\NormalFont\ShortTitle{Ẹtu}

{\MTB Ẹkwo

\par }{\MT Ẹtu



\par }\ChapOne{1}{\SH Urwu, dụ l'ẹtu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ẹtu, Sólomọnu, bụ nwa Dévidi

\par }{\QB nmashịru; mbụ eze ndu Ízurẹlu.

\par }{\Q Iphe, e dedoru iya bụ;


\par }{\QB \VS{2}gẹ nemadzụ egude iya

\par }{\QB maru iphe; bya abụru

\par }{\QB onye a hụ̀ru ahụ̀hù.

\par }{\Q Tẹme waa g'opfu,

\par }{\QB dụ omilomi doo ẹnya.


\par }{\Q \VS{3}G'a nọdu ndzụ bụru onye a

\par }{\QB hụ̀ru ahụ̀hù;

\par }{\QB yẹe onye kwarụ ẹnya;

\par }{\QB bya abụru onye a-nọdu eme

\par }{\QB iphe, dụ ree; waa iphe,

\par }{\QB pfụru ọto.


\par }{\Q \VS{4}G'e gude iya mee gẹ ndu

\par }{\QB enwedu egomunggo

\par }{\QB kwa ẹnya;

\par }{\QB mekwaphọ g'okorọbya

\par }{\QB maru iphe;

\par }{\QB makwarụpho eye ọnu l'opfu.


\par }{\Q \VS{5}Gẹ ndu maru iphe ngabẹ nchị

\par }{\QB yekwabaa iphe l'iphe,

\par }{\QB ẹphe nwụtaru.

\par }{\Q Tẹme ndu iphe edoje ẹnya

\par }{\QB angabẹkwapho nchị

\par }{\QB g'a kpọ-zibaaru phẹ ụzo.


\par }{\Q \VS{6}Tẹme g'e gudekwa iya phọ

\par }{\QB mee g'ẹtu doo ẹnya;

\par }{\QB bya emekwaphọ g'ílù,

\par }{\QB ndu maru iphe atụ;

\par }{\QB yẹe opfu phẹ doo ẹnya.


\par }{\Q \VS{7}Ọ kwa atsụ Chipfu ebvu

\par }{\QB bụ egbube ishi mmamiphe.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu eswe bẹ ta

\par }{\QB adụdu iphe, ẹphe agụbeje

\par }{\QB mmamiphe yẹe ahụ̀hù.


\par }{\SH Ọkwa, a nmarụ \newline  ụnwokorobya
\par }
{\Q \VS{8}Sụ-a; nwa mu; ngabẹje nchị

\par }{\QB mẹ nna ngu nọdu

\par }{\QB abarụ ngu mba.

\par }{\Q Ọphu i wokwaru iphe,

\par }{\QB ne ngu ezi ngu kpọo

\par }{\QB ẹbo l'afụ.


\par }{\Q \VS{9}Kẹle opfu phẹ ono a-bụkwaru

\par }{\QB okpulishi, e-me l'ị dụ ùbvù.

\par }{\Q Tẹme l'ọ bụru ịyagba-olu,

\par }{\QB a-tụkpo ngu l'olu gude mee

\par }{\QB l'ị bụru ẹguru.


\par }{\Q \VS{10}Nwa mu; teke ndu iphe-ẹji

\par }{\QB ede ngu edede;

\par }{\QB b'ekwekwa g'ẹphe deta ngu.


\par }{\Q \VS{11}Ọ -bụru l'ẹphe sụru ngu g'ị

\par }{\QB bya etsoru phẹ;

\par }{\QB g'unu je egeparu gbua

\par }{\QB nemadzụ;

\par }{\QB mbụ g'unu je edomia

\par }{\QB onwunu kwabẹru onye

\par }{\QB adụdu iphe, o meru;


\par }{\QB \VS{12}g'unu je elwee phẹ lẹ ndzụ

\par }{\QB g'ilu elweje odzu-a;

\par }{\QB mbụ lwee phẹ wọo gẹ ndu

\par }{\QB bahụru l'iduma;


\par }{\QB \VS{13}mbụ m'obetachakpọ

\par }{\QB ẹphe sụ ngu l'unu

\par }{\QB a-natakwa iphe, eregbaa ire;

\par }{\QB mbụ l'unu e-gudekwa iphe,

\par }{\QB unu natarụ lẹ nfụ dojia ụlo

\par }{\QB unu edoji;


\par }{\QB \VS{14}ẹphe -sụ ngu ngwa;

\par }{\QB g'unu l'ẹphe tụko swịru;

\par }{\QB k'ọphu unu l'ẹphe

\par }{\QB a-gbarụ mgba l'ẹda

\par }{\QB okpoga ọbu;


\par }{\Q \VS{15}Nwa mu; te etsokwaru phẹ!

\par }{\Q Te eyekwa ọkpa l'ụzo,

\par }{\QB ẹphe eshi!


\par }{\Q \VS{16}Kẹle ọkpa phẹ anọduje ekwo

\par }{\QB gburumu ala l'eme iphe-ẹji.

\par }{\Q Tẹme ọphu egbu nemadzụ

\par }{\QB adụdu iphe, ọobujeru

\par }{\QB phẹ.


\par }{\Q \VS{17}L'onye wotaru ọ́nyà-ẹnu

\par }{\QB je ekweberu ẹnu l'ẹka

\par }{\QB ẹnu ele iya ẹnya

\par }{\QB bụkwa iphe-iphoro bẹ oome.


\par }{\Q \VS{18}Ọ kwa mee nkephẹ bẹ ẹphe

\par }{\QB geparu kwabẹru.

\par }{\Q Ọ kwa onwophẹ bẹ ẹphe

\par }{\QB domiru onwophẹ

\par }{\QB echeru.


\par }{\Q \VS{19}Mbụ l'ọo ẹgube ono bụ

\par }{\QB g'ọo-dụ iphe, bụkpoo ndu

\par }{\QB ana ndu ọzo iphe

\par }{\QB phẹ l'ike.

\par }{\Q Urwu, e ritaru l'ụzo, dụ nno

\par }{\QB egbujekwa onye ritaru

\par }{\QB iya nụ.


\par }{\SH Ọkwa, a nmarụ ndu \newline  jịkaru mmamiphe
\par }
{\Q \VS{20}Mmamiphe tsoru gbororo

\par }{\QB echi mkpu.

\par }{\Q Ọ nọ l'echi edupfu akpọ

\par }{\QB okwe.


\par }{\Q \VS{21}Ọobujeru; o -rwua l'ishi ụzo

\par }{\QB l'o chia mkpu.

\par }{\Q Teke ọ byaru l'ọnu-abata

\par }{\QB mkpụkpu l'ọ pfụru

\par }{\QB saarụ ọha opfu sụ:


\par }{\Q \VS{22}Unubẹ ndu enwedu

\par }{\QB egomunggo; ?bụ teke

\par }{\QB ole bẹ unu

\par }{\QB e-mebekpọru eswe?

\par }{\Q ?Bụkpoo teke ole bẹ achị ndu

\par }{\QB ọzo ọchi e-bebekpọ

\par }{\QB tsọ-buhu ndu anọduje

\par }{\QB achị iya nụ ụtso?

\par }{\Q Mbụ-a; ?bụ gụnu meadaa

\par }{\QB tẹme mmamiphe

\par }{\QB adụ-buhu ndu eswe ashị?


\par }{\Q \VS{23}Unu ghakwaaru mu iphu

\par }{\QB nụma mba, mu abarụ

\par }{\QB unu;

\par }{\QB k'ọphu mu e-goshi unu

\par }{\QB obu mu;

\par }{\QB mbụ mee g'unu maru

\par }{\QB g'ọ dụ mu l'obu!


\par }{\Q \VS{24}Obenu eshinu unu jịkaru mu

\par }{\QB teke mu kuru unu oku;

\par }{\QB mu machịaru unu ẹka;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye yeru

\par }{\QB mu ọnu;


\par }{\QB \VS{25}eshinu unu woru idzu,

\par }{\QB mu chị-koshiru unu

\par }{\QB hua l'alị;

\par }{\QB ọphu unu anatadụru mba,

\par }{\QB mu barụ unu;


\par }{\QB \VS{26}bẹ mbẹdua e-mechakwaa

\par }{\QB chịa unu ọchi;

\par }{\QB mẹ iphe-ẹhuka dapfutaẹpho

\par }{\QB unu.

\par }{\Q Mu e-kwekwaru unu

\par }{\QB une mẹ ndzụ-agụgu

\par }{\QB rwutaẹpho unu;


\par }{\QB \VS{27}mbụ teke ndzụ-agụgu e-zi

\par }{\QB g'oke phẹrephere bya

\par }{\QB ezikọta unu;

\par }{\QB ọzoo teke iphe-ẹhuka e-gude

\par }{\QB oke phẹrephere bya

\par }{\QB anmakọta unu;

\par }{\QB mbụ mẹ iphe-ẹhuka yẹe

\par }{\QB aphụ byapfutaẹpho unu.


\par }{\Q \VS{28}“Noo teke ẹphe e-ku

\par }{\QB mu oku;

\par }{\QB mu ta azadụ phẹ ẹnu.

\par }{\Q Ẹphe elee ẹnya mu;

\par }{\QB ẹphe ta ahụmadu mu.


\par }{\Q \VS{29}Sụ: eshinu mmamiphe

\par }{\QB dụ phẹ ashị;

\par }{\QB ọphu ẹphe ahataduru etso

\par }{\QB ụzo atsụ Chipfu ebvu;


\par }{\QB \VS{30}eshinu mu chị-koshiru

\par }{\QB phẹ idzu;

\par }{\QB ọphu ẹphe ekwedu mu

\par }{\QB angabẹru nchị;

\par }{\QB tẹme ẹphe jịka mba,

\par }{\QB mu barụ phẹ;


\par }{\QB \VS{31}bẹ ẹphe e-mechaa ria

\par }{\QB urwu ẹjo ụzo, ẹphe etso;

\par }{\QB mbụ ria urwu ẹjo idzu,

\par }{\QB ẹphe achị; rijia ya ẹpho.


\par }{\Q \VS{32}Ẹjo ụzo ono, ndu enwedu

\par }{\QB egomunggo hatarụ ono

\par }{\QB e-gbukwa phẹ.

\par }{\Q Tẹme ejiji, ndu eswe jiru

\par }{\QB onwophẹ ẹnya ono

\par }{\QB e-mekwaphọ;

\par }{\QB ẹphe abụru ọla-l'iswi.


\par }{\Q \VS{33}Obenu l'onye ngabẹru mụbe

\par }{\QB mmamiphe nchị bẹ ta

\par }{\QB adụdu iphe,

\par }{\QB byaru eme iya nụ.

\par }{\Q Ẹhu a-dụ iya guu;

\par }{\QB ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB ọotsu ebvu k'a -nọnyakwaa;

\par }{\QB o mee ya.”




\par }\Chap{2}{\SH Urwu, eerita lẹ mmamiphe
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; i -kwe nata opfu

\par }{\QB mu;

\par }{\QB bya eworu iphe, mu sụru

\par }{\QB g'e meje doo l'ime obu

\par }{\QB ngu;


\par }{\QB \VS{2}mbụ ị -nọdu angabẹjeru

\par }{\QB mmamiphe nchị;

\par }{\QB bya eworu obu ngu

\par }{\QB ziberu nkwamẹnya;


\par }{\QB \VS{3}ọ -bụru l'i kuru amaru iphe,

\par }{\QB dụ omilomi;

\par }{\QB bya echiku nkwamẹnya lẹ

\par }{\QB mkpu;


\par }{\QB \VS{4}mbụ-a; teke ọogu ngu ẹgu

\par }{\QB g'onye mkpọla-ọchaa

\par }{\QB agụ;

\par }{\QB tẹme ị nọdu achọ iya

\par }{\QB g'onye achọ ẹku,

\par }{\QB e domiru edomi;


\par }{\QB \VS{5}ọo ya bụ; atsụ Chipfu ebvu

\par }{\QB edoo ngu ẹnya;

\par }{\QB tẹme l'ị makwarụpho

\par }{\QB Chileke.


\par }{\Q \VS{6}Kẹle ọo Chipfu bụ onye

\par }{\QB emeje g'a maru iphe;

\par }{\QB mbụ l'ọo l'ọnu iya bẹ

\par }{\QB mmamiphe yẹe

\par }{\QB nkwamẹnya eshije.


\par }{\Q \VS{7}Ọkpobe mmamiphe bẹ ọ

\par }{\QB kwachiru akwachi

\par }{\QB doberu ndu obu phẹ

\par }{\QB gụru ìphóró.

\par }{\Q Ndu ụta ta adụdu l'iphe,

\par }{\QB ẹphe eme bụru iya bẹ

\par }{\QB ẹphe egudeje gbobuta

\par }{\QB onwophẹ.


\par }{\Q \VS{8}Ụzo ndu pfụberekoto

\par }{\QB bụru iya anọduje eleta

\par }{\QB iya ẹnya.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu anwụbejeru

\par }{\QB ndu yeru iya obu ẹnya.


\par }{\Q \VS{9}Noo teke oo-do ngu ẹnya;

\par }{\QB mbụ iphe, dụ ree;

\par }{\QB yẹe iphe, pfụru ọto;

\par }{\QB mẹkpoo iphe,

\par }{\QB bụkpoo ụzomuzo,

\par }{\QB bụ ụzo, dụ ree.


\par }{\Q \VS{10}Noo kẹle mmamiphe a-bahụ

\par }{\QB l'ime obu ngu;

\par }{\QB amaru iphe atsọaha ngu ụtso.


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụru iphe, a-nọdu egbochi

\par }{\QB ngu nụ bụ amaru eye

\par }{\QB ọnu l'opfu;

\par }{\QB nkwamẹnya awata ngu

\par }{\QB awata ngu akpọ-ziru

\par }{\QB ụzo.


\par }{\Q \VS{12}Mmamiphe a-nafụta ngu

\par }{\QB l'ụzo ndu ẹjo-iphe;

\par }{\QB bya adzọta ngu l'ẹka

\par }{\QB ndu opfu phẹ

\par }{\QB apfụduru-ọto;


\par }{\QB \VS{13}mbụ ndu ahajẹ ụzo,

\par }{\QB pfụru nhamụnha je

\par }{\QB etsoru ọchii;


\par }{\QB \VS{14}ndu bụ iphe, adụje phẹ ree

\par }{\QB bụ eme ẹjo-iphe;

\par }{\QB tẹme eshi ụzo, gberu nggọ

\par }{\QB nọdu atsọje phẹ ụtso;


\par }{\QB \VS{15}mbụ ndu ụzo phẹ l'ophu

\par }{\QB dụkota nggọdogo

\par }{\QB nggọdogo;

\par }{\QB ọphu e gudedu ire phẹ ẹka

\par }{\QB l'iphemiphe, ẹphe eme.


\par }{\Q \VS{16}Ọo-dzọkwa ngu phọ l'ẹka

\par }{\QB nwanyị-ovuọba;

\par }{\QB mbụ l'ẹka nwanyị-ụkpara

\par }{\QB yẹle opfu ẹrengete iya.


\par }{\Q \VS{17}Onye lụfutaru l'ibe ji iya,

\par }{\QB kụru iya lẹ nwamgbọko;

\par }{\QB bya aghaaru ọgbandzu,

\par }{\QB ẹphe gbaru l'iphu

\par }{\QB Chileke okotazụ;


\par }{\QB \VS{18}kẹle ụlo nwanyị, dụ ẹgube

\par }{\QB ono bụkwa ẹka eeshije

\par }{\QB alụfu alụfu anwụhu;

\par }{\QB tẹme gbororo ụzo iya bụru

\par }{\QB ụzo, e shi ala maa.


\par }{\Q \VS{19}Ọ tọ dụdu onye jepfujeru

\par }{\QB iya nụ mechaa lwa;

\par }{\QB ọzoo mechaa shibaa

\par }{\QB ụzo ndzụ.


\par }{\Q \VS{20}Ọo ya bụ lẹ-a; tsoru ẹka

\par }{\QB ndu eme ree.

\par }{\Q Shije gbororo,

\par }{\QB ndu pfụberekoto eshi.


\par }{\Q \VS{21}Kẹle ndu obu phẹ gụru

\par }{\QB ìphóró l'e-buru l'eliphe.

\par }{\Q Ndu ụta adụdu l'ẹhu

\par }{\QB anọdukwa iya phọ.


\par }{\Q \VS{22}Obenu lẹ ndu ẹjo-iphe bẹ

\par }{\QB e-mekwa g'ẹphe chịhu

\par }{\QB l'eliphe.

\par }{\Q Tẹme ndu e gudedu ire phẹ

\par }{\QB ẹka bẹ ee-phefu ephefu.




\par }\Chap{3}{\SH Idzu, aachị-koshi \newline  ụnwokorobya
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; ta zọhakwa iphe,

\par }{\QB mu ezi ngu.

\par }{\Q Wochikwaaru iphe ono,

\par }{\QB mu sụru g'i mee ono

\par }{\QB kwakọbe l'ime obu ngu;


\par }{\QB \VS{2}kẹle oo-me g'eswe

\par }{\QB ndzụ ngu kabaa ogologo;

\par }{\QB mbụ l'oo-me l'ị kaa nka;

\par }{\QB tẹme l'oo mekwaphọ

\par }{\QB g'ẹhu dụ ngu guu.


\par }{\Q \VS{3}B'ekwekwa gẹ n-yemobu

\par }{\QB yẹe ire-lanụ nahụ ngu.

\par }{\Q Woru iya tụkpoo l'olu g'ọleka;

\par }{\QB l'i woru iya dee pfube

\par }{\QB l'ime obu ngu.


\par }{\Q \VS{4}Ọo ya bụ l'ị bụru onye a-tụba

\par }{\QB Chileke yẹle nemadzụ

\par }{\QB l'ẹnya;

\par }{\QB tẹme l'i nweru ẹpha ọma.


\par }{\Q \VS{5}Gude obu ngu g'ọ ha

\par }{\QB dakobe Chipfu.

\par }{\Q Ba chịkwaru ụpfu kwẹe lẹ

\par }{\QB nkwamẹnya nkengu.


\par }{\Q \VS{6}Ị -nọdu emekpọo iphemiphe,

\par }{\QB iimekpọo ememe;

\par }{\QB nyatajẹ Chipfu;

\par }{\QB kẹle ọo ya e-me g'ụzo ngu

\par }{\QB pfụru ọto.


\par }{\Q \VS{7}Ta arịjekwa l'ị maru iphe.

\par }{\Q Ọ chịkwa g'ị tsụje Chipfu ebvu;

\par }{\QB kpọ-yijeru iphe-ẹji ukuvu.


\par }{\Q \VS{8}Noo iphe, e-me g'ẹhu dụ

\par }{\QB ngu ike;

\par }{\QB mee g'ọkpu shihukwa ngu

\par }{\QB phọ ike.


\par }{\Q \VS{9}Gude ẹku ngu; yẹle iphe-mbụ,

\par }{\QB ị kpatarụ l'opfu ngu;

\par }{\QB kwabẹ Chipfu ùbvù.


\par }{\Q \VS{10}Ọo ya bụ gẹ nri eji ọba ngu

\par }{\QB bushihu ebushihu;

\par }{\QB tẹme mẹe ejikwaphọ

\par }{\QB mgbaja ngu ejiji.


\par }{\Q \VS{11}Nwa mu; Chipfu -nọdu abarụ

\par }{\QB ngu mba;

\par }{\QB b'e wokwaru iya hua l'alị;

\par }{\QB ọphu ị dzụrubejekwa

\par }{\QB mẹ ọ -nọdu alọ ngu ẹka

\par }{\QB lẹ nchị.


\par }{\Q \VS{12}Kẹle ndu Chipfu ahụ̀je ahụ̀hù

\par }{\QB bụ ndu o yeru obu;

\par }{\QB ẹgube ono nna, ahụ̀je nwa,

\par }{\QB o yeru ẹnya ono.


\par }{\Q \VS{13}Ẹhu-ụtso bẹ a gọru nụ onye

\par }{\QB chọtaru mmamiphe;

\par }{\QB mbụ onye natarụ

\par }{\QB nkwamẹnya.


\par }{\Q \VS{14}Kẹle ọ ka mkpọla-ọchaa

\par }{\QB aba urwu;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu anwụta iphe,

\par }{\QB ka shii eme l'ọphu

\par }{\QB mkpọla-ododo anwụta.


\par }{\Q \VS{15}Ọ ka mkpuma, aswa dụ

\par }{\QB ere ire.

\par }{\Q Ọ tọ dụdu iphe, agụ ngu ẹgu

\par }{\QB g'i nweru iya mẹ nanụ,

\par }{\QB aa-nọdu atụ eyeru iya.


\par }{\Q \VS{16}Iphe, o gude l'ẹkutara bụ

\par }{\QB ndzụ ogologo;

\par }{\QB ọphu o gude l'ẹkicha bụru

\par }{\QB enweru iphe yẹe

\par }{\QB akwabẹ ùbvù.


\par }{\Q \VS{17}Etso ụzo iya bụ ẹhu-ụtso;

\par }{\QB tẹme gbororo iya bụkotaru

\par }{\QB ẹhu-guu.


\par }{\Q \VS{18}Ọ bụ oshi, anụje ndzụ l'ẹhu

\par }{\QB ndu nmataru iya akpa.

\par }{\Q Ndu tụru iya gburumu l'a-bụru

\par }{\QB ndu a gọru ẹhu-ụtso nụ.


\par }{\Q \VS{19}Ọo mmamiphe bẹ Chipfu

\par }{\QB gude tụa ọkpa

\par }{\QB mgboko-a l'ophu.

\par }{\Q Ọ bụru nkwamẹnya iya bẹ o

\par }{\QB gude dobe igwe.


\par }{\Q \VS{20}Ọ bụru amaru iphe iya bẹ o

\par }{\QB gude mee gẹ mini ime

\par }{\QB alị nwụshije;

\par }{\QB bya emee g'iji shije

\par }{\QB l'urwukpu kwaa.


\par }{\Q \VS{21}Nwa mu; iphe, ii-gudeshi ike

\par }{\QB bụ ọkpobe mmamiphe;

\par }{\QB yẹle amaru eye ọnu l'opfu.

\par }{\Q B'ekwekwa g'ọ nahụ ngu.


\par }{\Q \VS{22}Ọo ya a-bụru ngu ndzụ;

\par }{\QB bya abụru ịyagba, a-tụkpo

\par }{\QB ngu l'olu gude mee

\par }{\QB l'ị bụru ẹguru.


\par }{\Q \VS{23}Ọo ya bụ l'iijekpọepho

\par }{\QB l'ụzo ngu chiriri werere.

\par }{\Q Opfu ta adụdu ngu l'ọkpa.


\par }{\Q \VS{24}Ị -zẹe azẹe; ndzụ ta agụedu

\par }{\QB ngu.

\par }{\Q Mbụ-a; mgbẹnya atsọaha

\par }{\QB ngu ntụmatu mẹ ị zẹe azẹe.


\par }{\Q \VS{25}Ẹjo iphe-ẹhuka -tụ ngu l'ụpfu;

\par }{\QB b'atsụkwa ebvu!

\par }{\Q Ọphu ị tsụkwa iphe, emeje

\par }{\QB gẹ ndu ẹjo-iphe bụru

\par }{\QB mkpurupyata ebvu mẹ

\par }{\QB ọ dapfu ngu!


\par }{\Q \VS{26}Ọo Chipfu a-bụru agbara-ike

\par }{\QB ngu.

\par }{\Q Ọo ya bụ l'oo-me g'ị tị

\par }{\QB nmalahụ l'ọ́nyà.


\par }{\Q \VS{27}Ta lọ-phukwa iphe,

\par }{\QB dụ ree azụ g'o to rwu ndu

\par }{\QB o rwuberu ẹka;

\par }{\QB mẹ ọ -dụ ngu l'ẹka ememe.


\par }{\Q \VS{28}Ọphu ị sụkwa nemadzụ ibe

\par }{\QB ngu g'ọ bya echele bya

\par }{\QB anata iphe ọ bụ;

\par }{\QB l'ẹka ị gbẹkwa gude iphe,

\par }{\QB ọ bụ l'ẹka ono.


\par }{\Q \VS{29}Ta achịjekwaru nemadzụ ibe

\par }{\QB ngu ẹjo idzu;

\par }{\QB mbụ onye unu l'iya bu

\par }{\QB tụsaru ẹhu.


\par }{\Q \VS{30}Te bokwa nemadzụ ibo eswe;

\par }{\QB l'ẹbe abụ l'o mekarụ ngu

\par }{\QB iphe.


\par }{\Q \VS{31}Te kokwaru onye bụepho

\par }{\QB iphe ike adụje iya ree

\par }{\QB okophoo!

\par }{\Q Ọphu ọ dụkwa ụzo iya ọphu

\par }{\QB ịi-họta sụ l'ọ dụ ngu ree!


\par }{\Q \VS{32}Kẹle onye eegudedu ire iya

\par }{\QB ẹka dụkwa Chipfu ashị;

\par }{\QB obenu l'onye obu iya gụru

\par }{\QB ìphóró bẹ amajẹru

\par }{\QB iya ime.


\par }{\Q \VS{33}Chipfu tụakwaru ọnu-ụlo ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe ọnu;

\par }{\QB obenu l'ọonoduje agọ ọnu-ọma

\par }{\QB anụ unuphu ndu pfụberekoto.


\par }{\Q \VS{34}Ndu achị ndu ọzo ọchi bẹ

\par }{\QB Chipfu achịlatajekwa;

\par }{\QB ọ nọdu emejeru ndu

\par }{\QB wozeru onwophẹ alị

\par }{\QB eze-iphe-ọma.


\par }{\Q \VS{35}Ndu maru iphe bẹ okiphe

\par }{\QB phẹ bụ akwabẹ ùbvù;

\par }{\QB obenu lẹ ndu eswe bẹ

\par }{\QB oogbobejeru iphere.




\par }\Chap{4}{\SH Mmamiphe kachaa ree
\par }
{\Q \VerseOne{1}Sụ-a; ụnwu mu; unu

\par }{\QB ngabẹkpodaru mu phọ nchị

\par }{\QB g'unu angabẹjeru nna unu;

\par }{\QB mẹ ọ -nọdu alọ unu ẹka

\par }{\QB lẹ nchị.

\par }{\Q Unu kpaa iphe lẹ nchị;

\par }{\QB g'iphe edoje unu ẹnya.


\par }{\Q \VS{2}Iphe, mu ezi unu bụ

\par }{\QB ọkpobe mmamiphe.

\par }{\Q Ọo ya bụ; unu te wokwaru

\par }{\QB iya nmaa phulaphula.


\par }{\Q \VS{3}Teke mu bụ nwokoro buru

\par }{\QB l'ibe nna mu;

\par }{\QB mbụ teke mu bụkwadu

\par }{\QB ọgbo lanụ;

\par }{\QB bya abụru nwa lanụ,

\par }{\QB ne mu nwụtaru


\par }{\QB \VS{4}bẹ nna mu ziru mu iphe

\par }{\QB sụ mu:

\par }{\Q “Gudekwa obu ngu g'ọ ha

\par }{\QB gbakụa ẹka l'opfu-ọnu

\par }{\QB mu!

\par }{\Q Meje iphemiphe, mu sụru

\par }{\QB g'i meje g'ịinodu ndzụ!


\par }{\Q \VS{5}Makwarụ iphe;

\par }{\QB g'iphe dojekwa ngu ẹnya!

\par }{\Q Ta azọhajekwa opfu-ọnu mu;

\par }{\QB ọphu i shikwa iya kpọo

\par }{\QB gẹgege kpọfu!


\par }{\Q \VS{6}Te ewokwaru mmamiphe

\par }{\QB nmaa phulaphula;

\par }{\QB ọo ya bụ g'ooleta ngu

\par }{\QB ẹnya.

\par }{\Q Yee ya obu; ọo ya bụ

\par }{\QB g'oocheje ngu echeche

\par }{\QB g'ọ tọ dụ iphe, e-me ngu nụ.


\par }{\Q \VS{7}Ọo mmamiphe bụ ishi;

\par }{\QB ọo ya bụ g'ị chọo

\par }{\QB mmamiphe!

\par }{\Q Obetakpọo o je ephu ngu

\par }{\QB gụnu;

\par }{\QB ta ahakwa achọ

\par }{\QB nkwamẹnya!


\par }{\Q \VS{8}Kutsee ya; g'ọopalia

\par }{\QB ngu ephekerephe!

\par }{\Q Nma iya akpa;

\par }{\QB g'ọokwabeje ngu ùbvù!


\par }{\Q \VS{9}Oo-woru okpulishi,

\par }{\QB e-me g'ị dụ ùbvù l'ẹnya

\par }{\QB kpube ngu;

\par }{\QB bya eworu okpu-eze,

\par }{\QB dụ akpabiri sẹe ngu l'ishi.”


\par }{\Q \VS{10}Ngabẹkpodapho nchị

\par }{\QB nwa mu; g'iphe,

\par }{\QB mu epfu bahụkwa ngu

\par }{\QB lẹ nchi;

\par }{\QB g'eswe ndzụ ngu akabaa

\par }{\QB igwerigwe!


\par }{\Q \VS{11}Ọ kwa ụzo mmamiphe bẹ mu

\par }{\QB ziru ngu.

\par }{\Q Ọ bụru gbororo, pfụru

\par }{\QB nhamụnha bẹ mu duru

\par }{\QB ngu shia;


\par }{\Q \VS{12}K'ọphu bụ ị -nọdu eje ije;

\par }{\QB ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB akpọshi ngu ahata ọkpa.

\par }{\Q Teke ịigba ọso;

\par }{\QB ụpfu ta adụdu ngu l'ọkpa.


\par }{\Q \VS{13}Gudeshia ahụ̀hù, a hụ̀ru ngu

\par }{\QB ike; ba hakwa iya

\par }{\QB g'ọ gbala!

\par }{\Q Letakwa iya ẹnya ree;

\par }{\QB kẹle ọ kwa iya bụ ndzụ,

\par }{\QB ị dzụ.


\par }{\Q \VS{14}Ta atụkwa ọkpa atụtu ophu

\par }{\QB l'ụzo ndu ẹjo-iphe;

\par }{\QB ọphu i shikwa ụzo ndu

\par }{\QB eme ẹjo ememe.


\par }{\Q \VS{15}Gbangoo ya; be shikwa iya

\par }{\QB eshishi ophu.

\par }{\Q Gbakụtaru ụzo ono azụ;

\par }{\QB shia ụzo ọzo jeshia iphe,

\par }{\QB iije.


\par }{\Q \VS{16}Kẹle ẹphe te ekujedu

\par }{\QB mgbẹnya;

\par }{\QB m'ẹphe emedụru ẹjo-ememe;

\par }{\QB ọphu mgbẹnya eshitajẹdu

\par }{\QB phẹ ẹnya eshita ophu;

\par }{\QB gbahaa l'ẹphe meadaru gẹ

\par }{\QB nemadzụ daa.


\par }{\Q \VS{17}Iphe, abụjeru nri phẹ bụ eme

\par }{\QB ẹjo-iphe.

\par }{\Q Mẹe, ẹphe angụje bụru eme

\par }{\QB iphe-ike.


\par }{\Q \VS{18}Ụzo, ndu pfụberekoto

\par }{\QB etso adụje g'ìphóró

\par }{\QB gẹregere ụtsu,

\par }{\QB l'atọje nwẹhu abọhu gbiriri

\par }{\QB jasụ nchi asafụ.


\par }{\Q \VS{19}Obenu l'ụzo ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB adụje gẹ tsụkiribaa

\par }{\QB ọchii;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ẹphe ta amadụ

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB ẹphe evukotajẹ daa iko.


\par }{\Q \VS{20}Nwa mu; ngabẹkwa nchị

\par }{\QB l'iphe, mu epfu.

\par }{\Q Gbobe nchị egbobe

\par }{\QB l'opfu-ọnu mu.


\par }{\Q \VS{21}B'ekwekwa g'ẹphe lụfu ngu

\par }{\QB l'iphu.

\par }{\Q Dobe phẹ l'ime ọkpoma ngu.


\par }{\Q \VS{22}Kẹle ẹphe bụ ndzụ l'ẹhu ndu

\par }{\QB hụmaru phẹ nụ;

\par }{\QB bya emeje g'ẹhu amadụ

\par }{\QB l'ophu wekọrohu.


\par }{\Q \VS{23}Ọphu kachakpọonu bụ g'i

\par }{\QB cheje obu ngu nche;

\par }{\QB kẹle ọo ya bụ ẹka ndzụ shi.


\par }{\Q \VS{24}Tụkokpo iphe, gberu nggọ

\par }{\QB wofukọta l'ọnu ngu.

\par }{\Q G'ire ngu te epfujekwa opfu,

\par }{\QB apfụduru nhamụnha.


\par }{\Q \VS{25}G'ẹnya ngu dụkwa l'iphu.

\par }{\Q Tabẹkpoepho ẹnya l'atatiphu

\par }{\QB ngu nhamụnha

\par }{\QB nhamụnha.


\par }{\Q \VS{26}Lerwejeadakwa ẹnya l'ụzo

\par }{\QB tẹme l'iitsojeru iya.

\par }{\Q G'ụzo, ii-tsoru bụjekwaru

\par }{\QB ọkpobe ụzo, shihuru ike.


\par }{\Q \VS{27}Te etsokwaru ụzo ẹkutara;

\par }{\QB ọphu i shikwa ẹkicha.

\par }{\Q Wofutakwa ọkpa l'ẹjo ememe;

\par }{\QB kwasẹekwarupho

\par }{\QB nhamụnha.




\par }\Chap{5}{\SH Anma ọkwa eri ogori
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; kwata ngabẹru

\par }{\QB mmamiphe nkemu nchị.

\par }{\Q Woru nchị pfube epfube

\par }{\QB nụma opfu nkwamẹnya,

\par }{\QB mu epfu anụ ngu;


\par }{\QB \VS{2}k'ọphu ịi-maru eye ọnu l'o

\par }{\QB rwuberu iya; tẹme opfu,

\par }{\QB shi ngu l'ọnu egoshi l'ị

\par }{\QB maru iphe.


\par }{\Q \VS{3}Kẹle opfu, shi nwanyị,

\par }{\QB eme ẹji l'ọnu bẹ anọduje

\par }{\QB atsọ gẹ manụ-ẹnwu;

\par }{\QB mbụ l'ọokwo tẹretere

\par }{\QB gẹ manụ-ụrwazi.


\par }{\Q \VS{4}Ọle o -rwuẹpho l'ikpazụ

\par }{\QB iya l'ọ tsọahaa g'age;

\par }{\QB tsụahaa nkọ g'ogu,

\par }{\QB atsụ nkọ iphu labọ.


\par }{\Q \VS{5}Onye tsoru iya nụ laakwaru

\par }{\QB maa.

\par }{\Q Ụzo iya edubajẹ nemadzụ

\par }{\QB l'ilu.


\par }{\Q \VS{6}Ọ tọo kpajẹdu ishi etsoru

\par }{\QB ụzo ndzụ.

\par }{\Q Ụzo iya l'ophu dụkotaepho

\par }{\QB nggọdogo nggọdogo;

\par }{\QB ọphu ọ madụ.


\par }{\Q \VS{7}Noo g'o gude mu sụ unubẹ

\par }{\QB ụnwu mu g'unu

\par }{\QB ngabẹru mu nchị.

\par }{\Q G'ọ tọ dụkwa teke unu a-ha iphe,

\par }{\QB mu pfuru meahaa ọzo.


\par }{\Q \VS{8}G'ụzo, ịi-nọdu eshi bụkwaru

\par }{\QB ụzo, nọ iya ụzenya.

\par }{\Q B'e shiswetakwa ụzo

\par }{\QB ọnu-mgbo ụlo ibe iya;


\par }{\QB \VS{9}a -nọnyaa i woru ùbvù,

\par }{\QB rwuberu ngu nụ haarụ

\par }{\QB ndu ọzo;

\par }{\QB bya eworu ndzụ ngu

\par }{\QB tọgboru onye enwedu

\par }{\QB obu-imemini;


\par }{\QB \VS{10}mbụ a -nọnyaa ndiphe

\par }{\QB bya ebvukaa ẹku ngu;

\par }{\QB ọo ya bụ; akanya,

\par }{\QB i seru awụru laa ibe onye

\par }{\QB ọzo.


\par }{\Q \VS{11}Tẹme ndzụ ngu bvụjeepho l'ị

\par }{\QB tsụahaa ude;

\par }{\QB mbụ teke akpọ-ẹhu ngu

\par }{\QB mẹ ogwẹhu ngu

\par }{\QB a-gbajọshihukota.


\par }{\Q \VS{12}Noo teke ịi-sụ: “?Dẹnuanu

\par }{\QB g'o gude e shi alọ mu ẹka

\par }{\QB lẹ nchị;

\par }{\QB ọphu mu agụbejedu

\par }{\QB iya iphe;

\par }{\QB mbụ e shi abajẹru mu mba;

\par }{\QB ọphu o rwujedu mu l'ẹhu?


\par }{\Q \VS{13}Ndu ezi mu iphe bẹ mu

\par }{\QB jịkaru lẹ mu te emedu iphe,

\par }{\QB ẹphe shi ezi mu;

\par }{\QB ọphu mu eshidu eyeje

\par }{\QB ọnu yeru onye shi

\par }{\QB akpọ-zijeru mu ụzo.


\par }{\Q \VS{14}Nta-a bẹ mu abyawaa

\par }{\QB abụru onye larụ l'iyi

\par }{\QB l'edzudzu-ọha.”


\par }{\Q \VS{15}Mbụ-a; gẹ nyee ngu bụru

\par }{\QB ngu obvu-mini,

\par }{\QB a-bụru nkengu kpoloko.

\par }{\Q Mbụ mini, agba kẹ tọritori,

\par }{\QB shi lẹ wẹlu,

\par }{\QB ị tụru l'onwongu.


\par }{\Q \VS{16}?Dẹnu g'ii-shi parụ ọgba,

\par }{\QB a nwụshiru ngu mini

\par }{\QB haa g'ọ sọo gborogboro

\par }{\QB lẹ gbororo?

\par }{\Q ?Mbụ parụ okpuru ngu

\par }{\QB haa g'ọ sọru je adọru l'echi

\par }{\QB edupfu?


\par }{\Q \VS{17}Mee ya g'ọ bụru nkengu kẹ

\par }{\QB nwẹkinyi ngu.

\par }{\Q G'unu lẹ ndiphe ta

\par }{\QB agbakwarụ iya mgba.


\par }{\Q \VS{18}G'e kebekwa ẹnya ẹka iikuje

\par }{\QB mini l'ọma!

\par }{\Q G'ẹhu tsọkwa gụ lẹ nwanyị,

\par }{\QB ị lụru l'okorọbya ụtso!


\par }{\Q \VS{19}G'ọ dụkwa g'umoro-ẹnyimu,

\par }{\QB ama ntụmatu.

\par }{\Q G'ẹra iya mejekwa g'ẹhu tsọo

\par }{\QB ngu ụtso.

\par }{\Q Gẹ n-yemobu iya

\par }{\QB sepyabẹjekwa ngu

\par }{\QB l'unuphu.


\par }{\Q \VS{20}?Dẹnu g'ọ nwụru umere

\par }{\QB nwanyị, eme ẹji anọduje

\par }{\QB agba ngu igiri; nwa mu?

\par }{\Q ?Dẹnu g'o gude ọ bụru

\par }{\QB ụtapfu nyee onye ọzo

\par }{\QB bẹ ịinoduje arwaphu

\par }{\QB onwongu?


\par }{\Q \VS{21}Kẹle ụzo, onyemonye eshi

\par }{\QB bẹ Chipfu makọtakwaru.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu atụkojeepho

\par }{\QB iphemiphe, oome egbu igo.


\par }{\Q \VS{22}Ẹjo-ememe, onye ẹjo-iphe

\par }{\QB eme l'anmajẹkwa iya

\par }{\QB g'ọ́nyà; mbụ l'iphe-ẹji,

\par }{\QB oome adụjekwa g'ụdo

\par }{\QB kee ya kpụkpurukpu.


\par }{\Q \VS{23}Ọ bụru iphe, e-gbu iya nụ bụ

\par }{\QB ahụ̀hù, a hụ̀duru iya;

\par }{\QB tẹme eswe eswe ono,

\par }{\QB oome ono je eme iya l'ọ

\par }{\QB bụru ọla-l'iswi.




\par }\Chap{6}{\SH Ọkwa, aanmaru \newline  onye eme eswe
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; ọ -bụru l'ị narụ

\par }{\QB nemadzụ ibe ngu mkpalẹka;

\par }{\QB ọ -bụru l'i woru onwongu

\par }{\QB sụberu onye ọzo

\par }{\QB l'itumo;


\par }{\QB \VS{2}ọ -bụru l'opfu ono bụwaa

\par }{\QB ọ́nyà nmaa ngu;

\par }{\QB mbụ l'opfu, shi ngu l'ọnu

\par }{\QB bụwaa igbudu tụ ngu;


\par }{\QB \VS{3}wakwa iphe, ii-me baa;

\par }{\QB nwa mu; g'i nweru

\par }{\QB onwongu;

\par }{\QB eshinu ị dabawaru l'ẹka

\par }{\QB obutobu ngu.

\par }{\Q Je ewoze onwongu alị;

\par }{\QB rwọkpoepho obutobu ngu

\par }{\QB jasụ l'ị rwọ-buta iya.


\par }{\Q \VS{4}B'ekwekwa gẹ mgbẹnya

\par }{\QB zinwuta ngu ẹnya!

\par }{\Q Ọphu i kwekpọkwanu

\par }{\QB g'o shita ẹka ị nọ eshita

\par }{\QB ophu!


\par }{\Q \VS{5}Kukebe ẹhu dzọo onwongu

\par }{\QB gẹ mgbada adzọje onwiya

\par }{\QB l'ẹka ndu achị nta;

\par }{\QB mbụ g'ẹnu, ephe l'eli,

\par }{\QB a nmataru l'ọ́nyà;

\par }{\QB e mechaa ọ nahụ.


\par }{\Q \VS{6}Jekubenụ ụnwehu;

\par }{\QB gụbe onye ẹnyiru!

\par }{\Q Gbua igo l'iphe, oome gude

\par }{\QB maru iphe!


\par }{\Q \VS{7}Lenu l'ụnwehu te nwedu

\par }{\QB onye-ishi;

\par }{\QB ọphu ẹphe enwedu onye

\par }{\QB edu phẹ nụ;

\par }{\QB ọzoo onye agbapheje ozi,

\par }{\QB ẹphe eje;


\par }{\QB \VS{8}ọle ọo bụjeru; o -rwua

\par }{\QB l'ọnanwu;

\par }{\QB l'ookukebe ẹhu seta nri;

\par }{\QB mbụ lẹ ndiphe -nọdu

\par }{\QB ebu ereshi;

\par }{\QB yẹbedua apakọ nkiya.


\par }{\Q \VS{9}?Bụ teke ole bẹ ịi-zẹkpo

\par }{\QB ẹgube ono zẹ-beru;

\par }{\QB gụbe onye ẹnyiru?

\par }{\Q ?Bụ teke ole bẹ ii-tehu

\par }{\QB lẹ mgbẹnya ọphu iiku?


\par }{\Q \VS{10}Ịisuje l'ọ kwa-a g'i kuta

\par }{\QB mgbẹnya nwanshịi;

\par }{\QB mbụ g'i dobe ishi l'oshi

\par }{\QB ilile;

\par }{\QB mbụ l'ọ kwa-a g'i jiru ẹka

\par }{\QB ye l'iphu ụtapfu tụta

\par }{\QB unme nwanshịi;

\par }{\QB tẹme l'ị gbẹshi je aharu

\par }{\QB ẹhu ngu zọo ọkpa.


\par }{\QB \VS{11}Ọle g'ị makwarụ l'ọkpa-nri

\par }{\QB a-fụkwaru ngu g'onye ndu

\par }{\QB abalidebvu byaru ibe iya;

\par }{\QB mbụ l'ụko-iphe akwatakwa

\par }{\QB ngwọgu byapfuta ngu.


\par }{\Q \VS{12}Unu ngabẹ nchị gẹ mu

\par }{\QB pfuaru unu kẹ mkpọkoro

\par }{\QB nemadzụ;

\par }{\QB mbụ onye ẹjo-iphe;

\par }{\QB onye bụepho opfu,

\par }{\QB gberu nggọ bẹ oogudeje

\par }{\QB tsoru aghaphe;


\par }{\QB \VS{13}onye anọduje ataburu

\par }{\QB nwibe iya ẹnya;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu egudeje

\par }{\QB ọkpa eme iphe-ọhubama;

\par }{\QB bya ajajẹru nwibe iya ẹka.


\par }{\Q \VS{14}Onye egudeje ẹregede,

\par }{\QB dụ iya l'obu chịa ìdzù eme

\par }{\QB ẹjo-iphe;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu anọduje

\par }{\QB akpa opfu.


\par }{\Q \VS{15}Noo g'o gude eze-iphe-ẹhuka

\par }{\QB je atụ iya l'ụpfu.

\par }{\Q A -bya ajị ẹnya birimu bẹ

\par }{\QB ee-mebyiwa iya k'ọphu

\par }{\QB e tee mekọtabaedu iya.


\par }{\Q \VS{16}Ọ dụru iphe ishii,

\par }{\QB dụ Chipfu ashị;

\par }{\QB mbụ ụzo iphe ẹsaa, bụ ẹbyi

\par }{\QB l'iphu iya.


\par }{\Q \VS{17}Iphe ono bụ: eku-onwonye;

\par }{\QB adzụ ụka egbu ndu adụdu

\par }{\QB iphe, ẹphe meru;


\par }{\QB \VS{18}arị k'eme ẹjo-iphe;

\par }{\QB ekwo gburumu gbaba l'eme

\par }{\QB ẹjo ememe;


\par }{\QB \VS{19}agba ekebe ẹregede;

\par }{\QB mbụ onye opfu, eshije iya

\par }{\QB l'ọnu abụkotajeru ụka;

\par }{\QB waa akpa opfu l'unuphu.


\par }{\SH Anma ọkwa eri ogori
\par }
{\Q \VS{20}Nwa mu; mejekwa iphe,

\par }{\QB nna ngu sụru g'i mee;

\par }{\QB ọphu ị zọhakwa eme iphe,

\par }{\QB ne ngu ziru ngu.


\par }{\Q \VS{21}Kee ya kpụkpurukpu l'obu

\par }{\QB ngu g'ọ nọo ojejoje!

\par }{\Q L'i wokwaru iya phọ tụkpoo

\par }{\QB onwongu l'olu!


\par }{\Q \VS{22}Noo kẹle ị -nọdu eje ije;

\par }{\QB bụ iya a-nọdu edu ngu.

\par }{\Q Ị -nọdu eku mgbẹnya;

\par }{\QB bụ iya a-nọdu eche ngu nche.

\par }{\Q Ọ -bụru l'i tehuru nwụru ẹnya;

\par }{\QB l'oopfu eyeru ngu.


\par }{\Q \VS{23}Kẹle iphe, a sụru g'i meje ono

\par }{\QB bụ orọku; tẹme iphe ono,

\par }{\QB e ziru ngu ono bụru ìphóró;

\par }{\QB tẹme mba, a barụ ngu gude

\par }{\QB gbọoru ngu ụja bụru

\par }{\QB ụzo ndzụ.


\par }{\Q \VS{24}Ọo ya e-phufuje ngu l'ẹka

\par }{\QB ẹjo nwanyị ono nọ;

\par }{\QB bya abụru iya e-selajẹ

\par }{\QB ngu azụ l'ẹka ọ nọ mbụ

\par }{\QB nwanyị-ụkpara,

\par }{\QB opfu iya anọduje akwọ

\par }{\QB tẹretere.


\par }{\Q \VS{25}Gẹ mma, nwanyị ụkpara ama

\par }{\QB te emekwa g'ọ wata ngu

\par }{\QB agụgu l'ime obu ngu!

\par }{\Q Ọphu i kwekwa g'o gude ẹnya

\par }{\QB deritaru ngu!


\par }{\Q \VS{26}Kẹle nwanyị-ụkpara bẹ

\par }{\QB bụkwa g'ị bụru onye

\par }{\QB mmanụ bẹ oomeje.

\par }{\Q Mbụ-a; nwanyị, eri ogori

\par }{\QB bụkwa ishi ndzụ ngu

\par }{\QB bẹ ọonoduje achị nta iya.


\par }{\Q \VS{27}?O dụru onye a-gụta

\par }{\QB ọku kpọbe onwiya l'ụtapfu;

\par }{\QB g'ọku te eke uwe iya?


\par }{\Q \VS{28}Mbụ-a; ?ọ dụru onye

\par }{\QB e-je ije l'eli ovokọku;

\par }{\QB g'ọku ta ahụ iya l'ọkpa?


\par }{\Q \VS{29}Nokwa g'onye yẹe nyee

\par }{\QB nwibe iya akwa dụ

\par }{\QB bụ ono.

\par }{\Q Onye denyiru nyee nwibe iya

\par }{\QB ẹka bẹ a taa hakwa

\par }{\QB kẹ mmanụ!


\par }{\Q \VS{30}Ndiphe te epfubyishijekwa

\par }{\QB onye ẹgu eme;

\par }{\QB m'ọ tụgbua je ezita nri, oo-ri.


\par }{\Q \VS{31}Ọle ọ -bụru l'e guderu iya bẹ

\par }{\QB ọ tọo kpọshijekwa g'ọ tọ

\par }{\QB pfụ ụgwo iphe ono,

\par }{\QB o zitaru ono mgbo ẹsaa;

\par }{\QB m'obetakpọru o je l'atụko iphe,

\par }{\QB dụ l'ụlo iya reshigbua gude

\par }{\QB pfụa ya.


\par }{\Q \VS{32}Obenu l'onye jepfuru

\par }{\QB nyee nwibe iya bẹ egomunggo

\par }{\QB swehuru;

\par }{\QB kẹle onye eme nno bụ

\par }{\QB onwiya bẹ oomebyishi.


\par }{\Q \VS{33}Urwu, ooritajẹ iya bụ

\par }{\QB ẹka-nchị yẹe iphe-iphere,

\par }{\QB eemeje iya; tẹme ujikputeru,

\par }{\QB o meru onwiya bụru iphe,

\par }{\QB e te hufubaẹdu ehufu.


\par }{\Q \VS{34}Kẹle ọo okophoo-nwanyị

\par }{\QB akpatsuje nwoke

\par }{\QB ẹhu-eghu;

\par }{\QB ọphu ọophujedu obu-imemini;

\par }{\QB m'ọ bya emelata onye

\par }{\QB jepfuru nyee ya.


\par }{\Q \VS{35}Ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB e gude arwọ iya dụru ọphu

\par }{\QB ọ bya anata;

\par }{\QB tẹme ọphu ọ dụdu m'obeta

\par }{\QB ị nụ iya gụnu g'o nworu

\par }{\QB kẹ mmanụ, ọ bya iya

\par }{\QB ebyi ẹka.




\par }\Chap{7}{\SH Ọkwa, aanmaru ndu ejeje \newline  kẹ nwanyị-ụkpara
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nwa mu; meje olu mu!

\par }{\Q Woru iphe, mu sụru g'i meje

\par }{\QB kwachia akwachi

\par }{\QB l'ime obu ngu!


\par }{\Q \VS{2}Ị -nọdu emewaa iphe,

\par }{\QB mu sụru g'i meje bẹ ịi-nọdu

\par }{\QB ndzụ.

\par }{\Q Ọo g'iiletajẹ ẹnya

\par }{\QB l'akpụru-ẹnya-oji ngu-a

\par }{\QB bụ g'ii-leta iphe, mu ezi

\par }{\QB ngu ẹnya.


\par }{\Q \VS{3}Gbaru iya l'ẹka g'ọ bụru

\par }{\QB ngu echi mkpụshi-ẹka!

\par }{\Q L'i woru iya dee edede

\par }{\QB l'ime obu ngu!


\par }{\Q \VS{4}Kua mmamiphe nwune

\par }{\QB ngu nwanyị!

\par }{\Q L'i kua nkwamẹnya onye gụ

\par }{\QB l'iya bụ ndu unuphu!


\par }{\Q \VS{5}Ọo phẹ a-nọdu ephufuje ngu

\par }{\QB l'ẹka nwanyị-ovuọba;

\par }{\QB mbụ l'ẹka nwanyị-ụkpara,

\par }{\QB opfu ọnu iya akwọ

\par }{\QB tẹretere.


\par }{\Q \VS{6}A sụ ngu lẹ-a; mu gbẹ lẹ

\par }{\QB windo ụlo mu lee ẹnya;

\par }{\QB mbụ-a; mu gbẹkwa lẹ

\par }{\QB windo ụlo mu pyofu

\par }{\QB ẹnya l'etezi;


\par }{\QB \VS{7}mu hụma l'echi ẹka ndu

\par }{\QB amadụ iphe dọru;

\par }{\QB mbụ l'echilabọ ụnwokorobya;

\par }{\QB l'o nweru onye ọphu

\par }{\QB egomunggo swehuru.


\par }{\Q \VS{8}Yẹbedua tsoru gbororo eje

\par }{\QB eshita ẹka nwanyị ovuọba

\par }{\QB ono bu;

\par }{\QB mbụ gha iphu eje l'ụzo

\par }{\QB ẹka ụlo nwanyị ono nọ.


\par }{\Q \VS{9}Teke ono bụ ụzenyashi;

\par }{\QB gẹ nchi ejihuwaa;

\par }{\QB mbụ g'ọchii atukpuwa ẹhu.


\par }{\Q \VS{10}Tọbudu iya bụ; nwanyị lanụ

\par }{\QB fụta byapfutashịa ya;

\par }{\QB kwaa akwa nwanyị-ụkpara;

\par }{\QB tẹme ẹregede jikwa iya

\par }{\QB phọ obu.


\par }{\Q \VS{11}Nwanyị ọbu bẹ anọduje

\par }{\QB atụ kwokwokwo;

\par }{\QB tẹme ọphu ọ dụdu onye

\par }{\QB ookweje g'ọnu iya rwu

\par }{\QB iya l'ẹhu;

\par }{\QB ọphu íkè etsupfuduru

\par }{\QB iya l'oshi.


\par }{\Q \VS{12}Teke i shiru ụzo gbororo;

\par }{\QB l'ị hụma iya.

\par }{\Q Ị -lụfushia l'edupfu-ọha l'ọ

\par }{\QB nọduwa iya.

\par }{\Q Oowojeru onwiya tsụkpaa

\par }{\QB l'ẹkameka.


\par }{\Q \VS{13}Noo ya; ọ bya eduta

\par }{\QB nwokorọbya ono bya

\par }{\QB anma iya akpa;

\par }{\QB bya eworu iphu gbua

\par }{\QB teterete ghaaru iya

\par }{\QB iphu sụ iya:


\par }{\Q \VS{14}“Anụ, mu bọtaru lẹ

\par }{\QB ngwẹja-ẹhu-guu,

\par }{\QB mu shi je egwegwe nọkwa

\par }{\QB l'unuphu; noo kẹle ọ

\par }{\QB kwa ntanụ-a bẹ mu

\par }{\QB meẹbekotaru iphe,

\par }{\QB mu riburu angụ lẹ

\par }{\QB mu e-me.


\par }{\Q \VS{15}Ọo iphe ono meru g'o gude

\par }{\QB mu fụta bya ele ẹnya ngu.

\par }{\Q Nta-a bẹ mu chọwaru ngu

\par }{\QB jasụ mu hụma ngu!


\par }{\Q \VS{16}Iphe-azẹe mu bẹ mu

\par }{\QB gudewaa ẹkwa,

\par }{\QB tụru iphe poopoo dozia;

\par }{\QB mbụ ẹkwa, e kwerurọ

\par }{\QB lẹ Ijiputu.


\par }{\Q \VS{17}Iphe-azẹe mu bẹ mu

\par }{\QB wụkotaru manụ,

\par }{\QB eshi kwẹekweekwee.

\par }{\Q Mu wụru iya mẹru;

\par }{\QB yẹe alowe; waa sinamọnu.


\par }{\Q \VS{18}Bya g'anyi zẹe l'ibe mu

\par }{\QB gbiriri jasụ l'ụtsu!

\par }{\Q Bya g'anyi kwaa gude mee

\par }{\QB g'ẹhu tsọo anyi ụtso.”


\par }{\Q \VS{19}Ji mu ta anọkwa l'unuphu.

\par }{\Q O jeru ẹka kwatakpọo

\par }{\QB dụ ẹnya.


\par }{\Q \VS{20}Ẹda, ooyeje okpoga bẹ

\par }{\QB o yejiru okpoga eyeji

\par }{\QB wota gude jeshia;

\par }{\QB k'ọphu bụ l'ọ -bya alwa

\par }{\QB bẹ ọnwa e-dzuakwanụ

\par }{\QB edzudzu.


\par }{\Q \VS{21}O gudeẹpho epfu opfu

\par }{\QB ẹrengete ono gbiriri jasụ

\par }{\QB ọ jịta iya.

\par }{\Q Ọ bụru ire iya, akwọ tẹretere

\par }{\QB ono bẹ o gude dephua

\par }{\QB ya.


\par }{\Q \VS{22}Teke ono teke ono o phukuru

\par }{\QB tsoru iya g'eswi,

\par }{\QB a kpụ eje egbugbu;

\par }{\QB ọzoo g'ele, eje adalahụ

\par }{\QB l'ọ́nyà;


\par }{\QB \VS{23}jasụ apfụ bụru iya lẹ

\par }{\QB meji pụrumu;

\par }{\QB mbụ g'ẹnu, ephe eje ala

\par }{\QB l'ẹka a gbabẹru ọ́nyà,

\par }{\QB ata makpọdanu lẹ ndzụ

\par }{\QB iya tsewaru l'ọnu ẹta.


\par }{\Q \VS{24}Ntamanụ-a; unubẹ ụnwu mu;

\par }{\QB unu ngabẹru mu nchị!

\par }{\Q Unu tọgbokwa nchị g'iphe,

\par }{\QB mu epfuru unu bahụ iya!


\par }{\Q \VS{25}Unu te ewojekwaru obu unu

\par }{\QB ziberu nwanyị ono;

\par }{\QB ọphu unu ekwekwa g'o

\par }{\QB duswee unu ụzo;

\par }{\QB duru unu lashịa ụzo, ooshi.


\par }{\Q \VS{26}Kẹle ikpoto nemadzụ bẹ

\par }{\QB o chitaakwaru tụa;

\par }{\QB tẹme ndu o gburu egbugbu

\par }{\QB dụkwapho igwerigwe.


\par }{\Q \VS{27}Ụlo iya bụ gbororo ụzo

\par }{\QB alị-maa.

\par }{\Q Ụzo ono kwasẹkpoerupho

\par }{\QB gbiriri jasụ l'ime

\par }{\QB mkpuru ẹka ọnwu

\par }{\QB gbaru iphe-azẹe buru.




\par }\Chap{8}{\SH Mmamiphe eku ngu oku
\par }
{\Q \VerseOne{1}?Tọbudu oku bẹ mmamiphe

\par }{\QB eku ẹgube phọ?

\par }{\Q Mbụ ?tọ bụdu olu

\par }{\QB nkwamẹnya ada

\par }{\QB g'ọoda phọ?


\par }{\Q \VS{2}Ọo l'ẹka dụ ephekerephe,

\par }{\QB nọ l'agụga gbororo;

\par }{\QB mbụ lẹ mgbakata-ụzo bẹ o

\par }{\QB jeru je apfụru.


\par }{\Q \VS{3}Ọ pfụru l'agụga ọnu-abata

\par }{\QB ẹka eeshije abahụ

\par }{\QB l'ime mkpụkpu ono.

\par }{\Q Ọo l'ọnu mgbo mkpụkpu ono

\par }{\QB gẹdegede bẹ ọ pfụru

\par }{\QB echi mkpu sụ:


\par }{\Q \VS{4}Ọ kwa unubẹ nemadzụ

\par }{\QB l'ophu bẹ mu eku;

\par }{\QB mbụ l'ọo ndiphe g'unu ha

\par }{\QB bẹ mu akpọru okwe.


\par }{\Q \VS{5}Unubẹ ndu enwedu

\par }{\QB egomunggo; g'iphe

\par }{\QB dojenụ unu ẹnya!

\par }{\Q Unubẹ ndu eme eswe;

\par }{\QB unu kwanaa ẹnya!


\par }{\Q \VS{6}Unu ngabẹ nchị;

\par }{\QB kẹle iphe, mu epfu bụkwa

\par }{\QB ọkpobe iphe.

\par }{\Q Mu sakwarụ ọnu k'epfu iphe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha.


\par }{\Q \VS{7}Iphe, mu epfuje bụ ire-lanụ;

\par }{\QB kẹle ẹjo-iphe adụjekwa mu

\par }{\QB ashị.


\par }{\Q \VS{8}Iphe, bụ opfu, shi mu l'ọnu

\par }{\QB bụkota opfu,

\par }{\QB pfụru ọto.

\par }{\Q Ọ tọ dụdu opfu, gberu nggọ;

\par }{\QB ọzoo ọphu

\par }{\QB apfụduru-ọto, eshije mu

\par }{\QB l'ọnu.


\par }{\Q \VS{9}Onye iphe edoje ẹnya maru

\par }{\QB lẹ g'ọ hakọta pfụru ọto.

\par }{\Q Ndu maru iphe bẹ maru

\par }{\QB l'opfu ono pfụgbaaru

\par }{\QB nhamụnha.


\par }{\Q \VS{10}Hakwa mkpọla-ọchaa;

\par }{\QB hatachia mba,

\par }{\QB mu abarụ ngu!

\par }{\Q Mmamiphe kakwa ọkpobe

\par }{\QB mkpọla-ododo ree!


\par }{\Q \VS{11}Kẹle mmamiphe kakwa

\par }{\QB mkpuma, aswa dụ ere ire.

\par }{\Q Ọ tọ dụkwa iphe, agụje

\par }{\QB nemadzụ ẹgu enweru

\par }{\QB mẹ nanụ,

\par }{\QB aa-nọdu atụ eyeru iya.


\par }{\Q \VS{12}Mụbe mmamiphe bẹ yẹe

\par }{\QB nkwamẹnya bukwa

\par }{\QB l'ẹka lanụ.

\par }{\Q Amaru iphe yẹle eye ọnu

\par }{\QB l'opfu tụkokwaru bụru

\par }{\QB mu nwe iya.


\par }{\Q \VS{13}Atsụ Chipfu ebvu bụkwa

\par }{\QB akpọ ẹjo-iphe ashị.

\par }{\Q Iphe, dụ mu ashị bụkwanu

\par }{\QB eku-onwonye yẹe etu

\par }{\QB onwonye ọphushugbu;

\par }{\QB yẹe eme ẹjo-ememe;

\par }{\QB waa epfu iphe,

\par }{\QB apfụduru-ọto.


\par }{\Q \VS{14}Ọkpobe idzu yẹe mmamiphe

\par }{\QB bụ nkemu.

\par }{\Q Nkwamẹnya yẹe ike

\par }{\QB bụkwarupho nkemu.


\par }{\Q \VS{15}Ndu eze gude mụbe mmamiphe

\par }{\QB nọdu l'aba-eze phẹ.

\par }{\Q Ndu-ishi gude mu atụ ekemu,

\par }{\QB pfụru nhamụnha.


\par }{\Q \VS{16}Ọo mu bẹ ndibe ndu eze

\par }{\QB gude nọdu l'aba-eze phẹ;

\par }{\QB mẹkpoo iphe, bụkpoo ndu

\par }{\QB ha shii, nọkota l'ọkwa

\par }{\QB bụru ishi ụnwu-eliphe.


\par }{\Q \VS{17}Ndu yeru mu obu bẹ mu

\par }{\QB yekwarụ obu;

\par }{\QB tẹme ndu achọ mu nụ

\par }{\QB achọshi mu ike je

\par }{\QB l'achọta mu.


\par }{\Q \VS{18}Enweru iphe; yẹe akwabẹ

\par }{\QB ùbvù bụkota nkemu.

\par }{\Q Ẹku, a-nọ jasụ l'ojejoje;

\par }{\QB waa apfụbekoto tụko

\par }{\QB nọdu mu l'ẹka.


\par }{\Q \VS{19}Urwu, eeritajẹ lẹ mbẹdua

\par }{\QB kakwa ọkpobe

\par }{\QB mkpọla-ododo ree;

\par }{\QB tẹme iphe, mu agbatajẹ

\par }{\QB tukobe onwomu

\par }{\QB kakwaphọ ree eme

\par }{\QB l'ọkpobe mkpọla-ọchaa.


\par }{\Q \VS{20}Ụzo, mu eshije bụ ụzo

\par }{\QB apfụbekoto.

\par }{\Q Ọ bụru gbororo k'ikpe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha bẹ

\par }{\QB mu etsoje.


\par }{\Q \VS{21}Ndu yeru mu obu bẹ mu

\par }{\QB emeje g'ẹphe baa ụba;

\par }{\QB tẹme mu nọdu emeje

\par }{\QB g'ụlo-ẹku phẹ ji ejiji.


\par }{\Q \VS{22}Ọo mụbe mmamiphe bẹ

\par }{\QB Chipfu vuchakpọo ụzo

\par }{\QB nweru;

\par }{\QB tẹme ọ wata eme iphemiphe

\par }{\QB ono,

\par }{\QB o meshiru lẹ teke ndiche ono.


\par }{\Q \VS{23}A họtahawaru mu rọ teke

\par }{\QB aama;

\par }{\QB mbụ lẹ mbụlembukpoo;

\par }{\QB tẹme e meje mgboko.


\par }{\Q \VS{24}Teke oke-ẹnyimu teke

\par }{\QB adụkpodanu bẹ mu

\par }{\QB nọhawa;

\par }{\QB mbụro teke ọgba, mini jiru

\par }{\QB ejiji eteke eshidu dụ.


\par }{\Q \VS{25}Tẹme e mee úbvú úbvú

\par }{\QB dobegbaa l'ọnodu iya;

\par }{\QB mbụ tẹme e mee úbvú,

\par }{\QB hagbaa nwanshịi bẹ

\par }{\QB mu nọhawa.


\par }{\Q \VS{26}Tẹme Chipfu mee eliphe-a

\par }{\QB l'ophu; yẹe obotẹgu,

\par }{\QB dụ iya nụ;

\par }{\QB mbụkponu tẹme e

\par }{\QB mee urwuku, jiru

\par }{\QB mkpoji-ẹka.


\par }{\Q \VS{27}Mu nọkwa l'ẹka ono teke

\par }{\QB o meru igwe dobe;

\par }{\QB mbụ teke o meru

\par }{\QB akpaminigwe;

\par }{\QB o phoze je agẹbe ọnu

\par }{\QB l'oke-ẹnyimu.


\par }{\Q \VS{28}Teke o meru urwukpu dobe;

\par }{\QB bya edobegbaa ọgba ọgba,

\par }{\QB mini ime alị shi asọfuta

\par }{\QB lẹ mgboko.


\par }{\Q \VS{29}Teke ono, ọ kparụ

\par }{\QB eze-ẹnyimu oke;

\par }{\QB k'ọphu bụ lẹ mini ta

\par }{\QB asọghatadu ẹka ọ sụru

\par }{\QB g'ọ sọ-beru;

\par }{\QB mbụ teke ono, ọ tụru ọkpa

\par }{\QB eliphe-a l'ophu;


\par }{\QB \VS{30}bẹ bụkwa mụbe mmamiphe

\par }{\QB bụ nnajịuphu, shi nọdu

\par }{\QB iya lẹ mgburẹku emeru

\par }{\QB iya ọna.

\par }{\Q Mu meru; ẹhu nọdu

\par }{\QB anọduje atsọ iya ụtso

\par }{\QB mbọku-mbọku;

\par }{\QB tẹme mu shi

\par }{\QB anọdujekwapho

\par }{\QB ete ẹswa l'iphu iya

\par }{\QB mkpụrumkpuru.


\par }{\Q \VS{31}Mụbe mmamiphe bẹ mgboko,

\par }{\QB o meru shi emeje;

\par }{\QB ẹhu-ụtso eji mu obu;

\par }{\QB tẹme ndiphe l'ophu nọdu

\par }{\QB adụjekwa mu phọ ree.


\par }{\Q \VS{32}Ọo ya bụ; unubẹ ụnwu mu;

\par }{\QB unu ngabẹnuru mụbe

\par }{\QB mmamiphe nchị.

\par }{\Q Ẹhu-ụtso bẹ a gọru nụ onye

\par }{\QB etso ụzo mu.


\par }{\Q \VS{33}Unu ngabẹ nchị nụma mba,

\par }{\QB mu abarụ unu;

\par }{\QB g'unu amaru iphe!

\par }{\Q B'e wokwaru iya hua l'alị!


\par }{\Q \VS{34}Ẹhu-ụtso bẹ a gọru nụ onye

\par }{\QB ngabẹru mu nchị l'olu;

\par }{\QB onye anọduje l'ọnu

\par }{\QB mgbo ibe mu eche nche

\par }{\QB mbọku-mbọku;

\par }{\QB mbụ onye anọduje l'ọnu-ụlo

\par }{\QB mu ngabẹru mu.


\par }{\Q \VS{35}Kẹle onye chọru mụbe

\par }{\QB mmamiphe chọta bụkwa

\par }{\QB ndzụ bẹ ọ chọtaru;

\par }{\QB tẹme onye ono bụwaru

\par }{\QB onye tụbaru Chipfu l'ẹnya.


\par }{\Q \VS{36}Obenu l'onye jịkaru achọ

\par }{\QB mụbe mmamiphe bụkwa

\par }{\QB onwiya bẹ oometa iya.

\par }{\Q Iphe, bụkpoo onye mu dụ

\par }{\QB ashị bụkwa ọnwu bẹ

\par }{\QB o yeru obu.




\par }\Chap{9}{\SH Mmamiphe eku oku; \newline  emeswe nọdu eku
\par }
{\Q \VerseOne{1}Mmamiphe gbẹshiru je

\par }{\QB eworu itso ẹsaa kpọbe gude

\par }{\QB mee ụlo iya.


\par }{\Q \VS{2}Ọ bya egbua anụ shia dobe

\par }{\QB bya agwaa mẹe dobe;

\par }{\QB bya eshia ite dobe;


\par }{\QB \VS{3}bya ezia ụnwumgboko,

\par }{\QB ejeru iya ozi;

\par }{\QB ẹphe je apfụru eku oku.

\par }{\Q Ẹka bụ ẹka kachaa l'eli lẹ

\par }{\QB mkpụkpu bẹ ẹphe pfụru

\par }{\QB eku oku sụ:


\par }{\Q \VS{4}“G'iphe, bụkpoo ndu amazidu

\par }{\QB iphe bata l'ụlo l'ẹka-a!”

\par }{\Q O be lẹ ndu enwedu

\par }{\QB egomunggo; ọ sụ phẹ:


\par }{\Q \VS{5}“Unu bya eria nri,

\par }{\QB mu shiru dobe; ngụa mẹe,

\par }{\QB mu gwarụ dobe.


\par }{\Q \VS{6}Unu haa b'e nwe egomunggo

\par }{\QB ono bya anọdu ndzụ!

\par }{\Q G'iphe dojenụ unu ẹnya!


\par }{\Q \VS{7}Onye abarụ onye mgbọnu

\par }{\QB mba bụkwa onye e-phu

\par }{\QB iya iphu bẹ ọocho.

\par }{\Q Onye alọkwanu onye ẹjo-iphe

\par }{\QB ẹka lẹ nchị bụkwarupho

\par }{\QB ọkonu bẹ ooku oku.


\par }{\Q \VS{8}Ta abajẹkwaru onye mgbọnu

\par }{\QB mba; ọdumeka bẹ

\par }{\QB ọokpokwa ngu ashị.

\par }{\Q Bachịru onye maru iphe mba;

\par }{\QB hụma l'oo-ye ngu obu.


\par }{\Q \VS{9}Lọoru onye maru iphe ẹka lẹ

\par }{\QB nchị hụma l'ọo-kabaa

\par }{\QB amaru iphe eje.

\par }{\Q Zia onye pfụberekoto iphe

\par }{\QB hụma l'oo-yekwabaa

\par }{\QB iphe l'iphe, ọ maru.


\par }{\Q \VS{10}L'ọ kwa atsụ Chipfu ebvu bụ

\par }{\QB egbube ishi mmamiphe.

\par }{\Q Amaru onye ono, dụ nsọ ono

\par }{\QB bụru iphe edo ẹnya.


\par }{\Q \VS{11}Kẹle ọo mụbe mmamiphe

\par }{\QB e-me g'ị kaa nka.

\par }{\Q Mbụ-a; mu e-me g'e

\par }{\QB yekwabaaru ngu apha

\par }{\QB l'apha olemole i gege

\par }{\QB anọ l'eliphe-a.


\par }{\Q \VS{12}Ị -maru iphe; mmamiphe ngu

\par }{\QB ono ebua ngu nggo.

\par }{\Q Teke ị bụkwanu onye

\par }{\QB mgbọnu;

\par }{\QB l'ọ bụru gụbedua l'onwongu

\par }{\QB e-je iphe-ẹhuka iya.”


\par }{\Q \VS{13}Olu kẹ nwanyị ono,

\par }{\QB bụ iya bụ eme-eswe nọdu

\par }{\QB adakwaphọ adashị ike.

\par }{\Q Ọ bụ onye a hụ̀duru ahụ̀hù;

\par }{\QB tẹme ọphu ọ madụ iphe.


\par }{\Q \VS{14}Yẹbedua je anọdu l'ọnu-abata

\par }{\QB ibe iya;

\par }{\QB mbụ l'okposhi, o doberu

\par }{\QB l'ẹka kakọta l'eli

\par }{\QB lẹ mkpụkpu.


\par }{\Q \VS{15}Noo ẹka ọ nọ eku iphe,

\par }{\QB bụkpoo ndu aghata

\par }{\QB aghata;

\par }{\QB ndu pfụberuro ije phẹ

\par }{\QB nhamụnha eje iphe,

\par }{\QB ẹphe eje.

\par }{\Q Ọ sụ phẹ:


\par }{\Q \VS{16}“G'iphe, bụkpoo ndu amazidu

\par }{\QB iphe bata l'ụlo l'ẹka-a!”

\par }{\Q O be lẹ ndu enwedu

\par }{\QB egomunggo; ọ sụ phẹ:


\par }{\Q \VS{17}“Mini, e zitaru l'oshi

\par }{\QB adụjekwa ree.

\par }{\Q Ọ bụru nri, e riru lẹ mpya

\par }{\QB kachaa ụtso!”


\par }{\Q \VS{18}Ọphu ẹphe amaswetakpọdaa

\par }{\QB amama ophu l'ụnwu-maa

\par }{\QB dọru l'ẹka ono;

\par }{\QB lẹ ndu byaru iya ẹbyaa

\par }{\QB nọwaa l'alị-maa

\par }{\QB anọno.




\par }\Chap{10}{\SH Ẹtu, Sólomọnu nmashịru
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ndu ọwa-a bụ ẹtu,

\par }{\QB Sólomọnu nmashịru:

\par }{\Q Nwata maru iphe emejekwa

\par }{\QB g'ẹhu tsọo nna,

\par }{\QB nwụru iya nụ ụtso.

\par }{\Q Obenu lẹ nwa, eme eswe

\par }{\QB bụ aphụ tsọru ne iya.


\par }{\Q \VS{2}Ẹku, a kparụ ẹjo akpakpa

\par }{\QB ta adụkwa urwu, ọ barụ.

\par }{\Q Obenu l'apfụbekoto adzọtaje

\par }{\QB nemadzụ l'ẹka ọnwu.


\par }{\Q \VS{3}Chipfu ta ahajẹkwa onye

\par }{\QB pfụberekoto g'ẹgu

\par }{\QB mee ya.

\par }{\Q Obenu l'onye ẹjo-iphe bẹ

\par }{\QB o to kwejedu g'iphe,

\par }{\QB agụ iya nụ rwube iya ẹka.


\par }{\Q \VS{4}Eme ẹnyiru emejekwa amadụ

\par }{\QB g'ọ daa ụkpa.

\par }{\Q Obenu l'ẹka e gude ese

\par }{\QB akanya emeje g'a baa

\par }{\QB ụba.


\par }{\Q \VS{5}Onye kpatarụ iphe, ọ kọru

\par }{\QB dokọbe edokọbe l'ọnanwu

\par }{\QB bụ onye kwarụ ẹnya.

\par }{\Q Obenu l'onye anọduje eku

\par }{\QB mgbẹnya teke eemeta iphe,

\par }{\QB e meberu l'alị bụkwa

\par }{\QB onye-eswe bẹ ọ bụ.


\par }{\Q \VS{6}Ọnu-ọma bụ okpu-eze,

\par }{\QB onye pfụberekoto kpu

\par }{\QB l'ishi.

\par }{\Q Obenu l'iphe, jiru ọnu

\par }{\QB onye ẹjo-iphe bụ eme

\par }{\QB nemadzụ mkpawere.


\par }{\Q \VS{7}Anyata, a nyatarụ onye

\par }{\QB pfụberekoto abụjeru

\par }{\QB onye nyatarụ iya nụ

\par }{\QB iphe-ekweru.

\par }{\Q Obenu l'ẹpha onye ẹjo-iphe

\par }{\QB a-chịhu.


\par }{\Q \VS{8}Onye maru iphe l'ime obu

\par }{\QB iya emeje iphe, a sụru g'e meje.

\par }{\Q Obenu l'onye epfu

\par }{\QB jogojogojogo alajẹ l'iyi.


\par }{\Q \VS{9}Onye ụta adụdu lẹ ndzụ iya

\par }{\QB bẹ obu shihuru ike.

\par }{\Q Obenu l'onye eshi ụzo,

\par }{\QB dụ nggọdogo nggọdogo

\par }{\QB bẹ ee-mechanụ-a hụma.


\par }{\Q \VS{10}Onye ebvu ẹnya ẹhuka ẹhuka

\par }{\QB bụ aphụ bẹ ọokpatsu.

\par }{\Q Tẹme onye epfu jogojogojogo

\par }{\QB nọdu alajẹ l'iyi.


\par }{\Q \VS{11}Ọnu onye pfụberekoto bụ ishi

\par }{\QB nggele mini ndzụ.

\par }{\Q Obenu l'iphe, jiru ọnu

\par }{\QB onye ẹjo-iphe bụ

\par }{\QB iphe-kpangangaa.


\par }{\Q \VS{12}Ndụmashi akpatsu esemopfu.

\par }{\Q Obenu lẹ n-yemobu

\par }{\QB ekpuchije iphe-ẹji g'ọ ha.


\par }{\Q \VS{13}Ọnu onye iphe edoje ẹnya

\par }{\QB bụ mmamiphe eshije

\par }{\QB iya afụshi.

\par }{\Q Obenu l'onye enwedu

\par }{\QB egomunggo bụ

\par }{\QB ẹchachi nọ swiru iya.


\par }{\Q \VS{14}Ndu mmamiphe bẹ ewojeru

\par }{\QB iphe, ẹphe maru kwakọbe.

\par }{\Q Obenu l'ọnu ndu eswe bụ

\par }{\QB ọla-l'iswi bẹ ẹphe anọduje

\par }{\QB eku oku.


\par }{\Q \VS{15}Ụba onye nweru iphe bụ

\par }{\QB mkpụkpu, ọ kpụru

\par }{\QB kpụshia ya ike.

\par }{\Q Ụkpa bụkwanuru iya

\par }{\QB emebyishije onye enwedu

\par }{\QB iphe.


\par }{\Q \VS{16}Ụgwo ozi, aapfụ onye

\par }{\QB pfụberekoto emeje gẹ

\par }{\QB ndzụ dụ iya.

\par }{\Q Obenu l'okpoga, onye

\par }{\QB ẹjo-iphe akpata bẹ emeje g'o

\par }{\QB mee iphe-ẹji.


\par }{\Q \VS{17}Onye angabẹje nchị lẹ mba,

\par }{\QB aabarụ iya bụkwa ụzo ndzụ

\par }{\QB bẹ ooshi.

\par }{\Q Obenu l'onye abụjeru;

\par }{\QB a -nọdu ahụ̀ iya ahụ̀hù

\par }{\QB l'ọ dụ iya ashị

\par }{\QB l'edusweshije ndu ọzo

\par }{\QB ụzo.


\par }{\Q \VS{18}Onye domiru ndụmashi

\par }{\QB l'obu bẹ adzụ ụka dụ

\par }{\QB l'ogbogboromọnu.

\par }{\Q Tẹme onye asụ asụlasu

\par }{\QB bụru onye-eswe.


\par }{\Q \VS{19}Opfu -paa igwerigwe bẹ

\par }{\QB iphe-ẹji haakwaru bahụ iya.

\par }{\Q Obenu l'onye adụje ike sede

\par }{\QB ire iya bẹ kwarụ ẹnya.


\par }{\Q \VS{20}Ire onye pfụberekoto bụ

\par }{\QB ọkpobe mkpọla-ọchaa.

\par }{\Q Obenu l'iphe, shi l'obu onye

\par }{\QB ẹjo-iphe ta adụdu urwu,

\par }{\QB ọ kwatarụ baa.


\par }{\Q \VS{21}Olu-opfu onye pfụberekoto

\par }{\QB azụjije ndu dụ

\par }{\QB igwerigwe ẹpho.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu eswe anwụhuje

\par }{\QB lẹ b'enwe egomunggo.


\par }{\Q \VS{22}Ọnu-ọma kẹ Chipfu l'emeje g'e

\par }{\QB nweru iphe.

\par }{\Q Ọphu ọ dụdu iphe-ẹhuka,

\par }{\QB ooyeje iya.


\par }{\Q \VS{23}Onye eswe bụ iphe,

\par }{\QB adụje iya ree bụ

\par }{\QB ẹjo-ememe.

\par }{\Q Obenu l'onye iphe edoje

\par }{\QB ẹnya bụ iphe,

\par }{\QB adụje iya ree bụ mmamiphe.


\par }{\Q \VS{24}Iphe, onye ẹjo-iphe atsụ

\par }{\QB ebvu; a -nọnyaa o mee ya;

\par }{\QB e-mekọta iya kpamu.

\par }{\Q Iphe, agụkwanu onye

\par }{\QB pfụberekoto g'e meeru

\par }{\QB iya bẹ ee-mekọtaru iya.


\par }{\Q \VS{25}Ọo gẹ oke-phẹrephere

\par }{\QB ezije tuutuutuu zighata-a

\par }{\QB bụ g'onye ẹjo-iphe

\par }{\QB achịhuje.

\par }{\Q Obenu l'onye pfụberekoto

\par }{\QB eshihuje dụngudungu

\par }{\QB jasụ l'ojejoje.


\par }{\Q \VS{26}Ọo gẹ mẹe-venịga adụje

\par }{\QB l'eze-a; mbụ g'ẹnwuru-ọku

\par }{\QB adụje l'ẹnya-a bụ g'onye

\par }{\QB ẹnyiru adụje onye ezi

\par }{\QB iya ozi.


\par }{\Q \VS{27}Atsụ Chipfu ebvu akpọriberu

\par }{\QB ndzụ.

\par }{\Q Obenu lẹ ndzụ onye

\par }{\QB ẹjo-iphe bẹ eegbuje

\par }{\QB mkpirikpu.


\par }{\Q \VS{28}Iphe, onye pfụberekoto

\par }{\QB ele ẹnya iya bụ ẹhu-ụtso.

\par }{\Q Obenu l'iphe, onye

\par }{\QB ẹjo-iphe daru ngabẹru

\par }{\QB emechajẹ bụru

\par }{\QB iphe-mmanụ.


\par }{\Q \VS{29}Eshi ụzo Chipfu bụ iphe,

\par }{\QB edomije ndu pfụberekoto

\par }{\QB bya abụkwanuru iphe,

\par }{\QB etsupyashịje ndu emeje iphe,

\par }{\QB adụdu ree.


\par }{\Q \VS{30}Onye pfụberekoto bẹ a ta

\par }{\QB abyakwa enwubata

\par }{\QB enwubata.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu ẹjo-iphe tee

\par }{\QB buduru l'alị ono.


\par }{\Q \VS{31}Ọnu onye pfụberekoto bụ

\par }{\QB iphe, eshije iya nụ bụ

\par }{\QB mmamiphe.

\par }{\Q Obenu l'ire, apfụduru-ọto

\par }{\QB bẹ ee-mechaa sebufu.


\par }{\Q \VS{32}Ọnu onye pfụberekoto maru

\par }{\QB iphe, bụ: e -pfua ya l'ọ

\par }{\QB dụ nhamụnha.

\par }{\Q Obenu l'ọnu onye ẹjo-iphe

\par }{\QB bụ iphe,

\par }{\QB ọ maru kpoloko bụ iphe,

\par }{\QB dụ nggọdogo

\par }{\QB nggọdogo.




\par }\PoetryChap{11}{\Q \VerseOne{1}Eme iphe, eegudeje atụ̀

\par }{\QB ẹrwa iphe l'ụzo ẹregede;

\par }{\QB bụkwa ẹbyi l'ẹnya Chipfu.

\par }{\Q Obenu l'iphe, adụje Chipfu

\par }{\QB ree bụ eme ire-lanụ.


\par }{\Q \VS{2}Eku-onwonye nọdu eje abya;

\par }{\QB iphere etso iya etsotso.

\par }{\Q Obenu l'iphe, anọduje etso

\par }{\QB adụ àgù l'obu bẹ bụ

\par }{\QB mmamiphe.


\par }{\Q \VS{3}Ụta ta adụ lẹ ndzụ onye

\par }{\QB pfụberekoto bụkwa

\par }{\QB iya anọduje edu iya.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu e gudedu

\par }{\QB ire phẹ ẹka bụ iphe,

\par }{\QB emebyije phẹ nụ bụ

\par }{\QB ntuphu-ire phẹ.


\par }{\Q \VS{4}Ẹku ta adụkwa urwu,

\par }{\QB adụkwadu iya nụ mbọku,

\par }{\QB ẹhu e-ghu Chileke oke eghu.

\par }{\Q Obenu l'apfụbekoto adzọje

\par }{\QB nemadzụ l'ẹka ọnwu.


\par }{\Q \VS{5}Apfụbekoto k'onye ụta adụdu

\par }{\QB lẹ ndzụ iya atọgbojeru

\par }{\QB iya ụzo nhamụnha.

\par }{\Q Obenu l'iphe, akwatsuje onye

\par }{\QB ẹjo-iphe bụ eme

\par }{\QB ẹjo-iphe iya.


\par }{\Q \VS{6}Apfụbekoto k'onye obu iya

\par }{\QB gụru ìphóró l'adzọje iya.

\par }{\Q Obenu l'onye e gudedu ire iya

\par }{\QB ẹka bụ ẹgu ẹjo-iphe,

\par }{\QB agụ iya nụ anmajẹ

\par }{\QB iya g'ọ́nyà.


\par }{\Q \VS{7}Onye ẹjo-iphe -nwụhu; iphe,

\par }{\QB ọori l'oo-mecha mee

\par }{\QB l'ẹhu iya; alaru iya l'iyi.

\par }{\Q Iphemiphe kpọ, bụ iphe,

\par }{\QB o shi dobesụ lẹ ya

\par }{\QB e-gude ike iya mee abụru

\par }{\QB iphe-mmanụ.


\par }{\Q \VS{8}Onye pfụberekoto bẹ

\par }{\QB aanafụtaje l'ẹka

\par }{\QB iphe-ẹhuka.

\par }{\Q Iphe-ẹhuka ọbu ejechia

\par }{\QB atụ-koru l'ishi onye

\par }{\QB ẹjo-iphe.


\par }{\Q \VS{9}Onye te emedu ele Chileke

\par }{\QB bụ opfu ọnu bẹ

\par }{\QB oogudeje mebyishia

\par }{\QB nemadzụ ibiya.

\par }{\Q Obenu l'onye pfụberekoto

\par }{\QB egudeje nkwamẹnya

\par }{\QB nahụ.


\par }{\Q \VS{10}Ọobujeru teke iphe ejehuru

\par }{\QB onye pfụberekoto;

\par }{\QB ndu bu lẹ mkpụkpu ete

\par }{\QB ẹswa.

\par }{\Q Teke onye ẹjo-iphe larụ

\par }{\QB ọla-l'iswi;

\par }{\QB ndiphe agbọo ọgboo.


\par }{\Q \VS{11}Ọnu-ọma k'onye obu iya gụru

\par }{\QB ìphóró akwọ-lije

\par }{\QB mkpụkpu.

\par }{\Q Obenu l'opfu-ọnu onye

\par }{\QB ẹjo-iphe emebyije iya emebyi.


\par }{\Q \VS{12}Onye enwedu egomunggo

\par }{\QB akpọje nemadzụ ibiya

\par }{\QB ẹbo l'afụ.

\par }{\Q Obenu l'onye nweru egomunggo

\par }{\QB bẹ l'esedeje ire iya.


\par }{\Q \VS{13}Onye asụ asụlasu epfuje iphe,

\par }{\QB e domiru edomi.

\par }{\Q Obenu l'onye e gude ire iya

\par }{\QB ẹka edomikọtaje iphe,

\par }{\QB dụ ẹgube ono.


\par }{\Q \VS{14}Ọha, a taa kpọ-ziduru ụzo

\par }{\QB adajẹkwa.

\par }{\Q Obenu a -dụ igwe akpọ-ziru

\par }{\QB ọha ụzo;

\par }{\QB l'aadzọta ọha ono.


\par }{\Q \VS{15}Onye narụ onye ọ madụ

\par }{\QB mkpalẹka ta adụkwa iphe,

\par }{\QB e-me g'o tọ je iphe-ẹhuka.

\par }{\Q Obenu l'onye sụru lẹ ya te

\par }{\QB eyekwa ẹka l'iphe,

\par }{\QB ana mkpalẹka ta adụkwa iphe,

\par }{\QB e-me iya nụ.


\par }{\Q \VS{16}Nwanyị, eme odoo abụjeru;

\par }{\QB a -kwabẹ iya ùbvù;

\par }{\QB l'ọ naa ya ẹka labọ.

\par }{\Q Unwoke, ewebushi akụrepho

\par }{\QB nọdu atụje ẹku

\par }{\QB gburumu swịswia.


\par }{\Q \VS{17}Onye iphe-ọma bụ onwiya bẹ

\par }{\QB oome iya edoberu.

\par }{\Q Onye dụ ẹhuka bụkwanuru

\par }{\QB iphe-ẹhuka bẹ oometaru

\par }{\QB onwiya.


\par }{\Q \VS{18}Iphe, ndu ẹjo-iphe setarụ

\par }{\QB l'akanya a-bụru phẹ

\par }{\QB iphe-mmanụ.

\par }{\Q Obenu l'onye akụ apfụbekoto

\par }{\QB gẹ mebyi-iphe,

\par }{\QB aakụ l'alị bẹ l'a-wọta ọkpobe iphe,

\par }{\QB ọ kụru.


\par }{\Q \VS{19}Onye pfụberekoto ọkpobe

\par }{\QB apfụbe bẹ ndzụ adụje.

\par }{\Q Obenu l'onye agba etso eme

\par }{\QB ẹjo-iphe agbajẹ tsoru iya

\par }{\QB jasụ l'ọ gbaba l'ọnwu.


\par }{\Q \VS{20}Ndu ọkpoma dụ ẹji emekwa

\par }{\QB ẹbyi l'ẹnya Chipfu.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu ụta adụdu lẹ

\par }{\QB ndzụ phẹ adụje Chipfu

\par }{\QB ree shii.


\par }{\Q \VS{21}Ọphu ịi-makaharụ bụ lẹ ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe bẹ a taa hadụ g'a ta

\par }{\QB hụ̀ phẹ ahụ̀hù.

\par }{\Q Obenu l'oshilọkpa ndu

\par }{\QB pfụberekoto ta adụdu iphe,

\par }{\QB ee-me phẹ nụ.


\par }{\Q \VS{22}Nwanyị, amashị mma ike;

\par }{\QB mmamiphe pehukwanu iya l'ẹhu;

\par }{\QB dụ g'iphe-nchị,

\par }{\QB e gude mkpọla-ododo mee;

\par }{\QB woru ye ezi l'imi.


\par }{\Q \VS{23}Iphe, agụ onye pfụberekoto

\par }{\QB bụ ẹka ọosubeje ishi

\par }{\QB bụ l'iphe-ọma.

\par }{\Q Obenu l'iphe onye ẹjo-iphe

\par }{\QB ele ẹnya iya bụ l'ẹka

\par }{\QB ọosubeje ishi bụ l'oke-ẹhu-eghu,

\par }{\QB Chileke a-tukoshi iya.


\par }{\Q \VS{24}Onye bụ omeluko bẹ iphe

\par }{\QB iya anọduje aka shii eje.

\par }{\Q Obenu l'onye aswị aswị

\par }{\QB emechajẹ kpabua nvọ.


\par }{\Q \VS{25}Onye eme iphe-ọma bẹ ẹka

\par }{\QB a-nọdu agba ụpete.

\par }{\Q Mbụ l'onye agbajẹ nwibe

\par }{\QB iya mini l'obu bẹ

\par }{\QB aa-gbakwaphọ mini l'obu.


\par }{\Q \VS{26}Ndiphe anọduje ephu

\par }{\QB nemadzụ iphu mẹ o -gbushia

\par }{\QB ereshi gbachishia l'iphe.

\par }{\Q A nọdu ajajẹ onye reru nkiya

\par }{\QB l'orwuberu iya ajaja.


\par }{\Q \VS{27}Onye achọ iphe,

\par }{\QB du ree bẹ atụbaje ndiphe

\par }{\QB l'ẹnya.

\par }{\Q Obenu l'onye achọ ẹjo-iphe

\par }{\QB bẹ ẹjo-iphe abyapfutajẹ.


\par }{\Q \VS{28}Onye kpọru obu yeru ẹku iya

\par }{\QB a-dakwa.

\par }{\Q Obenu l'onye pfụberekoto

\par }{\QB a-nọdu aja àjàjà

\par }{\QB g'ẹkwo oyii.


\par }{\Q \VS{29}Nwoke, esetaru ndibe

\par }{\QB iya opfu bụkwa

\par }{\QB phẹrephere bẹ a-bụru

\par }{\QB okiphe iya.

\par }{\Q Tẹme ọ bụru onye eme eswe

\par }{\QB l'e-mechaa bụru onye

\par }{\QB ejeru onye maru iphe ozi.


\par }{\Q \VS{30}Mebyi, onye pfụberekoto amị

\par }{\QB bụkwa oshi emeje g'a

\par }{\QB nọdu ndzụ.

\par }{\Q Ọzo bụ l'ọo onye adụje ike

\par }{\QB pfubuta nemadzụ bụ onye

\par }{\QB maru iphe.


\par }{\Q \VS{31}Eshinu aa-pfụ onye

\par }{\QB pfụberekoto ụgwo iphe,

\par }{\QB oome l'eliphe-a;

\par }{\QB bẹ aa-pfụkwa iya phọ ndu te

\par }{\QB emedu ele Chileke yẹe

\par }{\QB ndu iphe-ẹji;

\par }{\QB pfụa phẹ iya pfụgharu

\par }{\QB phẹ iya ẹka.




\par }\PoetryChap{12}{\Q \VerseOne{1}Onye aabarụ mba;

\par }{\QB ọ dụ iya ree bụkwa

\par }{\QB mmamiphe bẹ dụ iya ree.

\par }{\Q Obenu l'onye ọ dụ ashị l'aahụ̀

\par }{\QB iya ahụ̀hù ta amadụ

\par }{\QB iphe.


\par }{\Q \VS{2}Onye ọma bẹ tụbaru Chipfu

\par }{\QB l'ẹnya.

\par }{\Q Obenu lẹ Chipfu anmajẹ

\par }{\QB onye ẹregede ikpe.


\par }{\Q \VS{3}Nwoke ta abụkwa eme

\par }{\QB ẹjo-iphe bẹ oo-gude ngụru

\par }{\QB angụru.

\par }{\Q Obenu l'onye pfụberekoto ta

\par }{\QB adụdu onye e-phefu

\par }{\QB iya ephefu.


\par }{\Q \VS{4}Ọkpobe nwanyị bụkwa

\par }{\QB okpu-eze,

\par }{\QB ji iya kpu l'ishi.

\par }{\Q Obenu l'ẹjo nwanyị dụ g'ọkpu,

\par }{\QB rehuru erehuru nọ

\par }{\QB ji iya l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{5}Iphe, ndu pfụberekoto tụberu

\par }{\QB k'ememe abụjeru iphe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha.

\par }{\Q Obenu l'ìdzù ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB achị bụkota ụghoshi.


\par }{\Q \VS{6}Opfu onye ẹjo-iphe egepajẹru

\par }{\QB egeparu achọ onye

\par }{\QB oo-gbu.

\par }{\Q Obenu l'olu-opfu onye obu

\par }{\QB iya gụru ìphóró adzọje

\par }{\QB ndzụ.


\par }{\Q \VS{7}Ndu ẹjo-iphe bẹ ee-mechaa

\par }{\QB mebyishikọta;

\par }{\QB ẹphe achịhu.

\par }{\Q Obenu l'ọnu-ụlo onye

\par }{\QB pfụberekoto apfụjeru

\par }{\QB jịmujimu.


\par }{\Q \VS{8}Ọo gẹ nkwamẹnya

\par }{\QB onyemonye jeberu bụ

\par }{\QB g'aajabejeru iya ajaja.

\par }{\Q Obenu l'onye bụ ẹjo-iphe

\par }{\QB jiru iya obu bẹ a ta

\par }{\QB agụbejedu iphe.


\par }{\Q \VS{9}Ọ kakwa ree l'ị bụ onye

\par }{\QB a gụbeduru iphe;

\par }{\QB i nwekanụru onye-ozi;

\par }{\QB eme l'ị gụberu onwongu

\par }{\QB iphe l'ẹbe ọ dụ nri,

\par }{\QB i nweru.


\par }{\Q \VS{10}Onye pfụberekoto

\par }{\QB agụbeje iphe lẹ mkpa,

\par }{\QB dụru anụ,

\par }{\QB o nweru l'ibe iya.

\par }{\Q Obenu l'obu-imemini,

\par }{\QB onye ẹjo-iphe aphụjeeru

\par }{\QB phẹ bụ adụru phẹ ẹhuka.


\par }{\Q \VS{11}Onye jeru ozi l'alị iya bẹ nri

\par }{\QB a-dụru dụa k'etsutsu iya.

\par }{\Q Obenu l'onye achị

\par }{\QB iphe-iphoro ọso te nwedu

\par }{\QB egomunggo.


\par }{\Q \VS{12}Onye ẹjo-iphe bẹ iphe,

\par }{\QB ndu ẹjo-ememe narụ lẹ nfụ

\par }{\QB anọduje agụ ẹgu.

\par }{\Q Obenu l'ọgbarabvu onye

\par }{\QB pfụberekoto anọduje

\par }{\QB abya pulapula.


\par }{\Q \VS{13}Onye ẹjo-ememe bẹ ẹjo-epfupfu,

\par }{\QB oogudeje ọnu iya epfu anmajẹ

\par }{\QB g'ọ́nyà.

\par }{\Q Obenu l'onye pfụberekoto

\par }{\QB anahụje iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{14}Nemadzụ egudeje

\par }{\QB opfu-ọnu pfutaru onwiya

\par }{\QB iphe-ọma.

\par }{\Q Nokwaphọ g'oogudeje iphe,

\par }{\QB oome l'ẹka metaru onwiya

\par }{\QB obunggo.


\par }{\Q \VS{15}Iphemiphe, onye-eswe eme

\par }{\QB adụje iya ree l'ẹnya nkiya.

\par }{\Q Obenu l'onye maru iphe

\par }{\QB angabẹje nchị nụma idzu-ọma,

\par }{\QB a chị-koshiru iya.


\par }{\Q \VS{16}Onye eswe abụjeru:

\par }{\QB a -kpatsu iya iwe;

\par }{\QB oomeẹpho g'a maru teke

\par }{\QB ono teke ono l'ẹhu eghu

\par }{\QB iya eghu.

\par }{\Q Obenu l'onye nweru

\par }{\QB egomunggo ta adụdu iphe,

\par }{\QB ọogubeje ọkonu.


\par }{\Q \VS{17}Onye agba ekebe iphe,

\par }{\QB bụ ire-lanụ bẹ opfu

\par }{\QB iya apfụjeru ọto.

\par }{\Q Obenu l'onye ẹjo-ekebe

\par }{\QB adzụshi ụka.


\par }{\Q \VS{18}Mkpọkoro opfu adzụje

\par }{\QB paramu g'ogu-echi.

\par }{\Q Obenu l'ire onye maru iphe

\par }{\QB eguje ẹhu egugu.


\par }{\Q \VS{19}Ogbogboromọnu,

\par }{\QB epfu ire lanụ anọje jasụ

\par }{\QB l'ojejoje.

\par }{\Q Obenu l'ire, adzụ ụka ta

\par }{\QB adụdu g'ọono-bejeru.


\par }{\Q \VS{20}Ụghoshi dụ l'ọkpoma ndu

\par }{\QB achị ẹjo idzu.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu achị idzu

\par }{\QB ẹhu-guu bụ ẹhu-ụtso adụje

\par }{\QB l'ọkpoma nkephẹ.


\par }{\Q \VS{21}Ọ tọ dụdu ẹjo-iphe,

\par }{\QB emeje onye pfụberekoto.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu ẹjo-iphe bụ

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB ejije phẹ ẹka bụ iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{22}Iphe, adụje Chipfu ẹji bụ

\par }{\QB ogbogboromọnu,

\par }{\QB adzụ ụka.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu adụje iya ree bụ

\par }{\QB unwoke, epfu ire-lanụ.


\par }{\Q \VS{23}Onye nweru egomunggo ta

\par }{\QB arakashịjedu iphe,

\par }{\QB ọ maru arakashi.

\par }{\Q Obenu l'ọkpoma ndu eswe

\par }{\QB anọduje avọshi

\par }{\QB jogojogojogo opfu.


\par }{\Q \VS{24}Onye gude ẹka iya eseshi

\par }{\QB akanya ike l'e-mechaa

\par }{\QB bụru ishi.

\par }{\Q Obenu l'onye eme ẹnyiru

\par }{\QB e-mechaa bụru ohu.


\par }{\Q \VS{25}Ayọ ọshi emeje g'ike bvụ

\par }{\QB nemadzụ ẹgwegwa.

\par }{\Q Obenu l'opfu-ọma anọduje

\par }{\QB ekutse nemadzụ ekutse.


\par }{\Q \VS{26}Onye pfụberekoto akwajẹ

\par }{\QB ẹnya lẹ g'o gude eshi ọ̀nyà.

\par }{\Q Obenu l'ụzo, onye ẹjo-iphe

\par }{\QB eshi edujeru iya

\par }{\QB duswee eduswe.


\par }{\Q \VS{27}Onye ẹnyiru ta amịjedu anụ,

\par }{\QB ọ gburu amịmi.

\par }{\Q Obenu l'onye ese akanya

\par }{\QB enwejeru iphe,

\par }{\QB vu oke aswa.


\par }{\Q \VS{28}Ụzo, a pfụberekoto eshi bẹ

\par }{\QB ndzụ dụ.

\par }{\Q Mbụ lẹ gbororo iya bẹ

\par }{\QB anwụhu adụkpodaa

\par }{\QB ililekpọo.




\par }\PoetryChap{13}{\Q \VerseOne{1}Nwa, maru iphe;

\par }{\QB angabẹje nchị lẹ mba,

\par }{\QB nna iya abarụ iya.

\par }{\Q Obenu l'onye mgbọnu ta

\par }{\QB angajẹdu nchị l'ụja,

\par }{\QB aagbọru iya.


\par }{\Q \VS{2}Nemadzụ egudeje

\par }{\QB opfu-ọnu pfuta iphe-ọma.

\par }{\Q Obenu l'onye e gudedu ire

\par }{\QB iya ẹka bụ iphe,

\par }{\QB ẹkpiri iya adụje iya bụ eme

\par }{\QB mkpawere.


\par }{\Q \VS{3}Onye eche ọnu iya nche bụ

\par }{\QB ndzụ iya bẹ ooche nche.

\par }{\Q Obenu l'onye epfugbuje g'ọnu

\par }{\QB ha iya e-mechaa bụru

\par }{\QB ọla-l'iswi.


\par }{\Q \VS{4}Onye ẹnyiru bẹ ẹkpiri iphe

\par }{\QB adụje; ọle ọ tọ dụdu iphe,

\par }{\QB erwuje iya ẹka.

\par }{\Q Obenu l'iphe, agụ onye

\par }{\QB akanya erwuje iya ẹka

\par }{\QB ọkpobe erwurwu.


\par }{\Q \VS{5}Onye pfụberekoto bẹ iphe,

\par }{\QB aadzụ ụka adụje ashị.

\par }{\Q Obenu l'onye ẹjo-iphe

\par }{\QB bụ iphe-iphere yẹe

\par }{\QB mkparwụ bụ iphe,

\par }{\QB oomeje.


\par }{\Q \VS{6}Onye ụta adụdu lẹ ndzụ iya bụ

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB anọduje eche iya nche

\par }{\QB bụ apfụbekoto.

\par }{\Q Obenu l'iphe, emekpeje

\par }{\QB onye iphe-ẹji bụ eme

\par }{\QB ẹjo-ememe.


\par }{\Q \VS{7}O nweru onye anọduje eme

\par }{\QB onwiya g'onye nweru iphe;

\par }{\QB ọle ọ tọ dụkwa iphe,

\par }{\QB o nweru.

\par }{\Q Onye ọphuu anọduje eme

\par }{\QB g'onye akpa nri;

\par }{\QB ọle o nwekwanụru iphe

\par }{\QB nweshia ya ike.


\par }{\Q \VS{8}Ẹku nemadzụ l'a-dụkwa ike

\par }{\QB gbafụta ndzụ iya.

\par }{\Q Obenu l'onye ụkpa bẹ e te

\par }{\QB yejedu ebvu.


\par }{\Q \VS{9}Ìphóró, dụru onye

\par }{\QB pfụberekoto anọduje

\par }{\QB enwu phoophoophoo.

\par }{\Q Obenu l'ìphóró orọku k'onye

\par }{\QB ẹjo-iphe bụ aphụnyi bẹ

\par }{\QB aaphụnyije iya.


\par }{\Q \VS{10}Eku-onwonye bụ iphe,

\par }{\QB ọonoduje azụshi bụ

\par }{\QB aba mba.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu angabẹje nchị

\par }{\QB l'ìdzù,

\par }{\QB a chị-koshiru phẹ bụ ndu

\par }{\QB maru iphe.


\par }{\Q \VS{11}Okpoga, a kpatarụ l'ụghoshi

\par }{\QB anọduje ala azụ azụ.

\par }{\Q Obenu l'onye gude ẹka iya

\par }{\QB akpa okpoga nwanshịi

\par }{\QB nwanshịi l'emeje iya l'ọoka

\par }{\QB shii eje.


\par }{\Q \VS{12}Iphe, e leru ẹnya iya nọo ọdu

\par }{\QB anọduje agbawashị

\par }{\QB ọkpoma agbawashị.

\par }{\Q Obenu l'ememe,

\par }{\QB e meru nemadzụ iphe,

\par }{\QB oole ẹnya iya adụje

\par }{\QB g'ọ wọtaru oshi,

\par }{\QB eerije nọdu ndzụ.


\par }{\Q \VS{13}Onye akpọfu alọ ẹka lẹ nchị

\par }{\QB akpọfu l'e-je iphe-ẹhuka.

\par }{\Q Obenu l'onye emeje iphe,

\par }{\QB a sụru g'e meje bẹ

\par }{\QB obunggo iya dụru.


\par }{\Q \VS{14}Iphe, onye maru iphe ezi dụ

\par }{\QB g'ẹka mini anụje ndzụ

\par }{\QB futaru.

\par }{\Q Oomeje gẹ nemadzụ ta

\par }{\QB adaba l'ọ́nyà,

\par }{\QB anwụhu gbabẹru.


\par }{\Q \VS{15}Iphe edo ẹnya ọkpobe

\par }{\QB edodo l'emeje nemadzụ

\par }{\QB l'ọ dụ ndiphe l'obu.

\par }{\Q Obenu l'ụzo onye e gudedu

\par }{\QB ire iya ẹka eshihujeru

\par }{\QB iya ike.


\par }{\Q \VS{16}Onyemonye bụkpoo onye

\par }{\QB nweru egomunggo emeje

\par }{\QB iphemiphe,

\par }{\QB oome l'ọkwenya.

\par }{\Q Obenu l'ọmata ewojeru eme

\par }{\QB eswe iya tụa jala.


\par }{\Q \VS{17}Onye ẹjo-iphe, e ziru ozi;

\par }{\QB ọ nọdu eje iya adabajẹ

\par }{\QB l'iphe-ẹhuka.

\par }{\Q Obenu l'ozi, e ziru onye e gude

\par }{\QB ire iya ẹka;

\par }{\QB ọ nọdu eje iya eguje

\par }{\QB ẹhu egugu.


\par }{\Q \VS{18}Onye ewojeru mba,

\par }{\QB aabarụ iya arwụtoshi

\par }{\QB arwụtoshi emechajẹ daba

\par }{\QB l'ọkpa-nri mẹ l'iphe-iphere.

\par }{\Q Obenu l'onye a hụ̀ru ahụ̀hù;

\par }{\QB ọ nụma iya bẹ

\par }{\QB aakwabẹje ùbvù.


\par }{\Q \VS{19}Iphe, agụshi ẹgu ike -mee bẹ

\par }{\QB ọotsoje obu ụtso.

\par }{\Q Obenu l'onye gbakụtaru eme

\par }{\QB ẹjo-iphe azụ;

\par }{\QB l'eme ẹbyi l'ẹnya ọmata.


\par }{\Q \VS{20}Onye yẹe ndu mmamiphe

\par }{\QB aswị ọswi a-bụru onye

\par }{\QB maru iphe.

\par }{\Q Obenu l'onye etso ọmata

\par }{\QB e-je iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{21}Ẹjo-iphe ẹjo-iphe aanọduje

\par }{\QB anwụru ndu iphe-ẹji.

\par }{\Q Obenu l'ẹka atụtu bụkwanu

\par }{\QB obunggo ndu pfụberekoto.


\par }{\Q \VS{22}Ọkpobe nemadzụ akpajẹ ẹku

\par }{\QB dobe l'e ria ya ria

\par }{\QB lẹ nwanwa.

\par }{\Q Obenu l'ẹku, onye iphe-ẹji akpa

\par }{\QB bụ ndu pfụberekoto bẹ

\par }{\QB ọokpaje iya edoberu.


\par }{\Q \VS{23}Onye akpa nri -kọo opfu

\par }{\QB bẹ oomehujekpọ;

\par }{\QB nri adụkpoo dụchaa

\par }{\QB k'etsutsu iya.

\par }{\Q Obenu lẹ be ekpe ikpe,

\par }{\QB pfụru ọto atụkoje

\par }{\QB iya chịta.


\par }{\Q \VS{24}Onye esela ẹchachi azụ lẹ

\par }{\QB ya te echidu iya nwa iya

\par }{\QB bụkwa ashị bẹ ọ kpọru

\par }{\QB nwa iya.

\par }{\Q Obenu l'onye yeru iya obu

\par }{\QB edeje ẹnya lẹ mini hụ̀a

\par }{\QB ya ahụ̀hù.


\par }{\Q \VS{25}Onye pfụberekoto erije nri

\par }{\QB gudekpọo obu iya kwe

\par }{\QB l'o jiwaru iya.

\par }{\Q Obenu l'onye ẹjo-iphe ta adụdu

\par }{\QB teke ẹgu ta agụdu iya.




\par }\PoetryChap{14}{\Q \VerseOne{1}Nwanyị, maru iphe

\par }{\QB anọduje edozi ọnu-ụlo iya

\par }{\QB edozi.

\par }{\Q Obenu l'onye ọphu bụ

\par }{\QB onye-eswe anọduje

\par }{\QB achịkashi iya achịkashi.


\par }{\Q \VS{2}Onye iphe, oome pfụru

\par }{\QB nhamụnha l'anọduje atsụ

\par }{\QB Chipfu ebvu.

\par }{\Q Obenu l'onye ụzo iya dụ

\par }{\QB nggọdogo nggọdogo ta

\par }{\QB adụdu iphe,

\par }{\QB ọ gụberu Chileke.


\par }{\Q \VS{3}Onye eswe -pfua opfu;

\par }{\QB ẹchachi abụru iya

\par }{\QB l'okpurukpu gbaa.

\par }{\Q Obenu l'ọo ogbogboromọnu

\par }{\QB ndu maru iphe

\par }{\QB anọduje eche phẹ nche.


\par }{\Q \VS{4}Ẹka eswi, e gude eje

\par }{\QB ozi adụdu bẹ ọba

\par }{\QB adabyijeru iphoro.

\par }{\Q Ọo eswi -jeshia ozi ike; iphe,

\par }{\QB a kpatarụ l'opfu akụru

\par }{\QB akụru.


\par }{\Q \VS{5}Onye agba ekebe, e gude

\par }{\QB ire iya ẹka ta adzụjekwa

\par }{\QB ụka.

\par }{\Q Obenu l'onye agba ẹjo-ekebe

\par }{\QB bụ ụka bẹ ọonoduje

\par }{\QB adzụshi.


\par }{\Q \VS{6}Onye mgbọnu achọje

\par }{\QB mmamiphe;

\par }{\QB ọ tọ dụdu ọphu ọohuma.

\par }{\Q Obenu l'amarụ iphe atọjeele-a

\par }{\QB nwẹhu ejepfu ndu iphe

\par }{\QB edoje ẹnya.


\par }{\Q \VS{7}Nọdukwa ọmata ụzenya;

\par }{\QB kẹle ị tịi hụmakwa iya

\par }{\QB mmamiphe

\par }{\QB l'ogbogboromọnu.


\par }{\Q \VS{8}Onye nweru egomunggo bẹ

\par }{\QB bụ iphe, egoshije l'ọ maru

\par }{\QB iphe bụ l'ụzo,

\par }{\QB ooshi edoje iya ẹnya.

\par }{\Q Obenu l'iphe, egoshije

\par }{\QB l'onye-eswe bụ ọmata bụ

\par }{\QB l'oogudeje ụghoshi eme

\par }{\QB iphemiphe.


\par }{\Q \VS{9}Ndu eme eswe egudeje iphe-ẹji

\par }{\QB agba lẹ mgbọnu.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu obu phẹ gụru

\par }{\QB ìphóró bẹ ọonoduje agụ

\par }{\QB g'ẹphe mee iphe g'ọ

\par }{\QB pfụru nhamụnha.


\par }{\Q \VS{10}Ọkpoma nemadzụ l'ẹhu l'ẹhu

\par }{\QB makọtaru iphe,

\par }{\QB atsụ iya l'ẹhu.

\par }{\Q Ọphu ọ dụdu onye yẹe ya

\par }{\QB agbajẹ mgba l'ẹhu-ụtso,

\par }{\QB dụ iya nụ.


\par }{\Q \VS{11}Ọnu-ụlo onye ẹjo-iphe bẹ

\par }{\QB ee-mechakwaa lwụa.

\par }{\Q Obenu lẹ nwobu,

\par }{\QB onye pfụberekoto

\par }{\QB kpọberu a-nọduepho aja

\par }{\QB ajaja eje.


\par }{\Q \VS{12}Ọ dụru ụzo, abụjeru;

\par }{\QB nemadzụ -nọdu eshi iya

\par }{\QB l'ọoburu iya ọkpobe ụzo.

\par }{\Q Obenu l'ẹka ụzo ono jeberu

\par }{\QB bụ l'ọnwu.


\par }{\Q \VS{13}Je akpachakpọnu l'achị

\par }{\QB ọchi bẹ aahajẹkwaru

\par }{\QB tsua ọkpoma pharamu;

\par }{\QB tẹme ẹhu nọdu ahajẹru

\par }{\QB tsọo ụtso tsọba l'iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{14}Onye ekwetadụru nụ

\par }{\QB bẹ aa-pfụ ụgwo ụzo,

\par }{\QB ooshi pfụ-dzua ya ya

\par }{\QB apfụ-dzu.

\par }{\Q L'e bua onye ọma obunggo

\par }{\QB ụzo nkiya l'o dzua

\par }{\QB edzudzu.


\par }{\Q \VS{15}Onye amazidu iphe atụkoje

\par }{\QB iphemiphe kweta

\par }{\QB l'onoo g'ọ dụ.

\par }{\Q Obenu l'onye nweru

\par }{\QB egomunggo arịjeada ọriri

\par }{\QB tẹme l'ọ zọbe ọkpa.


\par }{\Q \VS{16}Onye maru iphe atsụhuje

\par }{\QB Chipfu ebvu jịka eme

\par }{\QB ẹjo-ememe.

\par }{\Q Obenu l'ọmata edeghajẹru

\par }{\QB igiji ẹka dobesụ l'ọ tọ

\par }{\QB dụdu iphe,

\par }{\QB byaru eme iya nụ.


\par }{\Q \VS{17}Onye obu-ọku emeje iphe,

\par }{\QB onye-eswe onye-eswe.

\par }{\Q Tẹme a nọdu akpọje onye

\par }{\QB ẹregede ashị.


\par }{\Q \VS{18}Onye amazidu iphe bẹ okiphe

\par }{\QB iya abụjeru eme eswe.

\par }{\Q Obenu l'onye nweru

\par }{\QB egomunggo ekpujeru

\par }{\QB mmamiphe g'okpu-eze.


\par }{\Q \VS{19}Ndu eme ẹjo-ememe e-phoze

\par }{\QB l'iphu ndu dụ ree;

\par }{\QB ndu ẹjo-iphe ephoze

\par }{\QB l'ọnu-ọguzo ndu

\par }{\QB pfụberekoto.


\par }{\Q \VS{20}Ndu akpa nri bẹ aakpọje ashị;

\par }{\QB kpọchaa kpọo lẹ ndu ẹphe

\par }{\QB l'ẹphe bu obutobu.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu nweru iphe

\par }{\QB nweru ikpoto ọ̀nyà.


\par }{\Q \VS{21}Onye agụbeduru obutobu iya

\par }{\QB iphe emekwa iphe-ẹji.

\par }{\Q Obenu l'a gọru ẹhu-ụtso nụ

\par }{\QB onye emejeru onye ọ

\par }{\QB tsụru iphe-ọma.


\par }{\Q \VS{22}?Tọbudu ndu achị ẹjo idzu

\par }{\QB ephuje ụzo?

\par }{\Q Obenu lẹ ndu achị idzu-ọma

\par }{\QB bẹ eeyeje obu;

\par }{\QB tẹme a nọdu emejeru phẹ

\par }{\QB ire-lanụ.


\par }{\Q \VS{23}Iphe, bụkpoo ozi, e jeshiru

\par }{\QB ike bẹ urwu adụjekwa.

\par }{\Q Obenu opfu, eepfuẹpho

\par }{\QB l'ọnu l'ọnu emeje g'a

\par }{\QB kpaahaa nri.


\par }{\Q \VS{24}Ẹku onye maru iphe bụ

\par }{\QB okpu-eze iya.

\par }{\Q Obenu l'eme eswe k'ọmata bụ

\par }{\QB iphe, ọomitaje bụ eme eswe.


\par }{\Q \VS{25}A -gbaa ekebe, bụ ire-lanụ bẹ

\par }{\QB aadzọje ndzụ.

\par }{\Q Obenu l'ekebe, aagba ọphu

\par }{\QB e pfudu ire-lanụ bẹ

\par }{\QB bụkwa ụghoshi.


\par }{\Q \VS{26}Onye atsụ Chipfu ebvu bẹ ẹka

\par }{\QB ọ dakoberu kpọru akpaa.

\par }{\Q Tẹme ọ bụwaruro ẹka ụnwu

\par }{\QB iya a-gbabajẹ je anọdu

\par }{\QB zee ndzụ.


\par }{\Q \VS{27}Atsụ Chipfu ebvu bụ ẹka

\par }{\QB mini,

\par }{\QB emeje g'anọdu ndzụ futaru;

\par }{\QB ọ nọdu emeje g'amadụ

\par }{\QB ta anmalahụ l'ọ́nyà,

\par }{\QB anwụhu gbabẹru.


\par }{\Q \VS{28}Ọha, tsụru ẹrupfu abụjeru

\par }{\QB akpabiri eze.

\par }{\Q Obenu l'oke amadụ,

\par }{\QB enwedu nemadzụ bẹ

\par }{\QB iyi yifuru.


\par }{\Q \VS{29}Onye nweru ọta-nshi bẹ

\par }{\QB iphe, edoje iya ẹnya

\par }{\QB pakwarụ ẹka.

\par }{\Q Obenu l'onye obu-ọku egoshije

\par }{\QB g'oomebe eswe.


\par }{\Q \VS{30}Onye doberu ọkpoma

\par }{\QB guu emeje gẹ ndzụ

\par }{\QB dụ ogwẹhu.

\par }{\Q Obenu l'ijiẹnya emeje g'ọkpu,

\par }{\QB nọ l'ẹhu repyahụ.


\par }{\Q \VS{31}Onye eme onye ụkpa ewere

\par }{\QB bụkwa Chileke,

\par }{\QB meru iya nụ bẹ ookwe une.

\par }{\Q Obenu l'onye emejeru onye

\par }{\QB adụdu g'ọ dụ iya

\par }{\QB iphe-ọma bụ Chileke bẹ

\par }{\QB ọokwabe ùbvù.


\par }{\Q \VS{32}Iphe, l'enwutajẹ ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB tụa kpurumu l'alị;

\par }{\QB bụ ẹjo-iphe ono,

\par }{\QB ẹphe eme ono.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu pfụberekoto

\par }{\QB nweru ẹka ẹphe

\par }{\QB a-nọdu zeeru ndzụ

\par }{\QB m'obeta ẹphe

\par }{\QB nwụhuchakpoo anwụhu.


\par }{\Q \VS{33}Mmamiphe adụje l'iphe,

\par }{\QB bụkpoo obu ndu iphe

\par }{\QB edoje ẹnya ree.

\par }{\Q Mbụ je akpaa l'echilabọ

\par }{\QB ndu bụ ọmata bẹ

\par }{\QB oogoshijekwaphọ onwiya.


\par }{\Q \VS{34}Apfụbekoto ekutse ọha l'ophu.

\par }{\Q Obenu l'iphe-ẹji bụ iphe-iphere

\par }{\QB l'ẹhu ọhamoha.


\par }{\Q \VS{35}Onye-ozi, maru iphe bẹ

\par }{\QB atụbaje onye eze l'ẹnya.

\par }{\Q Obenu l'onye-ozi ọphu bụ

\par }{\QB iphe-iphere bẹ eze

\par }{\QB atukoshije

\par }{\QB ẹhu-eghu iya.




\par }\PoetryChap{15}{\Q \VerseOne{1}Opfu, e pfuru; a tọ

\par }{\QB nwẹhu yee ya ọnu eselajẹ

\par }{\QB oke ẹhu-eghu azụ.

\par }{\Q Obenu l'epfu opfu,

\par }{\QB eme ẹhuka akpatajẹ

\par }{\QB ọvuma.


\par }{\Q \VS{2}Ire onye maru iphe

\par }{\QB emeje mmamiphe g'ọ dụ

\par }{\QB ree k'anụma.

\par }{\Q Obenu l'ọnu ọmata bụ iphe,

\par }{\QB anọduje alwa iya torotoro

\par }{\QB bụ epfu rwoorwoorwoo.


\par }{\Q \VS{3}Ẹnya Chipfu dzuru ẹkameka;

\par }{\QB k'ọphu ọ hụma-dzuru

\par }{\QB onyemonye;

\par }{\QB mbụ ndu ẹjo-iphe mẹ

\par }{\QB ndu ọma.


\par }{\Q \VS{4}Ire epfu iphe, e-me g'e

\par }{\QB wekọrohu bụkwa oshi,

\par }{\QB amịje ndzụ gẹ mebyi.

\par }{\Q Obenu l'ire ụghoshi etsuje

\par }{\QB ndzụ pyaapyaa.


\par }{\Q \VS{5}Ọo onye-eswe abụjeru;

\par }{\QB nna iya -baarụ iya mba;

\par }{\QB o too yedu iya ọnu.

\par }{\Q Obenu l'onye a hụ̀ru ahụ̀hù;

\par }{\QB ahụta iya egoshi l'o

\par }{\QB nweru egomunggo.


\par }{\Q \VS{6}Ụlo onye pfụberekoto bẹ

\par }{\QB iphe, vu oke aswa dụ

\par }{\QB igwerigwe.

\par }{\Q Obenu l'okpoga onye ẹjo-iphe

\par }{\QB akpata bẹ l'akpatajẹru

\par }{\QB iya opfu.


\par }{\Q \VS{7}Ogbogboromọnu onye maru

\par }{\QB iphe anọduje araka

\par }{\QB nkwamẹnya araka.

\par }{\Q Obenu l'ọ tọ bụdu g'ọkpoma

\par }{\QB dụ ọmata bụ ono.


\par }{\Q \VS{8}L'ẹnya Chipfu bẹ ngwẹja,

\par }{\QB onye ẹjo-iphe egwe

\par }{\QB abụjeru iya ẹbyi.

\par }{\Q Obenu l'epfupfu, onye obu

\par }{\QB iya gụru ìphóró epfu

\par }{\QB anụ iya atsọje iya rịkpotoo.


\par }{\Q \VS{9}Ụzo ndu ẹjo-iphe abụkotajeru

\par }{\QB ẹbyi l'iphu Chipfu.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu eme g'ẹphe

\par }{\QB bụru ndu pfụberekoto

\par }{\QB bẹ o yeru obu.


\par }{\Q \VS{10}Ọ kwa chịipfuu bẹ aa-nụ

\par }{\QB onye harụ ọkpobe ụzo.

\par }{\Q Tẹme onye ọ dụkwanu ashị;

\par }{\QB l'aahụ̀ iya ahụ̀hù

\par }{\QB l'e-mechakwaa nwụhu.


\par }{\Q \VS{11}Alị-maa yẹe alị ọla-l'iswi

\par }{\QB tụkokwaru gheru ọnu

\par }{\QB l'iphu Chipfu.

\par }{\Q ?Bụ-chia ọkpoma amadụ te

\par }{\QB eghedụru ọnu l'iphu iya?


\par }{\Q \VS{12}Onye mgbọnu te eyejedu

\par }{\QB ahụ̀hù aahụ̀ iya obu.

\par }{\Q Ọphu o jejedu akpata

\par }{\QB ishi l'ibe onye maru iphe.


\par }{\Q \VS{13}Onye ẹhu atsọ ụtso bẹ

\par }{\QB iphu atụsahuje atụsahu.

\par }{\Q Obenu l'onye iwe jiru obu;

\par }{\QB edejeru yọkoo.


\par }{\Q \VS{14}Ọkpoma onye iphe edoje

\par }{\QB ẹnya ree l'anọduje eme

\par }{\QB g'ọ maru iphe.

\par }{\Q Obenu l'ọnu onye bụ ọmata

\par }{\QB bụ nri iya bẹ bụ eme eswe.


\par }{\Q \VS{15}Iphe, bụkpoo eswe ndzụ

\par }{\QB ndu eje iphe-ẹhuka

\par }{\QB abụkotajeeru phẹ phọ

\par }{\QB mgburwashị ẹhu.

\par }{\Q Obenu l'onye ọkpoma

\par }{\QB atụsahuje atụsahu

\par }{\QB bẹ tekenteke abụjeru iya

\par }{\QB ọbo-iphe.


\par }{\Q \VS{16}Ọ kakwa ree l'e nweru

\par }{\QB ẹku nwanshịi;

\par }{\QB a nọdu atsụ Chipfu ebvu;

\par }{\QB eme l'ẹku, jiru ẹkameka;

\par }{\QB ẹgharashi dụkwanu.


\par }{\Q \VS{17}Ọ kakwa ree l'iphe, bụ nri,

\par }{\QB eeri bụa nwẹba, e yeru l'ophe;

\par }{\QB n-yemobu dụkwanu;

\par }{\QB eme l'e gburu eswi,

\par }{\QB tsụru ẹba ata;

\par }{\QB mkpọmashi dụkwanu.


\par }{\Q \VS{18}Onye obu-ọku akpalije

\par }{\QB opfu akpali.

\par }{\Q Obenu l'onye atarụ opfu

\par }{\QB nshi abyanyịje ụswo

\par }{\QB abyanyị.


\par }{\Q \VS{19}Ụzo onye ẹnyiru eshi

\par }{\QB bẹ eegudeje óbvú

\par }{\QB tụ-chishia atụ-chishi.

\par }{\Q Obenu l'ụzo onye obu iya

\par }{\QB gụru ìphóró eshi abụjeru oji,

\par }{\QB akwọ tẹretere.


\par }{\Q \VS{20}Nwata, maru iphe emeje

\par }{\QB g'ẹhu tsọ nna iya ụtso.

\par }{\Q Obenu l'ọmata ta adụdu iphe,

\par }{\QB ọogubeje ne, nwụru iya nụ.


\par }{\Q \VS{21}Eme eswe atsọje onye enwedu

\par }{\QB egomunggo ụtso.

\par }{\Q Obenu l'onye iphe edoje ẹnya

\par }{\QB ree bụ iphe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha bẹ oomeje.


\par }{\Q \VS{22}Iphe, nemadzụ rịru

\par }{\QB k'ememe bẹ o to mekọtajekwa

\par }{\QB mẹ a -chikoshiduru iya

\par }{\QB ọkpobe idzu.

\par }{\Q Obenu a -dụ igwe chikoshi

\par }{\QB nemadzụ idzu l'o mee iphe,

\par }{\QB ọ tụberu.


\par }{\Q \VS{23}Amadụ bẹ ẹhu atsọje ụtso

\par }{\QB mẹ o -yee ọnu l'opfu ree.

\par }{\Q Mbụ lẹ-a; l'ọnu, e yeru l'o

\par }{\QB rwuberu iya atsọje

\par }{\QB rịkpotoo.


\par }{\Q \VS{24}Ụzo ndzụ anọduje eje ala l'eli

\par }{\QB l'eli l'ẹka onye kwarụ

\par }{\QB ẹnya nọ.

\par }{\Q Ọ bụru iya emeje g'ọ tọ lwa

\par }{\QB alị alị larwua alị-maa.


\par }{\Q \VS{25}Chipfu alashịje ụlo onye

\par }{\QB eku onwiya.

\par }{\Q Obenu l'okoke alị nwanyị,

\par }{\QB ji iya anọedu bẹ ọokpoje

\par }{\QB ọkpo-kuu.


\par }{\Q \VS{26}Ọriri, onye ẹjo-iphe rịru

\par }{\QB abụjeru Chipfu ẹjo ẹbyi.

\par }{\Q Obenu l'ọphu ndu dụebe

\par }{\QB ree rịru atsọje iya ụtso.


\par }{\Q \VS{27}Onye ụghoro bụepho opfu

\par }{\QB bẹ ọonoduje akpa

\par }{\QB l'ibe iya.

\par }{\Q Obenu l'onye kpọru ụphalazu

\par }{\QB ashị bẹ ndzụ a-dụ.


\par }{\Q \VS{28}Onye pfụberekoto egudeje

\par }{\QB ọkpoma iya rịada iphe

\par }{\QB oo-pfu arịri tẹme l'o

\par }{\QB pfua ya.

\par }{\Q Obenu l'ọnu onye ẹjo-iphe

\par }{\QB bụ njọ-opfu eshije iya

\par }{\QB alwa torotoro.


\par }{\Q \VS{29}Chipfu nọ ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB ụzenya.

\par }{\Q Obenu l'ọonumaje olu ndu

\par }{\QB pfụberekoto m'ẹphe

\par }{\QB -pfuru nụ iya.


\par }{\Q \VS{30}Ẹnya, a tụsaru iphu atụsa

\par }{\QB lee emeje g'ẹhu-ụtso

\par }{\QB ji ọkpoma.

\par }{\Q Tẹme ozi ọma nọdu emeje

\par }{\QB g'ọkpu gbashịa ike.


\par }{\Q \VS{31}Onye ngabẹru nchị lẹ mba,

\par }{\QB a barụ iya; mbụ mba

\par }{\QB ọphu emeje g'a nọdu

\par }{\QB ndzụ bẹ yẹe ndu maru

\par }{\QB iphe e-mechaa nọ

\par }{\QB l'ọkpoku lanụ.


\par }{\Q \VS{32}Onye ta adụdu iphe,

\par }{\QB ọ gụberu mba,

\par }{\QB aabarụ iya bụkwa onwiya

\par }{\QB bẹ ọ tọ gụbeduru iphe.

\par }{\Q Obenu l'onye abụjeru;

\par }{\QB a -nọdu ahụ̀ iya ahụ̀hù

\par }{\QB l'ọoba iya lẹ nchị

\par }{\QB enwejeru egomunggo.


\par }{\Q \VS{33}Atsụ Chipfu ebvu ezije

\par }{\QB nemadzụ mmamiphe.

\par }{\Q Ewoze onwonye alị nọdu

\par }{\QB esekutaje akwabẹ ùbvù.




\par }\PoetryChap{16}{\Q \VerseOne{1}Iphe, nemadzụ rịru

\par }{\QB l'ọkpoma iya bụ iya bẹ ọ dụru.

\par }{\Q Obenu l'ọphu e pfuru l'ọnu bụ

\par }{\QB Chipfu bẹ ọ dụru.


\par }{\Q \VS{2}Iphemiphe, nemadzụ

\par }{\QB emekpọo dụebe ree

\par }{\QB l'ẹnya nkiya.

\par }{\Q Obenu lẹ Chipfu maru iphe,

\par }{\QB dụ iya l'uche teke o

\par }{\QB meru iya.


\par }{\Q \VS{3}Woru iphe, bụkpoo iphe,

\par }{\QB iimekpọo ememe ye Chipfu

\par }{\QB l'ẹka;

\par }{\QB hụma l'iphe, bụkpoo iphe,

\par }{\QB ị chịru idzu ememe

\par }{\QB e-mejeẹpho g'ị chịru iya.


\par }{\Q \VS{4}Iphemiphe, Chipfu meru

\par }{\QB bẹ o meru doberu onwiya;

\par }{\QB mbụ je akpaa lẹ ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe bẹ o meru

\par }{\QB doberu eswe eze iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{5}Ndu eku onwophẹ bụkwa

\par }{\QB ẹbyi bẹ ẹphe eme

\par }{\QB l'ẹnya Chipfu.

\par }{\Q Ọphu ịi-makahụkporu bụ

\par }{\QB l'a taa hadụ phẹ g'a ta

\par }{\QB hụ̀ phẹ ahụ̀hù.


\par }{\Q \VS{6}Ọo n-yemobu yẹe epfu

\par }{\QB ire-lanụ bẹ e gude edoshi

\par }{\QB ẹjo-iphe.

\par }{\Q Ọ bụru atsụ Chipfu ebvu

\par }{\QB emeje g'amadụ te eme

\par }{\QB ẹjo-ememe.


\par }{\Q \VS{7}Teke iphemiphe, nemadzụ

\par }{\QB eme dụ Chipfu ree

\par }{\QB bẹ oomejechaa mee gẹ

\par }{\QB yẹe ndu ọhogu iya dụ

\par }{\QB lẹ ree.


\par }{\Q \VS{8}Ọ kakwa ree l'e nweru

\par }{\QB iphe nwanshịi;

\par }{\QB a pfụbekwanu ẹka ọto;

\par }{\QB eme l'urwu parụ ẹka;

\par }{\QB ọ bụru l'ụzo,

\par }{\QB apfụduru-ọto bẹ o shi.


\par }{\Q \VS{9}Iphemiphe, nwoke e-me bụ

\par }{\QB l'ime ọkpoma iya bẹ

\par }{\QB ọorije iya dobe.

\par }{\Q Obenu l'ọo Chipfu emeje gẹ

\par }{\QB nzọkpa iya ngụru

\par }{\QB angụru.


\par }{\Q \VS{10}Onye eze bẹ opfu,

\par }{\QB shi iya l'ọnu adajẹ g'ozi,

\par }{\QB shi Chileke l'ẹka.

\par }{\Q Ọphu oogudejedu ọnu iya

\par }{\QB pfuswee m'ọ nọdu

\par }{\QB ekpe ikpe.


\par }{\Q \VS{11}Chipfu eele ẹnya g'e

\par }{\QB gudeje iphe,

\par }{\QB gbaru nụ tụ̀a ẹrwa iphe;

\par }{\QB ẹrwa iphe, atụ̀tuduru

\par }{\QB l'ụzo ẹregede bẹ dụ

\par }{\QB Chipfu ree.

\par }{\Q Ọ-nyị-tụ́dúú, nọkota l'ẹda

\par }{\QB g'ọ ha bụkota iya

\par }{\QB meru iya.


\par }{\Q \VS{12}Ndu eze bẹ eme ẹjo-iphe

\par }{\QB abụjeru ẹbyi;

\par }{\QB kẹle onye eze bụ

\par }{\QB apfụbekoto bẹ oogudeje

\par }{\QB mee g'ọ ngụru angụru.


\par }{\Q \VS{13}Iphe, adụje ndu eze

\par }{\QB ree bụ onye epfu iphe,

\par }{\QB pfụru ọto.

\par }{\Q Mbụ l'onye epfu iphe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha bẹ ẹphe

\par }{\QB agụbeje ọkpobe iphe.


\par }{\Q \VS{14}Oke ẹhu-eghu onye eze bụkwa

\par }{\QB iphe, ejeru ọnwu ozi.

\par }{\Q Obenu l'onye maru iphe

\par }{\QB abyanyịje iya.


\par }{\Q \VS{15}Iphu -tụsahu onye eze;

\par }{\QB l'a maru lẹ ndzụ dụ;

\par }{\QB mbụ l'ị -tụba onye eze

\par }{\QB l'ẹnya bẹ ọ dụje g'ẹka igwe

\par }{\QB rwuru erwurwu

\par }{\QB k'edze mini ishi-apha.


\par }{\Q \VS{16}Hụmawaro g'ọ kabe ree

\par }{\QB enweru mmamiphe eme

\par }{\QB l'enweru mkpọla-ododo.

\par }{\Q Mbụ ahọta nkwamẹnya

\par }{\QB haa mkpọla-ọchaa.


\par }{\Q \VS{17}Ụzo, a tụru mkpoli,

\par }{\QB ndu pfụberekoto tọru

\par }{\QB te eshitajẹkwa ẹka

\par }{\QB ẹjo-ememe dụ.

\par }{\Q Onye eche ụzo iya nche

\par }{\QB bụ ndzụ iya bẹ ooche nche.


\par }{\Q \VS{18}Eku-onwonye evujeru ụzo;

\par }{\QB ọla-l'iswi etso iya.

\par }{\Q Teke etu onwonye ẹpha

\par }{\QB gbẹshiru;

\par }{\QB adarwu alị etsokwaru

\par }{\QB iya phọ.


\par }{\Q \VS{19}Ọ kakwa mma l'ị bụ onye

\par }{\QB wozeru onwiya alị;

\par }{\QB ị yịru lẹ ndu dụ àgù;

\par }{\QB eme l'unu lẹ ndu eku

\par }{\QB onwophẹ swị tụko eke iphe,

\par }{\QB unu kwatarụ l'ọkwata.


\par }{\Q \VS{20}Onye angabẹje nchị l'opfu

\par }{\QB Chileke bụ k'ọma

\par }{\QB anọduje etso iya.

\par }{\Q Tẹme onye a gọru ẹhu-ụtso

\par }{\QB nụ bẹ ọ bụ;

\par }{\QB mbụ onye dakoberu

\par }{\QB Chipfu.


\par }{\Q \VS{21}Ndu maru iphe l'ime obu phẹ

\par }{\QB bụ ndu eekuje ndu iphe

\par }{\QB edoje ẹnya ree.

\par }{\Q Tẹme opfu, atsọ ụtso

\par }{\QB lẹ nchị nọdu emeje

\par }{\QB g'a ka anwụta iphe.


\par }{\Q \VS{22}Nkwamẹnya bụ ishi nggele

\par }{\QB mini ndzụ l'ẹhu ndu nweru

\par }{\QB iya nụ.

\par }{\Q Obenu l'abarụ onye-eswe

\par }{\QB mba bụkwa iphe-eswe

\par }{\QB bẹ ọ bụ.


\par }{\Q \VS{23}Ọkpoma onye maru iphe

\par }{\QB anọduje eche ọnu iya nche.

\par }{\Q Tẹme ogbogboromọnu

\par }{\QB iya nọdu emeje g'a

\par }{\QB nwụta iphe.


\par }{\Q \VS{24}Opfu, atsọ ụtso lẹ nchị dụ

\par }{\QB g'ẹbakala manụ-ẹnwu.

\par }{\Q O meje g'ẹhu tsọ nemadzụ

\par }{\QB ụtso.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu emeje g'ọkpu

\par }{\QB gbakerehu l'iphe-ememe,

\par }{\QB eme iya nụ.


\par }{\Q \VS{25}Ọ dụru ụzo, abụjeru:

\par }{\QB nemadzụ -nọdu eshi iya

\par }{\QB l'ọoburu iya ọkpobe ụzo.

\par }{\Q Obenu l'ẹka ụzo ono jeberu

\par }{\QB bẹ ọ bụ ụzo ọnwu.


\par }{\Q \VS{26}Ọo iphe, agụ onye akanya

\par }{\QB anọduje ejeru iya ozi.

\par }{\Q Ọ bụru ẹgu, agụ iya nụ

\par }{\QB anọduje akwaru iya ẹvu.


\par }{\Q \VS{27}Ẹjo nemadzụ anọduje achị

\par }{\QB idzu eme ẹjo-iphe.

\par }{\Q Tẹme opfu, shi iya l'ọnu nọdu

\par }{\QB adụje g'icheku ọku,

\par }{\QB ata rịriri.


\par }{\Q \VS{28}Onye ẹregede anọduje

\par }{\QB akpa opfu.

\par }{\Q Tẹme onye asụlasu nọdu

\par }{\QB ebukahụje ndu eshishi

\par }{\QB ọ̀nyà ike.


\par }{\Q \VS{29}Onye anọduje eme ndu ọzo

\par }{\QB mkpawere bụ edephu bẹ

\par }{\QB ọonoduje edephu

\par }{\QB nwibe iya;

\par }{\QB duru iya shia ụzo,

\par }{\QB adụdu ree.


\par }{\Q \VS{30}Onye ataburu nwibe iya ẹnya

\par }{\QB bụkwa ẹregede bẹ ọogba.

\par }{\Q Tẹme onye tagbabẹru ọnu

\par }{\QB bụru ẹjo-iphe bẹ

\par }{\QB ọocho ememe.


\par }{\Q \VS{31}Aka nka bụ okpu-eze,

\par }{\QB dụ biribiri.

\par }{\Q Ọ bụru onye ndzụ iya

\par }{\QB pfụru ọto bẹ

\par }{\QB oorwuje ẹka.


\par }{\Q \VS{32}Ọ ka ree l'ị bụ onye

\par }{\QB atajẹru iphe nshi

\par }{\QB eme l'ị bụ onye ka ike

\par }{\QB l'ọgu.

\par }{\Q Mbụ l'onye esedeje onwiya

\par }{\QB kakwa ree;

\par }{\QB eme l'onye alwụje ọgu

\par }{\QB lwụta Ọha l'ophu.


\par }{\Q \VS{33}Ido bụ atụtu bẹ aatụje iya.

\par }{\Q Obenu l'ọo Chipfu maru iphe,

\par }{\QB oo-me.




\par }\PoetryChap{17}{\Q \VerseOne{1}Ọ kakwa mma l'a

\par }{\QB takpọerupho nwẹcha,

\par }{\QB kpọhuru nkụ;

\par }{\QB nchị dụkwanu doo l'unuphu;

\par }{\QB eme l'unuphu,

\par }{\QB eegbushi anụ gẹ ndu

\par }{\QB abọ iphe;

\par }{\QB opfu nọdu adaphekwanu

\par }{\QB iya.


\par }{\Q \VS{2}Onye-ozi, maru iphe bẹ

\par }{\QB l'e-mechaa bụru ishi nwa

\par }{\QB nnajịuphu iya;

\par }{\QB mbụ nwa ọphu anọduje eme

\par }{\QB iphe-iphere ekpu ndu nwụru

\par }{\QB iya nụ.

\par }{\Q Ooje l'emecha keta iphe nnajịuphu

\par }{\QB g'ụnwu iya ketarụ.


\par }{\Q \VS{3}Ite bẹ e gude eghe

\par }{\QB mkpọla-ọchaa egheghe.

\par }{\Q E gude ọku ahụ̀

\par }{\QB mkpọla-ododo ama.

\par }{\Q Obenu l'ọo Chipfu bụ onye

\par }{\QB ahụje obu amadụ ama.


\par }{\Q \VS{4}Onye eme ẹjo-ememe angabẹje

\par }{\QB nchị l'ogbogboromọnu,

\par }{\QB epfu ẹjo epfupfu.

\par }{\Q Onye adzụje ụka nọdu

\par }{\QB angabẹje nchị l'ire,

\par }{\QB epfu tuphutuphutuphu.


\par }{\Q \VS{5}Onye achị onye ụkpa ọchi;

\par }{\QB bụkwa Chileke,

\par }{\QB meru iya nụ bẹ ọoko ọnu.

\par }{\Q Onye ete ẹswa ekpu eze

\par }{\QB iphe-ẹhuka, byaru nwibe

\par }{\QB iya bẹ ta adụkwa g'e meru

\par }{\QB g'a ta hụ̀ iya ahụ̀hù iya.


\par }{\Q \VS{6}Enweru ụnwu nwanwa bẹ bụ

\par }{\QB okpu-eze,

\par }{\QB e kpuberu onye-ishi-ẹwó.

\par }{\Q Tẹme nna bụkwanuru iphe,

\par }{\QB ụnwegirima gude

\par }{\QB eku onwophẹ.


\par }{\Q \VS{7}Onye egomunggo swehuru te

\par }{\QB epfujedu opfu,

\par }{\QB nweru ishi.

\par }{\Q Nokwaphọ g'onye bụ ishi

\par }{\QB agbadụru g'ọ tụ-phuje ire.


\par }{\Q \VS{8}Ụphalazu dụ gẹ mkpuma,

\par }{\QB vu oke aswa l'ẹhu onye

\par }{\QB anụje iya nụ; k'ọphu bụ:

\par }{\QB ọ -ghaa ẹkiya-a bụ ụpete;

\par }{\QB ọ -ghaa ẹkiya-a bụ ụpete.


\par }{\Q \VS{9}Onye agụje nvụ l'atụpya,

\par }{\QB a tụpyaru iya bụ n-yemobu

\par }{\QB bẹ ookutse.

\par }{\Q Obenu l'onye akpatsu opfu

\par }{\QB akpatsu bụ ndu eeshishi

\par }{\QB ọ̀nyà ike bẹ oobukahụje.


\par }{\Q \VS{10}A -baarụ onye iphe edoje

\par }{\QB ẹnya ree mba bẹ

\par }{\QB oorwuje iya l'ẹhu;

\par }{\QB eme l'ọnu ẹchachi ụkporo

\par }{\QB ise, e chiru ọmata.


\par }{\Q \VS{11}Onye ẹjo-ememe bụepho

\par }{\QB iphe, oophubeje iphu

\par }{\QB ememe bụ eme iphe,

\par }{\QB a sụru g'o to meshi.

\par }{\Q Ọle onye-ozi, ta aphụjedu

\par }{\QB obu-imemini e-mechakwanaa

\par }{\QB bya ahụ̀a ya ahụ̀hù.


\par }{\Q \VS{12}Ọ kakwa mma lẹ ne oduma,

\par }{\QB a kụtaru ụnwu iya fụru

\par }{\QB ngu l'ụzo;

\par }{\QB eme l'i jepfuru ọmata l'ẹka

\par }{\QB oome eswe eswe.


\par }{\Q \VS{13}Ọ -bụru lẹ nemadzụ gude

\par }{\QB ẹjo-iphe pfụa ụgwo iphe-ọma,

\par }{\QB e meru iya bẹ ẹjo-iphe ta

\par }{\QB abyakpọdaa abvụ abvụbvu

\par }{\QB l'ibe iya.


\par }{\Q \VS{14}Awata aba mba dụ g'egbuha

\par }{\QB nggele, e gbuchiru

\par }{\QB egbuchi.

\par }{\Q Ọo ya bụ lẹ-a; haa opfu tẹme

\par }{\QB ụswo abata iya.


\par }{\Q \VS{15}Aharụ onye ẹjo-iphe enge;

\par }{\QB yẹe anma onye

\par }{\QB pfụberekoto ikpe

\par }{\QB tụkokwaru bụru eme ẹbyi

\par }{\QB l'iphu Chipfu.


\par }{\Q \VS{16}?Bụ urwu gụnu bẹ okpoga

\par }{\QB barụ l'ẹka onye bụ ọmata;

\par }{\QB eshinu mmamiphe ta

\par }{\QB agụdu iya agụgu?


\par }{\Q \VS{17}Ndu eshi ọ̀nyà eyeje

\par }{\QB nwibe phẹ obu

\par }{\QB mkpụrumkpuru.

\par }{\Q Tẹme nwune bụru iphe,

\par }{\QB e swiberu ngu iya bụ g'ọ

\par }{\QB gbajẹru ngu mkpu teke

\par }{\QB iije iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{18}Onye enwedu egomunggo

\par }{\QB anajẹ nwibe iya

\par }{\QB mkpalẹka;

\par }{\QB bya eworu onwiya sụbe

\par }{\QB l'itumo.


\par }{\Q \VS{19}Onye yeru aswọ ụswo obu

\par }{\QB bụkwa iphe-ẹji bẹ o

\par }{\QB yeru obu.

\par }{\Q Onye wolinụkaru egomunggo

\par }{\QB iya imeli bụru

\par }{\QB ọla-l'iswi bẹ oole ẹnya iya.


\par }{\Q \VS{20}Onye ọkpoma dụ ẹji bẹ k'ọma

\par }{\QB ta abyajẹkwaru.

\par }{\Q Onye ire iya bụ ụgho jiru

\par }{\QB iya nọdu adabajẹ

\par }{\QB l'iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{21}Onye nwụtaru nwa nwoke;

\par }{\QB ọ bụru ọmata bẹ aphụ

\par }{\QB tsọkwaru.

\par }{\Q Ọphu ẹhu atsọjedu nna,

\par }{\QB egomunggo swehuru

\par }{\QB nwa iya ụtso.


\par }{\Q \VS{22}Obu, atsọ ụtso bụ ọkpobe

\par }{\QB ọbvu.

\par }{\Q Obenu l'obu agbabuhu emeje

\par }{\QB g'ọkpu kpọhu nkụ.


\par }{\Q \VS{23}Onye ẹjo-iphe anatajẹ

\par }{\QB ụphalazu lẹ mpya;

\par }{\QB k'ọphu oo-me g'iphe,

\par }{\QB pfụru ọto dụ nggọdogo

\par }{\QB nggọdogo.


\par }{\Q \VS{24}Onye iphe edoje ẹnya ree

\par }{\QB bụ mmamiphe bẹ oodobeje

\par }{\QB l'egomunggo.

\par }{\Q Obenu l'ọmata bẹ ẹnya iya

\par }{\QB ejerwuje ẹka igwe beru

\par }{\QB alị beru.


\par }{\Q \VS{25}Ọmata abụjeru aphụ tsọru

\par }{\QB nna iya; bya abụru iphe,

\par }{\QB atsọ ilu l'ẹhu nwanyị,

\par }{\QB nwụru iya nụ.


\par }{\Q \VS{26}Ọ tọ dụkwa ree ere onye

\par }{\QB adụdu iphe,

\par }{\QB o meru nre.

\par }{\Q Ọphu ọ dụkwapho ree g'e

\par }{\QB chia ndu-ishi iphe

\par }{\QB l'ẹphe meru iphe,

\par }{\QB pfụru ọto.


\par }{\Q \VS{27}Onye nweru egomunggo

\par }{\QB epfuje opfu zee ọnu.

\par }{\Q Tẹme onye obu-àgù bụru

\par }{\QB onye iphe edoje ẹnya.


\par }{\Q \VS{28}Je akpaa l'onye eme eswe

\par }{\QB bẹ eedobesụjekwa l'ọ

\par }{\QB maru iphe mẹ ọ -bụru

\par }{\QB l'ọ nọ nwa

\par }{\QB nggujingguji.

\par }{\Q Tẹme a nọdu edobesụje l'ọ bụ

\par }{\QB onye iphe edoje ẹnya ree

\par }{\QB mẹ ọ -bụru l'oosedeje

\par }{\QB ire iya.




\par }\PoetryChap{18}{\Q \VerseOne{1}Onye akpa nkịnyi iya

\par }{\QB bụepho iphe,

\par }{\QB ọonoduje achọ bụ iphe,

\par }{\QB a-dụru iya lẹ ree.

\par }{\Q Tẹme ọkpobe mmamiphe

\par }{\QB nọdu eghuje iya eghu.


\par }{\Q \VS{2}Ọmata bẹ nkwamẹnya ta

\par }{\QB adụjedu ree.

\par }{\Q Iphe, atsọje iya ụtso bụ g'o

\par }{\QB pfu iphe, ee-me nụ.


\par }{\Q \VS{3}Ẹjo-iphe -bya bẹ ntụpya

\par }{\QB anọduje etso iya.

\par }{\Q Teke iphe-iphere byaru;

\par }{\QB ekwe une etsokwaru iya

\par }{\QB phọ.


\par }{\Q \VS{4}Opfu, shi nemadzụ l'ọnu

\par }{\QB abụjeru echi ogbu-mini.

\par }{\Q Obenu l'ishi ẹka mmamiphe

\par }{\QB futaru bẹ bụ nggele,

\par }{\QB asọ gborogboro.


\par }{\Q \VS{5}Ọ tọ dụkwa ree;

\par }{\QB mbụ eme eyeru onye

\par }{\QB ẹjo-iphe.

\par }{\Q Ọphu ọ dụkwapho ree;

\par }{\QB mbụ anma onye adụdu iphe,

\par }{\QB o meru ikpe.


\par }{\Q \VS{6}Iphe, ọmata pfutaru l'ọnu

\par }{\QB bẹ yẹe ya emeje.

\par }{\Q Tẹme ọ bụru ọnu iya ọbu bẹ

\par }{\QB oogudeje eku ẹchachi

\par }{\QB oku.


\par }{\Q \VS{7}Ọo ọnu ọmata emebyije iya.

\par }{\Q Tẹme ogbogboromọnu iya

\par }{\QB bụru ọ́nyà,

\par }{\QB e gude anmata ndzụ iya.


\par }{\Q \VS{8}Asụlasu anọduje atsọ ntụmatu.

\par }{\Q Ọotukoje iphe, bụ ẹhu vọo

\par }{\QB pfurupfuru.


\par }{\Q \VS{9}Onye tụ-gberu ẹka l'ozi,

\par }{\QB ooje bẹ yẹe onye

\par }{\QB emebyishi

\par }{\QB iphe emebyishi bụkwa

\par }{\QB nwune.


\par }{\Q \VS{10}Ẹpha Chipfu bụkwa ụlo-eli

\par }{\QB ephekerephe,

\par }{\QB shihuru dụngudungu.

\par }{\Q Ndu pfụberekoto nọdu

\par }{\QB agbabajẹ iya je anọdu;

\par }{\QB ọ tọ dụedu iphe-ọnuka,

\par }{\QB emekwadu phẹ nụ.


\par }{\Q \VS{11}Ụba onye nweru iphe bụ

\par }{\QB mkpụkpu,

\par }{\QB ọ kpụru kpụshia ya ike.

\par }{\Q Ọo ya bụ igbulọ-ephekerephe,

\par }{\QB ẹphe doberu g'o

\par }{\QB gbobeje g'ọ tọ dụ iphe,

\par }{\QB e-me phẹ nụ.


\par }{\Q \VS{12}Amadụ bụ eku-onwonye

\par }{\QB l'ime ọkpoma bẹ

\par }{\QB ọokpajeru vuru ụzo mẹ

\par }{\QB ọ -bya l'ala l'iswi.

\par }{\Q Ewoze onwonye alị

\par }{\QB bụkwanuru akwabẹ

\par }{\QB ùbvù bẹ oosetajẹ.


\par }{\Q \VS{13}Onye teke anụmadu iphe,

\par }{\QB eepfu;

\par }{\QB o vuwaru ụzo tsẹe ya

\par }{\QB ọnu bẹ ọ bụ eme eswe

\par }{\QB bya abụkwaru iya

\par }{\QB phọ eme iphe-iphere.


\par }{\Q \VS{14}Ọ kwa obu nemadzụ esedeje

\par }{\QB ndzụ iya mẹ iphe nọdu

\par }{\QB eme iya.

\par }{\Q Obenu l'obu korofụwa;

\par }{\QB a taa nyaẹdu iya.


\par }{\Q \VS{15}Onye iphe edoje ẹnya ree

\par }{\QB bẹ bụ iya akajẹ amaru

\par }{\QB iphe tekenteke.

\par }{\Q Tẹme onye mmamiphe nọdu

\par }{\QB angabẹje nchị g'ọ nụma iphe,

\par }{\QB e-me g'ọ kabaa amaru

\par }{\QB iphe.


\par }{\Q \VS{16}Eme iphe-ọma asụjeru

\par }{\QB onye eme iya nụ ụzo.

\par }{\Q Ọ nọdu emeje iya g'o jerwua

\par }{\QB iphu onye parụ ẹka.


\par }{\Q \VS{17}Onye lanụ -vuru ụzo doo

\par }{\QB edoo l'ọ dụ g'iswi dụ

\par }{\QB iya mma jasụru onye k'ẹbo

\par }{\QB abya eyeahaa ọnu.


\par }{\Q \VS{18}Iphe, eese opfu bụ:

\par }{\QB a -tụaru iya ido;

\par }{\QB opfu alaa;

\par }{\QB l'eegude nno gboo ndu

\par }{\QB eseshi opfu ike.


\par }{\Q \VS{19}Arwọ-buta nwune ngu,

\par }{\QB i mesweru kakwa

\par }{\QB ẹhuka eme l'alwụ ọgu

\par }{\QB lwụta mkpụkpu,

\par }{\QB kpọru akpaa.

\par }{\Q Tẹme opfu, gụ lẹ nwune

\par }{\QB ngu ese dụkwa g'e

\par }{\QB gude ígwè kpaa ọguzo

\par }{\QB yechia ọnu-ụlo, a kpụshiru ike.


\par }{\Q \VS{20}Nemadzụ egudeje opfu-ọnu

\par }{\QB pfutaru onwiya iphe,

\par }{\QB e-ji iya ẹpho.

\par }{\Q Ọ bụru iphe, shi iya

\par }{\QB l'ogbogboromọnu

\par }{\QB bẹ oogudeje kpajia

\par }{\QB opfuru.


\par }{\Q \VS{21}Ire tụkokwaru ike kẹ ndzụ

\par }{\QB yẹe k'ọnwu chịru.

\par }{\Q Ọ bụru ndu yeru iya obu e-ri

\par }{\QB mebyi, ọ mịtaru.


\par }{\Q \VS{22}Onye achọ nwanyị,

\par }{\QB ọo-lụ achọkwa iphe,

\par }{\QB dụ ree.

\par }{\Q Onye ono abụjekwaru onye

\par }{\QB dụ Chipfu l'obu.


\par }{\Q \VS{23}Onye akpa nri anọduje

\par }{\QB arwọ g'a phụaru iya

\par }{\QB obu-imemini.

\par }{\Q Obenu l'onye nweru iphe

\par }{\QB anọduje aba mba.


\par }{\Q \VS{24}Onye eshi igwerigwe

\par }{\QB ọ̀nyà e-mechakwaa laa l'iswi.

\par }{\Q Obenu l'o nweru ẹguru ọ̀nyà,

\par }{\QB akajẹ ngu anọ ntse eme

\par }{\QB lẹ nwune ngu.




\par }\PoetryChap{19}{\Q \VerseOne{1}Onye bụ onye akpa nri

\par }{\QB bya abụru onye ụta adụdu

\par }{\QB lẹ ndzụ iya kakwa ree

\par }{\QB eme l'ọmata,

\par }{\QB eegudedu ire iya ẹka.


\par }{\Q \VS{2}Ọ tọ dụkwa ree lẹ nemadzụ

\par }{\QB bụ onye iphe ehe ihee

\par }{\QB ọphu o madụ iphe.

\par }{\Q Ọzoo gẹ nemadzụ gude eme

\par }{\QB ẹgwegwa je eshiswee

\par }{\QB ụzo.


\par }{\Q \VS{3}Eswe, amadụ eme

\par }{\QB emebyijekwa ndzụ iya;

\par }{\QB e -mechaa l'o woru iya

\par }{\QB bobe Chipfu.


\par }{\Q \VS{4}Ẹku -nọdu abya bẹ ọ̀nyà

\par }{\QB adụje igwe etso iya.

\par }{\Q Obenu l'ụkpa achịkaje ọ̀nyà.


\par }{\Q \VS{5}Onye agba ekebe,

\par }{\QB abụdu ọkpobe opfu bẹ ta

\par }{\QB anahụkwa g'o to je

\par }{\QB iphe-ẹhuka iya.

\par }{\Q Ọphu onye adzụje ụka aladu

\par }{\QB mmanụ g'ọ tọ dụ iphe

\par }{\QB e-me iya nụ.


\par }{\Q \VS{6}Ikpoto nemadzụ anọduje

\par }{\QB akpa ụzo g'ẹphe bụru

\par }{\QB ndu dụ onye-ishi l'obu.

\par }{\Q Tẹme onyemonye bụru

\par }{\QB ọ̀nyà onye emejeru

\par }{\QB nemadzụ iphe-ọma.


\par }{\Q \VS{7}Onye akpa nri bẹ adụkotaje

\par }{\QB ndu ẹphe l'iya bụ ashị.

\par }{\Q Nokwaphọ gẹ ndu ẹphe l'iya

\par }{\QB eshi ọ̀nyà anọduje

\par }{\QB agbaru iya ọso.

\par }{\Q Ọonodujekpoo agba etso

\par }{\QB phẹ arwọ phẹ g'ẹphe shịru;

\par }{\QB ọle ọ tọ dụedu onye ọphu

\par }{\QB ọohuma.


\par }{\Q \VS{8}Onye maru iphe eyeje onwiya

\par }{\QB obu.

\par }{\Q Tẹme ọ bụru onye iphe edoje

\par }{\QB ẹnya ree bẹ k'ọma

\par }{\QB etsoje.


\par }{\Q \VS{9}Onye agba ekebe,

\par }{\QB abụdu ọkpobe opfu bẹ ta

\par }{\QB anahụkwa g'o to je

\par }{\QB iphe-ẹhuka iya.

\par }{\Q Tẹme onye adzụje ụka

\par }{\QB l'a-bụkwaru ọla-l'iswi.


\par }{\Q \VS{10}Ọ kwa g'ọ tọ dụdu nhamụnha

\par }{\QB kẹ g'ọmata ri gwọogwoo

\par }{\QB bụkwapho g'ọ kabaa ẹji

\par }{\QB g'ohu bụru onye-ishi

\par }{\QB ụnwu eze.


\par }{\Q \VS{11}Ọ kwa mmamiphe amadụ

\par }{\QB emeje g'ọ tarụ iphe nshi.

\par }{\Q Ọ bụkwarupho onwiya bẹ

\par }{\QB ookutse mẹ e -mee ya iphe-ẹji;

\par }{\QB ọphu o yedụru iya

\par }{\QB rọ ọnu.


\par }{\Q \VS{12}Eze -wata aba mba bẹ

\par }{\QB ọodujekwa g'ẹka oduma

\par }{\QB asụ ekiri.

\par }{\Q Obenu lẹ nemadzụ -dụ iya

\par }{\QB l'obu bẹ ọoduje g'ẹka

\par }{\QB iji dashịru l'eli ẹswa.


\par }{\Q \VS{13}Nwa, eme eswe bụkwa

\par }{\QB ọla-l'iswi bẹ ọ bụru

\par }{\QB nna iya.

\par }{\Q Nwanyị, anọduje abapheru

\par }{\QB ji iya mba dụkwapho

\par }{\QB gẹ mini-odzeru,

\par }{\QB shi l'ẹswa-ụlo ada

\par }{\QB paapaa.


\par }{\Q \VS{14}Ụlo yẹle ẹku onye eshijekwa

\par }{\QB l'onye nwe iya nụ sweru

\par }{\QB nwa iya.

\par }{\Q Obenu l'ọkpobe nwanyị bụ

\par }{\QB Chipfu bẹ ooshije l'ẹka.


\par }{\Q \VS{15}Ẹnyiru atụje oke mgbẹnya.

\par }{\Q Ọ bụru onye eme ẹnyiru bẹ

\par }{\QB ẹgu emeje.


\par }{\Q \VS{16}Onye emeje iphe,

\par }{\QB a sụru g'e meje bụkwa

\par }{\QB ndzụ iya bẹ ooche

\par }{\QB nche.

\par }{\Q Obenu l'onye iphemiphe,

\par }{\QB oome jiru ẹpho e-mechaa

\par }{\QB nwụhu.


\par }{\Q \VS{17}Onye emeru ndu ụkpa

\par }{\QB iphe-ọma bụkwa

\par }{\QB Chipfu bẹ oojie ụgwo.

\par }{\Q Tẹme ọ bụru Chipfu

\par }{\QB e-mechaa bua ya nggo

\par }{\QB iphe, o meru.


\par }{\Q \VS{18}Hụ̀je nwa ngu ahụ̀hù;

\par }{\QB teke iile ẹnya l'ịi-hụ̀ta

\par }{\QB iya iphe.

\par }{\Q B'ejekwa egude g'ooghu ngu

\par }{\QB l'ẹhu woru iya chigbua.


\par }{\Q \VS{19}Ọ kwa onye obu-ọku

\par }{\QB bẹ obu-ọku iya ebutajẹ.

\par }{\Q Ị -dzọo ya lẹ nanụ;

\par }{\QB bẹ ị dzọjenu iya phọ l'ọzo.


\par }{\Q \VS{20}Nụjeru nemadzụ opfu;

\par }{\QB ngabẹje nchị nata iphe,

\par }{\QB aalọru ngu ẹka lẹ nchị iya;

\par }{\QB l'e -mechaa bẹ ịi-bụru

\par }{\QB onye maru iphe.


\par }{\Q \VS{21}Amadụ enwejekwaru ikpoto

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB ọonoduje arị k'ememe;

\par }{\QB obenu l'ọo ọphu

\par }{\QB Chipfu chịru dobe

\par }{\QB mefụtaje.


\par }{\Q \VS{22}Iphe, agụje ẹgu l'ẹhu

\par }{\QB nemadzụ bụkwa eme

\par }{\QB ree ya.

\par }{\Q Ọ kakwa ree lẹ nemadzụ

\par }{\QB bụ onye ụkpa eme l'ọ bụ

\par }{\QB onye ntuphu-ire.


\par }{\Q \VS{23}Atsụ Chipfu ebvu edujeru

\par }{\QB amadụ duba lẹ ndzụ.

\par }{\Q Ọ bụru teke ọ dụ nno bẹ

\par }{\QB oojije onye ọbu ẹpho;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu ẹjo-iphe,

\par }{\QB erwuje onye ọbu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{24}Onye ẹnyiru abụjeru;

\par }{\QB o -je etsuta nri;

\par }{\QB ẹka akwaa ya l'ochi.

\par }{\Q Ọ tọ dụedu ike apali iya

\par }{\QB eye l'ọnu.


\par }{\Q \VS{25}I -chia onye mgbọnu iphe;

\par }{\QB onye amazidu iphe egude

\par }{\QB iya nwụta iphe.

\par }{\Q Teke ị barụ onye iphe

\par }{\QB edoje ẹnya ree mba;

\par }{\QB l'o gude iya kabaa amaru iphe.


\par }{\Q \VS{26}Onye ana nna iya nfụ;

\par }{\QB bya achịfuje ne iya

\par }{\QB bụ iphe-iphere;

\par }{\QB bya abụru mkpatsu-aphụ.


\par }{\Q \VS{27}Nwa mu; ị -haa angabẹ

\par }{\QB nchị l'iphe, eezi ngu;

\par }{\QB l'i phua ụzo amaru iphe.


\par }{\Q \VS{28}Onye agba ẹjo-ekebe achị

\par }{\QB iphe, pfụru ọto ọchi.

\par }{\Q Tẹme ọnu onye ẹjo-iphe

\par }{\QB bụerupho ẹjo-ememe bẹ

\par }{\QB ọonoduje elwee kwagbụu

\par }{\QB kwagbụu.


\par }{\Q \VS{29}Ndu njọ-opfu bẹ e dobeakwaru

\par }{\QB iphe, ee-me phẹ edobe.

\par }{\Q E dobeakwaphọ ẹchachi ala

\par }{\QB l'okpurukpu ndu-eswe.




\par }\PoetryChap{20}{\Q \VerseOne{1}Onye mgbọnu bẹ mẹe bụ;

\par }{\QB mbụ lẹ mẹe, atsụ atsụtsu

\par }{\QB bụkwa onye aba hanyịhanyi.

\par }{\Q Onye o duphuru ụzo ta

\par }{\QB amakwa iphe.


\par }{\Q \VS{2}Ẹhu -wata eghu eze eghu

\par }{\QB bẹ ọodujekwa g'ẹka

\par }{\QB oduma asụ ekiri.

\par }{\Q Onye kpatsukwanụru iya iwe

\par }{\QB tuphawaru ndzụ iya.


\par }{\Q \VS{3}Onye agbalarụ opfu l'ụzo bẹ

\par }{\QB ùbvù anọdujekwa etso.

\par }{\Q Obenu l'ọo onye-eswe

\par }{\QB akwagebeje akwagebe

\par }{\QB aba mba.


\par }{\Q \VS{4}Onye ẹnyiru ta akọjedu

\par }{\QB opfu teke aakọje iya.

\par }{\Q O -rwua l'akpakpa iya l'ọ

\par }{\QB wata arwọ arwọ;

\par }{\QB ọ tọ dụdu iphe, ọo-rwọta.


\par }{\Q \VS{5}Iphe, nemadzụ rịru dobe

\par }{\QB l'ọkpoma dụkwa g'ọ nọ

\par }{\QB l'ogbu-mini.

\par }{\Q Ọ bụru onye iphe edoje

\par }{\QB ẹnya ree atsụtaje iya.


\par }{\Q \VS{6}Ndu dụ igwerigwe asụje

\par }{\QB l'ẹphe nweru n-yemobu.

\par }{\Q Ọle ?bụ awe bẹ ịihumakwanu

\par }{\QB onye apfụshije ike l'iphe,

\par }{\QB o pfuru?


\par }{\Q \VS{7}Onye pfụberekoto bẹ ụta ta

\par }{\QB adụjedu l'iphemiphe,

\par }{\QB oome.

\par }{\Q Ọ -nọchaa laa; ụnwu iya

\par }{\QB abụru ndu a gọru

\par }{\QB ẹhu-ụtso nụ.


\par }{\Q \VS{8}Onye eze -nọdu l'aba-eze iya

\par }{\QB ekpe ikpe bẹ ọ hụmaje

\par }{\QB ẹjo-iphe hụbe

\par }{\QB iya ama.


\par }{\Q \VS{9}?Bụ onye a-sụ l'obu dụebe iya

\par }{\QB sarịsari;

\par }{\QB lẹ ya dụebe ree ọphu ya

\par }{\QB teke meswee iphe-ẹji?


\par }{\Q \VS{10}E -gude iphe-ụghoshi gude

\par }{\QB atụ ẹrwa iphe;

\par }{\QB ọzoo atụ ogologo iya

\par }{\QB bụkotaepho ẹbyi l'ẹnya

\par }{\QB Chipfu.


\par }{\Q \VS{11}Ọo umere nwa atụje ọnu iya.

\par }{\Q Oomeje g'a maru ?umere

\par }{\QB iya guru egugu bya

\par }{\QB apfụru nhamụnha?


\par }{\Q \VS{12}Nchị, anụ iphe; yẹe ẹnya,

\par }{\QB aphụ ụzo

\par }{\QB bụ Chipfu tụkoru iya mee.


\par }{\Q \VS{13}Gẹ mgbẹnya ta atsọnukajekwa

\par }{\QB ngu ụtso;

\par }{\QB ọdumeka bẹ ịi-kpakwa nri.

\par }{\Q Nwụjeru ẹnya;

\par }{\QB hụma l'ii-nweru nri

\par }{\QB nweru k'etsutsu iya.


\par }{\Q \VS{14}Onye azụ aswa asụje l'aswa,

\par }{\QB ọozu renụkaru ire.

\par }{\Q Ọle ọ -tụgbuepho l'o gude

\par }{\QB iphe ọbu,

\par }{\QB ọ zụru ọbu kuahaa onwiya.


\par }{\Q \VS{15}Mkpọla-ododo dụ; mkpuma,

\par }{\QB oke aswa dụ tụko

\par }{\QB ẹkameka.

\par }{\Q Obenu l'ọnu, epfu opfu,

\par }{\QB egoshi mmamiphe

\par }{\QB bụkwa ọ-dụ-ụko-lẹ-mba.


\par }{\Q \VS{16}Nemadzụ -sụ l'ọo onye ọ

\par }{\QB madụ bẹ ya a-nọduru l'itumo;

\par }{\QB natakwa iya uwe iya.

\par }{\Q Gudeshikwaa ya mẹ ọ -bụru

\par }{\QB onye ọhozo bẹ ọ nọru

\par }{\QB l'itumo ọbu.


\par }{\Q \VS{17}Nri, a kparụ l'ụgho atsọje ụtso

\par }{\QB mẹ a -nọdu eri iya.

\par }{\Q Ọle e -mechaẹpho;

\par }{\QB ọnu abụru onye riru

\par }{\QB iya nụ ẹjirija.


\par }{\Q \VS{18}Ị -nọdu achị idzu iphe, ii-me;

\par }{\QB kpajẹada ishi.

\par }{\Q Teke ịibya eje ọgu;

\par }{\QB kpaada ishi g'e goshi ngu

\par }{\QB g'ii-me iya.


\par }{\Q \VS{19}Onye asụ asụlasu l'edoje

\par }{\QB iphe, a sụru iya g'ọ tọ

\par }{\QB dụkwa onye oo-doru

\par }{\QB iya.

\par }{\Q Ọo ya bụ; ị -hụma onye

\par }{\QB phenụkaru opfu;

\par }{\QB kparụ iya l'aphara.


\par }{\Q \VS{20}Onye ephu nna iya;

\par }{\QB ọzoo ne iya iphu bẹ ọku,

\par }{\QB ọ gụtaru a-nahụkwa iya

\par }{\QB nyịhu l'echi abalị-ishi.


\par }{\Q \VS{21}Ẹku, a kparụ lẹ gburugburu

\par }{\QB ta abụkwaru onye

\par }{\QB kparụ iya nụ iphe-ọma

\par }{\QB l'ikpazụ iya.


\par }{\Q \VS{22}B'asụkwa l'ọo gụbedua l'a-pfụ

\par }{\QB nemadzụ ụgwo iphe-ẹji,

\par }{\QB o meru ngu.

\par }{\Q Nọdu kwabẹru Chipfu;

\par }{\QB l'ọo ya a-dzọ ngu.


\par }{\Q \VS{23}Ndu gude iphe-ụghoshi gude

\par }{\QB atụ̀ ẹrwa iphe bụkwa

\par }{\QB ẹbyi bẹ ẹphe eme

\par }{\QB ekpu Chipfu.

\par }{\Q Mbụ l'egude iphe-ẹregede atụ̀

\par }{\QB ẹrwa iphe ta adụdu iya ree.


\par }{\Q \VS{24}Eshinu ọ bụ Chipfu anọduje

\par }{\QB akpọ-ziru nemadzụ ụzo;

\par }{\QB ?dẹnu gẹ nemadzụ

\par }{\QB e-shi mee g'ụzo iya doo

\par }{\QB ya ẹnya?


\par }{\Q \VS{25}Ọ bụkwa agbaru onwonye

\par }{\QB ọ́nyà mẹ nemadzụ dobe

\par }{\QB iphe iche sụ l'ọ bụ kẹ

\par }{\QB Chileke l'ẹbe ọ rị iya arịri.

\par }{\Q E -mechaa; ọ taaha onwiya

\par }{\QB ụta iphe ono,

\par }{\QB o riburu nte iya ono.


\par }{\Q \VS{26}Onye eze, maru iphe

\par }{\QB aphụchaje ọha iya

\par }{\QB g'onye aphụcha ẹswa ereshi

\par }{\QB shi nno họshia ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe;

\par }{\QB bya egude iphe, e gude

\par }{\QB echi ereshi chia phẹ

\par }{\QB pyakapyaka.


\par }{\Q \VS{27}Obu nemadzụ bụkwa iya bụ

\par }{\QB ọku orọku Chipfu.

\par }{\Q Oogudeje iya avọfutagbaa

\par }{\QB iphemiphe, dụ nemadzụ

\par }{\QB l'ime.


\par }{\Q \VS{28}Onye eze, yeru ndu ọ bụ eze

\par }{\QB phẹ obu bya apfụbe ire iya

\par }{\QB ọto l'iphu phẹ ta adụkwa

\par }{\QB iphe-ọnuka,

\par }{\QB emeje iya nụ.

\par }{\Q Ọ bụru n-yemobu emeje

\par }{\QB g'aba-eze iya ono

\par }{\QB shihu dụngudungu.


\par }{\Q \VS{29}Iphe, ụnwokorobya gude etu

\par }{\QB onwophẹ ẹpha bụkwa

\par }{\QB ike phẹ.

\par }{\Q Ẹwó, dụ l'ishi bụkwanuru

\par }{\QB iphe, ọgerenya gude

\par }{\QB egbu nwịinwii.


\par }{\Q \VS{30}Ọ kwa ẹka-nchị yẹe echibashị

\par }{\QB ọ́nyá l'ẹhu bẹ eegudeje

\par }{\QB safụ ẹjo-ememe;

\par }{\QB mbụ l'ọo gbabụgbabu bẹ

\par }{\QB e gude edozi ime

\par }{\QB ọkpoma amadụ.




\par }\PoetryChap{21}{\Q \VerseOne{1}Ọkpoma onye eze

\par }{\QB bụkwa nggele, nọ l'ẹka Chipfu,

\par }{\QB bụ ẹka Chipfu sụru g'ọ

\par }{\QB sọru shia bẹ ooshije.


\par }{\Q \VS{2}Iphemiphe, nemadzụ eme

\par }{\QB apfụjeru nhamụnha

\par }{\QB l'ẹnya onye ọbu.

\par }{\Q Obenu l'ọo Chipfu maru obu

\par }{\QB onyemonye.


\par }{\Q \VS{3}Eme iphe, dụ ree bya apfụru

\par }{\QB nhamụnha bẹ Chipfu

\par }{\QB kakwa anata eme l'egweru

\par }{\QB ngwẹja nụ iya.


\par }{\Q \VS{4}Ekobe ẹnya l'eli waa ekunuka

\par }{\QB onwonye; mbụ ororo,

\par }{\QB ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB atụ bụkotakwa iphe-ẹji

\par }{\QB l'iphu Chipfu.


\par }{\Q \VS{5}Iphe, onye akanya chịru idzu

\par }{\QB ememe bẹ eeritajẹ urwu.

\par }{\Q Nokwaphọ g'achị iphe ọku

\par }{\QB atụje ụkpa.


\par }{\Q \VS{6}Ẹku, a kparụ lẹ

\par }{\QB tuphutuphutuphu ta

\par }{\QB adụdu g'ọono-bejeru

\par }{\QB l'oophukashịhu.

\par }{\Q Tẹme ndu akpa ẹku l'ụzo,

\par }{\QB dụ nno bụ ọnwu

\par }{\QB bẹ ẹphe achọ.


\par }{\Q \VS{7}Ọo ẹhuka ẹhuka,

\par }{\QB ndu ẹjo-iphe eme bẹ

\par }{\QB e-kpofu phẹ ekpofu.

\par }{\Q Kẹle ẹphe jịkaru eme iphe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha.


\par }{\Q \VS{8}Ndu ẹjo-iphe bẹ anọduje eshi

\par }{\QB ụzo, apfụduru-ọto.

\par }{\Q Obenu l'umere onye iswi

\par }{\QB dụ mma apfụjeru

\par }{\QB nhamụnha.


\par }{\Q \VS{9}Ọ kakwa ree g'ị kwata je

\par }{\QB eburu lẹ mgborụlo

\par }{\QB eme lẹ gụ lẹ nwanyị,

\par }{\QB anọduje abaphe mba

\par }{\QB tekenteke bu l'ụlo.


\par }{\Q \VS{10}Obu onye ẹjo-iphe bụepho

\par }{\QB ẹjo-iphe anọduje evu

\par }{\QB iya evuvu ememe.

\par }{\Q Ọphu ọophujeduru ndu

\par }{\QB ẹphe l'iya bu obutobu

\par }{\QB obu-imemini.


\par }{\Q \VS{11}A -hụ̀a onye mgbọnu ahụ̀hù;

\par }{\QB onye amazidu iphe

\par }{\QB egude iya nwụta iphe.

\par }{\Q Teke ị kpọ-ziru onye maru

\par }{\QB iphe ụzo;

\par }{\QB yẹbedua l'onwiya egude

\par }{\QB iya kabaa amaru iphe.


\par }{\Q \VS{12}Onye ono, pfụberekoto ono

\par }{\QB tụbekwaru nvọ l'iphe,

\par }{\QB oo-me ụlo ndu ẹjo-iphe.

\par }{\Q Mbụ l'ọopalitaje phẹ tụa gbaa;

\par }{\QB ẹphe abụru mkpurupyata.


\par }{\Q \VS{13}Onye tsuchiru nchị gẹ ya ta

\par }{\QB nụma olu-ẹkwa onye ụkpa

\par }{\QB l'a-ranaa nkiya ujiku lanụ;

\par }{\QB ọ tọ dụdu onye angaru

\par }{\QB iya nchị.


\par }{\Q \VS{14}Iphe-ọma, e meru lẹ mpya

\par }{\QB egboje ẹhu-eghu.

\par }{\Q Tẹme ụphalazu, a phabẹru

\par }{\QB l'uwe nụ nọdu

\par }{\QB echinyịjekwapho oke

\par }{\QB ẹhu-eghu.


\par }{\Q \VS{15}E -kpee ikpe, pfụru ọto

\par }{\QB bẹ ọotsoje ndu

\par }{\QB pfụberekoto ụtso.

\par }{\Q Ọ nọdu eyejekwanụ ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe ebvu.


\par }{\Q \VS{16}Onye lekeberu ẹnya haa eshi

\par }{\QB ụzo nkwamẹnya je

\par }{\QB eshia ụzo ọzo

\par }{\QB bụ ẹka oojeje atụtu unme

\par }{\QB bụ l'ẹka ụnwu maa tụru

\par }{\QB ndzukọ.


\par }{\Q \VS{17}Onye yeru obu l'ẹmereme

\par }{\QB l'e-mechaa kpaa nri.

\par }{\Q Ọphu onye yenụkaru obu lẹ

\par }{\QB mẹe yẹe manụ abyadụ

\par }{\QB abụru onye nweru iphe.


\par }{\Q \VS{18}Ndu ẹjo-iphe l'alajẹ l'ọchi ndu

\par }{\QB pfụberekoto.

\par }{\Q Nokwaphọ gẹ ndu e gudedu

\par }{\QB ire phẹ ẹka adabajẹru

\par }{\QB ndu obu phẹ gụru

\par }{\QB ìphóró.


\par }{\Q \VS{19}Ọ kakwa ree g'ị kwata je

\par }{\QB eburu l'echiẹgu

\par }{\QB eme l'ịilu nwanyị, gụ l'iya bụ;

\par }{\QB ẹhu nọdu anọduje eghu

\par }{\QB iya eghu;

\par }{\QB ọ nọdu anọduje abaphe

\par }{\QB mba tekenteke.


\par }{\Q \VS{20}L'ụlo onye maru iphe bẹ

\par }{\QB eenwejeru mkpuru,

\par }{\QB ọkpobe nri dụ mẹ

\par }{\QB ọkpobe manụ.

\par }{\Q Obenu l'ọmata atụkoje iphe,

\par }{\QB o nweru rifu.


\par }{\Q \VS{21}Onye achị nta apfụbekoto

\par }{\QB yẹe nta n-yemobu

\par }{\QB l'achọtaje ndzụ.

\par }{\Q L'ọokpaa ẹku bya abụru onye

\par }{\QB akwabẹ ùbvù.


\par }{\Q \VS{22}Onye maru iphe bẹ adụje ike

\par }{\QB tsoo mkpụkpu onye

\par }{\QB ike ọgu;

\par }{\QB kwatsushia akpaa akpaa,

\par }{\QB ẹphe kpọ-pheru

\par }{\QB onwophẹ dakobe.


\par }{\Q \VS{23}Onye eche ọnu iya nche bya

\par }{\QB eche ire iya nche

\par }{\QB bẹ ezehujeru ọla-l'iswi.


\par }{\Q \VS{24}Onye eku onwiya bya etse

\par }{\QB etsetse bẹ ẹpha iya bụ

\par }{\QB onye mgbọnu.

\par }{\Q Onye ono bẹ umere iya

\par }{\QB l'ophu abụkotajeru

\par }{\QB eku-onwonye

\par }{\QB eku-onwonye.


\par }{\Q \VS{25}Ọ kwa iphe, agụ onye ẹnyiru

\par }{\QB egbuje iya;

\par }{\QB kẹle ẹka iya ẹphenebo te

\par }{\QB ekwedu eje ozi.


\par }{\Q \VS{26}Mbọku-mbọku bụ iphe,

\par }{\QB anọduje agụ iya nụ bụ

\par }{\QB g'ọ kabaa enweru iphe.

\par }{\Q Obenu l'onye pfụberekoto

\par }{\QB emeje iphe-ọma mịa

\par }{\QB ya ẹnya.


\par }{\Q \VS{27}Ngwẹja, onye ẹjo-iphe

\par }{\QB egwe bụkwa ẹbyi bẹ

\par }{\QB ọonoduje eme.

\par }{\Q Ọphu ọ bụro onye eje epfu

\par }{\QB k'ọphu o gude ẹjo

\par }{\QB egomunggo bya

\par }{\QB egweeru iya.


\par }{\Q \VS{28}Onye agba ekebe,

\par }{\QB abụdu ọkpobe opfu

\par }{\QB a-bụkwaru ọla-l'iswi.

\par }{\Q Tẹme onye ngabẹru iya nchị

\par }{\QB bẹ ee-mebyishikwa jasụ

\par }{\QB l'ojejoje.


\par }{\Q \VS{29}Onye ẹjo-iphe bẹ

\par }{\QB agbanwụbeje iphu

\par }{\QB ẹhuka ẹhuka.

\par }{\Q Obenu l'onye obu iya gụru

\par }{\QB ìphóró l'emeje g'ụzo iya

\par }{\QB ngụru angụru.


\par }{\Q \VS{30}Ọ tọ dụkwa mmamiphe;

\par }{\QB ọzoo iphe edo ẹnya;

\par }{\QB ọzoo idzu, aachị achịchi,

\par }{\QB aa-sụ l'ọo g'e mee ya

\par }{\QB mebata Chipfu.


\par }{\Q \VS{31}Ịnya bụ iphe, e meru iya

\par }{\QB kwabẹru bụ mbọku

\par }{\QB eje ọgu.

\par }{\Q Obenu l'onye bụ iya bụ l'e

\par }{\QB mekpee l'ọgu ọbu

\par }{\QB bụ Chipfu.




\par }\PoetryChap{22}{\Q \VerseOne{1}Ọkpobe ẹpha kakwa ree

\par }{\QB ahata eme l'enweru iphe,

\par }{\QB parụ ẹka.

\par }{\Q Tẹme eme odoo ka

\par }{\QB mkpọla-ọchaa yẹle

\par }{\QB mkpọla-ododo ree.


\par }{\Q \VS{2}Iphe lanụ, dụ l'ẹhu

\par }{\QB onye nweru iphe bya adụ

\par }{\QB l'ẹhu onye akpa nri

\par }{\QB bụ l'ọo Chipfu mekọtaru

\par }{\QB ẹphenebo.


\par }{\Q \VS{3}Onye nweru egomunggo

\par }{\QB ahụmaje iphe, bụ ẹjo-ememe

\par }{\QB domia onwiya.

\par }{\Q Obenu onye amazidu iphe

\par }{\QB anọdujeepho eje dukuu

\par }{\QB dukuu g'ooje jeye l'ọdalahu

\par }{\QB l'iphe-ẹhuka, nọ iya nụ.


\par }{\Q \VS{4}Ewoze onwonye alị yẹe atsụ

\par }{\QB Chipfu ebvu l'emeje

\par }{\QB g'e nweru iphe;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu emeje g'a

\par }{\QB kwabẹ amadụ ùbvù bya

\par }{\QB emekwaphọ g'e nweru ndzụ.


\par }{\Q \VS{5}Iphe, a tọru l'ụzo, onye

\par }{\QB ẹjo-iphe eshi bụkwa

\par }{\QB óbvú yẹle ọ́nyà.

\par }{\Q Obenu l'onye eche ndzụ

\par }{\QB iya nche bẹ anọduje

\par }{\QB iphemiphe ono ụzenya.


\par }{\Q \VS{6}Zia nwata ụzo, gbaru iya

\par }{\QB l'eshishi.

\par }{\Q Ọ -bụerupho ọgerenya;

\par }{\QB ọ tọ byadu aha iya ahaha.


\par }{\Q \VS{7}Ọo onye nweru iphe abụjeru

\par }{\QB ishi onye akpa nri.

\par }{\Q Tẹme ọ bụru onye ji ụgwo

\par }{\QB abụjeru onye-ozi onye

\par }{\QB o jitarụ iya.


\par }{\Q \VS{8}Onye akụ eme ẹjo-iphe

\par }{\QB g'akpụru iphe bẹ bụ iphe,

\par }{\QB ọonoduje awọko bụ iphe-ẹji.

\par }{\Q Tẹme mgbọro ẹhu-eghu,

\par }{\QB ọ pa e-mechaa darwua alị.


\par }{\Q \VS{9}Onye eme iphe-ọma shii bẹ

\par }{\QB aa-gọru ọnu-ọma nụ;

\par }{\QB kẹle oowojeru nri iya

\par }{\QB ekeru ndu ụkpa.


\par }{\Q \VS{10}A -chịa onye mgbọnu;

\par }{\QB opfu alaa.


\par }{\Q \VS{11}Onye yeru ọkpoma charachara

\par }{\QB obu;

\par }{\QB tẹme opfu iya nọdu adụje

\par }{\QB bẹlebele bẹ e-shita onye

\par }{\QB eze ọ̀nyà.


\par }{\Q \VS{12}Chipfu anọduje eleta ẹnya g'ọ

\par }{\QB tọ dụ iphe, e-me onye

\par }{\QB maru iphe.

\par }{\Q Obenu l'opfu onye eegudedu

\par }{\QB ire iya ẹka bẹ oomeje

\par }{\QB g'ọ tọ dụ iphe, ọo-bụ.


\par }{\Q \VS{13}Onye ẹnyiru asụje:

\par }{\QB “Tụswekwa! Oduma

\par }{\QB nọkwa l'ụzo!

\par }{\Q Oo-gbukwa mu mẹ mu lụfu

\par }{\QB gbororo!”


\par }{\Q \VS{14}Ọnu nwanyị ovuọba bụkwa

\par }{\QB iduma, dụ wukirima.

\par }{\Q Ọ bụru onye Chipfu atukoshi

\par }{\QB oke ẹhu-eghu iya

\par }{\QB a-daba iya.


\par }{\Q \VS{15}Eme eswe swekọkwaru

\par }{\QB onwiya nọdu l'ọkpoma

\par }{\QB nwatanshịi.

\par }{\Q Ọ bụru ẹchachi, e gude ahụ̀

\par }{\QB iya ahụ̀hù l'a-chị-mihu

\par }{\QB iya g'ọ tọ dụhe iya.


\par }{\Q \VS{16}Onye eme onye ụkpa ewere

\par }{\QB gẹ ya a-ka enweru iphe;

\par }{\QB yẹle onye anọduje anụ

\par }{\QB ndu nweru iphe iphe;

\par }{\QB e-mechaa tụko bụru

\par }{\QB ndu ụkpa.


\par }{\SH Akpụru opfu ụkporo l'iri, \newline  shi l'ọnu ndu maru iphe
\par }
{\Q \VS{17}Ngabẹ nchị nụma olu-opfu

\par }{\QB ndu maru iphe.

\par }{\Q L'i woru ọkpoma ngu kpọru

\par }{\QB ye l'iphe, mu ezi.


\par }{\Q \VS{18}Noo kẹle ọo-dụru ngu lẹ ree

\par }{\QB mẹ i woru iya dobe l'ime

\par }{\QB ọkpoma ngu.

\par }{\Q L'ị kpụkwaru iya phọ l'ọnu

\par }{\QB tekenteke.


\par }{\Q \VS{19}Ọo ya bụ k'ọphu ịi-kporu obu

\par }{\QB yeru Chipfu.

\par }{\Q Ọ kwa mu ezi gụbedua

\par }{\QB gẹdegede iphe ntanụ.


\par }{\Q \VS{20}Ẹtu ẹtu ọbu, mu ezi ọbu bẹ

\par }{\QB mu dekwaru edede l'ẹkwo

\par }{\QB deta iya ụkporo l'iri;

\par }{\QB mbụ akpụru-opfu,

\par }{\QB l'agba amadụ unme;

\par }{\QB tẹme ọ bụru opfu, bụ:

\par }{\QB i -mee ya l'ọ dụru ngu

\par }{\QB lẹ ree.


\par }{\Q \VS{21}Ọ bụ opfu, mu pfuru gude zia

\par }{\QB ngu ọkpobe opfu;

\par }{\QB yẹe opfu, gbaru k'adakobe;

\par }{\QB k'ọphu ịi-maru ọkpobe ọnu,

\par }{\QB ii-yeru onye ziru ngu nụ.


\par }{\Q \VS{22}B'anakwa onye ụkpa nwọphu

\par }{\QB o nweru opfu l'ọ tọ dụdu

\par }{\QB g'ọ dụ iya.

\par }{\Q Ọphu i gwekwa onye iphe-ẹhuka

\par }{\QB byaru arakabya l'ụlo-ikpe.


\par }{\Q \VS{23}Kẹle Chipfu e-mechakwaa

\par }{\QB gbaaru phẹ ọdzori;

\par }{\QB gude ndu ono,

\par }{\QB shi ana phẹ nfụ ono nalata

\par }{\QB phẹ nfụ nkephẹ.


\par }{\Q \VS{24}Gẹ gụ l'onye obu-ọku te

\par }{\QB eshikwa ọ̀nyà.

\par }{\Q Ọphu unu l'onye ẹhu eghuje

\par }{\QB eghu ẹgwegwa

\par }{\QB aswịkwa ọswi.


\par }{\Q \VS{25}Ọ -dumeka bẹ ịi-nwụkwa

\par }{\QB ẹka iya; l'i je adalahụ l'iphe,

\par }{\QB ị gbadụru ẹnya iya.


\par }{\Q \VS{26}B'abụkwaru onye eyeje ẹka

\par }{\QB l'eye iphe l'itumo.

\par }{\Q Ọzoo onye anajẹ oji-ụgwo

\par }{\QB mkpalẹka;


\par }{\QB \VS{27}kẹle i nwedu iphe,

\par }{\QB ii-gude pfụa ya;

\par }{\QB bẹ aa-pachakwa paa iphe,

\par }{\QB ị zẹje azẹe.


\par }{\Q \VS{28}Ta aphọfukwa mkpuma

\par }{\QB ndiche unu phẹ gude

\par }{\QB kpaa oke alị.


\par }{\Q \VS{29}Ị -hụmakpoo onye chịru ụpfu

\par }{\QB yee l'ozi, ooje ejeshi iya ike;

\par }{\QB maẹrupho l'oo-mecha jeeru

\par }{\QB ndu eze ozi.

\par }{\Q O too jeduru ndu aamadụ

\par }{\QB ẹpha phẹ ozi.




\par }\PoetryChap{23}{\Q \VerseOne{1}Unu l'onye bụ ishi -tụko

\par }{\QB nọdu abya erigba nri;

\par }{\QB makwarụ ẹgube onye gụ l'iya nọ.


\par }{\Q \VS{2}Wokwaru mma dabẹ

\par }{\QB onwongu l'ẹkpiri mẹ

\par }{\QB ị -bụru onye ẹkpiri.


\par }{\Q \VS{3}B'aphụkwaru nri,

\par }{\QB ọonu ngu kpaakpaakpaa;

\par }{\QB kẹle nri ono bụkwa nri

\par }{\QB ọhutama.


\par }{\Q \VS{4}B'emebyishikwa onwongu lẹ

\par }{\QB g'ii-me nweru iphe.

\par }{\Q Makwarụ iphe jetajẹ ghaa

\par }{\QB ẹnya.


\par }{\Q \VS{5}Kẹle ẹku abụjekwaru:

\par }{\QB a -bya ajị ẹnya birimu

\par }{\QB l'ọ bụwaru phuchamu.

\par }{\Q Ẹphe asashịchaa ẹ́bà g'ugo

\par }{\QB phehuchaa pheba

\par }{\QB l'akpaminigwe.


\par }{\Q \VS{6}B'erijekwa nri, onye ụswara

\par }{\QB shiru; mbụ g'ẹguru iphe,

\par }{\QB o shiru ta agụjekwa ngu ẹgu;


\par }{\QB \VS{7}kẹle ọ kwa g'ọriri,

\par }{\QB dụ iya bụ g'ọ gbaru.

\par }{\Q Ọo-ngụkpokwaru ngu nri

\par }{\QB sụ ngu: “Riarọ nri!

\par }{\QB Nggẹro ngụa!”

\par }{\Q Ọle iphe ono, oopfu ono bẹ

\par }{\QB oopfukọta l'eli ọnu.


\par }{\Q \VS{8}I -ria ya bẹ ịi-gbọkwa

\par }{\QB nwọphu i riru.

\par }{\Q Ajaja, ị jaru iya abụru ngu

\par }{\QB ọla-l'iswi.


\par }{\Q \VS{9}B'epfujekwa opfu yeru ọmata;

\par }{\QB kẹle oo-wokwaru

\par }{\QB mmamiphe ono,

\par }{\QB shi ngu l'ọnu ono nmaa

\par }{\QB phulaphula.


\par }{\Q \VS{10}Ta aphọfukwa mkpuma,

\par }{\QB a kpọberu e -shi lẹ

\par }{\QB ndiche gude kpaa

\par }{\QB oke alị.

\par }{\Q Ọphu i gbuswetakwa ókè

\par }{\QB bahụ l'alị onye nna

\par }{\QB iya anọedu;


\par }{\QB \VS{11}kẹle onye agbarụ iya mkpu

\par }{\QB shihunụkakwaru ike.

\par }{\Q O je l'e-mechakwaa gbaaru

\par }{\QB iya ọdzori.


\par }{\Q \VS{12}Ngabẹje nchị nwụta iphe,

\par }{\QB eezi ngu.

\par }{\Q Mbụ-a; wojeru nchị gboberu

\par }{\QB opfu onye maru iphe.


\par }{\Q \VS{13}B'ahakwa ahụ̀ nwata ahụ̀hù,

\par }{\QB gbaru iya nụ;

\par }{\QB l'ọ tọo nwụhukwa mẹ

\par }{\QB i chia ya iphe.


\par }{\Q \VS{14}Chia ya rọ ẹchachi dzọtachia

\par }{\QB ndzụ iya g'ọ tọ la maa.


\par }{\Q \VS{15}Nwa mu; iphe, e-me g'ẹhu

\par }{\QB tsọo mu ụtso

\par }{\QB bụkwa l'ị bụ onye maru

\par }{\QB iphe.


\par }{\Q \VS{16}Mbụ l'ime obu mu bẹ ẹhu

\par }{\QB a-tsọ ntụmatu

\par }{\QB mẹ ọnu ngu -nọdu epfuje-a

\par }{\QB iphe, pfụru nhamụnha.


\par }{\Q \VS{17}B'ekwekwa g'i gude obu ngu

\par }{\QB koaharụ ndu iphe-ẹji

\par }{\QB okophoo.

\par }{\Q Iphe, a-nọduje evu ngu

\par }{\QB evuvu bụchikwaaru

\par }{\QB atsụ Chipfu ebvu.


\par }{\Q \VS{18}Noo l'ị maru l'iphu a-dụru

\par }{\QB ngu lẹ ree.

\par }{\Q Ọphu iphe ono, agụ ngu nụ

\par }{\QB ono ejedu mgbabirishi.


\par }{\Q \VS{19}Ngabẹ nchị nwa mu;

\par }{\QB maru iphe.

\par }{\Q Wojeru obu dobe l'ụzo,

\par }{\QB pfụru ọto.


\par }{\Q \VS{20}B'etsokwa ndu ngụnukaru mẹe;

\par }{\QB ọzoo ndu rinụkaru nri.


\par }{\Q \VS{21}Kẹle ndu ngụnukaru mẹe

\par }{\QB yẹe ndu ẹkpiri akpajẹkwa

\par }{\QB nri.

\par }{\Q Mbụ l'ẹnyiru e-mechakwaa

\par }{\QB nmabẹ phẹ nkịrika

\par }{\QB ẹkwa.


\par }{\Q \VS{22}Ngabẹjeru nna ngu nchị;

\par }{\QB mbụ onye ono,

\par }{\QB bụ iya yeru ime

\par }{\QB ngu ono.

\par }{\Q Ọphu ị sụkwa lẹ ne ngu ta

\par }{\QB adụedu iphe,

\par }{\QB ị gụberu iya opfu l'ọ

\par }{\QB bụwaa ọgerenya.


\par }{\Q \VS{23}Zụta ire-lanụ! Be rephukwa

\par }{\QB iya azụ!

\par }{\Q Maru iphe! Bụru onye a hụ̀ru

\par }{\QB àhụ̀hù;

\par }{\QB yẹe onye iphe

\par }{\QB edoje ẹnya.


\par }{\Q \VS{24}Nna onye pfụberekoto bẹ ẹhu

\par }{\QB atsọje ụtso shii.

\par }{\Q Tẹme onye maru iphe nọdu

\par }{\QB adụje onye nwụru iya

\par }{\QB nụ ree.


\par }{\Q \VS{25}Gẹ nna ngu yẹe ne ngu

\par }{\QB tekwaa ẹswa ẹhu ngu!

\par }{\Q Mbụ-a; g'onye ono,

\par }{\QB hụru mgbụ ngu ono

\par }{\QB tekwaa ebvu ẹhu ngu!


\par }{\Q \VS{26}Nwa mu; worurọ ọkpoma

\par }{\QB ngu nụ mu!

\par }{\Q G'ẹnya dụnu ngu l'iphemiphe,

\par }{\QB mu eme.


\par }{\Q \VS{27}Kẹle nwanyị-ovuọba bụkwa

\par }{\QB iduma,

\par }{\QB dalahụru tukirima.

\par }{\Q Nwanyị, eme ẹji bụru obvu,

\par }{\QB tụru ẹnu omilomi.


\par }{\Q \VS{28}Ọ kwa gẹ ndu abalidebvu

\par }{\QB akwabẹjeru nemadzụ

\par }{\QB l'ẹgbudu-a bụ

\par }{\QB g'ọonoduje kwabẹ.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu emeje gẹ ndu

\par }{\QB e gudedu ire phẹ ẹka

\par }{\QB paa igwerigwe

\par }{\QB l'echilabọ ụnwu-eliphe.


\par }{\Q \VS{29}?Bụ onye bụ onye a tụru

\par }{\QB ọnu?

\par }{\Q ?Bụ onye anọduje agụ aphụ?

\par }{\Q ?Bụ onye esephe opfu opfu?

\par }{\Q ?Bụ onye epfuphe l'e mee ya

\par }{\QB ọphuu mee ya ọphuu?

\par }{\Q ?Bụ onye bẹ eemekajẹ

\par }{\QB iphe-ẹheni?

\par }{\Q ?Bụ onye bẹ ẹnya eke

\par }{\QB meemee?


\par }{\Q \VS{30}Ọo ndu anọje ẹriri

\par }{\QB nggẹringge lẹ mẹe.

\par }{\Q Ndu etsojeru aghaphe achọ

\par }{\QB mẹe, a gwagheru

\par }{\QB agwaghe.


\par }{\Q \VS{31}Te elejekwa mẹe ẹnya teke

\par }{\QB ooke uswe-uswe;

\par }{\QB teke ọota kpịtikpiti l'okoro,

\par }{\QB e yeru iya;

\par }{\QB teke ọ tọru nwẹhu alwa

\par }{\QB kpẹtee.


\par }{\Q \VS{32}E -mechaa bẹ ọotaje ẹru

\par }{\QB g'agwọ.

\par }{\Q Ẹru iya nọdu ereje ire

\par }{\QB g'ẹru ogiji.


\par }{\Q \VS{33}Noo teke ẹnya ngu a-wata

\par }{\QB ahụma iphe, dụ ọduge.

\par }{\Q Egomunggo ngu awata arị

\par }{\QB iphe, gbachịru ẹnya.


\par }{\Q \VS{34}Noo teke ịi-dụ g'onye zẹ azẹe

\par }{\QB l'echilabọ eze-ẹnyimu;

\par }{\QB mbụ g'onye zẹ l'eli iphe,

\par }{\QB e bvuberu l'eli

\par }{\QB ụgbo-mini.


\par }{\Q \VS{35}L'ị wata ara sụ: “Ẹphe

\par }{\QB etsugbua mu-o!

\par }{\QB Ọle e te mekakwaru

\par }{\QB mu iphe.

\par }{\Q Ẹphe etsukwa mu otsukputu;

\par }{\QB ọle o to rwudu mu l'ẹhu.

\par }{\Q ?Bụ teke ole bẹ mu

\par }{\QB a-gbalihukpọo?

\par }{\Q Mu -gbẹshi bẹ mu a-watakwa

\par }{\QB achọ mẹe ọzo.”




\par }\PoetryChap{24}{\Q \VerseOne{1}B'ekokwaru ndu anọduje

\par }{\QB eme ẹjo-ememe okophoo!

\par }{\Q G'ọgbo phẹ b'agụjekwa ngu

\par }{\QB ẹgu etsotso!


\par }{\Q \VS{2}Kẹle obu phẹ anọduje achị

\par }{\QB idzu mkpamẹhu.

\par }{\Q Ọ bụerupho eme opfu bẹ

\par }{\QB ẹphe egudeje ọnu phẹ

\par }{\QB achị idzu iya.


\par }{\Q \VS{3}Ọo mmamiphe bẹ eegudeje

\par }{\QB akpụ ụlo.

\par }{\Q Ọ bụru nkwamẹnya bẹ eegudeje

\par }{\QB mee ya g'o shihu ike.


\par }{\Q \VS{4}Ọ bụru egomunggo bẹ eegudeje

\par }{\QB dozia ọma-ụlo iya;

\par }{\QB chịru ngwa-ụlo, ere ire;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu ama mma

\par }{\QB gude dozia ya.


\par }{\Q \VS{5}Onye maru iphe bẹ ike

\par }{\QB dụkwa shii.

\par }{\Q Onye nweru egomunggo

\par }{\QB nọdu anọduje anwụta

\par }{\QB iphe tekenteke.


\par }{\Q \VS{6}Ị -nọdu abya eje ọgu bẹ onye

\par }{\QB ịi-nọdu ele ẹnya iya bụ

\par }{\QB onye e-goshi ngu iphe,

\par }{\QB ii-me.

\par }{\Q Teke ọ dụkwanu ngu g'i

\par }{\QB mekpee ndu unu

\par }{\QB l'ẹphe alwụ ọgu;

\par }{\QB ndu ịi-nọdu ele ẹnya phẹ

\par }{\QB abụru ndu a-nọdu

\par }{\QB akpọ-ziru ngu ụzo.


\par }{\Q \VS{7}Mmamiphe panụkakwaru

\par }{\QB phengara l'ẹhu

\par }{\QB onye-eswe.

\par }{\Q O -jee l'ẹka e dzuru opfu

\par }{\QB l'edupfu;

\par }{\QB o to nweduru ọnu-opfu.


\par }{\Q \VS{8}Onye anọduje achị idzu

\par }{\QB ẹjo-iphe tekenteke

\par }{\QB bẹ aa-sụ l'ọ bụ onye

\par }{\QB ẹregede.


\par }{\Q \VS{9}Achị idzu eme eswe bụ iphe-ẹji.

\par }{\Q Ọphu onye mgbọnu adụjedu

\par }{\QB ndiphe ree.


\par }{\Q \VS{10}Ike -adụdu ngu teke iije

\par }{\QB iphe-ẹhuka bẹ ị dụkwa

\par }{\QB arwụhu ọkpobe adụdu.


\par }{\Q \VS{11}Dzọtanu ndu a kpụ eje

\par }{\QB egbugbu.

\par }{\Q Sephunu phẹ azụ;

\par }{\QB mbụ ndu ono l'akpọ

\par }{\QB galagala eje ala l'ẹka

\par }{\QB aa-phụ phẹ tẹrii ono.


\par }{\Q \VS{12}Teke ị sụru: “?Anyi

\par }{\QB makwanụru iphe,

\par }{\QB eme nụ?”

\par }{\QB bẹ onye ono, enyoje obu

\par }{\QB nemadzụ ono manarụ-a

\par }{\QB iphe, iime.

\par }{\Q Onye ono, bụ iya edozi ndzụ

\par }{\QB ngu ono manụrupho iphe,

\par }{\QB eme nụ.

\par }{\Q Ọ bụru iya e-mechaa pfụa

\par }{\QB onyemonye ụgwo g'iphe,

\par }{\QB o meru gbaru.


\par }{\Q \VS{13}Rije manụ-ẹnwu; nwa mu;

\par }{\QB kẹle ọ dụ ree.

\par }{\Q Mbụ lẹ manụ-ẹnwu,

\par }{\QB e metaru l'ẹbakala-ẹnwu

\par }{\QB a-tsọ ngu ụtso l'ọnu

\par }{\QB shingushingu.


\par }{\Q \VS{14}Makwarupho lẹ mmamiphe

\par }{\QB dụ ree lẹ ndzụ ngu.

\par }{\Q Ị -maru iphe bẹ obunggo

\par }{\QB dụkwaru ngu iya.

\par }{\Q Ọphu iphe ono, agụ ngu nụ

\par }{\QB ono ejedụ mgbabirishi.


\par }{\Q \VS{15}Sụ-a; gụbe onye ẹjo-iphe;

\par }{\QB b'ejekwa ibe onye

\par }{\QB pfụberekoto je

\par }{\QB akwageberu iya;

\par }{\QB ọphu i jekwa ibe iya je iya

\par }{\QB akwagwo!


\par }{\Q \VS{16}Kẹle onye pfụberekoto -dakwaa

\par }{\QB iko mẹ ọ -daru ugbo ẹsaa;

\par }{\QB ọ gbalihujekwaphọ.

\par }{\Q Obenu l'onye ẹjo-iphe bụ

\par }{\QB ọla-l'iswi akwatsuje iya.


\par }{\Q \VS{17}G'ọ tọ tsọjekwa ngu ụtso

\par }{\QB l'onye opfu ngu daru.

\par }{\Q Ọphu i tekwa ẹswa l'ọkpoma

\par }{\QB ngu l'ụpfu dụru iya.


\par }{\Q \VS{18}Ọdumeka bẹ Chipfu

\par }{\QB a-nụmakwa ọchi ono

\par }{\QB ịichi iya ono;

\par }{\QB l'ọ dụ iya ẹji;

\par }{\QB l'ọ parụ onye ono haa;

\par }{\QB ọ tọ dụedu iphe,

\par }{\QB o mekwadụ iya.


\par }{\Q \VS{19}G'iphe, eme l'ẹhu ndu

\par }{\QB eme ẹjo-ememe te

\par }{\QB erwujekwa ngu l'ẹhu.

\par }{\Q Ọphu i kojekwaru ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe okophoo.


\par }{\Q \VS{20}Kẹle onye ẹjo-ememe be e tee

\par }{\QB bukwa obunggo-ọma.

\par }{\Q Tẹme orọku onye ẹjo-iphe je

\par }{\QB l'eme tsụrikitiki.


\par }{\Q \VS{21}Nwa mu; tsụjekwa Chipfu

\par }{\QB ebvu;

\par }{\QB l'ịitsukwapho

\par }{\QB onye eze ebvu.

\par }{\Q Ọphu i tsokwa ndu

\par }{\QB ekwefujeru phẹ ike;


\par }{\QB \VS{22}kẹle Chipfu yẹe onye eze

\par }{\QB ono bẹ e-mekwa

\par }{\QB g'ọla-l'iswi tụ ngu l'ụpfu.

\par }{\Q ?Bụ onye maru gẹ mgbupya

\par }{\QB phẹ e-jeberu phẹ

\par }{\QB l'ẹhu?


\par }{\Q \VS{23}Ndu ọwa-a bụkwapho opfu,

\par }{\QB shikwaphọ ndu

\par }{\QB mmamiphe l'ọnu:

\par }{\Q Abọ nemadzụ ẹbo mẹ

\par }{\QB a -nọdu ekpe ikpe ta

\par }{\QB adụkwa ree.


\par }{\Q \VS{24}Mbụ l'onye sarụ ọnu sụ

\par }{\QB onye-ikpe nmarụ l'ọo ya bẹ

\par }{\QB iswi dụ mma

\par }{\QB bẹ ee-phukwa iphu lẹ

\par }{\QB mkpụkpu lẹ mkpụkpu;

\par }{\QB tẹme ọhamoha ajịkakota

\par }{\QB iya.


\par }{\Q \VS{25}Obenu l'ọo-dụru ndu ono

\par }{\QB lẹ ree;

\par }{\QB mbụ ndu ekpeje ikpe nmaa

\par }{\QB ya onye o rwuberu.

\par }{\Q Ndu ono bẹ ee-kebe l'ọma

\par }{\QB ọkpobe ekebe.


\par }{\Q \VS{26}Epfu ire-lanụ gude yee

\par }{\QB ọnu l'opfu bụkwa

\par }{\QB n-yemobu bẹ ọ bụ.


\par }{\Q \VS{27}Vukpọadaru ụzo jechaa ozi,

\par }{\QB dụru ngu l'etezi;

\par }{\Q L'ị bya ejeẹbekpoo ozi,

\par }{\QB dụru ngu l'ẹgu;

\par }{\QB tẹme l'ị watawarọ akpụ

\par }{\QB ụlo ngu.


\par }{\Q \VS{28}B'agbakwaru nwibe ngu ekebe

\par }{\QB l'ẹbe ọ dụ iphe,

\par }{\QB o meru.

\par }{\Q Ọphu i gudekwa ọnu ngu ono

\par }{\QB duphua nemadzụ.


\par }{\Q \VS{29}B'asụkwa l'ii-melata iya iphe,

\par }{\QB o meru ngu;

\par }{\QB l'ịi-pfụ nwoke ono ụgwo

\par }{\QB iphe, o meru.


\par }{\Q \VS{30}Mu ghatajẹru ẹka onye

\par }{\QB ẹnyiru kọru opfu.

\par }{\Q Mbụ lẹ mu jeru je eshisweta

\par }{\QB opfu-vayịnu onye

\par }{\QB enwedu egomunggo.


\par }{\Q \VS{31}Ọ tụkoepho ẹkameka fukọta

\par }{\QB ẹwu-óbvú kẹ garawuu.

\par }{\Q Tẹme ẹswa mmanụ tụko opfu

\par }{\QB ọbu nata.

\par }{\Q Igbulọ mkpuma, e shi gude

\par }{\QB gbaa ya mgbabu

\par }{\QB dakashihụchawaa.


\par }{\Q \VS{32}Mu bya awata arị iphe ono,

\par }{\QB mu hụmaru ono l'ime

\par }{\QB ọkpoma mu;

\par }{\QB bya egude iphe ono,

\par }{\QB mu hụmaru ono gude

\par }{\QB nwụta iphe.


\par }{\Q \VS{33}L'ọ bụ: I -kua mgbẹnya

\par }{\QB nwanshịi;

\par }{\QB mgbẹnya rwee ngu

\par }{\QB nwanshịi.

\par }{\Q Mbụ-a; ị -chikọbe ẹka

\par }{\QB nwanshịi sụ g'ị

\par }{\QB tụta unme;


\par }{\QB \VS{34}akpa nri afụaru ngu g'onye

\par }{\QB abalidebvu byaru

\par }{\QB ibe iya.

\par }{\Q Mbụ ẹjeka adụe ngu phọ

\par }{\QB g'onye nwoke ibe iya

\par }{\QB chị ngwọgu bapfuta.




\par }\Chap{25}{\SH Ẹtu ọzoba Sólomọnu nmashịgbaru.
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ndu ọwa-a bụgbakwaa

\par }{\QB ẹtu ẹtu ọzo, Sólomọnu

\par }{\QB nmashịru.

\par }{\Q Ndu deru iya l'ẹkwo bụ ndibe

\par }{\QB Hezekáya, eze ndu Jiuda.


\par }{\Q \VS{2}Edomi iphe edomi

\par }{\QB ekutse Chileke ekutse.

\par }{\Q Obenu l'ọphu ekutse ndu

\par }{\QB eze bụ avọ iphe kọta

\par }{\QB iya ọhu.


\par }{\Q \VS{3}Ọo g'igwe habe ephekerephe;

\par }{\QB ọ bụru g'alị dụ-be omilomi

\par }{\QB bụ g'obu onye eze bụ-be

\par }{\QB iphe, a taa vọ-rwudu

\par }{\QB avọ-rwu.


\par }{\Q \VS{4}Rwushia ẹrwu lẹ

\par }{\QB mkpọla-ọchaa hụma l'onye

\par }{\QB akpụ mkpọla-ọchaa

\par }{\QB nwewaru ẹguru iphe,

\par }{\QB oo-gude kpụa iphe,

\par }{\QB ọokpu.


\par }{\Q \VS{5}Rwushia ndu ẹjo-iphe l'iphu

\par }{\QB onye eze hụma l'aba-eze

\par }{\QB iya bẹ oo-gude

\par }{\QB apfụbekoto mee g'ọ

\par }{\QB pfụshia ike.


\par }{\Q \VS{6}B'anọdukwa l'iphu onye eze

\par }{\QB ekutse onwongu!

\par }{\Q Ọphu i jekwa asụgaru l'ẹka

\par }{\QB ndu oke-amadụ kụru!


\par }{\Q \VS{7}Ọ kakwa ree l'ọo ya sụru

\par }{\QB ngu: “Gbẹshi bya

\par }{\QB anọdu l'ẹguru ẹka-a!”

\par }{\Q Eme l'ọ pfụru l'iphu

\par }{\QB oke-amadụ mee ngu

\par }{\QB iphe-iphere.


\par }{\Q \VS{8}B'egudekwa k'iphe,

\par }{\QB ị hụmaru l'ẹnya keta ọso

\par }{\QB jeshia l'ụlo-ikpe.

\par }{\Q Lẹ-a; ?ii-mekwanụ iya

\par }{\QB ime-agha l'ikpazụ iya;

\par }{\QB mẹ e -mechaa;

\par }{\QB nemadzụ ibe ngu pfuru

\par }{\QB iphe-iphere kpua ngu?


\par }{\Q \VS{9}Teke gụ lẹ nemadzụ

\par }{\QB ibe ngu atụ ịgoligoli;

\par }{\QB b'ewokwaru iphe,

\par }{\QB nemadzụ pfuru ngu lẹ

\par }{\QB mpya woru rakaa araka.


\par }{\Q \VS{10}Ọdumeka bẹ onye nụmaru

\par }{\QB iya nụ e-mekwa ngu

\par }{\QB iphe-iphere.

\par }{\Q Ọphu ẹjo ẹpha,

\par }{\QB ii-vuta achịhubaekwa

\par }{\QB achịhu l'ẹhu ngu.


\par }{\Q \VS{11}Opfu, e pfuru l'o rwuberu iya

\par }{\QB dụ g'igopoto akpụru ụdara,

\par }{\QB a garụ ye l'iyagba

\par }{\QB mkpọla-ọchaa.


\par }{\Q \VS{12}Mba, onye maru iphe abarụ

\par }{\QB onye angabẹje nchị

\par }{\QB l'opfu, eepfuru iya

\par }{\QB bẹ dụ g'iphe-nchị,

\par }{\QB e gude mkpọla-ododo

\par }{\QB mee; ọzoo g'iphe ọzo,

\par }{\QB e gude akwa onwonye akwa,

\par }{\QB e gude ọkpobe

\par }{\QB mkpọla-ododo mee.


\par }{\Q \VS{13}Ọo g'akamini-sunoo ejije

\par }{\QB oyi gua ẹhu egugu

\par }{\QB l'ọkpaji-a bụ gẹ nwozi,

\par }{\QB e gude ire iya ẹka eguje

\par }{\QB ẹhu ndu ziru iya ozi.

\par }{\Q Mbụ l'oomeje g'obu guzeta

\par }{\QB ndu nwe iya nụ.


\par }{\Q \VS{14}Ọo g'urwukpu,

\par }{\QB rwuru erwurwu

\par }{\QB zia phẹrephere;

\par }{\QB ọphu oodzeẹduru

\par }{\QB mini dụ; bụ gẹ nwoke,

\par }{\QB eku onwiya lẹ ya

\par }{\QB emeje iphe-ọma,

\par }{\QB o to mejedu dụ.


\par }{\Q \VS{15}Ọ kwa nshirima l'e-me

\par }{\QB g'onye-ishi mee iphe,

\par }{\QB o shidu kwe lẹ ya e-me.

\par }{\Q Mbụ l'ire, atụ gwẹlegwele

\par }{\QB egbujijekwa ọkpu.


\par }{\Q \VS{16}Ị -hụma manụ-ẹnwu;

\par }{\QB ritakwa iya l'okiya.

\par }{\Q I -rinụka iya l'ị gbọo ya.


\par }{\Q \VS{17}Jeta ibe nemadzụ ibe ngu

\par }{\QB l'ahụma.

\par }{\Q I -jenụka iya l'ị dụ iya ashị.


\par }{\Q \VS{18}Ọo gẹ mgbọro,

\par }{\QB emeje ẹhuka-a;

\par }{\QB ọzoo ogu-echi;

\par }{\QB ọzoo apfụ;

\par }{\QB noo g'ọoduje;

\par }{\QB mbụ nwoke agba ekebe

\par }{\QB lẹ nemadzụ ibiya

\par }{\QB meru iphe, o medụru.


\par }{\Q \VS{19}Adakobe onye eegudedu ire

\par }{\QB iya ẹka teke iphe atsụ

\par }{\QB nemadzụ l'ẹhu dụkwa

\par }{\QB g'onye eme g'ọ taa

\par }{\QB iphe l'eze, eme iya

\par }{\QB rikwo rikwo;

\par }{\QB ọzoo onye ẹniyeni,

\par }{\QB eme g'o jee ije l'ọkpa,

\par }{\QB nwụhuru iya anwụhu.


\par }{\Q \VS{20}Agụ ebvu eyeru onye

\par }{\QB ọkpoma dụ ẹji dụ g'e

\par }{\QB yefuru iya uwe

\par }{\QB gbabẹ iya ẹhu ọto

\par }{\QB l'ẹka oyi atsụ iya.

\par }{\Q Ọ dụ gẹ mẹe-venịga,

\par }{\QB e woru wụa l'eli ọkanwa.


\par }{\Q \VS{21}Teke ọ bụ l'onye opfu dụru

\par }{\QB gụ l'iya bẹ ẹgu agụ;

\par }{\QB nụ iya nri g'o ria.

\par }{\Q Teke ẹgu mini agụ iya;

\par }{\QB chọoru iya mini

\par }{\QB g'o ngụa;


\par }{\QB \VS{22}lẹ teke iime nno

\par }{\QB bẹ bụ iphere bẹ iimeta

\par }{\QB ekpu iya l'ishi;

\par }{\QB iphe ono ahụa ya

\par }{\QB ọku l'ẹhu.

\par }{\Q Ọzo bụ lẹ Chipfu e-bu

\par }{\QB gụbedua nggo.


\par }{\Q \VS{23}Ọo gẹ phẹrephere,

\par }{\QB shi l'isheli ezitsutajẹ

\par }{\QB mini-a;

\par }{\QB nokwaphọ gẹ nvu-azụ

\par }{\QB akpatajẹ adzụ iphu.


\par }{\Q \VS{24}Ọ kakwa ree g'ị kwata je

\par }{\QB eburu lẹ mkpotsu-ụlo

\par }{\QB eme l'ị lụ nwanyị,

\par }{\QB gụ l'iya bu;

\par }{\QB ọ nọdu anọduje

\par }{\QB abaphe mba

\par }{\QB mbọku-mbọku.


\par }{\Q \VS{25}Ọo gẹ mini, eji oyi eguzetajẹ

\par }{\QB obu onye mini agụ-a

\par }{\QB bụ g'ozi-ọma,

\par }{\QB shi ụzenya emeje

\par }{\QB ọkpoma onye e ziru iya.


\par }{\Q \VS{26}Onye pfụberekoto -parụ

\par }{\QB onwiya haarụ onye ẹjo-iphe;

\par }{\QB bẹ ọ dụkwa g'ishi nggele,

\par }{\QB a swọru ẹrwu;

\par }{\QB ọ dụ g'obvu-mini,

\par }{\QB a tụrwuru atụrwu.


\par }{\Q \VS{27}Ọ kwa g'ọ tọ dụdu ree

\par }{\QB erinụka manụ-ẹnwu

\par }{\QB bụkwapho g'ọ tọ

\par }{\QB dụkwapho ùbvù

\par }{\QB l'ẹnya mẹ nemadzụ

\par }{\QB gude ẹka eme g'a

\par }{\QB kwabẹ iya ùbvù.


\par }{\Q \VS{28}Nemadzụ, ta adụjedu

\par }{\QB ike sede onwiya

\par }{\QB dụkwa gẹ mkpụkpu,

\par }{\QB e shi gude igbulọ

\par }{\QB kpụ-phee mgburugburu;

\par }{\QB a nọnyaa;

\par }{\QB e tsukpọshia ya.




\par }\PoetryChap{26}{\Q \VerseOne{1}Akwabẹ ùbvù te

\par }{\QB ekweduru onye-eswe.

\par }{\Q Ọ dụ g'ẹka aka-mini-sunoo

\par }{\QB l'ada l'ọnanwu.

\par }{\Q Ọ dụ g'ẹka igwe edze mini

\par }{\QB teke emeta iphe e

\par }{\QB meberu l'alị.


\par }{\Q \VS{2}Ọnu, a tụru onye adụdu iphe,

\par }{\QB o meru ta adụkwa iphe,

\par }{\QB oo-me onye ọbu.

\par }{\Q Ọ dụkwa g'ẹka ogbe eme

\par }{\QB pẹremu pẹremu

\par }{\QB pẹremu;

\par }{\QB ọzoo g'ẹka agbẹta ezi

\par }{\QB swịiswiiswii.


\par }{\Q \VS{3}Ẹchachi bẹ eechije ịnya;

\par }{\QB a nọdu egudeje ọkpukpu

\par }{\QB akpụ nkapfụ-ịgara.

\par }{\Q Nokwaphọ g'eegudeje

\par }{\QB mgbọro echi

\par }{\QB onye-eswe l'okpurukpu.


\par }{\Q \VS{4}B'eyekwaru onye-eswe ọnu lẹ

\par }{\QB mkpọkoro opfu, oopfu.

\par }{\Q Ọdumeka bẹ gụ l'iya

\par }{\QB a-tụkokwa bụru ndu

\par }{\QB eswe.


\par }{\Q \VS{5}Yechikwaaru onye-eswe

\par }{\QB ọnu ẹhuka ẹhuka lẹ

\par }{\QB mkpọkoro opfu,

\par }{\QB o pfuru.

\par }{\Q Ọdumeka bẹ oo-dobesụkwa

\par }{\QB lẹ ya maru iphe.


\par }{\Q \VS{6}Onye ezi onye-eswe ozi bụ

\par }{\QB onwiya bẹ o ribushi ọkpa.

\par }{\Q Tẹme ọ nọdu akpataru

\par }{\QB onwiya opfu.


\par }{\Q \VS{7}Ọo g'ọkpa atụgbaa onye

\par }{\QB ẹniyeni lwakpalwakpa

\par }{\QB bụ g'ẹtu, onye eme eswe

\par }{\QB anma atụ lwakpalwakpa.


\par }{\Q \VS{8}Akwabẹ onye-eswe ùbvù

\par }{\QB dụkwa g'eye mkpuma

\par }{\QB lẹ rọbo.


\par }{\Q \VS{9}Ẹka onye-eswe anma ẹtu

\par }{\QB dụkwa g'ẹka onye mẹe

\par }{\QB atsụ akpa onwiya óbvú,

\par }{\QB dzụru iya l'ẹka.


\par }{\Q \VS{10}Onye ekuje onye-eswe;

\par }{\QB ọzoo onye aghata

\par }{\QB aghata g'o jeeru iya

\par }{\QB ozi dụkwa g'onye ojọgu,

\par }{\QB egudeje apfụ iya meka

\par }{\QB onyemonye iphe.


\par }{\Q \VS{11}Ọo gẹ nkụta anwajẹ ẹnwa

\par }{\QB laphu azụ je erichaa

\par }{\QB ya-a bụ g'onye eswe

\par }{\QB abụjeru: o -mechaa

\par }{\QB rigbarigba l'ọ laphu azụ

\par }{\QB je emephu iya azụ.


\par }{\Q \VS{12}?Ị hụmaru onye arị lẹ ya

\par }{\QB maru iphe?

\par }{\Q Onye ono bẹ onye eme eswe

\par }{\QB kaẹpho mma.


\par }{\Q \VS{13}Onye ẹnyiru sụru l'oduma

\par }{\QB nọ lẹ gbororo;

\par }{\QB l'oduma tsoru gbororo

\par }{\QB azọ-phe.


\par }{\Q \VS{14}Ọo gẹ mgbo anọduje

\par }{\QB aghaphu onwiya

\par }{\QB l'arịwa-a bụ g'onye

\par }{\QB ẹnyiru anọduje aghaphu

\par }{\QB onwiya l'iphe-azẹe ya.


\par }{\Q \VS{15}Onye ẹnyiru abụjeru:

\par }{\QB o -jee etsuta ụtara l'ophe;

\par }{\QB ẹka akwaa ya l'ochi.

\par }{\Q Ẹnyiru te ekwedu iya g'o ye ẹka

\par }{\QB l'ọnu.


\par }{\Q \VS{16}Onye ẹnyiru arịje lẹ ya

\par }{\QB maru iphe

\par }{\QB maghata ụmadzu ẹsaa,

\par }{\QB maru eye ọnu l'opfu.


\par }{\Q \VS{17}Onye aghata aghata bya

\par }{\QB ahụma ẹka aaswọ ụswo

\par }{\QB bya eworu onwiya

\par }{\QB chie ya dụkwa g'onye

\par }{\QB hụmaru nkụta bya alọta

\par }{\QB iya lẹ nchị.


\par }{\Q \VS{18}Ọ kwa g'onye ọbvu eme,

\par }{\QB agba apfụ enwu ọku

\par }{\QB phoophoophoo bya

\par }{\QB atụ icheku-ọku

\par }{\QB phuuphuuphuu;


\par }{\QB \VS{19}bụ g'ọ dụ mbụ onye

\par }{\QB meru nemadzụ ibiya

\par }{\QB mkpurukpuru-ẹnya bya

\par }{\QB emechaa bya asụ iya

\par }{\QB l'ọ kwa ebvu bẹ ya

\par }{\QB ebvukoshi iya.


\par }{\Q \VS{20}Nkụ -adụdu l'ọku;

\par }{\QB ọku anyịhu.

\par }{\Q Asụlasu -adụdu l'opfu;

\par }{\QB ụswo anyịhukwapho.


\par }{\Q \VS{21}Ọo g'icheku aphunwu

\par }{\QB ọku-ụzu;

\par }{\QB bya abụru gẹ nkụ

\par }{\QB aphunwu ọku mmanụ

\par }{\QB bụ g'onye opfu aphunwuje

\par }{\QB opfu.


\par }{\Q \VS{22}Asụlasu anọduje atsọ ntụmatu.

\par }{\Q Ọotukoje iphe, bụ ẹhu vọo

\par }{\QB pfurupfuru.


\par }{\Q \VS{23}Ẹrengete opfu edomije

\par }{\QB ọkpoma mgbashị;

\par }{\QB ẹgube nshị mkpọla-ọchaa

\par }{\QB etechije ite,

\par }{\QB a kpụru l'ụrwa-a.


\par }{\Q \VS{24}Onye nemadzụ dụ ashị

\par }{\QB egudeje opfu-ọnu

\par }{\QB domia onwiya.

\par }{\Q Ọle o domiru ẹjo-iphe

\par }{\QB l'ime ọkpoma iya.


\par }{\Q \VS{25}Ọ -nọdu epfukpọo opfu,

\par }{\QB atsọ ntụmatu;

\par }{\QB b'eyekwaru iya ọnu;

\par }{\QB kẹle ẹjo-ahụma,

\par }{\QB nọ iya l'ọkpoma rwukwaru

\par }{\QB l'ẹsaa.


\par }{\Q \VS{26}Ashị, ndiphe dụ iya bẹ

\par }{\QB oogudeje ẹregede

\par }{\QB domia.

\par }{\Q Ọle ẹjo-iphe, oome bẹ

\par }{\QB ee-mechaa tụa too

\par }{\QB l'edzudzu-ọha.


\par }{\Q \VS{27}Onye ebu iduma bụ iya

\par }{\QB e-mechaa daba iya.

\par }{\Q Ọ bụru onye eswi mkpuma

\par }{\QB bẹ mkpuma

\par }{\QB ewephutajẹ azụ bya

\par }{\QB eswipyabẹ.


\par }{\Q \VS{28}Onye atuphu ire bẹ akpọje

\par }{\QB ndu o mebyiru

\par }{\QB ẹhu ashị.

\par }{\Q Tẹme ọnu, enwu opfu

\par }{\QB enwunwu nọdu

\par }{\QB emebyije iphe emebyi.




\par }\PoetryChap{27}{\Q \VerseOne{1}E kukwa onwongu kẹ

\par }{\QB l'ọwa-a iphe, ii-me echele;

\par }{\QB kẹle ị tị madụ iphe,

\par }{\QB mbọku e-wota.


\par }{\Q \VS{2}Haa g'onye ọzo jaa ngu ajaja.

\par }{\Q B'egudeshi ọnu ngu jaa

\par }{\QB onwongu.

\par }{\Q Haarụ iya onye ọzo;

\par }{\QB g'ọ tọ bụshi gụbedua

\par }{\QB l'onwongu.


\par }{\Q \VS{3}Mkpuma anyịkwa ẹrwa;

\par }{\QB tẹme ẹja bụru oke-ivu.

\par }{\Q Obenu l'onye-eswe -kpatsu

\par }{\QB ngu iwe bẹ ọ kakọta

\par }{\QB iphe labọ ono anyị

\par }{\QB ẹrwa.


\par }{\Q \VS{4}Ẹhu-eghu te enwedu

\par }{\QB obu-imemini;

\par }{\QB ọvuma nọdu abya ẹnari.

\par }{\Q Obenu ?bụ onye adụ ike

\par }{\QB apfụru l'iphu ijiẹnya?


\par }{\Q \VS{5}Mba, a barụ nemadzụ lẹ

\par }{\QB sagaa kakwa ree eme

\par }{\QB l'eye obu,

\par }{\QB e yeru lẹ mpya.


\par }{\Q \VS{6}Onye gụ l'iya dụ l'opfu -nmaa

\par }{\QB ngu akpa bụkwa akpa

\par }{\QB ẹregede bẹ ọ nmarụ

\par }{\QB ngu.

\par }{\Q Obenu l'ọ́nyá, onye gụ l'iya

\par }{\QB eshi ọ̀nyà gburu ngu

\par }{\QB bẹ ntụcha adụdu.


\par }{\Q \VS{7}Onye ẹpho jiru bẹ

\par }{\QB manụ-ẹnwu

\par }{\QB adụjechakwaa ẹji.

\par }{\Q Obenu l'onye ẹgu agụ bẹ

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB atsọ ilu atụkoje atsọcha

\par }{\QB rẹngurengu.


\par }{\Q \VS{8}Onye gbẹshiru l'ibe

\par }{\QB iya tụgbua bya akpaphuhu

\par }{\QB dụkwa g'ẹnu,

\par }{\QB shi l'ẹpfune iya phelihu

\par }{\QB phefu bya ephuaha

\par }{\QB ụzo ẹpfune iya ọbu.


\par }{\Q \VS{9}Manụ eshi mkpọ yẹe manụ

\par }{\QB isẹnsu,

\par }{\QB emeje g'obu nọdu atsọ

\par }{\QB ụtso.

\par }{\Q Nokwaphọ g'akpọ-zi ụzo,

\par }{\QB shi l'ẹka ọ̀nyà

\par }{\QB nemadzụ emeje;

\par }{\QB ẹhu akpọ-vohu iya.


\par }{\Q \VS{10}B'ahakwa onye gụ l'iya eshi

\par }{\QB ọ̀nyà;

\par }{\QB yẹe onye yẹe nna ngu eshi

\par }{\QB ọ̀nyà.

\par }{\Q Ọphu i gbakwarụ jeshia ibe

\par }{\QB nwune ngu nwoke mẹ

\par }{\QB ẹjo iphe-ẹhuka dapfuta

\par }{\QB ngu.

\par }{\Q L'obutobu ngu, nọ ngu ntse

\par }{\QB kakwa ree eme lẹ

\par }{\QB nwune ngu,

\par }{\QB bu ngu ụzenya.


\par }{\Q \VS{11}Manụru iphe; nwa mu;

\par }{\QB menaa g'obu kpọ-vohu mu;

\par }{\QB k'ọphu mu e-yeje ọnu

\par }{\QB yeru onye anma mu

\par }{\QB phulaphula.


\par }{\Q \VS{12}Onye nweru egomunggo

\par }{\QB ahụmaje iphe,

\par }{\QB bụ ẹjo-ememe domia

\par }{\QB onwiya.

\par }{\Q Obenu l'onye amazidu iphe

\par }{\QB anọdujeepho eje dukuu

\par }{\QB dukuu g'ooje je ejee iphe-ẹhuka,

\par }{\QB nọ iya nụ.


\par }{\Q \VS{13}Nemadzụ -sụ l'ọo onye ọ madụ

\par }{\QB bẹ ya a-nọduru l'itumo;

\par }{\QB natakwa iya uwe iya.

\par }{\Q Gudeshikwaa ya mẹ ọ -bụru

\par }{\QB onye ọhozo bẹ ọ nọru

\par }{\QB l'itumo ọbu.


\par }{\Q \VS{14}Amadụ -gbẹshi lẹ

\par }{\QB nchi-abọhu ara gbagbagba;

\par }{\QB l'ẹka ọogo ọnu-ọma anụ

\par }{\QB obutobu iya bẹ ọo-dụkwa

\par }{\QB g'ọ bụ ìphù bẹ oophu iya.


\par }{\Q \VS{15}Nwanyị, anọduje abapheru

\par }{\QB ji iya mba;

\par }{\QB dụkwa gẹ mini-odzeru,

\par }{\QB atụ paapaa.


\par }{\Q \VS{16}Egbogbo iya dụkwapho

\par }{\QB g'onye egbo

\par }{\QB phẹrephere g'o to zihẹ.

\par }{\Q Ọzoo g'onye gude ẹka

\par }{\QB egbobuta manụ,

\par }{\QB alwa torotoro.


\par }{\Q \VS{17}Ọo g'ikpegiri abajẹ ígwè-a

\par }{\QB bụ g'amadụ abajẹru

\par }{\QB ọkwenya nụ ibe iya.


\par }{\Q \VS{18}Ọo onye dzarụ oshi figu erije

\par }{\QB akpụru, ọ mịtaru.

\par }{\Q Ọ bụru onye eleta nnajịuphu

\par }{\QB iya ẹnya bẹ ọokwabeje

\par }{\QB ùbvù.


\par }{\Q \VS{19}Ọo g'amadụ eleje ẹnya lẹ

\par }{\QB mini hụma onwiya iphu

\par }{\QB bụ g'ọkpoma amadụ

\par }{\QB egoshije ụgbugba iya.


\par }{\Q \VS{20}Ẹpho te ejikwa alị-maa;

\par }{\QB ọphu ẹpho ejidu alị

\par }{\QB ọla-l'iswi.

\par }{\Q Nokwaphọ g'ẹpho te ejijedu

\par }{\QB ẹnya l'iphe, ọohumaje.


\par }{\Q \VS{21}Ite bẹ e gude eghe

\par }{\QB mkpọla-ọchaa egheghe.

\par }{\Q E gude ọku ahụ

\par }{\QB mkpọla-ododo ama.

\par }{\Q Obenu l'amadụ bụ ajaja,

\par }{\QB aaja iya bẹ e gude ahụ

\par }{\QB iya ama.


\par }{\Q \VS{22}Ọ tọ dụkwa m'obeta

\par }{\QB ị tsụa onye-eswe l'ikwe;

\par }{\QB mbụ gude ọ́dzú gwee

\par }{\QB ya g'onye egwe ereshi;

\par }{\QB i tii mekwa g'ọ haa

\par }{\QB eme-eswe.


\par }{\Q \VS{23}Makwarụ l'ị maru g'ẹku ngu

\par }{\QB gbaru ọkpobe amaru.

\par }{\Q Obu ngu adụkwapho l'ẹka

\par }{\QB ọka-eswi ngu dụ.


\par }{\Q \VS{24}Kẹle iphe-enweru ta

\par }{\QB anọjedu ojejoje.

\par }{\Q Ọphu okpu-eze anọjedu shi

\par }{\QB l'ọgbo sweru ọgbo

\par }{\QB l'ishi onye lanụ.


\par }{\Q \VS{25}E -kpofu akahụ ẹswa,

\par }{\QB e shi gbutaru ẹku ngu;

\par }{\QB ọ bya erwua irwu ọ̀phúú;

\par }{\QB a bya eje l'eli úbvú je

\par }{\QB egbua ẹswa ọ̀phúú;


\par }{\QB \VS{26}ụnwu-atụru ngu anụaha

\par }{\QB ngu uwe eye l'ẹhu;

\par }{\QB iireaha eghu ngu gude ereta

\par }{\QB iphe, ii-gude zụa alị.


\par }{\Q \VS{27}Ii-nweru ẹra-eghu dụ shii,

\par }{\QB ii-gude azụ onwongu gụ

\par }{\QB lẹ ndibe ngu;

\par }{\QB gude iya azụ̀ nwamgbọko,

\par }{\QB gụ l'iya bu ebubu.




\par }\PoetryChap{28}{\Q \VerseOne{1}Onye ẹjo-iphe anọduje

\par }{\QB agba ọso l'ẹbe adụ onye

\par }{\QB achị iya nụ.

\par }{\Q Obenu l'onye pfụberekoto

\par }{\QB eshihuje obu ike

\par }{\QB g'oduma.


\par }{\Q \VS{2}Teke ndu bu lẹ mkpụkpu dụ

\par }{\QB njọ bẹ ndu abụjeru ishi

\par }{\QB phẹ adụje igwerigwe.

\par }{\Q Obenu l'onye maru iphe;

\par }{\QB mbụ onye iphe edoje

\par }{\QB ẹnya -bụru ishi;

\par }{\QB l'ọonoo ọdu.


\par }{\Q \VS{3}Onye akpa nri,

\par }{\QB anọduje eme ndu ụkpa

\par }{\QB ewere dụkwa g'ọchioku

\par }{\QB mini, tụkoru iphe,

\par }{\QB a kụru l'opfu kpota.


\par }{\Q \VS{4}Ndu jịkaru eme iphe,

\par }{\QB a tụru l'ekemu anọduje

\par }{\QB aja ndu ẹjo-iphe ajaja.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu eme iphe,

\par }{\QB a tụru l'ekemu bụ

\par }{\QB ọgu bẹ ẹphe etso ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe.


\par }{\Q \VS{5}Ndu ẹjo-iphe bẹ iphe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha te

\par }{\QB edojedu ẹnya.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu achọ g'ẹphe

\par }{\QB maru Chipfu bẹ

\par }{\QB oodoje ẹnya doghee ya

\par }{\QB edoghe.


\par }{\Q \VS{6}Onye ụkpa, te emetajẹdu

\par }{\QB iphe ụta kakwa ree eme

\par }{\QB l'onye nweru iphe;

\par }{\QB ọphu o mejekwanụ iphe,

\par }{\QB pfụru ọto.


\par }{\Q \VS{7}Nwa, emeje iphe,

\par }{\QB a tụru l'ekemu bụkwa nwa,

\par }{\QB maru iphe;

\par }{\QB obenu l'onye yẹe ndu

\par }{\QB ẹkpiri aswị ọswi

\par }{\QB emetajẹ iphe-iphere

\par }{\QB kpube nna iya l'ishi.


\par }{\Q \VS{8}Onye gude

\par }{\QB ụgwo-ọnwurunwa

\par }{\QB akpa ẹku bụkwa onye

\par }{\QB aphụru ndu ụkpa

\par }{\QB obu-imemini bẹ ọokpa

\par }{\QB ẹku ọbu edoberu.


\par }{\Q \VS{9}Onye jịkaru lẹ ya ta

\par }{\QB angabẹdu nchị l'ekemu

\par }{\QB bẹ mbụkponu epfupfu,

\par }{\QB oopfu anụ Chileke

\par }{\QB adụjechaa g'ọ bụ ẹbyi

\par }{\QB bẹ oome.


\par }{\Q \VS{10}Onye dutaru onye obu iya

\par }{\QB gụru ìphóró je eshiaha

\par }{\QB ẹjo ụzo bụkwa l'ọ́nyà ono,

\par }{\QB ọ gbabẹru l'onwiya ono

\par }{\QB bẹ ọo-daba.

\par }{\Q Obenu l'onye ete emedu iphe,

\par }{\QB aata iya ụta bẹ e-keta okiphe,

\par }{\QB dụ ree.


\par }{\Q \VS{11}Onye nweru iphe;

\par }{\QB edobesụje lẹ ya maru iphe.

\par }{\Q Obenu l'onye bụ onye ụkpa;

\par }{\QB iphe nọdu edoje iya

\par }{\QB ẹnya enyovuje iya ime.


\par }{\Q \VS{12}Ọobujeru; onye pfụberekoto

\par }{\QB -nọdu atụ okoo;

\par }{\QB ẹhu atsọ-dzuru

\par }{\QB onyomonye ụtso.

\par }{\Q Teke onye ẹjo-iphe nyibaru

\par }{\QB l'ọkwa;

\par }{\QB ụnwu-eliphe achọaha

\par }{\QB ẹka ẹphe e-domi onwophẹ.


\par }{\Q \VS{13}Onye edomi iphe-ẹji,

\par }{\QB o meru edomi bẹ ta

\par }{\QB awafụjekwa awafụ.

\par }{\Q Obenu l'onye pfufutaru iphe,

\par }{\QB o meru;

\par }{\QB ọphu o mebaẹduru iya

\par }{\QB ọzo bẹ aaphụjeru

\par }{\QB obu-imemini.


\par }{\Q \VS{14}Ẹhu-ụtso bẹ a gọru nụ onye

\par }{\QB atsụje Chipfu ebvu.

\par }{\Q Obenu l'onye ọkpoma kpọru

\par }{\QB gbengu adabajẹ l'eje

\par }{\QB iphe-ẹhuka.


\par }{\Q \VS{15}Onye ẹjo-iphe -bụru eze ndu

\par }{\QB bụ ndu ụkpa;

\par }{\QB bẹ ọ dụkwa g'ẹka oduma

\par }{\QB asụ ekiri;

\par }{\QB ọzoo g'ẹka agụ abya ẹnari.


\par }{\Q \VS{16}Onye eze, dụru ndibe iya

\par }{\QB ẹhuka te nwekwa

\par }{\QB egomunggo.

\par }{\Q Obenu l'onye, ọ dụ ashị;

\par }{\QB mbụ ẹku, aakpa l'ụgho

\par }{\QB bẹ a-nọ ndzụ ogologo.


\par }{\Q \VS{17}Onye gburu ọchi;

\par }{\QB ọchi ono gude iya bẹ

\par }{\QB aghapheẹpho

\par }{\QB bọtorii jasụ l'ọ nwụhu.

\par }{\Q Ọphu ọ dụkwa onye

\par }{\QB a-gbaru iya mkpu.


\par }{\Q \VS{18}Onye ụta adụdu lẹ ndzụ

\par }{\QB iya bẹ ta adụkwa iphe,

\par }{\QB byaru eme iya nụ.

\par }{\Q Obenu l'onye ụzo iya gberu

\par }{\QB nggọ akpọ-kwofuje

\par }{\QB akpọ-kwofu daa.


\par }{\Q \VS{19}Onye kọru alị iya bẹ nri

\par }{\QB adụjeru.

\par }{\Q Obenu l'onye etso iphe-mmanụ

\par }{\QB bẹ a-kpashị nri ike.


\par }{\Q \VS{20}Onye e gude ire iya ẹka

\par }{\QB bẹ ọnu-ọma iya a-dụ

\par }{\QB igwerigwe.

\par }{\Q Obenu l'onye enweru iphe

\par }{\QB agụnuka ẹgu bẹ ọ tọ

\par }{\QB dụkwa iphe,

\par }{\QB e-me g'a ta nụ iya chịipfuu.


\par }{\Q \VS{21}Abọ nemadzụ ẹbo ta

\par }{\QB adụkwa ree.

\par }{\Q Ọle nemadzụ emeswejelẹ-a

\par }{\QB iphe l'opfu nri.


\par }{\Q \VS{22}Onye ọkpoma mgbashị bẹ

\par }{\QB enweru iphe anọduje

\par }{\QB agụ ẹgu.

\par }{\Q Ọphu ọomajedu l'ọ-kpa-nri

\par }{\QB apfụ echeru iya.


\par }{\Q \VS{23}Onye abarụ nemadzụ mba bẹ

\par }{\QB ee-mechaa ka emeru

\par }{\QB iphe-ọma eme l'onye gude

\par }{\QB ire iya enwu opfu

\par }{\QB enwunwu.


\par }{\Q \VS{24}Onye ana nna iya ọzoo ne

\par }{\QB iya nfụ bya asụ l'ọ tọ

\par }{\QB dụduro ẹji;

\par }{\QB bẹ yẹe nwa mmebyi bụkwa

\par }{\QB iphe lanụ.


\par }{\Q \VS{25}Onye ụghoro akpalije

\par }{\QB esemopfu.

\par }{\Q Obenu l'onye kpọru obu yeru

\par }{\QB Chipfu bẹ ọo-ka adụru

\par }{\QB lẹ ree.


\par }{\Q \VS{26}Onye kpọru obu ye l'ọriri

\par }{\QB onwiya bụ onye

\par }{\QB mmanụ.

\par }{\Q Obenu l'onye gude

\par }{\QB egomunggo eme iphe

\par }{\QB ta adụdu iphe,

\par }{\QB byaru eme iya nụ.


\par }{\Q \VS{27}Onye anụje onye akpa nri

\par }{\QB iphe bẹ ta adụkwa iphe,

\par }{\QB bya adụru iya ụko.

\par }{\Q Obenu l'onye ewofuje

\par }{\QB ẹnya g'ọ tọ hụma ndu

\par }{\QB ụkpa bẹ aatụje ọnu,

\par }{\QB dụ igwerigwe.


\par }{\Q \VS{28}Onye ẹjo-iphe -nyiba l'ọkwa;

\par }{\QB ndiphe achọo ụzo domishia

\par }{\QB onwophẹ.

\par }{\Q Teke ndu ẹjo-iphe

\par }{\QB lakwanụru l'iswi;

\par }{\QB ndu pfụberekoto

\par }{\QB aka shii eje.




\par }\PoetryChap{29}{\Q \VerseOne{1}Onye aabajẹru mba

\par }{\QB tekenteke;

\par }{\QB ọ nọdu emerọ iphe,

\par }{\QB oome bẹ a -bya

\par }{\QB ajị ẹnya birimu bẹ e

\par }{\QB mebyishiwaru iya.

\par }{\Q Ọphu eemekọtabaedu

\par }{\QB iya emekọta.


\par }{\Q \VS{2}Ndu pfụberekoto -nọdu aka

\par }{\QB shii eje bẹ ẹhu atsọje

\par }{\QB ndiphe ụtso.

\par }{\Q Teke onye ẹjo-iphe bụ ishi;

\par }{\QB ndiphe atsụahaa pfụu.


\par }{\Q \VS{3}Onye yeru mmamiphe

\par }{\QB obu emeje g'ẹhu tsọ nna

\par }{\QB iya ụtso.

\par }{\Q Obenu l'onye yẹe

\par }{\QB ụnwanyi-ụkpara aswị

\par }{\QB ọswi anọduje eripya

\par }{\QB ẹku iya.


\par }{\Q \VS{4}Onye eze, ekpeje ikpe,

\par }{\QB pfụru ọto emeje g'alị iya

\par }{\QB pfụru pfụshia ike.

\par }{\Q Obenu l'onye ẹnya ụphalazu

\par }{\QB dụ alakashịje iya

\par }{\QB alakashị.


\par }{\Q \VS{5}Onye enwuru nemadzụ

\par }{\QB ibiya opfu enwunwu bụ

\par }{\QB ụgbu-egege bẹ oogeru

\par }{\QB iya g'o chie ọkpa.


\par }{\Q \VS{6}Onye njọ bẹ iphe-ẹji,

\par }{\QB oome anmajẹ iya g'ọ́nyà.

\par }{\Q Obenu l'onye pfụberekoto

\par }{\QB anọduje agụ ebvu

\par }{\QB ete ẹswa.


\par }{\Q \VS{7}Onye pfụberekoto anọduje

\par }{\QB arị g'eeme kpeeru onye

\par }{\QB ụkpa ikpe, pfụru ọto.

\par }{\Q Obenu l'onye ẹjo-iphe bẹ

\par }{\QB ẹgube iphe ono te

\par }{\QB erwudu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{8}Ndu mpfubyishi akpatajẹ

\par }{\QB ùtsú lẹ mkpụkpu.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu maru iphe

\par }{\QB abyanyịje ẹhu-eghu.


\par }{\Q \VS{9}Onye maru iphe -kpụru

\par }{\QB onye-eswe eje l'ụlo-ikpe

\par }{\QB bẹ onye-eswe ọbu

\par }{\QB a-nọdule-a atụ

\par }{\QB kwokwokwo aba mba

\par }{\QB eye iya;

\par }{\QB ọphu nchị abyakwa

\par }{\QB adụ doo.


\par }{\Q \VS{10}Ndu egbu ekere bẹ onye ụta

\par }{\QB adụdu lẹ ndzụ iya

\par }{\QB adụje ashị;

\par }{\QB obenu lẹ ndu obu phẹ

\par }{\QB gụru ìphóró anọduje

\par }{\QB echekwa ndzụ onye

\par }{\QB dụ nno.


\par }{\Q \VS{11}Ọo onye mmanụ emegbuje

\par }{\QB g'o ghuru iya.

\par }{\Q Obenu l'onye maru iphe

\par }{\QB esedeje onwiya mẹ ẹhu

\par }{\QB -nọdu eghu iya eghu.


\par }{\Q \VS{12}Onye bụ ishi -nọdu

\par }{\QB angaje nchị l'ụka;

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB bụkpoo ndu ejeru iya

\par }{\QB ozi abụkotaerupho ndu

\par }{\QB ẹjo-iphe.


\par }{\Q \VS{13}Onye akpa nri yẹe onye

\par }{\QB akpa nemadzụ ẹhu bẹ ọ

\par }{\QB dụru iphe lanụ,

\par }{\QB anwụje l'ẹhu ẹphenebo:

\par }{\Q Ọo Chipfu agụsaje ẹphenebo

\par }{\QB ono ẹnya.


\par }{\Q \VS{14}Onye eze -nọdu egudeje

\par }{\QB ire-lanụ ekpe ndu ụkpa

\par }{\QB ikpe bẹ aba-eze iya

\par }{\QB e-keẹkwarupho

\par }{\QB jịngujingu g'o keru.


\par }{\Q \VS{15}Ẹchachi, e gude ahụ̀ nwa

\par }{\QB ahụ̀hù emeje gẹ nwata

\par }{\QB maru iphe.

\par }{\Q Obenu lẹ nwata,

\par }{\QB a harụ ẹka emeje ne iya

\par }{\QB iphe-iphere.


\par }{\Q \VS{16}Ndu ẹjo-iphe -nọdu aka

\par }{\QB shii eje;

\par }{\QB iphe-ẹji akakwaphọ

\par }{\QB shii eje.

\par }{\Q Obenu lẹ ndu pfụberekoto

\par }{\QB e-gude ẹnya hụma teke

\par }{\QB ẹphe a-nọdu ada.


\par }{\Q \VS{17}Hụ̀a nwa ngu ahụ̀hù hụma

\par }{\QB l'oo-me g'ẹhu dụ

\par }{\QB ngu guu.

\par }{\Q Oo-me g'obu tsọhu ngu

\par }{\QB rịkpotoo.


\par }{\Q \VS{18}Ẹka ọphulenya adụdu

\par }{\QB bẹ onyemonye

\par }{\QB anọduje eme g'ọ dụ iya.

\par }{\Q Obenu l'onye eme iphe,

\par }{\QB a tụru l'ekemu bẹ

\par }{\QB bụ onye e keberu l'ọma.


\par }{\Q \VS{19}Ohu ta abụledaa opfu-ọnu bẹ

\par }{\QB e gude ezi iya iphe;

\par }{\QB kẹle o -dochakpọo ya nụ

\par }{\QB ẹnya bẹ o too

\par }{\QB yekpọdanu ọnu.


\par }{\Q \VS{20}?Ị hụmaru onye awọje opfu

\par }{\QB kpokokongu?

\par }{\Q Onye ono bẹ eelekwa ẹnya

\par }{\QB l'onye-eswe bẹ

\par }{\QB a-gbẹkwanu ka

\par }{\QB akụkuta-iphe eme lẹ

\par }{\QB yẹbedua.


\par }{\Q \VS{21}Nwoke -swanụkaru onye-ozi

\par }{\QB iya aswarụ;

\par }{\QB l'ọ nụa ya aphụ l'ikpazụ iya.


\par }{\Q \VS{22}Onye ẹhu eghu akpatsuje

\par }{\QB nseka.

\par }{\Q Tẹme onye obu-ọku nọdu

\par }{\QB emeje iphe-ẹji,

\par }{\QB dụ igwerigwe.


\par }{\Q \VS{23}Amadụ -kuahaa onwiya;

\par }{\QB l'o woze iya alị.

\par }{\Q Obenu l'onye wozeru onwiya

\par }{\QB alị bẹ aakwabẹje

\par }{\QB ùbvù shii.


\par }{\Q \VS{24}Onye yẹe onye-oshi emegbaa

\par }{\QB bụkwa ọhogu onwiya.

\par }{\Q Ọo-nụma ẹka eeri nte;

\par }{\QB ọle ọ tọ dụdu iphe, oopfu.


\par }{\Q \VS{25}Atsụ nemadzụ ebvu bụ ọ́nyà

\par }{\QB bẹ ọogbabeje.

\par }{\Q Obenu l'onye bụ onye kpọru

\par }{\QB obu yeru Chipfu ta

\par }{\QB adụdu iphe,

\par }{\QB byaru eme iya nụ.


\par }{\Q \VS{26}Aadụje igwerigwe achọ

\par }{\QB g'onye-ishi meeru

\par }{\QB phẹ iphe-ọma;

\par }{\QB obenu l'onye ekpejeru

\par }{\QB nemadzụ ikpe,

\par }{\QB pfụru ọto bẹ bụ Chipfu.


\par }{\Q \VS{27}Onye pfụberekoto bẹ

\par }{\QB onye apfụbeduru ẹka

\par }{\QB ọto adụje ashị.

\par }{\Q Onye obu gụru ìphóró

\par }{\QB nọdu adụjekwanu onye

\par }{\QB ẹjo-iphe ashị.




\par }\PoetryChap{30}{\Q \VerseOne{1}Ọwaa bụ opfu-ọnu

\par }{\QB Agụru, bụ nwa Jiake;

\par }{\QB ozi, Chipfu ziru iya:

\par }{\Q Nwoke ono pfuru iya Itiyẹlu;

\par }{\QB mbụ l'o pfuru iya Itiyẹlu

\par }{\QB pfuaru iya Ukalu sụ:


\par }{\Q \VS{2}Ọ kwa mu kachaa b'a ama

\par }{\QB iphe l'iphe,

\par }{\QB bụkpoo unwoke.

\par }{\Q Egomunggo nemadzụ ta

\par }{\QB adụkwa mu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{3}Mmamiphe bẹ mu ta

\par }{\QB nwụkpodaaru ilile.

\par }{\Q Ọphu mu amadụ Onye nsọ

\par }{\QB ono amama ophu.


\par }{\Q \VS{4}?Bụ onye bahụjewaru

\par }{\QB l'imigwe;

\par }{\QB bya eshi iya lwazeta?

\par }{\Q ?Bụ onye gudejewa ẹka

\par }{\QB kpokọbe phẹrephere?

\par }{\Q ?Bụ onye gudejewa uwe iya

\par }{\QB kechia mini mini,

\par }{\QB nọgbaa nụ?

\par }{\Q ?Bụ onye meru g'ẹka mgboko

\par }{\QB l'ophu beru kpọo

\par }{\QB g'abara?

\par }{\Q ?Ẹpha onye ono bụ gụnu?

\par }{\QB ?Bụ gụnu bẹ nwa iya aza?

\par }{\Q Kanụru mu iya mẹ ọ -bụru

\par }{\QB l'ị maru iya.


\par }{\Q \VS{5}Opfu Chileke l'ophu l'ophu

\par }{\QB dokwaru rịsaa.

\par }{\Q Tẹme ọ bụru onye egbobutaje

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB bụkpoo ndu gbabarụ

\par }{\QB l'ime iya je anọdu eze ndzụ.


\par }{\Q \VS{6}B'e yekwakwa iphe l'opfu iya.

\par }{\Q Ọdumeka bẹ ọo-bakwarụ

\par }{\QB ngu mba goshi ọha l'ị

\par }{\QB bụ onye adzụje ụka.


\par }{\Q \VS{7}Iphe labọ bẹ mu akpa ngu

\par }{\QB ishi iya jiko Chipfu.

\par }{\Q Mekwaaru mu iya jiko tẹme

\par }{\QB mu anwụhu.


\par }{\Q \VS{8}Menaa gẹ atụkporoko yẹe

\par }{\QB adzụ ụka nọdu mu

\par }{\QB ẹnya.

\par }{\Q B'emekwa gẹ mu kpaa nri;

\par }{\QB ọphu i mekwa gẹ mu

\par }{\QB nweru iphe.

\par }{\Q Iphe, ịi-nụje mu phọ bụ

\par }{\QB nri, asụje mu eriri

\par }{\QB mbọku-mbọku.


\par }{\Q \VS{9}Ọdumeka bẹ mu

\par }{\QB e-nwenụkakwaru iphe

\par }{\QB shi nno jịka ngu:

\par }{\QB pfuahaa sụ:

\par }{\QB ?Bụ onye bụ Chipfu ọbu?

\par }{\Q Ọzoo lẹ mu jeru je akpanụka

\par }{\QB nri; je ezia iphuru;

\par }{\QB shi nno mebyia ẹpha

\par }{\QB Chileke mu.


\par }{\Q \VS{10}Ta anọdukwa l'iphu nnajịuphu

\par }{\QB pfubyishia onye-ozi iya.

\par }{\Q Ọdumeka bẹ ọo-tụkwa ngu

\par }{\QB ọnu, a-vụru ngu nụ.


\par }{\Q \VS{11}O nwekwarụ ndu anọduje

\par }{\QB ephu nna phẹ iphu.

\par }{\Q Ọphu ẹphe agọjedu ọnu-ọma

\par }{\QB anụ ne phẹ.


\par }{\Q \VS{12}Mbụ ndu dụebe ree l'ẹnya

\par }{\QB nkephẹ.

\par }{\Q Ọle a ta safụkwaru phẹ

\par }{\QB ideyideyi, ẹphe dụ.


\par }{\Q \VS{13}Ndu anọduje avọru nemadzụ

\par }{\QB ẹnya;

\par }{\QB bya elephuje nemadzụ

\par }{\QB ibe phẹ.


\par }{\Q \VS{14}Eze, dụ phẹ l'ọnu bụ

\par }{\QB ogu-echi;

\par }{\Q Iphe, doru phẹ jọo l'ọnu

\par }{\QB bụru ọkarara,

\par }{\QB ẹphe e-gude tụko ndu ụkpa

\par }{\QB tagbushikọta g'ẹphe

\par }{\QB bvụ l'eliphe;

\par }{\QB tụko ndu adụdu g'ọ dụ phẹ

\par }{\QB lwụa g'ẹphe ta phọdu

\par }{\QB l'echilabọ ndu nọ ndzụ.


\par }{\Q \VS{15}Etu-ụda nwụtaru

\par }{\QB ụnwumgboko labọ.

\par }{\Q Ọ bụru iphe,

\par }{\QB ẹphe anọdujeepho ara

\par }{\QB mkpụrumkpuru bụ:

\par }{\QB Nụ mu! Nụ mu!

\par }{\Q Mbụ l'o nweru iphe ẹto,

\par }{\QB ẹpho te ejijedu ejiji;

\par }{\QB mbụ iphe ẹno,

\par }{\QB teke asụswee:

\par }{\QB O jiwaru mu!


\par }{\Q \VS{16}Mbụ alị-maa;

\par }{\QB yẹe ẹpho nwanyị,

\par }{\QB ta atsụdu ime; yẹe alị;

\par }{\QB kẹle alị teke

\par }{\QB angụnyadaa mini bya

\par }{\QB asụ lẹ ya ta angụedu;

\par }{\QB waa ọku, enwu enwunwu;

\par }{\QB ọku, enwu enwunwu

\par }{\QB teke anọnyakpoo

\par }{\QB bya asụ: O jiwaru mu!


\par }{\Q \VS{17}Onye asụ̀ nna iya ẹnya ruu;

\par }{\QB ọphu ọ kpadụ ishi eme iphe,

\par }{\QB ne iya sụru g'o mee

\par }{\QB bẹ okpoko-ọ́hà e-shi lẹ

\par }{\QB wukirima bya agụta

\par }{\QB ẹnya onye ọbu.

\par }{\Q Ọ bụru udele l'e-ri iya.


\par }{\Q \VS{18}Ọ dụru iphe ẹto,

\par }{\QB dụ mu oke biribiri;

\par }{\QB mbụ iphe ẹno,

\par }{\QB te edokpọdaru mu

\par }{\QB ẹnya edodo ophu:


\par }{\QB \VS{19}ụzo ugo l'akpaminigwe;

\par }{\QB waa ụzo agwọ l'eli

\par }{\QB mkpuma;

\par }{\QB waa ụzo ụgbo-mini

\par }{\QB l'eze-ẹnyimu;

\par }{\QB yẹle ụzo nwoke waa

\par }{\QB nwamgbọko.


\par }{\Q \VS{20}Waa gẹ nwanyị ovuọba

\par }{\QB emeje iya baa:

\par }{\Q Oorije nri woru ọnu

\par }{\QB huchachaa;

\par }{\QB sụ: Ọ tọ dụkwa iphe,

\par }{\QB dụ ẹji, mu meru.


\par }{\Q \VS{21}Ọ dụru iphe ẹto,

\par }{\QB mgboko l'ophu anọduje

\par }{\QB lẹ mkpula anma jiijiijii;

\par }{\QB mbụ l'ọ dụru mkpula

\par }{\QB iphe ẹno,

\par }{\QB mgboko ta adụkpodaa

\par }{\QB ike apfụru apfụru ophu.


\par }{\Q \VS{22}Mbụ lẹ nwata-ozi phelihuru

\par }{\QB bya abụru onye eze;

\par }{\QB waa l'onye-eswe

\par }{\QB wafụru bya enweru nri;


\par }{\QB \VS{23}nwanyị, a kpọru ashị,

\par }{\QB lụru ji;

\par }{\QB ọzoo nwamgbọko,

\par }{\QB yẹe nemadzụ bu;

\par }{\QB ọ kapyabẹ onye ọbu ẹnya.


\par }{\Q \VS{24}Ọ dụru iphe ẹno, dụ l'eliphe,

\par }{\QB ha nwanshịi;

\par }{\QB ọle ẹphe mashịru iphe ike.


\par }{\Q \VS{25}Ndada bụ iphe, e meru dobe

\par }{\QB l'eliphe; ọphu ike aduzidu iya;

\par }{\QB ọle ẹphe akwajẹ nri

\par }{\QB l'ọnanwu dobe,

\par }{\QB ẹphe e-ri l'udzumini.


\par }{\Q \VS{26}Nchi-ọgba bụ iphe,

\par }{\QB e meru dobe l'eliphe;

\par }{\QB ọphu ọkpehu aduzidu iya;

\par }{\QB ọle ẹphe ebvuje

\par }{\QB agbara-mkpuma

\par }{\QB dozia buru.
 

\par }{\Q \VS{27}Igube te enwedu onye-eze;

\par }{\QB ọle ẹphe anọduje ephe

\par }{\QB l'ọgbo l'ọgbo.


\par }{\Q \VS{28}Ngwere ta adụdu m'obetaru

\par }{\QB ọ bụru ẹka be egude

\par }{\QB achị iya; ọphu egude iya;

\par }{\QB ọle ọo-nọdujechaa

\par }{\QB nọdu l'oke-unuphu ibe eze.


\par }{\Q \VS{29}Ọ dụru iphe ẹto,

\par }{\QB anọduje agụ ije ọgu;

\par }{\QB mbụ l'ọ dụru iphe ẹno,

\par }{\QB ije iya dụshi ree ike.


\par }{\Q \VS{30}Oduma bụ iya kachaa ọkpehu

\par }{\QB l'iphe, bụ anụ;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu anụ,

\par }{\QB ọogbaru ọso.


\par }{\Q \VS{31}Ọzo bụ oke-ọku,

\par }{\QB azọ pfukangu pfukangu;

\par }{\QB mkpi;

\par }{\QB yẹe onye eze yẹe ndu

\par }{\QB ojọgu iya,

\par }{\QB nọ-pheru iya mgburugburu.


\par }{\Q \VS{32}Ọ -bụru l'i shi mewaa iphe

\par }{\QB onye-eswe;

\par }{\QB mbụ l'i shi ekutse onwongu;

\par }{\QB ọzoo l'ọ dụru idzu ẹjo-iphe,

\par }{\QB i shi chịwaa;

\par }{\QB dẹkwaa ẹka l'ọnu!


\par }{\Q \VS{33}Kẹle ọo g'a pyịje ẹra-eswi

\par }{\QB meta iya manụ-a;

\par }{\QB ọ bụru g'ọ bujeru;

\par }{\QB a -swịkpoo imi aswịkpo

\par }{\QB l'ọ lwaa mee-a

\par }{\QB bụ g'ọ bujeru;

\par }{\QB a -kpatsu ẹhu-eghu;

\par }{\QB opfu abya.




\par }\Chap{31}{\SH Opfu-ọnu onye eze \newline  ono, bụ Lemẹlu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ọwa-a bụ opfu-ọnu

\par }{\QB onye eze ono, bụ Lemẹlu.

\par }{\Q Ọ bụ ozi, ne iya ziru iya:


\par }{\Q \VS{2}Gụbe nwa mu; gụbe nwa,

\par }{\QB mu tsụru ime iya; nwa,

\par }{\QB mu kwetarụ l'ukwe-iphe;


\par }{\QB \VS{3}b'a pakwarụ ike ngu

\par }{\QB l'ophu ziaru eme k'ụnwanyi!

\par }{\Q Te ewokwaru ọkpehu ngu

\par }{\QB hagbuaru ndu ono,

\par }{\QB emebyije ndu eze onoya.


\par }{\Q \VS{4}Jiko Lemẹlu;

\par }{\QB gẹ ndu eze ta angụjekwa

\par }{\QB mẹe.

\par }{\Q Mbụ l'angụ mẹe ta abụkwa

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB rwuberu ndu eze.

\par }{\Q Mbụ kẹ gẹ ndu-ishi

\par }{\QB wata angụ mẹe,

\par }{\QB l'atsụ atsụtsu ta adụkwa

\par }{\QB ree.


\par }{\Q \VS{5}A -nọnyaa; ẹphe ngụa mẹe

\par }{\QB zọha iphe, ekemu pfuru;

\par }{\QB woru ikpe,

\par }{\QB rwuberu onye eemekpa

\par }{\QB ẹhu gbanwee.


\par }{\Q \VS{6}Woru mẹe, atsụ atsụtsu nụ

\par }{\QB ndu ala l'iswi.

\par }{\Q Woru mẹe nụ ndu aphụ

\par }{\QB tsọru;


\par }{\QB \VS{7}g'ẹphe ngụa zọhaa

\par }{\QB ọ-kpa-nri phẹ;

\par }{\QB mbụ zọhaa ẹjo ọnodu,

\par }{\QB ẹphe nọ.


\par }{\Q \VS{8}“Pfuje opfu ẹhu ndu ono,

\par }{\QB ata dụdu ike pfua opfu

\par }{\QB ẹhu onwophẹ ono.

\par }{\Q Dzọje iphe, rwuberu ndu bụ

\par }{\QB ụnwu-ogbee.


\par }{\Q \VS{9}Pfuje iphe, rwuberu ngu

\par }{\QB l'epfupfu;

\par }{\QB l'i kpeje ikpe nhamụnha.

\par }{\Q Gbajẹru ndu iphe-ẹhuka byaru;

\par }{\QB yẹe ndu adụdu g'ọ dụ

\par }{\QB phẹ ọdzori.”


\par }{\SH Nwanyị, umere iya dụ ree
\par }
{\Q \VS{10}?Bụ onye a-dụkpoo ike chọta;

\par }{\QB ọkpobe nwanyị?

\par }{\Q Ẹgube nwanyị ono kakwa

\par }{\QB mkpuma, vu oke aswa

\par }{\QB ere ire.


\par }{\Q \VS{11}Ji, alụ iya nụ gude ire

\par }{\QB iya ẹka;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu ọkpobe iphe,

\par }{\QB ụko iya dụru iya.


\par }{\Q \VS{12}Iphe, oowotajẹru ji iya bụ

\par }{\QB iphe-ọma; ọ tọ bụdu ẹjo-iphe;

\par }{\QB mbụ gẹ nwanyị ono

\par }{\QB a-nọ-beru l'eliphe-a.


\par }{\Q \VS{13}Ẹji ebili yẹe oghu ọchaa bẹ

\par }{\QB ọohoje ahọho họta;

\par }{\QB gude ẹka iya jee ya ozi

\par }{\QB l'oohe iya ihee ejeje.


\par }{\Q \VS{14}Ọ dụ g'ụgbo-mini ọgbangho;

\par }{\QB kẹle oojeje ẹka dụ ẹnya je

\par }{\QB akpata nri.


\par }{\Q \VS{15}Teke ootehuje lẹ mgbẹnya bụ

\par }{\QB lẹ gẹregere ụtsu mee nri

\par }{\QB doberu ndibe iya;

\par }{\QB bya anụkwapho

\par }{\QB ụnwumgboko,

\par }{\QB ẹphe l'iya bu oke iya nkephẹ.


\par }{\Q \VS{16}Alị bẹ oolerwejeada ẹnya

\par }{\QB elerwe tẹme l'ọozuje iya.

\par }{\Q Ọ nọdu egudeje nwa okpoga,

\par }{\QB erwuje iya ẹka gbaa

\par }{\QB opfu-vayịnu.


\par }{\Q \VS{17}Ọ -gbẹshi eje ozi l'ọogbakpoo

\par }{\QB ẹhu jeshia ya ike.

\par }{\Q Ẹka eshihuje iya ike l'ozi.


\par }{\Q \VS{18}Nghọ, ọogba bẹ ọogbaje iya

\par }{\QB rita iya urwu.

\par }{\Q Ọphu orọku iya anyịhudu

\par }{\QB anyịhu l'ẹnyashi.


\par }{\Q \VS{19}Oo gudeje ẹka iya gbaa oghu

\par }{\QB gude kpaarụ onwiya

\par }{\QB ẹkwa.


\par }{\Q \VS{20}Ọosajeru ndu akpa nri ẹka

\par }{\QB iphe-ọma;

\par }{\QB mbụ lẹ ndu adụdu g'ọ dụ

\par }{\QB phẹ bẹ oomejeru iphe-ọma.


\par }{\Q \VS{21}Igwe -nọdu atụ

\par }{\QB akamini-sunoo;

\par }{\QB ọ tọo tsụdu ebvu kẹ ?amaru;

\par }{\QB tọ dụdu nụ iphe,

\par }{\QB oo-me ndibe iya?

\par }{\QB kẹle onyemonye lẹ gẹ

\par }{\QB ndibe iya ha bẹ

\par }{\QB yekọtaru uwe-oyi.


\par }{\Q \VS{22}Oogudeje ẹka iya kwee ẹkwa,

\par }{\QB ọophushije l'iphe,

\par }{\QB ẹphe azẹje azẹe.

\par }{\Q Tẹme uwe iya bụru ọkpobe

\par }{\QB ẹkwa ọchaa yẹe

\par }{\QB k'uswe-uswe.


\par }{\Q \VS{23}Ji iya bẹ aakwabẹje ùbvù

\par }{\QB l'edupfu mẹ ọ -nọdu

\par }{\QB l'edzudzu-ọha ndu bụ

\par }{\QB ọgerenya mkpụkpu.


\par }{\Q \VS{24}Oogudeje ẹka iya kwee uwe

\par }{\QB ẹkwa ọchaa ereshi

\par }{\QB ereshi.

\par }{\Q Ọ bụru iya evujeru ndu agba

\par }{\QB nghọ iphe,

\par }{\QB eekebeje l'upfu.


\par }{\Q \VS{25}Ọkpehu yẹe adụ ùbvù bẹ o

\par }{\QB yeru g'onye yeru uwe.

\par }{\Q K'ọphu bụ l'e -mechaa bẹ

\par }{\QB oo-mechaa nwụjaa

\par }{\QB ọnu-ọchi.


\par }{\Q \VS{26}Oogudeje mmamiphe

\par }{\QB epfu opfu.

\par }{\Q Tẹme ire nọdu apfụjeru iya

\par }{\QB ọto mẹ ọ -nọdu ezi iphe.


\par }{\Q \VS{27}Ndibe iya bẹ ooswijeru

\par }{\QB eswiru eleta phẹ ẹnya.

\par }{\Q Ọphu oorijedu nri meahaa

\par }{\QB ẹnyiru.


\par }{\Q \VS{28}Ụnwegirima iya etehuje kua

\par }{\QB ya onye a gọru ẹhu-ụtso

\par }{\QB nụ.

\par }{\Q Ji iya nọdu ekukwa iya phọ

\par }{\QB nno;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu anọduje

\par }{\QB aja iya ajaja.


\par }{\Q \VS{29}“Ụnwanyi, dụ igwerigwe

\par }{\QB emejekwa ẹguru iphe,

\par }{\QB dụ igwerigwe.

\par }{\Q Ọle ọo ngu kachaa ememe!”


\par }{\Q \VS{30}Ọnmogo bụkwa ụghoshi.

\par }{\Q Tẹme ama rọoroo bụru

\par }{\QB iphe-mmanụ.

\par }{\Q Obenu lẹ nwanyị,

\par }{\QB atsụ Chipfu ebvu bẹ

\par }{\QB gbaru g'a jaa ya ajaja;


\par }{\QB \VS{31}bua ya obunggo,

\par }{\QB rwuberu iya nụ.

\par }{\Q Mbụ-a; g'ozi, o gude ẹka iya

\par }{\QB eje mekwaa g'e tua

\par }{\QB ya ẹpha l'ọma edupfu.

\par }