\NormalFont\ShortTitle{Jiọnu}

{\MTB Ozi-ọma,

\par }{\MT Jiọnu

\par }{\MTB Deru



\par }\ChapOne{1}{\SH Opfu Ndzụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}E -shi lẹ mbụlembu bẹ Opfu Chileke ono nọhawaa. Opfu ono bẹ yẹle Chileke nọhawaa. Opfu ono bụru Chileke.

\VS{2}Onye ono bẹ yẹle Chileke shiẹpho lẹ mbụ nọdu.

\VS{3}Ọo l'ẹka iya bẹ Chileke shi mee iphemiphe. Ọ tọ dụdu iphe, bụ iphe, e meru ememe, dụru ọphu e meru l'ẹbe ọ nọ iya.

\VS{4}Ọo ya bẹ ndzụ shi l'ẹka; ọ bụru ndzụ ono bẹ bụ ìphóró, dụru ndiphe.

\VS{5}Ìphóró ono dụ l'ọchii; ọphu ọchii ono adụjeduru ike sọ-kputa iya.


\par }{\PP \VS{6}O nweru onye lanụ, Chileke yeru g'ọ bya. Ẹpha iya bụ Jiọnu.

\VS{7}Iphe, ọ byaru bụ gẹ ya pfua k'iphoro ono. Ọ byaru g'ọ saarụ iya ọha l'ophu; k'ọphu ẹphe a-nụma ozi ono kweta.

\VS{8}Ọ tọ bụkwa yẹbedua bụ ìphóró ọbu. Iphe, ọ byaru bụkwa g'ọ karụ ndiphe g'ìphóró ono dụ.

\VS{9}Ọo ìphóró ono bẹ bụ ọkpobe ìphóró; ọphu bụ iya byaru lẹ mgboko-a bya adụru ndiphe l'ophu.


\par }{\PP \VS{10}Ọo ya bụ lẹ Opfu Chileke ono shi nọdu lẹ mgboko-a. Ọ bụru l'ẹka iya bẹ Chileke shi mee mgboko; obenu lẹ ndiphe ta amadụ onye ọ bụ.

\VS{11}Ọ byapfutaru ndu nkiya; ndu nkiya jịka iya anata.

\VS{12}Ọle iphe, bụkpoo ndu natarụ iya nụ; mbụ ndu kweru nkiya; ndu ono bẹ ọ sụwaru g'ẹphe bụru ụnwu Chileke.

\VS{13}Abụbu ono, ẹphe bụ ụnwu Chileke ono ta abụkwa g'aanwụje nemadzụ bụ g'a nwụru phẹ; ẹbe ọ bụkwa ẹgu nwa meru a nwụa phẹ; ọphu ọ bụkwa gẹ nemadzụ rịtaru iya l'ọkpoma; onye nwụru phẹ nụ bụakwaa Chileke.


\par }{\PP \VS{14}Tọbudu iya bụ; Opfu ono bya abụru nemadzụ; anyi l'iya buru. Anyi gude ẹnya anyi hụma ọdu-biribiri iya; mbụ ọdu-biribiri, gbaru iya nụ; eshinu ọ bụ iya bụ Nwa nwoke lanụ, Nna iya, bụ Chileke nwụtaru. Iphe, ndzụ iya bụ bụerupho eze-iphe-ọma yẹe ire-lanụ.


\par }{\PP \VS{15}Jiọnu bya epfuahaa kẹ Nwa Chileke ono; ara iya arara sụ: “Wakwa onye ọbu, mu shi epfuru unu opfu iya teke mu sụru unu l'ọ dụru onye l'e-mechaa bya nụ-a, ka mu l'ishi ka mu l'ọkpa; kẹle a byaru anwụ mu ọ nọduhawanu.”


\par }{\PP \VS{16}Eze-iphe-ọma iya ono nyịberu anyịbe. Ọ bụru l'eze-iphe-ọma iya ono b'ooshije emeru anyi eze-iphe-ọma; mbụ o -mechaa; oomekwasẹbaa ya ọzo; emewaa iya rọ k'anyịnyi.

\VS{17}Ọo l'ẹka Mósisu bẹ Chileke shi tụaru anyi ekemu. Eze-iphe-ọma yẹe ire-lanụ shikwanụ l'ẹka kẹ Jizọsu Kéreshi bya.

\VS{18}Ọ tọ dụkwa onye gudejewaa ẹnya hụma Chileke. Ọo Nwa lanụ ono, yẹle Chileke, bụ Nna tụgbaru bụru nanụ ọkpobe abụru ono bẹ bụ onye meru; anyi maru gẹ Chileke dụ.


\par }{\SH Ozi, Jiọnu onye emeje baputizimu \newline  eezi l'echiẹgu
\par }
{\R (Mat 3:1-12; Mak 1:1-8; Luk 3:1-18)

\par }{\PP \VS{19}Tọbudu iya bụ; ndu Jiu shi Jierúsalẹmu zia ndu-uke Chileke mẹ ndu bụ eri Lívayi g'ẹphe je ajịa Jiọnu sụ iya: “?Bụ onye bẹ ị bụ?”


\par }{\PP \VS{20}Ẹbe Jiọnu ajịkakwaru eyeru phẹ ọnu. Ọ kaẹkwaru phẹ phọ l'edzudzu-ọha sụ phẹ: “Ọ tọ bụkwa mbẹdua bụ Kéreshi ọbu.”


\par }{\PP \VS{21}Ẹphe jịa ya; “?Ọ bụhunuru onye bẹ ị bụ? ?Bụ ngu bụ Elayịjia?”

\par }{\PP Jiọnu sụ phẹ waawaa; lẹ ya ta abụkwa Elayịjia.

\par }{\PP Ẹphe jịa ya: “?Bụ ngu bụ onye mpfuchiru Chileke, anyi ele ẹnya iya ọbu?”

\par }{\PP Ọ sụ phẹ: “Waawaa.”


\par }{\PP \VS{22}Ẹphe sụ iya: “?Ọ bụkpohunaaru onye bẹ ị bụ? Yenụaru anyi ọnu g'anyi maru iphe, anyi e-je epfuaru ndu ziru anyi ozi. ?Dẹnukpohunaa g'i pfuru opfu ẹhu ngu?”


\par }{\PP \VS{23}Jiọnu sụ phẹ: Ọo mbẹdua bụ onye ono, Azáya deru nkiya l'ẹkwo sụ:

\par }{\Q Ọ dụru olu onye aha

\par }{\QB gengugengu l'echiẹgu

\par }{\QB sụ:

\par }{\Q Unu mee ụzo, Nnajịuphu

\par }{\QB g'ọ pfụru nhamụnha!\FTNT{*}{{\FR 1:23 }{\FR{1:23
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 40:3}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{24}No iya; ndu ono, byaru ozi ono bụ ndu Fárisii bẹ ziru phẹ nụ.

\VS{25}Ẹphe jịa Jiọnu sụ iya: “Ị -bụdu Kéreshi; ẹbe ị bụdu Elayịjia; ọphu ị bụkwapho onye mpfuchiru Chileke; ?ọ nwụhunuru ịnwu-agha bẹ iimeje baputizimu?”


\par }{\PP \VS{26}Jiọnu sụ phẹ: “Unu eleanaa l'ọo mini bẹ mu gude eme baputizimu. Obenu l'ọ dụru onye unu l'iya tụkoru nọdu, unu ta amadụ.

\VS{27}Onye ono, l'e-mechaa bya nụ ono kakwa mu shii; k'ọphu mu ta asụdu gẹ mu e-phureta tọfu iya eri akpọkpa iya.”


\par }{\PP \VS{28}No iya; ẹka iphemiphe ono mekọtaru bụ lẹ Betani; l'azụ ẹnyimu Jiọ́danu azụ iya ọphuu; l'ẹka Jiọnu shi anọduje eme ndiphe baputizimu.


\par }{\SH Jizọsu bụ Nwatụru Chileke
\par }
{\PP \VS{29}O rwua lẹ nchitabọhu iya; Jiọnu hụma gẹ Jizọsu eje abyapfuta iya. Ọ sụ: “Unu hụma onye ọbu, bụ Nwatụru Chileke ọbu. Ọo ya e-gwefu iphe-ẹji ndiphe l'ophu!

\VS{30}Sụ-a; ọ kwa onye ono bẹ mu pfuru opfu ẹhu iya ono sụ l'ọ dụru onye l'e-mechaa bya nụ. L'onye ọbu ka mu l'ishi ka mu l'ọkpa. L'a byaru anwụ mu; ọ nọduhawaro-a.

\VS{31}Mbẹdua te eshikwa maru onye ọ bụ; obenu l'ọo gẹ ndu Ízurẹlu amaru iya meru g'o gude mu bya anọdu; gude mini eme baputizimu.”


\par }{\PP \VS{32}Jiọnu pfukwaaphọ iphe, o gude ẹnya iya hụma sụ: “Mu hụmaru Unme Chileke g'o shi l'imigwe dụ gẹ ndo bya anọdu iya l'ẹhu.

\VS{33}Mbẹdua te eshikpọkwanu maru iya; ọle onye ono, ziru mu gẹ mu bya egude mini mee baputizimu ono sụru mu: ‘Ọo onye ono, ịi-hụma gẹ Unme Chileke shi l'imigwe bya nọdu iya l'ẹhu ono bụ iya bụ onye ọbu, e-gude Unme-dụ-Nsọ eme baputizimu ọbu.’

\VS{34}Sụ-a; nta-a bẹ mu gudewaa ẹnya mu hụma iya bya apfụwaru epfu l'ọo onye ono bụ Nwa Chileke ọbu.”


\par }{\SH Ndu mbụ, l'etso Jizọsu
\par }
{\PP \VS{35}O rwukwaa lẹ nchitabọhu iya; Jiọnu pfụkwaru l'ẹka ono yẹle ụmadzu labọ, shi lẹ ndu etsoje iya nụ.

\VS{36}No iya; ọ hụmaepho Jizọsu g'ọoghata ọ sụ: “Unu hụmakwa Nwatụru Chileke ọbu.”


\par }{\PP \VS{37}No iya; ndu labọ ono, etsoje iya nụ ono nụmaepho iphe ono, o pfuru ono; ẹphe tsoru Jizọsu.

\VS{38}Jizọsu bya aghaa ẹnya hụma phẹ g'ẹphe etso iya bya ajịa phẹ sụ phẹ: “?Bụ gụnu bẹ unu achọ?”

\par }{\PP Ẹphe sụ iya: “Rabayi! ?Bụ awe bẹ ịikwaje?” Rabayi bụ O-zì-iphe.


\par }{\PP \VS{39}Ọ sụ phẹ: “Unu byanụ bya ahụma iya.” Noo ya; ẹphe tsoru iya je ahụma ẹka ọokwaje. Ẹphe l'iya nọ-jiwarọ nchi mbọchi ono. Teke ono, ẹphe byaru ono bụ l'oke eswe ụzenyashi.


\par }{\PP \VS{40}Onye lanụ l'ụmadzu labọ ono, nụmaru opfu Jiọnu; tsoru Jizọsu ono; bụ Anduru, nwune Sayịmonu Pyịta.

\VS{41}Anduru vuru ụzo lọbaru je achọ-vu nwune iya Sayịmonu sụ iya: “Anyi hụmaakwaru Mezaya ọbu, bụ iya bụ Kéreshi ọbu.”

\VS{42}O duta Sayịmonu byapfuta Jizọsu. Jizọsu hụmae ya phọ bya asụ iya: “Ọo ngu bụ Sayịmonu, bụ nwa Jiọnu. Iphe, aa-nọduje eku ngu nta-a bụ Sifasu, bụ iya bụ Mkpuma.”


\par }{\SH Jizọsu eku Filipu yẹle Natanẹlu
\par }
{\PP \VS{43}O rwua nchitabọhu iya; Jizọsu chịta k'eje Gálili. No iya; ọ hụma Filipu; bya asụ iya “Tsoru mu.”

\VS{44}Filipu ono bụ onye Bẹtusayida. Ọ bụkwarupho mkpụkpu ono bẹ a nwụru Anduru yẹle Pyịta.

\VS{45}No iya; Filipu kwe iya hm; bya eje elee ẹnya Natanẹlu. Ọ hụma iya bya asụ iya: “Anyi hụmaakwaru onye ọbu, Mósisu deru nkiya l'ẹkwo ekemu; tẹme ndu mpfuchiru Chileke dekwaa ya phọ-a. Onye ọ bụ bụ Jizọsu kẹ Nazaretu, nwa Jiósẹfu.”


\par }{\PP \VS{46}Natanẹlu sụ iya: “?Ọ dụkporu-a iphe, dụ ree, e-shi lẹ Nazaretu?”

\par }{\PP Filipu sụ iya: “Byanụ bya egude ẹnya ngu hụma.”


\par }{\PP \VS{47}Jizọsu hụmaepho gẹ Natanẹlu eje abyapfuta iya; ọ sụ: “Onye ọwa-a bụ ọkpobe onye Ízurẹlu, adụdu iphe, aata iya ụta iya.”


\par }{\PP \VS{48}Natanẹlu jịa ya: “?Nẹnu g'i meru maru mu?”

\par }{\PP Jizọsu sụ iya: “Mu hụmahawaru ngu rọ teke ị nọ l'upfu oshi figu phọ tẹme Filipu bya ekua ngu.”


\par }{\PP \VS{49}Natanẹlu sụ iya: “Ọnyibe! Ọo ngu bụ Nwa Chileke ọbu. Ọo gụbedua bụ Eze ndu Ízurẹlu ọbu.”


\par }{\PP \VS{50}Jizọsu sụ iya: “?Bụ-a l'ọle mu sụru ngu lẹ mu hụmaru ngu l'upfu oshi figu phọ meru g'o gude i kweta? Ii-mechakwarọ hụmabaa iphe, kabaa ọwa-a shii!

\VS{51}Gẹ mu gbukwaru ngu iya tororo; unu e-mechakwaa hụma g'imigwe gheru ọnu; ụnwu-ojozi Chileke nọdu enyiba iya enyiba; enyizetakwa iya phọ enyizeta awupfu Abụbu-Ndiphe.”




\par }\Chap{2}{\SH Eke nwanyị lẹ Kena
\par }
{\PP \VerseOne{1}O be lẹ mbọku k'ẹto; ọ dụru ẹka eeke nwanyị lẹ Kena. Kena bẹ dụ lẹ Gálili. Ne Jizọsu nọdukwapho l'ẹka ono.

\VS{2}No iya; Jizọsu yẹle ndu etsoje iya nụ jee ẹka eeke nwanyị ono; kẹle e yekwanụru phẹ lẹ nri.

\VS{3}A ngụ-gbuchaẹpho mẹe, a gatarụ; ne Jizọsu jepfu iya je asụ iya: “Ndu-a te enweẹkwa mẹe.”


\par }{\PP \VS{4}Jizọsu sụ iya: “Ha! Nwanyị-a! ?Bụ gụnu bẹ mu lẹ ngu jigba? Teke mu e-me ẹgube iphe ono, ẹnya dụ ngu ono teke erwukwa.”


\par }{\PP \VS{5}Ne iya sụ ndu nkwakọ nri: “Iphe, ọ sụkpowaru g'unu mee; unu mekwaa ya!”


\par }{\PP \VS{6}Ọ dụru aragbada ite-ẹra ishii, e gude ụrwa kpụa, sụkaaru l'ẹka ono, ndu Jiu egudeje eme nsọ nri. Iphe, alajẹ l'ite-ẹra ono nanụ bụ galọnu ụkporo; ọphu abụru galọnu ụkporo l'iri.
 
\VS{7}Jizọsu sụ ndu nkwakọ nri ono: “Unu kujishia ite-ẹra ono mini g'ọ ha.” Ẹphe kujishia ya; ọ tụko jichaa pyịmu pyịmu.

\VS{8}Ọ sụ phẹ: “Ọ dụ ree; unu gbatawa iya rọ je anụ onye bụ iya bụ ishi, iphe, eeme l'ẹka-a.” Ẹphe mee g'o pfuru.

\VS{9}Onye bụ ishi iphe, eeme l'ẹka ono bya etsua ya ọnu; mini ono ghọwaa mẹe. Ọ tụfu iya ẹhu ẹka mẹe k'ono shihunu. Ọ bụerupho ndu nkwakọ nri ono, kuru mini ono maru ẹka o shi. Ọ bụru iya bụ; o kua nwoke, byaru alụ nwanyị-a

\VS{10}sụ iya: “Ibe ngu evujeru ụzo pashịa mẹe, dụ ree l'a ngụadaa. Teke mẹe dụepho ndu byaru nụ l'ẹnya; tẹme l'a pashịahaa mẹe ọphu dụ ẹji. Ọwa bẹ ị gbẹ sumia mẹe, dụ ree byasụ nta-a.”


\par }{\PP \VS{11}Iphe-ọhumalenya mbụ ono, Jizọsu meru ono bẹ o meru lẹ Kena, nọ lẹ Gálili; mee ya gude goshi ọdu-biribiri iya. Ndu etsoje iya nụ kweta nkiya.


\par }{\PP \VS{12}E meẹbekpoepho iphe ono; Jizọsu waa ne iya; mẹ unwune iya kẹ nwoke; mẹ ndu etsoje iya nụ tụgbua jeshia Kapaniyọmu. Ẹphe je anọo nwujiku olemole l'ẹka ono.


\par }{\SH Jizọsu achịfu ndu azụ aswa \newline  l'eze-ụlo Chileke
\par }
{\R (Mat 21:12-13; Mak 11:15-17; Luk 19:45-46)

\par }{\PP \VS{13}Ọbo Ojeghata ndu Jiu nọdu erwuwaa; Jizọsu tụgbua jeshia Jierúsalẹmu.

\VS{14}O rwua bya eje abahụ l'eze-ụlo Chileke. Ọ hụma ndu nọgbaa l'ẹka ono ere eswi; mẹ atụru; mẹ ndo; mẹ ndu agbanwe okpoga, nọ l'ẹka onokwaphọ agbanweshi okpoga l'eli teburu phẹ.

\VS{15}Ọ bya achịta ụdo; mee ẹchachi gude chịkashigbua phẹ g'ẹphe ha l'ime eze-ụlo Chileke ono; chịkashichaa mẹ atụru mẹ eswi ono. Ọ bya aghakashịa okpoga ono, ndu ono agbanweshi ono; tụko teburu phẹ ghashịa ịgharaphu.

\VS{16}Ọ bya abaarụ ndu ọphu ere ndo mba sụ phẹ: “Unu tụko iphe ono chịshia l'ẹka-a. Ọ tọ bụdu ụlo Nna mu bẹ unu e-me g'ọ bụru ụlo aswa.”

\VS{17}Ndu etsoje iya nụ bya nụ bya anyata iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke, sụru: “Obu, mu yeru ụlo ngu enwu phuruphuru g'ọku; ọ bụru n-yemobu ono a-ta ishi mu.”


\par }{\PP \VS{18}Tọbudu iya bụ; ndu Jiu sụ iya: “?Dẹnu iphe, ii-meru goshi anyi g'anyi gude maru l'iphe-a, i meru-a bẹ i meru l'orwuberu iya?”


\par }{\PP \VS{19}Jizọsu sụ phẹ: “Unu tsukpọshia eze-ụlo Chileke-a; ọo ujiku ẹto kpẹekpu bẹ mu e-gude kpụkwaa ya g'ọ dụ g'o shi dụ.”


\par }{\PP \VS{20}Ndu Jiu ono jịa ya sụ iya: “?Ị sụru l'ọo ụlo-a, a kpụru ụkporo apha labọ l'apha ishii-a bẹ ii-gude ujiku ẹto kpụ-phu azụ?”


\par }{\PP \VS{21}Ẹbe a madụ l'ọo onwiya gẹdegede bẹ bụ eze-ụlo Chileke, oopfu opfu iya ọbu.

\VS{22}Noo g'o shitaru ọ nwụhuchaa; Chileke mee o shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ; ndu etsoje iya nụ nyata l'o pfujewaru iphe ono. Ọ bụru iya bụ l'ẹphe ekweta iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke; kwetakwaphọ iphe, Jizọsu pfuru.


\par }{\SH Jizọsu maru onyemonye
\par }
{\PP \VS{23}Teke ono, Jizọsu nọkwadu lẹ Jierúsalẹmu g'aabọkwadu ọbo Ojeghata ono bẹ a dụkpoo igwerigwe kweta nkiya. Kẹle ẹphe hụma-butaru iphe-ọhumalenya, o meshiru.

\VS{24}Obenu lẹ Jizọsu te egudedu ire phẹ ẹka; kẹle ọ makọtawaru g'onyemonye gbaru.

\VS{25}Ọ tọ bụdu kẹ hm g'a bya akọaharu iya gẹ nemadzụ tụkoru gbaa; eshi ọphu yẹbedua l'onwiya makọtawaru iphe, dụ nemadzụ l'ọkpoma.




\par }\Chap{3}{\SH Nikodimọsu yẹle Jizọsu
\par }
{\PP \VerseOne{1}O nweru nwoke lanụ, ẹpha iya bụ Nikodimọsu. Nikodimọsu bẹ yị l'ọgbo kẹ Fárisii bya abụkwarupho onye-ishi ndu Jiu.

\VS{2}O rwua ẹnyashi ujiku lanụ; ọ byapfuta Jizọsu bya asụ iya: “O-zì-iphe! Anyi makwarụ-a l'ị bụ onye ezije mmamiphe; l'ọo Chileke yeru ngu g'ị bya. Ọ tọ dụdu onye a-dụ ike eme eze iphe-a, iimegbabẹ-a, abụdu l'ọo Chileke pfụru onye ọbu l'azụ.”


\par }{\PP \VS{3}Jizọsu sụ iya: “Gẹ mu gbukwaaru ngu iya tororo; onye aanwụ-phuduru azụ bẹ ta abyakwa ahụma ẹka Chileke bụ eze.”


\par }{\PP \VS{4}Nikodimọsu sụ iya: “?Dẹnu g'ee-shi nwụ-phu nemadzụ azụ ọzo mẹ onye ono bụchaaru ọgerenya? ?Ọo-laphu ne iya azụ l'ẹpho je anọdu g'a nwụa ya k'ugbo ẹbo tọo?”


\par }{\PP \VS{5}Jizọsu sụ iya: “Gẹ mu gbukwaru ngu iya tororo; ọ tọ dụkwa onye abahụ l'ẹka Chileke bụ eze; gbahaa l'e gude mini; waa Unme-dụ-Nsọ nwụ-phu iya azụ.

\VS{6}Onye nemadzụ nwụru; mẹ iphe, shi l'ẹka nemadzụ tụkokwaru bụru kẹ nemadzụ. Onye Unme-dụ-Nsọ nwụru; mẹ iphe, shi l'ẹka Unme-dụ-Nsọ tụko bụkwanuru kẹ Unme-dụ-Nsọ.

\VS{7}G'ọ tọ dụkwa ngu biribiri lẹ mu sụru l'anwụ-phufụtaje unu azụ ọzo.

\VS{8}Ọobujeru; phẹrephere -nọdu ezi ala ibiya ọphu dụ iya ree l'ị nụ ẹphu iya; obenu l'ị tị makwanụ ẹka o shi; ọphu i makwaphọ ẹka oozi ala. Nokwaphọ g'ọ dụ iphe, bụkpoo onye Unme-dụ-Nsọ nwụru bụ ono.”


\par }{\PP \VS{9}Nikodimọsu sụ iya: “?Dẹnukpoo g'ẹgube iphe ono e-me nwụa?”


\par }{\PP \VS{10}Jizọsu sụ iya: “?Ị bụ onye ezi iphe lẹ Ízurẹlu; ẹbe iphe, dụ nno edoduru ngu ẹnya?

\VS{11}Sụ-a; gẹ mu gbukwaaru ngu iya tororo; ọ kwa iphe, anyi tụtaru nvọ bẹ anyi epfuje; ọ bụru iphe, anyi hụmaru l'ẹnya bẹ anyi atụje ọnu iya; obenu l'unu te ekwedu kweta iphe, anyi epfu.

\VS{12}Mu -pfuaru unu iphe kẹ mgboko-a; unu tee kwetadu. ?Dẹnu g'unu e-shi kweta mẹ mu -pfuaru unu g'iphe k'imigwe dụ?

\VS{13}Ọ tọ dụkwa onye bahụjewaru l'imigwe; a -gụfu onye ono, shi l'imigwe bya, bụ Abụbu-Ndiphe.


\par }{\PP \VS{14}“Sụ-a; ọ kwa gẹ Mósisu gude mgbọro wolia agwọ ono, e gude ope mee ono l'echiẹgu phọ bụ g'e wolifutajẹ Abụbu-Ndiphe

\VS{15}g'ọo-bụkwanuru onye kwetarụ nụ; onye ono enweru ndzụ ojejoje.

\VS{16}Lẹ Chileke yekwarụ ndiphe obu; yetabe iya k'ọphu ọ nụru Nwa lanụ, o nweru kpoloko: g'ọoburu onye kwetarụ nkiya; onye ono taa ladụ l'iswi; o nwechiaru ndzụ ojejoje.

\VS{17}Iphe, Chileke yedoru Nwa iya g'ọ bya lẹ mgboko-a ta abụkwa g'ọ bya anmaa ndiphe ikpe. Ọ kwa g'ee-shi iya l'ẹka dzọo ndiphe.


\par }{\PP \VS{18}“Onye kwetarụ nkiya bẹ a taa nmakwa ikpe. O bekwanụ l'onye ekwedu nụ bẹ a nmahaakwarurọ ikpe; kẹle onye ono te ekwedu k'onye ono, bụ Chileke Nwa lanụ ono.

\VS{19}Gẹ Chileke e-bukafu ikpe ono bụ; l'ìphóró ono byaru lẹ mgboko-a; ndiphe gbẹ haa ìphóró ono hatachia ọchii; opfu l'iphe, ẹphe eme bụgbaa ẹjo-iphe.

\VS{20}Ishi iya bụ l'onye bụ onye eme ẹjo-iphe akpọje ìphóró ashị; onye ono te eshitajẹdu ẹka ìphóró dụ; a -nọnyaa ẹjo-iphe, oomegbabẹ gbafụta iphe.

\VS{21}Obenu l'onye eme ire-lanụ l'afụtaje bya anọdu l'ẹka ìphóró dụ g'aa-hụma-dzuru iya; maru l'iphe oome bẹ ẹka Chileke dụpho.”


\par }{\SH Jizọsu yẹle Jiọnu onye emeje baputizimu
\par }
{\PP \VS{22}E mechaa; Jizọsu yẹle ndu etsoje iya nụ tụgbua jeshia alị Jiudiya. Ẹphe kpọo nwụpfu l'ẹka ono; ọ nọdu emeshi nemadzụ baputizimu.

\VS{23}Jiọnu l'onwiya nọdukwapho lẹ Inọnu eme baputizimu nkiya. Inọnu bụ mkpụkpu, nọ-kube Selimu. Ọ nọdu l'ẹka ono eme baputizimu; kẹle mini dụ shii l'ẹka ono. Ndiphe nọdu awụ awụ-pfuta iya l'ẹka ono; ọ nọdu emeshi phẹ baputizimu.

\VS{24}Teke ono bụkwanuru teke e teke atụdu Jiọnu mkpọro.


\par }{\PP \VS{25}A nọnyanaa; ndu etso Jiọnu ẹphe l'onye Jiu tụpfuru ẹgo g'eemeje kẹ nsọ asafụ onwonye ntụrwu.

\VS{26}Noo ya; ẹphe tụru iya jepfu Jiọnu je asụ iya: “?Ị nyatakwadụrua nwoke ono, unu l'iya shi nọdu l'azụ Jiọ́danu azụ iya ọphuu-a? ?Tị madụ nwoke ono, i pfuru anyi opfu ẹhu iya-a? O meakwa baputizimu l'ẹka-a nta-a. Mbụ; a nọdu awụakwa gidigidi ejepfu iya.”


\par }{\PP \VS{27}Jiọnu sụ phẹ: “Ọ tọ dụkwa onye dụru iphe, ọ byaru anata mẹ ọ -bụdu iphe, Chileke nụru iya.

\VS{28}Unubẹdua l'onwunu kàbẹkwa bụru ndu ẹto, nụmaru teke mu pfuru sụ l'ọ tọ bụkwa mbẹdua bụ Kéreshi ọbu; l'ọ kwa èzìzì bẹ e ziru mu gẹ mu vuru iya ụzo bya.

\VS{29}Sụ-a; ọ kwa nwata nwokoro, eje alụ nwanyị bẹ nwanyị ono, aabya eke ji ono nọ-doru. Ọ̀nyà nwata okoro ono nọdu abụjeru; ọ -pfụru l'ẹka ọ̀nyà iya phọ nọ anụ iphe, oopfu; ẹhu atsọ iya ntụmatu. Ọ bụru ẹgube ono bẹ ẹhu atsọkpoo mu ụtso atsọfu l'ishi nta-a.

\VS{30}Mbụ-a; ọo-nọdukwa aka shii eje; ẹpha nkemu aka alwa alị eje.”


\par }{\SH Onye shi l'igwe bya
\par }
{\PP \VS{31}“Onye ono, shi l'igwe bya ono bẹ bụ iya kakọta shii g'a ha. Onye shi lẹ mgboko-a bụepho kẹ mgboko-a; tẹme ọ nọdu anọdujeepho epfu gẹ ndu mgboko-a; onye ono, shi l'imigwe bya bụ iya kakọta shii g'a ha.

\VS{32}Ọo iphe, ọ nụmaru lẹ nchị; hụma l'ẹnya iya bẹ oopfuje. Obenu l'ọ tọ dụdu onye ekweje nata ozi iya.

\VS{33}Onye natarụ ozi iya bẹ gudewaa nno kweta lẹ Chileke bụ ọkpobe iya.

\VS{34}Noo l'onye ono, Chileke yeru ono epfu opfu, Chileke pfuru. Ishi iya bụ lẹ Chileke ta anụduru iya Unme-dụ-Nsọ nụ-phodo iya ya anụ-phodo.

\VS{35}Chileke, bụ Nna yeru Nwa iya obu; bya ewowaru iphemiphe ye iya l'ẹka.

\VS{36}Onye kwetarụ kẹ Nwa iya ono bẹ nwewaru ndzụ ojejoje; onye ta anụduru Nwa Chileke opfu bẹ ndzụ ono ta abyakwa erwube ẹka. Onye ono bẹ oke-ẹhu-eghu Chileke dụakwaa swiru; ọ bụru g'ọo-dụ swiru iya bụ ono je adụwaruro adụru.”




\par }\Chap{4}{\SH Jizọsu yẹle nwanyị Samériya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Nnajịuphu bya amaru lẹ ndu ọgbo Fárisii nụmawaru lẹ ndu yẹbedua, bụ Jizọsu meru baputizimu; ẹphe nọdu etso iya kawaa shii eme lẹ ndu ọphu Jiọnu meru baputizimu; ẹphe nọdu etso yẹbedua.

\VS{2}Ọle ọ tọ dụkpodaanu onye Jizọsu gude ẹka iya mee baputizimu; gbahaa ndu etsoje iya nụ emeje iya.

\VS{3}Ọ gbẹshi lẹ Jiudiya; ọ bụru iya alaphu azụ lẹ Gálili.

\VS{4}Ụzo ono, o shiru eje Gálili ono bẹ ọo-ghaja Samériya.


\par }{\PP \VS{5}No iya; Jizọsu jenyaa bya ejerwua mkpụkpu lanụ, eekuje Sayika lẹ Samériya. Mkpụkpu ono nọ-kube ẹgu ono, Jiékọpu nụru nwa iya, bụ Jiósẹfu.

\VS{6}O nwekwarụpho wẹlu, Jiékọpu tụru, dụ l'ẹka ono. Jizọsu rwuẹpho l'ẹka ono g'ẹnyanwu alwawaa l'ishi; ike ije bvụchawa iya ree. Ọ je anọdu anọo l'agụga wẹlu ono.


\par }{\PP \VS{7}O nweru nwanyị, byaru eseta mini lẹ wẹlu ono. Nwanyị ono bụ onye Samériya. Jizọsu sụ iya: “Nwanyị; kenaa mu mini gẹ mu ngụa.”

\VS{8}Teke ono bẹ ndu etsoje Jizọsu jeshiwaru l'ime mkpụkpu je azụta nri, ẹphe e-ri.


\par }{\PP \VS{9}Tọbudu iya bụ; nwanyị Samériya ono sụ iya: “?Ọ nwụru ịnwu-agha bẹ ọ bụ gụbe onye Jiu gbẹ sụ mụbe nwanyị Samériya gẹ mu kee ngu mini g'ị ngụa?” Iphe, nwanyị ono gude pfua nno bẹ bụ lẹ ndu Jiu bẹ ẹphe lẹ ndu Samériya te erigbadu.


\par }{\PP \VS{10}Jizọsu sụ nwanyị ono: “Ha! Ọ -bụ l'ị maru iphe-ọma, Chileke emejeru nemadzụ; mbụ-a; ọ -bụ l'ị makpọoru onye sụru g'i kee ya mini-a amama ophu mẹ ọ gbẹ bụru gụbedua gege arwọ iya mẹ ọ nụ ngu mini, l'anụje ndzụ g'ị ngụa.”


\par }{\PP \VS{11}Nwanyị ono sụ iya: “Nwoke-a! ?G'ọodukwanu iphe, i gude, ii-gude seta mini-a-e? Tẹme wẹlu-a bẹ ị maru l'ọ dụ omi. ?Bụhunu awe bẹ mini, anụje ndzụ ọbu shi ngu?

\VS{12}?Bụ iphe, iipfu bụ l'ị byaru akawanụ ochochoroche anyi Jiékọpu shii, bụ iya tụru anyi wẹlu-a; tụchaa ya bya angụa ya mini; ụnwu iya ngụa ya mini; iphe, bụ anụ, o nweru enweru ngụkwaa ya phọ mini?”


\par }{\PP \VS{13}Jizọsu sụ iya: “Ọ tọ dụkwa onye ngụru mini wẹlu-a gẹ mini ta agụ iya ọzo.

\VS{14}Obenu l'onye ngụru mini ọphu mbẹdua nụru iya bẹ mini ta ayịdu gụbaa jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii. Noo lẹ mini ọphu mu a-nụ onye ono a-dụwa iya rọ l'ẹhu bụru iya ishi nggele, a-nọduje anwụshi mini, anụje ndzụ ojejoje.”


\par }{\PP \VS{15}Nwanyị ono sụ iya: “Jiko nụnu mu ẹgube mini ono gẹ mu ngụa; k'ọphu bụ: mu -ngụchaa ya; mini ta abyadụ agụbaa mu ọzo; mu ahakwanaa k'abyajẹ ekuta mini l'ẹka-a.”


\par }{\PP \VS{16}Jizọsu sụ iya: “Lànụ je ekua ji ngu gẹ gụ l'iya swịru bya l'ẹka-a.”


\par }{\PP \VS{17}Nwanyị ono sụ iya: “Mu ta alụkwa ji.”

\par }{\PP Jizọsu sụ iya: “Ọo ngu eviya. Ị -sụ l'ị tịi lụdu ji bẹ ọ bụ ngu ọkpobe-opfu.

\VS{18}Kẹle ị lụwaru unwoke ise; tẹmanu onye ọphu gụ l'iya bu nta-a ta abụdu ji ngu. Ọo ire-lanụ bẹ i pfuru ono.”


\par }{\PP \VS{19}Nwanyị ono sụ iya: “Nta-a bẹ mu maru l'ị bụ onye mpfuchiru Chileke.

\VS{20}Nna anyi oche phẹ bẹ bụ l'úbvú-a bẹ ẹphe shi anọduje abarụ Chileke ẹja. Nta-a bẹ unubẹ ndu Jiu byaru bya asụ l'ọ bụepho lẹ Jierúsalẹmu bẹ aanọduje abarụ Chileke ẹja.”


\par }{\PP \VS{21}Jizọsu sụ iya: “Nwanyị-a; kwetaẹle-a iphe-a, mu epfuru ngu-a; l'ọogbabeakwa teke adụedu onye byaru anọdu l'úbvú-a baarụ Chileke, bụ Nna ẹja; ọphu aabadụru iya ya lẹ Jierúsalẹmu.

\VS{22}Unubẹ ndu Samériya abarụ iphe, unu amadụ ẹja; anyịbedua, bụ ndu Jiu bụ iphe, anyi maru bẹ anyi abarụ ẹja; kẹle ọo l'ẹka ndu Jiu bẹ ndzọta e-shi.

\VS{23}Ọle ọogbabeakwa; mbụ l'o rwuakwaru teke ndu l'abarụ Chileke, bụ Nna ẹja ọkpobe abarụ e-gude Unme-dụ-Nsọ mẹ obu phẹ g'ọ ha abarụ iya ya g'ọ gbarụ. Noo ẹgube ndu dụ Chileke, bụ Nna ree g'ẹphe barụ iya ẹja bụ onoya.

\VS{24}Chileke bụ Unme. Ọo ya bụ lẹ ndu abarụ iya ẹja gudefụtaje Unme-dụ-Nsọ yẹle ire-lanụ abarụ iya ẹja ọkpobe abarụ.”


\par }{\PP \VS{25}Nwanyị ono sụ iya: “Mu makwarụ-a lẹ Mezaya ọbu, bụ iya bụ onye eekuje Kéreshi l'a-bya. L'ọ -byaẹpho bẹ ọo-tụko iphemiphe kọkotaru anyi.”


\par }{\PP \VS{26}Jizọsu sụ iya: “Ọo mbẹdua, epfu anụ ngu nụ-a bụ mu bụ Kéreshi ọbu.”


\par }{\PP \VS{27}Ẹphe gudekwadaa nno epfu; ndu etsoje iya nụ phọ lwa. Ọ tụfu phẹ ẹhu g'ẹphe byaru ahụma gẹ Jizọsu yẹle nwanyị abọ ụja. Ẹbe ọ dụekwanu onye ọphu jịru nwanyị sụ iya: “?Bụ gụnu bẹ ịicho?” Ọzoo jịkpoonu Jizọsu sụ iya: “?Ọ nwụru ịnwuagha bẹ gụ lẹ nwanyị epfu?”


\par }{\PP \VS{28}Noo ya; nwanyị ono gbado ite ono, o gude bya ekuta mini ono l'ẹka ono; gbagbụa gbaba l'ime mkpụkpu ono je echiaru ndu ọzo mkpu sụ phẹ:

\VS{29}“Unu byakpọdapho bya ahụma nwoke, tụkoru iphe, bụkpoo iphe, mu mejeru kọshiaru mu. Mu ta amakwa ?tọ bụdu iya nụ bụ Kéreshi ọbu tọo?”

\VS{30}Ẹphe wụfuta l'ime mkpụkpu ono wụ-pfuta Jizọsu.


\par }{\PP \VS{31}Teke ono, nwanyị ono tụgburu ono bẹ ndu etsoje Jizọsu rwọru iya sụ iya g'ọ kabẹro ria nri.


\par }{\PP \VS{32}Ọ sụ phẹ: “Mu nweru-a nri ọphu mu e-ri, unu ta amadụ.”


\par }{\PP \VS{33}Ọ bụru iya bụ lẹ ndu etsoje iya nụ pfuahaa l'ime onwophẹ sụ: “?Ọ dụru onye kabẹ wotawaru iya nri tọo?”


\par }{\PP \VS{34}Jizọsu sụ phẹ: “Iphe, bụ nri mu bụ gẹ mu mee iphe, dụ onye ono, ziru mu gẹ mu bya ono ree l'obu; wafụa gẹ mu jekọta ozi, o ziru mu g'ọ ha jefu iya l'ishi.

\VS{35}Sụ-a; ?tọ bụdu unu anmajẹ ẹtu sụ: ‘Tọfukwaa ọnwa ẹno nta-a l'o rwua teke eewolatajẹ iphe, e meberu l'alị.’ Ọle mu sụru g'unu palikpọdapho ẹnya legbabẹ l'opfu, a kọru akọko; gbua ya igo hụma l'iphe, e meberu l'alị kachawarụ akaka dụchawaa k'ewolata unuphu!

\VS{36}Onye akpata iphe ono, e meberu l'alị ono bẹ aapfụje ụgwo ozi iya. Onye ono achịkobe mebyi iphe, l'a-nọdu l'ẹka lanụ kwabẹru ndzụ ojejoje. Ọo ya bụ gẹ ndu akụ akụku; mẹ ndu akpata akpata atụko tee ẹswa.

\VS{37}Noo ẹka iphe ono, e pfuru ono gude bụru ọkpobe-opfu; a sụru: ‘L'onye lanụ emebeje iphe l'alị; onye ọzo eje akpata iya akpata.’

\VS{38}Mu yewaru unu g'unu je akpata iphe, e meberu l'ẹgu, unu ejeduru ozi iya. Ọo ndu ọzo jeru ozi l'ẹgu ono; ọ l'ọo unubẹdua bẹ unu l'ẹphe gbawaa mgba eri urwu iphe, ẹphe seru akanya iya.”


\par }{\PP \VS{39}Igwerigwe ndu Samériya, shi lẹ mkpụkpu ono bya ekweta kẹ Jizọsu; opfu lẹ nwanyị ono sụru phẹ l'ọ tụkoru iphe, bụkpoo iphe, ya mejeru kọshiaru iya.

\VS{40}Tọbudu iya bụ; ndu Samériya ono byapfutaẹpho Jizọsu; ẹphe rwọo ya g'ẹphe l'iya nọtabaa. O kwe; ẹphe l'iya nọo ujiku labọ lẹ mkpụkpu ono.


\par }{\PP \VS{41}A dụbakpoo igwerigwe gude k'iphe shi iya l'ọnu kweta.

\VS{42}Ẹphe sụ nwanyị ono: “Ọ tọ bụkwaa olu-opfu ngu kparụ iphe, anyi kwetarụ. Iphe, anyi kwetarụ bụkwa l'anyi gudewaa nchị anyi nụma iya l'onwanyi; maru l'ọo ọkpobe-opfu: l'ọo onye-a bụkpoo Kéreshi ọbu eviya, bụ iya bụ Onye-Ndzọta kẹ mgboko-a.”


\par }{\SH Jizọsu eme nwa oke-amadụ g'o wekọrohu
\par }
{\PP \VS{43}Jizọsu nọchaepho ujiku labọ ono l'ẹka ono; ọ tụgbua jeshia Gálili.

\VS{44}Lẹ yẹbedua, bụ Jizọsu l'onwiya pfuhaakwaru sụ l'onye mpfuchiru Chileke bẹ a ta kwabẹjedu ùbvù l'alị iya.

\VS{45}Tọbudu iya bụ; o rwuẹpho Gálili; ndu Gálili nabata iya; kẹle ẹphe hụmakotaru iphemiphe, o meshiru lẹ Jierúsalẹmu teke ono, aabọ iphe l'ẹka ono; kẹle ẹphebedua jekwarụpho abọ iphe ono lẹ Jierúsalẹmu.


\par }{\PP \VS{46}Ọo ya bụ; Jizọsu bya atụgbua laphushia azụ lẹ Kena kẹ Gálili, bụ iya bụ ẹka ono, o mejeru mini ọ ghọo mẹe phọ. Ọ dụru oke-amadụ lanụ, iphe eme nwa iya lẹ Kapaniyọmu.

\VS{47}Nwoke ono nụmaepho lẹ Jizọsu shiwaa Jiudiya bya Gálili; o jepfu iya je arwọo ya sụ iya g'ọ bya emee gẹ nwa iya nwoke wekọrohu; kẹle ọonwuhu anwụhu.

\VS{48}Ọ bụru iya bụ; Jizọsu sụ iya: “Unu egudedu ẹnya unu hụma iphe-ọhumalenya, dụgbaa biribiri bẹ unu ta abyakwa ekweta.”


\par }{\PP \VS{49}Oke-amadụ ono sụ iya: “Nnajịuphu; jiko byarọ g'anyi je; a -nọnyaa nwa mu ọbu nwụhu.”


\par }{\PP \VS{50}Jizọsu sụ iya: “Tụgbua lashịa; lẹ nwa ngu a-nọduru ngu-a ndzụ.”

\par }{\PP Nwoke ono kweta iphe ono, Jizọsu pfuru iya ono; ọ bụru iya alala.

\VS{51}Nwoke ono nọdukwadua l'ụzo; ndu ejeru iya ozi gba iya ndzuta; sụ iya lẹ nwa iya ono gbakerehụakwaru.


\par }{\PP \VS{52}Ọ jịa phẹ sụ phẹ: “?Bụ ẹgube teke ole bẹ nwata ono beberu wata aka mma?” Ẹphe sụ iya: “Ọ kwa g'e rigbuẹrupho nri eswe ụnyaphu bẹ ẹhoku ono zebuhuru iya.”

\VS{53}Nna nwata ono nyata l'ọo teke ono gẹdegede bẹ Jizọsu sụru iya gẹ ya la lẹ nwa iya a-nọduru iya-a ndzụ-a. Nwoke ono yẹe ndibe iya tụko kweta kẹ Jizọsu.


\par }{\PP \VS{54}Ono bụru iphe-ọhumalenya k'ẹbo, Jizọsu meru g'o shi lẹ Jiudiya bya Gálili.




\par }\Chap{5}{\SH Jizọsu yẹle ẹniyeni agụga okpuru
\par }
{\PP \VerseOne{1}E mechakpọakwaro; ọ dụru ọbo-iphe, ndu Jiu abọ. Jizọsu jeshinaa Jierúsalẹmu.

\VS{2}L'ime Jierúsalẹmu, lẹ mgboru Ọguzo Atụru, bẹ ọ dụru nwa okpuru, ndu Hiburu ekuje Bẹtusayida; ụzo eshije abahụ iya dụ ụzo ise.

\VS{3}Ndu iphe eme dụkpoo igwerigwe zẹgbaa l'ime ẹka ono: ndu atsụ ishi-o mẹ ndu ẹniyeni-o mẹ ndu iphe, lọnwuru ibe ẹhu lanụ. Ẹphe tụko zẹshia l'ẹka ono kwabẹgba teke mini ono l'eme ụkporo.

\VS{4}Kẹle ọobujeru; a -nọnyaepho nwanshịi; ojozi-imigwe, shi l'ẹka Nnajịuphu abya l'okpuru ono bya agbarwụa mini ono. Onye iphe eme, vukpọwaa ụzo ye ọkpa lẹ mini ono mẹ ojozi-imigwe ono gbarwụchaa ya; ọ bụru onye ono ewekọrohu l'iphe, eme iya nụ.

\VS{5}Noo ya; o nweru nwoke lanụ, nọ l'ẹka ono, nyawaru ẹhu ụkporo apha l'apha iri l'ẹsato.

\VS{6}Jizọsu byaẹpho bya ahụma l'o shihawaa ụzenya zẹta l'ẹka ono. Ọ sụ iya: “?Ọ dụ ngu ree g'e mee ngu g'i wekọrohu?”


\par }{\PP \VS{7}Nwoke ono, iphe eme ono sụ iya: “Ee! Ọle ọ tọ dụdu onye mu nweru, a-parụ mu chie l'okpuru ono mẹ a -gbarwụepho mini ono. Ọ nọdu abụjeru; mu -jeshia gẹ mu ye iya ọkpa; onye ọzo evuwaru mu ụzo.”


\par }{\PP \VS{8}Jizọsu sụ iya: “Gbalihu; phụta utute ngu wata eje ije.”

\VS{9}Teke ono teke ono; nwoke ono wekọrohu bya aphụta utute iya jeahaa ije.

\par }{\PP Mbọku, iphe ono meru bụ eswe-atụta-unme ndu Jiu.

\VS{10}Ọo ya bụ; ndu Jiu sụ nwoke ono, e metaru l'iphe, shi eme iya nụ ono: “Ntanụ-a bụkwa eswe-atụta-unme. ?Ị maru-a lẹ g'ị phụtaru utute ngu eje nno bẹ ọ bụwaa ngu adarwụ ekemu?”


\par }{\PP \VS{11}Ọ sụ phẹ: “Ọ kwa nwoke ono, meru mu wekọrohu ono sụru mu gẹ mu phụta utute mu wata eje ije.”


\par }{\PP \VS{12}“Ẹphe jịa ya sụ iya: ?Bụ ẹgube nemadzụ gụnu bẹ nwoke ọbu bụ, sụru g'ị phụta utute ngu wata eje ije?”


\par }{\PP \VS{13}Ọphu nwoke ono, e meru o wekọrohu ono amadụ onye ọbu kẹle Jizọsu gudewaa lẹ nemadzụ parụ ẹka l'ẹka ono lụfu ọ bụru iya atụgbu.


\par }{\PP \VS{14}E mechaa; Jizọsu hụma nwoke ono ọzo l'eze-ụlo Chileke bya asụ iya: “Lenu; nta-a bẹ ị dụkwaa iche; ta adụkwa teke ii-je eme iphe-ẹji ọzobaa g'iphe ọzo, ka njọ ta abyapfuta ngu.”


\par }{\PP \VS{15}Nwoke ono godobeẹ ya phọ je akaru ndu Jiu l'ọ kwa Jizọsu bẹ meru iya; ya wekọrohu ọbu.

\VS{16}Noo iphe, meru g'o gude ndu Jiu chịahaa nta Jizọsu; opfu l'ọo eswe-atụta-unme bẹ o meru iphe ono.

\VS{17}Noo ya; Jizọsu sụ phẹ: “Nna mu ejekwa ozi g'ooje iya bya asụ nta-a; mbẹdua nọdu ejekwaphọ.”


\par }{\PP \VS{18}Iphe ono, o pfuru ono mee ndu Jiu; ẹphe kabakpọo achọ ụzo, ẹphe e-shi gbua ya. Ọ tọ bụdua kẹle ọ tụrwuru nsọ eswe-atụta-unme; ọphu ka phẹ ẹhuka bụkwa l'ọ gbẹ ekufua nụ Chileke Nna iya, bụnu iya bụ lẹ yẹle Chileke gbẹ harụ ẹnya nhamụnha.


\par }{\SH Ike kẹ nwa
\par }
{\PP \VS{19}Noo g'o gude; Jizọsu sụ phẹ: “Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; ọ tọ dụkwa iphe, Nwa egudeje ike ẹka iya eme l'onwiya; abụdu iphe, ọ hụmaru lẹ Nna iya eme; kẹle ọo iphe, Nna eme bụkwapho iphe, Nwa emeje.

\VS{20}Nna yeru Nwa iya obu. Ọ nọdu egoshikọtaje iya iphemiphe, oome l'onwiya. Oo-goshibakpọkwaa ya nụ iphe, ka ọwa-a shii g'o mee; mbụ k'ọphu ọo-dụ unu biribiri.

\VS{21}L'ọ kwa gẹ Nna emeje ndu nwụhuru anwụhu; ẹphe eshi l'ọnwu teta gbalihu l'ọ nụ phẹ ndzụ-a bụ gẹ Nwa e-woru ndzụ nụ ndu dụ iya l'uche.

\VS{22}Ọ tọ dụkwa onye Nna egude ẹka iya ekpe ikpe; o wokọtaakwaru k'ikpe ye Nwa iya ono l'ẹka.

\VS{23}Ọo ya bụ gẹ ndiphe l'ophu akwabẹje Nwa ùbvù g'ẹphe akwabẹje Nna. Onye ono, ta akwabẹdu Nwa ùbvù ta akwabẹkwa Nna, bụ iya bụ onye ziru iya nụ.


\par }{\PP \VS{24}“Sụ-a; gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; onye nụmakpowaru opfu mu bya ekweta k'onye ono, ziru mu gẹ mu bya ono nweakwa ndzụ ojejoje. Onye ono ta abyadụ apfụru g'e kpee ya ikpe. Onye ono shiwaa l'ọnwu bahụ lẹ ndzụ.

\VS{25}Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; mbọchi agbabeakwaa; mbụ l'o rwuakwaru erwurwu teke ndu nwụhuru anwụhu a-nụma olu kẹ Nwa Chileke; ndu ọphu nụmaru iya nụ a-nọdu ndzụ.

\VS{26}Ọo gẹ ndzụ shi Nna l'onwiya l'ẹka bụ gẹ Nna mekwarụpho gẹ ndzụ shi Nwa l'ẹka.

\VS{27}Ọ nụkwarupho Nwa ono ike g'o kpeje ikpe kpebua; kẹle ọo ya bụ Abụbu-Ndiphe.

\VS{28}G'iphe-a te ejikwa unu ẹnya; lẹ mbọku agbabeakwaa teke iphe, bụkpoo ndu nọ l'ilu g'ẹphe ha a-tụko nụma olu iya;

\VS{29}shi l'ilu phẹ fụtachaa. Ndu ọphu shi eme iphe, dụ ree eteta dzụru ndzụ; ndu ọphu shi eme ẹjo-iphe etetakwaphọ g'a nma phẹ ikpe.


\par }{\SH Iphe, egoshi l'ike dụ Jizọsu l'ẹka
\par }
{\PP \VS{30}“Sụ-a; ọ tọ dụkwa iphe, mu egudeje ike ẹka mu mee l'onwomu. Ọ kwa gẹ Chileke sụru gẹ mu kpee ikpe bụ gẹ mu ekpeje; tẹme ikpe, mu ekpe bụru ikpe, pfụru ọto; kẹle mu te ekpejedu g'ọ dụ mu. Ọo g'ọ dụ onye ono, ziru mu nụ ono ree l'uche bụ gẹ mu ekpeje.


\par }{\PP \VS{31}“Teke ọ bụ lẹ mu gbẹ bya atụahaa ọnu onwomu; ọ kwa iya bụ l'iphe, mu epfu ta abụdu ire-lanụ.

\VS{32}Obenu l'ọ dụkpooruro onye ọzo, bụ iya a-tụ ọnu mu; mbụ l'ọphu mu tụberu nvọ bụ l'iphe, onye ono e-pfu l'opfu ẹhu mu bụ ọkpobe-opfu.

\VS{33}Ọ kwa unu ziru ndu-ozi g'ẹphe byapfuta Jiọnu; Jiọnu pfukwaaru unu k'ọkpobe-opfu ono.

\VS{34}Ọ tọ bụkwa gẹ nemadzụ bya atụahaa ọnu mu. Iphe, mu zọberu agba iya ọkpa bụkwa g'aa-dzọo unu.

\VS{35}Jiọnu l'onwiya bụ orọku, enwu enwunwu; tẹme ọ nọdu eke jajaja. O shikwaphọ evu unu evuvu g'unu nọdu l'ìphóró iya ono tetọta nwẹswa.

\VS{36}Iphe, mu meshiru kakwa atụ ọnu mu; eme lẹ gẹ Jiọnu tụru ọnu mu. Ishi iya bụ l'ozi ono, Nna ziru gẹ mu bya ejee jefu l'ishi ono; mbụ ozi ono g'ọ ha, mu eje nta-a ono bẹ atụ ọnu mu l'ọ bụa Nna ziru mu gẹ mu bya.

\VS{37}Nna mu ono, bụ iya ziru mu ono tụakwarupho ọnu mu. Unu teke anụma-swekwaa olu Nna mu ono; ọphu unu 'eke ahumaswekwaa ya; k'ọphu unu a-maru g'ọ gbaru.

\VS{38}Unu ta akwakọbeduru opfu ono, shi Nna mu l'ọnu ono l'ime obu unu; kẹle unu te ekwetaduru k'onye ono, o ziru g'ọ bya ono.

\VS{39}Unu anọduje enyocha iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke; dobesụ l'onoo ẹka unu e-shi nweru ndzụ ojejoje. Ẹkwo-opfu Chileke ono tụkokpokwaaru atụ ọnu mu.

\VS{40}Obenu l'unu te ekwedu byapfuta mu g'unu enweru ndzụ.


\par }{\PP \VS{41}“O to nwekwa teke mu ele ẹnya gẹ ndiphe bya ajaahaa mu ajaja.

\VS{42}Ọle mu makwarụ-a l'unu te eyeduru Chileke obu.

\VS{43}Ọ kwa ike kẹ Nna mu ono bẹ mu gude bya; unu jịka mu. Teke ọ bụepho l'ọ dụru onye ọzo, gude ike k'ẹka iya bya; l'ọ bụru onye k'ono bẹ unu a-nata.

\VS{44}Sụ-a; ?dẹnu g'unu e-shi kweta nkemu; l'unubẹ ndu abụjeru; nwibe unu -nọdu aja unu ajaja l'ọotso unu ntụmatu. Ẹbe ọ bụdu l'unu achọ ụzo, unu e-shi gẹ Chileke ọphu bụ iya bụ Chileke kpẹekpu jaa unu ajaja.

\VS{45}G'ọ tọ dụkwa unu g'ọ bụ mbẹdua eje edo g'unu gbaru l'atatiphu Nna mu; onye e-do edo ẹhu unu gbẹchikwanu bụru Mósisu phọ, unu chịru ẹka bebe phọ.

\VS{46}Ọ -bụ l'unu kweru kẹ Mósisu mẹ unu ekwekwaphọ nkemu; noo kẹle Mósisu deru dekuta mu l'ẹkwo iya.

\VS{47}Teke ọ bụ l'unu te ekwetadụru iphe, o deru; ?dẹnuhunu g'unu e-shi kweta l'opfu, mu epfu bụ ọkpobe opfu?”




\par }\Chap{6}{\SH Jizọsu anụ ụnu ụmadzu iri l'ẹbo \newline  l'ụkporo iri nri
\par }
{\R (Mat 14:13-21; Mak 6:30-44; Luk 9:10-17)

\par }{\PP \VerseOne{1}E mechaa; Jizọsu tụgbua jeshia azụ eze-ẹnyimu Gálili azụ iya ọphuu, bụkwa iya phọ bụ eze-ẹnyimu Tayibiriyasu.

\VS{2}Igwerigwe nemadzụ nọdu awụ gidigidi etso iya; kẹle ẹphe hụmawaru iphe-ọhumalenya, o meshiru teke ono, o meshiru ndu iphe eme ẹphe wekọrohuchaa ono.

\VS{3}Jizọsu kweẹpho doo bya enyikota ẹka ono, bụ ọ-ka-l'úbvú-úbvú ono je anọdu anọo l'ẹka ono yẹle ndu etsoje iya nụ.

\VS{4}Teke ono bẹ ọbo Ojeghata ndu Jiu dụwaa ntse.

\VS{5}Jizọsu bya apalia ẹnya; hụma lẹ ndu awụ abyapfuta iya nụ dụ igwerigwe shii. Ọ bụru iya bụ l'ọ sụ Filipu: “?Bụkpoo awe bẹ anyi a-zụta buredi gẹ ndu-a eria nri?”

\VS{6}Iphe, o gude pfua nno ta abụkwa l'ọ tọ madụ iphe, oo-me. Ọ kwa g'ọ maẹduru iphe, Filipu e-pfu.


\par }{\PP \VS{7}Ọ bụru iya bụ lẹ Filipu asụ iya: “Ụkporo pangu taa sụkpokwanu azụta buredi, a-sụru g'oo-rwudzuru phẹ l'ọnu ilile.”


\par }{\PP \VS{8}Noo ya; onye lanụ lẹ ndu ono, etsoje iya nụ ono, bụ Anduru; mbụ nwune Sayịmonu Pyịta sụ iya:

\VS{9}“Ọ dụkwaru nwata nwokoro nshịi, nọ l'ẹka-a, gude ishi buredi balị ise; waa ẹji-ẹma. O bekwanụ ?ọ dụru iphe, iphe ono bụ l'ẹhu igwe ọha-a?”


\par }{\PP \VS{10}Jizọsu sụ phẹ: “Ngwa unu sụ phẹ g'ẹphe nọduchaa anọo.” Ẹka ono bẹ ụnwu irwu ẹswa dụkwanu shii. Ẹphe bya atụko nọduchaa anọo l'ẹka ono. G'ẹphe ha dọru l'ẹka ono bụ ụnu unwoke iri l'ẹbo l'ụkporo unwoke iri.
 
\VS{11}Jizọsu bya achịta buredi ono bya ekelechaẹpho Chileke ekele bya ekeshiaru iya ndu ono, nọ l'ẹka ono. Ọ bya emekwaaphọ ẹma phọ nno; o dzuru onyemonye.

\VS{12}Ẹphe rijichaẹpho ẹpho g'ẹphe ha; Jizọsu sụ ndu etsoje iya nụ: “Unu tụtukobe iphiriba iya ọphu ẹphe riphodoru g'ọ tọ dụ ọphu a-la l'iswi.”

\VS{13}Ẹphe bya atụtua iphiriba iphiriba iya ọphu shi l'ishi buredi ise ono tụtu-jia ya nkata-evu-iphe iri l'ẹbo, bụ iya bụ ọphu ndu ono riphodoru.


\par }{\PP \VS{14}Ndu ono hụmaepho iphe ọhumalenya ono, Jizọsu meru ono ẹphe sụ: “Ọ kwa ọkpobe-opfu l'ọo nwoke-a bụ onye mpfuchiru Chileke ọbu, l'a-bya lẹ mgboko-a!”

\VS{15}Jizọsu maẹrupho l'ẹphe abya iya akpụta k'ẹhuka; mee ya onye eze phẹ; ọ bụru iya alaphu azụ l'úbvú úbvú phọ nwẹkinyi iya.


\par }{\SH Jizọsu eje ije l'eli mini
\par }
{\R (Mat 14:22-33; Mak 6:45-52)

\par }{\PP \VS{16}O rwuẹpho l'ụzo ẹnyashi; ndu etsoje iya nụ tụgbua jeshia l'eze-ẹnyimu phọ.

\VS{17}Ẹphe bahụ l'ụgbo kpọru iya eme g'ẹphe ghabua lẹ mini ono jeshia Kapaniyọmu. Ọchii wata agbagba; ọphu Jizọsu 'eke abyapfutadu phẹ.

\VS{18}Noo ya; oke phẹrephere nọnyaa bya awata ezizi; k'ọphu eze mini ono watarụ atụ oke akpara-mini atụshi iya ike; k'ọphu ọ byajẹ ẹnari.

\VS{19}Ndu etsoje iya nụ ono kpọepho ụgbo ono ọ dụ gẹ manyịru ẹto mẹ ẹno; ẹphe hụma Jizọsu g'ooje ije l'eli mini eje abyakube ụgbo phẹ. Meji tọfu phẹ.

\VS{20}Jizọsu sụ phẹ: “Ndzụ ba agụshi unu; l'ọ bụ-a mbẹdua.”

\VS{21}Ọ bụru l'o pfuru nno meru g'o gude o lwuahaa phẹ l'obu g'ẹphe kubata iya l'ụgbo phẹ. G'ejia epfua; ụgbo phẹ hee l'eli-mgboko ẹka ẹphe eje alụfu.


\par }{\SH Aachọ Jizọsu
\par }
{\PP \VS{22}O rwua lẹ nchitabọhu iya; ndu ọphu shi nọdu l'azụ eze-ẹnyimu azụ iya ọphuu bebe maru l'ọo ụgbo lanụ bẹ likwaduru-a l'ẹka ono. Ẹphe makwaruphọ lẹ Jizọsu te tsodu ndu etsoje iya nụ bahụ l'ụgbo phẹ; l'ọo ndu ono, etsoje iya nụ ono tụgburu nwẹka phẹ.

\VS{23}Ọ dụkwarupho igwerigwe ụgbo ọzo, shigbaa Tayibiriyasu byakube ẹka ono ntse, bụ iya bụ mgboru ẹka phọ, ẹphe nọ taa buredi gẹ Nnajịuphu kelechaaru Chileke ekele phọ.

\VS{24}No iya; igwe ọha ono hụmaepho lẹ Jizọsu ta anọdu l'ẹka ono; ẹbe ndu etsoje iya nụ anọdu iya; ẹphe tụko bahụ l'ụgbo chọru Jizọsu jeshia Kapaniyọmu.


\par }{\SH Jizọsu bụ nri, anụ ndzụ
\par }
{\PP \VS{25}Ẹphe chọ-vuẹpho Jizọsu l'azụ eze-ẹnyimu ono azụ iya ọphuu; ẹphe sụ iya: “?Bụhunu teke ole bẹ i rwuwaru azụ iya-a?”


\par }{\PP \VS{26}Jizọsu sụ phẹ: “Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; iphe, meru g'o gude unu chọahaa mu nta-a ta abụkwa l'ọle unu hụmaru iphe-ọhumalenya, mu meshiru. Iphe, unu zọberu achọ mu bụkwa lẹ mu nụru unu buredi; unu taa tajia ẹpho.

\VS{27}Sụ-a; ọphu g'unu te segbushihẹ onwunu l'akanya nri ọphu bụ ọla-l'iswi. Unu sejechia akanya nri ọphu a-nọdu anụje unu ndzụ ojejoje, bụ iya bụ nri ọphu Abụbu-Ndiphe a-nụ unu; kẹle ọ kwa yẹbedua bẹ Chileke, bụ Nna meru g'e shije l'ẹka iya hụma ike, egoshi l'onoo iphe, yẹbe Nna gude sụ gẹ ya bya.”


\par }{\PP \VS{28}Ẹphe jịa ya sụ iya: “?Bụ gụnu bẹ anyi a-nọdu eme l'ọ bụru iya bụ l'anyi eje ozi Chileke?”


\par }{\PP \VS{29}Ọ sụ phẹ: “Iphe, bụ iya bụ ozi Chileke bụ g'unu kweta k'onye ono, Chileke yeru g'ọ bya ono.”


\par }{\PP \VS{30}Ọo ya bụ; ẹphe sụ iya: “?Bụ ẹgube iphe-ọhumalenya, dụ ịdu-agha bẹ ii-me goshi anyi g'anyi gude ẹnya anyi hụma kweta ọbu? ?Dẹnu iphe, ii-me ọbu?

\VS{31}Kẹle teke k'azụ bẹ nna anyi oche phẹ rikwaru nri ono, bụ mana ono teke ẹphe nọ l'echiẹgu. Ọ bụru iya bụ iphe ọbu, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ: ‘Ọ nụru phẹ nri, shi l'imigwe ẹphe ria.\FTNT{*}{{\FR 6:31 }{\FR{6:31
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Awụ 16:4; Neh 9:15; Ebvu 78:24,25}}{\FT{.}}}’ ”


\par }{\PP \VS{32}Jizọsu sụ phẹ: “Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; ọ tọ bụkwa Mósisu nụru unu nri ono shi l'imigwe ono. Obenu l'ọo Nna mu egudeje ẹka iya nụ unu ọkpobe nri ọphu shi l'imigwe.

\VS{33}Lẹ nri ono, Chileke anụje ono bụkwa iya bụ onye ono, shi l'imigwe bya ono; tẹme ọ bụru onye ono anụje ndiphe ndzụ.”


\par }{\PP \VS{34}Ẹphe sụ iya: “Nnajịuphu; jiko nụjenu anyi nri ono tekenteke.”


\par }{\PP \VS{35}Jizọsu sụ phẹ: “Ọ kwa mbẹdua l'onwomu bụ nri ono, anụje ndzụ ono. Onye byapfutaru mu nụ bẹ ẹgu ta ayịkwa gụbaa ọzo; ọphu ẹgu mini abyakwa agụbaa onye kwetarụ nkemu.

\VS{36}Ọle mu pfuakwaru unu l'unu hụmaakwaru mu; ọphu unu ekwedu nkemu.

\VS{37}Obenu l'iphe, bụ ndu Nna mu yeru mu l'ẹka a-byapfutakọtakwa mu; ọphu mu abyakwa achịfu onye byapfutaru mu nụ.

\VS{38}Noo kẹle mu shi l'imigwe bya. Iphe, mu byaru ta abụkwa gẹ mu bya emee uche nkemu; ọ kwa uche onye ziru mu gẹ mu bya bẹ mu byaru ememe.

\VS{39}Iphe, bụkwanu uche onye ono, ziru mu nụ ono bụ g'ọ tọ dụ ndu ono, o yeru mu l'ẹka ono mẹ onye lanụ, a-nahụ mu tuphahụ; gbahaa gẹ mu tụko phẹ mee g'ẹphe tụko teta nọdu ndzụ mbọku ikpazụ.

\VS{40}Noo kẹle iphe, dụ Nna mu ree bụ g'onye bụ onye hụmaru Nwa iya ono bya ekweta nkiya nweru ndzụ ojejoje. Mu e-mekwaphọ onye ọbu g'o shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ mbọku ikpazụ.”


\par }{\PP \VS{41}Ọo ya bụ; ndu Jiu wata ata hanyịhanyi l'ẹka ono; kẹle ọ sụru l'ọo yẹbedua l'onwiya bụ nri ọbu, shi l'imigwe bya.

\VS{42}Ẹphe wata epfu sụ: “?Tọ bụnu-a nwoke-a bụ Jizọsu, nwa Jiósẹfu; mbụ onye anyi maru nna iya; waa ne iya ree-a? ?Dẹnuhunu g'o shitaru ọ gbẹ nta-a bya asụ lẹ ya shi l'imigwe bya?”


\par }{\PP \VS{43}Jizọsu sụ phẹ: Unu ta atanyịhe ntanyị l'ime onwunu.

\VS{44}Mbụ-a; ọ tọ dụkwa onye byaru l'abyapfuta mu nụ; abụdu l'ọo Nna mu ono, ziru mu nụ ono kuritaru onye ọbu. Ọ bụru mbẹdua l'onwomu e-me onye ọbu l'ooshi l'ọnwu teta dzụru ndzụ mbọku ikpazụ.

\VS{45}Ndu mpfuchiru Chileke dekwaru l'ẹkwo sụ: “Ọo Chileke e-zi onyemonye iphe.” Onye bụ onye nụmaru kẹ Nna ọbu; bya anwụta ẹka iya; nokwa onye a-byapfuta mu nụ bụ ono.

\VS{46}Iphe, mu epfu ta abụkwa l'ọ dụjewaru onye hụmajewaru Nna ono, abụdu onye ono, shi Chileke l'ẹka bya ono. Ọo yẹbedua bụ onye hụmajewaru iya nụ.

\VS{47}Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; onye kwetarụ nkemu bẹ dzụakwaa ndzụ ojejoje.

\VS{48}Ọ kwa mbẹdua, bụ nri kẹ ndzụ.

\VS{49}Nna unu oche phẹ riru nri ono, bụ mana l'echiẹgu; ẹphe nwụhuelaa.

\VS{50}Obenu lẹ nri ọwa, shi l'imigwe-a bẹ bụ nri ọphu anụje ndzụ; mbụ nri ọphu onye riru iya nụ taa nwụhuedu anwụhu.

\VS{51}Ọ kwa mbẹdua bụ nri, dzụ ndzụ; shi l'imigwe bya. Onye bụ onye riru nri ono a-dzụru ndzụ jasụ l'ojejoje. Nri ono, mu a-nụ ono bụ anụ-ẹhu mu. Mu e-woru iya nụ l'iswi ẹhu ndu mgboko-a g'ẹphe ha; k'ọphu bụ; onye riru iya nụ; l'ọ dzụru ndzụ.


\par }{\PP \VS{52}Ndu Jiu tụkashiahaa ẹgo l'ime onwophẹ. Onye ajị sụ: ?Dẹnu gẹ nwoke-a l'e-me nụ anyi anụ-ẹhu iya g'anyi ria?


\par }{\PP \VS{53}Ọ bụru iya bụ lẹ Jizọsu asụ phẹ: “Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; unu eriduru anụ-ẹhu Abụbu-Ndiphe; ngụa mee ya bẹ unu tee nwekwarụ ndzụ l'ime ẹhu unu.

\VS{54}Onye bụkwanu onye riru anụ-ẹhu mu; ngụa mee mu ọbu; bẹ nwewaru ndzụ ojejoje; tẹme mu emee onye ono; l'ooshi l'ọnwu teta dzụru ndzụ mbọku ikpazụ.

\VS{55}Kẹle anụ-ẹhu mu kwatarụ bụru nri eriri; mee mu bụkwarupho ọkpobe iphe-angụngu.

\VS{56}Onye bụ onye riru anụ-ẹhu mu; bya angụa mee mu; nọwaa mu l'ime; mbẹdua nọdu onye ono l'ime.

\VS{57}Ọo Nna ono, bụ iya bụ ishi ndzụ ono yeru mu gẹ mu bya; ọ bụkwaru iya phọ bẹ mu gude nọdu ndzụ; nokwaphọ g'iphe, bụ onye riru anụ-ẹhu mu e-gude mu nọdu ndzụ.

\VS{58}Ọo ya bụ l'onoo nri ọbu, shi l'imigwe bya ọbu bụ ono. Ọ tọ bụdu ẹgube ochochoroche unu phẹ richaaru ẹphe nwụhuelaa. Onye bụ onye riru nri ọwa l'a-nọduwaro ndzụ jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.”


\par }{\PP \VS{59}Iphe ono bụkota iphe, Jizọsu nọ pfushia teke oozi iphe l'ụlo-ndzukọ ndu Jiu lẹ Kapaniyọmu.


\par }{\SH Opfu ndzụ ojejoje
\par }
{\PP \VS{60}Igwerigwe ndu etso Jizọsu nụma iphe ono bya asụ: “Ha! Opfu ọwa atakwa ẹru lẹ nchị. Ọ tọ bụkwa iphe anụma.”


\par }{\PP \VS{61}Obenu lẹ Jizọsu mawaru l'onwiya iphe, ndu etso iya nụ atanyị-doru k'opfu ono. Ọ sụ phẹ: “?Bụ iphe onoya, mu pfuru ono eghu unu eghu?

\VS{62}?Dẹnukwanu g'ọo-du mẹ unu -hụma Abụbu-Ndiphe g'ọ kwasẹru imeli ala azụ l'ẹka o shi nọduhawaa?

\VS{63}Ọ kwa Unme Chileke anụ ndzụ. Iphe, bụkpoo k'anụ-ẹhu nemadzụ bụkwa iphe-mmanụ, adụdu iphe, ọ yị. Opfu, mu shi teke-a pfushita anụ unu-a bụkwa unme bya abụkwarupho ndzụ.

\VS{64}Obenu l'ọ dụchanuru-a ndu ọphu teke ekwetadu nkemu lẹ g'unu ha-a.” Noo lẹ Jizọsu shihawaa lẹ mbụlembu maru ndu ọphu teke ekwetadu nkiya; makwaruphọ onye ọphu ọbu l'e-mechaa deru iya ye.

\VS{65}Ọ sụkwapho: Noo g'o shitaru mu sụ unu l'ọ tọ dụdu onye byaru abyapfuta mu nụ; abụdu l'o shi l'ẹka Nna ono.


\par }{\PP \VS{66}O pfuchaẹpho nno; igwerigwe ndu ono, shi etso iya nụ ono tsuphuchaa azụ; ẹbe ẹphe etsojẹhedu iya.

\VS{67}Ọ bụru iya bụ lẹ Jizọsu asụ ụmadzu iri l'ẹbo ọphu etsoje iya nụ: “Unubẹdua-e; ?Unu a-gbakashịhufua tẹnu?”


\par }{\PP \VS{68}Sayịmonu Pyịta sụ iya: “Nnajịuphu! ?Anyi a-gbakashịhu gbapfuhụnu onye? G'ọ bụ gụbedua gude opfu, anụje ndzụ ojejoje-a.

\VS{69}Anyi kwetaakwaru bya amaakwarụpho l'ọo ngu bụ Kéreshi ọbu mbụ Nwa kẹ Chileke, dzụ ndzụ ono.”


\par }{\PP \VS{70}Jizọsu sụ phẹ: “?Tọbudu mbẹdua gude ẹka mu họta unu n'iri l'ẹbo? Ọle onye lanụ l'ime unu bụkwa Obutuswe.”

\VS{71}Onye oopfu iphe ono ele ẹnya bụru Jiudasu, nwa Sayịmonu Isukariyọtu; kẹle ọo Jiudasu bụ onye e-mechaa deru iya ye; mbụ ọ bụkwaru-a onye lanụ l'ime ụmadzu iri l'ẹbo ono, etsoje iya nụ ono.




\par }\Chap{7}{\SH Jizọsu yẹle unwune iya
\par }
{\PP \VerseOne{1}E meẹbekpoepho; Jizọsu tsoru Gálili ejephe; ọphu ọ dụdu iya l'ọkpoma gẹ ya tsoru Jiudiya; kẹle ndu Jiu, nọ l'ẹka ono achọ g'ẹphe e-shi gbua ya.

\VS{2}Teke ono bẹ ọbo-iphe ndu Jiu ono, bụ Ọbo-M̀kpù phẹ ono gbarịtawaru ntse.

\VS{3}Ọ bụru iya bụ l'unwune Jizọsu asụ iya: “Shikwaphọ l'ẹka-a tụgbua jeshia Jiudiya gẹ ndu etsoje ngu nụ ahụma eze iphe, dụ biribiri, iime.

\VS{4}Ọ tọ dụkwa onye anọduje edomi iphe, oome edomi mẹ ọ -nọdu eme g'ọha maru iya. Eshi ọphu ị tụkoru ẹgube eze iphe ono eme; menaa gẹ ndu mgboko-a madzuru ngu.”

\VS{5}Noo l'unwune iya te ekwetakpọdarunu nkiya.


\par }{\PP \VS{6}Noo ya; Jizọsu sụ phẹ: “O toko rwukwa teke mu e-je; obenu l'unubẹdua ta adụdu teke unu gbẹshiru ẹbe unu ejeshia.

\VS{7}Unu ta abyakwa adụ ndiphe ashị: obenu lẹ mbẹdua bẹ dụwaa phẹ ashị; kẹle mu anọduje epfuru phẹ sụ phẹ l'ọo ẹpho ẹjo-iphe bẹ ẹphe eyeje ẹka.

\VS{8}Unu tụgbua jeshia ọbo-iphe, unu eje; kẹle mbẹdua bẹ o toko gbadụ mu l'ejeje.”

\VS{9}O pfuchaa nno bya anọdu lẹ Gálili l'ẹka ono.


\par }{\SH Jizọsu eje Ọbo-M̀kpù ọbu
\par }
{\PP \VS{10}E mechaa g'unwune iya tụgbucharu jeshia lẹ Ọbo-M̀kpù onoya; Jizọsu tụgbua lẹ mpya jeshia; ẹbe o jeduru l'ebederebadara ọphu ọha maru.

\VS{11}Ndu Jiu tsoru elekashi ẹnya iya l'ẹka ono, aabọ iphe ono asụje: “?Bụhunu awe bẹ ọ nọ?”


\par }{\PP \VS{12}A nọdu adzụ-pheẹpho taba taba iya l'ẹka ono, e jiru ejiji ono. Ndu ọphu asụ: “Ọ kwa ọkpobe nemadzụ.” Ndu asụ: “Ọo ụka. Ọo ndiphe bẹ o tsochiaru edephushi edephushi.”

\VS{13}Ọ bụru ebvu, ẹphe atsụ ndu Jiu meru g'o gude ẹbe ọ dụhedunu onye dụru ike pfufuta iphe ono k'ọphu aa-nụma iya.


\par }{\PP \VS{14}O rwujeẹpho l'echilabọ ọbo-iphe ono; Jizọsu bahụ l'eze-ụlo Chileke je eziahaa iphe.

\VS{15}Ọ dụ ndu Jiu biribiri. Ẹphe sụ: “?Dẹnuhunu gẹ nwoke-a meru maru iphe ẹgube-a l'ẹbe abụ l'ọ gụru ẹkwo mẹ ililekpọo?”


\par }{\PP \VS{16}Jizọsu sụ phẹ: “Iphe, mu ezi ta abụkwa mu bẹ o shi l'ẹka. Onye o shi l'ẹka iya bụkwa Chileke ono, ziru mu nụ ono.

\VS{17}Onye eme g'o mee iphe, bụ obu Chileke a-maru: ?iphe-a, mu ezi-a shi l'ẹka Chileke tọo ike k'onwomu bẹ mu gude ezi iya.

\VS{18}Sụ-a; onye gude ike k'onwiya epfu bụkwa onwiya bẹ oome g'a jaa ajaja; obenu l'onye eme g'onye ono, ziru iya nụ ono jaa ya ajaja bụwaa onye egoshi l'ọ gbaru g'eegude ire iya ẹka; mbụ ọ tọ dụdu ẹka ntụji dụ iya l'ẹhu.

\VS{19}Mbụ-a; ?tọ bụdu Mósisu doberu unu ekemu? Obenu l'ọ tọ dụdu g'unu ha, dụru onye emeje iphe, ekemu ono pfuru. ?Bụkpoo gụnu bẹ unu zọberu eme g'unu gbua mu nta-a?”


\par }{\PP \VS{20}Ndu ono sụ iya: “Ọo ọbvu bẹ gụ l'iya eme. ?Bụ onye eme g'o gbua ngu?”


\par }{\PP \VS{21}Ọ sụ phẹ: “?Mu sụ l'ọ kwadụa iphe lanụ bẹ mu meru l'eswe-atụta-unme; ọ tụfuwaa unu ẹhu.

\VS{22}Ọo l'ọo lẹ Mósisu sụru; a -nwụa nwata nwoke; ọ -nọepho abalị ẹsato g'unu buje iya úbvù meru g'o gude unu nọdu ebujechaa phẹ iya bua mẹ o -betaru ọ bụru l'eswe-atụta-unme. G'a gụfukpokwaaro l'ọ tọ bụdu Mósisu bẹ watarụ iya nụ; ọ bụkporo ochochoroche unu phẹ watarụ iya.

\VS{23}Ọ -bụru l'iphe, unu e-buje nemadzụ úbvù l'eswe-atụta-unme bụ g'unu ete emebyidu ekemu Mósisu ?ọ nwụru ịnwu-agha bẹ ẹhu eghu unu eghu lẹ mu meru nemadzụ o wekọrohu l'eswe-atụta-unme?

\VS{24}Ọphu g'unu be lejekwa nemadzụ ẹnya l'iphu kpee ya ikpe; unu pfụbejekwa ikpe ọto kpee nemadzụ.”


\par }{\SH ?Bụ Jizọsu bụ Kéreshi ọbu?
\par }
{\PP \VS{25}Ọo ya bụ; ndu Jierúsalẹmu harụ sụ: “?Tọ bụnu-a nwoke-a bẹ aachọkashi g'e gbua?

\VS{26}Ọ gbẹnu bya apfụru l'edzudzu-ọha l'ẹka-a asa opfu; ọphu ọ dụdu onye wọtaru iya ya nụ. ?Ọ dụkwa gẹ ndu-uke Chileke mawaru l'ọo ya bụ Kéreshi ọbu gẹdegede?

\VS{27}Obenu lẹ teke Kéreshi ọbu a-bya bẹ ọ tọ dụkwa onye amaru ẹka o shi. Onye ọwa bẹ anyi kabẹkwa maru ẹka o shi.”


\par }{\PP \VS{28}Noo ya; Jizọsu zinyaa phẹ iphe l'eze-ụlo Chileke ono; ọ raahaa ya arara sụ: “?Unu makpọru-a onye mu bụ amama ophu? ?Unu maru-a ẹka mu shi? Ọ tọ bụkwa ike k'ẹka mu bẹ mu gude bya. Onye ono, ziru mu gẹ mu bya ono bụkwa onye ire-lanụ; ọle unu ta amadụ iya.

\VS{29}Ọo mbẹdua maru iya. Ishi iya bụ l'ọo ẹka ọ nọ bẹ mu shi; tẹme ọ bụru iya ziru mu gẹ mu bya.”


\par }{\PP \VS{30}Ẹphe chọkashiahaa g'ẹphe e-me gude iya; ọle ọ tọ dụdu onye ọphu byiru iya ẹka; kẹle o toko ọ gbadụ iya l'anwụhu.

\VS{31}Ndu kwetarụ nkiya l'igwe ọha ono kwata haẹlaa shii. Ẹphe nọdu epfu asụje: “Teke Kéreshi ọbu byaru; ?oo-mebaa iphe, dụ biribiri, l'a-dakata ọwa-a, nwoke-a shi teke-a meta-a?”


\par }{\SH Eezi ndu nche g'ẹphe je egude Jizọsu
\par }
{\PP \VS{32}Ndu Fárisii nụmanu taba taba ono, a tụkoru aadzụ kẹ Jizọsu ono. Tọbudu iya bụ; ndu-ishi uke Chileke mẹ ndu Fárisii yefunụ ndu nche; ẹphe jeshia ya egude.

\VS{33}Ọo ya bụ; Jizọsu sụ: “Ọ kwaa gẹ mu l'unu nọfua nwanshịi; mu alapfushiwarọ onye ono, ziru mu gẹ mu bya ono.

\VS{34}Mbụ l'unu a-chọ mu nta chọo imo; unu taa hụmadu mu; ẹka mu nọ bẹ unu ta ayịkwa bya.”


\par }{\PP \VS{35}Ndu Jiu ono tụko pfuahaa l'ime onwophẹ sụ: “?Bụkpoo ẹgube awe bẹ nwoke-a abya alala, anyi taa dụdu ike ala? A ta amadụ ?ọ kwakọ lẹ ya a-lashị Gurisu, bụ iya bụ ẹka ndu Jiu gbakashịhuru je eburu; jeshia ẹka ono je ezi ndu Gurisu iphe tọo?

\VS{36}Meru iphe, ọ gbẹ sụ: ‘Unu a-chọ mu nta chọo imo; ọle unu taa hụmadu mu.’ Sụkwapho: ‘Ẹka mu nọ bẹ unu ta ayịkwa bya.’ ?Iphe ono bụkpoo gụnu bẹ ọ bụ?”


\par }{\SH Mini, anụje ndzụ
\par }
{\PP \VS{37}O beẹpho lẹ mbọku agba l'upfu ọha, bụ iya bụ mbọku, kachaa mkpa l'ọbo-iphe ọbu; Jizọsu gbalihu pfụru apfụru raa ya arara sụ: “Onye mini agụ g'onye ono byapfuta mu gẹ mu kee ya mini g'ọ ngụa.

\VS{38}Onye kwetarụ nkemu bẹ iphe ono, ẹkwo-opfu Chileke pfuru ono a-vụkwa l'ẹhu iya, sụru: ‘Ọo l'ẹhu onye ono bẹ nggele ono, asọshi mini, anụje ndzụ ono a-dụ.’ ”

\VS{39}Jizọsu pfuru iphe ono, o pfuru ono pfudoru iya Unme-dụ-Nsọ, bụ iya bụ Unme-dụ-Nsọ ono, ndu woru onwophẹ ye iya l'ẹka a-nata ono. Teke ono bẹ e teke anụdu phẹ iya; opfu lẹ Jizọsu bẹ Chileke teke ewolidu dobe l'ọdu-biribiri iya l'imigwe.


\par }{\SH Igwe ọha aabọ onwophẹ ẹbo
\par }
{\PP \VS{40}G'igwe ọha ono nụmaru iphe ono, o pfuru ono ẹphe harụ sụ: “Ha! Nwoke-a bụkwa onye mpfuchiru Chileke ọbu, anyi ele ẹnya iya ọbu eviya.”


\par }{\PP \VS{41}Ndu ọphu asụ: “Ọ kwa iya bụ Kéreshi ọbu.”

\par }{\PP Ndu asụ: “?Bụna-a lẹ Gálili bẹ Kéreshi ọbu e-shi bya?

\VS{42}Ẹkwo-opfu Chileke sụkwaru lẹ Kéreshi ọbu l'e-shi l'eri Dévidi. L'ọo lẹ Bẹtulehemu bẹ aa-nwụ iya, bụ iya bụ lẹ mkpụkpu, Dévidi shi buru gẹdegede.”

\VS{43}No iya bụ; ndu ono gude opfu ẹhu Jizọsu ono bọo onwophẹ ẹbo.

\VS{44}Ẹphe harụ chọahaa ụzo, ẹphe e-shi gude iya; ọle ọ tọ dụkwanu onye ọphu byiru iya ẹka.


\par }{\SH Ndu-ishi ndu Jiu te ekwedu woru onwophẹ ye Jizọsu l'ẹka
\par }
{\PP \VS{45}Ndu nche phọ, ẹphe ziru ozi-a jechaa bya alwaphuta azụ lapfushia ndu-ishi uke Chileke mẹ ndu Fárisii, bụ ndu ziru phẹ ozi. Ẹphe rwua; ndu ono, ziru phẹ nụ ono jịa phẹ sụ: “?Ọ nwụru ịnwuagha bẹ unu akpụtaduru iya?”


\par }{\PP \VS{46}Ndu nche ono sụ phẹ: “Ha-o! Anyi teke ahumaswekwaa onye asa opfu ẹgube ono.”


\par }{\PP \VS{47}Ndu Fárisii ono sụ phẹ: “?O duswefụakwarupho unubẹdua?

\VS{48}?Akọ kọjeru unu l'ọ dụru onye-ishi anyi; ọzoo onye Fárisii, wojeru onwiya ye iya l'ẹka?

\VS{49}Abyakwanụ l'iphe, bụkpoo igwerigwe ọha ono, bụ ekemu Mósisu bẹ ẹphe amadụ ono bẹ Chileke tụakwaru ọnu.”


\par }{\PP \VS{50}No iya; Nikodimọsu, bụ onye lanụ lẹ ndu Fárisii ono, bụkwa iya phọ gbẹshijeru jepfuta Jizọsu-a sụ phẹ:

\VS{51}“E -tsoje iphe, ekemu anyi pfuru bẹ anyi taa nmakwa nemadzụ ikpe mẹ anyi -anụmaduru opfu iya; marweta iphe, o meru.”


\par }{\PP \VS{52}Ẹphe sụ iya: “?Gụbedua bụfunu-a onye Gálili? Lerwenaa ẹnya l'ẹkwo-opfu Chileke g'ịi-hụma l'ọ tọ dụdu onye mpfuchiru Chileke, e-shi lẹ Gálili.”


\par }{\PP \VS{53}E mechaa onyenọnu tụgbua lashịchaa ibe iya.




\par }\Chap{8}{\SH Nwanyị, e gechiru l'ẹka oori ogori
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Jizọsu tụgbua jeshia úbvú Olivu.

\VS{2}O rwuẹpho l'ọnmewa ụtsu echele iya; ọ tụgbua ọzo byatashia l'eze-ụlo Chileke. A dụ igwerigwe zakọo l'ẹka ono bya adọ-phee ya mgburugburu. Ọ bya anọdu anọo; wata phẹ ezi iphe.

\VS{3}No iya; ndu ezije ekemu mẹ ndu Fárisii kpụru nwanyị, e gechiru l'ẹka oori ogori kpụtaru iya; bya eworu iya dobe l'echilabọ phẹ l'ẹka ono.

\VS{4}Ẹphe sụ Jizọsu: “O-zì-iphe! Nwanyị-a bẹ e gechiru yẹe nwoke.

\VS{5}?Ọ dụkpoo ngu g'e mee ya gụnu nta-a? A -bya l'ekemu anyi bụkwa iphe, Mósisu pfuru bụ g'e gudeje mkpuma tugbua onye meru iphe, dụ nno.”

\VS{6}Iphe ono, ẹphe epfu nno bụru ọ́nyà opfu bẹ ẹphe gbabẹru iya g'ẹphe maru: ?ọ dụru iphe, ẹphe e-gude nmata iya sụ l'o noo ọphu o mesweru. Jizọsu gbẹnu bya etupfuru etupfuru bya egude mkpụshi-ẹka dekashịahaa iphe l'alị.

\VS{7}Ẹphe jịnyaa ya ajị; ọ gbalihu sụ phẹ: “Teke ọ dụru onye teke emeswee iphe-ẹji g'unu ha l'ẹka-a g'onye ono vuwarurọ ụzo wota mkpuma tụa nwanyị-a.”

\VS{8}O tupfutakwa ọzo gudekwa mkpụshi-ẹka deahaa iphe l'alị ọzo.

\VS{9}Ẹphe nụmachaepho iphe ono; ẹphe gẹshihuahaa nanụ nanụ; kẹle egomunggo phẹ anmaa phẹ ikpe. No iya; ẹphe shiẹpho agẹshihu lẹ ndu bụ ọgerenya gbiriri jasụ ọ bụwaru Jizọsu pfụ-pheru nwẹkiya yẹle nwanyị ono, pfụru iya l'atatiphu ono.

\VS{10}Jizọsu bya agbalihu sụ iya: “Nwanyị! ?Dẹnuhunu phẹ? ?Tọ dụhedunu onye ọphu pfụru nma ngu ikpe ọbu?”


\par }{\PP \VS{11}Nwanyị ono sụ iya: “Ọ tọ dụekwa Nnajịuphu.”

\par }{\PP Jizọsu sụ iya: “?Bụchihunaa mbẹdua a-gbẹ nmaa ngu ikpe? Tụgbua lashịa. Ọ l'ọo g'i ti mebẹkwa iphe-ẹji ọzo.”


\par }{\SH Jizọsu bụ ìphóró kẹ ndu mgboko
\par }
{\PP \VS{12}Jizọsu byakwa eyeeru phẹ ọnu sụ phẹ: “Ọ kwa mbẹdua bụ ìphóró, dụru ndiphe. Onye bụ onye tsoru mu nụ ta abyakwa eje ije l'ọchii; gbahaa ìphóró kẹ ndzụ bẹ a-nọdu iya l'ẹhu.”


\par }{\PP \VS{13}Ọo ya bụ; ndu Fárisii sụ iya: “Nta-a bẹ ọ gbẹ bụru gụbedua l'onwongu atụ ọnu onwongu. Iphe ono, iipfu ono ta adụkwa ọphu bụkpoo ire-lanụ.”


\par }{\PP \VS{14}Jizọsu sụ phẹ: “Mu -nọdu atụkpoonu ọnu onwomu; unu makwarụ l'iphe, mu epfu bụkota ire-lanụ; kẹle mu maru ẹka mu shi; makwarụpho ẹka mu ala; obenu l'unubẹdua ta amadụ ẹka mu shi; ẹbe unu amadụ ẹka mu ala.

\VS{15}Unubẹdua l'ekpe ikpe gẹ nemadzụ ekpeje. Mbẹdua ta adụdu onye mu ekpe ikpe.

\VS{16}Tẹmanu; ọ -bụkpooru nụ l'ọo gẹ mu kpee ikpe; bẹ ikpe nkemu bụkwa ikpe, pfụru ọto; kẹle ọ tọ bụdu mbẹdua nwẹkinyi mu ekpe ikpe ọbu. Ọo mu lẹ Nna mu ono, bụ iya ziru mu gẹ mu bya ono.

\VS{17}Tẹme e dekwaa ya phọ l'ẹkwo ekemu unu sụ l'ụmadzu labọ -nọdu agbawaa ekebe l'iphe bẹ iphe ono bụnupho ọkpobe-opfu.

\VS{18}Mu atụ ọnu onwomu; tẹme Nna mu ono, bụ iya ziru mu gẹ mu bya ono nọdu atụkwapho ọnu mu.”


\par }{\PP \VS{19}Tọbudu iya bụ; ẹphe jịa ya sụ iya: “?Bụ awe bẹ Nna ngu ọbu nọ?”

\par }{\PP Jizọsu sụ phẹ: “Unu ta amakwa mu; ọphu unu amakwa Nna mu. Ọ -bụ l'unu maru mu mẹ unu amakwarụpho Nna mu.”


\par }{\PP \VS{20}Opfu ono bẹ ọ nọ l'ẹka e dobeje okpoga, a tụkotaru Chileke pfushia g'ọ nọ l'eze-ụlo Chileke ono ezi iphe. Ẹbe ọ dụdu onye byiru iya ẹka k'egude; kẹle o toko ọ gbadụ iya l'anwụhu.


\par }{\SH Jizọsu anma ọkwa ekwegekwe
\par }
{\PP \VS{21}Jizọsu sụkwa phẹ: “Mu a-la; unu achọo mu nta chọo imo; ọle unu taa chọ-vudu mu. Unu evuru iphe-ẹji, unu meru l'ishi g'unu vu iya nwụshihu. Ẹka ọbu, mu a-la ọbu bẹ unu ta ayịkwa bya.”


\par }{\PP \VS{22}Ọ bụru iya bụ lẹ ndu kẹ Jiu asụ: “?Ọo-kabẹhunu gbua onwiya ọphu ọ sụru l'ẹka ya a-la bẹ anyi ta ayịkwa bya?”


\par }{\PP \VS{23}Ọ sụ phẹ: “Unubẹdua shi l'ụzo-alị; ọle mbẹdua shi l'ụzo-imeli. Unu bụ ndu kẹ mgboko-a; obenu lẹ mbẹdua ta abụdu onye kẹ mgboko-a.

\VS{24}Mu sụru unu l'o noo iphe, meru g'o gude unu je evuru iphe-ẹji, unu meru l'ishi g'unu vu iya nwụshihu; mbụ unu a-nọdukwa l'iphe-ẹji unu ono nwụshihu; gbahaa l'unu byaru bya ekweta lẹ mu bụ onye ono, mu sụru lẹ mu bụ ono.”


\par }{\PP \VS{25}Ẹphe jịa ya sụ iya: “?Bụ onye bẹ ị bụ?”

\par }{\PP Jizọsu sụ phẹ: “Ọo onye ono, mu shi lẹ mbụ kataru unu lẹ mu bụ ono bẹ mu bụ.

\VS{26}O nwechaarụro iphe, mu e-pfu pfukuta unu; mẹkwapho igwerigwe iphe, mu e-kpe unu ikpe iya; ọle onye ono, ziru mu nụ ono bụ onye ire-lanụ; tẹme ọ bụru iphe, mu nụmaru iya l'ọnu bẹ mu arajẹ arara g'onyemonye nụma.”


\par }{\PP \VS{27}Ẹbe ẹphe amadụ l'ọo Chileke, bụ Nna bẹ oopfu ama ẹka.

\VS{28}Ọo ya bụ Jizọsu sụ phẹ: “Unu -woliẹpho Abụbu-Ndiphe; unu agbẹ teke ono maru l'ọo mu bụ iya. Noo teke unu a-makwarụpho l'ọ tọ dụdu iphe, mu egudeje ike k'ẹka mu mee; l'ọ bụepho iphe, Nna ziru mu bẹ mu anọduje epfu.

\VS{29}Tẹmanu onye ono, bụ iya ziru mu gẹ mu bya ono te ebuhakwaru mu ẹka. Ọ pfụkwaru swiru mu eswiru; kẹle ọ bụepho iphe, dụ Nna mu ono ree l'obu bẹ mu anọduje eme tekenteke.”


\par }{\PP \VS{30}Igwerigwe ndu nụmaru teke Jizọsu epfu iphe ono kweta nkiya.


\par }{\SH Ohu l'amadụ
\par }
{\PP \VS{31}Ọo ya bụ; Jizọsu sụ ndu Jiu ono, kwetawaru nkiya ono: “Unu -nọdu emejekpọwaa gẹ mu epfu-a; bẹ unu bụakwaa ọkpobe ndu etsoje mu nụ.

\VS{32}Mbụ; unu amaru ọkpobe-opfu ono. Ọkpobe-opfu ono emee g'unu nweru onwunu.”


\par }{\PP \VS{33}Ẹphe sụ iya: “?G'anyi shi l'eri Ébirihamu-a-e? Ẹbe ọ bụdu l'ọ dụjeru onye gbajẹru anyi ohu-a. ?Bụhunu ole bụ k'epfu sụ l'anyi e-nweru onwanyi?”


\par }{\PP \VS{34}Jizọsu sụ phẹ: “Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; iphe, bụ onye eme iphe-ẹji bụakwaa ohu iphe-ẹji.

\VS{35}Ohu te ebujeakwarurọ l'ibe nnajịuphu iya jasụ lẹ gbururu. Ọo nwa, a nwụru anwụnwu l'unuphu anọdujewa iya rọ jeye lẹ gbururu.

\VS{36}Ọo ya bụ; teke Nwa ono meru unu g'unu nweru onwunu; unu enweru onwunu ọkpobe enweru.

\VS{37}Mu makwarụ-a l'unu shi l'eri Ébirihamu; unu gbẹ emekwanụ g'unu gbua mu-a; opfu l'unu te ekwedu g'opfu mu ree unu ire l'ẹhu.

\VS{38}Iphe, mu epfu opfu iya bụ iphe, mu gudewaa ẹnya mu hụma l'ẹka mu lẹ Nna nọ; iphe, unubẹdua emekwanụ bụru iphe, unu nụmaru l'ọnu nna unu.”


\par }{\PP \VS{39}Ẹphe sụ iya: “Ọ kwa Ébirihamu bụ Nna anyi.”

\par }{\PP Jizọsu sụ phẹ: “Ọ -bụ l'unu bụ ụnwu Ébirihamu mẹ unu emenaa iphe, Ébirihamu meru.

\VS{40}Obenu lẹ nta-a bẹ unu achọ ụzo, unu e-shi gbua mu; mbụ mụbe onye pfuru unu ire-lanụ, mu nụmaru Chileke l'ọnu. Ọ tọ bụkwa ẹgube iphe ono bẹ Ébirihamu meru.

\VS{41}Ọo iphe, nna unu meru bẹ unu eme.”

\par }{\PP Ẹphe sụ iya: “E te vutakwaru anyịbedua l'ovuọba. Ọ kwa Nna lanụ bẹ anyi nweru, bụ iya bụ Chileke.”


\par }{\PP \VS{42}Jizọsu sụ phẹ: “Ọ -bụ l'ọo Chileke bụ Nna unu mẹ unu eyenaa mu obu; kẹle ọo l'ẹka Chileke nọ bẹ mu shi gbẹshi byatashia. Mu ta anọnyaekwarupho bya egude ike k'onwomu byatashia. Ọ kwa Chileke ziru mu gẹ mu bya.

\VS{43}?Ọ nwụru ịnwu-agha bẹ iphe, mu epfu agbẹje sweru unu uswe lẹ nchị? Iphe, meru iya nụ bụ l'unu te ekwedu l'unu a-nụma opfu mu.

\VS{44}Unu bụ ụnwu Obutuswe. Ọ bụru Obutuswe bụ nna unu. Iphe, dụ unu ree l'obu bụru g'unu e-me mee iphe, dụ nna unu ono ree. E -shikpọo lẹ mbụlembu bẹ ọ bụhawaa mgbugbụmadzu. Ẹka iya ta adụjeduru l'ire-lanụ; kẹle ọ tọ dụdu ire-lanụ dụ iya l'ọnu. Ọ -dzụa ụka bẹ a mawaru l'ọo iphe, gbaru ẹgube onye ọ bụ bẹ oome; noo l'ọ bụ onye ntuphu-ire bụru nnajị ụka l'onwiya.

\VS{45}Obenu lẹ mbẹdua epfuje ire-lanụ. Ọ bụru iphe ono meru g'o gude ẹbe unu ekwetaduru nkemu.

\VS{46}?Ọ dụkpooru onye a-gbẹshi pfua sụ l'ọwa-a iphe-ẹji, mu mejeru baa? Teke ọ bụkwanu l'ọo ire-lanụ bẹ mu epfu; ?ọ nwụru ịnwu-agha bẹ unu te ekwekwanụ lẹ nkemu bụ eviya?

\VS{47}Onye bụ-a Chileke bụ Nna iya anụmaje opfu Chileke. Iphe, meru iphe, unu ta anụdu opfu Chileke bụ l'unu ta abụdu ụnwu Chileke.”


\par }{\SH Jizọsu lẹ Ébirihamu
\par }
{\PP \VS{48}Ndu Jiu sụ iya: “?Ọ dụ ngu g'anyi te epfuduru ọkpobe-opfu mẹ anyi -sụ l'ị bụ onye Samériya; tẹme ọbvu nọdu eme ngu?”


\par }{\PP \VS{49}Jizọsu sụ phẹ: “Ọ tọ dụkwa ọbvu, eme mu nụ. Ọ kwa Nna mu bẹ mu akwabẹ ùbvù; unu gbẹ agbarwụ mu agbarwụ;

\VS{50}ẹbe ọ bụ lẹ mu eme g'a jaa mu ajaja. Ọ dụru onye lanụ, adzọ g'a jajẹ mu ajaja; ọ bụru onye ono e-kpe ikpe.

\VS{51}Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; iphe, bụkpoo onye eme iphe, mu epfu-a ta abyakwa anwụhu anwụhu jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.”


\par }{\PP \VS{52}Ndu Jiu sụ iya: “Ịhee! Nta-a bẹ anyi makpọwaru l'ọo ọbvu eme ngu eviya. Lẹ-a; Ébirihamu kakpọkwaru nka nta ka imo; mechaa bya anwụhule-a. Iphe, bụ ndu mpfuchiru Chileke nwụhukotakwapho; ọ bụru iya bẹ ị sụru anyi l'onye bụ onye eme iphe, i pfuru ta ayịdu nwụhu anwụhu jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.

\VS{53}Tọo ?iime g'ị sụ l'ị ka nna anyi Ébirihamu shii, mechaarụ nwụhuela-a? Tẹme ndu mpfuchiru Chileke nwụshihukotakwapho. ?Bụ onye bẹ iitukpọ l'ị bụ?”


\par }{\PP \VS{54}Jizọsu sụ phẹ: “Ọ -bụ l'ọo gẹ mu jaahaa onwomu ajaja mẹ nkemu ta adụkwa iphe, o gege abụru. Ọo Nna mu ono, unu sụru l'ọo Chileke unu ono aja mu ajaja.

\VS{55}Obenu l'unu teke amadụru iya; mbẹdua makwanụru iya. Ọ -bụ lẹ mu sụru lẹ mu ta amadụ iya m'ọ bụru ụka bẹ mu adzụ g'unubẹdua adzụje-a. Ọle mu maru iya bya emeje iphe, o pfuru.

\VS{56}Nna unu, bụ Ébirihamu bẹ ẹhu tsọru ụtso l'oo-gude ẹnya iya hụma mbọku, mu a-bya. Ọ hụma iya; o tee ẹswa.”


\par }{\PP \VS{57}Tọbudu iya bụ; ndu Jiu sụ iya: “?G'i tikị nọdu ụkporo apha labọ l'apha iri-a bẹ ị gbẹ hụmawanu Ébirihamu?”


\par }{\PP \VS{58}Jizọsu sụ phẹ: “Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; a byakwaru anwụ Ébirihamu; mu nọduhawaa.”


\par }{\PP \VS{59}Tọbudu iya bụ; ẹphe kwakọahaa mkpuma g'ẹphe tụa ya. O domia onwiya; lụfushia l'eze-ụlo Chileke ono.




\par }\Chap{9}{\SH Jizọsu emeta nwoke, \newline  a byaru anwụ ọ nọdu atsụwaa ishi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jizọsu nọdu aghata aghata; ọ hụma nwoke lanụ, a byaru anwụ ọ nọdu atsụwaa ishi.

\VS{2}Noo ya; ndu etsoje Jizọsu jịa Jizọsu sụ iya: “?Bụkpohuna onye ole mesweru? ?Bụ nwoke-a meru iphe-ẹji; tọo ndu nwụru iya nụ, meru g'o gude a bya l'anwụ iya; ọ nọdu atsụwaa ishi?”


\par }{\PP \VS{3}Jizọsu sụ phẹ: “Ọ tọ bụkwa lẹ nwoke-a mesweru; ọzoo l'ọo ndu nwụru iya nụ mesweru meru g'o gude; ọ nọdu atsụ ishi. Ọ kwa iphe, kparụ iya nụ bụ; g'e shichia l'ẹhu iya goshi g'ike kẹ Chileke erebe ire.

\VS{4}Anyi jefụtajekwa ozi onye ono, ziru mu gẹ mu bya ono teke ìphóró dụkwadu. Noo le nchi ejihuwaa teke adụedu onye adụ ike eje ozi.

\VS{5}Nta-a, mu nọkwadu lẹ mgboko-a bụkwa mbẹdua bụ ìphóró kẹ ndu mgboko-a.”


\par }{\PP \VS{6}O pfuchaẹpho iphe ono bya agbụshi ọnu-mini l'alị bya egude ọnu-mini ono gwọ-phube ẹpuchi meta tee nwoke ono l'ẹnya;

\VS{7}sụ iya: “Tụgbua je aswaa iphu l'okpuru Sayilowamu,” bụ iya bụ okpuru, aza “onye e ziru ozi.” Tọbudu iya bụ; ọ tụgbua je aswaa iphu l'okpuru ono. Ọ lwaphutashia azụ; ọ nọdu aphụwaa ụzo.


\par }{\PP \VS{8}Ndu obutobu ono mẹ ndu shi ahụmajewa iya nụ ẹka ọorwo arwọ jịahaa: “?Tọ bụna-a nwoke-a, anọduje arwọ arwọ-a baa?”


\par }{\PP \VS{9}Ndu asụ l'ọ kwa iya-a; ndu asụ l'ọ tọ bụkwa iya; l'ọ kwa onye yeru iya nụ. Nwoke ono sụ: “Ọ kwa mu-a-o.”


\par }{\PP \VS{10}Ẹphe jịa ya: “?Dẹnu g'e meru ị phụaharu ụzo?”


\par }{\PP \VS{11}Ọ sụ phẹ: “Ọ kwa nwoke ono, eekuje Jizọsu ono gwọ-phuberu ẹpuchi meta tee mu l'ẹnya labọ; bya asụ mu gẹ mu tụgbua je aswaa iphu lẹ Sayilowamu; mu tụgbua je aswaa iphu; mu wata aphụ ụzo.”


\par }{\PP \VS{12}Ẹphe jịa ya sụ iya: “?Bụ awe bẹ onye ọbu nọ?”

\par }{\PP Ọ sụ phẹ lẹ ya ta amakwa.


\par }{\SH Ndu Fárisii ajị onye ono, shi atsụ ishi ono ajị
\par }
{\PP \VS{13}Noo ya; ẹphe duta nwoke ono, shi atsụ ishi ono jepfu ndu Fárisii.

\VS{14}Mbọku ono, Jizọsu gwọ-phuberu ẹpuchi tee nwoke ono l'ẹnya ọ phụahaa ụzo ono bụ eswe-atụta-unme.

\VS{15}Ndu Fárisii bya ajịkwaa nwoke ono ọzo sụ iya g'ọ kọkpoo g'o shiru phụahaa ụzo. Ọ sụ phẹ: “O metaru ẹpuchi tee mu l'ẹnya labọ; mu je aswaa iphu; mu phụahaa ụzo.”


\par }{\PP \VS{16}Ndu Fárisii ono harụ sụ: “Nwoke ono te eshikwa l'ẹka Chileke; ọ -bụru 'abụ ?dẹnu g'o gude ọphu o dobejedu nsọ, dụ l'eswe-atụta-unme?”

\par }{\PP Ndu ọphu asụ: “?Dẹnukwanu g'onye eme iphe-ẹji e-me emekọta iphe-ọhumalenya, dụgbaa ẹgube ono.” Ẹphe bọo onwophẹ ẹbo.


\par }{\PP \VS{17}A nọnyakwaa; ndu Fárisii ono jịkwaa nwoke ono ọzo sụ iya: “?Dẹnukpohuna ọnu, gụbedua yeru lẹ kẹ nwoke ono; eshi ọphu ọ bụ iya meru; ị phụahaa ụzo.” Ọ sụ phẹ: “Ọo onye mpfuchiru Chileke bẹ ọ bụ.”


\par }{\PP \VS{18}Ọphu ndu Jiu ono ekwetakwanụru lẹ nwoke ono shi atsụhawaa ishi; l'ọo teke ono bẹ e meru iya; ọ phụahaa ụzo ono; jasụru ẹphe je ekua ndu nwụru nwoke ono;

\VS{19}bya ajịa phẹ sụ phẹ: “?Bụ onye ọwa-a bụ nwa unu, unu sụru l'a byaru anwụ ọ nọdu atsụwaa ishi-a? ?Dẹnu g'e meru ọ nọdu aphụwaa ụzo nta-a?”


\par }{\PP \VS{20}Ndu nwụru nwoke ono sụ: “Iphe, anyi makaharụ bụ l'ọ bụ nwa anyi. Iphe ọzo bụru l'o shi l'ẹpho ne iya tsụta ishi.

\VS{21}G'e shiru mee ọ phụahaa ụzo nta-a bẹ anyi amaẹkwa. Ẹbe anyi amakwa onye meru; ọ phụahaa ụzo. Ọ kwa g'unu jịa ya g'o pfua l'ọnu onwiya; eshinu ọgerenya iya dụwaa shii.”

\VS{22}Iphe, ndu nwụru nwoke ono gude pfua nno bụ l'ẹphe atsụ ndu Jiu ebvu; kẹle ndu Jiu chịhawaru iya sụ l'ọ -dụru onye gudebaa ọnu iya pfua l'edzudzu-ọha l'ọo Jizọsu bụ Kéreshi ọbu; ẹphe akpọ-chia onye ọbu mkpọ-chi sụ g'ọ tọ batabahẹ l'ụlo-ndzukọ phẹ.

\VS{23}Noo g'o gude ndu nwụru iya nụ sụ: “Unu jịa ya; ọgerenya iya dụwaa shii.”


\par }{\PP \VS{24}Ọo ya bụ; ẹphe byakwa ekua nwoke ono, shi atsụ ishi ono k'ugbo ẹbo sụ iya: “Kwabẹ Chileke nwẹkiya ùbvù; pfuaru anyi ire-lanụ; l'anyịbedua l'onwanyi maakwaru lẹ nwoke ono bụ onye iphe-ẹji.”


\par }{\PP \VS{25}Nwoke ono sụ phẹ: “Mu ta amakwa ?ọ bụ onye iphe-ẹji-o tọo tọ bụdu iya. Ọphu mu gude ẹka bụ lẹ mu shi atsụ ishi; ọle nta-a bẹ mu aphụwaa ụzo.”


\par }{\PP \VS{26}Ẹphe jịa ya sụ iya: “?Dẹnu g'ọ nwụru unu l'iya? ?Dẹnukpoo g'o gude mee ngu; ị phụahaa ụzo ọbu?”


\par }{\PP \VS{27}Ọ sụ phẹ: “Ọ kwa-a iphe lanụ-a, mu pfuhawaru unu-a; ẹbe unu angabẹduru iya nchị-a. ?Ọ nwụru ịnwu-agha bẹ unu eme g'unu nụma iya ọzo? Tọo ?ọ dụfua unu g'unu bụru ndu etsoje iya nụ?”


\par }{\PP \VS{28}Ẹphe phuahaa ya iphu sụ iya: “Ọ kwa gụbedua bụ onye etsoje iya nụ! Anyịbedua bụkwa ẹka kẹ Mósisu bẹ anyi etso!

\VS{29}Ọ bụru Mósisu bẹ anyi maru lẹ Chileke pfuru opfu nụ. Ọ -bụru onye ọwa-a bẹ anyi ta amakwa ẹka o shi.”


\par }{\PP \VS{30}Nwoke ono, shi atsụ ishi ono bua ntụmatu sụ: “Ha-oo! Ọwa-a dụkwa mu nụ biribiri! Unu ta amadụ ẹka o shi; ọle o mekwanụru; mu saa ẹnya labọ gude aphụ ụzo.

\VS{31}Iphe, doru ẹnya bụ lẹ Chileke ta angajẹduru ndu iphe-ẹji nchị; o bekwanụ l'onye abajẹru Chileke ẹja bya emeje iphe, dụ Chileke ree l'obu bẹ ọongajeru nchị.

\VS{32}Eshinu mgboko dụ bẹ ọ tọko dụ-swekwaa onye nụmajeru l'ọ dụru onye mejeru onye shi l'ẹpho tsụta ishi; ọ phụahaa ụzo.

\VS{33}Ọ -bụ lẹ nwoke-a te shi l'ẹka Chileke bya; mẹ ọ tọ dụkwa iphe, o gege adụ ike mee.”


\par }{\PP \VS{34}Ẹphe vụpyabe iya sụ: “?Ịibya anyi ezi iphe! Gụbe onye ngụpyaberu eme iphe-ẹji l'ẹra?” Ẹphe chịfu iya.


\par }{\SH Atsụ ishi kẹ ndu Fárisii
\par }
{\PP \VS{35}Jizọsu nụma l'ẹphe chịfuwaru nwoke ono bya eje achọ-vu iya sụ iya: “?I kwetarụ l'ịi-nọdu l'ẹka Abụbu-Ndiphe?”


\par }{\PP \VS{36}Ọ sụ Jizọsu: “Jiko kanụru mu onye ọ bụ gẹ mu ekweta nkiya.”


\par }{\PP \VS{37}Jizọsu sụ iya: “Ị gbẹ gudewaa ẹnya ngu hụmawaa onye ọbu. Mbụ l'ọo ya epfu eyeru ngu nta-a.”


\par }{\PP \VS{38}Nwoke ono sụ: “Nnajịuphu! Mu kwetawaru!” Ọ bya adaa kpurumu l'alị baarụ iya ẹja.


\par }{\PP \VS{39}Jizọsu sụ iya: “Iphe, mu zọberu bya lẹ mgboko-a bụ gẹ mu kpee ikpe; k'ọphu ndu atsụ ishi a-phụahaa ụzo; ndu aphụ ụzo a-tsụahaa ishi.”


\par }{\PP \VS{40}Ndu Fárisii, harụ nọ-kube iya nụ nụma iphe ono; ẹphe sụ iya: “?Iipfu l'anyịbedua atsụfua ishi tọo gụnu?”


\par }{\PP \VS{41}Jizọsu sụ phẹ: “Ọ -bụ l'ọo iphe unu atsụ ishi; mẹ ọ tọ dụkwa iphe-ẹji gege adụ unu l'ẹhu. Obenu lẹ nta-a, unu sụru l'unu aphụ ụzo-a bẹ unu vukwaphọ iphe-ẹji unu l'ishi g'unu vu iya.”




\par }\Chap{10}{\SH Onye eche atụru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jizọsu sụ phẹ: “Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; onye eshidu l'ọguzo bahụ l'ẹka aachịbaje atụru; ọ gbẹ shia ibiya ọzo nyiba iya enyiba; onye ono bụkwa iphuru bụru onye ana nfụ.

\VS{2}Ọo onye shiru ọguzo bahụ l'ẹka aachịbaje atụru bụ onye eche atụru ono.

\VS{3}Ọ bụru onye ono bẹ onye eche ọguzo ẹka aachịbaje atụru agụhajeru ụzo; ọ bụru onye eche atụru ono bẹ atụru ono anụmaje olu iya; l'ọ bya ekua ọphu bụ atụru nkiya l'ẹpha l'ẹpha; duta phẹ lụfushia.

\VS{4}Teke ọ chịfutagbuchaerupho atụru nkiya; l'o vuta ụzo; atụru iya ono awụ etso iya; kẹle ẹphe mawaru olu iya.

\VS{5}Ẹphe tee kwekwa etsoru onye shi uswe. Ọ kwa ọso bẹ ẹphe a-gbẹ agbaru onye ọbu; kẹle ẹphe ta amadụ olu ndu shi uswe.”


\par }{\PP \VS{6}Noo ẹtu, Jizọsu nmarụ phẹ; obenu l'iphe, o pfuru phẹ te edoduru phẹ ẹnya.


\par }{\SH Jizọsu bụ onye obu-ọma, eche atụru
\par }
{\PP \VS{7}Tọbudu iya bụ; Jizọsu sụkwa phẹ ọzo: “Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; ọo mbẹdua bụ ọguzo ẹka aachịbaje atụru.

\VS{8}Iphe, bụ ndu vu mu ụzo bya bụkota iphuru; bụru ndu ana nfụ; ọle atụru ono te eyeduru ọnu yeru phẹ.

\VS{9}Ọ kwa mbẹdua bụ ọguzo ono. Onye shiru iya nụ bata bẹ aa-dzọtakwa. Onye ono e-shi iya bata; shikwa iya phọ lụfu; hụma ẹka ọo-ta nri g'atụru ahụmaje-a.

\VS{10}Iphe, iphuru abyajẹ ememe kpẹekpu bụ g'o zita iphe; waa g'o gbua atụru; ọzoo gẹ ya mee g'iphemiphe laa l'iswi. Obenu l'iphe, mbẹdua l'onwomu byadoru bụ g'ẹphe enweru ndzụ; nweru k'etsutsu iya.”


\par }{\PP \VS{11}“Ọ kwa mbẹdua bụ onye obu-ọma ọbu, eche atụru. Onye obu-ọma, eche atụru atụje ishi ndzụ iya gude see iswi atụru iya.

\VS{12}Onye e butaru ebuta; a-parụ atụru ono haa gbalaa mẹ ọ -hụma l'agụ abya; kẹle ọ tọ bụdu iya echeje atụru ono; tẹme ẹbe ọ bụdu iya nwe iya. Ọo ya bụ; agụ ono abapfuta atụru ono bya achịkaa phẹ.

\VS{13}Onye ono, e butaru ebuta ono agbalajẹ; kẹle ọ maru l'ọo ebuta bẹ e butaru iya; ẹbe ọ dụdu iphe, ọ gụberu atụru ono.

\VS{14}Sụ-a; ọ kwa mbẹdua bụ onye obu-ọma ọbu, eche atụru ọbu. Mu maru ndu ọphu bụ atụru mu; ndu ọphu bụ nkemu maru mu.

\VS{15}Nokwaphọ gẹ Nna mu maru mu; mu maru Nna mu. Mbẹdua atụje ishi ndzụ mu gude see iswi atụru mu.

\VS{16}Mu nwekwarụpho ikpoto atụru ọzo, ayịdu lẹ ndu ọwa-a. Mu jefụtajekwa je achịtafua phẹ dobe; ẹphe atụko anụ olu mu. Ọo ya bụ; ẹphe atụko nmagba bụru igwe atụru lanụ; nweru onye lanụ, eche phẹ nụ.


\par }{\PP \VS{17}“Iphe, meru g'o gude Nna mu yee mu obu bụ lẹ mu tụru ishi ndzụ mu; k'ọphu mu a-nataphu iya azụ.

\VS{18}Ọ tọ dụkwa onye bụ iya natarụ mu ndzụ mu ono. Ọ kwa mbẹdua tụru obu mu onyo tụa ishi ndzụ mu ọbu. Ọo mbẹdua bẹ ọ dụ l'ẹka. Mu -sụ lẹ mu a-tụ iya; mu atụa ya. Mu -sụ lẹ mu a-nataphu iya azụ; mu anataphu iya azụ. Noo iphe, Nna mu ziru mu gẹ mu mee bụ ono.”


\par }{\PP \VS{19}Ndu Jiu gudekwaphọ k'opfu ono, Jizọsu pfuru ono bọo onwophẹ ẹbo ọzo.

\VS{20}Ẹphe dụ igwerigwe sụ: “Ọ kwa ọbvu bu nwoke-a l'ẹhu; tẹme ọbvu nọdu emekwa iya phọ. ?Dẹnu g'o gude unu je angabẹ nchị l'iphe, oopfu?”


\par }{\PP \VS{21}Ndu ọphu asụkwanu: “Opfu ọwa-a, oopfushi-a ta abụkwa opfu onye ọbvu eme. ?Unu hụmajeru ẹka ọbvu dụru ike mee onye atsụ ishi; ọ wata aphụ ụzo?”


\par }{\SH Ndu Jiu ajịka Jizọsu
\par }
{\PP \VS{22}O rwua teke aabọ iphe lẹ Jierúsalẹmu, bụ iya bụ ọbo-iphe, eegudeje anyata teke ono, a kpụ-ghechaaru eze-ụlo Chileke bya eworu iya ye iya l'ẹka ono. Teke ono bụru l'udzumini.

\VS{23}Jizọsu nọdu ejephe l'ime eze-ụlo Chileke ono l'ọma Ọnuzo-Sólomọnu.

\VS{24}No iya; ndu Jiu bya adọ-phee ya mgburugburu sụ iya: “?Bụkpohunaa a -nọ-beru ịnoberuagha tẹme l'i mee g'unme rwua anyi ọhu-ẹpho? Ọ -bụru ngu bụ Kéreshi ọbu; pfukahụnuru anyi.”


\par }{\PP \VS{25}Jizọsu sụ phẹ: “Mu pfuhaakwaru iya unu; unu jịka ekweta. Iphe, bụ ozi ono, mu eje ono, bụ ozi, Nna mu ziru mu gẹ mu jee ono bụkota iphe, agbaru mu ekebe;

\VS{26}obenu l'unu te kwetakwarụpho; kẹle unu ta ayịdu lẹ ndu ọphu bụ atụru nkemu.

\VS{27}Sụ-a; atụru nkemu anụgbakwaa olu mu; mu maru phẹ; ẹphe nọdu awụje etso mu.

\VS{28}Iphe, mu anụje phẹ bụ ndzụ ojejoje; ẹbe ẹphe ayịdu laa l'iswi; ẹbe ọ dụkwapho onye byaru anafụ phẹ l'ẹka mu.

\VS{29}Ọo Nna mu, bụ iya yeru phẹ l'ẹka mu bụ onye kakọta shii; ẹbe ọ dụdu onye adụ ike anafụ phẹ l'ẹka Nna mu ono.

\VS{30}Mbẹdua mu lẹ Nna mu bụkwa nanụ.”


\par }{\PP \VS{31}No iya; ndu Jiu kwakọkwaa mkpuma k'ugbo ẹbo g'ẹphe tugbua ya.

\VS{32}Jizọsu sụ phẹ: “Mu goshiakwaru unu igwerigwe ẹguru ozi, shi Nna mu l'ẹka. ?Bụkpohunaa ole l'iphe ono, mu meshiru ono bẹ unu zọberu eme g'unu gude mkpuma tugbua mu?”


\par }{\PP \VS{33}Ndu Jiu ono sụ iya: “Ọ tọ bụkwa k'ẹguru ozi ngu bẹ anyi gude eme g'anyi gude mkpuma tugbua ngu. Ọ kwa l'iipfurwushi ẹpha Chileke. Noo kẹle ọo gụbe nemadzụ mmanụ woru onwongu mebe Chileke.”


\par }{\PP \VS{34}Jizọsu jịa phẹ sụ phẹ: “?Te denuru iya-a l'ẹkwo ekemu unu sụ lẹ Chileke sụru l'unu bụgbaa chi l'ẹhu l'ẹhu.

\VS{35}A makwarụ-a l'iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke te enwedu echikpọhu. Ọ -bụru lẹ Chileke kuru ndu ono, o yeru opfu iya l'ẹka ono chi l'ẹhu l'ẹhu;

\VS{36}?ọ nwụru ịnwu-agha bẹ unu sụru l'ọo epfurwushi bẹ mu epfurwushi ẹpha Chileke; opfu lẹ mu sụru l'ọo mbẹdua bụ Nwa Chileke ọbu? Mbụ-a; ọ kwa Chileke ono họtaru mu; bya ezia mu gẹ mu bya lẹ mgboko.

\VS{37}Ọ -bụru l'iphe-a, mu emegbaa te eshidu l'ẹka Nna mu; unu te ejekwarọ ekweta nkemu.

\VS{38}Teke ọ bụkwanu l'ọ bụ-a iphe, shi l'ẹka Nna mu bẹ mu emegbaa; unu kwetakpọnu l'iphemiphe ono, mu eme ono shi l'ẹka Nna mu; m'ọ betarụro ọphu unu ekwetadu kẹ mbẹdua. Unu -kweta; ọo ya bụ l'o doo unu ẹnya; tẹme unu amakwarụpho lẹ Nna mu nọ mu l'ime; mu nọdu Nna mu ono l'ime.”


\par }{\PP \VS{39}Ẹphe wụ-lihukwa ọzo g'ẹphe gude iya; ọ nyịkofu gbala.


\par }{\PP \VS{40}Ọ tụgbukwaa ọzo je adabua Jiọ́danu lụfu azụ iya ọphuu jerwua ẹka ono, Jiọnu shi anọduje emeshi baputizimu lẹ mbụ phọ je anọdu l'ẹka ono.

\VS{41}A dụ igwerigwe wụ-pfuta iya. Ẹphe nọdu epfu sụ: “Ọ tọ dụkwa iphe-ọhumalenya, Jiọnu meru; ọle iphe, bụkpoo iphe Jiọnu pfuru k'ẹhu nwoke-a bụkotakwa ọkpobe-opfu.”

\VS{42}A dụkpoo igwerigwe kweta kẹ Jizọsu l'ẹka ono.




\par }\Chap{11}{\SH Ọnwu Lazarọsu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Noo ya; ọ dụru nwoke lanụ, aza Lazarọsu, bụ onye Betani; iphe nọdu eme iya. Betani bụ mkpụkpu, Meri yẹle nwune iya kẹ nwanyị, bụ Mata bu.

\VS{2}Meri ono bụ nwanyị ono, mecharu wota manụ, eshi mkpọ bya etee Nnajịuphu l'ọkpa labọ; gude ẹgbushi iya huchaa ya ya-a. Ọ bụru nwune iya kẹ nwoke bụ Lazarọsu ono, bẹ iphe eme ọbu.

\VS{3}Tọbudu iya bụ; unwune iya kẹ nwanyị phẹ zia ozi g'e zia Jizọsu l'ọ̀nyà iya-a, o yeru obu-a bẹ iphe-ememe zụpyabekwaru.


\par }{\PP \VS{4}Jizọsu nụmae ya phọ bya asụ: “Ẹhu ono te emekwa iya k'anwụhu. Ọ kwa iphe, ee-gude kwabẹ Chileke ùbvù; bya egudekwa iya phọ jaa Nwa Chileke ajaja.”


\par }{\PP \VS{5}Jizọsu yekpọoru Mata obu; mẹ nwune iya kẹ nwanyị; mẹ Lazarọsu.

\VS{6}Noo ya; Jizọsu nụmachaepho l'iphe-ememe zụpyaberu Lazarọsu; ọ kpọo ụpfu nọfua abalị labọ l'ẹka ono, ọ nọ ono.

\VS{7}E mechaa; ọ sụ ndu etsoje iya nụ: “Unu g'anyi laphu azụ lẹ Jiudiya.”


\par }{\PP \VS{8}Ndu etsoje iya nụ sụ iya: “?Ọ kwa l'ọ bụ-a mgboru nta-a bẹ ndu Jiu shi eme g'ẹphe tugbua ngu lẹ mkpuma-a? Ọ bụru iya bẹ ị sụru l'ịi-laphu azụ l'ẹka ono ọzobaa.”


\par }{\PP \VS{9}Jizọsu sụ phẹ: “?Tọbudu awa iri l'ẹbo dụ l'eswe ujiku ophu? Onye eje iphe l'eswe te evukotajẹkwa iphe daa; kẹle onye ono gude ìphóró kẹ mgboko-a ahụma ụzo.

\VS{10}Obenu l'onye eje ije l'ẹnyashi evukotajẹ iphe daa opfu l'ìphóró ono ta adụdu iya l'ẹhu.”

\VS{11}O pfughechaẹpho iphe ono; ọ sụ phẹ: “Ọ̀nyà anyi, bụ Lazarọsu bẹ mgbẹnya tụakwaru; ọle mu e-jekwa ekutee ya lẹ mgbẹnya ọbu.”


\par }{\PP \VS{12}Ndu etsoje iya nụ sụ iya: “Nnajịuphu! Ọ -nọdu ekuwaa mgbẹnya bẹ ọ bụanaa ya ewekọrohu.”

\VS{13}Kẹle ndu etsoje iya nụ gbẹ dobesụ l'ọo mgbẹnya mmanụ bẹ ọ sụru l'ooku. Ẹphe ta amadụ l'iphe, Jizọsu epfu bụ l'ọ nwụhuwaru anwụhu.

\VS{14}Tọbudu iya bụ; Jizọsu pfuaru phẹ iya hoo haa sụ phẹ: “Lazarọsu nwụhuakwaru.”

\VS{15}“Tẹme ọ bụkwaruro l'iswi ẹhu unu bẹ ẹhu gude atsọ mu ụtso lẹ mu ta anọdu l'ẹka ono. Ọo iphe ono e-me g'unu kweta. Ọle ọ bụ; unu gbalihu g'anyi jepfu iya.”


\par }{\PP \VS{16}Tọmosu, bụ onye eekuje “Ejima” sụ ndu g'ẹphe tụkoru etsoje Jizọsu: “Unu g'anyi tsofukwaaruphọ Nnajịuphu; k'ọphu anyi l'iya a-nwụhukota l'ẹka lanụ.”


\par }{\SH Jizọsu l'onwiya bụ eteta l'ọnwu bụru ndzụ
\par }
{\PP \VS{17}Tọbudu iya bụ; Jizọsu byaẹpho; ọ hụma lẹ Lazarọsu bẹ a gbẹ liwanụ ọ nọwanu ujiku ẹno l'ilu.

\VS{18}Betani nọkwaa ntse lẹ Jierúsalẹmu. Ọ bụa; a -gbẹ lẹ manyịru labọ mẹ e -shi lẹ Jierúsalẹmu.

\VS{19}Noo g'o shitaru; ndu Jiu dụ igwerigwe wụru byapfuta Mata yẹle Meri; byaru phẹ akpọru iphu kẹ nwune phẹ ono, nwụhuru nụ ono.


\par }{\PP \VS{20}No iya; Mata nụmaepho lẹ Jizọsu abya; ọ gba iya ndzuta. Meri gwọdoshihuro l'ụlo.

\VS{21}Mata sụ Jizọsu: “Nnajịuphu; ọ -bụ l'ị nọ l'ẹka-a mẹ nwune mu nwoke ono tege anwụhukwa.

\VS{22}Ọle nta-a bẹ mu makwarụ-a l'iphe, bụkpoo iphe, ị sụru Chileke g'ọ nụ ngu bẹ ọo-nụ ngu.”


\par }{\PP \VS{23}Jizọsu sụ iya: “Nwune ngu nwoke e-tetakwa-a ọzo nọdu ndzụ.”


\par }{\PP \VS{24}Mata sụ iya: “Mu makwarụ-a l'oo-teta ọzo dzụru ndzụ mbọku ikpazụ teke nemadzụ l'ophu e-shi l'ọnwu teta bya anọduchaa ndzụ.”


\par }{\PP \VS{25}Jizọsu sụ iya: “Ọ kwa mbẹdua bụ eshi l'ọnwu teta bya abụru ndzụ. Mbụ l'iphe, bụ onye kwetarụ nkemu a-nọdu ndzụ o betakpọoru ọ nwụhu anwụhu.

\VS{26}Tẹmanu; iphe, bụ onye nọ ndzụ bya ekweta nkemu taa byadu anwụhu anwụhu jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii. ?I kwetarụ opfu mu ono; tọo ti kwetadụru?”


\par }{\PP \VS{27}Mata sụ iya: “Ee; Nnajịuphu. Mu kwekwaru-a l'ọo ngu bụ Kéreshi ọbu, bụ Nwa Chileke, bụ iya bụ onye ọbu, a-bya lẹ mgboko.”


\par }{\SH Ẹnya-mini ghakashịhuru Jizọsu l'ẹnya
\par }
{\PP \VS{28}Mata pfuchaa nno bya alaa je ekuchi nwune iya Meri ekuchi; tọ nwẹhu pfuaru iya sụ iya: “O-zì-iphe nọkwa l'ẹka-a; mbụ l'ookukwa ngu oku.”

\VS{29}Anụma, Meri anụma iya; o zilihu gbapfushia Jizọsu.

\VS{30}Teke ono bẹ Jizọsu teke abatakpọkwanu l'ime mkpụkpu ono. Ọ nọkwaduro lẹ mgbadagba phọ, Mata jepfuru iya phọ.

\VS{31}Ndu Jiu ono, ẹphe lẹ Meri nọ l'ụlo; ẹphe nọdu adụ iya obu ono wụfuta wụ-tsoru iya g'ẹphe hụmaru g'ọ gbalihuru kwofu etezi. Ẹphe gbẹ dobesu l'ooje l'ilu eje ara ẹkwa l'ẹka ono.


\par }{\PP \VS{32}Noo ya; Meri byarwutaẹpho l'ẹka Jizọsu nọ; bya ahụmae ya phọ; ọ daa kpurumu l'agụga ọkpa iya sụ iya: “Nnajịuphu! Ọ -bụ l'ị nọhawaa l'ẹka-a mẹ nwune mu nwoke-a tege anwụhukwa.”


\par }{\PP \VS{33}Jizọsu hụmaepho Meri g'ọora ẹkwa mẹ gẹ ndu Jiu, ẹphe lẹ Meri ono swị tụkoru ara ẹkwa; ẹhu ghuahaa ya eghu; tẹme o rwuhukwa iya phọ l'ẹhu.

\VS{34}Ọ sụ phẹ: “?Bụ l'awe bẹ unu liru iya?”

\par }{\PP Ẹphe sụ iya: “Nnajịuphu; bya bya ahụma ẹka ọbu.”


\par }{\PP \VS{35}Ẹnya-mini ghakashịhu Jizọsu.

\VS{36}Ndu Jiu sụ: “Owiwo-e! Unu lewarọ g'o yeberu Lazarọsu obu-o!”


\par }{\PP \VS{37}Ọ dụru ndu ọphu harụ sụ: “?Ọ dụ ngu gẹ nwoke-a, meru onye atsụ ishi; ọ phụahaa ụzo-a tege adụdu ike mee gẹ Lazarọsu ta anwụhushi tọo?”


\par }{\SH Jizọsu eme gẹ Lazarọsu shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ
\par }
{\PP \VS{38}Anwụhu Lazarọsu ono ghuahaa Jizọsu eghu ọzo; ọ tụgbua jeshia l'ilu ẹka ono, e liru iya ono. Ilu ono bụ ọgba, e gudekwaphọ eze mkpuma swichia ọnu iya.

\VS{39}Jizọsu sụ phẹ: “Unu swifu eze mkpuma ono.”

\par }{\PP Noo ya; Mata, bụ iya bụ onye ọ bụ nwune iya nwụhuru ọbu sụ iya: “Nnajịuphu! Nta-a bẹ ọogbekwanu eshiwaa ishi. Ntanụ-a kweakwaa ya abalị ẹno, e liru iya.”


\par }{\PP \VS{40}Jizọsu sụ iya: “?Mu ta asụhaadaru ngu l'i -kweta l'i gude ẹnya ngu hụma ọdu-biribiri Chileke.”

\VS{41}Tọbudu iya bụ; ẹphe bya eswifu mkpuma ono. Jizọsu bya apalia ẹnya imeli sụ: “Nna! Mu ekele ngu ekele; l'ị nụmaru olu mu.

\VS{42}Mu makwarụ-a l'ọ tọ dụdu teke ị tịi nụmajedu olu mu. Obenu l'ọo iswi ẹhu ndu-a, pfụ-kube ẹka-a bẹ mu gude epfu ọwa g'ẹphe ekweta l'ọo ngu ziru mu gẹ mu bya.”

\VS{43}O pfuchaẹpho nno bya arashia ya ike sụ: “Lazarọsu! Lụfuta!”

\VS{44}Nwoke ono, nwụhuru anwụhu ono fụta yẹle ẹkwa ọchaa ono, e gude phuchia ya ẹka mẹ ọkpa; mẹ ẹkwa odzu ọphu e gude phuchia ya iphu. Jizọsu sụ phẹ: “Unu tọshichaa ya iphe ono g'ọ tụgbua.”


\par }{\SH Ndu-ishi achị idzu egbu Jizọsu
\par }
{\R (Mat 26:1-5; Mak 14:1-2; Luk 22:1-2)

\par }{\PP \VS{45}Igwerigwe ndu Jiu ono, wutsoru Meri ono gude ẹnya phẹ hụma iphe ono, Jizọsu meru ono; bya ekweta nkiya.

\VS{46}Obenu l'ọ dụru ndu ọphu jepfulẹrua ndu Fárisii je akọoru phẹ iphe, Jizọsu meru.

\VS{47}Tọbudu iya bụ; ndu-ishi uke Chileke mẹ ndu Fárisii bya akpakọo ọgbo-ikpe, ẹphe l'ẹphe ekpeje ikpe sụ: “?Anyi e-mekpọo iphe-a ime-agha? Nwoke-a emeshinụkakwa igwerigwe iphe-ọhumalenya.

\VS{48}Teke anyi harụ iya g'o mee iphe-a, oome-a bẹ onyemonye a-tụkokwa kweta nkiya; ndu Romu a-byakwa atụko eze-ụlo anyi-a mẹ ndu ndu-anyi l'ophu lwụa rengurengu.”


\par }{\PP \VS{49}Obenu l'onye lanụ l'ime phẹ, ẹpha iya bụ Kayafasu, bụ iya bụ onye-ishi ndu-ishi uke Chileke k'apha ono sụru phẹ: “Unu ta amakwa iphe ilile.

\VS{50}?Unu ta amadụ l'ọ karụ anyi ree g'onye lanụ nwụhu-chiru ndu Jiu l'ophu; eme l'onye lanụ nọ ndzụ; ọha l'ophu tụko bụru mkpurupyata.”

\VS{51}Iphe ono, o pfuru ono ta abụkwa ike k'onwiya bẹ o gude pfua ya. Obenu l'eshi ọphu ọ bụ iya bụ onye-ishi ndu-ishi uke Chileke k'apha ono bẹ ọ hụmaru lẹ Jizọsu e-mechaa nwụhu-chiru ọha l'ophu.

\VS{52}Ọ tọ bụkwa-a ọha ono nwẹkiya bẹ ọo-nwụhu-chiru. Ọ kwa g'ooshi nno chịkobe ụnwu Chileke ono, gbakashịhuru dzuru mgboko ono g'ẹphe bụru nanụ.


\par }{\PP \VS{53}Ọo ya bụ; ndu-ishi ndu Jiu shi eshi mbọku ono chịahaa idzu g'ẹphe e-me megbua Jizọsu.

\VS{54}Ọ bụnuru iya bụ lẹ Jizọsu akpabuhu l'edzudzu-ọha l'echi ndu Jiu. Ọ gbẹshi l'ẹka ono jeshia alị, nọ-kube echiẹgu bya alaa lẹ mkpụkpu, nọ l'ẹka ono, eekuje Ifuremu. Ọ laa ẹka ono je anọdu yẹle ndu etsoje iya nụ.


\par }{\PP \VS{55}Teke ono bẹ ọbo Ojeghata ndu Jiu rwukpọwaru ntse. A dụ igwerigwe shigbaa l'alị ndu Jiu eje Jierúsalẹmu g'ẹphe je emee nsọ aswafụ onwophẹ ntụrwu; tẹme l'oorwua l'ọbo-iphe ono.

\VS{56}Ẹphe tụko elephe ẹnya Jizọsu. Ẹphe dzukọepho l'eze-ụlo Chileke; ẹphe nọdu ajịjegbaa nwibe phẹ sụ: “?Dẹnukpoo g'unubẹdua arị iya? ?Ọ dụ unu g'ọ tọo byadu ọbo-iphe-a tọo?”

\VS{57}Ndu-ishi uke Chileke mẹ ndu Fárisii tubuhawaru sụ l'ọ -bụru l'ọ dụru onye maru ẹka ọ nọ; g'onye ọbu mee g'ẹphe maru k'ọphu ẹphe e-je egude iya.




\par }\Chap{12}{\SH Aawụ Jizọsu manụ, \newline  eshi mkpọ lẹ Betani
\par }
{\R (Mat 26:6-13; Mak 14:3-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}O ghuduẹpho abalị ishii tẹme l'a bahụ l'ọbo Ojeghata ono; Jizọsu tụgbua jeshia Betani. Betani bụ mkpụkpu, Lazarọsu bu, bụ iya bụ nwoke ono, Jizọsu mejeru; o shi l'ọnwu teta nọdu ndzụ phọ.

\VS{2}O rwua l'ẹka ono; ẹphe shiaru iya ite ẹbyaa. Ọ bụru Mata akwakọru phẹ nri; yẹbedua, bụ Lazarọsu yịru lẹ ndu ẹphe lẹ Jizọsu eri nri ono.

\VS{3}No iya; Meri gbẹshiepho je ewota mgbere manụ, eshi mkpọ, a zụru oke aswa; mbụ manụ, e gude nadụ, guru egugu mee. O wota iya gude bya awụa Jizọsu l'ọkpa bya egude ẹgbushi iya huchaa ya ọkpa ọbu. Mkpọ manụ ono tụko ụlo ono vọo pfurupfuru.

\VS{4}Ọ bụru iya bụ lẹ Jiudasu Isukariyọtu, yị lẹ ndu etsoje Jizọsu, bụ iya bụ onye ono, mechaarụ deru iya ye-a; tụfuepho ọnu sụ:

\VS{5}“?Bụna-a gụnu bẹ e te wotadụru manụ-a je eree reta ụkporo pangu lẹ pangu iri gude je ekeeru ndu adụdu g'ọ dụ phẹ?”

\VS{6}Iphe, Jiudasu gude pfua iphe ono ta abụkwa l'ọo g'o letaberu ndu adụdu g'ọ dụ phẹ ẹnya. Iphe, o gude pfua ya bụkwa l'ọ bụ iphuru; ọ bụru iya egudeje ẹkpa, okpoga phẹ adụje; ọ nọdu ezitajẹ iphe, e yeru iya.


\par }{\PP \VS{7}Jizọsu sụ iya: “Parụ nwanyị haa! Haa ya g'ọ kwakọbe iphe, o gude ngabẹru mbọku, ee-li mu.

\VS{8}Unu lẹ ndu adụdu g'ọ dụ phẹ anọ tekenteke; obenu lẹ mbẹdua ta abyadụru kẹ gẹ mu l'unu buwarurọ bupyabẹ.”


\par }{\SH Idzu g'e gbua Lazarọsu
\par }
{\PP \VS{9}O be teke igwerigwe ndu Jiu nụmaru l'ọo lẹ Betani bẹ Jizọsu nọ; ẹphe wụru jeshia ẹka ono. Ọ tọ bụkwaa Jizọsu bẹ ẹphe chọru jee kpụrumu. Ẹphe jekwarụpho g'ẹphe hụma Lazarọsu, bụ iya bụ onye ono, o meru; o shi l'ọnwu teta ono.

\VS{10}Ndu-ishi uke Chileke chịkwaapho idzu l'ẹphe e-gbufukwaaphọ Lazarọsu.

\VS{11}Ishi iphe, ẹphe gude sụ l'ẹphe e-gbu iya bụ l'ọo opfu ẹhu Lazarọsu ono bẹ igwerigwe ndu Jiu gude anashịhu ndu-ishi phẹ agbakashịhu ejegbaa eworu onwophẹ ye l'ẹka Jizọsu.


\par }{\SH Jizọsu abahụ lẹ Jierúsalẹmu
\par }
{\R (Mat 21:1-11; Mak 11:1-11; Luk 19:28-40)

\par }{\PP \VS{12}O rwua nchitabọhu iya; igwerigwe ọha ono, byaru k'ọbo Ojeghata ono nụma lẹ Jizọsu abya Jierúsalẹmu.

\VS{13}Ọ bụru iya bụ ẹphe gbafụtachaa je egbukọo ẹkwo-igu gude gba iya ndzuta. Ẹphe nọdu akpọ okwe asụje:

\par }{\Q “G'ajaja bụru kẹ Chileke!

\par }{\QB Ọnu-ọma tsoru onye ono,

\par }{\QB shi l'ẹka Nnajịuphu anyi,

\par }{\QB bụ Chileke abya ono!

\par }{\QB G'ajaja bụru kẹ

\par }{\QB Eze ndu Ízurẹlu!”


\par }{\PP \VS{14}No iya; Jizọsu bya ahụma nwa nkapfụ-ịgara bya anọ-koru iya, bụ iya bụ iphe ọbu, e deru l'ẹkwo Opfu Chileke sụ:


\par }{\Q \VS{15}“Gẹ ndzụ ta agụkwa ngu

\par }{\QB nwada Zayọnu!

\par }{\Q Lẹ nta-a bẹ onye-eze ngu

\par }{\QB nọakwaa l'eli nwa

\par }{\QB nkapfụ-ịgara abya!\FTNT{*}{{\FR 12:15 }{\FR{12:15
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Zek 9:9}}{\FT{.}}}”


\par }{\PP \VS{16}Ẹbe iphe ono eshidu edoje ndu etsoje iya nụ ẹnya lẹ mbụ. Ọle o -rwuẹrupho gẹ Chileke kubataru Jizọsu l'imigwe; kwabẹ iya ùbvù, parụ ẹka; ẹphe gbẹ teke ono rịta iphe ono, e deru kẹ nkiya ono; l'ẹphe mewaru iya iphe ono, ẹkwo-opfu Chileke pfuru ono.


\par }{\PP \VS{17}Teke ono, Jizọsu kuru Lazarọsu oku; mee ya ọ dzụkwaru ndzụ ọzo; shi l'ẹka e liru iya fụta ono bẹ a dụ igwerigwe nọdu l'ẹka ono. Ọ bụru igwerigwe ndu ono bẹ pfukashịru ndu ọzo iphe ono, nwụru nụ ono.

\VS{18}Noo iphe, meru g'o gude a dụ igwerigwe nno gba iya ndzuta. Ẹphe nụmahawaru l'ọo Jizọsu bẹ meru iphe-ọhumalenya ono.

\VS{19}Ndu Fárisii pfuahaa l'ime onwophẹ asụje: “Unu ahụma. Idzu anyi ọbu arwụhuahanaa. Unu lewarọ gẹ mgboko l'ophu zelihuru awụ etso iya.”


\par }{\SH Ndu Gurisu harụ achọ Jizọsu
\par }
{\PP \VS{20}Ndu shi l'alị Gurisu harụ yịru lẹ ndu jeru abarụ Chileke ẹja lẹ Jierúsalẹmu g'aabọ iphe ono.

\VS{21}Ndu ono bya ahụma Filipu; Filipu bụ onye Bẹtusayida, bụ mkpụkpu, nọ lẹ Gálili. Ẹphe wupfu iya je asụ iya: “Nwoke-ibe mu! ?Dẹnu g'eeme g'anyi lẹ Jizọsu hụma?”


\par }{\PP \VS{22}Ọo ya bụ; Filipu je epfuaru iya Anduru. Anduru yẹle Filipu swịru je epfuaru iya Jizọsu.

\VS{23}Noo ya; Jizọsu sụ phẹ: “Nta-a bẹ o rwuakwaru teke aa-hụma Abụbu-Ndiphe l'ọdu-biribiri iya.

\VS{24}Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; akpụru ereshi -adabadụru l'alị rehu ẹwa bẹ ọ nọekwapho g'ọ nọ. Ọle o -rehukwanu bẹ ọomije deru yẹkete.

\VS{25}Onye yeru ẹnya lẹ ndzụ iya l'e-tuphakwa iya etupha; ọle onye kpọru ndzụ iya ashị lẹ mgboko-a l'e-gude iya gbata ndzụ ojejoje.

\VS{26}Onye ọ dụ iya g'ọ bụru onye ejeru mu ozi g'onye ọbu bya etsoru mu g'ọo-bụkwanuru ẹka mu nọ bẹ onye ọbu, ejeru mu ozi ọbu a-nọdu. Onye bụ onye ejeru mu ozi bẹ Nna mu a-kwabẹkwa ùbvù.”


\par }{\SH Jizọsu epfu opfu ọnwu iya
\par }
{\PP \VS{27}“Sụ-a; ọ kwa nta-a bẹ obu etsu mu mini. ?Bụ gụnu bẹ mu e-pfu? ?Bụ gẹ mu sụ Nna mu g'ọ dzọo mu lẹ nta-a? Tụswekwa! Ọ kwa iphe, abya eme nta-a bẹ mu byadoru.”

\VS{28}“Nna! Menaa g'a hụma ọdu-biribiri dụ l'ẹpha ngu.”

\par }{\PP Tọbudu iya bụ; ọ dụru olu, shi l'imigwe sụ: “Mu meakwaru a hụma ọdu-biribiri ono; mu jekwaphọ emebaa g'a hụmabaa ya ọzo.”


\par }{\PP \VS{29}Igwerigwe ọha ono, pfukube ẹka ono nụma iya; ẹphe sụ l'ọo igwe deru edede. Ndu harụ sụ: “Ọ kwa ojozi-imigwe pfuru yeru iya!”


\par }{\PP \VS{30}Jizọsu sụ phẹ: “Ọ kwa unu bẹ e pfudoru opfu ono; ọ tọ bụkwa mbẹdua bẹ e pfudoru iya.

\VS{31}Ọ kwa nta-a bẹ Chileke e-kpe ndu mgboko-a ikpe. Ọ kwa nta-a bẹ aabya echikpọ ike k'onye ono, bụ iya bụ onye-ishi ndu mgboko-a.

\VS{32}Mbẹdua bẹ teke ono, ee-shi l'alị wolia mu eli ono bẹ mu a-tụko onyemonye sekuta g'ẹphe tsoru mu.”

\VS{33}Iphe ono bẹ o pfuru gude goshi gẹ ya e-gude nwụhu.


\par }{\PP \VS{34}Igwe ọha ono sụ iya: “Anyi nụmawaru iphe, e deru l'ẹkwo ekemu sụ lẹ Kéreshi ọbu anọduwaro ndzụ jasụ l'ojejoje. ?Dẹnuhunu g'o gude ị gbẹ sụ lẹ Abụbu-Ndiphe nwụhufutaje? ?Bụkpohunaa onye bụ Abụbu-Ndiphe ọbu?”


\par }{\PP \VS{35}Jizọsu sụ phẹ: “Ìphóró ono bụfukwa nwanshịi bẹ ọo-nọfua l'echilabọ unu. Ọphu g'unu lọbaru ije nta, ìphóró dụru unu; a -nọnyakwa ọchii byapfuta unu. Noo kẹle onye eje ije l'ọchii ta amajẹkwaru ẹka o phuku eshi.

\VS{36}Ọphu g'unu kweta woru onwunu sẹe asẹe l'ìphóró ono teke ìphóró ono dụkwadu swiru unu g'unu abụru ndu bu l'ẹka ìphóró dụ.”

\par }{\PP Jizọsu pfughechaẹpho nno bya atụgbua je edomia onwiya; ọphu ẹphe ahụmaheduru iya.


\par }{\SH Ndu Jiu bụ ekwegekwe
\par }
{\PP \VS{37}Ọ bụ eviya l'o mehawaru iphe-ọhumalenya, dụ igwerigwe l'iphu phẹ; ọle ẹphe te ekwedu woru onwophẹ ye iya l'ẹka.

\VS{38}Ọ bụru iya bụ l'iphe ono, Azáya, bụ onye mpfuchiru Chileke pfuru ono avụkota g'o pfuru iya. Ọ sụru:

\par }{\Q “Nnajịuphu; ?bụ onye

\par }{\QB kwetakpọoru ozi,

\par }{\QB anyi ziru?

\par }{\Q Tọo ?bụ onye bẹ

\par }{\QB Chileke goshiru ike,

\par }{\QB shi iya l'ẹka?\FTNT{†}{{\FR 12:38 }{\FR{12:38
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 53:1}}{\FT{.}}}”


\par }{\PP \VS{39}Noo g'o shitaru; ẹbe ẹphe ekwetaduru. Lẹ Azáya pfukwarụpho ọzo sụ:


\par }{\Q \VS{40}“Chileke mewaru phẹ;

\par }{\QB ẹphe tsụahaa ishi;

\par }{\QB bya emewaa phẹ

\par }{\QB g'ẹphe kpochia

\par }{\QB ọkpoma g'ee-shi g'ọ

\par }{\QB tọ dụhe iphe,

\par }{\QB ẹnya phẹ a-hụmaje;

\par }{\QB ọzoo k'ọphu ọriri

\par }{\QB e-rwu phẹ l'ọhu ẹpho;

\par }{\QB g'ẹphe gbanwee

\par }{\QB byapfuta mu gẹ mu

\par }{\QB mee phẹ g'ẹphe

\par }{\QB wekọrohu.\FTNT{‡}{{\FR 12:40 }{\FR{12:40
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 6:10}}{\FT{.}}}”


\par }{\PP \VS{41}Ọ bụru Jizọsu bẹ Azáya epfu opfu iya ono. Iphe, o gude pfua iphe ono bụ l'ọ hụmahawaruro ọdu-biribiri iya.


\par }{\PP \VS{42}G'e jia epfua bẹ a dụana-a igwerigwe kweta l'ọo ya bụ onye ọbu, Chileke yeru g'ọ bya ọbu; mbụ lụfuchaa lẹ ndu-ishi kwetachaakwaru l'ọo ya. Ọle ẹphe ta adụdu ike pfufuta iya; kẹle ẹphe atsụnuka ndu Fárisii ebvu; a -nọnyakwaa; a kpochia phẹ mkpọchi sụ g'ẹphe ta abatajẹhe l'ụlo-ndzukọ.

\VS{43}Noo l'ẹphe ka eye ẹnya l'ajaja ọphu ndiphe aja phẹ; eme l'ajaja ọphu Chileke gege aja phẹ.


\par }{\SH Opfu, Jizọsu pfuru e-kpe nemadzụ ikpe
\par }
{\PP \VS{44}Jizọsu raa ya arara sụ: “Onye kwetarụ nkemu ta abụkwa-a nkemu bẹ o kwetarụ kpoloko; o kwetakwarụpho k'onye ono ziru mu nụ ono.

\VS{45}Onye hụmaru mu nụ hụmaakwarupho onye ono, ziru mu gẹ mu bya ono.

\VS{46}Mbẹdua l'onwomu byaru gẹ mu bya abụru ìphóró dụru ndiphe; k'ọphu a-bụru; onye kwetarụ nkemu; onye ono taa nọduhedu l'ọchii.

\VS{47}Onye nụmachaaru iphe-a, mu epfu-a; ẹbe o medu iya ememe; bẹ ta abụkwa mu e-kpe iya ikpe; kẹle mu ta abyakwaru ekpe ndiphe ikpe. Iphe, mu byaru bụkwa gẹ mu dzọo ndu mgboko.

\VS{48}Onye jịkaru mu nụ; bya ajịka anata opfu, mu epfu bẹ ọ dụkwaruro onye e-kpe iya ikpe. Ọo opfu ono, mu pfuru ono bẹ bụ iphe, a-nma iya ikpe lẹ mbọku ikpazụ.

\VS{49}Ishi iya bụ l'iphe, mu epfu ta abụdu ike ẹka mu bẹ mu gude epfu iya. Ọo Nna mu ono, ziru mu; mu bya ono gude ọnu iya goshi mu iphe, mu e-pfu; kakwaru mu phọ gẹ mu e-pfu iya.

\VS{50}Mu makwarụpho l'iphe ono, ọ sụru gẹ mu pfua ono anụje ndzụ ojejoje. Ọo ya bụ l'iphe, bụ iphe, mu epfu bụepho iphe, Nna sụru gẹ mu pfua bẹ mu epfu.”




\par }\Chap{13}{\SH Jizọsu akwọ ndu etsoje iya nụ ọkpa
\par }
{\PP \VerseOne{1}O ghuduẹpho ujiku lanụ; l'a bahụ l'ọbo Ojeghata ono; Jizọsu mawaru lẹ teke ya a-ha mgboko ọwa; lapfushia Nna iya rwuwaru. Jizọsu shiẹpho lẹ mbụ yee ndu bụ ndu nkiya lẹ mgboko-a obu; mbụ yeẹ phẹ iya phọ yerwua l'ishi.


\par }{\PP \VS{2}Noo ya; Jizọsu yẹle ndu etsoje iya nụ tụko nọdu eri nri-ẹnyashi. Obutuswe yehawarụro Jiudasu Isukariyọtu, bụ nwa Sayịmonu ọriri l'obu g'o je ederu Jizọsu ye l'ẹka ndu ọhogu iya.

\VS{3}Jizọsu maẹkwarupho lẹ Nna iya yekọtaru iya iphemiphe l'ẹka; maru l'ọo l'ẹka Chileke bẹ ya shi; tẹme ọ bụkwarupho Chileke bẹ ya alapfu.

\VS{4}Tọbudu iya bụ; Jizọsu gbalihu l'ẹka ọ nọ eri nri-ẹnyashi ono bya achịru uwe ẹhu iya wụshi; chịta anamụ nmarụ l'upfu.

\VS{5}Ọ bya ekuru mini ye lẹ gbamugbamu wata akwọ ndu etsoje iya nụ ọkpa; bya egude anamụ phọ, ọ nma l'upfu phọ ehucha phẹ iya.

\VS{6}Tọbudu iya bụ; o -rwuẹpho l'ẹka Sayịmonu Pyịta nọ; Pyịta sụ iya: “Tụswekwa! Nnajịuphu! ?Bụchia gụbedua abya mu akwọ ọkpa?”


\par }{\PP \VS{7}Jizọsu sụ iya: “Iphe, mu eme bẹ ị tị makwa nta-a. Ọ kwa l'e mechaa bẹ oo-do ngu-a ẹnya.”


\par }{\PP \VS{8}Pyịta sụ iya: “Ephokwarọ k'akwọ mbẹdua ọkpa ephopho ophu.”

\par }{\PP Jizọsu sụ iya: “Mu akwọduru ngu ọkpa bẹ mu lẹ ngu tee megbakwa.”


\par }{\PP \VS{9}Sayịmonu Pyịta sụ iya: “Jikokwa! Nnajịuphu! Ọ -dụ nno bẹ ọ tọ bụkwaa ọkpa bẹ ịi-kwọ mu kpẹekpu; tụkokwa mu ẹka mẹ ishi sakọta.”


\par }{\PP \VS{10}Jizọsu sụ iya: “Onye a wụwaru ẹhu bẹ mkpa awụ ẹhu ọzo adụhekwaru. Ọo ọkpa bẹ onye ọbu akwọje eshi ọphu inyi adụhedu iya l'ẹhu ilile. Unu tụkowaru dụ ree; ọle ọ tọ bụdu g'unu ha dụ-gbua ree.”

\VS{11}Iphe, Jizọsu gude sụ l'ọ tọ bụdu g'ẹphe ha dụ-gbua ree bụ l'ọ mawaru onye ọphu bụ iya e-deru iya ye l'ẹka ndu ọhogu iya.


\par }{\PP \VS{12}No iya; ọ kwọchae phẹ phọ ọkpa ono; ọ chịta uwe ẹhu iya yee bya alaphu azụ l'ẹka o shi nọdu bya ajịa phẹ sụ: “?Unu makpọoru iphe ono, mu meru unu ono?

\VS{13}Iphe, unu anọduje eku mu bụ ‘O-zì-iphe’ bya eku mu ‘Nnajịuphu’. Ọphu unu ekuswekwaru; kẹle ọ bụkwaa iphe onoya bẹ mu bụ.

\VS{14}Ọle-a; eshi ọphu ọ bụ mbẹdua, bụ Nnajịuphu unu bya abụru onye ezije unu iphe bẹ gbẹchia bya akwọo unu ọkpa; bẹ ọ gbakwarụ g'unu jenụ je akwọje nwibe unu ọkpa ẹgube ono, mu kwọru unu ono.

\VS{15}L'ọ kwa iphe, unu e-letajẹ eme bẹ mu meru goshi unu ono; g'unu eletajẹ iya mee gẹ mu meru unu ono.

\VS{16}Lẹ-a; gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; nwokoro ta akajẹkwa nnajịuphu iya shii; ẹbe onye e ziru ozi akajẹkwa onye ziru iya ozi shii.

\VS{17}Unu makọtawaru iphemiphe ono. Ọ -bụru l'unu tụkoru iya eme ememe bẹ Chileke a-gọkwaru ẹhu-ụtso nụ unu.


\par }{\PP \VS{18}“Ọ tọ bụkwa unu g'unu ha bẹ mu epfu opfu-a anụ. Mu makọtakwaru gẹ ndu mu họtaru gbaru. Ọle iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke vụfutajenupho g'e deru iya, bụ iya bụ iphe, sụru: ‘Ọ kwa onye ono, mu l'iya rigbaaru nri; mechaarụ bya emeahaa iphe, a-tsụru mu nụ.’\FTNT{*}{{\FR 13:18 }{\FR{13:18
}}{\XT{Ebvu 41:9}}{\FT{.}}}

\VS{19}Mu epfukwaru iya unu nta-a, o toko rwudu-a; k'ọphu bụ; ọ -nwụje; unu ekweta l'ọo mbẹdua bụ onye ọbu.

\VS{20}Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; onye bụ onye natarụ onye mu ziru ozi nataakwaru mbẹdua. Onye natakwanụru mu nụ nataakwarụpho onye ono, ziru mu gẹ mu bya ono.”


\par }{\SH Jizọsu epfu l'ee-deru iya ye \newline  ndu ọhogu iya l'ẹka
\par }
{\R (Mat 26:20-25; Mak 14:17-21; Luk 22:21-23)

\par }{\PP \VS{21}Jizọsu pfuchaa nno; meji tsua ya pharamu. Ọ sụ phẹ: “Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; ọ kwa onye lanụ lẹ g'unu ha-a l'e-deru mu ye.”


\par }{\PP \VS{22}Ndu ono, etsoje iya nụ ono tụko legbaa nwibe phẹ ẹnya; ẹka iphe ono tụfuru phẹ ẹhu; ẹbe ẹphe amadụ onye oopfuru.

\VS{23}Onye lanụ lẹ ndu ono, etsoje iya nụ ono, bụ iya bụ onye ọphu Jizọsu kakọta eye obu bẹ nọ-kubekwa iya phọ ntse teke ono.

\VS{24}Tọbudu iya bụ; Sayịmonu Pyịta tabuaru iya ẹnya sụ iya g'ọ jịtaekwa iya onye oopfuru.


\par }{\PP \VS{25}Ọ bya akpọ-kubebaa Jizọsu ntse bya asụ iya: “Nnajịuphu! ?Bụ onye bẹ iipfu ama ẹka?”


\par }{\PP \VS{26}Jizọsu sụ iya: “Ọo onye ono, mu a-nụ ibiribe buredi, mu tsutarụ l'iphe-a, eeri nri-a bụ onye ọbu.” Ọ bya etsutaẹpho ibiribe buredi ono; o woru iya nụ Jiudasu Isukariyọtu, bụ nwa Sayịmonu.

\VS{27}Jiudasu tachaẹpho buredi ono; Nsetanu pheba iya l'ẹhu. Ọ bụru iya bụ lẹ Jizọsu asụ iya: “Iphe, bụ iphe, ịibya ememe mee ya ẹgwegwa.”

\VS{28}Ẹbe ọ dụdu ndu ono, nọ l'ẹka ono, eeri nri ono, dụru onye ọphu maru iphe, ọ zọberu pfuaru iya nno.

\VS{29}Ndu arịa sụ l'eshi ọphu ọ bụ Jiudasu, l'egudeje ẹkpa okpoga phẹ bụ iphe, Jizọsu epfuru iya bụ g'ọ zụtachakwaa iphe, ẹphe gude eme k'ọbo-iphe; ọzoo l'iphe, Jizọsu pfuru Jiudasu bụ g'ọ nụ ndu ụkpa iphe.


\par }{\PP \VS{30}Ọo ya bụ; ọ natachaẹpho ibiribe buredi ono; ọ tụgbua lụfushia; nchi jihuanaa.


\par }{\SH Ekemu ọ̀phúú
\par }
{\PP \VS{31}Jiudasu tụgbuchaepho; Jizọsu sụ: “Ọo nta-a bẹ e goshiru ọdu-biribiri kẹ Abụbu-Ndiphe. Ọ bụkwarupho l'ẹka iya bẹ ee-shi hụma ọdu-biribiri kẹ Chileke.

\VS{32}Ọo ya bụ; ọ -bụru lẹ Abụbu-Ndiphe meru g'a hụma ọdu-biribiri kẹ Chileke; nokwaphọ gẹ Chileke e-me g'e shi l'ẹka nkiya hụma ọdu-biribiri kẹ Abụbu-Ndiphe; mbụkwa nta-a bẹ oo-me g'a hụma ọdu-biribiri iya ọbu.

\VS{33}Ụnwu mu! Mu l'unu ta anọhekwa iphe, barụ ishi nta-a; unu achọahaa mu. Ọle ọo iphe ono, mu pfuru ndu Jiu ono bẹ mu epfukwarụpho unu nta-a. ‘Ẹka mu eje bẹ unu taa dụkwa ike abya.’

\VS{34}Ọ kwa ekemu ọ̀phúú bẹ mu atụru unu. Unu yee nwibe unu obu; mbụ g'ọ bụerupho gẹ mu yeru unu obu bụ g'unu e-yeje nwibe unu.

\VS{35}Ọo obu ono, unu e-ye nwibe unu ono bẹ ndu ọzo e-gude maru l'unu bụ ndu etsoje mu nụ.”


\par }{\SH Pyịta a-gọ lẹ ya ta amadụ Jizọsu
\par }
{\R (Mat 26:31-35; Mak 14:27-31; Luk 22:31-34)

\par }{\PP \VS{36}Sayịmonu Pyịta jịa ya sụ iya: “Nnajịuphu; ?bụ awe bẹ ịila ọbu?” Ọ sụ iya: “Ẹka mu ala bẹ ị tịi dụkwa ike etsoru mu ala nta. Ọ chikwa alwapfuta bẹ ii-mechaa lwapfuta mu l'ẹka ono.”


\par }{\PP \VS{37}Pyịta sụ iya: “Nnajịuphu; ?ọ nwụru ịnwu-agha bẹ mu taa dụdu ike etsoru ngu nta-a? Mbụ-a; mu dụkwaa onwomu ree amị ẹnya lẹ ndzụ mu see iswi ẹhu ngu.”


\par }{\PP \VS{38}Jizọsu sụ iya: “Aa! ?Ị sụ l'ịi-dụ ike mịa ẹnya lẹ ndzụ ngu see iswi ẹhu mu? Gẹ mu gbukwaaru ngu iya tororo; oke-ọku nchi-abọhu -bya ara ọ́rà; bẹ ị gọakwaru ẹgo ugbo ẹto sụ l'ị tị madụ onye mu bụ.”




\par }\Chap{14}{\SH Jizọsu; ụzo, e shi alapfu Nna
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jizọsu sụ phẹ: “Unu ba ayọkwa ọshi l'ime obu unu. Unu woru onwunu ye Chileke l'ẹka; unu ewokwarụpho onwunu ye mbẹdua l'ẹka.

\VS{2}L'ibe Nna mu bẹ ụlo-ebubu dụkwa igwerigwe. Ọ -bụ l'ọ tọ dụ nno; ?dẹnuhunu gẹ mu g'eme sụ unu lẹ mu eje unu emeru ẹka unu a-nọdu.

\VS{3}Mu -jechaẹpho je emechaẹrupho unu ẹka ọbu; mu abya ọzo bya ekuta unu dokube onwomu; k'ọphu bụ ẹka mu nọ bẹ unu a-nọdukwapho.

\VS{4}Unu mawaru ẹka mu ala; unu makwarụpho ụzo, mu shi ala iya.”


\par }{\PP \VS{5}Tọmosu sụ iya: “Nnajịuphu; anyi ta amakwa ẹka ọbu, ịila ọbu. ?Dẹnuhunu g'anyi shi maru ụzo iya?”


\par }{\PP \VS{6}Jizọsu sụ iya: “Ọ kwa mbẹdua bụ ụzo; bya abụru ọkpobe-opfu; bya abụru ndzụ. Ọ tọ dụkwa onye abyapfuta Nna; abụdu l'onye ọbu shi mu l'ẹka.

\VS{7}Mbụ-a; ọme unu maru mu; mẹ unu amakwaru-a Nna mu. Ọle e -shi nta-a bẹ unu mawaru Nna bya ahụmawa iya.”


\par }{\PP \VS{8}Filipu sụ iya: “Nnajịuphu; goshinu anyi Nna ọbu gẹ meji anmapfuru anyi.”


\par }{\PP \VS{9}Jizọsu sụ iya: “Filipu; e -shi teke-a bẹ mu l'unu shi nọduta; ẹbe ị makwa mu phọ. Onye hụmaru mu nụ hụmaakwaru Nna. ?Dẹnuhunu g'o gude ị nọdu epfukwadụ gẹ mu goshi unu Nna ọbu?

\VS{10}?Ti kwetadụru lẹ mu nọ Nna mu l'ime; Nna mu nọdu mu l'ime. Opfu, mu anọduje epfuru unu ta abụkwa ike k'ẹka mu bẹ mu egudeje epfu iya. Ọ kwa Nna ono, bu mu l'ime ono agbẹje mu l'ime eje ozi.

\VS{11}Ọo ẹpho g'unu kweta lẹ mu nọ Nna mu l'ime; Nna mu nọdu mu l'ime; ọdumeka unu gudekpọonu k'iphe ono, mu emeshi ono kweta iphe, mu epfu.”

\VS{12}Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; onye bụ onye kweru nkemu a-dụkwapho ike mee iphe-a, mu emeshi-a. Onye ọbu a-kabakwaanụ eme ọphu ka shii. Noo lẹ mu alapfuwa Nna mu.

\VS{13}Iphe, bụkpoo iphe, unu gude ẹpha mu sụ gẹ Nna meeru unu bẹ mu e-mekọtaru unu. Ọo ya bụ; g'eeshi lẹ Nwa hụma ọdu-biribiri kẹ Nna.

\VS{14}Ọ -dụkpowaru iphe, unu gude ẹpha mu sụ gẹ mu meeru unu; mu emeeru iya unu.


\par }{\SH Jizọsu ekweta ukwe Unme-dụ-Nsọ
\par }
{\PP \VS{15}“Sụ-a; ọ -bụru l'unu yeru mu obu; unu mekọtaje ekemu, mu tụru unu.

\VS{16}Mu e-pfuru Nna l'ooyeru unu onye N-yemẹka ọzo, a-nọduwaro swiru unu jeye lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.

\VS{17}Onye N-yemẹka ono, Nna e-ye ono bụ Unme-dụ-Nsọ, bụ iya bụ Unme k'ire-lanụ; mbụ onye ndiphe taa natadụ; opfu l'ẹphe ta ahụmajeduru iya; ọphu ẹphe amadụ iya. O bekwanụ l'unubẹdua maru iya. Noo kẹle o bu ebubu swiru unu. O jekwaphọ anọduwaro l'ime unu.”


\par }{\PP \VS{18}“Mu taa gbahakwa unu ẹka. Mu a-byapfutakwa-a unu.

\VS{19}Mbụ l'ọ phọdukwaru-a nwanshịi nta-a; ndu mgboko-a taa hụmabaedu mu ọzo; ọle unubẹdua l'a-hụma mu-a. Eshinu mu nọ ndzụ bẹ unubẹdua l'a-nọdukwapho ndzụ.

\VS{20}Ọ bụru mbọku ono bẹ unu a-maru lẹ mu nọ Nna mu l'ime; unubẹdua nọdukwanu mu l'ime; mu nọdukwapho unu l'ime.”


\par }{\PP \VS{21}“Ọ kwa onye maru ekemu, mu tụru bya eme iya ememe bụ onye yeru mu obu. Onye yeru mu obu; Nna mu eyekwa iya phọ obu. Mbẹdua eyekwaphọ onye ọbu obu; woru onwomu goshi iya.”


\par }{\PP \VS{22}No iya Jiudasu; ọ tọ bụkwa Jiudasu Isukariyọtu; sụ iya: “Nnajịuphu; ?dẹnu g'ii-shi goshi anyi onwongu g'ọ tọ bụ ndu mgboko bẹ iigoshi onwongu?”


\par }{\PP \VS{23}Jizọsu sụ iya: “Onye yeru mu obu anọduje eme iphe, mu pfuru. Nna mu eyekwanaa onye ono obu. Mu lẹ Nna mu a-byapfuta onye ọbu; anyi l'iya eburu eburu.

\VS{24}Onye eyeduru mu obu te emejekwa opfu mu. Unu maanarụ-a l'opfu ono, unu anụ ono ta abụkwa opfu mu. Ọ kwa opfu Nna ono, ziru mu gẹ mu bya ono.


\par }{\PP \VS{25}“Mu pfukọtakwaru unu iphemiphe-a nta, mu l'unu nọkwadu.

\VS{26}Ọle ọo onye N-yemẹka ono, bụ iya bụ Unme-dụ-Nsọ; mbụ onye ono, Nna e-gude ẹpha mu zia g'ọ lwapfuta unu ono bẹ e-zikọta unu iphemiphe; mekwaphọ g'unu nyatajẹ iphemiphe, mu pfuhawaru unu.


\par }{\PP \VS{27}“Sụ-a; mu haakwaru unu ẹhu-guu. Ẹhu-guu ono bụru mbẹdua bẹ o shi l'ẹka; ọ tọ bụkwa ụdu iya ọphu eshije ndiphe l'ẹka bẹ mu nụru unu. Unu ta ayọjekwa ọshi l'ime obu unu; ọphu unu atsụkwa ebvu.

\VS{28}Unu nụmawaru gẹ mu sụru unu: ‘Mu alaakwa; ọle mu a-lwapfutakwaa unu ọzo.’ Ọ -bụ l'ọo iphe, unu yeru mu obu mẹ unu etekwaa ẹswa; kẹle mu alapfu Nna; noo lẹ Nna ono ka mu ike.

\VS{29}Sụ-a; nta-a bẹ mu tụkoakwaru iphemiphe gheberu unu ọnu teke ọ tọko nwụdu. Ọo ya bụ; teke ọ nwụjeru g'unu e-kweta.

\VS{30}Mu te epfuẹkwaru unu opfu anọ ọdu; noo kẹle onye ono, bụ iya bụ onye-ishi ndu mgboko-a l'abyawaa. O bekwanụ l'ọ tọ dụdu iphe, ọo-dụ ike emebata mu.

\VS{31}Iphe, o gude mu nọdu emeje iphe, Nna ziru mu gẹ mu mee bụ gẹ mgboko l'ophu amaru lẹ mu yeru Nna mu obu.”

\par }{\PP O pfuchaa nno bya asụ phẹ: “Unu gbalihu g'anyi lụfu l'ẹka-a.”




\par }\Chap{15}{\SH Jizọsu bụ ọkpobe vayịnu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọ kwa mbẹdua bụ ọkpobe vayịnu; ọ bụru Nna mu bụ onye eleta opfu-vayịnu ono ẹnya.

\VS{2}Iphe, bụkpoo ẹkali, kapfụru mu l'ẹhu, bụ ndu ọphu ta amịdu mebyi bẹ ọo-kwashikwa. Ẹkali ọphu amịje mebyi bẹ ọonoduje akọcha akọcha ree g'ọokabaa amịmi.

\VS{3}Opfu ono, mu pfuru yeru unu ono mewaru unu nta-a; unu dụebe ree.

\VS{4}Unu nọpyabekwa mu l'ime; k'ọphu mu a-nọpyabekwapho unu l'ime. Ọo g'ẹkali-oshi ayịdu mịta mebyi k'ẹka iya m'ọ -bụdu l'ọ kapfụru l'oshi vayịnu-a; bụkwapho g'unu ta ayịdu yee mebyi mẹ mu l'unu atụgbaduru.


\par }{\PP \VS{5}“Ọ kwa mbẹdua bụ vayịnu ono; unubẹdua bụru ẹkali iya. Onye nọpyaberu mu l'ime; mbẹdua nọpyabe iya l'ime; onye ono a-mị mebyi mịshia ya ike; noo kẹle ọ tọ dụdu iphe, unu adụ ike eme ililekpọo; mẹ mu l'unu atụgbaduru bụru nanụ.

\VS{6}Onye bụ onye ta anọpyabeduru mu l'ime bẹ ee-tuphakwa g'ẹkali-oshi, a kọfuru akọfu; l'ọ kpọshihu nkụ; l'a chịru iya ye l'ọku; g'ọku kepyashịa.

\VS{7}Ọ -bụru lẹ mu l'unu tụgbaru bụru nanụ; opfu mu buru unu eburu l'ime bẹ ọ tọ dụkwa iphe, bụ iphe, dụ unu ree, unu sụru g'e meeru unu, e tee medụru unu.

\VS{8}Noo ụzo, ee-shi goshi ọdu-biribiri kẹ Nna mu; mbụ g'unu mịa mebyi mịshikpoo ya ike gude nno goshi l'unu bụ ndu etsoje mu nụ.

\VS{9}Ọo gẹ Nna mu yeru mu obu bụ gẹ mu yeru unu. Ọ bụru g'unu nọpyabeekwapho l'ime n-yemobu ono, mu yeru unu ono.

\VS{10}Unu -mee iphemiphe, mu sụru g'unu mee bẹ unu a-nọpyabekwaa lẹ n-yemobu nkemu; mbụ ẹgube ono, mu mekọtaru iphe, Nna mu sụru gẹ mu mee; mu nọpyabe lẹ n-yemobu kẹ Nna mu ono.


\par }{\PP \VS{11}“Sụ-a; iphemiphe-a bẹ mu epfukọtaru unu g'ẹhu-ụtso nkemu abụru k'unu; waa g'ẹhu atsọo unu ụtso tsọfu l'ishi.

\VS{12}Wakwa iphe, mu tụru unu ekemu iya baa; unu yee nwibe unu obu gẹ mu yeru unu.

\VS{13}O to nwekwa n-yemobu ọzo, nemadzụ e-ye nwibe iya, ka ọwa-a; mbụ lẹ nemadzụ gude iswi ẹhu ọ̀nyà iya; mịa ẹnya lẹ ndzụ iya kweta anwụhu.
 
\VS{14}Unu bụgbaa ọ̀nyà mu mẹ unu -nọdu emeje iphe, mu sụru g'unu meje.

\VS{15}Mu tee kuhẹkwa unu ndu-ozi mu ọzobaa; kẹle onye-ozi ta amajẹduru iphe, nnajịuphu iya eme. Iphe, mu e-ku unu bụ ọ̀nyà mu phẹ; kẹle iphe, mu nụmaru l'ọnu Nna mu bẹ mu tụkowaru tọgboru unu ẹba.

\VS{16}Ọ tọ bụkwa unubẹdua họtaru mu; ọ chikwa mbẹdua họtaru unu dobe iche; k'ọphu unu a-mị mebyi; mbụ mebyi, a-dụwaro kwasẹru. Ọo ya bụ; iphe, bụkpoo iphe, unu gude ẹpha mu sụ gẹ Nna nụ unu bẹ ọo-nụ unu.

\VS{17}Ekemu, mu atụerupho unu bụ g'unu yee nwibe unu obu.”


\par }{\SH Ndụmashi kẹ ndu mgboko-a
\par }
{\PP \VS{18}“Teke ọ bụ l'unu dụ ndu mgboko-a ashị; unu nyatajẹkwa lẹ mbẹdua vuadaa ụzo dụhaadaa phẹ ashị; tẹme unu dụje phẹ.

\VS{19}Ọ -bụ l'ọo iphe, unu bụ ndu kẹ mgboko-a mẹ ndu kẹ mgboko-a eyee unu obu; l'unu bụ nkephẹ. Obenu lẹ mu shiwaa lẹ mgboko-a họta unu dobe iche; ẹbe unu abụedu nkephẹ. Noo g'o gude unu dụ phẹ ashị.

\VS{20}Unu nyatajẹkwa iphe ono, mu pfuru unu ono; mbụ lẹ mu sụru unu lẹ nwokoro ta akajẹdu nnajịuphu iya shii. Ọo g'ẹphe mekparu mbẹdua ẹhu bụ g'ẹphe e-mekpa unu. Ọ bụru g'ẹphe te emejedu iphe, mu pfuru bụ g'ẹphe tee mekwaphọ iphe, unu epfu.

\VS{21}Iphe ono g'ọ ha bẹ ẹphe a-tụko mee unu; opfu l'unu bụ ndibe mu; kẹle ẹphe ta amadụ onye ono, bụ iya bẹ mu shi l'ẹka bya ono.

\VS{22}Ọ -bụ lẹ mu ta abyawaa bya epfuru yeru phẹ mẹ ọ tọ bụkwa phẹ eme iphe-ẹji; obenu lẹ nta-a, mu byawaru-a bẹ o to nweẹkwa iphe, ẹphe gude agọfu k'iphe-ẹji, ẹphe meru.

\VS{23}Iphe, bụ onye mu dụ ashị bẹ Nna mu dụakwapho ashị.

\VS{24}Ọme mu ta anọdu l'echilabọ phẹ meshia iphe, onye ọzo taa dụdu ike eme; mẹ ọ tọ bụkwa phẹ eme iphe-ẹji. Obenu lẹ nta-a bẹ ẹphe hụmawaru iphe, mu meshiru; mu dụ phẹ ashị; Nna mu dụkwa phẹ phọ ashị.

\VS{25}Iphe ono, ẹphe eme ono je emee ọ vụa; mbụ iphe ono, e deru l'ẹkwo ekemu phẹ sụ: ‘Mu dụ phẹ ashị; ẹbe ọ bụ l'ọ dụru iphe, mu meru phẹ.’\FTNT{*}{{\FR 15:25 }{\FR{15:25
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 35:19; 69:4}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{26}“Mu e-shikwa Nna mu l'ẹka zia Onye N-yemẹka ono; l'ọ lwapfuta unu. Onye N-yemẹka ono bẹ bụ iya bụ Unme-dụ-Nsọ, bụ iya bụ Unme ire-lanụ ọphu shi Nna mu l'ẹka. Ọ -byaẹpho l'o pfua opfu ẹhu mu yeru unu.

\VS{27}Unubẹdua l'onwunu bụfukwaapho ndu a-nọdu epfu iphe, unu gude ẹnya unu hụma kẹ nkemu; opfu lẹ mu l'unu shiẹpho lẹ mbụlembu nọduta.




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}“Mu pfushikọtaru unu iphemiphe-a g'e tee medu unu g'unu shiswee ụzo.

\VS{2}Ndu Jiu a-kpọ-chikwa unu mkpọ-chi g'unu ta abatajẹhe l'ụlo-ndzukọ phẹ. Mbụ-a; mbọku erwuakwaa teke a-bụjeru: onye egbu unu egbugbu l'ọ gbẹ arịnu l'ọo Chileke bẹ ya ejeru ozi.

\VS{3}Iphe, meru g'o gude ẹphe je anọdu eme iya bụ l'ẹphe ta amadụ Nna; ọphu ẹphe amadụ mu.

\VS{4}Ọle mu tụkowaru iphemiphe-a epfuru unu g'ọo-bụru: o -rwuẹpho teke ẹphe e-me iphe ono; unu anyatajẹ lẹ mu pfuhawaru unu opfu ẹhu phẹ.”

\par }{\SH Ozi, Unme-dụ-Nsọ ejeje
\par }
{\PP “Mu te eshikwa pfuhawaaru unu iphe-a lẹ mbụlembu; opfu lẹ mu nọkwadu swiru unu.

\VS{5}Nta-a bẹ mu alapfuakwa onye ono, bụ iya ziru mu gẹ mu bya ono. Ọle ọ tọ dụdu g'unu ha, onye jịjeru mu sụ mu: ?bụ awe bẹ iije?

\VS{6}Ẹhu gbẹ rwụhu-chia unu opfu lẹ mu tụkoru iphemiphe-a epfushiru unu.

\VS{7}Ọle g'ọ dụhabe; gẹ mu mekwaa ya g'o doo unu ẹnya; ọ kakwaru unu ree mẹ mu -laa; kẹle mu aladuru bẹ Onye N-yemẹka ono ta alwapfutakwa unu. Obenu l'ọo mu -laẹpho; mu ezia ya g'ọ lwapfuta unu.

\VS{8}Teke ọ byaẹrupho bẹ oo-goshi ndiphe l'ọ tọ bụdu iphe, ẹphe arị l'iphe-ẹji bụ bẹ ọ bụ; goshi phẹ l'ọ tọ bụdu iphe, ẹphe rịru l'apfụbekoto bụ bẹ ọ bụ; goshikwa phẹ phọ l'ọ tọ bụdu iphe, ẹphe rịru l'ikpe Chileke bụ bẹ bụ iya nụ. Noo g'oo-gude goshi l'ikpe nmarụ phẹ bụ ono.

\VS{9}Oo-goshi phẹ l'anọno, ẹphe anọdu mu l'ẹka bụ iphe-ẹji bẹ ẹphe eme.

\VS{10}Oo-goshikwa phẹ phọ iphe, bụ apfụbekoto kẹ Chileke; kẹle ọo lẹ mu pfụberekoto meru iphe, mu alapfu Nna; ọphu unu ahụmabaedu mu ẹnya.

\VS{11}Goshikwa phẹ phọ iphe, ikpe kẹ Chileke bụ; kẹle onye-ishi ndu mgboko-a bẹ e kpewaru ikpe.


\par }{\PP \VS{12}“Opfu, mu gege epfuru unu dụkwa igwerigwe; ọ kwa lẹ mu -pfuẹberu iya unu bẹ ọo-panụka unu ẹka nta.

\VS{13}Teke Unme-dụ-Nsọ, bụ iya bụ Unme ire-lanụ ono byaẹrupho; l'ọ tụkokpoo iphe, bụ ire-lanụ g'ọ ha kpọ-zigbuaru unu ụzo iya; noo l'ọ tọ bụkwa ike k'ẹka iya bẹ oo-gude epfu; ọ bụepho iphe, ọ nụmaru bụ iphe, oo-pfuje; l'ọ kafụkwaarupho unu iphe, e-me l'iphu.

\VS{14}Sụ-a; ọ kwa Unme-dụ-Nsọ ono e-me g'unu hụma gẹ mu dụ-be biribiri; kẹle oo-wota iphe, ọ nụmaru mu l'ọnu bya akọoru unu.

\VS{15}Iphemiphe, bụ kẹ Nna bụkota nkemu. Ọo ya meru g'o gude mu sụ l'oo-wota iphe, ọ nụmaru mu l'ọnu bya epfuaru unu.


\par }{\SH Ndu rarụ ẹkwa a-chị ọchi
\par }
{\PP \VS{16}“Ọ phọduru nwanshịi; unu ta ahụmabaedu mu; a -nọkwaa nwanshịi; unu ahụmakwa mu ọzo.”


\par }{\PP \VS{17}O pfuchaa nno ndu etsoje iya nụ harụ jịahaa nwibe phẹ sụ: “?Ọwa-a, oopfu ẹgube ọwa-a bụ gụnu? ?Ọ sụ l'ọ phọduru nwanshịi; a taa hụmahedu iya; a -nọkwaa nwanshịi; a hụmakwa iya ọzo; sụkwapho lẹ ya alapfu Nna.”

\VS{18}Ẹphe sụ: “?Bụhunu ole bụ kẹ l'ọ phọduru nwanshịi? Anyi ta amakwa iphe, oopfu epfupfu.”


\par }{\PP \VS{19}Jizọsu mawaru l'ẹphe abya iya ajị ajị; ọ sụ phẹ: “?Unu ajị onwunu k'iphe-a, mu shi pfua sụ l'ọ phọduru nwanshịi; unu taa hụmahedu mu; a -nọkwaa nwanshịi; unu ahụmakwa mu ọzo-a?

\VS{20}Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; unu a-rakwa ẹkwa; gụa aphụ; ọle ndiphe bẹ ẹhu a-nọdu atsọ ụtso. Unu a-nọdukwa atsụ ude l'ime obu; ọle ude ono e-mechakwaa gbanwee; unu anwụjaa ọnochi.

\VS{21}Ọobujeru upfu watawaa eme nwanyị, dụ ime ẹhuka; ẹhu arwụhue ya phọ arwụhu; kẹle ọ mawaru l'o rwuwaru teke ya e-je iphe, a-tsụ iya l'ẹhu. O -zedachaẹpho; l'ọ zọhaa iphe-ẹhuka ono. Ẹhu awata iya atsọ ụtso; kẹle ọ nwụtaru nwa, l'a-nọdu lẹ mgboko.

\VS{22}Nokwaphọ g'ọ dụ unu nta-a bụ ono. Nta-a bẹ unu a-nọdu atsụ ude; ọle ujiku lanụ bẹ mu l'unu a-hụma ọzo; teke ono bẹ ọnochi a-nashịhu unu. Ọ tọ dụedu onye anafụbaa unu ẹhu-ụtso unu teke ono.


\par }{\PP \VS{23}“O -rwuẹpho teke ono bẹ ọ tọ dụekwa iphe, unu byaru ajị mu ajị iya. Gẹ mu gbukwaaru iya unu tororo; iphe, bụ iphe, unu gbẹ mu l'ẹka sụ gẹ Nna nụ unu bẹ ọo-nụ unu.

\VS{24}Mbụ-a; o tokọ dụ-swekwaa iphe, unu gbẹje mu l'ẹka kpaa ishi iya byasụ nta. Unu pfuaru Chileke g'ọ nụ unu iphe, mkpa iya dụru unu; ọo-nụ iya unu. Ọo ya bụ g'ẹhu atsọo unu ụtso tsọfu l'ishi.”


\par }{\SH Jizọsu meru mgboko eriri; tụru okoo kpua ya
\par }
{\PP \VS{25}“Iphe-a bẹ mu tụkokwaru nmashịaru unu l'ẹtu ẹtu. Oo rwuakwa teke mu taa nmahẹduru unu ẹtu ẹtu; mbụ lẹ mu atọgbojeru unu opfu kẹ Nna mu ono ẹba.

\VS{26}O -rwuẹpho teke ono bẹ unu a-gbẹje mu l'ẹka sụ gẹ Nna nụ unu iphe, mkpa iya dụru unu; mu ta asụkwanu unu lẹ mu e-je egude iswi ẹhu unu pfuru yeru iya.

\VS{27}Ishi iya bụ lẹ Nna l'onwiya yeru unu obu; kẹle unu yeru mu obu bya ekweta lẹ mu shi l'ẹka Chileke nọ bya.

\VS{28}Ọ kwa ẹka Nna nọ bẹ mu shi fụta byatashia lẹ mgboko-a; mu nọdu alụfuakwa lẹ mgboko alapfuwa Nna.”


\par }{\PP \VS{29}Ọo ya bụ; ndu etsoje iya nụ sụ iya: “Ịhee; nta-a bẹ ọ ka ree; nta-a bẹ ị tọgbochaaru iphemiphe ẹba; ị tị nmaphehẹdu iya l'ẹtu ẹtu.

\VS{30}Nta-a bẹ anyi maru l'ị makọtaru iphemiphe. Ọ tọ gbahẹduru g'ọ dụru onye abya ajịahaa ngu ajị. Ọwa mewaru; anyi kweta l'i shi-a l'ẹka Chileke nọ bya.”


\par }{\PP \VS{31}Jizọsu sụ phẹ: “?Unu kwetawaru nta?

\VS{32}Mbọku agbabeakwa; mbụ ọ gbẹ rwuwanụ erwurwu teke aa-chịkashi unu nanụ nanụ; onyenọnu agbaru laa ibe iya; unu atụko haa mu; mu apfụ-pheru. Ọle mu ta apfụ-phekwaru nkịnyi mu; kẹle Nna pfụkwaru-a swiru mu.

\VS{33}Mu tụkokwaru iphe-a pfuaru unu; k'ọphu ẹhu a-dụ unu guu mẹ mu l'unu -tụgba bụru nanụ. Ọ bụekwapho aphụ a-tsụru unu lẹ mgboko-a; ọoepho g'unu nweru iya obu. Mu meakwaru mgboko-a eriri; tụru okoo kpua ya.”




\par }\Chap{17}{\SH Jizọsu epfu anụ Chileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jizọsu pfughechaẹpho iphe ono bya apalia ẹnya tabẹ l'imigwe bya asụ: “Nna; ọ gbabeakwaru; menaa gẹ ndiphe hụma ọdu-biribiri kẹ Nwa ngu; gẹ Nwa ngu ono emekwaaphọ gẹ ndiphe hụma ọdu-biribiri nkengu.

\VS{2}Ọo ngu nụru iya ike; ọ kakọta iphe, bụ nemadzụ ike. Iphe, i gude mee ya nno bụ g'ọonuje ndu ono, i yeru iya l'ẹka ono ndzụ ojejoje.

\VS{3}Ndzụ ojejoje ono bụ g'ẹphe maru ngu; mbụ gụbe onye ono, bụ ngu bụ ọkpobe Chileke kpẹekpu; makwaruphọ Jizọsu Kéreshi, bụ onye ọ bụ ngu ziru g'ọ bya.

\VS{4}Mu nọ lẹ mgboko-a mee gẹ ndiphe hụma g'ị dụ-be biribiri; eshinu mu tụkoru iphe ono, i ziru mu gẹ mu bya emee ono mekọta.

\VS{5}Nta-a; gụbe Nna; menaa gẹ mu nọdu l'ọdu-biribiri ono, mu shihawaa nọdu ono nta-a l'atatiphu ngu; mbụ l'ọdu-biribiri ono, mu lẹ ngu shihawaa nọduta tẹme mgboko dụ ono.


\par }{\PP \VS{6}“Mu meakwaru ndu ono, ị họtaru lẹ mgboko-a ye mu l'ẹka ono; ẹphe maru ngu. Ọo gụbedua nwehawaa phẹ; ọ bụru gụbedua woru phẹ ye mu l'ẹka; ẹphe mekọtawaa opfu ngu.

\VS{7}Nta-a bẹ ẹphe mawaru l'iphemiphe, ị nụru mu shi ngu l'ẹka.

\VS{8}Noo lẹ mu ziwaru phẹ ozi ono, i ziru mu ono; ẹphe natawa iya. Ẹphe makwaruphọ l'ọo ọkpobe-opfu l'ọo l'ẹka ị nọ bẹ mu shi bya; ẹphe kwetaakwaa l'ọo ngu ziru mu gẹ mu bya.


\par }{\PP \VS{9}“Ọo opfu ẹhu phẹ bẹ mu epfu anụ ngu-a. Ọ tọ bụkwa opfu ẹhu ndu mgboko bẹ mu epfuru ngu; ọ kwa kẹ ndu ono, i yeru mu l'ẹka ono; nokwa ndu mu epfu nkephẹ bụ ono; kẹle ndu k'ono bụ nkengu.

\VS{10}Iphemiphe, bụ nkemu bụkwapho nkengu. Iphemiphe, bụ nkengu bụkwarupho nkemu. Ọ bụru phẹ egoshi ọdu-biribiri nkemu.

\VS{11}Hụmanu lẹ nta-a bẹ mu alwapfutaakwa ngu. Mu ta anọhekwa lẹ mgboko-a; obenu l'ẹphebedua nọkwadu lẹ mgboko-a. Nna, dụ nsọ; gudenụ ike ono, dụ l'ẹpha ngu ono gudeshia phẹ ree; mbụ ẹpha ngu ono, ị nụru mu ono; k'ọphu ẹphe a-bụru nanụ gẹ mu lẹ ngu bụ-a.

\VS{12}Teke ono, mu shi swiru phẹ ono bụkwa ike ono, dụ l'ẹpha ngu ono, ị nụru mu ono bẹ mu shi gude gudeshia phẹ ree; chee phẹ; ẹbe ọ dụdu onye ọphu tuphahụru nụ; a -gụfukwa nwa ọla-l'iswi phọ. Ono bụkwanuru g'iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke emee g'e pfuru iya.


\par }{\PP \VS{13}“Ọle nta-a bẹ mu alwapfutaakwa ngu. Iphemiphe-a bẹ mu tụkoru epfuru ngu nta-a, mu nọkwadu lẹ mgboko-a g'ẹphe enweru ẹhu-ụtso nkemu; l'o dzua phẹ oke l'ẹhu ree.

\VS{14}Mu pfuwaru phẹ opfu, shi ngu l'ọnu; ẹphe dụ ndu mgboko ashị; kẹle ẹphe ta abụdu ndu kẹ mgboko; ẹgube ono, mbẹdua abụdu onye kẹ mgboko-a.

\VS{15}Mu te epfukwaru ngu g'i wofu phẹ lẹ mgboko. Ọ kwa g'i gbobutajẹ phẹ g'ọ tọ dụ iphe, Onye-njọ ono, bụ Obutuswe l'e-me phẹ.

\VS{16}Ọ kwa gẹ mu ta abụdu onye kẹ mgboko-a bụ g'ẹphe ta abụdu ndu kẹ mgboko-a.

\VS{17}Opfu nkengu bụ ọkpobe-opfu. Gudenụ ọkpobe-opfu ngu ono mee phẹ g'ẹphe bụru nkengu.

\VS{18}Ọ kwaphọ g'i ziru mu gẹ mu bya lẹ mgboko-a bụ gẹ mu zikwaru phẹ phọ g'ẹphe je lẹ mgboko.

\VS{19}Ọ bụkwarupho iswi ẹhu phẹ bẹ mu zọberu woru onwomu gbaa ẹja ẹhu phẹ g'ee-shi g'ẹphebedua abụru ndu nkengu ọkpobe abụru.


\par }{\PP \VS{20}“Ọ tọ bụekwaa ndu ọwa-a bẹ mu epfu opfu ẹhu phẹ eyeru ngu; mu epfukwaphọ opfu ẹhu iphe, bụ ndu a-nụma ozi-ọma ono, ẹphe ezi ono; woru onwophẹ ye mu l'ẹka.

\VS{21}Mu epfukwaru ngu phọ sụ g'i mee g'ẹphe bụru nanụ g'ẹphe ha. G'ọ bụerupho gẹ gụbedua, bụ Nna nọ mu l'ime; mu nọdu ngu; bụ g'ẹphe a-nọdu anyi l'ime; g'ẹphe abụru nanụ; k'ọphu ndu mgboko-a l'e-kweta l'ọo ngu ziru mu gẹ mu bya.

\VS{22}Ọdu-biribiri ono, ị nụru mu ono bẹ mu woakwaru ye phẹ l'ẹka g'ẹphe abụru nanụ ẹgube-a, mu lẹ ngu bụ nanụ-a.

\VS{23}Mu -nọdu phẹ l'ime; gụbedua -nọdu mu l'ime; ọo ya bụ; ẹphe abụru nanụ ọkpobe abụbu; k'ọphu ndu mgboko-a l'a-maru l'ọo ngu ziru mu gẹ mu bya; makwarụpho l'ọo g'i yeru mu obu bụ g'i yeru phẹ.


\par }{\PP \VS{24}“Nna; i wowaru phẹ ye mu l'ẹka. Iphe, mu epfu bụru g'ọ bụru l'ẹka mu nọ bẹ ndu ono a-nọdukwapho. Ọo ya bụ g'ẹphe egude ẹnya phẹ hụma ọdu-biribiri nkemu; ọdu-biribiri ono, i gude l'i yeru mu obu nụ mu rọ teke mgboko teke adụdu.

\VS{25}Gụbe Nna, pfụberekoto; ndiphe teke amakwaru onye ị bụ; ọle mbẹdua makwanụru ngu; tẹme ndu-a mawaru l'ọo gụbedua ziru mu gẹ mu bya.

\VS{26}Mu mewaru; ẹphe mawaru ngu; mu jekwa l'e-me g'ẹphe marwee ngu ree; k'ọphu n-yemobu ono, i yeru mu ono a-dụ l'ime phẹ; mbẹdua anọdukwapho l'ime phẹ.”




\par }\Chap{18}{\SH Eegude Jizọsu
\par }
{\R (Mat 26:47-56; Mak 14:43-50; Luk 22:47-53)

\par }{\PP \VerseOne{1}Jizọsu pfughechaẹpho opfu ono; yẹle ndu etsoje iya nụ swịru tụgbua je adafụ azụ nwanggele Kidirọnu. Ọ dụkwarupho mgbabu, dụ l'azụ mini ono azụ iya ọphuu. Jizọsu yẹle ndu ono, etsoje iya nụ ono bahụ lẹ mgbabu ono.

\VS{2}Noo ya; Jiudasu-a, deru iya ye-a mahaakwarụpho ẹka ono; kẹle Jizọsu bẹ yẹle ndu etsoje iya nụ edzukọjehawaa l'ẹka ono tekenteke.


\par }{\PP \VS{3}Ọo ya bụ; Jiudasu gbẹshi byatashia ẹka ono. Ndu-ishi ndu-uke Chileke mẹ ndu Fárisii yeru iya ndu ojọgu ndu Romu; bya eyeru iya ndu nche eze-ụlo Chileke; ẹphe l'iya tụko swịru. Ẹphe chịgbaaru ọku-apyịpyi mẹ orọku gudegbaa ngwọgu teke ẹphe abya.

\VS{4}Jizọsu mahawarụ iphe, abya iya ememe; bya agba phẹ ndzuta bya asụ phẹ: “?Bụ onye bẹ unu achọ?”


\par }{\PP \VS{5}Ẹphe sụ iya: “Ọo Jizọsu onye Nazaretu.”

\par }{\PP Jizọsu sụ phẹ: “Ọo mbẹdua bụ iya.”

\par }{\PP Jiudasu, deru iya ye-a pfukubekwa phẹ phọ l'ẹka ono.

\VS{6}Teke ono, Jizọsu sụru phẹ l'ọo yẹbedua bẹ bụ iya nụ ono; ẹphe kpọchaa gala gala laa l'azụ l'azụ je adachaa l'alị kẹ gburugudugu.

\VS{7}Jizọsu jịkwaa phẹ ọzo sụ phẹ: “Mu sụru-a: ?bụ onye bẹ unu achọ?”

\par }{\PP Ẹphe sụkwa iya: “Ọo Jizọsu, onye Nazaretu.”


\par }{\PP \VS{8}Jizọsu sụ phẹ: “Mu sụru unu l'ọo mu bụ iya. Ọ -bụru l'ọo mbẹdua bẹ unu achọ; ọo ya bụ gẹ ndu ọwa-a atụgbunaa lashịa.”

\VS{9}Iphe ono je emee ọ vụkota mbụ opfu ono o pfuhawarụ sụ: “Nna; ọ tọ dụkwa g'ọ ka mma l'ọo onye lanụ, tuphahụru lẹ ndu ono, i yeru mu l'ẹka ono.”


\par }{\PP \VS{10}Sayịmonu Pyịta tu mma iya teke ono. Ọ mịtaepho mma iya ono; gbua nwohu onye-ishi ndu-ishi uke Chileke; tụkoe ya phọ nchị-ẹkutara pafụ. Ẹpha nwohu ono bụ Malukọsu.

\VS{11}Noo ya; Jizọsu sụ Pyịta: “Mịru mma ngu ye l'ọbo iya. ?Bụ gẹ mu ta angụ-gbuhẹ iphe, aangụ angụngu, nọ l'okoro iphe-ẹhuka-a, Nna mu nụru mu-a?”


\par }{\SH A kpụ Jizọsu akpụ-pfu Anasu
\par }
{\PP \VS{12}Ọo ya bụ; ndu ọgbogu ono mẹ onye-ishi phẹ; mẹ ndu nche ndu Jiu bya egude Jizọsu; kee ya ẹgbu;

\VS{13}bya evuru ụzo kpụta iya kpụ-pfu Anasu. Anasu bụ nnajị, keru Kayafasu nwanyị. Kayafasu l'onwiya bụkwanuru onye-ishi ndu-ishi uke Chileke k'apha ono.

\VS{14}Ọ bụkwarupho Kayafasu ono bụ onye ono, chịjeru idzu sụ ndu Jiu l'ọ ka ree g'onye lanụ nwụhu-chiaru ọha phọ.


\par }{\SH Pyịta agọ lẹ ya ta amadụ Jizọsu
\par }
{\R (Mat 26:69-70; Mak 14:66-68; Luk 22:55-57)

\par }{\PP \VS{15}Sayịmonu Pyịta nọdu etsokpọepho Jizọsu azụ azụ. Onye lanụ ọzo l'ime ndu ono, etsoje iya nụ ono nọdu etsokwa iya phọ. Onye lanụ k'ono bẹ yẹle onye-ishi ndu-ishi uke Chileke ono mahawarụ. Noo iphe, meru g'o gude o tsoru Jizọsu bahụ l'ụlo-ikpe l'unuphu ibe onye-ishi ndu-ishi uke Chileke ono.

\VS{16}Pyịta pfụru l'etezi l'ọnu-ọguzo. Tọbudu iya bụ; onye k'ọphunapho, etsoje Jizọsu phọ tsoru iya bahụ l'ụlo-ikpe ono, bụ iya bụ onye ọphu onye-ishi ndu-ishi uke Chileke mahawaruphọ; lụfuta je epfuru yeru nwamgbọko, eche ọnu-ọguzo ono. Nwamgbọko ono haa ya; o dubata Pyịta.

\VS{17}Noo ya; nwamgbọko ono, eche ọnu-ọguzo ono sụ Pyịta: “?Tị yịnaa lẹ ndu etsoje nwoke-a, e guderu-a?”

\par }{\PP Pyịta sụ iya: “Mu ta ayịkwa iya.”


\par }{\PP \VS{18}Unwokoro Kayafasu mẹ ndu nche phọ gude icheku zụ-nwua ọku pfụ-phee ya mgburugburu anya; kẹle oyi atsụ. Pyịta bya apfukubekwa phẹ phọ wata anya ọku.


\par }{\SH Anasu ajị Jizọsu ajị
\par }
{\R (Mat 26:59-66; Mak 14:55-64; Luk 22:66-71)

\par }{\PP \VS{19}Ọo ya bụ; onye-ishi ndu-ishi uke Chileke ono bya ajịahaa Jizọsu ajị kẹ ndu etsoje iya nụ mẹ k'iphe, ọonoduje ezi.

\VS{20}Jizọsu sụ iya: “Mu tụkowaru iphemiphe tọgboru ndu mgboko ẹba. Mu shi anọduje ezi phẹ iphe l'ụlo-ndzukọ ndu Jiu mẹ l'eze-ụlo Chileke, bụ ẹka ndu Jiu edzukọje. Ọ tọ dụkwa iphe, mu pfuru, dụru ọphu mu pfuru lẹ mpya.

\VS{21}?Ọ nwụru ịnwagha bẹ ịiji mu nno? Jịnaa ndu nụmaru iphe, mu pfuru; l'ẹphe maru-a iphe, mu pfuru.”


\par }{\PP \VS{22}Jizọsu pfuẹpho nno; onye lanụ lẹ ndu nche ono, pfụ-kube Jizọsu ono gbakpọepho ẹka waa ya lẹ nchị kẹ daa sụ iya: “?Ị maru-a l'ọo onye-ishi ndu-ishi uke Chileke bẹ ịiwo opfu nno?”


\par }{\PP \VS{23}Jizọsu sụ iya: “Teke ọ bụ l'ọ dụru iphe, dụ ẹji, mu pfuru; pfunaa ya. Teke ọdumeka; ọ -bụru lẹ mu pfuru-a iphe, pfụru ọto; ?ọ nwụru ịnwagha bẹ iichihụnu mu ẹka?”


\par }{\PP \VS{24}Tọbudu iya bụ; Jizọsu nọdukwadu l'ẹgbu-a, e keru iya-a; Anasu zia; a kpụta iya kpụjeru Kayafasu, bụ iya bụ onye-ishi uke Chileke.


\par }{\SH Pyịta agọkwapho ọzo lẹ ya ta amadụ Jizọsu
\par }
{\R (Mat 26:71-75; Mak 14:69-72; Luk 22:58-62)

\par }{\PP \VS{25}Noo ya; Sayịmonu Pyịta pfụkwaduru-a l'ẹka ọ pfụru anyakwadụ ọku. A nọnyaa; ẹphe sụ iya: “?Tị yịnaa lẹ ndu etsoje nwoke-a?” Pyịta gọo sụ: “Mu ta ayịkwa iya.”


\par }{\PP \VS{26}Nwokoro onye-ishi ndu-ishi uke Chileke phọ onye lanụ; onye ọphu yẹle onye ọphu Pyịta pafụru nchị phọ bụ abụbu tụfuepho ọnu jịa Pyịta sụ iya: “?Mu ta ahụmanuru ngu-a gẹ gụ l'iya nọ lẹ mgbabu phọ?”


\par }{\PP \VS{27}Pyịta gọfukwa ọzo. Teke ono teke ono; oke-ọku raa ọ́rà.


\par }{\SH Payịleti ajị Jizọsu ajị
\par }
{\R (Mat 27:1-2,11-14; Mak 15:1-5; Luk 23:1-5)

\par }{\PP \VS{28}Ẹphe kpụfuta Jizọsu l'ibe Kayafasu kpụru jeshia l'eze ụlo-ikpe onye Romu, bụ nnajịoha teke ono. Teke ono bụwaru nchi abọhu. Ẹbe ndu Jiu abahụduru l'eze-ụlo ono g'ẹphe ata a-tụrwudu nsọ. Ẹphe -atụrwuduru nsọ; ọo ya bụ; ẹphe ayịru lẹ ndu e-ri iphe, ọbo Ojeghata.

\VS{29}Ọo ya bụ; Payịleti bya ejepfu phẹ l'etezi je ajịa phẹ sụ phẹ: “?Bụ iphe-ẹji gụnu bẹ unu sụru lẹ nwoke-a meru?”


\par }{\PP \VS{30}Ẹphe sụ iya: “Ọ -bụ lẹ nwoke-a ta abụ onye ẹjo-iphe mẹ anyi ta akpụtakwaru ngu iya.”


\par }{\PP \VS{31}Payịleti sụ phẹ: “Unu kpụta iya unubẹdua je egude ekemu-alị unu kpee ya ikpe.”

\par }{\PP Ndu Jiu sụ iya: “A tụkwaru anyi ekemu sụ g'anyi ta apfụ-gbujekwa nemadzụ.”

\VS{32}Iphe ono je emee iphe, Jizọsu pfuru ono vụkota, bụ iya bụ iphe, o pfuru gude tụa ọnu ẹgube anwụhu, ya a-nwụhu ono.


\par }{\PP \VS{33}Noo ya; Payịleti bya alaphu azụ l'eze-ụlo ono bya ekua Jizọsu sụ iya: “?Bụ ngu bụ Eze ndu Jiu?”


\par }{\PP \VS{34}Jizọsu sụ iya: “?Bụ gụbedua epfu iya k'onwongu; tọo ndu ọzo sụru l'o noo onye mu bụ?”


\par }{\PP \VS{35}Payịleti sụ iya: “?Mu bụ onye Jiu? ?Tọbudu ndu alị ngu waa ndu-ishi uke Chileke kpụ ngu kpụtaru mu? ?Bụ gụnu bẹ i meru?”


\par }{\PP \VS{36}Jizọsu sụ iya: “Abụbu, mu bụ eze te eshikwa lẹ mgboko-a. Ọ -bụ l'abụbu, mu bụ eze shi lẹ mgboko-a mẹ ndu-ozi mu atụkwaa ọhu ituphu; mee g'a ta kpụru mu nụ ndu Jiu. Obenu l'abụbu, mu bụ eze te eshidu lẹ mgboko-a.”


\par }{\PP \VS{37}Payịleti sụ iya: “Ha! ?Bụnu iya bụ l'ị bụ eze?”

\par }{\PP Jizọsu sụ iya: “Ọoekwa phọ g'i pfuru ono bụ g'ọ bụ eviya lẹ mu bụkwa eze. Mbụ l'ọ kwa gẹ mu bụru eze bẹ a nwụ-dokpọoru mu. Ọ bụru iphe ono bẹ mu byadoru lẹ mgboko-a; gẹ mu bya egoshi ndiphe iphe, ọkpobe-opfu bụ. Iphe, bụ ndu etso ọkpobe-opfu ono anụmaje olu mu.”


\par }{\PP \VS{38}Payịleti jịa ya sụ iya: “?Bụ gụnu bụ ọkpobe-opfu?”

\par }{\SH Eekpe Jizọsu mpfugbu
\par }
{\R (Mat 27:15-31; Mak 15:6-20; Luk 23:13-25)

\par }{\PP Noo ya; Payịleti jị-ghechaa ya ajị ono bya alaphu azụ jepfu ndu Jiu ono ọzo; bya asụ phẹ: “Ọ tọ dụkwa ẹjo-iphe, mu hụmaru, nwoke-a meru.

\VS{39}Ọle eshi ọphu omelalị unu bụ gẹ mu hajẹru unu onye mkpọro lanụ g'ọ la mẹ a -bọje ọbo Ojeghata; ?ọ dụ ree gẹ mu haarụ unu Eze ndu Jiu tọo?”


\par }{\PP \VS{40}Ẹphe swọ-lihu sụ: “Ọ tọ bụdu onye ọwa bẹ ịi-harụ anyi; haarụ anyi Barabasu g'ọ la!” Barabasu ono-a bụkwa onye ana nfụ.




\par }\Chap{19}{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ; Payịleti bya akpụta Jizọsu sụ g'e chia ya iphe. E chigọchaa ya echigọ.

\VS{2}Ndu ojọgu bya egude obvu kpaa okpu-eze bya ekpube iya l'ishi bya achịta uwe mgbalanụ, eke uswe-uswe woru yee ya.

\VS{3}Ẹphe byapfuta iya bya asụje iya: “Ndzụ dụ ngu; eze ndu Jiu.” Ẹphe awaa iya ẹka l'atatiphu kẹ gbaa.


\par }{\PP \VS{4}Payịleti bya alụfukwa jepfu ndu Jiu ono ọzo sụ phẹ: “Mu akpụfutaakwaru unu nwoke-a g'unu hụma l'ọ tọ dụdu ẹjo-iphe, mu maru, o meru.”

\VS{5}Tọbudu iya bụ; Jizọsu kpuru okpu obvu ono yee uwe uswe-uswe phọ lụfuta. Payịleti sụ phẹ: “Unu wakwa nwoke ọbu baa.”


\par }{\PP \VS{6}Noo ya; o be gẹ ndu-ishi uke Chileke mẹ ndu nche hụmaeru iya phọ; ẹphe tụko chishia sụ: “Pfụ-gbua ya! Pfụ-gbua ya!”

\par }{\PP Payịleti sụ phẹ: “Unubẹdua l'onwunu kpụta iya je apfụ-gbua; lẹ mbẹdua ta ahụmakwaru ẹjo-iphe, o meru.”


\par }{\PP \VS{7}Ndu Jiu sụ iya: “Eshinu o gude ọnu iya sụ l'ọo ya bụ Nwa Chileke ọbu; bẹ bụkwa anwụhu rwuberu iya. Nokwa iphe, ekemu anyi sụru g'e meje onye pfuru nno bụ ono.”


\par }{\PP \VS{8}Payịleti nụmaepho iphe ono, e pfuru ono; ndzụ kabaa ya agụgu.

\VS{9}Ọ bya alaphu azụ l'eze-ụlo ono je ajịa Jizọsu sụ iya: “?Bụnaa awe bẹ i shi?”

\par }{\PP Jizọsu gbaa ya nkụchi.

\VS{10}Ọo ya bụ; Payịleti sụ iya: “?Ịigba mu nkụchi? ?Ọ dụ g'ị tị madụ l'ọo mu bẹ ọ dụ l'ẹka? Mu -sụ g'a haa ngu; l'a haa ngu; teke mu sụru g'a pfụ-gbua ngu; l'apfụ-gbua ngu.”


\par }{\PP \VS{11}Jizọsu sụ iya: “I tigi nwekwarụ ẹgube ike ono l'ẹhu mu; ọ -bụ l'ọ tọ bụ Chileke, bu l'igwe nụru ngu iya. Ọo ya bụ l'iphe-ẹji k'onye ono, seru mu ye ngu l'ẹka ono ka nkengu shii.”


\par }{\PP \VS{12}Payịleti nụmachaepho iphe ono; ọ chọkashiahaa g'oo-me haa ya. Obenu lẹ ndu Jiu chishiru sụ: “Ị -haa nwoke-a; l'a maru l'ị nọru eze nnajịoha lẹ njọ; kẹle onye, gude ẹka iya mee onwiya eze bụakwaa ọhogu eze nnajịoha.”


\par }{\PP \VS{13}Payịleti nụmaepho iphe ono, ẹphe pfuru ono; o gude Jizọsu lụfuta etezi bya anọdu anọo l'oshi, onye ekpeje ikpe anọduje ekpe ikpe, dụ l'ẹka eekuje Nwọdu-l'eli. Ẹka ọbu bẹ e gude mkpuma nmalia anmali. Iphe, eekuje iya l'opfu Hiburu bụru Gabata.

\VS{14}O betashiẹpho l'ẹnyanwu alwa l'ishi mbọchi ono, nchitabọhu iya a-bụru ọbo Ojeghata ono; Payịleti sụ ndu Jiu: “Wakwa eze unu.”


\par }{\PP \VS{15}Ẹphe tụshia ụzu sụ: “Pfụ-gbua ya! Pfụ-gbua ya! Pfụ-gbua ya!”

\par }{\PP Payịleti jịa phẹ sụ phẹ: “?Unu sụru gẹ mu pfụ-gbua onye eze unu?”

\par }{\PP Ndu-ishi uke Chileke sụ: “Anyi te enwekwa eze ọzo; abụdu eze nnajịoha.”


\par }{\PP \VS{16}Tọbudu iya bụ; Payịleti kpụru iya nụ phẹ g'ẹphe je apfụ-gbua.


\par }{\SH Aapfugbu Jizọsu
\par }
{\R (Mat 27:32-44; Mak 15:21-32; Luk 23:26-43)

\par }{\PP \VS{17}Ọo ya bụ; Jizọsu laẹ phẹ phọ l'ẹka; ẹphe gude iya tụgbua. O vuru oswebe iya je eyeru; ẹphe rwua l'ẹka eekuje Okpokoroko ishi. Iphe, eekuje ẹka ono l'opfu Hiburu bụ Gọlugota.

\VS{18}Ọ bụru l'ẹka ono bẹ ẹphe woru iya kpọpyabe l'oswebe. Ẹphe kpọpyabekwapho unwoke labọ ọzo l'ẹka ono; kpọpyabechaa phẹ iche iche. Onye lanụ l'ẹka iya ọphuu; onye ọphuu l'ẹka iya ọphuu. Jizọsu nọdu phẹ l'echi.

\VS{19}Payịleti bya ewokwarụpho iphe dee pfube l'oswebe ono. Iphe, o deru bụ: “JIZỌSU, ONYE NAZARETU; EZE NDU JIU.”

\VS{20}Igwerigwe ndu Jiu gụa iphe ono, o deru ono; kẹle ẹka ọbu, a kpọpyaberu Jizọsu ọbu dụ-kube ọma mkpụkpu ono ntse. Opfu-alị ndu e gude dee ya bụru Hiburu; mẹ Latinu; mẹ Giriku.

\VS{21}Ọo ya bụ; ndu-ishi uke Chileke mẹ ndu Jiu bya asụ Payịleti: “Be deshi l'ọ bụ ‘Eze ndu Jiu’. Iphe, ii-dechia bụ ‘l'ọ sụru lẹ ya bụ Eze ndu Jiu’.”


\par }{\PP \VS{22}Payịleti sụ: “Iphe, mu deru bẹ mu dewaru.”


\par }{\PP \VS{23}Tọbudu iya bụ; ndu ojọgu ono kpọpyabechaa Jizọsu l'oswebe ono bya achịta uwe, ooyeje l'ẹhu kee ụzo ẹno. Onye ojọgu nọnu; l'o keta ụzo lanụ. Ẹphe bya achịtakwapho eze uwe ime ẹhu iya. Ono bụru uwe mgbalanụ, ta adụdu ẹka a gbagbabẹru iya agbagbabẹ mẹ nanụ. E shiẹpho l'imeli kwee ya mgbalanụ bya asụ l'ụzo alị.

\VS{24}Ndu ojọgu ono sụ nwibe phẹ: “Unu g'anyi ta alakakwa uwe ọwa-a alaka. G'anyi tụchikwaaru iya ido maru onye ọo-larụ.” Iphe ono tụkokpoepho mee iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke vụkota, bụ iya bụ iphe, e deru sụ:

\par }{\Q “Ẹphe keru uwe mu l'ime

\par }{\QB onwophẹ;

\par }{\Q O be l'ọphu mu eyeje l'ime

\par }{\QB ẹhu;

\par }{\QB ẹphe tụa ido g'ẹphe maru

\par }{\QB onye a-chịta iya nụ.”\FTNT{*}{{\FR 19:24 }{\FR{19:24
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 22:18}}{\FT{.}}}

\par }{\MM Ọ bụru iphe ono bẹ ndu ojọgu ono meru.


\par }{\PP \VS{25}Ndu pfụru l'agụga oswebe Jizọsu ono teke ono bụ ne iya; mẹ nwune ne iya kẹ nwanyị; mẹ Meri, nyee Kulọpasu; waa Meri onye Magudala.

\VS{26}Jizọsu hụmaepho ne iya waa onye ono, etsoje iya nụ ono, o yeru obu phọ g'ẹphe pfukube ẹka ono; ọ sụ ne iya: “Nwanyị; wakwa nwa nwoke ngu.”


\par }{\PP \VS{27}Ọ bya asụkwapho onye ono, etsoje iya nụ ono: “Wakwa ne ngu.” Eshi mbọku ono; onye ono, etsoje Jizọsu ono duta Meri lashịa ibe iya yẹ l'iya je eburu.


\par }{\SH Anwụhu Jizọsu
\par }
{\R (Mat 27:45-56; Mak 15:33-41; Luk 23:44-49)

\par }{\PP \VS{28}E mechaa; Jizọsu maru l'e meẹbewaru iphemiphe ọ sụ: “Ẹgu mini agụkwa mu!” Ono je emee iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke vụkota g'e deru iya.


\par }{\PP \VS{29}Ọ dụru nwa ite, sụru l'ẹka ono, mẹe-venịga, jiru ejiji. Ọo ya bụ; ẹphe bya ewota asancha tsẹe lẹ mẹe ono. Ọ ngụguel'iya phọ; ẹphe bya etsebe iya l'ẹkali-oshi ịsopu; mabẹ iya o rwua ya l'ọnu.

\VS{30}Jizọsu ngụtaepho mẹe ono, shihuru ụka ono ọ sụ: “Ọ bvụwaru.”

\par }{\PP Ọ tụkwe ishi; tụ-buhu unme; nwụhu.


\par }{\SH Aanma Jizọsu arwa lẹ mgburẹku
\par }
{\PP \VS{31}E mechaa; ndu Jiu je arwọo Payịleti g'ẹphe je akụ-jishia ndu ono, a kpọpyaberu l'oswebe ono oshi-ọkpa; k'ọphu aa-patachaa phẹ pafụ. Ishi iya bụru lẹ mbọku ono bẹ nchitabọhu iya bụwaa eswe-atụta-unme. Ẹphe nọdu emekwanụ g'odzu ndu ono ta atụko kpọgbaaru l'oswebe l'eswe-atụta-unme ono eshi ọphu eswe-atụta-unme k'ono bụ phẹ ọbo-iphe.

\VS{32}Ọo ya bụ; ndu ojọgu ono bya akụ-jishia ọkpa onye kẹ mbụ; bya akụ-jishikwaaphọ ọkpa onye ọphuu; mbụ ndu ono, a tụkoru ẹphe lẹ Jizọsu kpọpyabe ono.

\VS{33}Ẹphe byarwutaẹpho ẹka Jizọsu kpọru; ẹphe hụma l'ọ nwụhuhawaru; ẹphe haa ya; ẹbe ẹphe akụ-jishiẹduru yẹbedua ọkpa.

\VS{34}No iya; onye ojọgu lanụ gbẹshiepho bya ewota arwa nmaa Jizọsu lẹ mgburẹku. Teke ono teke ono; mee yẹle mini shi iya l'ẹka ono alwa patapata.

\VS{35}Ọo onye hụmaru iphemiphe-a teke ọonwu tụru ọnu iphe, ọ hụmaru. Iphe, o pfuru tụkoru bụkotaru ọkpobe-opfu. Yẹbedua l'onwiya maru l'ọo ire-lanụ bẹ ya epfu. Ọo ya bụ g'unubẹdua l'onwunu ekwetakwaphọ.

\VS{36}Iphemiphe ono je emee iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke vụa g'e deru iya, bụ ọphu sụru: “Ọ tọ dụkwa ọkpu, nọ iya l'ẹhu, a byaru akụ-ji akụ-ji mẹ nanụ.”

\VS{37}Tẹmanu; ọ dụkwarupho ẹka ọzo, e deru iya l'ẹkwo-opfu Chileke sụ: “Ẹphe e-gude ẹnya phẹ ele onye ono, ẹphe nmarụ arwa ono.”


\par }{\SH Elili Jizọsu
\par }
{\R (Mat 27:57-61; Mak 15:42-47; Luk 23:50-56)

\par }{\PP \VS{38}E mechaa; Jiósẹfu onye Arimatiya jepfu Payịleti je arwọo ya gẹ ya pata odzu Jizọsu. Payịleti kweta g'ọ pata iya. Ọo ya bụ; ọ bya eje apata odzu Jizọsu ono pata pafụ. Jiósẹfu ono bụkwapho onye etsoje Jizọsu; ọle ootsoje iya lẹ mpya; kẹle ọotsu ndu Jiu ebvu.

\VS{39}Nikodimọsu byakwaphọ. Nikodimọsu ono bụ onye ono, byapfutajẹhawaru Jizọsu l'ẹnyashi phọ. No iya; ọ byatashia bya egude manụ mẹru, agwakọberu “alowe”. Manụ ono bẹ ẹrwa iya hakwa g'ẹrwa ẹkpa-únú labọ, únú jichaaru ejiji.

\VS{40}Ẹphe pazeta odzu Jizọsu bya egude ẹkwa ọchaa, bụ ẹkwa odzu yẹle manụ ono, ishishi iya atsọ ụtso ono gude kwaa ya, bụ iya bụ gẹ ndu Jiu egudeje akwa odzu phẹ k'elili.

\VS{41}Ọ dụru mgbabu, dụ l'ẹka ono, a kpọpyaberu Jizọsu ono. Ọ dụkwarupho ilu, nọ lẹ mgbabu ono. Ilu ono bẹ a tụru k'ọ̀phúú; ọphu o toko dụ-swee onye ọzo, e lijehawaru iya.

\VS{42}Ọo ya bụ; ẹphe pata Jizọsu je elia l'ẹka ono; eshi ọphu mbọku ono bẹ echele iya bụwaa eswe-atụta-unme ndu Jiu; tẹme ilu ono bya adụfuanu ntse.




\par }\Chap{20}{\SH Eshi l'ọnwu teta dzụru ndzụ
\par }
{\R (Mat 28:1-8; Mak 16:1-8; Luk 24:1-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}O rwua lẹ gẹregere nchi-abọhu mbọku Sonde; Meri onye Magudala bya l'ilu ono g'ọchii agbakwadu; bya ahụma lẹ mkpuma, e shi gude swichia ọnu ilu ono bẹ e swifuwaru.

\VS{2}Ọo ya bụ; o gude ọso gbapfu Sayịmonu Pyịta; waa onye ọphuu, etsoje Jizọsu phọ, Jizọsu yeru obu phọ je asụ phẹ: “A pafụakwaru Nnajịuphu l'ilu ono. Ẹbe anyi amakwa ẹka a tọgboru iya.”


\par }{\PP \VS{3}Pyịta yẹle onye k'ono, etsoje Jizọsu ono gbalihu tụgbua jeshia l'ilu ono.

\VS{4}Ẹphenebo tụko ye ọkpa l'ọso jeshia. Ọle onye k'ono, etsoje Jizọsu ono gbagharu Pyịta; vuru iya ụzo gbarwua ilu ono.

\VS{5}Ọ bya ephureta ephureta; nyoo ime ilu ono bya ahụma ẹkwa ọchaa phọ, a kwarụ Jizọsu gude lia ya phọ g'ọ wụshiru l'ẹka ono. O nyoo ya enyonyo; ọphu ọ bahụduru l'ime ilu ono.

\VS{6}Sayịmonu Pyịta nọdu etsowa iya l'azụ. O rwua bya ekwoba l'ime ilu ono bya ahụma ẹkwa ọchaa ono g'ọ wụshiru;

\VS{7}mẹ ẹkwa k'ono, e shi gude phụa ya l'ishi ono. Ọphu ẹkwa k'ishi ono yẹle ẹkwa ọchaa phọ awụshiduru l'ẹka lanụ. A phụkoru k'ishi ono aphụko dobe iche.

\VS{8}Tọbudu iya bụ l'onye etsoje Jizọsu k'ọphunapho, bụ iya vu ụzo gbarwuta l'ilu ono-a bya abahụkwapho. O je egude ẹnya iya hụma; kweta.

\VS{9}Teke ono bẹ ẹphe teke amadụru iphe ono, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke, sụru lẹ Jizọsu shifụtaje l'ọnwu teta dzụru ndzụ ono.

\VS{10}Ọ bụru iya bụ lẹ ndu etsoje Jizọsu ono atụgbuchaa; onyenọnu l'ọ laphushia azụ l'ibe iya.


\par }{\SH Jizọsu egoshi onwiya Meri onye Magudala
\par }
{\R (Mat 28:9-10; Mak 16:9-11)

\par }{\PP \VS{11}Meri bya apfụru lẹ mgboru ọnu ilu ono wata ara ẹkwa. Ọ kwanyaa ẹkwa ono bya ephureta nyoo ime ilu ono;

\VS{12}bya ahụma ojozi-imigwe labọ, yegbaaru uwe ọchaa nọdu anọo l'ẹka ono, e shi nyebe odzu Jizọsu ono. Onye lanụ nọdu l'ụzo ishi; onye ọphuu nọdu l'ụzo ọkpa.

\VS{13}Ẹphe sụ iya: “Nwanyị; ?ịiraru gụnu?”

\par }{\PP Ọ sụ phẹ: “A pataru Nnajịuphu mu; ẹbe mu amadụ ẹka a tọgboru iya.”


\par }{\PP \VS{14}Epfughe, oopfughe iphe ono; ọ ghakọbe hụma Jizọsu g'ọ pfụru. Ẹbe ọ makwanụ l'ọo Jizọsu.

\VS{15}Jizọsu sụ iya: “Nwanyị; ?bụ gụnu bẹ ịiraru? ?Bụ onye bẹ ịicho?”

\par }{\PP Meri dobesụ l'ọo onye eche mgbabu ono bya asụ iya: “Teke ọ bụ l'ọo ngu pataru iya pafụ; jiko kanụru mu ẹka ị tọgboru iya gẹ mu je apata iya.”


\par }{\PP \VS{16}Jizọsu kua ya oku sụ iya: “Meri!” Meri ghakọbe gude opfu Hiburu sụ iya: “Rabonayi!” bụ iya bụ O-zì-iphe.


\par }{\PP \VS{17}Jizọsu sụ iya: “G'ẹka ngu te erwukwa mu l'ẹhu; kẹle mu teke alarwudu l'igwe jepfu Nna mu. Ọle ọ bụ; tụgbua jepfu ụnwunna mu je asụ phẹ lẹ mu alawaa l'imeli alapfu onye ono, bụ Nna mu; bụru Nna unu ono; mbụ onye ono, bụ Chileke mu bya abụkwarupho k'unu ono.”


\par }{\PP \VS{18}No iya; Meri onye Magudala jepfu ndu ono, etsoje Jizọsu ono je asụ phẹ: “Mu gudeakwa ẹnya mu hụma Nnajịuphu!” Ọ bụru iya ziru mu ozi ono.


\par }{\SH Jizọsu egoshi ndu etsoje iya nụ onwiya
\par }
{\R (Mat 28:16-20; Mak 16:14-18; Luk 24:36-49; Ndu 1:6-8)

\par }{\PP \VS{19}O rwua l'ụzenyashi mbọku ono, bụ iya bụ mbọku mbụ l'idzu ono; ndu etsoje Jizọsu swọ-chishikọta iphe l'ụlo, ẹphe dọkoberu; kẹle ẹphe atsụ ndu Jiu ebvu. A bya l'amarụ; Jizọsu pfụwaru phẹ l'echi. Ọ bya ekele phẹ ekele sụ phẹ: “G'ẹhu dụkwa unu guu.”

\VS{20}O kelechaẹ phẹ phọ nno; ọ bya egoshi phẹ ẹka iya ẹphenebo goshi phẹ mgburẹku iya. Ẹhu tsọo ndu etsoje iya nụ ono ntụmatu g'ẹphe hụmaru Nnajịuphu.

\VS{21}Jizọsu sụkwa phẹ ọzo: “G'ẹhu dụkwa unu guu. Ọo gẹ Nna mu ziru mu; mu bya-a bụ gẹ mu ezi unu g'unu je.”

\VS{22}O pfuchaẹpho nno bya ekushi phẹ Unme sụ phẹ: “Unu nata Unme-dụ-Nsọ.

\VS{23}Ọ -dụru onye unu gụru nvụ l'iphe-ẹji iya; bẹ Chileke gụakwaru nvụ. Onye unu agụduru nvụ bẹ Chileke taa gụkwarupho nvụ l'iphe-ẹji iya.”


\par }{\SH Jizọsu yẹle Tọmosu
\par }
{\PP \VS{24}Noo ya; ọphu Tọmosu; onye ono ntushi-ẹpha iya bụ Ejima anọdu l'ẹka ono teke Jizọsu byaru ono. Tọmosu ono yịkwa l'ụmadzu iri l'ẹbo ono, etsoje Jizọsu ono.

\VS{25}E mechaa; ndu ọphuu ẹphe l'iya etsojekwaphọ Jizọsu phọ sụ iya: “Anyi hụmakwaru Nnajịuphu ọbu!”

\par }{\PP Tọmosu sụ phẹ: “Mu tee kwetakwa; gbahaa lẹ mu gude ẹnya mu hụma ichii ngga phọ l'ọbochi-ẹka iya; mbụ woru mkpụshi-ẹka mu ye l'ẹka ono, ngga ono shiru ono; woru ẹka mu nwua ya lẹ mgburẹku iya. Ọ dụdu nno bẹ mu tee kwetakwa.”


\par }{\PP \VS{26}Noo ya; a nọekwapho abalị ẹsato; ndu etsoje Jizọsu ono nọdukwa l'ụlo ono ọzo; ẹphe lẹ Tọmosu. A tụkokwa mgbo ụlo ono swọ-chishikọta. Jizọsu byaẹlaa bya apfụru phẹ l'echi bya ekele phẹ ekele sụ: “G'ẹhu dụkwa unu guu.”

\VS{27}O pfuchaa nno bya asụ Tọmosu: “Ngwa; rwụa mu mkpụshi-ẹka l'ọbochi-ẹka l'ẹka-a. Mee mu ẹka lẹ mgburẹku ọbu. Tọmosu; ta abụhekwaru ekwegekwe. Kwetajẹkwa.”


\par }{\PP \VS{28}Tọmosu sụ iya: “Ị bụ Nnajịuphu mu! Bya abụru Chileke mu!”


\par }{\PP \VS{29}Jizọsu sụ iya: “Bụna-a l'ọo l'ị hụmaru mu meru iphe, i kwetarụ. Ẹhu-ụtso bẹ a gọru nụ ndu ahụmaduru l'ẹnya bya ekwetaẹla-a.”


\par }{\SH Ishi iphe, e dedoru ẹkwo-a
\par }
{\PP \VS{30}Jizọsu meshikwaaphọ igwerigwe iphe-ọhumalenya ọzo l'iphu ndu etsoje iya nụ, bụlaje iphe, e deduru l'ẹkwo-a.

\VS{31}Ndu ọwa-a, e deru edede-a bụ g'unu e-gude iya kweta l'ọo Jizọsu, bụ Kéreshi, bya abụru Nwa kẹ Chileke ọbu; teke unu kwetarụ unu eshi iya l'ẹka nweru ndzụ.




\par }\Chap{21}{\SH Jizọsu egoshi ụmadzu ẹsaa \newline  l'etsoje iya nụ onwiya
\par }
{\PP \VerseOne{1}E mechaa; Jizọsu goshikwaphọ onwiya ndu etsoje iya nụ ọzo l'agụga eze-ẹnyimu Tayibiriyasu. Waa g'o gude goshi onwiya ọbu bụ ọwa-a:

\VS{2}Sayịmonu Pyịta; waa Tọmosu, eekuje Ejima; waa Natanẹlu kẹ Kena Gálili; mẹ ụnwu Zebedi; mẹfukwapho ụmadzu labọ ọzo l'ime ndu ono, etsoje Jizọsu ono tụkokpoerupho nọkobe l'ẹka lanụ.

\VS{3}Noo ya; Sayịmonu Pyịta nọnyaa bya asụ: “Nta-a bẹ mu ejeakwa ịkokoro.”

\par }{\PP Ẹphe sụ iya: “Anyi lẹ ngu a-tụkokwa swịru.” Ẹphe tụko wụfu; ọ bụru phẹ eje ịkokoro. Ẹphe jerwua je atụko bahụ l'ụgbo. Ẹphe tụko ẹnyashi ono l'ophu sekọta ịkokoro; ọphu ọ dụdu iphe, ẹphe nmataru.

\VS{4}O -rwuẹpho lẹ gẹregere nchi-abọhu; ẹphe jeshia ele ẹnya; Jizọsu pfụwaru l'agụga mini ono; ẹbe ndu ono, etsoje iya nụ ono amadụ l'ọo Jizọsu pfụru l'ẹka ono.

\VS{5}Ọ sụ phẹ: “Ụnwu mu; ?ọ dụru ẹma, unu nmataru?” Ẹphe sụ iya: “Waawaa.”


\par }{\PP \VS{6}Ọ sụ phẹ: “Unu ghaẹdu ụgbu unu l'ẹkutara ụgbo ono g'unu a-nmata iphe.” Ọ bụru iya bụ ẹphe ghanaa ya; ẹbe ẹphe adụedu ike lọbata iya l'ụgbo phẹ; kẹle ẹma, ẹphe nmataru parụ igwerigwe.


\par }{\PP \VS{7}No iya; onye k'ono, etsoje Jizọsu ono, Jizọsu yeru obu phọ sụ Pyịta: “Ọ kwa Nnajịuphu!” Anụma, Sayịmonu Pyịta anụma iya; ọ chịta uwe iya yee; kẹle o to shidu yee uwe iya. Ọ daa lẹ mini ono kẹ voo; bvupfushia ya.

\VS{8}Ndu etsoje iya nụ ndu ọphuu nọdu l'ime ụgbo ono akpụ ụgbu ono, ẹma jiru godogodo ono alụfuta eli-mgboko; kẹle ẹphe ta anọdu ẹnya l'eli-mgboko. Ẹphe nọ-a iphe, ha gẹ ntọkpa ụkporo ise.

\VS{9}Ẹphe lụfutaepho eli-mgboko; ẹphe hụma ọku icheku l'ẹka ono. Ẹphe hụma ẹma, a mịberu l'ọku ono; wakwaphọ buredi.

\VS{10}Jizọsu sụ phẹ: “Unu hataẹdukwa ẹma ono, unu nmataru nta-a ono bya.”


\par }{\PP \VS{11}Tọbudu iya bụ lẹ Sayịmonu Pyịta atụgbua bahụ l'ụgbo ono je akpụfuta ụgbu ono l'eli-mgboko. Iphe, jiru iya nụ bụerupho eze ẹma, hagbaa shii. Ẹma, dụ iya nụ tụkoru dụ ụkporo ẹma ẹsaa l'ẹma iri l'ẹto. Ẹma ono hakpọkwa igwerigwe g'ọ ha ono; ọle ụgbu ono te emekpọdaru mẹ kịngu k'alakahụ.

\VS{12}Jizọsu sụ phẹ: “Unu bya achịa ọnu.” Noo ya; ọphu ọ dụedu ndu ono, etsoje iya nụ ono onye ọphu jeru atụ ama kẹ jịa ya sụ iya: “?Ị bụ onye?” Ẹka ẹphe tụkowaru maru l'ọo Nnajịuphu.

\VS{13}Jizọsu bya ewota buredi ono nụ phẹ; bya anụfukwaa phẹ phọ ẹma phọ.


\par }{\PP \VS{14}Egoshi k'ono, o goshiru phẹ onwiya ono kwewa iya ugbo ẹto, o goshiru ndu etsoje iya nụ onwiya g'o shichaa l'ọnwu teta ono.


\par }{\SH Jizọsu yẹle Pyịta
\par }
{\PP \VS{15}Ẹphe chịchaepho ọnu ono; Jizọsu sụ Sayịmonu Pyịta: “Sayịmonu; nwa Jiọnu; ?ị ka mu eye obu; eme lẹ ndu ọwa-a?”

\par }{\PP Pyịta sụ iya: “Ee; Nnajịuphu. Ị maru lẹ mu yeru ngu obu.”

\par }{\PP Jizọsu sụ iya: “Nụjekwa ụnwu atụru mu nri.”

\VS{16}Jizọsu bya eku iya k'ugbo ẹbo sụ iya: “Sayịmonu; nwa Jiọnu; ?I yeru mu obu?”

\par }{\PP Pyịta sụ iya: “Ee! Nnajịuphu; Ị maru lẹ mu yeru ngu obu.”

\par }{\PP Jizọsu sụ iya: “Letajẹkwa atụru mu ẹnya.”

\VS{17}Ọ byakwa eku iya k'ugbo ẹto sụ iya: “Sayịmonu; nwa Jiọnu; ?I yeru mu obu?”

\par }{\PP Ẹhu rwụhuepho Pyịta arwụhu l'ọ jịru iya ya k'ugbo ẹto sụ iya: “?I yeru mu obu?” Ọ sụ iya: “Nnajịuphu; Ị tụkoru iphemiphe makọtaru; Ị maru lẹ mu yeru ngu obu.”

\par }{\PP Jizọsu sụ iya: “Nụjekwa atụru mu nri.”

\VS{18}“Gẹ mu gbukwaaru ngu iya tororo; teke ị bụ okorọbya bẹ ọ bụ ngu agbẹshije wota ẹkwa ngu nmarụ lọbaru jeshia iphe, iije; ọle teke ị kahụerupho bẹ ii-chili ẹka ngu ẹphenebo; onye ọzo abya anmabẹ ngu ẹkwa ngu l'upfu; duta ngu jeshia ẹka abụdu uche ngu.”

\VS{19}Iphe ono bẹ o pfuru gude tụa ọnu gẹ Pyịta e-gude nwụhu; shi ẹgube ono goshi ọdu-biribiri Chileke. Jizọsu pfuchaẹpho nno bya asụ Pyịta: “Tsoru mu.”


\par }{\SH Jizọsu yẹle onye etsoje iya nụ ọphuna
\par }
{\PP \VS{20}Pyịta bya aghaa ẹnya l'azụ; hụma onye ọphunapho, etsoje Jizọsu, Jizọsu yeru obu-a g'ootso phẹ. Ọo ya bụ onye k'ono, nọ-kube Jizọsu ntse g'ẹphe eri nri-ẹnyashi phọ; mbụ jịru iya sụ iya: “Nnajịuphu; ?bụ onye e-deru ngu ye-a?”

\VS{21}Pyịta hụmae ya phọ bya ajịa Jizọsu sụ iya: “Nnajịuphu; ?Dẹnukpohunaa g'ee-me k'onye ọwa?”


\par }{\PP \VS{22}Jizọsu sụ iya: “Ọ -bụru l'ọ dụ mu g'ọ nọdu ndzụ jasụ teke mu a-bya ọzo; ?ẹka ngu dụ iya l'awe? Nkengu bụ g'i tsoru mu.”


\par }{\PP \VS{23}No iya; iphe, bụ ụnwunna g'ẹphe ha kwoahaa l'iphe ono, o pfuru ono bụ l'onye etsoje Jizọsu k'ono ta abyadụ anwụhu anwụhu. Ọle Jizọsu ta asụkwaru l'ọ tọ byadu anwụhu anwụhu. Iphe, o pfuru bụkwa l'ọ sụru: “Ọ -bụru l'ọ dụ mu g'ọ nọdu ndzụ jasụru teke mu a-bya ọzo; ?ẹka ngu dụ iya l'awe?”


\par }{\PP \VS{24}Ọo onye etsoje Jizọsu ono bụ iya epfu iphe, o gude ẹnya iya hụma l'iphemiphe-a g'ọ ha. Ọ bụkwaru iya phọ deru iphemiphe-a. Anyi maru l'iphe, o deru bẹ o pfuru ire-lanụ.


\par }{\PP \VS{25}O nwechakwaarurọ igwerigwe iphe ọzo, Jizọsu meshiru. G'ọ dụ mu bụ lẹ: ọ -bụ l'e mejeru g'a tụko g'ọ hakọta degbua l'ẹkwo nanụ nanụ; mẹ mgboko-a l'ophu tege asụkwaru edobe ẹkwo, e dekọtaru iya.

\par }