\NormalFont\ShortTitle{Hiburu}

{\MTB Ẹkwo-ozi, E Deru Nụ Ndu

\par }{\MT Hiburu



\par }\ChapOne{1}{\SH Opfu, Chileke shi l'ọnu Nwa iya epfu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lẹ teke k'azụ bẹ Chileke shi l'ọnu ndu mpfuchiru iya pfuru nụ ndiche anyi phẹ ugbo olemole l'ụzo, dụgbaa iche iche.

\VS{2}O be lẹ nta, bụwaa ikpazụ-a; ọ bụru onye bụ Nwa iya bẹ o gude pfuru nụ anyi. Ọ bụru l'ẹka Nwa iya ono bẹ ọ gbẹ mee mgboko mgburugburu; tẹme ọ họtakwa iya phọ sụ l'ọo ya bẹ iphemiphe kụru ishi l'ẹka.

\VS{3}Nwa ono egbu nwịinwii; shi ẹgube ono egoshi l'o nọepho gẹ Chileke egbu nwịinwii bụ ono; tẹme ọ bụerupho gẹ Chileke dụ bụ g'ọ dụkota kpamu. Opfu, Nwa iya ono pfuru ereshi ire ike. Ọ bụru ire ono, oore ono bẹ o gude gudeshia mgboko mgburugburu. Ọ safụchaaru ndiphe iphe-ẹji phẹ; ọ gbẹshi je anọdu anọo l'imigwe l'ẹkutara Chileke, bụ iya bụ onye ono, kakọta ike.


\par }{\SH Nwa ono ka ojozi-imigwe
\par }
{\PP \VS{4}Nwa ono bẹ Chileke meru; ọ nyịbekota ụnwu-ojozi-imigwe; ọ bụkwarupho ẹgube ono bụ g'ẹpha, Chileke gụru iya dangokwaruphọ ẹpha k'ụnwu-ojozi-imigwe.

\VS{5}Lẹ-a; ?bụ ojozi-imigwe ole bẹ Chileke sụjeru:

\par }{\Q “Ọo ngu bụ Nwa mu nwoke.

\par }{\Q E -shi ntanụ-a bẹ mu

\par }{\QB bụwaa Nna ngu.”

\par }{\MM Ọzo bụru:

\par }{\Q “Mu a-bụru iya Nna;

\par }{\QB l'ọo-bụru mu Nwa.”


\par }{\MM \VS{6}Tẹmanu kwaphọ teke Chileke dubataru Nwa iya ono, bụ ọkpara iya ono lẹ mgboko bẹ ọ sụru:

\par }{\Q “G'iphe, bụkpoo

\par }{\QB ụnwu-ojozi-imigwe

\par }{\QB kẹ Chileke l'ophu

\par }{\QB bakọtakwaru iya ẹja.”


\par }{\MM \VS{7}A bya l'ẹka k'ụnwu-ojozi-imigwe; ọ bụru iphe, Chileke pfuru bụ:

\par }{\Q “O meru

\par }{\QB ụnwu-ojozi-imigwe

\par }{\QB iya ẹphe bụru phẹrephere;

\par }{\QB bya emee ndu-ozi iya

\par }{\QB ẹphe bụru ọku,

\par }{\QB enwu phoophoophoo.”


\par }{\MM \VS{8}A byakwanụ lẹ kẹ Nwa Chileke ọbu ọ sụ:

\par }{\Q “Aba-eze ngu gụbe

\par }{\QB Chileke a-nọ ojejoje.

\par }{\QB Ọ bụru apfụbekoto

\par }{\QB a-bụru mgbọro-onye-eze,

\par }{\QB ii-gude bụru eze ọbu.


\par }{\Q \VS{9}Iphe, pfụru ọto dụ ngu ree;

\par }{\QB iphe,

\par }{\QB apfụduru-ọto dụkwanu

\par }{\QB ngu ashị.

\par }{\Q Noo g'o gude Chileke ono,

\par }{\QB bụ Chileke ngu ono họta ngu;

\par }{\QB bya akwabẹ ngu ùbvù;

\par }{\QB mee ẹhu nọdu atsọ

\par }{\QB ngu ụtso;

\par }{\QB ùbvù mẹ ẹhu-ụtso

\par }{\QB ọphu kwata ka kẹ ndu

\par }{\QB unu l'ẹphe gba nanụ shii.”


\par }{\MM \VS{10}Ọzo bụru;

\par }{\Q “E -shikpọo lẹ mbụ bụ

\par }{\QB gụbe Nnajịuphu

\par }{\QB meru alị mee iphe,

\par }{\QB nọ iya nụ;

\par }{\QB tẹme ọ bụru ngu gude

\par }{\QB ẹka ngu mee igwe;

\par }{\QB bya emee iphemiphe,

\par }{\QB nọ iya nụ.


\par }{\Q \VS{11}Iphemiphe ono e-mechaa

\par }{\QB mebyishihukọta;

\par }{\QB obenu lẹ gụbedua

\par }{\QB l'a-dụ g'ị dụ.

\par }{\Q Iphemiphe ono

\par }{\QB e-mechakwaa kashịhu

\par }{\QB g'uwe.


\par }{\QB \VS{12}L'ịipyakobe phẹ g'a

\par }{\QB pyakọberu ukpo;

\par }{\QB woru phẹ gbanwee

\par }{\QB g'a gbanweru uwe.

\par }{\Q Obenu lẹ gụbedua

\par }{\QB bụepho onye ị bụ bẹ

\par }{\QB ị bụ;

\par }{\QB Ị nọwaa g'ịi-nọdu

\par }{\QB jasụ lẹ tuutuutuu

\par }{\QB lẹ mịimiimii.”\FTNT{*}{{\FR 1:12 }{\FR{1:10-12
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 102:25-27}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{13}Tọo ?bụ ojozi-imigwe ole bẹ Chileke sụjeru:

\par }{\Q “Nọdu mu l'ẹkutara

\par }{\QB jasụ teke mu

\par }{\QB e-me ndu ọhogu ngu

\par }{\QB g'ẹphe bụru iphe,

\par }{\QB ịi-zọpyabe l'ọkpa?\FTNT{†}{{\FR 1:13 }{\FR{1:13
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 110:1}}{\FT{.}}}”


\par }{\PP \VS{14}Sụ-a; ?bụ gụnu bẹ ụnwu-ojozi-imigwe bụkpoo? Ẹphe tụkoru bụru ụnwu-ojozi, a taa hụmadu l'ẹnya, ejegbaaru Chileke ozi; bya abụru ndu Chileke yeru g'ẹphe bya eyeru ndu oo-mechaa dzọta ẹka.




\par }\Chap{2}{\SH Ndzọta, parụ ẹka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Noo g'o gude anyi jee eyefụtaru ẹhu l'opfu ono, anyi nụmaru onoya; g'anyi ta akpọnyaa gẹe gẹe gẹe kpọfu.

\VS{2}Kẹle ọ -bụru l'ozi ono, ụnwu-ojozi-imigwe zihawaru onoya bẹ meru g'a maru l'opfu Chileke ono ere ire; k'ọphu ndu jịkaru iya nụ yẹle ndu jịkaru eme iphe, Chileke pfuru bẹ ọ gwarụ ọchi, bụ iphe, gbaru phẹ nụ;

\VS{3}?dẹnu g'anyi e-shi nahụ mẹ ọ -bụru l'anyi weru eze ndzọta ono gbẹgelegbegele, bụ ọphu Nnajịuphu vuhawaa ụzo pfua opfu iya; ndu nụmaru iya nụ byakwanụ bya emee g'anyi maru l'ọ bụ eviya.

\VS{4}Chileke l'onwiya goshikwaphọ l'ọ bụ eviya teke ono, o gude ike iya meshia iphe-ọhumalenya, dụgbaa biribiri bya eworu iphe-ọma, shigbaa Unme-dụ-Nsọ l'ẹka keshikwaaruphọ ndu kweru nkiya g'ọ dụ iya g'o kee ya ono.


\par }{\SH Jizọsu egoshi ụzo ndzọta
\par }
{\PP \VS{5}L'ọ tọ bụkwa ụnwu-ojozi-imigwe bẹ Chileke meru g'ẹphe bụru ishi lẹ mgboko ono, e-mechaa bya nụ ono, bụ iya bụ mgboko ono, anyi epfu opfu iya ono.

\VS{6}L'ọ chia iphe, Chileke meru bụnua g'e pfuru l'ẹkwo-opfu iya sụ:

\par }{\Q “Gụbe Chileke;

\par }{\QB ?bụ gụnu bẹ nemadzụ

\par }{\QB bụ kẹ g'ị rị-vuje iya?

\par }{\Q ?Bụ gụnu b'ọ bụ kẹ

\par }{\QB g'i letajẹ iya ẹnya?


\par }{\Q \VS{7}I meru iya ọ ka

\par }{\QB ụnwu-ojozi-imigwe

\par }{\QB ọlwali;

\par }{\QB nọo ọdu nwanshịi;

\par }{\QB bya eworu

\par }{\QB ogbu-nwịinwii yẹle

\par }{\QB ọkwabe ùbvù gude

\par }{\QB kpube iya okpu-eze;


\par }{\QB \VS{8}bya emee ya ọ

\par }{\QB nọngokota iphemiphe,

\par }{\QB i meru ememe.”\FTNT{*}{{\FR 2:8 }{\FR{2:8
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 8:4-6}}{\FT{.}}}

\par }{\MM Eshinu o meru iphemiphe nọdu iya l'ẹka; bụna iya bụ l'ọ tọ dụdu g'ọ ka mma l'ọo iphe lanụ, ọ gụfuru. Obenu lẹ nta-a bẹ e teke ahụmadu g'o shiru bụru ishi iphemiphe.

\VS{9}Ọ chia Jizọsu bẹ anyi hụmaru g'e meru iya ọ ka ụnwu-ojozi-imigwe ọlwali nọo ọdu nwanshịi; onye e kpuberu okpu-eze, dụ biribiri yẹle ọkwabe ùbvù k'ọphu o shi l'eze-iphe-ọma ọphu Chileke eme nwụhu-chiru onyemonye.

\VS{10}Ọ bụleru-a yẹbedua, bụ Chileke, iphemiphe shi l'ẹka tẹme ọ bụru iya nwe iphemiphe bẹ ọ gbaru l'eshi l'iphe-ẹhuka, onye-ndzọta ono jeru dzugbua oke l'ẹhu iya; shi nno mee ndu dụ igwerigwe g'ẹphe bụru ndu egbu nwịinwii.


\par }{\PP \VS{11}Lẹ yẹbedua ono, bụ Jizọsu ono, emeje gẹ nemadzụ dụebe ree l'iphu Chileke onoya; mẹ ndu ọbu, o meru g'ẹphe dụebe ree ọbu tụkokwaru shi lẹ nna lanụ ono. Noo g'o gude ọphu iphere adụjedu iya eku phẹ ụnwunna iya.

\VS{12}L'ọ sụkwaru:

\par }{\Q “Mu e-me g'ụnwunna

\par }{\QB mu maru ngu;

\par }{\QB mu a-nọdu l'edzudzu-ọha

\par }{\QB gụa ebvu jaa ngu ajaja.\FTNT{†}{{\FR 2:12 }{\FR{2:12
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 22:22}}{\FT{.}}}”


\par }{\MM \VS{13}Bya asụkwapho: “Ọo ya bẹ mu a-dakobe.” Sụkwapho; “Wakwa mu nọ l'ẹka-a mu l'ụnwegirima ono, Chileke chịru nụ mu ono.”


\par }{\PP \VS{14}Eshinu ụnwegirima onoya bụgbaa nemadzụ, furu ẹka fua ọkpa bẹ ọ gbẹshierupho bya abụru nemadzụ g'ẹphe bụ. Iphe, o gude mee nno bụ g'oo-shi l'anwụhu, ọ nwụhuru mebyia ike onye ono, bụ iya bẹ anwụhu gude ere ire; onye ono bụ Obutuswe.

\VS{15}Ọo ya bụ; o shi l'anwụhu ono, ọ nwụhuru ono tọo phẹ l'ẹgbu; mbụ ndu ono, shi eshinu ẹphe fụtaru l'eliphe nọdu bụru ohu ono; opfu l'ẹphe atsụ ebvu anwụhu.

\VS{16}Lẹ-a; ọphu doru ẹnya bụ l'ọ tọ bụdu ụnwu-ojozi-imigwe bẹ ọ byaru g'o yeru ẹka; ọo oshilọkpa Ébirihamu phẹ.

\VS{17}Noo g'o gude ọ bụru iphe, rwuberu iya erwube l'ọ byafụtaje bya abụru nemadzụ g'ụnwunna iya bụ l'ụzo iphemiphe. Ọo ya bụ g'oo-shi ẹgube ono bụru phẹ onye-ishi uke kẹ Chileke; bụru onye obu-imemini; bụkwarupho onye e gude ire iya ẹka l'iphemiphe, oomeru Chileke; g'ee-shi ẹgube ono gẹ Chileke agụaru ndiphe nvụ l'iphe-ẹji phẹ g'ọ ha.

\VS{18}Yẹbedua l'onwiya jewaru iphe-ẹhuka; tẹme ọhutama byapfutakwaa ya phọ. Noo g'o gude ọ nọdu adụje ike yeru ndu ọhutama byapfutaru ẹka nta.




\par }\Chap{3}{\SH Jizọsu kakwaphọ Mósisu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ lẹ-a; ụnwunna mu, dụ nsọ, bụ ndu a gbẹkwapho l'imigwe kua; unu rịjekponaa ọriri kẹ Jizọsu ono, bụ onye-ishi-ozi; waa onye-ishi uke Chileke mẹ a -bya l'iphe ono, anyi sụru l'ọ bụ ọkpobe-opfu ono.

\VS{2}Lẹ yẹbedua goshiẹkwarupho Chileke ono, họtaru iya g'ọ bụru onye-ishi uke iya ono lẹ ya bụ onye o gude ire iya ẹka; ẹgube e gudekwaphọ ire Mósisu ẹka l'ozi, o jeru ndu ọnu-ụlo iya.

\VS{3}Ọle ọ gbakwarụ g'a ka aja Jizọsu ajaja eme lẹ Mósisu; mbụ ẹgube ono aakajẹ akwabẹ onye kpụru ụlo ùbvù; eme l'ụlo ọbu l'onwiya ono.

\VS{4}A makwarụ-a l'ọ tọ dụdu ụlo, abụdu nemadzụ kpụru iya; obenu l'ọo Chileke bụ onye mekwanụru iphemiphe.

\VS{5}Sụ-a; Mósisu bụekwapho onye-ozi kpụ. O goshiru Chileke lẹ ya gbaru g'e gude ire iya ẹka l'ozi, o jeru ndu Ízurẹlu l'ophu, bụ ndu ọnu-ụlo Chileke. Ọ bụru iya goshiru iphe, Chileke mechaarụ mee l'iphu.

\VS{6}A byakwanụ lẹ Kéreshi; ọ bụru Nwa, eleta ụlo Nna iya ẹnya. Nna iya ono bụ Chileke. O goshikwaphọ Chileke l'o gude ire iya ẹka. Ọ bụru anyi bụ ọnu-ụlo Nna iya ọbu mẹ ọ -bụru l'ọkpoma shihuru anyi ike; anyi dobe obu l'iphe ono, anyi ele ẹnya iya ono.


\par }{\SH Chileke e-me gẹ ndu nkiya tụta unme
\par }
{\PP \VS{7}Unme-dụ-Nsọ pfukwaru sụ:

\par }{\Q “Teke unu nụmaru olu

\par }{\QB iya ntanụ-a;


\par }{\QB \VS{8}unu ta akpọ-chikwa

\par }{\QB obu unu

\par }{\QB gẹ ndiche unu phẹ shi

\par }{\QB kpọ-chia ya

\par }{\QB teke ono ẹphe kwefuru

\par }{\QB iya ike l'echiẹgu;

\par }{\QB teke ono,

\par }{\QB ẹphe shi anọduje ahụ

\par }{\QB mu ama onoya.


\par }{\Q \VS{9}Ọ bụru l'ẹka ono bẹ

\par }{\QB ndiche unu phẹ

\par }{\QB nọru hụa mu ama;

\par }{\QB bya adalekwaa mu

\par }{\QB phọ adale;

\par }{\QB l'ẹka ẹphe

\par }{\QB hụmakwaru-a iphe,

\par }{\QB mu meru l'ime

\par }{\QB ụkporo apha labọ.


\par }{\Q \VS{10}Ọ bụru iphe ono meru

\par }{\QB g'o gude ọgbo teke

\par }{\QB ono mee ẹhu ghua

\par }{\QB mu eghu mu sụ:

\par }{\Q ‘Ndu-a bẹ egomunggo phẹ

\par }{\QB jephuhuakwaru

\par }{\QB ejephuhu;

\par }{\QB ọphu ẹphe amadụ iphe,

\par }{\QB mu sụru g'e meje.’


\par }{\Q \VS{11}Ọ bụru iya bụ l'ẹphe

\par }{\QB akpatsu oke-ẹhu-eghu mu;

\par }{\QB mu ria angụ sụ: ‘Ẹphe

\par }{\QB ta abyadụ anọdu

\par }{\QB l'ọkpoku mu.’ ”\FTNT{*}{{\FR 3:11 }{\FR{3:11
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 95:7-11}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{12}Ọo ya bụ; ụnwunna mu; unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya g'ọ tọ dụ onye ẹjo ọkpoma a-dụ l'echilabọ unu; ọphu ọ dụ onye a-bụru onye te ekwetajẹdu iphe, Chileke epfu; shi nno haa etsoru Chileke ono, bụ ọphu dzụ ndzụ ono.

\VS{13}Ọ chia iphe, unu a-nọdu eme bụ g'unu pfushijeru nwibe unu opfu ike mbọku-mbọku, a gbẹshikpowaru kua “Ntanụa” g'ẹphe haa iphe-ẹji g'ọ tọ dụ onye iphe-ẹji e-dephu.

\VS{14}L'anyi tụkokwaru bụru ndu ẹphe lẹ Kéreshi tụkoru gbarụ mgba l'iphe nkiya mẹ ọ -bụru l'anyi pfụ-shikpọerupho ike l'iphe ono, anyi shi lẹ mbụ dobe ọkpoma ono jasụ l'ikpazụ.


\par }{\PP \VS{15}Eshinu e deru sụ:

\par }{\Q “Teke unu nụmaru olu

\par }{\QB Chileke ntanụ ọwa;

\par }{\QB unu ta akpọ-chikwa

\par }{\QB obu unu

\par }{\QB gẹ ndiche unu phẹ

\par }{\QB shi kpọ-chia ya

\par }{\QB teke ono,

\par }{\QB ẹphe kwefuru iya

\par }{\QB ike ono.\FTNT{†}{{\FR 3:15 }{\FR{3:15
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 95:7}}{\FT{.}}}”


\par }{\PP \VS{16}?Bụ ndu ole bẹ nụmabebecharu olu Chileke ono bya ekwefukwaru iya phọ ike? ?Tọ bụedu ndu ono, Mósisu dufutaru l'alị Ijiputu onoya?

\VS{17}?Bụ ndu ole bẹ kpatsukpọerupho Chileke ẹhu eghu ụkporo apha labọ? ?Tọbudu ndu meru iphe-ẹji; e mechaa odzu phẹ dakaa l'echiẹgu?

\VS{18}?Bụ ndu ole bẹ o riru angụ sụ l'ẹphe ta abyadụ anọdu l'ọkpoku iya-a? Tọbudu ndu ono, ekwedu eme iphe, o pfuru onoya.

\VS{19}Ọ n'iya bụ l'anyi hụmawaru l'o to kwedu g'ẹphe nọdu l'ọkpoku iya kẹle ẹphe te ekwedu mee g'o pfuru.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ lẹ-a; l'eshinu Chileke kwewaru anyi ukwe-iphe l'anyi a-bata l'ọkpoku iya; gẹ ndzụ gụje anyi g'anyi kwabẹ ẹnya g'ọ tọ dụ onye aa-sụ l'o metaru iphe, e-me g'o to rwu ẹka ono.

\VS{2}Kẹle ọ kwaphọ gẹ ndiche ono, Mósisu edu ụzo l'echiẹgu ono nụmaru ozi-ọma ono bụ g'anyịbedua nụmaru iya nta-a. Obenu l'opfu ono, ẹphe nụmaru onoya ta adụdu urwu, ọ barụ phẹ; kẹle ẹphe nụmachaaru ukwe-iphe, Chileke kweru bya emee g'ẹphe ta anụmaduru iya.

\VS{3}L'ọ bụekwapho anyịbe ndu nụmaru ozi Chileke ono -kweta; anyi anọdu l'ọkpoku iya. L'o pfuakwaru sụ:

\par }{\Q “Ẹphe kpatsuru

\par }{\QB oke-ẹhu-eghu mu;

\par }{\QB mu ria angụ sụ:

\par }{\QB ‘Ẹphe ta abyadụ anọdu

\par }{\QB l'ọkpoku mu.\FTNT{*}{{\FR 4:3 }{\FR{4:3
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 95:11}}{\FT{.}}}’ ”

\par }{\MM O pfua ya ẹgube ono l'ẹka ozi iya gbẹkwa bvụhawaro e -shi teke o meru mgboko.

\VS{4}L'ọ dụkwaru ẹka e deru pfukuta mbọku k'ẹsaa sụ: “O be lẹ mbọku k'ẹsaa; Chileke tụta unme iphemiphe, o meru.”

\VS{5}Ọle o pfukwarụpho l'ẹka lanụ ono sụ: “Ẹphe ta abyadụ abata l'ọkpoku mu.”

\VS{6}Sụ-a; ọ dụkwarua ndu a-nọdu iya nụ; obenu lẹ ndu ono, vuru ụzo nụma ozi-ọma ono ta abahụduru l'ẹka ono; kẹle ẹphe kwefuru ike.

\VS{7}Noo g'o gude Chileke gbẹshikwa bya eworu mbọku ọzo dobe, bụ iya bụ “Ntanụ-a.” A bya anọkpoakwaro ọdu shii g'abahụ ono rwụhuchaaru; tẹme Chileke shi l'ọnu onye eze phẹ teke k'ichee, bụ Dévidi pfua opfu iya l'ẹka ono, e pfuhawaru l'ọ sụru:

\par }{\Q “Teke unu nụmaru olu

\par }{\QB iya ntanụ-a;

\par }{\QB unu ta akpọ-chikwa

\par }{\QB obu unu.”\FTNT{†}{{\FR 4:7 }{\FR{4:7
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 95:7}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{8}Kẹle ọme Jioshuwa meru ẹphe tụta unme ọbu; mẹ e tege epfuhẹkwa k'edobe mbọku ọzo.

\VS{9}Ọo ya bụ lẹ teke ndu kẹ Chileke a-tụta unme ọbu abyakwadu abyabya.

\VS{10}Onyemonye, yẹle Chileke nọ atụta unme bẹ ta adụedu ozi, oojekwadụ; ẹgube ono, Chileke eje ozi nkiya ono.

\VS{11}Ọo ya bụ; g'anyi kukebe ẹhu nọdu l'ọkpoku iya ono; a -nọnya ọ dụru onye ekwefu ike g'ẹphebedua.


\par }{\PP \VS{12}L'opfu Chileke dzụkwa ndzụ bya ere ire. Ọ kakwa ogu-echi, atsụ akpatiphu labọ atsụ nkọ; k'ọphu ọosujaje nemadzụ sụ-rwua mgbaka ọkpu yẹe ụmi iya; mbụ sụ-rwuchaa ẹka obu nemadzụ nọ; uche iya nọdu iya. Ọovofutajechaa iphe, nemadzụ arị mẹkpoo gẹ nemadzụ gbaru l'ime obu iya.

\VS{13}Ọphu ọ dụdu iphe, nọ lẹ mgboko, dụru ọphu Chileke ahụmaduru. Iphemiphe, nọ lẹ mgboko gbakọta ọto dabyiru l'ebederebadara l'iphu Chileke. Ọ bụru Chileke ono bụ onye anyi pfụfutaje l'iphu iya kọkota iphe, anyi meru.


\par }{\SH Jizọsu bụ Ọkalibe ishi uke Chileke
\par }
{\PP \VS{14}Noo ya bụ; unu g'anyi kwata gudeshia iphe ono, anyi sụru l'ọ bụ ọkpobe-opfu ono ike; kẹle anyi nweru Ọkalibe ishi uke Chileke; onye tụkoru igwe l'ophu ghakọta je anọduro l'imigwe ẹka Chileke l'onwiya nọ. Onye ono bụ Jizọsu, Nwa kẹ Chileke.

\VS{15}Ọkalibe ishi uke Chileke ono, anyi nweru onoya ta abụkwa ẹgube onye ata amajẹduru ẹka anyi dụ arwụhu.

\par }{\PP Onye anyi nweru bụkwa onye ọhutama, dụ iche iche byapfutawaru g'ọo byapfutajẹ anyi ono; ọphu o medụru iphe-ẹji.

\VS{16}Ọo ya bụ; g'obu shihu anyi ike g'anyi jerwua aba-eze eze-iphe-ọma ono; k'ọphu a-phụru anyi obu-imemini; l'eemeeru anyi eze-iphe-ọma yejeru anyi ẹka lẹ mkpa.




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}L'iphe, bụkpoo onye-ishi uke Chileke g'ẹphe hakpọo bẹ bụkwa ndiphe edzukọbeje shi l'echilabọ phẹ họta iya woru iya mee onye a-nọ-chijeru ọha l'iphu Chileke; nụje Chileke iphe, ndiphe nụru iya; gwejekwarụpho Chileke ngwẹja k'iphe-ẹji phẹ.

\VS{2}Yẹbedua ejije obu oyi; etso ndu eshiswe ụzo; opfu l'ẹphe bụ ndu amadụ iphe; eshinu yẹbedua l'onwiya bụkwapho onye ahajẹkwarupho dụ arwụhu.

\VS{3}Eshi ọphu yẹbedua bụkwapho onye emesweje nụ bẹ o gwefutajẹnurupho Chileke ngwẹja k'iphe-ẹji ọphu yẹbedua l'onwiya meru; yẹle ọphu ọha meru.

\VS{4}Iphe ọzo bụ; l'ọ tọ dụkwa onye agbẹshije họta onwiya kwabẹ ùbvù-a. Ọo onye Chileke l'onwiya họtaru abụjeru iya, bụ iya bụ g'ọ họtaru Erọnu lẹ teke ndiche.


\par }{\PP \VS{5}Nokwaphọ g'ọ tọ bụdu Kéreshi gbẹshierupho; kwabẹ onwiya ùbvù k'eme onwiya onye-ishi uke Chileke. Ọ Chileke bẹ sụru iya:

\par }{\Q “Ọo ngu bụ Nwa mu

\par }{\QB nwoke.

\par }{\Q E -shi ntanụ-a bẹ mu

\par }{\QB bụakwaa Nna ngu.”\FTNT{*}{{\FR 5:5 }{\FR{5:5
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 2:7}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{6}Ọ byakwa epfu-a l'ẹka ọzo sụ:

\par }{\Q “Ị bụ onye uke Chileke

\par }{\QB jasụ lẹ tuutuutuu

\par }{\QB lẹ mịimiimii;

\par }{\QB gẹ Melikizedeku bụ iya.”\FTNT{†}{{\FR 5:6 }{\FR{5:6
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 110:4}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{7}Teke Jizọsu bu l'eliphe ọwanawa bẹ o shi anọduje akwa ẹkwa akwashị ẹnya-mini g'ọo-dzọta iya g'ọ tọ nwụhu. O pfua nno; Chileke nụma olu iya; eshi ọphu ọ bụ onye ewodajẹ onwiya alị kwabẹ Chileke ùbvù.

\VS{8}Sụ-a; a makwarụ-a l'ọ bụ Nwa kẹ Chileke; ọle ọo iphe-ẹhuka, o jekọtaru bẹ o gude nwụta iphe, eme iphe, Chileke sụru g'e meje bụ.

\VS{9}Ọ bụru g'ọ tụkoadaru gẹ Chileke tụberu meẹbekota bẹ ọ byaru abụru onye adzọtaje iphe, bụ ndu eme iphe, o pfuru; dobe jasụ l'ojejoje.

\VS{10}Ọ bụru Chileke kuru iya mee ya onye-ishi-uke jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii gẹ Melikizedeku bụ iya.


\par }{\SH Anma ọkwa g'a ta ala azụ
\par }
{\PP \VS{11}Ọ dụru igwerigwe iphe, anyi gege epfu phota iphe ọwanawa; ọle ọotsu l'ẹhu g'ee-shi kọoru iya unu; kẹle iphe te edojeẹdu unu ẹnya ẹgwegwa.

\VS{12}Ọle e -pfujekpọo ya epfupfu nta-a bẹ ọ gbaakwaru g'unu gege abụwaru ndu ezi ndu ọzo iphe; obenu l'unu gbẹ bya abụru ndu gbaru g'aa-nọdu ezi unu iphe, gbaru g'unu vuru ụzo maru iya l'opfu Chileke. Unu bya abụru ndu angụkwadu ẹra; l'unubẹ ndu gege anọdu eriwaa nri.

\VS{13}Onye angụkwadu ẹra bụ nwaswa bẹ ọ bụ. Opfu k'apfụbekoto teke edodu iya ẹnya.

\VS{14}Obenu lẹ nri bụ kẹ ndu bụwaa ọgerenya; ndu a zụwaru azụzu ẹphe mawaru iphe k'ọphu bụ: ẹphe -lee iphe ẹnya; ẹphe a-makaharụ ?ọ dụ ree tọ ọ dụ ẹji.




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}Eshinu ọ dụ ẹgube ono; unu g'anyi tụko gwọbe iphe ono, gbaru g'anyi vuru ụzo maru iya l'ozi ono, e ziru anyi lẹ kẹ Kéreshi ono; yeru ẹhu l'anwụ iphe, e-me g'anyi bụru ndu karụ ẹnya l'ozi ono. G'anyi ta abyashị agarụ k'egbube ishi ezi ndu k'ono ọzo; lẹ ndu k'ono bẹ unu mahawarụ. G'anyi wofu obu l'arị l'ọo iphe-ọma, anyi metaru bẹ Chileke e-gude dzọo anyi, mẹ l'ekweta kẹ Chileke;

\VS{2}mẹ lẹ k'eme baputizimu; mẹ abyabẹ nemadzụ ẹka l'ishi; mẹ k'eshi l'ọnwu teta; mẹ k'ikpe ojejoje ono.

\VS{3}Ono bẹ anyi e-me-a mẹ Chileke -kwe.


\par }{\PP \VS{4}Kẹle ọotsukwa l'ẹhu g'izimanụ e-shi lwaphuta phẹ azụ; mbụ ndu iphe, shi dowaa ẹnya; iphe-ọma, shi l'imigwe ono shi rwuwaa phẹ ẹka; tẹme ẹphe shi anatajẹwaa Unme-dụ-Nsọ;

\VS{5}ẹphe shi anụmajewaa ọkpobe-Opfu Chileke ono; mawaru k'ike, dụ l'ọgbo ọphu abyanụ;

\VS{6}mbụ ndu tụkoru iphemiphe ono, makọtaru bya agbakụta iya azụ; lekebe ẹnya akpọpyabe Nwa Chileke l'oswebe ọzo; eme iya iphe-iphere l'edzudzu-ọha.


\par }{\PP \VS{7}Sụ-a; l'alị, echeje mini, igwe edzejeru iya tekenteke; bya egudeje iya eme g'iphe, a kụru iya baarụ ndu kụru iya nụ l'urwu bẹ Chileke a-gọkwaru ọnu-ọma nụ.

\VS{8}Obenu l'alị ọphu bụepho ẹwu-óbvú yẹe ọgarambo bẹ efu iya nụ bụ mkpọkoro alị. Alị k'ono phọduru nwanshịi; Chileke atụa ya ọnu. Ee-mechaa; ọoburu ọku, e-tsufu iya.


\par }{\PP \VS{9}Ọle-a; ndu mu yeru obu; anyi epfukwaa ẹgube-a bụkwa eviya; ọle anyi makwarụ-a ree l'unu e-tsoru-a ụzo ọphu ka ree, e-me gẹ Chileke dzọta unu.

\VS{10}Lẹ Chileke ta adụkwa onye oomeje iphe, apfụduru-ọto. Ọ tọo zọhakwa ozi, unu jeru; ọphu ọo-zọhakwa g'unu gude yehawaru ụnwunna ẹka mẹ ọphu unu eyekwaphọ nta. Iphe ono tụkoru egoshi l'unu yeru iya obu.

\VS{11}Iphe, agụ anyi bụ g'onyemonye lẹ g'unu ha meje goshi gẹ kẹ Chileke aphụ-beru iya l'ẹhu; meje iya ẹgube ono jasụ l'ikpazụ g'iphe, unu ele ẹnya iya erwua unu ẹka.

\VS{12}Iphe, anyi ese iswi iya bụkwa g'unu ta abụru ndu ẹnyiru. G'unu nwụchia ẹka ndu ono, gude ekweta, ẹphe kwetarụ opfu Chileke mẹ ata nshi, ẹphe ata gude anata iphe ono, Chileke kwegbaaru ukwe iya ono.


\par }{\SH Abụru eviya k'ukwe-iphe Chileke
\par }
{\PP \VS{13}Sụ-a; teke ono, Chileke kweru Ébirihamu ukwe-iphe onoya bẹ bụkwa onwiya bẹ o gude riaru iya angụ iya; eshinu ọ tọ dụedu onye ọzo, kabaa ya shii k'egude ria angụ ọbu.

\VS{14}Tọbudu iya bụ; ọ sụ: “Mu gọfutajeru ngu ọnu-ọma; mee g'ụnwu ngu kwata dụ igwerigwe.”

\VS{15}Ébirihamu mechaa taa nshi; jasụ iphe-ọma ono, rwu iya ẹka.

\VS{16}Onye eri angụ bụ ẹpha onye ka iya shii bẹ oogudeje ria ya; tẹme ọ nọdu abụjeru: a -gụwaru ẹnwa ye l'iphe, aatụ ẹgo; k'igọligoli alaa.

\VS{17}Kẹle Chileke eme g'o doo phẹ ẹnya; mbụ ndu ono, a-nata iphe ono, o kweru ukwe iya onoya; lẹ ya ta ayịdu gbanwee iphe, ya kweru ukwe ememe; o riru angụ ye iya.

\VS{18}Sụ-a; Chileke kweru anyi ukwe-iphe; tẹme ọ bya eriru angụ ye iya. Ụzo iphe labọ ono bụchaa iphe, ta agbanwedu agbanwe; tẹme ọ bụkwarupho iphe, Chileke ta ayịdu dzụru ụka ye. Ọo ya bụ g'obu eshihu anyi ike; anyịbe ndu gbapfuru iya nụ g'ọ dzọo anyi; g'anyi te eje abọ obu ẹbo k'a maru: ?ọo-nụa anyi iphe ono, anyi ele ẹnya iya ono.

\VS{19}Iphe ono, anyi ele ẹnya iya ono emeje g'obu bvuru anyi ebvuru. Oosedeje anyi obu l'ẹka lanụ mee ya g'ọ ngụru angụru. O mewaru anyi bahụ l'ime ime eze-ụlo Chileke, bụ iya bụ ẹka Chileke l'onwiya nọ l'imigwe.

\VS{20}Ọo Jizọsu bụ onye vuru ụzo bahụchiru anyi l'ẹka ono; kẹle ọo ya bụwaa onye-ishi uke Chileke. Ọ bụru iphe, ọo-bụru bụ ono jeye lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii, bụ iya bụ gẹ Melikizedeku bụ.




\par }\Chap{7}{\SH Melikizedeku shi bụru eze bya abụru uke Chileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Melikizedeku ono, anyi epfuru ono shi bụru eze ndu Salemu teke k'ichee; bya abụru onye uke Chileke; mbụ Chileke, bụ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ. Ọ gbaru Ébirihamu ndzuta teke o shi ọgu, ẹphe gbushiru ndu eze alwa; bya agọru ọnu-ọma nụ iya.

\VS{2}Ébirihamu bya eworu iphemiphe, ọ lwụtaru l'ọgu; kee ụzo iri; nụ iya ụzo lanụ. A -kọkahakpo ẹpha Melikizedeku bẹ iphe mbụ, ọ bụ bụ: “Onye eze, pfụberekoto.” Ẹpha iya bụfukwaapho Onye eze, shi lẹ Salemu, bụ iya bụ Onye eze kẹ nchị-ọdu-doo.

\VS{3}Melikizedeku te enwedu ne; ọphu o nwedu nna; ọphu o nwedu ọkpa-ipfu, o shi; ọphu o nwedu teke o shi; ọphu o nwedu teke ọ nọ-beru. Ọo ya bụ l'ọ dụwaa gẹ Nwa Chileke; opfu l'ọ bụwaa onye uke Chileke jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.


\par }{\PP \VS{4}Sụ-a; ?unu hụmaru gẹ Melikizedeku ono bụ-be oke nemadzụ; ọ gbẹ bụchiaru yẹbedua bẹ Ébirihamu ono, bụkpoo ya bụ onye-iche anyi ono gbẹ kee iphe, ọ kwatarụ l'ọgu ụzo iri; woru uzi lanụ woru nụ iya.

\VS{5}Ọ kwa ndu-uke Chileke, shi l'awa Lívayi kpụ bẹ ekemu Mósisu sụru gẹ ndu Ízurẹlu keje iphe phẹ ụzo iri woru uzi lanụ nụje phẹ. Ọ bụru phẹ bẹ ekemu sụru g'ẹphe natajẹ unwune phẹ iphe ono; mbụ ẹka ẹphe l'ẹphe gbẹkwa tụkokwaa bụru ụnwu Ébirihamu.

\VS{6}Obenu lẹ Melikizedeku ta abụdu oshilọkpa Lívayi. Ébirihamu ono gbẹ wolẹru-a iphe, o nweru kee ụzo iri; woru uzi lanụ nụ iya. Melikizedeku bya agọru ọnu-ọma nụ Ébirihamu ono, Chileke kweshiru ukwe-iphe ono.

\VS{7}A ta tụdu iya ẹgo k'amaru: ?onye agọ ọnu-ọma bẹ ka onye ọogoru iya shii tọo.

\VS{8}A bya l'ẹhu ndu-uke Chileke ono, shi l'awa Lívayi ono; ọ bụru ndu e-mechaa nwụhu anwụhu bẹ anatajẹ oke-lanụ-l'ụzo-iri ono. Teke a byakwanụru l'ẹhu kẹ Melikizedeku; ọ bụru onye ẹkwo-opfu Chileke pfuwaru l'ọ tọo nwụhudu anwụhu bẹ natarụ iya nụ.

\VS{9}Mu -jeshia ya epfupfu mu asụ lẹ Lívayi kwaphọ, aapfụjeru oke-lanụ-l'ụzo-iri nụ ono bẹ gbẹwaa l'ime Ébirihamu pfụkwapho oke-lanụ-l'ụzo-iri nkiya.

\VS{10}Noo kẹle ọ nọwaa l'ime ẹhu ndiche iya phẹ teke ono, ẹphe lẹ Melikizedeku dzudarụ ono.


\par }{\PP \VS{11}Ọ -bụru l'adụebe ree shi l'ẹka ndu-uke kẹ ndu Lívayi; g'ọ bụ iya bẹ a gbabẹru ọkpa nụ ndiphe ekemu-a; ?bụhunu gụnu meru g'o gude mkpa onye-ishi uke ọzo dụkwadu, bụ onye ọphu a-dụ gẹ Melikizedeku, abụdu onye ọphu dụ gẹ Erọnu?

\VS{12}Ọle teke Chileke gbanwewaru uke iya bya anaa uke ọzo, yẹle ọphunapho agbaẹdu; ọo ya bụ l'ọ gbanwefụtaje ekemu phọ, ọ tụhawaru phọ.

\VS{13}Kẹle onye eepfu opfu iya-a bụkpokwaro onye ọkpa-ipfu ọzo; ọphu ọ dụdu onye ipfu phẹ, jejeru ozi uke l'iphu ọru-ngwẹja Chileke.

\VS{14}A makahakwaru lẹ Nnajịuphu anyi shi l'ọkpa-ipfu Jiuda. Ọphu ọ dụdu teke Mósisu photajẹru Jiuda teke o pfuru opfu kẹ ndu-uke Chileke.


\par }{\SH Onye uke ọzo, dụ gẹ Melikizedeku
\par }
{\PP \VS{15}Mbụ l'iphe, anyi epfu kabakwaa edo ẹnya; mẹ ọ -bụru l'onye-ishi uke ọzo, dụ gẹ Melikizedeku fụtaru.

\VS{16}Abụ uke nkiya ta abụekwa nsọ nsọ mẹ ekemu ekemu, nemadzụ tụshiru dobe bẹ o gude bụru iya. Ọ kwa ike kẹ ndzụ ojejoje ọphu ọ dzụ bẹ o gude bụru onye uke Chileke.

\VS{17}L'e dekwaru sụ: “Ịi-bụru onye uke Chileke jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii, bụ iya bụ gẹ Melikizedeku bụ iya.”

\VS{18}Kẹle ekemu phọ, Chileke tụhawarupho bẹ Chileke nwuchiakwaru; kẹle o too redu ire; tẹme ọ bụru mkpọkoro iphe.

\VS{19}Iphe, o gude ọ dụ ẹgube ono bụ l'ekemu Mósisu ono ta adụdu onye ọ dụru ike mee g'ọ dụebe ree l'iphu Chileke. Nta-a bẹ anyi elewaa ẹnya iphe, ka ree. Ọ bụru iphe ono, ka ree ono, anyi ele ẹnya iya ono bẹ anyi shiwaa akpọ-kube Chileke ntse.


\par }{\PP \VS{20}Ọzo bụ lẹ Chileke riru angụ ye l'abụru onye uke nkiya. Ndu uke k'ọphunapho bẹ e te riduru angụ ye lẹ nkephẹ.

\VS{21}Obenu lẹ Jizọsu bẹ Chileke meru onye uke bya eria angụ ye iya teke ono, ọ sụru:

\par }{\Q “Nnajịuphu ribuwaru angụ;

\par }{\QB ọphu ọ gbanweẹdu iphe,

\par }{\QB ọ tụberu ememe.

\par }{\Q Ịi-bụru onye uke

\par }{\QB Chileke jasụ l'ojejoje.”\FTNT{*}{{\FR 7:21 }{\FR{7:21
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 110:4}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{22}Ọ bụru angụ ono, Chileke riru ono meru Jizọsu ọ bụru onye Chileke gude egoshi l'ọgbandzu ọwa-a, ya riru angụ ye-a ka akahụ iya ree.


\par }{\PP \VS{23}Iphe ọzo bụ lẹ ndu-uke Chileke k'ono dụ igwerigwe kẹle anwụhu te ekwejedu g'ẹphe nọpyabe iya.

\VS{24}Obenu lẹ Jizọsu bụepho uke, ọ bụ; bụshia ya ike; opfu lẹ yẹbedua a-nọ je adụwaruroya.

\VS{25}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude ọ nọdu adụje ike dzọo ndu gbẹ iya l'ẹka lwapfuta Chileke; dzọo phẹ ọkpobe adzọdzo; noo kẹle yẹbedua dzụwaa ndzụ ojejoje epfuje anụ Chileke l'iswi ẹhu phẹ.


\par }{\PP \VS{26}Ọ bụru ẹgube onye-ishi-uke ono bẹ mkpa iya dụru anyi; onye dụ nsọ ọphu ọ dụdu iphe-ẹji, o mejeru. Chileke họfuru iya iche l'echilabọ ndu iphe-ẹji bya ewolia ya doghakọta iphe, bụkpoo eligwe l'ophu.

\VS{27}Ndu-ishi uke Chileke ọphuu, shi l'ọkpa-ipfu Lívayi phọ shi anọduje egwe ngwẹja mbọku-mbọku. Ẹphe shi anọduje egwe ngwẹja ono k'iphe-ẹji phẹ bya egwedokwaru iya phọ ọha l'ophu. Obenu lẹ Jizọsu bẹ ọ tọ gbadụru g'o gwee nkiya g'ẹphebedua. O gwerụ nkiya ngwe lanụ sefu ẹka. Ngwe lanụ ono bụ ọphu o gude onwiya gwee.

\VS{28}Kẹle ekemu Mósisu bụkwa nemadzụ mmanụ bẹ ọ sụru g'ẹphe bụru ishi uke Chileke; mbụ nemadzụ mmanụ, ahajẹru meswee nụ. Obenu lẹ g'a nọnyaaru Chileke bya eria angụ phọ shi ẹgube ono nwuchi ekemu ono bẹ ọ họtaru Nwa Chileke mee ya onye-ishi uke iya. Yẹbedua, bụ Nwa Chileke ono bẹ meẹbewaru iphemiphe lẹ kẹ gẹ ndiphe e-meje bata l'ẹka Chileke nọ; gẹ Chileke tụberu iya. Iphe ono bẹ o meẹbewaru g'ọo-dụ jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.




\par }\Chap{8}{\SH Jizọsu onye-ishi uke k'ọgbandzu ọ̀phúú
\par }
{\PP \VerseOne{1}Waa iphe, bụkpoo ishi iphemiphe ono, anyi epfu ono bụ ọwanawa: anyi nweru ẹgube onye-ishi uke Chileke ono; onye ọphu nọ anọo l'imigwe l'ẹkutara aba-eze Ọkalibe-kangokọtaru-nụ.

\VS{2}Yẹbedua eje ozi uke nkiya l'ẹka Chileke nọ gẹdegede, bụ iya bụ l'eze-ụlo Chileke ọphu nọ l'imigwe. Ụlo k'ono ta abụdu nemadzụ gude ẹka mee ya. Ọ bụro Chileke l'onwiya meru iya.


\par }{\PP \VS{3}L'iphe, Chileke họta-doru iphe, bụkpoo ndu-ishi uke iya bụkwa g'ẹphe nụje iya iphe, ndiphe nụru iya; waa g'ẹphe gwejekwaru iya phọ ngwẹja. Ọo ya bụnu l'ọ gbaru g'onye-ishi uke ọwa-a nweru ngwẹja, ọo-nọdu egwe.

\VS{4}Sụ-a; ọme Kéreshi ono nọ l'eliphe-a mẹ e te ekwekpọkwanu g'ọ bụru onye uke Chileke; eshinu ndu bụ uke Chileke kẹ mgboko-a egwejeru Chileke ngwẹja lẹ g'a tụru iya l'ekemu ndu Jiu.

\VS{5}Iphe, ẹphe emeje l'ẹka eegwejeru Chileke ngwẹja lẹ mgboko-a bụkwa iphe yeru ọphu onye-ishi uke k'anyi ono eme l'imigwe; kẹ mgboko-a bụkwa onyonyo nkiya l'imigwe. Lẹ teke Mósisu eme g'ọ kpọbe ụlo-ẹkwa, eegwejeru Chileke ngwẹja ono lẹ teke ndiche bẹ Chileke sụkwaru iya: “Nyatakwa g'i mekọtakpoepho ụlo ọbu g'ọ dụepho gẹ ya tụru ngu ọnu iya l'eli úbvú phọ.”

\VS{6}Obenu lẹ gẹ ọ dụ nta-a bẹ Chileke ziwaru Jizọsu eje ozi uke iya; mbụ ozi ọphu ọkwa iya kwata ka shii; eme lẹ kẹ ndu-uke k'ọphunapho. Nokwaphọ g'ọgbandzu ọphu shi iya l'ẹka o gude gudegbabẹ Chileke yẹle nemadzụ kwata ka akahụ iya ree; eshinu o shi l'ọgbandzu k'ọwa-a; kwee anyi ukwe-iphe, ka ree; eme l'ọphu o shi l'ọphunapho kwee.


\par }{\PP \VS{7}Lẹ-a; ọ -bụ l'ụta ta adụ l'ọgbandzu kẹ mbụ m'o to jekwa iya enwuchi k'agba ndzụ ọzo.

\VS{8}Obenu lẹ Chileke tarụ ndu nkiya ụta teke ndiche. Ọ sụru phẹ:

\par }{\Q “Mbọku abyakwa;

\par }{\QB nokwa iphe, Chipfu epfu;

\par }{\QB teke mu l'ọnu-ụlo Ízurẹlu

\par }{\QB waa ọnu-ụlo Jiuda a-gba

\par }{\QB ndzụ ọ̀phúú.


\par }{\Q \VS{9}Ono taa dụedu g'ọgbandzu

\par }{\QB ọphu mu lẹ ndiche phẹ

\par }{\QB gbaru teke ono,

\par }{\QB mu kpụtaru phẹ

\par }{\QB l'ẹka kpụfuta l'alị

\par }{\QB Ijiputu ono.

\par }{\Q L'e mechakwaaru;

\par }{\QB ẹphe mebyia

\par }{\QB ọgbandzu mu l'ẹphe;

\par }{\QB ọphu mu

\par }{\QB eyebaẹduru phẹ ọnu.

\par }{\Q Nokwa iphe, Chipfu

\par }{\QB eepfu.


\par }{\Q \VS{10}Chipfu sụkwapho:

\par }{\Q Ọwa-a bụ ọgbandzu

\par }{\QB mu l'ụnwu Ízurẹlu

\par }{\QB a-gba mẹ o -rwuẹpho

\par }{\QB teke ono.

\par }{\QB Ekemu mu bẹ mu

\par }{\QB a-tụshi ye phẹ

\par }{\QB l'egomunggo.

\par }{\Q Ọ bụru l'ime ọkpoma

\par }{\QB phẹ bẹ mu e-de

\par }{\QB iya edede.

\par }{\QB Mu abụru Chileke phẹ;

\par }{\QB ẹphe abụru ndibe mu.


\par }{\Q \VS{11}Ọ tọ dụedu onye

\par }{\QB ejekwadu ezi nwibe iya;

\par }{\QB ọzoo ziahaa nwune

\par }{\QB iya sụ iya:

\par }{\Q ‘Maru Chipfu’.

\par }{\Q Noo lẹ g'ẹphe ha a-tụko

\par }{\QB maru mu;

\par }{\QB nwata mẹ ọgerenya.


\par }{\Q \VS{12}Mu a-phụru phẹ

\par }{\QB obu-imemini l'emeswe,

\par }{\QB ẹphe mesweshiru mu.

\par }{\Q Ọphu mu anyatabaẹdu

\par }{\QB iphe-ẹji,

\par }{\QB ẹphe meshiru mu.”\FTNT{*}{{\FR 8:12 }{\FR{8:8-12
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Jier 31:31-34}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{13}Sụ-a; eshinu ọgbandzu-ọ̀phúú-a byaru bẹ kẹ mbụ phọ bụakwa akahụ-iphe. Tẹme iphe, bụkpoo iphe, akahụwaa akahụ bya atsụhuwaa mẹe ta adụdu g'ọono-beru; l'oo-chịhu.




\par }\Chap{9}{\SH Abarụ Chileke ẹja l'ụzo k'akahụ mẹ k'ọ̀phúú
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sụ-a; ọgbandzu mbụ ono nwekpọkwaaru nsọ nsọ, a tụru g'e dobeje mẹ a -nọdu abarụ Chileke ẹja bya enwekwarụpho ụlo, nemadzụ gude ẹka mee, aanọduje mẹ a -nọdu egwekwaru iya phọ ngwẹja.

\VS{2}Kẹle a kpọberu eze ụlo-ẹkwa. L'ime mkpuru iya kẹ mbụ bẹ e doberu orọku; waa teburu, aatukobeje buredi, dụru Chileke iche. Mkpuru kẹ mbụ ono aza Ẹka-dụ-nsọ.

\VS{3}A bya lẹ mkpuru k'ẹbo eku Ẹka-kakọta-adụ-nsọ bụ ẹkwa bẹ e gude gebuta iya.

\VS{4}Iphe, dụ iya nụ bụru ọru-ngwẹja, e meru lẹ mkpọla-ododo g'akpọje ụ̀nwù-isẹnsu ọku; waa okpoko ọgbandzu, e gude mkpọla-ododo kwekọta mgburugburu. Iphe nọgbaa l'ime okpoko ono bụ ite, a wụru lẹ mkpọla-ododo. Iphe, nọ l'ime ite ono bụru nri ono, bụ mana; yẹe mgbọro Erọnu; mbụ mgbọro ono, rwuru irwu tụa ige ono; waa mkpuma labọ ono, e deru ekemu iri ono, bụ mkpuma ọgbandzu onoya.

\VS{5}Iphe, dụ l'eli okpoko ono bụru ojozi-imigwe labọ, bụ Chierobimu, egoshi ọdu-biribiri Chileke. Ẹphe woru ǹkù phẹ sashịa gude gbobuta ẹka ono, Chileke aphụjeru ndu nkiya obu-imemini; gụaru phẹ nvụ l'iphe-ẹji, ẹphe meru ono. Ọ gbabeẹpho bẹ e-pfubaa ono tụa ya jalaa.


\par }{\PP \VS{6}Ọ bụru ẹka ono, e meru ẹgube ono bẹ ndu-uke Chileke abahụje l'ime mkpuru kẹ mbụ onoya mbọku-mbọku je eje ozi uke, gbaru phẹ nụ.

\VS{7}A bya lẹ mkpuru k'ẹbo phọ; ọ bụerupho onye-ishi uke Chileke kpẹekpu l'abahụje iya. Abahụ ono, ọobahuje iya ono bụkwa mgbo lanụ kpoloko l'apha. Ẹbe ọ yịkwa bahụ iya mẹ o -gudedu mee-iphe, oo-gude gwee ngwẹja ẹhu onwiya yẹle mee-iphe, ọphu oo-gude gwefu iphe-ẹji ndu kẹ Chileke meru l'ẹbe ama ono.

\VS{8}Waa iphe, Unme-dụ-Nsọ gude iphe ono eme g'o doo anyi ẹnya bụ ọwanawa. Lẹ teke ono, ẹka ono, nemadzụ gude ẹka mee ono, eegwejeru Chileke ngwẹja ono nọkwadu bẹ e teke agụhadu ụzo, e shi abahụ l'ẹka Chileke nọ g'onyemonye bahụ.

\VS{9}Ẹka ono, eegwejeru Chileke ngwẹja ono nọkwa ọnodu ẹtu, egoshi iphe, eme nta-a, bụ iya bụ l'iphemiphe, a nụru Chileke mẹ iphe, bụ ngwẹja, e gwerụ nụ iya l'ẹka ono ta ayịdu mee g'obu onye abarụ Chileke ẹja nmabuhu iya ikpe.

\VS{10}Ọ tụkoru bụru nsọ nsọ, eemegbaa ala lẹ kẹ nri; mẹ k'iphe, aangụ angụngu; mẹkpoo kẹ nsọ nsọ, dụ l'asashị iphe, e gudegbaa mee k'abarụ ẹja ono. Ọ tụkoru bụerupho nsọ nsọ kẹ mgboko-a, Chileke sụru g'e tsoje jasụ teke ya e-goshi ụzo ọ̀phúú, ee-shije abarụ iya ẹja.


\par }{\PP \VS{11}Obenu lẹ nta-a bẹ Kéreshi byawaru bya abụru onye-ishi uke Chileke; mbụ onye-ishi uke k'ụzo ono, ka ree ono, Chileke goshiwaru nta-a ono. Ẹka o jeru ozi uke iya kakwa shii bya abụkwarupho ẹka Chileke ka egude mee g'iphe, ya tụberu lẹ k'adzọta ndiphe ono meẹbekota gẹ ya tụberu iya. Ẹka ono ta nọdu lẹ mgboko ọwa; eshinu ọ tọ bụdu ẹka nemadzụ gude ẹka mee.

\VS{12}Ọ tọ bụkwa mee eghu ọzoo mee eswi bẹ o gude bahụ; ọo mee nkiya gẹdegede bẹ o gude bahụ l'ẹka ono dụ nsọ ono ugbo lanụ; k'ọphu anyi a-bụru ndu a gbatarụ l'itumo jasụ l'ojejoje.

\VS{13}Lẹ mbụ bẹ ọobujeru e wotawaa mee eghu; ọzoo mee eswi; ọzoo ntụ nwada eswi, a kpọru ọku woru phee ndu tụrwuru nsọ; l'o mee ndu ọbu ẹphe adụebe ree lẹ gẹ nsọ ekemu phẹ gude dụ.

\VS{14}Eshinu ọ dụ nno eviya bẹ mee kẹ Kéreshi l'a-kabakwanụ ere ire. Kéreshi ono shi l'ẹka Unme Chileke, anọ je-adụwaruro ya woru onwiya gweeru Chileke ngwẹja, adụdu ẹka ntụji dụ iya. Mee nkiya ono a-kabakwaanụ asafụ obu anyi g'ọ dụ ree l'iphu Chileke; k'ọphu anyi a-hakwanụ eme iphe, Chileke a-nma anyi ikpe ọnwu; letachia ẹnya l'ozi Chileke, bụ Chileke dzụ ndzụ.


\par }{\PP \VS{15}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude ọ bụru Kéreshi gudegbabẹ Chileke yẹle nemadzụ l'ọgbandzu ọ̀phúú ono. Ọo ya bụ gẹ ndu Chileke họtaru eshikwanụ l'ẹka Kéreshi nọdu ndzụ ọ̀phúú ono, Chileke kweru ukwe iya ono jasụwaruro ya. Iphe, o gude ẹphe jee l'anọdu ndzụ ono bụ lẹ Kéreshi nwụhuwaru; gude nno gbata phẹ l'iphe-ẹji, ẹphe megbabẹru teke ono, ọgbandzu kẹ mbụ phọ, shi Chileke l'ẹka phọ shi vukwaduru ire.


\par }{\PP \VS{16}Ukwe-iphe, Chileke kweru tukobe l'ọgbandzu nkiya dụkwa g'onye keru ekpe. L'ọobujekwaru; e -kee ekpe dobe bẹ aavọjeadakwaa ya g'a maru: ?onye keru ekpe ọbu nwụhuwaru; tẹme l'ọ dụru g'ee-me iphe iya ọbu.

\VS{17}Noo l'ekpe, nemadzụ keru te evujeduru ire teke onye ono nọkwadu ndzụ. Teke ooreje ire bụ mẹ onye ono nwụhuchaa.

\VS{18}Noo g'o gude ọ bụru mee bẹ e gude mee ọgbandzu mbụ phọ; o reahaa ire.

\VS{19}Iphe mbụ bụ lẹ Mósisu pfuru ndu Ízurẹlu iphe, bụkotakpoo nsọ nsọ, dụ l'ekemu onoya g'ọ hakpọo. Ọ gbẹshi ọzo bya ewota oshi ịsopu yẹle ẹji atụru, e meru ọ nọdu eke uswe-uswe; woru tsẹe lẹ mee nweswi; waa mee eghu; bya atsẹkwaa ya phọ lẹ mini bya egude iya phedzuru l'ẹkwo, e deru ekemu ono; bya ephedzukwaru iya phọ iphe, bụ ndu ono g'ẹphe ha.

\VS{20}Ọ nọdu ephe iya bya epfuje sụ: “Ọwa-a bụ mee, egoshi l'ọgbandzu unu lẹ Chileke gbaru vuwaa ire; mbụ ọgbandzu ono, o shi goshi unu iphe, unu e-me gẹ yẹbedua emekwanaa iphe, ya pfuru unu.”

\VS{21}Nokwaphọ g'o woru mee ono phedzuru ụlo ono, e gude ẹkwa mee ono; mbụ ụlo ono, aanọduje gweeru Chileke ngwẹja onoya; bya ephedzukwaru iya phọ l'iphe, bụkpoo iphe, e gude abarụ iya ẹja.

\VS{22}Mbụ-a; e -tsojekpọo ya g'ekemu dụ; l'ọ bụru nwanshịi mẹ iphemiphe abụkotaru mee bẹ eegudeje mee ya g'ọ safụ dụ ree. Tẹme ọphu aa-gbatadu nemadzụ abụdu l'ọ dụru iphe, e gburu gbashị mee ya.


\par }{\SH Ẹja Kéreshi egwefu iphe-ẹji
\par }
{\PP \VS{23}Ọ bụ iphe, gbaru l'ememe lẹ teke ono; g'e shi lẹ nsọ nsọ gbashịada mee ono; mee g'iphemiphe ono, tụkoru bụru iphe, yeru k'ọkpobe iya ọphu dụ l'imigwe ono; g'iphemiphe ono tụko bụru iphe, safụru dụ ree. Ọle ọkpobe iphe ono, dụ l'imigwe ono bụ iphe, gbaru iya nụ bụ ngwẹja ọphu tụkoru kakọta ọphu eegbuje anụ gude gwee ree.

\VS{24}L'ẹka Kéreshi bahụru ta abụkwa ẹka eegwejeru Chileke ngwẹja ọphu bụ nemadzụ gude ẹka mee ya; mbụ ẹka yeru ọphu bụ ọkpobe iya phọ. Ẹka ọ bahụru bụkwa l'imigwe gẹdegede, bụ iya bụ ẹka ọ nọ l'iphu Chileke epfu opfu ẹhu anyi.

\VS{25}Onye-ishi uke kẹ ndu Jiu l'egudeje mee, abụdu kẹ yẹbe onye-ishi uke ono bahụ lẹ Ẹka-kakọta-adụ-nsọ ono aphagapha je egwee ẹja. Obenu lẹ Kéreshi bụ ugbo lanụ kpoloko bẹ ọ bahụru l'ẹka ono je egude onwiya gwee ẹja.

\VS{26}Ọdumeka bẹ Kéreshi e-je iphe-ẹhuka k'o -jechaa oojebaa; eshi teke Chileke meru mgboko. Obenu l'ọ byaru ejee iphe-ẹhuka ono mgbo lanụ sefu ẹka; gẹ mgboko abvụwa-a; gude onwiya gwee ẹja nwụhu; shi nno gwefu iphe-ẹji, anyi meru g'ọ ha.

\VS{27}Iphe, dụru onyemonye bụ l'onyemonye nwụhufutaje akpọ lanụ; ọ nwụhuchaa; iphe ọzo, e-mefụanu bụ lẹ Chileke e-kpe iya ikpe.

\VS{28}Nokwaphọ gẹ Kéreshi gude onwiya gwee ẹja mgbo lanụ kpụrumu nwụhu g'ooshi ẹgube ono gwefu iphe-ẹji, igwe ọha meru. Oo-mechakwaa bya k'ugbo ẹbo; obenu l'ọ byaẹpho k'ugbo ẹbo bẹ ọ tọ byadoẹduru iphe-ẹji. Iphe, ọobyawaa bụ g'ọ dzọta ndu echeru iya nụ.




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}Ekemu bụkwa nwinyekinyeki onyonyo iphe, dụ ree, Chileke tụberu l'oo-me l'iphu; ọ tọ bụdu ọkpobe iya. Ọ bụru iphe ono meru g'o gude ọphu ọ byadụ eme gẹ ndu byaru abarụ Chileke ẹja dụebe ree; eshinu aanọduje egwe ẹja ono mkpụrumkpuru; e -gwechaa egwebaa; aphagapha.

\VS{2}Ọ -bụ lẹ ndu ono, agwajẹ Chileke ẹgube ono shiwaa l'egwe ẹja ono safụ iphe-ẹji phẹ mgbo lanụ; bụwaru ndu pfụberekoto l'iphu Chileke; mẹ obu phẹ anmabuhuhawaa phẹ ikpe iphe-ẹji phẹ; ẹphe ahaa egwe ngwẹja anụ Chileke.

\VS{3}Obenu l'iphe, emeje nụ bụ l'ọo ẹja ono, ẹphe anọduje egwe ono emeje g'ẹphe nọdu anyata iphe-ẹji phẹ aphagapha.

\VS{4}Lẹ mee eswi; mẹ k'eghu ta asụkwa egwefu iphe-ẹji.


\par }{\PP \VS{5}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude; teke Kéreshi abya mgboko ọ sụ Chileke:

\par }{\Q “I ti ledu ẹnya g'e wota

\par }{\QB iphe gbua gweeru

\par }{\QB ngu ẹja;

\par }{\QB ọzoo g'e gwerụ

\par }{\QB iphe-ngwẹja nụ ngu.

\par }{\Q Obenu l'i meru mu bụru

\par }{\QB nemadzụ,

\par }{\QB nweru anụ-ẹhu.


\par }{\Q \VS{6}Iphe ngwẹja,

\par }{\QB akpọkotaru ọku nụ ngu;

\par }{\QB mẹ ọphu e gwerụ

\par }{\QB k'iphe-ẹji ta adụkwa

\par }{\QB ọphu jiru ngu ẹpho.


\par }{\Q \VS{7}Noo ya bụ; mu sụ:

\par }{\QB ‘Waa mu Chileke;

\par }{\QB mu byawaru gẹ mu

\par }{\QB mee iphe,

\par }{\QB dụ ngu l'uche;

\par }{\QB gẹ mu mee g'e deru

\par }{\QB kẹ nkemu l'ẹkwo

\par }{\QB ekemu.’ ”\FTNT{*}{{\FR 10:7 }{\FR{10:7
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 40:6-8}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{8}Ovukpọadaru ụzo sụ: “Iphe, e gburu gweeru ngu ngwẹja; ọzoo ngwẹja, e gwerụ nụ ngu; ọzoo iphe-ngwẹja, a kpọkotaru ọku nụ ngu; mẹ ọphu e gwerụ k'iphe-ẹji ta adụdu ọphu iile ẹnya iya; ọphu ọ dụdu ọphu jiru ngu ẹpho.” E -gudekpọoro l'iphe, bụkpoo ẹjameja ono bẹ eegwekọtaepho g'a tụru iya l'ekemu.

\VS{9}O pfuchaa nno bya asụ: “Waa mu Chileke! Mu byawaru gẹ mu mee iphe, dụ ngu l'uche.” Tọbudu iya bụ; ọ bya eworu kẹ mbụ phọ docha k'ọphu oo-me k'ẹbo g'ọ ngụru angụru.

\VS{10}Jizọsu Kéreshi meru iphe, dụ Chileke l'uche teke o woru onwiya gweeru Chileke ẹja mgbo lanụ sefu ẹka; shi nno mee anyi dụ nsọ.

\VS{11}Iphe, bụkpoo onye uke Chileke apfụjeru eje ozi uke iya mbọku-mbọku; ọ bụru ẹgube ẹja, o gwehawaru bẹ oogwephuje azụ tekenteke; ọphu ẹgube ẹja ono ayịdu dụ ike safụ iphe-ẹji.

\VS{12}Obenu l'onye uke ọwa-a gwerụ ngwẹja k'iphe-ẹji mgbo lanụ sefu ẹka; bya eje anọdu l'ẹkutara Chileke.

\VS{13}Ọ bụru ẹka ono bẹ ọo-nọdu jasụ teke Chileke e-woru ndu ọhogu iya mee g'ẹphe bụru iphe, ọo-zọpyabe l'ọkpa.

\VS{14}Ọo ya bụ; o shi ẹgube ono bụru akpọ ngwẹja lanụ bẹ o gwerụ gude mee gẹ ndu ọ safụru iphe-ẹji phẹ bụru ndu pfụberekoto l'iphu Chileke jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.


\par }{\PP \VS{15}Lẹ Unme-dụ-Nsọ goshikwaruphọ anyi l'iphe ono bụ eviya; kẹle o vuchaaru ụzo sụ:


\par }{\Q \VS{16}“Ọwa-a bụ ọgbandzu,

\par }{\QB mu l'ẹphe a-gba mẹ

\par }{\QB mbọku ono -rwuẹpho.

\par }{\QB Nokwa iphe, Chipfu eepfu.

\par }{\Q Ekemu mu bẹ mu a-tụshi

\par }{\QB ye phẹ l'obu;

\par }{\QB mu edee ya edede

\par }{\QB l'egomunggo phẹ.\FTNT{†}{{\FR 10:16 }{\FR{10:16
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Jier 31:33}}{\FT{.}}}”


\par }{\MM \VS{17}Ọ gbẹshikwa ọzo sụ: “Mu ta anyatabaẹdu iphe-ẹji phẹ mẹ ẹjo-ememe ẹphe eme ọzobaa.”

\VS{18}Ọo ya bụ; lẹ teke ọ bụ lẹ Chileke gụwaru ndu nkiya nvụ l'iphemiphe onoya; bụnu iya bụ lẹ mkpa egwe ngwẹja ono k'egwefu iphe-ẹji ta adụedu.


\par }{\SH Akpịritaru Chileke ntse
\par }
{\PP \VS{19}Nta-a; ụnwunna mu; bẹ anyi ta atsụedu ebvu eshi lẹ mee Jizọsu bahụ l'ẹka ono, Kakọta-adụ-nsọ ono.

\VS{20}Lẹ Kéreshi gudeakwaa ogwẹhu iya gụhaaru anyi ụzo ọ̀phúú; ọphu anụ ndzụ. Ọ bụru ogwẹhu iya ono nọ ọnodu g'ẹkwa ono, egbobutajẹ ẹka eeshije abahụ l'Ẹka-kakọta-adụ-nsọ ono. Ẹkwa ono mechaarụ gbajahụ ẹbo; shi ẹgube ono egoshi l'anwụhu, Kéreshi nwụhuru gụhawaru anyi ụzo ono g'anyi bahụ l'ẹka ono.

\VS{21}Eshinu anyi nweru onye-ishi uke kẹ Chileke dụ ẹgube ono; onye bụ iya bẹ ndu ọnu-ụlo Chileke dụ l'ẹka;

\VS{22}bụnu iya bụ g'anyi gude obu anyi g'ọ ha; mbụ obu, kwetashikpọoru ike lẹ Chileke a-nata anyi gude kpịritaru iya ntse. Lẹ Jizọsu gudeakwa mee ya phedzuru obu anyi; k'ọphu bụ l'ọ tọ dụedu g'ọ ka mma l'ọo nwantekuru iphe-ẹji, anmakwadu anyi ikpe l'obu. Anyi dụakwapho gẹ ndu e gudewaa mini, doru edodo saa.

\VS{23}Unu g'anyi kwata gudeshia iphe ono, anyi sụru l'anyi ele ẹnya iya ono ike; g'anyi ta tụhu mgbeleke ele ẹnya iphe ọbu; kẹle Chileke yẹbedua, kweru anyi ukwe-iphe ọbu l'apfụshijekwa ike l'iphe, o pfuru.

\VS{24}Unu g'anyi yejeru ẹhu l'iphe, a-dụru nwibe anyi lẹ ree; k'ọphu anyi e-meje ndu ọzo g'ẹphe yeje nwibe phẹ obu; waa g'ẹphe meje iphe, dụ ree.

\VS{25}Unu g'anyi ta ahakwa edzukọbeje l'ẹka lanụ ono, anyi edzukọbeje ono; noo l'ọ dụakwaru ndu ọphu watawarụ agbala; ọ chia g'anyi meje g'ọkpoma shihu nwibe anyi ike; kelekele g'unu elenaa ẹnya lẹ teke ọbu dụwaa ntse-a.


\par }{\PP \VS{26}Sụ-a; anyi -gbẹ nta-a, anyi mawaru ọkpobe-opfu-a bya elekebe ẹnya eme iphe-ẹji bẹ ọ tọ dụekwa ngwẹja, egwefukwadu iphe-ẹji anyi.

\VS{27}Ọ chia iphe lanụ, dụ nụ kpẹekpu bụ ndzụ-agụgu k'iphe l'e-me nụ, bụ iya bụ ndzụ ikpe Chileke; kẹle ọo ẹjo ọku ono, abya igiri onoya bụ ọku ọphu e-mebyishi iphe, bụkpoo ndu kwefuru Chileke ike.

\VS{28}Ọ bụjekwaru onye darwụru ekemu Mósisu; a -dụwaa ẹbo; ọzoo ẹto; gbawa iya ekebe; a nmaa ya ikpe; l'e woru onye ọbu megbua emegbu; a ta phụduru iya obu-imemini.

\VS{29}Unu leanarọ g'ọo-dụ onye lephuru Nwa kẹ Chileke. Onye ono bẹ Chileke a-kabakwaanụ anụ aphụ; mbụ onye woru mee ọgbandzu ono zọtoshia gụa ya l'iphe, adụdu nsọ; bya eworu Unme-dụ-Nsọ ono, emejeru anyi eze-iphe-ọma ono nmaa phulaphula.

\VS{30}L'anyi makwarụ onye ono, pfuru sụ: “Ọ kwa mbẹdua nwe emelata; ọ bụru mu bẹ apfụ ụgwo dụ l'ẹka.” Sụkwapho: “Ọ kwa Chipfu e-kpe ndibe iya ikpe.”

\VS{31}Mbụ lẹ-a; adaba Chileke ono, nọ ndzụ ono l'ẹka bụkwa iphe, gbarụ g'a tsụa ya ebvu.


\par }{\PP \VS{32}Unu nyatajẹkwa g'o shi dụru unu lẹ mbụlembu teke ono, unu hụmaru ìphóró kẹ Chileke onoya. Unu nyatajẹkwa g'unu gude jee iphe-ẹhuka, dụ igwerigwe; unu taẹlaa nshi; ọphu unu ekwedu g'ọ kapyabẹ unu ẹnya.

\VS{33}O nwechaaru teke e shi achịjechaa unu ọchi; mee unu iphe-iphere l'edzudzu-ọha; obenu l'ọ bụjeru akpadụ unubẹdua ẹhu; unu agbaẹla ọdzori ndu ọphu aakpa iya.

\VS{34}Unu aphụ-tabejewaru ndu ọphu nọ lẹ mkpọro g'ọ bụ unu, nọ lẹ mkpọro ọbu. Aanakọtaje unu iphe, unu nweru enweru lẹ mgboko; unu egudeẹlaa ẹhu-ụtso tagbua ya lẹ nshi; opfu l'unu maru l'unu nwerurọ iphe ọzo, kabaa ree, bụ ọphu a-nọwaro ojejoje.

\VS{35}Sụ-a; g'ọkpoma shihuẹkwapho unu ike g'o shihuru iya unu; unu ta abọkwa obu ẹbo; lẹ Chileke e-mechakwaa pfụa unu ụgwo iya l'iphe, ha shii.

\VS{36}Iphe, mkpa iya dụru unu bụ ata nshi g'unu emejekwanụ iphe, dụ Chileke l'uche; shi ẹgube ono nata iphe, o kweru ukwe iya.

\VS{37}L'ọ fụkwaa nwanshịi onye ono, byafụtajenu ono abya.

\par }{\Q Ọ tọ nọekwa ọdu.


\par }{\Q \VS{38}Ọle onye pfụberekoto

\par }{\QB e-gude ekweta nọdu

\par }{\QB ndzụ.

\par }{\Q Teke ọ bụkwanu l'ọ

\par }{\QB tsụphuru azụ;

\par }{\QB bẹ ọ tọ dụkwa mu

\par }{\QB ree l'obu.\FTNT{‡}{{\FR 10:38 }{\FR{10:38
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Hab 2:3,4}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{39}O bekwanụ l'anyi ta abụdu ndu ọphu tsụlaru azụ, a-la l'iswi. Anyi bụchia ndu woru onwanyi ye iya l'ẹka; a dzọo anyi.




\par }\Chap{11}{\SH Iphe, ekweta bụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Iphe ono, bụ ekweta bụ: achịru ụpfu ye l'iphe, eele ẹnya iya; bya abụru amakaharu l'iphe ono, a hụmaduru l'ẹnya ono dụ phọ eviya.

\VS{2}Kẹle ọo ekweta ono meru g'o gude ndiche anyi phẹ bụru ndu ajarụ àjájá l'ẹphe eme ree.


\par }{\PP \VS{3}Ọo ekweta meru g'o gude o doo anyi ẹnya lẹ mgboko-a bụ opfu ọnu bẹ Chileke gude mee ya; mbụ l'iphemiphe-a, akpụrenya elegbaa bụ iphe, aahụmaduru l'ẹnya bẹ e gude mee ya.


\par }{\PP \VS{4}Sụ-a; ọo ekweta Ebẹlu meru g'o gude o gweeru Chileke ngwẹja, ka kẹ Kénu ree. Chileke nata iya gụa ya l'onye pfụberekoto; ọ nwụhuchakpoo iphe, o meru nọdu epfuẹlaa opfu byasụ nta.


\par }{\PP \VS{5}Ọ bụru ekweta Inọku meru g'o gude ọ nọdukwaduro ndzụ; Chileke bya ewolita iya g'anwụhu te egbu iya egbugbu ophu; ẹbe ọ dụdu onye maru g'o meru; kẹle Chileke woliwaru iya; tẹmanu e wolia ya ono bẹ ajarụ iya ajaja l'o shi emeje iphe, jiru Chileke ẹpho.

\VS{6}Unu maanarụ-a l'ọ tọ dụdu onye a-dụ ike eme iphe, jiru Chileke ẹpho; gbahaa l'onye ọbu kwetaadaru kẹ Chileke. Kẹle onye akpịritaru Chileke ntse vufutajẹ ụzo kweta lẹ Chileke dụ; kwetakwaphọ l'oo-buje ndu achọ iya nụ nggo.


\par }{\PP \VS{7}Sụ-a; ọo ekweta Nuwa meru g'o gude ọ ngabẹru Chileke nchị teke Chileke nmarụ iya ọkwa iphe, e-mechaa mee nụ, bụ iphe, ọ tọko hụmadu l'ẹnya. O mee iphe, Chileke pfuru; kụa eze ụgbo, Chileke gude dzọo yẹe ndibe iya ndzụ. O shi ẹgube ono goshi nemadzụ l'umere ndiphe dụ ẹji. Ọ bụru ekweta ono meru iphe, Chileke gude gụa ya l'onye pfụberekoto. Opfu lẹ Chileke agụje ndu kwetarụ nkiya lẹ ndu pfụberekoto.


\par }{\PP \VS{8}Ọo ekweta Ébirihamu meru g'o gude o mee gẹ Chileke pfuru teke o kuru iya. Ọ tụgbua lụfu jeshia alị, Chileke kweru iya ukwe lẹ ya a-nụ iya g'ọ bụru nkiya. Ébirihamu shi l'alị iya tụgbua ije; l'ẹbe ama ẹka ooje.

\VS{9}Ọo ekweta ono meru g'o gude o je eburu l'alị ono, Chileke kweru iya ukwe iya ono. O buru iya g'onye lwarụ alwalwa. Ụlo, yẹe Áyizaku waa Jiékọpu shi ebujeru bụerupho ụlo, e gude ẹkwa mee. Ẹphebedua bẹ Chileke kwekwarụpho ukwe-iphe lanụ ono, o kweru Ébirihamu onoya.

\VS{10}L'iphe Ébirihamu ele ẹnya iya bụ eze mkpụkpu ono, a tụru ọkpa iya; k'ọphu ọo-nọwaro ojejoje ono; mbụ eze mkpụkpu ọphu bụ Chileke gude ẹka iya tụa ya g'ọo-dụ bya egude ẹka iya kpụa ya l'onwiya.


\par }{\PP \VS{11}Ọ bụru ekweta Sera l'onwiya mechakwarụpho g'o gude ọ bụru nwanyị, nọru; ẹbe ọ tsụjeduru ime jasụ ọ nọghaa atsụta ime bẹ Chileke meẹluru-a g'ọ dụ ike tsụta ime lẹ nka. Iphe, kparụ iya nụ bụru l'o doberu Chileke l'onye apfụshije ike l'iphe, o kweru ukwe iya.

\VS{12}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude ọ bụru nwoke lanụ ono, bụ Ébirihamu mechaarụ bụru nna, nwụru igwe ọha; mbụ nwoke ono shiwaa kahụwaa dụwaa g'onye nwụhuru anwụhu. Ụnwu iya mechaa bya ajaa àjàjà; ha l'ọtu gẹ kpokpode dụ l'igwe; ha igwerigwe g'ẹja, nọ l'alị; bụru 'agụta agụta.


\par }{\PP \VS{13}Iphe, bụ ndu ono, a gụshiru ono chịru ụpfu ye l'iphe ono, Chileke kweru phẹ ukwe iya ono jasụ ẹphe nwụshihu; ọphu o rwukwaru phẹ ẹka teke ẹphe nọkwadu ndzụ. Obenu l'ẹphe hụmakotaru iphe ono, nọkwadu ẹnya ono bya etee ẹswa iya. Ẹphe saa ya asasa l'ẹphe hụmawaru l'ẹphe bụ mbyambya bya abụru ndu kpafụtaru ụri lẹ mgboko-a.

\VS{14}Ndu epfu nno bụ iphe, ẹphe egoshi bụ l'ẹphe achọkwadu alị, e-mechaa bụru nkephẹ.

\VS{15}Ọzo bụ l'ọme oghoroko alị phẹ ono, ẹphe shiru fụta ono shi adụje phẹ m'ẹphe achọle-a ụzo laphushia ya azụ.

\VS{16}Obenu l'ẹka ẹnya dụ phẹ bụ l'alị ọphu ka ree, bụ iya bụ ọphu dụ l'imigwe. Ọ bụru iphe ono meru g'o gude ọphu iphere adụdu Chileke l'ẹphe kuru iya Chileke phẹ; kẹle ọ dụru mkpụkpu ọ kwakọberu doberu phẹ.


\par }{\PP \VS{17}Sụ-a; ọo ekweta Ébirihamu meru g'o gude o kweta duta nwa iya, bụ Áyizaku jeshia egbugbu g'o gude gwaa Chileke teke ono, Chileke mejeru gẹ ya dalee ya ono. Ọ bụru onye ono Chileke kweru ukwe-iphe ono dutaru nwa lanụ, o nweru jeshia egbugbu.

\VS{18}Ọ bụkwaru onye-a Chileke sụru: “Ọo lẹ Áyizaku bẹ ii-shi nweru ụnwu nwanwanwaranwa-a.”

\VS{19}Ébirihamu bụerupho iphe, o lechawaru ẹnya hụma bụ lẹ Chileke a-dụa ike mee Áyizaku g'o shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ, bụnu iya bụ l'e -pfuje iya epfupfu bẹ Áyizaku shiwaa l'ọnwu teta dzụru ndzụ; eshinu e mechaarụ o tsoru Ébirihamu laphu azụ.


\par }{\PP \VS{20}Ọ bụru ekweta Áyizaku meru g'o gude ọ gọru ọnu-ọma nụ Jiékọpu yẹe Ịso; gọoru phẹ iphe, e-me l'iphu.


\par }{\PP \VS{21}Ọo ekweta Jiékọpu meru g'o gude ọ gọru ọnu-ọma nụ ụnwu Jiósẹfu l'ẹhu l'ẹhu tẹme ọ nwụhu. Ọ pfụru apfụru; woru mgbọro iya sụbe l'alị; phozeta l'eli iya; baarụ Chileke ẹja g'ọ gọ ọnu-ọma ono.


\par }{\PP \VS{22}Ọo ekweta Jiósẹfu meru g'o gude ọ bya l'anwụhu; o vuru ụzo pfua opfu awụfu, ndu Ízurẹlu mechaarụ shi l'alị Ijiputu wụfu lashịa alị, Chileke kweru phẹ ukwe iya. Ọ bya egoshikwaphọ g'ee-me ọkpu iya m'ẹphe -wụfuje.


\par }{\PP \VS{23}Ọo ekweta ne lẹ nna Mósisu meru g'o gude ẹphe domia Mósisu ọnwa ẹto g'a nwụchaaru iya; opfu l'ẹphe leru iya ẹnya l'ọ bụ nwata, dụ ùbvù l'ẹnya; ọphu ndzụ agụeduru phẹ emebyi ekemu, eze ndu Ijiputu tụru sụ g'e gbuje iphe, bụ nwa nwoke, onye Jiu zedaru k'ọ̀phúú.


\par }{\PP \VS{24}Ọo ekweta Mósisu ono meru g'o gude o vutaẹpho; ọ jịka g'e te ekuhẹ iya nwatibe nwa nwanyị eze ndu Ijiputu.

\VS{25}Ọ hatarụ etsoru ụnwu Chileke jee iphe-ẹhuka; eme l'anọdu l'ẹka ẹhu atsọ iya ụtso eme iphe-ẹji; mbụ ẹhu-ụtso, adụdu ẹka ọono-beru.

\VS{26}Iphe, ọ kparụ ẹka bụ l'a -nọdu eme iya ewere l'opfu ẹhu Onye-Ndzọta ono, Chileke kweru ukwe iya l'ọo-bya lẹ mgboko ono bẹ ọ ka iya ree eme lẹ ya nwekọtaru ẹku, dụ l'alị Ijiputu mgburugburu. Onoo kẹle ẹnya dụ iya l'obunggo ọphu dụ l'iphu.


\par }{\PP \VS{27}Ọ bụru ekweta Mósisu meru g'o gude ọ haa Ijiputu tụgbushia; ọphu ndzụ agụduru iya l'ẹhu e-ghu eze ndu Ijiputu eghu. Ọ sụa ẹka l'obu nọ-kirishia g'ọ -bụ l'ọ hụmaru Chileke ẹnya; l'ẹbe abụ lẹ Chileke bụ onye aahụmaje l'ẹnya.

\VS{28}Ọo ekweta Mósisu meru g'o gude o gbube ishi k'ọbo Ojeghata; teke ono, ọ sụru ndu Ízurẹlu l'ophu g'ẹphe woru mee nwatụru phedzuru l'iphe, bụkpoo ọnu mgbo ụlo phẹ; g'ojozi-imigwe, byaru egbushi ọkpara ndu Ijiputu ta adụ ọkpara kẹ ndu Ízurẹlu, oo-gbu.


\par }{\PP \VS{29}Ọo ekweta ụnwu Ízurẹlu meru g'o gude ẹphe wụghaa l'echi ògbú Ẹnyimu-uswe eje l'ọma alị g'onye eje l'echi gbororo. Ndu Ijiputu jeshia aghata; mini rigbushikọta phẹ.


\par }{\PP \VS{30}Ọ bụru ekweta ndu Ízurẹlu meru g'o gude igbulọ, e gude kpuphee Jieriko mgburugburu daa g'ẹphe jephechaaru iya mgburugburu abalị ẹsaa.

\VS{31}Ọo ekweta, nwanyị ovuọba ono, bụ Réhabu meru g'o gude a haa ya; ọphu a tụkoduru yẹe ndu kwefuru Chileke ike mee g'ẹphe laa l'iswi; opfu l'o domijeru ndu Ízurẹlu ono, byaru ngge lẹ mkpụkpu Jieriko phọ; shi ẹgube ono dzọo phẹ.


\par }{\PP \VS{32}?Mu e-le ole agụ? ?Dẹnu teke mu a-nọdu gụshiwaro Gidiyọnu phẹ mẹ Beraku; mẹ Samụsinu; mẹ Jiẹfuta; mbụkpoo Dévidi phẹ; mẹkpoo Sámẹlu; waa ndu mpfuchiru Chileke.

\VS{33}Ọo ekweta phẹ bẹ meru g'o gude ẹphe tsoo ọhamoha ọzo ọgu; lwụ-kpee phẹ; bya eme iphe, pfụru ọto; bya anata iphe, e kweru phẹ ukwe iya; mee g'oduma ta adụ ike kụhaa ọnu akụha;

\VS{34}bya egude iya zọnyia ọku, ata rịriri; bya egude iya nahụ ndu gude ogu-echi achị phẹ k'egbugbu. Ẹphe shi bụru ndu ike te eshidu dụ; e mechakwanaa ẹphe bya abụru ndu ọkpehu dụ. Ẹphe shi bụru ọ-kariẹka l'ọgu; k'ọphu ẹphe shi achịje ojọgu ndu ọhozo nanụ nanụ.

\VS{35}Ụnwanyi, kwetarụ nụ hụmaru ndibe phẹ, nwụshihuru nụ g'ẹphe shi l'ọnwu tetagbaa.

\par }{\PP Ọ dụru ndu e meru l'iwe jasụ ẹphe nwụhu. Ẹphe nata sụ l'o -shita ọphu ẹphe a-jịka Chileke g'e-shi g'a haa phẹ g'ẹphe gbalaa; g'e gbuchia phẹ rọ g'ẹphe nwụhu. Iphe, kparụ iya nụ bụ l'ẹphe ele ẹnya lẹ Chileke e-mechaa mee g'ẹphe teta dzụru ndzụ ọphu ka ree.

\VS{36}Ọ dụru ndu a harụ chịa ọchi; chia phẹ iphe; tụa phẹ mkpọro; nwuru phẹ ye l'ọka mkpọro.

\VS{37}Ọ dụru ndu a tugbushiru lẹ mkpuma; dụru ndu e kwobuharu ẹbo; dụru ndu e gude mma gbugbushia; ẹphe shi etsojeru aghapheẹpho; bụru iphe, ẹphe shi eyeje bụ akpọ eghu mẹ akpọ atụru. Ẹphe kparụ nri; a kpaa phẹ ẹhu; mee phẹ ewere.

\VS{38}Mgboko dụ-be phẹ ẹji; k'ọphu ọ tọ gbadụru k'ọphu ẹphe a-nọkota iya. Ẹphe shi anọduje aghaphe l'echiẹgu, e te budu ebubu mẹ l'ẹka úbvú dụ; ẹphe shi ebuje l'ọgba mẹ l'obu-alị gẹ ndu agba ọso ndzụ.


\par }{\PP \VS{39}Sụ-a; ndu-a tụkokwaaru bụru ndu a sụru l'ẹphe shi eme ree. Ọ bụru ekweta phẹ kparụ iya. Ẹphe nọelaa; ẹbe iphe ono, Chileke kweru ukwe iya ono erwuduru phẹ ẹka.

\VS{40}Ọle Chileke achịru anyi idzu, ka ree; k'ọphu bụ l'ọoepho anyi l'ẹphe -tụgba; tẹme ẹphe a-bụru ndu dụebe ree.




\par }\Chap{12}{\SH Chileke emetse anyi
\par }
{\PP \VerseOne{1}A bya l'ẹhu k'anyịbedua; iphe, bụ ndu ono tụkoakwaru sọ-phee anyi mgburugburu g'onye urwukpu sọpyaberu; agbaru anyi eze ekebe ono. Ọo ya bụ g'anyi gwọbe iphemiphe, bụ iphe, esela anyi azụ; gwọbekota iphe, bụkpoo iphe-ẹji ono, ete ekwedu anyi aha ẹka onoya. G'anyi gude ẹka l'obu maa ọso-amama ono, dụru anyi ono.

\VS{2}G'anyi tabẹkpoepho Jizọsu ẹnya gba ọso ọbu; l'ọo ya bụ onye vutaru ụzo k'ekweta ono; tẹme ọ bụru iya e-me g'anyi gbaa ya gbafụ l'ishi. Yẹbedua mawaru ẹhu-ụtso, Chileke doberu iya; ọ bụru iphe ono meru g'o gude o kweta jee iphe-ẹhuka jasụ a kpọpyabe iya l'oswebe; ọ nwụhu; ọphu iphere, e shi l'ẹgube anwụhu ono, ọ nwụhuru ono mee ya adụdu iphe, ọ bụ iya. Nta-a bẹ o jewaru anọdu anọo l'ẹkutara aba-eze Chileke.

\VS{3}Unu rịjekponaa kẹ Jizọsu ono, tụkoru iphe-ẹhuka ono jegbabẹ. Ọ tụkoru ẹjo ememe, ndu iphe-ẹji meru iya mẹ ẹjo opfu ẹphe pfuru iya gbagbukọta lẹ nkụchi. Unu nyatajẹ iya g'ike ata abvụdu unu; ọzoo sụ l'unu ta agbaẹdu ọso ono.

\VS{4}L'ọgu, unu l'iphe-ẹji alwụ bẹ unu teke alwụ-rwukwa k'ọphu unu a-lwụ iya nwụhu.

\VS{5}?Unu zọhawaru opfu ono, Chileke pfuru gude mee g'obu shihu unu ike l'unu bụ ụnwu iya ono? Ọ sụru:

\par }{\Q “Nwa mu; te edobesụjekwa

\par }{\QB l'ahụ̀hù,

\par }{\QB Chipfu ahụ̀ ngu ta

\par }{\QB adụdu iphe, ọ bụ.

\par }{\Q Te egudejekwa l'ọ barụ

\par }{\QB ngu mba wata ala

\par }{\QB azụ azụ;


\par }{\QB \VS{6}kẹle ọ kwa onye

\par }{\QB Chipfu yeru obu

\par }{\QB bẹ ọohuje ahụ̀hù.

\par }{\Q Ọ bụru onye ọ natarụ

\par }{\QB g'ọ bụru nwa iya

\par }{\QB bẹ oochije iphe.”\FTNT{*}{{\FR 12:6 }{\FR{12:5-6
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Jio 5:17; Ẹtu 3:11,12}}{\FT{.}}}


\par }{\MM \VS{7}Ọo ya bụ; Chileke -nọdu ahụ̀ unu ahụ̀hù; unu tajẹkwa nshi; l'ahụ̀hù ono bụkwa ahụ̀hù, nna ahụ̀je nwa iya; kẹle unu bụ ụnwu iya. ?Unu hụmajeru nwa, nna iya ahụduru ahụ̀hù?

\VS{8}Teke ọ bụ lẹ Chileke ta ahụ̀du unu ahụ̀hù g'unu maru iphe g'ọohù ụnwu iya ọzo; ọo ya bụ l'unu ta abụdu ụnwu iya; unu bụ ụnwegirima, enwedu nna.

\VS{9}Ọobujeru; nna anyi l'eliphe-a -nọdu echi anyi iphe; anyi eyelẹru phẹ-a nsọ. ?Bụchia Nna anyi ọphu nọ l'imigwe bẹ anyi ta akabadaa eworu onwanyi nụ g'anyi eshi ẹgube ono nweru ndzụ.

\VS{10}Nna anyi l'eliphe ahụ̀-tabejeẹpho anyi ahụ̀hù nwapha olemole g'ọ dụ phẹ ree. Obenu lẹ Chileke ahụ̀je anyi ahụ̀hù g'ọo-dụru anyi lẹ ree; g'anyi adụebe ree gẹ yẹbedua.

\VS{11}Ọobujeru teke aahụ̀ anyi ahụ̀hù l'oome anyi ẹhuka; ẹhu taa tsọdu anyi ụtso. Ndu kweru; a hụa phẹ hụta; l'emechajẹkwa bụru ndu eme ree; bya abụkwarupho ndu ẹhu emechajẹ dụ guu.


\par }{\SH Anma ọkwa
\par }
{\PP \VS{12}Ọo ya bụ lẹ-a; unu lọchinaa ẹka ono, tsụhuwaru unu mẹe ono; yẹle ọkpa ono, aphụwaa unu kparịkpari ono.

\VS{13}Unu mechia gbororo, unu eshi g'ọ pfụru nhamụnha; a -nọnyaa ọkpa ono, aphụ kparịkpari ono shiswee ụzo; g'e mechia ya g'ọ gbakerehu shihu ike.


\par }{\PP \VS{14}Unu kukebeje ẹhu meje g'unu l'onyemonye nọdu lẹ nchị odo; unu abụru ndu dụ nsọ; kẹle onye adụdu nsọ ta ayịkwa hụma Nnajịuphu.

\VS{15}Iphe, unu a-kwabẹru ẹnya bụ g'ọ tọ dụ onye a-gbakụtaru eze-iphe-ọma kẹ Chileke azụ. Unu eletakwaphọ ẹnya g'ọ tọ dụ onye a-bya adụ g'ọgbarabvu-oshi, atsọ ilu kpọ-futa l'echilabọ unu bya egburwashịahaa unu ẹhu; shi ẹgube ono merwushia igwe ọha.

\VS{16}Unu letakwa ẹnya g'ọ tọ dụ onye a-nọdu eme kẹ nwanyị; ọphu ọ dụ onye anọdu elephu iphe, kẹ Chileke gẹ Ịso. Lẹ Ịso gudekwa aphụ kpaakpaakpaa nri; woru ọkpara, ọ bụ ree nwune iya.

\VS{17}L'unu maanarụ-a l'e mechaarụ; ọ chọahaa gẹ nna iya gọoru iya ọnu-ọma. A sụ iya l'ọ gbawaru iya l'azụ; kẹle ọ tọ dụedu g'ooshikwadu emezi iphe, o mebyihawaru. Tọbudu iya bụ; o gude ẹnya-mini ẹkwa chọo ọnu-ọma nna iya onoya; ọphu ọ dụdu.


\par }{\PP \VS{18}L'ẹka unu byaru ta abụkwa úbvú, unu e-denyi ẹka; tẹme ọku, nọdu enwu iya phoophoophoo. Ọphu ọ bụkwa ọchii ono; ọzoo ẹka ono, gbahụru tsụkiribaa ono bẹ unu bataru. Ọphu ọ bụkwa oke phẹrephere ono byaru.

\VS{19}Ọ tọ bụkwa ọda opu ono; ọzoo olu-opfu ono, daru g'egbigwe ono bẹ unu nụmaru. Lẹ teke ndu Ízurẹlu nụmaru olu ono bẹ ẹphe rwọkwaru sụ g'o to pfuhẹkwa yeru phẹ ọzo.

\VS{20}Kẹle ekemu, Chileke tụru bẹ ẹphe sụru l'ọ kariru phẹ ẹka, bụ iya bụ ekemu sụru: “O betakpọo ọ bụru anụ bẹ ẹhu iya rwutaru l'úbvú ono g'a tugbua ya lẹ mkpuma; ọzoo g'a nmagbua ya l'arwa.”

\VS{21}Iphe, ẹphe hụmaru l'ẹka ono paa biribiri; k'ọphu Mósisu sụru: “Ndzụ agụshikwa mu ike; k'ọphu ẹhu anma mu anmanma.”


\par }{\PP \VS{22}Ọ chia ẹka unu byaru bụ úbvú Zayọnu; mbụ mkpụkpu kẹ Chileke, dzụ ndzụ; mbụ Jierúsalẹmu ọphu dụ l'imigwe. Unu byapfutaru ụnwu-ojozi-imigwe ọphu bụ 'agụta agụta.

\VS{23}Ẹka unu byaru bụkwa ẹka ụnwu Chileke, o dobekọtawaru l'ọnodu ọkpara dzukọru; mbụ ndu e deru ẹpha phẹ l'ẹkwo l'imigwe. Unu byapfutawaru Chileke; onye bụ iya e-kpe onyemonye ikpe. Ndu unu byapfutaru bụ ndu nwụhuhawaru nụ, pfụberekoto; ndu Chileke meru g'ẹphe dụebe ree l'iphu iya.

\VS{24}Sụ-a; onye unu byapfutaru bụkwa Jizọsu; onye bụ iya gudegbabẹ Chileke yẹle nemadzụ l'ọgbandzu ọ̀phúú ono; unu byapfutakwaphọ mee ono, ọ gbashịru l'oswebe onoya, bụ mee ọphu egoshi iphe, ka ree eme lẹ kẹ Ebẹlu.


\par }{\PP \VS{25}Ọo ya bụ g'unu kwabẹ ẹnya g'unu ta jịka angabẹru onye ono, epfu opfu onoya nchị. L'eshinu ndiche anyi phẹ anahụduru ikpe Chileke; opfu l'ẹphe te eyeduru ọnu l'iphe ono, a lọru phẹ ẹka lẹ nchị lẹ mgboko-a bẹ anyịbedua taa nahụkwa mẹ ọ -bụru l'anyi jịkaru onye ono, nọ l'imigwe alọ anyi ẹka lẹ nchị onoya.

\VS{26}Teke ndiche onoya bẹ olu-opfu iya nmakọtaru eliphe mgburugburu jiijiijii; obenu lẹ nta-a bẹ o pfuwaru sụ: “Ugbo lanụfua bẹ mu a-nmafụa eliphe jiijiijii; nmachaa nmaa imigwe.”

\VS{27}Chileke sụru l'ọo “ugbo lanụfua.” Ugbo lanụfua ono, o pfuru ono goshiru l'iphe ono, o meshiru ono bẹ oo-mekọta g'ọ nmaa jiijiijii; l'oowofu iya. Ọo ya bụ gẹ ndu ọphu anmadụru jiijiijii anọdukwanu.

\VS{28}Ọo ya bụ g'anyi keleje Chileke ekele; kẹle ọ nụwaru anyi ẹka ọ bụ eze; mbụ ẹka adụdu iphe sụru iya anma jiijiijii. G'anyi keleje iya; gudeje atsụ ebvu akpabiri iya; woda onwanyi alị; kwabẹje iya ùbvù;

\VS{29}lẹ Chileke anyi bụkwa ọku, ekepyashịje iphe, ọ bapfuru.




\par }\Chap{13}{\SH Eme iphe, dụ Chileke ree
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unu ta ahakwa n-yemobu unu yeru ụnwunna unu ono.

\VS{2}Unu ta azọhakwa akwajẹru ndu byaru abyabya ẹbyaa; l'ọ dụkwaru ndu gudechawaa l'ẹphe akwaa ẹbyaa; ẹphe kwaaru iya ụnwu-ojozi-imigwe; ọphu ẹphe amadụ.

\VS{3}Unu nyatajẹkwapho ndu mkpọro; g'ọ dụjekwapho unu g'ọ bụ unu nọ mkpọro ọbu. Unu nyatajẹkwapho ndu eje iphe-ẹhuka; g'ọ dụjekwapho unu g'ọ bụ unu eje iphe-ẹhuka ọbu.


\par }{\PP \VS{4}G'alụlu bụkwaru iphe, akwabẹ ùbvù; g'iphe, bụ ndu alụ alụlu te emerwụshijekwa iphe-azẹe phẹ; kẹle nwoke eme kẹ nwanyị; ọzo nwanyị, eme kẹ nwoke; mẹ ndu eri ogori bẹ Chileke a-nmakwa ikpe.


\par }{\PP \VS{5}Unu te eyenụkakwa okpoga ẹnya. G'iphe, unu nweru jijeẹkwapho unu ẹpho. Lẹ Chileke pfuakwaru iya l'onwiya sụ: “Mu ta agbahakwa ngu ẹka; ọphu mu a-gwọbekwa ngu.”

\VS{6}Ọo ya bụ; unu g'anyi pfụshijenu ike pfuje opfu-a; g'anyi ta atsụjekwa ebvu epfupfu iya. G'anyi pfuje sụ:

\par }{\Q “Ọo Chipfu bụ onye eyeru

\par }{\QB mu ẹka;

\par }{\QB ndzụ ta abyadụ agụ mu;

\par }{\QB nemadzụ ta adụdu iphe,

\par }{\QB oomebata mu.”


\par }{\PP \VS{7}Unu nyatajẹ ndu ono, vu ụzo goshi unu ụzo ono, bụ iya bụ ndu ono, ziru unu ozi-ọma Chileke ono. Unu kpọo egomunggo ọkpolohu; nyata g'ẹphe shi anọduje eme teke ẹphe nọ ndzụ jasụ ẹphe nwụhu; g'ekweta unu dụkwa gẹ nkephẹ.

\VS{8}Jizọsu Kéreshi bẹ bụ onye ono, ọ bụ ụnyaphu; bya abụru iya ntanụ-a; o jee l'abụ iya jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii.

\VS{9}Unu te ekwekwa g'iphe eezi ezizi, dụgbaa iche iche shi uswe bya akpọ-swee unu ụzo. Ọ dụ ree g'anyi gude eze-iphe-ọma, Chileke eme shihu obu ike. Eme nsọ nsọ, tso nri tee mekwa g'obu shihu anyi ike; l'o tokọ dụ-swekwaa onye tsojeru iya ẹgube ono, o yejeru ẹka.


\par }{\PP \VS{10}Anyi nwekwarụ ọru-ngwẹja bụ ẹka ndu egwekwadụru Chileke ẹja l'ụlo-ẹkwa ono ta agbadụru g'ẹphe ria iphe, shi iya nụ.

\VS{11}Onye-ishi uke Chileke phẹ egudeje mee ụnwu anụ, e gburu egbugbu gude abahụ lẹ Ẹka-kakọta-adụ-nsọ l'eze-ụlo Chileke; g'o gude iya gwee ẹja gwefu iphe-ẹji; obenu l'anụ ono, a phụwaru aphụphu ono bẹ eewotajẹ lụfu alụfu je l'ẹka eebudu ebubu je akpọo ya ọku.

\VS{12}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude Jizọsu nọdukwapho l'azụ mkpụkpu jee iphe-ẹhuka nwụhu; g'eeshi g'oogude mee ya safụ iphe-ẹji ndiphe.

\VS{13}Ọo ya bụ; unu g'anyi jepfu iya l'azụ mkpụkpu g'a tụko anyi l'iya mee iphe-iphere.

\VS{14}Kẹle ọ tọ dụdu mkpụkpu, anyi nweru l'eliphe-a, bụ mkpụkpu ọphu l'a-dụ ojejoje; ọ chia iphe, meru nụ bụ l'anyi achọ mkpụkpu ọphu abya nụ.

\VS{15}Ọo ya bụ; g'ọ tọ dụkwa teke anyi a-ha etuje Chileke ẹpha; g'etu ẹpha ono abụru ẹja, anyi shi l'ẹka Jizọsu egwe. Ọo ẹpha ono, anyi etu iya ono a-bụru iphe, shi anyi l'ọnu, egoshi l'anyi bụwaa ndu nkiya.

\VS{16}Unu ta ahakwa eme iphe, dụ ree; ọphu unu ahakwa egudeje iphe, unu nweru yeru nwibe unu ẹka; kẹle ọo ẹgube ngwẹja ono bụ ọphu dụ Chileke ree.


\par }{\PP \VS{17}Unu meje iphe, ndu-ishi unu sụru g'unu meje; m'obeta ọ nọdu atsụ unu l'ẹhu ememe. L'ọ kwa ndu ono, bụ ndu-ishi ono anọduje eche ndzụ unu echeche; eshinu ẹphe e-mechaa pfụru l'iphu Chileke doo g'ẹphe jetaberu ozi ẹhu unu. Unu -nọdu emejewaa iphe, ẹphe sụru g'unu meje bẹ ẹphe e-gude ẹhu-ụtso jee ozi phẹ ono. Teke ọdumeka bẹ ẹphe a-gbẹkwa atsụ ude eme iya; ono ta adụdu urwu, ọo-barụ unu.


\par }{\PP \VS{18}Unu pfujekwaru nụru anyi Chileke. Ọphu anyi makaharụ bụ l'obu ta anmadụ anyi ikpe; ẹbe ọ dụdu teke ọ tọ bụedupho g'anyi mee iphe, dụ ree l'iphemiphe, anyi eme ememe bẹ anyi eshibeje ite iya.

\VS{19}Iphe, mu arwọshikpoo unu ike; ụnwunna mu; bụ g'unu pfuje nụ Chileke; gẹ Chileke kwe gẹ mu byapfuta unu ẹgwa.


\par }{\SH Epfu anụ Chileke
\par }
{\PP \VS{20}Gẹ Chileke ono, bụ iya emeje g'ẹhu dụ guu ono; mbụ onye ono meru gẹ Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ ono; bụ iya bụ Eze onye eche atụru ono, l'eche atụru ono; ọ bụru mee, ọ gbashịru teke ono, ọ nwụhuru ono bẹ o gude mee ukwe-iphe, Chileke kweru tukobe l'ọgbandzu yẹle nemadzụ g'o vuru ire jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii ono;

\VS{21}mee g'unu dụebe ree l'iphemiphe, bụ iphe, dụ ree, unu eme; g'unu meje iphe, bụ uche iya. Gẹ Chileke shikwaphọ Jizọsu Kéreshi l'ẹka mee iphe, dụ iya ree l'obu anyi. G'ajaja bụru kẹ Kéreshi jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii. Nokwa g'ọ dụ.


\par }{\SH Ekele, e gude akpọchi ishi ẹkwo-ozi-a
\par }
{\PP \VS{22}Ọ kwa arwọrwo bẹ mu arwọ unu; ụnwunna mu; sụ g'unu takwaa nshi nụma ozi-a; l'ẹkwo-a, mu deru unu-a ta adụkwa ogologo. Ọo ya bụ g'oomee unu g'obu shihu unu ike.

\VS{23}Iphe, mu eme g'unu maru bụ lẹ nwune anyi, bụ Timoti, e shi tuchia bẹ a haakwaru. Ọ -bya ẹgwa bẹ mu l'iya a-tụko swịru mẹ mu -byatashia unu agbaphe.


\par }{\PP \VS{24}Unu kelechaaru mu iphe, bụkpoo ndu-ishi unu mẹ iphe, bụkpoo ndu bụ ndu kẹ Chileke. Ụnwunna anyi ndu Ịtali l'ekelekwaphọ unu.


\par }{\PP \VS{25}Gẹ Chileke meeru unu eze-iphe-ọma g'unu hakọtakpoo. Nokwa g'ọ dụ.

\par }