\NormalFont\ShortTitle{2 Kọrentu}

{\MTB Ẹkwo-ozi K'ẹbo, Pọlu Deru Nụ Ndu

\par }{\MT Kọrentu



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ọwa-a bụ ẹkwo-ozi, mụbe Pọlu ede; mụbe onye Chileke kuru mee gẹ mu bụru onye-ishi-ozi Kéreshi Jizọsu. Onye mu l'iya ede ẹkwo-a bụ nwanna anyi Timoti. Ndu anyi ede iya anụ bụ Chịochi kẹ Chileke lẹ Kọrentu mẹ iphe, bụkpoo ndu-nsọ, bu l'alị Akaya l'ophu.


\par }{\PP \VS{2}Anyi sụ gẹ Chileke, bụ Nna anyi yẹe Nnajịuphu, bụ Jizọsu Kéreshi meeru unu eze-iphe-ọma; mekwaaphọ g'unu buru l'ẹhu-guu.


\par }{\SH Pọlu ekele Chileke
\par }
{\PP \VS{3}Unu g'anyi kele onye ono, bụ Chileke bya abụru Nna kẹ Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi. Ọo ya bụ Nna ọphu aphụ obu-imemini nkiya nyịberu anyịbe; bya abụru Chileke, bụ iya bẹ ndumobu l'ophu shikọta l'ẹka.

\VS{4}Ọ bụ iya bụ onye adụje anyi obu l'iphe, bụkpoo iphe-ẹhuka, anyi ejekpọo ejeje; g'anyi adụkwanu ike dụa ndu ọzo obu m'ẹphe -nọdu eje iphe-ẹhuka g'ọ dụhabe. Anyi egudekwanụ ndumobu ono adụ ndu ọzo.

\VS{5}L'ọ kwa g'anyi yị l'iphe-ẹhuka, nyịberu anyịbe, Kéreshi jeru bụ g'anyi yịhukwapho lẹ ndumobu, nyịberu anyịbe ọphu Kéreshi adụ anyi.

\VS{6}Sụ-a; ọ -bụru l'anyi eje iphe-ẹhuka; unu makwarụ l'iphe-ẹhuka ono, anyi eje bụkwa g'ee-shi gẹ Chileke adụa unu obu; tẹme ọ bụkwarupho g'ee-shi gẹ Chileke adzọo unu. Teke Chileke adụkwanu anyi obu; ono abụru iphe, unu e-gude shihu obu ike teke unu a-nọdu ata nshi eje ẹgube iphe-ẹhuka ono, anyi eje ono.

\VS{7}Ọobujeru anyi -nyata unu; anyi asụ l'anyi maru-a l'unu a-pfụshia ike. Noo kẹle anyi maru l'ọo g'unu yị l'iphe-ẹhuka, anyi eje-a bụ g'unu yịhukwapho lẹ ndumobu ọphu Kéreshi adụ anyi.


\par }{\PP \VS{8}Ụnwunna anyi; iphe, anyi eme g'unu maru bụkwa k'iphe-ẹhuka, anyi jeru lẹ Eshiya. Ewere, meru anyi meghakwaru anyi ẹka k'ọphu ọ dụ g'onye e boru ivu, nyị-kworu iya olu. Ọ tsụta-beru anyi l'ẹhu k'ọphu anyi eshiẹdu rịkwadaa l'anyi e-mechaa dzụkwaduru ndzụ ọzo.

\VS{9}Mbụ-a; anyi shi rịa l'e kpewaru anyi mpfugbu; ọle ono tụkoru bụru iphe, e-me g'anyi ta anọdu arị l'anyi a-dụ ike dzọo onwanyi; mekwaaphọ g'anyi wotachia onwanyi ye Chileke l'ẹka, bụ iya bụ Chileke l'adụje ike mee g'onye nwụhuru anwụhu shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ.

\VS{10}Ọ dzọtaru anyi l'ẹjo ọgu ono, gege eri anyi ishi ono. Ọ bụkwarupho g'ọo-nọduje adzọ anyi bụ ono. Ọo ya bụwaa ẹka ẹnya anyi dụ l'ọo ya a-dzọta anyi.

\VS{11}Unubẹdua kwaphọ; unu yekwarụpho anyi ẹka; unu pfuje nụru anyi Chileke. Ọo ya bụ; g'aa-dụ igwe kele Chileke ekele ẹhu anyi; kele iya k'eze-iphe-ọma, o meru anyi; kẹle ọ nụmaru olu ikpoto ndu epfu anụ iya nụ.


\par }{\SH Pọlu agbanwe iphe, ọ tụberu
\par }
{\PP \VS{12}Obu anyi meru g'o doo anyi ẹnya rengurengu lẹ ndiphe ta aghachadu umere anyi aghacha; ọphu ntuphu-ire adụdu iya; kelekele mẹ a -bya l'ẹhu anyi l'unu. Umere anyi pfụru nhamụnha l'iphu Chileke. Ọ bụru iphe ono bẹ anyi aba aba iya. Ọ tọ bụkwa lẹ mmamiphe kẹ ndiphe bẹ o shi; ọ kwa eze-iphe-ọma, Chileke l'eme.

\VS{13}L'iphe, anyi ederu unu bụkwa iphe, unu a-dụ ike gụta maru iphe, o pfuru. Mu elekwa ẹnya l'oo-mechaa dogbua unu ẹnya ree;

\VS{14}mbụ iphe ono, doru unu ẹnya ẹka lanụ ẹka lanụ nta-a ono. Unu maru lẹ mbọku ono, Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu a-bya ono bẹ unu a-hụma iphe, a-zọbe gude anyi aba l'abaa; anyịbedua egudekwaphọ unu abakwaphọ.


\par }{\PP \VS{15}Ọ kwa l'o doru mu ẹnya l'unu maru iphe ono; meru g'o gude mu shi sụ lẹ mu a-byaadaa ndu-unu bya emee g'urwu gbaarụ unu k'ugbo ẹbo.

\VS{16}Mu eshiwarọ elieli jeshia Masedoniya. Mu -shiẹpho Masedoniya lwajẹ mẹ mu abatakwanụ ọzo byapfuta unu mẹ unu edua mu ije gẹ mu jeshia Jiudiya.

\VS{17}?Ọ dụ unu gẹ mu shi agha onwomu aghagha teke ono, mu shi tụbe iya ẹgube ono? ?Tọo unu rịru lẹ mu epfuje iphe nkemu gẹ ndiphe. L'ọ kwa ndiphe asụje: Ee l'iphe, uche phẹ sụru: Waawa.

\VS{18}Tụswekwa! Ọ kwa gẹ Chileke l'onwiya bụ onye gbaru g'e gude ire iya ẹka bụ g'iphe, anyi epfu gbaru g'e gude iya ẹka lẹ Ee anyi bụ Ee; Waawa anyi bụru Waawa.

\VS{19}Lẹ Jizọsu Kéreshi ono, bụ Nwa Chileke ono, Sayilasu pfuru unu opfu iya ono; Timoti pfuaru iya unu ono; mbẹdua l'ishi onwomu pfuaru iya unu ono ta abụkwa ẹgube onye asụje Ee l'iphe, uche iya sụru Waawaa. Ọ chikwaa iphe, ọ bụ bụ lẹ Kéreshi ono -sụwaa Ee bẹ ọ bụ Ee.

\VS{20}Ọo ya bụ lẹ Chileke shi l'ẹhu Kéreshi ono emeẹbekota iphemiphe, yẹbe Chileke kweru ukwe iya. Noo g'o gude anyi nọdu eshije iya l'ẹka sụ “Amẹnu”; g'ee-shi nno kwabẹ Chileke ùbvù.

\VS{21}Ọo Chileke meru g'onye l'unu shi l'ẹka Kéreshi pfụru pfụshia ike; tẹme ọ bụkwaru iya phọ họtaru anyi.

\VS{22}O meru anyi iphe-ọhubama, egoshi l'anyi bụ ndu nkiya bya eworu Unme-dụ-Nsọ nkiya ye l'obu anyi gude goshi iphe ono, o kweru anyi ukwe iya l'oo-mechaa meeru anyi ono.


\par }{\PP \VS{23}Ọo Chileke ono bẹ bụ ekebe mu. Mbụ; g'o mekwaa mu g'ọ dụ iya ree mẹ ọ -bụdu ire-lanụ bẹ mu epfu-a: Iphe, kparụ iphe, mu harụ abya Kọrentu bụekwapho gẹ mu ata abadụru unu mba shii.

\VS{24}Anyi te emekwa g'anyi tubujeru unu iphe, unu e-kweta; eshinu unu pfụ-shiru ike l'ekwekwe, unu kweru kẹ Kéreshi. Ọ chia iphe, anyi shiberu ite iya bụ g'anyi tụko atụko mee g'ẹhu kabaa unu atsọ-shi ụtso ike.




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Noo g'o gude mu gude obu mu g'ọ ha sụ lẹ mu ta abyaẹdu ndu-unu; bya unu akpatsu aphụ ọzo.

\VS{2}Lẹ teke ọ bụ lẹ mu kpatsuaharu unu aphụ ọzo; ?bụhunu onye a-nọdu emehụnu g'ẹhu tsọje mu ụtso? ?Bụhukwapho ndu ono, mu kpatsuru aphụ-a?

\VS{3}Noo g'o gude mu dee iphe ono, mu deru ono; g'ọ tọ bụ ọme mu byaru; mẹ ndu gege eme g'ẹhu tsọo mu ụtso agbẹ kpatsuahaa mu aphụ. L'iphe, doru mu ẹnya bụ l'unu -mewaa g'ẹhu tsọ mu bẹ ẹhu a-tsọahakwapho unubẹdua ụtso.

\VS{4}Teke mu ede ẹkwo ono bẹ o shikwa atsụ mu l'ẹhu k'ọphu ẹhu eshidu bụru mu ẹhu; mbụ-a; aphụ jikwaru mu obu; mu nọdu ehubu ẹnya-mini ede iya. Mu te edekwaru iya gẹ mu kpatsu unu aphụ. Ọ chikwaa iphe, mu gude dee ya bụ g'ọoburu iphe, e-me g'unu maru lẹ mu yenụkaru unu obu.


\par }{\SH Agụru onye a hụ̀rù ahụ̀hù nvụ
\par }
{\PP \VS{5}Ọ -bụru l'ọ dụru g'unu ha onye mewaru onye ọzo ẹgube iphe, aphụ ono; unu makwarụ l'ọ tọ bụkwa mu bẹ o meru iya; ọ kwa unubẹdua g'unu ha bẹ oome iphe, aphụ ọbu. Ọle mu tee jedu iya rọ epfunụka. Ọo 'ẹpho iphe, mu epfu bụ l'o ghuduru mẹ ọ bụwaru unu g'unu ha bẹ o meru iphe, aphụ ono.

\VS{6}Onye ono bẹ mu epfukwa sụ l'ahụ̀hù ono, unu ka l'ọtu hụa ya ono dụkwaa ree; g'a ta hụekwa.

\VS{7}Ọ chia iphe, unu e-me nta-a bụ g'unu ghakọbe gụaru iya nvụ dụa ya obu; a -nọnya o gude agụ aphụ; obu phefu iya.

\VS{8}Ọo ya bụ l'iphe, mu arwọ unu bụ g'unu mee g'ọ maru l'unu yeru iya-a obu.

\VS{9}L'iphe, mu shi gude deeru unu ẹkwo phọ bụkwa gẹ mu hụeshikwa unu ama; maru ?unu emeje-a iphemiphe, mu sụru g'unu mee.

\VS{10}Iphe, bụkpoo onye unu gụru nvụ l'iphe, bụkpoo iphe, o mesweru bẹ mbẹdua l'ishi onwomu gụakwaru nvụ. Iphemiphe, mu gụru nemadzụ nvụ iya; mbụ mẹ o -nwekwarụ iphe, mu gụru nvụ iya; bẹ bụkwa l'iswi ẹhu unu bẹ mu nọ l'iphu Kéreshi gụa ya.

\VS{11}Ọo ya bụ g'eeshi ẹgube ono gbobuta Nsetanu g'ọ tọ gbahaa anyi l'ẹregede eshinu anyi machaarụ iphe, ọ tụberu ememe majia ya ẹnya.


\par }{\SH Teke Pọlu nọ lẹ Tirowasu
\par }
{\PP \VS{12}Sụ-a; lẹ teke ono, mu jerwuru Tirowasu je asa ozi-ọma kẹ Kéreshi ono bẹ mu rwuru je ahụma lẹ Kéreshi mewaru ụzo dụkpooru mu ọkpobe adụdu gẹ mu bya ejeeru iya ozi.

\VS{13}Ọle mu rwuru ọphu ẹhu ebvukpọdaaru mu ebvuru; kẹle mu rwuru; ọphu mu ahụmaduru nwanna anyi, bụ Tayitọsu l'ẹka ono. Tọbudu iya bụ; mu parụ phẹ haa; ọ bụru mu eje Masedoniya.


\par }{\SH Etso Kéreshi gbọo ọgboo
\par }
{\PP \VS{14}Mu asụ Chileke l'ọ dụ ike; yẹbedua, shiwaa l'iphe ono, Kéreshi meru ono; eduphe anyi; anyi nọdu Kéreshi l'ẹka agbọ ọgboo; k'ọphu bụ ẹkameka, anyi jeru eeshi l'ẹhu anyi maru onye yẹbe Chileke bụ; waa k'ọphu ozi-ọma ono a-vọ ẹkameka pfurupfuru g'iphe, mkpọ iya eshi kwẹekweekwee.

\VS{15}L'iphu Chileke bẹ anyi dụ gẹ mkpọ ozi-ọma ono, eshi kwẹekweekwee l'ẹhu ndu a dzọtaru; mẹ l'ẹhu ndu ala l'iswi ono.

\VS{16}L'ọ dụru ndu ọphu mkpọ ozi-ọma ono atagbu l'ẹpho; ọ dụru ndu ọphu o meru g'ẹphe nọdu ndzụ. Ọo ya bụ; ?bụ onye sụru eje ẹgube ozi, dụ nno?

\VS{17}Anyịbedua ta arwụtoshikwa ozi-ọma ono arwụtoshi gẹ ikpoto ndu ọzo eme iya. Anyịbedua, Chileke ziru-a egudejekwa obu ìphóró epfu opfu ono l'iphu iya, bụ iya bụ iphe, gbaru ndu ejeru Kéreshi ozi.




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}?Ọ dụ unu g'anyi watawarụ aja onwanyi ajaja ọzo tọ? ?Bụ g'e dee ẹkwo l'anyi bụ ndu ire-lanụ nụ anyi g'anyi nụ unu gẹ ndu ọzo anụje unu? Tọo ?Bụ g'anyi sụ g'unu nụ anyi ẹkwo, l'egoshi l'anyi bụ ndu ire-lanụ g'anyi parụ gẹ ndu ọzo apajẹru?

\VS{2}Ọ kwa unubẹdua l'onwunu bụ ẹkwo, e deru nụ anyi. Ẹkwo k'ono bẹ e deru ye anyi l'ọkpoma g'onyemonye gụje g'o doo ya ẹnya.

\VS{3}Ọ bụwaa g'unu goshije l'unu bụ ẹkwo ọphu Kéreshi deru nụ anyi g'anyi pajẹru. Ẹkwo ọbu ta abụdu mini-ẹkwo bẹ e gude dee ya. Iphe, e gude dee ya bụ Unme, shi l'ẹka kẹ Chileke; mbụkwa Chileke ọphu dzụ ndzụ. Ọphu ẹka e deru iya abụdu lẹ mkpuma, dụ g'okwekpu; ẹka e deru iya bụ l'obu nemadzụ.


\par }{\PP \VS{4}Iphe, anyi gude epfu nno bụ lẹ Kéreshi mewaru anyi g'anyi gudeje ire Chileke ẹka.

\VS{5}Iphe, mu epfu-a ta abụkwa l'o nweru ike, dụ anyi l'ẹhu, bụ ike, anyi e-gude epfu l'anyi sụru eme ẹgube iphe ono. Ike, anyi nweru bụkwa Chileke bẹ o shi l'ẹka;

\VS{6}yẹbedua, bụ iya meru anyi sụru eme g'a maru l'anyi bụ ndu ejeru Ọgbandzu ọ̀phúú ono ozi. Ọ tọ bụkwa ekemu ọphu e deru l'ẹkwo bẹ ọonuje anyi nta-a. Ọ kwa Unme-dụ-Nsọ nkiya bẹ ọonuje anyi. L'ekemu ọphu e deru l'ẹkwo egbukwa egbugbu; obenu lẹ Unme Chileke l'anụje ndzụ.


\par }{\PP \VS{7}Sụ-a; ọ bụru l'ekemu mgbu-ọnwu ono e deru kaa ya akaka lẹ mkpuma, dụ bachịbachi ono bẹ gburu nwịinwii; k'ọphu bụ lẹ ụnwu Ízurẹlu ta adụdu ike lee Mósisu ẹnya l'iphu; mbụ ogbu nwịinwii ọphu e-mechaa phukashịhu nụ;

\VS{8}bụchia ozi Unme-dụ-Nsọ eje taa kabadaa adụ akpabiri?

\VS{9}Teke ọ bụ l'ozi, nmarụ ikpe-ọnwu ono dụ-be akpabiri ẹgube ono bẹ ozi k'apfụbekoto ono a-kabakwanụ adụ akpabiri.

\VS{10}Ọo ya bụ; l'e -pfuje iya epfupfu; mu asụ l'ogbu-nwịinwii ọphu ụzo mbụ phọ gude ta adụedu iphe, ọ bụ l'ẹka ogbu-nwịinwii kẹ nta-a nọ. Ogbu-nwịinwii kẹ nta-a ono bụ ogbu-nwịinwii, nyịberu anyịbe.

\VS{11}Lẹ teke ọ bụ l'iphe ono, l'e-mechaa phukashịhu nụ ono dụ-be akpabiri ẹgube ono bẹ ọphu a-dụwaro adụdu a-kabakwanụ adụ akpabiri.


\par }{\PP \VS{12}Ọo ya bụ l'e -shinu ẹnya anyi dụ l'ẹgube iphe ono bẹ anyi apfụshije ike asa kpaa kpaa.

\VS{13}Anyi te emedu gẹ Mósisu, jeru je achịta ẹkwa phuchia iphu gẹ ndu Ízurẹlu ta ahụma iya iphu g'ogbu-nwịinwii ono chihuada.

\VS{14}Ẹbe ọ bụkwa l'ẹphe ta ahụmaduru iya; Chileke kwechikwaru phẹ phọ ẹnya; kẹle ọobujeru ẹphe -nọdu agụkpoo ẹkwo ọgbandzu k'akahụ ono; mbụkwa jasụ ntanụ-a; ọodu g'e gude ẹgube ẹkwa ono phuchikwaa phẹ phọ iphu g'ẹphe ta amaru iphe, ẹphe agụ. Ọo 'ẹpho atụgba onwonye lẹ Kéreshi kpụrumu l'a-phụfu ẹkwa ono.

\VS{15}Mbụ-a; ọobujeru teke ẹphe agụ ẹkwo ekemu Mósisu ono; mbụkwa byasụ nta-a; ẹgube ẹkwa onoya aphụchie phẹ phọ egomunggo.

\VS{16}Ọle ọ kwaa g'ẹkwo-opfu Chileke pfuru kẹ Mósisu bụ g'ọo-dụ ndu Ízurẹlu; l'ẹkwo-opfu Chileke pfukwaru kẹ Mósisu sụ: “Ọobujeru teke ọ ghawarụ Nnajịuphu iphu; ẹkwa ono aphụfu.”

\VS{17}Ọo Nnajịuphu ono bụ Unme-dụ-Nsọ ono. Ọ bụru l'ẹka Unme-dụ-Nsọ ono bẹ atọ l'ẹgbu shi.

\VS{18}Anyịbe ndu ono g'anyi ha bụ ndu adụdu iphe, phuchiru anyi iphu; anyi nọdu ele ogbu-nwịinwii kẹ Chileke ono ẹnya g'onye ele ẹnya l'onyo; ọ gbanwee anyi; anyi dụ g'ọ dụ; mbụ shi l'ogbu nwịinwii kaba egbu nwịinwii. Onye o shi l'ẹka bụru Nnajịuphu ono, bụ Unme-dụ-Nsọ.




\par }\Chap{4}{\SH Ẹku, nọ l'ite-ụrwa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ; l'eshinu Chileke phụru anyi obu-imemini bya eworu ozi ono ye anyi l'ẹka bẹ ike ta abyakwa abvụ anyi l'ozi ono.

\VS{2}Iphe, anyi jịkaru bụ iphemiphe, bụ iphe-iphere; mbụ iphe, eeme lẹ mpya. Anyi te emedu iphe ẹregede; ọphu anyi agwadu opfu Chileke ngwaragwa. Iphe, anyi emejechia bụ l'anyi epfuje ọkpobe-opfu ono tụa ya jala. Anyi anọduje l'iphu Chileke eme ẹgube ono g'onyemonye egude nno shi l'obu iya maru ndu anyi bụ.

\VS{3}Lẹ teke ọ bụ l'ozi-ọma ono, anyi ezi ono bụ iphe, e gude iphe kwechia ekwechi; ọ kwa l'ẹnya ndu ala l'iswi bẹ e kwechiru iya iphe ọbu.

\VS{4}Lẹ Obutuswe, bụ iya bụ ishi kẹ ndu mgboko-a bẹ woakwaru ẹka pyichia ndu bụ ekwegekwe l'egomunggo g'o mee k'ọphu ẹphe taa hụmadu ìphóró, shi l'ozi-ọma ono, echiru phẹ swacha swacha ono. Ìphóró ono egoshi ogbu-nwịinwii kẹ Kéreshi. Ọ bụru lẹ Kéreshi ono bẹ a hụmaru Chileke l'onwiya.

\VS{5}Ọo ya bụ; l'ọ tọ bụkwa onwanyi bẹ anyi anọduje epfu g'a maru. Ọ kwa Kéreshi Jizọsu, bụ Nnajịuphu anyi ono. Anyịbedua l'ishi onwanyi bụekwapho ndu ejeru unu ozi l'iswi ẹhu Jizọsu.

\VS{6}Ọ kwa Chileke ono, sụru g'ìphóró shi l'ọchii nwua phoo ono bụhukwapho Chileke, meru g'ìphóró iya nwukwaaphọ phoo l'ime obu anyi. Ọo ya bụ gẹ ndiphe, amaru ọdu-biribiri kẹ Chileke; mbụ ọdu-biribiri, shi l'iphu Kéreshi egbu nwịinwii.


\par }{\PP \VS{7}Sụ-a; anyi dụekwapho g'ite, e gude ụrwa kpụa, Chileke woru iphe ono, ereshi ire ike ono, bụ iya bụ ìphóró iya ono woru dẹe. Iphe, o gude dẹe ya nno bụ g'a hụma l'ike iya ono, nyịberu anyịbe ono te eshidu anyi l'ẹka; l'ọo yẹbedua bẹ o shi l'ẹka.

\VS{8}Aanọduje akpa anyị ẹhu tekenteke l'ẹkameka; ọle ọ tọ bụkwanu l'aakpapyajẹ anyi ishi. A -nọnyaa iphe, aharu atsụ anyi l'ẹhu k'ọphu anyi taa majẹeduru iphe, anyi e-me; ọle ọkpoma eshihujeẹla anyi ike.

\VS{9}Eemeje anyi ewere; ọle Chileke te ebuhajẹkwanu anyi ẹka. E chitsuje anyi; ọle e te echigbujekwanụ anyi echigbu.

\VS{10}Mbọku-mbọku bẹ anyi ejeje iphe-ẹhuka ono, Kéreshi jeru teke ono, ọobya anwụhu ono. Ọo ya bụkwapho g'aa-hụma ndzụ, shi l'ẹka Jizọsu l'ẹhu anyi.

\VS{11}Ọ tọ dụkwa tekenteke anyịbe ndu ọphu dzụ ndzụ ta atsọ-gejeduru atsọ-geru l'ọnu ọnwu; l'opfu ẹhu Jizọsu; g'aa-hụma ndzụ, shi l'ẹka Jizọsu, dụ anyi l'ẹhu ọwa-a, a-nwụhu anwụhu-a.

\VS{12}Ọo ya bụ l'ọnwu swiru anyi; ndzụ swikwanụru unu.


\par }{\PP \VS{13}Sụ-a; l'ẹkwo-opfu Chileke bẹ e dekwaru sụ: “Mu kweru kẹ Chileke. Ọ bụru iphe ono meru g'o gude mu nọdu epfu opfu iya.” Ọ bụru l'anyi kweru kẹ Chileke ẹgube ono meru g'o gude anyi nọdu epfukwaphọ opfu iya.

\VS{14}Ishi iya bụ l'anyi maru lẹ Chileke ono, meru gẹ Nnajịuphu, bụ Jizọsu shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ ono l'e-mekwaphọ g'anyi shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ opfu l'anyi lẹ Jizọsu tụgbaru bụru nanụ; l'ọogbe teke ono tụko anyi l'unu duta bya edobe l'iphu iya.

\VS{15}Iphemiphe ono bụkota l'opfu ẹhu unu. Ọo ya bụ g'eze-iphe-ọma kẹ Chileke akabaa erwu ndu dụ igwerigwe ẹka. Eze-iphe-ọma ono emee g'a dụ igwe kabaa ekele Chileke ekele; shikwaphọ nno kwabẹ iya ùbvù.


\par }{\PP \VS{16}Ọo ya bụ l'ike ta abyakpọda abvụ anyi l'ozi ono. A makwarụ-a l'ẹhu anyi lịbahuwaru alịbahu tẹme ọ nọdu abyawaa anwụhu; obenu lẹ ndzụ ono, Chileke nụru anyi ono bẹ ọonoduje eme mbọku-mbọku g'ọ dụ ọ̀phúú ọ̀phúú.

\VS{17}Tẹme iphe-ẹhuka, anyi eje-a, dụ nwanphe-a; tẹme ọphu ọ dụdu g'ọo-nọ-beru-a; l'e-mechakwaa setarụ anyi ùbvù, a-dụ shi; mbụ ùbvù ọphu nyịberu anyịbe k'ọphu aamadụ g'aatụ ọnu iya; tẹme ọphu ọ bvụdu abvụbvu.

\VS{18}Iphe, anyi chịru ụpfu ye ta abụkwa l'iphe, eele l'ẹnya; ọ chikwa l'iphe, ẹnya ta ahụmaduru. L'iphe, ẹnya l'ele ta adụkwa ẹka ọono-bejeru; obenu l'ọphu a ta ahụmadu l'ẹnya l'a-nọ ojejoje.




\par }\Chap{5}{\SH Unuphu, anyi e-buru l'imigwe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Anyi maru lẹ teke a phọkataru nwa mkpu ọwa-a, anyi bu l'eliphe-a; bẹ anyi nweru-a unuphu ọzo, Chileke kwarụ anyi. Ụlo k'ono ta abụdu ẹka bẹ e gude kpụa ya. Ọ bụ ụlo ọphu anyi a-nọ ojejoje l'imigwe.

\VS{2}Sụ-a; anyi a-nọjeekwapho atsụ pfụu lẹ mgboko-a jasụ g'anyi a-nọ-beru. Iphe, ẹgu iya agụ anyi bụkwa teke Chileke e-me anyi ewota ogwẹhu ọ̀phúú ono, Chileke e-shi l'imigwe nụ anyi ono yee g'uwe.

\VS{3}Ọo ya bụ; anyi -yewaa ogwẹhu ọ̀phúú ono g'uwe; anyi taa dụedu g'anyi gba ẹhu ọto.

\VS{4}Lẹ teke anyi nọkwadu l'ime ogwẹhu ọwa-a, anyi nweru nta-a bẹ anyi atsụkwa pfụu g'anyi vu ivu-ẹrwa; ọphu ọ dụkwanu anyi g'a sụ l'anyi tọgboru ogwẹhu ọwa-a, anyi nweru nta-a. Iphe, ẹgu iya gbẹ agụ anyi bụ g'a gbẹ yepyabẹfua anyi ogwẹhu ọ̀phúú ono l'eli iya. Ọo ya bụ g'ogwẹhu ono eshi ẹgube ono lwee ọwa-a, e-mechaa nwụhu anwụhu-a.

\VS{5}Ọ kwa Chileke l'onwiya bụ onye eme ire l'ẹhu anyi g'eeshi g'ẹhu anyi eyee ogwẹhu ọ̀phúú ono g'uwe; kẹle ọ nụru anyi Unme-dụ-Nsọ gude goshi anyi iphe ono, o kweru ukwe l'oo-me ono.


\par }{\PP \VS{6}Ọo iphe ono meru g'o gude obu nọdu eshihuje anyi ike tekenteke kpọo. Iphe, anyi maru bụ lẹ teke anyi nọ ndzụ eme ẹhu anyi ẹhu anyi bẹ anyi ta anọdu Nnajịuphu l'ẹka.

\VS{7}Iphe, anyi gude buru bụkwa l'anyi kwetarụ l'ẹbe abụ l'anyi hụmaru l'ẹnya.

\VS{8}Obenu lẹ mbẹdua epfu sụ l'obu te etedu anyi ophe; tẹme ọ nọdu ehe anyi ihee aparu ogwẹhu ọwa-a haa; je g'anyi lẹ Nnajịuphu buwarụro eburu.

\VS{9}Ọo ya bụ l'iphe, anyi ese akanya iya bụ g'anyi meje iphe, dụ iya ree; mẹ anyi nọ l'ibe iya; mẹ anyi nọ lẹ mgboko-a.

\VS{10}Lẹ g'anyi hakọtakpoo; byafụtajekwa bya apfụru l'iphu Kéreshi mẹ ọ -byaẹpho ekpe ikpe. Ọo ya bụ; g'onyenọnu a-nata iphe, rwuberu iya nụ; m'ọ bụ k'ọma-o; m'ọ bụ ẹjo iya-o; onyenọnu anata ụgwo iphe, o meru teke ọ nọ ndzụ lẹ mgboko-a.


\par }{\SH Eshi l'ẹka Kéreshi eshita Chileke ọ̀nyà
\par }
{\PP \VS{11}Ọ kwa l'ọo l'anyi anọduje atsụ Nnajịuphu ebvu opfu l'anyi maru l'ọo ya e-kpe ikpe ono meru g'o gude anyi nọdu anọduje eme g'anyi pfuta ndiphe yeru iya. Obenu l'ọo Chileke makọtaru g'anyi gbaru; tẹme ọ dụkwa mu phọ g'unubẹdua l'onwunu makwaruphọ anyi l'obu unu.

\VS{12}Anyi te etukwa onwanyi ẹpha l'iphu unu ọzo; ọ chia iphe, anyi eme bụ g'anyi goshi unu iphe, unu a-zọbe ọkpa gude anyi eku onwunu; ọo ya bụ g'unu a-majẹru ọnu, unu e-yeru ndu ono, egudeje g'ẹphe gbaru l'eli ẹhu aba abaa; hakwaa g'ẹphe gbaru l'ime obu phẹ ono.

\VS{13}Ọ -bụkpooru nụ l'ọo egomunggo swehuru anyi bẹ iphe, anyi epfu bụkwa Chileke bẹ anyi epfudoru iya. Teke ọ bụ l'egomunggo anyi dụa nhamụnha bụkwa-a l'opfu ẹhu unu bẹ ọ bụ.

\VS{14}L'iphe, bụ iya emeje anyi eme g'anyi eme-a bụkwa eye obu ọphu Kéreshi yeru anyi. Kẹle iphe, kwatakpọoru doo anyi ẹnya ọkpobe edodo bụ l'ọo onye lanụ nwụhuru l'iswi ẹhu ọha. Ọo ya bụ l'ọo ọha nwụhuru.

\VS{15}Ọ nwụhu-chiru ọha l'ophu. Ọo ya bụ gẹ ndu nọ ndzụ ta adzụheru ndzụ ono dzụ-doru iya onwophẹ. Ọ chia g'ẹphe dzụru ndzụ dzụ-doru iya onye onoya, nwụhu-chiru phẹ ọnwu; e mechaa o shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ ono.


\par }{\PP \VS{16}Sụ-a; eshi nta-a bẹ ọ tọ dụekwa onye anyi elekwadu ẹnya, ndiphe ele amadụ; tẹme anyi amaru g'onye ọbu gbaru. Anyi -shi elejekpọonu Kéreshi ẹnya, ndiphe eleje amadụ maru g'ọ gbaru; nta-a bẹ anyi te elehẹkwa iya ẹgube ono.

\VS{17}Ọo ya bụ l'onyemonye, nọ l'ime Kéreshi bụwaa onye e meru k'ọ̀phúú. Akahụ iphe bvụakwaru; iphemiphe bụwaru iphe ọ̀phúú!

\VS{18}Iphemiphe-a bụkota Chileke bẹ o shi l'ẹka. Chileke shikwanụ Kéreshi l'ẹka mee g'anyi l'iya doshia; bya eworu ozi k'edoshi opfu ono ye anyi l'ẹka.

\VS{19}Ọo ya bụ lẹ Chileke shi Kéreshi l'ẹka edoshi opfu dụru yẹe ndiphe mgburugburu; ọphu ọogukoeduru phẹ iphe-ẹji, ẹphe anọduje eme iya. Tẹme o yekwaaphọ anyi ozi k'edoshi opfu ono l'ẹka.


\par }{\PP \VS{20}Ọo ya bụ l'anyi bụ ndu nọ-chiru Kéreshi. Chileke gbẹ anyi l'ẹka arwọ ndiphe arwọrwo. Anyi nọ-chiru Kéreshi arwọ unu sụ: unu kwe g'e doshia opfu, dụru unu lẹ Chileke.

\VS{21}Kẹle Chileke meru iya o vuta iphe-ẹji anyi l'ophu l'ẹbe abụ l'o mejeru iphe-ẹji; k'ọphu anyi e-shi iya l'ẹka tụko bya abụru ndu pfụberekoto gẹ Chileke.




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ l'anyịbe ndu anyi lẹ Chileke gba mgba eje ozi-a; l'arwọkwa unu arwọrwo sụ g'unu ta anatakwa eze-iphe-ọma kẹ Chileke-a mee ya g'ọ bụru ọla-l'iswi.

\VS{2}L'ọ sụkwaru:

\par }{\Q “Teke ọ gbaru l'angabẹ nchị

\par }{\QB bẹ mu ngabẹru ngu

\par }{\QB nchị.

\par }{\Q O rwua l'eswe ndzọta;

\par }{\QB mu dzọo ngu.”\FTNT{*}{{\FR 6:2 }{\FR{6:2
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 49:8}}{\FT{.}}}

\par }{\MM Gẹ mu kakwaru unu; ọ kwa nta bụ eswe eze-iphe-ọma kẹ Chileke. Ọ kwa ntanụ bụ eswe ndzọta.


\par }{\SH Iphe-ẹhuka, Pọlu eje
\par }
{\PP \VS{3}Ọ tọ dụkwa onye ọ dụ anyi g'a sụ l'o pfutọshiru ozi, anyi eje. Ọ bụru iphe ono meru g'o gude anyi nọdu eme g'ọ tọ dụ onye umere anyi a-gbẹ bụru ụpfu dụ iya l'ọkpa.

\VS{4}Ọ chia iphe, anyi emejechia bụ l'anyi egudeje iphemiphe, byapfutaru anyi egoshi l'anyi ejeru Chileke ozi. Anyi atajẹ nshi mẹ iphe-ẹhuka -byapfuta anyi; ọzoo mẹ oke mkpa -byaru anyi; ọzoo mẹ a -nọdu akpa anyi ẹhu.

\VS{5}Eechi anyi iphe; bya atụ anyi mkpọro; bya eyeru anyi mkpaka. Anyi ejegbu onwanyi l'ozi; ẹbe anyi edobejedu ishi l'oshi; anyi nọdu akwa ẹgu.

\VS{6}Ntụcha ta adụkwa lẹ ndzụ anyi; iphe nọdu edoje anyi ẹnya; anyi nọdu atajẹru iphe nshi; nweru obu ọma; nọdu l'ẹka Unme-dụ-Nsọ; nweru n-yemobu ọphu abụdu l'eli-ọnu;

\VS{7}epfu ire-lanụ; nọdu l'ike kẹ Chileke chịru ngwọgu k'apfụbekoto l'ẹkutara mẹ l'ẹkicha;

\VS{8}mẹ a -nọdu akwabẹ anyi ùbvù; ọzoo l'akwa anyi eswe; mẹ a -nọdu epfu l'anyi eme ẹji; ọzoo l'epfu l'anyi eme ree; eeme anyi g'anyi bụ ndu ẹregede; obenu l'anyi bụ ndu ire-lanụ;

\VS{9}eeme anyi gẹ ndu amadụ amama; obenu l'a makwanụru anyi rengurengu; gẹ ndu anwụhu anwụhu; ọle anyi dzụkwanu ndzụ; gẹ ndu echi ẹchachi; ọle e te echigbukwanu anyi echigbu;

\VS{10}gẹ ndu agụ aphụ; ọle anyi anọdujeele-a ete ẹswa tekenteke; gẹ ndu ụkpa; ọle anyi meru ikpoto ndu nemadzụ ẹphe nweru iphe; gẹ ndu adụdu iphe, ẹphe nweru; ọle anyi tụkoru iphemiphe, nweru.


\par }{\PP \VS{11}Sụ-a; unubẹ ndu Kọrentu; anyi tọgboakwaru unu iphemiphe ẹba; anyi bya eghebewaru unu ọkpoma anyi ọnu.

\VS{12}Anyi te ewofukwaru unu obu; ọ chikwa unubẹdua wofuru anyi obu.

\VS{13}Sụ-a; unu gheberu anyi obu unu ọnu g'anyi gheberu unu obu k'anyi-a. Nta bẹ mu epfuakwaru unu opfu, nna epfujeru ụnwu iya.


\par }{\SH Ezehuru iphe, adụdu Chileke ree
\par }
{\PP \VS{14}Unu lẹ ndu ekwedu kẹ Chileke ta atụgbakwa bụru nanụ. Kẹle-a; ?bụ gụnu bẹ apfụbekoto yẹle eme ẹjo-ememe gude bụru nanụ? ?Dẹnu g'ìphóró yẹle ọchii e-shi dogba ẹhu?

\VS{15}Kéreshi yẹe Obutuswe ta ayịkwa chịa ìdzù agbarụ mgba mee iphe lanụ. Ọo ya bụ; ?bụhunu gụnu bẹ onye kweru kẹ Chileke yẹe onye ekwedu kẹ Chileke gba mgba?

\VS{16}Sụ-a; ?dẹnu g'eeshi wota eze-ụlo Chileke yẹe ụlo-nshi dogbabẹ? Ọ kwa anyi bụ eze-ụlo Chileke; mbụ Chileke ọphu nọ ndzụ. Lẹ Chileke pfukwaru iya l'onwiya sụ:

\par }{\Q “Mu e-buru eburu l'ime

\par }{\QB phẹ tsojeru phẹ eje

\par }{\QB ẹkameka, ẹphe eje.

\par }{\QB Mu abụru Chileke,

\par }{\QB doberu phẹ nụ;

\par }{\QB ẹphe abụru ndibe mu.”\FTNT{†}{{\FR 6:16 }{\FR{6:16
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Uke 26:12; Jier 32:38; Ezek 37:27}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{17}Noo g'o gude Chileke pfukwaaphọ sụ:

\par }{\Q “Unu họfuta onwunu l'echilabọ

\par }{\QB phẹ bya anọdu iche.

\par }{\Q Unu te eyejekwa ẹka l'iphe,

\par }{\QB aasọ nsọ gẹ mu

\par }{\QB anatakwanụ unu.\FTNT{‡}{{\FR 6:17 }{\FR{6:17
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 52:11; Ezek 20:34,41}}{\FT{.}}}


\par }{\Q \VS{18}Ọo ya bụ gẹ mu abụru nna

\par }{\QB unu;

\par }{\QB unu abụru ụnwu mu

\par }{\QB unwoke mẹ ụnwu mu

\par }{\QB ụnwanyi.”\FTNT{§}{{\FR 6:18 }{\FR{6:18
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{2Sám 7:14; 2Sám 7:8}}{\FT{.}}}

\par }{\MM Nokwa iphe, Nnajịuphu, bụ Ọkalibe-Kakọta-Ike eepfu.




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}Sụ-a; ndu mu; eshinu Chileke kweru anyi ukwe-iphe dụ ẹgube-a; g'anyi safụkotanu onwanyi iphe, bụkpoo iphe, emerwụ ogwẹhu bya emerwụ obu nemadzụ. G'anyi tsụje Chileke ebvu; g'anyi kukebeje ẹhu bụru ndu dobekọtaru onwanyi iche k'ọphu anyi a-bụkotaru kẹ Chileke ọkpobe abụru; meje iphe, ọ sụru g'anyi meje.


\par }{\SH Ẹhu-ụtso Pọlu
\par }
{\PP \VS{2}Unu menaa g'anyi maru l'anyi dụkwadua unu l'obu. Ọ tọ dụkwa g'unu ha onye anyi mesweru; ọphu ọ dụkwa onye anyi dephuru; ọphu ọ dụkwapho onye anyi gudeje ụgho mee iphe, apfụduru-ọto.

\VS{3}Iphe, mu epfua ta abụkwa lẹ mu agbarwụshi unu agbarwụshi eshinu mu pfuhawaru sụ l'unu dụkwa anyi l'obu shii. Anyi l'unu bụ nanụ; mẹ anyi dzụ ndzụ-o; mẹ anyi nwụhuru anwụhu-o.

\VS{4}Mu anọduje asa kpaa kpaa l'opfu ẹhu unu; mu nọdu egudeje unu aba l'abaa. Anyi nọ lẹ mkpamẹhu; ọle unu adụjekwanu mu obu; tẹme ẹhu nọdu atsọje mu ntụmatu mẹ mu -nyata unu.


\par }{\PP \VS{5}L'anyi batakwaru Masedoniya; ọphu ẹhu ebvubaẹduru anyi ebvuru. A nọdu emeẹpho anyi mkpawere l'ẹkameka. Opfu dụ l'etezi; ndzụ-agụgu dụ l'ime-ụlo.

\VS{6}Obenu lẹ Chileke, bụ onye adụje onye aphụ tsọru obu bẹ gudewaa abyabya, Tayitọsu byaru gude dụa anyi obu.

\VS{7}Ọphu ọ bụdua abyabya, ọ byaru kpụrumu; edo, o dokpọodaru anyi g'unu gude dụa ya obu yịchakwapho l'iphe, dụru anyịbedua obu. O pfuru anyi sụ l'ọogushi unu ẹgu ike gẹ mu l'unu hụma; l'unu agụ aphụ ọkpobe agụgu k'iphe, unu meru; tẹme l'unu agbajẹru mu ọdzori shii. Onoya bẹ mekpọoru mu ẹhu kabakpọo mu atsọ ụtso nta-a.


\par }{\PP \VS{8}L'o betakpọonu ẹkwo-ozi-a, mu deru-a nọdu eme g'aphụ ji unu obu; mu ta atakwa onwomu ụta lẹ mu deru iya. Teke mu gege ata onwomu ụta bụkwa teke mu hụmaru lẹ mu gude iya mee g'aphụ ji unu obu; obetaru ọ bụerupho kẹ nwa teke ono.

\VS{9}Obenu lẹ nta-a bẹ ẹhu atsọwaa mu ụtso. Ẹhu-ụtso mu ta abụkwa l'ọo lẹ mu meru aphụ ji unu obu. Ẹhu-ụtso mu bụkwa l'aphụ ono meru izimanụ iphe-ẹji unu lwa unu azụ. Aphụ k'ono bụkwa aphụ ọphu meru g'unu mee iphe, dụ Chileke ree. Ọo ya bụ l'ọ tọ dụdu iphe, anyi mekataru unu.

\VS{10}Kẹle nggụmaphu ọphu dụ Chileke ree emeje g'izimanụ lwa nemadzụ azụ g'adzọo ya; ọphu atadụ onwonye ụta iya k'ono. O bekwanụ lẹ nggụmaphu k'ụnwu-eliphe l'egbu egbugbu.

\VS{11}Unu hụmaanaro iphe aphụ ono, dụ Chileke ree ono meru. Unu hụmaanaro g'unu yeberu ẹhu l'eme g'a maru l'unu pfụberekoto l'iphu Chileke. Unu hụmanu g'iphe, meru nụ nwụ-beru unu ọku l'ẹhu. Sụ-a; unu hụmanu g'unu atsụbe ebvu iphe e-menu. Unu hụmaru g'ọogube unu ẹgu g'unu hụma mu; unu hụmaru g'oolwube unu l'obu g'unu gbaaru mu ọdzori. Unu hụmaru g'ọ dụ-be unu g'unu hụ̀a onye ono, mesweru nụ ono ahụ̀hù. L'ime iphemiphe ono bẹ unu goshiru l'ọ tọ dụdu ẹka o deru unu.


\par }{\PP \VS{12}Ọo ya bụ l'edede, mu deru ẹkwo-ozi ono ta akwatakwa bụru k'iswi ẹhu onye ọphu mesweru nụ; ọzoo k'iswi onye ọphu o mesweru. Iphe, mu gude dee ya bụkwa g'o mee g'unu maru g'unu agbaberu anyi ọdzori l'iphu Chileke.

\VS{13}Noo ya bụ l'ọodu nụ phọ anyi obu.

\par }{\PP A -gụfukpooro adụ obu ọphu unu dụru anyi; ẹhu kabakpọoro anyi lẹ Tayitọsu ụtso l'unu tụkoru g'unu ha mee ya ẹhu bvuru iya ebvuru.

\VS{14}Lẹ mu tụkwaru Tayitọsu ọnu unu; gude unu aba l'abaa; e mechaa; ọ bụerupho gẹ mu pfuru bụ g'ọ dụ; ọphu unu emeduru mu iphe-iphere. Ọ tọ dụdu teke anyi ete epfujeduru unu iphe, bụ ọkpobe-opfu. Nokwaphọ g'iphe, anyi pfuru Tayitọsu k'ẹhu unu tụkoru bụru eviya.

\VS{15}Ọ bụru iya meru g'o gude ọ nọdu akajẹbaa unu eyeshi obu ike mẹ ọ -nyata l'unu g'unu ha atụkoje eme iphe, mu sụru g'unu mee; waa mẹ ọ -nyata g'unu gude ndzụ-agụgu gude ayọ ọshi k'anọnyakwaa unu mee iphe, adụdu iya ree; unu gude ẹgube ono meshiaru iya l'ibe unu.

\VS{16}Nta-a bẹ ẹhu atsọkpoo mu atsọshi mu iya ike lẹ mu gude ire unu ẹka ọkpobe egude l'iphemiphe.




\par }\Chap{8}{\SH Gẹ ndu kẹ Kéreshi a-nụje iphe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Iphe, anyi eme g'unu maru; ụnwunna mu; bụ k'eze-iphe-ọma, Chileke meshiru lẹ Chịochi, nọgbaa lẹ Masedoniya.

\VS{2}Kẹle mkpamẹhu, a kparụ phẹ hụru phẹ ama hụshia phẹ iya ike. Ọle ẹhu tsọleru phẹ-a tsọshia phẹ iya ike teke ono; k'ọphu ẹphe sarụ ẹka sagharu iya ẹka l'anụ Chileke iphe; l'ẹbe abụ l'ẹphe nweru iphe ilile.

\VS{3}Gẹ mu e-pfubeẹru iya phọ bụ l'ẹphe nụru g'ẹka ha phẹ; bya anụkwapho nụghata ẹgube ono. Ẹphe tụkpooru obu phẹ onyo

\VS{4}rwọo anyi rwọshia anyi ike sụ g'anyi kwerọ g'ẹphe lẹ ndu kẹ Kéreshi ọzo gbarụ mgba nụje iphe, g'e gude gbaaru ndu-nsọ mkpu.

\VS{5}Ẹphe meberu iphe ono g'anyi arị-vujeduru l'egomunggo. Ẹphe vukpọadaru ụzo gbẹshi bya eworu onwophẹ ye Nnajịuphu l'ẹka; tẹme ẹphe gbẹshi bya eworu onwophẹ yehụkwapho anyi l'ẹka, bụ iya bụ g'ọ dụ Chileke ree.

\VS{6}Noo g'o shitaru anyi rwọo Tayitọsu; yẹbedua, bụ iya gbuberu ishi eje ozi ono; sụ iya g'o mekpọekwapho iphe, oome; g'o yekwarụ unu ẹka g'unu jefụfu ozi ono, unu eje ono l'ishi; mbụ ozi ono, unu eje k'eze-iphe-ọma ono.

\VS{7}Iphemiphe, unu nweru bẹ unu nwekwarụ nwegharu iya ẹka; mbụ l'unu kwetarụ kwegharu iya ẹka; pfua opfu Chileke pfugharu iya ẹka; maru kẹ Chileke magharu iya ẹka; bya ekukebe ẹhu eye ẹka; bya eyekwaaphọ anyi obu yeshia ya ike. Ọo ya bụ g'unu nụkwapho iphe nụgharu iya ẹka g'e gude jee ozi k'eme iphe-ọma ono.


\par }{\PP \VS{8}Iphe, mu epfua ta abụkwa l'ọo anmakobe; mu nọdu anmakobe iya unu. Ọo iphe, mu eme bụ gẹ mu goshi unu g'ọogu-be ndu ọzo ẹgu eye ẹka; shi ẹgube ono mee unu g'unu goshi l'eye obu ọphu unu yeru bụa ọkpobe eye obu.

\VS{9}Kẹle unubẹdua mahụkwarupho eze-iphe-ọma, shi l'ẹka Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi; l'a makwarụ-a lẹ Kéreshi nweru iphe shii; obenu l'o wolẹru-a onwiya mee onye ụkpa l'iswi ẹhu unu. Ọ bụru iphe, o meru bụ g'oo-shi l'abụru onye ụkpa ono mee g'unu nweru iphe shii.


\par }{\PP \VS{10}Ọnu, mu e-ye l'opfu ono bụ lẹ-a; ọ karụ unu ree l'unu gbẹ nta-a mefufu iphe ono, unu watarụ akaphụru ono l'ishi; kẹle ọ tọ bụdua l'ọo unubẹdua vu ụzo chịa ìdzù iya; ọ kwaphọ unubẹdua vu ụzo wata iya ememe.

\VS{11}Ngwa; unu kukebenu ẹhu mee ya gbiriri jasụ unu emeẹbe iya. Ọ kwaphọ g'ọ phụru unu aphụphu l'ẹhu teke unu watarụ iya ememe bụ g'emefufu iya a-nọdu aphụ unu l'ẹhu. G'iphe, unu gude eme iya bụekwarupho g'ẹka beru unu.

\VS{12}Lẹ teke ọ bụ l'ọogu ngu agụgu anụ Chileke iphe; bẹ Chileke a-natakwaa iphe, ị nụru iya ọkpobe anata. Chileke atụje iphe, onyemonye nụru iya lẹ g'onye ono nweberu. Ọ tọo tụkwa iya lẹ g'onye ono enwedu.


\par }{\PP \VS{13}Ọ tọ bụkwa iphe, mu epfu nta-a bụ l'ọo gẹ mu pata ivu ndu ọzo bofua unu g'unu vuru; ẹphebedua agbaru ẹka.

\VS{14}Obenu l'eshinu unu ka ndu eeje eyeru ẹka ọbu enweru iphe shii kẹ nwa nta; bẹ iphe, dụ ree bụ g'unu gbatarụ phẹ lẹ mkpa, dụru phẹ nụ. Teke mkpa dụkwanuru unubẹdua; ẹphebedua nweru shii ẹphe a-gbatarụ unu. Ọo ya bụ l'unu ibekẹboebo bẹ eyeru onwunu ẹka ẹnya nhamụnha.

\VS{15}Ọ n'iya bụ iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ:

\par }{\Q “Onye kpotaru shii te

\par }{\QB ekpoghaduru iya ẹka.

\par }{\Q Ọphu onye kpotaru nwanshịi

\par }{\QB ekpopeteduru.”\FTNT{*}{{\FR 8:15 }{\FR{8:15
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Awụ 16:18}}{\FT{.}}}


\par }{\SH Tayitọsu yẹle ndu ẹphe l'iya swị
\par }
{\PP \VS{16}Anyi ekele Chileke ekele shii kẹ l'ọ kwaphọ g'ọophu anyi l'obu eyeru unu ẹka bụ g'ọophuhukwapho Tayitọsu.

\VS{17}Ọ tọ bụdua l'ọ natarụ arwọrwo, anyi rwọru iya kpụrumu; obenu l'ọophu iya l'ẹhu eye ẹka shii k'ọphu ọ tụru obu iya onyo sụ lẹ ya a-byapfutashia unu.

\VS{18}Anyi yekwarụpho nwanna anyi nwoke gẹ yẹe l'iya swịru. Nwanna anyi ono bụ onye a kwatakpọo akwabẹ ọkpobe ùbvù l'iphe, bụkpoo Chịochi lẹ Chịochi. Ọ bụru g'o gude ezi ozi-ọma ono.

\VS{19}Tẹme a -gụfukwaro onoya; ọ kwa Chịochi gẹ Chịochi ha họtaru iya woru iya ye sụ g'o tsoje anyi je ozi ono, anyi gude agbatarụ ụnwunna anyi ono. Anyi gude ozi ono ekutse Nnajịuphu tẹme anyi gude iya egoshi l'ọ dụ anyi g'anyi yeje ẹka.


\par }{\PP \VS{20}Anyi tọkwaru nwẹhu dee ẹnya lẹ mini eme k'ọphu ọ tọo dụdu onye a-ta anyi ụta g'anyi gude eme k'iphe-ọma ono, nyịberu anyịbe ono, e yeru anyi l'ẹka ono.

\VS{21}L'iphe, anyi tụberu ememe bụkwa g'anyi meje iphe, dụ ùbvù l'ẹnya; ọ tọ bụkwaa ọphu dụ ùbvù l'ẹnya Nnajịuphu bẹ anyi e-meje nkịnyi iya; obenu g'ọ bụkwarupho iphe, dụ ùbvù l'ẹnya ndiphe.


\par }{\PP \VS{22}Tẹme anyi yekwaphọ nwanna anyi ọzo sụ g'ẹphe swịru bya. Nwanna anyi k'ono bẹ anyi ahụjekwa ama tekenteke maru l'iphe, agụ iya nụ bụepho gẹ ya e-me eye ẹka. Nta-a bẹ ọ kabakpọo ya aphụ l'ẹhu gẹ ya yeru unu ẹka; kẹle o gude ire unu ẹka kẹ b'ama g'e-me iya.

\VS{23}A bya lẹ Tayitọsu; mu sụ l'ọo ya bụ mu onye ẹbo; onye mu l'iya tụkoru eje ozi-ọma gude eyeru unu ẹka-a. Ụnwunna anyi ọphuu, ẹphe l'iya swị-a bụkwanu ndu ọphu nọ-chiru ẹnya Chịochi lẹ Chịochi tẹme ẹphe bụru ndu ekutse Kéreshi.

\VS{24}Unu goshikwa ẹphebedua waa Chịochi l'ophu l'unu yeru anyi obu ọkpobe eyeye; tẹme l'aba, mu egudeje unu aba bụ-a l'o rwuberu iya.




\par }\Chap{9}{\SH Eme iphe-ọma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mu te ejeẹduro unu ederu ẹkwo k'iche k'iphe, unu a-nụ ndu-nsọ, nọ lẹ Jierúsalẹmu.

\VS{2}L'o doru mu ẹnya l'ọogua unu ẹgu eye ẹka; mu gudewaa unu aba l'abaa l'iphu ndu Masedoniya. L'unubẹ ụnwunna anyi, nọ lẹ Akaya kwakọbeakwaruro k'eye ẹka e -shi k'akaphụ. L'aphụphu, ọophu unu l'ẹhu k'eye ẹka ono kpatsuwaru ndu dụ igwerigwe.

\VS{3}Iphe, kparụ iphe, mu sụru g'ụnwunna-a bya bụ g'aba ono, anyi gude unu aba ono ta abụ iphe-mmanụ. Ọ bụ-chia g'ọ dụ gẹ mu pfuru sụ l'unu kwakọbewaru eye ẹka.

\VS{4}Ọdumeka; ọ -bụru lẹ mu lẹ ndu Masedoniya harụ swịru bya; anyi bya ahụma l'ọ tọ dụdu g'unu kwakọberu; ọ kwa iya bụ l'iphere abụru k'anyi; kẹle mu sụwaru l'unu kwakọbewaru ree; ọ bụruro unu bẹ iphere k'unu a-kabaa shii.

\VS{5}Noo g'o gude mu sụ l'ọ dụ ree g'ụnwunna-a vuru mu ụzo byaadaa ibe unu bya evuru ụzo kwakọbe iphe ono, unu kweru ukwe anụnu ono. Ọo ya bụ g'aamaru l'unu gude obu unu g'ọ ha anụ iya; l'a ta atụpfubeduru iya unu atụpfube.


\par }{\SH Eme omeluko
\par }
{\PP \VS{6}Iphe, unu a-nyatajẹepho bụ l'onye emebeduru iphe, ha shii l'alị ta akpatajẹkwa iphe, ha shii. Onye mebekwanụru iphe, ha shii l'alị bẹ akpatajẹ iphe, ha shii.

\VS{7}G'onyenọnu nụepho g'obu iya sụru g'ọ nụ. G'ọ tọ dụkwa onye a-nụ ọphu ọogbe bụru; ọ -nụchaa ya l'ọ taahaa onwiya ụta; ọphu ọ dụkwa onye anọdu anụ iya g'ọ bụ ụtu, ọ tụfutaje; kẹle ọ kwa onye gude ẹhu-ụtso anụ bẹ Chileke yeru obu.

\VS{8}Ọzo bụru lẹ Chileke sụkwaru emeru unu eze-iphe-ọma mee k'etsutsu iya; k'ọphu unu e-nwekọtajeru iphemiphe, bụ iphe, mkpa iya dụru unu; unu abyakwaphọ enweru iphe nwegharu iya ẹka k'ọphu unu e-gude iya eme iphe, bụ iphe-ọma.

\VS{9}Ọo ya bụ iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ:

\par }{\Q “Ọosaje obu iya asasa nụ ndu

\par }{\QB ụkpa iphe;

\par }{\QB apfụbekoto nkiya anọje

\par }{\QB jasụ l'ojejoje.”\FTNT{*}{{\FR 9:9 }{\FR{9:9
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 112:9}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{10}Ọo Chileke, bụ iya anụje onye akọ opfu iphe, oomebeje l'opfu iya; bya anụje iya nri sụ g'o ria-a; bẹ bụkwapho onye a-nụ unu akpụru-iphe, mkpa iya dụru unu; unu akọo. Ọ bụru iya bụ onye e-me g'iphe, unu meberu l'alị mehu emehu k'ọphu unu a-kabaa enwenwe; gude iya kabaa eme iphe-ọma ono, unu eme ono.

\VS{11}Chileke ono e-me unu g'unu nweru iphe ọkpobe enweru k'ọphu unu e-meje iphe-ọma tekenteke; ọo ya bụ g'aa-dụ igwe keleje Chileke ekele iphe-ọma, unu shi anyi l'ẹka emeru phẹ.

\VS{12}L'ozi-a, unu eje-a ta abụlekwa-a mkpa ndu kẹ Chileke bẹ oome kpụrumu. Iphe, o mefụa bụ l'aa-dụ igwe kele Chileke ekele kelegharu iya ẹka.

\VS{13}Ọ kwa iphe ono, unu eme ono e-goshi ẹgube ndu unu bụ. Noo ya bụ aadụ igwe jaa Chileke ajaja. Noo l'ọ tọ bụkwaa l'unu gude iphe ono, unu meru ono goshi l'unu kwetawaru k'ozi-ọma Kéreshi ono; unu egoshikwaphọ l'unu emeje iphe, ozi-ọma ono pfuru. Bụ iya bụ l'unu asajẹ ẹka ọkpobe asasa mee iphe-ọma g'ẹka beru unu; unu shi ẹgube ono unu l'ẹphebedua mẹ ndu ọzo tụko gbarụ mgba l'iphe, unu nweru enweru.

\VS{14}Ọo ya bụ l'ẹphe e-gudekpọo obu phẹ epfu anụ Chileke l'iswi ẹhu unu; l'ọogukpo phẹ g'a sụ l'unu l'ẹphe hụmaru; noo l'eze-iphe-ọma kẹ Chileke nyịberu anyịbe l'ẹhu unu.

\VS{15}Sụ-a; unu g'anyi keleje Chileke ekele iphe-ọma iya; mbụ iphe-ọma ono, a ta amadụ g'aa-tụ ọnu iya ono.




\par }\Chap{10}{\SH Pọlu agbaru ozi-ọma ọdzori
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nta-a bụakwaa mụbe Pọlu gẹdegede arwọ unu arwọrwo ọwa-a. Mu gudeakwaa adụ gelee waa obu-ọma kẹ Kéreshi arwọ unu. Mbẹdua abụjekwaru mu -nọdu ntse mu epfuru unu opfu bẹlebele; teke mu nọ ẹnya; mu epfuahaarụ unu opfu ọkpu-ọnu ọkpu-ọnu.

\VS{2}Ọle iphe, mu arwọkwanu unu bụ g'unu te emekwaphọ iphe, e-me gẹ mu pfuaharu unu ọkpu-ọnu ọkpu-ọnu mẹ mu -byaẹpho. Lẹ mu e-pfukwaru ndu ono, sụru l'anyi eme ẹhu anyi ẹhu anyi ono ọkpu-ọnu ọkpu-ọnu.

\VS{3}L'a makwarụ-a l'anyi bu lẹ mgboko-a; ọle anyi ta alwụdu ọgu gẹ ndu mgboko-a l'alwụ.

\VS{4}Kẹle ngwọgu, anyi gude alwụ ọgu k'anyi ta abụkwa ngwọgu kẹ ndu mgboko-a. Ọ bụ ngwọgu, shi l'ẹka Chileke; bya abụru ngwọgu ọphu shihuru ẹjo ike. Ọ bụ ngwọgu ọphu e gude egbuka ẹka ọhogu Chileke doberu obu ọkpehu iya. Ọo ya bẹ anyi gude emebyi ntụmego-ụgho.

\VS{5}Ọ bụru ngwọgu ono bẹ anyi gude mebyishikọta eku-onwonye ono, e gude tọ-chia ụzo tọ-buta g'a ta maru Chileke ono. Iphe, bụkpoo ọriri, nemadzụ arị arịri bẹ anyi alwụ-kpeje mee ya g'ọ dụ gẹ Kéreshi sụru g'ọ dụ.

\VS{6}Nta-a bẹ anyi kwageberu akwagebe k'ahụ̀ iphe, bụkpoo a-nụ-lẹ-nchị ahụ̀hù mẹ unu meẹbekotajeepho iphemiphe, a sụru g'unu meje.


\par }{\PP \VS{7}Iphe, unu l'iya eme bụkwa l'unu te elerwejedu iphe ẹnya elerwe. Onye gụwaru onwiya lẹ ya bụ kẹ Kéreshi; g'onye ono nyatajẹru onwiya l'ọ bụ gẹ ya bụ kẹ Kéreshi ono bụ g'anyi bụkwapho.

\VS{8}L'ọphu unu a-makpọadaru bụ l'ọ tọ dụkwa mu iphere m'obetaru mu kwata gudenụka ike ono, Nnajịuphu yeru anyi l'ẹka ono aba abaa. Ike ono bẹ ọ nụkwaru anyi g'anyi gude metse unu emetse. Ọ tọ nụkwaru iya anyi g'ọ bụru iphe, anyi e-gude egbuka unu egbuka.

\VS{9}Noo iphe, mu epfu sụ g'unu b'edobesụkwa lẹ mu gude ẹkwo-ozi mu-a eme gẹ mu yee unu ebvu.

\VS{10}Ọ dụkwaruro ndu agbẹ asụje: “Ẹkwo-ozi, Pọlu ede bẹ opfu iya agbẹje adanụka kpaa kpaa; bya abụru opfu, erwu nemadzụ l'ẹhu. Teke anyi l'iya nọepho l'iphu l'iphu; ọogbe nyịhu; opfu iya te enweẹdu iphe, ọoburu.”

\VS{11}G'o dokwaa ẹgube onye ono ẹnya l'ọ kwa iphe, mu deru l'ẹkwo-ozi teke mu l'unu anọdu bụkwapho iphe, mu e-me l'ẹka mẹ mu l'unu -nọduepho.


\par }{\PP \VS{12}Ọphu anyi ata atụdu ama bụ kẹ g'anyi wota onwanyi je agụkobe lẹ ndu ono, anọduje atụ ọnu onwophẹ ono. Ọzoo kẹ g'anyi sụ l'anyi l'ẹphe atụru. Ọo ẹphebedua eme eswe; ẹphebedua egudeje onwophẹ atụru onwophẹ ama; gude gẹ nwibe phẹ ha amaru g'ẹphebedua ha.

\VS{13}Obenu l'anyịbedua taa tụdu ọnu onwanyi atụghata gẹ Chileke tụberu sụ g'anyi rwua. Anyi a-tụ-bejeẹrupho ọnu onwanyi g'ozi, Chileke doberu anyi g'anyi jee gbaru. Ozi ono bẹ ọphu anyi eje l'echilabọ unu tụkokwa yịru.

\VS{14}Anyi ta tụghakwaru ọnu iphe, anyi meru; eshinu anyi gudewaa ozi-ọma kẹ Kéreshi ono rwuchawaa ẹka unu nọ gẹdegede; tẹme ọ bụru anyi bụ ndu mbụ, gude iya byapfuta unu.

\VS{15}Ọo ya bụ; l'anyịbedua ta atụjedu ọnu onwanyi tụghata gẹ Chileke tụberu sụ g'anyi rwua. Anyi te egudejedu ozi ndu ọzo aba l'abaa. Ọ kwa iphe, anyi ele ẹnya iya bụ l'unu -nọdu aka ekweshi ike eje; anyi aka eje ozi, kabaa shi l'echilabọ unu; kẹle anyi a-nọdujeepho eme iya gẹ Chileke sụru g'anyi mebejeru iya.

\VS{16}Ọo ya bụ g'anyi ezia ozi-ọma ono zighatachaa ya mkpụkpu unu; ziwa iya rọ kwasẹru; k'ọphu anyi ta anọdukwanu aba abaa ozi, onye ọzo jehawaru l'ẹka iya nkiya.


\par }{\PP \VS{17}Ọoepho “G'onye aba abaa bajẹkwa iya l'iphe, Nnajịuphu meru.”

\VS{18}Kẹle ọ tọ bụkwa onye atụ ọnu onwiya bẹ aagụbeje iphe; ọo kwa onye Nnajịuphu atụ ọnu iya.




\par }\Chap{11}{\SH Ndu-ishi-ozi ọphu abụdu ọkpobe iya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jiko unu takwaa nshi gẹ mu kabẹkpo pfua g'onye eswe; mu makwarụ-a l'unu kwewaru.

\VS{2}Lẹ mu ekokwaru unu okophoo gẹ Chileke ekoje-a. Kẹle unu dụkwa mu gẹ nwamgbọko, doberu onwiya do, nwoke eteke ngeswee ọkpa; nwamgbọko, mu doberu k'eke ji; mbụkwa k'eke onye lanụ kpẹekpu, bụ iya bụ Kéreshi.

\VS{3}Ọle ndzụ anọduje agụ mu sụ ?a maru teke agbaghashịdu nụ unu obu; merwushia uche unu g'unu te egudehẹ obu unu g'ọ ha yee Kéreshi obu ọkpobe eyeye. Ọ kwa ẹgube ono bẹ agwọ meru gude ẹjo ẹregede dephua Ivu.

\VS{4}Kẹle unu gude ẹhu-ụtso kwe k'onye byaru bya awata epfuru unu kẹ Jizọsu ọzo, abụdu ọphu anyi pfuru unu opfu iya-a; tẹme unu kwe natakwaphọ unme ọzo, dụ iche, abụdu Unme-dụ-Nsọ ọphu unu natahawaru; bya ekwekwaphọ nata ozi-ọma ọzo, dụ iche, abụdu ọphu unu kwetahawaru.


\par }{\PP \VS{5}L'iphe, mbẹdua arịjekwa bụkwa l'ọ tọ bụdu mu bẹ ẹnya gbẹ bya akachia alwalwa eme lẹ ndu ono, ezi unu ozi-ọma ono, etu onwophẹ ọ-phụshia-ụgbu ono.

\VS{6}Ọ -bụru lẹ mu ta ama epfu opfu ẹrengete; mu amakpọoru nụ Chileke ọkpobe amaru. Ono bẹ anyi shiwaa l'ụzomuzo mee unu maru ọkpobe amaru.


\par }{\PP \VS{7}?Ọ gbẹ bụru iphe-ẹji bẹ mu meru; lẹ mu kuzetaru onwomu alị g'ee-shi g'e kulia unu eli; ẹbe ọ dụdu iphe, mu sụru g'unu pfụa mu k'ozi-ọma Chileke, mu byaru ezia unu?

\VS{8}Teke mu shi eje ozi l'echilabọ unu; bẹ bụkwa Chịochi ọzo shi anọduje apfụgbaa mu ụgwo. Mu shikwa ana phẹ nfụ; g'eeshi gẹ mu yeru unu ẹka.

\VS{9}Sụ-a; mkpa okpoga, dụru mu nụ teke ono, mu l'unu nọ ono ta adụkwa onye mu pfuchijeru nchị sụ g'o yeru mu ẹka. Kẹle ụnwunna anyi ndu shi Masedoniya wotakọtawaru mu iphe, bụkpoo iphe, mkpa iya dụru mu. Mbụ l'ọ tọ dụdu iphe, mu zekpọoru unu nzeri iya. Ẹbe ọ dụkwa iphe, mu byaru ezeru unu nzeri iya.

\VS{10}Mu gude ọkpobe-opfu kẹ Kéreshi ọphu dụ mu l'ẹhu ekweta ukwe-a sụ l'ọ tọ dụkwa nemadzụ, a nwụru anwụnwu l'alị Akaya, sụru eme g'aba-a, mu aba-a bụru iphe-mmanụ.

\VS{11}?Dẹnu g'o gude mu yee ya ọnu nno? ?Bụ lẹ mu te eyeduru unu obu tọ? A-o! Ọ kwaphọ Chileke maru lẹ mu yeru-a unu obu.


\par }{\PP \VS{12}Mu taa hakwa eme iphe, mu gude l'ẹka eme nta-a. Ọo ya bụ gẹ mu emekwanụ-a ndu-ozi ọphunapho g'ẹphe te enwehẹ iphe, ẹphe a-zọbe ọkpa gude eku onwophẹ; kẹle ọ kwaphọ g'anyi ese akanya ozi-ọma ono bụ g'ẹphe ese.

\VS{13}Ndu k'ono ta abụkwa ọkpobe ndu-ishi-ozi Kéreshi. Ẹphe bụkwa ndu eje ozi l'ụgho. Ndu ewojeru onwophẹ mee g'e dobesu l'ẹphe bụ ọkpobe ndu-ishi-ozi kẹ Kéreshi.

\VS{14}Ọ tọ bụdu iphe, aa-sụ l'ọ kpọru ọnu opfu; eshinu Nsetanu ewojeru onwiya mee g'ojozi, shi l'ogbu-nwịinwii k'imigwe bya.

\VS{15}Ọo ya bụ l'ọ tọ bụedu iphe, dụ oke biribiri mẹ ọ -bụru lẹ ndu ejeru Nsetanu ozi woru onwophẹ mee g'e dobesụ l'ẹphe bụ ndu ejeru Chileke ozi. Teke o rwuru mbọku ikpazụ bẹ Chileke a-gwa phẹ ụgwo ọchi iphe, ẹphe meru.


\par }{\SH Iphe-ẹhuka, Pọlu eje
\par }
{\PP \VS{16}Gẹ mu pfukwaa ya ọzo; g'ọ tọ dụkwa onye arịje l'ọo egomunggo swehuru mu. Teke ọ bụ l'unu arị l'egomunggo swehuru mu; unu ahakpọkwaa mu rọ gẹ mu pfubaa g'onye egomunggo swehuru. Ọo ya bụ gẹ mu abakwanaa aba nwilile.

\VS{17}Ọle iphe-a, mu epfu nta-a bẹ mu makwarụ-a l'ọ tọ bụdu Nnajịuphu sụru gẹ mu pfua ya. Mu -baaha aba bẹ mu abakwa iya g'onye egomunggo swehuru.

\VS{18}Ọle eshinu ndiphe egudeje iphe kẹ mgboko-a aba abaa bẹ mbẹdua l'a-bakwaphọ aba nkemu.

\VS{19}?Tọ bụedu l'unu manụkaru iphe meru g'o gude unu nọdu egudeje ẹhu-ụtso kwe haa ndu egomunggo swehuru g'unu l'ẹphe nọdu.

\VS{20}Unu atajẹelaa nshi nọ-kirishia; a -nọnyaa onye lanụ abya eworu unu mee nwohu iya; ọzoo bya anọdu tụko iphe unu riẹbe; ọzoo bya anọdu emephe unu l'ụji; ọzoo bya awata unu anma phulaphula; ọzoo bya eworu ẹka waa unu lẹ nchị kẹ gbaa.

\VS{21}Ha! Ọ gbẹkwa dụ mu iphere epfupfu; noo lẹ mbẹdua ta adụkwa teke mu adụ ike eme unu ẹgube iphe ono.

\par }{\PP Ọle-a; ọwa-a, mu abya epfupfu-a bụkwa opfu, dụ gẹ k'onye egomunggo swehuru. Sụ-a; e -pfujekpọo ya epfupfu; mu asụ l'iphemiphe, bụkpoo iphe, ndu ọzo tụru ama egude aba l'aba bẹ mbẹdua gudekwaa aba l'abaa nkemu.

\VS{22}Ọ -bụru lẹ ndu ono bụ ndu Hiburu; bẹ mbẹdua bụhukwa iya phọ. Teke ẹphe bụ ụnwu Ízurẹlu; mbẹdua bụhukwapho onye Ízurẹlu. Teke ẹphe bụ oshilọkpa Ébirihamu; mbẹdua bụhukwaa oshilọkpa Ébirihamu g'ẹphe bụ iya.

\VS{23}Mu sụ-a; ?ẹphe bụ ndu ejeru Kéreshi ozi tọo? Ono bẹ mbẹdua gbẹkwa ka phẹ nụ abụbu. Nta-a bẹ mu epfukpọakwa g'onye, ọbvu byaru. Mu kakwa phẹ iya abụbu; gẹ mu gbẹ ka phẹ eje ozi kẹ Kéreshi ono; bya aka phẹ eje mkpọro iya ijetọ; a kakwa mu phọ echi iphe iya ichitọ. Ọphu ọ dụdu tekenteke mu ta atsogejeduru atsogeru l'ọnu ọnwu lẹ k'ozi ono.

\VS{24}Akpọ ise bẹ ndu Jiu chiwaru mu ọnu ẹchachi ụkporo labọ, e wofuru nanụ.

\VS{25}E chiwaa mu mgbọro akpọ ẹto; bya atụwaa mu mkpuma akpọ lanụ. Akpọ ẹto bẹ ọ phọduchawaru nwanshịi mẹ ụgbo ekpua mu. O nwecharu ọphu mu nọru ujiku ophu lẹ mini eswe l'ẹnyashi mgburugburu.

\VS{26}L'ikpoto ije ono, mu jekọtaru ono bẹ mu lọwaru ishi mu alọlo l'utso, gbaru nụ; lọo ishi mu alọlo l'ẹka ndu ana nfụ; mẹ l'ẹka ndu Jiu ibe mu; mẹ l'ẹka ndu abụdu ndu Jiu. Mu jee iphe mini pharu mu l'eze l'ọma mkpụkpu; mẹ l'echiẹgu; mẹ l'echi ogbu eze-ẹnyimu; mẹ l'ẹka ndu abụdu ọkpobe ndu kẹ Kéreshi.

\VS{27}Mu jewaa ozi kuta ẹphuru phee; mu bya anwụwaa ẹnya ẹnyashi; ẹgu nri gụa mu; ẹgu mini gụa mu; ẹgu mee mu tekenteke; mu gbaru ọto oyi tsụa mu.

\VS{28}A -gụfukpooro iphemiphe ono; bẹ o nwekpọerupho iphe, anọduje akpọshi mu mgbẹnya mbọku-mbọku. Iphe ono bụ k'iphe, bụkpoo Chịochi kẹ Kéreshi g'ọ ha.

\VS{29}?Bụ onye bẹ ike bvụru; ọphu ọ dụdu g'ọ bụ mbẹdua bẹ ọ bvụru ọbu? ?Bụ onye nmalahụru l'iphe-ẹji ọphu o rwuduru mu l'ẹhu?


\par }{\PP \VS{30}Ọ -bụru lẹ mu bafụtaje aba bẹ iphe, mu e-gude aba abaa ọbu bụkwa iphe, egoshi gẹ mu dụ-be arwụhu.

\VS{31}Sụ-a; ọ kwa Chileke, bụ Nna Nnajịuphu onoya, bụ Jizọsu ono, bụ onye ajaja bụ nkiya jasụ l'ojejoje ono bẹ bụ onye maru l'iphe-a, mu epfu-a ta adụdu ọphu bụ ụka.

\VS{32}Lẹ teke mu nọ lẹ Damasụkosu bẹ nnajịoha mkpụkpu onoya, bụ iya bụ onye nọ-chiru ẹnya Aritasu, bụ eze ndu ono; woru ndu ojọgu, eche nche woru dochia ọnu ọguzo ẹka eeshije abata l'ime mkpụkpu ono sụ g'e gude mu.

\VS{33}Tọbudu iya bụ; e woru mu ye l'ime nkata pyoo mu l'ụzo, dụ l'eli igbulọ, e gude kpụ-phee mkpụkpu onoya mgburugburu; mu shi l'ẹka onoya nahụ iya gbalaa.




\par }\Chap{12}{\SH Iphe, eegoshi Pọlu l'ọphulenya
\par }
{\PP \VerseOne{1}A makwarụ-a l'aba aba ta abadụru l'urwu; ọle mu bafụtaje aba. Nta-a bẹ mu a-wata epfu k'ọphulenya mẹ iphemiphe, bụ mu iphe ọ̀phúú, Nnajịuphu goshiru mu.

\VS{2}Ọ dụru nwoke lanụ, mu maru bụ onye kẹ Kéreshi, Chileke zikọtaru; o jerwua mkpopfu igwe k'ẹto. A nọakwaru apha iri l'ẹno, iphe ono meru. Ọle mu ta maẹdu ?o jeru ẹka onoya k'eviya; tọ ọ phụru iya l'ọphulenya? Ọo 'ẹpho Chileke nwẹkiya maru g'ọ nwụru.

\VS{3}Onye ono bẹ mu makwarụ; mẹ o jeru iya lẹ ndzụ-o; tọo lẹ maa-o; bẹ mu amaẹkwa; ọ kwa Chileke bẹ o doru ẹnya.

\VS{4}E zikọtaru iya worwua ya ọkpoku Chileke gẹdegede. Ọ nọdu l'ẹka ono nụmachaa iphe, kpọru ọnu epfupfu; mbụ iphe, a sụru gẹ nemadzụ te epfushi.

\VS{5}Ọo ya bụ lẹ nwoke ono bẹ mu e-gude aba l'abaa. Ọle mu tee gudedu onwomu aba l'abaa; gbahaa lẹ mu aba abaa k'arwụhu dụ mu nụ.

\VS{6}Ọme mu jeshiaru aba abaa k'onwomu mẹ mu tege abụkwaru onye egomunggo swehuru; kẹle iphe, mu g'epfu gege abụerupho ọkpobe-opfu bẹ mu g'anọdu epfu. Obenu lẹ mu te ejedu aba abaa; lẹ teke mu jeshiaru aba abaa l'oo-nweru ndu a-wata arị lẹ mu kabaa shii; parụ iphe, ẹphe hụmaru mu l'ẹhu mẹ iphe, ẹphe nụmaru, mu pfuru parụ haa.


\par }{\PP \VS{7}Mu hụmakwaru iphe, dụgbaa oke biribiri l'ọphulenya. Ọ bụru iphe ono meru g'o gude a lọru mkpọ dobe mu l'ẹhu; ọ nọdu akpọ mu chẹrere. Iphe ono bụru iphe, ejeru Nsetanu ozi bẹ byaru bya etsua mu iphe gude gọ-zeta mu gẹ mu te eje ekunuka onwomu.

\VS{8}Iphe ono bẹ mu rwọwaru Nnajịuphu akpọ ẹto sụ iya g'o mee g'iphe ono parụ mu haa.

\VS{9}Ọ bụru iphe, o epfujeẹru mu phọ bụ: “Eze-iphe-ọma, mu meru ngu sụakwaru ngu; kẹle teke mu akajẹ ere ire l'ẹhu ngu bụkwa teke ị dụ arwụdu.” Ọ n'iya-a bụ lẹ mu a-nọdu aba abaa l'arwụhu dụ mu; g'ike kẹ Kéreshi ree mu ire l'ẹhu.

\VS{10}Noo g'o gude mu sụ l'arwụhu ono, dụ mu nụ ono; mẹkpoo iphe-iphere ono, eeme mu ono; mẹkpoo iphe ọtsu-l'ẹhu; mẹ mkpamẹhu; mẹ mkpawere, aanọduje emephe mu l'opfu ẹhu Kéreshi; meru ẹhu nọdu atsọ mu ụtso. L'ọ kwa teke mu dụ arwụhu bẹ ike nkiya ere mu ire l'ẹhu.


\par }{\SH Pọlu agba egomunggo kẹ ndu Kọrentu
\par }
{\PP \VS{11}Nta-a bẹ mu meakwaru g'onye egomunggo swehuru l'eku-onwonye ono; ọ bụru unu nwuru mu ye iya. Kẹle unu gege anọdu aja mu ajaja; l'ọ tọ dụdu iphe, ndu-ishi-ozi ọphuu gude ka mu; l'ẹbe adụ iphe, mu bụ.

\VS{12}Mu tarụ nshi meshia iphe-ọhumalenya, dụgbaa biribiri; bya emeshikwaaphọ iphe ọzo, tụfugbaru ẹhu, egoshi ike kẹ Chileke l'echilabọ unu. Iphe ono bụgbaaru iphe, mu gude goshi unu lẹ mu bụ onye-ishi-ozi Kéreshi.

\VS{13}?O nweru ụzo ọzo, mu kabaa eme Chịochi ọzo ree, mu emeduru unu? ?Bụepho lẹ mu ta asụduru g'unu pfụa mu ụgwo-a? A-o; wakwa ẹka l'alị-o; eshinu ono gbẹ bụwaru ẹji; mu mee ya unu.


\par }{\PP \VS{14}Ọwa-a kweakwa ugbo ẹto, mu jịkoberu abya ndu-unu. Mu -bya; mu taa sụkwa g'unu pfụa mu ụgwo; kẹle iphe, mu achọ abya ta abụkwa okpoga unu. Ọ kwa unubẹdua l'onwunu bẹ mu achọ. Ọ tọ bụkwa ụnwegirima akpajẹ ẹku doberu ne lẹ nna phẹ; ọ chikwa ne lẹ nna agbẹje akpa ẹku edoberu ụnwu phẹ.

\VS{15}Mu e-gudekpọepho ọkpobe ẹhu-ụtso mephushiaru unu iphe, mu nweru; tụa ishi onwomu g'eeshi g'ọ dụru unu lẹ ree. ?Unu a-gbẹ yepete mu obu opfu lẹ mu kabaa unu eye obu?


\par }{\PP \VS{16}Ọ dụru ndu harụ kwe lẹ mu te eshidu bụru unu ivu-ẹrwa. Ọle ọ dụkwanuru ndu a-sụ lẹ mu shi gbanụka ẹregede; lẹ mu gude ụgho nmata unu.

\VS{17}?Dẹnukwanu g'ọ nwụru? ?Ọ dụkpooru iphe, bụ ndu ono, mu ziru g'ẹphe byapfuta unu ono onye ọphu mu gbẹ shi l'ẹka iya ria unu urwu?

\VS{18}Mu rwọru Tayitọsu sụ iya g'ọ bya; bya asụ gẹ nwanna anyi ọphuu tsoru iya. ?O nweru iphe, unu a-sụ lẹ Tayitọsu byaru bya erita unu? ?Tọ bụedupho ụdu umere lanụ bẹ mu l'iya l'eme; tọo tọ bụedupho ụzo lanụ bẹ mu l'iya l'eshi?


\par }{\PP \VS{19}?Tọ unu shi e -shi teke-a rịta l'iphe, anyi anọduje eme bụ g'anyi e-me pfufu onwanyi l'iphu unu? Iphe, anyi anọduje epfu bẹ anyi epfuje maru l'anyi epfu iya l'iphu Chileke; tẹme l'anyi lẹ Kéreshi tụgbaru bụru nanụ. Ọo ya bụ; ndu mu yeru obu; l'iphemiphe, anyi anọdujekpoo eme bẹ anyi anọdujekwa eme g'anyi gude metsee unu.

\VS{20}Mu atsụkwa ebvu sụ: ?mu maru tọo bụkwaru nụ; mu -byarwuta; unu taa dụedu gẹ mu rịru l'unu a-dụ; mu taa dụekwapho unu g'unu rịru lẹ mu a-dụ. Mu atsụkwa ebvu sụ: ?mu taa byakwanụ bya ahụma l'unu anọduje aswọ-phe ụswo; ejiphe iji-ẹnya; bụru ndu obu ọku; l'unu akpaphe ẹnya; ephuphe onwunu iphu; agba nwibe unu mgbamu; ekuphe onwunu ekuku; eme mkpaka.

\VS{21}Mu atsụkwa ebvu lẹ mu -bya ọgiya-a, bẹ Chileke ewoda mu alị l'iphu unu; mu agụru aphụ kpua ikpoto ndu mehawaru iphe-ẹji; ọphu ẹphe ekwekwaphọ l'izimanụ lwarụ phẹ azụ g'ẹphe haa ẹjo umere, rehuru erehu; haa eme kẹ nwanyị; haa abụru ndu iphere bvụru l'iphu.




\par }\Chap{13}{\SH Anma ọkwa ikpazụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abyabya ọwa-a, mu abya abyabya nta-a kweakwa ugbo ẹto, mu abya unu agbaphe. “Ọ kwa ekebe ụmadzu ẹbo; ọzoo ẹto bẹ eegudeje bua ikpe.”

\VS{2}Mu nmahaakwaru unu ọkwa teke mu byaru k'ugbo ẹbo phọ. Mu nọdu anmakwaru iya phọ unubẹ ndu eme iphe-ẹji ono nta-a, mu ta anọdu l'ẹka ono-a; mẹ ndu ọzo; lẹ mu -bya bẹ mu taa hakwa unu.

\VS{3}Ọo ya bụ; g'unu e -shi nno maru lẹ Kéreshi gude mu-a epfu opfu; l'unu sụkwaru g'e goshi unu iphe, e-me g'unu maru l'o gude mu-a epfu opfu. Kéreshi ono te emejekwa g'onye ike bvụru mẹ ọ -nọdu eme unu iphe. Ọ chia iphe, oo-me bụ l'oo-goshi g'ọkpehu iya habe l'ẹka unu nọ.

\VS{4}L'a makwarụ-a l'ike te eshidu dụkwadu iya teke a kpọpyaberu iya l'oswebe; obenu lẹ nta-a bụ ike kẹ Chileke bẹ o gude nọdu ndzụ. Ọ kwaphọ g'ike te eshidu dụkwadu iya ono bụ g'o to shidu dụkwadu anyịbedua; obenu lẹ nta-a bẹ ike kẹ Chileke e-me anyi adzụru ndzụ gẹ Kéreshi dzụ; ike adụ anyi g'ọ dụ iya; k'ọphu ike a-dụ anyi l'iphe, anyi emekpọo unu.


\par }{\PP \VS{5}Unu nyochakwaa onwunu enyocha maru ?unu kwetakwaduru-a? Unu hụkwa onwunu ama. ?Unu ta amadụ lẹ Jizọsu Kéreshi bu unu ebubu l'ẹhu? gbahaẹkwapho l'unu te ekwetaẹduru.

\VS{6}Ọphu mu gude ẹka bụ l'unu e-mechaa maru l'anyịbedua ta agwọbeduru ekweta ono, anyi kwetarụ kẹ Kéreshi ono.

\VS{7}Iphe, anyi anọduje epfu anụ Chileke bụ g'o to kwekwa g'unu mee iphe, adụdu ree. Ọ tọ bụkwa g'e gude goshi l'anyi mekọtaru; ọ chikwa g'unu meje iphe, pfụru ọto; o rwuhakpọoru o jee a-dụ g'ọ bụ l'ekwekwe, anyi shi kwe lẹ mbụ ono bẹ anyi ekweẹduru.

\VS{8}L'ọ tọ dụkwa g'ọ ka mma l'ọo iphe lanụ, anyi sụru ememe k'emebyi ọkpobe-opfu kẹ Chileke; gbahachia l'anyi a-nọduje eme iphe gude ese iswi ọkpobe-opfu ono.

\VS{9}Ọo ya bụ l'ẹhu anọduje atsọ anyi ụtso mẹ ọ -bụru l'anyi dụ arwụhu; ike dụkwanu unu. Noo g'o gude ọ dụ anyi g'a sụ l'unu lwarụ azụ l'ọnodu, dụebe ree.


\par }{\PP \VS{10}Mu ede iphe-a nta-a, mu l'unu ata anọdu l'ẹka ono-a. Gẹ mu te eje egude ike ono gbẹ dụru unu ẹhuka mẹ mu -bya. Mbụ ike ono, o yeru mu l'ẹka gẹ mu gude metsee unu emetse ono gbẹchia mee unu omeliwe.


\par }{\SH Ekele ikpazụ
\par }
{\PP \VS{11}Kẹ ikpazụ iya ụnwunna mu bụ; unu nọkwapho ọma-o. Unu dụebekwa ree; iphe, mu arwọ unu bụ g'uche unu bụkwaru nanụ. Unu eburu lẹ nchị-odoo. Gẹ Chileke ono yeru anyi obu tẹme ọ nọdu emeje g'ẹhu dụ anyi guu ono swikwaru unu eswiru-o.


\par }{\PP \VS{12}Unu kelekwa onyemonye ekele l'ẹhu l'ẹhu nmata phẹ akpa, dụ nsọ.

\VS{13}Iphe, bụkpoo ndu-nsọ l'ophu l'ekelekwaphọ unu.


\par }{\PP \VS{14}Mu sụ g'eze-iphe-ọma kẹ Nnajịuphu, bụ Jizọsu Kéreshi; mẹ eye obu ọphu Chileke eyeje ndibe iya; mẹ ike ono, Unme-dụ-Nsọ meru g'anyi l'unu gbarụ mgba ono dzukọtakwa oke l'ẹhu unu g'unu ha. Nokwa g'ọ dụ.

\par }