa yimbi mu Mwaana a muutu, sa bamusa kolokolo. Ka wu utsuu bubi mu Muheebili wa Ngira a busa pe nde kolokolo mu taanga di, so mu taanga dikaayira.
Muti na mbutu dia nde
(Luka 6.43-45)
33 «Mu ubaa mbutu dimbwe, beni diafwaana uba na muti wu mubwe. So beni dili na muti wuli na ibeeri, beni sa dibaa mbutu dimbi. Ka bali mu uyaaba muti mu mutindi a mbutu di nde ali mu ubutu. 34 Beni ifuumbu kia bapili! Buni beni dituu uleele mandaa ma mabwe, mbiiti beni dili bababi? Mundaa ti munywa upalisa mialuulu mu mutimi. 35 Muutu wu mubwe, li mu upalisa mandaa ma mabwe, mali mu mutimi a nde wu mubwe. Muutu wu mubi, li mu upalisa mandaa ma mabi, mali mu mutimi a ndi wu mubi. 36 Me nadileeli: mu iluumbu kia pfuundisi, baata sa bayala mutata mu mandaa moosi ma buwulu ma bo bapalisa. 37 Mundaa ti, mu ma mupala mu munywa a we bufuundusu we. Mu mo we ubiingi, so a buu pe mu mo we ubwa.»
Bayuudayo baloombi imbaangi kia ukimuu
(Malako 8.11-12; Luka 11.29-32)
38 Ninha bakimi mu bayiisi ba mikele na Bafarisi baleeli kwaa Yiisu: «Muyiisi, bisi ditooni ti we mweese bisi iliimbi kia ukimuu, kili mu umweese ti Nziaambi atsinduu we.» 39 Yiisu avutili, aleeli kwaa bo: «Baata ba isieende kia lolo, bali baata bababi na bangaa tsoongili, bo bali mu uloombo iliimbi kia ukimuu. A uli pe na iliimbi ki bumweese bo, ka ndila kii kiayilimi mu mubili Yoona. 40 Weti bu mubili wuu asiiri biluumbu bitata bia nyanga, na bia butsuu mu moonyi a tswi wu munene, bumosi ka Mwaana a muutu sa asa biluumbu bitata bia nyanga na bia butsuu ku tsini a toto. 41 Mu iluumbu kia pfuundisi, basi Ninive sa batemene nha kulu a baata ba isieende kia lolo ki, na sa bafuundu bo, mundaa ti basi Ninive basobi ndiaatili bu bo bayuyi nziisili a mubili Yoona. Ka nha uli na wavulu mubili Yoona! 42 Mu iluumbu kia pfuundisi, mutini wa mukaasa wa ku tsi ya baanda, sa atemene nha kulu a baata ba isieende kia lolo ki, na ufuundu bo. Mundaa ti mutini wuu amata ku bitini bia tsi bia ku la, mu uyayuu mandaa ma mutini Solomo maluulu mu buyeri. Ka nha uli na wavulu mutini Solomo!
Taanga di muheebili wu mubi ali mu uyiravutuu mu muutu
(Luka 11.24-26)
43 «Mbiiti muheebili wu mubi maapala mu muutu, nde li mu uyene mayena-yene ku mambuu ma kanya, mu usaa mbuu ya puumini. Mbiiti nde a solili yo pe, 44 nde li mu uleele: “Me sa vutuu ku nzo a me, muu mu me napali.” Na bu avutii, nde baasi nzo bwaasi, isii pe mu kati, bakoombolo na bayiluu bungeele. 45 Ni mu buu, nde sa avutuu mu uyaholo miheebili tsaamba mikimi miavulu nde buhaangi. Bo sa bavutuu mu nzo yii na udiaala muu. Mu yii, mapasi ma muutu wuu sa mavulu mifuri na ma tsiomi. Ni buu ka bukaaba mu baata bababi ba isieende kia lolo ki.»
Nguu na baana banguu ba Yiisu
(Malako 3.31-35; Luka 8.19-21)
46 Yiisu bu ali keni mu utsuu kwaa koongi, nguu na baana ba nguu ba nde bayiri. Bo ali ku mbari na basiayi utsuu na nde. 47 Muutu mosi aleeli kwaa Yiisu: «Mono, nguu a we na baana banguu ba we, bali ku mbari, na bo bali na nzala a utsuu na we.» 48 Yiisu wamuvutili: «Na li nguu a me, na bana bali baana banguu ba me?» 49 Tumake, nde alayi miyii mia nde mu koo, na aleeli: «Mono nguu a me na baana banguu ba me nha bali. 50 Ka pasi nde wu uyiluu litoono la Taayi a me wuli ku mayula, nde li mwaana a nguu a me wa baala, keri a me, na nguu a me.»
* 12:1 bele mutindi a itiiti ki bali mu uholo mbutu mu uyiluu farine a mapa. † 12:7 Ose 6.6. ‡ 12:21 Yes 42.1-4.