\NormalFont\ShortTitle{Ditoronomi}

{\MTB Ẹkwo

\par }{\MT Ditoronomi



\par }\ChapOne{1}{\SH Ekemu k'alụfu l'úbvú Horẹbu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ iphe, Mósisu pfuru nụ ndu Ízurẹlu g'ẹphe ha l'echiẹgu ụzo ẹnyanwu-awawa Jiọ́danu, bụ iya bụ nsụda Araba, nọ gha iphu l'ụzo Sufu. Ọ nọ lẹ mgbaka Paranu l'azụ lanụ; waa Tofẹlu; waa Lebanụ; waa Hazerotu; yẹe Dizahabu l'azụ iya ọphuu.

\VS{2}E -shi l'úbvú Horẹbu eje Kadẹshi-Baneya bẹ ee-jegbuje ije ujiku iri lẹ nanụ tẹme l'e rwua ya mẹ e tsoru ụzo úbvú Siye.

\VS{3}O be l'apha, kwe phẹ mgbarapha ụkporo labọ; lẹ mbọku, ọnwa k'iri lẹ nanụ fụru gẹdegede; Mósisu raarụ iya ndu Ízurẹlu g'ẹphe ha arara; mbụ iphe, Chipfu tụru iya l'ekemu lẹ k'opfu ẹhu phẹ.

\VS{4}Ono bụ g'ọ lwụ-kpechaeruphọ Sihọnu, bụ eze ndu Amọru; bụ onye shi buru lẹ Hẹshibonu. Tẹme o jekwaphọ Edereyi je alwụ-kpee Ọgu, bụ eze ndu Beshanu; bụ onye shi buru lẹ Ashịtoretu.

\VS{5}Ọ bụru l'ụzo ẹnyanwu-awawa Jiọ́danu l'ẹka ono l'alị ndu Mówabu bẹ Mósisu nọ wata phẹ atọkashiru ekemu ono; sụ:


\par }{\PP \VS{6}“Chipfu, bụ Chileke anyi nọ l'úbvú Horẹbu pfuru nụ anyi sụ: ‘Unu nọnukakwaru ọdu l'úbvú-a.

\VS{7}Unu phọkashia ụlo-ẹkwa unu tụgbua jeshia alị úbvú úbvú ndu Amọru; waa alị ndu nọ-kube phẹ nụ lẹ nsụda Araba; mẹ l'alị úbvú úbvú; mẹ l'alị ọkpa-úbvú, nọ l'ụzo ẹnyanwu-arịba; waa ndu bu l'ụzo echiẹgu ndọhali; waa ndu bu l'ụzo agụga eze-ẹnyimu; mbụ kwasẹru ụzo alị ndu Kénanu; yẹe úbvú úbvú Lébanọnu; mbụ kwasẹru rwuchaa ẹnyimu ono, bụ ẹnyimu Yufurétisu.

\VS{8}Lekwaa; mu woakwaru alị ono dobe l'iphu unu. Unu wụbakwa je alwụta alị ọbu nworu; mbụ alị ono, Chipfu riru angụ lẹ ya a-nụ nna unu oche phẹ ono, bụ Ébirihamu; waa Áyizaku; waa Jiékọpu; yẹe oshilọkpa phẹ g'ẹphe ha.’ ”


\par }{\SH Mósisu ahọta ndu-ikpe
\par }
{\R (Awụ 18:13-27)

\par }{\PP \VS{9}“Ọ bụru teke ono bẹ mu sụru unu: ‘Mu ta adụkwa ike evukọta ivu-ẹrwa unu nwẹkinyi mu.

\VS{10}Sụ-a; nta-a bẹ Chipfu, bụ Chileke unu mewaru; unu ka l'ọtu k'ọphu bụ lẹ nta-a bẹ unu hawa gẹ kpokpode, nọ l'igwe.

\VS{11}Mu nọdu epfukwaphọ gẹ Chipfu, bụ Chileke kẹ nna unu phẹ mekwarọ g'unu kabaa l'ọtu eme lẹ g'unu ha nta-a ugbo ụkporo l'ụnu; tẹme l'ookebekwaphọ unu l'ọma, bụ iphe, o kweru unu ukwe iya.

\VS{12}?Dẹnu gẹ mbẹdua nwẹka mu a-dụ ike vukọta ivu-ẹrwa unu; mẹ iphe, atsụ unu l'ẹhu; edoshikọtaru unu opfu?

\VS{13}Sụ-a; unu shigbaa l'ọkpa-ipfu unu l'ọkpa-ipfu unu họtakota ndu maru iphe; mbụ ndu bụ ndu iphe edoje ẹnya; bya abụru ndu a maru ẹpha phẹ; gẹ mu mee phẹ g'ẹphe bụru ndu-ishi unu.’


\par }{\PP \VS{14}“Unu yeeru mu ọnu sụ l'iphe, mu pfuru bụ iphe, ọ gbaru g'unu mee.

\VS{15}Ọo ya bụ; mu bya ahọtagbaa ndu bụ ndu nweru ẹnya l'ọkpa-ipfu unu iche iche bụru ndu maru iphe; bụkwarupho ndu a maru ẹpha phẹ; mee phẹ g'ẹphe bụru ndu-ishi unu. Ọ dụru ndu ọphu mu meru; ẹphe bụru ishi ụnu ụmadzu labọ l'ụkporo ụmadzu iri iri; ọ dụru ndu ọphu bụ ishi ụmadzu ụkporo ise. Ọ dụkporuro ndu ọphu bụ ishi ụmadzu ụkporo ẹbo l'iri; dụru ndu ọphu bụ ishi ụmadzu iri; tụko g'ẹphe ha mee ndu-ishi l'ipfu l'ipfu.


\par }{\PP \VS{16}“Mu tụaru ndu-ikpe unu ekemu teke ono; sụ phẹ: ‘Unu ngabẹjekwaru unwune unu, opfu adaru nchị; g'ẹphe dooru unu iphe, adaru phẹ nụ. Ẹphe -dochaa ya; unu edoshiaru phẹ opfu ọbu l'ụzo pfụru ọto; m'ọ bụ ndu Ízurẹlu lẹ ndu Ízurẹlu bẹ ọodaru; m'ọ bụ onye Ízurẹlu yẹle onye lwarụ alwalwa.

\VS{17}Unu te elejekwa nemadzụ ẹnya l'iphu ekpe ikpe. Unu ngabẹjekwaru ụmadzu labọ, opfu adaru nchị; g'ẹphe doo iphe, adaru phẹ nụ; m'ẹphe bụ ndu ha nwanshịi; m'ẹphe bụ ndu ha shii. Unu ta atsụjekwa nemadzụ ebvu; kẹle onye-ikpe dụ l'ẹka bụkwa Chileke. Teke ọ bụ opfu, kariru unu ẹka; unu egude iya byapfuta mbẹdua gẹ mu nụma.’

\VS{18}Mbụ lẹ teke ono bẹ mu tụkoerupho iphe, gbaru unu l'ememe kakọtaru unu g'unu mee.”


\par }{\SH Anwụ ngge l'alị Kénanu
\par }
{\R (Ọ́gú 13:1-33)

\par }{\PP \VS{19}“Noo ya; gẹ Chipfu, bụ Chileke anyi sụru g'anyi wụfu l'úbvú Horẹbu; bẹ anyi wụfuru kwasẹru ụzo, e shi eje alị úbvú úbvú ndu Amọru; jekọta ije l'echiẹgu ono, parụ ẹka bya adụ ebvu ono, unu hụmakotaru ono; jasụ anyi rwua Kadẹshi-Baneya.

\VS{20}Tọbudu iya bụ; mu sụ unu: ‘Nta bẹ unu rwuakwaru alị úbvú úbvú ndu Amọru, bụ iya bụ alị, Chipfu, bụ Chileke anyi abya anyi anụnu.

\VS{21}Unu lenu; lẹ Chipfu, bụ Chileke unu nụakwaru unu alị ọbu. Unu tụgbukwa je anata alị ọbu, bụ iya bụ iphe, Chipfu, bụ Chileke kẹ nna anyi oche phẹ pfuru. Gẹ ndzụ ba agụkwa unu; ọphu ẹhu anmakwa unu anmanma!’


\par }{\PP \VS{22}“Obenu l'unu byapfutaru mu bya asụ l'ọ kakwa ree g'anyi họta ndu nemadzụ zia g'ẹphe je anwụaru anyi ngge l'alị ono; g'ẹphe bya akaru anyi ụzo, anyi ee-shi bahụ iya; tẹme waa mkpụkpu, anyi e-shi bahụ.


\par }{\PP \VS{23}“Iphe ono, unu pfuru ono dụ mu ree shii; ọo ya bụ; mu bya ahọta ụmadzu iri l'ẹbo; ọkpa-ipfu, nọnu onye lanụ.

\VS{24}Ndu ono tụgbua kwasẹru ụzo alị úbvú úbvú ono; lụfuta lẹ nsụda Ẹshukolu; nwụkota alị ọbu ngge.

\VS{25}Ẹphe hachaaru akpụru oshi, nọ l'alị ono wọta gude lwapfuta anyi; bya asụ anyi: ‘Alị ọbu, Chipfu, bụ Chileke anyi abya anyi anụnu ọbu dụkwa ree.’ ”


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu ekwefụru Chipfu ike
\par }
{\PP \VS{26}“Obenu l'unu nụmachaaru iya; bya ekwefu ike ejeje; jịka eme iphe, Chipfu, bụ Chileke anyi sụru g'unu mee.

\VS{27}Unu nọdu l'ụlo-ẹkwa unu agụshi aphụ sụ: ‘Chipfu bẹ anyi dụkwa ashị; ọ kwa iphe ono meru iphe, o dufutaru anyi l'alị ndu Ijiputu; woru anyi ye ndu Amọru l'ẹka g'ẹphe megbushia anyi.’

\VS{28}Unu sụ: ‘?Bụ ole bẹ anyi e-shi abahụ nta; g'ụnwunna anyi-a mewaru; meji tsukahụ anyi-a? kẹle ẹphe sụru lẹ ndu bu l'alị ono ka anyi l'ọtu; bya akagbaa anyi ogologo; tẹme mkpụkpu phẹ pagbaa ẹka; yẹe phengara phengara igbulọ mkpụkpu ono, aakpụjegbaa l'oorwua akpaminigwe. Ọzo, ka njọ bụ l'anyi hụmacharu ụnwu ndu Anaku l'alị ẹka ono.’


\par }{\PP \VS{29}“Mu sụ unu: ‘Gẹ meji te tsukahụshi unu! Mbụ-a; gẹ ndzụ phẹ ba agụshi unu!

\VS{30}Lẹ Chipfu, bụ Chileke unu, bụ onye vutaru unu ụzo bẹ a-lwụ-chiteru-a unu ọgu; ẹgube ono, ọ lwụ-chiteru iya unu l'alị ndu Ijiputu ono; bụ ọphu unu gude ẹnya unu hụma-a.

\VS{31}Tẹme wakwaphọ g'ọ lwụ-chiteru iya unu l'echiẹgu; ẹka unu hụmaru gẹ Chipfu, bụ Chileke unu hetarụ unu gẹ nna ehetajẹ nwatibe iya-a; hekpọepho unu gbiriri jasụ unu rwua ẹka-a.’

\VS{32}Unu lephukọta opfu mu ono; mbụ bya ajịka achịru ụpfu kwẹ l'ẹka Chipfu, bụ Chileke unu nọ,

\VS{33}bụ onye vutaru unu ụzo l'ije unu ọbu. Tẹme ọ bụru yẹbedua bẹ anọduje eleru unu ẹnya ẹka unu a-kpọbe ụlo-ẹkwa ono. Onye abụjeru; o -be l'ẹnyashi l'ọ nwụberu unu ọku; teke o beru l'eswe l'o doberu unu urwukpu; shi nno egoshi unu ụzo unu a-nọdu eshi; tẹme ọ bụru yẹbedua anọduje eleru unu ẹnya ẹka unu a-kpọbe ụlo-ẹkwa unu.”


\par }{\SH Chipfu anụ ndu Ízurẹlu aphụ
\par }
{\R (Ọ́gú 14:20-45)

\par }{\PP \VS{34}“Chipfu nụma iphe, unu pfuru; ẹhu ghuahaa ya eghu; o buta angụ ria sụ:

\VS{35}‘Ọ tọ dụkwa mẹ onye lanụ l'ọgbo ndu ẹjo-ọkpoma-a, byaru ahụma ẹguru alị ono ẹnya; mbụ alị ono, mu riru angụ sụ lẹ mu a-nụ nna unu oche phẹ ono;

\VS{36}gbahaa Kalẹbu nwa Jiefune. Yẹbedua a-hụma iya; mbụ lẹ yẹbedua bẹ mu a-nụ ẹka ọ zọkporu ọkpa l'alị ono; tẹme mu anụkwa iya phọ ụnwu iya. Iphe, kparụ iya nụ bụru l'o gude obu iya g'ọ ha tsoo Chipfu.’

\VS{37}Ọ bụkwarupho opfu ẹhu unu meru g'o gude; ẹhu ghuahaa Chipfu eghu l'ẹka mu nọ. O pfua sụ: ‘Gụbedua ta abahụkwa iya phọ.

\VS{38}L'ọo onye eyejeru mu ẹka bụ Jioshuwa nwa Nunu bẹ a-bahụ iya nụ.’ Sụ: ‘Gbakwaa ya unme g'obu shihu iya ike; noo kẹle ọo yẹbedua e-du ndu Ízurẹlu g'ẹphe je alwụta alị ono nworu.

\VS{39}A -bya l'ụnwegirima kẹ nshịi, bụ ndu ọphu unu sụru l'aa-kpụ lẹ ndzụ ono; mbụ ụnwegirima unu ndu ọphu teke amadụru iphe, dụ ree; mẹ iphe, dụ ẹji lẹ teke ono; ndu k'ono bụ ndu a-bahụ l'alị ono. Ọ bụru ẹphebedua bẹ mu a-nụ alị ọbu; ẹphe enworu iya g'ọ bụru okiphe phẹ.

\VS{40}A -bya l'unubẹdua; unu laphukwa azụ; unu wụkwaru shia ụzo echiẹgu lashịa l'ụzo Eze-ẹnyimu Uswe-uswe.’


\par }{\SH Aalwụ-gbu ndu Ízurẹlu
\par }
{\R (Ọ́gú 14:39-45)

\par }{\PP \VS{41}“Tọbudu iya bụ; unu yeeru mu ọnu sụ: ‘Anyi mesweakwaru Chipfu. Anyi e-jewarọ alwụa ọgu ọbu; mekọta iphemiphe, Chipfu, bụ Chileke anyi sụru g'anyi mee.’ Ọo ya bụ; unu tụko g'unu ha kwakọbe k'eje ọgu. Unu dobesụ l'abahụ l'alị úbvú úbvú ono dụ nphe.


\par }{\PP \VS{42}“Tọbudu iya bụ; Chipfu sụ mu: ‘Kakwaru phẹ g'ẹphe te ejekwa abahụ; ọphu ẹphe ejekwa alwụ ọgu; noo kẹle mu ta nọ-kubekwa unu. Unu -jee bẹ ndu ọhogu unu a-lwụkwa unu.’

\VS{43}Mu pfuaru iya unu; ọphu unu angaduru nchị; unu jịka eme iphe, Chipfu sụru g'unu mee; gude eku onwunu wụfu jeshia l'alị úbvú úbvú.

\VS{44}Ndu Amọru, bu l'alị úbvú úbvú ono wụfuta tsopfuru unu ọgu. Ẹphe vụpyabe unu g'ẹnwu; gbushia unu. Ẹphe chịpfuru unu egbushi unu eshi lẹ Siye jasụ lẹ Họma.

\VS{45}Unu lwaphuta azụ bya egude olu ẹkwa raku Chipfu; ọphu o yedụru ọnu yeru unu; ọ gbagbua ya lẹ nkụchi.

\VS{46}Ọ bụru iya bụ l'unu adọru lẹ Kadẹshi nọo ujiku, dụ igwerigwe.”




\par }\Chap{2}{\SH Aghaphe bọtorii l'echiẹgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Anyi dakọbe wụ-phu azụ l'echiẹgu; wụru shia ụzo Eze-ẹnyimu Uswe-uswe, bụ iya bụ gẹ Chipfu sụru mu g'e mee ya. Anyi wụ-phekpọo nọo ọdu l'alị úbvú úbvú Siye l'ẹka ono.


\par }{\PP \VS{2}“A nọnyaa Chipfu sụ mu:

\VS{3}‘Unu wụ-pheshitaakwaru l'alị úbvú úbvú-a. Iphe, unu e-me nta-a bẹ bụ g'unu shia ụzo isheli.

\VS{4}Waa iphe, ii-pfuru ndu Ízurẹlu baa: Nta-a bẹ unu abyakwa awụghata ẹka ụnwunna unu, bụ oshilọkpa Ịso bu; mbụ ndu bu l'alị Siye. Ẹphe a-nọdukwa atsụ unu ebvu; ọle-a; unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya!

\VS{5}Unu ta akpakokwaru phẹ k'ọgu; noo kẹle ọ tọ dụdu alị phẹ mẹ ẹka lanụ, mu a-nụ unu; m'o beta ọ bụru ntọkpa lanụ. Mu nụakwaru Ịso alị úbvú úbvú Siye g'ọ bụru nkiya.

\VS{6}Unu gudekwa okpoga zụta phẹ nri, unu e-ri; unu egudekwaphọ okpoga zụta phẹ mini, unu a-ngụ.’


\par }{\PP \VS{7}“Chipfu, bụ Chileke unu kebekwaru unu l'ọma l'iphe, bụ ozi, unu gude ẹka unu jee. Ọ bụru yẹbedua letakọtaru unu ẹnya l'ije, unu jekọtaru l'echiẹgu-a, parụ ẹka apa-a. L'ime ụkporo apha labọ-a bẹ Chipfu, bụ Chileke nọ-kubekọtakwaru unu; ọphu ọ dụdu iphe, ụko iya dụjeru unu mẹ nanụ.


\par }{\PP \VS{8}“Tọbudu iya bụ; anyi bya aghata ẹka ụnwunna anyi ono, bụ oshilọkpa Ịso bu l'alị Siye. Anyi bya ajị-chi ụzo nsụda Araba, bụ ụzo, shi mkpụkpu Elatu; bya eshikwaphọ mkpụkpu Eziyọnu-Geba. Anyi kwasẹru ụzo echiẹgu Mówabu tụgbua.

\VS{9}Noo ya; Chipfu sụ mu: ‘Unu ta chọkwa ndu Mówabu opfu; ọphu unu akpakokwaru phẹ k'ọgu; kẹle ọ tọ dụkwa alị phẹ mẹ ẹka lanụ, mu a-nụ unu; eshinu mu wowaru alị Aru nụ oshilọkpa Lọtu g'ọ bụru nkephẹ.’ ”


\par }{\PP \VS{10}Ndu shi buru l'ẹka ono bụ ndu Emu. Ẹphe bụ ndu ọkpehu dụ; tẹme ẹphe dụ igwerigwe. Ẹphe hachaẹpho kpaphere kpaphere gẹ ndu Anaku.

\VS{11}Ọ kwaphọ ẹgube ono, aasụje lẹ ndu Anaku bụ oshilọkpa Rafa; bụkwapho g'aasụje l'ẹphebedua bụ. Ndu Mówabu ekuje phẹ ndu Emu.

\VS{12}Ọ bụru ndu Họru shi buru l'alị Siye; ọle oshilọkpa Ịso chịfuru phẹ gbushia phẹ l'ẹka ono bya ebuchia ẹka ẹphe shi buru; ẹgube ono, ndu Ízurẹlu meru l'alị ono, Chipfu nụru phẹ g'ọ bụru nkephẹ ono.


\par }{\PP \VS{13}“Tọbudu iya bụ; Chipfu sụ: ‘Unu wụ-lihu je adaghaa nggele Zẹredu ono.’ Anyi wụ-lihu je adaghaa nggele Zẹredu ọbu.

\VS{14}A -gbẹ lẹ teke anyi gbẹshiru lẹ Kadẹshi-Baneya gbiriri jasụ teke anyi jeru je adaghaa nggele Zẹredu ọbu bẹ bụ ụkporo apha l'apha iri l'ẹsato. O rwutashịa teke ono; ọgbo, shi sụru eje ọgu lẹ Ízurẹlu laẹbewa mpfulome, bụ iya bụ iphe, Chipfu riburu angụ lẹ ya e-me.

\VS{15}Kẹle Chipfu dabẹru phẹ ẹka; gbushikọta jasụ ẹphe chịhu l'ọdu ụnwu Ízurẹlu.


\par }{\PP \VS{16}“Tọbudu iya bụ; o be teke ndu sụru eje ọgu l'echilabọ ndu Ízurẹlu nwụhubebechaerupho;

\VS{17}Chipfu sụ mu:

\VS{18}‘Ntanụ-a bẹ unu a-ghabu alị ndu Mówabu, bụ iya bụ Aru.

\VS{19}Ọle teke unu rwuru l'alị ndu Amọnu; unu ta chọkwa phẹ opfu; ọphu unu akpakokwaru phẹ k'ọgu; noo kẹle ọ tọ dụdu alị, bụ kẹ ndu Amọnu, mu byaru anụ unu. Alị ọbu bẹ mu nụwaru oshilọkpa Lọtu g'ọ bụru nkephẹ.


\par }{\PP \VS{20}“ ‘Ndu shi buru l'alị ono bụkwapho ndu aasụje l'ẹphe bụ oshilọkpa Rafa. Mbụ l'ọo ndu Rafa shi buru iya teke ndiche. Ndu Amọnu bụ ndu Zamuzumimu bẹ ẹphe ekuje phẹ.

\VS{21}Ẹphe bụ ndu ọkpehu shi dụ shii; tẹme ẹphe shi dụ l'ọtu; bụkwarupho ndu shi hagbaa kpaphere-kpaphere gẹ ndu Anaku. Obenu lẹ Chipfu mebyishiru phẹ l'iphu ndu Amọnu. Ndu Amọnu chịfu phẹ buru l'ẹka ẹphe shi buru.

\VS{22}Ọ bụkwapho nno bụ gẹ Chipfu meru iya oshilọkpa Ịso, shi buru l'alị Siye. O mebyishiru phẹ ndu Họru, shi buru l'ẹka ono. Oshilọkpa Ịso chịfu phẹ buru l'ẹka ẹphe shi buru gbiriri jasụ ntanụ-a.

\VS{23}Ndu Ava, shi bugbaaru l'ụnwu mkpụkpu, nọru jasụ lẹ mkpụkpu Gaza bẹ ndu Kafụto, shikwaphọ l'alị Kafụto wụfuta byaru bya emebyishia; chịfu phẹ; buchia ẹka ẹphe shi buru.


\par }{\SH Ízurẹlu alwụ-kpe Sihọnu, \newline  bụ eze ndu Amọru
\par }
{\R (Ọ́gú 21:21-30)

\par }{\PP \VS{24}“ ‘Unu gbẹshi je aghabua nsụda Anọnu. Unu lenu; mu woakwaru Sihọnu onye Amọru, bụ eze Hẹshibonu; yẹe alị iya ye unu l'ẹka. Unu je awata phẹ achịfu. Unu je akpakoru iya k'ọgu.

\VS{25}Mu agbẹ ntanụ-a wata eme gẹ ndzụ unu wata agụ onyemonye, nọ lẹ mkpula akpaminigwe-a l'ophu; mbụ g'ẹphe tụko g'ẹphe ha wata aphụ kpaakpaakpaa l'opfu ẹhu unu. Ẹphe a-nụma iphe, unu eme; meji etsukahụ phẹ; ẹphe awata ete kparịkpari l'ẹka ndzụ unu agụ phẹ.’ ”


\par }{\PP \VS{26}“Mu gbẹ l'echiẹgu Kedemotu zia ndu-ozi g'ẹphe je ezia Sihọnu, bụ eze Hẹshibonu ozi nchị-odoo; sụ iya:

\VS{27}‘Jiko g'anyi ghatanụ l'alị unu. Ọo ẹpho l'ọma eze gbororo bẹ anyi e-tsoru. Anyi ta ahakwa gbororo ono; swịa ụzo ọzo.

\VS{28}Nri, anyi a-nọdu eri; waa mini, anyi a-nọdu angụ bẹ anyi a-zụje unu l'okpoga. Iphe, anyi arwọ unu kpoloko bụ g'anyi zọo ọkpa anyi l'alị unu ghata.

\VS{29}Mbụ ẹgube ono, oshilọkpa Ịso, bu l'alị Siye shi ereje iya anyi-a; ndu Mówabu, bu l'alị Aru shi erejekwa iya phọ anyi nno. Unu reje iya anyi nno gbiriri jasụ anyi aghaa ẹnyimu Jiọ́danu bahụ l'alị, Chipfu, bụ Chileke anyi anụ anyi.’


\par }{\PP \VS{30}“Obenu lẹ Sihọnu, bụ eze Hẹshibonu jịkaru g'anyi ta aghatashị. Noo kẹle Chipfu, bụ Chileke unu meru g'ọ bụru onye ẹjo-ọkpoma waa g'ọ kpọ-chia obu; g'ee-shi g'o woru iya ye unu l'ẹka; bụnu iya bụ iphe, o mewaru-a.


\par }{\PP \VS{31}“Chipfu sụkwaru mu: ‘Lenu; mu wataakwaru eworu Sihọnu; yẹe alị iya ye unu l'ẹka. Unu watakwa iya alwụta; k'ọphu alị iya e-mechaa bụru okiphe unu.’

\VS{32}Tọbudu iya bụ; Sihọnu yẹe ndu nkiya g'ẹphe ha wụfuta byapfuta anyi ọgu lẹ Jiahazu.

\VS{33}Chipfu, bụ Chileke anyi woru iya ye anyi l'ẹka; anyi lwụ-kpee ya; waa ụnwu iya; yẹe ndu nkiya iya g'ẹphe ha.

\VS{34}Anyi nata mkpụkpu lẹ mkpụkpu iya g'ọ ha teke ono; bya emebyishikọta iya l'ophu; unwoke; mẹ ụnwanyi; mẹ ụnwegirima. Ọphu ọ dụdu mẹ onye lanụ, anyi harụ g'ọ phọdu.

\VS{35}Iphe-edobe; mẹ iphe ọzo, anyi kwatarụ l'ọkwata lẹ mkpụkpu ono, anyi lwụ-kperu ono bẹ anyi gwetarụ; ọ bụru k'anyi.

\VS{36}A -gbẹ lẹ mkpụkpu Arowa, nọ l'oke nsụda Anọnu; mẹ lẹ mkpụkpu ono, nọ l'ime nsụda Anọnu ono je akpaa l'alị Giladu ta adụdu mẹ mkpụkpu lanụ, ọkpehu nkephẹ nyịberu k'anyi; kẹle Chipfu, bụ Chileke anyi tụkoru iya g'ọ ha nụkota anyi.

\VS{37}Obenu l'alị ndu Amọnu; mẹ alị, nọ l'agụga nggele Jiabọku; mẹ lẹ mkpụkpu, nọgbaa l'úbvú úbvú bẹ unu gbangoru, bụ iphe, Chipfu, bụ Chileke anyi sụru g'anyi mee.”




\par }\Chap{3}{\SH Ízurẹlu alwụ-kpe Ọgu, \newline  bụ eze ndu Beshanu
\par }
{\R (Ọ́gú 21:31-35)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Tọbudu iya bụ; anyi gbẹ teke ono gha iphu l'ụzo Beshanu. Ọgu, bụ eze ndu Beshanu; yẹe ndu alị iya wụfuta; byapfuta anyi ọgu lẹ mkpụkpu Edereyi.

\VS{2}Chipfu sụ mu: ‘Unu ta atsụkwa iya ebvu; kẹle mu woakwaru iya; yẹe ndu alị iya; waa alị iya l'ophu ye unu l'ẹka. Unu mekwaa phẹ iphe, unu meru Sihọnu, bụ eze ndu Amọru, bu lẹ Hẹshibonu.’


\par }{\PP \VS{3}“Noo ya; Chipfu, bụ Chileke anyi woru Ọgu, bụ eze ndu Beshanu; yẹe ndu alị iya l'ophu ye anyi l'ẹka. Anyi gbushiaha phẹ; lwụa phẹ gbiriri jasụ ọphu ọ dụedu onye phọdukwaduru nụ.

\VS{4}Anyi nata mkpụkpu iya g'ọ ha teke ono; ọphu ọ dụdu mẹ mkpụkpu lanụ, l'ime ụkporo mkpụkpu ẹto, o nweru, anyi nataphodoru; mbụ alị Agọbu l'ophu, bụ iya bụ alị-eze Ọgu, nọ l'alị Beshanu.

\VS{5}Mkpụkpu ono g'ọ ha b'e gude igbulọ kpụ-phekọta mgburugburu; tẹme a kpụkotakwapho igbulọ ọbu; ọ hakọta ephekerephe ephekerephe; bya eyekọta mgbo-ígwè l'ọnu-abata iya; tuchikọta iya atụchi. Tẹme ọ dụkwarupho mkpụkpu lẹ mkpụkpu ọzo, dụ igwerigwe, a kpụduru igbulọ, anyi lwụtachaaru ye iya.

\VS{6}Anyi tụko mkpụkpu ono g'ẹphe ha mebyishikọta; ẹgube anyi meru kẹ Sihọnu, bụ eze ndu Hẹshibonu; mbụ tụko unwoke; mẹ ụnwanyi; mẹ ụnwegirima mkpụkpu ono mebyishikọta.

\VS{7}Iphe-edobe phẹ; mẹ iphe, ẹphe nweru enweru bẹ anyi kwatarụ l'ọkwata; g'ọ bụru k'anyi.


\par }{\PP \VS{8}“Ọ bụru teke ono bẹ anyi natarụ ndu eze ndu Amọru ono ẹphenebo alị, nọ l'ụzo ẹnyanwu-awawa ẹnyimu Jiọ́danu; a -gbẹ lẹ nsụda Anọnu jasụ l'úbvú Hamọnu.

\VS{9}Úbvú Hamọnu bẹ ndu Sayịdonu ekuje Siriyọnu; ndu Amọru nọdu ekuje iya Seniru.

\VS{10}Anyi natakọtaru mkpụkpu lẹ mkpụkpu, nọkota lẹ baswaa uswe iya ono l'ophu; waa alị Giladu l'ophu; mẹkwapho alị Beshanu g'ọ ha; jasụ lẹ mkpụkpu Saleka; yẹe Edereyi, tụkokwapho yịru l'alị Beshanu; ẹka Ọgu bụ ishi.


\par }{\PP \VS{11}“Ọo Ọgu, bụ eze ndu Beshanu bẹ shi phọdu nụ l'oshilọkpa Rafa. Mbụ l'iphe, ọozeje azẹe bụ l'ígwè bẹ e meru iya. Ogologo iphe-azẹe ọbu dụ nkwo-ẹka tete. Uswekete iya dụ nkwo-ẹka ẹno; mbụ nkwo-ẹka mmanụ. Iphe-azẹe ya ọbu dụkwa lẹ mkpụkpu Raba, dụ l'alị ndu Amọnu byasụ ntanụ-a.”


\par }{\SH Aawẹshi alị ono
\par }
{\R (Ọ́gú 32:1-42)

\par }{\PP \VS{12}“Anyi lwụtachaepho alị ono; mu woru ụzo isheli mkpụkpu Arowa, bụ ọphu dụ l'agụga nsụda Anọnu; waa nkeru-ẹbo alị úbvú úbvú Giladu mẹ mkpụkpu, dụkota iya nụ; nụ oshilọkpa Rúbẹnu; waa oshilọkpa Gadu.

\VS{13}Mu bya ekee ọkpa-ipfu Manásẹ ẹbo bya eworu alị Giladu ibiya ọphu ghuduru nụ phọ; waa alị Beshanu l'ophu; ẹka shikọta bụru alị-eze Ọgu; woru nụ oke lanụ l'ụzo labọ ndu Manásẹ ono.”

\par }{\PP Alị Agọbu l'ophu, nọ l'alị Beshanu bẹ aza alị oshilọkpa Rafa.

\VS{14}Ọ bụru Jiayi, bụ oshilọkpa Manásẹ wotakọtaru alị Agọbu ono l'ophu; jasụchaa l'oke ẹphe lẹ ndu Geshu; waa ndu Maka. E woru ẹpha iya gụa alị ono; k'ọphu bụ l'a -gbẹ teke ono byasụ ntanụ-a bẹ a watarụ eku uswe ẹka ono Havọtu-Jiayi.


\par }{\PP \VS{15}“Mu woru alị Giladu nụ Makiya.

\VS{16}A bya abya l'ụnwu Rúbẹnu; yẹe ụnwu Gadu; ọ bụru ẹka mu nụru phẹ bụ a -gbẹ l'alị Giladu tụgbua jee jasụ lẹ nsụda nggele Anọnu. Ọ bụru echilabọ nsụda ono bẹ oke iya kparụ. Tẹme mu nụkwa phẹ phọ alị ọphu shi l'ẹka ono nọo jasụ lẹ nggele Jiabọku, bụ iya bụ ẹka alị ndu Amọnu kparụ.

\VS{17}Mu nụkwa phẹ phọ nsụda Jiọ́danu, gbẹ l'eze-ẹnyimu Gálili nọo jasụ l'eze-ẹnyimu nsụda Araba, bụ iya bụ Eze-ẹnyimu Únú, nọ l'ụzo ẹnyanwu-awawa úbvú úbvú Pisiga. Ọ bụru l'ẹnyimu Jiọ́danu bẹ oke iya kparụ.


\par }{\PP \VS{18}“Mu tụaru iya unu l'ekemu teke ono sụ: ‘Chipfu, bụ Chileke unu nụakwaru unu alị-a g'ọ bụru k'unu. G'unwoke unu ndu ike dụ l'ọgu kwakwaa onwophẹ k'ọgu; vuru unwune unu ndu Ízurẹlu ụzo daa ẹnyimu Jiọ́danu.

\VS{19}Ọle g'unyomu unu; yẹe ụnwegirima unu; mẹkpoo iphe-edobe unu nọdukwa lẹ mkpụkpu ono, mu nụru unu ono. Lẹ mu makwarụ-a l'unu nwenụkaru iphe-edobe.

\VS{20}Unu tsokwaru phẹ je ọgu gbiriri jasụ teke Chipfu e-mefụa g'unwune unu ono nọpyabe g'o meru g'unubẹdua nọpyabe-a; mbụ m'ẹphe nata alị nkephẹ, bụ alị ono, Chipfu abya phẹ anụnu l'azụ ẹnyimu Jiọ́danu azụ iya ọphuu. Ọ -nwụchaepho nno; ndu nọnu alaphushiwarọ azụ l'oke alị ọphu mu nụru phẹ ono.’


\par }{\PP \VS{21}“Mu bya akaru Jioshuwa teke ono sụ iya: ‘Nta bẹ i gudewaa ẹnya ngu ẹbo ẹbo hụma iphe, Chipfu, bụ Chileke unu meru ndu eze labọ-a. Ọ kwaphọ ẹgube ono bụ gẹ Chipfu e-me alị-eze ọphu nọkota l'azụ-ẹnyimu azụ iya ọphu unu eje phọ.

\VS{22}Unu ta tsụkwa phẹ ebvu; kẹle ọ kwa Chipfu, bụ Chileke unu l'onwiya a-lwụ-chiru unu ọgu ọbu.’ ”


\par }{\SH Aadabuta Mósisu g'ọ tọ ghatashị ẹnyimu Jiọ́danu
\par }
{\PP \VS{23}“Ọ bụru teke ono bẹ mu rwọru Chipfu sụ:

\VS{24}‘Gụbe Nnajịuphu, bụ Chipfu; nta-a bẹ ị watawarụ egoshi mụbe onye-ozi ngu g'i habe shii; yẹe ọkpukpu-ike ngu. ?Bụ agwa, dụ ịdu-agha, nọ l'eliphe-a; ọzoo l'imigwe sụru eme iphe, parụ ẹka iimegbabẹ-a?

\VS{25}Hanaa mu jiko gẹ mu daghaa ẹnyimu-a je ahụma ẹguru alị ono, nọ l'azụ ẹnyimu Jiọ́danu azụ iya ọphuu ono; mbụ ẹguru alị úbvú úbvú ono; waa úbvú úbvú Lébanọnu ono!’


\par }{\PP \VS{26}“Obenu l'ọo opfu ẹhu unu bẹ Chipfu gude tukoshi mu oke ẹhu-eghu iya; ọphu o kwedu ngabẹru mu nchị. Chipfu gbẹnu sụ mu: ‘Be pfuẹkwa iya ọzo! Ta rwọekwa mu iphe ono, ịirwo mu ono!

\VS{27}Nyihukwa úbvú Pisiga; lee ẹnya l'ụzo ẹnyanwu-arịba; lee l'ụzo isheli; lee l'ụzo ndọhali; waa l'ụzo ẹnyanwu-awawa. Nọdu l'ẹka ono lee ẹnya l'alị ono; kẹle ị tịi dakwa ẹnyimu Jiọ́danu-a alụfu azụ iya ọphuu.

\VS{28}Ọo g'i zia Jioshuwa iphe, oo-me; l'i mee g'obu shihu iya ike; g'o to te etete; kẹle ọo yẹbedua bụ onye e-du ndu-a g'ẹphe lụfu azụ iya ọphuu je enworu alị ono, ịi-hụma ono.’


\par }{\PP \VS{29}“Ọ bụru iya bụ; anyi dọshia lẹ nsụda ono, nọ-kube mkpụkpu Bẹtu-Peyọ.”




\par }\Chap{4}{\SH Mósisu epfu gẹ ndu Ízurẹlu meje iphe, a tụru l'ekemu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Unubẹ ụnwu Ízurẹlu; unu ngabẹkwa nchị gẹ mu zia unu iphe, Chipfu tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; yẹe iphe, ọ sụru g'e meje. Unu mekwaa ekemu-a g'unu anọdu ndzụ; je alwụta alị ono nworu; mbụ alị ono, Chipfu, bụ Chileke nna unu phẹ abya unu anụnu ono.

\VS{2}Unu te eyekwakwa iphe, l'opfu-a, mu epfuru unu-a; ọphu unu ahabọtakwa iya iphe; k'ọphu unu a-nọdu eme ekemu Chipfu, bụ Chileke unu, bụ ekemu ono, mu atụru unu ono.

\VS{3}Unu gudewaa ẹnya unu hụma iphe, Chipfu meru l'opfu ẹhu agwa Balụ-Peyọ. Chipfu, bụ Chileke unu meru iphe, bụ ndu shi l'ime unu tsoru agwa, bụ Balụ-Peyọ; ẹphe bụkotaru mkpurupyata.

\VS{4}Obenu lẹ g'unu ha, bụ ndu nọshiru ike l'ime Chipfu, bụ Chileke unu bẹ nọ ndzụ rwua ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{5}“Unu lekwa; mu ziakwaru unu iphe, Chipfu tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; bya ezia unu iphe, ọ sụru g'e meje, bụ iphe, Chipfu, bụ Chileke mu sụru gẹ mu zia unu; k'ọphu unu a-wata iya ememe mẹ unu laẹpho l'alị ono, unu eje alwụta ono.

\VS{6}Unu dobekwa ekemu ono; meje iya ememe; kẹle ọo ya bụ mmamiphe unu; bya abụru iya bụ l'iphe edoje unu ẹnya l'iphu ndiphe, bụ ndu e-mechaa nụma iphemiphe ono, Chipfu tọru ọkpa iya ono; pfuahaa sụ: ‘Ọkpobe-opfu bụ l'ọha-a, parụ ẹka-a bụkwa ọha, maru iphe; bya abụru ọha, iphe edoje ẹnya!’


\par }{\PP \VS{7}“Mbụ-a; ?dẹnu ọhozo, ha shii, agwa phẹ nọ-kube ntse ọkpobe anọ-kube gẹ Chipfu, bụ Chileke anyi anọ-kubeje anyi mẹ anyi raku iya-a?

\VS{8}Tọo; ?dẹnu ọhozo, habaa shii, nweru ekemu, pfụru ọto gẹ ndu ọwa-a, mu atụshiru unu ntanụ-a?

\VS{9}Ọo ẹpho g'unu kwabẹru onwunu ẹnya; unu anwụberu ndzụ unu ọkpobe ẹnya; a -nọnya unu zọha iphe, unu gude ẹnya unu hụma; mbụ g'ọ tọ lụfu unu alụfu l'ọkpoma jeye g'unu a-nọ-beru ndzụ. Ọ chịa g'unu zia ya ụnwu unu; unu ezia ya ụnwu nwanwa unu phẹ.

\VS{10}Unu nyatakwa mbọku ono, unu pfụru l'atatiphu Chipfu, bụ Chileke unu l'úbvú Horẹbu ono; mbụ mbọku ono, ọ sụru mu: ‘Kukọbe ndu Ízurẹlu g'ẹphe dzukọbe l'atatiphu mu; g'ẹphe nụma olu mu; k'ọphu ẹphe a-nwụta g'ẹphe e-shije akwabẹ mu ùbvù; jasụ g'ẹphe a-nọ-beru l'alị ono; tẹme ẹphe ezikwaa ya phọ ụnwu phẹ.’


\par }{\PP \VS{11}“Ọ bụru iya bụ; unu kpịritaru ntse bya apfụru lẹ mgboru ọkpa úbvú ono; ọku, enwu phoophoophoo l'eli úbvú ono nọdu ebulihuje erwu echilabọ imigwe. Ẹkameka gbakọta ọchii; urwukpu nọdu akpụ kẹ tụutuutuu; ẹkameka gbahụkota kẹ tsụkiribaa.

\VS{12}Chipfu gbẹ l'ọku ono epfu anụ unu. Unu nọdu anụ olu-opfu; obenu l'unu ta ahụmaduru onye epfu iya nụ. Ọ bụepho olu-opfu kpoloko bẹ unu nụmaru.

\VS{13}O mee g'unu maru ọgbandzu iya, ọ sụru g'unu dobe, bụ iya bụ ekemu iri ono. O wokwaru iya phọ deeru unu lẹ mkpuma labọ, dụ bachịbachi.

\VS{14}Chipfu bya akaru mu teke ono sụ mu gẹ mu zia unu iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; yẹe iphe, ọ sụru g'e meje; k'ọphu unu a-nọdu eme iya l'alị ono, unu adagha eje enweru ono.”


\par }{\SH Eebuchi abarụ agwa ẹja
\par }
{\PP \VS{15}“Ọo ya bụ lẹ-a; eshinu ọ dụdu ụgbugba iphe, unu hụmaru mbọku ono, Chipfu gbẹ l'ọku pfuru yeru unu l'úbvú Horẹbu ono; unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya ọkpobe akwabẹ;

\VS{16}a nọnya; unu pyịa ntẹkpe; gude merwua onwunu; pyịa ya; o yee iphe, oo-ye; ọphu l'o yeru nwoke; ọzoo nwanyị.

\VS{17}Ọzoo l'o yeru ụdu anụ ọphu oo-ye l'eliphe-a; ọzoo l'o yeru ẹnu, ephe lẹ phẹrephere;

\VS{18}ọzoo l'o yeru iphe, akpụ wuruwuru l'alị; ọzoo ẹma, bu lẹ mini.

\VS{19}Mbụ-a; unu kwabẹkwa ẹnya; a -nọnya; unu jeshia apali ẹnya imeli bya ahụma ẹnyanwu; ọzoo ọnwa; ọzoo kpokpode; mbụkpoo iphemiphe, nọkota l'akpaminigwe; ọ gụahaa unu ẹgu k'abarụ ẹja; unu wata phẹ ejeru ozi; mbụ iphemiphe ono, Chipfu, bụ Chileke unu meru; keshigbaaru ndiphe, nọkota lẹ mkpula akpaminigwe-a l'ophu.

\VS{20}Obenu l'unubẹdua bẹ Chipfu lọfutaru l'ọ-ta-pfụpfupfu ọku, ekeje mkpụrukpu-ígwè; mbụ l'o dufutaru unu l'alị Ijiputu g'unu bụru iya ndu o ketarụ l'oke; g'unu bụnu iya-a ntanụ-a.

\VS{21}Tẹmanukwapho; mbẹdua bẹ Chipfu tukoshiakwaru ẹhu-eghu iya l'opfu ẹhu unu; bya eribua ya l'angụ lẹ mu ta adaghatadu ẹnyimu Jiọ́danu; ọphu mu abahụdu l'ẹguru alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu nụru unu g'ọ bụru okiphe unu ono;

\VS{22}lẹ mu nwụhufutaje l'alị ẹka-a; l'ọ tọ dụdu iphe, e-me gẹ mu daghata ẹnyimu Jiọ́danu. L'ọo unubẹdua a-daghata iya je enworu ẹguru alị ono.

\VS{23}Unu kwabẹkwa ẹnya g'unu ta azọha ọgbandzu Chipfu, bụ Chileke unu meru; unu l'iya gbaa. G'ọ tọ dụkwa iphe ono, Chipfu, bụ Chileke unu sụru g'unu ta abashịru ẹja ono, unu a-kpụ; ọzoo pyịa ntẹkpe, yeru iya nụ.

\VS{24}Noo kẹle Chipfu, bụ Chileke unu bụkwa ọku, ekepyashije iphe, ọ hụmaru; bya abụru Chileke, te ekwedu g'e koo ya ọkpa l'ishi.


\par }{\PP \VS{25}“Ọ -bụru l'unu buchaaru l'alị ono; nọo ọdu; k'ọphu unu nwụshichawaru ụnwegirima; bya enwechawaru ụnwu nwanwa; bya agbẹ teke ono mebyishiaha onwunu; mbụ je emeta ntẹkpe g'unu emehabe iya; ọ dụ; shi nno mee ẹjo-iphe l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu bya akpatsu iya ẹhu-eghu;

\VS{26}mbụ lẹ mu ekukwa igwe l'alị oku; g'ẹphe bya agbaa unu ekebe ntanụ-a l'unu ta adụkwa g'unu a-nọ-beru; unu alakọta l'iyi l'alị ono, unu abya ada ẹnyimu Jiọ́danu eje enworu ono. Unu te ebukwaru iya nọo ọdu; l'e mewaa unu; unu echihu.

\VS{27}Ọzo bụ lẹ Chipfu a-chịkashi unu g'unu dzuru ọhamoha; l'ọ bụru nwa ndu habe nwahabe l'a-wafụ l'ọhamoha ono, Chipfu a-chịru unu laa ono.

\VS{28}Ẹka ono bẹ unu a-barụ agwa, nemadzụ gude ẹka mee ẹja; mbụ iphe, bụ mkpuma; yẹe mkpụrukpu oshi bẹ ọ bụ. Iphe, ta aphụdu ụzo; ọphu ọonudu iphe lẹ nchị; ọphu oorijedu nri; tẹme ọphu ọonudu ishishi iphe.

\VS{29}Ọle unu -nọdu l'ẹka ono chọo Chipfu, bụ Chileke unu bẹ unu a-chọtakwa iya-a; m'ọ bụru l'unu gude obu unu g'ọ ha; mẹ ndzụ unu g'ọ ha gude chọo ya.

\VS{30}Teke unu jeahaarụ iphe-ẹhuka ono; mbụ teke iphemiphe-a nwụkotaru kpua unu bẹ o -be l'ikpazụ iya bẹ unu a-dakọbe woru iphu ghaaru Chipfu, bụ Chileke unu; bya emeahaa opfu iya.

\VS{31}Eshinu Chipfu, bụ Chileke unu bụ Chileke, aphụje obu-imemini; bẹ ọ tọo jịkakwa unu; ọphu oomebyishikwa unu; ọphu ọozohakwa ọgbandzu ono, yẹle nna unu oche phẹ gbaru ono, bụ ọphu o riru angụ yeru phẹ.”


\par }{\SH Abụbu, Chipfu bụ Chileke
\par }
{\PP \VS{32}“Mbụ-a; unu gbẹeshikwa nta-a kpaa ishi iphe, meru lẹ teke k'azụ; tẹme a nwụa unu; mbụ e -shi teke Chileke meru nemadzụ lẹ mgboko. Unu kpaẹshikwa ishi jeye l'ẹka imigwe beru; alị beru; g'unu maẹshikwaru mẹ iphe, paberu ẹka ẹgube-a mejewaru; ọzoo l'a nụmajewaru ẹtu iya.

\VS{33}?Ọ dụru ndu ọzo, nụmajewaru ẹka Chileke gbẹ l'ọku epfu opfu; g'unu nụmaru-a; mechaa nọdu ndzụ?

\VS{34}Tọo ?ọ dụru agwa, tụjeru ama anafụtaru onwiya ọha, nọ l'ẹka ndu ọhozo? Mbụ-a gude ọhutama; waa iphe-ọhumalenya; waa iphe, dụ biribiri; waa ọgu; gude ike mẹ agburẹhu iya; yẹe oke n-yemebvu; ẹgube ono, Chipfu, bụ Chileke unu meru unu l'alị ndu Ijiputu; unu gude ẹnya unu hụma ono?

\VS{35}E goshiru unu iphe ono; k'ọphu unu a-maru l'ọo Chipfu bụ Chileke; l'ọ tọ dụedu Chileke ọzo, dụ nụ.

\VS{36}Ọ gbẹ l'imigwe mee g'unu nụma olu iya; shi nno lọo unu ẹka lẹ nchị. O goshi unu ọ-ta-pfụpfupfu ọku iya l'eliphe; unu nụma olu-opfu, ọ gbẹ l'ime ọku ono epfu.

\VS{37}Ọo kẹle o yeru nna unu oche phẹ obu; họta oshilọkpa phẹ; meru g'o gude yẹbedua l'onwiya gude ọkpukpu-ike iya dufuta unu l'alị Ijiputu;

\VS{38}bya achịfuru unu ọhozo, kagbaa unu shii; ka unu ọkpehu; bya edubata unu l'alị phẹ ono; woru iya nụ unu g'ọ bụru okiphe unu, bụnu iya bụ g'ọ dụ ntanụ-a.

\VS{39}Ọo ya bụ l'iphe, unu a-maru ntanụ-a; l'ọ dụkwapho unu l'ọkpoma bụ l'ọo Chipfu bụ Chileke l'imigwe ọphu nọ ephekerephe; bya abụru iya l'eli alị ọphu nọ iya lẹ mkpula; l'ọ tọ dụedu Chileke ọzo.

\VS{40}Ọo ya bụ lẹ-a; unu tsojekwa iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; unu emejekwaphọ ekemu ya ono, bụ ekemu, mu atụru unu ntanụ-a. Ọo ya bụ g'iphe adụru unu lẹ ree; dụru ụnwu unu m'unu nọchaa laa; waa k'ọphu ndzụ unu a-dụ ogologo l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu g'ọ bụru k'unu jasụ l'ojejoje ono.”


\par }{\SH Mkpụkpu, onye gburu nemadzụ \newline  a-nọduje ezeru ndzụ
\par }
{\R (Ọ́gú 35:9-34; Dit 19:1-13; Jios 20:1-9)

\par }{\PP \VS{41}Ọo ya bụ; Mósisu kpafụ mkpụkpu ẹto dobe iche l'ụzo ẹnyanwu-awawa ẹnyimu Jiọ́danu;

\VS{42}ẹka onye gburu nemadzụ ibiya; ẹbe o lekebedụru ẹnya; a-gbajẹru laa; m'ọ bụdu l'onye ono dụjehawaru onye ọbu ashị. G'onye dụ nno gbaru laa lẹ mkpụkpu lanụ l'ime mkpụkpu ẹto ono je anọdu; zeeru ndzụ iya.

\VS{43}Ẹpha mkpụkpu ono bụ: Beza, nọ l'echiẹgu, dabyiru baswaa. Ono bụ ẹka oshilọkpa Rúbẹnu a-gbajẹru laa. Mkpụkpu ọzo bụru Ramatu, nọ l'alị Giladu; bụ ẹka oshilọkpa Gadu a-gbajẹru laa. Ọzo bụru Golanu; nọ l'alị Beshanu, bụ iya bụ ẹka oshilọkpa Manásẹ a-gbajẹru laa.


\par }{\SH Mósisu eme g'ekemu doo ẹnya
\par }
{\PP \VS{44}Ọwaa bụ ekemu, Mósisu tụru doberu ndu Ízurẹlu.

\VS{45}Ọwaa bụru iphe, Chipfu tụru l'ekemu; bya abụru iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; waa iphe, ọ sụru g'e meje; mbụ iphe Mósisu pfushikọtaru nụ ụnwu Ízurẹlu g'ẹphe shichaa l'alị Ijiputu wụfuta;

\VS{46}mbụ teke ẹphe nọ lẹ nsụda, nọ lẹ mgboru mkpụkpu Bẹtu-Peyọ, l'ụzo ẹnyanwu-awawa ẹnyimu Jiọ́danu; l'alị Sihọnu, eze ndu Amọru, bụ onye shi buru lẹ mkpụkpu Hẹshibonu, bụ onye ono, Mósisu yẹle ndu Ízurẹlu lwụ-gburu g'ẹphe shi l'alị Ijiputu wụfuta ono.

\VS{47}Ẹphe nworu alị Sihọnu ono; yẹe alị Ọgu, bụ eze ndu Beshanu. Ndu eze labọ ono bụ ndu eze ndu Amọru, shi buru l'ụzo ẹnyanwu-awawa ẹnyimu Jiọ́danu.

\VS{48}Alị ono gbẹ lẹ mkpụkpu Arowa, nọ l'agụga nsụda nggele Anọnu; rwua úbvú Siriyọnu, bụ iya bụ úbvú Hamọnu.

\VS{49}Nsụda Araba l'ophu l'ụzo ẹnyanwu-awawa Jiọ́danu; gbiriri jasụ l'eze-ẹnyimu nsụda Araba; mbụ gbazeta l'úbvú Pisiga tụko yịkotaru iya.




\par }\Chap{5}{\SH Ekemu iri
\par }
{\R (Awụ 20:1-17)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Mósisu bya ekukọbe ndu Ízurẹlu g'ẹphe ha bya asụ phẹ-a: “Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu nụmakwa iphe, Chipfu tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; yẹe iphe, ọ sụru g'e meje, mu epfu eye unu lẹ nchị ntanụ-a. Unu nwụa ya ọnwu-ẹkwo; unu edobe iya edobe; eme iya ememe.

\VS{2}Chipfu, bụ Chileke anyi bẹ mekwarụ; anyi l'iya gbaa ndzụ l'úbvú Horẹbu.

\VS{3}Ọ tọ bụkwa nna anyi oche phẹ bẹ ẹphe lẹ Chipfu gbaru ndzụ ọbu; ọ kwa anyịbedua; mbụ g'anyi hakọta, bụ ndu nọ ndzụ l'ẹka-a ntanụ-a.

\VS{4}Chipfu gbẹkwa l'ime ọku pfuru opfu nụ unu l'iphu l'iphu l'eli úbvú.

\VS{5}Teke ono bẹ mu pfụru lẹ mgbaka unu lẹ Chipfu; epfuru unu iphe, Chipfu pfuru; noo kẹle ndzụ ọku ono agụ unu; ọphu unu enyihuduru úbvú ono. Iphe, o pfuru bụ:


\par }{\PP \VS{6}“ ‘Ọ kwa mbẹdua bụ Chipfu, bụ Chileke unu, bụ onye dufutaru unu l'alị Ijiputu; mbụ l'alị ẹka ono, unu shi bụru ohu ono.


\par }{\PP \VS{7}“ ‘Ta adụkwa iphe ọzo, ịi-bajẹru ẹja; gbahaa mbẹdua.


\par }{\PP \VS{8}“ ‘G'ọ tọ dụkwa ntẹkpe, ii-metajẹ dobe; mbụ iphe, dụkpoo g'iphe, dụ l'imigwe l'ephekerephe; ọzoo iphe, nọ l'eli alị lẹ mkpula igwe; ọzoo iphe, bu lẹ mini-ime alị.

\VS{9}Ta abajẹkwaru phẹ ẹja; ọphu i jekwaru phẹ ozi; kẹle mbẹdua, bụ Chipfu; bya abụru Chileke ngu bụkwa Chileke, l'ekoje okophoo. Mu ahụ̀jekwa ndu kpọru mu ashị ahụ̀hù k'ẹjo-iphe, ẹphe meru mu; hụ̀chaa mẹ ụnwu phẹ; hụ̀rwuchaa ya ọgbo k'ẹto mẹ k'ẹno.

\VS{10}Mu nọdu aphụjekwanu obu-imemini l'ẹhu ụnu-kụru-ụnu ndu yeru mu obu bya edobe ekemu mu.


\par }{\PP \VS{11}“ ‘Te ekujekwa ẹpha Chipfu, bụ Chileke ngu kẹ mmanụ; kẹle onye eku ẹpha Chipfu kẹ mmanụ bẹ ọ tọo hakwa g'ọ tọ nma iya ikpe.


\par }{\PP \VS{12}“ ‘Dobekwa eswe-atụta-unme nsọ, bụ iya bụ iphe, Chipfu, bụ Chileke ngu sụru g'i meje.

\VS{13}Ọo ujiku ishii bẹ ii-seje akanya; jekọta ozi ngu g'ọ ha.

\VS{14}Obenu l'abalị k'ẹsaa bụ eswe-atụta-unme kẹ Chipfu, bụ Chileke ngu. G'ọ tọ dụkwa ozi, ii-je mbọku ono. Te ejekwa ozi; ọphu nwa ngu nwoke ejekwa; ọphu nwa ngu nwanyị ejekwa; ọphu onye nwoke, ị gbaru ohu ejekwa; ọphu onye nwanyị, ị gbaru ohu ejekwa; ọphu oke-eswi ngu ejekwa; ọphu nkapfụ-ịgara ngu ejekwa; ọphu ọ dụkwa iphe-edobe ngu ọphu e-je nụ; ọphu onye byaru abyabya, nọ l'ibe ngu ejekwa; g'onye nwoke, ị gbaru ohu; yẹe onye nwanyị, ị gbaru ohu tụtakwa unme g'ịituta.

\VS{15}Tẹme; nyatakwa l'i shi bụru ohu l'alị Ijiputu; l'ọo Chipfu, bụ Chileke ngu gude ike; mẹ agburẹhu iya dufuta ngu l'ẹka ono. Noo g'o gude Chipfu, bụ Chileke ngu nọdu atụru ngu iya l'ekemu sụ g'ị tụtajekwa unme l'eswe-atụta-unme.


\par }{\PP \VS{16}“ ‘Kwabẹjekwa nna ngu yẹe ne ngu ùbvù, bụ iya bụ iphe ono, Chipfu, bụ Chileke ngu sụru g'i meje ono-a; k'ọphu ịi-nọriberu ndzụ; mẹ k'ọphu iphe a-dụru ngu lẹ ree l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke ngu abya ngu anụnu ono.


\par }{\PP \VS{17}“ ‘Te egbujekwa ọchi.


\par }{\PP \VS{18}“ ‘Ọphu i rijekwa ogori.


\par }{\PP \VS{19}“ ‘Ọphu i zijekwa iphuru.


\par }{\PP \VS{20}“ ‘Ọphu ị gbajẹkwa nwibe ngu ekebe ntuphu-ire.


\par }{\PP \VS{21}“ ‘Ọphu nyee nwibe ngu agụjekwa ngu. Ọphu ụlo nwibe ngu; ọzoo alị iya; ọzoo ndu ọ gbaru ohu; ọzoo oke-eswi iya; ọzoo nkapfụ-ịgara iya; ọzoo iphe, bụkpoo iphe, nwibe ngu nweru enweru adụjekwa ngu g'a sụ l'ọo ngu nwe iya.’


\par }{\PP \VS{22}“Ono bụ opfu, Chipfu gbẹ l'ime ọku raa arara ye unu lẹ nchị l'eli úbvú l'ẹka unu dzuru edzudzu. Mbụ l'úbvú ono, urwukpu yẹe ọchii sọpyaberu ono. Ọ tọ dụdu iphe ọzo, o yekọberu iya. O woru iya dee l'eli mkpuma labọ, dụ bachịbachi nụ mu ono.”


\par }{\SH Ndzụ agụ ndu Ízurẹlu \newline  l'úbvú Sayịnayi
\par }
{\R (Awụ 20:18-21)

\par }{\PP \VS{23}“Tọbudu iya bụ; o be g'unu nụmaru olu ono, gbẹ l'ime ọchii epfu anụ unu ono; kẹle ọku ono bụ l'eli úbvú ono bẹ ootsu; iphe, bụkpoo ndu-ishi l'ọkpa-ipfu l'ọkpa-ipfu unu; yẹe ndu bụ ọgerenya unu wụ-pfuta mu.

\VS{24}Unu bya asụ mu: ‘Nta bẹ Chipfu, bụ Chileke anyi goshiwaru anyi akpabiri iya; waa g'ọ habe shii. Tẹme anyi nụmakwapho olu-opfu iya, ọ gbẹ l'ime ọku ono epfu. Ntanụ-a bẹ anyi hụmawaru lẹ Chileke pfuru opfu yeru nemadzụ; ọ nọduele-a ndzụ.

\VS{25}Ọle nta-a; ?bụ g'anyi nwụshihu tọo? Kẹle ẹjo ọku-a l'e-kegbushikwa anyi; mbụ l'anyi -nụmabaa olu Chipfu, bụ Chileke anyi ọzobaa bẹ anyi a-nwụhukwa.

\VS{26}Noo kẹle ọ tọ dụdu nemadzụ mmanụ nụmajewaru ẹka Chileke, dzụ ndzụ; gbẹ l'ọku epfu opfu; g'anyi nụmaru iya-a; mechaa dzụru ndzụ-a.’

\VS{27}Unu sụ mu gẹ mu jekubechia Chipfu, bụ Chileke anyi ntse; je anụmakota iphemiphe, oopfu. E -mechaa; mu abyawarọ bya akọoru unu iphe, Chipfu, bụ Chileke anyi pfuru. L'unu angabẹ-a nchị; mee iphe, o pfuru.


\par }{\PP \VS{28}“Tọbudu iya bụ; Chipfu bya anụma iphe, unu epfu teke ono, unu epfu eyeru mu ono; bya asụ mu: ‘Mu nụmakotaru iphe, ndu ono pfuru ngu. Iphemiphe, ẹphe pfuru dụkwa ree.

\VS{29}Ọme l'ọo kẹ g'obu phẹ dụwaro g'ọ dụ-a je asụru; mbụ g'ẹphe tsụje mu ebvu; dobe iphemiphe, mu tụru l'ekemu; mẹ iphe adụkwaru phẹ lẹ ree; yẹe ụnwu phẹ jasụ l'ojejoje!

\VS{30}Tụgbua; je asụ phẹ g'ẹphe laphuchawarọ azụ l'ụlo-ẹkwa phẹ.

\VS{31}Ọle gẹ gụbedua nọ-kubekwa mu l'ẹka-a; k'ọphu mu a-kọru ngu iphemiphe, mu tụru l'ekemu; yẹe iphe, mu tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; yẹe iphe, mu sụru g'e meje; bụ iphe, ii-zi phẹ g'ẹphe meje l'alị ono, mu abya phẹ anụ g'ẹphe nworu ono.’


\par }{\PP \VS{32}“Ọo ya bụ; unu kwabẹkwa ẹnya; meje iphe, Chipfu, bụ Chileke unu sụru g'unu meje. Unu ta ahakwa iya; meahaa iphe ọzo.

\VS{33}Unu tụkojekwa ụzo ono shije; mbụ ụzo ono, Chipfu, bụ Chileke unu sụru g'unu shije ono; k'ọphu unu a-nọdu ndzụ; waa k'ọphu iphe adụru unu lẹ ree; wafụa k'ọphu unu a-karọ nka l'alị ono, unu e-nworu ono.”




\par }\Chap{6}{\SH Iphe, a tụ-doru ekemu ọbu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọwaa bụgbaa iphe, Chipfu tụru l'ekemu; waa iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; waa iphe, ọ sụru g'e meje, bụ ọphu Chipfu, bụ Chileke unu sụru gẹ mu zia unu g'unu meje l'alị ono, unu adagha ẹnyimu Jiọ́danu eje enworu ono;

\VS{2}mbụ k'ọphu unubẹdua; mẹ ụnwu unu; mẹ ụnwu nwanwa unu a-nọ atsụ Chipfu, bụ Chileke unu ebvu; emeje iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; waa iphe, ọ tụru l'ekemu, bụ iphe, mu epfuru unu g'unu meje jasụ g'unu a-nọ-beru; k'ọphu unu a-ka nka.

\VS{3}Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu ngabẹ nchị. Unu letakwa ẹnya mee iphemiphe ono; k'ọphu iphe a-dụru unu lẹ ree; tẹme unu ajaa àjàjà ka l'ọtu l'alị ono, bụ alị, mini ẹra-eswi yẹe manụ-ẹnwu asọ gẹ mini ono, bụ iya bụ iphe, Chipfu, bụ Chileke nna unu phẹ kweru unu ukwe iya.


\par }{\PP \VS{4}“Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu nụmakwa iya: Chipfu, bụ Chileke anyi bụkwa Chileke lanụ bẹ ọ bụ.

\VS{5}Ọo ya bụ g'unu gude obu unu g'ọ ha; yẹe ndzụ unu g'ọ ha; waa ike unu g'ọ ha ye Chipfu, bụ Chileke unu obu.

\VS{6}G'ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a bukwaru unu eburu l'ọkpoma.

\VS{7}Unu zijekwa iya ụnwegirima unu ọkpobe ezizi. Unu egude iya abọ l'ụja mẹ unu nọdu anọo l'ọma ụlo unu; mẹ teke unu eje ije lẹ gbororo; mẹ teke unu zẹ azẹe; mẹkpoo teke unu pfụru apfụru.

\VS{8}Unu gbajẹru iya l'ẹka g'ọ bụru iphe-ọhubama; unu epfubeje iya l'ọnu-iphu; k'ọphu unu a-nyatajẹ iya.

\VS{9}Unu dee ya edede l'ọkpa mgbo ụlo unu; wafụa l'ọguzo ibe unu.


\par }{\PP \VS{10}“K'ọphu bụ lẹ-a; teke Chipfu, bụ Chileke unu dubataẹrupho unu l'alị ono, o riru angụ lẹ ya a-nụ nna unu oche phẹ, bụ Ébirihamu; waa Áyizaku; waa Jiékọpu ono; mbụ eze mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, dụgbaa ree, abụdu unu kpụru iya l'onwunu ono;

\VS{11}nụkwapho unu ụlo, bụgbaa iphe, dụ ree jiru iya; iphe, abụdu unu kwarụ iya ye l'ụlo ọbu; nụ unu ọmi-mini ono, abụdu unu tụru iya ono; nụ unu opfu-vayịnu; yẹe oshi olivu, abụdu unu yegbaaru iya ono; teke ono, unu a-nọdu eri nri eriji ẹpho ono;

\VS{12}unu kwabẹkwa ẹnya; g'unu ta azọha Chipfu, bụ iya dufutaru unu l'alị Ijiputu ono, bụ ẹka ono, unu shi bụru ohu ono.

\VS{13}Unu tsụje Chipfu, bụ Chileke unu ebvu. Unu jejeru iya ozi. Unu egudeje ẹpha iya eri angụ.

\VS{14}Unu te etsokwaru agwa ọzogba; mbụ agwa ndu ono, bupheru unu mgburugburu ono.

\VS{15}Ọdumeka bẹ ẹhu-eghu Chipfu, bụ Chileke unu a-dapfutakwa unu; mebyia unu; mee unu; unu achịhu l'eliphe-a; kẹle Chipfu, bụ Chileke unu bụkwa Chileke, l'eko okophoo.


\par }{\PP \VS{16}“Unu ta ahụkwa Chipfu, bụ Chileke unu ama; ẹgube ono, unu hụru iya ya lẹ Masa.

\VS{17}Unu tụbekwa nvọ; hụma l'unu emeje iphemiphe, Chipfu, bụ Chileke unu sụru g'unu meje; mẹ iphe, ọ tụru l'ekemu; yẹe iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje.

\VS{18}G'iphe, unu e-meje bụkwaru iphe, pfụru nhamụnha bya abụru iphe, dụ ree l'ẹnya Chipfu; k'ọphu iphe a-dụru unu lẹ ree; waa k'ọphu unu a-dụ ike bahụ je enworu ẹguru alị ono, bụ ọphu Chipfu rifuru nna unu oche phẹ angụ iya;

\VS{19}sụ lẹ ya a-chịfukotaru unu ndu ọhogu unu phẹ g'ẹphe lụfu unu l'iphu, bụ iya bụ gẹ Chipfu pfuru iya.


\par }{\PP \VS{20}“Teke o beru l'iphu; ụnwu unu -jịa unu sụ: ‘?Bụ gụnu bẹ ọ bụ; mbụ iphe, Chipfu, bụ Chileke anyi tụru l'ekemu-a; yẹe iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje-a; waa iphe, ọ sụru g'e meje-a?’

\VS{21}Iphe, unu e-pfuru ụnwu unu ono bụ l'unu shi bụru ohu Fero l'alị Ijiputu; Chipfu gude ọkpehu, dụ iya l'ẹka dufuta unu.

\VS{22}Tẹme unu gude ẹnya unu hụma iphe-ọhumalenya; waa oke iphe, daru kpaakpaa, Chipfu meru kpua alị Ijiputu; yẹe Fero; waa ndu alị iya l'ophu.

\VS{23}L'o dufutaru unu l'ẹka ono; bya anụ unu alị ono, o kweru nna unu oche phẹ ukwe iya; bya eriru angụ yeru phẹ iya ono;

\VS{24}bya asụ unu g'unu tsokọtaje iphe-a, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje-a; tẹme unu atsụjekwapho Chipfu, bụ Chileke unu ebvu; g'iphe adụru unu lẹ ree; wafụa g'unu akaa nka; bụnu iya bụ g'ọ dụ ntanụ-a.

\VS{25}L'ọ -bụru l'unu kwabẹru ẹnya; dobekọta iphe, bụkpoo ekemu-a l'atatiphu Chipfu, bụ Chileke unu, bụ iya bụ iphe, ọ sụru g'unu meje-a; bẹ unu bụakwaa ndu pfụberekoto l'iphu iya.”




\par }\Chap{7}{\SH Ndibe Chipfu
\par }
{\R (Awụ 34:11-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Teke Chipfu, bụ Chileke unu durwutaẹruphọ unu alị ono, unu eje enworu ono; bya achịshierupho unu ikpoto ọha ono; mbụ ndu Hetu; waa ndu Gigashi; waa ndu Amọru; waa ndu Kénanu; waa ndu Pẹ́rezu; waa ndu Hevu; wakwaphọ ndu Jiebusu; ọhamoha ẹsaa, kachaa unu shii; bya akachaa unu ọkpehu ono;

\VS{2}mbụ-a; teke Chipfu, bụ Chileke unu -woẹru phẹ phọ ye unu l'ẹka; unu gbushikọtakwa phẹ; unu tụkokwaphe mebyishibebe. G'unu l'ẹphe ta agbakwa ndzụ; ọphu unu aphụkwaru phẹ obu-imemini.

\VS{3}G'unu l'ẹphe te kegbakwaru nwanyị. Unu te ekukwaru ụnwada unu kee ụnwu phẹ; ọphu unu alụtajekwa ụnwada phẹ.

\VS{4}Noo kẹle ẹphe e-mekwa ụnwu unu ono; ẹphe ahaa ya etsotso; je awata ejeru agwa ọzogba ozi. Noo teke unu e-me; ẹhu eghuahaa Chileke eghu; l'oomee unu; unu achịhu nchịhu lanụ.

\VS{5}Waa iphe, unu e-me phẹ bụ ọwa-a: Unu tụko ọru-ngwẹja phẹ mebyishikọtachaa; unu etsukpọshichaa mkpuma, ẹphe doberu nsọ; unu atụko itso Ashera phẹ gbutsushia; woru ntẹkpe phẹ l'ophu kpọkota ọku.

\VS{6}Noo kẹle unu bụ ọha, dụru Chipfu, bụ Chileke unu nsọ. Mbụ lẹ Chipfu, bụ Chileke unu họtawaru unu g'unu bụru ọha, o doberu iche g'ọ bụru nkiya. O doberu unu; unu nọ-ngoo iphe, bụ ndu nọkota l'eliphe l'ophu.


\par }{\PP \VS{7}“Iphe, kparụ iphe, unu dụ Chipfu l'obu; ọ họta unu ta abụkwa l'unu ka ndu ọzo igwerigwe; g'ọ gbẹ bụru unu bẹ kachaa nwanshịi lẹ ndiphe l'ophu-a.

\VS{8}Ọchia l'ọo lẹ Chipfu yeru unu obu; waa kẹle iphe ono, o rifuru angụ iya l'iphu nna oche unu phẹ lẹ ya e-meru unu ono bẹ o mefụtaje; meru g'o gude Chipfu gude ọkpehu, dụ iya l'ẹka dufuta unu; bya agbafụta unu l'ẹka ono, unu shi bụru ohu ono; mbụ l'ẹka Fero, bụ eze ndu Ijiputu.

\VS{9}Ọo ya bụ lẹ-a; makwarụ lẹ Chipfu, bụ Chileke ngu bụkwa Chileke; mbụ Chileke, apfụshije ike l'iphe, o kweru ukwe iya; bụru Chileke, edobeje ọgbandzu, yẹe ndu yeru iya obu gbaru; tẹme ọ nọdu egoshije phẹ l'o yeru phẹ obu; mbụ ndu ono, yeru iya obu bya emeje iphe, ọ sụru phẹ g'e meje. Iphe ono bẹ oomeje ụnu-kụru-ụnu ọgbo.

\VS{10}Ọ nọdu apfụje ndu kpọru iya ashị ụgwo l'iphu phẹ; mbụ l'oomeje; ẹphe abụru mkpurupyata. Mbụ-a; ndu kpọru iya ashị bẹ ọ tọo kpọkwa ụpfu emelata.

\VS{11}Ọo ya bụ lẹ-a; unu kwabẹkwa ẹnya mejekwa iphe, Chipfu tụru l'ekemu; unu etsoje iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; waa iphe, ọ sụru g'e meje; gẹ mu atụru iya unu ntanụ-a.”


\par }{\SH Obunggo, ee-bu onye emeje iphe, \newline  a sụru g'o mee
\par }
{\R (Uke 26:1-13; Dit 28:1-14)

\par }{\PP \VS{12}“Sụ-a; ọ -bụru l'unu ngabẹru nchị l'ekemu-a; unu dobe iya; eme iya ememe; bẹ Chipfu, bụ Chileke unu e-dobekwa ọgbandzu iya ono; yẹe n-yemobu iya ono, bụ ọphu o riburu nna oche unu phẹ angụ l'oo-me.

\VS{13}Oo-ye unu obu; kebe unu l'ọma; l'o mee unu; unu adụ igwerigwe. L'ọ gọkwarupho ọnu-ọma nụ ụnwu unu; waa iphe, unu meberu l'alị; mbụ ereshi unu; mẹ mẹe unu; mẹ manụ unu; mee g'eswi unu; yẹe atụru unu; waa eghu unu nọdu azụ azụzu l'alị ono, o riburu nna unu oche phẹ angụ lẹ ya a-nụ unu ono.

\VS{14}G'oo-shi kebe unu l'ọma a-kachaa kẹ ndu ọzo shii. Ọ tọ dụdu nwoke, te eyedu ime; ọzoo nwanyị, ta atsụdu ime, byaru adụ l'echilabọ unu; ọphu ọ dụdu l'iphe-edobe unu.

\VS{15}Ọzo bụ lẹ Chipfu a-tụko iphe-ememe wofu l'ẹhu unu; ọphu ọ dụdu ẹjo o-me-l'ẹhu ndu Ijiputu ono, unu maru ono mẹ nanụ, ọ byaru ekwe g'o mee unu. Ọo ndu unu dụ ashị bẹ oo-gude iya dapfu.

\VS{16}Unu tụkokwa ndu ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu eye l'ẹka ono gbushia. Unu ta aphụjekwaru phẹ obu-imemini; ọphu unu ejejekwaru agwa phẹ ozi; kẹle ono a-bụkwaru ọ́nyà bẹ a gbabẹru unu.


\par }{\PP \VS{17}“Unu a-gbẹkwaro sụ: ‘Ọhamoha-a kagbakwa anyi ọkpehu. ?Dẹnu g'anyi e-shi lwụa phẹ?’

\VS{18}Obenu lẹ-a; unu ta atsụkwa phẹ ebvu. Unu nyatakwa iphe, Chipfu, bụ Chileke unu meru Fero; yẹe ndu Ijiputu l'ophu.

\VS{19}Unu gude ẹnya unu ẹbo ẹbo hụma oke ọhutama; waa iphe-ọhumalenya; waa iphe, dụgbaa biribiri, Chipfu, bụ Chileke unu gude ike; mẹ agburẹhu iya dufuta unu. Noo gẹ Chipfu, bụ Chileke unu e-me iphe, bụkpoo ndu ono, unu atsụ ebvu ono bụ ono.

\VS{20}Ọzo bụ lẹ Chipfu, bụ Chileke unu l'e-ye èvù g'o je adatsu phẹ; gbagbushiaha phẹ gbiriri jasụ teke ọo-gbagbushibẹbe mẹcha ndu ọphu nahụru unu je edomia onwophẹ.

\VS{21}G'ẹphe be yekwa unu ebvu; kẹle Chipfu, bụ Chileke unu nọkwa l'echilabọ unu; mbụ Chileke ono, parụ ẹka bya abụru onye aatsụ ebvu ono.

\VS{22}Chipfu, bụ Chileke unu a-tọ nwẹhu chịshiaru unu ọhamoha ono, nọ-chiru unu ụzo ono. Unu ta adụkwa ike erwushikọta phẹ mgbo lanụ; ọdumeka bẹ ẹjo anụ-ẹgbudu a-pakwa ẹka l'echilabọ unu.

\VS{23}Obenu lẹ Chipfu, bụ Chileke unu e-wokwanụru phẹ ye unu l'ẹka. Oo-meje g'ùtsú daa l'echilabọ phẹ jasụ unu atụko phẹ gbushichaa.

\VS{24}Ọo-tụko ndu eze phẹ g'ẹphe ha yekọta unu l'ẹka; unu emee g'ẹpha phẹ chịhu lẹ mkpula akpaminigwe-a. Ọ tọ dụdu onye adụ ike apfụru g'unu l'iya mee jasụ teke unu e-mebyishibẹbe phẹ g'ẹphe ha.

\VS{25}Ntẹkpe agwa phẹ bẹ unu a-kpọ ọku. Gẹ mkpọla-ọchaa; ọzoo mkpọla-ododo, a wụru lẹ ntẹkpe ono ta agụjekwa unu agụgu ophu. Ọphu unu ewotajẹkwa iya nworu enworu; ọdumeka bẹ ọo-bụkwaru ọ́nyà nmata unu; kẹle ọ bụkwa eme ahụma l'ẹhu Chipfu, bụ Chileke unu.

\VS{26}Ọphu unu ewobatajẹkwa ẹjo ahụma ono l'ụlo unu; a nọnyakwa unu bụru ndu a tụru ọnu g'ẹphe bụ-a. Ọchia iphe, unu e-me bụ g'unu kpọkotaje iya ashị; unu asọkota iya oyi; noo kẹle ọ bụ iphe, a tụru ọnu.”




\par }\Chap{8}{\SH Ta azọhakwa Chipfu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Unu kwabẹkwa ẹnya tsoru ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a; k'ọphu unu a-nọdu ndzụ jaa àjàjà ka l'ọtu; jekwaphọ enworu alị ono, Chipfu kweru nna unu oche phẹ ukwe iya; bya eriru angụ yeru phẹ iya ono.

\VS{2}Unu nyatakwa gẹ Chipfu, bụ Chileke unu gude dua unu ụkporo apha labọ l'echiẹgu; gude nno gọ-zeta unu; hụkwaapho unu ama; gẹ ya maru iphe, dụ unu l'obu; mbụ gẹ ya maru; ?mẹ unu e-meje-a ekemu iya; tọo unu te emedu?

\VS{3}Ọ gọ-zetaru unu mee g'ẹgu gụa unu; bya anụ-a unu mana, bụ nri unu amahadaa; ọphu nna unu oche phẹ amadụ iya; k'ọphu unu a-maru l'ọ tọ bụdu nri kpụrumu bẹ amadụ e-gudeje nọdu ndzụ. Iphe, amadụ e-gude nọdu ndzụ bụ iphe, bụkpoo opfu, shi Chipfu l'ọnu.

\VS{4}L'ime ụkporo apha labọ ono bẹ uwe unu akahụduru; ọphu ọkpa abyadụru unu ẹrwa.

\VS{5}Ọo ya bụ g'o dokwaa unu ẹnya ree; l'ọo g'amadụ ahụ̀je nwa iya ahụ̀hù-a bụ gẹ Chipfu, bụ Chileke unu ahụ̀je unu.

\VS{6}Noo g'o gude unu jee edobe ekemu Chipfu, bụ Chileke unu; tsoje ụzo iya; tsụje iya ebvu;

\VS{7}kẹle Chipfu, bụ Chileke unu edu unu ala l'alị, dụ ree; alị, mini, shi l'ime alị anwụ shọkoshoko; tẹme nggele nọdu asọ iya gborogboro.

\VS{8}Mbụ alị, witi; mẹ balị; mẹ vayịnu; mẹ oshi figu; mẹ oshi itorokuma jiru ejiji; mbụ alị, oshi olivu; mẹ manụ-ẹnwu jiru ejiji.

\VS{9}Ọ bụ alị, ụko nri ta abyadụ adụru unu; ọphu ọ dụdu mẹ iphe lanụ, ụko iya, bya adụru unu l'alị ono. Mkpuma, nọ iya nụ bụkota mkpụrukpu-ígwè; tẹme úbvú úbvú, nọgbaa ya nụ bẹ unu a-nọdu ebvutajẹ onyirubvu.

\VS{10}Teke unu richaaru nri; ẹpho ji unu; unu tujekwa Chipfu, bụ Chileke unu ẹpha k'ẹguru alị ono, ọ nụru unu ono.


\par }{\PP \VS{11}“Unu kwabẹkwa ẹnya g'unu ta azọha Chipfu, bụ Chileke unu; mbụ g'unu ta aha emeje ekemu iya; yẹe iphe, ọ sụru g'e meje; yẹe iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje, bụ iya bụ ekemu ono, mu atụru unu ntanụ ono.

\VS{12}Unu kwabẹkwa ẹnya g'ọ tọ bụ; unu -rijeẹpho nri rijiaha ẹpho; bya awata akpụshi ụlo, dụgbaa ree buru l'ime iya;

\VS{13}eswi unu yẹe atụru unu; mẹ eghu unu -wataẹpho azụshi; mkpọla-ọchaa unu; mẹ mkpọla-ododo; mẹwaro iphemiphe, unu nweru enweru bya adụepho shii;

\VS{14}unu eworu ọkpoma kpọ-vube; zọhaa Chipfu, bụ Chileke unu, bụ iya dufutaru unu l'alị Ijiputu ono; mbụ l'ẹka ono, unu shi bụru ohu ono.

\VS{15}Mbụ onye ono, duru unu ghakọta echiẹgu ono, parụ ẹka bya eye ebvu ono; ẹka ẹjo-agwọ dụgbaa; akpị dụ iya; tẹme ọ kpọhu nkụ; ọphu mini adụdu iya; ọ bụru lẹ mkpuma, kpọru jegengu bẹ o shi ekufutajẹru unu mini.

\VS{16}Mbụ onye bụ iya nụru unu mana l'echiẹgu, bụ nri, nna unu oche phẹ amadụ. Ọ bụru iphe, kparụ iya nụ bụ l'oome g'ọ gọ-zeta unu; hụa unu ama; meeru unu ree l'ikpazụ iya.

\VS{17}Unu ta asụnupho l'ime obu unu: ‘Ọ kwa ike unu; waa ike ẹka unu bẹ unu gude kpatakọta ẹku-a.’

\VS{18}Obenu lẹ-a; unu nyatajẹkwa Chipfu, bụ Chileke unu; kẹle ọo yẹbedua nụru unu ike, unu gude akpa ẹku ọbu; k'ọphu oo-me g'ọgbandzu ono keru, bụ ọphu o riru nna unu oche phẹ angụ iya ono; ẹgube ọ dụ ntanụ-a.

\VS{19}Ọ -bụkwanuru l'unu zọharu Chipfu, bụ Chileke unu ililekpọo; bya awata etso agwa; jeahaarụ phẹ ozi; baaharụ phẹ ẹja bẹ mu agbakwarụ unu ama ntanụ-a sụ: L'ọ tọ dụkwa iphe, e-me g'unu ta laẹbe l'iyi.

\VS{20}Ọ kwa g'ọhamoha ono, Chipfu nọ l'iphu unu mebyishia ono lakọtaru l'iyi bụ g'unu a-lakọta l'iyi; m'ọ -bụru l'unu te emeduru olu Chipfu, bụ Chileke unu.”




\par }\Chap{9}{\SH Ekwefu ike ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu gebekwaphọ. Ọ kwa ntanụ-a bẹ unu abya adaghata ẹnyimu Jiọ́danu; g'unu je enworu ọhamoha, kakọta unu shii; bya akakọta unu ọkpehu; mkpụkpu lẹ mkpụkpu, kagbaa unu shii; tẹme e gudegbaa igbulọ, sụ-pfuru l'imigwe kpụ-phee ya mgburugburu.

\VS{2}Mbụ ndu parụ ẹka bya ahagbaa kẹ phengara phengara; mbụ ndu Anaku, bụ ndu unu maru amaru; tẹme unu nọdu anụmajewaa ẹtu, aanmajẹ sụ: ‘?Bụ onye sụru akpafụ ụnwu Anaku l'iphu?’

\VS{3}Ọle ọ bụ; g'o dokwaa unu ẹnya ntanụ-a l'ọo Chipfu, bụ Chileke unu bụ onye e-vutaru unu ụzo g'ọku, enwu enwunwu. Oo-mebyishi phẹ; bya akapyabẹ phẹ l'iphu unu; k'ọphu unu a-chịfu phẹ ẹgwegwa; mee; ẹphe abụru mkpurupyata; bụ iphe, Chipfu kweru unu ukwe iya.


\par }{\PP \VS{4}“Teke Chipfu, bụ Chileke unu chịfuchaeru phẹ phọ l'iphu unu; unu ta awatakwa arị l'ime ọkpoma unu sụ: ‘Ọ kwa l'ọo l'unu pfụberekoto meru g'o gude Chipfu dubata unu g'unu bya enworu alị-a.’ Waawakwa; iphe, Chipfu gude achịfu phẹ l'iphu unu bụkwa l'ọhamoha ono menụkaru ẹjo-iphe.

\VS{5}Ọ tọ bụkwa kẹ l'unu pfụberekoto; ọzoo l'obu unu gụru ìphóró meru g'o gude unu nọdu eje enworu alị phẹ. Ọ bụchia l'ọha ono wenụkaru iwashị meru g'o gude Chipfu, bụ Chileke unu nọdu achịfu phẹ l'iphu unu; wafụa k'ọphu oo-me iphe ono, o riru nna unu oche phẹ angụ iya ono; mbụ Ébirihamu; waa Áyizaku; mẹ Jiékọpu.

\VS{6}Ọo ya bụ; g'o dokwaa unu ẹnya l'ọ tọ bụdu l'ọo l'unu pfụberekoto meru g'o gude Chipfu, bụ Chileke unu nụ unu ẹguru alị-a g'unu nworu; kẹle unubẹdua bụkwa ndu ẹjo-ọkpoma.”


\par }{\SH Nweswi, a kpụru akpụkpu
\par }
{\PP \VS{7}“Unu nyatakwa iphe-a; mbụ-a; unu ba azọhakwa g'unu gude kpatsua Chipfu, bụ Chileke unu oke ẹhu-eghu l'echiẹgu. A -gbẹ lẹ mbọku ono, unu gbẹshiru l'alị Ijiputu ono; jasụ unu byarwuta ẹka-a bẹ unu shiẹpho kwefutaru Chipfu ike.

\VS{8}L'úbvú Horẹbu bẹ unu kpatsukwarụpho Chipfu oke ẹhu-eghu iya. Ẹhu ghutabe Chipfu eghu; k'ọphu o gogo mebyishi unu.

\VS{9}Teke mu nyihuru úbvú je anata mkpuma, dụ bachịbachi ono; mbụ mkpuma ọgbandzu, unu lẹ Chipfu gbaru ono; bẹ mu nọru l'eli úbvú ono ụkporo abalị labọ; eswe l'ẹnyashi; ọphu mu eriduru nri; ọphu mu angụduru mini.

\VS{10}Chipfu nụ mu mkpuma labọ, dụ bachịbachi; mbụ mkpuma, bụ Chileke l'onwiya gude ẹka iya dee ya iphe. Ọ bụru lẹ mkpuma labọ ono bẹ e dekotaru ekemu ono; mbụ ekemu ono, Chipfu nọ l'ọku, enwu enwunwu l'eli úbvú tụaru unu g'unu dzukọberu ono.

\VS{11}Ụkporo abalị labọ; eswe l'ẹnyashi ono bvụchaepho; Chipfu nụ mu mkpuma labọ ono; mbụ mkpuma ọgbandzu ono.


\par }{\PP \VS{12}“Tọbudu iya bụ; Chipfu sụ mu: ‘Gbẹshikpodapho; shikwa l'ẹka-a nyizeta ẹgwegwa; noo kẹle ndibe ngu-a, i dufutaru l'alị Ijiputu-a merwuakwaru onwophẹ. Ọ tọ dụekwa g'ẹphe nọ-bekwaduru; ẹphe gbakụtawa azụ l'ụzo ono, mu tụru phẹ ekemu g'ẹphe shije ono; bya akpụtawaru onwophẹ iphe a kpụru akpụkpu.’


\par }{\PP \VS{13}“Chipfu bya asụkwa mu phọ: ‘Mu hụmawaru lẹ ndu-a bụnukaru ndu ẹjo-ọkpoma eviya!

\VS{14}Hakwaa mu gẹ mu mebyishia phẹ; hufu ẹpha phẹ l'eliphe. Mu -mechaa; mu emee ngu g'ị bụru ọha, ka phẹ ọkpehu; tẹme l'ị ka phẹ l'ọtu.’


\par }{\PP \VS{15}“Tọbudu iya bụ; mu dachi shi l'eli úbvú ono, ọku enwu phoophoophoo ono nyizetashịa; parụ mkpuma ọgbandzu labọ phọ, dụ bachịbachi phọ l'ẹka.

\VS{16}Mu bya elee ẹnya; bya hụma eviya l'unu meswewaru Chipfu, bụ Chileke unu; mbụ l'unu kpụtawaru iphe, a kpụru akpụkpu, dụ gẹ nweswi doberu onwunu. L'unu gbakụtawaru ụzo, Chipfu tụru unu ekemu g'unu shia ono azụ; ẹbe eteke adụ g'a nọ-beru.

\VS{17}Mu woru mkpuma labọ phọ, mu pa l'ẹka phọ tụkposhia l'atatiphu unu.

\VS{18}Mu byakwa adaa kpurumu l'iphu Chipfu ọzo; nọo ụkporo abalị labọ; eswe l'ẹnyashi; ọphu mu eriduru nri; ọphu mu angụtaduru mini. Ọ bụru iphe, kparụ iya nụ bụ iphe-ẹji, unu meru l'iphu Chipfu; shi nno kpatsua ya ẹhu-eghu.

\VS{19}Ndzụ oke ẹhu-eghu Chipfu shiwaa rwuta mu; noo kẹle ẹhu ghutabewaru iya eghu k'ọphu o shiwaa abya unu emebyishi. Obenu lẹ Chipfu mechaarụ ngabẹru mu nchị teke ono kwaphọ.

\VS{20}Erọnu shikwaphọ kpatsu Chipfu ẹhu-eghu; k'ọphu o shikwaphọ abya iya emebyishi. Mu pfukwarụpho nụ Chipfu l'iswi ẹhu iya.

\VS{21}Mu bya eworu iphe ono, unu gude mee iphe-ẹji, bụ iya bụ nweswi ono, unu kpụru ono woru kpọo ọku; bya eworu iya tsukpọshia; bya egwee ya; ọ dụ rwukuru rwukuru g'urwuku. Mu woru urwuku iya ono wụru ye lẹ nggele ono, shi l'úbvú asọshi ono.


\par }{\PP \VS{22}“Unu kpatsukwarụpho Chipfu ẹhu-eghu lẹ Tabera; mẹ lẹ Masa; mẹkwapho lẹ Kiburotu-Hatava.

\VS{23}O be teke Chipfu gbẹ lẹ Kadẹshi-Baneya zia unu; sụ g'unu tụgbua je alwụta alị ono, ya nụru unu ono; unu kwefu ike jịka eme iphe, Chipfu, bụ Chileke unu sụru g'unu mee. Unu jịka akpọru obu ye l'ẹka ọ nọ; jịka eme opfu iya.

\VS{24}Eshikpọo teke mu beberu maru unu bẹ unu gudeẹpho ekwefụru Chipfu ike byasụ nta-a.


\par }{\PP \VS{25}“Iphe, mu gude daa kpurumu nọdu l'iphu Chipfu ụkporo abalị labọ; eswe l'ẹnyashi phọ; bụkwa l'ọo lẹ Chipfu sụru lẹ ya e-mebyishi unu.

\VS{26}Mu pfuru nụ Chipfu sụ: ‘Gụbe Nnajịuphu, bụ Chipfu; jiko te emebyishishinu ndu bụ nkengu; bya abụru okiphe ngu, ị gbafụtaru l'ike-ọkpu ngu; bya egude ọkpehu ngu dufuta l'alị Ijiputu.

\VS{27}Jiko nyatanụ ndu-ozi ngu; mbụ Ébirihamu; waa Áyizaku; waa Jiékọpu! Te eleshinu g'ẹjo-ọkpoma ndu-a; waa ẹjo-iphe phẹ; mẹ g'iphe-ẹji phẹ habe shii!

\VS{28}Ọdumeka bẹ ndu ono, i dufutaru anyi l'alị phẹ ono a-sụkwa l'ọ kwa lẹ Chipfu ta adụdu ike edurwu phẹ alị ono, o kweru phẹ ukwe iya ono; tẹme ndu ono dụ iya ashị; meru iphe, o dutaru phẹ bya egbushia l'echiẹgu.

\VS{29}Obenu l'ẹphe ta adụdu ngu ashị; ẹphe gbẹchia bụru ndu nkengu; bụru okiphe ngu, i gude eze ike ngu; mẹ agburẹhu ngu dufuta.’ ”




\par }\Chap{10}{\SH Bachịbachi mkpuma k'ẹbo
\par }
{\R (Awụ 34:1-10)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Ọ bụru teke ono bẹ Chipfu sụru mu: ‘Je awata mkpuma labọ, dụ bachịbachi gẹ kẹ mbụ phọ gude nyipfuta mu l'eli úbvú. Tẹme l'i gudekwaphọ oshi kụta okpoko.

\VS{2}Mu e-wota iphe, e shi dee lẹ mkpuma kẹ mbụ phọ, ị tụkporu phọ dee ya. L'ị chịta iya ẹphenebo yee l'ime okpoko ono.’


\par }{\PP \VS{3}“Noo ya; mu gude oshi akesha rụta okpoko ono; bya awata mkpuma labọ, dụ gẹ kẹ mbụ phọ. Mu gude mkpuma labọ ono l'ẹka nyihu eli úbvú ono.

\VS{4}Chipfu bya eworu iphe, o shi dee lẹ mbụ phọ; woru dephu azụ lẹ mkpuma ono, bụ iya bụ ekemu iri ono, ọ gbẹ l'ime ọku l'eli úbvú mee g'unu madzuru lẹ mbọku ono, unu dzukọberu ono; bya eworu iya nụ mu.

\VS{5}Mu bya eshi l'eli úbvú ono nyizeta; woru mkpuma ono ye l'ime okpoko ono, mu rụtaru ono, bụ iya bụ gẹ Chipfu tụru mu ekemu gẹ mu mee ya. Mkpuma ono nọkwa l'ime okpoko ono nta-a.”


\par }{\PP \VS{6}Ndu Ízurẹlu shi lẹ wẹlu ndu Jiakanu jerwua Moserotu. Ọ bụru l'ẹka ono bẹ Erọnu nwụhuru; e lia ya. Eleyaza, bụ nwa iya nwoke bụru onye uke nọchia ẹnya iya.

\VS{7}Ẹphe gbẹ l'ẹka ono jeshia Gudugoda. Ẹphe shi Gudugoda; ọ bụru phẹ eje Jiọtubata. Alị k'ono bụ ẹka nggele dụgbaa.

\VS{8}Ọ bụru teke ono bẹ Chipfu họtaru ọkpa-ipfu Lívayi dobe iche; g'ẹphe pajẹ okpoko ọgbandzu yẹbe Chipfu; waa g'ẹphe pfụjeru l'iphu yẹbe Chipfu ejeru iya ozi; waa g'ẹphe gudeje ẹpha iya gọo ọnu-ọma. Ẹphe emekwa iya byasụ ntanụ-a.

\VS{9}Ọ bụru iphe ono kparụ iphe, oshilọkpa Lívayi te nwedu okiphe l'ẹka ụnwunna phẹ ndu ọphuu nọ. Ọ bụru Chipfu bụ okiphe phẹ, bụ iya bụ iphe, Chipfu, bụ Chileke ngu kweru iya ukwe iya.


\par }{\PP \VS{10}“Noo ya; mu byakwa anọo l'eli úbvú ono ụkporo abalị labọ; eswe l'ẹnyashi; gẹ mu nọru kẹ mbụ phọ. Chipfu ngabẹkwaru mu phọ nchị g'o ngabẹru mu ọgiya ọphuu. Ọphu o mebyishiẹduru unu.

\VS{11}Chipfu sụ mu: ‘Tụgbua je edua ndu Ízurẹlu g'ẹphe je enworu alị ono, mu riburu angụ lẹ mu a-nụ nna phẹ oche ono.’ ”


\par }{\SH Tsụje Chipfu ebvu
\par }
{\PP \VS{12}“Ọo ya bụ lẹ-a; unubẹ ndu Ízurẹlu; ?bụbaa gụnu bẹ Chipfu, bụ Chileke unu ele ẹnya g'unu mee, abụdu g'unu tsụje Chipfu, bụ Chileke unu ebvu; unu etsokọta ụzo iya g'ọ ha; unu eyee ya obu; gude obu unu g'ọ ha; yẹe ndzụ unu l'ophu ejeru Chipfu ono, bụ Chileke unu ozi.

\VS{13}Ọzo bụ g'unu meje iphemiphe, Chipfu sụru g'e meje; waa iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; mbụ ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a; g'ọ dụru unu lẹ ree.

\VS{14}Unu lewarọ ẹnya; eligwe; yẹe imigwe, nọghataru eligwe bụkwa Chipfu, bụ Chileke unu nwe iya. Eliphe bụkwarupho nkiya; mẹkpoo iphemiphe, nọ iya nụ.

\VS{15}Ọ bụepho lẹ Chipfu bẹ nna unu oche phẹ dụepho l'obu; k'ọphu o yeru phẹ obu; bya ahọta oshilọkpa phẹ; ọphu ọ họtaduru ọhozo, nọgbaa nụ; g'ọ dụnaa ntanụ-a.

\VS{16}Ọo ya bụ lẹ-a; unu bunaa onwunu úbvù; bufu akpapyị ọphu nọ unu l'ime obu; ba apfụbehe olu kanganaa;

\VS{17}kẹle Chipfu, bụ Chileke unu bụkwa Chileke, ka agwa, nọkota nụ; bya abụru Nnajịuphu, kakọta iphe, bụkpoo ndu bụ nnajịuphu. Ọ bụ Chileke, parụ ẹka bya adụ akpabiri; dụ ebvu l'ẹnya; ọphu ọ dụdu onye ooleje ẹnya l'iphu; tẹme ọphu o ridu ụphalazu.

\VS{18}Ọo yẹbedua ahajẹru ndu enwedu nna; yẹe ụnwanyi, ji phẹ anọedu enge. Ndu lwarụ alwalwa bẹ ooyeje obu; azụ phẹ lẹ nri; yẹe iphe, anma l'upfu.

\VS{19}Ọo ya bụ lẹ-a; unu yejekwa ndu lwarụ alwalwa obu; noo kẹle unubẹdua shikwaphọ bụru ndu lwarụ alwalwa l'alị ndu Ijiputu.

\VS{20}Unu tsụje Chipfu, bụ Chileke unu ebvu; ọ bụru iya bẹ unu a-nọdu ejeru ozi kpoloko; bụru iya bẹ unu a-kụkuru; bụru ẹpha iya bẹ unu e-gudeje eri angụ.

\VS{21}Ọo yẹbedua bẹ unu a-nọduje aja ajaja; ọ bụru iya bụ Chileke unu, bụ onye meru unu eze iphe-a, dụ ebvu l'ẹnya-a, bụ ọphu unu gude ẹnya unu hụma-a.

\VS{22}Nna unu oche phẹ bẹ teke ẹphe larụ alị ndu Ijiputu bụ ụmadzu ụkporo ẹto l'iri bẹ ẹphe dụ; obenu lẹ nta-a bẹ Chipfu, bụ Chileke unu mewaru; unu dụ gẹ kpokpode, nọ l'igwe; ọ bụru g'unu habe igwe.”




\par }\Chap{11}{\SH Eye Chipfu obu; anụru iya opfu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọo ya bụ lẹ-a; yee Chipfu, bụ Chileke ngu obu; meje iphe, ọ karụ ngu g'i meje; l'i meje iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; mẹ iphe, ọ sụru g'i meje; meje ekemu iya tekenteke.

\VS{2}Ọphu unu a-maru ntanụ-a bụ ọwa-a. Ndu mu epfuru iphe-a ta abụkwa ụnwu unu; ndu ata amadụ; ọphu ẹphe ahụmajeduru ahụ̀hù ono, Chipfu, bụ Chileke unu hụ̀ru unu ono; ọzoo akpabiri iya; ọzo ike mẹ ọkpehu iya;

\VS{3}waa iphe-ọhubama iya ono; waa iphe ono, o meru l'alị ndu Ijiputu l'ophu ono; mbụ iphe, o meru Fero, bụ eze ndu Ijiputu; yẹe alị iya l'ophu;

\VS{4}waa iphe ono, o meru ndu ojọgu ndu Ijiputu; mẹ ịnya phẹ; mẹ ụgbo-ịnya phẹ; waa g'o gude mee gẹ Eze-ẹnyimu Uswe-uswe bya utso byapyabẹ phẹ teke ono, ẹphe achị unu ọso ono; tẹme waa gẹ Chipfu mecharu gude mee; ẹphe bụkotaru mkpurupyata byasụ ntanụ-a;

\VS{5}mẹkpoo iphemiphe ono, o meru unu l'echiẹgu gbiriri jasụ unu byarwuta ẹka-a ono;

\VS{6}waa iphe ono, o meru Detanu; yẹe Abiramu; ụnwu Eliyabu, bụ nwa Rúbẹnu; teke ono, alị sarụ ọnu l'echilabọ ndu Ízurẹlu lwekọta; ẹphe lẹ ndibe phẹ g'ẹphe ha; mẹ ụlo-ẹkwa phẹ; mẹkpoo iphe, dzụ ndzụ ọphu bụ nkephẹ.

\VS{7}Ọo unubẹdua gude ẹnya unu hụmakota eze iphe ono, Chipfu mekọtaru ono.


\par }{\PP \VS{8}“Ọo ya bụ; unu tụko ekemu, mu atụru unu ntanụ-a dobekọta. Ọo ya bụ g'ike adụkwanu unu; g'unu je alwụta alị ono, unu abya ada ẹnyimu Jiọ́danu eje enworu ono.

\VS{9}Tẹme g'unu enwekwarụpho ndzụ ogologo l'alị ono, Chipfu riburu nna unu phẹ angụ lẹ ya a-nụ phẹ; yẹle awa phẹ ono; mbụ alị ono, mini ẹra-eswi; yẹe manụ-ẹnwu asọ gborogboro ono;

\VS{10}kẹle alị ono, unu eje anata ono ta adụkwa g'alị Ijiputu, bụ ẹka unu shi lụfuta, bụ ẹka unu shi akọje iphe l'alị l'onwunu; unu ejee l'ọkpa unu je agbaa ya mini g'aagbajẹ l'ẹka a kọru ẹkwo-ophe-a.

\VS{11}Obenu l'alị ono, unu eje enworu ono bụ alị, dụ úbvú úbvú; bya enweru nsụda nsụda; ọ bụru igwe edzeje mini agba iya l'ọonwu shọkoshoko.

\VS{12}Ọo alị, Chipfu, bụ Chileke unu nwụberu ẹnya. Mbụ l'ẹnya Chipfu, bụ Chileke unu adụjeepho l'alị ono mkpụrumkpuru; mbụ e -shi lẹ mgbube ishi apha jasụ l'abvụbvu iya.


\par }{\PP \VS{13}“K'ọphu bụ lẹ; ọ -bụru l'unu kwetarụ mee ekemu, mu atụru unu ntanụ-a, bụ iya bụ g'unu yee Chipfu, bụ Chileke unu obu; unu egude obu unu g'ọ ha; mẹ ndzụ unu l'ophu jeeru iya ozi

\VS{14}bẹ Chipfu e-me g'igwe dzejeru mini l'orwuberu iya wụshiru unu l'alị unu; o -dzeeru unu mini ishi-apha; l'o dzekwaphọ mini ụla-apha; k'ọphu onyenọnu a-kpata iphe, o meberu l'alị; mbụ g'i gbuta ereshi ngu; kụa mẹe ngu; mee manụ ngu.

\VS{15}Oo-me g'ẹswa dụ l'ẹgu ngu; g'eswi ngu tajẹ; k'ọphu ịi-nọdu eri nri eriji ẹpho.

\VS{16}Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya; g'e te dephu unu g'unu dakọbe wata ejeru agwa ozi baaharụ phẹ ẹja.

\VS{17}Unu -mee ya nno bẹ Chipfu a-tukoshikwa unu oke ẹhu-eghu iya; l'o woru imigwe guchia g'igwe te edzehẹ mini. Ọphu o nweẹdu iphe, a kọberu l'alị, emehuba emehu. Ọ tọ dụedu g'a nọ-beru; unu abụru mkpurupyata l'ẹguru alị ono, Chipfu abya unu anụnu ono.


\par }{\PP \VS{18}“Ọo ya bụ lẹ-a; unu woru opfu-a, mu epfuru unu ntanụ-a kwachia l'ime obu unu; yẹfua lẹ ndzụ unu. Unu gbaru iya l'ẹka g'ọ bụru iphe-ọhubama; l'o kejekwarụpho unu l'egedegee iphu g'ọ bụru unu iphe-ọhubama.

\VS{19}Unu zije iya ụnwegirima unu. Ị -nọdu l'ibe ngu l'ị bọ iya l'ụja; teke iije l'ụzo l'ịibo iya. Ị -zẹe azẹe l'iipfu iya; teke ị gbalihuru l'i pfukwa iya phọ.

\VS{20}L'i dekwaa ya phọ l'oshi mgbo ụlo ngu; waa l'oshi mgbo ọguzo ngu.

\VS{21}Ọo ya bụ k'ọphu gụ l'ụnwegirima ngu a-ka nka l'alị ono, Chipfu riburu angụ lẹ ya a-nụ nna ngu oche phẹ ono; g'ẹphe buru jasụ teke mgboko a-nọ-beru.


\par }{\PP \VS{22}“Kẹle-a; ọ -bụru l'unu tụkoru ekemu-a, mu atụru unu g'unu dobe-a tsokọta; mbụ g'unu ye Chipfu, bụ Chileke unu obu-a; tsoo ụzo iya; chịru ụpfu kwẹe ya;

\VS{23}bẹ Chipfu a-chịfukwaru unu ọhamoha, nọ unu l'iphu ono. Unu a-chịfu ọha, kagbaa unu shii; bya aka unu ọkpehu; buru l'alị phẹ.

\VS{24}Ẹka unu wotawaru ọkpa unu zọbe a-bụru k'unu; mbụ a -gbẹ l'echiẹgu rwua úbvú úbvú Lébanọnu; yẹe a -gbẹ l'ẹnyimu Yufurétisu rwua eze-ẹnyimu ụzo ẹnyanwu-arịba.

\VS{25}Ọ tọ dụdu onye byaru adụ ike akpafụ unu l'iphu; kẹle Chipfu, bụ Chileke unu e-me g'a tsụje unu ebvu l'alị ono l'ophu. Mbụ l'iphe, bụkpoo ẹka unu zọru ọkpa bẹ ndzụ-agụgu e-rwutajẹ phẹ, bụ iya bụ iphe, o kweru unu ukwe iya.


\par }{\PP \VS{26}“Unu lenu! Ntanụ-a bẹ mu edoberu unu ọnu-ọma; yẹe mburọnu.

\VS{27}Ọo-bụru ọnu-ọma dụru unu; mẹ ọ -bụru l'unu ngabẹru nchị mee ekemu Chipfu, bụ Chileke unu, bụ iya bụ ekemu, mu atụru unu ntanụ-a.

\VS{28}Ọo-bụru mburọnu dụru unu; mẹ ọ -bụru l'unu jịkaru eme ekemu Chipfu, bụ Chileke unu-a; unu bya agbakụta azụ l'ụzo-a, mu atụru unu ekemu iya ntanụ-a; sụ g'unu shije-a; je etsoaha agwa ọzo, bụ ọphu unu amahaada.

\VS{29}Sụ-a; teke Chipfu, bụ Chileke ngu dubaẹru ngu phọ l'alị ono, unu eje enworu ono; teke ono bẹ unu e-pfufuta k'ọnu-oma phọ l'úbvú Gerizimu; waa k'atụ ọnu phọ l'úbvú Ebalu.

\VS{30}Úbvú ono ẹphenebo nọepho mẹ a dafụta ẹnyimu Jiọ́danu. Ọ nọ l'ẹka ụzo gbororo ono ibe iya ọphu ẹnyanwu arịbaje; lẹ mgboru ibe iya ọphu oshi More pfụgbaaru; mbụ l'alị ndu Kénanu, bu lẹ nsụda Araba; lẹ mgboru mkpụkpu Gilugalu.

\VS{31}Nta-a bẹ unu abyawaa ada ẹnyimu Jiọ́danu je g'unu nworu alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono. Unu -nataẹ ya phọ nworu;

\VS{32}unu kwabẹkwa ẹnya mekọtaje iphe, Chipfu tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; waa iphe, ọ sụru g'e meje, bụ ọphu mu egoshi unu ntanụ-a.”




\par }\Chap{12}{\SH Ọru-ngwẹja kẹ Chipfu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọwaa bụ iphe, Chipfu tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; waa iphe, ọ sụru g'e emeje, bụ iphe, unu e-leta ẹnya; meje ọkpobe ememe l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke nna unu phẹ anụ unu g'ọ bụru k'unu jasụ g'unu a-nọ-beru l'eliphe-a.

\VS{2}Unu tụkokpoo ẹka ọhamoha ono agwajẹ agwagwa mebyishicha; mbụ ọha ono, unu eje enworu alị phẹ ono. Unu mebyishicha agwa, ẹphe agwajẹ l'eli úbvú, ha shii; mẹ l'eli úbvú, ha nwanshịi; mẹ lẹ mkpula oshi, jaru àjàjà.

\VS{3}Unu tụko ọru-ngwẹja phẹ nwukpọshia; unu atụko mkpuma, ẹphe doberu nsọ tsukpọshia; tsua itso Ashera phẹ ọku. Unu tụkokwapho ntẹkpe agwa phẹ gbujishia; g'ẹpha iya chịhuchaa; g'ọ tọ dụhekpo adụdu ophu l'ẹka ono.


\par }{\PP \VS{4}“Ọ tọ bụkwa g'ẹphe emeje k'agwa phẹ bụ g'unu e-meje kẹ Chipfu, bụ Chileke unu.

\VS{5}Iphe, unu e-mechia bụ g'unu chọo ẹka Chipfu, bụ Chileke unu a-họta l'ọkpa-ipfu unu g'ọ bụru ẹka ee-dobe ẹpha iya; l'o buru iya eburu. Ọ bụru ẹka ono bẹ unu e-jeje.

\VS{6}Ngwẹja-akpọ-ọku; mẹ ngwẹja mmanụ ọzo; mẹ oke-lanụ-l'ụzo-iri; mẹ iphe ọzo, unu nụru iya; mẹ iphe, unu riburu angụ anụnu; waa ngwẹja onye tụru obu iya onyo; mẹ nwa eswi yẹe atụru, bụ ọkpara l'ẹpho ne iya; bụkota l'ẹka ono bẹ unu a-tụkoje iya wota bya anụ.

\VS{7}Ọ bụru l'atatiphu Chipfu, bụ Chileke unu l'ẹka ono bẹ unu lẹ ndibe unu a-tụkoje nọdu ria nri. Ẹhu atsọjekwapho unu l'iphemiphe, unu kụberu ẹka k'ememe; noo kẹle Chipfu, bụ Chileke unu kebewaru unu l'ọma.


\par }{\PP \VS{8}“G'ọ tọ bụkwaru g'anyi eme l'ẹka-a ntanụ-a bụ g'unu e-meje l'ẹka ono. L'ẹka-a bẹ onyenọnu anọduje eme iphe, dụ iya ree l'ẹnya nkiya.

\VS{9}Noo kẹle nta-a bẹ unu teke erwudu ẹka unu a-tụta unme, bụ ẹka Chipfu, bụ Chileke abya unu anụnu g'ọ bụru okiphe unu.

\VS{10}Ọle unu -daẹpho ẹnyimu Jiọ́danu je eburu l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono; mbụ o -meẹpho; unu nweru onwunu l'ẹka iphe, bụ ndu ọhogu unu, bupheru unu mgburugburu; k'ọphu unu bu lẹ nchị-odoo;

\VS{11}ọ bụru teke ono bẹ unu e-wotajẹ iphemiphe-a, mu tụshiru unu l'ekemu-a gude bya l'ẹka ono, Chipfu, bụ Chileke unu a-họta g'e dobe ẹpha iya; l'o buru iya eburu. Iphemiphe ono bụ iya bụ ngwẹja-akpọ-ọku; waa ngwẹja mmanụ ọzo; mẹ oke-lanụ-l'ụzo-iri; mẹ iphe ọzo, unu anụ iya anụnu; mẹkpoo iphe, kachaa ree l'iphe, unu nweru enweru, bụ iphe, unu riburu angụ l'unu a-nụ Chipfu.

\VS{12}Ọ bụru l'atatiphu Chipfu, bụ Chileke unu ono bẹ unu a-nọduje; tee ẹswa. Unubẹdua l'onwunu; waa ụnwu unu unwoke; mẹ ụnwu unu ụnwanyi; waa ohu unu unwoke; mẹ ohu unu ụnwanyi; waa ndu Lívayi, bu lẹ ndu-unu, bụ ndu ọphu adụdu alị ẹka a nụru phẹ; ọphu ọ dụdu iphe, ẹphe ketarụ g'ọ bụru okiphe phẹ.

\VS{13}Unu kwabẹkwa ẹnya g'ọ tọ bụepho ẹka dụ unu ree bẹ unu e-jeje anọdu gwee ngwẹja-akpọ-ọku.

\VS{14}G'ẹka unu e-gweje ngwẹja-akpọ-ọku ono bụekwarupho l'ẹka Chipfu a-họta l'ọkpa-ipfu unu nanụ. Ọ bụru ẹka ono bẹ unu a-tụkoje iphemiphe-a, mu tụru unu ekemu iya-a emekọta.


\par }{\PP \VS{15}“Ọle ọ bụ; unu gbujekwaa anụ, dụ unu ree; taa lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu unu g'ọ ha; mbụ iphe, bụkpoo anụ, gụru unu ẹgu atata. Ọo gẹ Chipfu, bụ Chileke kebeberu nemadzụ l'ọma bụ g'ọo-tabejeru. G'onye dụebe ree; ọzoo onye aasọ nsọ tajẹkwa iya rọ. G'a tajẹ iya g'ọ bụ mgbada; ọzoo umoro bẹ aata.

\VS{16}Ọ bụepho g'unu ta tajẹkwa mee ya; unu wụshijekwa iya l'alị g'onye wụshiru mini.

\VS{17}Ọphu unu anọdujekwa l'ọma mkpụkpu unu ria iphe, a tụru oke-lanụ-l'ụzo-iri l'ereshi unu; ọzoo mẹe unu; ọzoo manụ unu; ọzoo nwa mbụ, ọ nwụru mbụ eswi unu; ọzoo iphe-edobe unu ọzo; ọzoo iphe, onye kweru ukwe iya; ọzoo iphe ngwẹja, nemadzụ tụru obu iya onyo anụ; ọzoo iphemiphe ọzo, dụ iche, a nụru anụnu.

\VS{18}Ọchia g'unu nọduje l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu rije iya; mbụ l'ẹka ono, Chipfu, bụ Chileke unu a-họta ono. Unubẹdua l'onwunu e-rije iya; waa ụnwu unu unwoke; waa ụnwu unu ụnwanyi; waa ohu unu kẹ nwoke; waa ohu unu kẹ nwanyị; waa ndu Lívayi, bu lẹ mkpụkpu unu. Unu nọduje l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu tee ẹswa iphemiphe, unu kụberu ẹka k'ememe.

\VS{19}Unu kwabẹkwa ẹnya g'unu ta akwasweru ndu Lívayi ẹnya jasụkpoo g'unu a-nọ-beru l'alị unu ono.


\par }{\PP \VS{20}“Chipfu, bụ Chileke unu -meẹpho g'oke alị unu ka shii, bụ iya bụ iphe, o kweru unu ukwe iya; onye ẹgu anụ agụ; ọ -nọnyaa bya asụ: ‘Anụ agụkwa mu!’ G'onye ono takwaa ya g'ọogu iya.

\VS{21}Ọ -bụru l'ẹka Chipfu, bụ Chileke unu a-họta g'ọ bụru ẹka oo-dobe ẹpha iya bẹ parụ ẹnya; ọo ya bụ g'onye ọbu gbua eswi iya ọbu; ọzoo iphe-edobe iya ọbu, bụ ọphu Chipfu nụru iya, bụ iya bụ gẹ mu tụru iya unu l'ekemu ono; onye ọbu anọdu l'ọma mkpụkpu unu taa ya g'ọ gụru iya.

\VS{22}Ọ bụepho g'aatajẹ mgbada; ọzoo umoro bụ g'unu a-tajẹ iya. Gẹ ndu aasọ nsọ; waa ndu a ta sọdu nsọ tụkojekwa taa ya.

\VS{23}Ọ bụepho g'unu kwabẹ ẹnya g'unu te erije mee ya; kẹle ọo mee bụ ndzụ. Ọo ya bụ; unu te erijekwa ndzụ iphe; taa anụ iya.

\VS{24}Unu be rijekwa mee-iphe. Unu wụshijekwa iya g'onye wụshiru mini.

\VS{25}Unu be erijekwa iya; k'ọphu ọo-dụru unu lẹ ree; dụru ụnwu unu lẹ ree, bụ ndu a-nọdu etso unu l'azụ; kẹle unu eme iphe, pfụru ọto l'iphu Chipfu.

\VS{26}Obenu l'iphe ono, unu doberu Chipfu nsọ ono; yẹe iphe ono, unu kweru ukwe iya ono bẹ unu e-gudeje je l'ẹka Chipfu a-họta.

\VS{27}Ẹka unu e-gweje ngwẹja-akpọ-ọku; mbụ anụ ọbu mẹkpoo mee ya; l'a-bụru l'eli ọru-ngwẹja kẹ Chipfu, bụ Chileke unu. L'a gbashị mee-iphe ono l'eli ọru-ngwẹja Chipfu, bụ Chileke unu ono; unu eworu anụ iya taa.

\VS{28}Unu kwabẹkwa ẹnya; mekọtaje iphe, bụ opfu-a, mu epfu anụ unu; atụru iya unu l'ekemu-a; k'ọphu ọo-dụru unu lẹ ree; dụru ụnwu unu, etso unu l'azụ ree jasụ l'ojejoje; kẹle unu eme iphe, pfụru ọto l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu.


\par }{\PP \VS{29}“Teke ono, Chipfu, bụ Chileke unu e-me g'ẹphe chịhu l'atatiphu unu; mbụ ọhamoha ono, unu eje enworu alị phẹ ono; unu bya anọchia ẹnya phẹ; bya ebuchia alị phẹ;

\VS{30}unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya mẹ a lwụepho ndu ono l'iphu unu: g'a ta kwarụ unu ye g'unu wata anwụ ẹka phẹ; mbụ g'unu wata akpa ishi agwa phẹ; jịahaa sụ: ‘?Dẹnu g'ọhamoha-a egudeje abarụ agwa phẹ ẹja; g'anyịbedua awata eme g'ẹphe emeje.’

\VS{31}Unu ba abajẹkwaru Chipfu, bụ Chileke unu ẹja g'ẹphe abajẹru agwa phẹ; kẹle ọ bụekwapho ahụma ahụma, Chipfu kpọru ashị bẹ ẹphe emejeru agwa phẹ; mbụ l'ụnwu phẹ unwoke; yẹe ụnwu phẹ ụnwanyi bẹ ẹphe akpọjechaa ọku; nụ agwa phẹ.


\par }{\PP \VS{32}“Sụ-a; iphemiphe-a, mu atụru unu ekemu iya-a; unu letakwa ẹnya mee ya. Unu te eyekwa iya iphe; ọphu unu ahabọtakwa iya iphe!”




\par }\Chap{13}{\SH Abarụ agwa ọhozo ẹja
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọ -bụru l'ọ nọnyaaru; onye shi l'echilabọ unu bya abụru onye mpfuchiru; ọzoo ọ-rwọ-nrwọ; ọ bya emeaharu unu iphe-ọhubama; ọzoo iphe-ọhumalenya;

\VS{2}e mechaa; iphe-ọhubama ono; waa iphe-ọhumalenya ono vụa g'o pfuru iya; ọ bya epfuahaarụ unu sụ: ‘Unu g'anyi tsopyabẹ agwa ọzo, unu amahaada je awata phẹ ejeru ozi’;

\VS{3}unu ta angakwa nchị l'opfu ẹgube onye mpfuchiru ono; ọzoo opfu ọ-rwọ-nrwọ, dụ nno; kẹle ọ kwa Chipfu, bụ Chileke unu ahụ unu ama gẹ ya maru: ?unu gude-a obu unu g'ọ ha; mẹ ndzụ unu g'ọ ha yee Chipfu, bụ Chileke unu obu?

\VS{4}Ọ kwa Chipfu, bụ Chileke unu bụ onye unu e-tsojeru; ọ bụru iya kpoloko kpẹekpu bụ onye unu a-tsụje ebvu. Unu dobeje ekemu iya; ngabẹjeru iya nchị; jeeru iya ozi; chịjeru ụpfu kwẹe ya.

\VS{5}G'e gbukwaa onye mpfuchiru ono; ọzoo ọ-rwọ-nrwọ ono egbugbu; noo kẹle o ziru unu g'unu kwefu ike; haa etso Chipfu, bụ Chileke unu, bụ onye dufutaru unu l'alị Ijiputu; bya agbafụta unu l'alị ẹka unu shi bụru ohu ono. Onye ono bụ iphe, oome bụ g'ọ kpọshia unu g'unu te tsoshi ụzo ono, Chipfu tụru unu ekemu g'unu tsoo ono. Ọ kwa ẹgube ono bẹ unu e-shije wofu ẹjo-iphe l'echilabọ unu.


\par }{\PP \VS{6}“Ọ -bụru nwune ngu; mbụ onye gụ l'iya shi lẹ ne lanụ; ọzoo nwa ngu nwoke; ọzoo nwa ngu nwanyị; ọzoo nyee ngu, dụ ngu l'obu; ọzo ẹguru ọ̀nyà ngu, gụ l'iya nọ lẹ ndzụ; byapfutaru ngu lẹ mpya bya emeahaa g'ọ rata ngu g'unu je awata ejeru agwa ọzogba ozi; mbụ agwa, gụbedua l'onwongu amahaadaa; ọphu nna ngu phẹ amahadaa ya;

\VS{7}mbụ agwa ndu bupheru unu mgburugburu; ndu ọphu nọ unu ntse; mẹ ndu ọphu nọ unu ẹnya; jasụkpoo l'ẹka igwe beru; alị beru.

\VS{8}Unu te kwetakwa iphe onye ono pfuru; ọphu unu angabẹkwaru iya nchị. Unu ta aphụkwaru onye ono obu-imemini. Unu te edobekwa iya ndzụ; ọphu unu ewohakwa onye ọbu ewoha.

\VS{9}Unu gbukwaa onye ọbu egbugbu. Gẹ gụbedua vuru ụzo dabẹ iya ẹka ọnwu l'ẹhu; tẹmanu ndu ọphuu l'ophu awụpyabewa iya rọ.

\VS{10}Unu gude mkpuma tugbua ya; kẹle o meru g'o dufu unu l'ẹka Chipfu, bụ Chileke unu, bụ onye dufutaru unu l'alị Ijiputu, bụ ẹka unu shi bụru ohu.

\VS{11}Ọo ya bụ gẹ ndu Ízurẹlu l'ophu anụma iya tsụhu ebvu; ọ tọ dụedu onye byaru emebaa ẹjo-iphe, dụ g'ono l'echilabọ unu.


\par }{\PP \VS{12}“Ọ -bụru l'unu shi lẹ mkpụkpu lanụ l'ime mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, Chipfu, bụ Chileke unu a-nụ unu g'unu buru ono nụma;

\VS{13}l'ọ dụru ndu bụ ọgalemkpa, nọ iya nụ; ọ bụru l'echilabọ unu bẹ ẹphe shi; bya erwutawaa ndu bu lẹ mkpụkpu ono; sụ phẹ: ‘Unu g'anyi je awata ejeru agwa ọzo ozi’; mbụ agwa, unu amahaada;

\VS{14}unu kpakwaa ishi; bua ẹka iya ọkpobe ebubu; jịa ajị mkpọnwu mkpọnwu. Teke e mechaarụ ọ bụru eviya; iphe ọbu mee ememe eviya; mbụ l'ẹjo ahụma, dụ nno meru l'echilabọ unu;

\VS{15}unu egude ogu-echi gbushikọta ndu bu lẹ mkpụkpu ono; mebyishikọta iya g'ọ ha; mẹkpoo iphemiphe, nọ l'ime iya; mẹkpoo iphe-edobe nọ iya nụ; unu gude ogu-echi gbushichaa ya.

\VS{16}Unu abya atụko iphemiphe, nọ lẹ mkpụkpu lwụa; bya akụbe l'ọma edupfu mkpụkpu ono. Unu eworu mkpụkpu ono; yẹe iphemiphe, nọ iya nụ kpọo ọku; g'ọ bụru ngwẹja-akpọ-ọku l'ophu, a nụru Chipfu, bụ Chileke unu. Gẹ mkpụkpu ono bụkwaru ikpọzu jasụ l'ojejoje; ọphu a kpụ-phukwa iya azụ ọzo.

\VS{17}G'ọ tọ dụkwa iphe ono, e doberu k'emebyishi ono mẹ nanụ, aa-hụma nemadzụ l'ẹka; k'ọphu Chipfu e-woru onwu-phuruphuru oke ẹhu-eghu iya ono sephu azụ; imemini unu adụ iya; l'ọ phụaru unu obu-imemini; l'o mee unu aka igwerigwe, bụ iphe, o rifuru nna unu oche phẹ angụ iya;

\VS{18}m'ọ -bụru l'unu ngabẹru Chipfu, bụ Chileke unu nchị; dobekọta ekemu iya-a, mu atụru unu ntanụ-a g'ọ ha; bya emekwaphọ iphe, pfụru ọto l'ẹnya Chipfu, bụ Chileke unu.”




\par }\Chap{14}{\SH Nri, aasọ nsọ; yẹe nri, \newline  a ta sọdu nsọ
\par }
{\R (Uke 11:1-47)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Ọ kwa unu bụ ụnwu Chipfu, bụ Chileke unu. Unu te eyebatajẹkwa onwunu ọ́nyá l'ẹhu; ọphu unu akpụshijekwa onwunu ẹgbushi ọnu-iphu mẹ unu -nọdu akwa nemadzụ.

\VS{2}Noo kẹle unu bụ ọha, dụru Chipfu, bụ Chileke unu nsọ; tẹme lẹ Chipfu shiwaa l'echilabọ ọha, nọ l'eliphe mgburugburu họta unu dobe g'unu bụru ọha, bụ yẹbedua kpoloko nwe unu.


\par }{\PP \VS{3}“Unu te erijekwa iphe, bụ ẹbyi.

\VS{4}Waa anụ, unu a-tajẹ bụ ọwa-a: eswi; waa atụru; waa eghu;

\VS{5}waa ele; waa anịgo; waa eghu-ọswa; waa atsụ; waa atụru-ọswa.

\VS{6}Unu tajẹ iphe, bụ anụ, nweru ụjarabvu-ọkpa; bya anwafụtaje nri taphu azụ.

\VS{7}Ọle ọ bụ; anụ ọphu anwafụtaje nri taphu azụ; ọzoo ọphu nweru ụjarabvu-ọkpa, unu ata tajẹdu bụ: ịnya-kamẹlu; waa nggamachị; waa nchi-ọ̀gbà. Ndu k'ono bụ anụ, unu a-nọdu asọ nsọ; noo kẹle ọonwafutaje nri taphu azụ; obenu l'o to nwedu ụjarabvu-ọkpa.

\VS{8}Ezi bụkwapho anụ, unu a-nọdu asọ nsọ; a makwarụ-a l'o nweru ụjarabvu-ọkpa; obenu l'ọ tọ nwafụtajedu nri taphu azụ. Unu ta tajẹkwa anụ iya; ọphu unu edenyijekwa odzu iya ẹka.


\par }{\PP \VS{9}“Iphe, bu lẹ mini bẹ ọphu unu a-tajẹ bụ ọphu nweru m̀kpọ́ yẹe ẹkiri.

\VS{10}Ndu ọphu enwedu m̀kpọ́ yẹe ẹkiri bụkwa anụ, unu a-nọdu asọ nsọ; unu ta atajẹkwa iya.


\par }{\PP \VS{11}“Iphe, bụkpoo ẹnu, a ta sọdu nsọ; unu tajẹ iya.

\VS{12}Ọle ndu ọphu unu ta atajẹdu bụ: ugo; waa udele; waa udele-oji;

\VS{13}waa égbé l'ụdu iya l'ụdu iya; waa ivu;

\VS{14}mẹkpoo okpoko-ọ́hà l'ụdu iya l'ụdu iya;

\VS{15-17}waa mgbashị-ujiku l'ụdu iya l'ụdu iya; waa ẹnu gọlu; waa ọkpo-ngwere l'ụdu iya l'ụdu iya; waa ugo-mini; waa ọgu-ịkporo;

\VS{18}waa eze ọku-eswi-ụda; waa apyarị-nhọko l'ụdu iya l'ụdu iya; waa ovu; waa ụtsu-nwankụta.


\par }{\PP \VS{19}“Iphe, bụkpoo ogu, furu ẹba bụkotakwa anụ, unu a-nọdu asọ nsọ; unu ta atajẹkwa iya.

\VS{20}Obenu l'iphe, bụkpoo iphe, furu ẹba g'ọ ha, a ta sọdu nsọ bẹ unu a-takọtaje.


\par }{\PP \VS{21}“Unu ta atajẹkwa iphe, nwụhuru anwụhu. Unu nụje iya ndu lwarụ alwalwa, bu lẹ ndu unu g'ẹphe taa. Ọzoo unu eje eree ya ndu ọhozo. Kẹle unubẹdua bụ ndu dụru Chipfu, bụ Chileke unu nsọ.

\par }{\PP “Unu te egudejekwa mini-ẹra ne eghu shia nwa iya.”


\par }{\SH Oke-lanụ-l'ụzo-iri
\par }
{\PP \VS{22}“Unu nụjekwa oke-lanụ-l'ụzo-iri l'iphemiphe, unu kpatarụ l'opfu unu aphagapha.

\VS{23}Ọ kwa l'atatiphu Chipfu, bụ Chileke unu l'ẹka ono, ọo-họta; dobe ẹpha iya; buru iya eburu ono bẹ unu a-nọduje ria oke-lanụ-l'ụzo-iri ono, bụ iya bụ iphe, shi l'ereshi unu; waa lẹ mẹe unu; waa lẹ manụ unu; waa l'iphe mbụ, shi l'eswi unu; yẹe eghu unu mẹ atụru unu; k'ọphu unu e-shi nno nwụta atsụ Chipfu, bụ Chileke unu ebvu tekenteke.

\VS{24}Ọ -bụru l'ẹka ono bẹ parụ unu ẹnya; k'ọphu bụ lẹ teke Chipfu, bụ Chileke unu keberu unu l'ọma shii; bẹ unu ta adụdu ike evukọta iya eje ẹka ono, Chipfu a-họta g'ọ bụru ẹnya ẹka ẹpha iya a-dụ ono; kẹle ọ parụ unu ẹnya;

\VS{25}unu eree ya erere; reta iya okpoga; gudepyabẹ l'ẹka gude je ẹka ono, Chipfu, bụ Chileke unu a-họta ono.


\par }{\PP \VS{26}“Unu -rwua; unu egude okpoga ono mee iphe, dụ unu ree; unu egude iya zụta eswi; ọzoo gude iya zụ̀a atụru; ọzoo gude iya gaa mẹe; ọzoo gude iya gaa iphe-angụngu ọzo, atsụ atsụtsu; ọzoo zụkpoe ya phọ iphe, dụ unu ree. Unu anọdu l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu l'ẹka ono ria ya; tee ẹswa; unu lẹ ndibe unu l'ophu.

\VS{27}A bya lẹ ndu Lívayi, bu lẹ ndu-unu; unu ta akwaswekwaru phẹ ẹnya; noo kẹle ọ tọ dụdu alị ẹka a nụru phẹ; ọphu ọ dụdu iphe, ẹphe ketarụ g'ọ bụru okiphe phẹ.

\VS{28}Iphe, bụkpoo apha ẹto a-nwụta anwụta; mẹ apha k'ẹto ono bvụje abvụbvu bẹ unu a-chịtakotaje oke-lanụ-l'ụzo-iri l'iphe, bụ iphe, unu meberu l'alị l'apha ono; bya akụbegbaa l'ẹka aa-kwakọbechaa ya lẹ ndu-unu;

\VS{29}k'ọphu ẹphe a-byajẹ bya eria rijia ẹpho; mbụ ndu Lívayi, bụ ndu ọphu adụdu alị ẹka a nụru phẹ; ọphu ọ dụdu iphe, ẹphe ketarụ g'ọ bụru okiphe phẹ; waa ndu lwarụ alwalwa; mẹ ndu enweẹdu nna; waa ụnwanyi, ji phẹ anọedu, bugbaa lẹ ndu-unu. Ọo ya bụ gẹ Chipfu, bụ Chileke unu ekebe unu l'ọma l'iphemiphe, bụ akanya, unu gude ẹka unu ese.”




\par }\Chap{15}{\SH Apha, onyemonye e-nweru onwiya
\par }
{\R (Uke 25:1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Iphe, bụkpoo apha ẹsaa; mẹ apha k'ẹsaa ono bvụje abvụbvu bẹ unu a-hajẹ ụgwo, e ji ejiji g'ọ laa nno.

\VS{2}Waa g'ee-gudeje mee k'aha ụgwo ono baa: G'onye jieru nwibe iya ụgwo hajẹkwaaru iya ya. G'o to jeẹkwa anata onye Ízurẹlu ibe iya ono; ọzoo nwune iya ụgwo ono; kẹle iphe, e kuru apha ono bụ apha, Chipfu sụru gẹ k'ụgwo laa.

\VS{3}Ọ -bụru ọphu onye ọhozo ji ngu; jerọ je anata ono; obenu ọphu dagbaru gụ lẹ nwune ngu; hakwaa ẹka l'ono.


\par }{\PP \VS{4}“Ọ tọ dụkwa onye ụkpa, byaru l'adụ l'echilabọ unu; kẹle Chipfu, bụ Chileke unu a-kwatakwa kebe unu l'ọma l'alị ono, oome gẹ ya nụ unu g'ọ bụru okiphe unu ono;

\VS{5}m'ọ -bụru l'unu ngabẹru Chipfu, bụ Chileke unu nchị; leta ẹnya; mekọta ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a.

\VS{6}Noo kẹle Chipfu, bụ Chileke unu e-kebekwa unu l'ọma, bụ iya bụ iphe, o kweru ukwe iya. Unu e-jieje ọhamoha, dụ igwerigwe ụgwo; ọle unu ta abyadụ ejita; tẹme unu abụru ishi ikpoto ọha; ọle ọ tọ dụdu ndu byaru a-bụru ishi unubẹdua.


\par }{\PP \VS{7}“Ọ -bụru l'o nweru nwune unu, bụ onye ụkpa, unu l'iya tụko buru lẹ mkpụkpu; l'alị-a, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu-a; unu te edobekwaru iya ọkpoma mgbashị; ọphu unu ekekwaru nwune unu ono, bụ onye ụkpa ono ẹka mbvu.

\VS{8}Ọ chia ẹka bẹ unu a-nọdu asajẹru iya ọkpobe asaru. Unu ejiejee iya ụgwo, a-sụru iya eme iphe, bụ mkpa iya; gẹ mkpa ọbu ahahabẹ.

\VS{9}Unu letakwa ẹnya g'ẹjo ọriri ta abatajẹkwa unu l'obu kẹ g'unu sụ l'apha k'ẹsaa, bụ iya bụ apha aa-ha g'ụgwo-a laa dụkwaa ntse; woru iphu gbanwụberu nwune unu ono, mkpa byaru ono; ọ tọ dụdu iphe, unu anụ iya. Onye ono a-kpọkwaru Chipfu yeru unu; l'ọ bụru unu iphe-ẹji.

\VS{10}Unu gudejekwa obu unu; nụ iya iphe, ọ sụru g'unu nụ iya; ọphu unu anọdukwa agụ aphụ anụ iya ya; kẹle Chipfu, bụ Chileke unu e-gudekwa k'iphe ono, unu nụru iya ono kebe unu l'ọma l'iphemiphe, unu tụru ama ememe; mẹkpoo l'iphemiphe, unu yeru ẹka wata ememe.

\VS{11}Kẹle ndu ụkpa ta abyadụ abvụ abvụbvu l'alị-a. Noo g'o gude mu nọdu atụru iya unu l'ekemu epfu sụ: Unu sajẹkwaaru unwune unu ẹka ọkpobe asasa; yẹe ndu ụkpa; mẹ ndibe unu, nọ lẹ mkpa l'alị unu ono.”


\par }{\SH Aha ndu bụ ohu \newline  g'ẹphe nweru onwophẹ
\par }
{\R (Awụ 21:1-11)

\par }{\PP \VS{12}“Ọ -bụru l'o nweru onye Hiburu ibe ngu, ị gbatarụ l'ohu; m'ọ -bụ nwoke; ọzo nwanyị; o jewaru ngu ozi apha ishii; o -be l'apha k'ẹsaa; hakwaa ya g'ọ laa; je enweru onwiya l'ẹka ngu.

\VS{13}Teke ono, ị harụ iya g'o shi ngu l'ẹka lashịa ono; ta agbabẹkwa iya ẹka ọto.

\VS{14}Sakwaa ẹka asasa; nụ iya iphe, shi l'ẹku ngu; mẹ ọphu shi l'ụlo balị ngu; mẹ ọphu shi l'ẹka ịikuje mẹe. Ọo iphemiphe ono, Chipfu, bụ Chileke ngu gude kebe ngu l'ọma ono; bụ iphe, ịi-nụ iya.

\VS{15}Unu nyatakwa l'unu shi bụru ohu l'alị Ijiputu; Chipfu, bụ Chileke unu bya agbafụta unu. Ọ bụru iphe ono meru iphe, mu atụru unu ekemu-a ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{16}“Ọle ọ bụ; teke ọ bụkwanu l'ohu ngu ono sụru ngu lẹ ya ta alụfudu ngu l'ẹka; kẹle o yeru ngu obu; bya eyee ndibe ngu obu; tẹme gụ l'iya dụ lẹ ree;

\VS{17}l'i wota oji; dobe iya nchị lẹ mgbo; kpọ-fua; onye ono abụwaruro ohu ngu jasụwaruroya. Ọ bụkwarupho ẹgube ono bẹ ii-mekwaphọ ohu ngu kẹ nwanyị.

\VS{18}G'aha ohu ngu g'o nweru onwiya te ejekwa ngu atsụ l'ẹhu; kẹle ozi, yẹbedua nwẹkiya jeru ngu apha ishii ono kakwa shii ugbo labọ; eme l'ozi, onye e butaru ebuta gege jeru ngu. I -mee ya nno; Chipfu, bụ Chileke ngu ekebe ngu l'ọma l'iphemiphe, iime.”


\par }{\SH Anụ, vuru ụzo waa ẹkpa-nwa ne iya
\par }
{\PP \VS{19}“Iphe, bụ eswi unu; waa atụru yẹe eghu unu; bẹ nwa mbụ, o vuru ụzo nwụa, bụ okee ya bẹ unu e-dobekọtajeru Chipfu, bụ Chileke unu iche. Unu te egudejekwa oke-eswi, bụ iya vuru ụzo waa ẹkpa-nwa ne iya eje ozi ẹgu; ọphu unu ebushijekwa atụru, bụ iya vuru ụzo waa ẹkpa-nwa ne iya ẹji.

\VS{20}Apha g'apha bẹ unu lẹ ndibe unu a-nọduje l'atatiphu, Chipfu, bụ Chileke unu taa ya; l'ẹka Chipfu a-họta.

\VS{21}Ọle ọ -bụkwanuru l'anụ ono nweru ẹka iphe mebyiru iya; mbụ l'ọ bụ ẹniyeni; ọzoo l'ọotsu ishi; ọzoo l'ọ dụru ẹka ọzo, iphe mebyiru iya shii; unu te egudekwa iya gweeru Chipfu, bụ Chileke unu ngwẹja.

\VS{22}Unu nọdujekwa lẹ ndu-unu taa ya. Unu taa ya g'aatajẹ mgbada; ọzoo umoro-a. Onye aasọ nsọ a-ta iya; onye dụebe ree ataa ya.

\VS{23}Ọ bụepho g'unu ta tajẹ mee ya. Unu wụshije iya l'alị g'onye wụshiru mini.”




\par }\Chap{16}{\SH Ọbo Ojeghata
\par }
{\R (Awụ 12:1-20)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Unu bọje ọbo Ojeghata kẹ Chipfu, bụ Chileke unu l'ọnwa Abibu; noo kẹle ọo l'ọnwa Abibu ono bẹ Chipfu, bụ Chileke unu duru unu l'ẹnyashi dufuta l'alị Ijiputu.

\VS{2}Unu gwejeru Chipfu, bụ Chileke unu ngwẹja Ojeghata ono. Ọ bụru atụru; ọzoo eghu; ọzoo eswi bẹ unu e-gudeje egwe ngwẹja ono l'ẹka Chipfu a-họta; dobe ẹpha iya; buru iya eburu.

\VS{3}Unu te egudejekwa buredi, e yeru iphe, ekoje buredi taa ya. Ujiku ẹsaa bẹ unu a-tajẹ buredi, e yedụru iphe, ekoje buredi, bụ iya bụ buredi iphe-ẹhuka. Noo kẹle ọo ẹphuru-ọku bẹ unu gude wụfuta l'alị Ijiputu. Unu meje iya jasụkpoo g'unu a-nọ-beru gudeje nyata teke unu shi lẹ Ijiputu wụfuta.

\VS{4}G'ọ tọ dụkwa onye aa-hụma iphe, ekoje buredi l'ibe iya l'alị ono mgburugburu gbiriri jasụ ujiku ẹsaa ono abvụ. Ọphu e kwejekwa g'anụ ono, e gburu l'ụzenyashi mbụ phọ nọo fụta l'ụtsu.


\par }{\PP \VS{5}“Unu ta nọdujekwa lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono bọo ọbo Ojeghata.

\VS{6}Ẹka ee-gweje iya bụ l'ẹka ono, Chipfu, bụ Chileke unu a-họta; dobe ẹpha iya; buru iya eburu ono. Noo ẹka aa-nọduje gwee ngwẹja Ojeghata ọbu l'ụzenyashi; mẹ ẹnyanwu rịbaahaepho; l'ẹgube teke ono, unu shi l'alị Ijiputu wụfuta ono.

\VS{7}Ọ bụru ahụhu bẹ aa-hụ̀je anụ iya taa l'ẹka ono, Chipfu, bụ Chileke unu a-họta ono. O -be l'ụtsu; onyenọnu adakọbe lashịa ibe iya.

\VS{8}Ujiku ishii bẹ aa-tajẹ buredi, e yedụru iphe, ekoje buredi; o -be lẹ mbọku k'ẹsaa; unu edzukọo l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu. G'ọ tọ dụkwa onye e-je ozi mbọku ono.”


\par }{\SH Ọbo-Idzu
\par }
{\R (Awụ 34:22; Uke 23:15-21)

\par }{\PP \VS{9}“Idzu ẹsaa bẹ unu a-gụtaje dobe. Teke aa-watajẹ agụ idzu ono bụ mẹ a wataẹpho egbuta ereshi.

\VS{10}Noo teke unu a-bọjeru Chipfu, bụ Chileke unu Ọbo-Idzu. A -nọdu abọ iya; g'onyenọnu wotajẹkpoepho iphe, ọ tụru obu iya onyo je anụ Chipfu; g'onyenọnu nụjeekwapho gẹ Chipfu, bụ Chileke unu kebeberu iya l'ọma.

\VS{11}Unu adọru l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu; mee ẹmereme; onyemonye yẹe ụnwegirima iya unwoke mẹ ụnwanyi; mẹ ohu iya unwoke mẹ ụnwanyi; mẹkpoo ndu Lívayi, nọ lẹ mkpụkpu unu; mẹ ndu lwarụ alwalwa; mẹ ndu enwedu nna; mẹ ụnwanyi, ji phẹ nwụhuwaru, bụ ndu unu l'ẹphe tụkoru nọdu. Ẹka aa-nọdu mee ya bụ l'ẹka ono, Chipfu, bụ Chileke unu a-họta; dobe ẹpha; buru iya eburu ono.

\VS{12}Unu nyatajẹkwa l'unu shi bụru ohu l'alị Ijiputu; k'ọphu oo-me g'unu kwabẹ ẹnya mekọtaje iphe-a, mu tọru ọkpa iya; sụ g'e meje-a.”


\par }{\SH Ọbo-M̀kpù
\par }
{\R (Uke 23:33-43; Ọ́gú 29:12-38)

\par }{\PP \VS{13}“Unu bọo Ọbo-M̀kpù ujiku ẹsaa; mẹ unu gbutachaẹpho balị unu; kụtachaa mẹe unu.

\VS{14}Unu -nọdu abọ iphe ọbu; unu eme ẹmereme; unubẹdua l'onwunu; mẹkpoo ụnwu unu unwoke mẹ ụnwanyi; mẹ ohu unu unwoke mẹ ụnwanyi; mẹ ndu Lívayi; mẹ ndu lwarụ alwalwa; mẹ ndu enwedu nna; mẹ ụnwanyi, ji phẹ nwụhuwaru, bụ ndu unu l'ẹphe tụkoru nọdu.

\VS{15}Ọ bụru l'ẹka Chipfu, bụ Chileke unu a-họta bẹ unu a-nọdu bọoru iya ọbo-iphe ono ujiku ẹsaa. Noo kẹle Chipfu, bụ Chileke unu bẹ e-kebe unu l'ọma l'iphe, unu kpatarụ l'ẹgu; waa l'iphemiphe, unu byibekpọru ẹka k'ememe; k'ọphu ẹhu a-tsọ unu ụtso tsọfu l'ishi.


\par }{\PP \VS{16}“Ugbo ẹto l'apha g'apha bẹ unwoke unu g'ẹphe ha a-byakọtaje l'atatiphu Chipfu, bụ Chileke unu l'ẹka ọo-họta. Ẹphe a-bya lẹ Ọbo-Buredi, e yedụru iphe ekoje buredi; waa lẹ Ọbo-Idzu; waa lẹ Ọbo-M̀kpù. Ẹphe -nọdu abya ono; g'ẹphe ta agbajẹkwaru ẹka bya l'iphu Chipfu.

\VS{17}G'onyenọnu nụjeepho iphe, ọo-dụ ike nụ. G'ọ bụjeerupho gẹ Chipfu, bụ Chileke unu kebekpọerupho onyemonye l'ọma beru bụ g'ọo-nụ-beru.”


\par }{\SH Ahọta ndu-ikpe
\par }
{\PP \VS{18}“Unu họtakwa ndu-ikpe; mẹ ndu-ishi l'ọkpa-ipfu, nọnu lẹ mkpụkpu, nọkota nụ, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono. Ọ bụru ndu ono, aa-họta ono a-nọduje ekpe ndu Ízurẹlu ikpe, pfụru ọto.

\VS{19}Unu ta nmajẹkwa ikpe inmaphu; ọphu unu elejekwa ẹnya l'iphu kpee ikpe. Unu te erijekwa ụphalazu; noo kẹle ụphalazu apyị-chijekwa onye maru iphe ẹka l'ẹnya; tẹme ọ nọdu emeje g'opfu onye pfụberekoto dụ ghẹlegheleghele.

\VS{20}Ọ bụekwapho ikpe, pfụru ọto kpoloko kpẹekpu bẹ unu a-nọduje ekpe; k'ọphu unu a-nọdu ndzụ; alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono abụru k'unu.”


\par }{\SH Abarụ agwa ẹja
\par }
{\PP \VS{21}“Unu ta akpọbejekwa itso Ashera lẹ mgboru ọru-ngwẹja, unu doberu Chipfu, bụ Chileke unu.

\VS{22}Ọphu ọ dụkwa mkpuma, unu e-dobeje ọnu wata agwagwa; mbụ iphe ono, Chipfu, bụ Chileke unu kpọru ashị ono.”




\par }\Chap{17}{\PP \VerseOne{1}“Unu te egudekwa oke-eswi; ọzoo atụru, ntụcha dụ l'ẹhu; ọzoo ọphu nweru ẹka iphe mebyiru iya; bya egweeru Chipfu, bụ Chileke unu ngwẹja; kẹle ono bụkwa akpamara l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu.


\par }{\PP \VS{2}“Ọ -dụru nwoke; ọzoo nwanyị, unu l'iya bu lẹ mkpụkpu lanụ l'ime mkpụkpu ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono, a hụmaru l'ẹka oome iphe, dụ ẹji l'ẹnya Chileke; shi nno emebyi ọgbandzu Chileke;

\VS{3}mbụ; ọ -bụru l'onye ono watarụ agwa agwa ọzogbaa; mbụ wata abarụ phẹ ẹja; phozeaharu ẹnyanwu; ọzoo ọnwa; ọzo kpokpode, bụ iphe, mu sụru g'e be emejeshi-a;

\VS{4}e pfuaru iya unu; unu nụma; unu kparwetakwa ishi iya rengurengu; ọ -bụru eviya; l'iphe ọbu meru ememe; mbụ l'ẹgube ahụma ono bẹ e meru l'alị Ízurẹlu;

\VS{5}g'a kpụta onye ọbu, meru ẹjo iphe ọbu; m'ọ bụ nwoke; ọzoo nwanyị kpụfu l'ọnu-abata mkpụkpu unu ono; gude mkpuma tugbua ya.

\VS{6}Onye ee-kpe mpfugbu bẹ aa-dụada ẹbo; ọzoo ẹto; gbaa ekebe tẹme l'e gbuje onye ọbu. G'ọ tọ dụkwa onye e-gbu mẹ ọ -bụru onye lanụ agba iya ekebe.

\VS{7}G'ọ bụkwaru ndu ekebe ono, e-vuru ụzo dabẹ iya ẹka ọnwu l'ẹhu; tẹme ndu ọphuu g'ẹphe ha awụpyabewa iya rọ. Ọ kwa ẹgube ono bẹ unu e-shije wofu ẹjo-iphe l'echilabọ unu.”


\par }{\SH Ụlo-ikpe
\par }
{\PP \VS{8}“Ọ -bụru l'ọ dụru opfu, daru nụ, dụnukaru unu ẹhuka ekpekpe; opfu kẹ l'e gburu ọchi te egbu; ọzoo l'e tsuru nemadzụ iphe te tsu; ọ bụru opfu dahaa lẹ mkpụkpu unu; unu gude opfu ono je l'ẹka ono, Chipfu, bụ Chileke unu a-họta ono;

\VS{9}gude iya jepfu ndu-uke, bụ oshilọkpa Lívayi; waa onye-ikpe, nọ l'ọkwa lẹ teke ono; pafụru phẹ ikpe ọbu g'ẹphe kpee; pfua g'ọ gbaru g'e mee ya.

\VS{10}G'onye e kperu ikpe iya mekwaa iphe ono, ẹphe kperu ono; mbụ ikpe ono, ẹphe nọ l'ẹnya ẹka ono, Chipfu a-họta ono kpee ono. Unu kwabẹkwa ẹnya g'ọ bụerupho iphe, ẹphe sụru g'e mee bẹ ee-me.

\VS{11}Unu tụkokwa ekemu, ẹphe tụru unu g'ọ ha; waa ikpe, ẹphe kperu unu g'ọ ha mekọtaje. Unu ta ahakwa iphe, ẹphe pfuru unu; meahaa iphe ọzo.

\VS{12}Onye jịkaru eme iphe onye-ikpe kperu; ọzoo iphe, o kperu mbụ onye uke, nọ l'ẹka ono ejeru Chipfu, bụ Chileke unu ozi bẹ ee-gbu egbugbu. Ọ bụru ẹgube ono bẹ unu l'e-shi wofu ẹjo-iphe l'alị ndu Ízurẹlu.

\VS{13}Onyemonye a-nụma iya; ndzụ agụhu iya. Ọ tọ dụedu onye byaru emebaa iphe, dụ ẹgube ono ọzobaa.


\par }{\SH Ahọta Eze
\par }
{\PP \VS{14}“Teke unu bahụerupho l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono; ọ -laẹpho unu l'ẹka; unu buru iya eburu; unu wata epfu sụ: ‘Unu g'anyi họta eze, a-bụru onye-ishi anyi g'ọhozo, nọ-phegbaaru anyi mgburugburu họtagbaaru nkephẹ-a.’

\VS{15}G'o dokwaa unu ẹnya l'onye unu a-tụ ẹka bụ onye Chipfu, bụ Chileke unu họtaru. Mbụ-a; g'ọ bụkwaru onye Ízurẹlu ibe unu bẹ unu a-họta. Unu ta ahọtakwa onye ọhozo g'ọ bụru onye-ishi unu; mbụ onye abụdu onye Ízurẹlu.

\VS{16}G'onye ọbu ta abụkwaru onye a-nọdu achịko ịnya akụberu onwiya; ọphu o mekwa gẹ ndu Ízurẹlu laphu azụ lẹ Ijiputu; ọ bụru g'ee-shi gẹ ya nmakọbaa ịnya doberu onwiya. Noo kẹle Chipfu pfuwaru iya unu sụ: ‘Unu ta alaphubaẹkwa azụ l'ẹka ono ọzobaa.’

\VS{17}Ọphu onye ọbu abụkwa onye a-nọdu alụko nwanyị akụberu onwiya; ọdumeka bẹ ụzo a-kpọ-swehukwa iya. G'ọ tọ chịtakwa mkpọla-ododo; waa mkpọla-ọchaa kụberu onwiya.

\VS{18}Onye ono -bahụepho l'ọkwa eze ono g'o wota ẹkwo, a phụru aphụphu detakọtaru onwiya iphe, nọkota l'ẹkwo ekemu-a, bụ ẹkwo, nọ l'ẹka ndu-uke, bụ oshilọkpa Lívayi.

\VS{19}G'o gudeje ẹkwo ono tekenteke; l'ọoguje iya mbọkumboku jasụ gẹ ndzụ iya a-nọ-beru. Ọo ya bụ g'o shi nno nwụta g'oo-shije atsụ Chipfu, bụ Chileke iya ebvu; shi nno kwabẹ ẹnya mekọtaje iphe, bụkpoo ekemu Chipfu; yẹe iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje.

\VS{20}G'onye ono ta arịkwa lẹ ya ka ụnwunna iya ndu ọphuu shii; shi nno parụ ekemu ono haa; meahaa iphe ọzo. Mbụ l'ọ kwa g'onye ọbu anọriberu ndzụ l'aba-eze iya ọbu; yẹbedua yẹe ụnwegirima iya l'echilabọ ndu Ízurẹlu.”




\par }\Chap{18}{\SH Oke, rwuberu ndu-uke
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ndu uke, bụ iya bụ oshilọkpa Lívayi; mbụ ndu ọkpa-ipfu Lívayi g'ẹphe ha bẹ a taa hẹdu oke alị; ọphu ọ dụdu okiphe ọzo, e-rwube phẹ nụ l'alị Ízurẹlu. Iphe, ẹphe e-gude buru bụ iphe ngwẹja, a kpọ-phodoru ọku l'iphu Chipfu; kẹle ono bụ okiphe phẹ.

\VS{2}Ẹphe te enwedu okiphe g'ụnwunna phẹ; ọo Chipfu bụ okiphe nkephẹ, bụ iya bụ iphe, o kweru phẹ ukwe iya.


\par }{\PP \VS{3}“Waa iphe, rwuberu ndu-uke baa mẹ ndu Ízurẹlu gude oke-eswi; ọzoo atụru bya egweru Chipfu ngwẹja: iphe, aa-nụ onye uke bụ ẹka iya; waa agba iya; waa opfuru iya.

\VS{4}Iphe ọzo, unu a-nụjekwa phẹ phọ bụ ereshi, unu vuru ụzo gbuta; waa mẹe ọ̀phúú; yẹe manụ; waa ẹ́jí mbụ, unu bushiru l'atụru unu;

\VS{5}noo kẹle Chipfu, bụ Chileke unu shiwaa l'ọkpa-ipfu unu l'ophu họta phẹ; ẹphe l'oshilọkpa phẹ; g'ẹphe gude ẹpha Chipfu pfụjeru l'iphu iya; ejeru iya ozi tekenteke.


\par }{\PP \VS{6}“Ọ -bụru l'onye shi l'ọkpa-ipfu Lívayi shi lẹ mkpụkpu ẹka o bu l'alị Ízurẹlu; gude obu iya l'ophu byatashịa ẹka Chipfu, bụ Chileke a-họta;

\VS{7}g'a hakwaa ya g'o gude ẹpha Chipfu, bụ Chileke iya jejeru iya ozi gẹ ndu oshilọkpa Lívayi ibe iya; bụ ndu nọ l'atatiphu Chipfu ẹka ono ejeru iya ozi.

\VS{8}G'ẹphe kejekwaa iphe, gbaru phẹ nụ ẹnya nhamụnha; g'a -gụfukwaro ọphu onye k'ono ketarụ l'iphe, e retaru l'iphe ndu unuphu ibe phẹ.”


\par }{\SH Etso ẹka ndu amadụ Chileke
\par }
{\PP \VS{9}“Teke unu bahụerupho l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono; unu te ejekwa anwụ eme ahụma ahụma ono, ndu ọhamoha ono anọduje eme ono.

\VS{10}G'ọ tọ dụkwa g'unu ha onye a-kpọ nwa iya nwoke; ọzoo kẹ nwanyị ọku. Ọphu ọ dụkwa onye a-nọdu agba ẹja; ọzoo eme ọmamanshi; ọphu ọ dụkwa onye e-jeje l'ẹja.

\VS{11}Ọphu ọ dụkwa onye e-keje oswe; ọphu ọ dụkwapho onye e-jeje l'ajị maa;

\VS{12}kẹle iphe, bụkpoo onye eme iphemiphe ono bụkwa ahụma bẹ oome l'iphu Chipfu; ọ bụru ahụma ahụma ono, ọhamoha ono eme ono meru g'o gude Chipfu, bụ Chileke unu je achịfu phẹ l'iphu unu.

\VS{13}Unu bụkwaru ndu ụta adụdu l'ẹhu l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu.”


\par }{\SH Onye mpfuchiru ono
\par }
{\PP \VS{14}“Ọhamoha ono, unu a-chịfu ono anọduje angaru ndu eme ọmamanshi mẹ ndu agba ẹja nchị. Ọle unubẹdua bẹ Chipfu, bụ Chileke unu te ekwekwa g'unu mee nno.

\VS{15}Chipfu, bụ Chileke unu e-shi l'echilabọ unu họfutaru unu onye mpfuchiru; onye ono a-bụru onye shi l'ụnwunna unu gẹdegede; bụru onye dụ gẹ mu dụ. Noo onye unu a-ngabẹjeru nchị bụ ono.


\par }{\PP \VS{16}“Kẹle mbọku ono, unu dzukọberu l'úbvú Horẹbu ono bụkwa iphe ono bẹ unu rwọru Chipfu, bụ Chileke unu sụ: ‘Jiko g'anyi ta anụhenu olu Chipfu, bụ Chileke anyi; ọphu anyi ahụmahe ọku-a, parụ ẹka-a; ọdumeka bẹ anyi a-nwụhukwa.’

\VS{17}Chipfu sụ mu: ‘Iphemiphe ono, ẹphe pfuru ono bẹ ẹphe pfukwaru ree.

\VS{18}Mu e-shikwa l'echilabọ ụnwunna phẹ wofutarụ phẹ onye mpfuchiru, dụ gẹ gụbedua. Mu eworu opfu mu ye onye ọbu l'ọnu; l'ọotuko iphe, mu pfuru iya kọkotajeru phẹ.

\VS{19}Onye ta ngabẹduru nchị l'opfu, onye ono a-nọdu epfu epfuchiteru mu ono; bụ mbẹdua bẹ a-jị ajị iya.

\VS{20}Ọle onye mpfuchiru, nọnyaaru wata eku onwiya bya epfuahaa iphe, mu epfuduru; ọzoo onye ọphu e-gude ẹpha agwa ọzo epfu; g'e gbukwaa onye mpfuchiru ono egbugbu.’


\par }{\PP \VS{21}“Unu a-jịkwaro onwunu; sụ: ‘?Dẹnu g'anyi e-shi maru ozi ọphu abụdu Chipfu ziru iya?’

\VS{22}Ọ -bụru l'onye mpfuchiru gude ẹpha Chipfu ezi ozi; teke ọ bụ l'ozi, o ziru te egeduru egeru; ọzoo l'o to medụru g'o pfuru iya; nokwa iphe, Chipfu epfuduru bụ ono. Ọ kwa onye mpfuchiru ono gude eku-onwonye pfua opfu ọbu. G'a ba tsụjekwa ẹgube onye ono ebvu.”




\par }\Chap{19}{\SH Mkpụkpu, onye gburu nemadzụ \newline  a-nọduje ezeru ndzụ
\par }
{\R (Ọ́gú 35:9-28; Dit 4:41-43; Jios 20:1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Teke Chipfu, bụ Chileke unu meẹrupho g'ọhamoha ono chịhu; mbụ ndu ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya eworu alị phẹ nụ unu; g'unu nọchia ẹnya phẹ; buchia mkpụkpu lẹ mkpụkpu phẹ; yẹe unuphu l'unuphu phẹ ono;

\VS{2}unu họfutakwa mkpụkpu ẹto dobe iche l'echilabọ alị ono, bụ alị ọphu Chipfu, bụ Chileke a-nụ unu g'ọ bụru k'unu ono.

\VS{3}Unu e-gude ẹka unu kpaa oke; gude kee alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu g'ọ bụru nkunu ono ụzo ẹto. Oke alị ono ẹphe n'ẹto e-nwekọtaru mkpụkpu, agbabẹ ezeeru ndzụ nanụ nanụ l'ime iya. L'a bya tụa oji g'o rwua ẹka ono; k'ọphu onye gburu nemadzụ a-gbajẹru laa ẹka ono.


\par }{\PP \VS{4}“Waa g'ọo-dụjeru onye gburu ọchi gbalaa laa ẹka ono baa; k'ọphu ọo-nọdu ndzụ; mbụ onye elekebeduru ẹnya gbua nwibe iya; ọphu ọ bụdu l'opfu dụhawaru yẹe onye ọbu;

\VS{5}dụ gẹ lẹ nemadzụ bẹ yẹe nwibe iya swị je l'ọswa je awata nkụ; ọ halia ẹka gbua kẹ swịi gẹ ya gbutsua oshi ono; ishi ogbunkụ ono mịfu je atụa nwibe iya ono woru iya tugbua; g'onye ono gbalaa laa mkpụkpu lanụ l'ime mkpụkpu ẹto ono je adzụru ndzụ.

\VS{6}Ọdumeka bẹ onye eme g'ọ gwata ụgwo ọchi onye ono, e gburu ono e-gudekwa ẹhu-eghu chịpfuru onye ono, gburu nwibe iya ono; gbapfu iya; kẹle ụzo dụ ẹnya; je eworu iya gbua; l'ẹbe abụ l'onye ọbu gbaru g'ọ nwụhu; eshinu abụdu lẹ yẹe nwibe iya ono shi dụhawaa l'opfu.

\VS{7}Noo g'o gude mu nọdu atụru iya unu l'ekemu sụ g'unu họta mkpụkpu ẹto doberu onwunu.


\par }{\PP \VS{8}“Teke ọ bụ lẹ Chipfu, bụ Chileke unu kparụ oke alị unu; ọ kabaa ọsa, bụ iphe, o riburu ndiche unu phẹ angụ lẹ ya e-me; e mechaa; ọ nụkota unu iphe, bụkpoo alị ono, o kweru ukwe lẹ ya a-nụ ndiche unu phẹ ono;

\VS{9}ọ -bụru l'unu doberu-a ekemu-a g'ọ ha eme iya ememe, bụ ọphu mu atụru unu ntanụ-a; mbụ g'unu yee Chipfu, bụ Chileke unu obu; g'ọ bụru ụzo iya bẹ unu a-nọdujekpoepho etso; unu eyekwabaa mkpụkpu ẹto ọzo lẹ mkpụkpu ẹto ọphuu;

\VS{10}k'ọphu e tee gbujedu onye iswi dụ mma l'alị unu ono, bụ ọphu Chipfu, bụ Chileke unu nụru unu g'ọ bụru okiphe unu ono; shi nno mee g'ikpe ọchi tukoru unu l'ishi.


\par }{\PP \VS{11}“Obenu; teke ọ bụ lẹ nemadzụ bẹ opfu dụru yẹe nwibe iya; o je akwabẹru iya l'ụzo; tsoo ya ọgu; megbua ya; bya agbaru laa lẹ mkpụkpu-a nanụ;

\VS{12}gẹ ndu bụ ọgerenya mkpụkpu ono zia g'e je akpụta iya l'ẹka ono; kpẹe onye agwatajẹ ụgwo ọchi onye e gburu; g'o gbua.

\VS{13}G'a ta aphụkwaru iya obu-imemini. Onye gburu onye adụdu iphe, o meru; bẹ ee-wofujekwa ndzụ iya l'alị Ízurẹlu; g'ọo-dụru unu lẹ ree.”


\par }{\SH Iphe, e gude kpaa oke alị
\par }
{\PP \VS{14}“G'ọ tọ dụkwa onye e-wofuje mkpuma, e gude kpaarụ yẹle nwibe iya oke alị; mbụ iphe, ndiche meru l'alị ono, bụ okiphe, unu e-keta l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu g'unu nworu ono.”


\par }{\SH Agba ekebe
\par }
{\PP \VS{15}“G'e te egudejekwa ekebe onye lanụ gbaru; nma nemadzụ ikpe ẹjo-iphe; ọzo iphe-ẹji, a sụru l'o meru. Nemadzụ -mee iphe-ẹji; g'a dụ ẹbo; ọzo ẹto gbaa ya ekebe; tẹme l'e kpebua ikpe onye ọbu.

\VS{16}Teke ọ bụ l'onye-ekebe ẹregede watarụ agba nemadzụ ekebe; gbaahaa ya ekebe, abụdu eviya;

\VS{17}g'uzi ụmadzu labọ ọbu, opfu adaru ọbu bya apfụru l'iphu Chipfu: l'iphu ndu-uke mẹ ndu-ikpe, bụ ndu nọ l'ọkwa teke ono.

\VS{18}Gẹ ndu-ikpe ono jịa phẹ ajị njịnwuru-njịnwuru. Teke ọ bụ l'onye-ekebe ono bẹ epfu iphe, abụdu eviya; k'ọphu bụ l'ọ watarụ epfu iphe, nwibe iya emedụru;

\VS{19}unu eworu iphe ono, o shi arị l'ee-me nwibe iya ono woru mee ya. Ọ kwa ẹgube ono bẹ unu e-shije wofu ẹjo-iphe l'echilabọ unu.

\VS{20}Ọo ya bụ; k'ọphu ndu ọzo a-nụma iya; tsụhu ebvu; ọ tọ dụhedu onye emebaa ẹgube ẹjo-iphe ono ọzo l'echilabọ unu.

\VS{21}Unu ta aphụjekwa obu-imemini. Ọ kwa gẹ ndzụ laaru ndzụ; ẹnya alaaru ẹnya; eze alaaru eze; ẹka alaaru ẹka; ọkpa alaaru ọkpa.”




\par }\Chap{20}{\SH Ekemu, dụru ọgu ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Unu -hụma ịnya ndu ọhogu unu; waa ụgbo-ịnya phẹ; waa ndu ojọgu phẹ; l'ẹka unu ejepfu phẹ ọgu; ẹphe ka k'unu shii; gẹ ndzụ phẹ ta agụjekwa unu. Noo kẹle Chipfu, bụ Chileke unu, bụ onye dufutaru unu l'alị Ijiputu bẹ nọkwa swiru unu eswiru.

\VS{2}Unu -bya awata ọgu ono; g'onye uke fụtakwa bya epfuru opfu yeru ndu ojọgu unu.

\VS{3}G'ọ sụ phẹ: ‘Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu ngabẹkwa nchị; ntanụ-a bẹ unu ejepfu ndu ọhogu unu ọgu. Gẹ meji ta atọfukwa unu; ọphu ndzụ agụkwa unu. G'ẹhu te etekwa unu etete; ọphu ẹphe eyekwa unu ebvu;

\VS{4}kẹle ọo Chipfu, bụ Chileke unu bẹ unu l'iya swị; g'ọ lwụ-chiteru unu ọgu l'iphu ndu ọhogu unu; shi nno mee g'unu lwụ-kpee phẹ.’


\par }{\PP \VS{5}“Gẹ ndu-ishi unu byakwaphọ bya epfuru nụ ndu ono; sụ phẹ: ‘?Ọ dụru g'unu ha, onye kpụru ụlo ọ̀phúú; ọphu o toko yedu iya Chileke l'ẹka? G'onye ono lakwa unuphu; a nọnyakwa ọ nwụhu l'ọgu; onye ọzo je eworu ụlo ọbu ye Chileke l'ẹka.

\VS{6}?Ọ dụru onye gbaru opfu-vayịnu ọphu o toko ridu iphe, shi iya nụ? G'onye ono lakwa unuphu; a nọnyaa; ọ nwụhu l'ọgu; onye ọzo ria ya.

\VS{7}?Ọ dụru onye kweru nwanyị ukwe l'ọo-lụ iya; ọphu o tokọ lụdu iya? G'onye ono lakwa unuphu; a nọnyakwa onye ono nwụhu l'ọgu; onye ọzo je alụa onye ọbu.’


\par }{\PP \VS{8}“Gẹ ndu-ishi ono pfukwarụpho yebaaru ndu ojọgu ono; sụ phẹ: ‘?Ọ -dụru onye ndzụ agụ; ọzoo onye meji atọfu atọfu? G'onye ono lakwa unuphu; a nọnyakwa o mee; meji tọfuahaa ndu ọphuu g'ọotofu iya.’

\VS{9}Teke ndu-ishi ono pfughechaẹrupho iphemiphe ono nụ ndu ojọgu ono; ẹphe abya ahọtagbaa ndu-ishi ojọgu dobe, bụ ndu a-nọdu edu phẹ eje.


\par }{\PP \VS{10}“Teke unu wụfuru ejepfu mkpụkpu ọgu; unu vukwaru ụzo kua phẹ; g'unu l'ẹphe doshia; gẹ nchị dụ doo.

\VS{11}Ọo ya bụ; teke ọ bụ l'ẹphe zarụ unu oku nchị-adụ-doo ono; bya agụhaaru unu ụzo phẹ; ọo ya bụ; iphe, bụkpoo ndu bu lẹ mkpụkpu ono abụkotaru ndu unu a-nọduje ezi ozi mkpọnwu-ẹhu.

\VS{12}Teke ẹphe te ekwedu g'unu l'ẹphe nọdu lẹ nchị-odoo; ẹphe gbẹnu wata unu etso ọgu; unu ekee ọgu kephee mkpụkpu ono mgburugburu.

\VS{13}Teke Chipfu, bụ Chileke unu woẹrupho mkpụkpu ono ye unu l'ẹka; unu gude ogu-echi tụko unwoke, nọkota iya nụ gbushigbua.

\VS{14}Obenu l'ụnwanyi phẹ; mẹ ụnwegirima; mẹ iphe-edobe phẹ; mẹwaro iphemiphe ọzo, nọ l'ime mkpụkpu ono; mẹkpoo iphe akwa l'ọkwata g'ọ hakọta; bẹ unu e-gwetakọta g'ọ bụru k'unu. Mbụ-a; unu e-ripya iphe, unu gwetarụ l'ẹka ndu ọhogu unu, bụ ọphu Chipfu, bụ Chileke unu nụru unu.

\VS{15}Noo g'unu e-mekọtaje iphe, bụ mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono l'ophu, bụ ndu ọphu nọchaa unu ụzenya, bụ ndu ọphu ayịdu l'ọhamoha ọwa-a, bugbaa l'ẹka-a.


\par }{\PP \VS{16}“Ọle ọ -bụru mkpụkpu ndu ọwa-a, nọ l'alị, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu g'ọ bụru okiphe unu-a; g'ọ tọ dụkwa iphe, atụ unme mẹ nanụ, unu a-ha g'ọ nọdu ndzụ.

\VS{17}Unu tụkokwa phẹ g'ẹphe ha gbushikọta; mbụ ndu Hetu; mẹ ndu Amọru; mẹ ndu Kénanu; mẹ ndu Pẹ́rezu; mẹ ndu Hevu; mẹ ndu Jiebusu, bụ iya bụ gẹ Chipfu, bụ Chileke unu tụru ekemu; sụ g'unu mee;

\VS{18}g'ẹphe te ezi unu ahụma ahụma, ẹphe anọduje eme, bụ ọphu ẹphe anọduje eme eyeru agwa phẹ; unu eshi nno meswee Chipfu, bụ Chileke unu.


\par }{\PP \VS{19}“Teke unu keru ọgu kephee mkpụkpu mgburugburu nọo ọdu; l'ẹka unu etso iya ọgu g'unu lwụa ya lwụta; unu te emebyishikwa oshi, pfụgbaaru lẹ mkpụkpu ono; kẹ g'unu gude ogbunkụ wata iya egbutsushi. Unu hakwaa ya; wọtaje mebyi iya ria eriri; unu te egbutsushikwa iya egbutsushi. ?Unu eke ọgu ekephefụa oshi, bvuru l'ẹgu mgburugburu? Oshi; ?ọ bụ nemadzụ?

\VS{20}Ọ bụepho oshi ndu ọphu unu maru l'ọ tọ bụdu oshi, eeri mebyi iya eriri; noo ndu ọphu unu e-mebyishi. Unu gbutsushia ndu k'ono. Unu akpụa ose-ọgu kpụ-phee mkpụkpu ono, etso unu ọgu ono mgburugburu jasụ teke unu emekpe phẹ.”




\par }\Chap{21}{\SH Onye e gburu; ọphu a madụ onye gburu iya nụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọ -bụru l'a hụmaru odzu onye e gburu egbugbu; ọphu a madụ onye gburu iya nụ l'ẹka ọ dabyiru l'ẹgu; l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya anụ unu g'ọ bụru okiphe unu ono;

\VS{2}gẹ ndu bụ ọgerenya unu phẹ; mẹ ndu-ikpe unu phẹ wụfutakwa; bya agbẹ l'ẹka onye ono, e gburu ono zẹ; tụa iphe atụtù jasụchaa lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu, nọ-pheru iya mgburugburu.

\VS{3}Gẹ ndu bụ ọgerenya, shi lẹ mkpụkpu ọphu ka anọ-kube onye ono, e gburu ono ntse kpụta ada eswi, e teke gudeswee jee ozi; ọphu a tụgbabejeduru iya lẹ nwibe iya;

\VS{4}gude bahụ lẹ nsụda, mini asọ asọso; mbụ nsụda, e teke akọ-swe akọko; ọphu e teke akụ-swee ya iphe, aakụ akụku. Gẹ ẹphe nọdu lẹ nsụda ono; swị-kwoo ada eswi ono olu.

\VS{5}Gẹ ndu-uke, bụ ụnwu Lívayi lụfuta l'atatiphu bya apfụru. Noo kẹle Chipfu, bụ Chileke unu họtaru phẹ g'ẹphe jejeru iya ozi; wafụa g'ẹphe gudeje ẹpha Chipfu gọoru nemadzụ ọnu-ọma. Teke opfu adaru nemadzụ yẹe nwibe iya; ọzoo lẹ nemadzụ mekarụ nwibe iya iphe; l'ọ bụru ẹphe e-kpe iya.

\VS{6}Ndu bụ ọgerenya, shi lẹ mkpụkpu ọphu ka anọ-kube ntse l'ẹka onye e gburu phọ zẹe g'ẹphe hakọta akwọo ẹka l'eli ada eswi ono, a swị-kworu olu lẹ nsụda ono.

\VS{7}Ẹphe epfua sụ: “Ẹka anyi ta adụkwa l'ọchi onye-a; ọphu anyi ahụmakwaru teke eegbu iya.

\VS{8}Jiko Chipfu; natanụ ụgwo-a, aapfụ k'iphe-ẹji, ndu nkengu, bụ ndu Ízurẹlu meru-a; mbụ ndu ono, ị gbafụtaru. G'ọchi onye adụdu iphe o meru ta atukokwaru ndu nkengu, bụ ndu Ízurẹlu l'ishi. Ọo ya bụ; e shi ẹgube ono pfụa ụgwo ọchi onye ono, e gburu ono.

\VS{9}Ọ bụru ẹgube ono bụ g'unu e-shi nwefu onwunu ọchi onye adụdu iphe, o meru ono l'echilabọ unu; kẹle unu mewaru, iphe, pfụru ọto l'iphu Chipfu.


\par }{\SH K'alụ nwanyị, a lwụtaru l'ọgu
\par }
{\PP \VS{10}“Ọ -bụru l'unu jepfuru ndu ọhogu unu ọgu; Chipfu, bụ Chileke unu woru phẹ ye unu l'ẹka; unu kpụa phẹ lẹ ndzụ;

\VS{11}ọ -bụru lẹ ndu ono, unu kpụru lẹ ndzụ ono bẹ ọ dụru nwanyị, ama mma, nweru g'unu ha onye ọ dụ ree; tẹme ọ nọdu agụ onye ono ẹgu g'onye ono duta iya g'ọ bụru nyee ya;

\VS{12}g'onye ono duta iya laa ibe iya je akpụshia ya ishi; bee ya nvọ ebebe.

\VS{13}L'o yefụ uwe, o shi ye teke a kpụtaru iya phọ. L'o buru l'ibe onye ọbu; kwaa ẹkwa ne iya yẹe nna iya ọnwa ophu. E -mechaa; yẹe onye ọbu awatawarọ akwakwa; onye ọbu abụru ji iya; l'ọ bụru nyee ya.

\VS{14}Ọ -bụru l'e mechaarụ; ọphu nwanyị ọbu adụedu onye ọbu ree; g'ọ pakwarụ iya haa g'o je ẹka dụ iya ree. Ọ bụepho g'i ti re iya erere k'ereta okpoga; ọphu i mekwa iya g'eemeje ohu; noo kẹle i mewaru iya iphe-iphere.”


\par }{\SH Iphe, rwuberu ọkpara
\par }
{\PP \VS{15}“Ọ -bụru lẹ nwoke alụ ụnwanyi labọ; o yee onye lanụ obu; onye ọphuu dụ iya ashị; ẹphe tụko nwụtawaru iya ụnwegirima; mẹ onye ọphu e yeru obu yẹe onye ọphu a kpọru ashị; teke ọ bụ l'ọo onye ọphu a kpọru ashị yeru ọkpara lẹ nwoke;

\VS{16}mbọku, oo-ke ekpe gude keeru ụnwu iya ẹku iya; g'o to wotakwa nwa onye ọphu o yeru obu phọ dobe l'ọnodu ọkpara; hachia nwa nke onye ono, ọ kpọru ashị phọ, gbẹchia bụru iya bụ ọkpara.

\VS{17}G'onye ono mekwaaru ọkpara iya ono, bụ nwa nwanyị ono, ọ kpọru ashị ono iphe, rwuberu iya nụ. Mbụ-a; g'ọ hẹe ya oke labọ; l'iphemiphe, o nweru enweru; kẹle ọo nwata ono bụ nwa mbụ, goshiru l'ọ dụje ike yee ime. Iphe, rwuberu ọkpara bụkwa iya nwe iya.”


\par }{\SH Nwa, kariru ndu nwụru iya nụ ẹka
\par }
{\PP \VS{18}“Ọ -bụru lẹ nemadzụ nwụtaru nwa, kariru iya ẹka; k'ọphu bụ l'ọ tọo ngadụ nchị l'opfu ndu nwụru iya nụ; mbụ l'o too mejedu iphe, nna iya pfuru; ọphu o medu iphe, ne iya pfuru; tẹmanu; teke ẹphe chiru iya iphe; o too yedụru phẹ ọnu;

\VS{19}gẹ nna iya; yẹe ne iya kpụtakwa iya kpụjeru ndu bụ ọgerenya l'ọnu-abata mkpụkpu phẹ.

\VS{20}Ẹphe asụ ndu bụ ọgerenya mkpụkpu ono: ‘Nwatibe anyi-a kariru anyi ẹka; k'ọphu bụ l'ọ tọo ngajẹdu nchị l'opfu anyi; ọphu oomejedu iphe, anyi sụru g'o mee. Ọ bụ oke-ẹkpiri; tẹme ọ ngụnuka mẹe.’

\VS{21}G'unwoke mkpụkpu ono g'ẹphe ha wụfuta; woru iya tugbua lẹ mkpuma. Ọ kwa ẹgube ono bẹ unu e-shije wofu ẹjo-iphe l'echilabọ unu; k'ọphu ndu Ízurẹlu l'ophu a-nụma iya; tsụhu ebvu.”


\par }{\SH Ekemu, dụ iche iche
\par }
{\PP \VS{22}“Ọ -bụru lẹ nemadzụ meru iphe, ọ gbaru g'ọ nwụhu; e woru iya gbua; unu kobe odzu onye ono l'eli oshi;

\VS{23}g'odzu iya te kokwaru l'eli oshi l'ẹka ono jasụ nchị abọhu. Unu likwaa ya mbọku ono gẹdegede; kẹle onye koru l'eli oshi bẹ bụ onye Chileke tụru ọnu. Unu te emerwụshikwa alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu; g'ọ bụru okiphe unu ono.”




\par }\Chap{22}{\PP \VerseOne{1}“Ọ -bụru l'ị hụmaru eswi; ọzoo atụru nemadzụ ibe ngu l'ẹka ọokpaphuhu akpaphuhu; te emekwa ẹnya g'ị tị hụmaduru iya; kukebekwa ẹhu kpụta iya kpuphuru nwibe ngu ono azụ.

\VS{2}Teke ọ bụ l'onye ono te ebukubedu ngu ntse; ọzoo l'ị tị madụ onye ọbu; kpụta iya laa ibe ngu je edobe jasụ teke onye ono a-chọru iya bya; l'ị kpụru iya nụ iya.

\VS{3}Nokwaphọ g'ii-meje nkapfụ-ịgara iya; ọ bụkwarupho nno bụ g'ii-meje uwe iya; mẹkpoo iphemiphe, bụ kẹ nwibe ngu, tuphahụru etuphahụ; mbụ ọphu tuphahụru nụ; ị hụma iya. Te emekwa ẹnya g'ị tị hụmaduru iya.


\par }{\PP \VS{4}“Ọ -bụru l'ị hụmaru nkapfụ-ịgara nemadzụ ibe ngu; ọzoo eswi iya l'ẹka ọ daru l'agụga gbororo; te emekwa ẹnya g'ị tị hụmaduru iya. Kukebekwa ẹhu je eyeru onye ọbu ẹka g'ọ palia ya.


\par }{\PP \VS{5}“Gẹ nwanyị ta akwajẹkwa ngwa nwoke; ọphu nwoke akwajẹkwa ngwa nwanyị; kẹle onye eme iphe, dụ nno bụkwa ẹbyi bẹ oome l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu.


\par }{\PP \VS{6}“Ị -nọdu aghata lẹ gbororo; ị hụma ẹpfune ẹnu, kparụ l'eli oshi; ọzoo l'alị; ọ bụru ụnwu ẹnu nọ iya; ọzoo l'ọ bụkwadu ẹkwa iya; ne iya kpuru l'eli ụnwu iya ono; ọzoo l'eli ẹkwa iya ono; ba anwụpyabekwa ne ẹnu ono; yẹe ụnwu iya.

\VS{7}Kukebekwa ẹhu kpatsu ne iya g'o phefu; l'ị nwụtawaro ụnwu iya; k'ọphu ọo-dụru ngu lẹ ree; waa k'ọphu ịi-karịberu nka.


\par }{\PP \VS{8}“Ị -nọdu akpụ ụlo ọ̀phúú; kpụsakwaa uko iya ọsa; swia ya ọnu mgburugburu; g'ọ tọ dụ onye e-shi l'ẹka ono wefu bya adaa; g'ọchi ta akwa l'ụlo ngu ono.


\par }{\PP \VS{9}“Ị -gbaa opfu-vayịnu; ta akụkwa iya iphe ẹghirigha. I -mee ya nno bẹ aa-natakwa ngu mebyi iphe ono, ị kọru ono; natakwa ngu phọ akpụru, vayịnu ngu mịtaru je edobe l'ụlo, dụ nsọ.


\par }{\PP \VS{10}“Te eligbabejekwa eswi yẹe nkapfụ-ịgara gude atụpya alị mgbo lanụ.


\par }{\PP \VS{11}“Te eyejekwa uwe, a kwarụ ẹghirigha; dụ gẹ l'e wotaru ẹkwa baragidi je akwagbabẹ lẹ gẹrebe-gẹrebe ẹkwa mmanụ.


\par }{\PP \VS{12}“Kpajẹkwaru ịyanguyangu ye lẹ mgburẹku uwe mgbalanụ ngu ishi ẹno.”


\par }{\SH Emebyi k'alụlu
\par }
{\PP \VS{13}“Ọ -bụru lẹ nwoke lụtaru nwanyị; ẹphe lẹ nwanyị ọbu kwachaẹpho; ọ kpọo ya ashị;

\VS{14}boaha ya ibo gude epfubyishi iya sụ: ‘Mu lụtaru nwanyị-a; mu jepfu iya; ọphu ọ dụdu iphe, egoshi l'o shi bụru nwamgbọko, yẹle nwoke teke akwaswee.’

\VS{15}Gẹ nna nwamgbọko ono yẹe ne iya gude iphe, egoshi lẹ nwamgbọko ono shi bụru onye yẹle nwoke teke akwaswee je egoshi ndu bụ ọgerenya l'ọnu-abata mkpụkpu.

\VS{16}Nna nwamgbọko ono asụ ndu bụ ọgerenya ono: ‘Nwa mu nwanyị-a bẹ mu keru nwoke-a; ọle nta-a bẹ nwamgbọko ono dụwaa iya ashị.

\VS{17}Ọle-a; unu lewarọ lẹ nta-a bẹ ọ watarụ iya ebo ibo asụje lẹ nwatibe mu ọbu ta adụkwa iphe, egoshi lẹ yẹle nwoke teke akwaswee! Ọle ọ bụ; wakwa iphe, egoshi lẹ nwatibe mu ọbu bẹ yẹe nwoke teke akwaswee baa.’ Ẹphe abya eworu ẹkwa ono phụshi l'iphu ndu bụ ọgerenya mkpụkpu ono.

\VS{18}Ndu bụ ọgerenya mkpụkpu ono akpụta nwoke ono chia ya ẹchachi;

\VS{19}reta iya nre ụkporo mkpọla-ọchaa ise; woru nụ nna nwamgbọko ono; noo kẹle nwoke ono boru nwamgbọko Ízurẹlu ibo. Nwamgbọko ono abụru nyee ya ẹka ọ bụ iya; ọphu ọ byadu achịfubaa nwanyị ono jasụ g'ọo-nọ-beru.


\par }{\PP \VS{20}“Ọle ọ -bụkwanuru l'ibo ono, e boru iya ono bụ eviya; k'ọphu bụ l'ọ tọ dụdu iphe, e gude goshi lẹ nwamgbọko ono bẹ yẹle nwoke teke akwaswee;

\VS{21}ọo ya bụ; g'ẹphe kpụfutakwa nwamgbọko ono l'ọnu ẹswulo l'ibe nna iya; unwoke mkpụkpu iya atụa ya mkpuma; woru iya tugbua; kẹle o meru ẹjo ememe l'alị Ízurẹlu. O shi nọdu l'ibe nna iya agba ụkpara. Ọ kwa ẹgube ono bẹ unu e-shije wofu ẹjo-iphe l'echilabọ unu.


\par }{\PP \VS{22}“Ọ -bụru l'e ge-chiru nwoke l'ẹka ẹphe lẹ nyee onye ọzo akwa; g'e gbukwaa nwoke ono, jepfuru nwanyị ọbu; yẹe nwanyị, o jepfuru egbugbu. Ọ kwa ẹgube ono bẹ unu e-shije wofu ẹjo-iphe l'alị Ízurẹlu.


\par }{\PP \VS{23}“Ọ -bụru lẹ nwamgbọko, yẹle nwoke teke akwaswee; mbụ nwamgbọko, e jebuwaru k'alụlu; bẹ yẹle nwoke ọzo kwarụ l'ime mkpụkpu;

\VS{24}unu tụkokwa ẹphenebo kpụta kpụfu l'ọnu-abata mkpụkpu ono; tụko ẹphenebo tụ-gbukọta lẹ mkpuma. Nwamgbọko ono bẹ aa-tụ-gbu; noo kẹle ọ nọ l'ọma mkpụkpu ọphu o chiduru mkpu. Nwoke bẹ aa-tụ-gbukwaphọ; kẹle o merwuru nyee onye ọzo. Ọ kwa ẹgube ono bẹ unu e-shije wofu ẹjo-iphe l'echilabọ unu.


\par }{\PP \VS{25}“Obenu; ọ -bụru l'ọo l'azụ ẹgu bẹ nwoke guderu nwamgbọko, onye ọzo jebuwaru k'alụlu; ẹphe l'iya kwaa; bụkwa nwoke kpoloko bẹ ee-gbu.

\VS{26}G'ọ tọ dụkwa iphe, unu e-me nwamgbọko ono; ọ tọ dụkwa iphe-ẹji, o metaru, ee-gude gbua ya. Noo kẹle ọwa-a dụkwapho g'onye je afụaru nemadzụ ibiya l'ụzo; gbua.

\VS{27}Mbụ lẹ nwoke ono guderu nwamgbọko ono, onye ọzo jebuwaru k'alụlu ono l'azụ ẹgu; o chia mkpu; ọphu ọ dụdu onye nafụtaru iya nụ.


\par }{\PP \VS{28}“Ọle ọ -bụkwanuru lẹ nwoke zuguderu nwamgbọko, adụdu onye eje iya nụ; ẹphe l'iya kwaa; a hụma phẹ;

\VS{29}gẹ nwoke ono pfụkwaa nna nwamgbọko ono ụkporo shẹkelu mkpọla-ọchaa labọ lẹ shẹkelu mkpọla-ọchaa iri. G'onye ọbu lụkwaru nwamgbọko ono; noo kẹle o mebyishiwaru iya. Ọphu ọ byadu achịfu nwamgbọko ono gbiriri jasụ g'ọo-nọ-beru.


\par }{\PP \VS{30}“Gẹ nwoke ba lụkwa nyee nna iya; shi nno mee nna iya iphe-iphere.”




\par }\Chap{23}{\SH Ebufu nemadzụ lẹ ndzukọ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“G'onye e tsupyaru akpụru-anwụ; ọzoo onye e bufuru útsù ta abatajẹkwa l'ẹka ndu kẹ Chipfu dzukọberu.


\par }{\PP \VS{2}“G'ọ tọ dụkwa onye a gbatarụ l'ụkpara; abatajẹ l'ẹka ndu kẹ Chipfu dzukọberu. Ọphu oshilọkpa iya; mbụ je eyee l'ọgbo k'iri abatajẹkwa l'ẹka ndu kẹ Chipfu dzukọberu.


\par }{\PP \VS{3}“G'ọ tọ dụkwa onye Amọnu; ọzoo onye Mówabu, abatajẹ l'ẹka ndu kẹ Chipfu dzukọberu; ọphu oshilọkpa phẹ jeye l'ọgbo k'iri abatajẹkwa; mbụ g'ẹphe ta abatajẹkpo l'ẹka ndu kẹ Chipfu dzukọberu jeye l'ojejoje.

\VS{4}Noo kẹle ẹphe te egudedu nri; yẹe mini gbaa unu ndzuta teke unu shi l'alị Ijiputu. Iphe, ẹphe meru bụ l'ẹphe gbẹchia je ebuta Belamu nwa Beyọ, shi mkpụkpu Petọ l'alị Mesopotémiya g'ọ bya atụa unu ọnu.

\VS{5}Obenu lẹ Chipfu, bụ Chileke unu ta ngabẹduru Belamu nchị; ọ gbẹ-chia ghazia ọnu ono; ọ bụru ọnu-ọma; kẹle Chipfu, bụ Chileke unu yeru unu obu.

\VS{6}Unu ta achọkwa ụzo, ee-shi g'ẹhu dụ phẹ guu; ọzoo g'ọ dụru phẹ lẹ ree jasụ g'unu a-nọ-beru.


\par }{\PP \VS{7}“Gẹ ndu Edọmu ta adụkwa unu ashị; noo kẹle ẹphe bụ unwune unu. Ọphu ndu Ijiputu adụkwa unu ashị; noo kẹle unu shi bụru ndu lwarụ alwalwa l'alị phẹ.

\VS{8}G'a hajẹkwa oshilọkpa phẹ ọgbo k'ẹto g'ẹphe bata l'ẹka ndu kẹ Chipfu dzukọberu.”


\par }{\SH Eme ọdu-ọgu g'ọ tọ dụ ideyideyi
\par }
{\PP \VS{9}“Ọ -bụru l'unu jepfuru ndu ọhogu unu ọgu; unu dọkwaduru l'ọdu-ọgu unu; unu kwabẹkwa ẹnya g'unu te eye ẹka l'eme ẹjo-iphe.

\VS{10}Ọ -bụru l'o nweru onye lanụ l'echilabọ unu, byaru bya abụru onye aasọ nsọ; kẹle ọ gbọru ụnwuda kpua onwiya l'ẹnyashi; g'onye ono lụfukwa je anọdu l'azụ ọdu-ọgu; g'ọ tọ nọdukwa l'ime iya.

\VS{11}O -be l'ụzenyashi l'o gude mini wụa ẹhu. Ẹnyanwu -nyịhuchaepho; l'ọ batawarọ l'ọdu-ọgu ono.


\par }{\PP \VS{12}“Unu eje l'azụ ọdu-ọgu ono je emeta ẹka unu e-jeje ejelụkpo.

\VS{13}Unu yekọbeje ikworo lẹ ngwọgu unu; ọo ya bụ g'ọ bụru; onye eje anyị nshị; l'o gude ikworo ono tụa nsụ; nyịru iya yee; ghakọbe woru iya kpochia.

\VS{14}Noo kẹle Chipfu, bụ Chileke unu etsojeru ọma ọdu-ọgu ejephe; adzọ unu ndzụ; waa g'o woru ndu ọhogu unu ye unu l'ẹka. Noo g'o gude; ọdu-ọgu unu je l'adụ nsọ; g'ọ tọ hụma iphe, aasọ nsọ l'ẹka unu nọ; dakọbe parụ unu haa.”


\par }{\SH Ụnwu ekemu ọzo
\par }
{\PP \VS{15}“Ohu -shi l'ẹka nnajịuphu iya gbapfuta ngu; ta akpụtakwa iya kpuphuru nnajịuphu iya ono azụ.

\VS{16}Hakwaa ya g'unu l'iya buru; l'o buru l'ẹka dụ iya ree lẹ mkpụkpu, dụkpoe ya phọ ree. Ọphu a kpakwa iya ẹhu.


\par }{\PP \VS{17}“G'ọ tọ dụkwa ụnwada Ízurẹlu onye a-nọdu agbaru agwa ụkpara; ọphu ọ dụkwa onye nwoke Ízurẹlu a-nọdu agbaru agwa ụkpara.

\VS{18}Mbụ-a; g'e be wotajẹkwa ụgwo, a pfụru nwanyị-ovuọba; ọzoo ụgwo, a pfụru nkụta-ụrwuali ono; gude bya l'ụlo Chipfu, bụ Chileke unu bya apfụ ụgwo iphe, unu riburu l'angụ k'ememe; kẹle ẹphenebo bụ ẹbyi l'ẹnya Chipfu, bụ Chileke unu.


\par }{\PP \VS{19}“Be jiekwa onye Ízurẹlu ibe ngu ụgwo ntụkwase; ntụkwase l'okpoga; ọzoo ntụkwase lẹ nri; ọzoo l'iphemiphe, bụkpoo iphe, eejieje ụgwo ntụkwase.

\VS{20}Onye ii-jie ụgwo ntụkwase bụ onye ọhozo; obenu l'onye bụ nwune ngu bẹ i tii jiẹdu ntụkwase; ọo ya bụ gẹ Chipfu, bụ Chileke ngu ekebe ngu l'ọma l'iphemiphe, i byibekpọru ẹka ememe l'alị ono, iije alwụta ono.


\par }{\PP \VS{21}“Ọ bụru l'i riburu angụ emeru Chipfu, bụ Chileke ngu iphe; ta akpọkwa ụpfu ememe iya; kẹle Chipfu, bụ Chileke ngu a-wata ele ngu ẹnya g'i mee ya; tẹme l'ị bụru onye-ikpe nmarụ l'i meru iphe-ẹji.

\VS{22}Ọle ọ -bụkwanuru l'i selaru onwongu azụ l'eribu angụ eme iphe; bẹ ikpe ta nmakwaru ngu.

\VS{23}Iphe, shikpọwa ngu l'ogbogboromọnu fụta; letakwa ẹnya g'i meẹbekota iya. Noo kẹle ọo gụbedua tụru obu ngu onyo gudekpọo ọnu ngu gẹdegede ribuaru Chipfu, bụ Chileke ngu angụ.


\par }{\PP \VS{24}“Ọ bụru l'ị bahụru l'opfu-vayịnu nemadzụ ibe ngu; ritakpọepho akpụru vayịnu g'ọ dụkpoe ngu phọ ree; ọle g'ọ tọ dụkwa ọphu ii-ye lẹ nkata ngu.

\VS{25}Teke ị -bahụru l'ẹgu nemadzụ ibe ngu; ọ -dụ ngu g'ị wọta iphe, ọ kụru akụku ria; wọtakwa iya; ọle g'ọ tọ dụkwa upfu iphe ono ọphu ii-gude mma gbutsua.




\par }\Chap{24}{\PP \VerseOne{1}“Ọ -bụru lẹ nwoke lụchaaru nwanyị; ọphu nwanyị ono adụedu iya ree; kẹle ọ hụmaru iphe, adụdu ree l'ẹhu nwanyị ọbu; ọ bya ederu ẹkwo achịfu nwanyị nụ iya; bya achịfu iya;

\VS{2}ọ -bụru l'ọ lụfuru g'o jerọ je alụru nwoke ọzo;

\VS{3}teke ọ bụkwanu l'onye k'ono byakwarụpho bya akpọo ya ashị; bya edekwaphọ ẹkwo achịfu ọzokwa bya eyekwa iya phọ l'ẹka; bya achịfukwa iya phọ l'ibe iya; ọzoo l'onye k'ono bụ anwụhu bẹ ọ nwụhuru; mbụ onye k'ono, shi duta iya alụ alụlu ono;

\VS{4}gẹ ji iya kẹ mbụ phọ, chịfuru iya nụ phọ ta laphukwa azụ jeshia ya alụlu g'e merwushichawaru iya ono; kẹle ọ bụkwa ẹbyi l'iphu Chipfu. Unu te emetakwa ẹbyi kpube alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu g'ọ bụru okiphe unu ono.”


\par }{\SH Ekemu, dụ iche iche
\par }
{\PP \VS{5}“Ọ -bụru lẹ nemadzụ lụru nwanyị k'ọ̀phúú; g'e te zikwa iya g'o je ọgu; ọphu ọ dụkwa ozi ọzo, ee-zi iya. G'onye ono nọ-gbukwaa mgbarapha l'unuphu; mee nyee ya ono, ọ lụtaru ono g'ẹhu tsọo ya ụtso.


\par }{\PP \VS{6}“Gẹ nemadzụ ta patakwa mkpuma, egweje nri; ọzoo nggu-mkpuma; g'ọ bụru iphe, e yeru iya l'itumo; kẹle ono dụakwaa g'onye woru ishi nemadzụ ophu sụbe l'itumo.


\par }{\PP \VS{7}“Ọ -bụru lẹ nemadzụ bẹ e guderu l'ẹka ọ pataru onye Ízurẹlu ibe iya l'oshi eme iya g'ohu; ọzoo l'oore onye ọbu erere; g'e gbukwa onye ọpaleda ono egbugbu. Ọ kwa ẹgube ono bẹ unu e-shije wofu ẹjo-iphe l'echilabọ unu.


\par }{\PP \VS{8}“Ọ -bụru onye ẹhu-ọchaa byaru; unu letakwa ẹnya mee iphemiphe, ndu-uke, bụ oshilọkpa Lívayi sụru g'unu mee. Unu tụkokpoepho iphemiphe, mu tụru phẹ ekemu sụ g'ẹphe meje mekọta.

\VS{9}Unu nyatakwa iphe, Chipfu, bụ Chileke unu meru Miriyamu teke unu nọ l'ụzo; g'unu wụfutachaaru l'alị Ijiputu.


\par }{\PP \VS{10}“Teke i jieru nemadzụ ibe ngu ụgwo; m'obeta ọ bụru ụgwo, dụ ịdu-agha; ta abahụkwa l'ụlo iya je ewota iphe, ọ sụberu ngu l'itumo.

\VS{11}Nọdukwa l'etezi g'onye ọbu, i jieru ụgwo ọbu wofutarụ ngu iphe, ọ sụberu ngu l'itumo ọbu.

\VS{12}Ọ -bụru l'onye ọbu akpa nri; te egudekwa iphe ono, o yeru ngu l'itumo ono lashịa unuphu je akwaa gẹ nchị bọhu.

\VS{13}Nchi -jihushia; wophutakwaru iya ukpo ono, o yeru ngu l'itumo ono azụ; k'ọphu ọo-zẹ iya; kua mgbẹnya; gọru ọnu-ọma nụ ngu. Ọo ya bụ g'a gụaru ngu iya l'apfụbekoto l'iphu Chipfu, bụ Chileke ngu.


\par }{\PP \VS{14}“Onye adụdu g'ọ dụ iya; ọ nọdu akpa nri -byaru ngu ozi; te emekwa iya omeliwe; m'obeta onye ọbu bụru onye Ízurẹlu ibe ngu; ọzoo onye lwarụ alwalwa, bu l'alị unu l'ime mkpụkpu unu.

\VS{15}Pfụjekwa iya aswa ogburumịta iya; tẹme ẹnyanwu anyịhu mbọkumboku; kẹle onye ọbu akpa nri; ọ gbawaru aswa ozi iya ono ye lẹ mkpa. Teke ọdumeka bẹ oo-chikukwa ngu l'ẹjo mkpu l'iphu Chipfu; iphe ọbu abụru ngu iphe-ẹji, iimeta iya.


\par }{\PP \VS{16}“Gẹ ndu bụ nna ta lajẹkwa l'iphe, nwa phẹ metaru; ọphu ụnwu alajẹkwa l'iphe, nna phẹ metaru. G'onye metaru iphe ọnwu lajẹkwa l'iphe, o meru.


\par }{\PP \VS{17}“Unu ta anafụjekwa nemadzụ iswi-ọdumma iya opfu l'ọ bụ onye lwarụ alwalwa; ọzoo onye enwedu nna; ọphu unu anatajẹkwa ẹkwa nwanyị, ji iya anọedu l'itumo.

\VS{18}Unu nyatajẹkwa l'unubẹdua shi bụru ohu l'alị Ijiputu; Chipfu, bụ Chileke unu gbata unu l'ẹka ono; noo iphe, meru g'o gude mu nọdu atụru unu ekemu epfu g'unu meje iphemiphe ono.


\par }{\PP \VS{19}“Unu -nọdu akpata iphe, unu meberu l'opfu unu; unu zọhaa tiyọtiyoo iya ophu l'ẹgu; unu ba laphuhẹkwa azụ je iya achịta. Unu hajẹkwa iya g'ọ dụru ndu lwarụ alwalwa; yẹe ndu nna phẹ anọedu; yẹe ụnwanyi, ji phẹ anọedu; k'ọphu Chipfu, bụ Chileke unu e-kebe unu l'ọma l'iphemiphe, unu byiberu ẹka unu k'ememe.

\VS{20}Unu -nọdu ajị-koshi akpụru, mịru l'oshi olivu unu; unu ta ajịjekwa iya njị labọ. Unu hakwa ọphu phọduru nụ g'ọ dụru ndu lwarụ alwalwa; yẹe ndu nna phẹ anọedu; yẹe ụnwanyi, ji phẹ anọedu.

\VS{21}Teke ọ bụ l'unu awọ akpụru vayịnu l'opfu-vayịnu unu; unu te ejekwa mkpakwa iya m'e mechaa. Unu hajẹkwa ọphu phọduru nụ g'ọ dụru ndu lwarụ alwalwa; yẹe ndu nna phẹ anọedu; mẹ ụnwanyi, ji phẹ anọedu.

\VS{22}Unu nyatajẹkwa l'unubẹdua shi bụru ohu l'alị Ijiputu; noo iphe, meru g'o gude mu nọdu atụru unu ekemu epfu g'unu meje iphemiphe ono.”




\par }\Chap{25}{\SH Ekemu k'echi nemadzụ ẹchachi
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọ -bụru l'ụmadzu labọ bẹ opfu adaru; g'ẹphe gude iya je l'ụlo-ikpe gẹ ndu-ikpe kpeeru phẹ iya; haarụ onye ọphu iswi dụ mma enge; nma onye ọphu achọ opfu ikpe.

\VS{2}Teke ọ bụ l'onye ọphu ikpe nmarụ bẹ ọ gbaru g'e chia iphe; g'onye-ikpe mekwaa ya g'ọ zẹe azẹe; g'e chia ya iphe ọbu l'iphu iya; chia ya ọnu ẹchachi ole yẹle iphe o meru ha.

\VS{3}Iphe, ee-chi iya bụ ọnu ẹchachi ụkporo labọ. G'e te chighatakwa iya ẹgube ono. E -chighata iya ẹgube ono bẹ ọ bụakwaa eme nwune ngu ono g'ọ tọ dụdu iphe, ọ bụ l'iphu ngu.


\par }{\PP \VS{4}“Te ekechijekwa eswi ọnu mẹ ọ -nọdu azọshiru ngu ereshi.”


\par }{\SH Onye nwune iya nwụhuru; gbado nyee ya
\par }
{\PP \VS{5}“Ọ -bụru l'unwune labọ bu; onye lanụ nọnyaa bya anwụhu; ẹbe ọ nwụta nwa; gẹ nyee ya ta lụkwa ndu unuphu ọzo. Gẹ nwune ji iya dutakwa iya lụru; lajẹru iya l'ụlo. Nwune ji iya ono eshi nno medzukọta iphe, gbaru iya nụ l'ẹhu nwanyị ono.

\VS{6}Nwa nwoke mbụ, ọ nwụtaru; mbụ nwanyị ono bẹ a-zarụ ẹpha la l'ẹpha nwune iya ono, nwụhuru nụ ono g'ẹpha iya te echihu l'alị Ízurẹlu.

\VS{7}Ọle ọ -bụru l'ọ tọ dụdu onye ono g'ọ lụru nyee nwune iya ono; gẹ nwanyị ono jepfu ndu bụ ọgerenya mkpụkpu ono l'ọnu-abata mkpụkpu ono je asụ phẹ: ‘Nwune ji mu jịkawaru eme g'ẹpha nwune iya te echihu lẹ Ízurẹlu. Ọ jịkakwaru lẹ ya te emeduru mu iphe, nemadzụ emejeru nyee nwune iya.’

\VS{8}Ọo ya bụ; ndu bụ ọgerenya mkpụkpu ono ekua nwoke ono; pfuaru iya opfu. Ọ -bụru l'iphe, oopfu bẹ oopfu epfushi iya ike; sụ lẹ ya ta abyakpọdaa alụru nwanyị ono m'obeta gụnu mee;

\VS{9}gẹ nyee nwune iya ono gbẹshi l'atatiphu ndu bụ ọgerenya ono je eyeta akpọkpa nwoke ono nanụ; gbụta ọnu-mini tụa ya l'iphu sụ: ‘Noo iphe, eemeje onye ta chọduru eme g'unuphu ibe nwune iya keru bụ ono.’

\VS{10}Iphe, ee-ku ibe nwoke ono lẹ Ízurẹlu bụ ‘ibe onye e yetarụ akpọkpa.’


\par }{\PP \VS{11}“Ọ -bụru l'unwoke labọ alwụ ọgu; nyee onye lanụ byatashịa ọdzori ji iya; bya azụ nwoke ọphu l'ẹhu-nwoke;

\VS{12}g'e gbubufukwa nwanyị ono ẹka; g'a ta aphụkwaru iya obu-imemini.


\par }{\PP \VS{13}“Unu te eyejekwa iphe, eegudeje atụ ẹrwa iphe ụzo labọ l'ẹda unu; ọphu bụ ọkpobe iya; mẹ ọphu abụdu ọkpobe iya.

\VS{14}Ọphu unu enwekwaru iphe, eegudeje akpọ iphe ụzo labọ l'ibe unu; ọphu bụ ọkpobe iya; mẹ ọphu abụdu ọkpobe iya.

\VS{15}Unu gudeje ọkpobe iphe, ụgho adụdu tụa ẹrwa iphe. Unu egudejekwaphọ ọkpobe iphe, ụgho adụdu; kpọo iphe; k'ọphu unu a-nọriberu ndzụ l'alị ono, Chipfu bụ Chileke unu abya unu anụnu ono;

\VS{16}kẹle iphe, bụkpoo onyemonye, eme ẹgube iphe ono; mbụkpoo onyemonye, eme iphe l'ụgho emekọtakwa ẹbyi l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu.”


\par }{\SH A tụru ekemu g'e gbushia ndu Amalẹku
\par }
{\PP \VS{17}“Unu nyatakwa iphe, ndu Amalẹku meru unu teke unu nọ l'ụzo; g'unu lụfutacharu lẹ Ijiputu.

\VS{18}Ọ bụ teke ike ije bvụwaru unu; ọphu ike adụziedu unu bẹ ẹphe shiru unu azụ byapfuta unu ọgu l'ụzo; gbushia ndu ọphu kpe azụ; ọphu ẹphe atsụduru Chileke ebvu.

\VS{19}Ọo ya bụ; Chipfu, bụ Chileke unu -meẹpho; unu nweru onwunu l'ẹka iphe, bụ ndu ọhogu unu, bupheru unu mgburugburu l'alị ono, ọobya unu anụnu ono; g'ọ bụru okiphe unu ono; unu mekwaa g'a ta nyatabahẹ ndu Amalẹku lẹ mkpula akpaminigwe. Unu ta azọhakwa iya ememe!”




\par }\Chap{26}{\SH Akpụru-iphe-mbụ; waa oke-lanụ-l'ụzo-iri
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ị -bahụepho l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke abya unu anụnu g'ọ bụru okiphe unu ono; mbụ unu -nataẹ ya phọ buru;

\VS{2}hatajẹkwa akpụru-iphe-mbụ l'iphe, i kọtakpooru l'alị ono, Chipfu abya ngu anụnu ono; chịru ye lẹ nkata; vuru je l'ẹka Chipfu, bụ Chileke ngu a-họta; dobe ẹpha iya; buru iya eburu.

\VS{3}L'i vuru iya jepfu onye bụ onye uke teke ono je asụ iya: ‘Ntanụ-a bẹ mu pfụwaru epfuru Chipfu, bụ Chileke ngu lẹ mu lwarwutaru l'alị ono, Chipfu riru nna anyi oche phẹ angụ lẹ ya a-nụ anyi ono.’


\par }{\PP \VS{4}“Onye uke ono anata ngu nkata ono; sụbe l'atatiphu ọru-ngwẹja Chipfu, bụ Chileke ngu.

\VS{5}L'ị nọdukwapho l'atatiphu Chipfu, bụ Chileke ngu pfua sụ: ‘Nnana mu shi bụru onye Arámu, aghaphe aghaphe. O gude ndu ha nwanshịi laa Ijiputu je abụru onye lwarụ alwalwa l'ẹka ono. Ọ bụru l'ẹka ono bẹ o je eburu; bụru oke mba, ọkpehu dụ; tẹme ẹphe dụ igwerigwe.

\VS{6}Obenu lẹ ndu Ijiputu nụru anyi aphụ; bya emee g'anyi jee iphe-ẹhuka; mee g'anyi jee ozi mkpọnwu-ẹhu.

\VS{7}Tọbudu iya bụ; anyi chia mkpu raku Chipfu, bụ Chileke kẹ nna anyi oche phẹ. Chipfu nụma olu anyi; bya ahụma iphe-ẹhuka, anyi eje; waa ozi mkpọnwu-ẹhu, anyi eje; mẹ g'e gude emebe anyi ewere.

\VS{8}No iya; Chipfu bya egude ike mẹ agburẹhu iya; yẹe ebvu, ooye; yẹe iphe-ọhubama; mẹkpoo iphe, dụ biribiri; gude dufuta anyi lẹ Ijiputu.

\VS{9}Ọ bya edubatawa anyi l'ẹka-a; bya eworu alị-a nụ anyi; mbụ alị, bụ mini ẹra-eswi yẹe manụ-ẹnwu asọ iya gborogboro-a.

\VS{10}Nta-a bẹ mu wotawaru ngu akpụru-iphe-mbụ, shi l'iphe, mu meberu l'alị-a, gụbe Chipfu nụru mu-a.’ L'ị bya eworu iya dobe l'iphu Chipfu, bụ Chileke ngu; bya abaarụ Chipfu, bụ Chileke ngu ono ẹja.

\VS{11}L'ị bya etee ẹswa iphemiphe ono, dụ ree ono, Chipfu, bụ Chileke ngu nụru gụ lẹ ndibe ngu ono. Ndu Lívayi; mẹ ndu lwarụ alwalwa, unu l'ẹphe bu etekwaphọ ẹswa.”


\par }{\SH Ụzo-lanụ-l'ụzo-iri k'apha k'ẹto
\par }
{\PP \VS{12}“Ị -pfụchaa oke-lanụ-l'ụzo-iri l'iphemiphe, i setarụ l'apha k'ẹto, bụ apha, aapfụje oke-lanụ-l'ụzo-iri; mbụ; i -wochaaru iya nụ ndu Lívayi; yẹe ndu lwarụ alwalwa; yẹe ndu nna phẹ anọedu; mẹ ụnwanyi, ji phẹ anọedu; k'ọphu ẹphe a-nọdu lẹ ndunu eriji ẹpho;

\VS{13}l'ị nọdu l'iphu Chipfu, bụ Chileke ngu pfua sụ: ‘Mu wofuakwaru iphe ono, dụ nsọ ono l'ụlo mu; tẹme mu wowaru iya nụ ndu Lívayi; waa ndu lwarụ alwalwa; mẹ ndu nna phẹ anọedu; mẹ ụnwanyi, ji phẹ anọedu, bụ ekemu, ị tụru nụ mu. Ọ tọ dụkwa ekemu ono, ị tụru nụ mu ono, dụru ọphu mu etsotaduru; ọphu ọ dụkwa ọphu mu zọharu.

\VS{14}Ọ tọ dụkwa oke-lanụ-l'ụzo-iri ono ọphu mu riru teke mu nọ l'aphụ; ọphu ọ dụkwa ọphu mu wofuru teke mu bụ onye aasọ nsọ; ọphu ọ dụdu ọphu mu nụjeru ndu maa. Mu meẹrupho olu Chipfu, bụ Chileke mu; mbụ l'ọo iphemiphe, ị sụru gẹ mu mee bẹ mu meru.

\VS{15}Shinu l'ibe ngu ono, dụ nsọ ono lezeta ẹnya; mbụ-a; shinu l'imigwe lezeta ẹnya; gọru ọnu-ọma nụ ndibe ngu ono, bụ ndu Ízurẹlu; l'ị gọru ọnu-ọma nụ alị ono, ị nụru anyi ono, bụ alị, mini ẹra-eswi yẹe manụ-ẹnwu asọ gborogboro ono; eshinu ono bụ iphe, i riru nna anyi oche phẹ angụ iya.’


\par }{\PP \VS{16}“Ntanụ-a bẹ Chipfu, bụ Chileke ngu tụwaru ngu ekemu sụ g'i meje iphe-a, ya tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje-a; waa iphe-a, ya sụru g'e meje-a. Zikwaa obu l'alị; gude ndzụ ngu g'ọ ha yẹle obu ngu g'ọ ha meje iphemiphe ono.

\VS{17}Ntanụ-a bẹ i pfuwaru kẹ Chipfu hoo haa; sụ l'ọo ya bụ Chileke ngu; l'ọo ụzo, ọ tọru bẹ ịi-nọdu etso; eme iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e meje; emekwaphọ iphe, ọ tụru l'ekemu; mẹkpoo iphe, ọ sụru g'e meje; tẹme l'i mekwaphọ olu iya.

\VS{18}Tẹme Chipfu bya epfuakwaa ya hoo haa ntanụ-a; sụ l'unu bụwaa ndibe iya, ya nwe k'iche, bụ iphe, o kwehawaru unu ukwe iya; bya asụ g'unu mekọtaje iphe, ọ sụru g'unu meje l'ophu.

\VS{19}Ọzo bụ lẹ ya e-me g'unu ha shii; kakọta ọhamoha ọzo, ya meru ememe shii. Unu aka phẹ enweru ẹpha; ọha m'ọha ono aka unu etu ẹpha; ka unu akwabẹ ùbvù. Unu abụru ọha, dụru Chipfu, bụ Chileke unu nsọ, bụ iphe, o pfuhawaru.”




\par }\Chap{27}{\SH Ọru-ngwẹja, nọ l'úbvú Ebalu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Noo ya; Mósisu yẹe ndu bụ ọgerenya ndu Ízurẹlu bya atụaru ndu Ízurẹlu ono ekemu-a; sụ phẹ: “Unu tụkokwa ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a dobekọta.

\VS{2}Teke unu gharu ẹnyimu Jiọ́danu bahụ l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono; unu patachaa mkpuma, ha shii kpọkobe; unu emeta ụrwa gude rwaa ya arwarwa.

\VS{3}Unu woru ekemu-a g'ọ ha dekọta iya mẹ unu ghachaẹpho ẹnyimu ono bahụ l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono; mbụ alị ono, ẹra-eswi yẹe manụ asọ gborogboro ono. Ono bụ iphe, Chipfu, bụ Chileke nna unu oche phẹ kweru unu ukwe iya.

\VS{4}Ọo ya bụ; teke unu dachaẹrupho ẹnyimu Jiọ́danu; unu akpọkobe mkpuma ono, mu atụru unu ekemu iya ntanụ ono. Ọ bụru l'eli úbvú Ebalu bẹ unu a-kpọkobe iya. Unu egude ụrwa rwaa ya arwarwa.

\VS{5}Ọ bụru l'ẹka ono bẹ unu a-kpụru Chipfu, bụ Chileke unu ọru-ngwẹja. Ọ bụru mkpuma bẹ ee-gude kpụa ya; mbụ mkpuma, adụdu iphe, e meru l'ígwè, a kụjeru iya.

\VS{6}Ọ bụru mkpuma, fụru ophu bẹ unu e-gude kpụaru Chipfu, bụ Chileke unu ọru-ngwẹja ọbu. Tẹme ọ bụru l'eli iya bẹ unu egweje ngwẹja-akpọ-ọku; nụ Chipfu, bụ Chileke unu.

\VS{7}Unu gwejekwaphọ ngwẹja-ẹhu-guu l'ẹka ono. Unu atụko nọdu l'ẹka ono ria ya; tee ẹswa l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu.

\VS{8}Unu tụkokwa ekemu-a g'ọ ha dekọta g'o shia ekiri lẹ mkpuma ono, unu kpọbegbaaru ono.”


\par }{\SH Mburọnu, a nọ l'úbvú Ebalu tọgbo
\par }
{\PP \VS{9}Mósisu waa ndu-uke, bụ oshilọkpa Lívayi bya epfuru yeru ndu Ízurẹlu l'ophu; sụ phẹ: “Unu gebekwa-o; unubẹ ndu Ízurẹlu; unu ngabẹkwa nchị. Ntanụ-a bẹ unu bụakwaa ndibe Chipfu, bụ Chileke unu.

\VS{10}Ọo ya bụ lẹ-a; unu mejekwa olu Chipfu, bụ Chileke unu. Unu dobekwa ekemu iya; meje iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje, bụ iphe, mu atụru unu ekemu iya ntanụ-a.”


\par }{\PP \VS{11}Ọ bụkwarupho mbọku ono bẹ Mósisu tụru ndu Ízurẹlu ekemu sụ:

\VS{12}“Teke unu dachaẹrupho ẹnyimu Jiọ́danu; waa ọkpa-ipfu, a-pfụru l'eli úbvú Gerizimu gọru ọnu-ọma nụ ndu Ízurẹlu baa: Ọkpa-ipfu Simiyọnu; waa ipfu Lívayi; waa ipfu Jiuda; waa ipfu Isaka; waa ipfu Jiósẹfu; waa kẹ Benjiaminu.

\VS{13}Ọkpa-ipfu ọwa-a a-bụru ndu ọphu a-pfụru l'eli úbvú Ebalu tọgbo mburọnu: Ọkpa-ipfu Rúbẹnu; waa ipfu Gadu; waa ipfu Asha; waa ipfu Zebulọnu; waa ipfu Danu; waa kẹ Nafụtali.

\VS{14}Ndu Lívayi ewolia olu; raarụ iya unwoke ndu Ízurẹlu l'ophu arara sụ:


\par }{\PP \VS{15}“ ‘Mburọnu dụru onye edobe ntẹkpe, a pyịru apyịpyi; ọzoo ọphu a kpụru akpụkpu. Iphe ono bụkwa eme ẹbyi l'iphu Chipfu; mbụ iphe ono, bụ ndu eme ọna bẹ meru iya nụ; bya eworu iya dobe; agwa lẹ mpya!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{16}“ ‘Mburọnu dụru onye nmarụ nna iya; ọzoo ne iya phulaphula!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{17}“ ‘Mburọnu dụru onye wofuru mkpuma oke alị nemadzụ ibiya!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{18}“ ‘Mburọnu dụru onye dusweru onye atsụ ishi ụzo!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{19}“ ‘Mburọnu dụru onye anafụje nemadzụ iswi-ọduma; opfu l'ọ bụ onye lwarụ alwalwa; ọzoo onye nna iya anọedu; ọzoo nwanyị, ji iya anọedu!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{20}“ ‘Mburọnu dụru onye jepfuru nyee nna iya; noo kẹle ọo nna iya bẹ o meru iphe-iphere.’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{21}“ ‘Mburọnu dụru onye jepfuru anụ; ụdu anụ, ọ bụhabe!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{22}“ ‘Mburọnu dụru onye jepfuru nwune iya nwanyị; m'obeta ọ bụru ada nna iya; ọzoo ada ne iya!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{23}“ ‘Mburọnu dụru onye jepfuru ne nyee ya!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{24}“ ‘Mburọnu dụru onye gburu nemadzụ ibiya lẹ mpya!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{25}“ ‘Mburọnu dụru onye natarụ ụphalazu je egbua onye adụdu iphe, o meru!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’


\par }{\PP \VS{26}“ ‘Mburọnu dụru onye atụkoduru iphemiphe, a tụru l'ekemu-a emekọta!’

\par }{\PP “Ndu Ízurẹlu atụko g'ẹphe ha sụ: ‘G'ọ dụ ẹgube ono-o!’ ”




\par }\Chap{28}{\SH Obunggo, ee-bu onye emeje iphe, \newline  a sụru g'o mee
\par }
{\R (Uke 26:1-13; Dit 7:12-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}“Teke ọ bụkwanu l'unu ngabẹru nchị ọkpobe angabẹ l'olu Chipfu, bụ Chileke unu; kwabẹru ekemu iya g'ọ ha ẹnya; eme iya ememe; mbụ ekemu ono, mu atụru unu ntanụ-a ono; bẹ Chipfu, bụ Chileke unu e-me g'unu kakọta ọhamoha, nọgbaa lẹ mgboko-a shii.

\VS{2}Ọnu-ọma-a g'ọ ha a-sọru sọ-pfuta unu etso unu pụrupuru; m'ọ bụru l'unu a-nọdu anụru Chipfu, bụ Chileke unu olu.


\par }{\PP \VS{3}“Ọnu-ọma a-nọdu etso unu l'ọma mkpụkpu; etso unu l'ọma ẹgu.


\par }{\PP \VS{4}“Ọnu-ọma a-nọdu etso ụnwu, unu nwụtaru anwụta; etsokwaphọ ụnwu iphe, unu meberu l'alị; etsokwaphọ ụnwu iphe-edobe unu nwụshiru. Mbụ l'eswi unu; waa eghu yẹe atụru unu a-nọdu azụ azụzu; azụshi iya ike.


\par }{\PP \VS{5}“Ọnu-ọma a-nọdu etso nkata, unu evuje eje l'ẹgu; waa ikwe, unu atsụje nri.


\par }{\PP \VS{6}“Ọnu-ọma a-nọdu etso unu mẹ unu -nọdu abata abata; l'o tsokwaphọ unu mẹ unu -nọdu alụfu alụfu.


\par }{\PP \VS{7}“Chipfu e-me g'unu lwụ-kpee ndu ọhogu unu, wụ-lihuru etso unu ọgu. Ẹphe e-dzebe edzebe byapfuta unu ọgu; ọle ẹphe e-mechaa gbaa nanụ nanụ; gbakashịhu.


\par }{\PP \VS{8}“Chipfu e-me g'ọnu-ọma iya tsoru ọba unu; mẹkpoo l'iphemiphe, unu byiberu ẹka k'ememe; mbụ l'ọo-gọru ọnu-ọma nụ unu l'alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu abya unu anụnu ono.


\par }{\PP \VS{9}“Chipfu e-me g'unu ngụru angụru; mee unu g'unu bụru ndu dụru iya nsọ, bụ iphe, o rifuhawaru unu angụ iya; ọle ọ kwa mẹ ọ -bụru l'unu e-dobe ekemu Chipfu, bụ Chileke unu; bya etsokwaphọ ụzo, ọ tọru.

\VS{10}Ụnwu-eliphe l'ophu ahụma l'unu zarụ ẹpha laaru Chipfu; ẹphe atsụahaa unu ebvu.

\VS{11}Tẹme Chipfu emee g'unu nweru iphe ọkpobe enweru; nwụshia ụnwu ọkpobe anwụshi; ụnwu iphe-edobe unu anwụshi nwa ọkpobe anwụshi; ụnwu iphe, unu meberu l'alị emehu ọkpobe emehu l'alị ono, Chipfu riburu nna unu phẹ angụ lẹ ya a-nụ unu ono.

\VS{12}Chipfu a-gụharu unu ụlo ẹka oodobeje ẹku iya l'imigwe; g'igwe dzeje mini gbaa l'alị unu; l'orwuberu iya; l'ọ gọru ọnu-ọma nụ iphe, bụkpoo ozi, unu gude ẹka unu jee. Unu ejieje ikpoto ọha ụgwo; unu ta adụdu ndu unu eje ejita.

\VS{13}Chipfu e-meje unu g'unu bụru ishi; unu ta anọdu ndu ọzo l'ẹka. L'o mee; unu akaẹpho shingushingu eje; unu ta abyadụ alwa alị alị; ọle ọ kwa mẹ unu -nọdu angabẹ nchị l'ekemu Chipfu, bụ Chileke unu, bụ ọphu mu atụru unu ntanụ-a sụ g'unu leta ẹnya; meje iya ememe.

\VS{14}Unu ta agbakụtakwaru ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a azụ mẹ nanụ. Unu ta ahakwa iya; meahaa iphe ọzo; tsolahaa agwa ọzo, unu a-nọdu abarụ ẹja.


\par }{\SH Aphụ, aa-nụ onye te emejedu iphe, \newline  a sụru g'o mee
\par }
{\R (Uke 26:14-46)

\par }{\PP \VS{15}“Ọle o -bụkwanurua l'unu ta angadu nchị l'olu Chipfu, bụ Chileke unu; ọphu unu eletaduru ẹnya eme ekemu iya g'ọha; ọphu unu etsoduru iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje, bụgba iphe, mu atụru unu l'ekemu ntanụ-a; bẹ mburọnu-a g'ọ ha a-byapfutakwa unu; etso unu pụrupuru.


\par }{\PP \VS{16}“Mburọnu a-nọdu etso unu l'ọma mkpụkpu; etso unu l'ẹgu.


\par }{\PP \VS{17}“Mburọnu a-nọdu etso nkata, unu evuje eje l'ẹgu; waa ikwe, unu atsụje nri.


\par }{\PP \VS{18}“Mburọnu a-nọdu etso ụnwu, unu nwụtaru anwụta; etso ụnwu iphe, unu meberu l'alị; etso ụnwu, eswi unu nwụshiru; mẹkpoo ikpoto eghu mẹ atụru unu.


\par }{\PP \VS{19}“Mburọnu a-nọdu etso unu mẹ unu -nọdu abata abata; l'o tsokwaphọ unu mẹ unu -nọdu alụfu alụfu.


\par }{\PP \VS{20}“Chipfu a-tụ unu ọnu; tụ unu ẹberebete; meru ghajọghajoghajo nụ unu l'iphemiphe, unu byiberu ẹka ememe. Oo-me iya unu ẹgube ono gbiriri jasụ unu abụru mkpurupyata; mbụ ọla-l'iswi atụ unu l'ụzorehu; l'ẹjo-ememe, unu watarụ ememe; gwọbe Chileke.

\VS{21}Chipfu e-gudeẹpho ẹjo iphe-ememe swiru unu gbiriri jasụ unu abvụebe l'alị ono, unu abahụ eje alwụta g'ọ bụru k'unu ono.

\VS{22}Chipfu a-tụ unu ẹhu, amị mini; yẹe ẹhoku; yẹe ẹhu-ekoko; yẹe oke okpomọku; l'o mee; anwụ akpọbe; iphe unu meberu l'alị achashịa manụ; l'e gude ogu-echi gbushia unu. Iphemiphe ono emekpaa unu ẹhu jasụ unu abụru mkpurupyata.

\VS{23}Akpaminigwe-a, unu vu l'ishi-a a-bụru onyirubvu; alị, unu zọberu ọkpa abụru mgbọro-ígwè.

\VS{24}Chipfu e-me gẹ mini, gege edze l'alị unu bụru urwuku; yẹe udzu. Ọ bụru igwe a-nọdu edze urwuku yẹe udzu ono ekpu unu gbiriri jasụ unu abvụebe.


\par }{\PP \VS{25}“Chipfu a-ha gẹ ndu ọhogu unu lwụ-kpee unu. Unu e-dzebe edzebe byapfuta ndu ọhogu unu ọgu; ọle unu a-gba nanụ nanụ; gbakashịhu. Unu abụru ndu alị-eze ndu mgboko l'ophu a-nọdu asọ oyi.

\VS{26}Odzu unu a-bụru nri ẹnu, ephe l'eli; yẹe anụ, bu l'eliphe; ọphu ọ dụdu onye bya eye phẹ ebvu; chịfu phẹ.

\VS{27}Chipfu a-tụ unu ẹjo-onwo ndu Ijiputu; waa oke-ẹjo-onwo; waa onwo, aba yoyoyo; waa ẹkpa-ebyi; ọphu unu abyadụ aka mma l'iphe-ememe ọbu.

\VS{28}Chipfu e-me g'ọbvu bya unu; unu atsụahaa ishi; egomunggo eswehu unu.

\VS{29}Echilabọ eswe bẹ unu a-wata ebyiphe ẹka ebyiphe g'ẹka onye atsụ ishi ebyiphe ẹka l'ọchii. Ọphu ọ dụkpodaa iphe, unu byiberu ẹka k'ememe, byaru ekeru ekeru. Aa-nọduepho akpa unu ẹhu; ana unu nfụ mbọkumboku; ọphu unu abyadụ enweru onye a-gbaru unu mkpu.


\par }{\PP \VS{30}“Ii-je lẹ nwanyị jebua; ọo-bụru onye ọzo e-mechaa jepfuaha ya. L'ị kpụa ụlo kpụ-ghe; ọle i ti buduru iya. L'ị kọo opfu-vayịnu; ị tịi ghọtadu mebyi iya.

\VS{31}Oke-eswi ngu bẹ aa-nọdu l'atatiphu ngu gbua; ọle ị tịi tadụ anụ iya. Nkapfụ-ịgara ngu bẹ aa-nata ngu l'ọkpehu; ọphu a byadu akpụ-phutaru ngu iya azụ. Atụru ngu bẹ ee-rwuta chịru nụ ndu ọhogu ngu; ọphu ọ dụdu onye agbaru ngu mkpu.

\VS{32}Ụnwu unu unwoke; yẹe kẹ nwanyị bẹ aa-chịru nụ ndu ọhozo. Ẹnya adụepho unu l'ụzo mbọkumboku gbiriri jasụ ẹnya agbahụ unu tsụkiribaa. Ẹka unu bẹ e-rishihu erine; ọle ọ tọ dụdu iphe unu adụ ike ememe.

\VS{33}Ndu unu amadụ bẹ e-ri iphe, unu kọru l'opfu; mbụ iphe, unu setarụ l'akanya. Iphe, a-nọduepho etso unu kpoloko bụ mkpamẹhu; yẹe mkpawere mbọkumboku;

\VS{34}k'ọphu bụ l'iphe, unu e-gude ẹnya unu hụma a-gbaghaa unu iphu.

\VS{35}Chipfu a-tụ unu ẹjo-onwo, eme ẹjo ẹhuka l'ikpere; mẹ l'ọkpa l'ophu; mbụ ẹjo-onwo, ata byadụ akpọhu akpọhu. Ẹjo-onwo ono e-shiẹpho unu l'ọbochi-ọkpa phọkota jasụ l'ishi.


\par }{\PP \VS{36}“Chipfu a-chịta unu; yẹe onye unu họtaru g'ọ bụru eze unu; laa ọha, unu ta amadụ; ọphu nna unu oche phẹ amajẹduru ọha ọbu. Ọ bụru l'ẹka ono bẹ unu a-nọdu baarụ agwa ẹja; mbụ agwa, e gude oshi; yẹe mkpuma mee.

\VS{37}Unu a-bụru ndu ẹka ono, Chipfu a-chịru unu laa ono iphe, anyị ishi ẹdzu; iphe, e gude anma l'ẹjo ẹtu; waa iphe, e gude agba mgbọnu.


\par }{\PP \VS{38}“Unu e-mebekwa iphe, ha shii l'alị; ọle iphe, unu a-kpata iya ta abadu ishi; noo kẹle igube e-mebyishi iya.

\VS{39}Unu a-gba opfu-vayịnu kọo ya opfu; ọle unu ta angụdu mẹe, shi iya nụ; ọphu unu awọtadu akpụru, shi iya nụ; noo kẹle ụnwehu a-tafụ iya.

\VS{40}Oshi olivu a-tụko alị unu sweta; ọle unu ta abyadụ ete onwunu manụ, shi iya nụ; noo kẹle akpụru iya e-rishihu; dashịa.

\VS{41}Unu a-nwụshi unwoke; yẹe ụnwanyi; ọle ẹphe ta abadụru unu urwu; kẹle aa-kpụ phẹ lẹ ndzụ laa ọhozo.

\VS{42}Iphe, bụ oshi, pfụru l'alị unu; waa iphe, unu meberu emebe bẹ igube a-tapyashịbebe.


\par }{\PP \VS{43}“Ndu lwarụ alwalwa, bu l'echilabọ unu bẹ ẹka phẹ l'a-kangoje k'unu ọkpobe akango; unubẹdua akaẹpho alwa alị alị eje.

\VS{44}Ẹphe e-jieje unu ụgwo; ọle unu tee nwedu ọphu unu e-jie phẹ. Ọ bụru ẹphebedua a-bụjeru ishi; unubẹdua anọdu phẹ l'ẹka.
 

\par }{\PP \VS{45}“Mburọnu ono g'ọ hakọta l'a-dapfuta unu; chịa unu kpabẹ kpabẹ; jasụ l'o gude unu; mee; unu abụru mkpurupyata. Noo kẹle unu ta ngabẹduru Chipfu, bụ Chileke unu nchị mee ekemu iya; mẹ iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje.

\VS{46}Mburọnu ono a-dụ unu l'ẹhu; bụru unu iphe-ọhubama; yẹe iphe, dụ biribiri; dụkwapho oshilọkpa unu l'ẹhu jasụ l'ojejoje.

\VS{47}Eshinu unu te egudedu ẹhu-ụtso; tee ẹswa; jeeru Chipfu, bụ Chileke unu ozi teke iphe shi ejehuru unu lẹ ree;

\VS{48}bẹ unu a-swị ẹgu nri; waa ẹgu mini; gbaru ọto; tẹme ụko iphemiphe adụru unu; unu ejeeru ndu ọhogu unu ozi; mbụ ndu ono, Chipfu e-ye g'ẹphe bya etsoo unu ọgu ono. L'o woru odogoro-ígwè nyabẹ unu l'olu; jasụ unu abụru mkpurupyata.

\VS{49}Chipfu e-duta ọha, shi ụzenya; mbụ l'ẹka igwe beru alị beru; g'ẹphe zia phaa g'ugo bya ezikọta unu. Ọha ono a-bụru ndu unu ta anụdu olu phẹ.

\VS{50}Ọha ono bẹ iphu a-gba igirigiri; k'ọphu bụ l'ẹphe ta agụbedu ndu bụ ọgerenya iphe; ọphu ẹphe aphụduru ụnwegirima obu-imemini.

\VS{51}Ẹphe e-ripya ụnwu iphe-edobe unu; waa ụnwu iphe, unu meberu l'alị; jasụ e mebyishibẹbe unu. Ọ tọ dụdu ereshi unu; mẹ mẹe ọ̀phúú unu; mẹ manụ unu; ọzoo eswi unu; mẹ ụnwu atụru unu, ẹphe byaru aharu unu gbiriri jasụ unu alakọta l'iyi.

\VS{52}Ẹphe a-nọ-phekọta mkpụkpu, nọgbaa l'alị unu mgburugburu gbiriri jasụ igbulọ, ha l'eli ono, a kpụshiru ike ono, unu chịru ụpfu kwẹe ono aphọfu daa. Ẹphe a-nọ-phekọta mkpụkpu unu l'ophu, nọgbaa l'alị unu l'ophu mgburugburu; mbụ alị ono, Chipfu, bụ Chileke unu nụru unu ono.


\par }{\PP \VS{53}“Shita l'iphe-ẹhuka, ndu ọhogu unu e-me g'unu je teke ẹphe a-nọ-phe mkpụkpu unu ono mgburugburu bẹ e-me; unu awata ata iphe, shi unu l'ẹhu; mbụ wata ata ụnwu unu unwoke; mẹ ụnwanyi, bụ ụnwu, Chipfu, bụ Chileke unu nụru unu.

\VS{54}Ọo-dụ-tabe ẹji; k'ọphu bụ lẹ nwoke, kachakpọo enweru obu-imemini; bya abụru onye iphe kachaa erwu l'ẹhu bẹ imemini nwune iya nwoke; ọzoo nyee ya, o yeru obu; ọzoo ụnwu iya, ghuduru nụ ta adụedu.

\VS{55}Ọphu ọ byadu ebuta anụ nwa iya ono, ọota ono; bee onye lanụ lẹ ndu ono. Iphe, a-kpata iya nụ abụru l'ọ tọ dụedu iphe ọzo, phọdubaaru iya l'ẹka; kẹle ndu ọhogu unu nọ-pheru unu mgburugburu; unu nọdu eje iphe-ẹhuka.

\VS{56}Nwanyị, kachakpọo enweru obu-imemini; bya abụru onye iphe kachaa erwu l'ẹhu l'echilabọ unu; mbụ onye anọduje arwọ alị gẹ ya zọbe ọkpa lẹ g'o nweberu obu-imemini; yẹe g'iphe erwube iya l'ẹhu; bẹ imemini ji iya, o yeru obu; mẹ nwa iya nwoke yẹe kẹ nwanyị ta adụkwa.

\VS{57}Ụnwu, ọo-nọdu anwụshi; mẹkpoo eze, l'etsoje nwa bẹ oo-meje lẹ mpya gẹ ya atụko iya taa nkịnyi iya. Ọ bụru iphe, a-kpa iya nụ bụ ọkpa-nri, a-dụ nụ; yẹe iphe-ẹhuka, ndu ọhogu unu e-me g'unu jee teke ono, ẹphe a-nọ-phe mkpụkpu unu mgburugburu ono.


\par }{\PP \VS{58}“Ọ -bụru l'unu te eletaduru ẹnya meje iphemiphe, e pfuru l'ekemu-a, e deru l'ẹkwo-a; k'ọphu unu a-nọdu akwabẹ ẹpha-a ùbvù; mbụ ẹpha ono, dụ akpabiri bya adụ ebvu ono, bụ iya bụ Chipfu, bụ Chileke unu;

\VS{59}bẹ Chipfu e-mekwa g'ẹjo iphe-ẹhuka, ẹtu iya adụjeduru dapfu unu l'awa unu; mbụ ẹjo iphe-ẹhuka, a-pa ẹka; tẹme l'ọonoo ọdu alala; wafụa ẹjo iphe-ememe, a-dụ iberezi; tẹme l'oomee ẹriri nggẹringge.

\VS{60}L'o wofutakwarụpho unu iphe, bụ ẹjo iphe-ememe ono, l'emeje ndu Ijiputu ono, bụ ọphu unu shi atsụje ebvu ono g'ọ bya arakụwaruro unu arakụru l'ẹhu.

\VS{61}Ọ bụkwarupho iphe, bụ iphe-ememe; mẹ iphe, bụ iphe-ẹhuka, e deduru l'ẹkwo ekemu-a bẹ Chipfu e-vuru byabẹ unu l'ishi gbiriri jasụ unu abụru mkpurupyata.

\VS{62}Unu abya abụru ndu a-phọdu nwanshịi nwanshịi; l'unubẹ ndu shi dụtabe igwerigwe gẹ kpokpode, nọ l'igwe. Ọ bụru iphe, a-kpa iya nụ bụ l'unu te emeduru Opfu Chipfu, bụ Chileke unu.

\VS{63}Ọ bụru ẹgube ono, Chipfu gude ẹhu-ụtso mee g'iphe dụru unu lẹ ree; bya emee g'unu ka l'ọtu ono; nokwaphọ gẹ Chipfu e-gude ẹhu-ụtso; mee; unu abụru mkpurupyata; mekwaaphọ; ọ tọ dụhedu iphe, unu a-bụ; l'e phefu unu l'alị ono, unu eje alwụta ono.


\par }{\PP \VS{64}“Chipfu a-chịka unu; mee unu edzuru mgboko l'ophu; e -shi l'ishi mgboko ishi iya-a jasụ l'ishi iya ọphuu. Ẹka ono bẹ unu a-nọdu baarụ agwa ẹja; mbụ agwa, e meru l'oshi; yẹe mkpuma. Iphe ono bụru iphe, unu ta mahaada; tẹme ọphu nna unu oche phẹ amajẹduru iya.

\VS{65}Ọle iphe ta abyadụ adụ unu lẹ nphe l'echilabọ ọha m'ọha ono; ọphu ọkpa abyadụ adụ unu doo. Ọ chịa iphe, Chipfu e-me bụ l'oo-me g'obu te unu etete l'ẹka ono; ẹnya agbahụkota unu ọchii; aphụ eji unu obu.

\VS{66}Ndzụ unu a-nọdu awa awawa; mbụ l'eswe l'ẹnyashi bẹ unu a-nọduje lẹ ndzụ-agụgu. O to nwedu onye a-maru; ?ya a-dzụru-a ndzụ; tọo ya ta adzụdu.

\VS{67}Teke o beru l'ụtsu bẹ unu a-sụ: ‘Ọme ọ bụkponu l'ụzenyashi!’ Teke ọ bụ l'ụzenyashi; unu asụ: ‘Ọme ọ bụkponu l'ụtsu!’ Iphe, a-kpata iya nụ abụru oke ndzụ-agụgu, a-nọdu l'ime ọkpoma unu; yẹe ẹjo-iphe, unu e-gude ẹnya unu ahụmagbabe.

\VS{68}Chipfu e-ye unu l'ụgbo-mini; mee unu alaphu azụ l'alị Ijiputu, bụ ẹka ono, ya sụru l'unu te ejebaẹdu ọzo ono. Ẹka ono bẹ unu a-kpọbe onwunu k'erere; gẹ ndu ọhogu unu zụ̀a unu g'unu bụru ohu phẹ unwoke; mẹ k'ụnwanyi; ọle ọ tọ dụdu onye e-kwe azụ unu.”




\par }\Chap{29}{\SH Ọgbandzu, Chileke yẹle ndu Ízurẹlu gbaru lẹ Mówabu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ iphe, e pfuru l'ọgbandzu ono, Chipfu tụru Mósisu ekemu sụ g'o mee gẹ yẹle ndu Ízurẹlu gbaa l'alị ndu Mówabu ono; a -gụfukwa ọgbandzu ọphu yẹle ẹphe gbaru l'úbvú Horẹbu.


\par }{\PP \VS{2}Mósisu bya ekukọbe ndu Ízurẹlu g'ẹphe ha; sụ phẹ: “Unu gudewaa ẹnya unu hụma iphemiphe, Chipfu meru Fero; waa ndu-ozi iya l'ophu; waa alị iya l'ophu l'alị ndu Ijiputu.

\VS{3}Ẹnya unu ẹbo ẹbo bẹ unu gude hụma iphe-ọhutama, parụ ẹka ono; yẹe iphe-ọhumalenya ono; mẹ iphe, dụgbaa oke biribiri, nwụru nụ ono.

\VS{4}Ọle Chipfu ta nụduru unu uche, emeje g'iphe doo ẹnya; waa ẹnya, unu e-gude hụma ụzo; waa nchị, unu e-gude anụ iphe jasụ ntanụ-a.

\VS{5}Mu duru unu ụkporo apha labọ l'echiẹgu; ọphu uwe unu akahụduru unu l'ẹhu; ọphu akpọ-ọkpa unu akahụduru unu l'ọkpa.

\VS{6}Unu ta tadụru buredi; ọphu unu angụduru mẹe; ọzoo iphe ọzo, atsụ atsụtsu; k'ọphu unu a-maru l'ọo mu bụ Chipfu bya abụru Chileke unu.

\VS{7}O be teke anyi rwuru alị ẹka ono; Sihọnu, bụ eze ndu Hẹshibonu; waa Ọgu, bụ eze ndu Beshanu lụfuta bya adatso anyi ọgu; anyi lwụ-kpee phẹ.

\VS{8}Anyi lwụta alị phẹ bya eworu iya nụ ọkpa-ipfu Rúbẹnu; waa Gadu; waa ọkpa-ipfu Manásẹ, e keru ẹbo; woru iya nụ phẹ g'ọ bụru okiphe phẹ.

\VS{9}Ọo ya bụ lẹ-a; unu dobekwa opfu, e pfuru l'ọgbandzu-a; unu emeje iya ememe; g'iphe, unu kụberu ẹka ememe abụjeru unu ụpete.


\par }{\PP \VS{10}“G'unu ha ntanụ-a pfụkotaru l'iphu Chipfu, bụ Chileke unu; mbụ ndu-ishi unu; ọkpa-ipfu unu; waa ndu bụ ọgerenya unu; waa ndu nweru ẹnya, nọgbaa l'echilabọ unu; mẹkwapho ndu bụ nwoke lẹ ndu Ízurẹlu l'ophu;

\VS{11}yẹe ụnwegirima unu; mẹ ụnwanyi, unu alụ alụlu; waa ndu lwarụ alwalwa, bu l'ẹka unu kpọberu ụlo-ẹkwa unu, bụ ndu awaru unu nkụ; ekuru unu mini;

\VS{12}k'ọphu unu lẹ Chipfu, bụ Chileke unu a-gba ndzụ; unu ayịru l'angụ ono, Chipfu, bụ Chileke unu eriru unu ntanụ onoya.

\VS{13}G'ee-shi g'o mee unu ntanụ-a g'unu bụru ndibe iya; g'ọ bụru Chileke unu, bụ iya bụ iphe, o pfuru; bya abụru iphe, o riburu nna unu oche phẹ, bụ Ébirihamu; waa Áyizaku; waa Jiékọpu l'angụ.

\VS{14}Ọgbandzu-a, mu nọ l'ẹka-a eme g'unu gbaa ntanụ-a; mẹ angụ-a, mu eri eye iya-a ta abụkwa unubẹdua bẹ yị ya nụ kpoloko.

\VS{15}Ọ yị ya; mbụ onye anyi l'iya tụko pfụru l'atatiphu Chipfu, bụ Chileke anyi l'ẹka-a; ọ yịru iya; mbụ onye anyi l'iya ta nọdu l'ẹka-a ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{16}“Unubẹdua l'onwunu bẹ o doru ẹnya ree g'anyi shi buru l'alị ndu Ijiputu; waa g'anyi shi ghakọta alị ndu ọhozo; jee gbiriri; jasụ anyi rwua ẹka-a.

\VS{17}Tẹme unu hụmawaa ahụma ahụma, ẹphe emeshi; mẹ agwa phẹ, bụ iphe, ẹphe pyịru l'oshi; mẹ ọphu ẹphe watarụ lẹ mkpuma; waa ọphu a kpụru lẹ mkpọla-ọchaa; waa mkpọla-ododo.

\VS{18}Unu letakwa ẹnya g'ọ tọ dụ nwoke; ọzoo nwanyị; ọzoo ipfu; ọzoo ọkpa-ipfu obu iya a-lụfu l'ẹka Chipfu, bụ Chileke anyi nọ; tụgbua je abaaharụ agwa ndu ọhozo ono ẹja. Unu te ekwekwa g'ẹjo-iphe, egbu egbugbu bya atsọ ilu ẹgube ono kpofuta l'echilabọ unu.

\VS{19}G'ọ tọ dụkwa onye a-nụmacha ẹjo ọnu, aatụ-a l'ọowata agọru ọnu-ọma anụ onwiya sụ l'ẹhu a-dụ iya-a guu; m'obeta ya tsoru ọkpoma-mgbashị, shi iya l'obu. Kẹle ẹgube iphe ono -dụ bẹ alị, mini dụ yẹe k'ọkponku a-tụko bụru mkpurupyata.

\VS{20}Chipfu ta abyakwa agụru onye ọbu nvụ. Ẹhu-eghu Chileke; yẹe okophoo ya a-nọduwaro swiru onye ọbu. Tẹme mburọnu ono, e deshiru l'ẹkwo-a a-dapfuta iya; tẹme Chipfu e-hufu ẹpha onye ono lẹ mkpula akpaminigwe-a.

\VS{21}Chipfu a-họta onye ono l'ọkpa-ipfu Ízurẹlu l'ophu dobe g'ẹjo-iphe nwụaru iya; mbụ ẹjo ọnu ono, e pfuru opfu iya l'ẹkwo ekemu-a, e deru ọgbandzu-a.


\par }{\PP \VS{22}“Ụnwu unu, bụ ọgbo ọphu e-tsota k'unu; mẹ ndu bụ nlwamụlwa, shi l'ẹka dụ ẹnya a-hụma ẹjo-iphe, a-nwụ l'alị ono; waa iphe-ememe, Chipfu e-gude kpakaa alị ono.

\VS{23}Alị ono g'ọ ha bẹ iphe, e-jiru iya nụ bụ ọku nshị-egbe; waa únú; yẹe onwu-phuruphuru; k'ọphu bụ l'a taa kọdu iphe l'alị ono; ọphu ọ dụdu iphe, emehu iya nụ; ọphu ẹswa efukpọdaa ya nụ. Mbụ l'ee-me iya iphe, e meru Sọdomu; yẹe Gọmóra; mee ya iphe, e meru Adama; yẹe Zebowimu; bụ ndu Chipfu gude oke ẹhu-eghu iya mebyishia ono.

\VS{24}Ọhamoha l'ophu atụko jịahaa sụ: ‘?Bụ gụnu kparụ iphe, Chipfu meru alị-a ẹgube-a; mbụ iphe, kparụ iphe, ọ tụ-koshiru alị-a ẹjo oke ẹhu-eghu iya ẹgube-a?’


\par }{\PP \VS{25}“Noo teke ndiphe e-yeru phẹ ọnu sụ: ‘Iphe, kparụ iya nụ bụkwa lẹ ndu ono gbakụtaru azụ l'ọgbandzu Chipfu, bụ Chileke nna phẹ oche, bụ ọphu ẹphe l'iya gbaru teke ono, o dufutaru phẹ l'alị Ijiputu ono.

\VS{26}Ẹphe gbafụru je abaaharụ agwa ẹja; bya ephozeaharu iya; mbụ agwa ẹphe amadụ; tẹme ọphu ọ bụdu yẹbedua nụru phẹ iya.

\VS{27}Ọo iphe ono kparụ iphe, oke ẹhu-eghu Chipfu gbanwuhuru ọku l'ẹka alị-a nọ; k'ọphu ọ tụkoru ẹjo ọnu, a tụru dee l'ẹkwo ekemu-a kpukposhi phẹ l'ẹhu.

\VS{28}Tọbudu iya bụ; Chipfu phefu phẹ l'alị ono g'onye phefuru ọgbarabvu-oshi; ọ bụru oke ẹhu-eghu iya; yẹe ẹnya, ata iya kpịtikpiti bẹ o gude nwuru phẹ ye l'alị ndu ọzo g'ọ dụnaa nta.’


\par }{\PP \VS{29}“Iphe, e domiru edomi bụ kẹ Chipfu, bụ Chileke anyi; obenu l'iphe, e meru g'a maru bụ k'anyịbedua; waa ụnwu anyi jasụ l'ojejoje; k'ọphu anyi e-meje iphemiphe, e pfuru dee l'ẹkwo ekemu-a.”




\par }\Chap{30}{\SH Iphe e-jehuru onye izimanụ lwarụ azụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Ọo ya bụ; teke iphemiphe-a mejeẹrupho unu; mbụ agọ ọnu-ọma yẹe atụ ọnu ono, mu tọgboru unu ono; unu nọdu l'echilabọ ọhamoha ono, Chipfu, bụ Chileke unu chịkashiru unu; unu laa je anọdu ono; nyata iya; k'ọphu o rwuru unu l'uche;

\VS{2}k'ọphu unu lwaphutaru azụ lwapfuta Chipfu, bụ Chileke unu; bya emeahaa olu iya, bụ iphemiphe ono, mu atụru unu ekemu iya ntanụ ono; mbụ unubẹdua unu l'ụnwegirima ibe unu; unu gude obu unu g'ọ ha; yẹe ndzụ unu l'ophu lwa

\VS{3}bẹ Chipfu, bụ Chileke unu e-dophu unu azụ l'ọnodu unu; mbụ l'ọo-phụru unu obu-imemini; bya edufutakọta unu l'ọhamoha ono, bụ ẹka Chipfu, bụ Chileke unu chịru unu ye onoya.

\VS{4}O -nwekpọoru ndibe unu ono ọphu a chịru jeye l'ẹka igwe beru alị beru; Chipfu, bụ Chileke unu ejelẹ-a ẹka ono je eduphuta phẹ azụ; mbụ l'oo-jekpọepho l'ẹka ono je ekua unu.

\VS{5}Mbụ lẹ Chipfu, bụ Chileke unu e-duphuta unu azụ l'alị ono, bụ kẹ nna unu oche phẹ ono; l'ọ bụru k'unu. L'o meeru g'iphe dụru unu lẹ ree; mee g'unu barahụ jaa àjàjà ka nna unu oche phẹ shii.

\VS{6}Chipfu, bụ Chileke unu e-bu unu úbvù l'ime obu; bukwaphọ awa unu úbvù l'ime obu; k'ọphu bụ l'unu e-ye Chipfu, bụ Chileke unu obu unu g'ọ ha; gude ndzụ unu l'ophu yee ya obu; k'ọphu unu a-nọdu ndzụ.

\VS{7}Ọo ya bụ; Chipfu, bụ Chileke unu atụko ọtu-ọnu-a byabẹ l'ishi ndu ọhogu unu; waa l'ishi ndu kpọru unu ashị eme unu ewere.

\VS{8}Noo teke unu a-lwaphuta azụ bya emeahaa opfu, o pfuru; mbụ Chipfu, bụ Chileke unu; bya awata emekọta iphe, bụkpoo ekemu iya, bụ ọphu mu atụru unu ntanụ-a.

\VS{9}Chipfu, bụ Chileke unu e-me g'iphe, unu kụberu ẹka ememe jehuru unu; mekwaphọ g'unu nwụshia ụnwu; waa g'iphe-edobe zụshiaru unu; tẹme iphe, unu meberu l'alị emehukwaphọ; kẹle Chipfu e-mechaa gude ẹhu-ụtso ọzobaa mee g'iphe jehuru unu; ẹgube ono, o gude ẹhu-ụtso meeru iya nna unu oche phẹ ono;

\VS{10}mẹ ọ -bụru l'unu ngabẹru nchị l'opfu Chipfu, bụ Chileke unu; meje ekemu iya; waa iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje, bụchaa iphe, e deru l'ẹkwo ekemu-a; yẹfua m'ọ bụru-a l'unu e-gude obu unu g'ọ ha; waa ndzụ unu l'ophu dakọbe lwaphuta azụ lwapfuta Chipfu, bụ Chileke unu.”


\par }{\SH Opfu mkpọchi-ishi
\par }
{\PP \VS{11}“Noo kẹle ekemu-a, mu atụru unu ntanụ-a ta atsụnukakwa unu l'ẹhu ememe; ọphu ọ karikwaru unu ẹka.

\VS{12}Opfu ono ta nọdu l'imigwe k'ọphu unu a-jị sụ: ‘?Bụ onye e-nyihu imigwe je ewota iya bya araaru anyi arara; k'ọphu anyi a-ngabẹ iya nchị mee ya?’

\VS{13}Tẹme ọphu ọ nọdu l'azụ eze-ẹnyimu azụ iya ọphuu; k'ọphu unu a-jị sụ: ‘?Bụ onye a-da eze-ẹnyimu je ewota iya raarụ anyi arara k'ọphu anyi a-nụma iya meahaa ya?’

\VS{14}Obenu l'opfu ọbu nọkpoo unu ntse ọkpobe anọno; mbụ l'unu kpụ iya akpụkpu l'ọnu; tẹme ọ nọdu unu l'obu; k'ọphu unu e-mekwanụ iya ememe.


\par }{\PP \VS{15}“Unu lenu; ntanụ-a bẹ mu dobekwaru unu ndzụ; waa ẹka-atụtu; bya edoberu unu anwụhu; yẹe ọla-l'iswi.

\VS{16}Ọ -bụru l'unu yeru Chipfu, bụ Chileke unu obu; bya etsokọta ụzo iya; mbụ edobe iphe, ọ tụru l'ekemu; waa iphe, ọ tọru ọkpa iya sụ g'e tsoje; waa iphe, ọ sụru g'e meje, bụ iya bụ iphe, mu ezi unu ntanụ-a; bẹ unu a-nọdukwa ndzụ; jaa ka l'ọtu; tẹme Chipfu, bụ Chileke unu ekebe unu l'ọma l'alị ono, unu abahụ eje alwụta nworu ono.

\VS{17}Ọle ọ -bụru l'unu wofuru ọkpoma unu l'ẹka Chipfu nọ; ọphu unu ekwedu angabẹ nchị; unu haa; e deta unu; unu je ephozeaharu agwa; baaharụ iya ẹja;

\VS{18}bẹ mu arajakwaru iya unu araja ntanụ-a sụ l'unu a-lakwa l'iyi. Ọphu unu ebukwa nọo ọdu l'alị ono, unu abya ada ẹnyimu Jiọ́danu eje alwụta nworu ono.

\VS{19}Ntanụ-a bẹ mu ekukwa igwe yẹe alị g'ọ bya agbaa unu ekebe lẹ mu dobeakwaru unu ndzụ; bya edoberu unu anwụhu; doberu unu ọnu-ọma; yẹe mburọnu. Ọo ya bụ lẹ-a; unu hatalẹkwaa ndzụ; k'ọphu unu lẹ ndu a-bụru oshilọkpa unu a-tụko nọdu ndzụ;

\VS{20}k'ọphu unu e-ye Chipfu, bụ Chileke unu obu; waa k'ọphu unu e-meje opfu iya; waa k'ọphu unu l'iya arakụru; noo kẹle ọo yẹbedua bụ ndzụ unu. Ọ bụru iya bụ l'unu nọ ndzụ ogologo; k'ọphu unu e-buru l'alị ono, Chipfu rifuru nna unu oche phẹ l'angụ lẹ ya anụ phẹ ono; mbụ ndiche unu phẹ, bụ Ébirihamu; waa Áyizaku; yẹe Jiékọpu.”




\par }\Chap{31}{\SH Jioshuwa anọ-chi ẹnya Mósisu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Mósisu nọdu epfukpọekwapho opfu-a anụ ndu Ízurẹlu g'ẹphe ha;

\VS{2}sụ phẹ: “Nta-a bẹ mu kawaru nka nọwa ụkporo apha ishii; ọphu mu adụedu ike edu unu eje ejeje alwa alwalwa. Tẹme Chipfu sụakwa mu phọ gẹ mu ta adafụkwa azụ ẹnyimu Jiọ́danu azụ iya ọphuu.

\VS{3}Ọ bụru Chipfu, bụ Chileke unu e-vuta ụzo; unu etso iya je adaa ẹnyimu ono. Ọ bụru iya a-tụko ọhamoha-a mebyishiaru unu; mee; unu alwụta alị phẹ nworu. Ọ bụru Jioshuwa e-vutaru unu ụzo; unu etso iya je adaa ẹnyimu ono, bụ iya bụ gẹ Chipfu pfuru iya.

\VS{4}Chipfu emee phẹ ẹgube ono, o meru ndu eze ndu Amọru, bụ Sihọnu yẹe Ọgu; bụ ndu o mebyishiru; yẹe alị phẹ.

\VS{5}Mbụ lẹ Chipfu e-woru phẹ ye unu l'ẹka; ọle g'unu mekọtakwa phẹ gẹ mu sụru g'unu mee phẹ.

\VS{6}G'ọkpehu dụkwa unu; unu eshihu obu ike. Gẹ ndzụ ba agụkwa unu; ọphu unu atsụkwa phẹ ebvu. Noo kẹle ọo Chipfu, bụ Chileke unu l'onwiya bụ onye du unu eje. Ọ tọ byadu aha unu; ọphu o leswedu unu ẹnya.”


\par }{\PP \VS{7}Mósisu bya ekua Jioshuwa; bya anọdu l'atatiphu ndu Ízurẹlu g'ẹphe ha sụ iya: “G'ọkpehu dụkwa ngu; l'i shihu obu ike; kẹle ọ kwa ngu e-tsoru ndu-a bahụ l'alị ono, Chipfu riburu angụ l'ọo-nụ nna phẹ oche ono. Ọ bụru gụbedua l'e-me g'ẹphe lwụta iya nworu.

\VS{8}Ọ bụru Chipfu l'onwiya e-vutakwanụru ngu ụzo; tẹme l'ọ nọdukwapho swiru ngu eswiru. Ọ tọ byadu aha ngu; ọphu o leswedu ngu ẹnya. Gẹ ndzụ ba agụkwa ngu; ọphu obu etekwa ngu etete!”


\par }{\SH Agụ ekemu ono
\par }
{\PP \VS{9}Noo ya; Mósisu bya edee ekemu ono edede woru nụ ndu-uke, bụ phẹ bụ oshilọkpa Lívayi, bya abụru phẹ apajẹ okpoko ọgbandzu Chipfu; nụkwa iya phọ ndu bụ ọgerenya lẹ Ízurẹlu g'ẹphe ha.

\VS{10}Mósisu bya atụkwaru phẹ phọ ekemu sụ phẹ: “A -nọjechaepho apha ẹsaa; ọ bvụjeepho, bụ iya bụ l'apha akagbu ụgwo; mbụ teke ono, aabọje Ọbo-M̀kpù ono;

\VS{11}teke ndu Ízurẹlu wụfutakotaerupho l'iphu Chipfu, bụ Chileke phẹ l'ẹka ọo-họta dobe g'unu dzukọje; teke ẹphe dzukọerupho; unu agụa ekemu-a gẹ Ízurẹlu l'ophu nụmakota g'ẹphe ha.

\VS{12}Unu dzukọbe phẹ l'ẹka lanụ; unwoke mẹ ụnwanyi; yẹe ụnwegirima; mẹ ndu lwarụ alwalwa, bu lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu unu; k'ọphu ẹphe a-tụko ngabẹ nchị; nwụta atsụ Chipfu, bụ Chileke unu ebvu; tẹme ẹphe eleta ẹnya emekọta iphe, e pfuru l'ekemu ono g'ọ ha.

\VS{13}Ụnwu phẹ ndu ọphu teke amadụ ekemu-a bẹ aa-nụmakwa iya phọ nwụta atsụ Chipfu, bụ Chileke unu ebvu jasụ g'unu e-buberu l'alị ono, unu ada ẹnyimu Jiọ́danu eje enworu ono.”


\par }{\SH Aanma ọkwa lẹ ndu Ízurẹlu e-mechaa kwefuru Chileke ike
\par }
{\PP \VS{14}Tọbudu iya bụ; Chipfu bya epfuru yeru Mósisu sụ iya: “Mbọku, ịi-nwụhu erwuakwa ntse. Kua Jioshuwa; g'unu l'iya tụko swịru bya apfụru l'ụlo-ẹkwa-ndzukọ gẹ mu karụ iya iphe, oo-me.” Mósisu yẹe Jioshuwa bya ejerwua je apfụru l'ụlo-ẹkwa-ndzukọ ọbu.

\VS{15}Chipfu gude urwukpu, kpụru oronmono bya l'ụlo-ẹkwa-ndzukọ ono. Urwukpu ono kpụa oronmono l'ọnu-abata ụlo-ẹkwa-ndzukọ ono.


\par }{\PP \VS{16}Chipfu sụ Mósisu: “Nta bẹ ịibyakwa alapfu nna ngu oche phẹ. Ọle ndu-a ta adụkwa g'ẹphe a-nọ-beru; ẹphe awata apharwụshi onwophẹ g'ụnwanyi ụkpara l'abarụ agwa ndu alị ono, ẹphe abahụ ono ẹja. Ẹphe a-gwọbe mu; mebyia ọgbandzu ono, anyi l'ẹphe gbaru ono.

\VS{17}Ọ bụru teke ono bẹ ẹhu-eghu mu e-nwuahaa phuruphuru. Mu agwọbe phẹ; woru iphu wohaaru phẹ. L'e woru phẹ mebyishia. Ikpoto ẹjo-iphe; mẹ iphe-ẹhuka a-dapfu phẹ; k'ọphu ẹphe a-wata epfu l'eswe mbọku ono sụ: ‘Iphe, meru g'o gude ẹjo-iphe-a byapfuta anyi bụkwa l'ọo lẹ Chileke anyi ta anọedu l'echilabọ anyi.’

\VS{18}Mbọku ono bẹ mu wohafụtajeru phẹ atatiphu mu. Ọ bụru iphe, a-kpa iya nụ bụ iphe, bụkota ẹjo-iphe, ẹphe e-mekọta; merwua k'ọphu bụ l'ẹphe a-gharu agwa ọzo iphu.


\par }{\PP \VS{19}“Nta-a bụ g'i woru ebvu-a dee l'ẹkwo dobe; gụjeru onwongu; l'i zikwaa ya phọ ndu Ízurẹlu g'ẹphe maru iya agụgu; g'ọ bụru iphe, mu e-gude agba phẹ ekebe.

\VS{20}Mu -durwutaẹ phẹ phọ l'alị ono, manụ-ẹnwu yẹe mini ẹra-eswi asọ gborogboro ono; mbụ l'alị, mu kweru nna phẹ oche phẹ ukwe iya; bya eriru angụ yeru phẹ iya ono; ẹphe -rijiaha ẹpho bya adụ okporokpo; bẹ ẹphe a-gharu agwa ọzo iphu; jeahaarụ phẹ ozi; nmaahaa mu phulaphula; bya emebyia ọgbandzu mu.

\VS{21}Ikpoto ẹjo-iphe; mẹ iphe-ẹhuka -dapfuẹ phẹ phọ; ebvu ono agbaa phẹ ẹjo ekebe; kẹle oshilọkpa phẹ ta abyadụ agụ-buhu iya agụ-buhu. Noo kẹle mu mahawarụ idzu iphe, ẹphe achị k'ememe; tẹmanu mu durwutajẹ phẹ alị, mu riburu angụ anụnu-a.”


\par }{\PP \VS{22}Ọo ya bụ; Mósisu dee ebvu ono mbọku ono; bya eworu iya zia ndu Ízurẹlu.


\par }{\PP \VS{23}Chipfu pfuaru Jioshuwa nwa Nunu iphe, oo-me; sụ iya: “G'ọkpehu dụkwa ngu; l'i shihu obu ike; kẹle ọo gụbedua e-du ndu Ízurẹlu laa l'alị ono, mu riburu angụ lẹ mu a-nụ phẹ ono. Mbẹdua e-swiẹru ngu phọ eswiru.”


\par }{\PP \VS{24}Mósisu dekọtachaepho ekemu-a l'ẹkwo; e -shi l'ishi jeye l'ẹka ọ bvụru;

\VS{25}o pfuaru oshilọkpa Lívayi, bụ ndu apajẹ okpoko ọgbandzu Chipfu; sụ phẹ:

\VS{26}“Unu nata ẹkwo ekemu-a dobe lẹ mgburẹku okpoko ọgbandzu Chipfu, bụ Chileke unu ono; g'ọ nọdu l'ẹka ono agba unu ẹjo ekebe.

\VS{27}Kẹle mu maru g'unu bụ-be ndu ekwefụje ike; waa g'unu bụ-be ndu ẹjo-ọkpoma. Ọ -bụru l'unu shiwaa nta-a, mu nọkwadu swiru unu-a bụru ndu kwefuru Chipfu ike; lewarọ g'ọo-dụ mẹ mu nwụhuepho!

\VS{28}Unu kukọberu mu ndu bụ ọgerenya l'ọkpa-ipfu l'ọkpa-ipfu nọnu g'ẹphe ha; yẹe ndu-ishi unu; gẹ mu pfua opfu-a ye phẹ lẹ nchị; mu ekua igwe yẹe alị g'ọ bya agbaa phẹ ekebe.

\VS{29}Kẹle o dokpọoru mu ẹnya rengurengu lẹ mu -nwụhuchaa bẹ unu a-wata eme ẹjo umere, rehuru erehu; mbụ unu ahaa ụzo-a, mu tụru unu l'ekemu sụ g'unu tsoje-a. L'iphu bẹ ẹjo-iphe a-dapfukwa unu; noo kẹle unu a-nọdu eme iphe, dụ ẹji l'iphu Chipfu; shi nno gude iphe, unu gude ẹka unu meta kpatsu iya ẹhu-eghu.”


\par }{\SH Ebvu, Mósisu gụru
\par }
{\PP \VS{30}Tọbudu iya bụ; Mósisu shiẹpho l'ishi gụshiaru phẹ iphe, e deru l'ebvu ono gbiriri jasụ ọ bvụ. Ndu Ízurẹlu, dzukọberu nụ g'ẹphe ha nụmakota iya.




\par }\PoetryChap{32}{\Q \VerseOne{1}Gụbe igwe; ngabẹru mu nchị

\par }{\QB gẹ mu pfua opfu!

\par }{\Q Gụbe alị; nụmakwa opfu,

\par }{\QB shi mu l'ọnu!


\par }{\Q \VS{2}G'iphe, mu ezi dzekwaa

\par }{\QB gẹ mini.

\par }{\Q G'opfu, shi mu l'ọnu

\par }{\QB kwakwaa g'iji.

\par }{\Q G'o dzekwaa gẹ mini,

\par }{\QB alwa yẹgeyege l'irwu ẹswa;

\par }{\QB mbụ g'o dzekwaa g'oke mini,

\par }{\QB alwa wọowoowoo l'eli

\par }{\QB irwu oshi.


\par }{\Q \VS{3}Mu a-rakwa ẹpha Chipfu arara.

\par }{\Q Unu janaa ẹpha Chileke anyi ono ajaja;

\par }{\QB kẹle ọ parụ ẹka!


\par }{\Q \VS{4}Ọ bụ iya bụ oke mkpuma ono!

\par }{\Q Iphemiphe, oome nọdu adụebeje ree;

\par }{\QB tẹme ụzo iya pfụkotaru nhamụnha.

\par }{\Q Ọ bụ Chileke, apfụshije ike l'iphe,

\par }{\QB o pfuru;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu iphe,

\par }{\QB apfụduru-ọto, oomeje.

\par }{\Q Ọ pfụberekoto; tẹme obu gụa

\par }{\QB ya ìphóró.


\par }{\Q \VS{5}Ẹphe watawarụ eme ẹjo umere,

\par }{\QB rehuru erehu l'ẹka ọ nọ.

\par }{\Q Mbụ lẹ ntụcha, dụ phẹ l'ẹhu

\par }{\QB meakwaru; ọphu ẹphe

\par }{\QB abụedu ụnwu iya.

\par }{\Q Ẹphe bụru ọgbo,

\par }{\QB menụkaru ẹjo-iphe;

\par }{\QB mbụ ọgbo, ụzo phẹ gberu nggọ.


\par }{\Q \VS{6}?Bụ ẹgube iphe-a bẹ unu gude

\par }{\QB apfụ Chipfu ụgwo;

\par }{\QB unubẹ ndu-a, bụ ndu eswe;

\par }{\QB bya abụru ndu amadụ iphe-a?

\par }{\Q ?Tọbudu iya bụ nna unu;

\par }{\QB bya abụru onye meru unu?

\par }{\Q Mbụ-a; ?tọ bụdu iya meru unu

\par }{\QB g'unu a-dụ; bya emee;

\par }{\QB unu ngụru angụru?


\par }{\Q \VS{7}Unu nyatakwa teke k'ichee!

\par }{\Q Unu arịa ọriri nyata ọgbo,

\par }{\QB ghatawaru nụ!

\par }{\Q Unu jịa nna unu g'ẹphe

\par }{\QB kọoru iya unu!

\par }{\Q Unu ajịkwaa ya phọ ndu bụ

\par }{\QB ọgerenya unu;

\par }{\QB g'ẹphe kọkwaaru iya phọ unu!


\par }{\Q \VS{8}Teke Ọkalibe-kakọta-shii

\par }{\QB hẹru ọhamoha okiphe phẹ;

\par }{\QB mbụ teke o kekashịru ụnwu-eliphe;

\par }{\QB bẹ ọ tụ-bugbaaru ụnwu-eliphe oke

\par }{\QB ẹka ẹphe e-jeberu l'ẹhu l'ẹhu;

\par }{\QB g'ụnwu Ízurẹlu habe l'ọtu;


\par }{\QB \VS{9}kẹle okiphe Chipfu bụ ndibe iya;

\par }{\QB mbụ l'ọo ndu Jiékọpu bụ okiphe

\par }{\QB ọphu ọ họtaru.


\par }{\Q \VS{10}Ọo l'echiẹgu bẹ ọ chọru phẹ

\par }{\QB chọta; mbụ l'ọo l'alị,

\par }{\QB dabyiru mgbegere ẹka

\par }{\QB aanụgbaa njọ ọ́rà;

\par }{\QB bẹ ọ nọ-pheru phẹ mgburugburu;

\par }{\QB eleta phẹ ẹnya.

\par }{\Q Ọ nwụberu phẹ ẹnya

\par }{\QB g'aanwụbejeru akpụru

\par }{\QB ẹnya ojii-a.


\par }{\Q \VS{11}Ọo ẹgube ono, ugo anọduje

\par }{\QB ephephe ẹpfune iya;

\par }{\QB erwuphe l'eli ụnwu iya-a;

\par }{\QB mbụ ẹgube ono,

\par }{\QB ọosashije ǹkù iya pakọo ụnwu iya;

\par }{\QB mbụ parụ phẹ l'igburọnu ǹkù iya;


\par }{\QB \VS{12}bụ gẹ Chipfu nwẹkinyi iya

\par }{\QB duru phẹ;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu agwa ndu ọhozo,

\par }{\QB yeru iya ẹka.


\par }{\Q \VS{13}O doberu phẹ l'ẹka ha l'eli

\par }{\QB lẹ mgboko;

\par }{\QB g'ẹphe bụru ishi.

\par }{\Q Ọ bụru akpụru-iphe,

\par }{\QB mịru l'ẹgu bẹ ẹphe riru.

\par }{\Q O mekwaaphọ; ẹphe ria manụ-ẹnwu,

\par }{\QB shi lẹ mkpuma;

\par }{\QB yẹe manụ, shi l'alị,

\par }{\QB dụ epfu epfu.


\par }{\Q \VS{14}Manụ ẹra-eswi;

\par }{\QB yẹe mini-ẹra atụru;

\par }{\QB waa nwatụru, tsụru ẹba; yẹe ebili;

\par }{\QB waa iphe-edobe,

\par }{\QB shi l'alị Beshanu; yẹe eghu;

\par }{\QB waa ọkpobe witi

\par }{\QB bẹ o gudekwaphọ zụ-jia phẹ ẹpho.

\par }{\Q Tẹme ẹphe ngụkwaapho

\par }{\QB mẹe uswe-uswe,

\par }{\QB shi l'akpụru vayịnu.


\par }{\Q \VS{15}Ọle Jieshurunu\FTNT{*}{{\FR 32:15 }{\FR{32:15
}}{\FT{Iphe Jieshurunu bụ bẹ bụ ‘onye pfụberekoto’ bụ iya bụ l'ọo ndu Ízurẹlu bẹ eepfu ama ẹka.}}} datachaẹrupho okporokpo; o kwefu ike.

\par }{\Q Ọ daru okporokpo;

\par }{\QB bya adụwa bọgili-bọgili.

\par }{\Q Ọ tsụwaru onwiya ẹba;

\par }{\QB tẹme ọ gbẹ teke ono

\par }{\QB bya ajịka Chileke,

\par }{\QB meru iya nụ.

\par }{\Q Ọ bụru oke mkpuma ono,

\par }{\QB dzọtaru iya nụ ono

\par }{\QB bẹ o gude weaha

\par }{\QB gbẹgele-gbẹgele.


\par }{\Q \VS{16}Ẹphe shi nno kpata;

\par }{\QB o koaharụ phẹ okophoo

\par }{\QB k'agwa ndu ọhozo

\par }{\QB ẹphe jetaru dobegba.

\par }{\Q Ọ bụru ahụma ahụma ono,

\par }{\QB ẹphe eme ono bẹ ẹphe gude mee;

\par }{\QB ẹhu ghuahaa ya eghu.


\par }{\Q \VS{17}Ẹphe watarụ egwe ngwẹja

\par }{\QB nụ ọbvu, abụdu Chileke;

\par }{\QB mbụ agwa, ẹphe amajẹduru;

\par }{\QB agwa ọ̀phúú, bụa mgboru nta-a

\par }{\QB bẹ ọ fụtaru; agwa, nna unu oche

\par }{\QB phẹ atsụjeduru ebvu.


\par }{\Q \VS{18}Ọ kwa oke mkpuma ono,

\par }{\QB zụfutaru unu ono bẹ unu

\par }{\QB gbakụtaru azụ;

\par }{\QB mbụ l'ọo Chileke ono,

\par }{\QB bụ onye nwụru unu ono bẹ

\par }{\QB unu zọharu.


\par }{\Q \VS{19}Tọbudu iya bụ;

\par }{\QB Chipfu bya ahụma iphe ono,

\par }{\QB ẹphe eme ono;

\par }{\QB bya asọaha phẹ oyi;

\par }{\QB noo kẹle ụnwu iya nwoke;

\par }{\QB mẹ kẹ nwanyị bẹ kpatsuru iya

\par }{\QB ẹhu-eghu.


\par }{\Q \VS{20}Ọ sụ: “Mu e-wofu phẹ ẹnya;

\par }{\QB gẹ mu hụmaeshikwa iphe,

\par }{\QB ẹphe e-mechaa bụru.

\par }{\Q Noo kẹle ẹphe bụ ọgbo,

\par }{\QB ụzo phẹ gberu nggọ;

\par }{\QB mbụ ụnwegirima,

\par }{\QB ta apfụshijedu ike l'iphe,

\par }{\QB ẹphe pfuru.


\par }{\Q \VS{21}Ẹphe gude iphe, abụdu Chileke

\par }{\QB eme gẹ mu wata eko okophoo;

\par }{\QB gude ụnwu agwa,

\par }{\QB bụchaa iphe-mmanụ akpatsu

\par }{\QB mu ẹhu-eghu.

\par }{\Q Mu e-gudekwanụ ọha,

\par }{\QB abụdu ọkpobe ọha

\par }{\QB meru okophoo ye phẹ l'ẹhu;

\par }{\QB gude ọha, eme eswe kpatsu

\par }{\QB phẹ ẹhu-eghu;


\par }{\QB \VS{22}kẹle oke ẹhu-eghu mu bẹ gbanwuhuwaru ọku;

\par }{\QB ọku ọbu jee eke gbiriri jasụ

\par }{\QB l'o kerwua ime ime alị-maa.

\par }{\Q Ọo-kekọta mgboko; yẹe iphe,

\par }{\QB a kpatarụ dobe iya;

\par }{\QB l'o woru ọku tụa l'ẹka úbvú futaru.


\par }{\Q \VS{23}Mu a-tụpyabe phẹ iphe-ẹhuka.

\par }{\Q Ọ bụru phẹ bẹ mu a-nọdu

\par }{\QB awụ apfụ mu l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{24}Mu e-me g'ẹjo ọkpa-nri

\par }{\QB byapfuta phẹ;

\par }{\QB l'o mee g'ẹphe korofu ẹnya.

\par }{\Q Mu emee; okpomọku

\par }{\QB erebushi phẹ anụ;

\par }{\QB ẹjo iphe-ememe,

\par }{\QB atụko phẹ gbushia.

\par }{\Q Mu e-me g'ẹjo anụ-ẹgbudu

\par }{\QB gude ẹpyii-eze bya atajashịa phẹ;

\par }{\QB ẹjo agwọ, awụ l'alị,

\par }{\QB atagbushia phẹ l'ẹru.


\par }{\Q \VS{25}Ogu-echi bẹ ee-gude egbu phẹ pyaapyaa l'etezi.

\par }{\Q Ndzụ-agụgu anma phẹ ẹhu

\par }{\QB godagoda l'ime ụlo.

\par }{\Q Ụnwokorobya;

\par }{\QB mẹ ụnwumgboko;

\par }{\QB mẹ ụnwegirima nshịi;

\par }{\QB mẹ ndu ẹwó befuru l'ishi

\par }{\QB atụko bụru mkpurupyata.


\par }{\Q \VS{26}Mu shi sụ lẹ mu achịkashi phẹ;

\par }{\QB ẹphe edzuru ẹkameka;

\par }{\QB bya emee g'a ta nyatabahẹ

\par }{\QB phẹ l'eliphe.


\par }{\Q \VS{27}Obenu l'ọo ẹjo opfu ndu ọhogu

\par }{\QB phẹ bẹ mu ezeru;

\par }{\QB mbụ; a -nọnyakwa;

\par }{\QB ndu ọhogu phẹ pfua iphe,

\par }{\QB abụdu ire-lanụ.

\par }{\Q G'ẹphe ta anọnya wata epfu sụ:

\par }{\QB ‘L'ọ kwa ẹphebedua gude

\par }{\QB ẹka phẹ lwụ-kpe phẹ;

\par }{\QB l'ọ tọ bụebekwa Chipfu

\par }{\QB meẹberu iphemiphe ono!’ ”


\par }{\Q \VS{28}Sụ-a; ndu Ízurẹlu bụkwa ọha, egomunggo swehuru.

\par }{\Q Ọ tọ dụkpodaa iphe,

\par }{\QB edoje phẹ ẹnya mẹ nanụ.


\par }{\Q \VS{29}Ọme l'ọ dụru mmamiphe,

\par }{\QB dụ phẹ l'ẹhu;

\par }{\QB mẹ iphe-a edokwa phẹ ẹnya.

\par }{\Q Mbụ m'ẹphe amakwaru-a

\par }{\QB g'o mechaa nwụaru phẹ

\par }{\QB teke ikpazụ.


\par }{\Q \VS{30}?Dẹnu g'onye lanụ e-shi

\par }{\QB chịa ụnu ụmadzu labọ

\par }{\QB l'ụmadzu ụkporo iri ọso?

\par }{\Q Mbụ-a; ?dẹnu g'ụmadzu labọ

\par }{\QB e-shi chịa ụnu ụmadzu ise ọso

\par }{\QB g'ẹphe gbala; gbahaa l'onye ono,

\par }{\QB bụ Agbara-mkpuma phẹ ono

\par }{\QB bẹ gbahawaru phẹ ẹka;

\par }{\QB mbụ lẹ Chipfu mịwaru phẹ ẹnya?


\par }{\Q \VS{31}Kẹle mkpuma nkephẹ ta adụdu gẹ Agbara-mkpuma k'anyi.

\par }{\Q Ndu ọhogu anyi makwarụ-a l'ọo

\par }{\QB g'ọ dụ bụ ono.


\par }{\Q \VS{32}Vayịnu nkephẹ shi lẹ vayịnu

\par }{\QB kẹ ndu Sọdomu.

\par }{\Q Ọ bụru l'ẹgu ndu Gọmóra

\par }{\QB bẹ akpụru vayịnu phẹ shi.

\par }{\Q Akpụru vayịnu phẹ nọdu

\par }{\QB egbu egbugbu.

\par }{\Q Itoto iya nọdu atsọkota ilu.


\par }{\Q \VS{33}Mẹe phẹ bụkwa obire ẹjo agwọ;

\par }{\QB tẹme ọ bụru ẹjo ọnu-mini,

\par }{\QB shi óghù l'ọnu.


\par }{\Q \VS{34}“Mu woru iphemiphe ono

\par }{\QB kwakọbe ree;

\par }{\QB mbụ lẹ mu kwachiwaru iya l'ẹka

\par }{\QB mu doberu ẹku,

\par }{\QB mu nweru enweru.


\par }{\Q \VS{35}Ọ kwa mbẹdua nwe emelata.

\par }{\Q Ọo mbẹdua a-pfụ

\par }{\QB phẹ ụgwo phẹ.

\par }{\Q O -beẹpho teke ono bẹ ọkpa

\par }{\QB e-chifu phẹ.

\par }{\Q Mbụ lẹ mbọku, ẹphe a-bụru

\par }{\QB mkpurupyata nọakwa ntse.

\par }{\Q Ọla-l'iswi gudeakwa ọso achị

\par }{\QB phẹ kpabẹ kpabẹ.”


\par }{\Q \VS{36}Ọ kwa Chipfu a-harụ

\par }{\QB ndibe iya enge.

\par }{\Q Ọ bụru iya a-phụru

\par }{\QB ndu-ozi iya obu-imemini;

\par }{\QB mẹ ọ -hụmaepho l'ike

\par }{\QB ta adụedu phẹ mẹ nanụ;

\par }{\QB mbụ l'ọ tọ dụedu onye

\par }{\QB ghuduru nụ: ohu mẹ amadụ.


\par }{\Q \VS{37}Ọo-sụ phẹ:

\par }{\QB “?Dẹnu agwa phẹ ọbu;

\par }{\QB mbụ mkpuma phẹ ono,

\par }{\QB ẹphe agbabajẹ je

\par }{\QB anọdu eze ndzụ?


\par }{\Q \VS{38}Mbụ agwa,

\par }{\QB atajẹ ẹ̀bà anụ ngwẹja phẹ;

\par }{\QB bya angụa mẹe ngwẹja phẹ ono.

\par }{\Q G'ọ gbẹshinu bya eyeru

\par }{\QB unu ẹka!

\par }{\Q G'ọ gbobutanu unu!


\par }{\Q \VS{39}Unu hụmakwa;

\par }{\QB ọ kwa mbẹdua kpoloko

\par }{\QB bụ Chileke!

\par }{\Q Ọ tọ dụekwa Chileke ọzo, dụ nụ;

\par }{\QB gbahaa mbẹdua.

\par }{\Q Ọ kwa mbẹdua emeje g'a nwụhu;

\par }{\QB tẹme mu nọdu emeje

\par }{\QB g'a nọdu ndzụ.

\par }{\Q Ọo mbẹdua emekajẹ iphe;

\par }{\QB ọ bụru mu emeje g'e wekọrohu;

\par }{\QB ọphu ọ dụdu onye adụ ike

\par }{\QB anafụ mu onye mu guderu.


\par }{\Q \VS{40}Mu paliru ẹka mu mabẹ

\par }{\QB l'imigwe ria angụ sụ:

\par }{\Q Ọo gẹ mu bụ onye a-nọ ndzụ

\par }{\QB jasụ l'ojejoje-a bụ gẹ mu

\par }{\QB epfu sụ:


\par }{\Q \VS{41}Mu -baẹpho ogu-echi mu ono,

\par }{\QB egbu nwịinwii ono ababa;

\par }{\QB bya aparu iya l'ẹka;

\par }{\QB gude kpeahaa ikpe;

\par }{\QB bẹ mu e-melata ndu ọhogu mu;

\par }{\QB mbụ pfụa ndu kpọru mu ashị ụgwo.


\par }{\Q \VS{42}Mu e-me gẹ mee nemadzụ

\par }{\QB ngụguchaa apfụ mu angụgu;

\par }{\QB mbụ mee ndu e gburu egbugbu;

\par }{\QB waa ndu a kpụru lẹ ndzụ.

\par }{\Q Tẹme ogu-echi mu asụa

\par }{\QB nemadzụ pyaapyaa;

\par }{\QB gbushia ishi ndu bụ

\par }{\QB ndu-ishi ndu ọhogu mu ono.”


\par }{\Q \VS{43}Unu tee ẹswa;

\par }{\QB unubẹ ọhamoha!

\par }{\Q G'unu lẹ ndibe Chileke tee ẹswa!

\par }{\Q Noo kẹle ọo-gwata ụgwo

\par }{\QB ishi ọchi ụnwu iya.

\par }{\Q Ndu ọhogu iya bẹ oo-melata

\par }{\QB ụgwo iphe, ẹphe eme iya.

\par }{\Q L'ọ pfụa ụgwo iphe-ẹji,

\par }{\QB ndu nkiya meru l'alị iya.


\par }{\PP \VS{44}Mósisu ẹphe lẹ Jioshuwa nwa Nunu swịru bata; bya agụkota ebvu ono; ndu Ízurẹlu l'ophu nụmakota.


\par }{\PP \VS{45}Tọbudu iya bụ; Mósisu pfuchaẹrupho ndu Ízurẹlu iphemiphe ono;

\VS{46}bya asụkwa phẹ phọ: “Unu vukwaru opfu-a, mu rarụ unu arara ntanụ-a l'obu. Ọo ya bụ; g'unu ezia ụnwu unu g'ẹphe kwabẹ ẹnya mekọtaje iphemiphe, e deru l'ekemu-a.

\VS{47}G'opfu-a ta abụkwaru unu opfu, enwedu ishi; kẹle ọ kwa ẹka ono bẹ ndzụ unu nọ. Ọ bụru iphemiphe ono e-me g'unu karịberu nka l'alị ono, unu adagha ẹnyimu Jiọ́danu eje alwụta nworu ono.”


\par }{\SH Eepfu lẹ Mósisu a-nwụhu \newline  l'eli úbvú Nebo
\par }
{\PP \VS{48}Noo ya bụ; Chipfu bya epfuru yeru Mósisu l'eswe mbọku ono gẹdegede sụ:

\VS{49}“Nyihu úbvú-a, bụ úbvú úbvú Abarimu-a; mbụ úbvú Nebo, nọ l'alị Mówabu; bya anọdukwapho l'okotazụ mkpụkpu Jieriko; je ahụma alị Kénanu, bụ alị, mu abya anụ ndu Ízurẹlu g'ẹphe nworu.

\VS{50}Ọo l'eli úbvú ono, ii-nyihu ono bẹ ịi-nọdu nwụhu lapfu ndiche ngu phẹ; ẹgube ono, nwune ngu, bụ Erọnu nwụhuru l'úbvú Họru; lapfu ndiche iya phẹ ono.

\VS{51}Iphe, a-kpa iya nụ bụru l'unu nọ l'echilabọ ndu Ízurẹlu lẹ mini Meriba kẹ Kadẹshi, nọ l'echiẹgu Zinu kwefuru mu ike; mbụ l'ọo l'unu te emeduru g'a maru gẹ mu dụ-be nsọ l'echilabọ ndu Ízurẹlu.

\VS{52}Ọo ya meru iphe, bụ ụzenya bẹ ịi-gbẹ hụma alị ono; ọle ị tịi bahụdu l'alị ọbu, mu a-nụ ndibe mu, bụ ndu Ízurẹlu ono.”




\par }\Chap{33}{\SH Mósisu agọ ọnu-ọma anụ ọkpa-ipfu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọwaa bụ ọnu-ọma, onye kẹ Chileke, bụ Mósisu gọru nụ ụnwu Ízurẹlu tẹme ọ nwụhu.

\VS{2}Ọ sụru:

\par }{\Q “Chipfu shi l'úbvú úbvú Sayịnayi bya.

\par }{\Q Mbụ-a; ọ gbẹ l'ụzo alị Siye nwuaru phẹ kẹ phoo gẹ nchi-abọhu.

\par }{\Q Ọ gbẹ l'úbvú Paranu echiru phẹ kẹ swachaswacha;

\par }{\QB chịru ụnubuku ndu dụ nsọ abya;

\par }{\QB bya aparu ọku, enwu enwunwu l'ẹkutara.


\par }{\Q \VS{3}Sụ-a; ndiphe bẹ o yeru obu;

\par }{\QB mbụ l'iphe, bụ ndu dụ nsọ nọkota iya l'ẹka.

\par }{\Q Ẹphe nọdu adajẹ kpurumu lẹ mgboru ọkpa iya; phozeta baarụ iya ẹja.

\par }{\Q Ọ bụru iphe, o pfuru bẹ ẹphe emeje.


\par }{\Q \VS{4}Mósisu tụru ekemu doberu anyi;

\par }{\QB ọ bụru okiphe k'oshilọkpa Jiékọpu l'ophu.


\par }{\Q \VS{5}Chipfu bụru eze ndu Jieshurunu

\par }{\QB teke ono, ndu-ishi lẹ Ízurẹlu;

\par }{\QB ẹphe l'ọkpa-ipfu ndu Ízurẹlu l'ẹhu l'ẹhu dzukoru ono.


\par }{\Q \VS{6}Gẹ ndzụ bụkwaru k'ọkpa-ipfu Rúbẹnu!

\par }{\Q G'ọ tọ chịhukwa; ọphu awa iya epehukwa!”


\par }{\PP \VS{7}Ọwaa bụ iphe, o pfuru l'ẹhu ọkpa-ipfu Jiuda:

\par }{\Q “Jiko Chipfu; nụmajekwa olu ndu Jiuda!

\par }{\Q Dutakwa phẹ dupfuta ndu nkephẹ;

\par }{\QB l'i mee g'ẹka shihuje phẹ ike l'ọgu!

\par }{\Q Jiko yejenuru phẹ ẹka g'ẹphe lwụ-kpee ndu ọhogu phẹ!”


\par }{\PP \VS{8}Ọkpa-ipfu Lívayi bẹ o pfuru nkephẹ; sụ:

\par }{\Q “Gụbe Chipfu; menaa g'ọkpa-ipfu Lívayi tụjeru ngu ido,

\par }{\QB bụ iya bụ tumimu yẹe urimu ngu; gudeje maru iphe, bụ obu ngu;

\par }{\QB mbụ ndu ị hụru ama lẹ Masa;

\par }{\QB tẹme gụ l'ẹphe see opfu l'agụga mini Meriba.


\par }{\Q \VS{9}Ọo phẹ pfuru kẹ nna phẹ; yẹe kẹ ne phẹ;

\par }{\QB sụ l'ẹphe ta akpadu phẹ ishi.

\par }{\Q Ẹphe mịa ụnwu, ẹphe nwụru anwụnwu ẹnya;

\par }{\QB mịkwaapho unwune phẹ ẹnya.

\par }{\Q Obenu l'ẹphe letaru ẹnya mee opfu ngu;

\par }{\QB bya eletakwaphọ ọgbandzu ngu ẹnya.


\par }{\Q \VS{10}Ọ bụ phẹ e-zije ndibe Jiékọpu iphe, ị sụru g'e meje.

\par }{\Q Ẹphe ezia ndu Ízurẹlu iphe, ị tụru l'ekemu.

\par }{\Q Ọ bụru phẹ e-dobejeru ngu ụ̀nwù-isẹnsu;

\par }{\QB bụru phẹ e-dobeje ngwẹja-akpọ-ọku l'ọru-ngwẹja ngu.


\par }{\Q \VS{11}Jiko Chipfu; gọru ọnu-ọma ye l'akanya, oose!

\par }{\Q Jiko g'ozi, o gude ẹka iya jee dụjekwa ngu ree!

\par }{\Q Ndu ono, wụ-lihuru etso iya opfu ono;

\par }{\QB mẹ ndu ono, kpọru iya ashị ono; nyakashinaa phẹ ọkpu-nka;

\par }{\QB k'ọphu ẹphe ta adụbaedu ike egbeli ishi ọzo!”


\par }{\PP \VS{12}Ọkpa-ipfu Benjiaminu bẹ o pfuru nkiya; sụ:

\par }{\Q “Onye Chipfu yeru obu l'a-nọdu nọ-kube iya; tụsaru ẹhu.

\par }{\Q Ọ bụru Chipfu anọduje egbobuta iya eswe l'ẹnyashi.

\par }{\Q Ọ bụru l'echi ọkpoma Chipfu bẹ ọo-nmakojeru.”


\par }{\PP \VS{13}Ọkpa-ipfu Jiósẹfu bẹ o pfuru nkiya; sụ:

\par }{\Q “G'alị iya bụkwaru alị, Chipfu gọru ọnu-ọma nụ.

\par }{\Q G'ọ kwajẹru phẹ ẹguru iji, shi l'imigwe;

\par }{\QB l'ọ nwụru phẹ mini ime alị shọkoshoko.


\par }{\Q \VS{14}G'ẹnyanwu mekwaa g'ẹguru akpụru-iphe, ọ kọberu l'alị mehuru iya!

\par }{\Q G'iphe, e meberu l'alị byaru iya gbụkugbuku l'ọnwa l'ọnwa!


\par }{\Q \VS{15}G'a nụkwa iya iphe, kachakpọo ree, shi l'úbvú úbvú ndiche ono;

\par }{\QB yẹe ẹguru iphe, shigbaa lẹ nwa-obvù ojejoje onoya!


\par }{\Q \VS{16}G'e gudekwa iphe, kachaa ree, jiru eliphe kebe iya l'ọma!

\par }{\Q Gẹ Jiósẹfu tụbakwa onye ono l'ẹnya;

\par }{\QB mbụ onye ono, nọ l'irwu nwoshi ono, enwu ọku ono!

\par }{\Q G'iphemiphe-a bụkotakwaru kẹ Jiósẹfu;

\par }{\QB onye bụ onye-ishi l'echilabọ unwune iya.


\par }{\Q \VS{17}Ọ dụ akpabiri g'oke-eswi, vu ụzo l'ẹpho ne iya.

\par }{\Q Mpu iya dụ gẹ k'atsụ.

\par }{\Q Ọ bụru mpu iya ono bẹ oo-gude adụ-tsushi ọhamoha l'ophu;

\par }{\QB mbụ je akpaa lẹ ndu bu l'ẹka igwe beru alị beru.

\par }{\Q Nokwaphọ g'ụnubuku oshilọkpa Ifuremu dụ;

\par }{\QB bya abụkwarupho nno bụ g'agụta agụta oshilọkpa Manásẹ dụ.”


\par }{\PP \VS{18}Ọkpa-ipfu Zebulọnu bẹ o pfuru nkiya; sụ:

\par }{\Q “G'ẹhu tsọje ngu ụtso; Zebulọnu; teke ịilufu alụfu.

\par }{\Q G'ẹhu tsọkwa ngu phọ; Isaka; mẹ ị nọdu l'ibe ngu.


\par }{\Q \VS{19}Ẹphe e-ku ndiphe g'ẹphe dzukọo l'úbvú.

\par }{\Q Ẹphe anọdu l'úbvú ono gwee ngwẹja l'ụzo, pfụru ọto.

\par }{\Q Ọ bụru iphe-ọma, kụru l'eze-ẹnyimu;

\par }{\QB waa ẹku, domigbaaru onwiya l'alị-evevee

\par }{\QB bẹ ẹphe e-gude buru.”


\par }{\PP \VS{20}Ọkpa-ipfu Gadu bẹ o pfuru nkiya; sụ:

\par }{\Q “G'ajaja bụru k'onye meru g'alị Gadu jaa àjàjà.

\par }{\Q Ipfu Gadu tọkpoepho nwẹhu zẹ; kụpyabe ishi g'oduma.

\par }{\Q Iphemiphe, ọ hụmaru bẹ oozijashịje ẹka; zijashịa ya ishi.


\par }{\Q \VS{21}Ọ họtaru alị, kakọta ree doberu onwiya;

\par }{\QB kẹle ọ bụ ẹka oke alị kẹ ndu-ishi ndu ojọgu nọ

\par }{\QB bẹ ndu-ishi ndu Ízurẹlu edzukobeje;

\par }{\QB mee iphe, pfụru ọto l'ẹnya Chipfu;

\par }{\QB bya edobe iphe, ọ sụru g'e meje.”


\par }{\PP \VS{22}Ọkpa-ipfu Danu bẹ o pfuru nkiya; sụ:

\par }{\QB “Danu bụkwa nwa oduma, shi lẹ Beshanu apfụ shọoshoo eje abya.”


\par }{\PP \VS{23}Ọkpa-ipfu Nafụtali bẹ o pfuru nkiya; sụ:

\par }{\Q “Nafụtali bẹ tụbaakwaru Chipfu l'ẹnya.

\par }{\QB Tẹme ọnu-ọma Chipfu bụkwarupho nkiya.

\par }{\Q Oke alị iya bẹ shi l'ụzo eze-ẹnyimu Gálili; je akpaa l'ụzo ndọhali.”


\par }{\PP \VS{24}Ọkpa-ipfu Asha bẹ o pfuru nkiya; sụ:

\par }{\Q “G'ọnu-ọma ụnwu kẹ Asha kakọta k'ụnwegirima ọzo shii.

\par }{\Q G'ọ tụbakwa unwune iya l'ẹnya.

\par }{\Q G'ọkpa iya dekwaru ederu lẹ manụ.


\par }{\Q \VS{25}G'iphe, ii-gudeje gụ-chia ọguzo ngu bụkwaru ígwè; yẹe onyirubvu.

\par }{\Q Ike ngu; yẹe ujiku ole, ịi-nọ a-haẹrupho ẹnya nhamụnha.


\par }{\Q \VS{26}Ọ tọ dụkwa onye dụ gẹ Chileke kẹ Jieshurunu;

\par }{\QB onye aghajajẹ akpaminigwe ẹbo bya eyeru unu ẹka;

\par }{\QB tẹme ọ nọdu adụje akpabiri l'ẹka ọogha l'urwukpu.


\par }{\Q \VS{27}Ọ kwa Chiojejoje bụ onye ịi-nọduje l'ime iya eze ndzụ.

\par }{\Q Ọ bụru oshi-ẹka ojejoje iya ono bẹ ọodeje ngu lẹ mkpula; kuta; heru eheru.

\par }{\Q Ọ nọdu achịfuje ndu ọhogu ngu l'atatiphu ngu; sụ ngu:

\par }{\Q ‘Ngwa; tụko phẹ gbushia!’


\par }{\Q \VS{28}Ọo ya bụ lẹ ndu Ízurẹlu e-buru; tụsaru ẹhu;

\par }{\QB ọ tọ dụdu iphe, byaru eme phẹ nụ.

\par }{\Q Mbụ l'eri Jiékọpu e-buru mbvulẹhu phẹ l'alị, ereshi yẹe mẹe dụ.

\par }{\Q Tẹme igwe akwaaru phẹ iya iji.


\par }{\Q \VS{29}Ẹhutso bẹ a gọru nụ unubẹ ndu Ízurẹlu.

\par }{\Q ?Bụ onye dụ g'unu; unubẹ ndu Chipfu dzọtaru?

\par }{\Q Ọo yẹbedua bụ onye egbobutaje unu; bya abụru onye eyejeru unu ẹka.

\par }{\Q Ọ bụkwarupho yẹbedua bụ ogu-echi, unu gude eku onwunu.

\par }{\Q Ndu ọhogu unu e-gude ndzụ-agụgu byapfuta unu;

\par }{\QB unu azọpyashia ẹka ẹphe agwajẹ iphe azọpyashi.”




\par }\Chap{34}{\SH Anwụhu Mósisu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Noo ya; Mósisu gbẹ lẹ nsụda Mówabu nyihu úbvú Nebo, bụ iya bụ úbvú, kachaa l'eli l'ime úbvú úbvú Pisiga, nọ ghaaru mkpụkpu Jieriko iphu. Chipfu bya egoshikọta iya alị ono g'ọ ha; a -gbẹ l'alị Giladu jasụ l'alị ndu Danu;

\VS{2}goshigbua ya alị ndu Nafụtali l'ophu; yẹe alị ndu Ifuremu; waa alị ndu Manásẹ; mẹkpoo alị ndu Jiuda l'ophu je akpaa l'eze-ẹnyimu ụzo ẹnyanwu-arịba;

\VS{3}goshigbua ya echiẹgu ndọhali; mẹkpoo uswe iya ono l'ophu; eshikpọo lẹ nsụda kẹ mkpụkpu Jieriko, bụ iya bụ ndu Ọha-mpfụ; je akpaa lẹ mkpụkpu Zowa.


\par }{\PP \VS{4}Tọbudu iya bụ; Chipfu sụ iya: “Ọwaa bụ alị ono, mu riburu Ébirihamu; waa Áyizaku; waa Jiékọpu angụ lẹ mu a-nụ oshilọkpa phẹ ono. Mu hawaru ngu g'i gude ẹnya ngu hụma iya; ọle ị tịi bahụdu iya abahụ.”

\VS{5}Ọo ya bụ; onye-ozi Chipfu ono, bụ Mósisu nwụhu l'ẹka ono l'alị ndu Mówabu; ẹgube Chipfu pfuru iya.

\VS{6}O woru iya lia lẹ nsụda l'alị ndu Mówabu l'ẹka nọ ghaaru mkpụkpu Bẹtu-Peyọ iphu; ọle ọ tọ dụdu onye maru nhamụnha ẹka e liru iya jasụ ntanụ-a.

\VS{7}Mósisu nọru ụkporo apha ishii; tẹme ọ nwụhu; ọle ọ tọ phụjeduru ragaraga; ọphu ọkpehu iya alwajẹduru alị.

\VS{8}Ndu Ízurẹlu nọdu lẹ nsụda Mówabu ono kwaa ẹkwa Mósisu ụkporo abalị l'abalị iri. Ẹphe nọchaa nno; eswe mbọku, eegude akwa Mósisu bvụ.


\par }{\PP \VS{9}Unme mmamiphe bya eji Jioshuwa nwa Nunu ẹhu; noo kẹle Mósisu byiberu iya ẹka l'ishi. Ndu Ízurẹlu nọdu emeje iphe, o pfuru; ẹphe shi nno mekọtaepho iphe ono, Chipfu tụru Mósisu ekemu iya ono.

\VS{10}Eshi teke ono ta adụkwa onye mpfuchiru, fụtajeru l'alị Ízurẹlu, dụ gẹ Mósisu; mbụ onye Chipfu maru iphu l'iphu.

\VS{11}Ọ tọ dụdu onye dụ g'ọo ya l'eme iphe-ọhumalenya; yẹe iphe, dụ biribiri, bụ ọphu Chipfu ziru iya; o je emeshia l'alị Ijiputu; mbụ meeru Fero; yẹe ndu-ozi iya; mẹ ndu alị iya l'ophu.

\VS{12}Ọphu ọ dụdu onye dụ gẹ Mósisu l'enweru oke agburẹhu; yẹe eme iphe, parụ ẹka bya adụ ebvu l'ẹnya, bụ ọphu ọ nọ l'iphu ndu Ízurẹlu l'ophu meshia.

\par }