\NormalFont\ShortTitle{Jiobu}

{\MTB Ẹkwo

\par }{\MT Jiobu



\par }\ChapOne{1}{\SH Akọ ẹhu Jiobu
\par }
{\PP \VerseOne{1}O nweru onye alị Uzu lanụ; teke o shi nọdu bẹ ẹpha iya bụ Jiobu. Nwoke ọbu bụ nwoke, ụta adụdu lẹ ndzụ iya bya abụru onye pfụberekoto. Ọ bụ onye atsụhuje Chileke ebvu haa eme ẹjo-ememe.

\VS{2}Iphe, ọ nwụtaru bụ unwoke ẹsaa waa ụnwanyi ẹto.

\VS{3}O nwekwarụpho ẹku. Atụru iya dụ ụnu iri l'ẹsaa l'ụkporo iri. Ịnya-kamẹlu iya dụ ụnu ẹsaa l'ụkporo iri. Eswi, a tụru njịgba ẹbo ẹbo dụ ụnu njịgbabe eswi ugbo labọ l'ụkporo ise. Ne nkapfụ-ịgara iya dụ ụnu l'ụkporo ise. Ndu bụ nemadzụ, ejeru Jiobu ozi kwatakpọo dụ igwerigwe mebyikpọo. O bụepho l'ọo ya bụ onye shi kakọta shii l'iphe, bụkpoo nemadzụ, a nwụru anwụnwu l'ụzo ẹnyanwu-awawa l'ophu.


\par }{\PP \VS{4}Ụnwu iya ndu ọphu bụ nwoke nọdu abọje ọbo-iphe l'ibe phẹ. Onye ọwa-a -bọo ọgiya; ogiya ọzo onye ọzo abọo; ẹphe -nọdu abọ ọbo-iphe ọbu; ẹphe ezia unwune phẹ ndu ọphu bụ ụnwanyi phọ ẹphe n'ẹto; ẹphe abya lẹ nri ono.

\VS{5}Ọ nọdu abụjeru; a -bọchaa iphe ono teke ẹphe abọ iya; Jiobu ekua phẹ bya edoo phẹ nsọ. Nchita-abọhu iya l'ọ bya egweeru Chileke ngwẹja-akpọ-ọku l'iswi ẹhu phẹ l'ẹhu l'ẹhu. Kẹle ọorije sụ: “?A maru ?ụnwu iya te emeadaru nụ iphe-ẹji? ?A maru ?ẹphe te egudeadanụ obu phẹ kọo Chileke ọnu?” Ọ bụru nno bụ gẹ Jiobu shi emeje iya tekenteke.


\par }{\SH Nsetanu ahụ Jiobu ama
\par }
{\PP \VS{6}Obenu ujiku lanụ; ụnwu Chileke bya g'ẹphe goshi onwophẹ l'iphu Chipfu. Nsetanu tsokwaru phẹ phọ bya.

\VS{7}Chipfu sụ Nsetanu: “?Bụ awe bẹ i shi bya?”

\par }{\PP Nsetanu sụ Chipfu: “Mu ejenụpho ejeje alwa alwalwa l'eliphe. Mu tsonụrupho ọma mgboko aghaphe bọtorii.”


\par }{\PP \VS{8}Chipfu sụ Nsetanu: “?Ẹnya tsụru ngu l'ẹka onye-ozi mu, bụ Jiobu nọ? Mbụ l'ọ tọ dụedu nemadzụ, dụ g'ọo ya lẹ mgboko l'ophu. Ọ bụ nwoke, pfụberekoto bya abụru onye ụta adụdu lẹ ndzụ iya; bụru onye atsụhuje Chileke ebvu; haa eme ẹjo-ememe.”


\par }{\PP \VS{9}Tọbudu iya bụ; Nsetanu bya eyeeru Chileke ọnu sụ iya: “?Iipfu tọo? ?Jiobu nọnyaerupho tsụahaa gụbe Chileke ebvu?

\VS{10}?Tọbudu ngu kpọru ọkpokuu kpọ-phee yẹle ndibe iya mgburugburu; mẹkpoo iphemiphe, o nweru? Iphemiphe, oome l'ẹka bẹ i meru; ọ bụru ụpete; k'ọphu bụ l'ẹku iya tụkoru ẹkameka.

\VS{11}Machịnaa ẹka nta-a denyi l'iphemiphe, o nweru enweru g'ịihuma l'ọo-pfụru l'atatiphu ngu kọo ngu ọnu.”


\par }{\PP \VS{12}Tọbudu iya bụ; Chipfu sụnu Nsetanu: “Ọ dụ ree; iphemiphe, o nweru dụwaa ngu l'ẹka; ọo ẹpho gẹ mkpụshi-ẹka ngu te erwu iya l'ẹhu.”

\par }{\PP Nsetanu kwoẹpho gburumu; ọ bụeru iya phọ eshi l'iphu Chipfu l'ẹka ono tụgbua.


\par }{\PP \VS{13}Tọbudu iya bụ; o be ujiku lanụ; ụnwu Jiobu ndu kẹ nwoke mẹ ndu kẹ nwanyị dzukọbe l'ụlo ọkpara nna phẹ kẹ nwoke abọ iphe; eri nri; angụ mẹe.

\VS{14}Onye-ozi bụerupho phẹreketeke l'iphu Jiobu bya asụ iya: “Oke-eswi, eegudeje eje ozi ẹgu bẹ e gudegbaa eje ozi ẹgu; nkapfụ-ịgara dọkwarupho l'agụga ẹka ono ata nri.

\VS{15}Ndu Sheba fụaru phẹ; bya atụko phẹ rwuta; bya egbushia ndu ejeru ngu ozi. Ọ bụru mbẹdua kpoloko bụ onye gbalarụ nụ sụ gẹ mu bya epfuaru ngu g'ọoda.”


\par }{\PP \VS{16}Onye k'ono kpụkwaduru-a opfu l'ọnu epfu; onye ọzo kwobata bya asụ: “Ọku, shi l'ẹka Chileke bẹ shiẹpho l'igwe daa bya atụko atụru ngu l'ophu kee; kechaa kee ndu-ozi ngu kefu; ọ bụru mbẹdua kpoloko bụ onye gbalarụ nụ sụ gẹ mu bya epfuaru ngu g'ọoda.”


\par }{\PP \VS{17}Onye k'ono kpụkwaduru-a opfu l'ọnu epfu; onye ọzo kwobata bya asụ: “Ndu ọ-lwụa-ọlaa, shi lẹ Bábilọnu buru ọgbo ẹto tụa lẹ mkpa lẹ mkpa bya awụpyabe ịnya-kamẹlu ngu g'ọ ha rwuta; bya egude ogu-echi gbugbushia ndu ejeru ngu ozi. Ọ bụru mbẹdua kpoloko bụ onye gbalarụ nụ sụ gẹ mu bya epfuaru ngu g'ọoda.”


\par }{\PP \VS{18}Onye k'ono kpụkwaduru-a opfu l'ọnu epfu; onye ọzo kwobata bya asụ: “Ụnwu ngu unwoke mẹ ụnwu ngu ụnwanyi dọkwaru abọ iphe; eri nri angụ mẹe l'ibe nwune phẹ nwoke k'ọgerenya.

\VS{19}A bya ele ẹnya; oke phẹrephere shiẹpho l'echiẹgu ziru taphutaphu rwua bya enwungaa ụlo ono l'ophu; ụlo zee zepyabẹ ụnwu ngu ono g'ẹphe ha; ẹphe nwụshihu; ọ bụru mbẹdua kpoloko bụ onye gbalarụ nụ sụ gẹ mu bya epfuaru ngu g'ọoda.”


\par }{\PP \VS{20}Tọbudu iya bụ; Jiobu bya agbalihu bya eworu uwe yẹbedua, bụ Jiobu zijaa; bya eworu ishi kpụshia; bya eworu onwiya tụa gbii l'alị baarụ Chileke ẹja;

\VS{21}sụ:

\par }{\Q “Ọo ọto bẹ mu gba teke mu

\par }{\QB shi l'ẹpho ne mu daa l'alị.

\par }{\Q Ọ bụkwarupho ọto bẹ mu

\par }{\QB a-gbaru laa.

\par }{\Q Ọo Chipfu nụru; ọ bụru

\par }{\QB Chipfu wotaru iphe,

\par }{\QB ọ nụru.

\par }{\Q G'e tukwaa Chipfu ẹpha.”


\par }{\PP \VS{22}Iphemiphe-a mekọtaru Jiobu; ọphu o mekwarụ Chileke iphe-ẹji; ọphu ọ sụkwaru lẹ Chileke meru iphe, erwubeduru iya nụ.




\par }\Chap{2}{\SH Nsetanu ahụ Jiobu ama k'ugbo ẹbo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Noo ya; o bekwa mbọku ọzo; ụnwu Chileke byakwa g'ẹphe goshi onwophẹ l'iphu Chipfu. Nsetanu tsokwaru phẹ phọ bya egoshi onwiya.

\VS{2}Chipfu sụ Nsetanu: “?Bụ awe bẹ i shi bya?”

\par }{\PP Nsetanu sụ Chipfu: “Mu ejenụpho ejeje; alwa alwalwaa l'eliphe. Mu tsonụrupho ọma mgboko aghaphe bọtorii.”


\par }{\PP \VS{3}Tọbudu iya bụ; Chipfu sụ Nsetanu: “?Ẹnya tsụru ngu l'ẹka onye-ozi mu, bụ Jiobu nọ? Mbụ l'ọ tọ dụedu nemadzụ, dụ g'ọo ya lẹ mgboko l'ophu. Ọ bụ nwoke, obu gụru ìphóró; bya abụru onye ụta adụdu lẹ ndzụ iya; bụru onye atsụhuje Chileke ebvu haa eme ẹjo-ememe. Ị kpatachakpọoru; mu mekpaa ya ẹhu; mebyishia ya l'ẹbe ọ dụ iphe, o meru. O gudeshiẹle-a onwiya g'o gudeshi onwiya.”


\par }{\PP \VS{4}Nsetanu sụ Chileke: “Hanaa g'a rwụnaa ya ẹka l'akpụru-ẹnya-oji! ?Tị madụ lẹ nemadzụ a-mịkota ẹnya l'iphemiphe, o nweru enweru g'ọ bụru lẹ ya anọdu ndzụ?

\VS{5}Mbụ lẹ-a; machịnaa ẹka rwụa ya l'ọkpu yẹle anụ-ẹhu g'ịi-hụma l'ọo-pfụru l'atatiphu ngu l'ẹka ono kọo ngu ọnu.”


\par }{\PP \VS{6}Chipfu sụnu Nsetanu: “Ngwanụ; ọ nọ ngu l'ẹka. Ọle ọ bụ; dobekwa iya ndzụ!”


\par }{\PP \VS{7}Tọbudu iya bụ; Nsetanu shiẹpho l'iphu Chileke l'ẹka ono; ọ bụru iya atụgbu bya eje ewoẹrupho ẹjo ẹkpa-ebyi chìá Jiobu l'ẹhu. O shiẹpho l'ọkpa zakọtae ya phọ barịi l'ẹhu jasụ l'ishi.

\VS{8}Jiobu gbẹshiepho je agwọo l'ikpọzu. Ọ bụru agbagba mbeji bẹ oogudeje gude akọ onwiya ọko.


\par }{\PP \VS{9}Ọ bụru iya bụ l'ọ nọnyaepho; nyee ya sụ iya: “?I gudeshikpọepho onwongu g'i gude iya? ?Tịi kọdu Chileke ọnu nwụhu?”


\par }{\PP \VS{10}Ọ sụ iya: “Opfu ngu gbẹ adakwa g'ị bụ onye lanụ l'ime ụnwanyi, amadụ iphe. ?Bụepho iphe-ọma bẹ anyi a-nọdu anata l'ẹka Chileke? ?Anyi taa kabẹkpoedu nata ẹjo iya?”

\par }{\PP Iphemiphe ono mekọtakpoo Jiobu; ọphu ọ saduru ọnu pfuswee Chileke.


\par }{\SH Ndu ọ̀nyà Jiobu
\par }
{\PP \VS{11}O be teke ndu ẹphe lẹ Jiobu eshi ọ̀nyà; ụmadzu ẹto; nụmaru ẹjo-iphe, anwụgbaaru iya nụ; ẹphe shigbaa l'ẹkameka, ẹphe shi byatashịa ya agbaru mkpu; k'ọphu ẹphe a-dụ iya obu. Ndu byaru nụ bụ Elifazu, onye Temanu; waa Bilidadu, bụ onye Shuwa; wafụkwapho Zofa, bụ onye Nama. Ẹphe n'ẹto ono tụgbaberu ọnu eswe ujiku lanụ bya g'ẹphe gbaaru Jiobu mkpu dụa ya obu.

\VS{12}Ẹphe byarwuta bya agbẹ ụzenya hụma iya; ọphu ẹphe ahụbeeduru iya ama. Ẹphe tụko kwata tụ ụzu-ẹkwa kẹ wọo; bya eyegbaa ẹka l'uwe phẹ lajashịa; bya ekpotagbaa urwuku ekpugbaa onwophẹ l'ishi.

\VS{13}Ẹphe gwọdoshihu l'alị l'ẹka ono; ẹphe l'iya gwọkoru nno nọo abalị ẹsaa; eswe l'ẹnyashi. Ọ kpọo phẹ opfu; ọphu ọ dụdu onye ọphu dụru ike saa ọnu pfuru opfu yeru Jiobu. Noo kẹle ẹphe hụmaru l'iphe-ẹhuka, ooje kwata shihu ike mebyi eshihu.




\par }\Chap{3}{\SH Opfu, shi Jiobu l'ọnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; e mechaẹpho; Jiobu saa ọnu wata epfu opfu; bya awata ephu eswe, a nwụru iya iphu.

\VS{2}O pfushiahaa sụ:


\par }{\Q \VS{3}“G'eswe, a nwụru mu

\par }{\QB bụkwaru ọla-l'iswi!

\par }{\Q G'ẹnyashi, a tsụru ime mu

\par }{\QB bụkwarupho ẹnyashi,

\par }{\QB larụ l'iswi!


\par }{\Q \VS{4}Gẹ mbọku ono gbahụkwa

\par }{\QB ọchii!

\par }{\Q Gẹ Chileke ọphu bu l'eli ta

\par }{\QB agụbehekwa iya iphe;

\par }{\QB ọphu ọ dụkwa iphe,

\par }{\QB dụ g'ìphóró, adụkwadu

\par }{\QB mbọku ono!


\par }{\Q \VS{5}G'ọchii yẹe tsụkiribaa

\par }{\QB tsụnyikwaa eswe ono

\par }{\QB ẹnya!

\par }{\Q G'urwukpu sọpyabekwa iya!

\par }{\Q G'eswe mbọku ono

\par }{\QB gbahụkotakwa tsụrikitiki!


\par }{\Q \VS{6}Mbụ-a; g'ẹjo dadishi tụkwa

\par }{\QB ẹnyashi mbọku ono

\par }{\QB gburumu swịswia!

\par }{\Q G'a ta gụhekwaru iya ye

\par }{\QB l'eswe, nwụru l'apha!

\par }{\Q Ọphu a gụkwaru iya ye

\par }{\QB l'eswe lanụ l'ọnwa!


\par }{\Q \VS{7}Mu sụru-a; g'ẹnyashi

\par }{\QB mbọku ono bụkwaru

\par }{\QB mbọku, gba ẹka nwa!

\par }{\Q G'ọ tọ dụkwa olu ẹmereme,

\par }{\QB aa-nụma iya l'ime!


\par }{\Q \VS{8}Gẹ ndu atụje mbọku ọnu

\par }{\QB tụkwaa mbọku ono ọnu;

\par }{\QB mbụ ndu kwakọberu

\par }{\QB akwakọbe emete

\par }{\QB ẹjo-oke-agiyi.


\par }{\Q \VS{9}Gẹ kpokpode nchi-abọhu

\par }{\QB iya gbahụkwa ọchii.

\par }{\Q G'o lekwaa ẹnya l'ìphóró

\par }{\QB abya adụdu;

\par }{\QB e -mechaa l'ọ bụru kẹ

\par }{\QB mmanụ; ọphu ọ

\par }{\QB hụmakwa gẹregere ụtsu

\par }{\QB ẹnya ahụma ophu.


\par }{\Q \VS{10}Noo kẹle o to mechiduru

\par }{\QB ẹpho ne mu

\par }{\QB g'a ta nwụ mu mbọku ono;

\par }{\QB k'ọphu aphụ ọwa ata

\par }{\QB atsọduru mu.


\par }{\Q \VS{11}Mbụ-a; ?bụnaa gụnu meru

\par }{\QB g'o gude ọphu ọ bụdu teke

\par }{\QB aanwụ mu;

\par }{\QB mbụ l'ọo teke ono,

\par }{\QB mu shi l'ẹpho afụta ono

\par }{\QB bẹ mu gege atụ-buhu

\par }{\QB unme nwụhu?


\par }{\Q \VS{12}?Bụnaa gụnu meru g'o gude

\par }{\QB ụtapfu hee mu hefuta?

\par }{\Q Mbụ; ?dẹnuanu g'o gude ẹra dụ

\par }{\QB k'ọphu mu ngụru iya

\par }{\QB angụngu ophu?


\par }{\Q \VS{13}Kẹle nta-a bẹ mu gege

\par }{\QB azẹkpooro nwadoo.

\par }{\Q Mu gege anọro gẹ mu zẹ lẹ

\par }{\QB mgbẹnya.

\par }{\Q Ọo ya bụ mẹ mu anọduro

\par }{\QB pyakọo onwomu

\par }{\QB nwa nggujingguji;


\par }{\QB \VS{14}mu lẹ ndu eze mẹ ndu

\par }{\QB mgbazi ụnwu-eliphe;

\par }{\QB ndu kwashịru unuphu

\par }{\QB doberu onwophẹ

\par }{\QB l'eliphe-a;

\par }{\QB ọle nta-a bẹ ọ bụkotawa

\par }{\QB ochobu.


\par }{\Q \VS{15}Mu lẹ ndu-ishi, bụ ndu shi

\par }{\QB nweru mkpọla-ododo;

\par }{\QB ndu shi doo

\par }{\QB mkpọla-ọchaa dojia ụlo

\par }{\QB phẹ godogodo.


\par }{\Q \VS{16}Ọzokwanu lẹ-a; ?bụnaa gụnu

\par }{\QB kparụ iphe,

\par }{\QB mu adụdu gẹ nwa,

\par }{\QB a byaru anwụ;

\par }{\QB ọ nwụhuwaa ne iya l'ẹpho;

\par }{\QB e woru iya je elia; mbụ

\par }{\QB gẹ nwaswa, asakpọdarunu

\par }{\QB ẹnya asasa ophu.


\par }{\Q \VS{17}Ẹka ono bẹ ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB a-babuhu hanyịhanyi.

\par }{\Q Ndu ike bvụru a-nọdu iya

\par }{\QB tụtaahaa unme.


\par }{\Q \VS{18}Alị-maa ono bẹ ndu mkpọro

\par }{\QB yịchaa lẹ ndu nọ iya atụta

\par }{\QB unme.

\par }{\Q Ẹphe ta anụhedu olu ndu

\par }{\QB anọduje achị phẹ g'ohu.


\par }{\Q \VS{19}Ndu ha nwanshịi nọ l'ẹka

\par }{\QB ono;

\par }{\QB ndu ha shii nọdu iya.

\par }{\Q Ọphu ndu shi bụru ohu anọedu

\par }{\QB l'ẹka nnajịuphu phẹ.


\par }{\Q \VS{20}?Dẹnu g'o gude ìphóró nọdu

\par }{\QB adụjeru ndu ejegbu onwophẹ

\par }{\QB l'iphe-ẹhuka.

\par }{\Q A nọdu ahajẹkwadu ndu aphụ

\par }{\QB tsọru g'ẹphe dzụkwaduru

\par }{\QB ndzụ;


\par }{\QB \VS{21}mbụ ndu anwụhu agụ ẹgu;

\par }{\QB ọphu o kwedu phẹ egbugbu;

\par }{\QB ndu anọduje achọ iya gẹ

\par }{\QB ndu achọ ẹku,

\par }{\QB ere ire, e domiru edomi.


\par }{\Q \VS{22}Ndu eteje ẹswa ntụmatu;

\par }{\QB mbụ kwata mee ẹmereme

\par }{\QB m'ẹphe bahụ l'ime ilu.


\par }{\Q \VS{23}?Dẹnuanu g'o gude ìphóró

\par }{\QB nọdu adụjekwarupho onye

\par }{\QB e domiru ụzo iya edomi;

\par }{\QB tẹme Chileke gude

\par }{\QB ọkpokuu kpọ-phee ya

\par }{\QB mgburugburu; ọ kwaa

\par }{\QB l'ime iya?


\par }{\Q \VS{24}Noo kẹle ọ bụwaa atsụ ude

\par }{\QB bụ nri,

\par }{\QB epyoje mu ọnu.

\par }{\Q Mgbede, mu ata dụepho

\par }{\QB g'ẹka mini asọ gborogboro.


\par }{\Q \VS{25}Iphe, mu atsụshi ebvu ike

\par }{\QB bụepho iphe,

\par }{\QB mechaarụ byaru mu nụ.

\par }{\Q Ọ bụru iphe ono, mu anmarụ

\par }{\QB pyaapyaapyaa mechaarụ

\par }{\QB mee l'ẹhu mu.


\par }{\Q \VS{26}Ẹhu ta adụjeduru mu guu;

\par }{\QB ọphu mu atụtajeduru unme;

\par }{\QB ọphu ẹhu ebvujeduru mu

\par }{\QB ebvuru.

\par }{\Q Ọo ẹpho iphe-ẹhuka bẹ mu

\par }{\QB l'iya anọduje eme.”




\par }\Chap{4}{\SH Ọnu, Elifazu yeru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Elifazu onye

\par }{\QB Temanu bya eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Nemadzụ -sụkwanu gẹ ya

\par }{\QB yee nwọnu nwilile;

\par }{\QB ?tọo kpatsudu ngu nụ iwe?

\par }{\Q Ọlobu ?bụ g'iphe adụje baa

\par }{\QB nemadzụ edobe ọnu doo?


\par }{\Q \VS{3}Leanarọya; gụbe onye ziwaru

\par }{\QB ikpoto nemadzụ iphe.

\par }{\Q Ndu dahụwaru adzụlakpa bẹ

\par }{\QB i meru;

\par }{\QB ẹphe gbakerehu.


\par }{\Q \VS{4}Onye ada adada bẹ i pfuru

\par }{\QB opfu yeru;

\par }{\QB opfu ngu kwolia ya.

\par }{\Q Mbụ l'ikpere ngwọkinaki bẹ

\par }{\QB i meru;

\par }{\QB ọ pfụru kẹkereke.


\par }{\Q \VS{5}Nta-a bẹ iphe-ẹhuka

\par }{\QB byapfutaru gụbedua

\par }{\QB l'ishi onwongu.

\par }{\Q Aphụ ji ngu obu ẹgube

\par }{\QB ọwa-a;

\par }{\QB mbụ l'ọ tụru ngu gbaa

\par }{\QB l'ẹhu; meji tọfu ngu.


\par }{\Q \VS{6}Eshinu ị bụ onye atsụ Chileke

\par }{\QB ebvu; dakobenụ iya!

\par }{\Q L'ị chịru ẹnya yeru abụbu,

\par }{\QB ị bụ onye ụta adụdu lẹ

\par }{\QB ndzụ iya.


\par }{\Q \VS{7}Rịnaa ya arịri; ?bụ onye bẹ

\par }{\QB ị makpọoru,

\par }{\QB bụ onye iswi dụ mma,

\par }{\QB lajẹru l'iyi?

\par }{\Q ?Bụ awe bẹ ị hụmajeru l'onye

\par }{\QB pfụberekoto

\par }{\QB chịhuru lẹ mgboko?


\par }{\Q \VS{8}Ọ chikwaa iphe, mu ahụmaje

\par }{\QB bụ lẹ ndu woru ẹjo-ememe

\par }{\QB akọ g'onye akọ opfu;

\par }{\QB bya eworu iphe-ẹhuka anma

\par }{\QB iya bụkwapho

\par }{\QB iphe ono bẹ ẹphe akpatajẹ

\par }{\QB iya.


\par }{\Q \VS{9}Chileke -zikwadaa unme fuu;

\par }{\QB ẹphe ephukashịhu.

\par }{\Q Teke ẹhu eghu iya swọlihuru;

\par }{\QB ẹphe abụru ọla-l'iswi.


\par }{\Q \VS{10}Oduma asụjekwa ekiri;

\par }{\QB baa hanyịhanyi; byaa ẹnari;

\par }{\QB obenu l'oduma,

\par }{\QB dafụru ibogolo

\par }{\QB bẹ eekwoshijeẹle-a eze.


\par }{\Q \VS{11}Oduma, ahụmaduru iphe,

\par }{\QB oo-ri alajẹ l'iswi;

\par }{\QB ụnwu oduma agbaa

\par }{\QB nanụ nanụ.


\par }{\Q \VS{12}“Mbụ-a; o nwekwarụ iphe,

\par }{\QB e pfujeru mu lẹ mpya.

\par }{\Q Ọ bụru-a nwiphiphe bẹ mu

\par }{\QB nụmabutaru iya.


\par }{\Q \VS{13}Mu nọdu arwọ ẹjo nrwọ

\par }{\QB l'ẹnyashi;

\par }{\QB lẹ teke ono, ndiphe

\par }{\QB adajẹwa ọdamgbenya

\par }{\QB ono.


\par }{\Q \VS{14}Ndzụ gụahaa mu;

\par }{\QB ẹhu nmaahaa mu

\par }{\QB pyaapyaapyaa;

\par }{\QB k'ọphu ọkpu,

\par }{\QB nọ mu l'ẹhu nmakọtaru

\par }{\QB yilayila.


\par }{\Q \VS{15}A nọnyaepho; nwamaa bya

\par }{\QB eshiẹ mu phọ

\par }{\QB l'atatiphu ghata.

\par }{\Q Ẹdzu swịe mu phọ l'ẹhu;

\par }{\QB ishi nyịa mu kẹ kpalaa.


\par }{\Q \VS{16}Maa ono bya apfụerupho

\par }{\QB kẹkereke;

\par }{\QB ọphu mu adụkwanu ike

\par }{\QB akọ g'ọ gbaru.

\par }{\Q Ọ bụepho l'o nweru iphe,

\par }{\QB pfụru mu l'iphu.

\par }{\Q Ẹkameka dakọtaepho

\par }{\QB nyọnyoronyo.

\par }{\Q A nọnyaa; mu nụma olu-opfu

\par }{\QB onye sụru mu:


\par }{\Q \VS{17}?O nweru g'ọo-dụnaa

\par }{\QB nemadzụ mmanụ

\par }{\QB abya aka Chileke

\par }{\QB apfụbekoto?

\par }{\Q ?O nwenụru-a g'ọo-dụ

\par }{\QB nemadzụ abya aka

\par }{\QB onye meru iya nụ adụebe

\par }{\QB ree?


\par }{\Q \VS{18}Eshinu Chileke te egudedu

\par }{\QB ire ndu ejeru iya ozi ẹka;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu abajẹru

\par }{\QB ụnwu-ojozi-imigwe iya

\par }{\QB mba l'iphe, ẹphe mesweru;


\par }{\QB \VS{19}?bụchia nemadzụ bẹ ọo-ha;

\par }{\QB mbụ nemadzụ ono,

\par }{\QB bu l'ụlo ẹpuchi,

\par }{\QB a tụru ọkpa iya l'alị;

\par }{\QB ndu azọ-gbu phẹ

\par }{\QB ka nphe eme l'azọ-gbu

\par }{\QB mbeberibe!


\par }{\Q \VS{20}A -bya eshi l'ụtsu nọo jasụ gẹ

\par }{\QB nchi jihu bẹ e gwewaru

\par }{\QB phẹ uji.

\par }{\Q Ẹphe alaa l'iyi jeye lẹ

\par }{\QB tuutuutuu lẹ mịimiimii;

\par }{\QB ọ tọ dụdu onye ẹnya erwu

\par }{\QB l'ẹka ono.


\par }{\Q \VS{21}Ọ -bụru l'a gbabufuru eri,

\par }{\QB gude ndzụ phẹ;

\par }{\QB ?ẹphe ta anwụhudu l'ẹbe

\par }{\QB enwe egomunggo?”




\par }\PoetryChap{5}{\Q \VerseOne{1}Kunaa oku nta-a maru mẹ

\par }{\QB ?o nweru onye a-za ngu

\par }{\QB ẹnu.

\par }{\Q ?Dẹnu ụnwu imigwe ono

\par }{\QB ọphu ịi-gharu iphu

\par }{\QB g'ọ gbaaru ngu mkpu?


\par }{\Q \VS{2}Ọvuma egbujekwa onye-eswe;

\par }{\QB tẹme ijiẹnya nọdu aphụje

\par }{\QB onye amazidu iphe

\par }{\QB tẹrii.


\par }{\Q \VS{3}Mu hụmajeakwaru ẹka

\par }{\QB onye-eswe agba ọgbarabvu;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu g'ọ nọ-beru;

\par }{\QB atuphuwa iya l'ọnu.


\par }{\Q \VS{4}Ụnwu iya kwatakpọo awa

\par }{\QB awawa;

\par }{\QB mbụ l'eegweje phẹ

\par }{\QB arakabya l'ẹka ekpe

\par }{\QB ikpe.

\par }{\Q O to nwedu onye agbaru phẹ

\par }{\QB ọdzori.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụru ndu ẹgu agụ erifuje

\par }{\QB iphe, ọ kpatarụ l'ẹgu

\par }{\QB iya;

\par }{\QB mbụ l'ẹphe ewotajẹchaa

\par }{\QB wota ọphu

\par }{\QB nọ l'ẹka o pheduru ẹswa.

\par }{\Q Ndu ẹhu achị ọku nọdu

\par }{\QB alwụje iya alwụlwu.


\par }{\Q \VS{6}Kẹle mkpawere te eshijedu

\par }{\QB l'urwuku futa;

\par }{\QB ọphu iphe-ẹhuka efutajẹdu

\par }{\QB l'alị.


\par }{\Q \VS{7}Ọle ọ bụ; nemadzụ bẹ a

\par }{\QB nwụkwaru ye

\par }{\QB l'eje iphe-ẹhuka ẹgube-a,

\par }{\QB ẹkoroku bụ: ọ -gbaa l'o

\par }{\QB phelihu-a.


\par }{\Q \VS{8}Mbụ l'ọme ọo mu;

\par }{\QB mẹ mu edooru iya Chileke;

\par }{\QB mbụ mẹ mu ewoẹrupho g'ọ

\par }{\QB daru mu shi

\par }{\QB ishi lanụ dokọtaru iya.


\par }{\Q \VS{9}Lẹ Chileke emeje iphe,

\par }{\QB dụgbaa biribiri,

\par }{\QB bụgbaa akpavu l'ishi;

\par }{\QB mbụ l'oomeje iphe,

\par }{\QB dụ ebvu igwerigwe kpọ.


\par }{\Q \VS{10}Eliphe bẹ oodzejeru mini.

\par }{\Q Ọ nọdu asọjeru mini sọba

\par }{\QB l'ẹgu.


\par }{\Q \VS{11}Ookulije ndu lwarụ alị imeli

\par }{\QB imeli;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu ekulije ndu

\par }{\QB agụ aphụ

\par }{\QB dobe l'ẹka adụdu iphe,

\par }{\QB byaru eme phẹ nụ.


\par }{\Q \VS{12}Ndu ẹregede bẹ oomeje;

\par }{\QB o too jehuduru phẹ g'ẹphe

\par }{\QB tụberu;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹka phẹ ta

\par }{\QB adụdu iphe,

\par }{\QB ẹphe emefuje ọ̀nyà.


\par }{\Q \VS{13}Ndu maru iphe bẹ oogudeje

\par }{\QB ẹregede,

\par }{\QB ẹphe agba nmata.

\par }{\Q Tẹmanu mmamiphe ndu

\par }{\QB ntuphu-ire

\par }{\QB bẹ oomeje l'ọ daa ịdaphu.


\par }{\Q \VS{14}Nchi ejipfuje phẹ l'echilabọ

\par }{\QB eswe.

\par }{\Q Ẹphe eje dadishi l'echi

\par }{\QB gbadagbada eswe

\par }{\QB g'onye eje l'echi abalị.


\par }{\Q \VS{15}Ndu adụdu g'ọ dụ phẹ

\par }{\QB bẹ ọodzotaje l'ẹjo ọnu phẹ.

\par }{\Q Ọ nọdu adzọtaje phẹ l'ẹka

\par }{\QB ndu dụ ike;


\par }{\QB \VS{16}k'ọphu bụ lẹ ndu ụkpa bẹ

\par }{\QB ele ẹnya g'adzọo phẹ.

\par }{\Q O mee iphe, apfụduru-ọto

\par }{\QB mee ọnu sụtukumu.


\par }{\Q \VS{17}Ẹhu-ụtso bẹ a gọru nụ onye

\par }{\QB Chileke abajẹru mba;

\par }{\QB k'ọphu bụ:

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB -nọdu alọ ngu ẹka lẹ nchị;

\par }{\QB ta anmakwa iya

\par }{\QB phulaphula;


\par }{\QB \VS{18}kẹle ọolojeru ọ́nyá tụ

\par }{\QB nemadzụ l'ẹhu;

\par }{\QB l'ọ bya epfube iya iphe

\par }{\QB l'ọ́nyá ọbu.

\par }{\Q Ọ nọdu emekajẹ nemadzụ

\par }{\QB iphe;

\par }{\QB e -mechaa l'o mee ya l'ọ

\par }{\QB kpọhu.


\par }{\Q \VS{19}Iphe-ẹhuka a-byaru ngu akpọ

\par }{\QB ishii;

\par }{\QB l'ọ dzọchaa ngu;

\par }{\QB mẹkpoo akpọ ẹsaa;

\par }{\QB ọle o too kwedu g'ọ dụru

\par }{\QB iphe, oo-me ngu.


\par }{\Q \VS{20}Lẹ teke akpa-nri; bụ iya

\par }{\QB a-gbarụ ngu mkpu

\par }{\QB g'ị tị kpagbu onwongu

\par }{\QB lẹ nri.

\par }{\Q Teke aalwụ ọgu l'o mee g'e te

\par }{\QB egbu ngu mma.


\par }{\Q \VS{21}E -pfuaru ngu ẹjo opfu;

\par }{\QB o too kwedu g'o rwua ngu

\par }{\QB l'ẹhu;

\par }{\QB ọphu ịitsudu ebvu mẹ

\par }{\QB ọla-l'iswi rwua.


\par }{\Q \VS{22}Ọo ọchi bẹ ịi-nọduje achị

\par }{\QB ọla-l'iswi yẹe ọkpa-nri;

\par }{\QB ọphu ị tsụdu anụ-ẹgbudu

\par }{\QB k'eliphe-a ebvu;


\par }{\QB \VS{23}kẹle gụ lẹ mkpuma, nọ

\par }{\QB l'ẹgu a-gbachaa ndzụ.

\par }{\Q Unu l'anụ, bu l'ẹgbudu

\par }{\QB a-dụchaa lẹ ree.


\par }{\Q \VS{24}Ibe ngu bẹ ịi-makpọru l'ọ tọ

\par }{\QB dụdu iphe,

\par }{\QB e-me iya nụ.

\par }{\Q L'ị bya agụa iphe, bụkpoo

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB i nweru enweru ọgu;

\par }{\QB hụma l'ọ tọ dụdu ọphu

\par }{\QB etuphahụ etuphahụ.


\par }{\Q \VS{25}L'ị maru l'ụnwu ngu a-dụ

\par }{\QB igwerigwe.

\par }{\Q Awa ngu a-kpofushi g'ẹswa,

\par }{\QB furu l'alị.


\par }{\Q \VS{26}L'ị kakpọo nka kaghee ya

\par }{\QB akaghe

\par }{\QB tẹme l'ị bahụje l'ilu.

\par }{\Q L'ị dụ g'ereshi, e gburu l'ògè

\par }{\QB iya.


\par }{\Q \VS{27}Anyi nyokpọwaru iphe-a

\par }{\QB enyonyo hụma

\par }{\QB l'ọ bụ ire-lanụ.

\par }{\Q Mbụ-a; nụmakwa iya woru

\par }{\QB iya ye lẹ ndzụ ngu!




\par }\Chap{6}{\SH Ọnu, Jiobu yeru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Jiobu yee

\par }{\QB ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Ọ dụ mu g'a sụ g'e wota

\par }{\QB mgburwashị ẹhu mu

\par }{\QB tụ̀a atụ̀tù g'a hụma

\par }{\QB g'ọonyi-be ẹrwa.

\par }{\Q Mbụ g'a tụko iphe-ẹhuka mu

\par }{\QB chịru ye l'iphe,

\par }{\QB aatụ̀je ẹrwa iphe.


\par }{\Q \VS{3}Ọ tọ dụdu g'e meru g'ọ tọ ka

\par }{\QB ẹja, nọ l'eze-ẹnyimu

\par }{\QB anyị ẹrwa.

\par }{\Q Ọ bụru iya kparụ iphe,

\par }{\QB opfu mu adanụka

\par }{\QB kpaakpaa.


\par }{\Q \VS{4}Kẹle apfụ,

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB gbakashịru mu gugbaaru

\par }{\QB mu eguru l'ẹhu.

\par }{\Q Ụphu, ọophu mu nọdu alọ

\par }{\QB mu ẹka lẹ meji;

\par }{\QB mbụ lẹ Chileke eyeẹ mu

\par }{\QB phọ ebvu mkpẹe-lanụ.


\par }{\Q \VS{5}Nkapfụ-ịgara-ọswa ?ọoraje

\par }{\QB ọ́rà mẹ ọ -nọdu ata

\par }{\QB ẹswa?

\par }{\Q Tọo eswi ?oogbuje ọ́rà mẹ nri,

\par }{\QB oori dụkwadu?


\par }{\Q \VS{6}?Eerije nri, enwedu ụtso l'ẹbe

\par }{\QB e ye iya únú?

\par }{\Q Tọo ?ọ dụru ụtso, dụ l'ẹka

\par }{\QB ono, achajẹ ụcha

\par }{\QB l'ẹkwa-ọku,

\par }{\QB e shiru eshishi ono?


\par }{\Q \VS{7}Mu te ekwejedu iya edenyi

\par }{\QB ẹka;

\par }{\QB kẹle ẹgube nri ono abyajẹ

\par }{\QB mu ẹgbo l'ọnu.


\par }{\Q \VS{8}O gogo dụkwaru mu ree;

\par }{\QB ọme ee-meru mu iphe,

\par }{\QB mu epfu g'e meeru mu;

\par }{\QB mbụ lẹ Chileke gege

\par }{\QB akabẹnu nụ mu iphe,

\par }{\QB mu ele ẹnya iya;


\par }{\QB \VS{9}mbụ lẹ Chileke gege

\par }{\QB atụkpoepho obu iya

\par }{\QB onyo gwee mu uji;

\par }{\QB g'ọ tụhakpoepho ẹka tụa

\par }{\QB mu l'ẹhu kẹ paa;

\par }{\QB mee gẹ mu chịhu lẹ mgboko.


\par }{\Q \VS{10}Ọo ya bụ mẹ ọ bụkwanuru

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB gege anọdu adụ mu obu;

\par }{\QB mee g'ẹhu tsọkpoo mu

\par }{\QB nụ l'iphe-a,

\par }{\QB l'atakpọshi mu

\par }{\QB g'ọotakposhi mu-a;

\par }{\QB noo kẹle mu ta ahajẹduru

\par }{\QB eme olu onye ono,

\par }{\QB dụ nsọ ono.


\par }{\Q \VS{11}?Bụ ike gụnu bẹ mu

\par }{\QB nwekwadụru

\par }{\QB k'anọdu elekwadu ẹnya

\par }{\QB iphe?

\par }{\Q ?Mu maru iphe, kpọ-chiru

\par }{\QB ndzụ mu ishi ọphu mu

\par }{\QB e-pfukwadu k'ata nshi?


\par }{\Q \VS{12}Ọkpehu nkemu ?ọ bụ

\par }{\QB ọkpehu

\par }{\QB agbara-mkpuma?

\par }{\Q Tọo anụ-ẹhu nkemu ?ọ bụ

\par }{\QB akpọ-igwe?


\par }{\Q \VS{13}?Mu nwekwadụru ụvo,

\par }{\QB mu e-gude yeru onwomu

\par }{\QB ẹka

\par }{\QB nta-a, a natawaru mu ike,

\par }{\QB mu shi nweru-a?


\par }{\Q \VS{14}Onye meji atọfu atọfu

\par }{\QB gbakpọru g'ọ̀nyà iya

\par }{\QB phẹ

\par }{\QB anọdu aphụru iya

\par }{\QB obu-imemini;

\par }{\QB m'o betakpọ ọphu ọ

\par }{\QB tsụhedu

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB ebvu.


\par }{\Q \VS{15}Obenu l'unwune nkemu bẹ e

\par }{\QB te gudedu ẹka.

\par }{\Q Ẹphe dụ g'oke nggele, mini

\par }{\QB tahụru l'ọnanwu;

\par }{\QB ọle o -be l'udzumini;

\par }{\QB ọ byaa utso tụko ẹkameka

\par }{\QB sweta;


\par }{\QB \VS{16}mẹ mini, dọru iya nụ,

\par }{\QB shi hụkoo ahụko

\par }{\QB dazeshihuẹpho;

\par }{\QB ọ bụru iphe, swetaru iya

\par }{\QB nụ bụ aka-mini-sunoo.


\par }{\Q \VS{17}Ọle ọnanwu -chaẹpho l'ọ

\par }{\QB tụko bụru sụtukumu.

\par }{\Q Mbụ okpomọku

\par }{\QB -kpoahaẹpho;

\par }{\QB ọ tọ dụedu ọphu

\par }{\QB a-dụkwadu l'ọgba iya.


\par }{\Q \VS{18}Ndu ije aparu ụzo phẹ haa

\par }{\QB lashịa l'okorobo-ẹgu

\par }{\QB je anọdu l'ẹka ono bụru

\par }{\QB ọla-l'iswi.


\par }{\Q \VS{19}Ndu ije ọphu shi lẹ Tema

\par }{\QB chọru mini ono

\par }{\QB achọcho.

\par }{\Q Ndu ije ọphu shi lẹ Sheba

\par }{\QB lee ẹnya iya;

\par }{\QB ọ bụru k'iphoro.


\par }{\Q \VS{20}Iphere gudewaru phẹ;

\par }{\QB kẹle ẹka ẹphe shi kpọru

\par }{\QB obu yeru bẹ ẹphe

\par }{\QB rwuru;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu g'ẹphe rịru.


\par }{\Q \VS{21}Unubẹdua l'onwunu bya

\par }{\QB egoshikwaphọ

\par }{\QB l'o tọ dụdu urwu, unu aba.

\par }{\Q Unu hụmaru iphe, eye ebvu;

\par }{\QB unu tsụahaa ebvu.


\par }{\Q \VS{22}?Mu sụjekpooru g'e meeru

\par }{\QB mu iphe-ọma?

\par }{\Q Tọo ?o nweru onye mu sụjeru

\par }{\QB g'o gude iphe,

\par }{\QB o nweru je anụru mu

\par }{\QB ụphalazu?


\par }{\Q \VS{23}G'unu bya adzọta mu l'ẹka

\par }{\QB ndu ọhogu mu;

\par }{\QB ọzoo g'unu bya agbafụta

\par }{\QB mu l'ẹka ndu ewebushi

\par }{\QB akụrepho.


\par }{\Q \VS{24}Zinaa mu iphe;

\par }{\QB gẹ mu e-dobe ọnu doo!

\par }{\Q Goshinu mu ẹka mu jeberu;

\par }{\QB ụzo kpọ-swehu!


\par }{\Q \VS{25}Lewarọ g'ire-lanụ emebeje

\par }{\QB ẹhuka l'ẹhu!

\par }{\Q Obenu lẹ-a; iphe-a,

\par }{\QB unu epfu-a;

\par }{\QB ?o goshikpọru gụnu?


\par }{\Q \VS{26}?Bụ mba bẹ unu byaru mu

\par }{\QB abarụ?

\par }{\Q Mbụ-a; ?unu eme g'unu sụ

\par }{\QB l'opfu onye ono,

\par }{\QB ejegbu onwiya l'iphe-ẹhuka

\par }{\QB ono bụ opfu,

\par }{\QB larụ lẹ phẹrephere?


\par }{\Q \VS{27}Ono dụ-a g'onye atụru

\par }{\QB nwogbee,

\par }{\QB enwedu nna ido;

\par }{\QB bya abụru ere onye unu

\par }{\QB l'iya eshi ọ̀nyà erere.


\par }{\Q \VS{28}Ọle g'ọ dụ nta-a bụkwa lẹ-a;

\par }{\QB aswarụ, unu a-swarụ mu

\par }{\QB bụkwa g'unu

\par }{\QB lekpọda mu nụ ọphu bụ

\par }{\QB ẹnya;

\par }{\QB kẹle-a; ?mu a-kabẹhunu

\par }{\QB nọdu unu l'iphu

\par }{\QB dzụa ụka?


\par }{\Q \VS{29}Jikonu; unu tụnaa mgbeleke

\par }{\QB nwanshịi;

\par }{\QB hanaa eme iphe,

\par }{\QB apfụduru-ọto!

\par }{\Q Unu rị-phunu ọriri azụ;

\par }{\QB kẹle apfụbekoto mu

\par }{\QB dụekwapho g'ọ dụ.


\par }{\Q \VS{30}?O nweru iphe, apfụduru-ọto,

\par }{\QB mu pfuru nta-a?

\par }{\Q Tọo ?mu ta akabẹedu maru

\par }{\QB teke mu pfuru ẹjo opfu?




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}Nemadzụ ?tọ bụdu iphe,

\par }{\QB ọ byadoru eliphe,

\par }{\QB bụ ese akanya;

\par }{\QB mbụ lẹ ndzụ, ọ nọ dụepho

\par }{\QB gẹ ndzụ

\par }{\QB onye e butaru g'o jee ozi.


\par }{\Q \VS{2}Ọ dụ g'ohu, eje ozi, bụ iphe,

\par }{\QB ọonoduje ele ẹnya iya bụ

\par }{\QB gẹ nchi e-me jihu;

\par }{\QB dụkwapho g'onye e butaru

\par }{\QB ozi, bụ iphe,

\par }{\QB ọonoduje ele ẹnya iya bụ

\par }{\QB ụgwo, aa-pfụ iya.


\par }{\Q \VS{3}Ọo ẹgube ono bẹ e meru

\par }{\QB ọnwa l'ọnwa nọdu

\par }{\QB abụkotajeru mu kẹ mmanụ.

\par }{\Q Iphe, bụkpoo ẹnyashi nọdu

\par }{\QB abụkotajeru mu

\par }{\QB mgburwashị-ẹhu.


\par }{\Q \VS{4}Mu -zẹe azẹe; mu echiru

\par }{\QB l'ọriri sụ:

\par }{\QB ?Mu e-kukpọo mgbẹnya

\par }{\QB ọwa-a jasụ teke ole?

\par }{\Q Ẹnyashi nọdu anọduje akpụ

\par }{\QB onwiya gọlogolo.

\par }{\Q Mu nọdu echijeẹpho

\par }{\QB gburugburu jasụ nchi

\par }{\QB abọhu.


\par }{\Q \VS{5}Inyi tụko mu ẹhu sweta;

\par }{\QB ẹ̀kà nọdu atụ mu rikarika

\par }{\QB l'ẹhu;

\par }{\QB mbụ l'ẹhu mu l'ophu

\par }{\QB kejashịhucharu

\par }{\QB ekejashịhu;

\par }{\QB ọ́nyá, nọ iya nụ nọdu atụ

\par }{\QB rikarika.


\par }{\Q \VS{6}Eswe ndzụ mu nọdu agba

\par }{\QB warawara gẹ ngga,

\par }{\QB e gude ekwe ẹkwa;

\par }{\QB mbụ lẹ ndzụ mu eje

\par }{\QB mgbabirishi l'ẹbe adụ iphe,

\par }{\QB mu levuru ẹnya iya.


\par }{\Q \VS{7}Jiko Chileke; nyatakwa lẹ

\par }{\QB ndzụ mu ta adụdu

\par }{\QB iphe ọzo,

\par }{\QB ọ bụ gbahaa udzu-ọnu.

\par }{\Q Ẹhu ta atsọbaedu mu ụtso lẹ

\par }{\QB ndzụ mu ọwa-a ọzo.


\par }{\Q \VS{8}Onye hụmaru mu nta-a

\par }{\QB e-mechaa;

\par }{\QB ọ tọo hụmabaedu mu ọzo;

\par }{\QB mbụ l'ii-mechaa chọo mu

\par }{\QB achọcho;

\par }{\QB ọle ị tịi hụmabaedu mu.


\par }{\Q \VS{9}Ọo g'igwe erwuje erwurwu

\par }{\QB gbaka-a;

\par }{\QB ọ tọo lwabaẹdu azụ-a

\par }{\QB bụ g'onye e kpochiru l'ilu

\par }{\QB ta alwajẹedu azụ ọzo;


\par }{\QB \VS{10}mbụ l'onye ono ta

\par }{\QB alwajẹbaedu azụ l'ụlo

\par }{\QB iya ọzo;

\par }{\QB ọphu unuphu ibe iya

\par }{\QB ahụmajeedu iya

\par }{\QB ẹnya ọzo.


\par }{\Q \VS{11}“Noo g'o gude ọphu mu

\par }{\QB edobedu ọnu doo.

\par }{\Q Mu a-nọdu ata kpọokpookpo

\par }{\QB gẹ mu ata-a.

\par }{\Q Mu epfunu iya phọ gẹ mu

\par }{\QB epfu iya-a.

\par }{\Q Mu a-tụkonupho g'ooghube

\par }{\QB obu mu gụ-gbua l'aphụ.


\par }{\Q \VS{12}?Mu bụ eze-ẹnyimu;

\par }{\QB tọo ?mu bụ ẹjo-oke-agiyi;

\par }{\QB k'ọphu unu yeru ndu nche;

\par }{\QB a nọdu eche mu nche?


\par }{\Q \VS{13}Mu gbẹ arị l'iphe-azẹe,

\par }{\QB mu zẹ azẹe e-me g'ẹhu dụ

\par }{\QB mu guu;

\par }{\QB mbụ l'ẹtemu-anamu mu

\par }{\QB e-me gẹ nggụmaphu

\par }{\QB lwa mu alị.


\par }{\Q \VS{14}Obenu l'i gudelẹ-a ẹjo nrwọ

\par }{\QB eme gẹ ndzụ gụ mu;

\par }{\QB bya egude ọphulenya eye

\par }{\QB mu ebvu;


\par }{\QB \VS{15}k'ọphu bụ l'aswị-gbu

\par }{\QB onwonye byaru aka

\par }{\QB mu ree.

\par }{\Q Anwụhu ka mu ree eme l'ụdu

\par }{\QB ndzụ ọwa-a, mu dzụ

\par }{\QB nta-a.


\par }{\Q \VS{16}Mu ta agụbeeduru ndzụ mu

\par }{\QB iphe;

\par }{\QB mbụ l'ọ tọ dụkpoedu mu

\par }{\QB g'a sụ

\par }{\QB lẹ mu nọ ndzụ anọno ophu jasụ

\par }{\QB lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.

\par }{\Q Pakpọeru mu phọ haa;

\par }{\QB lẹ ndzụ,

\par }{\QB mu nọ nta-a bụwaa

\par }{\QB iphe-mmanụ!


\par }{\Q \VS{17}?Nemadzụ bụ gụnu kẹ g'i

\par }{\QB meje iya g'ọ ha shii?

\par }{\Q ?Kẹ g'ịikpojeru obu yeru iya?


\par }{\Q \VS{18}?Kẹ g'i lerweje iya ẹnya

\par }{\QB elerwe

\par }{\QB l'ụtsu mbọku-mbọku;

\par }{\QB ahụ iya ama tekenteke?


\par }{\Q \VS{19}?Tịi-kabẹkpoda wofu mu

\par }{\QB ẹnya;

\par }{\QB ọzoo g'ị hakpọo mu nụ gẹ

\par }{\QB mu nọo

\par }{\QB nwẹkinyi mu nwanshịi

\par }{\QB nwanshịi?


\par }{\Q \VS{20}Ọ -bụru lẹ mu meru Chileke

\par }{\QB iphe-ẹji;

\par }{\QB ?mu meru gụbedua gụnu?

\par }{\QB mbụ gụbe onye eche

\par }{\QB nemadzụ nche.

\par }{\Q ?Dẹnu g'o gude ọ bụru l'ẹhu

\par }{\QB mu bẹ ẹnya ngu dụ?

\par }{\Q ?Mu anyịwa ngu ẹrwa tọo?


\par }{\Q \VS{21}?Dẹnukpoo g'o gude ọphu ị

\par }{\QB kabẹkpodaa gụaru

\par }{\QB mu nvụ l'ẹka mu

\par }{\QB meswekpọoru;

\par }{\QB mbụ pawarụnu haa

\par }{\QB l'ẹjo-iphe ọbu, mu eme ọbu;

\par }{\QB kẹle ọ tọ dụkwa

\par }{\QB g'ọo-nọ-beru l'e kpochia

\par }{\QB mu ẹja.

\par }{\Q L'ị chọo mu nta chọo imo;

\par }{\QB ị tịi hụmaedu mu.”




\par }\Chap{8}{\SH Ọnu kẹ Bilidadu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Bilidadu,

\par }{\QB bụ onye Shuwa bya eyeeru

\par }{\QB iya ọnu sụ iya:


\par }{\Q \VS{2}?Ii-pfukpọo ụdu opfu ono

\par }{\QB pfuberu teke ole?

\par }{\Q Opfu ngu dụkwa gẹ

\par }{\QB phẹrephere,

\par }{\QB ezi taphutaphu.


\par }{\Q \VS{3}?Chileke ekpeje ikpe

\par }{\QB l'ẹregede tọo?

\par }{\Q Ọkalibe-kangọkotaru-nụ

\par }{\QB ?ọogbanweje iphe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha?


\par }{\Q \VS{4}Ọ kwa iphe-ẹji, ụnwu ngu

\par }{\QB meru iya

\par }{\QB bẹ o buru phẹ nggo iya.


\par }{\Q \VS{5}Obenu teke ọ bụ l'ị gbapfuru

\par }{\QB Chileke; mbụ wata arwọ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB arwọrwo;


\par }{\QB \VS{6}ọ -bụru l'ị dụebe ree bya

\par }{\QB abụru onye ire-lanụ

\par }{\QB bẹ ọ tọ dụdu m'obeta ọ

\par }{\QB bụru nta-a ọphu

\par }{\QB ọo-rịkota onwiya gbaaru

\par }{\QB ngu mkpu;

\par }{\QB woru ngu dophu azụ

\par }{\QB l'ẹka shi rwube ngu nụ.


\par }{\Q \VS{7}Teke ị watarụ iya bẹ ọo-dụ

\par }{\QB nwa mkpẹemkpee;

\par }{\QB obenu o -rwua l'iphu bẹ

\par }{\QB ịi-wata aba yoyoyo.


\par }{\Q \VS{8}Jịnaa ndu shihawaa nụ;

\par }{\QB g'ẹphe kọoru ngu iphe,

\par }{\QB shi anwụjeru ndiche phẹ;


\par }{\QB \VS{9}kẹle anyịbedua bụ-a

\par }{\QB ụnyaphu bẹ a nwụru anyi;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB anyi mawaru;

\par }{\QB tẹme ndzụ anyi l'eliphe-a

\par }{\QB dụepho kẹ nwa tsọkere.


\par }{\Q \VS{10}Ndu ono e-zi ngu-a iphe

\par }{\QB pfua opfu ye ngu lẹ nchị;

\par }{\QB mbụ l'ẹphe e-gude

\par }{\QB mmamiphe phẹ saarụ

\par }{\QB ngu opfu.


\par }{\Q \VS{11}Èjì; ?oovuje ogologo ẹka

\par }{\QB ẹpuchi adụdu.

\par }{\Q Mbụ-a; ẹswa, dụ l'ụda

\par }{\QB ?ọobaje yoyoyo mẹ mini

\par }{\QB adụdu l'ụda?


\par }{\Q \VS{12}Ọobujeru;

\par }{\QB ọ -nọdu ezekwadu-a;

\par }{\QB e tee gbudu iya egbugbu;

\par }{\QB ẹphe akpọshihu nkụ;

\par }{\QB mbụ ka ẹswa akpọhu nkụ

\par }{\QB ẹgwegwa.


\par }{\Q \VS{13}Noo g'ọoda-pfuje iphe,

\par }{\QB bụkpoo ndu zọharu Chileke.

\par }{\Q Ọ bụru ẹgube ono bụ g'ele

\par }{\QB ẹnya iphe

\par }{\QB ndu amadụ Chileke alajẹ

\par }{\QB l'iyi.


\par }{\Q \VS{14}Iphe, ọ dakoberu adụje

\par }{\QB phuge phuge.

\par }{\Q Iphe, ọ kpọru obu yeru bụru

\par }{\QB udude.


\par }{\Q \VS{15}Teke ọ dakoberu ụgbu

\par }{\QB ẹlwu-ẹlwu iya ono

\par }{\QB l'o rikashịhu;

\par }{\QB l'ọ bya agbakụa ya ẹka;

\par }{\QB ọ tọ dụdu ọphu eme nụ.


\par }{\Q \VS{16}Ọ dụ g'iphe, a kụru l'anwụ

\par }{\QB agba iya mini.

\par }{\Q O rwushia irwu ọ̀phúú wụshi

\par }{\QB kẹ jashịi l'ime mgbabu

\par }{\QB ono;


\par }{\QB \VS{17}bya agbaa ọgbarabvu

\par }{\QB je agbakụa l'agbara-mkpuma;

\par }{\QB bụru ẹka ọocho bụ ẹka

\par }{\QB dụ epfu-epfu.


\par }{\Q \VS{18}Obenu teke e phefuru iya

\par }{\QB l'ẹka ono, ọ kpọru ono;

\par }{\QB ẹka ono ajịka iya sụ lẹ ya

\par }{\QB teke ahụmaswekwaa

\par }{\QB ya.


\par }{\Q \VS{19}G'e lekeberu ẹnya epfu;

\par }{\QB ndzụ iya anwụlwashihu;

\par }{\QB iphe, a kụru akụku ọzo

\par }{\QB eshi l'alị l'ẹka ono

\par }{\QB wata efushi.


\par }{\Q \VS{20}Mbụ lẹ-a; Chileke ta

\par }{\QB ajịkajekwa onye

\par }{\QB adụdu iphe, o meru;

\par }{\QB ọphu ọ bụjekwanuru

\par }{\QB agbarike onye ẹjo-iphe.


\par }{\Q \VS{21}Oo-mecha mee;

\par }{\QB ọnu abụru ngu ọchi ọchi.

\par }{\Q Ogbogboromọnu ngu abụru

\par }{\QB iphe, e-ji iya nụ bụ

\par }{\QB okoo ngu.


\par }{\Q \VS{22}Ndu ọhogu ngu bẹ ee-ye

\par }{\QB iphere g'uwe;

\par }{\QB l'a phọkashia ụlo-ẹkwa,

\par }{\QB ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB kweberu buru.




\par }\Chap{9}{\SH Ọnu, Jiobu eye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ;

\par }{\QB Jiobu bya eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Tororo bụ ishi opfu bụ lẹ mu

\par }{\QB maru l'ọo eviya.

\par }{\Q Obenu lẹ-a; ?dẹnu gẹ

\par }{\QB gwọpya-gwọpya iphe-a,

\par }{\QB bụ nemadzụ-a e-me

\par }{\QB pfụbe-ẹka-ọto l'iphu Chileke?


\par }{\Q \VS{3}Onye ọ dụ gẹ yẹe Chileke tụa

\par }{\QB ya bẹ ọo-jịkwa

\par }{\QB ụnu-kụru-ụnu ajị;

\par }{\QB ọ tọo zadụ g'ọ ka mma

\par }{\QB l'ọo nanụ.


\par }{\Q \VS{4}Ọ maru iphe maghee ya

\par }{\QB amaghe;

\par }{\QB bya adụ ọkpehu dụ-ghee

\par }{\QB ya adụ-ghe.

\par }{\Q ?Bụ onye kwefujeru iya ike;

\par }{\QB e mechaa;

\par }{\QB ọ dụru iya lẹ ree?


\par }{\Q \VS{5}Úbvú bẹ oonwuribẹjeru;

\par }{\QB úbvú ta amakpọdanu l'e

\par }{\QB nwuribẹru iya;

\par }{\QB ọ nọdu egudeje ẹhu-eghu

\par }{\QB ghaa ya ịgharaphu.


\par }{\Q \VS{6}Mgboko l'ophu bẹ

\par }{\QB ọonmaghuje anmaghu

\par }{\QB mee itso, e gude kpọbe iya

\par }{\QB g'o tee kpaakpaakpaa.


\par }{\Q \VS{7}Ẹnyanwu bẹ oopfujeru opfu

\par }{\QB yeru; l'o chibuhu;

\par }{\QB ìphóró, dụ lẹ kpokpode bụ

\par }{\QB iya byanyịbotaru iya.


\par }{\Q \VS{8}Ọ bụru yẹbedua kpoloko

\par }{\QB sụsaru akpaminigwe

\par }{\QB g'ọ sụsaru ono;

\par }{\QB bya abụru iya bụ onye ahajẹ

\par }{\QB ọkpa l'eli akparamini,

\par }{\QB atụ l'echi eze-ẹnyimu.


\par }{\Q \VS{9}Ọo ya meshiru oke kpokpode

\par }{\QB kpokpode,

\par }{\QB dụgbaa nụ;

\par }{\QB mbụ kpokpode, bụ bịye;

\par }{\QB yẹe orayọnu;

\par }{\QB waa peleyadesu;

\par }{\QB mẹwaro eze kpokpode

\par }{\QB kpokpode,

\par }{\QB nọgbaa l'ụzo ndọhali.


\par }{\Q \VS{10}Oomeje iphe, dụ biribiri,

\par }{\QB adụdu ẹtu, iya dụ nụ;

\par }{\QB tẹme iphe-ọhumalenya

\par }{\QB nkiya bụru agụta agụta.


\par }{\Q \VS{11}Ọobujeru; a -nọnyaa

\par }{\QB l'ọ bya aghata mu;

\par }{\QB mu ta ahụmadu iya;

\par }{\QB teke ooje l'iphu l'iphu mu

\par }{\QB ta amadụ.


\par }{\Q \VS{12}Ọ -nata nemadzụ iphe;

\par }{\QB ?bụ onye a-sụ iya g'o

\par }{\QB to meshi?

\par }{\Q ?Bụ onye sụru g'ọo-jị iya sụ:

\par }{\QB ?Bụ gụnu bẹ iime ẹgube

\par }{\QB ono?


\par }{\Q \VS{13}Ẹhu -nọdu eghu Chileke eghu

\par }{\QB bẹ o too selajẹkwa ẹka

\par }{\QB azụ;

\par }{\QB mbụ lẹ ndu ojọgu Réhabu

\par }{\QB daru kpurumu

\par }{\QB lẹ mgboru ọkpa iya.


\par }{\Q \VS{14}?Dẹnu gẹ mu e-jeje gẹ mu

\par }{\QB l'iya je eme opfu?

\par }{\Q ?Mu doberu ọnu l'awe kẹ gẹ

\par }{\QB mu l'iya bya

\par }{\QB awata atụ ẹgo opfu?


\par }{\Q \VS{15}O -betakpọnu ọphu ọ dụdu

\par }{\QB iphe, mu meru;

\par }{\QB mu te ejekwa iya asarụ

\par }{\QB opfu.

\par }{\Q Iphe, mu a-nọduekwapho

\par }{\QB eme bụkwa gẹ mu

\par }{\QB rwọnupho yẹbe onye-ikpe

\par }{\QB mu ono g'ọ phụaru mu

\par }{\QB obu-imemini.


\par }{\Q \VS{16}Mu -kukpọo ya nụ oku;

\par }{\QB ọ -za mu ẹnu bẹ mu ta

\par }{\QB arịkpokwanu l'oo-yeru

\par }{\QB mu ọnu.


\par }{\Q \VS{17}Ọo oke phẹrephere bẹ

\par }{\QB oo-gude bya bya egwee

\par }{\QB mu arakabya; bya emee ọ́nyá,

\par }{\QB tụkoru mu ẹhu-a ka shii

\par }{\QB l'ẹbe adụ iphe, mu

\par }{\QB meru.


\par }{\Q \VS{18}O too kwedu g'unme rwua

\par }{\QB mu ọhu-ẹpho.

\par }{\Q Ọ chia mkpawere bẹ oo-gude

\par }{\QB tsụa ndzụ mu ntsụgiji.


\par }{\Q \VS{19}Ọ -bụru l'iphe,

\par }{\QB eepfu bụ k'ọkpehu;

\par }{\QB ọ bụ onye ike dụ shii.

\par }{\Q Teke ọ bụ k'ikpe;

\par }{\QB ?bụ onye sụru iya eku

\par }{\QB ikpe?


\par }{\Q \VS{20}O -betakpọnu ọphu ọ dụdu

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB mu meru bẹ opfu,

\par }{\QB shi mu l'ọnu anmalẹ

\par }{\QB mu-a ikpe.

\par }{\Q Iswi -dụkpoo mu nụ mma;

\par }{\QB l'ọ sụle-a l'ikpe nmarụ

\par }{\QB mu.


\par }{\Q \VS{21}A makwarụ-a l'ọ tọ dụdu

\par }{\QB iphe, mu meru;

\par }{\QB ọle mu ta ayọdu ọshi

\par }{\QB onwomu.

\par }{\Q Ndzụ mu dụwaa mu ashị.


\par }{\Q \VS{22}Mbụ l'ọ tụkoru bụru iphe

\par }{\QB lanụ;

\par }{\QB ọ bụru iphe ono meru g'o

\par }{\QB gude mu sụ:

\par }{\Q “Oomebyishije ndu adụdu

\par }{\QB iphe, ẹphe meru;

\par }{\QB yẹe ndu bụ ndu ẹjo-iphe.”


\par }{\Q \VS{23}Eze-iphe-ẹhuka -dapfuta ndu

\par }{\QB adụdu iphe,

\par }{\QB ẹphe meru;

\par }{\QB meahaa g'ọ pyị-gbua phẹ;

\par }{\QB k'ọphu meji tọfuaharu phẹ

\par }{\QB atọfu;

\par }{\QB bụle-a ọchi bẹ ọonoduje

\par }{\QB achị phẹ.


\par }{\Q \VS{24}Mgboko dabarụ l'ẹka ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe.

\par }{\Q O gude ẹka pyị-chishia

\par }{\QB ndu-ikpe iya ẹnya.

\par }{\Q Ọ -bụdu iya eme iya ?bụhunu

\par }{\QB onye bẹ eme iya nụ?


\par }{\Q \VS{25}“Eswe ndzụ mu kakwa onye

\par }{\QB maru ọso eme ẹgwa.

\par }{\Q Oophegbaẹpho

\par }{\QB phaaphaaphaa

\par }{\QB epheghashị;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu g'ọ ka mma

\par }{\QB l'ọo nwa ẹhu-ụtso,

\par }{\QB ha nwanshịi, dụ iya nụ.


\par }{\Q \VS{26}Oochikọtaje bụruru chighaa

\par }{\QB g'ụgbo,

\par }{\QB e meru l'ọwa-ụda;

\par }{\QB zia phaa zighaa g'ugo,

\par }{\QB ephe ejepfu iphe, oo-ri.


\par }{\Q \VS{27}Mu -sụ gẹ mu zọhaa k'agụ

\par }{\QB aphụ

\par }{\QB bụ iphe, mu e-me bụ gẹ mu

\par }{\QB gbanwee iphu

\par }{\QB wata anwụja ọnu-ọchi.


\par }{\Q \VS{28}Obenu l'iphe-ẹhuka,

\par }{\QB mu eje bẹ mu

\par }{\QB atsụkwadu-a ebvu;

\par }{\QB kẹle mu maru l'ị tị byadu

\par }{\QB ekwe l'ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB mu meru.


\par }{\Q \VS{29}Eshinu a nmawaru mu ikpe;

\par }{\QB ?mu a-yọbahunaa ọshi

\par }{\QB k'ole?


\par }{\Q \VS{30}Ọ tọ dụkwa m'obeta mu saa

\par }{\QB onwomu dụ g'eberugo;

\par }{\QB bya egude ncha kwọo ẹka

\par }{\QB mu; ọ nọdu ama mma


\par }{\QB \VS{31}bẹ ịi-patalẹkwa mu-a chie

\par }{\QB wuu l'ime iduma,

\par }{\QB echi bụruru bụtubu;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'uwe, mu yeru

\par }{\QB l'ẹhu bẹ mu a-dụchaa

\par }{\QB ashị.


\par }{\Q \VS{32}Chileke ta bụkwa nemadzụ

\par }{\QB gẹ mu bụ-a;

\par }{\QB mẹ mu eyekwaaru iya-a ọnu;

\par }{\QB mẹ mu l'iya eje edogbabẹ

\par }{\QB iya l'ụlo-ikpe.


\par }{\Q \VS{33}Ọphu ọ dụkwanu onye

\par }{\QB egbogbo g'o gbokahụ

\par }{\QB anyi,

\par }{\QB bụ onye e-seta anyi l'ẹka

\par }{\QB doshiaru anyi opfu;


\par }{\QB \VS{34}mbụ onye a-nafụ Chileke

\par }{\QB ẹchachi ono,

\par }{\QB ọowa mu l'ẹhu g'ọowa mu

\par }{\QB iya-a;

\par }{\QB k'ọphu ebvu, ooye mu

\par }{\QB a-kabẹ lwa mu alị l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{35}Noo teke mu e-pfu g'ọnu ha

\par }{\QB mu;

\par }{\QB mu ta atsụhedu iya ebvu.

\par }{\Q Obenu g'ọ dụ nta-a bẹ mu ta

\par }{\QB adụkwa ike epfugbu

\par }{\QB g'ọnu ha mu.




\par }\PoetryChap{10}{\Q \VerseOne{1}Anọdu ndzụ dụkwaa mu

\par }{\QB ẹnyiru.

\par }{\Q Ọo ya bụ lẹ-a;

\par }{\QB gẹ mu bya evushia

\par }{\QB mgburwashị-ẹhu mu kụbe;

\par }{\QB mbụ lẹ mu e-pfugbuẹpho

\par }{\QB g'ooghube mu l'obu.


\par }{\Q \VS{2}Mu a-sụ Chileke: Ta

\par }{\QB anmashịnu mu ikpe!

\par }{\Q Gụshichiaru mu iphe,

\par }{\QB bụ iphe,

\par }{\QB ịisu l'ọo ya bụ iphe,

\par }{\QB mu meru!


\par }{\Q \VS{3}Tọo ?bụkpoepho iphe,

\par }{\QB dụ ngu ree

\par }{\QB bụ g'i mee mu mkpawere;

\par }{\QB g'ị gbuphua iphe,

\par }{\QB i gude ẹka ngu mee;

\par }{\QB ọle idzu, ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB chịru bẹ bụle-a ọnu-ọchi

\par }{\QB bẹ ịinwujajeru iya?


\par }{\Q \VS{4}?Bụ ẹnya nemadzụ mmanụ

\par }{\QB bẹ i nweru?

\par }{\Q Mbụ ?bụ gẹ nemadzụ eleje

\par }{\QB iphe ẹnya bụ gẹ

\par }{\QB gụbedua eleje?


\par }{\Q \VS{5}?Bụ gẹ nemadzụ anọ-bejeru

\par }{\QB bụ gẹ ịi-nọ-beru?

\par }{\Q Mbụ ?bụ apha ole,

\par }{\QB nemadzụ anọje bẹ

\par }{\QB ịi-nọkwapho?


\par }{\QB \VS{6}mbụkwanu meru g'o gude ị

\par }{\QB nọdu avọkpoepho

\par }{\QB achọ ẹka o deru mu;

\par }{\QB akpa ishi iphe,

\par }{\QB mu meru ngu ẹji.


\par }{\Q \VS{7}Ole ị makwarụ l'ikpe ta

\par }{\QB anmadụru mu;

\par }{\QB tẹme ọphu ọ dụdu onye

\par }{\QB a-nafụta mu l'ẹka ngu.


\par }{\Q \VS{8}Ọo ngu gude ẹka ngu mee

\par }{\QB mu gẹ mu dụ-a.

\par }{\Q ?Ịi-bya aghakọbe nta-a bya

\par }{\QB emebyishiẹhukwa mu

\par }{\QB phọ?


\par }{\Q \VS{9}Nyatakwa l'ị kpụru mu

\par }{\QB g'eegudeje ụrwa kpụa

\par }{\QB iphe.

\par }{\Q ?Ịi-bya bya egwee mu uji

\par }{\QB ọzo tọo?


\par }{\Q \VS{10}?Tọbudu g'aawụje ẹra-eswi-a

\par }{\QB bụ g'ị wụru mu ye;

\par }{\QB bya emee mu; mu daa adada

\par }{\QB g'ọhu-manụ?


\par }{\Q \VS{11}Ị bya eworu akpọ-ẹhu

\par }{\QB yẹe anụ-ẹhu yee mu

\par }{\QB g'onye yeru uwe;

\par }{\QB bya egude ọkpu yẹe

\par }{\QB ụmi-ọkpu dzepfua

\par }{\QB mu nanụ.


\par }{\Q \VS{12}Ọo ngu meru; mu nọdu ndzụ;

\par }{\QB tẹme ị nọdu egoshi l'i yeru

\par }{\QB mu obu.

\par }{\Q Ọ bụru g'i gude ehe mu meru

\par }{\QB g'o gude ị nọdu eche ndzụ

\par }{\QB mu nche.


\par }{\Q \VS{13}Ọle i wolẹru-a iphe-a domia

\par }{\QB l'ime ọkpoma ngu;

\par }{\QB mbụ lẹ mu maru-a

\par }{\QB l'ọo iphe,

\par }{\QB ị tụru atụ̀tù dobe l'ime

\par }{\QB obu ngu;


\par }{\QB \VS{14}lẹ mu -mee iphe-ẹji bẹ

\par }{\QB ịi-nọdukpoepho ege mu ngge;

\par }{\QB ọphu ịigujeduru mu nvụ

\par }{\QB mẹ mu meswee.


\par }{\Q \VS{15}Ikpe -nmaa mu;

\par }{\QB bẹ ọ bụkwapho aphụ

\par }{\QB tsọru mu!

\par }{\Q Iswi -dụkpoo mu nụ mma;

\par }{\QB mu ta apalidu ishi apali;

\par }{\QB kẹle iphere dụshi mu ike;

\par }{\QB tẹme iphe-ẹhuka,

\par }{\QB mu eje ripyabẹwa mu.


\par }{\Q \VS{16}Mu -woru ishi ngakobe;

\par }{\QB l'ị chịaha nta mu g'ẹka

\par }{\QB oduma achị nta iphe,

\par }{\QB oo-ri;

\par }{\QB l'i woru ọkpehu ngu ono,

\par }{\QB dụ biribiri ono tukoshi mu.


\par }{\Q \VS{17}Tekenteke bẹ ịichikobeje

\par }{\QB ndu a-nọdu agba mu ekebe;

\par }{\QB tẹme ị nọdu anọduje avụru

\par }{\QB mu ọvuma.

\par }{\Q Ndu ojọgu ngu nọdu atụ

\par }{\QB kpereree abya mu etso ọgu.


\par }{\Q \VS{18}Mbụ-a; ?bụnaa gụnu meru

\par }{\QB g'o gude i kufuta mu l'ophu

\par }{\QB l'ophu l'ẹpho ne mu?

\par }{\Q Ọ dụ mu g'a sụ lẹ nemadzụ

\par }{\QB -byaru ahụma mu ẹnya;

\par }{\QB mu nwụhuwaa.


\par }{\Q \VS{19}O gege aka mu ree;

\par }{\QB ọme mu ta adụjekpodarunu

\par }{\QB adụdu ophu;

\par }{\QB ọzoo ọme a nwụru mu paa

\par }{\QB mu eli eli jeye l'ilu.


\par }{\Q \VS{20}Nwujiku olemole, mu nweru;

\par }{\QB ?tọo bvụada?

\par }{\Q Wofunu iphu l'ẹka mu nọ;

\par }{\QB k'ọphu ẹhu a-tsọkpo mu

\par }{\QB nwa ililekpọo;


\par }{\QB \VS{21}tẹme mu alashịwaro ẹka

\par }{\QB bụ: a -laa; a lwagụ azụ;

\par }{\QB ẹka agba ọchii bya adụ

\par }{\QB tsụkiribaa;


\par }{\QB \VS{22}ẹka ẹnyashi nkiya bụ

\par }{\QB abalị-ishi;

\par }{\QB ẹka bụ iphe, dụ iya nụ

\par }{\QB bụ tsụkiribaa;

\par }{\QB iphemiphe, dụ iya nụ

\par }{\QB ghalashịhu aghalashịhu;

\par }{\QB ẹka nwiphe, dụ g'ìphóró,

\par }{\QB dụ iya nụ dụ g'ẹka ọchii

\par }{\QB agba l'ibiya-a.”




\par }\Chap{11}{\SH Zofa ebo iya Jiobu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Zofa,

\par }{\QB bụ onye Nama bya eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Ikpoto opfu ọwa-a a-lakọta

\par }{\QB kẹ mmanụ

\par }{\QB g'e te eye iya ọnu tọo?

\par }{\Q ?Aa-harụ onye ọwa-a,

\par }{\QB epfu opfu igwerigwe-a

\par }{\QB enge tọo?


\par }{\Q \VS{3}Tụkpo-tụkpo-tụkpo ono,

\par }{\QB iipfu ono;

\par }{\QB ?ọo-kpọ nemadzụ opfu

\par }{\QB tọo?

\par }{\Q ?Tọo ọ bụ i -mecha ndiphe

\par }{\QB sukusuku ono,

\par }{\QB iime phẹ onoya;

\par }{\QB ọ tọ dụdu onye agbọru ngu

\par }{\QB ụja tọo?


\par }{\Q \VS{4}Kẹle ị sụru l'iphe, iipfu geru

\par }{\QB asa;

\par }{\QB bya asụkwapho l'ị dụebe

\par }{\QB ree l'ẹnya Chileke.


\par }{\Q \VS{5}Ọle ọ bụ; ọ dụ mu g'a sụ

\par }{\QB lẹ Chileke e-ye ọnu

\par }{\QB l'onwiya;

\par }{\QB mbụ saa ọnu pfuru opfu

\par }{\QB nụ ngu;


\par }{\QB \VS{6}mbụ kpuhaa iphe,

\par }{\QB pharu lẹ mmamiphe woru

\par }{\QB gheberu ngu ọnu;

\par }{\QB kẹle ọkpobe mmamiphe

\par }{\QB adụje mkpopfu mkpopfu.

\par }{\Q Ọphu ịi-makpọadaru;

\par }{\QB Jiobu; bụ l'iphe, Chileke eme

\par }{\QB ngu ta ahakpọkwanu

\par }{\QB g'ẹjo-iphe, i megbabẹru.


\par }{\Q \VS{7}?Ịi-dụ ike chọkpoepho

\par }{\QB chọfuta iphe, dụ omilomi,

\par }{\QB nọ l'ime Chileke?

\par }{\Q ?Ịi-dụ ike vọkpoepho

\par }{\QB vọfuta ẹka

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB jeberu?


\par }{\Q \VS{8}Ọ kakwa akpaminigwe

\par }{\QB ephekerephe.

\par }{\Q ?Ịi-mekwanụ iya ime-agha

\par }{\QB nta-a?

\par }{\Q Ọ dụkwapho omilomi ka

\par }{\QB alị-maa omilomi;

\par }{\QB ?bụ gụnu bẹ ịi-dụ ike maru?


\par }{\Q \VS{9}Ogologo bẹ ọ ka mgboko-a

\par }{\QB l'ophu ogologo.

\par }{\Q Tẹme ọsa iya ka eze-ẹnyimu

\par }{\QB phosa phosa.


\par }{\Q \VS{10}Ọ -bya nta-a;

\par }{\QB bya akpụta ngu tụ-chia;

\par }{\QB bya ekua ngu ikpe;

\par }{\QB ?bụ onye sụru iya akpọshi?


\par }{\Q \VS{11}Ọphu e-do ngu ẹnya ree

\par }{\QB bụ l'ọ makọtaru ndu

\par }{\QB ẹregede.

\par }{\Q Tọo teke o hụmaru ẹjo-iphe;

\par }{\QB ?ọ dụ ngu g'ọ tọo tụbejedu

\par }{\QB iya nvọ?


\par }{\Q \VS{12}Tọ bụchidaa iphe,

\par }{\QB ọ bụ bụ lẹ tẹme onye-eswe

\par }{\QB enweru egomunggo

\par }{\QB bụ mẹ nkapfụ-ịgara-ọswa

\par }{\QB nwụa nwata-okoro.


\par }{\Q \VS{13}“Ọle ọ bụ; i -wowaru ọkpoma

\par }{\QB ngu doziaru Chileke

\par }{\QB bya amachịaru iya ẹka labọ;


\par }{\QB \VS{14}bya atụko iphe-ẹji, dụ ngu

\par }{\QB l'ẹka hakọta ememe;

\par }{\QB ọphu i kwedu g'ọ dụru

\par }{\QB ẹjo-iphe, a-dụ l'ibe ngu;


\par }{\QB \VS{15}noo teke ịi-pali iphu

\par }{\QB ephekerephe;

\par }{\QB iphere ta adụedu ngu.

\par }{\Q L'ị pfụru kẹ kwaragadagangu;

\par }{\QB ndzụ ta agụedu ngu.


\par }{\Q \VS{16}Noo teke ịi-tụko iphe-ẹhuka

\par }{\QB ngu zọha-gbua.

\par }{\Q L'ọ dụ ngu g'ẹgube-a, utso

\par }{\QB agbajẹchaa l'o kpofua.


\par }{\Q \VS{17}Ndzụ ngu abya egbuchafụ

\par }{\QB bya aka echi eswe agụ

\par }{\QB ìphóró.

\par }{\Q Ọchii abya agụsahuru ngu

\par }{\QB dụepho g'ẹka nchi abọhu

\par }{\QB abọhu.


\par }{\Q \VS{18}L'ị kpọo g'abara; kẹle ọ

\par }{\QB dụru iphe, iile ẹnya iya.

\par }{\Q L'i leaha ẹnya mgburugburu;

\par }{\QB atụtakporo nwunme, ịituta;

\par }{\QB ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB byaru eme ngu nụ.


\par }{\Q \VS{19}L'ị zẹe azẹe; ọ tọ dụdu onye

\par }{\QB byaru eye ngu ebvu.

\par }{\Q L'a dụ igwerigwe byaahaa

\par }{\QB g'i yeru phẹ ẹka.


\par }{\Q \VS{20}Obenu l'ẹnya e-mechakwaa

\par }{\QB pyashịhu ndu ẹjo-iphe.

\par }{\Q Ẹphe a-chọ ụzo agbala;

\par }{\QB ọ tọo dụduru phẹ.

\par }{\Q Iphe, ẹphe a-nọdu ele ẹnya

\par }{\QB iya abụru atụ-buhu unme.”




\par }\Chap{12}{\SH Ọnu, Jiobu eyeru Zofa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Jiobu bya

\par }{\QB eyeeru iya ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}A taa tụdu iya atụtu;

\par }{\QB ọo unu bụ o-pfuchaa-ọ-bvụ.

\par }{\Q Ọ bụru unu lẹ mmamiphe

\par }{\QB a-swị laa.


\par }{\Q \VS{3}Ọle egomunggo dụkwa mu-a

\par }{\QB g'ọ dụ unubẹdua.

\par }{\Q Ọ tọ dụkwa ẹka ẹnya lwawaru

\par }{\QB mu l'ẹka unu nọ.

\par }{\Q ?Bụ onye ta makọtadu

\par }{\QB iphemiphe ono g'ọ ha?


\par }{\Q \VS{4}Nta-a bẹ mu bụwaa iphe,

\par }{\QB ezi ndu mu l'ẹphe eshi

\par }{\QB ọ̀nyà ọnu-ọchi;

\par }{\QB l'ẹka mu shikwa ekuje

\par }{\QB Chileke oku;

\par }{\QB l'ọ nụma olu mu.

\par }{\Q Mu bya abụwaru nụ onye

\par }{\QB aachị pfụripfuri

\par }{\QB lẹ mụbe onye pfụberekoto

\par }{\QB bya abụru onye iswi

\par }{\QB dụ mma.


\par }{\Q \VS{5}Ndu ẹhu dụ guu emeje ndu

\par }{\QB iphe-ẹhuka byapfutaru

\par }{\QB sukusuku; sụ l'ọo ẹpho

\par }{\QB onye ẹpurukutu chikọtaru

\par }{\QB abya atụ l'alị bẹ ọobya-pfutajẹ.


\par }{\Q \VS{6}Ọle ndu abalidebvu bukwa

\par }{\QB ntụsarehu;

\par }{\QB ọphu ọ dụkwa onye asụje

\par }{\QB ndu ono sụu,

\par }{\QB bụ ndu anọduje akpatsu

\par }{\QB Chileke iwe;

\par }{\QB mbụ ndu Chileke phẹ bụ

\par }{\QB l'ọbochi-ẹka phẹ bẹ ọ nọ.


\par }{\Q \VS{7}Obenu lẹ-a; unu je ajịa anụ;

\par }{\QB ẹphe a-kọru-a unu iphe,

\par }{\QB mu abya epfupfu-a.

\par }{\Q Ọdumeka unu ajịa ya ẹnu,

\par }{\QB ephe l'eli; ẹphe a-kọru

\par }{\QB iya unu.


\par }{\Q \VS{8}Teke ọ dụdu unu abọoru ụja

\par }{\QB yeru alị g'o zia unu iphe.

\par }{\Q Ọzoo unu angabẹ nchị g'ẹma,

\par }{\QB nọ lẹ mini zia unu iphe.


\par }{\Q \VS{9}?Bụ onye ole lẹ ndu ono,

\par }{\QB mu gụshiru ono ta amadụ

\par }{\QB l'ọo Chipfu gude ẹka iya mee

\par }{\QB iphe-a, meru nụ-a?


\par }{\Q \VS{10}Ọo Chileke bẹ ndzụ

\par }{\QB iphemiphe,

\par }{\QB e meru dobe nọkota l'ẹka.

\par }{\Q Ọ bụru l'ẹka iya bẹ unme,

\par }{\QB onyemonye atụ nọ.


\par }{\Q \VS{11}Nchị ?te egejedu iphe,

\par }{\QB ọ nụmaru egege tọo;

\par }{\QB mbụ ẹgube ono,

\par }{\QB ire edejeada l'iphe, ọnu

\par }{\QB e-ri ono?


\par }{\Q \VS{12}?Mmamiphe ta abụdu l'ẹka

\par }{\QB aahụmaje iya

\par }{\QB bụ l'ẹhu ndu kahụwaru nụ?

\par }{\Q ?Tọbudu onye karụ nka

\par }{\QB ogologo bẹ iphe edoje

\par }{\QB ẹnya ree?


\par }{\Q \VS{13}Ọo Chileke nwe mmamiphe;

\par }{\QB bya enweru ike.

\par }{\Q Ìdzù yẹe nkwamẹnya

\par }{\QB bụkwarupho nkiya.


\par }{\Q \VS{14}Iphe, ọ lashịru alashị bẹ ọ tọ

\par }{\QB dụkwa onye sụru iya

\par }{\QB ekpukwa; ọphu ọ dụkwa onye

\par }{\QB sụru atụfu onye ọ tụru mkpọro.


\par }{\Q \VS{15}Ọo ya bụ; ọ -sephu mini azụ;

\par }{\QB alị akpọo jegengu.

\par }{\Q Teke ọ gbaharu mini ẹka

\par }{\QB l'ọ tụko ẹkameka sọaha

\par }{\QB gborogboro l'alị.


\par }{\Q \VS{16}Ọo ya bẹ ọkpehu yẹe

\par }{\QB ọkpobe mmamiphe

\par }{\QB dụ l'ẹka.

\par }{\Q Onye a ghọru ụgho;

\par }{\QB yẹe onye ghọru iya ya nụ

\par }{\QB tụko dụ yẹbedua,

\par }{\QB bụ Chipfu l'ẹka.


\par }{\Q \VS{17}Ndu akpọ-zijeru ndu ọzo ụzo

\par }{\QB bẹ ọogbabeje ọkpa ọto

\par }{\QB duta phẹ dufu;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu emeje

\par }{\QB ndu-ikpe g'ẹphe bụru ndu

\par }{\QB egomunggo swehuru.


\par }{\Q \VS{18}Ndu eze bẹ ọonafuje ọkwa

\par }{\QB eze phẹ;

\par }{\QB mee phẹ; ẹphe abụru ohu.


\par }{\Q \VS{19}Ndu bụ uke bẹ ọogbabeje

\par }{\QB ọkpa ọto duta phẹ dufu;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu akwatsuje

\par }{\QB onye shihawaa ụzenya bụru

\par }{\QB onye nọshiru ike.


\par }{\Q \VS{20}Ndu e gude ire phẹ ẹka bẹ

\par }{\QB oomeje g'ẹphe ta mahẹ

\par }{\QB iphe, ẹphe e-pfu.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu anafụje ndu bụ

\par }{\QB ọgerenya iphe,

\par }{\QB gege edo phẹ ẹnya ree.


\par }{\Q \VS{21}Ndu a maru ẹpha phẹ bẹ

\par }{\QB ọonmaje phulaphula.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu anashịje ndu

\par }{\QB ọkpehu dụ ike,

\par }{\QB ẹphe nweru.


\par }{\Q \VS{22}Ọo ya egoshije iphe,

\par }{\QB dụ omilomi, nọ l'ọchii.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu ewofutaje iphe,

\par }{\QB gbaru tsụkiribaa tọgbo

\par }{\QB l'ìphóró.


\par }{\Q \VS{23}Ọo ya emeje ọha g'ọ ha shii;

\par }{\QB tẹme ọ bụkwaru iya phọ

\par }{\QB emebyishije phẹ.

\par }{\Q Ọo ya emeje ọha g'ẹphe zụa

\par }{\QB azụzu ha ọsa;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu ehujekwa phẹ

\par }{\QB phọ adagba nchị l'alị.


\par }{\Q \VS{24}Ọo ya emeje gẹ ndu bụ

\par }{\QB ndu-ishi ụnwu-eliphe

\par }{\QB mehu phukunaa.

\par }{\Q Ọ nọdu enwujeru phẹ ye

\par }{\QB g'ẹphe je etsoru

\par }{\QB okorobo-ẹgu ghaphee

\par }{\QB l'ẹka gbororo adụdu.


\par }{\Q \VS{25}Ẹphe -gbẹshi;

\par }{\QB ẹphe eje etsoru aghaphe

\par }{\QB l'ọchii l'ẹka ìphóró

\par }{\QB adụkpodaa adụdu ophu.

\par }{\Q L'o mee phẹ; ẹphe akpọ

\par }{\QB kulakula g'onye mẹe atsụ.




\par }\PoetryChap{13}{\Q \VerseOne{1}Mbẹdua gudeakwa ẹnya mu

\par }{\QB hụmakota iphemiphe ono.

\par }{\Q Mu gudewaa nchị mu nụma

\par }{\QB iya; o doo mu ẹnya.


\par }{\Q \VS{2}Iphe, unu maru bẹ mu

\par }{\QB makwarụ-a.

\par }{\Q Ẹnya ta alwakwaru mu l'ẹka

\par }{\QB unu nọ.


\par }{\Q \VS{3}Ọle ọ dụ mu g'a sụ lẹ mu

\par }{\QB e-pfuru opfu nụ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ.

\par }{\Q Gẹ mu lẹ Chileke l'onwiya

\par }{\QB tụa ya.


\par }{\Q \VS{4}Obenu l'unubẹdua gude

\par }{\QB ntuphu-ire eme mu

\par }{\QB nrwa pọmupomu.

\par }{\Q Unu bụkota mkpọkoro ndu

\par }{\QB eme ọbvu g'unu hakọta!


\par }{\Q \VS{5}Ọ dụ mu g'a sụ l'unu

\par }{\QB a-tụkokpoepho dobe

\par }{\QB ọnu doo; mbụ l'ono

\par }{\QB gege abụkpoerupho unu

\par }{\QB mmamiphe.


\par }{\Q \VS{6}Unu ngabẹwaro nchị nụma

\par }{\QB oke ọnu mu!

\par }{\Q Unu ngabẹ nchị l'opfu,

\par }{\QB shi mu l'ọnu!


\par }{\Q \VS{7}?Bụ unu -nọdu epfu ẹgube

\par }{\QB ẹjo-opfu ono, unu epfu ono;

\par }{\QB unu asụ l'ọo Chileke bẹ

\par }{\QB unu epfu iya etuku tọo?

\par }{\Q Mbụ-a; ?bụchakwaa ya phọ

\par }{\QB bẹ unu epfuturu opfu

\par }{\QB ẹregede ẹregede ono,

\par }{\QB unu epfugbaa ono?


\par }{\Q \VS{8}?Unu a-nọdu abọ nemadzụ

\par }{\QB ẹbo etuku iya tọo?

\par }{\Q ?Unu eme g'unu yeeru

\par }{\QB Chileke oke ọnu iya?


\par }{\Q \VS{9}?Ọo-dụ-a ree mẹ o -jeshia

\par }{\QB unu enyocha?

\par }{\Q ?Unu a-dụa ike nmaa ya

\par }{\QB phulaphula gẹ nemadzụ

\par }{\QB anmajẹ nwibe iya-a?


\par }{\Q \VS{10}Chileke bafụtajekwaru unu

\par }{\QB mba mẹ unu gude mpya

\par }{\QB lẹ mpya abọ nemadzụ ẹbo.


\par }{\Q \VS{11}?Akpabiri iya ta akabẹduru

\par }{\QB eye unu ebvu?

\par }{\Q ?Ndzụ-agụgu iya ta akabẹdu

\par }{\QB gudepyabẹ unu?


\par }{\Q \VS{12}Kpaakpaa ono, unu asagbaa

\par }{\QB ono bụkota ẹtu ẹtu,

\par }{\QB wụlahuru lẹ ntụ.

\par }{\Q Edodo, unu edo g'unu dofu

\par }{\QB iya onwunu l'ẹhu bụru

\par }{\QB edo, kwarụ l'ẹpuchi.


\par }{\Q \VS{13}Mbụ-a; unu

\par }{\QB nọdukpoekwapho doo

\par }{\QB gẹ mu pfua phee onwomu.

\par }{\Q Iphe, e-mekpọo mu nụ g'o

\par }{\QB mee!


\par }{\Q \VS{14}Mu e-tsebe ndzụ mu l'ọnu ẹta;

\par }{\QB bya atụa ndzụ mu ntụmatu.


\par }{\Q \VS{15}Ọ tọ dụkwa m'obeta ọ phụa

\par }{\QB mu aphụphu;

\par }{\QB mu adakobelẹkwa iya-a gẹ

\par }{\QB mu dakoberu iya.

\par }{\Q Mu a-pfụekwaru iya phọ

\par }{\QB l'iphu adzọ onwomu.


\par }{\Q \VS{16}Mbụ l'ọ kwa iphe ono

\par }{\QB a-bụru iphe,

\par }{\QB a-dzọta mu nụ;

\par }{\QB kẹle ọ tọ dụdu onye ta

\par }{\QB atsụdu Chileke ebvu

\par }{\QB a-dụ ike akpafụ iya l'iphu.


\par }{\Q \VS{17}Unu ngabẹkpoekwapho nchị

\par }{\QB ree nụma iphe-a,

\par }{\QB mu epfu-a!

\par }{\Q G'iphe-a, mu epfu-a bamikwa

\par }{\QB unu abami lẹ nchị!


\par }{\Q \VS{18}Lẹ nta-a, mu edowa opfu mu

\par }{\QB ishi ria bẹ mu makwarụ-a

\par }{\QB l'aa-gbaru mu ọdzori.


\par }{\Q \VS{19}?Ọ dụru onye a-bya apfụru

\par }{\QB pfua iphe, ọo-sụ lẹ mu meru?

\par }{\Q Ọ -dụwaa nno;

\par }{\QB mu a-takpụbe ọnu nwụhu.


\par }{\Q \VS{20}Sụ-a; gụbe Chileke;

\par }{\QB menaarụ mu iphe labọ-a,

\par }{\QB mu abya ngu arwọrwo-a;

\par }{\QB gẹ mu ahaa edomi onwomu

\par }{\QB edomi l'iphu ngu!


\par }{\Q \VS{21}Wofukpọe mu phọ ẹka l'ẹhu

\par }{\QB ewofu ophu.

\par }{\Q L'ị haa mu eyephe ebvu ono,

\par }{\QB iiye mu ono.


\par }{\Q \VS{22}Noo teke bụ: i -kua mu oku;

\par }{\QB mu aza ngu ẹnu.

\par }{\Q Teke ọdumeka;

\par }{\QB haa gẹ mu pfuje epfupfu

\par }{\QB g'i yejeru mu ọnu.


\par }{\Q \VS{23}?Bụ emeswe ole yẹe iphe-ẹji

\par }{\QB ole bẹ mu mekpọoru?

\par }{\Q Goshiẹshikwa mu ẹka o deru

\par }{\QB mu yẹe iphe-ẹji, mu meru.


\par }{\Q \VS{24}?Dẹnu g'o gude ọphu

\par }{\QB ịi ghadụru mu iphu;

\par }{\QB i woru mu mee onye opfu

\par }{\QB ngu?


\par }{\Q \VS{25}?Bụ mkpẹekwo, phẹrephere

\par }{\QB apa bẹ ịi-nụ chịipfuu?

\par }{\Q Tọo ?bụ ẹswa, a phụshiru

\par }{\QB l'iphe bẹ ịi-wata achị ọso?


\par }{\Q \VS{26}Noo kẹle iphe, i deshiru lẹ

\par }{\QB mu meru bụchaa iphe,

\par }{\QB rwuru mu l'anụ-mee;

\par }{\QB tẹme ị tụko ẹjo-iphe,

\par }{\QB mu meshiru teke mu bụ

\par }{\QB okorọbya byabẹ

\par }{\QB mu l'ishi.


\par }{\Q \VS{27}Ị chịru mu ọkpa ye lẹ

\par }{\QB mkpọro;

\par }{\QB tẹme ị nọdu anọduje

\par }{\QB enyocha iphemiphe,

\par }{\QB mu emekpọo ememe l'ophu;

\par }{\QB mbụ mechaa mu ọhubama

\par }{\QB l'ichirupfu ọkpa;

\par }{\QB k'ọphu ịi-majẹru ẹka mu

\par }{\QB zọru ọkpa.


\par }{\Q \VS{28}Noo g'o gude nemadzụ nọdu

\par }{\QB erwushihuje g'iphe,

\par }{\QB rehuru erehu;

\par }{\QB mbụ lẹ nemadzụ alajẹ pyẹtee

\par }{\QB g'uwe,

\par }{\QB mkpu tapyashịru.




\par }\PoetryChap{14}{\Q \VerseOne{1}Nemadzụ, nwanyị

\par }{\QB nwụru-a

\par }{\QB bẹ eswe ndzụ iya adụdu

\par }{\QB igwerigwe.

\par }{\Q Tẹme ọ bụerupho iphe-ẹhuka

\par }{\QB bụ iphe, jiru iya nụ.


\par }{\Q \VS{2}Ọojataje ẹgwegwa g'okoko;

\par }{\QB l'ọ bụhukwaru iya phọ

\par }{\QB anwụlwashihu.

\par }{\Q Ọ bụru g'onyonyo,

\par }{\QB a taa nọribejeduru-a

\par }{\QB bụ g'ọ tọ dụdu ẹka

\par }{\QB ọono-bejeru.


\par }{\Q \VS{3}?Bụ ẹgube nemadzụ ono

\par }{\QB bẹ iije eworu ẹnya swọbe?

\par }{\Q ?Ii-jeje iya akpụta bya g'i

\par }{\QB kpee ya ikpe l'iphu

\par }{\QB ngu?


\par }{\Q \VS{4}?Bụ onye sụru g'oo-ye ẹka

\par }{\QB l'iphe, adụebedu ree

\par }{\QB wofuta iya iphe, dụebe ree?

\par }{\QB Ọ tọ dụdu!


\par }{\Q \VS{5}Eshinu a gụwaru eswe,

\par }{\QB nemadzụ a-nọ-beru ndzụ

\par }{\QB ọgu doberu iya;

\par }{\QB tẹme ị bya atụ-buwaru iya

\par }{\QB ọnwa ole, ọo-nọ l'eliphe-a;

\par }{\QB bya egoshiwa iya

\par }{\QB g'oo-jebejeru l'eliphe-a;


\par }{\QB \VS{6}wofunụ iya ẹnya;

\par }{\QB hanaa ya g'ọ tụsaru ẹhu;

\par }{\QB jasụ l'o jee oke ozi iya

\par }{\QB jeghee g'onye e butaru

\par }{\QB ozi.


\par }{\Q \VS{7}Kẹle-a; oshi, bvuru l'alị

\par }{\QB nwekwarụ iphe,

\par }{\QB oole ẹnya iya;

\par }{\QB mbụ l'e -gbutsua ya

\par }{\QB l'ọomita ọzo l'upfu iya.

\par }{\Q Ono, ọ mịtaru k'ọ̀phúú

\par }{\QB ono abya adzụru ọzo.


\par }{\Q \VS{8}Ọgbarabvu iya erehu kwaa

\par }{\QB l'ime alị.

\par }{\Q Upfu iya anọdu l'alị nwụhu.


\par }{\Q \VS{9}Teke igwe dzeẹrupho mini

\par }{\QB l'ọ kpọ-futa;

\par }{\QB mbụ l'o rwua irwu ọ̀phúú

\par }{\QB g'iphe, a kuru akụku.


\par }{\Q \VS{10}Obenu lẹ nemadzụ abụjeru;

\par }{\QB ọ -nwụhu; nkiya abvụ.

\par }{\Q Ọ -tụwaa unme ikpazụ;

\par }{\QB ọ tọo tụbaedu ọzo.


\par }{\Q \VS{11}Ọo g'eze-ẹnyimu adụje mẹ

\par }{\QB mini tabọta iya-a;

\par }{\QB ọzoo g'agụga agụga nggele

\par }{\QB adụje nkwagbo-nkwagbo

\par }{\QB mẹ ọ tahụ-a;


\par }{\QB \VS{12}noo gẹ nemadzụ azẹ-zetajẹ;

\par }{\QB ọ tọo gbẹshibaedu jasụ

\par }{\QB teke igwe ta adụhedu.

\par }{\Q Ọ tọ byadu agbẹshibaa;

\par }{\QB ọphu e metebaẹdu iya lẹ

\par }{\QB mgbẹnya ono, tụru iya

\par }{\QB nụ ono.


\par }{\Q \VS{13}Ọ dụ mu g'a sụ l'ii-wotakpọe

\par }{\QB mu phọ je edomia l'alị-maa;

\par }{\QB mbụ kpuchia mu iphe

\par }{\QB l'ẹka ono jasụ ẹhu

\par }{\QB eghubuhu ngu eghu.

\par }{\Q Ọ dụ mu g'a sụ l'i gege

\par }{\QB atụkpoepho sụ l'ọwa-a

\par }{\QB g'ọo-nọ-beru baa;

\par }{\QB tẹme l'ị nyatabaa mu.


\par }{\Q \VS{14}Mbụ-a; nemadzụ

\par }{\QB -nwụhuchaa; ?ọo-dzụru

\par }{\QB ndzụ ọzo?

\par }{\Q Mbụ eswe ujiku olemole-a,

\par }{\QB mu eje ozi mkpọnwu

\par }{\QB ẹhu-a bẹ mu gege

\par }{\QB angabẹepho g'o rwua

\par }{\QB eswe mbọku, ee-me mu

\par }{\QB gẹ mu dụ k'ọ̀phúú

\par }{\QB k'ọ̀phúú.


\par }{\Q \VS{15}Noo teke bụ: i -kua mu oku;

\par }{\QB mu aza ngu ẹnu.

\par }{\Q Onye ono, bụ ngu gude ẹka

\par }{\QB ngu mee ya dobe ono

\par }{\QB adụaha ngu ree l'ẹnya.


\par }{\Q \VS{16}Noo teke ịi-nọdu agụkwanu

\par }{\QB ije mu ọgu.

\par }{\Q I tii nyochaẹkwanu iphe-ẹji,

\par }{\QB mu meru.


\par }{\Q \VS{17}Iphe, bụkpoo emeswe,

\par }{\QB mu mesweru ngu abụru

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB ịi-chịru ye l'ẹda kechia.

\par }{\Q L'i woru iphe kpuchia l'iphe-ẹji,

\par }{\QB mu meshiru ngu.


\par }{\Q \VS{18}Obenu lẹ-a; ọo g'úbvú

\par }{\QB anọnya l'o ribashịhuaha

\par }{\QB eribashịhu phọ;

\par }{\QB ọ bụru g'aanọnya l'a

\par }{\QB phọfu oke agbara-mkpuma

\par }{\QB l'ẹka ọ kpọru phọ;


\par }{\QB \VS{19}mbụ lẹ-a; ọo gẹ mini emeje

\par }{\QB mkpuma l'o chi swacha

\par }{\QB swacha phọ;

\par }{\QB tẹme ọchioku-mini nọdu

\par }{\QB asọchataje ẹja, nọ l'alị phọ;

\par }{\QB noo g'ịisotaje iphe,

\par }{\QB nemadzụ ele ẹnya iya

\par }{\QB sọfukpoepho asọfu.


\par }{\Q \VS{20}Ọo ugbo lanụ bẹ ịikapyabeje

\par }{\QB nemadzụ ẹnya l'ọ bụru

\par }{\QB iya atụgbu.

\par }{\Q L'i mee ya g'ọ gbanwụbe

\par }{\QB iphu l'ị chịfu iya.


\par }{\Q \VS{21}Teke aakwabẹ ụnwu iya

\par }{\QB ùbvù; ọ tọ dụedu iphe ono,

\par }{\QB dụru ọphu ọ makwaduru.

\par }{\Q Teke eehu phẹ adagba-nchị

\par }{\QB l'alị;

\par }{\QB ọ tọ dụedu ọphu

\par }{\QB ọohumakwadu.


\par }{\Q \VS{22}Ọ bụwaru iphe, erwuje iya

\par }{\QB l'ẹhu bụ iphe,

\par }{\QB eme iya ẹhuka l'ẹhu nkiya.

\par }{\Q Ọ -nọdu agụ aphụ l'ọ gụwaru

\par }{\QB iya rọ onwiya.




\par }\Chap{15}{\SH Elifazu epfu lẹ Jiobu nmawaru onwiya ikpe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Elifazu onye

\par }{\QB Temanu bya eyee ọnu sụ-a:


\par }{\Q \VS{2}Onye maru iphe; ?oopfuje

\par }{\QB opfu, enwedu ishi;

\par }{\QB ọzoo tsụkoo okpomọku,

\par }{\QB shi lẹ phẹrephere

\par }{\QB ẹnyanwu-awawa

\par }{\QB tsụ-jia onwiya ẹpho?


\par }{\Q \VS{3}?Bụ mkpọkoro-opfu bẹ onye

\par }{\QB maru iphe egudeje

\par }{\QB eye ọnu l'opfu;

\par }{\QB mbụ epfupheẹpho opfu,

\par }{\QB adụdu mẹ nanụ, barụ urwu?


\par }{\Q \VS{4}Mbụ lẹ gụbedua wokpọerupho

\par }{\QB k'atsụ Chileke ebvu hua

\par }{\QB l'alị;

\par }{\QB bya akpọshikwapho

\par }{\QB g'e te pfujehẹ nụ Chileke

\par }{\QB epfupfu ophu;


\par }{\QB \VS{5}kẹle ọo iphe-ẹji ngu ezi ọnu

\par }{\QB ngu iphe, oo-pfu;

\par }{\QB mbụ l'ọo ire onye ẹregede

\par }{\QB bẹ i gude epfu opfu.


\par }{\Q \VS{6}I gudeakwa ọnu ngu anma

\par }{\QB onwongu ikpe.

\par }{\Q Ọ tọ bụekwa mbẹdua anma

\par }{\QB ngu ikpe.

\par }{\Q Ọ bụru ogbogboromọnu ngu

\par }{\QB agba ngu ekebe.


\par }{\Q \VS{7}?Bụ ngu bụ nwa mbụ,

\par }{\QB e beberu nwụa?

\par }{\Q ?Ọ dụ g'i vu úbvú úbvú ụzo

\par }{\QB nọdu l'eliphe-a?


\par }{\Q \VS{8}?Ọ dụ g'ị nụmaru idzu,

\par }{\QB Chileke chịru?

\par }{\Q ?Tọo ịiri l'ọo ngu maru iphe

\par }{\QB nwẹkinyi ngu?


\par }{\Q \VS{9}?Bụ gụnu bẹ ị maru,

\par }{\QB anyịbedua amadụ?

\par }{\Q ?Bụ gụnu bu iphe,

\par }{\QB edoje ngu ẹnya,

\par }{\QB te edodu anyịbedua?


\par }{\Q \VS{10}Ndu ishi bụwaa ẹwó ẹwó;

\par }{\QB mbụ ndu kahụwaru akahụ

\par }{\QB bẹ anyi l'ẹphe nọkwa l'ẹka-a;

\par }{\QB mbụ ndu a nwụadaru

\par }{\QB tẹme a nwụa nna ngu.


\par }{\Q \VS{11}?Ọ dụ g'obu ono, Chileke adụ

\par }{\QB ngu ono parụ ngu nwanshịi

\par }{\QB l'ẹnya; mbụ opfu ono,

\par }{\QB a tọru nwẹhu rwebe ẹhu

\par }{\QB erwebe epfu anụ ngu ono?


\par }{\Q \VS{12}?Dẹnu g'o gude ị haa ọkpoma

\par }{\QB ngu g'o duta ngu dufu?

\par }{\Q Mbụ-a; ?dẹnu g'o gude ẹnya

\par }{\QB nọdu atụ ngu vaavaavaa

\par }{\QB g'ọotu ngu ono


\par }{\QB \VS{13}kẹ g'i woru ẹhu-eghu ngu

\par }{\QB atụ-koshi Chileke;

\par }{\QB tẹme opfu, dụgbaa ẹgube ono

\par }{\QB shigbaa ngu l'ọnu afụshi?


\par }{\Q \VS{14}?Bụ gụnu bẹ nemadzụ bụ kẹ

\par }{\QB gẹ ọ bya adụebe ree?

\par }{\Q Mbụ-a; ?bụ gụnu bẹ

\par }{\QB nemadzụ ono,

\par }{\QB bụ nwanyị nwụru iya ono

\par }{\QB bụ kẹ g'ọ pfụbe-ẹka-ọto?


\par }{\Q \VS{15}Ọ -bụru lẹ Chileke te

\par }{\QB egudedu ire ndu nkiya ẹka;

\par }{\QB ọphu imigwe adụebedu

\par }{\QB ree l'ẹnya iya;


\par }{\QB \VS{16}?tọ kadụnu ta agụbe

\par }{\QB nemadzụ iphe;

\par }{\QB mbụ nemadzụ ono,

\par }{\QB adụdu iphe, ọ bụ;

\par }{\QB tẹme ụrwuali ji iya ẹhu;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu angụ ẹjo-iphe

\par }{\QB g'onye angụ mini?


\par }{\Q \VS{17}Ngabẹru mu nchị ree gẹ mu

\par }{\QB mee g'iphe doghee

\par }{\QB ngu ẹnya edoghe;

\par }{\QB gẹ mu kọoru ngu iphe,

\par }{\QB mu gudewaa ẹnya mu hụma;


\par }{\QB \VS{18}mbụ iphe, ndu maru iphe

\par }{\QB pfuru tọgbo iya ẹba;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB ndiche phẹ pfuru phẹ dụru

\par }{\QB ọphu ẹphe domiru edomi.


\par }{\Q \VS{19}Ndiche phẹ ono bụ phẹ

\par }{\QB gẹdegede bẹ a nụru alị-a;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye lwarụ

\par }{\QB alwalwa, tụswaru

\par }{\QB l'echilabọ phẹ.


\par }{\Q \VS{20}Sụ-a; onye ẹjo-iphe

\par }{\QB anọdujekwa atsụ pfụpfupfu

\par }{\QB mkpụrumkpuru

\par }{\QB jasụkpoo g'ọo-nọ-beru;

\par }{\QB ndu ewebushi akụrepho

\par }{\QB nọdu anọduje

\par }{\QB aghakọtaepho gburugburu

\par }{\QB lẹ nwime apha olemole,

\par }{\QB e doberu phẹ l'eliphe-a.


\par }{\Q \VS{21}Iphe, anọduje aphụ iya

\par }{\QB gbudugbudu lẹ nchi

\par }{\QB bụerupho iphe, eye ebvu.

\par }{\Q Teke iphe dụkpoo

\par }{\QB rengurengu kpọ;

\par }{\QB noo teke ndu abalidebvu

\par }{\QB abyajẹ ibe iya.


\par }{\Q \VS{22}Ọ to byadu ekwe lẹ ya a-lwa

\par }{\QB ndzụ l'ime ọchii ono,

\par }{\QB ọ bahụru ono.

\par }{\Q Ọ bụru l'ogu-echi bẹ

\par }{\QB oo-mecha laa.


\par }{\Q \VS{23}Ootsojeru aghaphe achọ ẹka

\par }{\QB ya a-kpata nri.

\par }{\Q Ọ -nọdu l'ọoji sụ:

\par }{\QB “?Bụ awe bẹ ọ nọ?”

\par }{\Q Ọ maanarụ-a l'eswe,

\par }{\QB a-gba ọchii bẹ nọkwa

\par }{\QB iya ntse.


\par }{\Q \VS{24}Ẹjo iphe-ẹhuka yẹe iphe-aphụ

\par }{\QB abyajẹ abyabẹ iya

\par }{\QB ndzụ-agụgu l'ẹhu.

\par }{\Q Ẹphe anọdu echeru iya

\par }{\QB ẹka mgba g'onye eze,

\par }{\QB doziru onwiya abya

\par }{\QB eje ọgu.


\par }{\Q \VS{25}Ọ bụru iphe, tụkoru iya

\par }{\QB kpaa bụ l'ootsuru

\par }{\QB Chileke ẹka l'ọkpoma.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu ekoshi ọphoo

\par }{\QB l'iphu

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ.


\par }{\Q \VS{26}Oogudeje olu,

\par }{\QB aha kpaakpaa

\par }{\QB agba biribiri etso iya ọgu;

\par }{\QB parụ phosa phosa iphe,

\par }{\QB shihuru ike,

\par }{\QB ya e-gude gboberu onwiya

\par }{\QB l'ọgu, yẹe ya alwụ.


\par }{\Q \VS{27}“A makwarụ-a l'iphu aza

\par }{\QB iya tootootoo;

\par }{\QB ọ tsụa anụ kẹ nyịmunyimu

\par }{\QB l'upfu;


\par }{\QB \VS{28}obenu l'ẹka oo-mecha buru

\par }{\QB bụ mkpụkpu,

\par }{\QB bụwaa ochobu;

\par }{\QB buru l'okorobo ụlo,

\par }{\QB adụdu onye bu iya nụ;

\par }{\QB ụlo, a hawaru; ọ bụru ikpọzu.


\par }{\Q \VS{29}O too nwehẹduru iphe;

\par }{\QB ọphu ẹku iya a-nọribeduru;

\par }{\QB ọphu iphe, o setarụ eseta

\par }{\QB ejedzuduru alị iya.


\par }{\QB \VS{30}Ọ tọo nahụdu ọchii.

\par }{\Q Tẹme ọ bụru ọku e-mechaa

\par }{\QB kee irwu, o rwuru.

\par }{\Q Chileke a-phụa ya ọnu

\par }{\QB phụkashia.


\par }{\Q \VS{31}G'o to jekwa eme onwiya

\par }{\QB eswe l'akpọru obu ye l'iphe,

\par }{\QB abụdu iphe;

\par }{\QB kẹle ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB oo-rita iya.


\par }{\Q \VS{32}Ọ tọo nọ-rwudu ndzụ l'ishi;

\par }{\QB l'a pfụwaa ya ụgwo iphe,

\par }{\QB oome pfụ-dzua ya ya

\par }{\QB apfụ-dzu;

\par }{\QB ọphu ẹkali iya ajadu àjàjà.


\par }{\Q \VS{33}Ọo-dụ gẹ vayịnu,

\par }{\QB e chikoshiru akpụru iya

\par }{\QB l'ẹbe ọ cha achacha;

\par }{\QB mbụ l'ọo-dụepho g'oshi

\par }{\QB olivu, tụchaaru ige;

\par }{\QB o rishihu;


\par }{\QB \VS{34}kẹle iphe, bụkpoo ndu ta

\par }{\QB atsụdu Chileke ebvu

\par }{\QB a-gbakọtaru ẹka nwa.

\par }{\Q Ọ bụru ọku e-tsufu ụlo ndu

\par }{\QB yeru obu l'eri ụphalazu.


\par }{\Q \VS{35}Ẹgube ndu ono atsụtaje

\par }{\QB ime nchọ-kopfu.

\par }{\Q E -mechaa; ẹphe anwụa

\par }{\QB ẹjo-ememe.

\par }{\Q Ẹregede dụ phẹ l'ẹpho

\par }{\QB evu evuvu.”




\par }\Chap{16}{\SH Jiobu epfu l'ọ̀nyà iya phẹ dụru iya ẹhuka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Jiobu bya

\par }{\QB eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Mu anụmajehaakwa ẹgube

\par }{\QB opfu-a, unu epfu-a.

\par }{\Q Ayọ ọshi k'unu bẹ unu

\par }{\QB gudekwa ayọpyashi

\par }{\QB nemadzụ ayọpyashi.


\par }{\Q \VS{3}Opfu, phẹrephere apa ono,

\par }{\QB unu epfu ono;

\par }{\QB ?tọo bvụdu abvụbvu?

\par }{\Q ?Bụ gụnu bẹ kpatsuru unu

\par }{\QB k'epfu g'unu epfu ono?


\par }{\Q \VS{4}Mbẹdua gege epfukwa g'unu

\par }{\QB epfu ono;

\par }{\QB ọme ọ dụru unu g'ọ dụru

\par }{\QB mu-a.

\par }{\Q Mu gege anọdukwa epfu

\par }{\QB ẹrengete opfu gude eyeru

\par }{\QB unu ọnu;

\par }{\QB ekweru unu une.


\par }{\Q \VS{5}Ọle mu gege akabẹkwa gude

\par }{\QB ọnu mu dụa unu obu;

\par }{\QB mbụ l'ọshi, mu gude obu mu

\par }{\QB phọ yọoru unu gege

\par }{\QB emekwa g'ẹhu gụa unu phoo.


\par }{\Q \VS{6}Ọle ọ bụ; mu -pfua opfu gẹ

\par }{\QB mu epfuhabe;

\par }{\QB iphe, eme mu nụ emelẹ

\par }{\QB mu-a l'ẹka oome mu.

\par }{\Q Teke mu harụ epfufu;

\par }{\QB ?bụ g'ọ ka mma?


\par }{\Q \VS{7}Mbụ-a; Chileke mewaru;

\par }{\QB ike bvụ mu;

\par }{\QB bya eworu ndibe mu l'ophu

\par }{\QB mee; ẹphe lakọta l'iyi.


\par }{\Q \VS{8}O mewaru mu;

\par }{\QB mu gbajọshihuchaa

\par }{\QB agbajọshi.

\par }{\Q Ono bụru iphe, ekebe dụ.

\par }{\Q Awụfu, mu wụfuru bụru

\par }{\QB ọkpu bụkwaru phọ iphe,

\par }{\QB agba mu ekebe.


\par }{\Q \VS{9}Chileke gudewaa ẹhu-eghu

\par }{\QB lajashịa mu alajashị;

\par }{\QB mu bya adụ iya ashị;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu ataru mu

\par }{\QB eze nyịkinyiki.

\par }{\Q Onye ọhogu mu ono nọdu

\par }{\QB agba mu ẹnya agbagba.


\par }{\Q \VS{10}Ndiphe anọduje ebvu mu

\par }{\QB ọnu l'ẹhu.

\par }{\Q Tẹme ẹphe nọdu anọduje

\par }{\QB echi mu ẹka lẹ nchị

\par }{\QB gude eme mu iphe-iphere;

\par }{\QB mbụ tụgba nanụ g'ẹphe

\par }{\QB kpọnyia mu ẹnya.


\par }{\Q \VS{11}Chileke nwuwaru mu

\par }{\QB yeru ndu ẹjo-iphe;

\par }{\QB mbụ-a; o nwuwaru mu ye

\par }{\QB ndu ẹjo-iphe l'ẹka.


\par }{\Q \VS{12}Ẹhu shikpọekwapho

\par }{\QB dụ mu gubala;

\par }{\QB ọ bya anyakashia mu tọgbo;

\par }{\QB pyịta mu l'ẹkpiri woru mu

\par }{\QB hua ehurugehu.

\par }{\Q O woru mu mee iphe,

\par }{\QB o gude anwụ agba mgbẹka.


\par }{\Q \VS{13}Apfụ iya shi mu l'iphu shi

\par }{\QB mu l'azụ ada mu l'ẹhu

\par }{\QB pụrumu pụrumu.

\par }{\Q Ọphu imemini mu adụkpodaa

\par }{\QB ya g'ọosufushi mu meji.

\par }{\Q Ọtso-ilu mu nọdu awụ l'alị

\par }{\QB kẹ torotoro.


\par }{\Q \VS{14}O -gude l'o yeru mu ọru l'o

\par }{\QB yekwasẹ mu iya ọzo.

\par }{\Q Ọ nọdu azụje mu gburumu

\par }{\QB pfụrii g'onye ọgbogu.


\par }{\Q \VS{15}Mu chịtawaru uwe-aphụ

\par }{\QB kpube onwomu;

\par }{\QB bya eworu ukuu-ẹnya mu

\par }{\QB nwua l'imime urwuku.


\par }{\Q \VS{16}Mu rawaru ẹkwa;

\par }{\QB ẹnya chakọta mu kẹ tọroro;

\par }{\QB mbụ l'ẹnya gbahụkotawaru

\par }{\QB mu kẹ tsụkiribaa.


\par }{\Q \VS{17}Ọle ọ tọ dụkwanu

\par }{\QB iphe-kpanganga,

\par }{\QB mu asụ lẹ mu mejeru.

\par }{\Q Tẹme epfupfu, mu anọduje

\par }{\QB epfu anụ Chileke bụru

\par }{\QB iphe, doru rịsaa.


\par }{\Q \VS{18}Gụbe alị; te erikwa mee mu!

\par }{\Q Jiko gẹ mkpu,

\par }{\QB mu echi ba adamihukwa

\par }{\QB adamihu!


\par }{\Q \VS{19}Mbụ lẹ ntaakpọnu bẹ

\par }{\QB onye-ekebe mu nọkwa

\par }{\QB l'imigwe.

\par }{\Q Onye agbarụ mu ọdzori

\par }{\QB anọdukwapho

\par }{\QB l'ephekerephe.


\par }{\Q \VS{20}Ọo ndu mu l'ẹphe eshi ọ̀nyà

\par }{\QB ekweru mu une.

\par }{\Q Ọle onye mu arakwanụ ẹkwa

\par }{\QB ekpu bụ Chileke.


\par }{\Q \VS{21}E gege akabẹkpoo rwọo

\par }{\QB Chileke l'iswi ẹhu nemadzụ

\par }{\QB ẹgube ono, nemadzụ arwọje

\par }{\QB arwọrwo l'iswi ẹhu

\par }{\QB nemadzụ ibiya ono.


\par }{\Q \VS{22}“Ọ kwa nwapha olemole

\par }{\QB phọduru;

\par }{\QB mu ejeshia iphe-ọzo ono,

\par }{\QB bụ: mu -jee ya mu ta

\par }{\QB alwabaẹdu onoya.




\par }\PoetryChap{17}{\Q \VerseOne{1}Ọkpoma ta adụekwa mu

\par }{\QB ree.

\par }{\Q Eswe ndzụ mu bẹ e meakwaru;

\par }{\QB ọ tsụ-phu azụ.

\par }{\Q Ilu echeakwa mu echeche.


\par }{\Q \VS{2}Mbụ lẹ ndu nọru mu

\par }{\QB mgburugburu

\par }{\QB bụkotaepho

\par }{\QB ndu ekweru mu une.

\par }{\Q Ọ bụerupho ẹka ẹnya mu

\par }{\QB atụbaje bụ l'aphụ,

\par }{\QB ẹphe akpatsushi mu.


\par }{\Q \VS{3}Natanụ mu mkpalẹka;

\par }{\QB jiko Chileke;

\par }{\QB kẹle ọ tọ dụdu onye ọzo,

\par }{\QB sụru g'ọona mu mkpalẹka

\par }{\QB gbahaa gụbedua.


\par }{\Q \VS{4}I mechiwaru phẹ ẹkpa

\par }{\QB egomunggo;

\par }{\QB ọphu ọ dụedu iphe,

\par }{\QB edoje phẹ ẹnya.

\par }{\Q Ọo ya bụnu l'i tii kwedu

\par }{\QB g'ẹphe mekpee mu.


\par }{\Q \VS{5}Onye jịkaru ndu yẹle iya

\par }{\QB eshi ọ̀nyà l'opfu g'e bua

\par }{\QB ya nggo bụkwa ụnwu

\par }{\QB iya bẹ ẹnya e-mechaa

\par }{\QB nyịshihu.


\par }{\Q \VS{6}Chileke mewaru mu iphe,

\par }{\QB onyemonye gude

\par }{\QB atụ phukuku.

\par }{\Q Mu bụru onye ndiphe agbụ

\par }{\QB ọnu-mini l'iphu.


\par }{\Q \VS{7}Mu jewaru iphe-ẹhuka jasụ mu

\par }{\QB nọdu aphụwaa ragaraga;

\par }{\QB mbụ l'ẹhu mu l'ophu erewa

\par }{\QB ụphere.


\par }{\Q \VS{8}Ndu obu phẹ gụru ìphóró

\par }{\QB bẹ ọ tụfuru ẹhu.

\par }{\Q Ndu iswi dụ mma swọlihu

\par }{\QB tsoru ndu te emedu

\par }{\QB ele Chileke.


\par }{\Q \VS{9}Ọle g'ọ dụhabe;

\par }{\QB ndu pfụberekoto

\par }{\QB a-bụenurupho onye

\par }{\QB ẹphe bụ;

\par }{\QB tẹme ndu iswi dụ mma

\par }{\QB a-nọdu akaẹepho ọkpehu

\par }{\QB eje.


\par }{\Q \VS{10}Obenu l'unubẹdua;

\par }{\QB unu bya atụko g'unu ha

\par }{\QB nọkobe.

\par }{\Q Ọle ọ bụ; mu ta ahụmakwa

\par }{\QB g'ọ ka mma l'ọo onye lanụ,

\par }{\QB maru iphe lẹ g'unu ha.


\par }{\Q \VS{11}Eswe ndzụ mu bvụakwaru;

\par }{\QB iphemiphe,

\par }{\QB mu rịru k'ememe bụakwaa

\par }{\QB kẹ mmanụ.

\par }{\Q Nokwaphọ g'iphe gụru mu

\par }{\QB ẹgu ememe dụkwapho.


\par }{\Q \VS{12}L'unubẹdua woru ẹnyashi

\par }{\QB kua echi eswe.

\par }{\Q Ọ bụru l'ẹka ọchii gbaru

\par }{\QB tsụkiribaa bẹ ẹphe nọ sụ:

\par }{\QB Ha! Ìphóró adụakwanu.”


\par }{\Q \VS{13}Ọ -bụru lẹ mkpakọ unuphu

\par }{\QB mu ele ẹnya iya bụ

\par }{\QB alị-maa;

\par }{\QB ọ -bụru l'ẹka mu e-je agbaa

\par }{\QB iphe-azẹe bụ l'ẹka gbaru

\par }{\QB tsụkiribaa;


\par }{\QB \VS{14}ọ -bụru lẹ mu sụru ilu

\par }{\QB l'ọo ya bụ nna mu;

\par }{\QB bya ekua ẹkà nene mu;

\par }{\QB ọzoo kua ya nwune mu;


\par }{\QB \VS{15}?bụbahunaa gụnu ọzo bẹ

\par }{\QB mu e-lebaa ẹnya iya-a?

\par }{\Q ?Bụ onye a-sụbaa mu l'ọwa-a

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB mu a-nọdu ele ẹnya iya

\par }{\QB bụ ọwa-a?


\par }{\Q \VS{16}?Oo-tsoru mu nwuda

\par }{\QB l'alị-maa tọo?

\par }{\Q Anyi l'iya a-tụko bụru

\par }{\QB wurumu l'ilu tọo?




\par }\Chap{18}{\SH Bilidadu abarụ Jiobu mba
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Bilidadu,

\par }{\QB bụ onye Shuwa bya eyeeru

\par }{\QB iya ọnu sụ iya:


\par }{\Q \VS{2}?Dẹnukpoo teke ii-pfubuhu

\par }{\QB g'iipfu ọwa-a?

\par }{\Q G'egomunggo dụnu ngu;

\par }{\QB k'ọphu anyi a-maru g'anyi

\par }{\QB e-gude eye ọnu l'iphe-a.


\par }{\Q \VS{3}?Dẹnu g'o gude anyi dụ g'anụ

\par }{\QB l'ẹnya ngu;

\par }{\QB mbụ l'ị tụkoru anyi kua

\par }{\QB ndu mmanụ?


\par }{\Q \VS{4}Gụbe nwọphu ẹhu ghutaberu

\par }{\QB eghu;

\par }{\QB k'ọphu i woru onwongu

\par }{\QB labushia nanụ nanụ;

\par }{\QB ?bụ g'a gbadoru ngu

\par }{\QB mgboko l'ophu?

\par }{\Q Tọo ?bụ g'e je aphọshiaru

\par }{\QB ngu agbara mkpuma

\par }{\QB g'ọ tọ dụhe l'ẹka ọ dụ?


\par }{\Q \VS{5}“Sụa; ìphóró, dụru ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe bẹ aa-phụnyikwa;

\par }{\QB ọphu ọku iya enwuẹkwa

\par }{\QB enwunwu.


\par }{\Q \VS{6}Ìphóró, shi dụ l'ụlo iya

\par }{\QB a-bụkwaru ọchii.

\par }{\Q Ọku anyịhu l'orọku,

\par }{\QB ọ sụ-kuberu onwiya.
 

\par }{\Q \VS{7}Ọkpa ono, o shi azọje

\par }{\QB gbụnyingu gbụnyingu ono

\par }{\QB ta adụekwa ike, adụ iya nụ.

\par }{\Q O bụru iphe, ọ chịru idzu

\par }{\QB ememe e-nwuta iya

\par }{\QB tụa kpurumu l'alị.


\par }{\Q \VS{8}Ọkpa, ọ zọru azọzo bụ l'ẹka ọ

\par }{\QB zọru iya bụ l'ụgbu,

\par }{\QB e geru doberu iya.

\par }{\Q Tẹme ọ bụru l'eli igbudu

\par }{\QB bẹ ọo-zọ ọkpa.


\par }{\Q \VS{9}Agburu, e kweberu iya a-tụ

\par }{\QB iya l'ichiripfu ọkpa.

\par }{\Q Ọ-tụ-gburumu atụa ya swịswia.


\par }{\Q \VS{10}A tụru obu-alị domiaru iya

\par }{\QB l'ụzo, ooshi;

\par }{\QB bya agbabẹkwaru iya phọ

\par }{\QB ọ́nyà lẹ gbororo.


\par }{\Q \VS{11}N-yemebvu emeje gẹ ndzụ

\par }{\QB gụ iya l'ẹkameka, ooshi.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu anọduje etsoẹ

\par }{\QB ya phọ pụrupuru l'iphe,

\par }{\QB bụkpoo ẹka ọ zọru ọkpa.


\par }{\Q \VS{12}Ike shi dụ iya;

\par }{\QB obenu lẹ nta-a bẹ ọokpuwaa

\par }{\QB rịgorigo.

\par }{\Q Tẹme eze iphe-ẹhuka nọdu lẹ

\par }{\QB mgboru iya kwabẹru iya

\par }{\QB m'ọbvu teke ọo-da.


\par }{\Q \VS{13}Akpọ, dụ iya l'ẹhu bẹ

\par }{\QB ọonoduje atapyashị.

\par }{\Q Ọkpara anwụhu nọdu

\par }{\QB atụkoje iya ọkpa yẹe

\par }{\QB ẹka tajishia.


\par }{\Q \VS{14}Aa-kpụta iya l'ọkpehu

\par }{\QB kpụfu l'òbú iya,

\par }{\QB bụ ẹka ọ kpọru obu ye;

\par }{\QB dụbe iya ẹka je enwuru

\par }{\QB yeru onye eze n-yemebvu.


\par }{\Q \VS{15}Ọ tọ dụedu iphe,

\par }{\QB nọ l'ụlo iya ọphu ẹka

\par }{\QB iya a-dụ.

\par }{\Q Ọ bụru ọku nshị-egbe bẹ

\par }{\QB ee-woru kpua l'ụlo iya.


\par }{\Q \VS{16}Ọo-kpọhu nkụ jasụ

\par }{\QB l'ọgbarabvu;

\par }{\QB nwụa lwaa jasụ l'ẹkali iya.


\par }{\Q \VS{17}Ọ tọ dụdu onye anyatabaa

\par }{\QB ya nụ l'eliphe-a;

\par }{\QB ọphu oonwehẹdu ẹpha

\par }{\QB lẹ mgboko-a.


\par }{\Q \VS{18}Aa-chịfuta iya l'ẹka ìphóró

\par }{\QB dụ;

\par }{\QB chịru iya je eye l'ẹka agba

\par }{\QB ọchii;

\par }{\QB mee ya l'ọ chịhu lẹ mgboko

\par }{\QB mgburugburu.


\par }{\Q \VS{19}O too dobedu nwa;

\par }{\QB ọphu o nweẹdu abụbu lẹ

\par }{\QB ndu ẹka o shi.

\par }{\Q Ndibe iya ta adụedu adụdu

\par }{\QB ophu l'ẹka o bujeru.


\par }{\Q \VS{20}Ndu shi l'ụzo ẹnyanwu-arịba

\par }{\QB -bya bya ahụma

\par }{\QB g'ọonwuru iya;

\par }{\QB ndzụ erwuta phẹ.

\par }{\Q Ndu shi l'ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-awawa

\par }{\QB -hụma iya;

\par }{\QB ishi anyịa phẹ ẹdzu.


\par }{\Q \VS{21}Hoo haa; nokwa g'ọoduje

\par }{\QB l'ibe onye eme ẹjo-iphe,

\par }{\QB bụ onoya.

\par }{\Q Ọ kwa ẹgube ono bụ g'ọoduje

\par }{\QB l'unuphu onye amadụ

\par }{\QB Chileke.”




\par }\Chap{19}{\SH Jiobu epfu g'opfu ono gude erwube iya l'ẹhu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Jiobu bya

\par }{\QB eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}“?Unu a-nụkpoo mu aphụ

\par }{\QB ọwa-a,

\par }{\QB unu anụ mu ọwa-a jasụ

\par }{\QB teke ole?

\par }{\Q ?Bụ teke ole bẹ unu

\par }{\QB e-gweberu mu uji ọwa-a,

\par }{\QB unu gude opfu egwe mu

\par }{\QB g'unu egwe mu ọwa-a?


\par }{\Q \VS{3}Ọwaa kwewaa ugbo iri,

\par }{\QB unu kọru mu ọnu;

\par }{\QB ọphu iphere adụdu unu ẹka

\par }{\QB unu abya mu l'iphu

\par }{\QB ẹhuka-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{4}Ọme ọ bụkpoonu l'ọo eviya

\par }{\QB lẹ mu shiswewaru ụzo;

\par }{\QB emeswe ọbu, mu mesweru

\par }{\QB ọbu bụkwa mu bẹ ọ nọ swiru.


\par }{\Q \VS{5}Unu -nọdu etu onwunu

\par }{\QB ọphushugbu eje

\par }{\QB abyapfuta mu;

\par }{\QB bya egude iphe-iphere,

\par }{\QB anwụru mu nụ abarụ mu

\par }{\QB mba;


\par }{\QB \VS{6}unu maẹkwarupho

\par }{\QB l'ọ kwa Chileke meru mu ẹji.

\par }{\Q Ọo ya woru ụgbu-egege iya

\par }{\QB woru lọ-phee mu

\par }{\QB mgburugburu.


\par }{\Q \VS{7}Mu chia mkpu sụ l'eemekwa

\par }{\QB mu ẹji;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye yeru

\par }{\QB mu ọnu.

\par }{\Q Mu chia sụ g'a gbaaru

\par }{\QB mu mkpu;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye harụ

\par }{\QB mu enge.


\par }{\Q \VS{8}Ọo Chileke nọ-chiru mu

\par }{\QB ụzo gẹ mu ta aghatashị.

\par }{\Q Ọ bya emee; ụzo,

\par }{\QB mu eshi gbakọta ọchii.


\par }{\Q \VS{9}Ọ nafụru mu ùbvù,

\par }{\QB e shi akwabẹje mu;

\par }{\QB bya eye ẹka kputa mu

\par }{\QB okpu-eze, mu shi kpuru.


\par }{\Q \VS{10}Ọ tọ dụkpodaa ụzo,

\par }{\QB o to shidu alajashị mu

\par }{\QB kẹ tarara tarara jasụ mu

\par }{\QB bvụ gẹ mu bvụru-a.

\par }{\Q Iphe, mu ele ẹnya l'oo-me

\par }{\QB l'ẹhu mu bẹ o phefuwaru

\par }{\QB g'onye phefuru oshi.


\par }{\Q \VS{11}Ẹhu-eghu iya bẹ o mewaru;

\par }{\QB o nwuhu ọku l'ẹhu mu;

\par }{\QB bya agụru mu yeru ndu

\par }{\QB ọhogu iya.


\par }{\Q \VS{12}Ojọgu iya phẹ nọdu

\par }{\QB asọ kpereree abyapfuta mu.

\par }{\Q Ẹphe kephee mu ekephe;

\par }{\QB bya anọ-phee ẹka mu

\par }{\QB bu mgburugburu.


\par }{\Q \VS{13}Ndu mu l'ẹphe bụ nwune

\par }{\QB bẹ o bukafụru mu l'ẹphe;

\par }{\QB bya emee ndu mu l'ẹphe

\par }{\QB shi aswị ọswi;

\par }{\QB ẹphe gbakashịhu.


\par }{\Q \VS{14}Ndu mu l'ẹphe bụ ipfu

\par }{\QB gbawa nanụ-nanụ.

\par }{\Q Ẹguru ọ̀nyà mu phẹ

\par }{\QB zọhashia mu.


\par }{\Q \VS{15}Ẹbyaa, byaru mu nụ;

\par }{\QB mẹ ndu bụ ohu mu gụa

\par }{\QB mu l'onye lwarụ alwalwa.

\par }{\Q Ẹphe nọdu asụje lẹ mu

\par }{\QB bụ onye ọhozo.


\par }{\Q \VS{16}Mu -kua ohu mu oku;

\par }{\QB ọ tọo zadụ mu ẹnu;

\par }{\QB l'ẹka mu gudekpọkwaa

\par }{\QB ọnu mu rwọo ya arwọrwo.


\par }{\Q \VS{17}Udzu ọnu mu nọdu

\par }{\QB eshijechaa nyee mu ishi.

\par }{\Q Unwune mu gẹdegede

\par }{\QB nọdu ebuhachaa mu ebuha;


\par }{\QB \VS{18}mbụ l'ụnwegirima

\par }{\QB nshịi yịchakwa lẹ ndu

\par }{\QB epfutọshi mu nụ.

\par }{\Q Ẹphe -hụma mu;

\par }{\QB ẹphe achị mu ọchi.


\par }{\Q \VS{19}Ndu mu l'ẹphe shi nọdu

\par }{\QB phakuu

\par }{\QB bẹ mu dụkotawaa ashị.

\par }{\Q Ndu mu yeru obu ghaa

\par }{\QB ọhu meahaa iphe,

\par }{\QB a-tsụru mu nụ.


\par }{\Q \VS{20}Nta-a ta adụedu iphe,

\par }{\QB mu bụ,

\par }{\QB abụdu phulaphula akpọ

\par }{\QB yẹe ojogorogo ọkpu.

\par }{\Q Nta-a bụwaa iphe,

\par }{\QB phọduru mu l'ọnu,

\par }{\QB gege abụru eze bụ

\par }{\QB ẹgbu kpoloko.


\par }{\Q \VS{21}Unu kabẹnu phụaru

\par }{\QB mu obu-imemini unubẹdua,

\par }{\QB mu l'unu eshi ọ̀nyà.

\par }{\Q G'imemini mu kabẹnu dụ unu;

\par }{\QB l'ọ kwa Chileke chiru

\par }{\QB mu ẹka-a, mu l'iya eme-a.


\par }{\Q \VS{22}?Dẹnu g'o gude unu je

\par }{\QB anọdu achịkwa mu phọ

\par }{\QB gẹ Chileke achị mu?

\par }{\Q ?Unu teke atajikpọdaa anụ

\par }{\QB mu ẹpho?


\par }{\Q \VS{23}Ọ dụ mu g'a sụ l'iphe-a,

\par }{\QB mu epfu-a bẹ eede edede

\par }{\QB l'ẹkwo;

\par }{\QB mbụ g'a sụ l'e ebyịru iya

\par }{\QB ebyibyi l'ẹkwo dobe;


\par }{\QB \VS{24}l'e gude mkpụrukpu-ígwè

\par }{\QB dee ya l'eli mkpuma;

\par }{\QB mbụ kaa ya akaka l'agbara

\par }{\QB mkpuma g'ọ nọwaro ojejoje.


\par }{\Q \VS{25}Ọle ọphu mu maru bụ

\par }{\QB l'onye a-gbafụta mu nụ

\par }{\QB nọ-a ndzụ;

\par }{\QB l'e -mechakpọepho l'ikpazụ

\par }{\QB iya bẹ ọo-pfụru-a l'eliphe-a.


\par }{\Q \VS{26}Lẹ teke e

\par }{\QB mebyishichakpọorunu

\par }{\QB akpọ-ẹhu mu ọwa-a

\par }{\QB bẹ mu e-gudelẹ-a anụ-ẹhu

\par }{\QB mu hụma Chileke.


\par }{\Q \VS{27}Ọo mbẹdua l'onwomu

\par }{\QB e-gude ẹnya mu

\par }{\QB hụma iya gẹdegede;

\par }{\QB ọ tọ bụdu onye ọzo;

\par }{\QB mbụ l'oovukpọo mu

\par }{\QB evuvu l'ọkpoma shii.


\par }{\Q \VS{28}Unu -jee l'asụ:

\par }{\QB ‘?Anyi a-chịhunuru iya gụnu;

\par }{\QB l'ẹka ọ bụ iya bẹ iphe-ẹhuka

\par }{\QB ono l'ophu shi l'ẹka.’


\par }{\Q \VS{29}Unu tsụnapho ogu-echi

\par }{\QB Chileke ebvu;

\par }{\QB unubẹdua l'onwunu;

\par }{\QB kẹle oke ẹhu-eghu bụkwa

\par }{\QB ogu-echi bẹ oowotajẹru

\par }{\QB nemadzụ.

\par }{\Q Ọ bụru teke ono bẹ unu

\par }{\QB a-maru l'ikpe dụ.”




\par }\Chap{20}{\SH Ọnu, Zofa yeru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Zofa, bụ

\par }{\QB onye Nama bya eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Ọ kwa l'egomunggo agbanụka

\par }{\QB mu gharaghara meru g'o

\par }{\QB gude mu nọdu eye ọnu-a,

\par }{\QB mu abya eyeye-a;

\par }{\QB kẹle ẹhu te ebvuduru

\par }{\QB mu ebvuru.


\par }{\Q \VS{3}Mbụ lẹ mba ono, mu anụ ono

\par }{\QB bẹ iphere iya dụ mu.

\par }{\Q Ọ bụru iya l'akpali mu eye ọnu.


\par }{\Q \VS{4}Ire-lanụ bụ opfu bụ l'ị maru-a

\par }{\QB g'iphe dụkpoo e -shi lẹ ndiche;

\par }{\QB mbụ eshi ọphu e meru

\par }{\QB nemadzụ dobe l'eliphe.


\par }{\Q \VS{5}Ị maru-a l'onye ẹjo-iphe bẹ

\par }{\QB ẹhu-ụtso nkiya abụjele-a tsọkere;

\par }{\QB mbụ l'onye amadụ Chileke bẹ

\par }{\QB ta adụdu g'ootebejeru ẹswa.


\par }{\Q \VS{6}A makwarụ-a l'eku-onwonye

\par }{\QB nkiya erwuje akpaminigwe.

\par }{\Q Ọ nọdu apangobeje ishi

\par }{\QB ẹhuka-ẹhuka;

\par }{\QB k'ọphu ishi iya ejeje

\par }{\QB asụ-pfuru l'urwukpu.


\par }{\Q \VS{7}Ọle ọo gẹ nshị, o nyịru

\par }{\QB anyịnyi erekashịhuje-a

\par }{\QB bụ g'oo-rekashịhu jasụ

\par }{\QB l'ojejoje.

\par }{\Q Ndu shi ahụmaje iya nụ

\par }{\QB e-mechaa ajịje sụ:

\par }{\QB ?O jehunuru awe?


\par }{\Q \VS{8}Ọo gẹ nrwọ ephukashịhuje-a

\par }{\QB bụ g'oo-phukahụ;

\par }{\QB ọphu a hụmabaedu iya

\par }{\QB ọhumalenya;

\par }{\QB mbụ l'oo-me phosamu

\par }{\QB g'ọphulenya, a phụru l'ẹnyashi.


\par }{\Q \VS{9}Onye shi hụma iya nụ -nọnyaa

\par }{\QB bẹ ọ tọo hụmahedu iya ọzo.

\par }{\Q Ọkpoku ibe iya ta

\par }{\QB ahụmabaedu iya ẹnya

\par }{\QB ọzobaa.


\par }{\Q \VS{10}Ọ bụru ụnwu iya e-mechaa

\par }{\QB pfụa ndu akpa nri

\par }{\QB ụgwo iphe, o meru phẹ.

\par }{\Q Mbụ l'ẹphe e-mechaa gude

\par }{\QB ẹka phẹ nụ-phuchaa phẹ

\par }{\QB ẹku phẹ ono azụ.


\par }{\Q \VS{11}Ọkpehu ọkpehu ono,

\par }{\QB o shi eme k'okorọbya ono

\par }{\QB etsoru iya bụru wurumu

\par }{\QB l'ilu.


\par }{\Q \VS{12}A makwarụ-a l'ẹjo-iphe

\par }{\QB atsọje iya ụtso l'ọnu.

\par }{\Q Ọ nọdu akpụjeru ẹjo-iphe l'ọnu;

\par }{\QB gude ire sụ-mia ya.


\par }{\Q \VS{13}A makwarụ-a l'ọ tọo dụjedu

\par }{\QB ike haa ẹjo-iphe g'o je;

\par }{\QB l'o wojeru iya kpụru

\par }{\QB akpụru l'ọnu.


\par }{\Q \VS{14}Ọle nri, o riru eriri

\par }{\QB e-mechakwanaa nọdu

\par }{\QB iya l'ẹpho shiahaa ishi.

\par }{\Q Nri ọbu e-mechaa dụ iya

\par }{\QB l'ẹhu g'onye óghù tsọru ọnu.


\par }{\Q \VS{15}Noo teke ọo-gbọshi ẹku ono,

\par }{\QB o shi elwee kawọmu

\par }{\QB kawọmu onoya;

\par }{\QB mbụ lẹ Chileke e-me

\par }{\QB g'ẹpho iya tụko iya nwashịa

\par }{\QB g'ọ ha.


\par }{\Q \VS{16}L'ọ wata ericha ọnu-mini

\par }{\QB óghù.

\par }{\Q Ọ bụru ire, óghù meru

\par }{\QB nmẹremu e-mechaa

\par }{\QB kpọ-nyịa ya ẹnya.


\par }{\Q \VS{17}Ọ-sọ-gborogboro ono taa

\par }{\QB adụedu iya k'ele ẹnya;

\par }{\QB mbụ nggele ono, bụ iphe,

\par }{\QB agba iya dẹredere bụ

\par }{\QB manụ-ẹnwu yẹe mini

\par }{\QB ẹra-eswi ono.


\par }{\Q \VS{18}Iphe ono, o seru akanya

\par }{\QB iya ono bẹ oo-mecha

\par }{\QB nụ-phu azụ;

\par }{\QB o too ridu iya l'ọnu.

\par }{\Q Urwu, dabarụ iya lẹ nghọ,

\par }{\QB ọ gbaru ta atsọhedu iya ụtso.


\par }{\Q \VS{19}Iphemiphe ono bụru opfu l'o

\par }{\QB mewaru ndu akpa nri

\par }{\QB mkpawere woru phẹ

\par }{\QB tọgbo mgbegere.

\par }{\Q O yeru ẹka nata ndiphe ụlo,

\par }{\QB ọ tọ kpụduru.


\par }{\Q \VS{20}Hoo haa; eshinu ọ tọo

\par }{\QB nmapfujeduru anmapfuru

\par }{\QB l'eme ụghoro bẹ ọ tọ

\par }{\QB dụkwa iphemiphe ono,

\par }{\QB agụ iya nụ ono dụru ọphu

\par }{\QB oo-nweru;

\par }{\QB ọphu ẹku iya adzọkwanu iya.


\par }{\Q \VS{21}Ọ tọ dụedu iphe, dụru iya nụ,

\par }{\QB bụ iphe,

\par }{\QB oo-gude ria gwọo-gwọo.

\par }{\Q Ẹku iya ta adụkwa ẹka

\par }{\QB ọo-nọ-beru.


\par }{\Q \VS{22}Ọo teke ọ nọ eri g'ọ dụ iya

\par }{\QB bẹ ọla-l'iswi atụje iya l'ụpfu;

\par }{\QB mbụ aphụ asọru kpulakpula

\par }{\QB bya asọ-kputa iya ishi.


\par }{\Q \VS{23}Ẹpho -bya eji iya;

\par }{\QB Chileke atụkoepho oke

\par }{\QB ẹhu-eghu iya byabẹ iya l'ishi;

\par }{\QB chiẹ ya phọ gbaa-gbaa.


\par }{\Q \VS{24}Teke o ketarụ ọso nahụ

\par }{\QB mgbọ-ígwè;

\par }{\QB apfụ, e kweru l'onyirubvu

\par }{\QB eguru iya l'okpurukpu.


\par }{\Q \VS{25}L'ọ bya ephefu iya

\par }{\QB l'okpurukpu iya;

\par }{\QB mbụ phefu iya mpyịpyi

\par }{\QB iphe-ígwè ono,

\par }{\QB charu ọku gbarara ono

\par }{\QB lẹ meji.

\par }{\Q Ndzụ-agụgu emee ya omeliwe.


\par }{\Q \VS{26}Ẹku iya l'ophu abụru iphe,

\par }{\QB kụru l'ọchii.

\par }{\Q Ọku, e nweziduru enwezi

\par }{\QB enwulihu woru iya

\par }{\QB kepyashịa tsupyashịchaa

\par }{\QB mẹ nwa ndu phọduru l'ụlo

\par }{\QB iya.


\par }{\Q \VS{27}Akpaminigwe l'ophu atụko

\par }{\QB ẹjo-iphe,

\par }{\QB o mekọtaru kpuhaa ghebe

\par }{\QB ọnu.

\par }{\Q Alị agbalihu gbaa ya ekebe.


\par }{\Q \VS{28}Mini abyaa utso bya ekpota

\par }{\QB ụlo iya;

\par }{\QB mbụ ọ-gba-gborogboro

\par }{\QB mini a-bya mbọku,

\par }{\QB Chileke a-tụ-koshi iya

\par }{\QB ẹhu-eghu iya.


\par }{\Q \VS{29}Noo ẹgube obunggo,

\par }{\QB Chileke ebuje ndu ẹjo-iphe;

\par }{\QB tẹme ọ bụru okiphe,

\par }{\QB Chileke gude ẹka iya

\par }{\QB keru nụ phẹ.




\par }\Chap{21}{\SH Jiobu epfu gẹ ndu ẹjo-iphe ababeje ụba
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jiobu bya eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Unu ngabẹkwa nchị

\par }{\QB ree l'opfu-a, mu epfu-a.

\par }{\Q G'ono bụkpoorunu obu unu

\par }{\QB dụa mu iya.


\par }{\Q \VS{3}Unu takpọepho nshi haa gẹ

\par }{\QB mu pfughee.

\par }{\Q Mu -pfuchaa; unu emeahawa

\par }{\QB mu rọ sukusuku ọbu.


\par }{\Q \VS{4}Aphụ, mu agụ; ?bụ nemadzụ

\par }{\QB bẹ mu agụru iya?

\par }{\Q ?Dẹnu ẹka mu e-gude taa nshi?


\par }{\Q \VS{5}Unu lee mu ẹnya ree;

\par }{\QB hụma l'unu a-kpọ beru.

\par }{\Q Unu woru ẹka hua l'ọnu.


\par }{\Q \VS{6}Ọobujeru; mu -rịnyaa iphe-a;

\par }{\QB ndzụ agụaha mu;

\par }{\QB ẹhu aphụkota mu

\par }{\QB kpaakpaakpaa.


\par }{\Q \VS{7}?Dẹnu g'o gude ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB nọdu anọduje ndzụ;

\par }{\QB kaa nka; ẹphe abụru ndu

\par }{\QB ike dụ?


\par }{\Q \VS{8}Ẹphe anọdu hụma;

\par }{\QB ụnwu phẹ ekofutachaa

\par }{\QB bya ebuchaaru shihu ike

\par }{\QB nọ-phee phẹ mgburugburu.

\par }{\Q Ẹphe anọdu gude ẹnya phẹ

\par }{\QB hụmachaa nwanwanwaranwa

\par }{\QB phẹ nno kwaphọ.


\par }{\Q \VS{9}Unuphu ibe phẹ adakọta jii;

\par }{\QB ọ tọ dụdu ndzụ-agụgu,

\par }{\QB adụ iya nụ; ọphu Chileke

\par }{\QB echidu phẹ ẹchachi.


\par }{\Q \VS{10}Oke-eswi ibe phẹ eyeẹpho

\par }{\QB eswi ime l'o rwuberu iya.

\par }{\Q Eswi phẹ ono atsụepho ime eje;

\par }{\QB ọ tọ dụdu ọphu ekwo nwa.


\par }{\Q \VS{11}Ẹphe anọdu azụshi ụnwu

\par }{\QB g'ikpoto atụru.

\par }{\Q Ụnwegirima ono -teru ebvu

\par }{\QB shia ẹkiya-a;

\par }{\QB ẹphe eteru iya shia ẹkiya-a.


\par }{\Q \VS{12}Ẹphe egude ogumogu gude

\par }{\QB une agụ ntụmatu.

\par }{\Q Ẹphe eme ẹmereme egbu opu

\par }{\QB eye iya.


\par }{\Q \VS{13}Ẹphe eria gwọogwoo;

\par }{\QB tụsaru ẹhu jasụ g'ẹphe

\par }{\QB a-nọ-beru.

\par }{\Q Mbọku, ẹphe a-nwụhu;

\par }{\QB ẹphe anwụhuepho lẹ

\par }{\QB nchị-odoo.


\par }{\Q \VS{14}Ẹphe asụje Chileke g'ọ parụ

\par }{\QB phẹ haa;

\par }{\QB l'ọ tọo gụdu phẹ ẹgu amaru

\par }{\QB ụzo iya.


\par }{\Q \VS{15}Ẹphe asụ: ?Bụ onye bẹ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ bụ

\par }{\QB kẹ g'ẹphe jeeru iya ozi?

\par }{\Q ?Bụ gụnu bẹ ẹphe erita l'epfu

\par }{\QB anụ iya?


\par }{\Q \VS{16}Ọphu ẹphe amadụ l'ajàjà,

\par }{\QB ẹphe jàru ta abụdu phẹ

\par }{\QB bẹ o shi l'ẹka.

\par }{\Q Noo ẹka mu gude ọphu mu

\par }{\QB ayịdu l'ìdzù, ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB achị.


\par }{\Q \VS{17}Ọle ọ bụ; ?ọ dụkpooru teke

\par }{\QB aaphụnyije ọku ndu ẹjo-iphe?

\par }{\Q ?Ọ dụkpooru teke eze

\par }{\QB iphe-ẹhuka abyapfutajẹ phẹ;

\par }{\QB bụ iya bụ obunggo ono,

\par }{\QB Chileke egudeje ẹhu-eghu

\par }{\QB bua ono?


\par }{\Q \VS{18}?Ọ dụkpooru teke aanọnyaje;

\par }{\QB ẹphe adụ g'ẹswa ọkponku,

\par }{\QB a kụberu l'ẹka phẹrephere ezi;

\par }{\QB mbụ ẹphe adụ g'ẹswa ereshi,

\par }{\QB oke phẹrephere ezikashị?


\par }{\Q \VS{19}A sụkwaru lẹ Chileke

\par }{\QB ewojeru iphe, o gogo me

\par }{\QB nemadzụ doberu ụnwu iya.

\par }{\Q Ọle ọ bụ; g'o wojeru iphe ọbu

\par }{\QB mee onye meru iya nụ;

\par }{\QB k'ọphu onye ono a-maru

\par }{\QB l'ọola ụla iphe, o meru.


\par }{\Q \VS{20}G'o gude ẹnya iya hụma

\par }{\QB ọla-l'iswi, a-byapfuta iya nụ.

\par }{\Q G'oke ẹhu-eghu

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB tukokwaru iya l'ishi.


\par }{\Q \VS{21}Kẹle nwa ọnwa olemole,

\par }{\QB a nụru iya l'eliphe-a -bvụwa.

\par }{\Q ?Ọ kpakwadụ ishi ndu

\par }{\QB ọ harụ l'eliphe mẹ ọ tọwaa azụ?


\par }{\Q \VS{22}Sụ-a; ?ọ dụru onye sụru

\par }{\QB g'oo-zi Chileke mmamiphe;

\par }{\QB eshinu ọ bụ iya ekpeje ndu

\par }{\QB kakọta shii ikpe?


\par }{\Q \VS{23}A -nọnyaa; nwoke

\par }{\QB agbakwohu nwụhu;

\par }{\QB onye ẹhu dụ guu;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB atsụ iya l'ẹhu;


\par }{\QB \VS{24}onye ẹhu dụebe nwa

\par }{\QB pukalapukala;

\par }{\QB ụmi tsụru iya l'ọkpu.


\par }{\Q \VS{25}Onye ọzo ejekpọepho

\par }{\QB iphe-ẹhuka tẹme l'ọonwuhuje;

\par }{\QB mbụ l'ẹhu teke atsọ-swee

\par }{\QB ya ụtso.


\par }{\Q \VS{26}E -mechaa l'a tụko phẹ libe

\par }{\QB l'alị;

\par }{\QB ẹ̀kà atụko phẹ ripyabẹ.


\par }{\Q \VS{27}Iphe, unu arị dokwaru mu

\par }{\QB ẹnya ree;

\par }{\QB mbụ iphemiphe ono,

\par }{\QB unu gude ọriri kpakọo bo

\par }{\QB mu onoya.


\par }{\Q \VS{28}Unu pfuru sụ: ?Bụ awe bẹ ụlo

\par }{\QB oke amadụ nọhunu;

\par }{\QB mbụ ụlo ono, ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB shi bugbaaru onoya?


\par }{\Q \VS{29}?Unu teke ajị-swekpọo ndu

\par }{\QB ije ajị?

\par }{\Q ?Unu teke atọ-swee nwẹhu

\par }{\QB gbua igo l'iphe, ẹphe gude

\par }{\QB ọnu phẹ akọ?


\par }{\Q \VS{30}Sụ l'oke iphe-ẹhuka byaru ọha;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB o meru onye ẹjo-iphe.

\par }{\Q Chileke bya atụ-koshi ndiphe

\par }{\QB oke ẹhu-eghu iya;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB o meru onye ẹjo-iphe.


\par }{\Q \VS{31}?Bụ onye apfụjeru iya l'iphu

\par }{\QB gbaa ya iphe, oome?

\par }{\Q ?Bụ onye apfụje iya ụgwo iphe,

\par }{\QB o meru?


\par }{\Q \VS{32}Eelije iya l'ilu lirwee elirwe.

\par }{\Q A gbẹnu eche ilu iya echeche

\par }{\QB g'ọ tọ dụ iphe, e-me iya nụ.


\par }{\Q \VS{33}Ẹja, shi lẹ nsụda a-dụ iya ree

\par }{\QB l'ẹhu.

\par }{\Q Ndiphe l'ophu awụ etso iya l'azụ;

\par }{\QB tẹme ndu ọphu bụ agụta

\par }{\QB agụta vuwaru iya ụzo

\par }{\QB wụru jeshia.


\par }{\Q \VS{34}“Sụ-a; ?bụ mkpọkoro opfu

\par }{\QB ono, unu epfu ono bụ obu,

\par }{\QB unu nọdu adụ mu iya nta-a

\par }{\QB tọo?

\par }{\Q Kẹle iphe, bụ ọnu, unu eye ta

\par }{\QB adụkwa iphe, dụ iya nụ,

\par }{\QB abụdu ụka bẹ unu adzụshi.”




\par }\Chap{22}{\SH Elifazu ebo iya Jiobu ọzo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Elifazu onye

\par }{\QB Temanu bya eyee ọnu sụ-a:


\par }{\Q \VS{2}?Bụ Chileke bẹ nemadzụ

\par }{\QB abarụ urwu?

\par }{\Q Mbụ-a; onye maru iphe;

\par }{\QB ?ọo-bakpọru iya nụ urwu?


\par }{\Q \VS{3}?Bụ ụdu ẹhu-utso gụnu bẹ

\par }{\QB oo-meru nụ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB m'ọ bụru l'ị bụ onye

\par }{\QB pfụberekoto?

\par }{\Q ?Bụ gụnu bẹ oo-rita iya;

\par }{\QB ọme ọo kẹ g'a sụ l'ọ tọ

\par }{\QB dụdu ụta, dụ ngu l'ẹhu?


\par }{\Q \VS{4}?Bụ l'ị bụ onye atsụje iya

\par }{\QB ebvu bẹ ọobaru ngu

\par }{\QB mba iya?

\par }{\Q ?Bụ iya bẹ o gude kua ngu

\par }{\QB ikpe tọo?


\par }{\Q \VS{5}Ọo ẹjo-iphe ngu pakpọoru

\par }{\QB ẹka apaa.

\par }{\Q Iphe-ẹji, iimeshi bụ agụta agụta.


\par }{\Q \VS{6}Mkpalẹka, iipfu g'unwune

\par }{\QB ngu naa ngu te nwekwa ishi.

\par }{\Q Gụbe onye atọtaje ndiphe ẹkwa,

\par }{\QB ẹphe nma l'upfu gbabẹ

\par }{\QB phẹ ọto.


\par }{\Q \VS{7}Onye ike bvụru bẹ i ti

\par }{\QB chebeduru mini.

\par }{\Q Ị parụ nri domiaru onye ẹgu

\par }{\QB agụ g'o to ri iya.


\par }{\Q \VS{8}Ọle ị bụkwa oke amadụ,

\par }{\QB nweru alị ẹka ngu;

\par }{\QB bya abụru onye aakwabẹ

\par }{\QB ùbvù buru l'alị ọbu.


\par }{\Q \VS{9}Ụnwanyi, ji phẹ anọedu

\par }{\QB -gbapfuta ngu l'i chiphu

\par }{\QB phẹ azụ; gbabẹ phẹ ẹka ọto;

\par }{\QB tẹme ị nọdu emeje g'ike

\par }{\QB bvụ ndu enwedu nna.


\par }{\Q \VS{10}Ọo iphe ono meru g'o gude

\par }{\QB a gbaa ọ́nyà gbaphee

\par }{\QB ngu mgburugburu.

\par }{\Q Ọtulupfu, eye ngu ebvu nọdu

\par }{\QB atsụ ngu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{11}Ọo iphe ono meru g'o gude

\par }{\QB ẹkameka gbahụkota ngu

\par }{\QB ọchii; k'ọphu ọ tọ dụedu

\par }{\QB iphe, ịihumaje.

\par }{\Q Ọ bụru iphe ono meru g'o gude

\par }{\QB utso gbawa gbamia ngu.


\par }{\Q \VS{12}Ẹka Chileke nọ bụkwa ẹka

\par }{\QB kachaa ephekerephe l'imigwe.

\par }{\Q Hụmawaro gẹ kpokpode

\par }{\QB nọ-be ephekerephe!


\par }{\Q \VS{13}Ị gbẹ sụ: “Chileke ?ọ maru

\par }{\QB ole?

\par }{\Q ?Ọogbeje l'ẹka agba ọchii

\par }{\QB ẹgube ono ekpe ikpe?


\par }{\Q \VS{14}?Mbụ l'oke urwukpu

\par }{\QB sọpyaberu iya;

\par }{\QB k'ọphu ọ tọo hụmajedu

\par }{\QB anyi ẹnya m'ọ nọdu

\par }{\QB aghaphe lẹ mgbaka igwe

\par }{\QB yẹe alị.”


\par }{\Q \VS{15}?Bụ ụzo, ịi-nọdu eshi bụ

\par }{\QB akahụ ụzo ono,

\par }{\QB bụ ụzo, ndu ẹjo-iphe tọru?


\par }{\Q \VS{16}Ndu ono bẹ a

\par }{\QB kpọ-kwofukwaru

\par }{\QB akpọ-kwofu;

\par }{\QB ẹphe laa teke o teke

\par }{\QB agbadu phẹ k'alala.

\par }{\Q Ukporo-mini bya avụa phẹ

\par }{\QB l'ọgbarabvu.


\par }{\Q \VS{17}Ẹphe sụ Chileke: “Parụ anyi

\par }{\QB haa!

\par }{\Q ?Bụ gụnu bẹ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB e-me anyi?”


\par }{\Q \VS{18}Ọle ọ kwa iya vukọru iphe,

\par }{\QB dụ ree vujia ụlo phẹ evuji.

\par }{\Q Noo ẹka mu gude ọphu mu

\par }{\QB ayịdu l'ìdzù, ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe achị.


\par }{\Q \VS{19}Ndu pfụberu-ẹka-ọto

\par }{\QB ahụmaje iyi, yiru phẹ

\par }{\QB nụ tee ẹswa.

\par }{\Q Ndu iswi dụ mma achịa phẹ

\par }{\QB ọchi sụ:


\par }{\Q \VS{20}Tororo; ndu ọhogu anyi

\par }{\QB bẹ a kabẹkwa mebyishia.

\par }{\Q Ọku tsuakwaru ẹku phẹ.


\par }{\Q \VS{21}Sụ-a; woduruphọ onwongu

\par }{\QB sẹe asẹe l'ẹka Chileke;

\par }{\QB k'ọphu gụ l'iya a-dụ lẹ ree.

\par }{\Q Ọo ya bụ g'oojehuru ngu.


\par }{\Q \VS{22}Natadụpho anma ọkwa,

\par }{\QB shi iya l'ọnu.

\par }{\Q Woru opfu iya doo giriri

\par }{\QB l'ọkpoma ngu.


\par }{\Q \VS{23}L'ị -lwaphuta azụ

\par }{\QB lwapfuta

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB bẹ oo-dophu ngu azụ

\par }{\QB l'ọnodu ngu.

\par }{\Q Ị -tụko ẹjo-iphe, dụ l'ibe ngu

\par }{\QB woshikọta;


\par }{\QB \VS{24}bya eworu mkpọla-ododo

\par }{\QB ngu l'ophu rwụa lẹ ntụ;

\par }{\QB mbụ tụko mkpọla-ododo

\par }{\QB Ofi ngu je achịru ye l'ọgba

\par }{\QB g'ọ bụru mkpuma

\par }{\QB nọ lẹ mini;


\par }{\QB \VS{25}noo teke

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB a-bụru mkpọla-ododo ngu;

\par }{\QB bụru mkpọla-ọchaa,

\par }{\QB kakọta ree, i nweru;


\par }{\QB \VS{26}noo teke

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB atsọaha ngu ụtso;

\par }{\QB l'ị paliaha iphu lee Chileke.


\par }{\Q \VS{27}Teke ono bẹ ii-pfuru nụ

\par }{\QB Chileke; l'ọ nụma olu ngu;

\par }{\QB tẹme l'i mekwaaru iya phọ

\par }{\QB iphe, i kweru ukwe iya.


\par }{\Q \VS{28}Ịi-tọje ọkpa iphe; l'e mee ya

\par }{\QB g'ị tọru iya.

\par }{\Q Ìphóró abya adụru ngu l'ụzo,

\par }{\QB iishi.


\par }{\Q \VS{29}Teke e wozeru nemadzụ alị;

\par }{\QB ị -sụ g'e wolia onye ono eli;

\par }{\QB Chileke adzọo onye ono,

\par }{\QB e wozeru alị ono;


\par }{\QB \VS{30}mbụ l'ọo-dzọ ndu iswi

\par }{\QB adụdu mma.

\par }{\Q Ọ bụru iphe, oo-gude dzọo

\par }{\QB phẹ bụ lẹ gụbedua

\par }{\QB l'onwongu dụ chịriri.




\par }\Chap{23}{\PP \VerseOne{1}Jiobu bya eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Ntanụ ọwa-a bẹ aphụ,

\par }{\QB mu agụ erwukwa mu lẹ

\par }{\QB meji.

\par }{\Q Ẹka Chileke anyịlekwaa

\par }{\QB tụ́dúú l'ẹhu mu l'ẹka mu

\par }{\QB atsụkpokwaa ude-a,

\par }{\QB mu atsụ-a.


\par }{\Q \VS{3}Ọme mu makpọoru ẹka mu

\par }{\QB a-chọ-vu Chileke.

\par }{\Q Ọ dụ mu g'a sụ lẹ mu a-dụ

\par }{\QB ike jerwua ẹka o bu;


\par }{\QB \VS{4}mẹ mu apfụru iya l'iphu

\par }{\QB pfua g'ooghu mu;

\par }{\QB mẹ mu l'iya atụe ya phọ

\par }{\QB jasụ mu epfugbua g'o

\par }{\QB jiru mu ọnu.


\par }{\Q \VS{5}Noo teke mu gege

\par }{\QB amawarụro iphe,

\par }{\QB o gogo yeru mu ọnu;

\par }{\QB mẹ iphe,

\par }{\QB oopfu edokwanaa mu

\par }{\QB ẹnya.


\par }{\Q \VS{6}?Oo-gude ike-ọkpu gẹ mu

\par }{\QB l'iya kpegba ikpe tọo?

\par }{\Q Waawakwa; o togọ dụkwa iphe,

\par }{\QB o g'agụru nụ mu l'onoo iphe,

\par }{\QB mu meru.


\par }{\Q \VS{7}Ọo l'iphu ẹka ono bẹ onye

\par }{\QB pfụberekoto gege apfụru

\par }{\QB kọoru iya iphe,

\par }{\QB atsụ iya l'ẹhu;

\par }{\QB mẹ ọ dzọo mu l'ẹka

\par }{\QB onye-ikpe mu;

\par }{\QB mu enweru onwomu jasụ

\par }{\QB l'ojejoje.


\par }{\Q \VS{8}Obenu lẹ g'ọ dụ nta;

\par }{\QB mu -chọo ya shia ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-awawa;

\par }{\QB mu ta ahụmadu iya;

\par }{\QB teke mu chọru iya shia ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-arịba;

\par }{\QB mu ta ahụmakwa iya phọ.


\par }{\Q \VS{9}Ọ -nọdu lẹ ndẹgu eje ozi iya;

\par }{\QB mu ta ahụmadu iya.

\par }{\Q Teke ọ shiru ụzo ndọhali;

\par }{\QB mu ta ahụmakpodaa ya

\par }{\QB rọ ahụma ophu.


\par }{\Q \VS{10}Ọle mbẹdua ta adụkpodaa

\par }{\QB ụzo, mu shiru, ọ madụ.

\par }{\Q Ọ bụru iya bụ ọ -hụchaa mu

\par }{\QB ama;

\par }{\QB mu amaaha mma gẹ

\par }{\QB mkpọla-ododo.


\par }{\Q \VS{11}Ọkpa mu etsoẹkwapho ẹka ọ

\par }{\QB zọru ọkpa pụrupuru.

\par }{\Q Ọ bụekwapho ụzo,

\par }{\QB ọ tọru bẹ mu tsoru;

\par }{\QB ọphu mu ahajẹkwaru iya

\par }{\QB shiahaa ụzo ọzo.


\par }{\Q \VS{12}Iphe, ọ sụru g'e meje bẹ mu

\par }{\QB teke ahaswekwaa ememe.

\par }{\Q Opfu, shi iya l'ọnu bẹ mu

\par }{\QB kakwa agụbe iphe

\par }{\QB eme lẹ nri, mu erije

\par }{\QB mbọku-mbọku.


\par }{\Q \VS{13}Obenu l'ọ pfụru akatakpa

\par }{\QB ẹka iya;

\par }{\QB tẹme ?bụkwanu onye sụru

\par }{\QB iya akwachị ụzo?

\par }{\Q Ọo iphe, dụ iya ree ememe

\par }{\QB bẹ oomeje.


\par }{\Q \VS{14}Ọ chịru idzu mee iphe,

\par }{\QB dụ iya ree l'ẹhu mu.

\par }{\Q Ọ chịbakwaaro ẹgube idzu

\par }{\QB ono igwerigwe

\par }{\QB woru kwachiaru onwiya.


\par }{\Q \VS{15}Ọo iphe ono meru g'o gude

\par }{\QB ọ nọdu abụjeru;

\par }{\QB mu -nọdu l'ẹka ọ nọ;

\par }{\QB ndzụ agụshi mu ike.

\par }{\Q Teke mu rịtaru iya;

\par }{\QB ndzụ agụahaa mu.


\par }{\Q \VS{16}Chileke mewaru mu;

\par }{\QB meji nọdu emewaa mu

\par }{\QB phẹripheri;

\par }{\QB mbụ lẹ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB yewaru mu ebvu.


\par }{\Q \VS{17}Ọ tọ bụdu ọchii, l'agba nụ

\par }{\QB meru gẹ mu dobe ọnu doo;

\par }{\QB mbụ ọchii ono,

\par }{\QB tụkoru mu iphu

\par }{\QB rachia ono.




\par }\Chap{24}{\SH Umere ndu ẹjo-iphe
\par }
{\Q \VerseOne{1}?Bụ gụnu kparụ iphe,

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB te edobejedu mbọku,

\par }{\QB oo-kpe ikpe?

\par }{\Q Dẹnu g'o gude ndu maru

\par }{\QB Chileke nọdu anọduje

\par }{\QB ele ẹnya

\par }{\QB ẹgube eswe mbọku ono;

\par }{\QB ọ tọ dụdu ọphu ẹphe

\par }{\QB ahụma?


\par }{\Q \VS{2}Mkpuma a kpọberu gude

\par }{\QB kpaa oke alị bẹ amadụ

\par }{\QB aphọribejeru.

\par }{\Q Ẹphe nọdu echechaa eche

\par }{\QB atụru, ẹphe rwutaru l'iphuru.


\par }{\Q \VS{3}Ẹphe nọdu achịfuje

\par }{\QB nkapfụ-ịgara nwogbee;

\par }{\QB bya anatajẹ nwanyị,

\par }{\QB ji iya anọedu oke-eswi

\par }{\QB iya l'itumo.


\par }{\Q \VS{4}Ndu ụkpa bẹ ẹphe

\par }{\QB achịribejeru l'ụzo;

\par }{\QB tẹme ẹphe nọdu akpatajẹ

\par }{\QB gẹ ndu akpa nri domishia

\par }{\QB onwophẹ.


\par }{\Q \VS{5}Ọo gẹ nkapfụ-ịgara-ọswa

\par }{\QB etsojeru echiẹgu aghaphe-a

\par }{\QB bụ gẹ ndu ụkpa etsojeru

\par }{\QB aghaphe achọ ẹka ẹphe

\par }{\QB a-kpata nri.

\par }{\Q Ọ bụru l'okorobo-ẹgu bẹ

\par }{\QB ẹphe akpatajẹru ụnwu

\par }{\QB phẹ nri.


\par }{\Q \VS{6}Iphe, bụ mkpakọ nri,

\par }{\QB ẹphe erije bụ iphe,

\par }{\QB ẹphe tsoru ọma ẹgu kpata

\par }{\QB l'akpa.

\par }{\Q Tẹme ẹphe nọdu ejejechaa

\par }{\QB akpa ọbu eje iya l'ẹgu

\par }{\QB ndu ẹjo-iphe.


\par }{\Q \VS{7}Eshinu ẹphe enwedu uwe

\par }{\QB bẹ ẹphe agbajẹru ọto zẹe

\par }{\QB fụta ụtsu.

\par }{\Q Oyi -tsụa g'ọ tsụhabe;

\par }{\QB ẹphe te nweduru iphe,

\par }{\QB ẹphe e-gude kpuchia

\par }{\QB onwophẹ.


\par }{\Q \VS{8}Igwe -wata edze eze mini;

\par }{\QB mini, shi l'úbvú ono

\par }{\QB anmaa phẹ; ẹphe adụ shẹgele.

\par }{\Q Ọ bụru l'agbara mkpuma bẹ ẹphe

\par }{\QB ejeje anmakoru;

\par }{\QB kẹle ọ tọ dụedu ẹka ọzo,

\par }{\QB ẹphe a-gbaba je ekpuru.


\par }{\Q \VS{9}Nwa, enwedu nna bẹ a natarụ

\par }{\QB ne iya teke ọongukwadu ẹra.

\par }{\Q Ndu akpa nri bẹ a narụ ụnwu

\par }{\QB phẹ opfu l'ẹphe ji ụgwo.


\par }{\Q \VS{10}Eshinu ẹphe enwedu uwe

\par }{\QB bẹ ẹphe agbajẹru ọto tsoru

\par }{\QB aghaphe.

\par }{\Q Ẹgu anọduje eme phẹ;

\par }{\QB ẹphe evukwaru iphe,

\par }{\QB e meberu l'opfu evulata.


\par }{\Q \VS{11}Ẹphe anọduje lẹ mgbabu

\par }{\QB olivu mee manụ olivu.

\par }{\Q Ẹphe abya akụa mẹe-vayịnu

\par }{\QB kụta; l'ọogu phẹ;

\par }{\QB ẹphe te ededu iya ire.


\par }{\Q \VS{12}Ude, ndu anwụhu anwụhu

\par }{\QB atsụ bẹ adashị ike lẹ mkpụkpu;

\par }{\QB tẹme maa ndu e mekarụ

\par }{\QB iphe nọdu echi mkpu

\par }{\QB achọ onye e-yeru phẹ ẹka;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye Chileke

\par }{\QB angajẹru nchị l'iphe, oopfu.


\par }{\Q \VS{13}O nweru ndu ọphu kpọru

\par }{\QB ìphóró ono ashị.

\par }{\Q Ẹphe ta amadụ ụzo iya amama

\par }{\QB ophu;

\par }{\QB ọphu ẹphe eshidu gbororo

\par }{\QB iya ililekpọo.


\par }{\Q \VS{14}Ọobujeru;

\par }{\QB ẹkameka -gbahụepho ọchii;

\par }{\QB mgbugbụmadzu agbalihu

\par }{\QB je egbua onye ụkpa yẹe

\par }{\QB onye adụdu g'ọ dụ iya.

\par }{\Q Ọ bụru l'ẹnyashi bẹ

\par }{\QB ọonoduje apya g'onye-oshi.


\par }{\Q \VS{15}Ọzo bụ l'onye eri ogori

\par }{\QB bụ iphe, ọonoduje ele ẹnya

\par }{\QB iya bụ nchi-ejihu.

\par }{\Q Ọriri iya abụru:

\par }{\QB “Nta-a bẹ mu maru l'ọ tọ

\par }{\QB dụdu onye hụmaru mu nụ!”

\par }{\Q L'o woru iphu mee g'a ta hụbe

\par }{\QB iya ama.


\par }{\Q \VS{16}Ọo l'ọchii bẹ ndiphe ejeje

\par }{\QB etsufua ụlo nwibe phẹ bahụ.

\par }{\Q Teke o beru l'eswe;

\par }{\QB ẹphe agụ-chia onwophẹ

\par }{\QB ụzo nọdu;

\par }{\QB noo kẹle ìphóró adụje

\par }{\QB phẹ ashị.


\par }{\Q \VS{17}L'ẹhu nkephẹ g'ẹphe hakọta

\par }{\QB bụ ọchii,

\par }{\QB agbashị ike bụ nchi-abọhu

\par }{\QB nkephẹ.

\par }{\Q Ọ bụru n-yemebvu,

\par }{\QB nọ l'ọchii bẹ ẹphe l'ẹphe

\par }{\QB eshi ọ̀nyà.


\par }{\Q \VS{18}“Obenu l'ẹphe bụ ụphu-mini,

\par }{\QB tukoru l'eli mini.

\par }{\Q Oke-alị phẹ bẹ a tụru ọnu;

\par }{\QB k'ọphu ọ tọ dụdu onye

\par }{\QB agba ọkpa l'ẹka ẹphe

\par }{\QB kọru opfu.


\par }{\Q \VS{19}Ọo ẹgube ono, okpomọku

\par }{\QB yẹe anwụ erwubashịje

\par }{\QB aka-mini-sunoo-a;

\par }{\QB bụ g'ilu anọduje alwụko

\par }{\QB ndu emeje iphe-ẹji.


\par }{\Q \VS{20}Ẹpho ne phẹ eworu phẹ

\par }{\QB zọhaa.

\par }{\Q Ẹ̀kà akpaa phẹ nri l'ẹhu.

\par }{\Q Ndu ẹjo-ememe ta adụkwa

\par }{\QB onye anyatajẹ phẹ nụ.

\par }{\Q Ọ kwa g'aagbakwoshije oshi-a

\par }{\QB bụ gẹ aagbakwotajẹ phẹ.


\par }{\Q \VS{21}Ụnwanyi, ta atsụdu ime yẹe

\par }{\QB ndu ọphu enwedu nwa

\par }{\QB bẹ ẹphe egudeje azụ

\par }{\QB onwophẹ;

\par }{\QB ọphu ẹphe aphụjeduru

\par }{\QB ụnwanyi, ji phẹ anọedu

\par }{\QB obu-imemini.


\par }{\Q \VS{22}Obenu lẹ Chileke egudeje

\par }{\QB ike iya lọo ndu nweru

\par }{\QB ike phèlèphèlè.

\par }{\Q A makwarụ-a l'ẹphe angụjeru

\par }{\QB angụru l'eliphe-a;

\par }{\QB obenu l'ẹphe ta amajẹdu

\par }{\QB ?ẹphe a-nọdu ndzụ tọo

\par }{\QB ẹphe ta adzụdu.


\par }{\Q \VS{23}Ọopajekpokwaaru phẹ rọ

\par }{\QB haa g'ẹphe tụta unme;

\par }{\QB ẹphe nọdu tụzowaruro ẹhu;

\par }{\QB ọle ẹnya iya dụepho l'iphe,

\par }{\QB ẹphe eme.


\par }{\Q \VS{24}E -mee g'e kuliru phẹ eli;

\par }{\QB a -nọepho nwanshịi;

\par }{\QB ẹphe ephukahụ.

\par }{\Q L'a bya ekuzetakpọo phẹ alị;

\par }{\QB ọnwu eworu phẹ gbua

\par }{\QB g'oogbuje ndu ọzo.

\par }{\Q L'e gbua phẹ g'onye egbu

\par }{\QB ishi akpe.


\par }{\Q \VS{25}Teke ọ bụ l'ọ tọ dụdu gẹ

\par }{\QB mu pfuru ono;

\par }{\QB g'onye a-gba mu iya nụ

\par }{\QB gbawa mu iya rọ.

\par }{\Q G'onye ono byawarọ apfụru

\par }{\QB sụ l'iphe-a,

\par }{\QB mu epfu-a ta adụdu iphe,

\par }{\QB ọ bụ!”




\par }\Chap{25}{\SH Bilidadu epfu l'ọ tọ dụdu \newline  onye pfụberekoto l'iphu Chipfu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Bilidadu,

\par }{\QB bụ onye Shuwa bya

\par }{\QB eyeeru iya ọnu sụ iya:


\par }{\Q \VS{2}“Ọo Chileke bẹ abụru

\par }{\QB ishi dụ l'ẹka;

\par }{\QB tẹme ọ bụru iya bẹ ọha

\par }{\QB l'ophu gbaru g'ẹphe

\par }{\QB tsụje ebvu.

\par }{\Q Oomeje gẹ nchị dụ doo

\par }{\QB l'ephekerephe.


\par }{\Q \VS{3}?Bụ onye adụ ike agụta

\par }{\QB ojọgu iya l'ọgu?

\par }{\Q ?Tọ bụ onye bẹ ìphóró,

\par }{\QB shi iya l'ẹka te erwudu

\par }{\QB l'ẹhu?


\par }{\Q \VS{4}?Dẹnu g'eeshi gẹ nemadzụ

\par }{\QB bụru onye pfụberekoto

\par }{\QB l'iphu Chileke?

\par }{\Q ?Dẹnu g'eeshi gẹ nemadzụ,

\par }{\QB nwanyị nwụru bụru

\par }{\QB onye dụebe ree?


\par }{\Q \VS{5}Ọ -bụkpoorunu l'ọnwa te

\par }{\QB echizidu echichi;

\par }{\QB ọphu kpokpode egbudu

\par }{\QB nwịinwii ree l'iphu iya;


\par }{\QB \VS{6}?bụchia nemadzụ, bụ

\par }{\QB ẹkà-alị bẹ ọ gụberu iphe;

\par }{\QB mbụ nwa, nemadzụ nwụru,

\par }{\QB bụ mgbashiride bẹ ọ bụ?”




\par }\Chap{26}{\SH Jiobu epfu gẹ Chileke habe shii
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ;

\par }{\QB Jiobu bya eyee ọnu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Lewarọ ẹgube mkpu,

\par }{\QB ịigbaru onye adụdu ike,

\par }{\QB dụ iya nụ!

\par }{\Q Lewarọ ẹgube g'i gude dzọo

\par }{\QB onye ẹka tsụhuru mẹe!


\par }{\Q \VS{3}Lewarọ ẹgube ẹguru idzu,

\par }{\QB ị chịru nụ onye amadụ iphe;

\par }{\QB mẹkpoo iphe, dụ omilomi,

\par }{\QB ị chịfutachaaru ghebe ọnu.


\par }{\Q \VS{4}?Bụ onye pfubuderu ngu

\par }{\QB iphemiphe ono,

\par }{\QB i pfukọtaru ono?

\par }{\Q ?Bụ unme onye gbẹ ngu l'ọnu

\par }{\QB pfua ya?


\par }{\Q \VS{5}Ndu nwụhuru anwụhu bẹ

\par }{\QB ndzụ-agụgu mekwarụ;

\par }{\QB ẹphe nọdu aphụ kparịkpari;

\par }{\QB mbụ ndu maa,

\par }{\QB bu lẹ mkpula mini;

\par }{\QB mẹ ndu ọphu bu iya l'ime.


\par }{\Q \VS{6}Alị-maa gbakwa ọto l'iphu

\par }{\QB Chileke.

\par }{\Q Ọla-l'iswi ghekwarụpho ọnu

\par }{\QB l'iphu iya.


\par }{\Q \VS{7}Akpaminigwe, nọ l'isheli bụ

\par }{\QB iya gbaru iya ogodo dobe;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu l'eli iphe,

\par }{\QB ọ tụkoberu iya.

\par }{\Q Mgboko-a l'ophu bẹ o meru

\par }{\QB dobe;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu l'eli iphe,

\par }{\QB ọ tụ-koberu iya.


\par }{\Q \VS{8}Oke mini bụ iya kpụkoru

\par }{\QB iya dobe l'urwukpu;

\par }{\QB ọphu urwukpu

\par }{\QB agbawashịhujedu.


\par }{\Q \VS{9}Ọo ya phụ-chiru atatiphu

\par }{\QB aba-eze iya;

\par }{\QB mbụ woru urwukpu nkiya

\par }{\QB phụshi iya l'eli.


\par }{\Q \VS{10}Okoke, bụ ẹnya-erwu bẹ

\par }{\QB ọ tọgbowaru l'eli eze-mini.

\par }{\Q Ono bụru okoke, ọ kparụ

\par }{\QB doberu ìphóró yẹe ọchii.


\par }{\Q \VS{11}Ọobujeru ọ -baa mba; itso,

\par }{\QB gude igwe anmaa jiijiijii

\par }{\QB tsụhu ebvu.


\par }{\Q \VS{12}Ọo ike nkiya bẹ o gude mee

\par }{\QB g'oke-ẹnyimu deru yẹkete.

\par }{\Q Ọ bụru mmamiphe iya bẹ o

\par }{\QB gude gbua Réhabu.


\par }{\Q \VS{13}Ọo unme bẹ ọ tụru atụtu;

\par }{\QB akpaminigwe nọdu ama

\par }{\QB ntụmatu ono.

\par }{\Q Tẹme ẹjo-agwọ ono,

\par }{\QB akpụ wuruwuru ono bụ

\par }{\QB iya nmafuru iya ẹpho.


\par }{\Q \VS{14}Sụ-a; iphemiphe ono hachaaru

\par }{\QB bụru iphe, oomeje;

\par }{\QB ọle ụdu iya ta adụdu ẹka o

\par }{\QB jeberu.

\par }{\Q Ọle ọ bụ; ike iya ono,

\par }{\QB adajẹ g'egbigwe ono;

\par }{\QB ?bụ ono sụru g'oo-do

\par }{\QB iya ẹnya?




\par }\Chap{27}{\PP \VerseOne{1}Jiobu nọdu epfukwarọ

\par }{\QB iphe, oopfu eje. Ọ sụ:


\par }{\Q \VS{2}Eshinu Chileke nọ ndzụ g'ọ

\par }{\QB nọ iya-a;

\par }{\QB mbụ onye ono,

\par }{\QB te ekwedu haarụ mu enge;

\par }{\QB bya abụru yẹbe

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ ono,

\par }{\QB meru g'obu mu gbua ire l'iphe,

\par }{\QB atsọ ilu.


\par }{\Q \VS{3}Eshinu ọphu ndzụ nọkwadu

\par }{\QB mu l'ime ililekpọo.

\par }{\Q Unme, Chileke kuru nụ mu

\par }{\QB nọdu eshijekwadu mu

\par }{\QB l'imi akpụshi;


\par }{\QB \VS{4}bẹ mu ta abyakwa egude

\par }{\QB ogbogboromọnu mu

\par }{\QB pfua ẹjo-opfu;

\par }{\QB ọphu ire mu ọwa-a abyadụ

\par }{\QB epfu iphe, bụ ẹregede opfu.


\par }{\Q \VS{5}Tụswekwa! Mu ta abyakwa

\par }{\QB ekwe l'iphe,

\par }{\QB unu epfu bụ ọkpobe-opfu;

\par }{\QB ọphu mu abyakwa l'ekweta

\par }{\QB l'iswi ta adụdu mu mma

\par }{\QB jasụ mu anwụhu.


\par }{\Q \VS{6}Apfụbekoto mu ono be mu

\par }{\QB e-gudeshiẹpho gẹ mu gudeshi

\par }{\QB iya; ọphu mu abyadụ aha iya

\par }{\QB ahaha ophu;

\par }{\QB ọphu ẹkpa-egomunggo mu

\par }{\QB abyadụ abarụ mu mba

\par }{\QB jasụ gẹ mu a-nọ-beru.


\par }{\Q \VS{7}Sụ-a; gẹ ndu ọhogu mu

\par }{\QB dụkwa gẹ ndu ẹjo-iphe dụ.

\par }{\Q Gẹ ndu mu dụ ashị dụkwa gẹ

\par }{\QB ndu apfụbeduru ẹka ọto.


\par }{\Q \VS{8}Lẹ-a; ?bụ gụnu bẹ onye

\par }{\QB amadụ Chileke elekwadu

\par }{\QB ẹnya iya mẹ ọ chịhuwaa;

\par }{\QB mbụ mẹ Chileke wofuwaa

\par }{\QB ndzụ iya?


\par }{\Q \VS{9}Ẹgube onye ono bẹ Chileke

\par }{\QB ta angajekwaaru nchị l'olu mẹ

\par }{\QB oke iphe-ẹhuka byapfuta iya;


\par }{\QB \VS{10}ọphu

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB adụjeekwa iya ree;

\par }{\QB ọphu ọ bụekwa tekenteke

\par }{\QB bẹ ọora-kuje Chileke.


\par }{\Q \VS{11}Gebe gẹ mu bya egoshi

\par }{\QB unu g'ike dụ-be Chileke;

\par }{\QB mbụ l'ụzo kẹ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB ono bẹ mu te

\par }{\QB edomikpọdaanu edomi.


\par }{\Q \VS{12}Eshinu unu hụmakotawaru

\par }{\QB iphe ono l'onwunu;

\par }{\QB ?dẹnuhunu g'o gude unu nọdu

\par }{\QB epfuhunu opfu, enwedu ishi

\par }{\QB ọwa-a?


\par }{\Q \VS{13}Nokwa ẹgube obunggo,

\par }{\QB Chileke ebuje ndu ẹjo-iphe;

\par }{\QB tẹme ọ bụru okiphe,

\par }{\QB ndu iwashị eketajẹ l'ẹka

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB bụ onoya.


\par }{\Q \VS{14}Ọ tọ dụkpodaa g'ụnwu

\par }{\QB iya a-habe l'ọtu;

\par }{\QB iphe, nọ swiru phẹ nụ

\par }{\QB bụ l'aa-phụ phẹ tẹterii.

\par }{\Q Awa iya ta abyakpọdaa

\par }{\QB ahụmaje nri, sụru phẹ

\par }{\QB eriri.


\par }{\Q \VS{15}Ọ bụru ẹjo iphe-ememe bẹ

\par }{\QB e-gbushi awa iya ndu ọphu

\par }{\QB wafụru nụ; ọphu ụnwanyi,

\par }{\QB ẹphe harụ l'ụlo-maa aradu

\par }{\QB ẹkwa phẹ.


\par }{\Q \VS{16}A makwarụ-a l'ọ kparụ

\par }{\QB okpoga kụbe l'ikpo

\par }{\QB l'ikpo g'onye kụberu ẹja;

\par }{\QB bya anmaa uwe kụbe g'onye

\par }{\QB kụberu ẹja-ụlo;


\par }{\QB \VS{17}obenu l'uwe ono, ọ kụberu

\par }{\QB ono bụ ndu pfụberekoto

\par }{\QB e-mechaa yee ya.

\par }{\Q Ọ bụru ndu iswi dụ mma

\par }{\QB e-mechaa kee okpoga

\par }{\QB phẹ ono.


\par }{\Q \VS{18}Ụlo, ọ kpụru dobe dụle-a

\par }{\QB phuge phuge g'ẹka

\par }{\QB udude kweru;

\par }{\QB mbụ l'ọ dụ gẹ nwobu,

\par }{\QB onye-nche kpụru nọdu.


\par }{\Q \VS{19}Ọ zẹ azẹe onye nweru iphe;

\par }{\QB ọle ọ tọo zẹbaekwanu iya.

\par }{\Q Ọ -bya asa ẹnya ta adụedu

\par }{\QB iphe ono ọphu

\par }{\QB ọohumakwadu.


\par }{\Q \VS{20}Ndzụ-agụgu asọpyabeje

\par }{\QB iya g'onye mini sọpyaberu.

\par }{\Q Oke phẹrephere nọdu abyajẹ

\par }{\QB ezikọta iya l'ẹnyashi.


\par }{\Q \VS{21}Phẹrephere, shi l'ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-awawa apatajẹ

\par }{\QB iya pamihu;

\par }{\QB a taa hụmabaedu iya;

\par }{\QB mbụ l'oozikọtaje iya

\par }{\QB pafụkpoe ya phọ l'ibe

\par }{\QB iya apafu ophu.


\par }{\Q \VS{22}Ọotuje iya gbaagbaa;

\par }{\QB imemini iya ta adụdu l'ẹka

\par }{\QB ọogbalaru ike iya.


\par }{\Q \VS{23}L'oochi iya ẹka gbaagbaa;

\par }{\QB l'ọophuru iya

\par }{\QB swooswooswoo gude

\par }{\QB zikọta iya zifu l'ibe iya.




\par }\PoetryChap{28}{\Q \VerseOne{1}Sụ-a; ẹka eebvutajẹ

\par }{\QB mkpọla-ọchaa dụ.

\par }{\Q Ụ́zú, aakpụje mkpọla-ododo

\par }{\QB dụkwapho.


\par }{\Q \VS{2}Ígwè bụkwa l'alị bẹ eebvutajẹ

\par }{\QB iya.

\par }{\Q Ọ bụru akpaga bẹ eegudeje

\par }{\QB meta onyirubvu.


\par }{\Q \VS{3}Mbụ lẹ nemadzụ bvuwaru

\par }{\QB ọchii omilomi omilomi;

\par }{\QB bvurwukpọepho ẹka alị

\par }{\QB kachaa omilomi;

\par }{\QB ẹka ẹphe achọ iphemiphe

\par }{\QB ono l'ime alị.


\par }{\Q \VS{4}E shi l'ẹka nemadzụ bu ebubu

\par }{\QB l'eli alị

\par }{\QB bvua ọgba omilomi

\par }{\QB omilomi;

\par }{\QB bvurwua ẹka ọkpa teke

\par }{\QB azọbeswee ililekpọo;

\par }{\QB nọdu l'omilomi ẹka ono,

\par }{\QB adụdu onye nọ iya nụ ono

\par }{\QB akụ eregede akụ akụkunvu.


\par }{\Q \VS{5}Ọ bụru alị ono, bụ iya bẹ

\par }{\QB eemefutajẹ nri ono bẹ

\par }{\QB e jerwuru je ekwongaa

\par }{\QB ya;

\par }{\QB ọ nọdu enwu phuruphuru

\par }{\QB g'ọku.


\par }{\Q \VS{6}Ọ bụru agbara-mkpuma,

\par }{\QB nọ l'ime ẹka ono bẹ mkpuma,

\par }{\QB bụ sáfàyà shi.

\par }{\Q Nshị mkpọla-ododo dụ

\par }{\QB l'urwuku shi iya etsushihu.


\par }{\Q \VS{7}Ọ tọ dụdu ẹnu, eri anụ,

\par }{\QB pheswetajẹwaru ụzo

\par }{\QB ibiya ono;

\par }{\QB ọphu ivu amadụ iya ụzo.


\par }{\Q \VS{8}Anụ-ẹgbudu -kua onwiya

\par }{\QB g'ookuhabẹ;

\par }{\QB ọkpa iya ta atụdu l'ẹka ono;

\par }{\QB ọphu oduma ejedu iya

\par }{\QB akpa nri.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụru nemadzụ gude ẹka

\par }{\QB iya egbukpọshi ịgbangu

\par }{\QB ịgbangu mkpuma ono;

\par }{\QB ebvulitajẹro úbvú ebvulita

\par }{\QB gha ịgharaphu.


\par }{\Q \VS{10}Ọokukposhi mkpuma

\par }{\QB atọ owere eje;

\par }{\QB shi nno gude ẹnya

\par }{\QB tụkokpoo ẹku ẹku,

\par }{\QB dụkota iya nụ hụmachaa.


\par }{\Q \VS{11}Oogudeje ẹja nwuchia ẹnya

\par }{\QB mini ẹka nggele eshije

\par }{\QB asọ asọso; l'o jee je

\par }{\QB ewofuta iphe,

\par }{\QB e shi domia edomi bya

\par }{\QB atọgbo l'ebederebadara.


\par }{\Q \VS{12}Obenu lẹ-a; ?bụ awe bẹ

\par }{\QB aa-hụmakwanu

\par }{\QB mmamiphe?

\par }{\Q ?Bụ awe bẹ nkwamẹnya

\par }{\QB bukpọo?


\par }{\Q \VS{13}Nemadzụ ta adụjedu

\par }{\QB ike makọtaru gẹ

\par }{\QB mmamiphe erebe ire;

\par }{\QB mbụ l'ọ tọ dụdu onye

\par }{\QB maru iya nụ l'eliphe-a,

\par }{\QB e bu ebubu-a l'ophu l'ophu.


\par }{\Q \VS{14}A jịru ogbu-mini; ọ sụ l'ọ

\par }{\QB tọ dụkwa l'ime iya.

\par }{\Q Oke-ẹnyimu sụ: Ọphu ọ

\par }{\QB dụkwa ọphu dụ l'ime

\par }{\QB nkemu.


\par }{\Q \VS{15}Mkpọla-ododo, kakọta ama

\par }{\QB mma bẹ e tee gudekọtakwa

\par }{\QB azụ iya; ọphu aatụkwanu

\par }{\QB aswa iya eyeru

\par }{\QB mkpọla-ọchaa.


\par }{\Q \VS{16}A taa zụ-butadu iya lẹ

\par }{\QB mkpọla-ododo Ofi;

\par }{\QB ọphu e gudedu mkpuma

\par }{\QB ónìkùsù ọzoo sáfàyà

\par }{\QB azụ-buta iya;


\par }{\QB \VS{17}ọphu a tụdu iya eyeru

\par }{\QB mkpọla-ododo ọzoo

\par }{\QB mkpuma, aphụ ngerengere;

\par }{\QB ọphu e gudedu iya

\par }{\QB agbanweta

\par }{\QB ụnwu-ẹrengete-iphe,

\par }{\QB e gude ọkpobe

\par }{\QB mkpọla-ododo meshia;


\par }{\QB \VS{18}ọphu e jedurọ epfu kẹ

\par }{\QB l'eewota mmamiphe

\par }{\QB atụ eyeru mkpuma koralu;

\par }{\QB yẹe mkpuma jiásùpà;

\par }{\QB mbụ l'aswa mmamiphe

\par }{\QB kakwa aswa mkpuma

\par }{\QB rubi shii;


\par }{\QB \VS{19}ọphu e wokwarụpho

\par }{\QB mmamiphe atụberu

\par }{\QB mkpuma tópàzù,

\par }{\QB shi l'alị Kushi;

\par }{\QB ọphu e gudedu mkpọla-ododo,

\par }{\QB dụebe ree azụ iya.


\par }{\Q \VS{20}?Bụkwanu awe bẹ

\par }{\QB mmamiphe shi?

\par }{\Q Nkwamẹnya ?bụ aweya bẹ

\par }{\QB o bukpọo ebubu?


\par }{\Q \VS{21}Ono bẹ e domiru g'ọ tọ

\par }{\QB dụ iphe, dzụ ndzụ

\par }{\QB a-hụma iya nụ;

\par }{\QB mbụ l'e kpuchiru iya

\par }{\QB ekpuchi g'ẹnya ta

\par }{\QB ahụma iya je akpachaa l'ẹnu,

\par }{\QB ephe l'eli.


\par }{\Q \VS{22}Ọla-l'iswi yẹe ọnwu

\par }{\QB l'onwiya tụkoru sụ-a

\par }{\QB l'ẹphebedua bụkwa

\par }{\QB tafutafu iya rwuru

\par }{\QB phẹ nchị.


\par }{\Q \VS{23}Ọo Chileke maru ụzo iya.

\par }{\Q Ọ bụru iya kpoloko maru ẹka

\par }{\QB o bu ebubu;


\par }{\QB \VS{24}kẹle ọo ya bẹ ẹnya erwuje

\par }{\QB l'ẹka eliphe jeberu;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu atụkoje

\par }{\QB iphemiphe,

\par }{\QB nọ igwe lẹ mkpula

\par }{\QB hụmakota.


\par }{\Q \VS{25}Teke o meru ike nụ

\par }{\QB phẹrephere;

\par }{\QB bya atụ̀a mini atụ̀tù dobe;


\par }{\QB \VS{26}teke ọ tụru ekemu dobe

\par }{\QB l'ọwa-a g'igwe e-gudeje

\par }{\QB edze mini;

\par }{\QB bya atọo gbororo tọgboru

\par }{\QB ire egbigwe;


\par }{\QB \VS{27}noo teke o leru mmamiphe

\par }{\QB ẹnya tụa ọnu iya.

\par }{\Q Ọ bya apfụbeshia ya ike bya

\par }{\QB ahụa ya ama;


\par }{\QB \VS{28}bya asụ ụnwu-eliphe-a:

\par }{\Q Atsụ Nnajịuphu ebvu bụkwa

\par }{\QB iya bụ mmamiphe.

\par }{\Q Ajịka eme ẹjo-iphe,

\par }{\QB bụru nkwamẹnya.




\par }\Chap{29}{\PP \VerseOne{1}Jiobu nọdu epfukwaphọ

\par }{\QB iphe, oopfu eje. Ọ sụ:


\par }{\Q \VS{2}Ọ dụ mu g'a sụ l'ọnwa l'ọnwa

\par }{\QB ono, chiwarụ nyịhu ono

\par }{\QB a-lwaphutagbaa azụ;

\par }{\QB mbụ mbọku lẹ mbọku ono,

\par }{\QB bụ teke Chileke shi anọduje

\par }{\QB eche mu nche ono;


\par }{\QB \VS{3}teke orọku iya shi asụjeru

\par }{\QB mu l'ụzo ishi eke paapaapa.

\par }{\Q Mu shi egudeje ìphóró iya

\par }{\QB ghaa ẹka ọchii agba.


\par }{\Q \VS{4}Sụ-a; teke ono,

\par }{\QB iphe shi ejehuru mu;

\par }{\QB noo teke eshi ọ̀nyà mu lẹ

\par }{\QB Chileke shi abụjeru iphe,

\par }{\QB jiru ụlo mu bushihu.


\par }{\Q \VS{5}Teke ono bẹ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB shikwadu swiru mu eswiru.

\par }{\Q Ụnwu mu nọ-phee mu

\par }{\QB mgburugburu.


\par }{\Q \VS{6}Teke ono bẹ ụzo, mu eshi shi

\par }{\QB akwọje tẹretere g'a wụru

\par }{\QB iya mini ẹra-eswi.

\par }{\Q Agbara-mkpuma nọdu

\par }{\QB anwụru mu shọkoshoko

\par }{\QB anwụshi manụ olivu.


\par }{\Q \VS{7}Teke mu jeru l'ọnu-abata

\par }{\QB mkpụkpu;

\par }{\QB bya eje gẹ mu nọdu l'ẹka

\par }{\QB ibe mu nọ l'ọma edupfu;


\par }{\QB \VS{8}bẹ ụnwokorobya

\par }{\QB hụmaru mu bya etochiru

\par }{\QB mu.

\par }{\Q Ndu bụ ọgerenya wụ-lihu

\par }{\QB pfụru apfụru.


\par }{\Q \VS{9}Ndu-ishi daa ikpigbi;

\par }{\QB bya eworu ẹka dẹe l'ọnu.


\par }{\Q \VS{10}Ọnu kpọru ndu a maru ẹpha

\par }{\QB phẹ opfu.

\par }{\Q Ire nyakụru phẹ l'akpo.


\par }{\Q \VS{11}Iphe, bụkpoo onye nụmaru

\par }{\QB ẹka mu epfu opfu gọru mu

\par }{\QB ọnu-ọma; tẹme ndu hụmaru

\par }{\QB mu nụ jaa mu ajaja.


\par }{\Q \VS{12}Iphe, kparụ iya nụ bụru lẹ

\par }{\QB ndu ụkpa, rarụ g'a gbaaru

\par }{\QB phẹ mkpu bẹ mu shi

\par }{\QB agbajẹru mkpu.

\par }{\Q Nokwaphọ gẹ mu shi adzọje

\par }{\QB ụnwu-ogbee, enwedu nna;

\par }{\QB ọphu ẹphe enwedu

\par }{\QB onye gbaaru phẹ mkpu.


\par }{\Q \VS{13}Onye ala l'iswi shi agọjeru

\par }{\QB ọnu-ọma nụ mu;

\par }{\QB tẹme mu shi emeje g'obu

\par }{\QB nwanyị, ji iya anọedu

\par }{\QB gụa ebvu ẹhu-ụtso.


\par }{\Q \VS{14}Apfụbekoto nkemu bẹ mu shi

\par }{\QB yee g'onye yeru uwe.

\par }{\Q Ikpe, pfụru ọto bụru mu

\par }{\QB awụrukpata uwe mgbalanụ;

\par }{\QB yẹe okpu, mu kpu l'ishi.


\par }{\Q \VS{15}Mu shi bụru ẹnya,

\par }{\QB ndu atsụ ishi gude aphụ ụzo;

\par }{\QB bya abụru ọkpa,

\par }{\QB ndu ẹniyeni gude eje ije.


\par }{\Q \VS{16}Ndu nọ lẹ mkpa bẹ mu shi

\par }{\QB bụru nna phẹ.

\par }{\Q Mu shi agbajẹru onye mu

\par }{\QB amadụ ọdzori.


\par }{\Q \VS{17}Ndu ẹjo-iphe bẹ mu shi

\par }{\QB anyakwashịje agba;

\par }{\QB nata phẹ ndu ẹphe

\par }{\QB tabẹwaru ẹru eme

\par }{\QB g'ẹphe tagbua.


\par }{\Q \VS{18}Mu shi dobesukpọepho lẹ mu

\par }{\QB a-zẹkpoepho l'ụlo mu nwụhu.

\par }{\Q L'apha, mu a-nọ l'eliphe-a

\par }{\QB a-dụ igwerigwe g'ẹja,

\par }{\QB nọ l'alị.


\par }{\Q \VS{19}Mu shi dobesụ l'ọgbarabvu

\par }{\QB mu a-jakpọepho bahụ

\par }{\QB l'ime mini.

\par }{\Q L'iji a-nọdu akwa putuputu

\par }{\QB l'eli ẹkali,

\par }{\QB mu jakashịru

\par }{\QB mkpụrumkpuru;


\par }{\Q \VS{20}L'akpabiri mu a-dụepho

\par }{\QB ọ̀phúú ọ̀phúú l'ime mu.

\par }{\Q Apfụ mu adụkwapho

\par }{\QB ọ̀phúú ọ̀phúú nọdu mu l'ẹka

\par }{\QB jasụ l'ojejoje.


\par }{\Q \VS{21}Ndiphe shi anọduje anga

\par }{\QB mu nchị l'olu g'ẹphe

\par }{\QB nwụta iphe.

\par }{\Q Ẹphe shi adajẹ gbẹe ngabẹ

\par }{\QB nchị l'ìdzù, mu achịru phẹ.


\par }{\Q \VS{22}O shi abụjeru; mu -yewaa

\par }{\QB ọnu; ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB ẹphe epfubaa ọzo.

\par }{\Q Opfu mu ejeẹpho gụrumaa

\par }{\QB gụrumaa abahụ phẹ

\par }{\QB lẹ nchị.


\par }{\Q \VS{23}Ẹphe shi anọduje kwabẹru

\par }{\QB mu g'onye kwabẹru

\par }{\QB yẹgeyege mini;

\par }{\QB tẹme ẹphe shi angụje opfu

\par }{\QB mu g'onye angụ mini

\par }{\QB ishi-apha.


\par }{\Q \VS{24}Mu -nwụjaaru phẹ ọnu-ọchi

\par }{\QB obu ejizeta phẹ.

\par }{\Q Ẹphe lee mu ẹnya l'iphu;

\par }{\QB ẹphe ajakerehu.


\par }{\Q \VS{25}Ọo mu shi anọduje egoshi

\par }{\QB phẹ ụzo;

\par }{\QB tẹme mu shi bụru eze phẹ.

\par }{\Q Mu shi asụgajeru g'ẹka eze

\par }{\QB sụgaru l'echilabọ ndu

\par }{\QB ojọgu iya phẹ.

\par }{\Q Mbụ lẹ ndu aphụ tsọru bụ

\par }{\QB mbẹdua shi adụje phẹ obu.




\par }\PoetryChap{30}{\Q \VerseOne{1}Obenu lẹ nta-a bẹ ẹphe

\par }{\QB achịwaa mu ọchi;

\par }{\QB mbụ ndu mu bụ ọgerenya;

\par }{\QB ndu bụ ẹgube ndu mu gege

\par }{\QB enwujeru nna phẹ ye

\par }{\QB g'ẹphe lẹ nkụta,

\par }{\QB echeru mu ẹku tụko zẹe.


\par }{\Q \VS{2}?Bụ urwu gụnu bẹ ọkpu ẹka

\par }{\QB phẹ barụ mu;

\par }{\QB eshinu ike adụedu phẹ?


\par }{\Q \VS{3}Ẹphe anọduje eje

\par }{\QB phururugbada eje eje

\par }{\QB l'ẹnyashi lẹ mgbẹgu

\par }{\QB alị ọkponku;

\par }{\QB ẹka ẹjeka dụ phẹ;

\par }{\QB tẹme ẹgu nọdu eme phẹ.


\par }{\Q \VS{4}Ẹphe etsojeru ime ẹgbudu

\par }{\QB akpakọ ẹkwo,

\par }{\QB atsọ únú-únú ata.

\par }{\Q Ọ bụru ọgbarabvu oshi,

\par }{\QB amịshije ẹkali g'ẹza bẹ

\par }{\QB ẹphe avụtaje ata.


\par }{\Q \VS{5}Ndu-a bụ ndu a chịru achịchi

\par }{\QB g'ẹphe ta anọshi

\par }{\QB l'ẹka nemadzụ ibe phẹ nọ.

\par }{\Q A nọdu atụ phẹ ụzu g'ẹphe bụ

\par }{\QB iphuru.


\par }{\Q \VS{6}E kebutaru phẹ;

\par }{\QB ẹphe je eburu l'ọma nggele,

\par }{\QB mini tahụru; buru lẹ

\par }{\QB mgbaka agbara mkpuma;

\par }{\QB mbụ ụtubuku ime alị.


\par }{\Q \VS{7}Ẹphe anọduje l'ime ẹgbudu

\par }{\QB l'ẹka ono ara mịmimi

\par }{\QB eme kwọpfukwopfu lẹ

\par }{\QB mkpula irwu l'ẹka ono.


\par }{\Q \VS{8}Ndu bụ ndu mmanụ;

\par }{\QB bya abụru ndibe ndu

\par }{\QB enwedu ẹpha;

\par }{\QB ndu e chiru ẹchachi gude

\par }{\QB chịfu lẹ mkpụkpu.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụru ẹgube ndu ono bẹ

\par }{\QB ụnwu phẹ gbẹ nta-a

\par }{\QB wata mu agụru ebvu

\par }{\QB phuahaa mu iphu.

\par }{\Q Mu bya bya abụru iphe,

\par }{\QB ẹphe gude atụ phukuku.


\par }{\Q \VS{10}Mu dụ phẹ ashị;

\par }{\QB ẹphe nọdu anọduje

\par }{\QB akpa mu ụzenya;

\par }{\QB ọphu ẹphe ezejeẹdu ezeze

\par }{\QB agbụ tụphekwa l'iphu mu.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụru iphe, kparụ iya nụ bụ

\par }{\QB lẹ Chileke tọshiwaru

\par }{\QB ụdo mu;

\par }{\QB bya eyewaa mu ọru;

\par }{\QB ọphu ọ dụedu iphe,

\par }{\QB ẹphe asọje nsọ k'anọdu mu

\par }{\QB l'iphu mee.


\par }{\Q \VS{12}Ọ bụru l'ẹkutara mu bẹ

\par }{\QB ụnwu-ọgbolanu ono

\par }{\QB eshije abya mu ọgu.

\par }{\Q Ẹphe agbakashịa ọ́nyà

\par }{\QB dobegbaa

\par }{\QB l'ẹka mu a-zọ ọkpa;

\par }{\QB bya ekephee mu

\par }{\QB mgburugburu.


\par }{\Q \VS{13}Ẹphe tochishia ụzo mu;

\par }{\QB bya emekpọepho jasụ

\par }{\QB ẹphe mebyishia mu;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu g'ọ ka mma

\par }{\QB l'ọo onye lanụ,

\par }{\QB gbaru mu mkpu.


\par }{\Q \VS{14}Ẹphe nọdu asọ kpereree

\par }{\QB eje abya;

\par }{\QB awụ gbụtugbutu;

\par }{\QB eshi ụzo, dụ l'igbulọ

\par }{\QB mkpụkpu ono,

\par }{\QB ẹphe tsukpọshiru ono

\par }{\QB eje abya.


\par }{\Q \VS{15}Ndzụ rwuta mu; nwubvu,

\par }{\QB e shi akwabẹje mu

\par }{\QB bẹ a chịru ọso.

\par }{\Q O phekashịhu g'iphe,

\par }{\QB phẹrephere pataru.

\par }{\Q Ẹku mu phukashịhu

\par }{\QB g'ẹka urwukpu

\par }{\QB phukashịhuru l'igwe.


\par }{\Q \VS{16}Nta-a bẹ ndzụ mu eribufuwa.

\par }{\Q Iphe, zụru mu gburumu

\par }{\QB pfụrii bụwaa eswe

\par }{\QB iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{17}Ẹnyashi anọduje anyapyashị

\par }{\QB mu ọkpu.

\par }{\Q Ẹka-iphe-nọ-mu ono,

\par }{\QB anọduje ata mu kwaramu

\par }{\QB kwaramu ono l'anọdujeepho

\par }{\QB ata mu nno mkpụrumkpuru.


\par }{\Q \VS{18}Chileke gude ọkpehu iya

\par }{\QB lọkota uwe mu nmaa

\par }{\QB ẹrupfureru;

\par }{\QB bya eworu mbẹdua l'ophu

\par }{\QB tsụpfua gẹ mu atsụpfuje

\par }{\QB olu uwe mu-a.


\par }{\Q \VS{19}Ọ parụ mu chie l'ime ẹpuchi.

\par }{\Q Mu nọdu l'ẹka ono;

\par }{\QB o woru mu gwee arakabya.


\par }{\Q \VS{20}Mu chiku ngu lẹ mkpu gụbe

\par }{\QB Chileke;

\par }{\QB ọphu i yedụru mu ọnu.

\par }{\Q Mu gbalihu pfụru apfụru;

\par }{\QB ọ bụleru-a ẹnya bẹ i

\par }{\QB leru mu kpoloko.


\par }{\Q \VS{21}Ị bya aghaaru mu iphu

\par }{\QB bya eworu mu mee

\par }{\QB omeliwe.

\par }{\Q I gude ogboro ẹka ngu,

\par }{\QB ha ntụmatu eme mu

\par }{\QB omeliwe.


\par }{\Q \VS{22}Ị palia mu ephekerephe

\par }{\QB woru mu tụaru

\par }{\QB phẹrephere.

\par }{\Q Ị nọdu apanga mu g'onye

\par }{\QB oke phẹrephere apanga.


\par }{\Q \VS{23}Mu makwarụ-a lẹ ị kpụwa

\par }{\QB mu ala maa.

\par }{\Q Ị kpụwa mu ala ẹka ono,

\par }{\QB e doberu iphe,

\par }{\QB bụ onye nọ ndzụ.


\par }{\Q \VS{24}Sụ-a; ọ tọ dụkwa onye

\par }{\QB ahụmajechaa onye ike

\par }{\QB bvụwaru bya ejeshia

\par }{\QB ya echi iphe.

\par }{\Q L'ẹka oochi ojilẹka tọgbo l'iphe,

\par }{\QB eme iya nụ.


\par }{\Q \VS{25}?Ọ kwa lẹ mbẹdua shi

\par }{\QB abụjeru; mu -hụma

\par }{\QB onye eje iphe-ẹhuka;

\par }{\QB mu araaharu iya ẹkwa?

\par }{\Q ?Mu te eshidu abụjeru;

\par }{\QB mu -hụma onye ụkpa;

\par }{\QB meji awashịhu mu

\par }{\QB awashịhu?


\par }{\Q \VS{26}Obenu lẹ mu leru ẹnya iphe,

\par }{\QB dụ ree;

\par }{\QB ọ bụru ẹjo iya bẹ mu

\par }{\QB hụmaru.

\par }{\Q Mu lee ẹnya l'ìphóró a-dụru

\par }{\QB mu;

\par }{\QB ọ bụru ọchii tụkoru

\par }{\QB ẹkameka gbachia.


\par }{\Q \VS{27}Iphe, aswọrishi mu ime ẹhu ta

\par }{\QB adụdu teke ọononyaje

\par }{\QB haa mu aswọrishi.

\par }{\Q Ọ bụepho l'ọo eswe

\par }{\QB iphe-ẹhuka tụru mu swịswia.


\par }{\Q \VS{28}Mu tsoru aghaphe;

\par }{\QB gbachihuchaa agbachihu;

\par }{\QB ọphu ọ bụdu l'ọo

\par }{\QB anwụ chiru mu;

\par }{\QB mu gbachihu ọbu.

\par }{\Q Mu pfụru l'echi edzudzu-ọha

\par }{\QB chia ojilẹka-tọgbo.


\par }{\Q \VS{29}Mu bya bya abụru nwune

\par }{\QB nkụta-ọswa.

\par }{\Q Ọ bụru mu lẹ mgbashị-ujiku

\par }{\QB aswị ọswi.


\par }{\Q \VS{30}Akpọ ẹhu mu jihuwaru

\par }{\QB nchi aswashịhuwaa

\par }{\QB aswashịhu.

\par }{\Q Ẹhu nọdu enwu mu

\par }{\QB phuruphuru erekuta anụ.


\par }{\Q \VS{31}Ogumogu, mu shi akpọje

\par }{\QB bụwaa mu aphụ.

\par }{\Q Ototo, mu shi aphụje

\par }{\QB bụwaru erwubvu.




\par }\PoetryChap{31}{\Q \VerseOne{1}Mu l'ẹnya mu pfuru iya

\par }{\QB gbaa ya ndzụ lẹ mu ta abyadụ

\par }{\QB ele nwamgbọko ẹnya k'ejepfu;


\par }{\QB \VS{2}kẹle-a; ?bụ gụnu bẹ

\par }{\QB nemadzụ e-keta l'ẹka Chileke,

\par }{\QB bu l'igwe?

\par }{\Q ?Bụ gụnu bụ iphe,

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ,

\par }{\QB nọ l'ephekerephe nweru,

\par }{\QB a-dasweru nemadzụ?


\par }{\Q \VS{3}?Tọbudu ndu ẹjo-iphe bẹ

\par }{\QB ọla-l'iswi dụru.

\par }{\Q Eze iphe-ẹhuka dụru ndu te

\par }{\QB emedu ree?


\par }{\Q \VS{4}?Tọ hụmaduru ụzo, mu eshi?

\par }{\Q Tọo ?tọo gụdu ntụ ọkpa mu

\par }{\QB ọgu?


\par }{\Q \VS{5}Ọ -bụru lẹ mu tsoru iphe,

\par }{\QB abụdu iphe;

\par }{\QB ọzoo lẹ mu gude ọkpa

\par }{\QB mu-a chịpyabe iphe,

\par }{\QB abụdu ire-lanụ;


\par }{\QB \VS{6}mbụ-a; gẹ Chileke tụ̀wa

\par }{\QB mu rọo l'iphe,

\par }{\QB ọotùje ndu ire-lanụ;

\par }{\QB g'ọ hụma l'ụta ta adụdu

\par }{\QB mu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{7}Sụ-a; ọ -bụru lẹ mu

\par }{\QB shiswejeru ụzo;

\par }{\QB ọzoo ẹnya mu duphujeru

\par }{\QB ọkpoma mu ụzo;

\par }{\QB ọzoo lẹ mu yejeru ẹka l'iphe,

\par }{\QB dụ ẹji;


\par }{\QB \VS{8}ọo ya bụ gẹ ndu ọzo

\par }{\QB rikwa iphe,

\par }{\QB mu kọberu l'alị;

\par }{\QB tẹme g'iphe, mu kụru

\par }{\QB akụku bụkwaru iphe,

\par }{\QB ee-pheshi epheshi.


\par }{\Q \VS{9}Mbụ-a; teke ọ bụ l'o nweru

\par }{\QB onye nwanyị,

\par }{\QB mebyijeru mu ọkpoma;

\par }{\QB ọzoo lẹ mu jejeru ngge

\par }{\QB l'ibe obutobu mu;


\par }{\QB \VS{10}ọo ya bụ gẹ nyee mu

\par }{\QB bụkwaru onye e-mechaa

\par }{\QB ejeru onye ọzo ozi;

\par }{\QB tẹme gẹ yẹe nwoke ọzo

\par }{\QB watakwa akwakwa;


\par }{\QB \VS{11}kẹle ọo ẹgube iphe ono

\par }{\QB gege abụru iphe-ẹji,

\par }{\QB iphere iya gege adụ.

\par }{\Q Ọ bụru iya bụ iphe,

\par }{\QB gbaru g'e kpee mu ikpe iya.


\par }{\Q \VS{12}Ono bụkwa ọku, etsujewarọ

\par }{\QB tsurwua alị-maa.

\par }{\Q Ọ bụru iya gege ekegbushi

\par }{\QB iphe, mu gege akpata l'ẹgu.


\par }{\Q \VS{13}Sụ-a; ọ -bụru l'ohu mu lanụ

\par }{\QB byaru echia mu lẹ mu meru

\par }{\QB phẹ iphe, eghu phẹ eghu;

\par }{\QB ọphu mu eyeduru phẹ ọnu;


\par }{\QB \VS{14}?mu e-mebaa gụnu mẹ

\par }{\QB Chileke tsoahaa mu opfu?

\par }{\Q ?Bụ gụnu bẹ mu e-pfuje mẹ a

\par }{\QB sụ gẹ mu bya epfua g'ọ

\par }{\QB nwụru mu l'iya?


\par }{\QB \VS{15}?Tọbudu Chileke meru mu

\par }{\QB ye l'ẹpho ne mu;

\par }{\QB meru yẹbedua?

\par }{\Q ?Tọbudu onye lanụ ono

\par }{\QB tụkoru mu l'iya mee

\par }{\QB g'anyi a-dụ l'ẹpho ne anyi?


\par }{\Q \VS{16}Sụ-a; ọ -bụru l'onye ụkpa

\par }{\QB rwọjeru mu iphe;

\par }{\QB mu jịka iya ya anụnu;

\par }{\QB ọzoo lẹ mu hajẹru nwanyị,

\par }{\QB ji iya anọedu; ọ kwata ishi;


\par }{\QB \VS{17}ọ -bụru lẹ mu wojeru

\par }{\QB nri mu dobe k'eri nwẹkinyi

\par }{\QB mu; ọphu mu ekeduru iya

\par }{\QB ụnwu ogbee, enwedu nna;


\par }{\QB \VS{18}obenu l'eshinu mu bụ

\par }{\QB nwata bẹ mu shiẹpho

\par }{\QB heta iya g'onye nna iya ehe;

\par }{\QB tẹme mu shiẹpho eshi ọphu

\par }{\QB a nwụru mu eleta nwanyị,

\par }{\QB ji phẹ anọedu ẹnya.


\par }{\Q \VS{19}Mbụ-a; mu -hụmajekwa onye

\par }{\QB emebyihu emebyihu opfu

\par }{\QB l'o to nwedu iphe,

\par }{\QB anma l'upfu;

\par }{\QB ọzoo onye adụdu g'ọ dụ iya,

\par }{\QB enwedu uwe eye l'ẹhu;


\par }{\QB \VS{20}ọphu ọ gọduru ọnu-ọma nụ

\par }{\QB mu;

\par }{\QB opfu lẹ mu gude ẹji atụru

\par }{\QB ibe mu meta ukpo gude

\par }{\QB gbobuta iya oyi.


\par }{\Q \VS{21}Ọ -bụru l'o nweru iphe,

\par }{\QB mu halijeru ẹka mee

\par }{\QB ndu enwedu nna;

\par }{\QB opfu lẹ mu bụ onye ọnu

\par }{\QB erwu l'opfu l'ụlo-ikpe;


\par }{\Q \VS{22}G'ẹka kwahụkwa mu l'ukuvu;

\par }{\QB g'o shikwaa inwo rifu erifu.


\par }{\Q \VS{23}Sụ-a; eshinu mu atsụ Chileke

\par }{\QB ebvu l'ọo-nụ mu aphụ;

\par }{\QB tẹme mu nọdu atsụ

\par }{\QB akpabiri iya ebvu bẹ mu te

\par }{\QB emejekwaru ẹgube iphe ono.


\par }{\Q \VS{24}Ọme mu chịru ụpfu ye

\par }{\QB l'okpoga mkpọla-ododo;

\par }{\QB ọzoo lẹ mu sụru ọkpobe

\par }{\QB mkpọla-ododo l'ọ kwa

\par }{\QB iya gude ndzụ mu;


\par }{\QB \VS{25}ọme mu tejeru ẹswa

\par }{\QB kpua iphe, mu nweru;

\par }{\QB mbụ ẹku, mu gude ẹka

\par }{\QB mu kpata;


\par }{\QB \VS{26}ọme mu wojeru ẹnya

\par }{\QB dabẹ l'ẹnyanwu,

\par }{\QB egbu nwịinwii;

\par }{\QB ọzoo lẹ mu wojeru ẹnya

\par }{\QB dabẹ l'ọnwa,

\par }{\QB echi phuuphuu;


\par }{\QB \VS{27}k'ọphu bụ l'iphe ono byaru

\par }{\QB bya esweta mu ọkpoma;

\par }{\QB mu gude ẹka mu ọwa-a

\par }{\QB baaharụ phẹ ẹja lẹ mpya;


\par }{\QB \VS{28}noo iphe, gege abụru iphe-ẹji,

\par }{\QB gbaru g'e kpee mu

\par }{\QB ikpe iya bụ onoya;

\par }{\QB kẹle mu -nọdu eme nno

\par }{\QB bụ iphe ọbu bụ lẹ mu ta

\par }{\QB akpọduru obu yeru Chileke,

\par }{\QB bu l'igwe.


\par }{\Q \VS{29}Ọme ẹhu tsọjeru mu

\par }{\QB ụtso l'onye ọhogu mu

\par }{\QB larụ l'iyi;

\par }{\QB ọzoo lẹ mu tejeru ẹswa kpua

\par }{\QB iphe-ẹhuka, byapfutaru iya nụ;


\par }{\QB \VS{30}mbụ-a; mu teke

\par }{\QB egudeswekwaa ọnu mu-a

\par }{\QB mee iphe-ẹji;

\par }{\QB k'atụ ndzụ onye ọhogu

\par }{\QB mu ọnu.


\par }{\Q \VS{31}Ọ tọ dụkwa onye nọ l'ibe

\par }{\QB mu sụjeru lẹ ya te erijidụru

\par }{\QB ẹpho l'ibe Jiobu.


\par }{\Q \VS{32}Mbụ l'o toko duswee onye

\par }{\QB shi eshishi, kwajẹru lẹ gbororo;

\par }{\QB kẹle mu shi eghebejeẹpho

\par }{\QB ibe mu ọnu;

\par }{\QB gẹ ndu eje iphe bata

\par }{\QB bya akwaa.


\par }{\Q \VS{33}Mu teke emeswe iphe-ẹji,

\par }{\QB woru domia ẹgube

\par }{\QB ndiphe emeje domia-a;

\par }{\QB mbụ woru ikpe,

\par }{\QB nmarụ mu nụ domia

\par }{\QB l'ime ọkpoma mu;


\par }{\QB \VS{34}kẹle mu atsụ ikpoto

\par }{\QB ọha ebvu;

\par }{\QB gude ndzụ-agụgu k'iphe,

\par }{\QB ee-pfuru mu kwaa l'ụlo;

\par }{\QB ọphu mu afụtajedu afụta.


\par }{\Q \VS{35}Gege ọ dụkpooru onye

\par }{\QB e-ye ọnu l'iphe-a,

\par }{\QB mu epfu-a!

\par }{\Q Mu doakwaru edo mu

\par }{\QB ye ẹka l'ẹkwo.

\par }{\Q Gẹ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB gbawa mu iya rọ!

\par }{\Q Gege iphe-a, ndu epfuru mu

\par }{\QB nụ sụru lẹ mu meru-a bẹ

\par }{\QB ẹphe deru l'ẹkwo dobe;


\par }{\QB \VS{36}mẹ mu ewojeẹru iya

\par }{\QB phọ jikoru l'ukuvu;

\par }{\QB mbụ lẹ mu gege ewoẹru

\par }{\QB iya phọ kpuru g'onye

\par }{\QB kpu okpu-eze;


\par }{\QB \VS{37}mẹ mu eshikwanụ

\par }{\QB ishi lanụ dooru iya edo

\par }{\QB ẹhu mu nanụ nanụ;

\par }{\QB mẹ mu abyakpọepho

\par }{\QB bya apfụru iya l'iphu

\par }{\QB g'onye pfụru l'iphu

\par }{\QB ndu-ishi.


\par }{\Q \VS{38}“Ọ -bụru l'alị mu e-chi mkpu

\par }{\QB kpua mu;

\par }{\QB mbụ lẹ mgbawara,

\par }{\QB nọ iya nụ bụ ẹnya-mini anwụ

\par }{\QB iya shọkoshoko;


\par }{\QB \VS{39}ọ -bụru lẹ mu riru iphe,

\par }{\QB mu kọru iya lẹ mu ba pfụ

\par }{\QB ụgwo ozi iya;

\par }{\QB ọzoo lẹ mu mebyiru ndzụ

\par }{\QB ndu eje iya ozi;


\par }{\QB \VS{40}g'ọ bụkwaru ẹwu-óbvú

\par }{\QB e-fushi iya.

\par }{\Q Gẹ witi, mu kọru iya te

\par }{\QB emekwa ememe;

\par }{\QB ẹswa mmanụ efushia

\par }{\QB ya l'ọzo balị, a kụru iya.”

\par }{\Q Nta-a bẹ Jiobu

\par }{\QB yeghewaru ọnu.




\par }\Chap{32}{\SH Opfu Elihu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; ụmadzu ẹto ono haa eye ọnu yeru Jiobu; kẹle ọ pfụberekoto l'ẹnya nkiya.

\VS{2}Noo ya; Elihu tangịrihu. Opfu ẹhu Jiobu mee; ẹhu ghuhaa ya eghu; kẹle Jiobu harụ eme Chileke onye pfụberekoto bya emechia onwiya onye pfụberekoto. Elihu bụkwanu nwa Barakẹlu, bụ onye Buzu; oshilọkpa Ramu.

\VS{3}Ọ̀nyà iya phọ ẹphe n'ẹto mekwaphọ; ẹhu nọdu eghu iya eghu; kẹle ẹphe ta adụdu ike pfukpee Jiobu; ọle ẹphe nmakwaru iya nụ ikpe.

\VS{4}Iphe, kparụ iphe, Elihu nọkpoepho doo gẹ ndu ọphuu pfugbukpọada g'ọ dụ phẹ tẹme o yejeru Jiobu ọnu bụ l'ẹphe bụchaa ya ọgerenya.

\VS{5}O be g'ọ nọnyaaru; ọ hụma l'ụmadzu ẹto ono ta maẹdu iphe, ẹphe e-pfu; o ghuahaa ya eghu.


\par }{\PP \VS{6}Tọbudu iya bụ; Elihu, bụ nwa Barakẹlu, bụ onye Buzu bya eyee ọnu sụ:

\par }{\Q Mbẹdua bụkwa nwata;

\par }{\QB unubẹdua bụwaru ndu

\par }{\QB bụ ọgerenya.

\par }{\Q Ọ bụru iphe ono meru g'o

\par }{\QB gude mu shi asọ unu ẹnya;

\par }{\QB ọphu mu ejeduru atụ ama

\par }{\QB k'epfuru unu gẹ mu

\par }{\QB mataberu.


\par }{\Q \VS{7}Mu shi rịa sụ: G'ọgerenya

\par }{\QB pfunaa opfu.

\par }{\Q G'onye nọwaru apha olemole

\par }{\QB zinaa mmamiphe.


\par }{\Q \VS{8}Obenu l'ọo maa, nọ nemadzụ

\par }{\QB l'ime;

\par }{\QB mbụ unme

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ bẹ

\par }{\QB emeje gẹ nemadzụ maru iphe.


\par }{\Q \VS{9}Ọ tọ bụekwapho ọgerenya

\par }{\QB amajẹru iphe;

\par }{\QB ọphu ọ bụekwapho onye

\par }{\QB akahụwanu bẹ iphe edoje

\par }{\QB ẹnya ree.


\par }{\Q \VS{10}Noo g'o gude mu sụ: Unu

\par }{\QB gebekpọdapho.

\par }{\Q Mbẹdua e-pfufukwarụpho

\par }{\QB unu iphe, mu maru.


\par }{\Q \VS{11}Mu shikpọekwapho daa gbẹe;

\par }{\QB unu nọdu epfu k'unu.

\par }{\Q Mu shi ngabẹkpoepho nchị ẹka

\par }{\QB unu tsoru achọkashi iphe,

\par }{\QB unu e-pfu.


\par }{\Q \VS{12}Mu ngabẹkpooru unu nchị

\par }{\QB rengurengu;

\par }{\QB ọle ọ tọ dụdu g'o ka mma

\par }{\QB l'ọo onye lanụ l'ime unu,

\par }{\QB dụru ike goshi Jiobu

\par }{\QB l'o meru ẹji.

\par }{\Q Ọphu ọ dụdu g'unu ha onye

\par }{\QB dụru ike zaa ya ajị,

\par }{\QB ọ jịru unu.


\par }{\Q \VS{13}Unu ta asụkwa l'unu

\par }{\QB ahụmawaa mmamiphe.

\par }{\Q Gẹ Chileke mawarụro ọnu,

\par }{\QB oo-yeru Jiobu;

\par }{\QB l'ọ tọ bụdu nemadzụ maru

\par }{\QB ọnu, oo-yeru iya.


\par }{\Q \VS{14}Sụ-a; eshinu Jiobu abụdu

\par }{\QB mu bẹ oopfuru bẹ mu te

\par }{\QB epfukwaru iya;

\par }{\QB ọphu mu eyekwaru iya

\par }{\QB ọnu ẹgube unu yeru iya.


\par }{\Q \VS{15}Ee! Ọ tụwaru phẹ ẹberebete;

\par }{\QB ọphu ẹphe amaẹdu iphe,

\par }{\QB ẹphe e-pfu.


\par }{\Q \VS{16}?Bụ gẹ mu ngabẹhunuru

\par }{\QB gụnu nta-a,

\par }{\QB g'ẹphe nọwaa

\par }{\QB nggujingguji-a;

\par }{\QB g'ẹphe nmamoru l'ẹka phọ;

\par }{\QB ọphu ẹphe amaẹdu iphe,

\par }{\QB ẹphe e-pfua?


\par }{\Q \VS{17}Mbẹdua kwaphọ nwekwarụpho

\par }{\QB ọnu, mu e-ye.

\par }{\Q Mbẹdua l'e-pfukwaphọ gẹ

\par }{\QB mu maberu.


\par }{\Q \VS{18}Noo kẹle opfu jiru mu ọnu

\par }{\QB ebushihu ebushihu;

\par }{\QB tẹme ọphu obu mu ekwedu

\par }{\QB gẹ mu dobe ọnu doo.


\par }{\Q \VS{19}L'ime onwomu bẹ mu

\par }{\QB dụepho gẹ mẹe,

\par }{\QB a gbaru ye l'ime ekpemu

\par }{\QB kpuchia.

\par }{\Q Mu dụepho g'ite ọ̀phúú,

\par }{\QB e yeru mẹe;

\par }{\QB ọ nọdu abya agbawahụ.


\par }{\Q \VS{20}Mu e-pfu opfu g'ẹhu agụa mu

\par }{\QB phoo.

\par }{\Q Mu a-sa ọnu yee ọnu.


\par }{\Q \VS{21}Ọ tọ dụkpodaa onye mu agba

\par }{\QB eyeru;

\par }{\QB ọphu ọ dụkwa onye mu aja

\par }{\QB ajaja mkpẹ;


\par }{\QB \VS{22}kẹle ọme ọ kwọru mu ẹhu;

\par }{\QB mbụ aja nemadzụ ajaja mkpẹ;

\par }{\QB mẹ onye ono,

\par }{\QB meru mu dobe ono ewofu

\par }{\QB ndzụ mu ẹgwegwa.




\par }\PoetryChap{33}{\Q \VerseOne{1}Noo g'o gude mu sụ-a: Jiobu;

\par }{\QB jiko ngabẹkpoekwapho

\par }{\QB nchị rengurengu

\par }{\QB l'iphemiphe-a, mu epfu-a!


\par }{\Q \VS{2}Mu abyakwa asa ọnu wata

\par }{\QB epfu opfu;

\par }{\QB mbụ l'iphe, mu abya epfupfu

\par }{\QB degekwaru mu edegeru l'ọnu.


\par }{\Q \VS{3}Opfu, mu epfu bẹ mu gudekwa

\par }{\QB obu, gụru ìphóró epfu.

\par }{\Q Ogbogboromọnu mu bụru

\par }{\QB iphe, ọ maru bẹ oopfu.


\par }{\Q \VS{4}Ọ kwa Unme Chileke meru

\par }{\QB mu dobe.

\par }{\Q Ọ bụru Unme

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB bẹ mu gude nọdu ndzụ.


\par }{\Q \VS{5}Zanaa mu iphe-a,

\par }{\QB mu abya epfupfu-a

\par }{\QB m'i -je l'adụ ike.

\par }{\Q Dozia onwongu gẹ mu lẹ ngu

\par }{\QB pfuta iya.


\par }{\Q \VS{6}Ọo g'ị dụ bụ gẹ mu dụ l'iphu

\par }{\QB Chileke.

\par }{\Q Ọo g'e gude ẹja mee ngu bụ

\par }{\QB g'e gude ẹja mee mbẹdua.


\par }{\Q \VS{7}Gẹ ndzụ mu te ejekwa ngu

\par }{\QB agụgu;

\par }{\QB ọzo bụ l'ẹka mu bya ngu

\par }{\QB ebyibyi-a ta anyịbedu ngu

\par }{\QB rọ ẹrwa kẹ nno.


\par }{\Q \VS{8}I gudekpọo ọnu ngu pfua ya;

\par }{\QB mu nụma;

\par }{\QB mbụ lẹ mu nụmakpooru

\par }{\QB iphe, i pfuru gẹdegede

\par }{\QB teke i pfuru iya.


\par }{\Q \VS{9}“L'ị dụebe ree;

\par }{\QB ọphu iphe-ẹji adụdu ngu l'ẹhu.

\par }{\Q L'ị dụ iche; ọphu ọ dụdu ụta,

\par }{\QB dụ ngu l'ẹhu;


\par }{\QB \VS{10}tẹme Chileke nọdu

\par }{\QB etsokwa ngu phọ opfu.

\par }{\Q O woru ngu gụa l'onye

\par }{\QB opfu iya;


\par }{\QB \VS{11}bya akpọru ngu ọkpa ye

\par }{\QB lẹ mkpọro;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu anọduje enyocha

\par }{\QB iphemiphe, iimekpọo

\par }{\QB ememe ophu.”


\par }{\Q \VS{12}Ọle iphe, mu emekwanụ

\par }{\QB g'ị maru l'ẹka ono Jiobu

\par }{\QB bụ l'iswi ta adụdu ngu mma;

\par }{\QB kẹle Chileke kakwa nemadzụ shii.


\par }{\Q \VS{13}?Dẹnu g'o gude ị nọdu ayọru

\par }{\QB iya ọshi asụje l'o too yejedu ọnu

\par }{\QB l'opfu ẹhu ụnwu-eliphe?


\par }{\Q \VS{14}Kẹle Chileke epfuje opfu;

\par }{\QB o -pfua ya l'ụzo iya ọwa-a;

\par }{\QB l'o pfua ya l'ụzo iya ọzo.

\par }{\Q O too dokwaphọ nemadzụ

\par }{\QB ẹnya.


\par }{\Q \VS{15}Oopfu iya lẹ nrwọ;

\par }{\QB mẹ l'ọphulenya ẹnyashi;

\par }{\QB teke oke mgbẹnya

\par }{\QB tụshigbawaru nemadzụ;

\par }{\QB ẹphe nọdu eku mgbẹnya

\par }{\QB l'eli iphe-azẹe phẹ.


\par }{\Q \VS{16}Noo teke oopfuje opfu ye phẹ

\par }{\QB lẹ nchị;

\par }{\QB mee; ndzụ agụhu phẹ l'ọkwa,

\par }{\QB ọonmaru phẹ;


\par }{\QB \VS{17}g'eeshi gẹ nemadzụ haa

\par }{\QB emeswe iphe;

\par }{\QB mekwaphọ g'o to kuhẹ

\par }{\QB onwiya;


\par }{\QB \VS{18}g'eeshi g'a dzọta iya g'ọ tọ

\par }{\QB dalahụ l'iduma;

\par }{\QB dzọtakwapho ndzụ iya g'e te

\par }{\QB gude ogu-echi sụpyashia ya.


\par }{\Q \VS{19}Ọ dụru ọphu Chileke egudeje

\par }{\QB iphe-ememe hụa nemadzụ

\par }{\QB ahụ̀hù ọbu;

\par }{\QB gburu iya tọgbo l'iphe-azẹe

\par }{\QB ya anyapyashị iya ọkpu;


\par }{\QB \VS{20}k'ọphu bụ l'onye ọbu

\par }{\QB bẹ nri adụje ashị.

\par }{\Q Nri, kachakpọo ụtso abụru iphe,

\par }{\QB anọdu atsọ iya ilu.


\par }{\Q \VS{21}L'ọ jọo ẹhu bụru ọkpu.

\par }{\Q Ọkpu iya ono, e te shidu

\par }{\QB ahụmaje l'ẹnya ono awụshiru

\par }{\QB kẹ jashịi.


\par }{\Q \VS{22}L'ọokpo gẹegee akpọ

\par }{\QB ala l'ilu.

\par }{\Q Ndzụ iya eje alapfu

\par }{\QB ụnwu-ozi alị-maa.


\par }{\Q \VS{23}Obenu lẹ-a; ọ -bụru l'o nweru

\par }{\QB ojozi-imigwe, nọ iya

\par }{\QB l'agụga bụru onye nọ l'echilabọ;

\par }{\QB onye lanụ l'ime ụnu ụnwu

\par }{\QB ojozi labọ l'ụnu iri;

\par }{\QB g'o pfuaru nemadzụ iphe,

\par }{\QB gbaru iya l'ememe;


\par }{\QB \VS{24}g'o meeru iya eze-iphe-ọma

\par }{\QB sụ:

\par }{\Q “Jiko g'a dzọo ya rọ g'ọ tọ

\par }{\QB daba l'iduma;

\par }{\QB lẹ ya hụmawaru onye a-nọduru

\par }{\QB iya l'itumo.”


\par }{\Q \VS{25}Noo teke akpọ ẹhu iya a-bya

\par }{\QB enwee dụ gẹ kẹ nwata nshịi.

\par }{\Q L'ọ bya alaphu azụ je

\par }{\QB adụkpooro g'ọ dụ teke

\par }{\QB ọ bụ nwokoro.


\par }{\Q \VS{26}O -pfuru nụ Chileke;

\par }{\QB l'o meeru iya iphe, o pfuru;

\par }{\QB l'ọ hụma iphu Chileke

\par }{\QB tee ọkpobe ẹswa,

\par }{\QB Chileke abyakwa emee ya

\par }{\QB l'ọ bụru onye pfụberekoto

\par }{\QB ọzo.


\par }{\Q \VS{27}Noo teke ọo-pfụru

\par }{\QB l'edzudzu-ọha pfua ya

\par }{\QB hoo haa sụ:

\par }{\Q “Mu meakwaru iphe-ẹji;

\par }{\QB tẹme mu mebyiwaa iphe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha;

\par }{\QB ọphu a gwataduru mu

\par }{\QB ụgwo iphe, mu meru.


\par }{\Q \VS{28}Ọ gbafụtaru ndzụ mu;

\par }{\QB ọphu mu adabaduru l'iduma.

\par }{\Q Nta-a bẹ mu a-dzụru ndzụ;

\par }{\QB hụma ẹka ìphóró dụ.”


\par }{\Q \VS{29}Lewarọ; Chileke emejekwaru

\par }{\QB nemadzụ iphemiphe ono

\par }{\QB ugbo labọ;

\par }{\QB mee ya ugbo ẹto;


\par }{\QB \VS{30}g'eeshi g'ọ nafụta ndzụ iya

\par }{\QB g'ọ tọ dalahụ l'iduma;

\par }{\QB k'ọphu ìphóró kẹ ndzụ-a

\par }{\QB l'a-nọdu echikwaduru iya.


\par }{\Q \VS{31}Sụ-a; nọdukpoekwapho doo

\par }{\QB Jiobu; ngabẹru mu nchị.

\par }{\Q Nọdukpoekwapho doo gẹ

\par }{\QB mu pfu iphe, mu epfu.


\par }{\Q \VS{32}Teke i nweru ọnu, ii-ye;

\par }{\QB yeeru mu iya.

\par }{\Q Pfua iphe, dụ ngu k'epfupfu;

\par }{\QB kẹle ọ dụ mu g'a sụ l'e

\par }{\QB kpefuru ngu.


\par }{\Q \VS{33}Teke ọ tọ dụdu;

\par }{\QB ngabẹkpoeru mu phọ nchị.

\par }{\Q Nọdukpoepho doo gẹ mu zia

\par }{\QB ngu mmamiphe!




\par }\Chap{34}{\PP \VerseOne{1}Elihu byakwa eyee ọnu

\par }{\QB bya asụ-a:


\par }{\Q \VS{2}Unu ngabẹkwa nchị l'opfu,

\par }{\QB mu epfu; unubẹ ndu

\par }{\QB maru iphe.

\par }{\Q Unu ngabẹkwaru mu nchị;

\par }{\QB unubẹ ndu nwụru

\par }{\QB iphe anwụnwu;


\par }{\QB \VS{3}kẹle ọo g'eedeje ọnu lẹ nri

\par }{\QB g'a maru ụtso iya-a;

\par }{\QB bụ g'aangajẹ nchị l'opfu.


\par }{\Q \VS{4}G'anyi họtanu iphe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha l'onwanyi.

\par }{\Q G'anyi tụkonu nwụa iphe,

\par }{\QB dụ ree.


\par }{\Q \VS{5}Mbụ lẹ Jiobu sụru l'iswi dụ

\par }{\QB iya mma;

\par }{\QB ọphu Chileke ekwedu iya

\par }{\QB aharu enge.


\par }{\Q \VS{6}L'ọ kalẹru iya; a sụkwapho lẹ

\par }{\QB ya adzụ ụka.

\par }{\Q L'ọ tọ dụdu iphe, ikpe iya

\par }{\QB nmarụ iya; ọle ọ́nyá,

\par }{\QB o gburu iya bụ agwọta

\par }{\QB agwọta.


\par }{\Q \VS{7}?Unu hụmajeru onye ọphu

\par }{\QB dụ gẹ Jiobu;

\par }{\QB onye ọphu angụ ekwe une

\par }{\QB g'onye angụ mini?


\par }{\Q \VS{8}Ndu ẹphe l'iya achị idzu lanụ bụ

\par }{\QB ndu eme ẹjo-ememe.

\par }{\Q Ọ bụru ndu ẹjo-iphe bẹ ẹphe

\par }{\QB l'iya aswị ọswi;


\par }{\QB \VS{9}kẹle ọ sụru l'ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB nemadzụ erita l'eme iphe,

\par }{\QB dụ Chileke ree.


\par }{\Q \VS{10}Sụ-a; unu ngabẹkwaru mu

\par }{\QB nchị; unubẹ ndu iphe

\par }{\QB edoje ẹnya.

\par }{\Q Tụswekwa! Chileke ta

\par }{\QB abyakwa eme ẹjo-ememe!

\par }{\Q Ọkalibe-kangokọtaru-nụ ta

\par }{\QB abyakwa eme iphe,

\par }{\QB adụdu ree!


\par }{\Q \VS{11}Ọ kwa ụgwo bẹ ọopfuje

\par }{\QB nemadzụ l'iphe, o meru.

\par }{\Q Ọ nọdu ewotajẹru iya iphe,

\par }{\QB gbaru umere, oome.


\par }{\Q \VS{12}Mbụ-a; ọkpobe opfu kpọ

\par }{\QB bụ lẹ Chileke te emejekwa iphe,

\par }{\QB adụdu ree.

\par }{\Q Ọkalibe-kangokọtaru-nụ ta

\par }{\QB anmaswejekwa ikpe

\par }{\QB anmaswe.


\par }{\Q \VS{13}?Bụ onye meru Chileke g'ọ

\par }{\QB bụru onye eliphe-a

\par }{\QB l'ophu dụ l'ẹka?

\par }{\Q ?Bụ onye bụ onye sụru iya g'o

\par }{\QB lekọta mgboko-a gbaa

\par }{\QB mgburugburu?


\par }{\Q \VS{14}Ọ -bụru l'ọ bụ uche iya;

\par }{\QB o seta ndzụ sephu azụ;

\par }{\QB bya erwuta unme,

\par }{\QB aatụje atụtu doberu onwiya;


\par }{\QB \VS{15}nemadzụ l'ophu atụkoepho

\par }{\QB bụru mkpurupyata

\par }{\QB mgbo lanụ.

\par }{\Q Nemadzụ anwụhu je abụru ẹja,

\par }{\QB nọ l'alị.


\par }{\Q \VS{16}Ọ -bụru l'iphe edoje ngu ẹnya;

\par }{\QB ngabẹkwa nchị;

\par }{\QB nụmakwa iphe-a,

\par }{\QB mu abya epfupfu-a.


\par }{\Q \VS{17}?Bụ onye ono, ikpe pfụru ọto

\par }{\QB dụ ashị a-bya abụru onye

\par }{\QB bụ ishi?

\par }{\Q ?Ị sụru g'ịi-nma iya ikpe;

\par }{\QB mbụ onye ono, pfụru ọto bya

\par }{\QB abụru onye parụ ẹka ono?


\par }{\Q \VS{18}Tọbudu iya bụ onye ono,

\par }{\QB asụje ndu eze: Ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB unu bụ!

\par }{\Q L'ọ sụ ndu nweru ẹnya:

\par }{\QB Ẹjo-iphe parụ unu ẹka l'ẹhu!


\par }{\Q \VS{19}Ọo ya bụ onye ono,

\par }{\QB ta agbajẹduru nemadzụ ọdzori

\par }{\QB opfu l'ọ bụ onye-ishi;

\par }{\QB ọphu oo-wotadu iphe,

\par }{\QB o gogo meru onye ụkpa

\par }{\QB meeru onye eze opfu l'ọ bụ eze;

\par }{\QB kẹle ẹphenebo tụkoru bụru

\par }{\QB iya gude ẹka iya mee phẹ.


\par }{\Q \VS{20}Ẹphe anwụhuje

\par }{\QB buregedegengu l'echi abalị.

\par }{\Q Ọonmaghukota igwe ọha anmaghu;

\par }{\QB ẹphe anwụshihukota.

\par }{\Q Ndu oke amadụ bẹ oowofujekwa;

\par }{\QB ọle ọ tọ bụkwa nemadzụ

\par }{\QB egudeje ẹka wofu phẹ.


\par }{\Q \VS{21}“Sụ-a; ẹnya Chileke

\par }{\QB tụkokwaru iphe, ndiphe eme

\par }{\QB hụmakota;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu ahụmakotaje

\par }{\QB ẹka ẹphe zọru ọkpa.


\par }{\Q \VS{22}Ọ tọ dụdu ẹka agba ọchii,

\par }{\QB dụ nụ; ọphu ọ dụdu ẹgube

\par }{\QB dadishi, dụ nụ,

\par }{\QB bụ ẹka ndu eme ẹjo-ememe

\par }{\QB e-je edomia onwophẹ.


\par }{\Q \VS{23}Ọ tọ dụdu Chileke mkpa

\par }{\QB kẹ gẹ ya bya awata enyocha

\par }{\QB nemadzụ ọzobaa;

\par }{\QB mbụ kẹ g'ẹphe bya anọdu iya

\par }{\QB l'iphu k'ikpe ọzobaa.


\par }{\Q \VS{24}O too jejedu akpata ishi tẹme

\par }{\QB l'ọ chikaa ndu oke amadụ;

\par }{\QB bya ahọo ndu ọzo dochia

\par }{\QB ẹnya phẹ.


\par }{\Q \VS{25}Eshinu ọ makọtaru iphe,

\par }{\QB ẹphe eme

\par }{\QB bẹ oomekpeje phẹ l'ẹnyashi

\par }{\QB gwee phẹ arakabya.


\par }{\Q \VS{26}L'ọ hụa phẹ ahụ̀hù ẹjo-iphe,

\par }{\QB ẹphe eme l'edzudzu-ọha;

\par }{\QB ẹka onyemonye a-hụma phẹ;


\par }{\QB \VS{27}opfu l'ẹphe harụ

\par }{\QB etso Chileke;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB ọ sụru g'e mee, dụru ọphu

\par }{\QB ẹphe akpajẹ ishi ememe.


\par }{\Q \VS{28}Ẹphe emeje; ndu akpa nri

\par }{\QB echi mkpu, erwuje Chileke

\par }{\QB lẹ nchị;

\par }{\QB k'ọphu Chileke anụmaje

\par }{\QB ẹkwa ndu adụdu g'ọ dụ phẹ.


\par }{\Q \VS{29}Ọle ọ bụ; ọ -sụkwanu lẹ ya te

\par }{\QB eyekpọdaa ọnu; ?bụ onye sụru

\par }{\QB iya anma ikpe?

\par }{\Q O -domia iphu iya;

\par }{\QB ?bụ onye bya adụ ike hụma iya?

\par }{\Q Ọle ọ kwa iya nwe nemadzụ

\par }{\QB bya enweru ọha l'ophu.


\par }{\Q \VS{30}Oomeje g'onye te emedu ele

\par }{\QB Chileke ta abụru onye-ishi;

\par }{\QB k'ọphu ọ tọo watadu agbaru

\par }{\QB ndiphe ọ́nyà.


\par }{\Q \VS{31}Ọ -bụru kẹ gẹ nemadzụ

\par }{\QB sụ Chileke:

\par }{\Q ‘O dekwaru mu; ọphu mu

\par }{\QB alaphubaẹkwa azụ l'iphe-ẹji

\par }{\QB ono ọzo;


\par }{\Q \VS{32}Zinaa mu iphe,

\par }{\QB mu taa dụdu ike ahụma.

\par }{\Q Mu -mewaa ẹji;

\par }{\QB mu tee emehẹdu iya ọzobaa.’


\par }{\Q \VS{33}Sụ-a; ?bụ g'ọ dụ ngu ree

\par }{\QB bụ g'i dobesụ lẹ Chileke

\par }{\QB a-pfụ ngu ụgwo l'ẹka

\par }{\QB i ti kwedu g'izimanụ lwa

\par }{\QB ngu azụ?

\par }{\Q Ọ kwa ngu e-pfukpọepho

\par }{\QB l'onwongu; ọ tọ bụkwa

\par }{\QB mbẹdua. Pfukwaa iphe,

\par }{\QB ị maru.


\par }{\Q \VS{34}Gẹ ndu iphe edoje ẹnya

\par }{\QB yenaa ọnu.

\par }{\Q Gẹ ndu mmamiphe,

\par }{\QB l'anụ iphe-a, mu epfu-a

\par }{\QB pfunaa sụ:


\par }{\Q \VS{35}‘Jiobu epfukwa opfu onye

\par }{\QB enwedu egomunggo;

\par }{\QB mbụ l'opfu iya ta adụkwa

\par }{\QB omilomi.’


\par }{\Q \VS{36}Ọ dụ g'a sụ lẹ Jiobu bẹ

\par }{\QB aa-hụkpoepho ama hụ-rwua

\par }{\QB ya l'ishi;

\par }{\QB kẹle oopfu g'onye ẹjo-iphe.


\par }{\Q \VS{37}O meru iphe-ẹji; tẹme ọ nọdu

\par }{\QB eko Chileke ọkpa l'ishi.

\par }{\Q Ọonoduje l'echilabọ anyi akụ

\par }{\QB ẹka aja anyi ewenu;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu epfu ẹjo opfu

\par }{\QB mpfụkwase ekpu Chileke.”




\par }\Chap{35}{\PP \VerseOne{1}Elihu nọdu eyekwarọ ọnu,

\par }{\QB ooye.


\par }{\Q \VS{2}Sụ-a; ?i dobesụ l'iphe ono

\par }{\QB bụ apfụbekoto;

\par }{\QB g'ị sụru l'apfụbekoto nkengu

\par }{\QB ka kẹ Chileke?


\par }{\Q \VS{3}Ọle ị jịkwaru iya nụ sụ:

\par }{\QB ?Bụ urwu gụnu bẹ iirita iya?

\par }{\Q Sụ: ?Bụ gụnu bụ obunggo,

\par }{\QB dụ iya nụ l'ị harụ eme iphe-ẹji?


\par }{\Q \VS{4}Gebe gẹ mu bya eyeeru

\par }{\QB ngu ọnu;

\par }{\QB gụ lẹ ndu unu l'iya eshi ọ̀nyà.


\par }{\Q \VS{5}Palikpọdapho ẹnya lee

\par }{\QB l'akpaminigwe.

\par }{\Q Tabẹkpodapho ẹnya tatata

\par }{\QB l'urwukpu ono,

\par }{\QB nọ ephekerephe

\par }{\QB ephekerephe l'ụzo ishi

\par }{\QB ngu ono.


\par }{\Q \VS{6}I -mee iphe-ẹji;

\par }{\QB ?i mekataru Chileke l'awe?

\par }{\Q Iphe-ẹji ngu -dụkpoo igwerigwe

\par }{\QB g'ọ dụhabe; ?oo-mebata

\par }{\QB iya gụnu?


\par }{\Q \VS{7}Teke ọ bụ l'ị pfụberekoto;

\par }{\QB ?ị nụru iya gụnu?

\par }{\Q Tọo ?bụ gụnu bẹ ọonata

\par }{\QB l'ẹka ngu?


\par }{\Q \VS{8}Ẹjo-iphe, iime bụepho

\par }{\QB onye dụ gẹ ngu bẹ

\par }{\QB oomekata.

\par }{\Q Apfụbekoto ngu bụkwarupho

\par }{\QB ụnwu-eliphe bẹ ọ dụru.


\par }{\Q \VS{9}“Ọobujeru; e -menụka

\par }{\QB ndiphe ewere;

\par }{\QB ẹphe eye mkpu l'ọnu.

\par }{\Q Ẹphe echiaha: ‘Ojilẹka tọgbo’;

\par }{\QB kẹle ndu ike dụ l'ebyi

\par }{\QB phẹ ẹka l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{10}Ọle ọ tọ dụdu onye asụje:

\par }{\QB ?Bụ awe bẹ Chileke,

\par }{\QB bụ onye meru mu nụ nọ;

\par }{\QB onye ewojeru ebvu-ọma

\par }{\QB nụ nemadzụ l'ẹnyashi;


\par }{\QB \VS{11}onye ka anyi ezi iphe

\par }{\QB eme lẹ g'oozi anụ, bu l'eliphe;

\par }{\QB bya emee; anyi ka ẹnu,

\par }{\QB ephe l'eli amaru iphe.


\par }{\Q \VS{12}O to yejeduru nemadzụ

\par }{\QB ọnu mẹ ọ -nọdu echi mkpu.

\par }{\Q Ọ bụru iphe, kparụ iya nụ

\par }{\QB bụ lẹ ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB kunukaru onwophẹ.


\par }{\Q \VS{13}Tororo iya bụ lẹ Chileke te

\par }{\QB eyejedu ọnu l'arwọrwo iphoro,

\par }{\QB ẹphe anọduje arwọ;

\par }{\QB mbụ lẹ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ te

\par }{\QB eyejedu ọnu l'ẹgube

\par }{\QB iphe ono.


\par }{\Q \VS{14}?Dẹnu g'ọ bụchia gụbe onye

\par }{\QB sụru l'ị tị hụmaduru iya

\par }{\QB ahụma ophu bẹ ọo-nọdu

\par }{\QB angaru nchị;

\par }{\QB mbụ gụbe onye sụru l'ikpe

\par }{\QB ngu dabyiru l'atatiphu iya;

\par }{\QB i je l'anọdu echeru iya?


\par }{\Q \VS{15}Tẹme ị sụkwapho l'ẹhu-eghu

\par }{\QB Chileke ta adụdu iphe, oomeje;

\par }{\QB ọphu ọokpajedu onye

\par }{\QB eme ẹjo-iphe ishi.


\par }{\Q \VS{16}Ọo ya bụ lẹ gụbe Jiobu

\par }{\QB epfu mkpọkoro opfu.

\par }{\Q Iipfu mpfụkwase opfu,

\par }{\QB enwedu ishi.”




\par }\Chap{36}{\PP \VerseOne{1}Ọphu Elihu ahakwaru

\par }{\QB iphe, oopfu.


\par }{\Q \VS{2}Tabakpọekwapho nshi

\par }{\QB nwanshịi;

\par }{\QB gẹ mu goshi ngu l'o

\par }{\QB nwebakwaru-a iphe, ee-pfu

\par }{\QB l'opfu ẹhu kẹ Chileke.


\par }{\Q \VS{3}Ẹka mmamiphe mu shi

\par }{\QB dụkwa ẹnya.

\par }{\Q Mu jekwa egoshi l'ikpe

\par }{\QB kalẹru onye ono,

\par }{\QB meru mu nụ ono.


\par }{\Q \VS{4}G'o dokwaa ngu ẹnya ree

\par }{\QB l'opfu, mu epfu ta

\par }{\QB adụkwa ọphu bụ ụka.

\par }{\Q L'onye iphe doru ẹnya doẹbe

\par }{\QB bẹ unu l'iya tụkokwaru

\par }{\QB nọdu l'ẹka-a.


\par }{\Q \VS{5}Chileke pakwarụ ẹka;

\par }{\QB ọle o to lephuduru

\par }{\QB nemadzụ ẹnya.

\par }{\Q Ọ parụ ẹka bya ekeru

\par }{\QB jịmujimu l'iphe edo ẹnya.


\par }{\Q \VS{6}Ndu ẹjo-iphe bẹ o too

\par }{\QB dobejedu ndzụ.

\par }{\Q Ọ nọdu anụjekwanu ndu

\par }{\QB aakpa ẹhu iphe,

\par }{\QB rwuberu phẹ nụ.


\par }{\Q \VS{7}Ẹnya ta alụfujedu iya

\par }{\QB alụfu l'ẹka ndu pfụberekoto

\par }{\QB nọ.

\par }{\Q Oomeje; ẹphe lẹ ndu eze

\par }{\QB atụko bụru eze;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu ekutseje phẹ

\par }{\QB ephekerephe jasụ l'ojejoje.


\par }{\Q \VS{8}Obenu teke ọ bụ l'a tụru

\par }{\QB nemadzụ mkpọro;

\par }{\QB l'ụdo iphe-ẹhuka tụru

\par }{\QB iya swịswia;


\par }{\QB \VS{9}bụ iphe, Chileke eme bụ

\par }{\QB l'oogoshi phẹ iphe, ẹphe meru;

\par }{\QB l'ẹphe meru iphe-ẹji l'ẹka

\par }{\QB ẹphe eku onwophẹ.


\par }{\Q \VS{10}Iphe, oome bụ g'ẹphe ngabẹ

\par }{\QB nchị l'ụzo, aakpọ-ziru phẹ;

\par }{\QB bya asụkwa phẹ phọ

\par }{\QB g'izimanụ ẹjo-ememe,

\par }{\QB ẹphe eme lwa phẹ azụ.


\par }{\Q \VS{11}Ẹphe -mee iphe, o pfuru

\par }{\QB bya ejeahaaru iya ozi;

\par }{\QB nweswe ndzụ phẹ ọphu

\par }{\QB phọduru nụ abụru phẹ

\par }{\QB eswe ẹhu-ọdu-guu.

\par }{\Q Nwapha olemole ono,

\par }{\QB phọduru lẹ ndzụ phẹ ono abụru

\par }{\QB apha, a-bụru phẹ k'ọma k'ọma.


\par }{\Q \VS{12}Obenu teke ẹphe jịkaru

\par }{\QB l'ẹphe te eyeduru iya ọnu;

\par }{\QB ọoburu ogu-echi bẹ

\par }{\QB ee-gude saa phẹ ọsampfu.

\par }{\Q Ẹphe anwụhu l'ẹbe ẹphe

\par }{\QB enwe egomunggo.


\par }{\Q \VS{13}Obenu lẹ ndu Chileke adụdu

\par }{\QB l'obu phẹ ewojeru

\par }{\QB ẹhu-eghu gude suchia

\par }{\QB obu phẹ ọbu;

\par }{\QB mbụ o -kekpọo phẹ ẹgbu

\par }{\QB g'ookehabẹ;

\par }{\QB ẹphe ta aradu g'e yeru

\par }{\QB phẹ ẹka.


\par }{\Q \VS{14}Ẹphe agbakwohuje nwụhu

\par }{\QB teke ẹphe bụkwadu okorọbya;

\par }{\QB tsoru unwoke, a gọru lẹ nshi,

\par }{\QB agba ụkpara laa l'ite lanụ.


\par }{\Q \VS{15}Obenu lẹ ndu eje iphe-ẹhuka

\par }{\QB bẹ ọonafutaje l'iphe-ẹhuka ono.

\par }{\Q Ọ nọdu epfuje opfu gude dụa

\par }{\QB phẹ obu m'ẹphe nọdu

\par }{\QB eje iphe-ẹhuka ọbu.


\par }{\Q \VS{16}Ọ kwa mkpu bẹ ọogbaru

\par }{\QB ngu.

\par }{\Q Oome g'ọ phafụta ngu l'asha

\par }{\QB iphe-ẹhuka dobe ngu lẹ

\par }{\QB phorokotoko ẹka

\par }{\QB adụkpoedu iphe,

\par }{\QB akpakụbe ngu nụ;

\par }{\QB tẹme nri, e doberu ngu g'i

\par }{\QB ria bụru nri, kachaa ree.


\par }{\Q \VS{17}Obenu lẹ nta-a bẹ ikpe,

\par }{\QB e kperu ngu bụ ikpe,

\par }{\QB gbaru onye ẹjo-iphe.

\par }{\Q Ikpe, pfụru ọto yẹe

\par }{\QB iswi-ọdumma tụwaru

\par }{\QB ngu swịswia.


\par }{\Q \VS{18}Tọkwa ẹhu g'ọ tọ dụ onye

\par }{\QB e-gude ẹku deru ngu ye.

\par }{\Q B'ekwekwa g'oke ụphalazu

\par }{\QB chechi ngu iphu.


\par }{\Q \VS{19}Ẹku ono; ?oo-me g'ị tị

\par }{\QB nọduhe l'iphe-ẹhuka-a?

\par }{\Q Tọo ?ii-gude ọkpehu ngu l'ophu

\par }{\QB gude nahụ iya?


\par }{\Q \VS{20}Be lekwa ẹnya ụdu ẹnyashi

\par }{\QB ono,

\par }{\QB emeje gẹ ndiphe shi

\par }{\QB l'ibe phẹ chịhu ono.


\par }{\Q \VS{21}Tọnupho ẹhu g'i ti je aghaaru

\par }{\QB ẹjo-ememe iphu,

\par }{\QB bụ iphe, mu ele ẹnya

\par }{\QB l'ị ka ahata eme l'eje iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{22}Chileke bẹ e kutseru kẹle

\par }{\QB ike dụ iya shii.

\par }{\Q ?Bụ onye bụ O-zì-iphe,

\par }{\QB aatụ eyeru iya?


\par }{\Q \VS{23}?Bụ onye sụru asụ Chileke:

\par }{\QB Waa iphe, ii-me baa.

\par }{\Q Tọo ?bụ onye sụru iya asụ l'iphe,

\par }{\QB o meru bẹ o mekwarụ ẹji?


\par }{\Q \VS{24}Nyatajẹkwa kwolita

\par }{\QB ozi Chileke,

\par }{\QB bụ iphe, ndiphe agụ ebvu

\par }{\QB gude etu iya ẹpha.


\par }{\Q \VS{25}Nemadzụ l'ophu

\par }{\QB hụma-dzuwaru iya.

\par }{\Q A nọdu agbẹje ụzenya ele

\par }{\QB iya phọriphori.


\par }{\Q \VS{26}Chileke pakwarụ ẹka

\par }{\QB mebyi apapa;

\par }{\QB daghata gẹ mmamiphe anyi ha.

\par }{\Q Ọ tọ dụkwa onye adụ ike agụta

\par }{\QB apha ole ọ nọwaru ndzụ.


\par }{\Q \VS{27}Ọomeje mini; l'ọoda paapaa.

\par }{\Q Ọ bụru mini ono l'edzeje

\par }{\QB wọowoowoo awụ ala

\par }{\QB l'ọma nggele l'ọma nggele.


\par }{\Q \VS{28}Igwe avụje tsutsutsu;

\par }{\QB l'o dzekwaphọ mini,

\par }{\QB parụ ẹka wụshiru ụnwu-eliphe.


\par }{\Q \VS{29}G'oogudeje erwu erwurwu

\par }{\QB ta adụkwa onye o doru ẹnya;

\par }{\QB ọphu ọ dụkwa onye maru

\par }{\QB g'oomeje shi l'ọkpoku iya

\par }{\QB atụ egbigwe tarara tarara.


\par }{\Q \VS{30}Hụmanu g'o woru

\par }{\QB ebemu-igwe iya doo

\par }{\QB onwiya mgburugburu;

\par }{\QB bya egude iya ekpuhajẹ

\par }{\QB ẹka kachaa omilomi

\par }{\QB l'eze-ẹnyimu.


\par }{\Q \VS{31}Ọo ẹgube ono bụ g'o gude

\par }{\QB elekọta eliphe l'ophu.

\par }{\Q Ọ nọdu emefụta nri eme

\par }{\QB k'etsutsu iya.


\par }{\Q \VS{32}Iphe, jiru iya mkpoji-ẹka

\par }{\QB bụ egbigwe.

\par }{\Q Ọ bụru ẹka dụ iya ree bẹ

\par }{\QB ọotuje iya.


\par }{\Q \VS{33}Ọo ririri bẹ oodeje l'a

\par }{\QB maru l'ọobyawaa

\par }{\QB edze oke mini;

\par }{\QB mbụ je akpaa l'eswi,

\par }{\QB eeche echeche

\par }{\QB egoshijechakwaa l'igwe

\par }{\QB emewaa ome mini.




\par }\PoetryChap{37}{\Q \VerseOne{1}Nta bẹ meji etekwa mu

\par }{\QB ophe;

\par }{\QB mbụ lẹ meji akụfukwa mu

\par }{\QB akụfu.


\par }{\Q \VS{2}Unu ngabẹkpodapho!

\par }{\QB Unu ngabẹ nchi

\par }{\QB nụmakpodapho olu Chileke!

\par }{\Q Unu nụmakpodapho ekiri,

\par }{\QB o gude ọnu iya asụ!


\par }{\Q \VS{3}Oomeje; ebemu-igwe alọ

\par }{\QB waawaa l'igwe;

\par }{\QB l'o rwuchaa ẹka igwe beru

\par }{\QB alị beru.


\par }{\Q \VS{4}Teke e mechaẹrupho;

\par }{\QB ọ raahaa ọ́rà;

\par }{\QB l'o gude oke olu iya atụ

\par }{\QB egbigwe.

\par }{\Q Ọphu ọ dụdu ọphu oodophuje

\par }{\QB azụ mẹ ọ́rà iya gbụfuwa.


\par }{\Q \VS{5}G'olu Chileke egudeje edebe

\par }{\QB ririri bẹ dụ oke ebvu.

\par }{\Q Ọ nọdu emeje iphe, parụ ẹka;

\par }{\QB meghata g'oodobe

\par }{\QB nemadzụ ẹnya.


\par }{\Q \VS{6}Ọo ya asụje aka-mini-sunoo

\par }{\QB g'ọ daa l'eliphe.

\par }{\Q L'ọ bya asụkwapho igwe: Ngwa;

\par }{\QB dzee mini dzeshia ya ike!


\par }{\Q \VS{7}Oomeje gẹ nemadzụ

\par }{\QB jebuhu ozi;

\par }{\QB shi nno goshi onyemonye g'ozi,

\par }{\QB ya eje habe shii.


\par }{\Q \VS{8}Ụnwu anụ anọduje ekpu

\par }{\QB ekpukpu ndzụ.

\par }{\Q Ẹphe ejeje edomichaa onwophẹ

\par }{\QB l'ime ọgba phẹ.


\par }{\Q \VS{9}Oke phẹrephere eshije l'ọgba

\par }{\QB iya;

\par }{\QB tẹme oyi-atsụtsu nọdu

\par }{\QB eshije lẹ taphutaphu phẹrephere.


\par }{\Q \VS{10}Mkpukorophu akamini bụ unme,

\par }{\QB Chileke tụru atụtu bẹ ooshije.

\par }{\Q Ọ -tụa ya; phosa phosa mini,

\par }{\QB dọru nyịmunyimu akpụkoo

\par }{\QB ophu.


\par }{\Q \VS{11}Urwukpu bẹ oogudeje

\par }{\QB tsutsutsu mini wụ-jia awụ-ji.

\par }{\Q Ọ bụru urwukpu ono

\par }{\QB anọduje atụ egbigwe

\par }{\QB gbaagbaa.


\par }{\Q \VS{12}Ọ nọdu abụjeru; o -zia phẹ;

\par }{\QB ẹphe alọjashia onwophẹ

\par }{\QB waawaa l'eliphe l'ophu;

\par }{\QB wata eje ozi, o ziru phẹ.


\par }{\Q \VS{13}Erwurwu bẹ o gude bya

\par }{\QB g'o gude iya hụa

\par }{\QB ụnwu-eliphe ahụ̀hù;

\par }{\QB ọzoo gude iya gbaa mini

\par }{\QB l'eliphe gude goshi

\par }{\QB n-yemobu iya.


\par }{\Q \VS{14}Ngabẹkpodapho nchị l'iphe-a

\par }{\QB Jiobu!

\par }{\Q Hakpọepho iphe, iime;

\par }{\QB gbukpọdapho igo l'ọdu-biribiri

\par }{\QB Chileke!


\par }{\Q \VS{15}?Ị makpọoru gẹ Chileke

\par }{\QB egudeje esede urwukpu

\par }{\QB l'akpaminigwe?

\par }{\Q ?Ị maru g'oogudeje alọ ebemu

\par }{\QB phaaphaa?


\par }{\Q \VS{16}?Ị maru g'urwukpu adọjeru

\par }{\QB l'eli iya awụnga l'akpaminigwe?

\par }{\Q Ono bụkwa ẹguru ozi, o jeru;

\par }{\QB mbụ onye tụkoru

\par }{\QB iphemiphe makọtaru onoya;


\par }{\QB \VS{17}mbụ gụbe onye uwe ngu

\par }{\QB ekpo okpomọku l'ẹka

\par }{\QB mgboko deru yẹkete.

\par }{\Q Ọ bụru iphe, kparụ iya nụ bụ

\par }{\QB phẹrephere, shi l'ụzo ndọhali.


\par }{\Q \VS{18}?Ịi-dụ-a ike mee iphe, o meru;

\par }{\QB mbụ mee; akpaminigwe phụshi;

\par }{\QB g'o meru nkiya phụshi

\par }{\QB lẹ mgboko-a;

\par }{\QB ọ kpọo gbengu g'onyo,

\par }{\QB a wụru awụwu?


\par }{\Q \VS{19}“Kanụru anyi iphe,

\par }{\QB anyi e-pfuru iya.

\par }{\Q Anyi ta adụkwa ike rịkobe iphe,

\par }{\QB anyi e-pfu.

\par }{\Q Ọ bụru iphe, kparụ iya nụ

\par }{\QB bụ l'ụzo anyi gbanụkaru

\par }{\QB ọchii.


\par }{\Q \VS{20}?Ee-je epfuaru iya lẹ mu

\par }{\QB achọ epfu opfu tọo?

\par }{\Q ?O nweru onye a nọnyaa

\par }{\QB rwọahaa arwọrwo g'e

\par }{\QB lwee ya tọo?”


\par }{\Q \VS{21}“A bya lẹ nta-a; nemadzụ

\par }{\QB te elejekwa ẹnya l'ẹnyanwu,

\par }{\QB echi echichi;

\par }{\QB mbụ mẹ igwe bọo gbarara.


\par }{\Q \VS{22}Chileke abyaakwaa. Ọ

\par }{\QB dụkwa ebvu l'ẹnya bya adụ

\par }{\QB akpabiri. O shikwa l'isheli abya;

\par }{\QB kwaa onwiya akwa lẹ

\par }{\QB mkpọla-ododo.


\par }{\Q \VS{23}Ọ kwa iya bụ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ;

\par }{\QB bụru onye ẹka anyi ta

\par }{\QB abyadụ erwu erwurwu ophu.

\par }{\Q Ọ parụ ẹka l'ike-ọkpu;

\par }{\QB mẹ l'ekpe ikpe, pfụru ọto.

\par }{\Q Apfụbekoto nkiya parụ ẹka;

\par }{\QB ọphu oomedu

\par }{\QB nemadzụ ewere.


\par }{\Q \VS{24}Noo g'o gude ndiphe

\par }{\QB nọdu atsụ iya ebvu.

\par }{\Q Ndu arị l'ẹphe maru iphe

\par }{\QB bẹ tọ gụbeduru iphe.”




\par }\Chap{38}{\SH Chipfu watarụ eye ọnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; a nọnyaepho; oke phẹrephere wata ezizi. Chipfu gbẹ l'oke phẹrephere ono wata eyeru Jiobu ọnu. Ọ sụ Jiobu:


\par }{\Q \VS{2}?Bụ onye epfu iphe phọ?

\par }{\Q ?Bụ onye woru enweru

\par }{\QB egomunggo mu rwụtoshia;

\par }{\QB l'ẹbe abụ l'onye ọbu maru iphe,

\par }{\QB oopfu?


\par }{\Q \VS{3}Rịkota onwongu gẹ nwoke;

\par }{\QB gẹ mu bya ajịa ngu ajị!

\par }{\Q Ọ kwa g'ị zajẹ mu iya!


\par }{\Q \VS{4}Sụ-a; ?bụ awe bẹ ị nọ teke

\par }{\QB mu tụru ọkpa mgboko-a

\par }{\QB l'ophu?

\par }{\Q Karụ mu iya; m'ọ bụru l'o

\par }{\QB doru ngu ẹnya!


\par }{\Q \VS{5}?Bụ onye tụru iya ọnyeka sụ

\par }{\QB l'ọwa-a g'ọo-habe baa?

\par }{\QB ?Ị maru iya?

\par }{\Q ?Bụ onye gude eri tụa l'uswekete

\par }{\QB iya?


\par }{\Q \VS{6}?Bụ lẹ gụnu bẹ a kpọbechaaru

\par }{\QB ọkpa iya?

\par }{\Q Tọo ?bụ onye gbuberu ishi

\par }{\QB mkpuma, gude mgboko;


\par }{\QB \VS{7}mbụ teke ono, e mechaarụ;

\par }{\QB kpokpode nchi-abọhu tụ

\par }{\QB ụzu wata agụ ebvu;

\par }{\QB ụnwu-ojozi-imigwe g'ẹphe

\par }{\QB hakọta gbọaha kwakokoo.


\par }{\Q \VS{8}?Bụ onye gụru ụzo gburumu

\par }{\QB gụ-buru eze-ẹnyimu ye

\par }{\QB l'azụ teke ono, o meru

\par }{\QB kpukungu kpofuta l'ẹpho

\par }{\QB ne iya ono?


\par }{\Q \VS{9}Noo teke mu woru

\par }{\QB urwukpu mee uwe yee ya;

\par }{\QB bya eworu tsụkiribaa

\par }{\QB ọchii phụa ya g'ẹkwa;


\par }{\QB \VS{10}bya akpaaru iya oke

\par }{\QB ẹka oo-jeberu;

\par }{\QB bya asụ-chia ya woru iya

\par }{\QB gụa kpụkpurukpu.


\par }{\Q \VS{11}Noo teke mu sụru: “Lekwa

\par }{\QB ẹka ii-jeberu; ba ghatakwa

\par }{\QB ẹka ono!

\par }{\Q Lekwa ẹka akparamini

\par }{\QB ngu e-ku onwiya

\par }{\QB jeberu gbụru.”


\par }{\Q \VS{12}?Ị sụjewaru nchi-abọhu

\par }{\QB l'ọwa-a iphe, oo-me baa?

\par }{\Q ?Ọzoo karụ gẹregere ụtsu

\par }{\QB l'ọwa-a ẹka rwuberu iya nụ

\par }{\QB baa?


\par }{\Q \VS{13}?Ị sụjewaru iya g'o je

\par }{\QB egudegbaa ẹka l'igburọnu

\par }{\QB igburọnu mgboko

\par }{\QB jia ya phulaphula jịshia ya

\par }{\QB ndu ẹjo-iphe?


\par }{\Q \VS{14}Mgboko l'ophu kpụru

\par }{\QB oronmono g'ụrwa, e gude

\par }{\QB eme ọhubama;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu adụje rwarịi

\par }{\QB g'uwe.


\par }{\Q \VS{15}Ndu ẹjo-iphe bẹ e te

\par }{\QB ekwedu g'ìphóró dụru;

\par }{\QB tẹme a nyakwoshichaa phẹ

\par }{\QB ẹka ẹphe shi palichawa

\par }{\QB ephekerephe.


\par }{\Q \VS{16}?I jejewaru ije jerwua

\par }{\QB ẹka oke-ẹnyimu agba

\par }{\QB dẹredere?

\par }{\Q ?I jejewaru ije l'ẹka ẹnyimu

\par }{\QB bụ ụtubuku?


\par }{\Q \VS{17}?E goshijewaru ngu

\par }{\QB ọnu-abata alị-maa?

\par }{\Q ?Ị hụmajewaru ẹka eeshije

\par }{\QB abahụ l'onyonyo ọnwu?


\par }{\Q \VS{18}?Ị rịjekpowaru iya;

\par }{\QB o doo ngu ẹnya sụ gẹ

\par }{\QB mgboko-a l'ophu habe

\par }{\QB phorokotoko?

\par }{\Q Karụ mu iya mẹ ọ -bụru l'ị

\par }{\QB tụkoru iphemiphe-a

\par }{\QB makọtaru!


\par }{\Q \VS{19}?Bụ awe bẹ eeshije eje

\par }{\QB ẹka ìphóró bu?

\par }{\Q ?Bụ awe bẹ ọchii chịru

\par }{\QB ụpfu yee?


\par }{\Q \VS{20}?Ị dụ-a ike dua ndu ono

\par }{\QB g'ẹphe lagbaa ẹka ẹphe

\par }{\QB shigbaa?

\par }{\Q ?Ị maru ụzo, eeshije eje ẹka

\par }{\QB ẹphe akwajẹ?


\par }{\Q \VS{21}Mu maru-a l'ị makọtaru

\par }{\QB iphemiphe ono;

\par }{\QB eshinu a nwụadaru ngu

\par }{\QB tẹme e mee iphemiphe ono.

\par }{\Q Ị nọwaru ndzụ nọgbawaa

\par }{\QB apha, dụ igwerigwe!


\par }{\Q \VS{22}?Ị bahụjewaru l'ụlo ẹka

\par }{\QB aakụbeje aka-mini-sunoo?

\par }{\Q Tọo ?ị hụmajewaru ụlo

\par }{\QB ọphu aakụbeje ire egbigwe,


\par }{\QB \VS{23}bụro iphe, mu doberu

\par }{\QB kwabẹru teke iphe-ẹhuka a-bya;

\par }{\QB mbụ kwabẹru mbọku ọgu

\par }{\QB a-da.


\par }{\Q \VS{24}?Dẹnu gbororo, eeshije eje

\par }{\QB ẹka ìphóró futaru;

\par }{\QB ọzoo ẹka phẹrephere ụzo

\par }{\QB ẹnyanwu-awawa

\par }{\QB eshije dzuru mgboko?


\par }{\Q \VS{25}?Bụ onye gbuwaru ọswawara

\par }{\QB tọgbo;

\par }{\QB ọ bụru ụzo, mini eshije edze;

\par }{\QB bya atọgboru egbigwe ụzo,

\par }{\QB ọo-nọdu eshi.


\par }{\Q \VS{26}Ọ nọdu egudeje iya agba

\par }{\QB mini l'ẹka nemadzụ te

\par }{\QB ebudu ebubu;

\par }{\QB mbụ echiẹgu, adụdu onye

\par }{\QB bu iya nụ;


\par }{\QB \VS{27}gude iya mee gẹ ncharacha

\par }{\QB alị, adụdu iphe, dụ iya nụ

\par }{\QB ngu-jia ẹpho wata

\par }{\QB efushi ẹswa ọ̀phúú.


\par }{\Q \VS{28}Mini ono, igwe edzeje ono;

\par }{\QB ?o nweru nna tọo?

\par }{\Q Mbụ-a ?bụ onye nwụru iji,

\par }{\QB akwa akwakwa?


\par }{\Q \VS{29}?Bụ nwanyị ole nwụru

\par }{\QB mkpukorophu mini oyi?

\par }{\Q ?Bụ onye tsụru ime

\par }{\QB mkpukorophu iji mini ono,

\par }{\QB eshije l'imigwe adashịhu ono,


\par }{\QB \VS{30}bụ iya emeje mini l'ọ

\par }{\QB kpụkoo ophu dụ

\par }{\QB gẹ mkpuma;

\par }{\QB mbarabata ogbumini ahụkoo

\par }{\QB ahụko?


\par }{\Q \VS{31}?Ịi-dụ-a ike swikọbe

\par }{\QB kpokpode, Puleyadesu?

\par }{\Q Tọo ?ị dụ ike atọshi

\par }{\QB kpokpode, Orayọnu

\par }{\QB g'ọ nọdu nanụ nanụ?


\par }{\Q \VS{32}?Ị dụ ike eme kpokpode,

\par }{\QB dụgbaa nụ g'ẹphe

\par }{\QB fụtaje teke gbaru phẹ nụ?

\par }{\Q Tọo ?ị dụ ike edu kpokpode,

\par }{\QB Beya; yẹe ụnwu iya?


\par }{\Q \VS{33}?Ị maru ekemu, a tụru doberu

\par }{\QB iphe, bu l'imigwe?

\par }{\Q ?Ị-dụ ike mee g'ọ bụru g'ọ

\par }{\QB dụ l'imigwe bụ g'ọ-dụ l'eliphe?


\par }{\Q \VS{34}?Ị dụ ike ara ọ́rà g'o rwua

\par }{\QB ẹka urwukpu nọ;

\par }{\QB ọzoo g'ị ratsua mini

\par }{\QB l'a-gba utso, e-ri ngu nụ?


\par }{\Q \VS{35}?Bụ ngu atụfuje ire egbigwe

\par }{\QB g'o tsoru ụzo iya?

\par }{\Q Ẹphe -jeshia; ?ẹphe abya asụ

\par }{\QB ngu l'ẹphe ejeakwa ozi,

\par }{\QB i ziru phẹ?


\par }{\Q \VS{36}?Bụ onye nụru ọkpoma

\par }{\QB egomunggo;

\par }{\QB bya emee g'iphe doje

\par }{\QB uche ẹnya?


\par }{\Q \VS{37}?Bụ onye bẹ mmamiphe

\par }{\QB iya rwuru k'agụje

\par }{\QB urwukpu ọgu?

\par }{\Q ?Bụ onye awụshije itemini,

\par }{\QB sụru l'imigwe;


\par }{\QB \VS{38}mẹ urwuku hukọepho

\par }{\QB ahụko; bya anmaa agbadagba.


\par }{\Q \VS{39}“?Bụ ngu ejeje akparu

\par }{\QB nyee oduma nri;

\par }{\QB bya anụ-jije ụnwu iya

\par }{\QB ẹpho g'ẹgu ta agụhe phẹ;


\par }{\QB \VS{40}m'ẹphe tụko nọdu

\par }{\QB l'ime ọgba phẹ;

\par }{\QB ọzoo l'ẹphe tụkoru geparu

\par }{\QB l'ote ẹka ẹphe e-gbu anụ?


\par }{\Q \VS{41}?Bụ onye anụje okpoko-ọ́hà

\par }{\QB nri, ẹphe erije;

\par }{\QB teke ono, ụnwu iya

\par }{\QB anọduje echiru Chileke

\par }{\QB mkpu nri tsoru

\par }{\QB ẹkameka aghaphe achọ

\par }{\QB nri, ẹphe e-ri?”




\par }\PoetryChap{39}{\Q \VerseOne{1}?Ịimajeru teke eghu-ọswa,

\par }{\QB bu l'úbvú nwụru nwa?

\par }{\Q ?Ịihubeje ama l'ọwa-a teke ne

\par }{\QB ele anwụ nwa baa?


\par }{\Q \VS{2}?Ịiguje ọnwa ole,

\par }{\QB ẹphe anọje tẹme ẹphe

\par }{\QB atsụa ime?

\par }{\Q ?Ị maru teke ẹphe ezedajẹ

\par }{\QB gẹdegede?


\par }{\Q \VS{3}Ọobujeru; ẹphe -bya ezeda;

\par }{\QB ẹphe egbushi ikpere l'alị

\par }{\QB woru nwa phẹ nwụa.

\par }{\Q Ime, shi eme phẹ nụ

\par }{\QB abụru sarịmu.


\par }{\Q \VS{4}Ụnwu iya ọbu agbashịa ike

\par }{\QB nọdu l'ime ẹgbudu

\par }{\QB l'ẹka ono vua vughee.

\par }{\Q Ẹphe aparu ne phẹ ono haa

\par }{\QB gbakashịhu;

\par }{\QB ẹphe ta lwapfutabaẹdu iya.


\par }{\Q \VS{5}?Bụ onye harụ

\par }{\QB nkapfụ-ịgara-ọswa;

\par }{\QB ọ nọdu akpaphe;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB eme iya nụ?

\par }{\Q ?Bụ onye tọshiru phẹ haa;

\par }{\QB ẹphe nọdu ejeje ẹka dụ

\par }{\QB phẹ ree?


\par }{\Q \VS{6}Echiẹgu alị ọkponku bẹ mu

\par }{\QB nụkpoeru iya phọ sụ

\par }{\QB g'o buru;

\par }{\QB bya emee alị ono,

\par }{\QB bụepho únú únú ono g'ọ

\par }{\QB bụru ẹka oo-buru eburu.


\par }{\Q \VS{7}Wọowoowoo, aanọduje atụ lẹ

\par }{\QB mkpụkpu bẹ ọonoduje

\par }{\QB achị ọchi;

\par }{\QB ọphu ọonudu gbagbagba,

\par }{\QB ndu udumalị anọduje ara.


\par }{\Q \VS{8}Úbvú úbvú bẹ ọotukoje gbaa

\par }{\QB ophorokpo achọ iphe,

\par }{\QB oo-ri;

\par }{\QB achọkpoepho nwa

\par }{\QB rwushirwushi ẹswa

\par }{\QB gẹ ya taa.


\par }{\Q \VS{9}?Atsụ e-kwe-a bya anọdu

\par }{\QB meahaa iphe,

\par }{\QB ị sụru g'o mee?

\par }{\Q Mbụ-a; ?ii-dobe iya-a g'ọ

\par }{\QB nọdu l'ẹka eeyejeru anụ nri;

\par }{\QB l'ọ nọdu iya l'ẹnyashi?


\par }{\Q \VS{10}?Ọ dụru ọphu ịi-dụ ike

\par }{\QB tụa eri kpụta kpụru g'o

\par }{\QB jeeru ngu ozi ẹgu;

\par }{\QB ?ọzoo ii-gude iya-a kọo

\par }{\QB ọkoro lẹ nsụda?


\par }{\Q \VS{11}?Ịi-chịru ụpfu kwẹe ya

\par }{\QB sụ l'o shihuru ike?

\par }{\Q ?Ịi-parụ-a ozi ngu ẹka o

\par }{\QB shihuru ike parụ

\par }{\QB haarụ iya?


\par }{\Q \VS{12}?Ii-kweta haa ya g'o je

\par }{\QB evulataru ngu ereshi ngu;

\par }{\QB vuru iya je akụbe l'ụlo,

\par }{\QB eechishije balị?


\par }{\Q \VS{13}Oke-ẹnu ọsuturichi egudeje

\par }{\QB ẹhu-ụtso chia ǹkù pyaa.

\par }{\Q Ọle ị tịi tụduru ẹ́bà iya eyeru

\par }{\QB ẹ́bà korokoro.


\par }{\Q \VS{14}Oke-ẹnu ọsuturichi ono atụje

\par }{\QB ẹkwa l'alị.

\par }{\Q Ọ bụru l'alị bẹ ọonoduje kpua

\par }{\QB ya.


\par }{\Q \VS{15}Ọ tọo kpadụ ishi k'a nọnyaa

\par }{\QB a zọo ya ọkpa zọpyaa;

\par }{\QB ọzoo l'ụnwu anụ

\par }{\QB l'a-zọpyashi iya.


\par }{\Q \VS{16}Ụnwu iya bẹ ọonoduje ehe

\par }{\QB anụka anụka g'ẹphe ta

\par }{\QB abụdu ụnwu iya;

\par }{\QB ọphu ọ kpadụ ishi kẹ

\par }{\QB l'akanya, o seru bụ

\par }{\QB ọla-l'iswi;


\par }{\QB \VS{17}noo kẹle Chileke ta anụduru

\par }{\QB iya mmamiphe.

\par }{\Q Ọphu o keduru oke

\par }{\QB k'egomunggo nụ yẹbedua.


\par }{\Q \VS{18}Ọle o -wokwanụru ǹkù iya

\par }{\QB phụshia kẹ gẹ ya wata

\par }{\QB agba ọso

\par }{\QB l'ọ nyịghaaro ịnya yẹe onye

\par }{\QB nọ iya l'eli chịa phẹ ẹbyi.


\par }{\Q \VS{19}Sụ-a; ?bụ ngu nụru ịnya ike,

\par }{\QB dụ iya nụ?

\par }{\Q Tọo ?bụ ngu gbarụ nza-ịnya

\par }{\QB phụshi iya l'olu;

\par }{\QB ọ dụ kẹ nwa

\par }{\QB buyabuya ono?


\par }{\Q \VS{20}?Bụ ngu meru iya;

\par }{\QB ọ nọdu anọduje apfụ

\par }{\QB shọoshoo g'igube ono;

\par }{\QB o -zia unme fuu;

\par }{\QB ndzụ agụhu ụnwu-eliphe?


\par }{\Q \VS{21}Ọozoje garamu garamu;

\par }{\QB ẹhu atsọ iya ntụmatu

\par }{\QB l'ike dụ iya.

\par }{\Q Looje ẹnari ẹnari ejepfu ọgu,

\par }{\QB dụru iya nụ.


\par }{\Q \VS{22}Ọchi bẹ ọochije ndzụ-agụgu;

\par }{\QB kẹle ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB ọotsu ebvu;

\par }{\QB ọphu ọola-phujedu azụ

\par }{\QB mẹ a haliaru iya ogu-echi.


\par }{\Q \VS{23}Ikpoto apfụ, kụru l'ẹkpa apfụ,

\par }{\QB nọ iya lẹ mgburẹku

\par }{\QB anọduje azụ iya

\par }{\QB yọgoro yọgoro;

\par }{\QB yẹle o-gbungerengere arwa.


\par }{\Q \VS{24}G'o gude awụ kẹ wugelengu

\par }{\QB wugelengu bẹ

\par }{\QB ooghudujechaa mẹ o

\par }{\QB lwee alị elwelwe;

\par }{\QB ọphu ọ byadu apfụru doo

\par }{\QB mẹ e gbua opu.


\par }{\Q \VS{25}E -gbua opu ono l'o woru

\par }{\QB okwe rwua.

\par }{\Q Ọgu -nọdukwaduro ụzenya;

\par }{\QB l'ọ kpọtawa ẹgburu iya.

\par }{\Q L'ọ nụwaro olu ndu-ishi

\par }{\QB ojọgu ono;

\par }{\QB waa mkpu-ọgu, ada nụ.


\par }{\Q \VS{26}“Sụ-a; ?bụ mmamiphe ngu

\par }{\QB bẹ ọkpo-ngwere gude

\par }{\QB ephe l'eli?

\par }{\Q ?Bụ ngu meru iya;

\par }{\QB ọ nọdu ewojeru ǹkù jasaa

\par }{\QB l'ụzo ndọhali ono?


\par }{\Q \VS{27}?Bụ ngu ezije ugo g'o phee

\par }{\QB phaa phemihu imeli imeli

\par }{\QB je anọdu kpaa ẹpfune iya

\par }{\QB l'ẹka dụ ephekerephe

\par }{\QB ephekerephe?


\par }{\Q \VS{28}Ẹka ọonoduje bụ l'újì,

\par }{\QB nọ ephekerephe

\par }{\QB ephekerephe;

\par }{\QB nọwaro l'ẹka ono

\par }{\QB jasụ nchi abọhu.

\par }{\Q Ọ bụru l'ẹka ono bẹ oodomije

\par }{\QB onwiya.


\par }{\Q \VS{29}Ọ bụru ẹka ono bẹ ọonoduje

\par }{\QB levu iphe, oo-ri.

\par }{\Q Ọ -nọdukwaduro ụzenya;

\par }{\QB ẹnya iya arwụtawa iya.


\par }{\Q \VS{30}Ụnwu iya amịje mee.

\par }{\Q Ọ bụru ẹka odzu dabyiru bẹ

\par }{\QB yẹbedua anọduje.”




\par }\Chap{40}{\PP \VerseOne{1}Chipfu nọdu epfukwarọ

\par }{\QB eyeru Jiobu sụ iya:


\par }{\Q \VS{2}“Gụbe nwọphu abarụ

\par }{\QB Ọkalibe-kangokọtaru-nụ

\par }{\QB mba;

\par }{\QB ?ị sụru g'ịikajeru iya iphe,

\par }{\QB oo-me?

\par }{\Q Gẹ gụbe onye ono,

\par }{\QB ebo Chileke ibo ono

\par }{\QB yenaa ọnu l'opfu-a,

\par }{\QB oopfu-a!”


\par }{\PP \VS{3}Tọbudu iya bụ; Jiobu bya eyeeru

\par }{\QB Chipfu ọnu sụ iya:


\par }{\Q \VS{4}“Mu bụkwa onye ta abadu lẹ

\par }{\QB mkpa.

\par }{\Q ?Dẹnu gẹ mu e-shi jeye ọnu

\par }{\QB l'iphe, iipfu?

\par }{\Q Mu woakwaru ẹka dẹe l'ọnu.


\par }{\Q \VS{5}Mu pfuakwaru akpọ opfu

\par }{\QB lanụ; ọphu mu

\par }{\QB adụkwanu ike eye ọnu

\par }{\QB l'ọphu iipfu.

\par }{\Q Mu bya epfuwa akpọ labọ;

\par }{\QB nta-a bẹ mu tee

\par }{\QB pfubaẹkwa ọzo.”


\par }{\PP \VS{6}Noo ya bụ; Chipfu bya agbẹkwa

\par }{\QB l'oke phẹrephere ono pfuru

\par }{\QB yeru Jiobu sụ iya:


\par }{\Q \VS{7}Rịkota onwongu gẹ nwoke;

\par }{\QB gẹ mu bya ajịa ngu ajị.

\par }{\Q Ọo ẹpho g'i yejekwa ọnu

\par }{\QB l'iphe, mu ajị ngu.


\par }{\Q \VS{8}?Ii-dụ ike mebyia ikpe,

\par }{\QB mu kperu?

\par }{\Q ?Ịi-dụ ike nma mu ikpe;

\par }{\QB k'ọphu ikpe a-kalẹru gụbedua?


\par }{\Q \VS{9}Ọdzu-ẹka ngu; ?ọ ha gẹ kẹ

\par }{\QB Chileke?

\par }{\Q Tọo ?ị dụ ike egude olu ngu

\par }{\QB atụ egbigwe g'ọotuje ono?


\par }{\Q \VS{10}Ngwanụ; gudenụ

\par }{\QB o-gbu-nwịinwii yẹe akpabiri

\par }{\QB kwaa onwongu akwa!

\par }{\Q Yenaa akwabẹ ùbvù yẹe

\par }{\QB enweru ẹnya g'onye

\par }{\QB yeru uwe!


\par }{\Q \VS{11}Gbanwụbenu iphu ẹhuka

\par }{\QB ẹhuka gude goshi l'ẹhu

\par }{\QB eghu ngu eghu!

\par }{\Q Lenaa ẹnya hụma iphe,

\par }{\QB bụkpoo ndu eku

\par }{\QB onwophẹ kuzeta phẹ alị;


\par }{\QB \VS{12}mbụ lee ẹnya hụma iphe,

\par }{\QB bụkpoo ndu eku

\par }{\QB onwophẹ mee phẹ

\par }{\QB g'ẹphe darwua alị!

\par }{\Q Tụkonu iphe, bụkpoo ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe mebyishikọta

\par }{\QB l'ẹka ẹphe pfụru!


\par }{\Q \VS{13}Tụko phẹ g'ẹphe ha lia elili l'alị!

\par }{\Q Woru phẹ iphu kpupyabẹ

\par }{\QB ekpupyabẹ l'ime ilu!


\par }{\Q \VS{14}Noo teke mu e-kweta ngu

\par }{\QB l'ẹkutara ngu a-dụ-a ike

\par }{\QB dzọo ngu.


\par }{\Q \VS{15}Lenaa oke anụ ono,

\par }{\QB bụ behemotu,

\par }{\QB bụ anụ, mu tụkoru gụ l'iya

\par }{\QB mee dobe;

\par }{\QB tẹme ọ bụru anụ,

\par }{\QB ata ẹswa l'alị g'eswi.


\par }{\Q \VS{16}Sụ-a; lenaa ẹgube ike,

\par }{\QB dụ iya l'ọkpa!

\par }{\Q Hụmawaro ẹgube ike,

\par }{\QB dụ iya l'akwara akwara,

\par }{\QB gbashịru iya l'ẹpho!


\par }{\Q \VS{17}Ọdzu iya anọduje enwunga

\par }{\QB g'oshi sida.

\par }{\Q Anụ anụ, dụ iya l'ụtapfu

\par }{\QB ligbachaaru eligba.


\par }{\Q \VS{18}Ọkpu iya bụ mkpụrukpu

\par }{\QB onyirubvu bẹ ọ bụ.

\par }{\Q Oshi-ọkpa iya bụru mgbọrígwè.


\par }{\Q \VS{19}Ọo ya kachaa shii l'iphe,

\par }{\QB bụkpoo iphe,

\par }{\QB Chileke meshiru dobe lẹ

\par }{\QB mgboko;

\par }{\QB ọle onye ono, meru iya nụ

\par }{\QB ono egudejelẹ-a

\par }{\QB ogu-echi iya zaa ya ntse.


\par }{\Q \VS{20}Úbvú úbvú anọduje ewotaru

\par }{\QB iya iphe, ẹphe metaru;

\par }{\QB tẹme anụ, bu l'ẹgbudu

\par }{\QB g'ẹphe ha nọdu

\par }{\QB anọduje iya ntse ebvu

\par }{\QB ebvu.


\par }{\Q \VS{21}Ọozeje lẹ mkpula oshi lotusu;

\par }{\QB woru onwiya domia lẹ

\par }{\QB mkpula ẹswa, nọ l'ụda.


\par }{\Q \VS{22}Oshi lotusu ono egudeje

\par }{\QB ẹpfukala, dụ iya nụ

\par }{\QB gude domia ya.

\par }{\Q Ẹkali oshi wilo nọ-phee ya

\par }{\QB mgburugburu.


\par }{\Q \VS{23}Mini -nọdu atụ kpereree;

\par }{\QB o too yedu iya ebvu.

\par }{\Q Ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB eme iya nụ

\par }{\QB m'obetakpọo ẹnyimu

\par }{\QB Jiọ́danu gbaa utso

\par }{\QB sụbe iya l'ọnu.


\par }{\Q \VS{24}?Bụ onye sụru iya egude

\par }{\QB m'ọ nọdu ele iya ẹnya?

\par }{\Q Tọo ?bụ onye sụru

\par }{\QB g'ọo-nmata iya swọo

\par }{\QB ya imi?




\par }\PoetryChap{41}{\Q \VerseOne{1}?Ịi-dụ-a ike gude

\par }{\QB ịkokoro nmata

\par }{\QB ẹjo-oke-agiyi,

\par }{\QB bụ Leviyatanu;

\par }{\QB ọzoo tụa ya eri l'ire woru

\par }{\QB libe elibe?


\par }{\Q \VS{2}?Ịi-dụ ike ye iya eri l'imi

\par }{\QB lipyia;

\par }{\QB ọzoo woru ịkokoro dzụbe

\par }{\QB iya l'agba?


\par }{\Q \VS{3}?Ịi-dụ-a ike mee ya g'ọ wata

\par }{\QB ngu arwọ sụ g'ị

\par }{\QB phụaru iya obu-imemini?

\par }{\Q ?Ọo-gọzeta olu pfuru opfu nụ

\par }{\QB ngu?


\par }{\Q \VS{4}?Ịi-dụ-a ike mee g'unu l'iya

\par }{\QB gbaa ndzụ

\par }{\QB g'ọ bụru ohu ngu jasụ

\par }{\QB g'ịi-nọ-beru?


\par }{\Q \VS{5}?Ịi-dụ-a ike mekoshi iya

\par }{\QB g'eemekoshije

\par }{\QB nwẹnu-a?

\par }{\Q Ii-woru iya haarụ

\par }{\QB ụnwumgboko ibe ngu

\par }{\QB g'ẹphe gude bvu ebvu?


\par }{\Q \VS{6}Ndu agba nghọ; ?ẹphe e-kwe

\par }{\QB ngu iya-a ọnu?

\par }{\Q Tọo ?ẹphe e-ke iya l'ẹhu l'ẹhu

\par }{\QB g'ẹphe ha agba nghọ ọbu?


\par }{\Q \VS{7}?Ịi-dụ-a ike gude mkpirikpu

\par }{\QB mkpirikpu igwe

\par }{\QB gbajashịa ya akpọ?

\par }{\Q Tọo ?ịi-dụ ike gude ịkekee

\par }{\QB sụwaa ya ishi?


\par }{\Q \VS{8}I -byikpọo ya ẹka ebyibyi

\par }{\QB ophu bẹ ịi-nyata-a iphe,

\par }{\QB gụ l'iya jeru.

\par }{\Q Ị tịi laphubaẹdu iya azụ

\par }{\QB ememe.


\par }{\Q \VS{9}I -dobekpọo ẹnya l'ii-mekpe

\par }{\QB iya; maru l'ọo ụka bẹ

\par }{\QB ị dzụru.

\par }{\Q Ị -hụmakpoo ya nụ ahụma bẹ

\par }{\QB ike bvụwaru ngu.


\par }{\Q \VS{10}Eshinu ọ dụdu onye agirigo,

\par }{\QB nọ iya l'ẹhu sụru

\par }{\QB kẹ g'o je akpatsu

\par }{\QB ẹjo-oke-agiyi;

\par }{\QB ?bụchia mụbe Chileke bẹ

\par }{\QB nemadzụ sụru k'etso opfu?


\par }{\Q \VS{11}?Bụ onye abya asụ l'ọwa-a

\par }{\QB iphe iya, ẹka mu dụ

\par }{\QB baa gẹ mu pfụa ya

\par }{\QB ụgwo iya?

\par }{\Q Noo kẹle iphemiphe,

\par }{\QB nọ lẹ mgboko bụ nkemu.


\par }{\Q \VS{12}“Mu taa hakwa gẹ mu ta tụ

\par }{\QB ọnu ọkpa ẹjo-oke-agiyi ono;

\par }{\QB tụa ọnu g'ọ dụ-be ọkpehu

\par }{\QB yẹe g'ọ bụ-be anụ,

\par }{\QB dụ ùbvù l'ẹnya.


\par }{\Q \VS{13}?Bụ onye sụru iya aswa

\par }{\QB akpọ?

\par }{\Q ?Bụ onye a-dụ ike parụ

\par }{\QB odogoro eje iya l'iphu

\par }{\QB lẹ ya eje iya ya eyeye?


\par }{\Q \VS{14}?Bụ onye a-tụkponu ama

\par }{\QB k'eje iya ajaha ọnu,

\par }{\QB o gude phengara phengara

\par }{\QB eze kpọo ọkpokuu

\par }{\QB gbaa mgburugburu?


\par }{\Q \VS{15}Okpurukpu iya bẹ iphe,

\par }{\QB kpọru iya giriri bụ

\par }{\QB iphe-mgbobuta-ọgu,

\par }{\QB nọchaa hụru ahụru;

\par }{\QB bya anọduchaa nwibe iya

\par }{\QB ntsentse;


\par }{\QB \VS{16}mbụ l'ẹphe nọchaa

\par }{\QB onwophẹ ntsentse

\par }{\QB shingushingu;

\par }{\QB k'ọphu phẹrephere te

\par }{\QB eshidu mgbaka iya

\par }{\QB abahụ iya l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{17}Ẹphe rakụbecharu nwibe phẹ

\par }{\QB arakụbe.

\par }{\Q Ẹphe tụgbaru nanụ k'ọphu

\par }{\QB a taa tụwadu iya ẹbo.


\par }{\Q \VS{18}O -zee uze; icheku-ọku

\par }{\QB aghashịhu.

\par }{\Q Ẹnya iya dụ g'ẹka ẹnyanwu

\par }{\QB keru paa lẹ nchi-abọhu.


\par }{\Q \VS{19}Ọku-ọwa anọduje enwu iya

\par }{\QB phoophoophoo l'ọnu.

\par }{\Q Ẹkoro-ọku eshi iya agba

\par }{\QB kpịtikimu kpịtikimu

\par }{\QB kpịtikimu.


\par }{\Q \VS{20}Ẹnwuru-ọku eshi iya l'imi

\par }{\QB akpụ tụutuutuu

\par }{\QB g'ite, e shiberu chịru ẹswa

\par }{\QB kụbe iya.


\par }{\Q \VS{21}O -kushi unme l'icheku,

\par }{\QB ọku adụdu l'ọ gbanwuhu ọku;

\par }{\QB tẹme ọku, enwu

\par }{\QB phoophoophoo nọdu

\par }{\QB eshije iya l'ọnu agụshihu.


\par }{\Q \VS{22}Ọkpehu dụ iya l'olu;

\par }{\QB k'ọphu oomeje gẹ meji tọfu iphe,

\par }{\QB bụkpoo onye hụmaru iya nụ.


\par }{\Q \VS{23}Igbigirigbi akpọ ẹhu iya

\par }{\QB rakụgbaerupho l'ẹhu

\par }{\QB nwibe iya;

\par }{\QB k'ọphu ọ dụdu onye sụru

\par }{\QB iya arakụfu.


\par }{\Q \VS{24}Ọkpoma iya kpọru

\par }{\QB gbengugbengu gẹ mkpuma;

\par }{\QB mbụ l'o shihuru ike gẹ mkpuma,

\par }{\QB eegweje iphe.


\par }{\Q \VS{25}Ọ -gbalihu agbalihu;

\par }{\QB ndzụ erwuta ndu ike dụ.

\par }{\Q Ẹphe egude ẹhu-anmanma

\par }{\QB gbaphu azụ.


\par }{\Q \VS{26}E -gbua ya ogu-echi;

\par }{\QB ọ tọ dụdu iphe, oo-me iya;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe, arwa;

\par }{\QB ọzoo ịkekee;

\par }{\QB ọzoo agụgu emeje iya.


\par }{\Q \VS{27}Ígwè bẹ ọonyajishije g'onye

\par }{\QB anyapyashị ọwa.

\par }{\Q Ọ nọdu emeje onyirubvu

\par }{\QB g'onye eme oshi,

\par }{\QB rehuru erehu.


\par }{\Q \VS{28}Apfụ te emejedu iya g'ọ gbaa

\par }{\QB ọso gbala.

\par }{\Q Mkpuma rọbo nọdu adụjele

\par }{\QB iya-a g'ọ bụ udzu,

\par }{\QB etsushi ekpu iya.


\par }{\Q \VS{29}E -chia ya mgbọro l'ọ gbẹ dụ

\par }{\QB iya g'e chiru iya oshi ọwa.

\par }{\Q A -nọdu atụ iya arwa

\par }{\QB swịiswiiswii l'ọ chịle

\par }{\QB iya-a ọchi.


\par }{\Q \VS{30}Mkputẹpho iya atsụ nkọ

\par }{\QB g'igburọnu ibiribe mbeji.

\par }{\Q Ọ -wụa awụwu l'ẹpuchi l'ọ dụ

\par }{\QB g'ẹka e swiru igwe,

\par }{\QB e gude echi ereshi.


\par }{\Q \VS{31}O -rwuba l'ogbumini l'ọ

\par }{\QB phụhu ụphu g'ite,

\par }{\QB e shiberu l'ọku.

\par }{\Q Teke o rwubaru l'eze-ẹnyimu l'ọ

\par }{\QB tsụ gbudugbudu g'ẹka e

\par }{\QB shiberu manụ ụrwazi.


\par }{\Q \VS{32}Ẹka o gbaru bẹ mini asọje

\par }{\QB raa bukahụ ẹbo acha

\par }{\QB kẹ phuuphuu.

\par }{\Q Onye leru ẹnya lẹ mini teke

\par }{\QB ono l'o dobesụ l'ogbu-mini

\par }{\QB furu ẹwó.


\par }{\Q \VS{33}Ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB dụ lẹ mgboko-a,

\par }{\QB aatụ eyeru iya.

\par }{\Q Ọ bụ iphe, e meru dobe

\par }{\QB lẹ mgboko; ọphu ndzụ

\par }{\QB agụjeedu iya.


\par }{\Q \VS{34}G'iphe ahahabẹ l'eli;

\par }{\QB o tọ dụdu iphe, ọo-gụbe iya.

\par }{\Q Ọo ya bụ eze l'iphe,

\par }{\QB bụkpoo iphemiphe,

\par }{\QB eku onwiya ekuku.”




\par }\Chap{42}{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Jiobu bya

\par }{\QB eyeeru Chipfu ọnu

\par }{\QB bya asụ iya:


\par }{\Q \VS{2}Mu maru-a l'ị sụru eme

\par }{\QB iphemiphe;

\par }{\QB l'ọ tọ dụdu iphe, ị tụberu

\par }{\QB k'ememe, a byaru

\par }{\QB agbanwe agbanwe.


\par }{\Q \VS{3}Ị jịru sụ: “?Bụ onye woru

\par }{\QB enweru egomunggo

\par }{\QB kẹ gụbe Chileke rwụtoshia;

\par }{\QB l'ẹbe abụ l'onye ọbu maru

\par }{\QB iphe, oopfu?”

\par }{\Q Mu kwetakwaru lẹ mu shi

\par }{\QB epfu iphe, mu amadụ

\par }{\QB ishi iya;

\par }{\QB iphe, dụ biribiri k'ọphu mu

\par }{\QB ta asụdu iya amaru.


\par }{\Q \VS{4}I pfukwarụpho sụ:

\par }{\QB “Ngabẹkwa nchị;

\par }{\QB gẹ mu bya ajịa ngu ajị.

\par }{\Q Ọ kwa g'ị zajẹ mu iya.”


\par }{\Q \VS{5}Ọ kwa lẹ nchị bẹ mu

\par }{\QB shi anụmaje ẹka a tụ ọnu ngu.

\par }{\Q Obenu lẹ nta-a bẹ mu

\par }{\QB hụmawaru ngu l'ẹnya.


\par }{\Q \VS{6}Noo g'o gude mu lawarọ

\par }{\QB onwomu ashị.

\par }{\QB Izimanụ lwawaru mu azụ.

\par }{\Q Wakwa mu l'ophu l'ime

\par }{\QB urwuku yẹle ime ntụ.


\par }{\SH Akpochi opfu ọbu ishi
\par }
{\PP \VS{7}Tọbudu iya bụ; Chipfu pfuchaa iphemiphe ono yeru Jiobu bya epfukwarụpho yeru Elifazu onye Temanu sụ iya: “Ẹhu eghukwa mu eghu; ọ bụru gụ l'ọ̀nyà ngu phẹ ẹphenebo kpatsuru mu iya; kẹle unu te epfuduru mu iphe, pfụru nhamụnha g'onye-ozi mu, bụ Jiobu pfuru.

\VS{8}Nta-a bụ iphe, unu e-mekwa bụ g'unu kpụta oke-eswi ẹsaa; yẹe ebili ẹsaa jepfu onye-ozi mu, bu Jiobu g'o gude iya gwee ngwẹja-akpọ-ọku nụ mu l'opfu ẹhu unu. Onye-ozi mu, bụ Jiobu epfuru nụ Chileke l'iswi ẹhu unu; mu anata epfupfu, o pfuru nụ mu. Mu te emeẹdu unu iphe, mu gege eme unu l'esweswe ono, unu meru ono. Noo kẹle unu te epfuduru mu iphe, pfụru nhamụnha g'onye-ozi mu, bụ Jiobu pfuru.”

\VS{9}Noo ya bụ; Elifazu onye Temanu; yẹe Bilidadu onye Shuwa; waa Zofa, bụ onye Nama gbẹshi bya emee iphe, Chipfu sụru g'ẹphe mee. Jiobu bya epfuru nụ Chipfu; ọ nata iphe, o pfuru nụ iya.


\par }{\PP \VS{10}Tọbudu iya bụ; Jiobu bya epfuchaẹpho nụchaa Chileke l'iswi ẹhu ọ̀nyà iya phẹ onoya; Chipfu bya emee ya; ọ byakwa enweru ẹku ọzo. Ọ bya emee ya iphe, bụkpoo iphemiphe, o shi nweru hakọta g'o shi ha ugbo labọ.

\VS{11}Unwune iya unwoke mẹ ụnwanyi; mẹkpoo onyemonye, shi mahawarụ iya nụ byaahaa ibe iya ọzo; ẹphe l'ẹphe riaha nri ọzo. Ẹphe kpọaharu iya iphu; dụaha ya obu k'iphe-ẹhuka ono g'ọ ha, bụ iphe, Chipfu shi woru tụkobe iya ono. Ọ nọdu abụjeru onye byatashịaru nụ l'ooguderu iya kobo bya egudekwaru iya phọ iphe-nchị, e gude mkpọla-ododo mee.


\par }{\PP \VS{12}Chipfu bya agọru ọnu-ọma nụ Jiobu lẹ ndzụ ọphu o mechaarụ nọfua eme lẹ ndzụ ọphu o vuru ụzo nọo. Atụru, o mechaarụ nweru dụ ụkporo ụnu atụru l'ụnu iri l'ise. Ịnya-kamẹlu dụ ụnu iri l'ise. Eswi iya, e jigbaru ẹbo ẹbo dụ ụnu ise. Nkapfụ-ịgara dụ ụnu labọ l'ụkporo iri.

\VS{13}Ọ nwụta unwoke ẹsaa bya anwụta ụnwanyi ẹto.

\VS{14}Ọkpara iya kẹ nwanyị bẹ ọ gụru Jiemima bya agụa otsota iya Kezaya bya agụa k'ẹto Kẹrenu-Hapuku.

\VS{15}E -jegbabẹ ẹkameka l'alị ono ta adụdu ẹka aahụma onye nwanyị, mapfuru ụnwu ada Jiobu lẹ mma. Nna phẹ, bụ Jiobu keru iphe, o nweru gbaa phẹ teke o keru iya ụnwu iya kẹ nwoke.


\par }{\PP \VS{16}Gẹ Jiobu jechaaru iphe-ẹhuka ono bẹ ọ dzụfuaru ndzụ nọo ụkporo apha ẹsaa. Ọ nọdu ndzụ gude ẹnya hụma ụnwu iya; yẹe ụnwu nwanwa iya phẹ; mẹkpoo ụnwu nwanwanwaranwa; mẹkpoo nwanwanwaranwa nwanwa iya.

\VS{17}Tọbudu iya bụ; o mechaa nwụhu kakpọo nka karwee akarwe; nọkpoo ikpoto apha, dụ igwerigwe igwerigwe.

\par }