\NormalFont\ShortTitle{Danẹlu}

{\MTB Ẹkwo

\par }{\MT Danẹlu

\par }{\MTB Onye Mpfuchiru Chileke



\par }\ChapOne{1}{\SH Ụnwu Ízurẹlu ẹno, eze họtaru
\par }
{\PP \VerseOne{1}O beru l'apha, kwe Jiehoyakimu apha ẹto, ọ watarụ abụru eze ndu Jiuda; eze ndu Bábilọnu, ẹpha iya bụ Nebukadineza chịta ndu ojọgu iya bya anọ-phee Jierúsalẹmu mgburugburu.

\VS{2}Tọbudu iya bụ; Nnajịuphu mee gẹ Jiehoyakimu, bụ eze ndu Jiuda; yẹe ngwa, nọ l'ụlo Chileke laa l'ẹka Nebukadineza. Nebukadineza tụko iphemiphe ono chịru laa alị Shịna; chịru iya je edobe l'ẹka eedobeje ẹku l'ụlo agwa iya.


\par }{\PP \VS{3}Eze, bụ Nebukadineza bya akaru Ashipenazu, bụ onye-ishi ndu eleta ibe eze ẹnya; bya asụ iya g'ọ harụ ndu Ízurẹlu ono ndu ọphu shi l'eri ndu eze; yẹle ndu ọphu shi l'eri ndu a maru ẹpha phẹ dutaru iya.

\VS{4}Ndu ọphu bụ ụnwokorobya, adụdu ẹka iphe mebyiru phẹ; bya adụ ùbvù l'ẹnya; bya abụru ndu nweru egomunggo; bya amaru iphe; bya abụru ndu iphe edoje ẹnya ree; bya abụru ndu gbaru g'ẹphe a-nọdu eje ozi l'ibe-eze. Ọ -họtachaa phẹ; l'o zia phẹ opfu ndu Bábilọnu; yẹe g'eedeje iya edede.

\VS{5}No iya; eze, bụ Nebukadineza sụ g'a nụje phẹ ụdu nri, yẹbe eze erije mbọku-mbọku g'ẹphe rije; ọ bụru mẹe, yẹbe eze angụje bẹ ẹphe a-nọdu angụje. Ọ bụru apha ẹto bẹ a sụru g'e gude zia phẹ iphe. E -mechaa; ẹphe ejeahaaru yẹbe eze ozi.


\par }{\PP \VS{6}Tọbudu iya bụ; a bya ahọo ndu ọbu. A họta Danẹlu ye iya; waa Hananaya; waa Mishẹlu; wafụa Azaríya. Ẹphebedua bụchaaru ndu Jiu.

\VS{7}Tọbudu iya bụ; onye-ishi ndu eleta ibe eze ẹnya bya agụshia phẹ ẹpha ọ̀phúú. Iphe, ọ gụru Danẹlu bẹ bụ Beluteshaza; bya agụa Hananaya Sheduraku. Mishẹlu bẹ ọ gụru Mishaku; bya agụa Azaríya Abedinego.


\par }{\SH Ama, a hụru Danẹlu phẹ
\par }
{\PP \VS{8}Obenu lẹ Danẹlu pfuru iya rụhata iphu; sụ lẹ ya tee ridu ụdu nri, onye eze erije gude merwua onwiya; ọphu ya angụdu mẹe, onye eze angụje. Noo ya bụ; ọ sụ onye-ishi ndu eleta ibe eze ẹnya jiko g'o kwe gẹ ya te emerwụ onwiya l'ụzo, dụ nno.

\VS{9}Chileke byanụ bya emee; Danẹlu dụ nwoke ono l'obu; imemini Danẹlu bya adụ iya.

\VS{10}Tọbudu iya bụ; onye eleta ibe eze ẹnya ono bya asụ Danẹlu-a: “Mu atsụkwa nnajịuphu mu, bụ eze ebvu, bụ onye sụru gẹ mu nụje unu ụdu nri ono; yẹe ụdu mẹe ono. ?A maru; ?unu taa jọdunu ẹhu ka ndu unu l'ẹphe bụ ọgbo ẹji? Eze -hụma iya bẹ oo-gbutakwa mu ishi l'opfu ẹhu unu.”


\par }{\PP \VS{11}No iya; Danẹlu bya asụ Mẹluza, bụ onye ono, onye-ishi ndu eleta ibe eze ẹnya yeru g'o leta Danẹlu; waa Hananaya; yẹe Mishẹlu; waa Azaríya ẹnya ono sụ iya:

\VS{12}“Jikonu; hụnaa anyịbe ndu-ozi ngu ama ujiku iri. Iphe, ịi-nụjeepho anyi bẹ bụ ẹba g'anyi taa; ngụru mini ye iya.

\VS{13}E -mechaa l'ị bya egbua anyi lẹ ndu ono, eri nri eze ono igo maru ndu ọphu ụgbugba phẹ ka ree; ọo ẹpho g'iphe, ị hụmaru gbaru bụ g'ii-me anyịbe ndu-ozi ngu phẹ.”

\VS{14}Ọ bya ekweta iphe, ẹphe pfuru bya ahụa phẹ ama abalị iri.


\par }{\PP \VS{15}A nọchaepho abalị iri ono; ọ bya elee phẹ ẹnya hụma l'ẹphe ka ụnwokorobya ọphu eri nri eze phọ ree bya aka phẹ okporokpo.

\VS{16}Ọ bụru iya bụ lẹ Meluza aparu phẹ anụ nri ndu eze yẹe mẹe phẹ ono haa; bya awata phẹ agwọru ine ẹba.


\par }{\PP \VS{17}Chileke mee ụnwokorobya ẹno ono; ẹphe maru ẹkwo shii; bya enweru mmamiphe. Tẹme ọphulenya nọdu edoje Danẹlu ẹnya; nrwọ nọdu edojefukwa iya phọ ẹnya.


\par }{\PP \VS{18}Tọbudu iya bụ; o -rwuẹpho teke eze sụru g'a chịtawaru iya rọ ẹphe; onye-ishi ndu eleta ibe eze ẹnya bya achịta phẹ je edobe l'iphu eze, bụ Nebukadineza.

\VS{19}Eze waa ndu ono, e shi azụ ono bya abọgbabenu. Ọphu ọ dụdu g'ẹphe hakọta ono onye ọphu atụru Danẹlu; ọzoo Hananaya; ọzoo Mishẹlu; ọzoo Azaríya. Ẹphe wata ejeru eze ozi.

\VS{20}Iphe, bụkpoo iphe, eze jịru phẹ, bụ iphe, larụ lẹ kẹ mmamiphe; ọzoo iphe edo ẹnya bẹ ẹphe kakọta ndu jibya; mẹ ndu emeje ọmamanshi, bụ ndu nọkota l'alị-eze iya; ugbo iri.

\VS{21}Ọ bụru ẹgube ono bẹ Danẹlu nọe ya phọ jịmujimu jasụ Sayịrosu nyibata l'ọkwa eze l'apha mbụ iya.




\par }\Chap{2}{\SH Nrwọ, eze, bụ Nebukadineza rwọru
\par }
{\PP \VerseOne{1}O be l'apha, kwe Nebukadineza apha labọ, ọ watarụ abụru eze; ọ rwọkashia nrwọ. Nrwọ ono nọdu atsụ iya l'ẹhu shii. Ọphu mgbẹnya ekweẹdu iya atụtu.

\VS{2}Tọbudu iya bụ; eze zia g'e je ekuaru iya ndu jibya; mẹ ndu agwụgwo; mẹ ndu karụ akaka; mẹ ndu maru ẹnya kpokpode g'ẹphe bya ezeeru iya nrwọ ono, ọ rwọru ono. Ẹphe tụko bya bya akụru l'iphu eze.

\VS{3}Eze sụ phẹ: “Mu rwọru nrwọ; ọ bụru iphe, atsụ mu l'ẹhu shii gẹ mu eeshi maru ishi nrwọ ono.”


\par }{\PP \VS{4}Ndu maru ẹnya kpokpode bya egude opfu ndu Arámu pfuru nụ eze sụ iya: “Gụbe eze; nọdukwa ndzụ ojejoje! Jiko zenaaru anyịbe ohu ngu phẹ nrwọ ọbu g'anyi akọoru ngu iphe, bụ ishi iya.”


\par }{\PP \VS{5}Eze bya eyeeru ndu maru ẹnya kpokpode ono ọnu sụ phẹ: “Mu gbuwaru iya unu tororo. Unu -emedu g'a maru iphe, mu rwọru maru iphe, bụ ishi iya; l'a lakashịa unu iphuriba iphuriba wụshi; l'e mee ụlo unu g'ọ bụgbaaru ikpọzu.

\VS{6}Obenu lẹ-a; teke ọ bụ l'unu meru; a maru iphe, mu rwọru bya amaru iphe, ishi iya bụ; mu emeeru unu iphe-ọma, ha shii; bua unu obunggo; bya akwabẹ unu oke ùbvù, parụ ẹka. Noo g'o gude mu sụ unu-a; unu kọoru mu iphe, mu rwọru; unu akọo iphe, ishi iya bụ.”


\par }{\PP \VS{7}Ẹphe byakwa eyeeru iya ọnu k'ugbo ẹbo sụ iya: “Jiko g'eze zeerụro ndu bụ ohu iya iphe, ọ rwọru; g'a kọoru iya iphe, ishi iya bụ.”


\par }{\PP \VS{8}No iya; eze sụ phẹ: “Iphe, mu makahakpọoru nta-a bụ l'ọo mbọku bẹ unu achịla; noo kẹle ọphu unu a-nyata bụ lẹ mu gbuwaru unu opfu tororo.

\VS{9}Lẹ-a: Ọ -bụru l'unu te emeduru g'a maru iphe, mu rwọru lẹ nrwọ-a; bẹ e kpeakwaru unu ikpe lanụ kabuaru unu; noo l'unu chịwaru idzu l'unu a-bya anọdu adzụshi ụka; epfushi opfu, rehuru erehu l'iphu mu gbiriri jasụ mbọku agbanwee. Ọo ya bụ; unu -kọoru mu iphe, mu rwọru lẹ nrwọ-a; mu amakwanụru l'unu a-dụ-a ike kọo iphe, ishi iya bụ.”


\par }{\PP \VS{10}Ndu ono, maru ẹnya kpokpode ono bya asụ eze: “Ọ tọ dụkwa nemadzụ, nọ l'eliphe-a, a-dụ ike meeru eze iphe ono, oopfu g'e meeru iya ono. Ọphu ọ dụkwa eze g'údù iya; ọzoo ike iya ahahabe, sụjewaru ndu jibya alị iya; ọzoo ndu emeje ọmamanshi; ọzoo ndu maru ẹnya kpokpode g'ẹphe meeru iya ẹgube iphe ọwa-a, ị sụru g'e meeru ngu-a.

\VS{11}Iphe, gụbe eze sụru g'e meeru ngu shihunụkakwaru ike. Ọphu ọ dụdu nemadzụ adụ ike ekpuha iya egoshi eze; ghahaẹpho agwa agwa; ọphu ẹphe lẹ nemadzụ ebukwanụ.”


\par }{\SH Danẹlu hụmaru nrwọ ọbu
\par }
{\PP \VS{12}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude ẹhu ghuahaa eze eghu shingushingu; ẹhu gbangahụ iya. Ọ tụa ekemu sụ g'a tụkokpoepho ndu maru iphe l'alị Bábilọnu gbushikọta.

\VS{13}Ekemu eze ono tụkonu ẹkameka jedzuru l'a sụru g'a tụko ndu maru iphe gbushia. E yenu nemadzụ g'ẹphe je achọ Danẹlu yẹe ọ̀nyà iya phẹ g'e gbua phẹ.


\par }{\PP \VS{14}O be teke Ariyọku, bụ onye-ishi ndu nche eze tụgburu jeshia egbushi ndu bụkota ndu maru iphe l'alị ndu Bábilọnu; Danẹlu bya ejikpọepho obu oyi gude mmamiphe yeeru iya ọnu.

\VS{15}Iphe, ọ jịru Ariyọku bụ: “?Bụ gụnu meru g'o gude eze tụa ekemu ọphu ada ẹhuka ẹhuka ẹgube ọwa-a?” Ọo ya bụ; Ariyọku bya eworu iphe, ada nụ woru kọoru Danẹlu.

\VS{16}Danẹlu bya abahụ bya eje arwọo eze; ẹphe l'iya tụa ọnu teke oo-gude bya akọoru iya iphe, o rwọru lẹ nrwọ ono.


\par }{\PP \VS{17}No iya; Danẹlu bya alaa unuphu bya eje eworu iphe, ada nụ woru kọoru ọ̀nyà iya phẹ, bụ Hananaya; waa Mishẹlu; waa Azaríya.

\VS{18}Ọ karụ phẹ g'ẹphe jepfukwa Chileke, bu l'igwe g'ọ phụaru phẹ obu-imemini; goshi phẹ iphe ọwa-a, bụ iphe, e domiru edomi-a; k'ọphu yẹbedua yẹe ndu ọ̀nyà iya; ẹphe lẹ ndu maru iphe l'alị Bábilọnu ata atụkodu laa l'iswi.

\VS{19}Tọbudu iya bụ; e kpuhaa iphe ono, e domiru edomi ono goshi Danẹlu l'ọphulenya l'ẹnyashi. O woru ekele kele Chileke ọphu bu l'imigwe.


\par }{\SH Ekele, Danẹlu keleru Chileke
\par }
{\PP \VS{20}Danẹlu kele Chileke sụ:

\par }{\Q “G'e tua Chileke ẹpha jasụ lẹ

\par }{\QB tuutuutuu lẹ mịimiimii!

\par }{\Q Noo l'ọo ya nwe mmamiphe

\par }{\QB bya enweru ike.


\par }{\Q \VS{21}Ọo ya agbanweje mbọku yẹle

\par }{\QB teke iphe e-me.

\par }{\Q Ọ bụru iya emeje ndiphe eze

\par }{\QB bya akwatsujekwa phẹ phọ.

\par }{\Q Ndu maru iphe bụ iya anụje

\par }{\QB phẹ mmamiphe ọbu.

\par }{\Q Ndu iphe edoje ẹnya bụru iya

\par }{\QB emeje g'iphe doo phẹ

\par }{\QB ẹnya ọbu.


\par }{\Q \VS{22}Iphe, dụ omilomi bya abụru

\par }{\QB iphe, e domiru edomi

\par }{\QB bẹ ookpuhaje ghebe ọnu.

\par }{\Q Ọ maru iphe, nọ l'ọchii.

\par }{\Q Ọ bụru yẹe ìphóró,

\par }{\QB echi echichi bu l'unuphu.


\par }{\Q \VS{23}Ọ bụru gụbe Chileke kẹ nna

\par }{\QB mu phẹ bẹ mu ekele bya

\par }{\QB aja ajaja;

\par }{\QB noo kẹle i meru gẹ mu

\par }{\QB maru iphe bya emee

\par }{\QB g'ike dụ mu;

\par }{\QB bya emee nta-a;

\par }{\QB gẹ mu maru iphe ono,

\par }{\QB ẹphe arwọ ngu sụ g'i mee

\par }{\QB g'ẹphe maru ono;

\par }{\QB mbụ i meru; a maru iphe,

\par }{\QB eze rwọru lẹ nrwọ.”


\par }{\SH Danẹlu akọ ishi nrwọ, eze rwọru
\par }
{\PP \VS{24}Tọbudu iya bụ; Danẹlu bya ejepfu Ariyọku, bụ onye eze yeru g'o gbushia ndu maru iphe l'alị Bábilọnu ono. O jepfu iya je asụ iya: “Te ejehẹkwa egbushi ndu maru iphe l'alị ndu Bábilọnu. Duta mu jepfu eze gẹ mu je akọoru iya ishi nrwọ, ọ rwọru.”


\par }{\PP \VS{25}Ọ bụru iya bụ lẹ Ariyọku abya emee ẹgwegwa duru Danẹlu dujeru eze. O rwua bya asụ eze-a: “Mu hụmakwaru onye e-goshi eze iphe, ọ rwọru lẹ nrwọ. Onye ono gbẹkwa bụru onye shi lẹ ndu a kpụru lẹ ndzụ l'alị Jiuda.”


\par }{\PP \VS{26}Eze sụ Danẹlu-a; iphe, a gụru Danẹlu bụ Beluteshaza: “?Ịi-dụ ike kọoru mu iphe, mu rwọru lẹ nrwọ bya epfuaru mu iphe, ishi iya bụ tọo?”


\par }{\PP \VS{27}Danẹlu yeeru eze ọnu sụ iya: “Ọ tọ dụkwa onye maru iphe; ọzoo onye emeje ọmamanshi; ọzoo onye jibya; ọzoo onye karụ akaka, adụ ike egoshi eze iphe ono, e domiru edomi ono, eze sụru g'e goshi iya ono.

\VS{28}Obenu l'o nweru Chileke, bu l'igwe; onye egoshije nemadzụ iphe, e domiru edomi. Ọo onye ono wotaru iphe, e-mechaa mee nụ l'iphu woru kpuhaa goshi gụbe eze, bụ Nebukadineza. Nrwọ, ị rwọru; yẹe ọphulenya, ị phụru l'egomunggo teke ono, ị zẹ l'iphe-azẹe ngu ono baa:


\par }{\PP \VS{29}“Sụ-a; teke ono, ị zẹ azẹe ono; gụbe eze; bẹ ọriri ngu gbarwuru l'iphe, e-me l'iphu. Ọ bụru iya bụ l'onye ono, ekpuhajẹ iphe, e domiru edomi goshi ono kpuhaa iphe, e-mechaa mee nụ goshi ngu.

\VS{30}A byakwanụ l'ẹhu kẹ mbẹdua; ọ tọ bụkwa l'ọo l'ọo mu kachaa amaru iphe meru g'o gude e kpuhaa iphe-a, e shi domia edomia goshi mu. Iphe, e goshiru mu iya bụkwa k'ọphu gụbe eze a-maru ishi iphe, ị rwọru lẹ nrwọ; maru ishi iphe, ị rịru l'ọkpoma ngu.


\par }{\PP \VS{31}“Sụ-a; gụbe eze; iphe, ị hụmaru bụ iphe, a kpụru; ọ dụ gẹ nemadzụ. Iphe ọbu paa ẹjo ẹka; tẹme ọ nọdu echi kẹ swachaswacha; pfụru l'iphu ngu; ụgbugba iya nọdu eye ebvu.

\VS{32}Iphe, e gude mee ishi iphe ono bụ ọkpobe mkpọla-ododo. A bya egude mkpọla-ọchaa mee ọkpoma iya yẹe ẹka iya. Ọ bụru onyirubvu bẹ e gude mee mkputẹpho iya jasụ l'ụtapfu iya.

\VS{33}A bya egude ígwè mee oshi-ọkpa iya. A bya eworu ígwè gwakọbe l'ụrwa gude mee e -shi l'olu-ọkpa iya jasụ l'ọbochi-ọkpa iya.

\VS{34}Tọbudu iya bụ; g'iigbukpọe ya phọ igo ono; mkpuma kụkpofu; ọle ọ tọ bụkwa ẹka nemadzụ bẹ e gude kụkpofu iya. Mkpuma ono bya adaa akpụrakpu ono l'okpurukpu ọkpa iya ono, e gude ngwaragwa ígwè yẹe ụrwa mee ono; o tsuẹ ya phọ yọgiri yọgiri.

\VS{35}No iya; ígwè ono; yẹe ụrwa ono; waa onyirubvu ono; mẹ mkpọla-ọchaa ono; mẹ mkpọla-ododo ono tụkoepho g'ọ hakọta tụkaa nanụnanu; dụepho g'udzu ẹswa balị, aaphụshi l'ụguru l'ẹka eetsuje balị. Phẹrephere zikashịa ya rengurengu k'ọphu bụ l'o to nwedu onye hụmabaaru udo mee ya. Mkpuma ono, tupyashịru iya nụ ono bya abụerupho oke úbvú, tụkoerupho mgboko l'ọphu sweta.


\par }{\PP \VS{36}“Noo g'ị rwọru iya bụ ono. Nta-a bụ g'anyi bya akaru gụbe eze iphe, ishi iya bụ.

\VS{37}Ọo gụbe eze bẹ bụ eze ndu bụkota eze l'eliphe. Ọ bụru ngu bẹ Chileke k'igwe nụru alị-eze bya anụ ngu ọkpehu; bya emee g'ị dụ ike; mee g'ụ́dù ngu paa ẹka.

\VS{38}Ọo ngu bẹ o yeru nemadzụ l'ẹka; yẹe anụ, bu l'ẹgbudu; yẹe ẹnu, ephe l'eli. O meru g'ọ bụru ngu a-bụru eze phẹ g'ẹphe hakọta l'ẹkameka, ẹphe bu. Ọo gụbedua bụ ishi iya ono, e gude mkpọla-ododo mee ono.


\par }{\PP \VS{39}“Ị -bụchaerupho eze bẹ onye ọzo a-nọ-tsota ngu. Alị-eze k'ono bẹ ẹnya a-lwa. Ono -gbẹshi; ọzo abata. Onye eze k'alị-eze k'ono a-bụru onye-ishi ndiphe l'ophu; ọle ẹnya a-kabakpọo ya rọ alwalwa. Ono bụ iya bụ onyirubvu ono.

\VS{40}K'ẹno e-mechakwarọ dụfukwapho. Ono e-shihu ike g'ígwè; noo kẹle ọ tọ dụdu iphe, ígwè te egwejedu arakabya. Ọ bụru g'ígwè etsupyashịje iphe ono bụ g'oo-tsukpọshi alị-eze ọphu ọ bapfutaru; gwee ya arakabya.

\VS{41}Ọbochi-ọkpa iya yẹe mkpụshi-ọkpa iya ono, e wotaru ígwè gwakọbe l'ụrwa gude mee ono; nọ-chiru ẹnya alị-eze ono teke oo-mecha kekashịa onwiya ekekashị; ọle o nweru ndu ọphu e-shihu ike g'ígwè; ọo ẹpho g'ị hụmaru iya bụ g'ọo-dụ; ígwè, a gwakọberu ụrwa.

\VS{42}Ọ bụru ẹgube ono, mkpụshi-ọkpa iya ibiya ọphuu a-bụru ígwè; ibiya ọphuu abụru ụrwa ono bụ g'alị-eze ono a-dụ; ibiya lanụ e-shihu ike; ibiya ọphuu a-dụ nyẹgenyege.

\VS{43}Ọo ẹgube ono, ị hụmaru l'e wotaru ígwè gwakọbe l'ụrwa, a gwọru agwọgwo ono; bụ gẹ ndu ono a-nọdu a-gwa onwophẹ ngwaragwa l'alụgba nwanyị. Ọle ẹphe taa byadu atụgba bụru nanụ; ẹgube ono, e tee wotajẹdu ígwè gwakọbe l'ụrwa g'ọ tụgba ono.


\par }{\PP \VS{44}“Ọ bụru teke ndu ono, a-bụru eze ono bẹ Chileke k'imigwe e-gude ẹka iya meta alị-eze ọphu a ta abyadụ e-mebyishi. Ọphu ọ dụdu onye byaru a-nochibaa ọkwa eze k'ono. Ọo-kụpyashikota alị-eze ono g'ọ ha gwee phẹ arakabya mee ẹphe taa dụbaedu; yẹbedua anọdu jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.

\VS{45}Ọo ya bụ ọphulenya ono, ị phụru hụma mkpuma, a kụkpotaru l'eli úbvú; ọphu ọ bụdu ẹka nemadzụ bẹ e gude kụkpota iya ono; mbụ mkpuma ono, tụkposhiru ígwè yẹe onyirubvu yẹe ụrwa; waa mkpọla-ọchaa yẹe mkpọla-ododo tsua ya pyakapyaka ono.

\par }{\PP “Ọo Ọkalibe, bụ Chileke, kangokọtaru nụ; goshiru eze iphe, e-mechaa mee l'atatiphu. Noo iphe, gụbe eze rwọru bụ onoya; tẹme iphe ono, mu sụru l'ọ bụ ono bụru iphe, ọ bụ eviya.”


\par }{\SH Eze akwabẹ Danẹlu oke ùbvù
\par }
{\PP \VS{46}Tọbudu iya bụ; eze, bụ Nebukadineza daẹpho kpurumu woru iphu bube l'alị gude kwabẹ Danẹlu ùbvù; bya asụ g'e gude iphe-ngwẹja; yẹe ụ̀nwù-isẹnsu gwaa Danẹlu g'aagwajẹ iphe-a.

\VS{47}Eze bya asụ Danẹlu-a: “Ọo eviya; Chileke ngu bụ Chileke nwekọta agwa, nọkota nụ; bya abụru Nnajịuphu, nwekọta ndu eze l'ophu; bya abụru onye ekpuhajẹ iphe, e domiru edomi goshi; noo kẹle ọwa-a bẹ ị kọtakpoerupho g'ọ dụ.”


\par }{\PP \VS{48}Eze bya eworu oke ọkwa nụ Danẹlu bya anụshia ya ikpoto iphe, dugbaa okee okee; bya emee ya onye-ishi, a-nọdu elekọta alị ndu Bábilọnu l'ophu; bya emee ya onye-ishi l'iphe, bụkpoo ndu maru iphe l'alị ndu Bábilọnu l'ophu.

\VS{49}Danẹlu bya arwọo eze; ọ bya eworu Sheduraku; yẹe Mishaku; waa Abedinego mekwaaphọ ndu bụ ishi mgbazi l'alị Bábilọnu; obenu lẹ Danẹlu bẹ e meru o buru l'ibe eze.




\par }\Chap{3}{\SH Agwa Nebukadineza
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; eze, bụ Nebukadineza bya egude mkpọla-ododo kpụa oke ntẹkpe. Ogologo ntẹkpe ọbu bẹ bụ ọnyeka iri l'ise; ọsa ọsa iya bụru ọnyeka lanụ lẹ mkpirikpu iya. O je l'ẹka dụ baswaa lẹ Dura, nọ l'alị Bábilọnu je apfụbe iya.

\VS{2}No iya; eze, bụ Nebukadineza bya ezia ozi; e kukọo ndu nọ-chiru ẹnya eze; mẹ ndu-ishi mkpụkpu l'ẹnya iya l'ẹnya iya; mẹ ndu ọphu ọkwa phẹ tsotaru ndu-ishi lẹ mkpụkpu; mẹ ndu bụ ishi mgbazi; mẹ ndu edoru eze okpoga; mẹ ndu-ikpe; mẹ ndu-ishi ndu-ikpe; mẹkpoo iphe, bụkotakpoo ndu nweru ọkwa l'alị ono l'ophu; g'ẹphe bya g'e dobe oke ntẹkpe ono ọnu, bụ ntẹkpe, onye eze ono, bụ Nebukadineza kpụru dobe ono.

\VS{3}Ọ bụru iya bụ lẹ ndu oke-ọkwa ono abya edzugbua g'a gụru phẹ ono: ndu nọ-chiru ẹnya eze; mẹ ndu-ishi l'alị ono; mẹ ndu-ishi mgbazi; mẹ ndu edoru eze okpoga; mẹ ndu-ikpe; mẹ ndu-ishi ndu ọka-ikpe; mẹkpoo iphe, bụkotakpoo ndu nweru ọkwa l'alị ono l'ophu; g'ẹphe bya g'e dobe oke ntẹkpe ono ọnu, bụ ntẹkpe, onye eze ono, bụ Nebukadineza kpụru dobe. Ẹphe bya apfụru l'atatiphu oke ntẹkpe ono.


\par }{\PP \VS{4}Onye arajẹ ọ́rà bya arashịa ya ike sụ: “Unu gebekwa-o! A sụru-a; unubẹ ọha l'ophu; unubẹ ndu alị, nọnu; mẹ ọhamoha, opfu-alị phẹ dụgbaa iche iche;

\VS{5}teke unu nụmaru ọda opu; bya anụma ọda ototo; waa ọda ogelenda; mẹ k'ogumogu; waa ọda une; mẹ k'ụpyi; mẹwaro ọda iphemiphe ọzo, dụgbaa nụ; unu adaa kpurumu baarụ iya ẹja; mbụ oke ntẹkpe mkpọla-ododo ono, eze, bụ Nebukadineza kpụru dobe ono.

\VS{6}Sụ-a; onye ta adadụru l'alị baa ẹja bẹ ee-chie l'oke ọku, enwu phoophoophoo teke ono teke ono.”


\par }{\PP \VS{7}Ọ bụru iya bụ l'anụma, ndu kụru l'ẹka ono nụmaru ọda opu ono; mẹ k'ototo; mẹ ọda ogelenda; mẹ k'ogumogu; mẹ k'une; mẹ k'ụpyi; mẹ ọda iphemiphe ọzo, dụgbaa nụ ono; ọha l'ophu; mẹkpoo ndu alị, nọnu; mẹ ọhamoha, opfu-alị phẹ dụgbaa iche iche ono tụko daa kpurumu baarụ oke ntẹkpe ono ẹja, bụ ntẹkpe, eze, bụ Nebukadineza kpụru.


\par }{\SH Ọkpoma, dụ ndu nọ l'ẹka Chileke
\par }
{\PP \VS{8}No iya; ọ bụru teke ono bẹ o nweru ndu Bábilọnu, byaru bya epfuahaa iphe, ndu Jiu meru.

\VS{9}Ẹphe byapfuta Nebukadineza bya asụ iya: “Nọdukwa ndzụ ojejoje; gụbe eze!”

\VS{10}Sụ-a; “Eze; ị tụru ekemu sụ g'iphe, bụkpoo onye nụmaru ọda opu; bya anụma ọda ototo; waa ọda ogelenda; mẹ k'ogumogu; waa ọda une; mẹ k'ụpyi; mẹwaro ọda iphemiphe ọzo, dụgbaa nụ; daa kpurumu l'alị baarụ oke ntẹkpe ono, e meru lẹ mkpọla-ododo ono ẹja.

\VS{11}L'onye adadụru kpurumu baa ẹja bẹ ee-chie l'ọku, enwu phoophoophoo.

\VS{12}Ọle ọ dụkwanuru ndu Jiu; ndu i yeru g'ẹphe nọdu lẹ mgbazi alị Bábilọnu; ndu ẹpha phẹ bụ Sheduraku; yẹe Mishaku; waa Abedinego; te eyekwaru ngu ọnu; gụbe eze! Ẹphe te ejeduru agwa ngu phẹ ozi; ọphu ẹphe abadụru iphe, i kpụru akpụkpu ono ẹja.”


\par }{\PP \VS{13}Ọo ya bụ; ẹhu ghushiahaa Nebukadineza eghu ikike kpọ. O zia g'e je achịtaru iya ụmadzu ẹto ono, bụ Sheduraku; yẹe Mishaku; waa Abedinego. A bya achịta phẹ bya edobe l'iphu eze.

\VS{14}Eze, bụ Nebukadineza sụ phẹ: “Oowaa! Sheduraku; yẹe Mishaku; waa Abedinego! ?Unu dụpho nno l'unu jịkaru l'unu te ejeduru agwa mu phẹ ozi; ọphu unu abadụru oke ntẹkpe mu-a, e meru lẹ mkpọla-ododo-a ẹja; mbụ ntẹkpe ọphu mu gude ẹka mu kpụa dobe?

\VS{15}Ọle-a; teke ọbu l'unu kwakọbewaru nta-a; unu -nụmaepho ọda opu; bya anụma ọda ototo; waa ọda ogelenda; mẹ k'ogumogu; waa ọda une; mẹ k'ụpyi; mẹwaro ọda iphemiphe ọzo, dụgbaa nụ; unu -da kpurumu baarụ ntẹkpe-a, mu meru-a ẹja; bẹ ọo-dụshikwa ree ike. Obenu teke unu ta abadụru iya ẹja; l'a parụ unu teke ono teke ono chie l'ọku, enwu phoophoophoo. ?Bụ onye bụkwanu chi ọbu, l'a-dụ ike dzọo unu l'ẹka mu?”


\par }{\PP \VS{16}Sheduraku; yẹe Mishaku; waa Abedinego yeeru eze ọnu sụ iya: “Gụbe Nebukadineza; opfu ono ta abụkwa iphe, anyi e-yeru ngu ọnu.

\VS{17}Ọ -bụru l'a chịru anyi ye l'ọku-a, l'enwu phoophoophoo-a bẹ Chileke, anyi ejeru ozi a-dụkwa-a ike lọfuta anyi l'ime iya. Tẹme o je l'a-dzọta anyi l'ẹka gụbe eze.

\VS{18}Teke ọ tọ dụmeka; g'anyi mekwaa ya g'o doo ngu ẹnya gụbe eze; anyi te ejekwaru agwa ngu phẹ ozi; ọphu anyi abakwaru oke ntẹkpe ono, ị kpụru dobe ono ẹja.”


\par }{\SH Oke ọku, enwu phoophoophoo
\par }
{\PP \VS{19}Ẹhu ghushiahaa Nebukadineza eghu ike. O woru iphu gbanwụberu Sheduraku; waa Mishaku; waa Abedinego ẹhuka ẹhuka. O debilihu karụ g'e eme ọku ono; g'ọ kabaa ata rịriri ugbo ẹsaa eme lẹ g'ọ gbaru g'ọ dụ.

\VS{20}Ọ bya atụa ekemu sụ gẹ ndu ojọgu iya, kachaa ọkpehu woru ẹgbu kee Sheduraku; waa Mishaku; yẹe Abedinego chịru ye l'oke ọku ono, enwu phoophoophoo onoya.

\VS{21}A bya egude ẹphe n'ẹto tụko ẹphe l'uwe mgbalanụ phẹ; mẹ uwe agada phẹ; mẹkpoo okpulishi phẹ; mẹkpoo uwe ọzo, ẹphe yegbaaru; tụko phẹ tsụkoo chịru ye l'oke ọku ono, enwu phoophoophoo ono.

\VS{22}Ekemu ono, eze tụru ono dụnuka ẹhuka ẹhuka; tẹme ọku ọbu nwunuka phoophoophoo k'ọphu ire iya jikotaru ndu ono, pataru Sheduraku; yẹe Mishaku; waa Abedinego ono; woru kegbushia.

\VS{23}Ụmadzu ẹto ono, e keru ẹgbu ono, bụ Sheduraku; yẹe Mishaku; waa Abedinego tụko bụru l'oke ọku ono, enwu phoophoophoo ono kẹ wuu.


\par }{\PP \VS{24}G'ejia epfu-a; Nebukadineza kwolihu l'oshi ẹka ọ nọ; ẹka ọ hụmaru iphe, dụ iya biribiri. Ọ sụ ndu agbazijeru iya olu: “?Tọ bụnu-a ụmadzu ẹto bẹ e keru ẹgbu chie l'ọku-a?”

\par }{\PP Ẹphe sụ iya: “Ee eze; ọ kwa iya-a.”


\par }{\PP \VS{25}Ọ sụ phẹ: “Unu lenu! Mu hụmakwaru ụmadzu ẹno, e keduru ẹgbu, aghapherọ g'ọ dụ phẹ l'ime ọku ọbu; ọphu ọ dụdu iphe, mekarụ phẹ nụ. Onye ọphu kwe phẹ ẹno dụ gẹ nwa agwa!”


\par }{\SH Nebukadineza ekele Chileke ekele
\par }
{\PP \VS{26}Tọbudu iya bụ; Nebukadineza bya akpịritaru l'ọnu oke ọku ono, enwu phoophoophoo ono bya araa ya arara sụ: “Unubẹ Sheduraku; waa Mishaku; yẹe Abedinego; unubẹ ndu ejeru Chileke, bụ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ ozi; unu fụtawaro-o! Unu byawarọ l'ẹka-o!”

\par }{\PP Ọ bụru iya bụ lẹ Sheduraku; yẹe Mishaku waa Abedinego eshi l'ọku ono lụfuta.

\VS{27}Iphe, bụkpoo ndu ono, nweru ọkwa ono; mbụ ndu nọ-chiru ẹnya eze; mẹ ndu-ishi lẹ mkpụkpu; mẹ ndu ọphu ọkwa phẹ tsotaru ndu-ishi lẹ mkpụkpu; mẹ ndu mgbazi ibe eze ono g'ẹphe ha zeru gidigidi bya asọ-phee phẹ mgburugburu. Ẹphe hụma l'ọku ta adụdu iphe, o meru ndu ono l'ẹhu; ọphu o ketaduru g'ọ ka mma l'ọo ẹgbushi phẹ; ọphu ọ dụdu iphe, ọku meru uwe phẹ; ọphu ẹphe eshikpọdanu ẹnwuru ẹnwuru.


\par }{\PP \VS{28}Nebukadineza sụ: “Mu ekele Chileke kẹ Sheduraku; waa Mishaku; yẹe Abedinego ekele; mbụ Chileke, yeru ojozi iya; ọ bya adzọta ndu-ozi iya, bụ ndu kweru nkiya; woru ekemu, eze tụru hua l'alị; bya eworu ishi ndzụ phẹ tụa; mẹ o -beta ọphu ẹphe e-woru ozi jeeru; ọzoo woru ẹja baarụ iphe ọzo, abụdu Chileke phẹ.

\VS{29}Nta-a bẹ ekemu mu atụ bụ; g'ọha l'ophu; mẹkpoo iphe, bụkpoo ndu alị, nọnu; mẹ ọhamoha, opfu-alị phẹ dụgbaa iche iche; onye pfubyiru Chileke kẹ Sheduraku; waa Mishaku; yẹe Abedinego; l'egbua onye ono bọkashia; woru ụlo iya mee ikpọzu; noo kẹle ọ tọ dụedu iphe ọzo, a-dụ ike adzọta nemadzụ ẹgube-a, Chileke dzọtaru-a!”


\par }{\PP \VS{30}Ọ bụru iya bụ l'eze abya apalia ọkwa Sheduraku; yẹe Mishaku; waa Abedinego; mee phẹ; ẹphe kabaa shii l'alị ndu Bábilọnu.




\par }\Chap{4}{\SH Nrwọ k'ẹbo, Nebukadineza rwọru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwa-a bụ ozi, mụbe eze, bụ Nebukadineza l'ezi g'e zidzuru ọha l'ophu; mẹkpoo iphe, bụkpoo ndu alị, nọnu; mẹ ọhamoha, opfu-alị phẹ dụgbaa iche iche lẹ mgboko mgburugburu:

\par }{\PP “G'ẹhu dụkwa unu guu dụa k'etsutsu iya!


\par }{\PP \VS{2}“Ọotso mụbe Nebukadineza ụtso gẹ mu dooru unu iphe-ọhumalenya; mẹ iphe, dụ biribiri, Chileke, bụ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ meru mu.


\par }{\Q \VS{3}“Iphe-ọhumalenya Chileke

\par }{\QB parụ ẹka.

\par }{\Q Tẹme ọ dụkwapho oke ebvu;

\par }{\QB mbụ iphe, dụ biribiri,

\par }{\QB oomeje.

\par }{\Q Eze, ọ bụ bẹ ọo-bụru jasụ

\par }{\QB l'ojejoje.

\par }{\Q O je abụru ishi;

\par }{\QB e -shi l'ọgbo sweru ọgbo.


\par }{\PP \VS{4}“Sụ-a; mụbe Nebukadineza nọro tụsaru ẹhu l'ime ụlo mu; ẹku nọdu abyaru mu kụgbukugbu.

\VS{5}Mu rwọru nrwọ, mu rwọchaaru ndzụ gụhu mu. Lẹ gẹ mu zẹ l'eli iphe-azẹe mu bẹ iphe, abyaẹ mu phọ l'ọriri; mẹ iphe, mu aphụ l'ọphulenya yeru mu ebvu.

\VS{6}Ọ bụru iya bụ lẹ mu abya atụ-a ekemu sụ g'a tụko ndu maru iphe l'alị ndu Bábilọnu chịtaru mu g'ẹphe kọoru mu ishi nrwọ ọbu.

\VS{7}O be gẹ ndu jibya; mẹ ndu emeje ọmamanshi; mẹ ndu maru ẹnya kpokpode; mẹ ndu karụ akaka wụru bya; mu bya ezeeru phẹ nrwọ ọbu; ọphu ẹphe adụdu ike kọoru mu iphe, ishi iya bụ.

\VS{8}O be l'ikpazụ iya; Danẹlu bya abya l'iphu mụbe eze; mu bya ezeeru iya nrwọ ọbu. Danẹlu ono bẹ a gụru Beluteshaza. Ọ bụru agwa mụbe eze bẹ a gụru iya ono; tẹme unme k'agwa ọphu dụ nsọ nọdu iya l'ẹhu.


\par }{\PP \VS{9}“Mu sụ iya: ‘Beluteshaza; onye-ishi ndu jibya. Mu mawaru l'unme k'agwa, dụ nsọ bẹ dụ ngu l'ẹhu; ọphu ọ dụdu iphe, e domiru edomi, atsụje ngu l'ẹhu amaru. Ọwaa bẹ bụ nrwọ, mu rwọru. Jiko kọoru mu rọ ishi iphe, ọ bụ.

\VS{10}Wakwa iphe, mu hụmaru ẹka mu zẹ azẹe l'iphe-azẹe mu bụ ọwa-a: Mu jeshiaru ele ẹnya; mu hụma oshi, pfụru l'echi mgboko gẹdegede. Oshi ọbu paa ephekerephe ephekerephe.

\VS{11}Oshi ono vua bya ajaa àjàjà shihu ike shingushingu kpọ. Eli eli iya je asụ-pfuru l'igwe; mgboko l'ophu hụma-dzuru iya.

\VS{12}Ẹkwo iya nọdu ama ntụmatu; tẹme ọ mịa deru yẹkete; mbụ lẹ mebyi iya sụerupho ndiphe l'ophu eriri. Ọ bụru lẹ mkpula iya bẹ anụ, bu l'ẹgbudu atụkoje nọdu; l'ookpuchikọta phẹ; ẹnu, ephe l'eli bugbaaru l'ẹkali iya. Iphe, bụkpoo iphe, e meru dobe lẹ mgboko bụru akpụru iya bẹ ẹphe tụkoru eri.


\par }{\PP \VS{13}“ ‘No iya; mu zẹ azẹe l'iphe-azẹe mu ono; mu hụma onye-nche bya abụru onye dụ nsọ. O shiẹpho l'igwe lụfuta.

\VS{14}Ọ raa ya arara rashịa ya ike sụ: “Gbutsua oshi ono egbutsu; kọshia ya ẹkali. Chishia ya ẹkwo; tụkashia akpụru iya nanụnanu. G'anụ, kụru iya lẹ mkpula wụkashihukwa; ẹnu, bugbaa ya l'ime ephekashịhukwapho!

\VS{15}Obenu l'upfu iya; yẹle ọgbarabvu iya bẹ aa-ha l'alị; rị-phua ya ẹgbirigba-ígwè; yẹe k'onyirubvu; parụ iya haa l'ẹka ono gẹ yẹe ẹswa, nọ l'ẹgu tụa ya. G'iji, shi l'igwe kwaa kpua ya. G'o je gẹ yẹle anụ-ẹgbudu tụa ya l'ime ẹgbudu, dụ lẹ mgboko.

\VS{16}G'e wofu iya egomunggo kẹ nemadzụ; woru egomunggo anụ-ẹgbudu woru nụ iya. G'ọ nọo ẹgube ono gbiriri jasụ apha ẹsaa awụa ya l'eli.

\VS{17}Ndu tụru ekemu-a bụ ndu nche; ọ bụru ndu dụ nsọ sụru l'onoo g'ọo-dụ bụ onoya. Ọ kwanụ iya bụ g'iphe, bụ ndu nọ ndzụ amaru lẹ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ bụ onye ndu eze ndiphe mgburugburu nọ l'ẹka; ọ bụru onye Chileke tụru obu iya onyo k'anụnu iya bẹ ọo-nụje iya; m'obeta ọ bụru onye ẹnya kachakpọo alwalwa l'ụnwu-eliphe l'ophu.”


\par }{\PP \VS{18}“ ‘Sụ-a; noo nrwọ, mụbe Nebukadineza rwọru bụ ono. Ọ bụru gẹ gụbedua, bụ Beluteshaza kọwaro iphe, ishi nrwọ ono bụ. Noo kẹle ọ tọ dụdu mẹ onye lanụ lẹ ndu maru iphe l'alị-eze mu, dụru ike kọoru mu iphe, ishi iya bụ. Obenu l'ịi-dụ-a ike; kẹle unme k'agwa ọphu dụ nsọ bẹ nọ ngu l'ẹhu.’


\par }{\SH Ishi nrwọ ono
\par }
{\PP \VS{19}“Mu pfuchaa iphe ono; ọ tụfu Danẹlu ẹhu; bya akpọo ya opfu. Danẹlu ono bụ onye a gụru Beluteshaza. Mu sụ iya; ‘Beluteshaza; gẹ nrwọ ọbu; ọzo ishi iya ta atụfushi ngu rọ ẹhu ẹgube ono!’

\par }{\PP “Beluteshaza sụ: ‘Nnajịuphu mu; gẹ nrwọ-a vụchiaru ndu ị dụ ashị l'ẹnya! G'ishi nrwọ ono mechia l'ẹhu ndu ọhogu ngu!

\VS{20}Gụbe eze; oshi ono, ị hụmaru, vutaru bya ajaa àjàjà shihu ike shingushingu kpọ ono; eli eli iya je asụ-pfuru l'igwe; mgboko l'ophu hụma-dzuru iya;

\VS{21}ẹkwo iya nọdu ama ntụmatu; tẹme ọ mịa deru yẹkete; mbụ lẹ mebyi iya sụerupho ndiphe l'ophu eriri; ọ bụru lẹ mkpula iya bẹ anụ, bu l'ẹgbudu atụkoje nọdu; l'o kpuchikọta phẹ; nwekwarụpho ẹkali, sụru k'ọphu ẹnu, ephe l'eli kparụ ẹpfune l'eli iya.

\VS{22}Oshi ono bụkwa gụbedua l'onwongu eze. Ọ kwa gụbedua vutaru bya adụ ọkpehu ẹgube ono. Ọ bụru ụ́dù ngu vuru vutarwua imigwe ono; ị bụru eze ọha l'ophu jasụ l'ẹka igwe beru alị beru.


\par }{\PP \VS{23}“ ‘Gụbe eze hụmaru onye-nche, dụ nsọ, shi l'imigwe fụta, byaru bya asụ: “Gbutsua oshi ono woru iya mebyishia; ọle g'a hakwaa upfu iya g'o bvuru l'alị; ọgbarabvu iya akwaa l'alị. G'a rị-phua ya ẹgbirigba-ígwè; yẹe k'onyirubvu. Gẹ yẹle ẹswa, nọ l'ẹgbudu tụa ya. G'iji, shi l'igwe kwaa kpua ya. G'o je gẹ yẹle anụ-ẹgbudu tụa ya l'ime ẹgbudu; gbiriri jasụ apha ẹsaa aghata.”


\par }{\PP \VS{24}“ ‘Sụ-a eze; wakwa ishi iya bụ ọwanawa: Ọ kwa iphe, Chileke, bụ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ sụru l'oo-me l'ẹhu gụbe nnajịuphu mu, bụ eze bẹ ị hụmaru ono.

\VS{25}Aa-chịfu ngu l'ẹka nemadzụ anọduje. L'i je gụ l'anụ-ẹgbudu eburu. L'e mee ngu l'ị taahaa ẹswa g'eswi. Noo ẹka ịi-nọdu; iji, shi l'igwe akwaa kpua ngu. L'ị nọo ya ẹgube ono apha ẹsaa; jasụnupho teke ịi-maru lẹ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ bụ onye ndu eze ndiphe mgburugburu nọ l'ẹka; ọ bụru onye Chileke tụru obu iya onyo k'anụnu iya bẹ ọo nụje iya.

\VS{26}Ọ bụru ẹgube ono, a tụru ekemu sụ g'a haa upfu oshi ono; yẹe ọgbarabvu iya g'ọ nọdu l'alị l'ẹka ono; bụkwapho g'aa-nụ-phu ngu alị-eze ngu azụ mẹ ị -maẹrupho l'ọo Chileke bụ eze.

\VS{27}Ọo ya bụ lẹ-a; gụbe eze; kwekwa nata idzu-a, mu abya achịru yeru ngu-a! Watakwa eme iphe, pfụru nhamụnha gude haa eme iphe-ẹji; l'ị wata emeru ndu aakpa ẹhu ree gude haa ẹjo-iphe, iimegbabẹ. G'a maru ?ẹhu a-dụ ngu guu dụriberu?’ ”


\par }{\SH Nrwọ Nebukadineza avụ
\par }
{\PP \VS{28}No iya; e mechaa; iphemiphe onoya mekọtaepho l'ẹhu Nebukadineza.

\VS{29}Lẹ g'a nọchaerupho ọnwa iri l'ẹbo g'ọ rwọchaaru nrwọ ono; ọ nọdu l'ọma ụlo ibe eze iya, bụ l'ụlo-eli iya, nọ l'alị ndu Bábilọnu; bya atụko ọma ụlo ono tsoru aghaphe.

\VS{30}A nọnyaa ọ sụ: “Unu hụmawaru gẹ mkpụkpu Bábilọnu habe shii! Ọ kpọo mbẹdua gude ẹka mu kpụa ya g'ọ bụru ẹka mu e-buru eburu. Ọ bụru ike dụ mu nụ bẹ mu gude kpụa ya; gude goshi g'akpabiri mu habe shii.”


\par }{\PP \VS{31}Ọ kpụkwaduru-a iphe ono l'ọnu epfu; ọ nụma olu-opfu, e shi l'imigwe pfua sụ: “Gụbe eze, bụ Nebukadineza; wakwa iphe, a tụ-buru l'ẹhu ngu baa. Ike, i shi gude bụru eze bẹ a nataakwaru ngu!

\VS{32}Aa-chịfu ngu gẹ gụle amadụ ta anọhe; g'i je gẹ gụ l'anụ-ẹgbudu buru; g'i je ata ẹswa g'eswi; taa ya nno gbiriri jasụ apha ẹsaa awụa ngu l'ishi; jasụ teke ịi-maru lẹ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ bụ onye ndu eze ndiphe mgburugburu nọ l'ẹka; ọ bụru onye Chileke tụru obu iya onyo k'anụnu iya bẹ ọo-nụje iya.”


\par }{\PP \VS{33}Epfupfu, oopfu iya; ọ nwụaru Nebukadineza g'o pfuru. A chịfu Nebukadineza l'ẹka nemadzụ anọduje; chịru iya ye l'ẹgbudu; o je ataahaa ẹswa g'eswi. Iji, shi l'igwe kwaahaa kpuahaa ya l'ẹhu. Ọ nọo l'ẹgbudu jasụ ẹgbushi iya hachaẹpho lọshii lọshii g'ẹba ugo; nvọ ẹka rịshichaa ya gẹ nvọ ẹnu.


\par }{\SH Izimanụ alwa eze azụ
\par }
{\PP \VS{34}“A nọchaepho apha ẹsaa onoya; mụbe Nebukadineza nọdu l'ẹgbudu ẹka ono palia ẹnya imeli; egomunggo lwaahaa mu l'ọ̀rù iya. Mu tuahaa Ọkalibe-kangokọtaru-nụ ẹpha; jaahaa ya ajaja; kwabẹahaa ya ùbvù; mbụ onye ono, nọ ndzụ ojejoje onoya.

\par }{\Q “Ishi, ọ bụ bẹ ọo-bụru

\par }{\QB jasụ l'ojejoje.

\par }{\Q O je abụru eze; e -shi l'ọgbo

\par }{\QB sweru ọgbo.


\par }{\Q \VS{35}Ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB ọ gụberu nemadzụ,

\par }{\QB nọ lẹ mgboko

\par }{\QB mgburugburu.

\par }{\Q Ọ bụru iphe, dụ iya ree

\par }{\QB bẹ oomejeru ụnwu

\par }{\QB imigwe mẹ ndiphe

\par }{\QB l'ophu;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye

\par }{\QB alọ-phu iya ẹka azụ;

\par }{\QB ọphu ọ bụro kẹ jịa ya:

\par }{\QB ‘?Bụ gụnu meru iphe,

\par }{\QB i meru ọwa-a?’


\par }{\PP \VS{36}“No iya; egomunggo lwaẹ mu phọ l'ọru iya; ùbvù, mu shi nweru; mẹ akpabiri mu ono lwaphutakọtaru mu azụ. A wata mu akwabẹ ùbvù ọzo; g'a kwabẹje onye eze. Ndu shi anọduje akpọ-ziru mu ụzo; mẹ ndu a maru ẹpha phẹ l'alị-eze mu bya achọo mu hụma. A bya eworu ike, mu shi gude bụru eze nụ-phu mu azụ; nụghata g'o shi dụ lẹ mbụ.

\VS{37}Nta-a bẹ mụbe Nebukadineza ekele eze k'imigwe ekele; bya akwabẹ iya ùbvù; bya ekutsekwa iya phọ. Iphemiphe, oome pfụru nhamụnha bya adụkota ree; ọzo bụ lẹ ndu eku onwophẹ bẹ ọoduje ike kuzeta alị.”




\par }\Chap{5}{\SH Ẹka deru iphe l'igbulọ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Eze, bu Belushaza bya eshia nri oke ọbo-iphe bya ezia ndu a maru ẹpha phẹ l'alị-eze iya ụnu ụmadzu labọ l'ụmadzu ụkporo iri. Ẹphe bya adọru tụko ngụahaa mẹe.

\VS{2}A ngụnyaepho mẹe ono; Belushaza karụ g'e je achịta okoro, e meru lẹ mkpọla-ododo; me kẹ mkpọla-ọchaa, nna iya, bụ Nebukadineza chịtaru l'eze-ụlo Chileke lẹ Jierúsalẹmu. O zia g'e je achịta iya g'ẹphe gude ngụa mẹe; yẹle ndu ono, a maru ẹpha phẹ ono; mẹ ụnwanyi, ọolu alụlu; mẹ ndu ọphu ọ tọ lụdu ọkpobe alụlu.

\VS{3}E je achịtaru iya iphemiphe ono, e meru lẹ mkpọla-ododo ono, bụ iphe, a chịtaru l'eze-ụlo Chileke lẹ Jierúsalẹmu; ẹphe gude ngụahaa mẹe; mbụ yẹle ndu a maru ẹpha phẹ l'alị-eze iya; mẹ ụnwanyi, ọolu alụlu; mẹ ndu ọphu ọ tọ lụdu ọkpobe alụlu.

\VS{4}Ẹphe nọdu angụ mẹe ono ekele agwa ọphu e meru lẹ mkpọla-ododo; mẹ kẹ mkpọla-ọchaa; mẹ ọphu a kpụru l'onyirubvu; mẹ kẹ mgbọrígwè; mẹ k'oshi; mẹ kẹ mkpuma.


\par }{\PP \VS{5}A bya ele ẹnya; mkpụshi-ẹka nemadzụ chafụta bya awata ede iphe l'igbulọ; l'iphu ẹka orọku sụru l'ụlo ibe eze l'ẹka ono. Eze nọdu elekpọepho ẹka nemadzụ ono ẹnya; ọ nọdu ede iphe ono.

\VS{6}Eze gbachihuẹpho nchi. Ndzụ gụahaa ya gụ-mihu iya; k'ọphu ikpere kụgbabechaaru iya akụgbabe; ọkpa tsụkota iya mẹe.

\VS{7}Eze chishia mkpu sụ g'e je ekuaru iya ndu emeje ọmamanshi; mẹ ndu maru ẹnya kpokpode; mẹ ndu karụ akaka. Eze sụ iphe, bụkpoo ndu mmamiphe ono, nọ l'alị Bábilọnu ono: “Onye dụru ike gụta iphe-a, e deru l'igbulọ-a bya akọoru mu iphe, ishi iya bụ bẹ ee-ye uwe mgbalanụ, dụ uswe-uswe; l'a bya anyabẹ iya ịyagba, e meru lẹ mkpọla-ododo; tẹme ọ bụru iya abụru onye k'ẹto lẹ ndu kachaa shii, bụ phẹ bụ ndu-ishi l'alị-a.”

\VS{8}Ọ bụru iya bụ l'iphe, bụkpoo ndu-mmamiphe l'alị-eze ono abata. Ọphu ọ dụdu onye dụru ike gụta iphe, e deru; ọphu ọ dụdu onye dụru ike kọo iphe, ishi iya bụ.

\VS{9}Ndzụ kabakpọo agụ eze; ọ kabaa agbachihu nchi; ọphu ndu ono, a maru ẹpha phẹ l'alị-eze iya ono amakpọdaa iphe, ẹphe e-me.


\par }{\SH Eze eku Danẹlu
\par }
{\PP \VS{10}Eze-nwanyị nụma olu eze; yẹe ndu-ishi iya bya abatashịa l'ụlo ono, a nọ eri nri ọbo-iphe ono. Ọ bya abata bya asụ: “Gụbe eze; gẹ ndzụ ngu bụkwaru ojejoje! Gẹ meji ta atọfukwa ngu! Ọphu i gbachihushi nchi dụ g'ị dụ ono!

\VS{11}L'alị-eze ngu-a bẹ o nweru onye unme k'agwa ọphu dụ nsọ bu l'ẹhu. Teke nna ngu shi bụru eze be onye ọbu shi egoshije lẹ ya nweru egomunggo; bụru onye iphe edoje ẹnya; bya abụru onye maru iphe. Ọ bụepho lẹ mmamiphe iya ha gẹ k'agwa. Nna ngu, bụ eze, bụ Nebukadineza shi mee ya onye-ishi ndu jibya; mẹ ndu emeje ọmamanshi; mẹ ndu maru ẹnya kpokpode; mẹ ndu karụ akaka.

\VS{12}Noo kẹle unme ọphu dụgharu ree ẹka nọ iya l'ẹhu. Iphe nọdu edoje iya ẹnya ree; tẹme o nweru egomunggo, e gudeje akọ iphe, nrwọ bụ. A -tụa ílú l'ọ kọo iphe, e pfuru. Iphe, atsụ l'ẹhu l'o goshi g'ee-me iya; mbụ Danẹlu. Iphe, eze gụru iya bụ Beluteshaza. Ọo ya bụ; g'e je ekua Danẹlu g'ọ bya akọo iphe, iphe-a bụ.”


\par }{\PP \VS{13}E je ekunaa Danẹlu; ọ bya apfụru l'iphu eze. Eze bya asụ Danẹlu: “?Ọ kwa l'ị bụ Danẹlu; onye yị lẹ ndu nna mu, bụ eze kpụru lẹ ndzụ eshi l'alị ndu Jiuda?

\VS{14}Mu nụmaru ụ́dù ngu; l'a sụru l'unme k'agwa ọphu dụ nsọ nọ ngu l'ẹhu. A sụru l'ị kwarụ ẹnya; iphe nọdu edoje ngu ẹnya; tẹme ị maru ọkpobe mmamiphe.

\VS{15}Ndu mmamiphe mẹ ndu emeje ọmamanshi bẹ e jewaru ekuaru mu g'ẹphe bya agụa iphe-a, e deru l'ẹka-a; kọo iphe, ishi iya bụ; ọphu ẹphe adụdu ike kọo ya.

\VS{16}Mu nụma l'ịikoje iphe, adụdu onye maru iya nụ; tẹme iphe, tụfuru ẹhu nọdu edoje ngu ẹnya. Ọo ya bụ lẹ-a; ọ -bụru l'ị dụru ike gụa iphe ono, e deru l'ẹka ono; kọoru mu iphe, ọ bụ; l'e ye ngu uwe-mgbalanụ, dụ uswe-uswe; l'a nyabẹ ngu ịyagba, e gude mkpọla-ododo mee; tẹme l'ị bụru onye k'ẹto lẹ ndu kachaa shii, bụ phẹ bụ ndu-ishi l'alị-a.”


\par }{\SH Ikpe Chileke
\par }
{\PP \VS{17}Tọbudu iya bụ; Danẹlu bya eyeeru eze ọnu sụ iya: “G'iphe-ọma ngu dụru ngu rọ! Worurọ obunggo, i gege ebu mu bua onye ọzo! Ọle ọ tọo kpọshidu gẹ mu ta agụru gụbe eze iphe ono, e deru edede ono. Mu -gụchaa ya; mu akọoru ngu iphe, e deru ọbu.


\par }{\PP \VS{18}“Sụ-a eze; Chileke, bụ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ meru nna ngu, bụ Nebukadineza eze; bya emee ya; ọ paa ẹka; bya emee ya; ọ dụ biribiri; bya adụ ùbvù l'ẹnya.

\VS{19}Eshinu ọ nụru iya ọkwa, ha shii ẹgube ono; bẹ ọ nụru iya ọha l'ophu; mẹ ndu alị, nọnu; tẹme ndu opfu-alị phẹ dụgbaa iche iche shi anọduje anma pyaapyaapyaa l'iphu iya; atsụ iya ebvu. Onye ọ dụ iya g'o gbua l'o gbua; onye ọ dụ iya g'o dobe ndzụ; l'o dobe iya ndzụ. Onye ọ dụ iya g'ọ palia ọkwa iya l'ọ palia ya; onye ọ dụ iya g'o mee g'ọ bụru onye ẹnya lwarụ; l'o mee ya.

\VS{20}O be teke etse etsetse bahụru iya l'obu; o gude eku-onwonye swichia obu; a chịfu iya l'aba-eze; bya anafụ iya ùbvù, e shi akwabẹje iya.

\VS{21}A chịfu iya l'ẹka nemadzụ anọduje; bya anụ iya egomunggo anụ-ẹgbudu. Ẹphe lẹ nkapfụ-ịgara-ọswa je aswịahaa ọswi. Ọ taahaa ẹswa g'eswi; iji mgboko wata iya awụ ẹhu; gbiriri jasụ ọ bya amaru lẹ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ bụ onye ndu eze ndiphe mgburugburu nọ l'ẹka; tẹme ọ bụru onye Chileke tụru obu iya onyo k'anụnu iya bẹ ọonuje iya.


\par }{\PP \VS{22}“Sụ-a; gụbe Belushaza, bụ nwa iya bya afụta; bya atụko iphemiphe ono makọtaru; ọphu i kuzetakwarụpho onwongu.

\VS{23}Ị gbẹshi bya asụ lẹ gụ lẹ Nnajịuphu ọphu bu l'imigwe sụru atụtu. E je achịtaru ngu okoro l'eze-ụlo iya; unu gude ngụahaa mẹe; mbụ gụ lẹ ndu a maru ẹpha phẹ l'alị-eze ngu; mẹ ụnwanyi, ịilu alụlu; mẹ ndu ọphu ị tị lụdu ọkpobe alụlu. Unu nọdu angụ mẹe ono ekele agwa ọphu e meru lẹ mkpọla-ododo; mẹ kẹ mkpọla-ọchaa; mẹ ọphu a kpụru l'onyirubvu; mẹ kẹ mgbọrígwè; mẹ k'oshi; mẹ kẹ mkpuma; mbụ agwa ọphu ata aphụdu ụzo; ọphu ọonudu iphe; ọphu ọ dụdu iphe, ọ maru. Obenu lẹ Chileke ọphu bụ iya gude ndzụ unu; tẹme iphemiphe, unu eme bụru iya bẹ ọ dụ l'ẹka; bẹ unu ta akwabẹduru ùbvù.

\VS{24}Ọo ya ziru mkpụshi-ẹka ono ọ bya edee iphe-a, e deru-a.


\par }{\PP \VS{25}“Waa iphe, e deru baa: MENE; MENE; TEKELU; PERESINU.

\VS{26}Iphe, ọ bụ baa: MENE bụ iphe, ọ bụ bẹ bụ lẹ Chileke gụwaru mbọku, ịi-bụru eze ọgu; bya emee g'o jeberu nno.

\VS{27}TEKELU bụru iphe, ọ bụ bẹ bụ l'ọ tụru ngu l'iphe, aatụ̀je iphe; ị dapehu.

\VS{28}PERESU bụ iphe, ọ bụ bẹ bụ l'alị-eze ngu bẹ e kehawaru ẹbo; woru nanụ nụ ndu Midiya; bya eworu ọphuu nụ ndu Peshiya.”


\par }{\PP \VS{29}Ọ bụru iya bụ l'eze, bụ Belushaza abya atụa ekemu; a bya achịta uwe-mgbalanụ ono, dụ uswe-uswe ono gude kwaa Danẹlu akwa; a bya achịta ịyagba, e gude mkpọla-ododo mee woru nyabẹ iya. A raa ya arara sụ l'ọo ya bụwaa onye k'ẹto lẹ ndu-ishi l'alị-eze ono l'ophu.

\VS{30}Ọ bụru l'ẹnyashi ono bẹ e gburu eze ndu Bábilọnu ono, bụ Belushaza.

\VS{31}Dariyọsu bụ onye Mediya bya abụru eze nọchia ẹnya iya. Teke ono bẹ Dariyọsu ono nọwaru ụkporo apha ẹto l'apha labọ.




\par }\Chap{6}{\SH Ẹjo idzu, a chịru Danẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Eze, bụ Dariyọsu bya elechaa ẹnya; ọ dụ iya ree ememe. Ọ bya ahọta ụkporo ụmadzu ishii bya anụchaa phẹ ọkwa; mbụ bya asụ g'ọ bụru phẹ a-nọdu anọ-chi ẹnya iya l'alị-eze iya l'ophu.

\VS{2}Ọ bya ahọta ndu-ishi ụmadzu ẹto doberu phẹ; Danẹlu yịru lẹ ndu k'ono. Ọ bụru ụmadzu ẹto ono bẹ ụmadzu ụkporo ishii phọ abyajẹ akọoru iphe, eme l'ibiya ọphu ẹphe bụ ishi iya; ọo ya bụ g'ọ tọ dụ iphe eze ọphu e-te ọkpa.

\VS{3}Danẹlu ono bya abụru onye kakọta ike lẹ ndu nọ-chiru ẹnya eze; mẹ ndu-ishi phẹ. Noo kẹle unme, nọ iya l'ẹhu bụ unme, kakọta shii. Eze meahaa gẹ ya mee ya onye a-bụru ishi l'alị-eze ono l'ophu l'ophu.

\VS{4}Tọbudu iya bụ; ndu nọ-chiru ẹnya eze; mẹ ndu-ishi phẹ ono g'ẹphe ha chọahaa ẹka ẹphe a-gbabe ọkpa chọta iphe, ẹphe a-gụru nụ Danẹlu l'o meru; ọphu ọ dụdu iphe, ẹphe hụmaru, o meru. Ọphu ọ dụdu mkparwụ, ẹphe hụmaru iya l'ẹhu; kẹle ọ bụ onye e gude ire iya ẹka; ọphu oomedu mkparwụ; tẹme ọphu oowedu ozi iya gbẹgele-gbẹgele.

\VS{5}Ọ bụru iya bụ lẹ ndu ono asụ: “Ọ tọ dụkwa iphe, anyi byaru ahụma gụru nụ nwoke-a; gbahaẹpho l'anyi zọru ọkpa laa l'ekemu, dụru yẹle Chileke iya.”


\par }{\PP \VS{6}No iya; ndu nọ-chiru ẹnya eze; mẹ ndu-ishi phẹ ono g'ẹphe ha bya achịa idzu lanụ bya ejepfu eze je asụ iya: “Gụbe eze, bụ Dariyọsu; nọdukwa ndzụ ojejoje!

\VS{7}Iphe, bụkpoo g'a ha bụru ndu-ishi l'alị-eze ngu; mẹ ndu-ishi mkpụkpu l'ẹnya iya l'ẹnya iya; mẹ ndu nọ-chiru ẹnya eze; mẹ ndu-ishi mgbazi; mẹ ndu ọphu ọkwa phẹ tsotaru ndu-ishi mkpụkpu tụkokwaru g'anyi ha chịa ìdzù sụ gẹ gụbe eze tụa ekemu mee ya g'o shihu ike; sụ g'ọ tọ dụkwa onye a-rwọ Chileke iphe; ọzoo agwa; ọzoo nemadzụ; a -gụfukwa gụbedua. G'e mee ya nno ụkporo abalị l'abalị iri. Onye meru iya nụ g'e chie ya l'ọgba oduma.

\VS{8}Eze jiko tụa ekemu ọbu ye ẹka l'ẹkwo iya; mee ya meshia ya ike g'ọ tọ gbanwe agbanwe, bụ iya bụ g'ekemu ndu Midiya waa Peshiya adụje, adụdu onye agbanweje iya agbanwe.”

\VS{9}Ọo ya bụ; eze, bụ Dariyọsu byanụ bya atụa ekemu; dee ya l'ẹkwo; bya ebyia ẹka l'ẹkwo ọbu.


\par }{\SH Danẹlu l'ime ọgba Oduma
\par }
{\PP \VS{10}Danẹlu maẹrupho l'eze yewaru ẹka l'ẹkwo; ọ bahụ l'ụlo iya, bụ ẹka e yeru windo l'ụlo eli iya; windo ono bẹ gharu iphu l'ụzo Jierúsalẹmu. Ọ nọdu egbushije ikpere l'ime ụlo ẹka ono pfuru nụ Chileke kele iya ekele ugbo ẹto mbọku-mbọku, bụ iphe, o shi emejehawaa.

\VS{11}Ọ bụru iya bụ lẹ ndu ono awụru l'odze je ahụma Danẹlu l'ẹka oopfu anụ Chileke g'o yeru iya ẹka.

\VS{12}Ẹphe bya awupfu eze je anyataru iya ekemu iya ono sụ iya: “Gụbe eze! ?Ọ kwa l'i yeru ẹka l'ẹkwo pfushia ya ike sụ l'onye rwọru agwa; ọzoo nemadzụ iphe, a -gụfukwa gụbe eze; l'ime ụkporo abalị l'abalị iri-a; g'e chie ya l'ọgba oduma?”

\par }{\PP Eze sụ: “Iphe, mu pfuru damokwaru gẹ mu pfuru iya, bụ iya bụ ekemu ndu Midiya yẹe Peshiya, adụdu onye agbanweje iya agbanwe.”


\par }{\PP \VS{13}Ẹphe pfụru l'iphu eze sụ: “Danẹlu ono, yị lẹ ndu a kpụru lẹ ndzụ l'alị Jiuda ono; ta angakwaru gụbe eze nchị; ọphu ọokpakwa ishi kẹ l'ị tụru ekemu ye ẹka l'ẹkwo; ọ nọdu anọdujele-a ekpe ekpere akpọ ẹto mbọku-mbọku.”

\VS{14}Eze nụmaepho iphe ono, ẹphe epfu ono; iphe ono, o meru ono tụrwua ya ọkpoma. O meahaa g'ọ nafụta Danẹlu. Ọ chọkashia ụzo iya jasụ nchi nọdu abya ejihu; ọphu ọ dụdu ọphu meru nụ.


\par }{\PP \VS{15}Ndu ono byakwa awụru l'odze bya ejepfu eze je asụ iya: “Gụbe eze; nyatakwa g'ekemu ndu Midiya yẹe ndu Peshiya dụ; l'eze -tụ-buwaa iphe, oo-me; ọzo l'ọ tụru ekemu bẹ a taa gbanwejekwa iya agbanwe.”


\par }{\PP \VS{16}Eze tụnaa ekemu; e je egude Danẹlu kpụru bya bya echie l'ọgba oduma. Eze sụ Danẹlu: “Jiko gẹ Chileke ngu onye ịibaru ẹja mkpụrumkpuru dzọkwaa ngu!”


\par }{\PP \VS{17}A bya eswita oke mkpuma gude swichia ọnu ọgba ọbu. Eze bya ebyia ya ẹka echi-ẹka iya; bya ebyia ya echi-ẹka ndu a maru ẹpha phẹ l'alị-eze iya; g'ọ tọ dụ iphe, aa-gbanwe agbanwe lẹ ndzụ Danẹlu.

\VS{18}Eze tụgbua; ọ bụru iya ala ibe iya. Ọ nọkota ẹnyashi ono; ọphu o riduru nri; ọphu ọ dụdu onye kụru nkwa kpengu l'iphu iya k'eeme iya ẹhu-ụtso. Ọphu ọ dụdu ike kuru mgbẹnya.


\par }{\PP \VS{19}Swịchechero; eze kwolihu gbaru ọso je l'ọnu ọgba oduma ono.

\VS{20}Ọ byarwutaẹpho ọgba ono, e chieru Danẹlu ono ntse; o gude olu aphụ chia mkpu sụ Danẹlu: “Gụbe Danẹlu; onye-ozi Chileke ọphu dzụ ndzụ! Chileke ngu ono, ịibaru ẹja mbọku-mbọku ono; ?ọ dụru-a ike dzọo ngu l'ẹka oduma?”


\par }{\PP \VS{21}Danẹlu sụ eze: “Gụbe eze; nọdukwa ndzụ ojejoje!

\VS{22}Chileke mu yekwarụ ojozi iya; ọ bya apyichishia oduma ẹka l'ọnu; ọphu ọ dụdu ọphu kpakpọoru mu nụ mẹ nvọ; kẹle ọ tọ dụdu iphe, ọo-sụ lẹ mu mejeru iya; ọphu ọ dụdu iphe, mu mejeru gụbe eze.”


\par }{\PP \VS{23}Ẹhu gbẹ teke ono tsọahaa eze ụtso; tsọshiahaa ya ike. Ọ karụ sụ g'e kufuta Danẹlu l'ọgba ono. A bya ekufuta Danẹlu l'ọgba ọbu; ọphu ọ dụdu iphe, larụ iya mẹ nvọ; kẹle Danẹlu dakobeẹrupho Chileke iya.


\par }{\PP \VS{24}Eze tụa ekemu; e je achịta ndu ono, gbapheru Danẹlu ono; bya achịru ye l'ọgba oduma; mẹ ụnwu phẹ; mẹ unyomu phẹ. Ọphu oduma ono ekwekpọdanu g'ẹphe rwua ọhu ọgba ono. Ọ wọchaa phẹ kpokokongu; labushia anụ phẹ; gwechaa okpu phẹ yọgiri yọgiri.


\par }{\SH Dariyọsu ekweta lẹ Chileke Danẹlu bụ iphe
\par }
{\PP \VS{25}Tọbudu iya bụ; eze, bụ Dariyọsu bya edeeru ọha l'ophu ẹkwo; bya edeeru ndu alị, nọnu; mẹkpoo ọhamoha; opfu-alị phẹ dụgbaa iche iche l'alị ono mgburugburu sụ:

\par }{\PP “G'ẹhu dụkwa unu guu dụa k'etsutsu iya!


\par }{\PP \VS{26}“Nta bẹ mu tụru ekemu sụ-a: ‘G'onyemonye nọ l'ẹkameka l'alị-eze mu-a l'ophu l'ophu tsụkotajekwa Chileke Danẹlu ebvu; kwabẹ iya ùbvù!

\par }{\Q “ ‘Noo kẹle ọo ya bụ Chileke

\par }{\QB ọphu dzụ ndzụ;

\par }{\QB bya abụru Chileke,

\par }{\QB a-nọdu jasụ l'ojejoje.

\par }{\Q Alị-eze iya ta adụdu onye

\par }{\QB byaru emebyi iya

\par }{\QB emebyi.

\par }{\Q Ọ bụru iya a-bụru eze

\par }{\QB jasụ l'ikpazụ.


\par }{\Q \VS{27}Ọonafutaje nemadzụ;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu abụjeru

\par }{\QB nemadzụ ọgbata.

\par }{\Q Oomeje ọhumalenya;

\par }{\QB bya emekwaphọ iphe,

\par }{\QB dụ biribiri l'imigwe

\par }{\QB mẹ l'eliphe.

\par }{\Q Ọ dzọtaru Danẹlu l'ẹka

\par }{\QB oduma.’ ”


\par }{\PP \VS{28}Ọo ya bụ; ụpete gbakpọerupho Danẹlu teke ono, Dariyọsu bụ eze; yẹle teke Sayịrosu, bụ onye Peshiya bụkwapho eze.




\par }\Chap{7}{\SH Danẹlu aphụ ọphulenya
\par }
{\PP \VerseOne{1}O be l'apha mbụ, Belushaza bụ eze ndu Bábilọnu; Danẹlu bya arwọo nrwọ; tẹme ọ bụhukwarupho ọphulenya, byaru iya l'ishi l'ẹka ọ zẹ azẹe eku mgbẹnya. Ọ gbẹshi bya atụkoepho iphemiphe ono, ọ rwọru lẹ nrwọ ono dekọta l'ẹkwo.


\par }{\PP \VS{2}Waa iphe, Danẹlu ono pfuru baa: Mu aphụ ọphulenya l'ẹnyashi; mu bya ele ẹnya; mu hụma phẹrephere, shi l'ụzo ẹno, dụ l'igwe l'ẹka ọoswo-re l'oke eze-ẹnyimu.

\VS{3}Oke anụ ẹno, adụdu ọphu yẹe ibe iya gba nanụ shi l'ime eze-ẹnyimu ono nyifutagbaa.


\par }{\PP \VS{4}“Kẹ mbụ dụ g'oduma; ole o nwegbaarụ ǹkù, dụgbaa gẹ k'ugo. Mu nọdu elekpọe ya phọ ẹnya. A bya akwashịa ya ǹkù ono. A bya apalia ya l'alị pfụbe apfụbe. O gude ọkpa labọ pfụru gẹ nemadzụ. A bya eworu obu nemadzụ ye iya l'ime.


\par }{\PP \VS{5}“Anụ k'ẹbo pfụkwaru mu phọ l'iphu. Ono dụ g'ẹjo anụ-ẹgbudu, bụ bịye. A bya apalia yẹbedua mgburẹku lanụ. Ẹgara-iphe dụ ẹto ghashịhu iya l'ọnu; phachaaru iya apharu l'eze. A sụ iya: ‘Gbalihu; taa anụ, ha shii!’


\par }{\PP \VS{6}“Ono bvuchaa; mu jeshia ele ẹnya; anụ ọzo pfụwaru mu l'iphu. Ono dụ g'agụ. Ọle o beru l'okpurukpu iya; o fua ǹkù ẹno, dụkotaepho gẹ ǹkù ẹnu. Anụ k'ọgiya-a nweru ishi ẹno; tẹme ọ bụru iya bẹ a nụru ike g'ọ bụru ishi.


\par }{\PP \VS{7}“E mechaa ono; l'ọphulenya ono, mu aphụ l'ẹnyashi ono kpọekwapho; mu jeshia ele ẹnya; anụ ọphu kwe iya ẹno pfụwaru mu l'iphu. Ono nọdu anyị ishi ẹdzu; tẹme ọ nọdu eye ebvu; tẹme ọkpehu paa ya ẹka. Eze iya dụgbaa kẹ phengara-phengara bya adụgbaa g'ígwè. Ọ nọdu avụje anụ onye ọ bụ yẹe ya kpatakpata; gude ọkpa zọo ọphu phọduru nụ pyakapyaka. Ono te eyetakpọdaru ndu ọphuu ililekpọo; tẹme yẹbedua nweru mpu iri.


\par }{\PP \VS{8}“Mu nọdu arịkwadu kẹ mpu ono; ọ nọdu mu l'iphu futa mpu ọzo, ha nwanshịi. Ọ bụru l'echilabọ mpu ono g'ọ ha bẹ o futaru. Mpu ẹto shi lẹ kẹ mbụ phọ nwofu l'iphu iya. Nwa mpu nshịi ono fua ẹnya, dụ gẹ kẹ nemadzụ; bya efua ọnu, etu onwiya ẹpha.


\par }{\PP \VS{9}“Mu nọdu elekpọekwapho ẹnya:

\par }{\Q “A bya eworu aba-eze bvube.

\par }{\Q Onye ono, bụ O-shi-l'ichee

\par }{\QB bya asụgaru iya.

\par }{\Q Uwe iya nọdu acha

\par }{\QB pemu pemu

\par }{\QB g'aka-mini-sunoo.

\par }{\Q Ẹgbushi, nọ iya l'ishi nọdu

\par }{\QB acha phuuphuu g'ẹ́jí

\par }{\QB atụru ọchaa.

\par }{\Q Ọku nọdu enwu

\par }{\QB phoophoophoo

\par }{\QB l'aba-eze iya ono.

\par }{\Q Mbụ ọkpa aba-eze ono

\par }{\QB bụkotaru ọku,

\par }{\QB enwu enwunwu.


\par }{\Q \VS{10}Ọku nọdu asọ gborogboro

\par }{\QB gẹ nggele shi iya l'iphu

\par }{\QB asọfuta.

\par }{\Q Ụnubuku nọdu ejeru iya ozi.

\par }{\Q Ụnu iri ugbo ụnu iri ọzo

\par }{\QB pfụru iya l'iphu.

\par }{\Q A bya anọ-zia k'ikpe;

\par }{\QB a bya ekpuhashịa ẹkwo.


\par }{\PP \VS{11}“Mu nọdu elekpọekwapho; eshinu nwampu phọ etukpọekwapho onwiya ẹpha; mu nọdu elekpọepho ẹnya jasụ e woru anụ ono phụa; bya eworu ogwe iya mebyishia woru chie l'ọku ono, enwu phoophoophoo ono.

\VS{12}A natachaa anụ ọphuu g'ẹphe ha alị-eze phẹ; ọle a hakwanụru phẹ g'ẹphe dzụru ndzụ kpọbaa nwụpfu.


\par }{\PP \VS{13}“Mu nọdu aphụ ọphulenya l'ẹnyashi ono; mu jeshia ele ẹnya; ọ dụwaru onye ọphu, dụepho gẹ Nwa ndiphe, gude urwukpu shi l'igwe eje abya. Ọ bya abyarwuta l'iphu O-shi-l'ichee ono; e duru iya durwua ẹka ono gẹdegede.

\VS{14}E mee g'o nweru alị-eze; bya adụ biribiri l'ẹnya; tẹme emee ya ọ bụru eze. Ọha l'ophu; mẹ ndu alị, nọnu; mẹ onyemonye, shi l'ọhamoha, opfu-alị phẹ dụgbaa iche iche nọdu abarụ iya ẹja. Alị-eze iya dụepho jasụ l'ojejoje; ọphu ọ byadu l'abvụ abvụbvu ophu; ọphu uswe-ẹka ọ bụ eze abụdu ẹgube iya ọphu ee-mebyi emebyi.”


\par }{\SH Iphe, nrwọ ono bụ
\par }
{\PP \VS{15}“Tọbudu iya bụ; ọ bya atsụahaa mụbe Danẹlu l'ẹhu. Ọphulenya ono, mu aphụ ono nọdu agbakashị mu ẹhu.

\VS{16}Mu bya ejepfu onye lanụ l'ime ndu pfụru l'ẹka ono je asụ iya g'ọ kọeshikwaru mu iphe, iphe ono bụkpoo abụbu.

\par }{\PP “Ọ bya epfuaru mu iya; bya akọoru mu iphe, bụ ishi iphemiphe ono.

\VS{17}Ọ sụ mu lẹ-a: ‘Oke anụ ẹno ono bụ ndu eze ẹno, l'e-mechaa dụ l'eliphe-a.

\VS{18}Obenu lẹ kẹ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ l'e-mechaa natachaa alị-eze ono nwowarụro jasụ l'ojejoje; mbụ l'ọo-nọduwa iya rọ l'ẹka jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.’


\par }{\PP \VS{19}“Mu meahaa gẹ mu maru iphe, anụ k'ẹno ono bụkpoo abụbu, bụ ọphu eyetakpọdaru ndu ọphuu ililekpọo; tẹme ọ nọdu anyị ishi ẹdzu; anụ ọphu nweru eze, e meru l'ígwè; nvọ iya bụru onyirubvu; anụ ọphu atajẹ onye ọ bụ yẹe ya pyaapyaa taa tafụ; gude ọkpa zọo ọphu phọduru nụ tọlitoli.

\VS{20}Mu mekwaphọ gẹ mu maru kẹ mpu iri ono, dụ iya l'ishi ono; yẹe kẹ nwampu ọphu nọnyaaru nụ bya akpofuta; mpu ẹto lẹ ndu ọphu dụhawaanu nwoshihu iya l'atatiphu; mpu ọphu nweru ẹnya bya enweru ọnu, etu onwiya ẹpha; tẹme ọ kachaa nwibe iya akpabiri.

\VS{21}Mpu ono bẹ mu elekpọepho ẹnya; ọ nọdu etso ọgu bya alwụ-kpeẹ phẹ phọ;

\VS{22}jasụ O-shi-l'ichee rwua bya eworu ikpe bua; haarụ ndu-nsọ kẹ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ enge. Ọ bụru teke ono bẹ ndu-nsọ byaru bya atụko alị-eze l'ophu nwokọtaru.


\par }{\PP \VS{23}“No iya; ọ bụru iphe, o pfuru iya baa: ‘Anụ k'ẹno ono bụkwa alị-eze k'ẹno, l'emechaa dụ l'eliphe. Ono taa dụdu g'alị-eze ndu ọphuu ililekpọo. Eliphe mgburugburu bẹ ọo-vụ kpatakpata; zọo ya tọlitoli; gwee ya uji.

\VS{24}Mpu iri ono bụ uzi ụmadzu iri, a-bụchaaru eze l'ime alị-eze lanụ ono. Ẹphe -bụchaa eze; onye eze ọzo abata l'ọkwa. Onye k'ono taa dụdu gẹ ndu ọphuu. Yẹbedua a-lwụ-kpe ndu eze ẹto.

\VS{25}Ọo-nọdu epfutọshi Ọkalibe-kangokọtaru-nụ; tẹme l'ọokpakwapho ẹhu. L'o kukebechaa ẹhu eme gẹ ya e-me gbanwee mbọku; bya agbanwee ekemu. L'a parụ haa ya l'ẹka ugbo lanụ; yẹe ugbo labọ; waa mkpirikpu iya.

\VS{26}E -mechaa l'a bya anọ-zia k'ikpe; l'a bya anata iya ike iya ono mebyishia. Ike taa dụbaedu iya jasụ l'ojejoje.

\VS{27}Tọbudu iya bụ l'a bya eworu alị-eze ono; mẹ ọkwa-eze; yẹe akpabiri alị-eze, nọkota l'eliphe l'ophu woru ye ndu-nsọ l'ẹka; mbụ ndu ono, bụ phẹ bụ ndibe onye ono bụ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ ono. Onye ono bẹ abụbu, ọ bụ eze l'a-nọ ojejoje; tẹme iphe, bụkpoo ndu bụkota ishi a-nọdu abarụ iya ẹja emekwaphọ iphe, o pfuru.’


\par }{\PP \VS{28}“Noo ẹka iphe ọbu jeberu bụ onoya. Mbẹdua, bụ Danẹlu rịe ya phọ l'ọriri; meji nọdu atọfue mu phọ mebyi atọfu. Mu gbachishihuchaa nchi. Mu woẹrupho iphemiphe ono suchia l'ime ọkpoma mu.”




\par }\Chap{8}{\SH Danẹlu ahụma ebili yẹe mkpi l'ọphulenya
\par }
{\PP \VerseOne{1}O be l'apha, kwe Belushaza apha ẹto, o shi bụtaru eze ndu Bábilọnu; mụbe Danẹlu byakwa bya aphụa ọphulenya yekwarụ ọphu mu phụhawaru.

\VS{2}Mu bya ele ẹnya l'ọphulenya ono; mu nọduwaa lẹ Susa, bụ ishi mkpụkpu, nọ l'alị ndu Elamu. Ọ bụru ẹka mu nọ l'ọphulenya ono bụ lẹ mgboru nggele Ulayi.

\VS{3}Mu bya apalia ẹnya jeshia elele; ebili, furu mpu labọ, pfụwaru mu l'iphu. Ọ pfụwaru l'agụga nggele ono; mpu iya dụchaa kẹ phengara-phengara. Mpu ono nanụ ka nwibe ya shii l'ogologo; tẹme ọ bụru ono ka ogologo ono futakperu azụ.

\VS{4}Mu nọdu elekpọepho ebili ono ẹnya. Ọ nọdu eme ẹna. Ọ -pfụru laa l'ụzo ẹnyanwu-arịba; l'ọ pfụru laa l'ụzo isheli; pfụru laa l'ụzo ndọhali. Ọphu ọ dụdu anụ, dụru ike kpafụ iya l'iphu; ọphu ọ dụdu ọphu a-dụ ike anafụ iya iphe, o gude. Ọ bụerupho iphe, dụ iya ree bẹ oomeje; tẹme ọ paa ẹka apaa.


\par }{\PP \VS{5}Noo ya bụ; mu gudekwadụ-a arị k'ono; a bya ele ẹnya; mkpi shiẹpho l'ụzo ẹnyanwu-arịba chafụta; tụkoepho mgboko l'ophu awụgha awụgha kẹ wugelengu-wugelengu; ọphu ọkpa erwudu iya alị. Mkpi ọbu fua mpu, ha shii; mbụ woru mpu fua lẹ mgbaka ẹnya iya.

\VS{6}Ọ byatashịa ebili mpu labọ phọ l'iphu; mbụ ọphu mu shi hụma, pfụru l'agụga nggele phọ. Ọ nọdu aba mba ẹhuka ẹhuka eje abyapfuta iya.

\VS{7}Mu hụma g'ọ watarụ etso ebili ono ọgu ẹhuka ẹhuka. Ọ nọdu echije ebili ono o-chi-too gude nno chifuchaa ya mpu labọ onoya. Ọphu ike apfụru gẹ yẹe ya lwụa ọgu adụedu ebili ono. Mkpi ono tsuta iya tọgbo l'alị zọo ya tọlitoli. Ọphu ọ dụdu onye dụru ike dzọfu ebili ono l'ẹka iya.

\VS{8}Mkpi ono bya apaa igiri igiri. Igiri iya ono panụkaepho ẹka; a kụ-kwofu eze mpu iya ono. Mpu ẹno ọzo, ha shii byaẹpho bya efuta l'ẹka eze mpu lanụ phọ shi dụ phọ. Mpu ono ẹphen'ẹno chịkotachaaru ọnu ghagbaa l'ụzo ẹka phẹrephere shigbaa ụzo ẹno, shi l'igwe.


\par }{\PP \VS{9}A nọnyaa; mpu ono nanụ bya efuta nwampu nshịi ọzo. Nwampu nshịi ono nọnyaa bya apaa ẹka; bya evuru lashịa ụzo ndọhali; vukwaa shia ụzo ẹnyanwu-awawa bya evukwaphọ shia ụzo alị ọma ono.

\VS{10}O vua gbiriri jasụ ọ tụko ikpoto iphe, nọ l'imigwe rwudzuru. Ọ harụ igwerigwe kpokpode dukoshia; ọ dashịhu l'alị; ọ zọkota iya tọlitoli.

\VS{11}Ọ bya ekutse onwiya gẹ ya ha g'onye-ishi iphemiphe ono. Ọ nata iya ngwẹja, aanọduje egwe anụ iya mbọku-mbọku; bya emee ụlo-nsọ iya ọphu ooreẹdu ire.

\VS{12}Ọ bụru atụpya Chileke meru g'o gude a chịru ikpoto ndu-nsọ nụ iya; bya anụkwa iya phọ ngwẹja, eegweje mbọku-mbọku. Iphe, bụkpoo iphemiphe, oome nọdu agbaru iya ụpete. E woru ire-lanụ hua l'alị.


\par }{\PP \VS{13}Tọbudu iya bụ; mu bya anụma olu-opfu, onye dụ nsọ epfu. O gude iya epfupfu; Onye Nsọ ọzo sụ iya: “?Ọo-nọbekpooru ịno-beagha tẹme ọphulenya-a avụa; mbụ ọphulenya kẹ ngwẹja, aanụ mbọku-mbọku-a; yẹe k'atụpya, l'akpata ọla-l'iswi-a; yẹe k'eworu ụlo-nsọ haarụ iya-a; yẹe k'ikpoto ndu-a, aa-zọ tọlitoli-a?”


\par }{\PP \VS{14}Ọ sụ mu: “Nchi e-jihukwa bọhu ụnu mgbo ise l'ụkporo mgbo iri l'ise l'ọ bụru iya bụ l'e wophubaa ụlo-nsọ ono azụ g'ọ dụbaa nsọ ọzobaa.”


\par }{\SH Aakọ iphe ọphulenya Dánẹlu ono bụ
\par }
{\PP \VS{15}O be gẹ mụbe Danẹlu nọkpoepho elekpọepho iphe ono, mu aphụ l'ọphulenya ono; bya arịkpoepho g'oo-me doo mu ẹnya; mu bya ele ẹnya; a pfụwaru mu l'iphu. Onye ọbu dụepho gẹ nemadzụ.

\VS{16}Mu nụma olu-opfu nemadzụ. Ẹka ọ nọ epfu opfu ọbu bụru l'agụga nggele Ulayi. O kua oku sụ: “Geburẹlu-e! Mee gẹ nwoke ono maru iphe ono, ọophu l'ọphulenya ono-o!”


\par }{\PP \VS{17}Ọ byarwutashịa ẹka ono, mu pfụru ono; ndzụ gụahaa mu. Mu dabyiẹrupho dzụladzula. Ọ sụ mu: “Nwa ndiphe. Ọphu e-do ngu ẹnya bụ l'ọphulenya-a bụkwa iphe, e-me teke ikpazụ.”


\par }{\PP \VS{18}O gudekwadụ-a opfu ono l'ẹka epfu eyeru mu; oke mgbẹnya tụ mu; mu zẹe woru iphu kpube l'alị. Ọ bya edenyi mu ẹka bya ekulia mu pfụbe apfụbe;

\VS{19}bya asụ: “Gẹ mu bya epfuaru ngu iphe, e-me l'iphu; iphe, e-me teke ẹhu e-ghu Chileke oke eghu; kẹle ọphulenya-a bụkwa iphe, e-me teke e dobewaru edobe lẹ teke ikpazụ.

\VS{20}Ebili mpu labọ ono, ị hụmaru ono bụ ndu ọ nọ-chiru ẹnya phẹ bụ eze ndu Midiya yẹe Peshiya.

\VS{21}Mkpi ono bụru eze ndu Gurisu. Oke mpu ono, o furu lẹ mgbaka ẹnya iya ono bụru onye eze k'ivuzọ.

\VS{22}Mpu ẹno ono, futarụnu teke ọphuu nwofuru phọ bụ alị-eze ẹno, e-mechaa shi l'ọha ono pfụkata; ọle ike phẹ taa hadụru.


\par }{\PP \VS{23}“Ọkwa eze phẹ -bvụepho, bụ iya bụ teke ndu ntụpya ono e-meẹbewaa ike phẹ; noo teke onye eze ọzo a-bata l'ọkwa. Onye k'ono bẹ iphu a-gba igiri igiri; tẹme l'ọ bụru onye opfu-ephuphu edoje ẹnya.

\VS{24}Yẹbedua bẹ ọkpehu a-dụ; ọle ọ tọ bụdu yẹbedua a-nọdu angẹ onwiya ike. G'oo-gudeje emebyishi iphe a-dụ biribiri. Iphemiphe, ọ tụberu ememe l'oojehuru iya; ọphu ọ dụdu iphe, ọ tọo nwụdu ememe; l'ọ tụko ndu ike dụ mebyishia; bya emebyishikwaphọ ndu dụru Chileke nsọ.

\VS{25}Ụghoshi bẹ oo-me g'ọ nọdu aka shii. L'o woru onwiya dobe l'onye kakọta shii. Teke ono, oo-me gẹ ndiphe rịa lẹ nchị dụwaa doo ono bụ teke oo-mebyishi ikpoto nemadzụ; je apfụru pfụ-chia ẹnya Onye-ishi iphe, bụ ndu-ishi l'ophu. Ọle ee-mechakwaa mebyia ya; obenu l'ọ tọ bụdu l'ike kẹ nemadzụ bẹ oo-shi.


\par }{\PP \VS{26}“A bya l'ọphulenya ọphu ị phụru; kẹ nchi ejihu waa nchi abọhu; onoya bụkwapho eviya. Ọle ọ bụ; byabẹkwadu ono iphe; kẹle teke onoya e-me dụkwadu ẹnya shii.”


\par }{\PP \VS{27}Noo ya; e mechaa ike bya abvụkota mụbe Danẹlu. O mee mu iphe-ememe ujiku olemole. Mu nọnyakwaa bya agbalihukwa bya awata ejeru eze ozi, mu ejeru iya. Ọphulenya ono nyịa mu ishi ẹdzu; kẹle o to doduru mu ẹnya.




\par }\Chap{9}{\SH Danẹlu epfu anụ Chileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}O rwua l'apha, kwe Dariyọsu nwa Kuzakusẹsu apha lanụ; Dariyọsu ono bụ onye Midiya, e meru eze l'alị-eze ndu Bábilọnu l'ophu;

\VS{2}ọ bụru apha mbụ, ọ bahụru l'ọkwa-eze iya bẹ mbẹdua, bụ Danẹlu gụru iphe, e deru l'ẹkwo opfu Chileke; o doo mu ẹnya; mbụ opfu, Nnajịuphu pfuru nụ onye mpfuchiru iya ono, bụ Jieremaya; sụ iya lẹ Jierúsalẹmu a-dabyiru bụru ochobu nọo ụkporo apha ẹto l'apha iri.

\VS{3}No iya; mu byanụ aghaaru Nnajịuphu, bụ Chileke iphu bya epfuahaa nụahaa ya; rwọahaa ya arwọrwo; aswị ẹgu epfu iya; yee uwe-aphụ; woru ntụ kpua onwomu.


\par }{\PP \VS{4}Mu pfuru nụ Chipfu, bụ Chileke mu; bya epfushiaru iya iphe-ẹji mu sụ iya:

\par }{\PP “Gụbe Nnajịuphu, bụ Chileke, parụ ẹka bya adụ ebvu; gụbe onye edobeje ọgbandzu n-yemobu gụ lẹ ndu yeru ngu obu bya emeje iphe, ị karụ g'e meje.

\VS{5}Anyi meakwaru iphe-ẹji; bya emeswewaa iphe. Anyi bụ ndu ẹjo-iphe bya abụru ndu kwefuru ngu ike. Anyi te emejẹedu iphe, ị karụ sụ g'e meje; ọphu anyi edobeẹduru iphe, i kperu l'ikpe.

\VS{6}Anyi ta angabẹeduru nchị l'olu ndu-ozi ngu phẹ, bụ ndu mpfuchiru ngu; mbụ ndu gude ẹpha ngu pfua opfu nụ ndu bụ eze anyi phẹ; mẹ ndu-ishi anyi; mẹ ndu bụ nna anyi phẹ; mẹ ndu alị anyi g'ẹphe hakọta.


\par }{\PP \VS{7}“Nnajịuphu, ị bụ onye pfụberekoto; obenu lẹ g'ọ dụ ntanụ-a bẹ iphere jiru anyi iphu; mbụ anyịbe ndu Jiuda; mẹ ndu Jierúsalẹmu; mẹ ndu Ízurẹlu l'ophu; ndu ọphu nọ ụzenya; mẹ ndu ọphu nọ ntse; ndu nọkpoo l'iphe, bụkotakpoo ọhamoha ono, ị chịru anyi tụkaa nanụnanu; opfu l'anyi te ekwedu g'e gude ire anyi ẹka ono.

\VS{8}Gụbe Chipfu; anyịbedua; mẹ ndu eze anyi; mẹ ndu-ishi anyi; mẹ ndu bụ nna anyi phẹ bẹ iphere jiakwaru iphu; kẹle anyi mewaru ngu iphe-ẹji.

\VS{9}Nnajịuphu, bụ Chileke anyi bụ onye aphụje obu-imemini; bya abụru onye agụje nvụ; m'obetachakpọoru anyi kwefuru iya ike.

\VS{10}Anyi te emejẹedu iphe, Chipfu, bụ Chileke anyi sụru g'anyi meje; ọphu anyi edobeẹduru ekemu ono, ọ tụru ndu-ozi iya, bụ ndu mpfuchiru; ẹphe woru nụ anyi ono.

\VS{11}Ndu Ízurẹlu l'ophu mebyikọtawaru ekemu ngu; bya aghawaru ngu azụ; ọphu ẹphe emejeẹdu iphe, ị sụru g'ẹphe mee.

\par }{\PP “Noo g'o gude ọnu, a tụru; yẹe ikpe, e riru nte kpebua, e dekọtaru lẹ Ekemu Mósisu, bụ onye-ozi Chileke tụko bụru iphe, e kpuberu anyi l'ishi; opfu l'anyi mewaru ngu iphe-ẹji.

\VS{12}Iphe ono, e pfuru l'oo-me anyi ono; mẹ ọphu a sụru l'oo-me ndu-ishi anyi phẹ bẹ mekọtawaru anyi; kẹle i mewaru g'eze iphe-ẹhuka dapfuta anyi. O tokọ dụ-swee iphe, e mejeru lẹ mkpula igwe-a l'ophu l'ophu, ha g'ọphu e mewaru ndu Jierúsalẹmu.

\VS{13}Ọ bụepho g'e deru iya l'ẹkwo ekemu Mósisu bụepho g'eze iphe-ẹhuka ono dapfutakọtaru anyi; ọphu anyi ahadụru iphe-ẹji anyi ngabẹ nchị l'iphe, bụ ire-lanụ nkengu; shi nno chọkwanaa Chipfu, bụ Chileke anyi g'o meeru anyi eze-iphe-ọma.

\VS{14}Ọo ya bụ; Chipfu menaa ẹgwegwa parụ eze iphe-ẹhuka ono haa; ọ dapfuta anyi; noo kẹle Chipfu, bụ Chileke anyi bụ onye pfụberekoto l'iphemiphe, oome; obenu l'anyi te emeduru iphe, ọ sụru g'anyi mee.


\par }{\PP \VS{15}“Nta-a kwanụ; gụbe Nnajịuphu, bụ Chileke anyi, bụ onye gude ọkpehu dufuta ndibe ngu l'alị Ijiputu; mbụ gụbe onye meru; a maru ẹpha ngu byasụ ntanụ-a; anyi mewaru iphe-ẹji; anyi meswewaru.

\VS{16}Gụbe Nnajịuphu: eshinu ị bụhakpowaa onye emeje iphe, pfụru ọto; g'ẹhu ghubuhunụ ngu eghu; vụbuhunuru ndu Jierúsalẹmu ọvuma; mbụ mkpụkpu ngu onoya; mbụ úbvú ngu ono, dụ nsọ ono. Iphe-ẹji, anyi meru; mẹkpoo ẹjo-iphe, nna anyi phẹ meru mewaru ndu Jierúsalẹmu; yẹe ndibe ngu; ẹphe bụru iphe, ndu nọru anyi mgburugburu gude achị ọchi.


\par }{\PP \VS{17}“Nta-a; Chileke anyi; nụmanu epfupfu, mu epfu anụ ngu; yẹe arwọrwo, mụbe onye-ozi ngu arwọ ngu. Gụbe Nnajịuphu; menaa g'ìphóró, shi ngu l'atatiphu dụru eze-ụlo ngu ono, dabyiru iphoro ono g'ẹpha ngu apfụru.

\VS{18}Gụbe Chileke; ngabẹnu nchị nụma; sanaa ẹnya hụma gẹ mkpụkpu ono, a gụru ẹpha ngu ono dabyiru bụru ochobu. Iphe, anyi gude arwọ ngu iphe-a ta abụkwa l'anyi bụ ndu pfụberekoto; ọ bụchikwaa l'ọo l'ị phụnukaru obu-imemini.

\VS{19}Gụbe Nnajịuphu; ngabẹnu nchị! Gụbe Nnajịuphu; gụnaa nvụ! Gụbe Nnajịuphu; nụmanu anụma; mee ememe! Ọ kwa g'ẹpha ngu apfụru! Gụbe Chileke mu; apfụshinu ụpfu; kẹle mkpụkpu ngu ono; mẹ ndibe ngu ono bụkwa ẹpha ngu bẹ a gụwaru phẹ!”


\par }{\SH Ẹsaa ẹsaa uzi ụkporo ẹto l'iri
\par }
{\PP \VS{20}Teke ono, mu epfu anụ Chileke; epfushiru iya iphe-ẹji, mu meru; mẹe ọphu ndibe anyi, bụ ndu Ízurẹlu meru ono; mbụ arwọ Chipfu, bụ Chileke mu l'iswi ẹhu úbvú iya ono, bụ úbvú dụ nsọ ono;

\VS{21}bẹ Geburẹlu; mbụ nwoke ono, mu phụjehawaru l'ọphulenya ono; ziẹrupho phaa nzi lanụ byapfuta mu. Teke ọ byaru bụ l'ụzenyashi l'ẹgube teke aagwajẹ Chileke l'ụzenyashi.

\VS{22}Ọ bya akaru mu sụ mu-a: “Danẹlu; iphe, mu byaru bụkwa gẹ mu mee g'ị kwaa ẹnya; yẹe g'iphe doo ngu ẹnya.

\VS{23}Ọ kwarọ teke ono, ị watarụ epfu anụ Chileke ono bẹ Chileke meru ngu iphe, ị sụru g'e meeru ngu, bụ iya bụ iphe, mu byaru gẹ mu pfuaru ngu; kẹle ị bụ onye aakwabẹ ùbvù, parụ ẹka. Ọo ya bụ g'ị rịkwaa ozi-a arịri; l'o dokwaa ngu phọ ẹnya mbụ ọphulenya-a:


\par }{\PP \VS{24}“Ugbo ẹsaa ẹsaa ugbo ụkporo ẹto l'iri bẹ a tọwaru ọkpa iya doberu ndibe ngu; yẹe mkpụkpu ngu ono, dụ nsọ ono g'e mee g'ẹphe tụpya-buhu ntụpya; mee iphe-ẹji meghee; g'e doshia ẹjo-iphe, ẹphe meshiru; wobata apfụbekoto ọphu a-dụ ojejoje; woru iphe-ọhubama mee l'ọphulenya yẹe mpfuchiru; woru manụ wụa l'iphe, kakọta adụ nsọ.


\par }{\PP \VS{25}“Ọwa-a bụ iphe, ịi-maru; yẹe iphe, e-do ngu ẹnya: E -shi teke ono, a tọru ọkpa sụ g'e mee Jierúsalẹmu g'ọ dụ g'o shi dụ; g'a kpụ-phu iya azụ; gbiriri jasụ teke k'onye ono, a wụru manụ l'ishi ono; mbụ onye ono, bụ onye-ishi ono, a-byanụ ono; bẹ a-bụru ugbo ẹsaa ẹsaa ugbo ẹsaa; yẹe ẹsaa ẹsaa ugbo ụkporo ẹto l'ẹbo. Teke ono bẹ aa-kpụ-phu iya azụ; tọo ya oji; tụa ya owere; ọle ọo-bụru teke aa-nọdu eje iphe-ẹhuka.

\VS{26}Teke ugbo ẹsaa ẹsaa ugbo ụkporo ẹto l'ẹbo ono bvụerupho; l'e gbua Onye ono, a wụru manụ l'ishi ono; ọ tọo dụedu iphe, oo-nwekwadụru. Ndibe onye-ishi ono, a-bya nụ ono; abya emebyishia mkpụkpu ono; yẹe ụlo ono, dụ nsọ ono. Ọ bụru teke ono bẹ mbọku ikpazụ ono a-bya g'utso. Aa-lwụepho ọgu jasụ l'ikpazụ; mbụ l'ọla-l'iswi bẹ a tụ-buwaru dobe l'ọo-dụ.

\VS{27}Yẹbedua bẹ yẹe ndu dụ igwerigwe a-gba ndzụ, shihuru ike l'ime ugbo ẹsaa ono nanụ; ọle ugbo ẹsaa ono -jebeẹrupho l'echi l'o buchia agwa iphe; yẹe ngwẹja. Onye mmebyi abya; bya eworu ẹjo ahụma dobe gbiriri jasụ teke ee-mebyishi iya l'ophu, bụ iya bụ iphe, a tuburu l'ee-mechaa mee onye mmebyi ono.”




\par }\Chap{10}{\SH Danẹlu ahụma ojozi-imigwe l'ọphulenya
\par }
{\PP \VerseOne{1}O be l'apha, kwe Sayịrosu, eze ndu Peshiya apha ẹto, ọ bahụru l'ọkwa-eze iya; Danẹlu phụa ọphulenya. Danẹlu ono bụ iya bụ onye ọphu e shi ekuje Beluteshaza. Iphe ono, ọ phụru l'ọphulenya ono bụru iphe, e-me ememe bya abụru iphe, egoshi l'ọgu a-dụ. Ozi ono bya edoo ya ẹnya; tẹme e mekwaaphọ g'iphe ono, ọophu l'ọphulenya ono doo ya ẹnya.


\par }{\PP \VS{2}Lẹ teke ono bẹ mụbe Danẹlu nọ l'aphụ-aphụ idzu ẹto.

\VS{3}Ọphu mu erijedu ụdu nri, gụru mu nụ. Ọphu anụ; ọzoo mẹe ekpuduru mu ọnu; ọphu mu ewotaduru manụ-anyịnyi nyịa l'ẹhu; gbiriri jasụ idzu-mbekee ẹto ono bvụ.


\par }{\PP \VS{4}O be g'ọnwa mbụ dụ l'abalị ụkporo l'ẹno; mu pfụru l'agụga Eze Ẹnyimu ono, bụ ẹnyimu Tigirisu.

\VS{5}Mu jeshia apali ẹnya; nwoke lanụ pfụwaru mu l'iphu. O yee uwe ọchaa. Ọ bụru akpọ, e gude mkpọla-ododo, kakọta ree mee bẹ o gude tụ-buta uwe iya l'upfu.

\VS{6}Akpọ ẹhu iya nọdu akwọ mụrumuru gẹ mkpuma-kìrísòlayìtù; iphu nọdu acha iya kẹ phuuphuu g'ebemu-igwe; ẹnya iya ẹphenebo nọdu achakọta iya vaavaa g'ọku, enwu enwunwu. Oshi-ẹka iya yẹe oshi-ọkpa iya dụchaa swawara swawara g'onyirubvu, a hụcharu ahụcha. Olu-opfu iya nọdu ada g'opfu, a dụ igwerigwe epfu.


\par }{\PP \VS{7}Noo ya; ọ bụerupho mụbe Danẹlu phụru ọphulenya ono kpoloko. Ọphu ndu mu l'ẹphe nọ ahụmaduru iya. Ọle ndzụ-agụgu guderu phẹ; k'ọphu ẹphe gbalarụ je edomia onwophẹ.

\VS{8}Mu nọduepho nwẹkinyi mu; tabẹkpoepho ẹnya l'oke ọphulenya ono, mu aphụ ono. Nkwo tsụshikota mu mẹe; iphu jikputechaa mu ejikpute g'odzu. Ike bvụebekota mu.

\VS{9}Mu bya anụma ẹka o pfuru opfu yeru mu. Mu nganyaa nchị l'opfu iya; mu woru iphu kpube l'alị. Oke mgbẹnya tụ mu.


\par }{\PP \VS{10}A bya edenyi mụbe Danẹlu ẹka; kulia mu pfụbe; ẹka mu ẹphenebo yẹe ikpere ọkpa mu tụko phụhu mu kparịkpari.

\VS{11}Ọ sụ mu: “Gụbe Danẹlu; onye aakwabẹ ùbvù, parụ ẹka; tọkwa nwẹhu tọgbo nchị nụma opfu-a, mu abya epfuru nụ ngu-a. Ọzo bụ g'ị gbẹshi pfụru apfụru; kẹle ọ bụkpoo ezizi bẹ e ziru mu gẹ mu byapfuta ngu.” O pfuẹpho nno yeru mu; mu gbalihu pfụru apfụru; ẹhu nọdu aphụ mu kẹ kparịkpari.


\par }{\PP \VS{12}Ọ sụ: “Gẹ ndzụ ba agụshi ngu Danẹlu. Eshi lẹ mbọku mbụ ono, i woru ọkpoma ngu ghebe ọnu g'iphe doo ngu ẹnya ono; bya eworu onwongu wozekpọo alị l'iphu Chileke ngu; noo teke a nụmaru olu ngu; e zia mu gẹ mu bya epfuru yeru ngu.

\VS{13}Obenu l'onye-ishi alị-eze ndu Peshiya kwachiru mu ụzo ụkporo abalị l'abalị lanụ. Noo ya bụ; Mayịkelu, yị l'onye lanụ l'ime ndu-ishi bya bya eyeru mu ẹka; kẹle onye eze ndu Peshiya ono sederu mu l'ẹka ono.

\VS{14}Nta-a bẹ mu byaru gẹ mu pfuaru ngu iphe, e-me ndu nkengu l'ụzo iphu; kẹle ọphulenya ono bụ iphe, e-mechaa mee l'ụzo iphu.”


\par }{\PP \VS{15}Teke ono, oopfu iphe ono anụ mu ono bẹ mu phuẹrupho yoo; ọphu mu epfukpọdaru m'opfu ilile.

\VS{16}Noo ya; iphe, gbaẹrupho ụgbugba gẹ nwa ndiphe bya edenyi mu ẹka l'ẹgbonu. Mu saa ọnu wata epfu opfu. Mu sụ onye ono, pfụru mu l'iphu ono-a: “Gụbe nnajịuphu mu; ọphulenya-a, mu phụru-a bẹ eyekwa mu ebvu shii. Nta-a ta adụekwa ike, dụkwadu mu nụ.

\VS{17}Mbụ-a; nnajịuphu; ?dẹnu gẹ mụbe onye-ozi ngu e-shi bya awata abọ ụja eyeru gụbe nnajịuphu? Ike ta adụkpoekwa mu ililekpọo; k'ọphu bụ l'atụ unme tụkokwaru rwụhuchawaa mu.”


\par }{\PP \VS{18}Tọbudu iya bụ; iphe ono, gbaru gẹ nemadzụ ono byakwa bya edenyi mu ẹka ọzo; bya emee; ike dụ mu.


\par }{\PP \VS{19}Ọ sụ mu: “Gẹ ndzụ ba agụshi ngu; gụbe amadụ, aakwabẹ ùbvù, parụ ẹka. G'ẹhu dụkwa ngu guu! Shihu ike nta-a! Shihu ike!”

\par }{\PP O pfuẹrupho opfu ono nụ mu; mu bya arọ-keta ike bya asụ iya: “Nnajịuphu mu; pfuwarọ iphe, iipfu; eshinu i mewaru ike dụ mu.”


\par }{\PP \VS{20}Ọ byakwa bya epfua ọzo sụ: “?Ị maru iphe, meru g'o gude mu byapfutashịa ngu? Ọ tọ dụkwa g'ọo-nọ-beru; mu alashịa azụ jeshia gẹ mu l'onye-ishi ndu Peshiya lwụa ọgu ọzo. Mu -mekpechaa onye k'ono; onye-ishi ndu Gurisu a-bya.

\VS{21}Ọle mu e-vuru ụzo kọadaru ngu iphe, e deru l'ẹkwo ire-lanụ ono. Mbụ l'ọ bụepho Mayịkelu, bụ onye-ishi k'unu bụ onye gbaru mu mkpu kpoloko gẹ mu mekpee phẹ.”




\par }\Chap{11}{\PP \VerseOne{1}“Tọbudu iya bụ; o be l'apha, bụ Dariyọsu onye Midiya apha mbụ, ọ watarụ abụru eze; mu gbalihu pfụru gẹ mu gbaaru iya mkpu; gbobuta iya g'ọ tọ dụ iphe, e-me iya nụ.


\par }{\SH Eze ndu ndọhali yẹe kẹ ndu isheli
\par }
{\PP \VS{2}“Nta bẹ mu e-gburu ngu opfu tororo. Ọ phọdukwaru ndu eze ẹto, e-mechaa futa lẹ Peshiya. Ọphu e-kwe iya ẹno a-kwatakpọo ka ndu ọphuu g'ẹphe ha enweru iphe. Teke ọ gbẹepho l'ẹku iya ono nweru ike; l'ọ kpa-lia onyemonye g'ẹphe wata etso alị-eze ndu Gurisu opfu.

\VS{3}Noo teke onye eze, parụ ẹka apaa l'a-gbalihu pfụru. Onye k'ono bẹ alị-eze iya a-pa ẹka apaa. Ọ bụru iphe, dụ iya ree bẹ ọo-nọduje eme.

\VS{4}Ọ -gbalihuchaa ono; l'aabya eworu alị-eze iya ọbu chikpọo woru kee l'ụzo, phẹrephere eshije abya ụzo ẹno, dụ l'igwe. Ọ tọ dụdu awa iya, oo-larụ; ọphu ike a-dụedu iya g'o shi dụ iya. Noo kẹle alị-eze iya ono bẹ aa-vụ l'ọgbarabvu; pata je anụ ndu ọzo.


\par }{\PP \VS{5}“Eze ndu ndọhali bẹ ike a-dụ; ọle onye lanụ lẹ ndu-ishi ojọgu iya e-mechaa ka iya ike. Onye k'ono bẹ ẹka ọo-bụru eze e-mechaa paa ẹka apaa.

\VS{6}Teke a nọekwarupho nwapha olemole; ẹphe abyakwa agbaa ndzụ. Ada-eze ndu ndọhali l'e-je alụru eze ndu isheli; g'ee-shi g'o mee g'ẹphe dụ lẹ ree. Ọle ọgbandzu ono e-gbukahụ. Noo teke aa-kpọnyi nwanyị ono ẹnya; yẹe ndu shi l'ibe eze duru iya laa ji; yẹe nna, nwụru iya nụ; yẹe ndu bụ agbarike iya.


\par }{\PP \VS{7}“E -mechaa bẹ awa nwanyị ono a-gbalihu g'ọ nọchia ẹnya iya. Onye ono e-tso ndu ojọgu eze ndu isheli ọgu gude nno bahụ l'ẹka eze ono chiberu ifutu. Oo-tso phẹ ọgu gbiriri jasụ l'ọ lwụ-kpee phẹ.

\VS{8}Ọo-natachaa phẹ agwa phẹ; yẹe ntẹkpe, ẹphe gude onyirubvu wụa; mẹkpoo iphe, ereshi ire ike, bụ mkpọla-ọchaa mẹ mkpọla-ododo; chịtachaa ya l'ọ bụru iya ala alị ndu Ijiputu. Ọ byakwa anọkpoo apha olemole; hakpọepho eze ndu isheli. Ọ tọ dụhedu iphe, oo-me iya.

\VS{9}Noo teke eze ndu isheli e-je eswee alị ndu ndọhali. Ọle ọ tọ dụdu g'ọo-nọ-beru l'ọ laphu azụ l'alị iya.

\VS{10}Ụnwu iya abya akwakọbe k'ọgu; bya achịkobekpoo ndu ojọgu, a-pa ẹka apaa; ndu a-nọdu ekpo kọjokojo g'utso, nyịberu anyịbe. Ẹphe alwụa ọgu ọbu lwụ-rwua ẹka eze ndu ndọhali chiberu ifutu.


\par }{\PP \VS{11}“Noo teke eze ndu ndọhali a-tangịrihu; zọru garamugaramu je je etsoo eze ndu isheli ọgu. Ndu isheli abya achịkobe ndu ojọgu, parụ ẹka gude bya; ọle ndu ndọhali alwụ-kpele phẹ-a.

\VS{12}Teke e rwutaẹrupho ikpoto ndu ojọgu ono; eze ndu ndọhali egude iya kuahaa onwiya. L'o gbua ụnu-kụru-ụnu ndu ojọgu ono; ọle ọ tọ bụdu iya e-me iya g'ọ bụwaruro onye ike kachaa adụdu.

\VS{13}Noo kẹle eze ndu isheli a-la je achịkobe ikpoto ndu ojọgu ọzo, a-kwata ka kẹ mbụ phọ shii. A -nọepho apha olemole l'ọ byatashịa ọgu ọzo; l'ọ chịru ndu ojọgu, kwatakpọru dụ igwerigwe; tẹme a chịru ngwọgu chị-jia phẹ ẹka.


\par }{\PP \VS{14}“Teke ono bẹ aa-dụ igwerigwe etso eze ndu ndọhali ọgu. Ọzo bụ lẹ ndibe unu ndu ọphu emeje ike ike l'e-kwefukwaru iya phọ ike; ẹphe eshi ẹgube ono mee; ọphulenya avụa; ọle ọ tọ dụdu iphe, ẹphe e-mefu ọ́nyá.

\VS{15}Noo teke eze ndu isheli a-bya akpụa ọje kpụ-phee mkpụkpu lanụ mgburugburu, bụ mkpụkpu, a kpụ-pheru igbulọ mgburugburu; lwụchaa ya lwụta. Ike taa dụ-ziẹdu ndu ojọgu kẹ ndu ndọhali g'ẹphe nwuphu iya azụ; mbụ lẹ ndu ojọgu phẹ, kachaa alwụshi ọgu ike taa dụkwa ike apfụru.

\VS{16}Onye eze ono, batarụ nụ ono a-nọduepho emeẹpho iphe, dụ iya ree. Ọ tọ dụdu onye adụ ike agbọru iya chịirii. L'ọ bya eworu onwiya sụbe gẹdemu l'alị-ọma ono; tẹme ike adụkwa iya phọ shii k'ọphu ọo-dụ ike mebyishia ya.

\VS{17}Iphe, oo-me bụ l'oo-phubeẹpho iphu gude ike, o gude nọdu l'alị-eze iya l'ophu gude bahụ. Ẹphe l'eze ndu ndọhali abyakwa atụgba nanụ. L'ọ bya ekuru ada iya kee ya k'ọphu ya e-shi l'ẹka ono lwụa alị-eze iya ono; ọle iphe ono, ọochi idzu iya ono bẹ o too meghadu; ọphu ooyeduru iya ẹka.

\VS{18}L'ọ gbẹ teke ono bya aghaaru ndu bu l'agụga eze-ẹnyimu iphu. L'ọ lwụa phẹ lwụta ndu ọphu dụ igwerigwe. Ọle ọo onye-ishi ojọgu lanụ e-mechaa buchia iphe-iphere ono; melata iya iphe ono, oome ndu ọzo ono.

\VS{19}O -mechaa nno; l'ọ bya alaphu azụ je aghaaru mkpụkpu nkiya iphu, bụ mkpụkpu lẹ mkpụkpu, a kpụshigbaaru ike l'alị iya. Noo teke ụpfu a-dụ iya; l'ọ daa darwua ẹka a taa hụmabakpoedu iya ahụma ophu.


\par }{\PP \VS{20}“Onye a-nọtsota iya nụ abya eye onye ana akịriko; g'o je anakọo ndu alị-eze ono ẹku phẹ. A -nọepho nwapha olemole l'e gbua yẹbedua. Ọle e tee gbukwa iya l'ẹhu-eghu; ọphu ọ bụkwa teke aalwụ ọgu.


\par }{\PP \VS{21}“Onye ọzo, bụ onye a-nọtsota onye k'ono a-bụru onye a ta gụbeduru iphe; onye a ta akwabẹdu ùbvù, gbaru onye eze. Yẹbedua e-gude ẹregede pfụbata bya eswee alị-eze ono teke ndu nọ iya nụ arị l'iphe dụebekpoo ree.

\VS{22}Ndu ojọgu, abya gbụkugbuku bẹ ee-rwuta rwufu l'atatiphu iya; mbụ gbuchaa gbua onye yẹle iya rifuru nte abụru nanụ.

\VS{23}Mbụ lẹ yẹle iya a-gba ndzụ; e -mechaa l'ọ gbaaru iya ẹregede; mbụ gude-a nwa ndu abadu ishi bahụ je abụru onye ike dụ.

\VS{24}Teke mkpụkpu, kachaa enweru iphe nọgbaro l'ọ tọ dụdu onye sụru phẹ eme iphe; bụ teke ọo-bata lẹ mkpụkpu ono bya eswechaa ya. Noo teke oo-me iphe, nna iya adụjeduru ike mee; ọphu nna iya oche phẹ emejeduru iya. L'ọ bya eworu iphe, ọ kwatarụ l'ọkwata; waa ẹku mmanụ ọzo woru keeru ndu ẹphe l'iya swị. Ndu sụkporu l'ẹphe kpọru abara; l'ọ chịle-a idzu je alwụ-kpee phẹ. Ọle iphe ono bẹ o too meribẹkwaru.


\par }{\PP \VS{25}“Oo-gude ndu ojọgu, dụ igwerigwe shii gude rọkota ike; sụa ẹka l'obu jepfushia eze ndu ndọhali ọgu. Eze ndu ndọhali abya egude ndu ojọgu, parụ ẹka; tẹme ike dụ phẹ gude wọta iya ọgu ọbu. Ọle ọ tọo dụdu ike apfụru. Ọ bụru iphe, a-kpa iya nụ bụ ẹjo idzu ẹregede, aa-chịru iya.

\VS{26}Mbụ l'ọo ndu eri nri iya l'a-nọdu e-me g'ẹphe gbua ya; mbụ lẹ ndu ojọgu iya bẹ ee-rwuta rwufu; l'e gbua ndu ọphu dụ igwerigwe l'iphu ọgu.

\VS{27}Ndu eze labọ ono, l'e-gude ọkpoma mgbashị nọdu nọ-kube teburu lanụ ede nwibe phẹ edede; ọle ọ tọ dụdu ọphu e-nweru ishi; kẹle o -rwuẹkwapho teke a tuburu bẹ mkpọchi-ishi iya a-dụa.

\VS{28}Eze ndu isheli e-gudekpọo ẹku, parụ ẹka gude laphu azụ l'alị nkiya; ọle iphe, ọo-nọduepho arị bụ gẹ ya mebyia ọgbandzu ono, dụ nsọ ono. E -mechaa l'o mee iphe ono, ọ tụberu ono; tẹme l'ọ lashịa alị iya.


\par }{\PP \VS{29}“Teke a tuburu doberu iya -rwuẹpho; l'ọ byakwa eswee alị ndọhali ọzo; ọle k'ọgiya ono l'a-dụ iche e -me lẹ kẹ mbụ;

\VS{30}noo kẹle ndu Kitimu l'e-gude ụgbo-mini phẹ bya etsoo ya ọgu; l'o mee meji atọfu iya. L'ọ gbẹ teke ono lashịa azụ; je eworu ẹhu-eghu iya swiberu ọgbandzu ono, dụ nsọ ono. Ọ -lwa azụ ono bụ ndu a-tụba iya l'ẹnya bụ ndu sụru l'ẹphe ta ayịhedu l'ọgbandzu ono, dụ nsọ ono.


\par }{\PP \VS{31}“Ndu ojọgu iya a-wụ-lihu wata emerwụshi eze-ụlo, dụ nsọ ono, a kpụshiru ike ono. Ẹphe abya ewuchia g'a ta gwahẹ Chileke mbọku-mbọku; bya eworu ẹjo ahụma ọla-l'iswi dobe.

\VS{32}L'o gude opfu-enwunwu merwushia ndu ọphu mebyiwarụ ọgbandzu ono; obenu lẹ ndu hụberu Chileke phẹ ama e-shihuẹpho dụngudungu kakpute iya.


\par }{\PP \VS{33}“Ndu maru iphe apfụerupho l'alọru ikpoto nemadzụ ẹka lẹ nchị; a makwarụ-a l'e -mechaa bẹ ee-gbuchaa phẹ egbugbu; kpọo phẹ ọku; harụ tụa phẹ mkpọro; kwaa iphe phẹ l'ọkwata.

\VS{34}Ẹphe -daa l'e yeru phẹ ẹka nwanshịi; tẹme ikpoto nemadzụ awụru tsoru phẹ; ọle ẹphe a-nọdu etso phẹ etsotso mkpẹ.

\VS{35}Ndu ono, bụ ndu maru iphe ono bẹ ụpfu a-hakwaru-a dụ; k'ọphu aa-hụ phẹ àhụ́hú g'ẹphe gbuchafụ dụebe ree; mee phẹ; ọ tọ dụdu ẹka ụta a-dụ phẹ l'ẹhu gbiriri jasụ lẹ teke ikpazụ; kẹle teke ikpazụ ono a-byakwa lẹ teke a tụberu.”


\par }{\SH Eze, l'ekutse onwiya
\par }
{\PP \VS{36}“Eze ono e-mekpọekwapho iphe, dụ iya ree. Ọo-nọdu ekutse onwiya; mee onwiya gẹ ya kakọta iphe, bụkota agwa l'ophu shii; bya epfukwaphọ oke opfu, nchị eteke anụmaswee gude epfubyishi Chileke ọphu bụ iya nwe agwa l'ophu. Iphe, oome a-nọdukpoepho ejehuru iya gbiriri jasụ oke ẹhu-eghu Chileke ono abvụebe. Noo kẹle iphe, a tuburu l'oo-me e-mekọtachaa.

\VS{37}Ọphu ọ dụdu iphe, ọ byaru agụbe agwa, shi lẹ nna iya; ọzoo agwa ono, larụ ụnwanyi l'obu ono. Ọphu ọ dụdu agwa, ọ byaru agụbe iphe ililekpọo; ọchia iphe, oo-me bụ l'oo-me onwiya g'ọ kakọta iphemiphe onoya shii.

\VS{38}Iphe ọzo, ọo-nọdu eme bụ l'agwa, ọo-nọdu akwabẹ ùbvù bụ agwa ụlo, a kpụshiru ike; mbụ agwa ọphu nna iya phẹ amajẹduru. Noo agwa, oo-gude mkpọla-ododo yẹe mkpọla-ọchaa gude akwabẹ ùbvù bụ ono. Ono bẹ ọo-nụchaa mkpuma, aswa dụ; yẹe iphe, bụkpoo iphe, ere ire.

\VS{39}Ọ -hụma ẹka ọha chiberu ifutu l'o je etsoo phẹ ọgu. Ọ bụru agwa ono, shi eshishi ono bẹ oo-gude eme iya. Ndu gụberu iya iphe bẹ ọo-kwabẹje ùbvù, parụ ẹka apaa. Oo-me phẹ ẹphe abụru ishi ndu dụ igwerigwe; l'o woru alị keeru phẹ; ẹphe apfụa ụgwo iya.


\par }{\PP \VS{40}“O -rwutashịepho teke ikpazụ ono; eze ndu ndọhali etsoo ya ọgu; eze ndu isheli eziẹpho phaa zipfuta iya; chịru ikpoto ụgbo-ịnya; mẹ ndu agba l'ịnya; mẹ ikpoto ụgbo ọzo mmanụ gude jepfu iya. L'o swekwaaphọ alị ọha, dụ igwerigwe; mbụ sọpyabe phẹ g'ẹka utso gbaru.

\VS{41}Alị-ọma ono bẹ oo-swetakwaphọ. Alị ẹka dụ igwerigwe bẹ a-dakọta nụ; obenu lẹ Edọmu; yẹe Mówabu; waa ndu-ishi ndu Amọnu bẹ aa-dzọta.

\VS{42}Ọo-bụkpooru ishi ndu alị ẹka dụ igwerigwe; ọphu ndu Ijiputu anahụkwa iya.

\VS{43}Ọo-natachaa ndu Ijiputu ẹku mkpọla-ododo yẹe mkpọla-ọchaa phẹ; mẹkpoo iphemiphe, ẹphe gude baa eze l'ophu. L'o mee ndu Libiya; yẹe ndu Kushi; ẹphe anọdu iya l'ẹka.

\VS{44}A -nọnyaepho; nzì, e shi l'ụzo ẹnyanwu-awawa; yẹle ụzo isheli zia abya eyee ya ebvu. L'o gude oke ẹhu-eghu kwolihu jeshia gẹ ya gbua ikpoto nemadzụ pyaapyaa; mbụ meahaa g'ikpoto nemadzụ bvụebe.

\VS{45}Ẹka oo-je anmabẹ eze ụlo-ẹkwa iya bụ lẹ mgbaka Eze Ẹnyimu yẹe oke úbvú ono, dụ ùbvù l'ẹnya bya adụ nsọ onoya. Ọle ike bvụjenu iya phọ; ọphu ọ dụkwa onye byaru agbaru iya mkpu.”




\par }\Chap{12}{\SH Teke ikpazụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Sụ-a; teke ono bẹ Mayịkelu, bụ eze ndu-ishi, bụ iya nọ swiru ndibe unu a-gbalihu. Teke ono a-bụru teke oke iphe-ẹhuka a-dụ; ụdu iphe-ẹhuka ọphu eteke adụ-swee nụ; eshinu ọhamoha watarụ adụdu jasụ teke ono. Ọle teke ọbu bẹ aa-dzọtakwa-a ndibe unu; mbụ iphe, bụkpoo onye a hụmaru l'e deru ẹpha iya l'ẹkwo ono.

\VS{2}Ikpoto ndu kuwaru mgbẹnya; mbụ ndu e kpochiwaru ẹja, dụ l'alị e-tetachaa. O nweru ndu ọphu e-teta jeshia anọdu ndzụ ojejoje; ndu ọphuu eteta eteta iphere bụru ndu aa-nọdu asọ oyi jasụ l'ojejoje.

\VS{3}Ọzo bụ lẹ ndu maru iphe l'a-nọdu egbu nwịinwii g'ogbunwịinwii k'akpaminigwe. Ndu meru ikpoto nemadzụ; ẹphe bụru ndu pfụberekoto; eke paapaapa gẹ kpokpode jasụ l'ojejoje.

\VS{4}Ọle-a; gụbedua, bụ Danẹlu; kpuchikwaa iphe, e deru l'ẹkwo-a ekpuchi; woru iphe-ọhubama mee ya g'ọ dụ gbiriri jasụ teke ikpazụ. Noo teke ikpoto nemadzụ e-tsoru ẹkameka aghaphe achọ g'ẹphe kabaa amaru iphe.”


\par }{\PP \VS{5}Tọbudu iya bụ; mụbe Danẹlu jeshia ele ẹnya; a dụwaa ẹbo pfụru mu l'atatiphu. Onye ọphuu pfụru l'agụgu nggele ono azụ iya ọwa-a; onye ọphuu pfụru l'azụ iya ọphuu.

\VS{6}Onye lanụ tụfuepho ọnu sụ nwoke, yeru uwe-ọchaa, nọ-ngokọtaru mini, nọ lẹ nggele ono sụ iya: “?Ọo-nọ-beru ịno-beru-agha; oke akpabiri iphe-a emee?”


\par }{\PP \VS{7}Nwoke ono, yeru uwe ọchaa ono, nọ-ngokọtaru mini, nọ lẹ nggele ono bya apalia ẹkutara iya; yẹe ẹkicha iya ephekerephe. Mu nụma g'o rifuru angụ, o gude onye ono, a-nọ ojejoje ono ria sụ: “Ọo-bụru ugbo lanụ; yẹe ugbo labọ; waa mkpirikpu iya. Ọ bụru teke ono, e mechaẹrupho; ọphu ọ dụkpoedu ike, dụ ililekpọo; noo teke ee-meghe iphemiphe ono.”


\par }{\PP \VS{8}Mu nụmakwa iphe, o pfuru-o; ọle o to doduru mu ẹnya. Mu jịa sụ: “Nnajịuphu mu-e! ?Bụkpoo gụnu a-bụru mkpọchi-ishi iphemiphe ono?”


\par }{\PP \VS{9}O sụ-a: “Jeshia iphe, iije Danẹlu; kẹle opfu ono bẹ e kpuchiru ekpuchi. E wowaru iphe-ọhubama mee ya g'ọ nọo jasụ lẹ teke ikpazụ.

\VS{10}Ikpoto nemadzụ bẹ ee-mekwa g'ẹphe gbuchafụ; mee phẹ; ẹphe adụebe ree; bụru ndu a hụru l'ọku jasụ ẹphe gbuchafụ. Ọle ndu ẹjo-iphe a-nọduepho eme ẹjo-iphe, ẹphe eme. Ọ tọ byadu edo ndu ẹjo-iphe ẹnya; obenu lẹ ndu maru iphe bẹ oo-dokọta ẹnya ree.


\par }{\PP \VS{11}“E -shi mbọku ono, e wuchiru g'a ta gwahẹ Chileke mbọku-mbọku phọ; bya eworu ẹjo ahụma ọla-l'iswi dobe phọ; bẹ a-dụ ụnu abalị ẹto l'ụkporo abalị ẹno l'abalị iri.

\VS{12}Ọnu-ọma bẹ a gọru nụ onye a-nọdu ngabẹ; nọ-rwua g'ọ bvụchaa; mbụ ụnu abalị ẹto l'ụkporo abalị ẹno l'abalị iri ono.


\par }{\PP \VS{13}“Ọ -bụru kẹ gụbedua; jeshia iphe, iije jasụ teke ikpazụ. Ịi-la je atụta unme; teke o rwuru lẹ mbọku ikpazụ; l'iiteta bya anata okiphe, rwuberu ngu nụ.”

\par }