\NormalFont\ShortTitle{Ẹsuta}

{\MTB Ẹkwo

\par }{\MT Ẹsuta



\par }\ChapOne{1}{\SH Eze-nwanyị, bụ Vashiti ekwefụru ji iya ike
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwa-a bụ iphe, nwụru teke Kuzakusẹsu shi bụru eze; mbụ Kuzakusẹsu ono, shi bụru ishi mkpụkpu ụkporo ishii l'ẹsaa; e -shi l'alị Indiya jasụ l'alị Kushi.

\VS{2}Teke ono bẹ eze, bụ Kuzakusẹsu shi nọdu l'aba-eze iya lẹ mkpụkpu Susa, bụ ishi mkpụkpu alị ono.


\par }{\PP \VS{3}O be l'apha, kwe iya apha ẹto, ọ watarụ abụ eze; o shiaru ndu-ishi l'alị-eze iya nri; waa ndu-ozi iya g'ẹphe ha. Ndu-ishi ndu ojọgu ndu Peshiya; yẹle kẹ ndu Midiya; waa ndu nweru ẹnya; mẹ ndu-ishi lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu, nọkota iya l'ẹka g'ọ ha bẹ o yekọtaru lẹ nri ọbu.

\VS{4}Ọbo-iphe ono bẹ ọ bọru ụkporo abalị tete mgburugburu. O gude teke ono goshi gẹ ya bụ-be eze, nwenụkaru iphe; waa gẹ ya habe shii bya adụ-bekwaphọ biribiri.


\par }{\PP \VS{5}A bọ-ghechaẹpho ọbo-iphe ono; eze kua ndu bu lẹ mkpụkpu Susa, bụ ishi mkpụkpu alị-eze iya lẹ nri ẹphe nọru ujiku ẹsaa k'iche. Ẹka ẹphe nọ bọo ọbo-iphe k'ono bụ l'ẹka dụ g'ọma-unuphu l'ime mgbabu ibe-eze. Onyemonye bẹ o yeru lẹ nri ono; ndu ha shii mẹ ndu ha nwanshịi.

\VS{6}Iphe, e gude dozia ẹka ọbu g'ọ maa mma bụ upfu ẹkwa-ọchaa; waa ọphu dụ urwukpu-urwukpu. E gude oghu ọchaa; waa k'urwukpu urwukpu likọta l'ishishi upfu ẹkwa ono. E wota ishi oghu ono ishi iya ọphuu woru lia l'echi mkpọla-ọchaa, e moberu l'itso, e meru l'ogbu-nwịinwii mkpuma, a kpọbegbaaru l'ẹka ono. L'ọma ẹka ono bẹ e gude mkpuma ere ire, dụ iche iche chia ọma alị iya; bya eworu iphe, aazẹ azẹe, e meru lẹ mkpọla-ododo; yẹle mkpọla-ọchaa doo ya.

\VS{7}Ụpyi, e gude ngụa mẹe mbọku ono bẹ e mekọtaru lẹ mkpọla-ododo; tẹme ọ gbakọta iche iche. O to nwedu ọphu yẹe ibe iya gbagba nanụ. Mẹe, ndu eze angụje dụkpoo shii; kẹle eze sarụ ẹka ọkpobe asasa kwakọbe ọbo-iphe ono.

\VS{8}Eze tụru ekemu sụ g'a haa ndu ẹbyaa ono g'onyenọnu ngụa g'ọ dụ iya. Iphe, meru nụ bụru l'eze sụhawaru ndu e yeru kẹ mẹe l'ẹka g'ẹphe nụje onyemonye iphe, ọ sụru g'a nụ iya.


\par }{\PP \VS{9}Eze-nwanyị, bụ Vashiti shikwaarụpho ụnwanyi nri ọbo-iphe l'unuphu ibe eze, bụ Kuzakusẹsu.

\VS{10}O be lẹ mbọku, kwe iya ẹsaa; eze, bụ Kuzakusẹsu ngụchaa mẹe; ẹhu tsọahaa ya ụtso l'ẹka mẹe atsụ iya. O zia ụmadzu ẹsaa, anọduje eleta ibe eze ẹnya, ẹpha phẹ bụ Mehumanu; waa Bịzuta; waa Habona; waa Bịguta; waa Abagụta; waa Zetaru; waa Karụkasu;

\VS{11}g'ẹphe je ekuaru iya eze-nwanyị, bụ Vashiti. Ọ sụ g'o kpuru okpu eze-nwanyị iya gude bya egoshi ndu-ishi; mẹ onyemonye nọ l'ẹka ono onwiya; g'ẹphe hụma g'ọ mabe mma; noo kẹle ọ dụ ùbvù l'ẹnya.

\VS{12}Noo ya; ndu-ozi ono jechaa je ezia iphe, eze ziru; eze-nwanyị, bụ Vashiti jịka ejeje. Eze nụmaepho l'onoo iphe, o pfuru; ẹhu ghuahaa ya eghu; ọ vọru ọku wụa ẹhu.


\par }{\PP \VS{13}Eshinu ọ bụ omelalị g'eze kpatajẹeda ndu maru k'ekemu-alị; waa k'ikpe, pfụru ọto ishi; tẹme l'o mee iphe, ọobya ememe; bẹ eze chị-koshiru phẹ idzu; mbụ ndu mmamiphe, bụ ndu maru iphe, gbaru l'ememe;

\VS{14}bya abụru ndu kachaa ya anọdu ntse. Ndu ọ chị-koshiru iya bụ Kashena; waa Sheta; waa Adụmata; waa Tashishi; waa Mẹresu; waa Masena; waa Memukanụ. Ụmadzu ẹsaa ono, shi l'alị Peshiya; waa alị Midiya bụ ndu kachaa anọdu eze ntse; bya abụru phẹ kachaa shii lẹ ndu ejeru eze ozi l'alị ono mgburugburu.

\VS{15}Ọ jịa phẹ sụ: “?Bụkpoo gụnu bẹ ekemu-alị sụru g'e mee eze-nwanyị, bụ Vashiti? Eshinu ọ bụ ozi, mu ziru ndu-ozi mu g'ẹphe je ezia ya bẹ ọ jịkaru lẹ ya te emedu.”


\par }{\PP \VS{16}Noo ya; Memukanụ nọdu l'iphu eze yẹle iphu ndu-ishi ọphuu sụ: “Eze-nwanyị, bụ Vashiti ta abụekwa eze bẹ o mesweru kpoloko, l'o meswefuakwaru ndu-ishi; mẹkpoo iphe, bụ ndu bukọta l'iphe, bụkpoo mkpụkpu, nọgbaa l'alị-eze Kuzakusẹsu.

\VS{17}Noo kẹle iphe, eze-nwanyị, bụ Vashiti meru ono bẹ ụnwanyi l'ophu a-nụmakwa. Ẹphe -nụmae ya phọ; ẹphe ekoaha ji phẹ ọkpa l'ishi sụ: ‘Ọ kwa l'eze-nwanyị, bụ Vashiti bẹ eze-nwoke, bụ Kuzakusẹsu ziru g'e dutaru iya; ọ jịka ejeje.’

\VS{18}Sụ-a; nchi -bya ejihu ntanụ-a bẹ ụnwanyi ndu-ishi ndu Peshiya; waa kẹ ndu Midiya ndu nụmaru iphe, eze-nwanyị meru a-watakwa epfuru ji phẹ iphe, meru nụ. E -shi nno; ụnwanyi taa kwabẹedu ji phẹ ùbvù, rwuberu phẹ nụ. Ụnwanyi emee ẹhu awata eghu unwoke, alụ phẹ nụ eghu.

\VS{19}Ọo ya bụ; ọ -bụru lẹ gụbe eze bẹ e-kwe bụkwa iphe, ii-me bụ g'ị tụa ekemu g'eze-nwanyị, bụ Vashiti ta afụtabahe l'iphu ngu. G'eze wokwaru ọkwa eze-nwanyị, ọ bụ; nụ nwanyị ọzo, ka iya ree. G'e wokwarụpho ekemu ono dee l'ẹkwo, e deru ekemu, ndu Peshiya; waa ndu Midiya, bụ ekemu, a taa gbanwejedu agbanwe.

\VS{20}Ekemu ono, ịi-tụ ono -ngadzuẹrupho alị-eze ngu l'ophu, bụ alị-eze, parụ ẹka; ụnwanyi awata akwabẹ ji phẹ ùbvù; shita l'onye kachaa shii je akpaa l'onye ọphu kachaa nwanshịi.”


\par }{\PP \VS{21}Idzu ono, Memukanụ chịtaru ono dụ eze ree; yẹle ndu-ishi iya. Ọo ya bụ; eze mee g'o pfuru.

\VS{22}Eze zia ozi g'e jedzuru l'iphe, bụkpoo mkpụkpu ono, ọ bụ ishi phẹ ono; je akarụ phẹ l'eze sụru gẹ nwoke nọnu bụru ishi l'ibe iya. A nọdu edejeru ndu nọnu ẹkwo-ozi ono lẹ g'ẹphe egudeje ede ẹkwo nkephẹ; tẹme ọhamoha nọnu bẹ eedeje iya l'opfu-alị phẹ nụ phẹ.




\par }\Chap{2}{\SH Ẹsuta bẹ e meru eze-nwanyị
\par }
{\PP \VerseOne{1}E mechaa g'ẹhu-eghu ono jidatachaẹrupho eze Kuzakusẹsu; ọ wata arị kẹ Vashiti; mbụ k'iphe, ono, Vashiti meru iya ono; waa k'ekemu ono, yẹbedua tụru tụ-doru Vashiti ono.

\VS{2}Ndu ejeru eze ozi chịtaru iya idzu sụ iya: “G'e jenụ achọkoo ụnwumgboko, ama mma, nwoke teke ejepfuswee; dutaru eze.

\VS{3}G'eze họtakwa ndu e-je achịkobe ụnwumgboko ono, ama mma ono, nwoke teke ejepfuswe ono; l'iphe, bụkpoo mkpụkpu, nọkota gụbe eze l'ẹka g'ọ ha duta bya edobe l'ụlo ụnwanyi l'ibe eze lẹ Susa, bụ ishi mkpụkpu alị-eze iya. G'e dujekwaru phẹ onye-ozi ngu, bụ Hegayị, bụ onye eletajẹru eze ụnwanyi iya ẹnya. Gẹ Hegayị mee phẹ iphe, ọ gbaru g'e mee phẹ g'ẹphe kabaa ama mma.

\VS{4}Teke e mecharu; nwamgbọko, kachaa eze ree l'ime ụnwumgboko ono g'ẹphe ha; g'onye k'ono bụru eze-nwanyị nọchia ẹnya Vashiti.” Idzu ono tsọo eze ntụmatu. O tsoo ya ẹgube ono.


\par }{\PP \VS{5}Lẹ mkpụkpu Susa, bụ ishi mkpụkpu alị-eze Kuzakusẹsu bẹ ọ dụru onye Jiu, shi l'ọkpa-ipfu Benjiaminu bu iya nụ. Ẹpha nwoke ọbu bụ Mọdekayi nwa Jiayi. Ọ bụ nwanwa Shimeyi; bụru nwanwanwaranwa Kishi.

\VS{6}Kishi ono yị lẹ ndu Nebukadineza kpụru lẹ ndzụ lẹ Jierúsalẹmu; yẹle Jiehoyakinu, bụ eze ndu Jiu, kpụru lashịa alị Bábilọnu.

\VS{7}Mọdekayi bẹ ẹphe lẹ nwamgbọko, bụ nwa nwune nna iya bu. Ẹpha nwamgbọko ono bụ Hadasa. Ọ bụru yẹbedua mefụtaru nwata ono; noo kẹle ne iya; yẹle nna iya tọgboru iya nwa maa. Nwamgbọko ono, ẹpha iya ọzo bụ Ẹsuta bẹ ama mma bya adụ ùbvù l'ẹnya. Gẹ ne iya; yẹle nna iya nwụhuchaaru bẹ Mọdekayi wotaru iya dobe gẹ nwa iya, ọ nwụru l'ẹpho iya.


\par }{\PP \VS{8}Noo ya; o be teke e gudeẹpho ekemu, eze tụru je ara arara; e duta ụnwumgboko, dụ igwerigwe bya lẹ Susa, bụ ishi mkpụkpu; duru phẹ nụ Hegayị g'o leta phẹ ẹnya. E dutakwaphọ Ẹsuta bya l'ibe eze; bya eduru nụ Hegayị, bụ onye anọduje eleta ụlo ụnwanyi eze ẹnya g'o leta ẹnya.

\VS{9}Nwamgbọko ono, bụ Ẹsuta dụ Hegayị ree l'obu; o je atụko iphe, ọ gbaru g'e mee ya g'ọ kabaa ama mma mekọta iya teke ono teke ono; bya anụ iya nri, gbaru iche. O duta iya je edobe l'ụlo, kakọta ree l'ụlo ụnwanyi eze ono; bya eduta ụnwumgboko ẹsaa l'ibe eze duru nụ iya g'ẹphe yejeru iya ẹka.


\par }{\PP \VS{10}Ọphu Ẹsuta akọduru ọha, o shi; ọzoo ẹka a nwụru iya; noo kẹle Mọdekayi sụru iya g'o to pfushi iya.

\VS{11}Mọdekayi bẹ anọduje ejephe lẹ mgboru ọma-unuphu ụlo ụnwanyi eze ono mbọku-mbọku g'ọ maru ?ẹhu dụ-a Ẹsuta ree; waa g'ọ maru g'oome ala.


\par }{\PP \VS{12}Tẹme nwamgbọko ejeshia l'iphu eze Kuzakusẹsu; bẹ ọo-nọdzuada ọnwa iri l'ẹbo mekọta iphe, a gụshiru g'ụnwanyi gudeje mee onwophẹ ome-mma. Ọnwa ishii bẹ ẹphe e-gude nyịa manụ mẹru. Ọnwa ishii k'ọphuu bẹ ẹphe e-gude manụ mbeleke; waa ọphu eete etete gude memaa onwophẹ ree.

\VS{13}Onye ọphu ọ gbarụ l'eje l'iphu eze bẹ iphe, ọ sụkpooru l'ọ dụ iya gẹ ya gude je l'ibe eze; bẹ aa-nụje onye ọbu l'ụlo ụnwanyi eze.

\VS{14}Onye ọbu alapfu eze l'ụzenyashi; o be l'ụtsu echele iya l'ọ bahụ je anọdu l'ụlo ọzo, bụkwapho ụlo ụnwanyi eze. Onye eleta ibe iya ono ẹnya bụ onye ejeru eze ozi, bụ Shashụgazu, bụ onye eletajẹ ụnwanyi, ndu ọphu abụ-zidu unyomu eze ẹnya. Nwamgbọko k'ono ta alapfubaẹdu eze gbahaa l'eze kuru iya l'onwiya.


\par }{\PP \VS{15}Ẹsuta, bụ iya bụ nwamgbọko ono, Mọdekayi eme gẹ nwa iya ono; mbụ onye ono, bụ nwune nna Mọdekayi, aza Abihelu bẹ nwụru iya nụ ono; bẹ o rwubẹerupho l'alapfu eze; ọphu ọ dụdu iphe ọzo, ọ sụru g'a nụ iya, abụedupho iphe, Hegayị sụru g'o gude; mbụ onye ono, ejeru eze ozi ono; bya abụru onye eleta ụnwanyi eze ẹnya. Ẹsuta dụkota ndu hụmaru iya nụ l'obu lẹ g'o gude amabe mma.

\VS{16}Mbọku, e dutaru Ẹsuta jepfu eze Kuzakusẹsu l'ibe iya bụ l'ọnwa k'iri, bụ iya bụ l'ọnwa Tebẹti l'apha k'ẹsaa, ọ watarụ abụru eze.

\VS{17}Eze ka eye Ẹsuta obu eme l'ụnwanyi ọphuu. Mbụ lẹ Ẹsuta ka atụba iya l'ẹnya eme l'ụnwumgboko ọphuu. Ọ bụru yẹbedua bẹ eze natarụ. O woru okpu-eze-nwanyị kpube iya; mee ya; ọ bụru eze-nwanyị nọchia ẹnya Vashiti.

\VS{18}Eze bya eshiaru ndu-ishi; waa ndu-ozi iya nri parụ ẹka. Onye o shidoru nri ono bụru Ẹsuta. O zia g'e mee g'a madzuru iya l'iphe, bụkpoo ọhamoha, nọkota iya l'ẹka; g'onyemonye tụta unme ozi mbọku ono. O mekọtaru ndiphe iphe-ọma, gbarụ onye eze l'ememe.


\par }{\SH Mọdekayi agbaru eze ama
\par }
{\PP \VS{19}Teke e kukọru ụnwumgboko ono k'ugbo ẹbo ono; bẹ Mọdekayi nọ l'ọnu-ọguzo ibe eze.

\VS{20}Teke ono bẹ Ẹsuta teke akọkwa ọha, o shi; ọzoo ẹka a nwụru iya; noo kẹle Mọdekayi sụru iya g'ọ tọ kọshi iya. Ẹsuta angabẹjekpoerupho Mọdekayi nchị g'o shi angabẹjeru iya teke ono, o shi emefuta iya ono.


\par }{\PP \VS{21}Teke ono, Mọdekayi nọ l'ọnu-ọguzo ibe eze ono; bẹ Bịgutanu; waa Tẹreshi; ndu-ozi eze labọ, eche ọguzo ibe eze nche bẹ ẹhu watarụ eghu eghu; ẹphe chịaha idzu g'ẹphe e-shi gbua eze Kuzakusẹsu.

\VS{22}Mọdekayi nụmanu idzu ono; bya epfuaru iya eze-nwanyị, bụ Ẹsuta. Ẹsuta tụgbua je akọoru iya eze sụ l'ọo Mọdekayi pfuru iya ya.

\VS{23}E je enyochaa ya; bya amaru l'ọo eviya; e woru ụmadzu labọ ono je aswị-gbua l'eli oshi. A nọdu l'iphu eze dee iphe ono edede l'ẹkwo akọ, eedeje iphe, meru l'alị-eze iya.




\par }\Chap{3}{\SH Ẹjo idzu, Hamanu achịru ndu Jiu
\par }
{\PP \VerseOne{1}E mechaa; eze, bụ Kuzakusẹsu bya akwabẹ Hamanu nwa Hamedata; onye shi l'eri Agagu ùbvù. Ọ kwabẹru iya ùbvù wolia ya dobe; ọ kakọta ndu-ishi, ẹphe l'iya tụkoru nọdu l'ụdu ọkwa lanụ, shii; l'alị-eze iya.

\VS{2}Ndu ozi eze g'ẹphe ha, nọ l'ọnu-ọguzo ibe eze nọdu egbuje ikpere eburu Hamanu iphu l'alị; noo kẹle eze tụru ekemu sụ g'e meje iya nno. Obenu lẹ Mọdekayi te egbujeduru iya ikpere; ọphu oobujeduru iya iphu l'alị.

\VS{3}Ndu ozi eze, nọ l'ọnu-ọguzo ibe eze sụ Mọdekayi: “?Dẹnu g'ọ nwụru i tii mejedu iphe, eze pfuru?”

\VS{4}Mbọku-mbọku ẹphe epfuru iya Mọdekayi; obenu l'o too yejedu ọnu yeru phẹ. Ẹphe woru iya dooru Hamanu g'a maru ?ẹphe ahaa Mọdekayi g'o mee g'oome; kẹle o pfuwaru phẹ lẹ ya bụ onye Jiu.

\VS{5}Teke Hamanu hụmaru lẹ Mọdekayi te egbushiduru iya ikpere; ọphu oobuduru iya iphu l'alị; o vọru ọku wụa ẹhu.

\VS{6}Ọ nụmachaepho oshilọkpa ndu Mọdekayi bụ; ọ haa k'arị g'e-shi gbua Mọdekayi kpoloko. Ọ chọahaa gẹ ya e-shi mee gẹ ndu Jiu, bụ ndu kẹ Mọdekayi g'ẹphe ha chịhu l'alị-eze Kuzakusẹsu l'ophu.


\par }{\PP \VS{7}O be l'apha, kwe eze Kuzakusẹsu apha iri l'ẹbo, ọ watarụ abụru eze; l'ọnwa mbụ, bụ iya bụ ọnwa Nisanu; a tụa “puru”, bụ iya bụ ido l'iphu Hamanu; shi nno họta ọnwa lanụ; waa ujiku lanụ. Ẹphe tụa ido ono; ọ daaru ọnwa k'iri l'ẹbo, bụ iya bụ l'ọnwa Ada.


\par }{\PP \VS{8}Noo ya; Hamanu sụ eze Kuzakusẹsu: “Ọ dụkwaru ọha, gbakashịhuru dzuru ẹkameka l'iphe, bụkpoo ọhamoha, nọkota l'alị-eze ngu l'ophu. Omelalị phẹ gbafụru iche l'ẹka omelalị iphe, bụ ọhozo nọ; ọphu ẹphe edobejedu ekemu, eze tụru. Ụchiru ndu ono bẹ a -haa phẹ ẹka bẹ ọ tọ bụkwaru iphe, a-dụru eze lẹ ree.

\VS{9}Ọ -bụru l'ọ dụ eze ree; g'eze tụnaa ekemu g'e gbushia phẹ. E -mewa iya nno bẹ mu a-pfụ mkpọla-ọchaa, ẹrwa iya dụ ụnu talẹntu ụkporo l'ise; g'e woru iya yekọberu eze l'ẹku iya.”


\par }{\PP \VS{10}Noo ya; eze bya agbata echi-ẹka iya gbẹ Hamanu, bụ nwa Hamedata; oshilọkpa Agagu; onye bụ ọhogu ndu Jiu.

\VS{11}Eze sụ iya: “Dobekpọoro okpoga ngu; je emee ndu ono g'ọ dụ ngu.”


\par }{\PP \VS{12}O be lẹ mbọku, ọnwa kẹ mbụ dụ l'abalị iri l'ẹto; e kukọo ndu ederu eze ẹkwo. Ẹphe bya atụko iphemiphe, Hamanu sụru g'ẹphe dee woru dee l'ẹkwo nụgbaa ndu nọ-chiru ẹnya eze; waa ndu-ishi l'ọhamoha, nọ l'ẹka eze; nụkwaa ya phọ ndu-ishi ndiphe l'ophu. Ẹkwo ono bẹ e deru nụ ọhamoha lẹ g'ẹphe egudeje ede ẹkwo nkephẹ. Ndu nọkota nụ bẹ e deru iya l'opfu-alị phẹ nụ phẹ. Ọ bụru ẹpha eze, bụ Kuzakusẹsu bẹ e gude dee ẹkwo ono; bya eworu echi-ẹka iya mee ya iphe-ọhubama.

\VS{13}E zia ndu ezilajẹ ẹkwo-ozi ẹphe gude ẹkwo ozi ono je ekedzuru l'iphe, bụkpoo ọhamoha, nọgbaa l'alị-eze Kuzakusẹsu l'ophu; mbụ ẹkwo ono, e deru ekemu, a tụru g'a tụko gbushikọta iphe, bụ ndu Jiu l'akpụru ẹnyanwu lanụ; ẹgirima mẹ ọgerenya. Mbụ g'egbuchaa ụnwanyi mẹ ụnwegirima; mẹ ọnwa k'iri l'ẹbo, bụ iya bụ ọnwa Ada dụepho l'abalị iri l'ẹto. Ekemu ono sụkwarupho: teke e gbuchaaru phẹ; g'a kwaa iphe phẹ l'ọkwata.

\VS{14}Iphe e deru l'ẹkwo ono bẹ a tụru ọ bụru ekemu sụ g'anụdzuru iya l'ọhamoha g'ọ bụru ekemu dụru phẹ; wafụa g'e mee g'onyenọnu maru k'ọphu ẹphe a-kwakọbekwanu ẹka kẹ mbọku ono.


\par }{\PP \VS{15}Eze bya ezia sụ g'e gude ẹkwo-ozi ono tụgbua je ezikashịa. Ndu ọkpa ẹgwa gbẹshi; ọ bụru phẹ ejeje. E vuadaru ụzo zia ekemu ono lẹ Susa, bụ ishi mkpụkpu. Eze yẹle Hamanu nọdu angụ mẹe; ndu bu lẹ Susa deru yẹkete g'ẹphe nụmachaaru ozi ono.




\par }\Chap{4}{\SH Mọdekayi epfuru Ẹsuta g'o yeru phẹ ẹka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ Mọdekayi maẹrupho iphe, anwụ nụ; o ye ẹka l'uwe iya zijaha ẹbo; bya achịta uwe-aphụ ye; kpushi onwiya ntụ; gbafụ ọma mkpụkpu ara ẹkwa arashị iya ike.

\VS{2}O jebeẹpho ọnu-ọguzo ibe eze; ọ pfụru; noo kẹle ọ tọ dụdu onye yeru uwe-aphụ, eekweje g'ọ bata.

\VS{3}Iphe, bụkpoo ọhamoha, a nụru ẹkwo ono, e deru ekemu, eze tụru ono bẹ aphụ atsọjeerupho ndu Jiu, bu iya nụ. Ẹphe agụ aphụ; aswị ẹgu; ara ẹkwa. Igwerigwe yee uwe-aphụ bya ekpua onwophẹ ntụ.


\par }{\PP \VS{4}Ụnwumgboko; waa ndu ejeru Ẹsuta ozi bya akọoru iya kẹ Mọdekayi; ọ bụru aphụ tsọru iya shii. Ọ chịru uwe nụ g'a chịjeru iya g'o yee; g'o to yehẹ uwe-aphụ. E gude uwe ọbu je; ọphu o kwedu iya anata.

\VS{5}Ẹsuta bya ekua Hataku, bụ onye-ozi eze; mbụ onye e yeru g'o jejeru yẹbe Ẹsuta ozi; zia ya g'o je amaru iphe, atsụ Mọdekayi l'ẹhu; waa iphe, kpatarụ iya nụ.

\VS{6}Noo ya; Hataku bya ejepfu Mọdekayi l'ẹka ọ pfụru l'edupfu mkpụkpu ono, nọ l'atatiphu ọnu-ọguzo ibe eze.

\VS{7}Mọdekayi bya atụko iphemiphe, nwụru nụ kọkotaru iya; kọkwaaru iya phọ mkpọla-ọchaa ole, Hamanu kweru ukwe lẹ ya a-nụ g'e ye l'ẹka eedobejeru eze ẹku iya; g'e gude mee g'e gbushia ndu Jiu.

\VS{8}Ọ bya ewota ẹkwo, e deru iphe, e deru l'ẹkwo ekemu phọ, eze tụru sụ g'e gbushia ndu Jiu ono; mbụ ẹkwo ono, e keshidzuru lẹ mkpụkpu Susa ono; nụ Hataku g'o goshi Ẹsuta; gude kọoru iya ya g'o doo ya ẹnya. O zikwaphọ g'e zia Ẹsuta g'o jepfu eze je arwọo ya g'ọ phụaru ndu Jiu obu-imemini.

\VS{9}Hataku tụgbua je atụko iphe, Mọdekayi doru iya dokọtaru Ẹsuta.

\VS{10}Ẹsuta ziphu iya azụ g'o je akaru Mọdekayi sụ:

\VS{11}“Iphe, bụ ndu-ozi eze; je akpaa l'iphe, bụ ndu bu l'ọhamoha, dụkota l'alị-eze iya g'ọ ha; mawaru l'ọ tọ dụdu nwoke mẹ nwanyị, byaru atụgbu jepfushia eze lẹ teke ọ nọ l'ọkpoku; ọphu ọ bụdu l'eze kuru iya. Onye meru nno bụkwa iphe, ekemu pfuru bụ g'e gbua onye ọbu egbugbu; gbahaa l'ọ bụ uche eze g'onye ono nọdu ndzụ; ọ machịaru onye ọbu mgbọro-eze, e meru lẹ mkpọla-ododo phọ. Eze nọakwaru ụkporo abalị l'abalị iri; o to kuduru mu oku.”


\par }{\PP \VS{12}A bya ezia Mọdekayi ozi, Ẹsuta ziru;

\VS{13}o ziphu ozi azụ g'o je asụ iya: “Ta arịkwa l'eshi ọphu ị nọ l'ibe eze bẹ gụbedua a-bụru onye Jiu lanụ, a-wafụ nụ g'e te egbu ngu;

\VS{14}kẹle ọ -bụru l'ị nọ-kirishiru nta-a; ọphu i yedụru ọnu bẹ ee-shikwa l'ụzo ọzo dzọta ndu Jiu. Ọle gụbedua; mẹ ndibe nna ngu a-bụkwanuru mkpurupyata. ?Bụhunu onye maru ?bụ iphe, meru g'o gude e mee ngu; ị nọdu l'ọkwa eze-nwanyị bụ g'i yeta ẹka l'iphe, anwụ nta-a?”


\par }{\PP \VS{15}Ẹsuta ziphukwa ozi azụ ọzo g'e je ezia Mọdekayi sụ iya:

\VS{16}“Tụgbua je akpakọo ndu Jiu, bu lẹ Susa g'ẹphe ha l'ẹka lanụ; unu aswịa ẹgu pfuru nụ Chileke l'iswi ẹhu mu. G'unu nọo ujiku ẹto eswe l'ẹnyashi; g'unu te erishi nri; ọphu unu etsushi okoro l'ọnu. Mbẹdua yẹle ụnwumgboko, ejeru mu ozi e-mekwaphọ nno. E -mechaa nno bẹ mu e-jepfu eze. A makwarụ-a l'ekemu sụru l'ọ tọ dụdu ree. Ọle mu e-je; ọ -bụru lẹ mu a-nwụhu gẹ mu nwụhuro.”


\par }{\PP \VS{17}Mọdekayi tụgbua je emekọta iphe, Ẹsuta ziru iya g'ọ ha.




\par }\Chap{5}{\SH Iphe, Ẹsuta rwọru eze
\par }
{\PP \VerseOne{1}O be lẹ mbọku k'ẹto; Ẹsuta wota uwe eze-nwanyị iya yee; bya atụgbua je apfụru l'ọma-unuphu ibe eze; mbụ l'atatiphu ụlo ẹka eze anọduje. Teke ono bẹ Eze nọ l'aba-eze iya l'ẹka ono woru iphu ghaa l'ọnu-ọguzo.

\VS{2}Ọ tụfuepho ẹnya hụma eze-nwanyị, bụ Ẹsuta ẹka ọ pfụru l'ọma-unuphu; ẹhu tsọo ya ntụmatu. O woru mgbọro-eze, e meru lẹ mkpọla-ododo, ọ pa l'ẹka machịaru iya; Ẹsuta byarwuta bya edenyi mgbọro-eze ono ẹka.

\VS{3}Noo ya; eze jịa ya sụ: “?Bụ gụnu; eze-nwanyị, bụ Ẹsuta? ?Bụ gụnu bẹ ọ dụ ngu g'eze meeru ngu? O -beta ọ bụru gẹ mu kee alị-eze mu ẹbo nụ ngu nanụ; mu emeeru ngu iya.”


\par }{\PP \VS{4}Ẹsuta sụ: “Ọ -bụru l'ọ dụ eze ree; gẹ gụbe eze gụ lẹ Hamanu swịnuru byaru mu lẹ nri ntanụ-a; g'unu bya eria nri, mu shiberu gụbe eze.”


\par }{\PP \VS{5}Eze zia ozi sụ l'onye ya byaru ahụma g'ọ bụakwaru Hamanu; k'ọphu ẹphe l'iya a-tụgbu je aza Ẹsuta ẹnu. Ọo ya bụ; eze yẹle Hamanu tụgbua jeshiaru Ẹsuta lẹ nri, o yeru phẹ.

\VS{6}Ẹphe tụko ngụnyaepho mẹe; eze jịkwa Ẹsuta ọzo sụ iya: “?Bụ gụnu bụ mkpa ngu ọbu gẹ mu meeru ngu iya? Mbụ; ?bụ gụnu bẹ ọ dụ ngu gẹ mu meeru ngu? O betakpọ ọ bụru gẹ mu kee alị-eze mu ẹbo nụ ngu nanụ; mu emeeru ngu iya.”


\par }{\PP \VS{7}Ẹsuta sụ: “Iphe, bụ mkpa mu bya abụru iphe, ọ dụ mu g'e meeru mu bụ:

\VS{8}Ọ -bụru lẹ mu dụ gụbe eze l'obu; tẹme ọ dụ gụbe eze g'i meeru mu iphe, mu arwọ ngu; bẹ iphe, mu arwọ bụ gẹ gụbe eze gụ lẹ Hamanu byanụru mu lẹ nri, mu e-shiru unu echele. Teke unu byaẹrupho echele; mu eyee ọnu l'ajị ono, gụbe eze jịru mu ono.”


\par }{\SH Hamanu achị idzu egbu Mọdekayi
\par }
{\PP \VS{9}Mbọku ono bẹ Hamanu gude ẹhu-ụtso teru ẹswa lashịa. Obenu l'ọ hụmaerupho Mọdekayi l'ọnu-ọguzo ibe eze; bya ahụma l'ọ tọ gbẹshiduru agbẹshi; ọphu o goshiduru l'ọokwabe iya ùbvù; ẹhu ghushiahaa Hamanu eghu ike.

\VS{10}O meshikpọepho ike byabẹ ẹka l'obu lashịa; mbụ Hamanu. Ọ larwua bya ezia; e je ekukọo ndu ọ̀nyà iya phẹ; waa nyee ya, bụ Zẹreshi.

\VS{11}Ọ nọdu l'atatiphu phẹ wata aba abaa gẹ ya nweberu iphe; waa gẹ ya nwụta-beru ụnwu igwe; waa g'eze gude kwabẹ-beru iya ùbvù, ha shii; bya emee ya; ọ bụru iya kachaa shii lẹ ndu eze meru ishi; waa ndu ejeru eze ozi.

\VS{12}Ọ sụ: “Ọ kwa mbẹdua kpoloko bụ onye eze-nwanyị, bụ Ẹsuta sụru g'o tsoru eze byaru iya lẹ nri. Ọ yekwarụ mu phọ lẹ nri gẹ mu tsoru eze echele.

\VS{13}Obenu l'iphemiphe ono te emeduru mu ẹhu-ụtso; eshinu ọobujeru; mu -ghatashịa; mu ahụma onye Jiu phọ, bụ Mọdekayi l'ọnu-ọguzo ibe eze.”


\par }{\PP \VS{14}Nyee ya ono, bụ Zẹreshi; yẹle ndu ọ̀nyà iya phẹ ono g'ẹphe ha sụ iya: “Zia g'e je emetarụ ngu oswebe, aaswịgbuje nemadzụ; g'e mee ya g'eli iya dụ ụkporo nkwo-ẹka labọ lẹ nkwo-ẹka iri. O -rwuẹpho l'ụtsu echele; l'i pfuaru eze g'a kpụta Mọdekayi je aswị-gbua l'eli oswebe ono. Ọo ya bụ; g'iigude ẹhu-ụtso tsoru eze; unu ejeshia l'ẹka e yeru unu lẹ nri.”

\par }{\PP Idzu ono dụ Hamanu ree shingushingu; ọ tụgbua je ezia; emee oswebe, aaswịgbuje nemadzụ ọbu dobe.




\par }\Chap{6}{\SH Eze akwabẹ Mọdekayi ùbvù
\par }
{\PP \VerseOne{1}O be l'ẹnyashi mbọku ono; ọphu mgbẹnya te ekwedu atụ eze; o zia g'e je ewotaru iya ẹkwo akọ iphe, e deru iphe, anwụ l'alị-eze iya. A bya agụaru iya ya.

\VS{2}L'ẹkwo ono bẹ a gụtaru lẹ Mọdekayi gbajẹru ama lẹ Bịgutana; yẹle Tẹreshi, bụ ndu-ozi eze, shi echeru eze ọguzo ibe iya nche; chịru idzu g'ẹphe gbua eze, bụ Kuzakusẹsu.

\VS{3}Eze jịa sụ: “?Bụ ùbvù gụnu bẹ a kwabẹjeru Mọdekayi mee g'a maru ẹpha iya lẹ k'iphe ono, o meru ono?”

\par }{\PP Ndu ejeru eze ozi sụ: “Ọ tọ dụkwa iphe, e meru iya.”


\par }{\PP \VS{4}Eze jịa sụ: “?Ọ dụru onye nọ l'ọma-unuphu ibe mu?”

\par }{\PP Ọ bụru teke ono bẹ Hamanu abatakpọepho l'ọma-unuphu, nọ l'azụ ibe eze; gẹ ya pfuaru eze k'aswị-gbu Mọdekayi l'eli oswebe ono, ọ kwakọberu, aa-swị-gbu iya ono.

\VS{5}Ndu ozi iya sụ iya: “Ọ kwa Hamanu nọ l'ọma-unuphu.”

\par }{\PP Eze sụ g'e kua ya g'ọ bata.


\par }{\PP \VS{6}Hamanu bataẹpho; eze jịa ya sụ: “?Bụkpoo gụnu bẹ ee-meru onye eze eme g'ọ kwabẹ ùbvù?”

\par }{\PP Ọriri, gbabataru Hamanu l'obu teke ono bụ l'ọ tọ dụdu onye ọzo, eze a-nọdu arị k'akwabẹ ùbvù, abụdu yẹbedua.


\par }{\PP \VS{7}Tọbudu iya bụ; Hamanu sụ eze: “Iphe, ee-meru onye ọ dụ eze g'ọ kwabẹ ùbvù

\VS{8}bụkwa g'a chịta uwe, eze yejewaru; l'a kpụta ịnya, eze gbajẹwaru; mbụ ịnya ọphu e kpuberu okpu-eze l'ishi.

\VS{9}G'a chịta uwe ono; kpụta ịnya ono nụ onye lanụ lẹ ndu-ishi, a kachaa amaru ẹpha phẹ l'alị-eze ngu-a. G'e yee onye ono, eze eme g'ọ kwabẹ ùbvù ono uwe ono. G'onye ono nọdu l'eli ịnya ono g'e gude iya ngụ-phekọta edupfu mkpụkpu-a; araru iya ọha arara sụ: ‘Waa iphe, ee-mejeru onye eze eme g'ọ kwabẹ ùbvù baa-oo!’ ”


\par }{\PP \VS{10}Eze sụ Hamanu: “Ngwa! Je achịta uwe ono; waa ịnya ono je atụko g'i pfushiru ono meeru Mọdekayi, bụ onye Jiu, anọduje l'ọnu-ọguzo ibe eze. G'ọ tọ dụkwa iphe ono, i pfushiru ono mẹ nanụ, ii-mephodo!”


\par }{\PP \VS{11}Noo ya; Hamanu bya achịta uwe ono; bya akpụta ịnya phọ. O woru uwe ono kpua Mọdekayi; bya edoberu iya ịnya ono; o nyikota nọdu iya anọo l'eli okpurukpu; o duru iya kwasẹru ngụ-phekọta angụngu l'edupfu mkpụkpu ono; ara iya arara asụje: “Waa iphe, ee-mejeru onye eze eme g'ọ kwabẹ ùbvù baa-oo!”


\par }{\PP \VS{12}E mechaa; Mọdekayi laphu azụ l'ọnu-ọguzo ibe eze. Obenu lẹ Hamanu nyịgobeerupho mekebe ẹgwegwa; gụru aphụ vuru ẹka l'ishi lashịa unuphu ibe iya.

\VS{13}Ọ larwua je atụko iphe, nwụkotaru nụ kọkotaru nyee ya, bụ Zẹreshi; waa ndu ẹphe l'iya eshi ọ̀nyà g'ẹphe ha. Ndu akpọ-zijeru iya ụzo; waa nyee ya ono, bụ Zẹreshi sụ iya: “Ọ -bụru eviya lẹ Mọdekayi bụ onye Jiu; mbụ onye ono, iphe e-me ngu nụ gbubewarụ ishi l'ẹka ọ nọ ono; bẹ ọ tọo dụkwa iphe, ịi-dụ ike emebata iya. Ọo ya bẹ e shifụtaje l'ẹka kpọnyia ngu ẹnya.”


\par }{\PP \VS{14}Ẹphe gudekwadụ iphe ono l'ẹka epfu; ndu-ozi eze bya ekua ya. Ẹphe gude ọso duru iya jeshia lẹ nri ono, Ẹsuta kwakọberu ono.




\par }\Chap{7}{\SH Aaswị-gbu Hamanu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; eze yẹle Hamanu jeshia ibe eze-nwanyị, bụ Ẹsuta g'ẹphe rigba nri.

\VS{2}Ẹphe wataẹpho angụ mẹe lẹ mbọku k'ẹbo ono; eze jịa ọzo sụ: “Eze-nwanyị, bụ Ẹsuta; ?bụ gụnu bụ mkpa ngu ọbu? Pfua ya gẹ mu meeru ngu iya. ?Bụ gụnu bụ iphe ọbu, ọ dụ ngu gẹ mu meeru ngu? O betakpọoru ọ bụru gẹ mu kee alị-eze mu ẹbo bẹ ị rwọru mu; bẹ ee-mekwarụ ngu iya.”


\par }{\PP \VS{3}Eze-nwanyị, bụ Ẹsuta sụ iya: “Gụbe eze; iphe, mu arwọ ngu bụ: Ọ -bụru lẹ mu dụ ngu l'obu; tẹme ọ dụkwa ngu phọ ree; jiko hanaa mu gẹ mu nọdu ndzụ. Tẹme l'ị hafụkwapho ndibe mu g'ẹphe nọdu ndzụ; ọ kwa iya bụ iphe, ọ dụ mu g'i meeru mu.

\VS{4}Noo kẹle mu lẹ ndibe mu bẹ e rewaru g'e gbushikọta l'ophu. Mbụ l'e rewaru anyi g'e mee g'anyi bụru mkpurupyata. Ọ -bụ l'e rekpọorunu anyi g'anyi bụru ohu mẹ mu te epfukwa opfu; kẹle ẹgube iphe-ẹhuka ono ta agbadụru g'e gude iya papfuta eze bya iya epfuchi nchị.”


\par }{\PP \VS{5}Eze Kuzakusẹsu jịa eze-nwanyị, bụ Ẹsuta sụ iya: “?Bụ onye bẹ ọ bụ? Dẹnu nwoke, tụru ama eme iphe, dụ nno?”


\par }{\PP \VS{6}Ẹsuta sụ: “Onye ọhogu anyi ọbu; bya abụru onye achị anyi lẹ njọ ọbu bụkwa ẹjo Hamanu-a!”

\par }{\PP Ndzụ rwuta Hamanu l'iphu eze; yẹle eze-nwanyị.

\VS{7}Eze gude ẹhu-eghu gbẹshi; parụ mẹe ono haa; jeshia lẹ mgbabu ibe iya. Hamanu hụmaepho l'eze bẹ chịbuwaru l'ime obu iya l'oo-meghe nkiya; ọ tsụkpaa l'azụ gẹ ya rwọo eze-nwanyị, bụ Ẹsuta g'a hakpọo ya nụ gẹ ya nọdu ndzụ.


\par }{\PP \VS{8}Ọ bụerupho teke Hamanu daru kpurumu l'iphu eze-nwanyị arwọ iya l'ẹka ọ nọ anọo; dakobe oshi bẹ eze shiẹpho lẹ mgbabu phọ bụru phẹreketeke. Eze bua mkpu sụ: “?Ọ gbẹ emefụanu g'o gude eze-nwanyị jepfu l'atatiphu mu; l'ibe mu-a?”

\par }{\PP Ọ bụru epfuzeta, eze epfuzeta iya; e gude Hamanu kechia ya iphu.

\VS{9}Habona; onye lanụ lẹ ndu-ozi eze sụ: “O nwekwarụ oswebe, aaswị-gbuje nemadzụ, dụ ụkporo nkwo-ẹka labọ lẹ nkwo-ẹka iri l'eli, Hamanu meru dobe l'ibe iya. Onye o meru iya doberu bụru Mọdekayi; bụ onye gbajẹru ama ẹjo idzu phọ, a chịjeru gụbe eze phọ; shi nno dzọo ndzụ ngu-a.”

\par }{\PP Eze sụ: “Unu je aswị-gbua ya l'oswebe ono!”


\par }{\PP \VS{10}Noo ya; e je eworu Hamanu swị-gbua l'eli oswebe, aaswị-gbuje nemadzụ, o shi mee doberu Mọdekayi ono. E mechaa nno; obu jidata eze.




\par }\Chap{8}{\SH Ekemu, eze tụru tụ-doru ndu Jiu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mbọku onokwaphọ bẹ eze, bụ Kuzakusẹsu woru ụlo Hamanu, bụ onye ọhogu ndu Jiu nụ eze-nwanyị, bụ Ẹsuta. Mọdekayi wata abya l'atatiphu eze; noo kẹle Ẹsuta kọru eze g'ẹphe l'iya gude bụru.

\VS{2}Eze bya agbata echi-ẹka iya, o natarụ Hamanu nụ Mọdekayi. Ẹsuta bya emee Mọdekayi onye eleta ụlo, Hamanu shi nweru ẹnya.


\par }{\PP \VS{3}Ẹsuta bya epfuru opfu yeru eze ọzo; bya adaa kpurumu lẹ mgboru ọkpa eze; raahaa ẹkwa; wata iya arwọrwo g'o mebyinaa ẹjo idzu ono, Hamanu, onye shi l'eri Agagu chịru l'ẹhu ndu Jiu ono.

\VS{4}Eze ono woru mgbọro-eze e meru lẹ mkpọla-ododo machịaru Ẹsuta; ọ gbalihu bya apfụru iya l'atatiphu.

\VS{5}Ọ sụ: “Ọ -bụru l'ọ dụ gụbe eze ree; ọ -bụru lẹ mu dụ gụbe eze l'obu; tẹme ị nọdu arịkwapho l'ọo iphe, pfụru ọto; mu bya adụ ngu ree l'ẹnya; g'eze tụnaa ekemu dee ya edede; g'ọ tọ dụkwa onye a-tụ ama eme iphe ono, Hamanu nwa Hamedata, onye shi l'eri Agagu deru l'ẹkwo g'e mee gẹ ndu Jiu, bu l'iphe, bụ ọhamoha, nọgbaa l'alị-eze ngu mgburugburu; bụru mkpurupyata.

\VS{6}?Dẹnu gẹ mu e-shi tamia ya lẹ nshi; nọdu hụma l'ẹka ẹjo-iphe abyapfuta ndibe mu? Mbụ-a; ?dẹnu gẹ mu e-shi tamia ya lẹ nshi; nọdu ele ndu nwụru mu nụ ẹnya; ẹka eeme g'ẹphe bụru mkpurupyata?”


\par }{\PP \VS{7}Eze Kuzakusẹsu sụ eze-nwanyị Ẹsuta yẹle Mọdekayi onye Jiu: “Ọ kwa lẹ Hamanu meru g'o gbushia ndu Jiu bẹ mu gude wota ụlo iya nụ Ẹsuta; bya asụ g'e je aswị-gbua ya.

\VS{8}Nta-a bụ g'unu gude ẹpha eze tụa ekemu ọzo l'iswi ẹhu ndu Jiu; dee ya edede g'ọo-dụ unu ree l'obu; wota echi-ẹka eze mee ya iphe-ọhubama; noo kẹle ọ tọ dụdu iphe, e deru woru echi-ẹka eze mee ya iphe-ọhubama, dụru onye bya ephugha iya nụ.”


\par }{\PP \VS{9}Mbọku ono gẹdegede bẹ e yeru nemadzụ; e je ekukọta ndu edejeru eze ẹkwo. Mbọku ono bẹ ọnwa k'ẹto, bụ iya bụ ọnwa Sivanu dụ l'ụkporo abalị l'abalị ẹto. A tụko ekemu, Mọdekayi tụru dekọta l'ẹkwo g'a nụ ndu Jiu; waa ndu nọ-chiru ẹnya eze; waa ndu eze; waa ndu-ishi, nọgbaa l'ọhamoha ụkporo ishii l'ẹsaa ono, nọ l'alị-eze Kuzakusẹsu, a -gbẹ l'alị Indiya rwua l'alị Kushi. Ekemu ono g'ọ ha bẹ e gude ẹka-ẹkwo ọhamoha nọnu dee; waa l'opfu-alị ndu nọkota l'alị-eze ono. Ndu Jiu bẹ e dekwaru iya phọ nụ l'opfu-alị phẹ; waa g'ẹphe egudeje ede ẹkwo nkephẹ.

\VS{10}Ọ bụru ẹpha eze, bụ Kuzakusẹsu bẹ Mọdekayi gude dee ẹkwo ono; bya eworu echi-ẹka eze mee ya iphe-ọhubama; woru iya nụ ndu ezilajẹ ẹkwo-ozi, ndu egudeje ịnya, agba ọso shii, a zụfuta-doru eze; eje ozi g'ẹphe zilaa.


\par }{\PP \VS{11}Ekemu ono, eze tụru ono; mee gẹ ndu Jiu, bu lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu nweru ike; ẹphe dzukọbeaha wata akwabẹru onwophẹ ẹnya. K'ọphu bụ ọ -dụru mkpụkpu; ọzoo ọhamoha, dzukọberu g'ẹphe tsoo phẹ ọgu g'ẹphebe ndu Jiu emee phẹ g'ẹphe bụru mkpurupyata. G'ẹphe atụko ẹphe l'ụnwanyi phẹ; yẹle ụnwegirima phẹ gbushikọta; kwaa iphe ndu ono l'ọkwata.

\VS{12}Mbọku, a tụru ọnu gẹ ndu Jiu mee iphe ono l'iphe, bụkpoo ọhamoha, nọ l'alị-eze Kuzakusẹsu; bụ mbọku, ọnwa k'iri l'ẹbo, bụ iya bụ ọnwa Ada a-dụ l'abalị iri l'ẹto.

\VS{13}Ekemu ono bẹ e ziru g'e dee ya l'ẹkwo keshikọta l'ọhamoha, nọkota nụ; bya atụa ya; ọ bụru ekemu g'e mee ya gẹ ndu nọnu nụmakota; k'ọphu ndu Jiu a-kwakọbekwanu ẹka emelata ndu ọhogu phẹ mbọku ono.

\VS{14}Eze tụa ekemu gẹ ndu ezilajẹ ẹkwo-ozi iya; ndu agbagbaa l'ịnya ibe eze, bụ ịnya, agba ọso shii; tụgbua teke ono teke ono je ezikashịa ozi ono. Ẹphe tụgbua je ezikashịa ya. E zikwaphọ ekemu ono lẹ Susa, bụ ishi mkpụkpu alị-eze Kuzakusẹsu.


\par }{\PP \VS{15}Mọdekayi shi l'iphu eze fụtashia; o yewaa uwe eze, dụ urwukpu-urwukpu; waa ọphu acha ụcha; yẹle okpu-eze, e gude mkpọla-ododo mee; waa uwe kpowula-kpowula, e gude ọkpobe oghu ọchaa kpaa. Ndu bu lẹ Susa tụshia ụzu ẹhu-ụtso teahaa ẹswa.

\VS{16}Ẹhu nọdu atsọ ndu Jiu; ẹphe nọdu ete ẹswa; mbụ ẹhu nọdu atsọ phẹ ntụmatu; a nọdu akwabẹkwa phẹ phọ ùbvù.

\VS{17}Iphe, bụ ọhamoha, nọnu; waa mkpụkpu lẹ mkpụkpu, nọkota nụ, a natarụ ekemu ono, eze tụru ono bẹ ndu Jiu, bukọta iya nụ tekọtaru ẹswa; ẹhu nọdu atsọ phẹ ụtso. Mbọku ono bụru phẹ eswe ọbo-iphe waa eswe ẹhu-ụtso. Igwerigwe ndu ọhozo bya abụru ndu Jiu; kẹle ẹphe atsụ ndu Jiu ebvu.




\par }\Chap{9}{\SH Ndu Jiu alwụ-kpe ndu ọhogu phẹ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọnwa k'iri l'ẹbo, bụ iya bụ ọnwa Ada; bya adụ l'ujiku iri l'ẹto, bụ iya bụ mbọku, ee-me iphe ono, eze tụru l'ekemu ono. Mbọku ono bụ mbọku, ndu ọhogu ndu Jiu shi arị k'akapyabẹ ndu Jiu. Obenu l'o mechaarụ gha ịgharaphu; ndu Jiu kapyabẹ ndu ẹphe dụ ashị.

\VS{2}Ndu Jiu dzukọbekota lẹ mkpụkpu, ẹphe bukọta g'ọ ha; l'ọhamoha, eze Kuzakusẹsu bụ ishi phẹ g'ọ hakọta; g'ẹphe tsoo ndu achị phẹ ọkpa akpọhu ọgu; ọphu ọ dụdu onye dụru ike kpafụ phẹ l'iphu; noo kẹle ndiphe l'ophu atsụkota phẹ ebvu.

\VS{3}Ndu-ishi l'ọhamoha ono l'ophu; mẹ ndu nọ-chiru ẹnya eze; mẹ ndu-ishi ọha; mẹ ndu ejeru eze ozi; yekọtaru ndu Jiu ẹka; kẹle ẹphe atsụ Mọdekayi ebvu.

\VS{4}A kabaa amaru Mọdekayi l'ibe eze; tẹme ụ́dù iya ngadzuru ọhamoha ono, nọkota nụ ono g'ẹphe ha. Tẹme ọ nọdu akakwaphọ enweru ọkpehu eje.


\par }{\PP \VS{5}Ndu Jiu gude ogu-echi gbushikọta ndu ọhogu phẹ g'ẹphe ha; mee phẹ g'ẹphe bụru mkpurupyata. Ẹphe woẹrupho ndu kpọru phẹ ashị mee g'ọ dụ phẹ ree.


\par }{\PP \VS{6}Lẹ Susa bụ ishi mkpụkpu alị-eze ono bẹ ndu Jiu gburu ụnu ụmadzu l'ụkporo ụmadzu ise.

\VS{7}Ẹphe gbukwarụpho Pashandata; waa Dalụfonu; waa Asụpata;

\VS{8}waa Porata; waa Adalaya; waa Aridata;

\VS{9}waa Pamashụta; waa Arisayi; waa Aridayi; waa Vayịzata.

\VS{10}Ẹphe n'iri bụ ụnwu Hamanu nwa Hamedata, bụ onye ọhogu ndu Jiu. Ọle ẹphe ta akwadụru iphe phẹ l'ọkwata.


\par }{\PP \VS{11}Mbọku ono gẹdegede bẹ e jeru edooru eze ụmadzu ole, e gburu lẹ Susa, bụ ishi mkpụkpu alị-eze ono.

\VS{12}Eze sụ eze-nwanyị bụ Ẹsuta: “Ndu Jiu gbuakwaru ụnu ụmadzu l'ụkporo ụmadzu ise; waa ụnwu Hamanu ẹphe n'iri; l'ishi mkpụkpu alị-eze mu-a, bụ Susa. ?Bụ onye maru iphe, ẹphe meru l'ọhamoha ndu ọphuu? ?Bụ gụnu bụ mkpa ngu; gẹ mu meeru ngu iya? Mbụ-a; ?bụ gụnu bẹ ọ dụ ngu gẹ mu meeru ngu? Pfuaru mu iya; g'e meeru ngu iya.”


\par }{\PP \VS{13}Ẹsuta sụ iya: “Ọ -bụru l'ọ dụ gụbe eze ree; jiko nụnu ndu Jiu, nọ lẹ Susa ike g'ẹphe woru iphe, eze tụru l'ekemu g'e mee ntanụ mefụa echele; waa g'ẹphe je ekobe ụnwu Hamanu ẹphe n'iri l'eli oswebe, aaswị-gbuje nemadzụ.”

\VS{14}Ọo ya bụ; eze tụa ekemu g'e mee ya nno. E woru ekemu ono zia lẹ Susa; a pata ụnwu Hamanu ẹphe n'iri je ekobe l'eli oswebe.

\VS{15}Ndu Jiu, nọ lẹ Susa dzukọbe lẹ mbọku, ọnwa Ada dụ l'abalị iri l'ẹno. Ẹphe gbua unwoke ụkporo iri l'ise lẹ Susa; obenu l'ẹphe ta akwataduru iphe phẹ l'ọkwata.


\par }{\PP \VS{16}Ndu Jiu, phọduru nụ, bụ ndu ono, bukọta l'ọhamoha ọphu, nọkota l'alị-eze Kuzakusẹsu bẹ dzukọbekwarupho g'ẹphe dzọta ishi onwophẹ; shi nno tụta nwa unme; ọphu ọ dụdu iphe ndu ọhogu phẹ mebaaru phẹ. Ndu ẹphe gburu dụ ụkporo ụnu tete l'ụnu ẹsaa l'ụkporo iri; ọle ẹphe ta akwataduru iphe phẹ l'ọkwata.

\VS{17}Iphe-a nwụru mbọku, ọnwa Ada dụ l'abalị k'iri l'ẹto; o be lẹ mbọku k'iri l'ẹno; ẹphe tụta unme. Ẹphe woru mbọku ono mee eswe ọbo-iphe; waa eswe ẹhu-ụtso.

\VS{18}Obenu lẹ ndu Jiu, nọ lẹ Susa dzukọberu mbọku, ọnwa Ada dụ l'abalị iri l'ẹto; waa k'iri l'ẹno; o be lẹ mbọku k'iri l'ise; ẹphe tụta unme; mee ya eswe ọbo-iphe; yẹe eswe ẹhu-ụtso.

\VS{19}Ọo iphe ono meru iphe, ndu Jiu, bu l'ime nwa mkpụkpu woru mbọku, ọnwa Ada dụ l'abalị iri l'ẹno dobe ọ bụru eswe ọbo-iphe; yẹe eswe ẹhu-ụtso; waa mbọku, onyenọnu eshije nri je anụ nwibe iya.


\par }{\SH Ọbo-Purimu
\par }
{\PP \VS{20}Mọdekayi tụko iphemiphe ono, nwụru nụ ono dekọta l'ẹkwo. O deru ẹkwo-ozi nụ ndu Jiu, bukọta l'ọhamoha, nọgbaa l'alị-eze Kuzakusẹsu g'ọ ha; ndu bu ụzenya; mẹ ndu bu ntse;

\VS{21}sụ phẹ: Aphagapha lẹ mbọku, ọnwa Ada dụ l'abalị iri l'ẹno; waa k'iri l'ise g'ẹphe nọduje bọo ọbo-iphe;

\VS{22}kẹ mbọku ono, ndu Jiu kabẹ tụta nwa unme alwụ ọgu ẹphe lẹ ndu ọhogu phẹ; bya abụru ọnwa, aphụ phẹ gbanweru bụru ẹhu-ụtso; ẹkwa phẹ gbanwee bụru ọbo-iphe. O deru phẹ ẹkwo sụ g'ẹphe dobe eswe mbọku ono eswe ọbo-iphe; yẹe eswe ẹhu-ụtso; waa mbọku, ẹphe e-shije nri je anụ nwibe phẹ; waa mbọku, ẹphe e-mejeru ndu adụdu g'ọ dụ phẹ iphe-ọma.

\VS{23}Ọo ya bụ; ndu Jiu kweta iphe, Mọdekayi deru phẹ l'ẹkwo sụ g'ẹphe meje; mbụ g'ẹphe bọje ọbo-iphe ono, ẹphe watawarụ ono.

\VS{24}Noo kẹle Hamanu nwa Hamedata, onye shi l'eri Agagu, bụ onye ọhogu ndu Jiu g'ẹphe ha bẹ chịjeru idzu g'oo-shi mee gẹ ndu Jiu bụru mkpurupyata; bya atụwa “puru”, bụ iya bụ ido; gude maru mbọku, ee-gwe phẹ arakabya g'ẹphe bụru mkpurupyata.

\VS{25}Obenu teke ẹjo idzu ono rwuru eze nchị; ọ tụa ekemu dee ya l'ẹkwo g'e wota iphe ono, Hamanu shi chịa doberu ndu Jiu ono; mee Hamanu l'onwiya. G'e wota ẹphe l'ụnwu iya je ekobe l'eli oswebe, aaswị-gbuje nemadzụ.


\par }{\PP \VS{26}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude e kua mbọku labọ ono “Purimu.” Ẹka opfu ono shi bụ l'akpụru-opfu, bụ “puru.” Ọ bụru shita l'iphe ono, e deru l'ẹkwo-ozi ono; waa l'iphe, ẹphe hụmakotaru, nwụru phẹ nụ ono;

\VS{27}bẹ ndu Jiu meru iya; ọ bụru omelalị, dụru phẹ nụ; k'ọphu ẹphebedua; waa oshilọkpa phẹ; waa ndu lwapfutaru phẹ nụ e-dobeje ujiku ẹbo ono iche g'e deru iya l'ẹkwo nụ phẹ; tẹme ẹphe nọdu emeje iya teke a sụru g'ẹphe meje iya.

\VS{28}Gẹ ndu unuphu, nọnu; mẹ mkpụkpu, nọnu; waa ọhamoha, nọnu nyatajẹ mbọku ono dobe iya iche; e -shi l'ọgbo sweru ọgbo. Gẹ ndu Jiu ta azọhajekwa abọ ọbo-iphe ono; ọphu oshilọkpa phẹ azọhakwa eswe mbọku ono.


\par }{\PP \VS{29}Tọbudu iya bụ; eze-nwanyị, bụ Ẹsuta nwada Abihelu; yẹle Mọdekayi onye Jiu bya edee ẹkwo k'ẹbo, meru gẹ k'ọbo-iphe purimu kabaa eshihu ike.

\VS{30}Ẹphe dee ẹkwo-ozi ono nụkota ndu Jiu, bukọta l'ọhamoha ụkporo ishii l'ẹsaa, nọgbaa l'alị-eze Kuzakusẹsu. L'ẹkwo-ozi ono bẹ ẹphe pfuru phẹ opfu ọma; bya akaru phẹ gẹ ndzụ ba agụshi phẹ;

\VS{31}g'ẹphe bọje ọbo-iphe purimu teke gbarụ iya nụ, bụ iphe, Mọdekayi onye Jiu; waa eze-nwanyị, bụ Ẹsuta tụru phẹ ekemu; bụkwarupho g'ẹphebedua yẹle awa phẹ dobewaru eswe aswị ẹgu; yẹe k'agụ aphụ.

\VS{32}Ekemu, Ẹsuta tụru mee; ekemu k'ọbo-iphe purimu kabaa eshihu ike; e woru iya dee l'ẹkwo.




\par }\Chap{10}{\SH Mọdekayi akabaa ajata ẹnya eje
\par }
{\PP \VerseOne{1}Eze Kuzakusẹsu bya atụa ekemu gẹ ndu bukọta l'alị-eze iya g'ọ ha je akpaa lẹ ndu bukube eze-ẹnyimu tụje akịriko nụ iya.

\VS{2}Iphemiphe, o mekọtaru gude goshi g'ọkpehu iya habe shii; wakwaphọ g'o meru gẹ Mọdekayi bụru onye parụ ẹka bẹ e dekọtaru l'ẹkwo akọ iphe, meru l'alị ndu Peshiya; waa ndu Midiya.

\VS{3}Mọdekayi onye Jiu bụru iya nọ-tsotaru eze Kuzakusẹsu l'ọkwa; bụru onye parụ ẹka l'ẹhu ndu Jiu; tẹme ọ dụ igwerigwe ndu Jiu, bụ ụnwunna iya l'obu. Ọ nọdu anọduje eme iphe, a-dụru ndu Jiu ibe iya lẹ ree; bya anọduje epfu iphe, e-me g'ẹhu dụ phẹ guu.

\par }