\NormalFont\ShortTitle{1 Sámẹlu}

{\MTB Ẹkwo

\par }{\MT Sámẹlu

\par }{\MTB kẹ mbụ



\par }\ChapOne{1}{\SH Hana yẹe Penina
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọ dụru nwoke lanụ, shi lẹ mkpụkpu Ramatayimu-Zofimu; mbụ l'alị úbvú úbvú ndu Ifuremu. Ẹpha nwoke ono bụ Ẹlukana; nwa Jierohamu; mbụ nwanwa Elihu. Elihu ono bụ nwa kẹ Tohu; Tohu bụru nwa kẹ Zufu, bụ onye Ifuremu.

\VS{2}Ẹlukana ono bẹ lụru ụnwanyi labọ; onye lanụ aza Hana; onye ọphuu nọdu aza Penina. Penina bẹ nwụshiru ụnwegirima; obenu lẹ Hana ta adụdu nwa, ọ nwụtaru.


\par }{\PP \VS{3}Aphagapha bẹ nwoke ono eshije lẹ mkpụkpu iya jeshia mkpụkpu Shilo je abarụ Chipfu, bụ Ọkalibe-Kakọta-Ike ẹja; gwerụ ngwẹja nụ iya. Ọ bụru ụnwu Elayi, ẹpha phẹ bụ Hofini waa Finehasu bẹ bụ ndu-uke kẹ Chipfu l'ẹka ono.

\VS{4}Ọ nọdu abụjeru teke Ẹlukana gwerụ ngwẹja ono; o woru oke anụ hẹe nyee ya, bụ Penina; bya ahẹchaa ụnwu iya unwoke; mẹ ụnwu iya ụnwanyi.

\VS{5}Ọle Hana bẹ ọonmeje anụ anmẹe; kẹle o yeru iya obu; egudekpọro lẹ Chipfu mechiru iya ẹkpa nwa; ọphu ọotsudu ime.

\VS{6}Ọ bụru kẹle Chipfu mechiru iya ẹkpa nwa; ọphu ọ tsụdu ime ono kpatarụ iphe, nyeji iya anọduje adụka iya l'ọ́nyá ono gude akpatsushi iya aphụ.

\VS{7}Ọ bụru nno bụ g'ọonoduje anwụ aphagapha. Ọ nọdu abụjeru gẹ Hana jekpọoru l'eze-ụlo Chipfu; nyee ji iya ono akpatsu iya aphụ; k'ọphu bụ l'ọokwaje ẹkwa; jịka eri nri.

\VS{8}Ẹlukana, bụ ji iya abya asụ iya: “Hana; ?bụ gụnu bẹ ịikwaru ẹkwa kẹ te eri nri? ?Bụ gụnu bẹ aphụ jiru ngu obu? Mu ta akadụ ngu ụnwu iri abụru iphe tọo?”


\par }{\PP \VS{9}Tọbudu iya bụ; Hana kwolihu g'ẹphe righechaaru nri; bya angụa iphe-angụngu lẹ Shilo. Teke onoya bẹ Elayi, bụ onye uke Chileke nọ anọo l'oshi, dụ l'ọnu eze-ụlo Chipfu.

\VS{10}Hana gude obu aphụ raa ẹkwa; pfuru nụ Chipfu.

\VS{11}O ribua nte sụ: “Gụbe Chipfu, bụ Ọkalibe-katọta-ike; ọ -bụru l'ii-le ẹnya l'aphụ, byaru mụbe nwozi ngu; mbụ nyata mu; ọphu ị tị zọhaduru mụbe nwozi ngu; i -mewaa mu nwụta nwa nwoke bẹ mu e-woẹkwaru iya phọ nụ gụbe Chipfu g'ọ bụru nkengu jasụ g'ọo-nọ-bekpọru ndzụ. Ọphu rịzo abyadụ erwu iya l'ishi.”


\par }{\PP \VS{12}Tọbudu iya bụ: ọ nọdu epfu anụ Chipfu ono; Elayi nọdu elekpọe ya phọ ẹnya l'ọnu.

\VS{13}Hana gudekpọepho obu iya epfu anụ Chileke; ọ bụru ogbogboromọnu bẹ eme iya ụkporo; ọle a ta nụmakwanuru iphe, oopfu. Elayi nọdu arị l'ọo mẹe atsụ iya.

\VS{14}Ọ bya asụ iya “?Bụ teke ole bẹ ịi-ngubekpọru mẹe? Panụru mẹe haa!”


\par }{\PP \VS{15}Hana sụ iya: “Ọ tọ dụkwa nno; nnajịuphu mu. Mu bụkwa nwanyị, aphụ jiru obu. Mu ta angụkwaru mẹe; ọzoo iphe ọzo, atsụ atsụtsu. Ọ kwa g'ọ harụ mu l'obu bẹ mu shi akọshiru Chipfu.

\VS{16}Ta arịkwa lẹ nwozi ngu nwanyị bụ onye iphere bvụru l'iphu. Ọ kwa g'aphụ ono habe mu shii; waa g'ọotsu-be mu l'ẹhu bẹ mu shi teke ono pfushitaru Chileke.”


\par }{\PP \VS{17}Ọo ya bụ Elayi sụ iya: “Laa l'ẹhu-guu! Gẹ Chileke kẹ Ízurẹlu mekwaaru ngu iphe, ị rwọru iya.”


\par }{\PP \VS{18}Hana sụ iya: “Gẹ nwozi ngu nwanyị dụkwa ngu l'obu.” Ọo ya bụ; Hana tụgbua je eria nri; iphu bya atụsahu iya.


\par }{\PP \VS{19}O -rwua l'ọnmewa ụtsu echele iya; ẹphe gbẹshi bya abaarụ Chipfu ẹja tụgbua laphushia azụ l'ibe phẹ lẹ mkpụkpu Rama. Ẹlukana bya ejepfu nyee ya ono, bụ Hana; Chipfu nyata nwanyị ono.

\VS{20}Tọbudu iya bụ; ọ tsụta ime. O rwuẹ ya phọ l'ezeda; ọ nwụa nwa nwoke. Ọ gụa ya Sámẹlu sụ: “Iphe, kparụ iya nụ bụ l'ọo Chipfu bẹ mu rwọtaru iya.”


\par }{\SH Hana eye Sámẹlu l'ẹka Chileke
\par }
{\PP \VS{21}O be teke nwoke ono, bụ Ẹlukana yẹe ndibe iya tụgburu jeshia anụ Chileke ngwẹja; mẹkwapho g'o mee iphe, o kweru Chileke ukwe iya, bụ g'oomeje aphagapha;

\VS{22}ọphu Hana ejeduru; kẹle ọ sụru ji iya: “Mu tee jekwa jasụru teke a nafụadaru nwata-a ẹra; gẹ mu ekutakwa nụ iya je edobe l'ụlo Chipfu. Ọ bụwaruro l'ẹka ono bẹ oo-buru jasụru asụru.”


\par }{\PP \VS{23}Ji iya, bụ Ẹlukana sụ iya: “Mee ẹgube dụkpoe ngu phọ ree. Nọdunu jasụ teke ịi-nafụ iya ẹra. Ọo gẹ Chipfu mee g'opfu iya vụa.” Ọo ya bụ; nwanyị ono nọdu l'unuphu; hee nwa iya ono gbiriri jasụ ọ nafụ iya ẹra.


\par }{\PP \VS{24}Ọ nafụchaepho nwata ono ẹra; o kuta iya; yẹe ya swịru; bya akpụta oke-eswi, gbaru apha ẹto; wota ukpokutu-nri, jiru, nkwẹka labọ; bya egude otumu mẹe; duru iya jeshia l'ụlo Chipfu lẹ mkpụkpu Shilo; e -gudekpọoro lẹ nwata ono hakwadụ nwanshịi.

\VS{25}Ẹphe gbuchaa oke-eswi ono; ẹphe duta nwata ono dujeru Elayi.

\VS{26}Hana bya asụ Elayi: “Eshinu ị nọ ndzụ g'ị nọ iya-a; nnajịuphu mu; bẹ ọ kwa mu bụ nwanyị ono, pfụ-kubejeru ngu nụ l'ẹka-a; epfu anụ Chipfu ono.

\VS{27}Mu rwọru g'ọ nụ mu nwata-a; Chipfu mewaaru mu iphe ono, mu rwọru iya ono.

\VS{28}Ọo ya bụ lẹ nta-a bẹ mu ekuwaru iya anụ Chipfu. Ọo-bụru kẹ Chipfu jasụkpooru g'ọo-nọ-beru.” Ẹphe baarụ Chipfu ẹja l'ẹka ono.




\par }\Chap{2}{\SH Hana epfu anụ Chileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Hana pfuru nụ Chipfu sụ:

\par }{\Q “Obu mu ete ẹswa l'ime Chipfu; ọ bụru l'ime Chipfu ono bẹ a paliru mpu mu imeli.

\par }{\Q Mu nọdu asawaa kpaakpaa l'iphu ndu ọhogu mu; kẹle mu ete ẹswa l'ị dzọtaru mu.


\par }{\Q \VS{2}Ọ tọ dụkwa onye dụbaa nsọ gẹ Chipfu; ọphu ọ dụekwa onye ọzo, l'atụru ngu nụ.

\par }{\Q O to nwedu oke mkpuma, dụ gẹ Chileke anyi.


\par }{\Q \VS{3}Ọphu g'unu haa egude etsetse aba l'abaa;

\par }{\QB g'opfu etsetse te eshihẹkwa unu l'ọnu afụshi; noo kẹle Chipfu bụ Chileke, bụ iya nwe mmamiphe.

\par }{\Q Ọ bụru iya bụ onye enyochajẹ umere, nemadzụ emekọta ememe.


\par }{\Q \VS{4}Apfụ ndu ọkpehu bẹ anyakwoshiakwaru; ọle ndu ike bvụru bẹ a kwawaru ọkpehu g'onye kwarụ ngwọgu.


\par }{\Q \VS{5}Ndu rijiru ẹpho bẹ wowaru onwophẹ nụ l'opfu nri; obenu lẹ ndu ọphu m̀bà shi atụ bẹ ẹgu ta abyadụ agụbaa.

\par }{\Q Nwanyị ono, te eshidu atsụ ime bẹ nwụtawaru ụnwu ẹsaa; ọle onye ọphu nwụshiru ụnwu igwerigwe bẹ anwụpyashihuwaa anwụpyashihu.


\par }{\Q \VS{6}Ọo Chipfu adụje ike gbua egbugbu;

\par }{\QB ọ bụkwaru iya phọ emeje g'a dzụru ndzụ.

\par }{\Q Ọo ya bẹ enwubajẹ nemadzụ l'alị-maa;

\par }{\QB ọ bụkwaru iya phọ emeje g'e teta nọdu ndzụ.


\par }{\Q \VS{7}Ọo Chipfu bẹ emeje g'a daa ụkpa; ọ bụkwaru iya phọ bẹ emeje g'e nweru iphe.

\par }{\Q Ọo ya ewozetajẹ nemadzụ alị; ọ bụkwaru iya phọ bụ onye ewolije nemadzụ eli.


\par }{\Q \VS{8}Ookulije ndu ụkpa, gwọru l'urwuku;

\par }{\QB ndu adụdu g'ọ dụ phẹ bẹ ookufutajẹ l'ikpọzu.

\par }{\Q Oowojeru phẹ dobe l'echilabọ ndu-ishi;

\par }{\QB mbụ dobe phẹ l'ẹka ẹphe anọduje eri ùbvù.

\par }{\Q Ẹka a tụru ọkpali mgboko bụkota kẹ Chipfu; ọ bụru l'eli iya bẹ o bvugabẹru mgboko.


\par }{\Q \VS{9}Ọo-nọduje abọru ndu dụru iya nsọ ụzo; ọle ndu ẹjo-ememe bẹ oomeje g'ẹphe tabuhu ọnu l'ọchii.

\par }{\Q Ọ tọ bụkwa ọkpehu bẹ nemadzụ egudeje phafụta ishi;


\par }{\QB \VS{10}ndu achọ Chipfu opfu bẹ aa-nyakwoshi yẹgiriyegiri.

\par }{\Q Oo-shi l'imigwe gude egbigwe bapfuta phẹ; ọo Chipfu e-kpe mgboko l'ophu ikpe jasụ l'ẹka o jeberu.

\par }{\Q Ọo-nụ Onye eze iya ike; mbụ woru mpu onye nkiya, a wụru manụ l'ishi palia eli.”


\par }{\PP \VS{11}Tọbudu iya bụ; Ẹlukana phẹ tụgbua lashịa ibe phẹ lẹ mkpụkpu Rama. Nwata ono, bụ Sámẹlu nọdu l'ẹka Elayi, bụ onye uke kẹ Chileke jeahaarụ Chipfu ozi.


\par }{\SH Iwashị ụnwegirima ibe Elayi
\par }
{\PP \VS{12}Ụnwegirima ibe Elayi bya abụkotaru ndu iwashị; ọphu ẹphe ta agụbeduru Chipfu iphe.

\VS{13}Iphe, ndu-uke Chileke emejekpọo bụ l'ọobujeru teke o nweru onye gwerụ ngwẹja; bẹ nwozi onye uke Chileke egudeje ójì, nweru ọnu ẹto bya mẹ anụ ono shikwaduru l'epfu.

\VS{14}Ọ -bya l'oo-bvua ya l'ite-ọku ono; ọzoo nwitoshi ono; ọzoo l'eze ite ono; ọzoo l'ite ono, e gude eshi anụ ono. Iphe, ójì ono rwụtaru bẹ onye uke kẹ Chileke ewotajẹ l'ọo-bụru nkiya. Noo g'ẹphe emegbabẹje iya iphe, bụkpoo ndu Ízurẹlu l'ophu, gude iphe-ngwẹja bya lẹ Shilo bụ ono.

\VS{15}Tẹme ọ nọdu abụjeru; a -bya l'akpọ ẹba-iphe ono, e gude egwe ngwẹja ono ọku; nwozi onye uke Chileke ono abyapfuta onye ọbu, egwe ngwẹja ọbu; bya asụ iya: “Nụkwa mu anụ, onye uke Chileke a-hụ ahụ̀hù; l'ọ tọo natakwa ọphu e shiru eshishi; gbahaa k'oyii.”


\par }{\PP \VS{16}Ọ -bụru l'onye ono, byaru egwe ẹja ono sụru: “G'e vuadaru ụzo kpọo ẹba-anụ ono ọku; tẹme l'ii-wotawarọ ẹgube dụkpoe ngu phọ ree.” Nwozi ono asụ: “Waawaa! Ye mu iya l'ẹka nta-a; ọ dụdu mu ewota iya k'ẹhuka.”

\VS{17}Iphe-ẹji, ụnwokorobya ono eme kwata paa ẹka apaa l'ẹnya Chipfu; noo kẹle iphe, a nụru Chipfu bẹ ẹphe anọduje emebyishi emebyishi.


\par }{\SH Sámẹlu ejeru Chipfu ozi
\par }
{\PP \VS{18}Sámẹlu bụ nwata nwokoro nshịi, ejeru Chipfu ozi, eyeje akpawuru uwe ọchaa, ndu-uke Chileke eyeje.

\VS{19}Aphagapha bẹ ne iya akwajẹ nwa uwe kpowula-kpowula; chịtaru iya mẹ yẹe ji iya je egwe ẹja, ẹphe egweje aphagapha.

\VS{20}Elayi nọdu agọjeru ọnu-ọma nụ Ẹlukana yẹe nyee ya ono sụ: “Gẹ Chipfu mee gẹ nwanyị-a nwụtaru ngu ụnwegirima, l'a-nọ-chi ẹnya Sámẹlu, onye ono, nwanyị-a rwọjeru Chipfu; o mechaa kuru iya nụ-phu Chipfu azụ-a.” E -mechaa ẹphe atụgbua lashịa ibe phẹ.


\par }{\PP \VS{21}Chipfu bya emeeru Hana iphe-ọma; ọ tsụta ime bya anwụtafua ụnwegirima unwoke ẹto; waa ụnwanyi labọ. Nwata ono, bụ Sámẹlu nọdu l'iphu Chipfu vuta.


\par }{\SH Elayi abarụ ụnwegirima ibe iya mba
\par }
{\PP \VS{22}Nta-a bẹ Elayi kahụwaru ọkpobe akahụ. Ọ nọdu anụmakotaje iphemiphe, ụnwegirima ibe iya eme ndu Ízurẹlu l'ophu; waa l'ẹphe ejepfuje ụnwanyi, eje ozi l'ọnu-abata ụlo-ẹkwa-ndzukọ.

\VS{23}Ọo ya bụ; ọ sụ phẹ: “?Bụ gụnu meru g'o gude unu nọdu eme ẹgube iphe, dụ nno? Onyemonye bẹ epfukọtaeru mu phọ k'iwashị, unu ewegbabẹ.

\VS{24}Waawakwa ụnwu mu. Iphe ono, mu anụ l'ẹka epfu iya l'echilabọ ndu kẹ Chileke ono ta abụkwa iphe, dụ ree bẹ ọ bụ; kẹ g'unu nọduje eme ndibe Chipfu g'ẹphe shiswee ụzo.

\VS{25}Ọ -bụru lẹ nemadzụ mesweru nemadzụ ibiya bẹ bụkwa Chileke e-doshiru phẹ iya; ọle ọ -bụkwanuru l'ọo Chipfu bẹ nemadzụ mesweru; ?bụ onye a-gbaru nemadzụ ono ọdzori?” Ụnwegirima ibe iya ono nyịele-a nchị manụ l'opfu nna phẹ ono; noo kẹle Chipfu tụ-buwaru lẹ ya e-gbushi phẹ.


\par }{\PP \VS{26}Nwokoro nshịi ono, bụ Sámẹlu nọdu evukpọepho evuvu eje. Ọ bụru onye dụ Chipfu mẹ ndiphe l'obu.


\par }{\SH Ẹjo-iphe, a-dapfuta ọnu-ụlo Elayi
\par }
{\PP \VS{27}Onye kẹ Chileke bya abyapfuta Elayi bya asụ iya: “Wakwa iphe, Chipfu epfu baa: ‘?Mu te ewonuru-a onwomu goshi ọnu-ụlo nna ngu rengurengu lẹ teke ono, ẹphe nọ Fero l'ẹka l'alị Ijiputu ono tọo?

\VS{28}?Tọ bụnaa mbẹdua họtaru nna ngu l'ime ipfu ndu Ízurẹlu l'ophu g'ọ bụru onye uke nkemu; g'ọ bụru iya e-jeje l'ọru-ngwẹja mu; g'ọ kpọje ụ̀nwù-isẹnsu ọku; yeje uwe-ukuvu nọdu mu l'iphu? ?Mu ta atụkoduru iphe ngwẹja, ndu Ízurẹlu nụru, ee-gude kpọo ọku nụkotakwapho ọnu-ụlo nna ngu?

\VS{29}?Bụ gụnu meru iphe, unu ta agụbeduru ngwẹja mu iphe; mẹ iphe, aanụje mu anụnu ono, mu tụru ekemu sụ g'a nụje mu l'eze-ụlo ẹka mu bu ebubu ono? ?Bụ gụnu meru g'o gude ị ka akwabẹ ụnwegirima ngu ùbvù eme lẹ mbẹdua; mbụ unu nọdu agbavụ iphe, kakọta ree l'iphe, ndibe mu, bụ ndu Ízurẹlu nụru mu anụnu; eri iya ada rẹpfurepfu?’


\par }{\PP \VS{30}“Ọo ya bụ lẹ Chipfu, bụ Chileke kẹ ndu Ízurẹlu epfu sụ-a: ‘Ọo eviya lẹ mu pfuru sụ l'ọo ọnu-ụlo ngu; waa ọnu-ụlo nna ngu bụ phẹ a-nọduje eje ozi l'iphu mu jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii’; ọle nta-a bẹ mụbe Chipfu epfu sụ-a: ‘G'ọ tọ bụkwaru mu! L'ọ kwa ndu akwabẹ mu ùbvù bẹ mu akwabẹje ùbvù. Ndu ọphu akpọ mu ẹbo l'afụ bẹ a taa gụbedu iphe ilile.

\VS{31}Tụbekwa nvọ l'ọo-gbabeakwa teke mu e-gbushi ndibe ngu; mẹ ndu ọnu-ụlo nna ngu; k'ọphu bụ l'o too nweduru m'onye lanụ, bụ ọgerenya, a-dụbaa nụ l'ẹnya unuphu ibe unu.

\VS{32}Ii-gude ẹnya ngu hụma g'ẹka ono, mu bu ono nọ l'iphe-ẹhuka. Iphe, dụ ree bẹ mu e-mekpọkwaru ndu Ízurẹlu; ọle-a; l'ẹnya unuphu ibe unu bẹ ta adụdu onye bụ ọgerenya, byaru l'adụbaa ya nụ.

\VS{33}Onyemonye l'ime unu, bụ onye mu te ebufuduru l'ọru-ngwẹja mu ono bẹ a-nọdukwa-a ndzụ; ọle ọo-bụru unu iphe-aphụ; mbụ iphe, unu a-kwa ẹkwa ẹnya adụ unu ragaraga. Iphe, bụ ndu-shi l'ọnulo ngu bẹ a-gbabuhuje nwụhu l'oyii.


\par }{\PP \VS{34}“ ‘Iphe, a-nwụ l'ẹhu ụnwegirima unwoke ngu ono ẹphenebo, bụ Hofini yẹe Finehasu bẹ a-bụru ngu iphe-ọhubama. Ẹphe a-tụko nwụshihukota l'ujiku lanụ.

\VS{35}Mu e-gude ẹka mu họta onye a-bụru uke mụbe Chileke; mbụ onye e gude ire iya ẹka; bya abụru onye anọduje eme uche mu; waa obu mụbe Chileke. Mu e-me g'ọnulo onye ọbu pfụshia ike. Ọo-nọdu l'iphu onye nkemu ono, mu wụru manụ l'ishi ono eje ozi jasụru asụru.

\VS{36}Ọ bụru g'ọo-nwụ bụ l'iphe, bụ onye phọduru nụ l'ẹnya unuphu ibe unu l'a-byajẹ bya ephozeru iya; arwọ iya okpoga; waa nri; arwọkwa iya phọ g'e ye iya gẹ ya bụru onye-ozi l'ẹka ndu-uke Chileke anọduje eje ozi; k'ọphu ya a-tụrutajekponu ẹkpu nri ria.’ ”




\par }\Chap{3}{\SH Chipfu eku Sámẹlu oku
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nwata nwokoro ono, bụ Sámẹlu nọdukpoepho l'ẹka Elayi ejeru Chipfu ozi. Teke ono bẹ Chipfu te eshidu akwatajẹkwadu epfu eyeru nemadzụ; ọphu e shidu akwatajẹkwadu aphụ ọphulenya.


\par }{\PP \VS{2}O rwua l'ẹnyashi ujiku lanụ; Elayi zẹ l'ẹka ọozeje. Teke ono bẹ nka lawarụ iya l'ẹnya k'ọphu bụ l'ọ tọ kwatadu aphụ-rwekwadu aphụ-rwe.

\VS{3}Ọphu orọku, dụ l'eze-ụlo Chileke teke anyịhudu teke ono. Sámẹlu zẹ azẹe l'ime eze-ụlo Chipfu ono l'ẹka okpoko ọgbandzu Chileke nọ.

\VS{4}Chipfu bya ekua Sámẹlu oku. Sámẹlu za iya: “Waa mu baa!”

\VS{5}O gude ọso gbapfushia Elayi je asụ iya: “Waa mu baa; ?I kuru mu oku?” Elayi sụ iya: “Mu te ekukwaru ngu; jekwa azẹ azẹe!” Ọo ya bụ; ọ tụgbua je azẹ-zetakwa azẹe ọzo.

\VS{6}Chipfu byakwa ekua ya oku ọzo sụ: “Sámẹlu!” Sámẹlu gbalihukwa bya ejepfushia Elayi je asụ iya: “Waa mu baa; ?I kuru mu oku?” Elayi sụ iya: “Nwa mu; mu te ekukwaru ngu oku; jekwa je azẹ azẹe.”

\VS{7}Teke ono bẹ Sámẹlu teke amadụru Chipfu; ọphu Chipfu teke emedu g'ọ maru opfu nkiya.

\VS{8}Chipfu byakwa ekua Sámẹlu oku k'ugbo ẹto; Sámẹlu zilihukwa jepfushia Elayi je asụ iya: “Waa mu baa; ?I kuru mu oku?” Ọ bya erwua Elayi l'ẹhu l'ọo Chipfu bẹ eku nwata ono oku.

\VS{9}Ọo ya bụ; Elayi sụ Sámẹlu: “Tụgbua je azẹ azẹe. O -kuẹ ngu phọ ọzo; sụ iya: ‘Pfua iphe, ọ bụ Chipfu; kẹle nwozi ngu ngabẹru-a nchị.’ ” Sámẹlu bya atụgbua je azẹ-zetakwa azẹe l'ẹka ọ zẹhawaa.


\par }{\PP \VS{10}Chipfu bya bya apfụru l'ẹka ono; bya ekuahaa ya g'o shihawaa eku iya teke ọphuu sụ: “Sámẹlu! Sámẹlu!” Sámẹlu bya asụ: “Pfua iphe, ọ bụ; kẹle nwozi ngu ngabẹru-a nchị.”

\VS{11}Chipfu bya epfuaru Sámẹlu sụ iya: “Lenu; iphe, mu a-bya ememe l'alị Ízurẹlu bẹ a-bụru onye nụmaru iya nụ; ọo-gbaa ya anwịrinwa lẹ nchị.

\VS{12}Lẹ mbọku ono bẹ mu e-me g'iphe, mu pfuru l'ẹhu ọnu-ụlo Elayi nwụkota; e -shi l'ishi jeye l'ẹka ọ bvụru.

\VS{13}Mu pfuwaru Elayi lẹ mu abyawaa anụ ọnu-ụlo iya aphụ shita nta-a jasụru asụru lẹ k'ẹjo-iphe ono, ọ machacharu l'ụnwu iya eme ono; mbụ l'ẹphe bụ ndu anọduje epfubyi ẹpha Chipfu; ọphu o selajẹduru phẹ azụ g'ẹphe te eme nno.

\VS{14}Ọo ya meru g'o gude mu riaru ọnu-ụlo Elayi angụ sụ l'ẹjo-iphe, ọnu-ụlo Elayi metaru kpua onwophẹ bẹ ngwẹja; ọzoo iphe-anụnu ta asụkwa asafụ jasụwaroya.”


\par }{\PP \VS{15}Sámẹlu zẹwaro jasụ l'ụtsu; bya agbẹshi je agụhaa ụzo ụlo Chipfu ono. Ọle Sámẹlu bẹ ndzụ agụ g'oo-shi pfuaru Elayi iphe, e pfuru iya l'ọphulenya ono.

\VS{16}Tọbudu iya bụ; Elayi bya ekua ya oku sụ iya: “Nwa mu, Sámẹlu.” Sámẹlu za iya: “Waa mu baa!”

\VS{17}Ọ jịa Sámẹlu sụ: “?Bụ gụnu bẹ Chipfu pfuru ngu-a? Be ewohakwaru mu iya ewoha. Teke o nweru iphe ono, o pfuru ngu ono dụru ọphu i woharu mu ewoha ọphu iipfuduru mu iya; gẹ Chipfu mekwaa ngu iphe ono; mbụ-a; g'o mekwaa ngu ọphu kabaarọ shii.”

\VS{18}Ọo ya bụ; Sámẹlu tụko iphe ono pfushikọtaru iya; ọphu ọ dụdu ọphu ọ wachiru iya awachi. Elayi bya asụ: “Ọ bụ iya bụ Chipfu; g'o mekwaa iphe, dụkpoe ya phọ ree.”


\par }{\PP \VS{19}Sámẹlu nọdu evukpoẹpho eje; Chipfu swiẹru iya phọ eswiru; ọphu ọ dụdu opfu, o pfuru, adajẹ l'alị gbarụ ẹka.

\VS{20}Iphe, bụkota ndu Ízurẹlu; e -shikpọo lẹ mkpụkpu Danu jasụ lẹ mkpụkpu Biye-Sheba makọtaerupho lẹ Sámẹlu bụ ọkpobe onye mpfuchiru kẹ Chipfu.

\VS{21}Chipfu bya achafụta lẹ Shilo; kẹle ooshije l'opfu iya egoshi Sámẹlu onwiya.




\par }\Chap{4}{\SH Ndu Filisitayinu alwụta okpoko ọgbandzu Chipfu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; iphe, Sámẹlu pfuru nwụkotaru ndu Ízurẹlu l'ophu. Lẹ teke ono bẹ ndu Ízurẹlu wụfuru g'ẹphe je etsoo ndu Filisitayinu ọgu. Ndu Ízurẹlu je akwabẹ k'ọgu lẹ Ebeneza; ndu kẹ Filisitayinu nọdu kwabẹ lẹ mkpụkpu Afẹku.

\VS{2}Ndu Filisitayinu bya edzuchaa onwophẹ k'ọgu bya abapfushia ndu Ízurẹlu. Ọgu ono shihuẹpho ike; ndu Filisitayinu lwụ-kpee ndu Ízurẹlu; gbua iphe, rwuru ụnu ụmadzu iri\FTNT{*}{{\FR 4:2 }{\FR{4:2
}}{\FT{Bụ iya bụ 4,000 lẹ mbekee.}}} l'iphu ọgu ono.

\VS{3}Ndu ojọgu ndu Ízurẹlu laphuẹpho azụ l'ọdu phẹ; ndu bụ ọgerenya phẹ jịa phẹ sụ: “?Bụ gụnu meru iphe, Chipfu kweru gẹ ndu Filisitayinu lwụ-kpee anyi l'ọgu ntanụ-a? G'anyi je apata okpoko ọgbandzu Chipfu lẹ Shilo k'ọphu oo-tsoru anyi je adzọta anyi l'ẹka ndu ọhogu anyi.”

\VS{4}Ọo ya bụ; ndu ono bya ezia ndu tụgburu jeshia Shilo je apata okpoko ọgbandzu Chipfu, bụ Ọkalibe-Kakọta-Ike ono; mbụ onye ono, bvugaru l'eli chierobu ono. Hofini yẹe Finehasu, bụ ụnwegirima Elayi nọkwapho l'ẹka ono; waa okpoko ọgbandzu Chileke ono.


\par }{\PP \VS{5}A pabataẹpho okpoko ọgbandzu Chipfu ono l'ọdu ndu Ízurẹlu; ụzu tụ kẹ wọo; k'ọphu bụ l'alị nmahụchaaru jiijiijii.

\VS{6}Ndu Filisitayinu nụmaepho gẹ ndu Ízurẹlu atụ ụzu ono; ẹphe jịahaa sụ: “?Bụkpoo gụnu bẹ aatụ oke ụzu ọwana l'ọdu ndu Hiburu?” Tọbudu iya bụ; ẹphe bya amaru l'ọo okpoko ọgbandzu Chipfu bẹ a pabataru l'ọdu ono.

\VS{7}Ndzụ gụhu ndu Filisitayinu ono. Ẹphe pfuahaa sụ: “Oke-agwa bẹ bataakwaru l'ọdu ndu Ízurẹlu!” “Anyi lashịakwaru mma! Ẹgube iphe, ọwa-a teke anwụ-swekwaa!

\VS{8}Nshịo anyi! ?Bụ onye a-dzọta anyi l'ẹka oke-agwa ọwa? Ọ kwa phẹ bụ agwa ono, gudegbaa ẹjo iphe-ememe, dụgbaa l'ụdu iya l'ụdu iya gbushia ndu Ijiputu l'echiẹgu ono-a.

\VS{9}Unu shihukwa ike; unubẹ ndu Filisitayinu! Unu mekwaa gẹ nwoke; g'unu ta abụru ohu ndu Hiburu ẹgube ono ẹphe shihawaa bụru ohu unu ono-a. Ọo ya bụ; unu rụkota onwunu tsoo phẹ ọgu gẹ nwoke!”


\par }{\PP \VS{10}Ọo ya bụ; ndu Filisitayinu lwụa ọgu ono; lwụ-kpee ndu Ízurẹlu k'ọphu onyenọnu gbalachaaru lashịa ibe iya. Ndu e gburu egbugbu kwata paa ẹka apaa; kẹle ụnu nemadzụ ugbo ụkporo ẹto l'iri l'ise,\FTNT{†}{{\FR 4:10 }{\FR{4:10
}}{\FT{Bụ iya bụ 30,000, lẹ mbekee.}}} bụ ndu ojọgu eje l'ọkpa lẹ ndu Ízurẹlu bẹ larụ l'ọgu ono.

\VS{11}Ẹphe lwụta okpoko Chileke ono. E gbua ụnwegirima ibe Elayi ẹphenebo, bụ Hofini waa Finehasu l'ọgu ono.


\par }{\SH Anwụhu Elayi
\par }
{\PP \VS{12}L'ujiku lanụ onokwaphọ bẹ onye Benjiaminu gude ọso shi l'iphu ọgu ono jeshia Shilo; yẹe uwe iya, ọ gbajashịru agbajashị; waa ẹja, o kporu kpua onwiya l'ishi.

\VS{13}Teke ọ bataru bẹ Elayi nọepho anọo lẹ nggada iya ele ẹnya l'ụzo; noo kẹle obu ete iya ophe lẹ k'okpoko Chileke ono. Nwoke ono bata l'ime mkpụkpu; bya epfua iphe, nwụru nụ. Ụzu-ẹkwa bụru wọo lẹ mkpụkpu ono l'ophu.

\VS{14}Elayi bya anụmaepho ụzu-ẹkwa ono; ọ jịahaa sụ: “?Bụ gụnu bẹ aatụkpooru wọowoowoo ọphuna?” Nwoke ono meẹpho ẹgwegwa bya ejepfu Elayi.

\VS{15}Elayi bẹ dụ ụkporo apha ẹno l'apha iri l'ẹsato. Ọphu ọ kwataẹduru aphụ ụzo ree; mbụ l'ọphuwaa ragaraga.

\VS{16}Nwoke ono sụ Elayi: “Mu bụkwa onye shi l'iphu ọgu. Ọ kwa ọso bẹ mu gude shi l'iphu ọgu ono gbalaa ntanụ-a.” Elayi bya ajịa sụ: “Nwa mu; ?Dẹnu g'ọ nwụru?”

\VS{17}Nwoke ono, byaru ezi ozi ono sụ iya: “Ndu Ízurẹlu bẹ gbakwarụ ọso l'iphu ndu Filisitayinu. Ndu Ízurẹlu bẹ e gburu k'ọphu parụ ẹka apaa. Tẹme l'ụnwegirima ibe ngu ẹphenebo; mbụ Hofini waa Finehasu bẹ nwụhucharu nụ; a bya anatakwaphọ okpoko Chileke.”

\VS{18}No iya; teke o kuẹrupho okpoko Chileke ono; Elayi shi lẹ nggada ono dafụ dalaa azụ l'agụga ọnu-abata ẹka ono. Ọ daa sụru olu ye l'ekwe; ọ bụru iya anwụhu; kẹle ọ bụwaa nwoke ọgerenya; bya anyịkwapho ẹrwa. Ọ bụru ụkporo apha labọ bẹ ọ bụru onye-ishi ndu Ízurẹlu.


\par }{\PP \VS{19}Nyee nwa iya, bụ Finehasu, bẹ dụ ime; ọ gbabewa iya l'ezeda. Nwanyị ono nụmaepho l'okpoko Chileke bẹ a natarụ; tẹme lẹ nna, nwụru ji iya waa ji iya bẹ nwụhuwaru nụ; ime wata iya ememe; ọ bụru iya ezeda. Ọle ime ono megharụ iya ẹka.

\VS{20}Ọ jiphuahaẹpho ajiphu k'anwụhu; ụnwanyi, eswi iya ime sụ iya: “Gude ẹka l'obu; ọo nwa nwoke bẹ ị nwụru.” Ọphu o pfuduru opfu yeru phẹ; ọphu ọ ngadụru phẹ nchị.

\VS{21}Ọ bya agụa nwata ono Ikabọdu sụ: “Ọdu-biribiri Chileke bẹ lụfuwaru l'alị Ízurẹlu.” Ishi iya bụ l'a natarụ okpoko Chileke; tẹme waa lẹ nna, nwụru ji iya; waa ji iya nwụhuru.

\VS{22}Ọ bya asụ: “Ọdu-biribiri Chileke bẹ lụfuwaru l'alị Ízurẹlu; kẹle okpoko Chileke be a natawaru.”




\par }\Chap{5}{\SH Ndu Filisitayinu ẹphe l'okpoko ọgbandzu Chileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Filisitayinu natachaa okpoko Chileke ono; bya apafụ iya lẹ Ebeneza je edobe lẹ mkpụkpu Ashịdodu.

\VS{2}Ẹphe parụ iya je edobe l'ime ụlo agwa phẹ, bụ Dagọnu; woru iya dokube Dagọnu l'onwiya.

\VS{3}Ọ bya ebe gẹ ndu Ashịdodu tehuru l'ọnmewa ụtsu lẹ nchitabọhu iya; Dagọnu dawaa; kpube iphu l'alị l'atatiphu okpoko Chileke ono. Ẹphe bya apalia Dagọnu woru iya dophu azụ l'ẹka o shi dụ.

\VS{4}Ẹphe bya etehukwa l'ọnmewa ụtsu ọphu tsotaru mbọku k'ono; bya ejeshia ele ẹnya; Dagọnu dawaa; kpube iphu l'alị l'atatiphu okpoko Chipfu ono. Ishi iya mẹ ẹka iya tụko chikwoshihu dabyiru l'ọma ụlo; ọ bụru ogwẹhu kpoloko bẹ phọduru nụ.

\VS{5}Ọo ya kparụ iphe ndu agwajẹ Dagọnu lẹ mkpụkpu Ashịdodu; mẹkpoo ndu abahụje l'ụlo Dagọnu taa zọjedu ọkpa l'ọnu-ẹswa ụlo ono byasụ ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{6}Chipfu gude kẹ njọ ada ndu Ashịdodu ẹka l'ẹhu; mẹwaro ndu obutobu phẹ. O mee phẹ umerekete; mbụ lọru oke-ẹjo-onwo tụ phẹ; gude iya mekpaaha phẹ ẹhu.

\VS{7}Unwoke Ashịdodu bya ahụma g'ọonwuru phẹ; ẹphe sụ: “Okpoko Chileke kẹ ndu Ízurẹlu bẹ taa nọduekwa eswiru anyi l'ẹka-a; noo kẹle o gudewaa kẹ njọ adawaa anyi l'agwa anyi, bụ Dagọnu ẹka l'ẹhu.”

\VS{8}Ọo ya bụ; ẹphe zia ozi; kukọo ndu-ishi ndu Filisitayinu l'ophu; bya ajịahaa phẹ sụ: “?Bụkpoo imeagha bẹ anyi e-me okpoko Chileke kẹ ndu Ízurẹlu-a?” Ẹphe sụ: “G'a pafụkwa okpoko Chileke kẹ ndu Ízurẹlu je edobe lẹ mkpụkpu Gatu.” Ọo ya bụ; ẹphe pafụ okpoko Chileke kẹ ndu Ízurẹlu ono.

\VS{9}Tọbudu iya bụ; ẹphe pafụchae ya phọ paba lẹ Gatu; Chipfu ghaziaru iya ndu mkpụkpu k'ono; gude kẹ njọ daahakwa phẹ phọ ẹka l'ẹhu; mbụ k'ọphu ndzụ-agụgu rwutaru phẹ. O mee oke-ẹjo-onwo phọkashiahaa ndu mkpụkpu ono; mbụ ẹgirima mẹ ọgerenya.

\VS{10}Ọo ya bụ; ẹphe gulia okpoko Chileke ono je edobe lẹ mkpụkpu Ẹkuronu. Okpoko Chileke ono nọdu abahụ lẹ mkpụkpu Ẹkuronu; ndu Ẹkuronu chishia sụ: “Ẹphe pataakwaru okpoko Chileke ndu Ízurẹlu bya edobe l'ẹka-a g'o gbushia anyi lẹ ndibe anyi-o!”

\VS{11}Ọo ya bụ; ẹphe bya ezia ozi; kukọo ndu-ishi ndu Filisitayinu l'ophu; bya asụ phẹ: “Unu pafụ okpoko Chileke kẹ ndu Ízurẹlu g'ọ laphu azụ l'ẹka o shi; ọ -dụdu bẹ oo-gbushibẹbekwa anyi lẹ ndibe anyị.” Mgbu-ọnwu dzuẹrupho mkpụkpu ono l'ophu; mee ndzụ-agụgu rwuta phẹ. Noo kẹle Chileke gude kẹ njọ ada phẹ ẹka l'ẹhu.

\VS{12}Ndu ọphu nwụhu-phodoru nụ bẹ oke-ẹjo-onwo phọkashiru; ẹkwa, ndu mkpụkpu ono ara rwua imigwe.




\par }\Chap{6}{\SH Okpoko ọgbandzu Chileke alaphu azụ l'alị Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Okpoko Chipfu ono nọo ọnwa ẹsaa l'alị ndu Filisitayinu.

\VS{2}Ndu Filisitayinu bya ekukọo ndu l'agbajẹ ẹja mẹ ndu jibya bya ajịa phẹ sụ: “?Bụ imeagha bẹ anyi e-me k'okpoko Chipfu ono? Unu pfuaru anyi g'anyi e-gude paphu iya azụ l'ẹka o shi.”

\VS{3}Ndu agbajẹ ẹja mẹ ndu jibya ono, e kukọru ono sụ: “Teke ọbu l'unu ewola okpoko Chileke kẹ ndu Ízurẹlu; unu ta agbabẹkwa iya ẹka ọto wolaa. Unu gwekwarụ ngwẹja-apfụ-ụgwo nụ iya. Ọo ya bụ unu agbẹ teke ono dụ iche l'iphe-ememe, eme unu; tẹme unu abyakwaphọ amaru iphe, meru g'o gude ọphu o tokọ hadụ egude kẹ njọ ada unu ẹka l'ẹhu.”

\VS{4}Ndu Filisitayinu ono bya ajịa sụ: “?Bụ gụnu gbaru kẹ g'anyi nụ iya lẹ kẹ ngwẹja-apfụ-ụgwo ọbu?” Ẹphe sụ phẹ: “Ọo Oke-ẹjo-onwo ise, e gude mkpọla-ododo kpụa; waa okerepfu ise, e gude mkpọla-ododo kpụa, bụ iya bụ gẹ ndu-ishi ndu Filisitayinu hatabe l'igwe. Noo kẹle ọo nchịka-ẹhu lanụ bẹ shi tụko eme unu lẹ ndu-ishi unu.

\VS{5}Unu kpụa iphe, dụ g'oke-ẹjo-onwo ono, aphọ unu ono; waa okerepfu ono, eyi alị unu iyi ono; unu abya akwabẹ Chileke kẹ ndu Ízurẹlu ùbvù; g'a maru; ?ọo-tuwo ẹka l'egude kẹ njọ ada unu l'agwa unu; mẹ alị unu ẹka l'ẹhu?


\par }{\PP \VS{6}“?Dẹnuhunu g'o gude unu kpochia obu gẹ ndu Ijiputu waa Fero kpochiru nkephẹ? Teke ono Chileke meshiaharu phẹ iphe-ọhumalenya ono; ?ẹphe te emechaẹduru palẹru-a ndu Ízurẹlu haa?

\VS{7}Ọo ya bụ; unu mee ọgba-kperekpere ọ̀phúú. Unu akpụta ne-eswi labọ, he ụnwu; mbụ ọphu e teke gudeswee odogoro tụgbabe ẹbo. Unu woru ne-eswi labọ ono tụgbabe l'ọgba-kperekpere ono. Unu apata ụnwu eswi ono paphuchaa azụ l'unuphu; pahaaru phẹ iya ne phẹ ono.

\VS{8}Unu aparu okpoko Chipfu ono tukobe l'ọgba-kperekpere ono bya eworu iphe ono, unu gude mkpọla-ododo kpụshia ono; mbụ ngwẹja-apfụ-ụgwo ono ye l'ime okpoko, dụ l'agụga okpoko Chipfu ono. Unu mechaa nno; unu ewehaa ya; g'ọ lashịa ẹka o shi.

\VS{9}Ọle ọo g'unu lekpọe ya phọ ẹnya. Ọ -bụru l'ọ tụgburu; chebe ụzo ẹka o shi; l'ụzo mkpụkpu Bẹtu-Shẹmeshi; unu amaru l'ọo Chipfu bẹ meru g'oke ẹjo-iphe ono dapfuta anyi. Teke ọ tọ dụdu; anyi amaru l'ọ tọ bụdu iya gbushiru anyi ono; l'a nọnyakpoerupho iphe ono melahaa anyi.”


\par }{\PP \VS{10}Ọo ya bụ; ẹphe mee ya nno. Ẹphe woru ne-eswi labọ ono libe l'ọgba-kperekpere ono; bya achịta ụnwu iya je akpọ-chishia l'ọka-eswi l'unuphu.

\VS{11}Ẹphe parụ okpoko Chipfu ono tukobe l'ọgba-kperekpere ono; parụ okpoko, a chịru okerepfu mkpọla-ododo ono; waa iphe ono, dụgbaa g'oke-ẹjo-onwo phẹ ono, e gudekwaphọ mkpọla-ododo kpụshia ono ye iya.

\VS{12}Ọo ya bụ; ne-eswi labọ ono kwasẹerupho ụzo Bẹtu-Shẹmeshi nhamụnha. Ẹphe kwasẹkpoepho gbororo ono; egbukpọepho ọ́rà eje; ọphu ọ tọ dụdu ẹka ẹphe swịjiru aswịji. Ndu-ishi ndu Filisitayinu nọdu etso phẹ azụ azụ jasụ l'oke ẹphe lẹ mkpụkpu Bẹtu-Shẹmeshi.

\VS{13}Teke ono bẹ ndu Bẹtu-Shẹmeshi akpata witi lẹ nsụda nsụda alị phẹ. Ẹphe bya apalia ẹnya; hụma okpoko Chileke ono; ẹhu tsọo phẹ ntụmatu l'ẹphe hụmaru iya.

\VS{14}Ọgba-kperekpere ono rwua l'ẹgu Jioshuwa kẹ Bẹtu-Shẹmeshi; bya apfụru l'agụga eze mkpuma, nọ l'ẹka ono. Ndu ono gbujashịa oshi, e gude kụa ọgba-kperekpere ono egbujashi; bya eworu ne-eswi labọ ono gude gwee ngwẹja-akpọ-ọku nụ Chipfu.

\VS{15}Ndu Lívayi bya apazeta okpoko Chipfu ono waa okpoko ono, e yeru iphe ono, a kpụshiru lẹ mkpọla-ododo phọ; bya eworu iya tukobekọta l'eli eze mkpuma ono. Ndu Bẹtu-Shẹmeshi bya egweeru Chipfu ngwẹja-akpọ-ọku; waa ngwẹja ọzo lẹ mbọku ono gẹdegede.

\VS{16}Ndu-ishi ndu Filisitayinu ẹphe n'ise nọduchaa hụma iphe ono g'ọonwu; ẹphe dakọbe laphushia azụ lẹ mkpụkpu Ẹkuronu lẹ mbọku ono kwaphọ.


\par }{\PP \VS{17}Ọwana bẹ bụ mkpọla-ododo ono, a kpụshiru ọ dụ g'oke-ẹjo-onwo ono; mbụ ono, ndu Filisitayinu nụru Chipfu g'ọ bụru ngwẹja-apfụ-ụgwo ono. Mkpụkpu Ashịdodu nụru nanụ; nanụ bụru kẹ ndu Gaza; nanụ bụru kẹ mkpụkpu Ashikelọnu; nanụ bụru kẹ ndu Gatu; nanụ bụru kẹ ndu Ẹkuronu.

\VS{18}Okerepfu ono, e gude mkpọla-ododo kpụa phọ bẹ hatabeẹpho igwerigwe gẹ mkpụkpu, ndu Filisitayinu, ndu-ishi ise phọ bụ eze phẹ phọ; mbụ mkpụkpu ono, a kpụ-phegbaaru mgburugburu; mẹ mkpụkpu mkpụkpu, dụgbaa ya nụ. Eze mkpuma ono, atụ-koberu okpoko Chileke ono; nọepho bụru iphe, ọhubama l'ẹgu Jioshuwa kẹ Bẹtu-Shẹmeshi byasụ ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{19}Chileke bya awata echigbushi unwoke ndu Bẹtu-Shẹmeshi; kẹle ẹphe nyoru okpoko ọgbandzu Chipfu enyonyo. O chigbua ụkporo ụmadzu ẹto l'ụmadzu iri. Ndu Ízurẹlu gụa aphụ kẹle ndu Chileke chigbushiru bẹ kwatarụ paa ẹka apaa.

\VS{20}Ndu Bẹtu-Shẹmeshi sụ: “?Bụ onye a-dụ ike pfụru Chipfu, bụ Chileke, dụ nsọ l'iphu? ?Bụkpoo onye bẹ anyi a-pajẹru iya?”

\VS{21}Tọbudu iya bụ; ẹphe bya ezia ndu-ozi g'ẹphe jepfu ndu mkpụkpu Kiriyatu-Jiarimu je ezia phẹ sụ: “Ndu Filisitayinu bẹ palataakwaru okpoko Chipfu. Unu byakwa apata iya je edobe l'ibiya k'unu!”




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ; unwoke mkpụkpu Kiriyatu-Jiarimu bya eje apata okpoko Chipfu ono. Ẹphe parụ iya je edobe l'ụlo Abinadabu l'eli úbvú; bya edobe nwa iya, bụ Eleyaza nsọ g'o letajẹ okpoko Chipfu ono ẹnya.


\par }{\SH Aadzọta ndu Ízurẹlu l'ẹka ndu Filisitayinu
\par }
{\PP \VS{2}Tọbudu iya bụ; okpoko ọgbandzu ono nọkpoo ọdu lẹ mkpụkpu Kiriyatu-Jiarimu. Ọ nọru iya ụkporo apha ophu. Ndu Ízurẹlu tụko akwakọta ẹkwa; achọ Chipfu.


\par }{\PP \VS{3}Tọbudu iya bụ; Sámẹlu bya epfuaru ndu Ízurẹlu l'ophu sụ: “Ọ -bụru l'unu gudewaa obu unu g'ọ ha alwapfuta Chipfu; unu wofuchaa agwa ndu ọhozo ono; waa agwa Ashịtoretu. Unu kpọru obu unu ye l'ẹka Chipfu nọ; g'ọ bụru iya kpoloko bẹ unu a-nọdu abarụ ẹja; ọo ya bụ l'ọ nafụtakwanu unu l'ẹka ndu Filisitayinu.”

\VS{4}Ọo ya bụ; ndu Ízurẹlu wofukọta agwa Balụ waa kẹ Ashịtoretu, ẹphe dobegbaaru; bya abaaharụ Chipfu ẹja nwẹkinyi ya.


\par }{\PP \VS{5}Sámẹlu bya asụ: “Unu tụko dzukọbe lẹ mkpụkpu Mizupa unubẹ ndu Ízurẹlu l'ophu; gẹ mu pfuru nụ Chipfu l'iswi ẹhu unu.”

\VS{6}No iya ẹphe dzukọbeepho lẹ mkpụkpu Mizupa ono; ẹphe kuta mini gbashị l'alị l'iphu Chipfu. Ẹphe swịa ẹgu; nọdu l'ẹka ono pfushikọta iphe-ẹji phẹ sụ: “Anyi mesweakwaru Chipfu.” Ọ bụru Sámẹlu bụ onye-ikpe ndu Ízurẹlu lẹ Mizupa.


\par }{\PP \VS{7}Ndu Filisitayinu byaẹpho anụma lẹ ndu Ízurẹlu bẹ dzukọberu nụ lẹ mkpụkpu Mizupa; ndu-ishi ndu Filisitayinu jeshia g'ẹphe tsoo ndu Ízurẹlu ọgu. Ndu Ízurẹlu nụmae ya phọ; ndzụ ndu Filisitayinu wata phẹ agụgu.

\VS{8}Ọo ya bụ; ndu Ízurẹlu pfuaru Sámẹlu sụ: “Ta ahakwa araku Chipfu, bụ Chileke anyi l'iswi ẹhu anyi; k'ọphu ọo-gbafụta anyi l'ẹka ndu Filisitayinu!”

\VS{9}Sámẹlu kwe; bya ewota nwatụru, angụkwadu ẹra gweeru Chipfu ngwẹja-akpọ-ọku. Ọ bya araku Chipfu l'iswi ẹhu ndu Ízurẹlu. Chipfu nụma olu iya.

\VS{10}Sámẹlu gudekwadụa ngwẹja-akpọ-ọku ono l'ẹka egwe; ndu Filisitayinu zakubewaa ndu Ízurẹlu ntse k'ọgu. Chipfu bya egude egbigwe raarụ ndu Filisitayinu oke ọ́rà lẹ mbọku ono; mbụ tụ phẹ ẹberebete.

\VS{11}Ndu Ízurẹlu wụfuta lẹ Mizupa; bya achịpfuru ndu Filisitayinu ono; egbutsushi phẹ l'ụzo jeye lẹ mkpọda mkpụkpu Bẹtu-Karụ.


\par }{\PP \VS{12}Ọo ya bụ; Sámẹlu woru mkpuma dobe l'echilabọ mkpụkpu Mizupa waa Shẹnu; bya eworu iya gụbe Ebeneza; bya epfua sụ: “Chipfu bẹ yetakọtaru anyi ẹka byasụ nta-a.”

\VS{13}Ọo ya bụ; ndu Ízurẹlu kapyabẹ ndu Filisitayinu; ọphu ẹphe te eyebaẹduru ọkpa l'alị ndu Ízurẹlu ọzo. Chipfu gude kẹ njọ adaẹpho ndu Filisitayinu ẹka l'ẹhu jasụ gẹ Sámẹlu nọ-beru ndzụ.

\VS{14}Mkpụkpu, ndu Filisitayinu shi natakọta ndu Ízurẹlu bẹ ndu Ízurẹlu byaru anataphukọta azụ; mbụ e shikpọo lẹ mkpụkpu Ẹkuronu jasụ lẹ mkpụkpu Gatu. Ndu Ízurẹlu nafụtachaa ndu ẹphe l'ẹphe bukube l'ẹka ndu Filisitayinu. Nchị bya adụ doo l'echilabọ ndu Ízurẹlu ẹphe lẹ ndu Amọru.


\par }{\PP \VS{15}Sámẹlu bụru iya bụkotaru ishi ndu Ízurẹlu jasụ g'ọ nọ-beru ndzụ.

\VS{16}Aphagapha bẹ o shijeẹpho lẹ mkpụkpu Bẹtelu bahụ lẹ mkpụkpu Gilugalu; lụfu lẹ mkpụkpu Mizupa; eekperu ndu Ízurẹlu ikpe l'ẹka ono g'ọ hakọta.

\VS{17}Ọ nọdu abụjeru; o -jechaa g'o jeru; l'ọ laphu azụ lẹ mkpụkpu Rama, bụ ẹka ibe iya nọ. Ọ bụru l'ẹka ono bẹ ọonoduje edoshiru ndu Ízurẹlu opfu. Ọ kpụaru Chipfu ọru-ngwẹja l'ẹka ono.




\par }\Chap{8}{\SH Ndu Ízurẹlu achọ onye a-bụru eze phẹ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Sámẹlu kahụepho; ọ chịru ụnwegirima iya unwoke ye g'ẹphe kpejeru ndu Ízurẹlu ikpe.

\VS{2}Ẹpha ọkpara iya bẹ bụ Jiowẹlu; ẹpha otsota iya bụru Abáyijia. Ẹka ẹphe tụkoru bụru ndu-ikpe bụ lẹ mkpụkpu Biye-Sheba.

\VS{3}Obenu l'ụnwu iya ono te etsodu ụzo, o tsoru. Iphe, ẹphe gharu iphu bụ eri urwu l'ụzo, apfụduru-ọto; bya eriphe ụphalazu; ekpephe ikpe, apfụduru nhamụnha.


\par }{\PP \VS{4}Ọo ya bụ; ndu bụ ọgerenya ndu Ízurẹlu bya edzukọbe; jepfu Sámẹlu lẹ mkpụkpu Rama.

\VS{5}Ẹphe sụ iya: “Lenu; nta-a bẹ ị kahụwaru akahụ; tẹme ọphu ụnwu ngu te eshidu ụzo ono, i shiru ono. Nta-a bụkwa g'ị họtaru anyi onye a-bụru eze anyi ẹgube ono ndu ọzo nwegbaarụ ono.”

\VS{6}Iphe ono, ẹphe pfuru sụ g'a nụ phẹ onye a-bụru eze phẹ ono dụ Sámẹlu ẹji. O woru iya pfuaru Chipfu.

\VS{7}Chipfu pfuaru Sámẹlu sụ iya: “Ngabẹkwaru ndu ono nchị l'iphe, bụkpoo iphe, ẹphe epfuru ngu opfu iya. Ọ tọ bụkwa ngu bẹ ẹphe jịkaru; ọ gbẹ-chikwaa bụru mụbe Chipfu bẹ ẹphe jịkaru gẹ mu ta abụheru eze phẹ.

\VS{8}Ọo ẹgube ono, bẹ ẹphe shi e -shi kẹ mbọku, mu dufutaru phẹ l'alị Ijiputu meta byasụ ntanụ-a; mbụ k'ọphu bụ l'ẹphe gwọberu mu; je abaaharụ agwa ndu ọzo ẹja. Nokwaphọ g'ẹphe gwọberu gụbedua bụ ono.

\VS{9}Ngabẹkpooru phẹ rọo nchị l'iphe, ẹphe epfu. Ọle ọo g'ị nmashịaru phẹ ọkwa ike; mee g'ẹphe maru g'onye ọbu, a-bụru eze phẹ ọbu a-nọdu eme.”


\par }{\PP \VS{10}Ọo ya bụ; Sámẹlu bya atụko iphe, Chipfu pfuru iya ono dooru ndu ono, epfu g'o goshi phẹ onye a-bụru eze phẹ ono.

\VS{11}Ọ sụ phẹ: “Waa iphe, onye a-bụru eze unu a-nọdu e-me baa: Ọo-chịko ụnwu unu unwoke dobe g'ẹphe gbajẹru iya ụgbo-ịnya; mẹ ịnya l'onwiya gude ejeru iya ozi; mbụ l'ẹphe e-vutajẹru ụgbo-ịnya iya ono ụzo.

\VS{12}O nweru ndu ọphu ọo-harụ zia g'ẹphe bụru ishi ndu ojọgu, dụ ụnu labọ l'ụkporo iri iri; ndu ọphu abụru ndu-ishi ụkporo ndu ojọgu labọ lẹ ndu ojọgu iri iri; nweru ndu ọphu a-nọdu akọru iya ọkoro l'ẹgu; mẹ ndu ọphu a-nọdu akpataru iya iphe, o meberu l'alị; mẹ ndu ọphu a-nọdu emeru iya ngwọgu waa ngwa, l'etsoje ụgbo-ịnya iya.

\VS{13}Ọo-chịru ụnwada unu ye g'ẹphe meje manụ, eshi mkpọ. Hakwaru phẹ phọ mee ndu eshije nri; mẹ ndu egheje iphe egheghe.

\VS{14}Ọo-nashịchaa unu alị unu; waa opfu-vayịnu unu; mẹ mgbabu oshi olivu unu, ọphu kachakpọo ree; woru iya nụkota ndu-ozi iya.

\VS{15}Oo-vukọ ereshi unu; waa akpụru vayịnu unu oke lanụ iya l'ime ụzo iri woru nụ ndu-ishi mẹ ndu-ozi iya.

\VS{16}Ohu unu unwoke mẹ ụnwanyi; mẹkpoo ụnwokorobya unu ndu ọphu ike ozi kachakpọo; mẹ nkapfụ-ịgara unu bẹ ọo-tụko chịtakota g'ẹphe jejeru iya ozi.

\VS{17}Atụru unu mẹ eghu unu bẹ oo-rwuta uzi lanụ l'ime ụzo iri. Unubẹdua l'onwunu atụko ejekọtaru iya ozi.

\VS{18}O -rwuẹpho teke ono bẹ unu a-raswerehukwa g'a nafụta unu l'ẹka onye ono, unu gude ẹka unu họta g'ọ bụru eze unu ono; ọle Chipfu bẹ ta abyadụ angaru unu nchị lẹ teke ono.”


\par }{\PP \VS{19}Obenu lẹ ndu ono jịkaru angabẹru Sámẹlu nchị. Ẹphe sụ iya: “Waawaa-o! G'a họtaru anyi eze-o;

\VS{20}k'ọphu anyi a-dụ gẹ ndu alị ọzo dụgbaa; nweru onye a-bụru eze anyi; vutajẹru anyi ụzo; alwụru anyi ọgu, anyi alwụkpo alwụlwu.”

\VS{21}Sámẹlu bya anụmakotachaa iphemiphe ono, ndu ono pfuru ono; ọ tụko iya kọkotaru Chipfu.

\VS{22}Chipfu pfuaru Sámẹlu sụ: “Nụma iphe, ẹphe pfuru ngu; woru onye eze nụ phẹ.” Tọbudu iya bụ Sámẹlu pfuaru unwoke Ízurẹlu sụ: “G'onyenọnu lashịchaa mkpụkpu iya.”




\par }\Chap{9}{\SH Sámẹlu awụ Sọlu manụ l'ishi
\par }
{\PP \VerseOne{1}O nweru nwoke, bụ onye Benjiaminu, ẹpha iya bụ Kishi; nwa Abiyẹlu; Abiyẹlu bụ nwa Zerọ; Zerọ bụru nwa Bekoratu; Bekoratu bụru nwa Afaya onye Benjiaminu. Kishi ono bụ onye ọkpehu parụ ẹka.

\VS{2}Ọ nwụtaru nwata nwoke, ẹpha iya bụ Sọlu; mbụ nwokoro, amaghe mma amaghe; k'ọphu bụ l'ọ tọ dụdu onye atụru iya nụ lẹ ndu Ízurẹlu. Shitakpọo l'ukuvu kwasẹru ụzo imeli bẹ ọ kakọta onyemonye l'eli.


\par }{\PP \VS{3}O be teke nkapfụ-ịgara Kishi, bụ nna Sọlu tuphashịhuru; Kishi pfuaru nwa iya ono, bụ Sọlu sụ: “Duta nwozi lanụ gẹ gụ l'iya je achọgbaa nkapfụ-ịgara ono.”

\VS{4}Ọo ya bụ; ẹphe tụgbua ghajaa alị úbvú úbvú ndu Ifuremu; bya aghajaa alị Shalisha; ọphu ẹphe ta ahụmaduru iya. Ẹphe bya atụgbua; shia ụzo alị ndu Shalimu; ọphu ọ tọ dụdu nkapfụ-ịgara ono, ọphu nọ l'ẹka ono. Ẹphe tụko ẹka iya kẹ ndu Benjiaminu jekọta; ọphu ẹphe ta ahụmaduru iya.

\VS{5}Ẹphe bya erwuẹpho l'alị Zufu; Sọlu pfuaru nwozi ono, yẹe ya swị ono sụ: “Bya g'anyi laphu azụ; ọdumeka bẹ nna mu a-gbẹkwa haa arị kẹ nkapfụ-ịgara; wata akụ photophoto k'ẹhu anyi.”


\par }{\PP \VS{6}Nwozi ono sụ iya: “Lenu; o nwekwarụ onye kẹ Chileke bu lẹ mkpụkpu-a. Ọ bụ onye aakwabẹ ùbvù shii; tẹme iphemiphe, o pfuru nọdu erekọtaje g'o pfuru iya. G'anyi jeẹdukwa ẹka ono; je amaru; ?ọo-karụ anyi ẹka anyi a-hụma iya?”


\par }{\PP \VS{7}Sọlu bya asụ iya: “?Ọle-a; lekpọdanu; ọ -bụru l'anyi jeru; ?bụ gụnu bẹ anyi a-nụ nwoke ọbu? Nri, dụ lẹ nwẹda anyi bẹ bvụwaru nụ; ọphu ọ dụdu iphe, anyi a-nyako onye kẹ Chileke ono. ?Bụkpoo gụnu bẹ ẹka anyi tụ-pheru?”


\par }{\PP \VS{8}Nwozi ono bya eyeeru Sọlu ọnu ọzo sụ iya: “Lenu; iphe, dụ mu l'ẹka bẹ bụkwa mkpọla-ọchaa, ẹrwa iya dụ nkeru-ẹno shẹkelu. Mu e-woru iya nụ onye kẹ Chileke ono k'ọphu ọo-karụ anyi ụzo ọphu anyi e-shi iya.”

\VS{9}Teke mbụ l'alị Ízurẹlu bẹ shi abụjeru -nemadzụ nọdu eje ajịta Chileke iphe; l'ọo-sụ: “Unu bya g'anyi jepfu onye aphụ ọphulenya.” Noo kẹle ndu ono, eekuje ndu mpfuchiru Chileke nta-a ono bẹ e shi ekuje ndu aphụ ọphulenya lẹ teke ono.


\par }{\PP \VS{10}Sọlu sụ nwozi iya ono: “I pfuru ree! Ngwa bya g'anyi je.” Ọo ya bụ; ọ bụru phẹ eje mkpụkpu ono, onye kẹ Chileke bu ono.


\par }{\PP \VS{11}Ẹphe nọdu enyikpọepho òbvù abahụ lẹ mkpụkpu ono, ẹphe l'ụnwumgboko, eje ekuta mini dzuda. Ẹphe jịa phẹ sụ: “?Bụ ẹka-a bẹ onye aphụje ọphulenya-a bụ?”

\VS{12}Ụnwumgboko ono sụ phẹ: “Ee! Ọ nọ-a unu l'ụzo atatiphu l'ẹka ono. Unu mekebe ẹgwegwa nta-a; kẹle ọ bụ-a ntanụ bẹ ọ byaru mkpụkpu-a; noo kẹle ndu ọha bẹ egwe ngwẹja l'ẹka aagwajẹ iphe.

\VS{13}Unu -bahụepho l'ime mkpụkpu ono bẹ unu a-hụma iya; tẹme l'oo-jeshia l'ẹka aagwajẹ iphe jeshia eri nri. Noo kẹle ndu ono tee ridu nri jasụru l'ọobya; kẹle ọo-gọfutajeadaru ọnu-ọma ye l'ẹja, e gwerụ ono; e -mechaa; ndu e yeru lẹ nri ono eriwarọ nri. Unu tụgbua je nta-a; unu a-hụma iya-a!”

\VS{14}Ẹphe tụgbua je abahụ lẹ mkpụkpu ono. Ẹphe nọdu abahụ lẹ mkpụkpu ono; a bya ele ẹnya Sámẹlu nọdu ejewa abyapfuta phẹ; eje ala l'ẹka aagwajẹ iphe.


\par }{\PP \VS{15}Ọle Chipfu goshihawaru Sámẹlu iphe ono l'ụnyaphu iya tẹme Sọlu bya ono sụ:

\VS{16}“Ẹgube nta echele bẹ mu e-zi nwoke, shi l'alị ndu Benjiaminu g'ọ byapfuta ngu. Ọ -byarwutaẹpho; wụa ya manụ l'ishi g'ọ bụru iya a-bụru onye-ishi, ndibe mu ono, bụ Ízurẹlu; je anafụta phẹ l'ẹka ndu Filisitayinu. Lẹ mu lewaru ndibe mu ẹnya; ẹkwa, ẹphe ara rwuwaa mu lẹ nchị.”


\par }{\PP \VS{17}Ahụma, Sámẹlu ahụma Sọlu; Chipfu sụ iya: “Lekwa nwoke ono, mu pfuru ngu opfu iya ono; ọo ya bẹ a-bụru eze ndibe mu.”

\VS{18}Ọo ya bụ; Sọlu bya ejepfu Sámẹlu l'ọnu-abata mkpụkpu ono bya ajịa ya sụ: “Jiko kanụru mu ụlo, ẹka onye ono, aphụje ọphulenya ono bu.”


\par }{\PP \VS{19}Sámẹlu sụ iya: “Ọo mbẹdua bụ onye aphụje ọphulenya ọbu. Vuru mu ụzo nyihu eli ẹka ono, aagwajẹ iphe ono; noo l'ẹnyashia bẹ mu lẹ ngu a-tụko rigba nri. Teke e rwuẹrupho l'ụtsu; mu ahaa unu g'unu lashịwaro; mu akakọtakwaru ngu phọ iphe, dụ ngu l'obu.

\VS{20}A bya lẹ kẹ nkapfụ-ịgara unu ono, tuphashịhuru e -shi k'abalị ẹto, larụ alala ono; unu ta arịhe ọriri iya; noo kẹle a hụmakotawaru iya. Sụ: ?Tọ bụnu ngu-a bẹ iphe ono, ndu Ízurẹlu tụkoru achọshi ike ono kwarụ l'ẹka? Mbụ; ?tọ bụnua gụbedua; waa ọnu-ụlo nna ngu bẹ ọbu?”


\par }{\PP \VS{21}Sọlu sụ iya: “Ọle-a; ?ọ kwa lẹ mu bụ onye Benjiaminu; mbụ l'ọo ipfu, kakọta alwa alị l'ipfu ndu Ízurẹlu bẹ mu shinụ-a; tẹme ọ bụru unuphu ibe anyi bẹ kakọta nwanshịi l'ipfu Benjiaminu? ?Bụ gụnu kparụ iphe iipfuru mu ẹgube iphe-a?”


\par }{\PP \VS{22}Ọo ya bụ; Sámẹlu bya eduta Sọlu yẹe nwozi iya bahụ l'ime phorokoto ụlo, dụ l'ẹka ono, aagwajẹ iphe ono; bya eworu phẹ dobe g'ẹphe nọdu l'ishi ndu ono, e yeru g'ẹphe bya, bụ ndu rwuru ụkporo ụmadzu l'ụmadzu iri ono.

\VS{23}Sámẹlu bya epfuaru onye eshi nri sụ: “Wota nụ anụ ono, mu nụru ngu ono; mbụ onoya, mu sụru g'i dobe iche phọ.”

\VS{24}Ọo ya bụ; onye ono, eshi nri ono bya ewolia ụtapfu anụ ono yẹe iphe, tukoru iya nụ; bya edoberu iya Sọlu l'iphu. Sámẹlu sụ: “Nokwa iphe, e doberu ngu. Ria ya; noo kẹle ọo gụbedua be e doberu iya kwabẹru e -shi teke ono, mu pfuru sụ lẹ mu eshiru ndu nemadzụ ite ẹbyaa ono.”

\par }{\PP No iya; Sọlu yẹe Sámẹlu tụko rigba nri lẹ mbọku ono.

\VS{25}E mechaa; ẹphe tụko shi l'eli ẹka ono, aagwajẹ iphe ono lụfuta bahụshia l'ime mkpụkpu. Sámẹlu yẹe Sọlu nọdu l'eli ụlo iya bọo ụja.


\par }{\PP \VS{26}Ẹphe bya etehu l'ọnmewa lẹ teke nchi abọhuwaa; Sámẹlu kua Sọlu l'eli ụlo ono; bya asụ iya: “Gbẹshi gẹ mu dukwa ngu.” Ọo ya bụ Sọlu bya agbẹshi; yẹe Sámẹlu tụko lụfushia etezi.

\VS{27}Ẹphe nọdu ejerwuwaa ishishi mkpụkpu ono; Sámẹlu sụ Sọlu: “Pfuaru nwozi ono g'ọ tụgbua vuru anyi ụzo.” “Gụbedua angabẹ nwanshịi k'ọphu mu e-zi ngu ozi, Chileke ziru.” Nwozi ono bya evuru ụzo tụgbua.




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ; Sámẹlu wota mgbere, manụ dụ; woru manụ ono wụa Sọlu l'ishi bya etsutsua ya ọnu sụ: “Chipfu bẹ wụwaru ngu manụ l'ishi g'ị bụru onye-ishi, a-nọdu edu ndibe iya, bụ ndu Ízurẹlu.

\VS{2}Ị -haẹ mu phọ tụgbua ntanụ-a bẹ o nweru unwoke labọ, gụ l'ẹphe e-dzuda lẹ mgboru ilu Rechiẹlu lẹ mkpụkpu Zeluza l'oke alị ndu Benjiaminu. Ẹphe a-sụ ngu lẹ nkapfụ-ịgara ono, i jeru achọcho ono bẹ a hụmakotaakwaru; tẹme lẹ nna ngu ta arịekwa kẹ nkapfụ-ịgara; l'ọ gbẹkwanu ayọ ọshi ngu; epfu sụ: ‘?Bụ imeagha bẹ mu e-me kẹ nwa mu-a?’


\par }{\PP \VS{3}“Ọ bụru l'ẹka ono bẹ ii-shiwarọ lụfu l'upfu eze oshi, dụ lẹ Tabọ. Ọo l'ẹka ono bẹ gụ l'unwoke ẹto, eje mkpụkpu Bẹtelu je abarụ Chileke ẹja e-dzuda. Onye lanụ bẹ a-kpụru ụnwu-eghu ẹto; onye ọphuu achịru ishi buredi ẹto; onye ọphuu aparu otumu mẹe.

\VS{4}Ẹphe e-kele ngu ekele; bya achịru ishi buredi labọ nụ ngu; l'ị nata phẹ iya.


\par }{\PP \VS{5}“E -mechaa bẹ ii-jerwu l'úbvú Chileke, dụ lẹ mkpụkpu Gibiya; mbụ ẹka ono, ndu Filisitayinu kwakachaaru ono. I -rwujeẹpho mkpụkpu ono bẹ ịi-hụma ndu mpfuchiru Chileke l'ẹka ẹphe dzeberu shi l'eli ẹka aagwajẹ iphe chịru ogumogu; mẹ nkwa; mẹ opu; waa une akụ eje l'ụzo. Ẹphe a-nọdu epfuchiru Chileke.

\VS{6}Noo teke Unme Chipfu a-bya ngu l'ẹhu ẹhuka ẹhuka; l'i tsoru phẹ pfuchiaharu Chileke bya agbanwee teke ono bụru onye dụ iche.

\VS{7}Iphe-ọhubama-a -mekọtaepho; mee iphemiphe, ii-dụ ike mee; noo kẹle Chileke nọwaa swiru ngu.


\par }{\PP \VS{8}“Ọo ya bụ l'ii-vuru mu ụzo jeshia Gilugalu. E -mechaa bẹ mu a-byapfuta ngu l'ẹka ono; bya egwee ngwẹja-akpọ-ọku; wakwaphọ ngwẹja-ẹhu-guu. Ọle ọo g'ị kwabẹ nọo ujiku ẹsaa jasụru mu abyapfuta ngu bya egoshi ngu iphe, ii-me.”


\par }{\PP \VS{9}Sọlu ghakọbepho gẹ ya haa Sámẹlu tụgbua; Chileke gbanwee obu iya; iphe-ọhubama ono mekọtaepho mbọku ono.

\VS{10}Ẹphe bya erwua mkpụkpu Gibiya ono; ẹphe lẹ ndu mpfuchiru Chileke, dzeberu nụ bya edzuda. Unme Chileke bya iya l'ẹhu ẹhuka ẹhuka; yẹe ẹphe tụko pfuchiaharu Chileke.

\VS{11}Tọbudu iya bụ; ndu mahawarụ iya nụ bya ahụma iya gẹ yẹe ndu mpfuchiru Chileke tụkoru epfuchiru Chileke; ẹphe jịahaa onwophẹ sụ: “?Bụkwa ole bẹ byapfutaru nwatibe Kishi? Sọlu; ?ọ yịfua lẹ ndu mpfuchiru Chileke tọo?”

\VS{12}Nwoke, bu l'ẹka ono sụ: “?Bụ onye bẹ bụ nna phẹ?” Ọo ya bụ; a nmalahaa ya l'ẹtu sụ: “Sọlu; ?ọ yịfua lẹ ndu mpfuchiru Chileke tọo?”

\VS{13}Sọlu pfuchibuhuẹrupho Chileke ono; ọ tugbua jeshia l'ẹka eegweje ngwẹja.


\par }{\PP \VS{14}Tọbudu iya bụ; nwune nna Sọlu bya ajịa yẹe nwozi iya ono sụ: “?Bụ aweya bẹ unu shi jee?”

\par }{\PP Sọlu sụ: “Anyi shikwa je achọ nkapfụ-ịgara-a. Anyi chọnyaa ya; bya amaru l'anyi taa hụmadu iya; anyi chọru Sámẹlu jeshia.”


\par }{\PP \VS{15}Nwune nna Sọlu ono sụ iya: “Jiko pfunaaru mu iphe, Sámẹlu pfuru unu.”


\par }{\PP \VS{16}Sọlu sụ iya: “O pfuru iya anyi hoo haa l'a hụmachawaru nkapfụ-ịgara ọbu.” Ọle o to pfukwanụru iya iphe ono, Sámẹlu pfuru iya lẹ k'abụru eze phọ.


\par }{\SH Eeme Sọlu eze ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{17}Sámẹlu bya ekukọbe ndu Ízurẹlu l'iphu Chipfu lẹ mkpụkpu Mizupa.

\VS{18}Ọ bya epfuaru ndu Ízurẹlu sụ: “Wakwa iphe, Chipfu, bụ Chileke kẹ ndu Ízurẹlu epfu baa: ‘Mu dufutaru unubẹ ndu Ízurẹlu l'alị ndu Ijiputu; nafụta unu l'ẹka ndu Ijiputu; mẹkpoo l'ẹka ndu alị ndu ọzo, shi akpa unu ẹhu.’

\VS{19}Obenu lẹ nta-a bẹ unu jịkawaru Chileke unu ono, adzọtaje unu l'oke iphe-ẹhuka mẹ l'oke aphụ ono. Unu sụ: ‘Waawaa; l'ọo g'e doberu unu onye a-bụru eze unu.’ Ọo ya bụ lẹ-a; unu bya edoo onwunu l'iphu Chipfu; unu edoo onwunu l'ipfu l'ipfu; mẹ l'unuphu l'unuphu unu.”


\par }{\PP \VS{20}Sámẹlu bya achịkobechaa ipfu ndu Ízurẹlu l'ẹka lanụ; ọ bụru ipfu Benjiaminu bẹ a họtaru.

\VS{21}Ọ bya achịkobe ipfu Benjiaminu ono l'unuphu l'unuphu l'iphu Chileke; ọ bụru unuphu kẹ Matiri bẹ a họfutaru. E mechaa; ọ bụru Sọlu; nwa Kishi bẹ a họtaru. A chọahaa ya; ọphu a hụmaduru iya.

\VS{22}Ọo ya bụ; ẹphe bya eje ajịtabaa l'iphu Chipfu sụ: “?Onye ọbu; ọ nọwa-a l'ẹka-a tọo?”

\par }{\PP Chipfu sụ: “Ee; o domiru onwiya l'ẹka a kụberu ivu.”


\par }{\PP \VS{23}Ẹphe gude ọso je akpụfuta iya l'ẹka ono. Ọ pfụru apfụru. Ọ gbẹ l'ukuvu kakọta onyemonye l'eli.

\VS{24}Sámẹlu bya asụ ndu nọkota l'ẹka ono: “?Unu hụmawaru onye Chipfu họtaru? Ọ tọ dụkwa onye dụ g'ọ dụ lẹ ndu Ízurẹlu l'ophu.”

\par }{\PP Ndu Ízurẹlu ono tụa ụzu sụ: “Nọdukwa ndzụ ogologo gụbe eze!”


\par }{\PP \VS{25}Sámẹlu bya epfuaru ndu Ízurẹlu ekemu, dụ nụ lẹ k'onye eze ono. Ọ tụko iya dekọta edede l'ẹkwo; bya eworu iya dobe l'iphu Chipfu. Ọo ya bụ; Sámẹlu haa phẹ; onyenọnu lashịa ibe iya.

\VS{26}Sọlu lashịkwaapho ibe iya lẹ mkpụkpu Gibiya. Ndu ọkpehu dụ, bụ ndu Chileke yeru iya l'obu tsoru iya.

\VS{27}Obenu l'o nweru ndu mkpaka sụru “?Dẹnu g'onye ọwana e-shi dzọo anyi?” Ẹphe kpọo ya ẹbo l'afụ; ọphu ọ dụdu iphe, ẹphe nụru iya. Ọle Sọlu te eyeduru phẹ ọnu.




\par }\Chap{11}{\SH Sọlu Adzọ mkpụkpu Jiabẹshi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ; Nahashi, bụ eze ndu Amọnu tụgbua je ekephee mkpụkpu Jiabẹshi-Giladu k'ọgu. Ndu Jiabẹshi l'ophu sụ iya: “G'anyi lẹ ngu gbanaa ndzụ g'anyi jeahaarụ ngu ozi.”


\par }{\PP \VS{2}Eze ndu Amọnu ono, bụ Nahashi sụ phẹ: “Tẹme anyi l'unu agbaa ndzụ bụepho mẹ mu tụkoru unu l'ẹhu l'ẹhu swọshichaa ẹnya ẹkutara; shi nno meru iphe-iphere kpua ndu Ízurẹlu l'ophu.”


\par }{\PP \VS{3}Ndu bụ ọgerenya ndu Jiabẹshi sụ iya: “Nụ anyi abalị ẹsaa g'anyi ye ndu-ozi g'ẹphe zidzuru ozi l'alị Ízurẹlu. Ọ -bụru l'ọ tọ dụdu onye a-dzọta anyi; anyi atụkonu wụru byapfutashịa ngu.”


\par }{\PP \VS{4}Tọbudu iya bụ; ndu ezi ozi ono bya erwua mkpụkpu Gibiya, bụ iya bụ ẹka Sọlu bu; bya epfuaru ndu ono iphe ono. Ẹphe tụko tụshia ụzu-ẹkwa.

\VS{5}Ọ bụerupho teke ono bẹ Sọlu shi l'ẹgu chịru oke-eswi alwa. Ọ jịa sụ: “?Bụ gụnu bẹ eme ndu-a meru g'o gude ẹphe nọdu ara ẹkwa?” Ọo ya bụ; ẹphe bya epfuaru iya iphe ono, ndu Jiabẹshi pfuru ono.

\VS{6}Tọbudu iya bụ; Sọlu nụmachaa iphe ono, ẹphe pfuru ono; Unme Chileke bya iya l'ẹhu ẹhuka ẹhuka; ẹhu wata iya eghushi eghu ike.

\VS{7}Ọ kpụta oke-eswi labọ gbua; bya ebushia anụ iya ebushi chịru nụ ndu-ozi g'ẹphe goshidzuru iya l'alị Ízurẹlu l'ophu. Ẹphe nọdu ara iya arara asụje: “Ọo ẹgube-a bẹ bụ g'ee-me oke-eswi onye ono, te ekwedu etso Sọlu yẹe Sámẹlu.”

\par }{\PP Tọbudu iya bụ; ndzụ-agụgu Chipfu rwupyabẹ ndu ono; ẹphe tụko meẹpho kẹ kpukumu byakọta-gbua.

\VS{8}Sọlu bya agụkota phẹ ọgu lẹ mkpụkpu Bẹzeku. Unwoke ndu Ízurẹlu dụ ụnu ụmadzu ugbo ụnu; l'ụnu ụkporo iri l'ẹsaa l'ụnu iri.\FTNT{*}{{\FR 11:8 }{\FR{11:8
}}{\FT{Bụ iya bụ 300,000 lẹ mbekee.}}} Ndu kẹ Jiuda bẹ dụ ụnu ụkporo ẹto l'iri l'ise.\FTNT{†}{{\FR 11:8 }{\FR{11:8
}}{\FT{Bụ iya bụ 30,000 lẹ mbekee.}}}

\VS{9}Ẹphe bya ezia ndu-ozi ono, byaru nụ ono sụ: “Unu zia unwoke mkpụkpu Jiabẹshi-Giladu l'aa-dzọta phẹ echele lẹ teke anwụ eswe shihuẹrupho ike.” O -rwua gẹ ndu-ozi ono jeẹrupho ezia ndu Jiabẹshi ozi ono; ẹhu tsọo phẹ ụtso.

\VS{10}Ndu Jiabẹshi bya epfuaru ndu Amọnu sụ: “O -rwua echele bẹ anyi a-wụ-pfuta unu; g'unu mee anyi g'ọ dụ unu ree.”


\par }{\PP \VS{11}Ọ bya erwua echele iya ono; Sọlu woru ndu nkiya kèé uzi ẹto. A bya erwua teke eecheje nche ikpazụ l'ẹnyashi; ẹphe wụba l'ime ọdu ndu Amọnu je egbua phẹ pyaapyaa jasụru anwụ eswe shihu ike. Ndu ọphu phọduru nụ gbaa nanụ nanụ; k'ọphu bụ l'ọ tọ dụdu onye yẹe ibe iya gbaru ụzo lanụ.


\par }{\PP \VS{12}Tọbudu iya bụ; ndu Ízurẹlu ono bya asụ Sámẹlu: “?Dẹnu onye ono, sụru: ‘Sọlu ?ọo-dụ-a ike bụru onye eze anyi-a?’ Dufutaru anyi ndu ono g'anyi gbushia.”


\par }{\PP \VS{13}Sọlu sụ: “Ọ tọ dụkwa onye eegbu egbugbu ntanụ; kẹle ọo ntanụ-a bẹ Chipfu dzọru ndu Ízurẹlu.”

\VS{14}Sámẹlu bya asụ ndu ono: “Unu bya g'anyi je mkpụkpu Gilugalu; je emee gẹ k'abụru eze iya ono kabaa evuru ìrè l'ẹka ono.”

\VS{15}Ọo ya bụ; ẹphe tụko g'ẹphe ha jeshia mkpụkpu Gilugalu je anọdu l'iphu Chipfu mee Sọlu onye eze. Ẹphe bya egweeru Chipfu ngwẹja-ẹhu-guu l'ẹka ono. Sọlu mẹ ndu Ízurẹlu l'ophu tụko teshia ẹswa ike l'ẹka ono.




\par }\Chap{12}{\SH Opfu, Sámẹlu pfuru nụ ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Sámẹlu bya epfuaru ndu Ízurẹlu l'ophu sụ: “Mu nụmakotaru iphemiphe, unu pfuru mu; bya ewowaru eze, a-bụru onye-ishi unu doberu unu.

\VS{2}Nta-a bẹ unu nwewaa eze, a-nọdu edu unu. Mbẹdua l'onwomu bẹ kahụwaru akahụ; ishi bụkotawaru mu ẹwó. Ụnwu mu unwoke bẹ unu l'ẹphe tụkokwaru nọdu. Mu shi lẹ nwata duta unu byasụ ntanụ-a.

\VS{3}Unu eleanaa; waẹkwa mu phọ baa. Unu gbaẹshidu mu ekebe l'iphu Chipfu waa l'iphu onye ono, ọ wụru manụ l'ishi ono l'ọo waa iphe, dụ ẹji, mu yejeru ẹka. ?Bụ eswi onye bẹ mu kpụtajeru? ?Tọo nkapfụ-ịgara onye bẹ mu kpụtajeru? ?Bụ onye bẹ mu mekputajẹru? ?Bụ onye bẹ mu kpajẹkporu ẹhu? Tọo ?mu rijeru onye iphe ụphalazu shi nno mee ẹnya g'o to nwedu iphe, mu hụmaru? Ọ -bụru l'o nweru iphe ono ọphu mu mejeru bẹ mu a-pfụepho ụgwo iya.”


\par }{\PP \VS{4}Ẹphe sụ iya: “I ti mekputajẹkwaru anyi; ọphu ị tị kpajẹkwaru anyi ẹhu; ọphu o nwekwa onye ị natajẹru iphe.”


\par }{\PP \VS{5}Sámẹlu sụ phẹ: “Ọ kwa Chipfu bẹ bụ onye-ekebe; onye-a, e meru eze-a bụkwarupho onye-ekebe ntanụ-a l'ọ tọ dụdu iphe, unu a-gbabẹ ọkpa ebo mu ibo.”

\par }{\PP Ẹphe zụ̀a sụ: “Ọo ya bẹ bụ onye-ekebe.”


\par }{\PP \VS{6}Sámẹlu bya asụ phẹ: “Ọo Chipfu bẹ họtaru Mósisu yẹe Erọnu; bya edufutakwaphọ nna unu phẹ l'alị Ijiputu.

\VS{7}Ọo ya bụ; unu pfụkwaru g'unu pfụru; gẹ mu nyatarụ unu l'iphu Chipfu iphe ono, bụkota iphe, dụ ree, Chipfu meshiru unu waa nna unu phẹ ono.

\VS{8}Teke Jiékọpu lachaaru l'alị Ijiputu; nna unu phẹ bya araku Chipfu g'ọ gbaaru phẹ mkpu; bẹ Chipfu yeru Mósisu yẹe Erọnu, bụ ndu dufutaru nna unu phẹ l'alị Ijiputu; bya emee ẹphe buru l'ẹka-a.

\VS{9}Obenu l'ẹphe zọharu Chipfu, bụ Chileke phẹ; o nwuru phẹ ye l'ẹka Sizera, bu onye-ishi ojọgu ndu Hazọ; woru phẹ yekwaphọ l'ẹka ndu Filisitayinu; mẹ l'ẹka eze ndu Mówabu, bụ ndu tsochaaru phẹ ọgu.

\VS{10}Ẹphe bya araku Chipfu sụ: ‘Anyi meakwaru iphe-ẹji; kẹle anyi parụ Chipfu haa bya abaaharụ Balụ mẹ Ashịtoretu ẹja. Ọle-a; dzọnaaro anyi l'ẹka ndu ọhogu anyi l'anyi a-barụ ngu-a ẹja.’

\VS{11}Ọo ya bụ; Chipfu bya ezia Jieru-Balụ; mẹ Baraku; mẹ Jiẹfuta; waa Sámẹlu; gude phẹ nafụta unu l'ẹka ndu ọhogu unu, nọ-pheru unu anọ-phe ono. Unu bya eburu l'ẹhu-guu.

\VS{12}O be teke unu byaru ahụma lẹ Nahashi, bụ eze ndu Amọnu bẹ abyawaa unu etso ọgu; unu sụ mu: Waawaa; g'a nụ unu onye a-bụru eze unu; l'ẹka Chipfu, bụ Chileke unu gbẹkwa bụru onye eze unu.


\par }{\PP \VS{13}“Nta bụ g'unu hụma onye eze ọbu, unu hatarụ ọbu; mbụ onye ono, unu sụru g'a nụ unu-a. Unu hụma iya lẹ Chipfu nụwaru unu onye eze ọbu.

\VS{14}Ọ -bụru l'unu a-nọdu atsụ Chipfu ebvu; ejeru iya ozi; anụru iya opfu; ọphu unu ekwefujedu ike l'eme ekemu Chipfu ono; mbụ-a; unu l'onye ono, bụ onye eze unu ono tụko etso Chipfu, bụ Chileke unu; bẹ ọ dụkwa-a ree.

\VS{15}Obenu l'ọ -bụru l'unu ta anụduru Chipfu opfu; mbụ unu nọdu ekwefuje ike l'ekemu, ọ tụru bẹ oo-gudekwa kẹ njọ byia unu ẹka l'ẹhu; ẹgube o byiru iya nna unu phẹ ono.

\VS{16}Nta-a bụ g'unu gebekpọekwapho g'unu ahụma eze iphe, Chipfu e-me l'ẹnya unu.

\VS{17}?Tọo bụnaa ọnanwu teke aakpatajẹ witi baa? Mu a-kpoku Chipfu g'ọ tụa egbigwe; dzee mini. Ọo ya bụ g'unu eshikwanu nno maru g'ẹjo-iphe, unu metaru l'iphu Chipfu habe shii; mbụ lẹ k'onye eze ono, unu sụru g'a nụ unu ono.”


\par }{\PP \VS{18}Ọo ya bụ; Sámẹlu bya araku Chipfu. Chipfu tụa egbigwe; bya edzee mini lẹ mbọku ono. Ndu ono g'ẹphe ha wata atsụshi Chipfu yẹe Sámẹlu ebvu ike.

\VS{19}Ndu Ízurẹlu ono tụko sụ Sámẹlu: “Pfunuru nụ Chipfu, bụ Chileke ngu l'opfu ẹhu ndu-ozi ngu g'anyi ta anwụshihu; kẹle anyi byaru eyekọbe ẹjo-ememe l'iphe-ẹji ono, anyi meru ono; g'anyi byaru epfuahaa g'a nụ anyi onye eze.”


\par }{\PP \VS{20}Sámẹlu sụ phẹ: “Unu ba atsụshi ebvu. Ọ bụ eviya l'unu mekọtaru ẹjo-iphe ono; ọle ọo g'unu ba agwọbekwa etso Chipfu; unu gbẹchikwaa gude obu unu g'ọ ha jeeru Chipfu ozi.

\VS{21}Unu ta adakọbekwa tsoahaa agwa, bụ iphe-mmanụ; iphe, taa badu urwu; ọphu ọ nafụtadu unu; noo kẹle ẹphe bụkota iphe-mmanụ.

\VS{22}Chipfu e-gudekwa l'ẹpha iya parụ ẹka apaa; ọ tọo mịdu ndibe iya ẹnya; kẹle ọo l'ọ dụ iya ree bẹ o gude mee unu g'unu bụru ndibe iya.

\VS{23}A -bya lẹ mbẹdua; tụswekwa! G'iphe ọphu e-me gẹ mu ta anọdu epfu anụ Chipfu l'iswi ẹhu unu; mbụ shi nno meswee Chipfu ta abyakwaru mu. Mu e-zi unu ụzo, dụ ree; bya abụru ụzo, pfụru ọto.

\VS{24}Ọo ẹpho g'unu tsụje Chipfu ebvu; unu egude ire-lanụ; wofuta obu unu abarụ iya ẹja. Unu nyatakwa eze iphe, o megbabẹru unu.

\VS{25}Ọle ọ -bụru l'unu kwasẹru l'eme ẹjo-ememe bẹ unu l'eze unu ọbu a-tụkokwa bụru ọla-l'iswi.”




\par }\Chap{13}{\SH Ndu ojọgu Sọlu waa kẹ ndu Filisitayinu alwụ ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sọlu bẹ dụ ụkporo apha l'apha iri teke ọ watarụ abụru eze. Ọ bụru eze ono nọchaepho apha labọ;

\VS{2}ọ họta ndu Ízurẹlu ụnu unwoke ẹsaa l'ụkporo unwoke iri\FTNT{*}{{\FR 13:2 }{\FR{13:2
}}{\FT{Bụ iya bụ 3,000 lẹ mbekee.}}} dobe. Ụnu ụmadzu ise\FTNT{†}{{\FR 13:2 }{\FR{13:2
}}{\FT{Bụ iya bụ 2,000 lẹ mbekee.}}} bẹ ẹphe lẹ Sọlu ono tụkoru nọdu lẹ mkpụkpu Mikumashi; waa l'alị úbvú úbvú mkpụkpu Bẹtelu. Ndu ọphu dụ ụnu labọ l'ụkporo iri bẹ ẹphe lẹ Jionatanu tụkoru nọdu lẹ mkpụkpu Gibiya, nọ l'alị ndu Benjiaminu. Ndu ọphunapho bẹ ọ sụru g'ẹphe tụko lashịchaa ibe phẹ.


\par }{\PP \VS{3}Jionatanu lwụ-kpee ndu Filisitayinu, nọ l'ọdu-ọgu phẹ lẹ mkpụkpu Geba. Ndu Filisitayinu ono nụma-dzuru iya. Sọlu gbua opu l'alị ono l'ophu sụ: “Gẹ ndu Hiburu nụmakwa iya-o!”

\VS{4}Ọo ya bụ; ndu Ízurẹlu nụma-dzuru lẹ Sọlu bẹ tsowaru ndu Filisitayinu ọgu l'ọdu-ọgu phẹ; tẹme lẹ ndu Ízurẹlu bẹ dụ-tabewa ndu Filisitayinu ashị; k'ọphu ẹphe eshichiwaa phẹ imi. A bya ekukọbe ndu Ízurẹlu sụ g'ẹphe jepfu Sọlu lẹ mkpụkpu Gilugalu.


\par }{\PP \VS{5}Ndu Filisitayinu bya atụgba nanụ jeshia etso ndu Ízurẹlu ọgu. Ẹphe chilia ụgbo-ịnya phẹ, dụ ụnu ugbo ụkporo ẹto l'ụnu ụkporo iri l'ise; waa ndu ụgbo-ịnya, dụ ụnu ụmadzu iri l'ise gude eje. Ndu ojọgu mmanụ ghashịerupho g'ẹja, nọ l'agụga eze-ẹnyimu. Ẹphe wulihu je akwakaa k'ọgu lẹ mkpụkpu Mikumashi l'ụzo ẹnyanwu-awawa mkpụkpu Bẹtu-Avẹnu.
 
\VS{6}Ndu Ízurẹlu bya ahụma l'alị arwụhuwaa arwụhu; lẹ ndu nkephẹ bẹ udele atụwaa ọnu lẹ meji; ẹphe domishiahaa onwophẹ l'ime ọgba; mẹ l'ime ẹpfukala; mẹ lẹ mkpula oke mkpuma; mẹ l'ime iduma; mẹkpoo l'ime obvu mini.

\VS{7}O nwechaaru ndu Hiburu ono harụ dafụchaa azụ ẹnyimu Jiọ́danu azụ iya ọphuu bahụ l'alị Gadu; mẹ l'alị Giladu.

\par }{\PP Sọlu nọ-kirishia lẹ mkpụkpu Gilugalu. Ndu ojọgu ọphu yẹe ya swị tụko anmagbaa pyaapyaapyaa l'ẹka ndzụ agụ phẹ.

\VS{8}Sọlu nọkota l'ẹka ono ujiku ẹsaa, bụ iya bụ teke Sámẹlu tụru ọnu abyabya; obenu lẹ Sámẹlu ta abyadụru mkpụkpu Gilugalu. Ndu ẹphe lẹ Sọlu nọ gbakashịhuaha agbakashịhu.

\VS{9}Ọo ya bụ; Sọlu sụ: “Wotaru mu nụ iphe ngwẹja-akpọ-ọku ono; waa iphe ngwẹja-ẹhu-guu ono.” Sọlu bya eworu ngwẹja-akpọ-ọku ono gwee.

\VS{10}Ọ kwadụa g'oome gweghee ngwẹja-akpọ-ọku ono; a bya ele ẹnya Sámẹlu rwuwaa. Sọlu gbẹshi gba iya ndzuta g'o kele iya ekele.

\VS{11}Sámẹlu jịa ya sụ: “?Bụ gụnu bẹ i meru ono?”

\par }{\PP Sọlu sụ iya: “Ọ kwa lẹ mu byaru elee ẹnya lẹ ndu mu l'ẹphe swị bẹ agbakashịhuwaa agbakashịhu; ọphu ị tị byaẹduru teke ị tụru ọnu; tẹme ndu Filisitayinu nọdu edzuwaa lẹ mkpụkpu Mikumashi.

\VS{12}Mu rịa sụ: ‘Nta bẹ ndu Filisitayinu a-byapfutaakwa mu ọgu lẹ Gilugalu l'ẹka-a l'ẹbe abụ lẹ mu rwọwaru Chipfu g'o doberu mu obu-ọmaa ya.’ Sụ iphe ono tsụtabe mu l'ẹhu k'ọphu mu woru ngwẹja-akpọ-ọku ono gwee.”


\par }{\PP \VS{13}Sámẹlu sụ iya: “Ọo iphe onye-eswe bẹ i meru ono. I ti dobeduru ekemu, Chipfu, bụ Chileke ngu tụru nụ ngu. Ọ -bụ l'i doberu iya mẹ Chipfu gege emekwa-a g'abụbu ị bụ eze ndu Ízurẹlu shihu ike jasụwaruroya.

\VS{14}Obenu lẹ nta-a bẹ ị tịi bụeduru eze kwasẹru; kẹle Chipfu hụmawaru nwoke lanụ, dụ iya ree l'obu; bya atụwa iya ẹka g'ọ bụru iya a-bụru onye-ishi ndibe iya; noo l'i ti dobeduru ekemu Chipfu tụru nụ ngu.”


\par }{\PP \VS{15}Ọo ya bụ; Sámẹlu shi lẹ Gilugalu tụgbua; ọ bụru iya eje mkpụkpu Gibiya, nọ l'alị Benjiaminu. Sọlu bya agụa unwoke, ẹphe l'iya tụkoru nọdu l'ẹka ono ọgu. Ẹphe dụ ụnu l'ụkporo iri.

\VS{16}Sọlu yẹe nwa iya, bụ Jionatanu; mẹ ndu ẹphe l'iya swị tụko nọdu lẹ mkpụkpu Gibiya, dụ l'alị Benjiaminu. Ndu Filisitayinu nmaa anmanma ọgu lẹ mkpụkpu Mikumashi.

\VS{17}Ndu ọ-lwụa-ọlaa bya edzebe ụzo ẹto shi l'ọdu ndu Filisitayinu wụfuta. Ụzo lanụ bẹ wụru shia ụzo mkpụkpu Ọfura, nọ l'alị Shuwalu.

\VS{18}Ụzo lanụ ọzo wụru kwasẹru ụzo mkpụkpu Bẹtu-Horonu; ndu ọphuu phobe ibiya k'oke-alị ono, nọ laaru nsụda mkpụkpu Zebowimu ono; mbụ nọ chebe iphu l'echiẹgu ono.


\par }{\PP \VS{19}Ọphu ọ dụdu mẹ onye-ụ́zú lanụ, dụ l'alị Ízurẹlu mgburugburu; kẹle ndu Filisitayinu te ekwedu. “Ẹphe sụru l'a -hawaa phẹ bẹ ndu Hiburu ono a-wata akpụshi ogu-echi ọzoo arwa!”

\VS{20}Ọ bụru l'alị ndu Filisitayinu bẹ ndu Ízurẹlu ejeje je abaa iphe, ẹphe egudeje atụpya alị; mẹ ọgu; mẹ ogbunkụ; waa mma phẹ.

\VS{21}Ẹphe nọdu apfụje ụgwo, ha shii gude baa iphe, eegudeje atụpya alị; waa ikworo; mẹ ayọ; mẹ ogbunkụ; mẹkpoo gude iya mee g'iphe, eegudeje achị eswi tụpyia ọnu.

\VS{22}Ọo ya bụ; o be mbọku, aa-lwụ ọgu ono; ọphu ọ dụdu ndu ojọgu Sọlu waa Jionatanu dụru m'onye lanụ, gude ogu-echi; ọzoo arwa l'ẹka. Ọ bụerupho Sọlu yẹe nwa iya, bụ Jionatanu bẹ gude iya nụ.


\par }{\PP \VS{23}Ndu Filisitayinu bya ahakata ndu ojọgu phẹ; ẹphe wụfu je anọchia ụzo lẹ mkpụkpu Mikumashi.




\par }\Chap{14}{\SH Jionatanu etso ndu Filisitayinu ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}O be ujiku lanụ; Jionatanu; nwa Sọlu sụ nwokorọbya, achịjeru iya ngwọgu: “Bya g'anyi je azụ iya ọphuu l'ẹka ndu Filisitayinu dọru.” Ọle o to pfukwanụru iya nna iya.

\VS{2}Sọlu nọdu l'ime ime mkpụkpu Gibiya l'upfu itorokuma, nọ lẹ mkpụkpu Mịguronu. Ndu ẹphe l'iya tụkoru nọdu bẹ rwuru ụnu nemadzụ l'ụkporo iri;

\VS{3}tẹme waa Ahayịjia, bụ onye yeru uwe-ukuvu, ndu-uke Chileke eyeje. Ahayịjia ono bẹ bụ nwa Ahitubu, bụ nwanna Ikabọdu. Onye nwụru Ahitubu bụru Finehasu, bụ nwatibe Elayi, bụ onye uke Chipfu lẹ mkpụkpu Shilo. Ọphu ọ dụdu onye maru lẹ Jionatanu bẹ tụgbuwaru nụ.


\par }{\PP \VS{4}Lẹ mgbaka úbvú ono, Jionatanu eme g'o shia ghata je l'ẹka ndu Filisitayinu dọru ono bẹ mkpuma kpụkotaru oronmono nọchikota ibekẹboebo. Ẹka lanụ bẹ eekuje Bozẹzu; ẹka ibe iya ọphuu bụru Sene.

\VS{5}Mkpuma ono bẹ nanụ bvugaru l'ụzo isheli laaru mkpụkpu Mikumashi. Ọphuu bvugaru l'ụzo ndọhali laaru ụzo mkpụkpu Geba.


\par }{\PP \VS{6}Jionatanu bya asụ nwokorọbya ono, achịru iya ngwọgu ono: “Bya g'anyi daghata je l'ẹka ndu ono, ebuduru úbvù onoya dọru ono. ?A maru; Chipfu alwụ-chiru anyi ọgu? Kẹle ọ tọ dụdu ẹgube iphe, kpọbaru Chipfu egude dzọo nemadzụ; mẹ a dụ igwerigwe; mẹ a ha nwanshịi.”


\par }{\PP \VS{7}Onye ono, achịru iya ngwọgu ono sụ: “Mekpọepho iphe, dụ ngu l'obu. Mu pfụru ngu l'azụ; ọ bụru uche ngu bụ uche mu.”


\par }{\PP \VS{8}Jionatanu sụ: “Ngwa g'anyi jenụ. Anyi e-nyighataẹpho jepfu ndu ono; mee k'ọphu ẹphe a-hụma anyi.

\VS{9}Ọ -bụru l'ẹphe sụru anyi: ‘Unu ngabẹ g'anyi byapfuta unu’; anyi apfụru nọ-kirishia l'ẹka anyi nọ; anyi tee jeẹdu phẹ ejepfu.

\VS{10}Teke ẹphe sụru: ‘Unu nyipfutanu anyi’; anyi amaru lẹ Chipfu wowaru phẹ ye anyi l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{11}Ọo ya bụ; ẹphenebo bya ephuphee onwophẹ l'iphu ndu Filisitayinu. Ndu Filisitayinu ono sụ: “Lekpọdapho!” “Ndu Hiburu bẹ ekpufutaakwa l'ime ẹnu, l'ẹka ẹphe shi domishia onwophẹ.”

\VS{12}Unwoke ono, dọru kwakachaa k'ọgu ono raarụ Jionatanu yẹe onye ono, achịru iya ngwọgu ono ọ́rà sụ: “Unu byapfutanụ anyi g'anyi bya egoshi unu ụzo!”

\par }{\PP Ọo ya bụ; Jionatanu sụ onye ono, achịru iya ngwọgu: “Nyikota tso mu l'azụ lẹ Chipfu wowaru phẹ ye ndu Ízurẹlu l'ẹka.”

\VS{13}Jionatanu gude ọkpa yẹe ẹka enyikokpọepho ẹka ono. Onye ono, achịru iya ngwọgu ono nọdu etso iya l'azụ. Ndu Filisitayinu nọdu adashị pọopoo l'iphu Jionatanu; onye ono, achịru iya ngwọgu ono tsoru iya egbushikwa phẹ phọ.

\VS{14}L'ọgu kẹ mbụ ono, bẹ Jionatanu yẹe onye ono achịru iya ngwọgu ono gburwuru ụmadzu ụkporo. Ogologo alị ẹka e tsopyabẹru ndu ono gbushia bẹ hakwa gẹ nkeru-ẹbo ẹka e gude eswi labọ tụpyaa atụpya.

\VS{15}Akparajiji iya tụko ndu ojọgu ono l'ophu gudeshichaa; mbụ ndu ọphu nọ l'ẹka ẹphe dọru; mẹ l'ẹgu; mbụ je akpaa lẹ ndu ọphu nọ kwakachaa k'ọgu; waa ndu k'ọ-lwụa-ọlaa. Alị nmahụ jiijiijii. Akparajiji ọbu paa ẹka apaa.


\par }{\SH Ndu Ízurẹlu achịka ndu Filisitayinu
\par }
{\PP \VS{16}Ndu ojọgu Sọlu ndu ọphu nọ lẹ nche lẹ mkpụkpu Gibiya, dụ l'alị Benjiaminu bya ahụma g'ikpoto ndu ono anmagbaa rwuurwuu; ebu ishi kpụrukpuru.

\VS{17}Sọlu bya asụ ndu ẹphe l'iya nọ: “Unu dzuẹdukwa ndu ojọgu ono g'a maru onye ọphu lụfuru nụ l'ime anyi.” A bya edzua phẹ; ọ bụru Jionatanu yẹe onye ono, achịru iya ngwọgu ono bẹ ta anọedu iya.

\VS{18}Sọlu sụ Ahayịjia: “Pataẹkwaru mu okpoko Chileke ono.” Ishi iya bụ l'okpoko Chileke ono nọkwadu swiru ndu Ízurẹlu lẹ teke ono.

\VS{19}Sọlu nọdu epfu eyeru onye uke Chileke ono; ụzu ono nọdu ada adashị ike l'ọdu-ọgu ndu Filisitayinu; mbụ kabaa aswọ-lihu eje. Ọo ya bụ; Sọlu sụ onye uke Chileke ono: “Hawa iya rọ!”

\VS{20}Sọlu yẹe ndu ojọgu iya bya edzukọo; ọ bụru phẹ eje ọgu. Ẹphe bya ahụma lẹ ndu Filisitayinu ta amaẹdu iphe, ẹphe eme; noo l'ẹphe gudegbaa ogu-echi phẹ egbushi nwibe phẹ.

\VS{21}Ndu Hiburu ono, bụ ndu ọphu shi tụru íkè yeru ndu Filisitayinu lẹ mbụ; tsoru phẹ laa l'ẹka ẹphe nmarụ anmanma ọgu phọ; bya atụa ike ituphu wụ-pfushia ndu Ízurẹlu ọphu nọ l'ẹka iya kẹ Sọlu yẹle Jionatanu.

\VS{22}O be teke ndu Ízurẹlu ono, domishiru onwophẹ l'alị úbvú úbvú, ndu Ifuremu nụmaru lẹ ndu Filisitayinu bẹ l'agbawaa ọso; ẹphe wụfuta; chịpyabeshia phẹ ikike l'ọgu ono.

\VS{23}Ẹphe lwụa ọgu ono gbiriri jasụ ẹphe ghata mkpụkpu Bẹtu-Avẹnu. Ọo ya bụ; Chipfu nafụta ndu Ízurẹlu lẹ mbọku ono.


\par }{\SH Jionatanu eri manụ-ẹnwu
\par }
{\PP \VS{24}Mbọku ono bẹ ndu Ízurẹlu jeru iphe-ẹhuka; kẹle Sọlu guderu phẹ; nụa phẹ nte sụ: “Onye wotaru nri ria tẹme e rwua l'ụzenyashi bẹ bụakwaa onye a tụru ọnu; mbụ onye ta anọdu kwabẹ jasụ teke mu gwatadaaru ndu ọhogu mu ụgwo iphe, ẹphe meru mu ono.” Ọo ya bụ; ọphu ọ dụdu onye ọphu riru nri.

\VS{25}Ndu Ízurẹlu ono l'ophu tụko zehu wụba l'ọswa. Alị ono bụru ẹka manụ-ẹnwu dụ.

\VS{26}Ẹphe wụbachaa l'ime ọswa ono; ẹphe hụma gẹ manụ-ẹnwu ono alwashịhu; ọphu ọ tọ dụdu onye meru iya ẹka dee l'ọnu; kẹle ẹphe atsụ ebvu nte phọ, ẹphe riru phọ.

\VS{27}Ọle Jionatanu te eshidu nụma lẹ nna iya nụru ndu Ízurẹlu nte; o je eworu ishishi mgbọro, o gude l'ẹka rwụa l'ẹbakala ẹnwu ono; bya akpaa ya ẹka dee l'ọnu; ọ bya arọkota ike.

\VS{28}Onye lanụ lẹ ndu ono sụ iya: “Nna ngu gudekwaru anyi; anyi ribua nte sụ: ‘Onye wotaru nri ria ntanụ-a bẹ bụakwaa onye a tụru ọnu!’ Ọo ya meru iphe mba atụshi onyemonye-a.”


\par }{\PP \VS{29}Jionatanu sụ: “Nnana mu bẹ meakwaru g'iphe-ẹhuka dapfuta ndu alị-a. Lewarọ g'ẹnya byaru ekosahụ mu nta-a lẹ nwa manụ-ẹnwu, ha nwanshịi-a, mu deru l'ọnu-a.

\VS{30}Mbụ-a; ?Iphe tege akabadaa ree; ọme a harụ ndu Ízurẹlu; ẹphe harụ ria iphe, ẹphe kwatarụ l'ọkwata l'ẹka ndu ọhogu phẹ ntanụ-a? ?Ẹphe tege akadụ egbushi ndu Filisitayinu ọbu igwerigwe tọo?”


\par }{\PP \VS{31}Mbọku ono bẹ ẹphe gbushikpọoru ndu Filisitayinu e -shi lẹ mkpụkpu Mikumashi jasụ lẹ mkpụkpu Ajialọnu. A nọnyaa; mba tụshiahaa ndu Ízurẹlu ono.

\VS{32}Ẹphe bya avụpyabe iphe, a kwatarụ l'ọkwata ono; kpụkaa eghu; mẹ atụru; waa eswi; yẹe ụnwu iya; woru phẹ gbushia l'alị ono; taa l'oyii.

\VS{33}Tọbudu iya bụ; e pfuaru Sọlu sụ iya: “Lekwa-a; lẹ ndu Ízurẹlu egbukwa anụ; ata l'oyii; gude nno emeswe Chipfu.”

\par }{\PP Sọlu sụ: “Unu ta apfụshiekwaru ike l'iphe, unu pfuru; unu swiritaru mu eze mkpuma ntanta!

\VS{34}Sụ: Unu tụgbua jechaa l'echilabọ ndu ono je asụ phẹ g'onyenọnu wotachaaru mu eswi waa atụru l'ẹhu l'ẹhu; bya eworu iya gbushia l'ẹka-a taa. G'ẹphe ha ata anụ, mee nọ gude nno emeswe Chipfu.” Ọo ya bụ; onyenọnu kpụtachaa eswi nkiya l'ẹnyashi ono bya egbua l'ẹka ono.

\VS{35}Sọlu bya akpụaru Chipfu ọru-ngwẹja. Onoya bụru kẹ mbụ, Sọlu kpụru Chipfu ọru-ngwẹja.


\par }{\PP \VS{36}Sọlu sụ: “Unu g'anyi bapfu ndu Filisitayinu l'ẹnyashi; je akwaa iphe phẹ l'ọkwata jasụ lẹ nchiabọhu. G'ọ tọ dụkwa m'onye lanụ, anyi e-dobe ndzụ l'ime phẹ.”

\par }{\PP Ẹphe sụ: “Iphe, dụkpoe ngu phọ ree mee ya.”

\par }{\PP Onye uke Chileke sụ: “G'anyi kpaadakwaa Chileke ishi l'ẹka-a.”


\par }{\PP \VS{37}Ọo ya bụ; Sọlu bya ajịa Chileke sụ: “?Bụ gẹ mu bapfuwarọ ndu Filisitayinu tọo? ?Ii-woru phẹ-a ye ndu Ízurẹlu l'ẹka tọo?” Ọphu Chileke eyeduru iya ọnu mbọku onoya.

\VS{38}Sọlu kwe bya asụ: “Unu byakọta l'ẹka-a unubẹ ndu ono, bụkota ndu-ishi-ojọgu ono; g'anyi chọeshikwa g'anyi gude meswee lẹ ntanụ-a.

\VS{39}Eshinu Chipfu, bụ onye ono, adzọje ndu Ízurẹlu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a; bẹ o betakpọoru ọ buru ọkpara mu, bụ Jionatanu bẹ ọ nmarụ; bẹ ọ nwụhufutajekwa.” Ọphu ọ dụdu m'onye lanụ l'ime ndu ono yeru iya ọnu.

\VS{40}Sọlu bya epfuaru ndu Ízurẹlu l'ophu sụ: “Unu pfụru l'ẹka phọ; g'anyi l'ọkpara mu, bụ Jionatanu pfụru l'ẹka-a.”

\par }{\PP Ndu ono pfua sụ iya: “Iphe, dụkpoe ngu phọ ree; mee ya.”

\VS{41}Sọlu bya epfuru nụ Chipfu, bụ Chileke kẹ ndu Ízurẹlu sụ: “Yenaaru mu ọkpobe ọnu.” A bya atụa ido; ọ bụru Jionatanu waa Sọlu bẹ ọ nmarụ. Ọphu ẹka ndu ọphuu adụdu iya.

\VS{42}Sọlu sụ: “Unu tụeduru mu lẹ nwa mu, bụ Jionatanu ido ọbu.” A bya atụa ya; ọ bụru Jionatanu bẹ ọ nmarụ.

\VS{43}Tọbudu iya bụ; Sọlu bya asụ Jionatanu: “Pfuẹdukwaru mu iphe, i meru.”

\par }{\PP Ọo ya bụ; Jionatanu sụ iya: “Ọo nwa manụ-ẹnwu, mu gude mgbọro, mu gude l'ẹka rwụkata bẹ mu kparụ l'ọnu. Wakwa mu baa; mu nwụhufutajenu!”


\par }{\PP \VS{44}Sọlu sụ iya: “Gẹ Chileke mekwaa mu nno; mbụ g'o mekwaa mu ọphu ka-njọ; m'ọ -bụru l'ị tịi nwụhuduru; gụbe Jionatanu.”


\par }{\PP \VS{45}Ndu ono bya asụ Sọlu: “?Ọ gbaru gẹ Jionatanu nwụhu; mbụ onye ono, dzọru ndu Ízurẹlu ndzụ k'ọphu parụ ẹka apaa? Tụswekwa! Eshinu Chipfu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a; bẹ ọ tọ dụkwa mẹ ẹgbushi lanụ, shi iya l'ishi, byaru a-darwu alị; noo kẹle ọo Chileke bẹ yetarụ iya ẹka; o mee iphe ono lẹ ntanụ.” Ndu Ízurẹlu shi nno nafụta Jionatanu; ọphu e gbuẹduru iya.


\par }{\PP \VS{46}Sọlu parụ achị ndu Filisitayinu ọso haa; ndu Filisitayinu wuphu azụ lashịa alị phẹ.


\par }{\SH Ndu Sọlu tsogbaaru ọgu
\par }
{\PP \VS{47}Lẹ teke ono, Sọlu byaru abụru eze ndu Ízurẹlu ono; bẹ ọ tụkoru ndu ọhogu phẹ, nọgbaa mgburugburu tsokọta ọgu, bụ iya bụ ndu Mówabu; mẹ ndu Amọnu; mẹ ndu Edọmu; mẹ ndu eze ndu Zoba; mẹ ndu Filisitayinu. Ndu ọphu ọ ghachiru jepfu ọgu; bẹ ọonujeepho aphụ.

\VS{48}Ọ lwụru ọgu mkparawa lwụ-gbua ndu Amalẹku; shi nno nafụta ndu Ízurẹlu l'ẹka ndu shi kwagbaa iphe phẹ l'ọkwata.


\par }{\PP \VS{49}Unwoke, Sọlu nwụshiru bụ: Jionatanu; waa Ishivi; waa Malukishuwa. Ẹpha nwa iya nwanyị k'ọgerenya bụ Merabu; ẹpha kẹ nwata bụru Mikalu.

\VS{50}Ẹpha nyee ya bụ Ahinowamu, bụ nwada Ahimaazu. Ẹpha onye-ishi ndu ojọgu Sọlu bu Ábụna; nwa Nẹru. Nẹru bụkwanuru nwune nna Sọlu.

\VS{51}Nna Sọlu bụru Kishi; yẹe nna Ábụna, bụ Nẹru bẹ tụkoru bụru ụnwu Abiyẹlu.


\par }{\PP \VS{52}Teke Sọlu shi bụru eze bẹ bụepho ọgu ọgu bẹ ẹphe lẹ ndu Filisitayinu shi anọduje alwụ-phe. Ọ nọdu abụjeru Sọlu -hụma onye bụ mkparawa; ọzoo l'ọo onye ike dụ l'ọgu; l'ooduta iya yeru onwiya.




\par }\Chap{15}{\SH Aalwụ-kpee ndu Amalẹku
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Sámẹlu bya asụ Sọlu: “Ọo mbẹdua bẹ bụ onye ono, Chipfu ziru gẹ mu bya awụa ngu manụ l'ishi g'ị bụru eze ndibe iya, bụ ndu Ízurẹlu. Sụ-a; ngabẹ nchị l'ozi, Chipfu ziru g'e zia ngu.

\VS{2}Waa iphe, Chipfu, bụ Ọkalibe-Kakọta-Ike eepfu baa: ‘Mu a-nụ ndu Amalẹku aphụ iphe ono, ẹphe meru ndu Ízurẹlu lẹ teke ono, ẹphe jeru akwaaru phẹ l'ụzo g'ẹphe shi l'alị Ijiputu alụfuta ono.

\VS{3}Tụgbua nta-a je etsoo ndu Amalẹku ono ọgu. Tụkokpoo iphe, bụ iphe, ẹphe nweru enweru mebyishikọta. Ta aphụkwaru phẹ obu-imemini. Gbushikọta unwoke mẹ ụnwanyi; ụnwegirima mẹ ndu e he l'ẹka; mẹ eswi; mẹ atụru; mẹ ịnya-kamẹlu; mẹkpoo nkapfụ-ịgara.’ ”


\par }{\PP \VS{4}Ọo ya bụ; Sọlu bya akpakọ-dzua ndu Ízurẹlu lẹ mkpụkpu Telayimu. Ọ gụa phẹ ọgu. Ndu ojọgu, eje l'ọkpa dụ ụkporo ụnu nemadzụ ugbo ụkporo l'ise;\FTNT{*}{{\FR 15:4 }{\FR{15:4
}}{\FT{Bụ iya bụ 200,000 lẹ mbekee.}}} ndu ọphu shi l'alị Jiuda dụ ụnu nemadzụ ugbo ụkporo l'ise.\FTNT{†}{{\FR 15:4 }{\FR{15:4
}}{\FT{Bụ iya bụ 10,000 lẹ mbekee.}}}

\VS{5}Sọlu phẹ tụgbua jeshia mkpụkpu ndu Amalẹku; je edomishia onwophẹ kwabẹgbaaru phẹ lẹ nsụda.

\VS{6}Ọ bya asụ ndu Kénu: “Unu tụgbukwaa lụfu l'echilabọ ndu Amalẹku; k'ọphu anyi ta atụkodu unu l'ẹphe gbushia; noo kẹle unu meru ndu Ízurẹlu l'ophu ree teke ono, ẹphe shi l'alị Ijiputu lụfuta ono.” Ọo ya bụ; ndu Kénu shi l'echilabọ ndu Amalẹku wụfu.


\par }{\PP \VS{7}No iya; Sọlu bya eshi lẹ Havila tsụa ndu Amalẹku ẹpfu jasụ l'echiẹgu Shuru, nọ l'ụzo ẹnyanwu-awawa alị Ijiputu.

\VS{8}Ọ kpụta Agagu, bụ eze ndu Amalẹku lẹ ndzụ. O gude ogu-echi tụko ndu kẹ Agagu ono gbushikọta.

\VS{9}Obenu lẹ Sọlu yẹe ndu ojọgu iya doberu Agagu ndzụ; mẹ iphe, bụkota atụru, kachaa ree; mẹ eswi; mẹ ụnwu eswi, tsụgbaaru ẹba; mẹ ụnwu atụru. Mbụ l'ẹphe hakọtaru iphemiphe, dụ ree; ọphu ẹphe te emebyishikọtaduru iya. Ọ bụru ụnwu jọgojogojogo iphe; mẹ iphe, ta abadu urwu bẹ ẹphe mebyishiru.


\par }{\SH Chipfu anafụ Sọlu ọkwa-eze iya
\par }
{\PP \VS{10}Tọbudu iya bụ; Chipfu bya epfuaru Sámẹlu sụ iya:

\VS{11}“Mu tarụ onwomu ụta lẹ mu meru Sọlu g'ọ bụru eze; kẹle ọ gbakụtawaru mu azụ; haa etso mbẹdua; ọphu o to mejedu iphe, mu tụru ekemu iya.” Iphe ono tsụa Sámẹlu l'ẹhu shii. Ọ rakọta ẹkwa l'ẹnyashi ono l'ophu raku Chipfu.

\VS{12}O be l'ọnmewa ụtsu; Sámẹlu bya agbalihu jepfushia Sọlu. E pfuaru Sámẹlu sụ iya lẹ Sọlu bẹ jeshiakwaru úbvú Kamẹlu. L'ọ kpụakwaru iphe, ee-gudeje nyata iya; bya adachi jeshia mkpụkpu Gilugalu.

\VS{13}Sámẹlu jepfuẹpho Sọlu; Sọlu sụ iya: “Gẹ Chipfu gọkwaru ọnu-ọma nụ ngu. Mu meakwaru iphe, Chipfu sụru g'e mee.”


\par }{\PP \VS{14}Sámẹlu sụ iya: “?Ọ́rà atụru phọ, mu anụ-a ?bụ gụnu? ?Eswi, egbugbaa ọ́rà phọ ?bụru gụnu bẹ ọ bụ?”


\par }{\PP \VS{15}Sọlu sụ iya: “Ono bụkwa ọphu ẹphe shi lẹ Amalẹku gude lwa. Ndu ọphu kakọta ree l'atụru phẹ mẹ l'eswi phẹ bẹ e dobekọtaru ndzụ, ee-gude gweeru Chipfu, bụ Chileke ngu ngwẹja. Ndu ọphuu bẹ anyi tụkoru mebyishikọta kpakparakpa.”


\par }{\PP \VS{16}Sámẹlu sụ Sọlu: “Ngabẹkpodapho gẹ mu karụ ngu iphe, Chipfu pfuru mu l'ẹnyashi.”

\par }{\PP Sọlu sụ iya: “Ngwa; pfunaaru mu iya.”


\par }{\PP \VS{17}Sámẹlu sụ: “Teke ono, i shi ha onwongu nwanshịi l'ẹnya; ?tọ bụnu ngu-a bẹ e woru mee onye-ishi l'ọkpa-ipfu ndu Ízurẹlu tọo? Chipfu bya awụkwa ngu phọ manụ l'ishi g'ị bụru eze ndu Ízurẹlu.

\VS{18}Chipfu ziru ngu ozi sụ g'i je atụko ndu ẹjo-ememe ono, bụ ndu Amalẹku gbushikọta; g'i je etsoo phẹ ọgu jeye teke ẹphe a-bụkotaru mkpurupyata.

\VS{19}?Bụ gụnu kparụ iphe, i ti medụru iphe, Chipfu pfuru? ?Dẹnu g'o gude unu gbaa ẹgwegwa je avụpyabe iphe-ọkwata; mbụ shi nno mee ẹjo-ememe l'ẹnya Chipfu?”


\par }{\PP \VS{20}Sọlu bya asụ Sámẹlu: “Mu mekwarụ-a iphe, Chipfu pfuru; bya ejee ozi ono, Chipfu ziru mu ono. Mu tụkoru ndu Amalẹku gbushikọta; bya akpụta Agagu, bụ eze phẹ kpụlata.

\VS{21}Ọle ndua kwakwanuru ọkwata. Ẹphe kpụkoru atụru; mẹ eswi ndu ọphu kakọta ree l'iphe ono, e doberu k'emebyishi ono; g'ee-gude iya gweeru Chipfu, bụ Chileke ngu ngwẹja lẹ mkpụkpu Gilugalu.”


\par }{\PP \VS{22}Sámẹlu sụ:

\par }{\Q “?I dobesu lẹ ngwẹja akpọkotaru ọku mẹ

\par }{\QB ngwẹja mmanụ ọzowaro bẹ ka adụ

\par }{\QB Chipfu ree;

\par }{\QB karia eme opfu iya g'ọ sụru

\par }{\QB g'e mee ya tọo?

\par }{\Q Lekwa-a! Eme iphe, a sụru g'e mee kakwa

\par }{\QB ree karia egwe ngwẹja;

\par }{\QB mbụa; anụma iphe lẹ nchị kakwa ree

\par }{\QB karia egude anụ tsụru ẹba gwee ngwẹja.


\par }{\Q \VS{23}Ekwefu-ike bẹ dụta-bekwa ẹji g'agwọ ọbvu;

\par }{\QB eku onwonye dụta-bekwaphọ ẹji g'agwọ nshi.

\par }{\Q Eshi ọphu ị jịkaru opfu, Chipfu pfuru; bẹ ọ

\par }{\QB jịkaakwaru ngu phọ g'ị tị bụheru eze.”


\par }{\PP \VS{24}Ọo ya bụ; Sọlu bya asụ Sámẹlu: “Mu mewaru iphe-ẹji. Mu mebyiakwaru ekemu Chipfu waa opfu i pfuru. Ọ kwa kẹle ndzụ ndua l'agụ mu meru g'o gude mu kweta mee iphe, ẹphe pfuru.

\VS{25}Nta-a jiko; gụnaaru mu nvụ l'iphe-ẹji, mu meru. Tsonụru mu laphu azụ gẹ mu je abaarụ Chipfu ẹja.”


\par }{\PP \VS{26}Sámẹlu sụ iya: “Mu te etsokwaru ngu alaphu azụ. Noo kẹle ị jịkaru Opfu Chipfu. Chipfu jịkaakwa ngu phọ g'ị tị bụheru eze ndu Ízurẹlu!”


\par }{\PP \VS{27}Sámẹlu bya aghakọbe gẹ ya tụgbua; Sọlu wọru ẹka l'ọnu uwe-mgbalanụ iya; ọ lakahụ.

\VS{28}Sámẹlu sụ iya: “Ntanụ-a bẹ Chileke lakafụtaakwaru alị-eze ndu Ízurẹlu l'ẹka ngu; mbụ woakwaru iya nụ onye lanụ lẹ ndu obutobu ngu phẹ; mbụ onye ọphu ka ngu abụru ọkpobe nemadzụ.

\VS{29}Chipfu, bụ iya bụ ọkpehu kẹ ndu Ízurẹlu bẹ ta abyakwa adzụ ụka; ọphu ọogba-nwedu iphe, dụ iya l'uche; noo kẹle ọ tọ bụdu nemadzụ mmanụ; k'ọphu bụ l'ọo-gbanwe iphe, dụ iya l'uche.”


\par }{\PP \VS{30}Tọbudu iya bụ; Sọlu sụ iya: “Mu meswewaru. Ọle-a; jiko kwabẹnu mu ùbvù l'iphu ndu bụ ọgerenya ndibe mu; mẹkwapho l'iphu ndu Ízurẹlu; mbụ g'i tsoru mu rọ laphu azụ k'ọphu bụ lẹ mu a-barụ Chipfu, bụ Chileke ngu ẹja.”

\VS{31}Sámẹlu kwe bya etsoru Sọlu laphushia azụ; Sọlu baarụ Chipfu ẹja.


\par }{\PP \VS{32}Sámẹlu bya asụ: “Kpụtaru mu Agagu, bụ eze ndu Amalẹku ono l'ẹka-a!” Agagu bya egude ẹhu-ụtso jepfushia ya; bya asụ: “O doru mu ẹnya lẹ teke anwụhu shi erwuphe mu bẹ ghatawaru nụ.”

\VS{33}Obenu lẹ Sámẹlu sụru: “Ọo ẹgube ono, i gude ogu-echi mee ụnwanyi; ẹphe gbaru ẹka nwa ono; bụkwapho gẹ ne ngu a-bụru onye gba ẹka nwa l'echilabọ ụnwanyi.” Sámẹlu woru Agagu gbua pyaapyaa l'iphu Chipfu lẹ mkpụkpu Gilugalu.


\par }{\PP \VS{34}Ọo ya bụ; Sámẹlu tụgbua lashịa mkpụkpu Rama. Sọlu tụgbua lashịa mkpụkpu Gibiya, bụ ibe iya.

\VS{35}Ọphu Sámẹlu te ejebaẹduru gẹ ya hụma Sọlu jasụru mbọku, yẹbe Sámẹlu nwụhuru. Iphe ono, Sọlu meru ono bụru aphụ tsọru Sámẹlu. Chipfu sụ lẹ ya tege emedu Sọlu eze ndu Ízurẹlu.




\par }\Chap{16}{\SH Sámẹlu awụ Dévidi manụ l'ishi g'ọ bụru eze
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Chipfu bya asụ Sámẹlu; “?Bụ teke ole bẹ ịi-gụ-bekpọru aphụ Sọlu; l'ẹka mu gbẹ jịkawa iya g'ọ tọ bụhe eze ndu Ízurẹlu. Gbajia manụ l'ụpyi ngu tụgbushia gẹ mu zia ngu ibe Jiesi, bụ onye Bẹtulehemu; noo lẹ mu họtawaru onye lanụ l'ụnwu iya unwoke g'ọ bụru eze.”


\par }{\PP \VS{2}Sámẹlu sụ: “?Mu e-me imeagha jee? Sọlu -nụma iya bẹ oo-gbukwa mu.”

\par }{\PP Chipfu sụ: “Kpụta nwada eswi; sụ l'ọo Chipfu bẹ ị byaru egweru ngwẹja.

\VS{3}Zia Jiesi g'ọ bya l'ẹka ono, eegwe ngwẹja ono. Mu e-goshi ngu-a iphe, ii-me. Ọo onye ọphu mu pfuru ngu bẹ ịi-wụru mu manụ l'ishi g'ọ bụru eze ọbu.”


\par }{\PP \VS{4}Sámẹlu bya emee iphe, Chipfu pfuru. O -rwuẹpho mkpụkpu Bẹtulehemu; ndu bụ ọgerenya mkpụkpu ono tụko anma rwuurwu lẹ k'abyabya, ọ byaru ono. Ẹphe nọdu ajịgbaa: “?Bụ-a k'ọma bẹ ị byaru?”


\par }{\PP \VS{5}Sámẹlu sụ phẹ: “Ee; ọ kwa-a k'ọma. Ọo Chipfu bẹ mu byaru egweru ngwẹja. Unu je eme onwunu g'unu dụ nsọ; g'unu abya etsoru mu je kẹ ngwẹja ọbu.” Ọo ya bụ; ọ bya emee Jiesi yẹe ụnwu iya unwoke; ẹphe dụ nsọ k'eje kẹ ngwẹja ono. Ọ bya ekua phẹ g'ẹphe bya ngwẹja ono.


\par }{\PP \VS{6}Ẹphe tụko jerwuẹpho; Sámẹlu hụma Eliyabu; bya arịa sụ: “O doru ẹnya l'ọo onye ono, Chipfu họtaru g'a wụa manụ l'ishi ono bẹ pfụru Chipfu l'iphu-a.”

\VS{7}Obenu lẹ Chipfu sụru Sámẹlu: “Te eleshirọ ẹnya l'ụgbugba iya; ọzoo g'ọ habe l'eli; noo lẹ mu jịkaru iya ajịka. Noo kẹle ọ tọ bụdu gẹ nemadzụ eleje ẹnya l'iphe, bụ gẹ Chipfu eleje iya. Nemadzụ anọduje ele ụgbugba eli ẹhu; obenu lẹ Chipfu anọduje ele ẹnya l'ime obu.”


\par }{\PP \VS{8}Ọo ya bụ; Jiesi bya ekua Abinadabu; bya emee g'ọ ghabua l'iphu Sámẹlu. Sámẹlu sụ: “Onye ọwana bẹ Chipfu ta ahọtakwarupho.”

\VS{9}Jiesi bya emee gẹ Shama ghabua. Sámẹlu sụ: “Onye ọwana bẹ ta abụkwapho onye ọphu Chipfu họtaru.”

\VS{10}Jiesi mee g'ụnwu iya unwoke ẹsaa ghagbua l'iphu Sámẹlu. Sámẹlu sụkota l'ọ tọ dụdu onye ọphu Chipfu họtaru l'ime phẹ.

\VS{11}Sámẹlu bya ajịa Jiesi sụ: “?Bụ mkpakọ ụnwegirima ngu unwoke baa?”

\par }{\PP Jiesi sụ iya: “Ọ phọdukwaduru onye ọphu kachakpọo abụru nwata; ọle oochekwanu atụru.”

\par }{\PP Sámẹlu sụ: “Ye nemadzụ g'e je ekua ya; kẹle anyi taa nọdukwa anọo jasụ l'ọo-bya.”

\VS{12}Ọo ya bụ; o zia e je ekua ya ọ bya. Nwata ono dụ kẹ nwa putuputu. Ẹnya nọdu egbu iya kẹ nwa shịishii; ọ dụ ùbvù l'ẹnya. No iya; Chipfu sụ Sámẹlu: “Gbalihu wụa ya manụ l'ishi; kẹle ọo ya bẹ bụ onye ọphu ọbu.”

\VS{13}Sámẹlu bya ewota ụpyi ono, o yeru manụ ono bya egude wụa ya manụ ono l'ishi l'iphu unwune iya. E -shi mbọku ono; Unme Chipfu bya Dévidi l'ẹhu k'ike. Sámẹlu tụgbuwaro lashịa mkpụkpu Rama.


\par }{\SH Dévidi akpọru Sọlu une
\par }
{\PP \VS{14}Nta-a bẹ Unme Chipfu lụfuwaru Sọlu l'ẹhu; Chipfu bya ezia ẹjo maa; ọ kpangashịahaa ya ẹhu.

\VS{15}Ndu ozi Sọlu sụ iya: “?Lewarọ; nta-a bẹ ẹjo maa, Chileke ziru akpangashị ngu ẹhu?

\VS{16}Gẹ gụbe nnajịuphu anyi zinaa anyịbe ndu-ozi ngu g'anyi je achọo onye maru g'aakpọje une; k'ọphu bụ ẹjo maa ono, Chileke ziru ozi ono -kparwutaẹ ngu phọ l'ẹhu; onye ono akpọoru ngu iya; l'ịi-ka nwa mma.”


\par }{\PP \VS{17}Ọo ya bụ; Sọlu sụ ndu-ozi iya: “Unu chọo onye akpọje une rengurengu dutaru mu.”


\par }{\PP \VS{18}Onye lanụ lẹ ndu-ozi ono sụ iya: “O nweru nwata mu hụmaru lẹ mkpụkpu Bẹtulehemu; nwatibe Jiesi. Nwata ọ bụ bẹ akpọ une doru ẹnya ree. Ọ bụ onye ọkpehu dụ-ghe adụ-ghe; bụru onye ike dụ l'ọgu; bya amaru g'eepfuje opfu ree; bya amakwaphọ mma; bụru onye Chipfu swiru eswiru.”


\par }{\PP \VS{19}Sọlu bya ezia ndu oozije ozi g'ẹphe je ibe Jiesi je asụ iya: “Denaa mu nwa ngu nwoke ono, bụ Dévidi, bụ iya bụ onye ọphu eche atụru ono.”

\VS{20}Ọo ya bụ; Jiesi bya akpụta nkapfụ-ịgara; chịru buredi doo ya l'eli; pata otumu mẹe bya akpụta nweghu ye iya; bya eduru nwatibe iya ono, bụ Dévidi nụ phẹ g'ẹphe dujeru Sọlu.

\VS{21}No iya; Dévidi lapfu Sọlu je ejeahaaru iya ozi. Sọlu kwatakpọo ye Dévidi obu ọkpobe eyeye. Dévidi bya abụwaruro onye achịjeru iya ngwọgu.

\VS{22}Tọbudu iya bụ; Sọlu bya ezia ozi g'e ziaru iya Jiesi sụ: “Jiko hanaa gẹ Dévidi buwarụro jeru mu ozi; kẹle ọ dụ mu l'obu.”

\VS{23}Ọ nọdu abụjeru teke ẹjo maa ono, Chileke ziru ono kparwutaẹrupho Sọlu l'ẹhu; Dévidi ewota une iya kpọahaa. Sọlu agbẹ teke ono bya enweru onwiya; l'ọ bya aka mma; ẹjo maa ono aparu iya haa.




\par }\Chap{17}{\SH Dévidi yẹe Golayatu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Filisitayinu bya atụko ndu ojọgu phẹ kpakọo k'ọgu. Ẹphe dzukọbe lẹ mkpụkpu Soko, dụ l'alị Jiuda. Ọ bụru lẹ mkpụkpu Efẹsu-Damimu, nọ lẹ mgbaka Soko yẹe mkpụkpu Azeka bẹ ẹphe nmarụ anmanma ọgu.

\VS{2}Sọlu yẹe ndu Ízurẹlu dzukọbe bya anmaa anmanma ọgu lẹ nsụda Ela bya akpọo giriri g'ẹphe tsoo ndu Filisitayinu ọgu.

\VS{3}Ndu Filisitayinu nọdu l'eli úbvú lanụ; ndu Ízurẹlu nọdu l'eli úbvú lanụ l'ibiya ọphuu. Ọ bụru nsụda úbvú labọ ono bẹ nọ-buharu phẹ l'echi.


\par }{\PP \VS{4}Tọbudu iya bụ; onye bụ ọ-lwụa-ọodoru, shi lẹ mkpụkpu Gatu, ẹpha iya bụ Golayatu bya eshi l'ọdu ndu Filisitayinu lụfuta. Ogologo iya bẹ dụ nkwo-ẹka tete.

\VS{5}Okpu-igwe, o kpuchiru ishi bẹ bụ onyirubvu bẹ e gude mee ya. Tẹme uwe-ọgu, o yeru l'ẹhu bẹ bụkwapho onyirubvu bẹ e gude mee ya; tẹme e mee ya ọ dụ ẹkiri ẹkiri. Uwe-ọgu ono bẹ ẹrwa iya dụ ụnu shẹkelu iri l'ẹbo l'ụkporo iri.

\VS{6}O woru iphe, e gude onyirubvu mee kechia ogboro; bya ewofuaru arwa, e gude onyirubvu mee nyakoru l'azụ.

\VS{7}Oshi arwa iya ọphu o gude l'ẹka dụepho g'ígwè, shihuru ike, onye ekweje ẹkwa egudeje ekwe ẹkwa. Pyịpyipyi igwe, e moberu l'ishishi arwa iya ono bẹ ẹrwa iya dụ ụnu shẹkelu l'ụkporo shẹkelu iri. Onye apajẹru iya iphe, l'oogbobeje ezeru onwiya bya evutaru iya ụzo.

\VS{8}Golayatu bya ebvuru; raarụ ndu ojọgu ndu Ízurẹlu ọ́rà sụ phẹ: “?Dẹnu g'o gude unu fụta bya akpọo giriri k'ọgu? Mbẹdua bụ onye Filisitayinu; unubẹdua bụru ndu-ozi Sọlu. Unu họta onye lanụ l'ime unu g'ọ byapfuta mu ọgu!

\VS{9}Ọ -bụru l'ọo-dụ ike tsoo mu ọgu; gbua mu; anyi anọdu unu l'ẹka; ọle ọ -bụkwanuru lẹ mbẹdua kapyabẹru iya; woru iya gbua; unu abụru ndu a-nọdu anyi l'ẹka; jeahaarụ anyi ozi!”

\VS{10}Onye Filisitayinu ono bya asụ: “Ntanụ-a bẹ mu tụnwaaru ndu ojọgu ndu Ízurẹlu! Unu họta onye lanụ yeru mu gẹ mu l'iya zụgbabe iya!”

\VS{11}Sọlu yẹe ndu Ízurẹlu nụmaepho iphe, onye Filisitayinu ono pfuru; ẹhu rwụshihu phẹ; oke ndzụ-agụgu rwuta phẹ.


\par }{\SH Dévidi abya agbaphe ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{12}Dévidi bẹ bụ nwatibe onye Ifurata ono, ẹpha iya bụ Jiesi, shi lẹ mkpụkpu Bẹtulehemu, nọ l'alị Jiuda. Jiesi bẹ nwụtaru unwoke ẹsato. Ọ bụwaa ọgerenya shii; bụru onye yị lẹ ndu kawaru nka nọo ọdu teke Sọlu bụ eze.

\VS{13}Ụnwu Jiesi ụmadzu ẹto ọphu kachaa abụru ọgerenya bẹ tso Sọlu jee ọgu. Ẹpha ọkpara iya bụ Eliyabu. Otsota bụru Abinadabu. Onye k'ẹto bụru Shama.

\VS{14}Ọ bụru Dévidi bẹ kakọta abụru nwata l'ime phẹ. Ụmadzu ẹto ọphu kachaa abụru ọgerenya bẹ tso Sọlu.

\VS{15}Dévidi nọdu eshije l'ibe Sọlu eje eche atụru nna iya lẹ Bẹtulehemu. O -jechaa; l'ọ laphushia azụ l'ibe Sọlu.


\par }{\PP \VS{16}Ụkporo abalị labọ bẹ onye Filisitayinu ono afụtakotaje l'ụtsu mẹ l'ụzenyashi bya ebvugabẹ onwiya.


\par }{\PP \VS{17}Tọbudu iya bụ; Jiesi sụ nwa iya, bụ Dévidi: “Wota nkwẹka ereshi, a hụru ahụhu waa ishi buredi iri-a mee ẹgwegwa wojeru iya unwune ngu l'ẹka ẹphe dọru k'ọgu ono.

\VS{18}Gudekwaphọ chiizu-a ẹphe n'iri; woru nụ onye-ishi ndu ojọgu phẹ. L'ị maru mẹ ?ẹhu dụa unwune ngu ono ree? L'ịibyawaro edooru mu g'ọnodu phẹ dụ.

\VS{19}Ẹphe lẹ Sọlu; mẹ ndu Ízurẹlu l'ophu bẹ tụkoru nọdu lẹ nsụda Ela etso ndu Filisitayinu ọgu.”


\par }{\PP \VS{20}Ọo ya bụ; o be l'ọnmewa ụtsu; Dévidi gbẹshi parụ atụru iya haarụ onye eletaru iya ya ẹnya; bya akwakọbe ivu tụgbua jeshia gẹ nna iya, bụ Jiesi ziru iya ono. Ọ bụru teke o rwuru l'ọdu ono bụ teke ndu ojọgu ono azụ ebvu ọgu; awụfu ejewaa l'iphu ọgu.

\VS{21}Ndu Ízurẹlu waa ndu Filisitayinu bya akpọo giriri chebegbaaru onwophẹ iphu.

\VS{22}Dévidi tụko ivu ono, o gude bya; haarụ onye l'eche ivu ndu ojọgu nche; gude ọso gbapfu unwune iya l'ẹka a kpọru giriri k'ọgu je ekele phẹ.

\VS{23}Ẹphe kpụkwadurua opfu l'ọnu; ọ-lwụa-ọodoru ndu Filisitayinu, bụ Golayatu, bụ onye shi lẹ mkpụkpu Gatu; shiẹpho l'ẹka ẹphe kpọru giriri k'ọgu hefuta; bya awata atụnwa ndu ojọgu ndu Ízurẹlu g'ọotunwajehawa phẹ phọ. Dévidi nụma iya.

\VS{24}Ndu Ízurẹlu l'ophu bya elevu nwoke ono; ndzụ-agụgu rwutanụ phẹ; ẹphe tụko tsu ọso.

\VS{25}Ndu Ízurẹlu tụko epfu sụ: “?Unu hụmaru-a gẹ nwoke-a l'anọdujeepho afụta-phe tekenteke? Iphe, ọofutajeepho bụ g'ọ tụnwaa ndu Ízurẹlu. Onye dụru ike gbua ya bẹ eze e-vukwaru ẹku, parụ ẹka apaa nụ. Oo-kekwaphọ onye ọbu nwada iya; bya agụfu ndu unuphu ibe nna onye ọbu l'atụ akịriko l'alị Ízurẹlu.”


\par }{\PP \VS{26}Dévidi bya ajịa ndu pfụ-kube iya nụ sụ: “?Bụ gụnu bẹ ee-meru onye gburu nwoke Filisitayinu ono; wofu ndu Ízurẹlu iphe-iphere ọwana l'iphu? ?Bụ gụnu bẹ onye Filisitayinu-a, te ebuduru úbvù-a bụ kẹ g'ọ tụnwaa ndu ojọgu kẹ Chileke ọphu nọ ndzụ?”

\VS{27}Ẹphe bya eyeeru iya ọnu; sụ iya: “Ọo iphe ono, anyi shi pfuhawaa ono bẹ ee-meru onye gburu iya nụ.”


\par }{\PP \VS{28}Eliyabu, bụ nwune Dévidi k'ọgerenya bya anụma gẹ yẹe ndu ono epfu; ọ vọru ọku wụa ẹhu l'iphe ono, Dévidi pfuru ono sụ: “?Ị byaru eme gụnu l'ẹka-a? Mbụ ?bụ onye bẹ ị gbadoru atụru olemole phọ l'echiẹgu? Mu maru-a g'i kube onwongu; bya amakwaruphọ g'ẹjo ọkpoma dụ-be ngu. Iphe, ị byanụru bụ g'ị bya ahụma g'e gude alwụ ọgu.”


\par }{\PP \VS{29}Dévidi sụ iya: “?Bụ gụnu bẹ mu meru nta-a? ?Bụ gẹ mu te epfushi opfu?”

\VS{30}Ọ ghakọbe ghaaru onye ọzo iphu wata ajị iphe, ọoji. A bya epfukwaaru iya iphe ono, e pfuhawaru iya phọ.


\par }{\PP \VS{31}Ndu ọzo nụma ọnu, Dévidi yeru; bya atụgbua je edooru iya Sọlu. Sọlu zia g'e je ekua ya.

\VS{32}Dévidi bya asụ Sọlu: “G'ọ tọ dụkwa onye obu e-te ophe l'opfu ẹhu onye Filisitayinu-a. Nwozi ngu bẹ e-je-a etsoo ya ọgu.”


\par }{\PP \VS{33}Sọlu sụ iya: “Ị tị hakwa k'eje etso onye Filisitayinu ono ọgu; ị bụkwadu nwata nwokoro nshịi; obenu lẹ yẹbedua bụwaa onye bụ ọgerenya, shi teke ọ bụ okorọbya lwụta ọgu.”


\par }{\PP \VS{34}Dévidi sụkwanu Sọlu: “Nwozi ngu bẹ bụ atụru nna iya bẹ o shihawaa ụzenya cheta. Teke oduma; ọzoo ẹjo anụ, bụ bịye byaru apata nwatụru mu lanụ l'ẹka ẹphe dọru;

\VS{35}bẹ mu etsopyabẹje iya; chia ya iphe; nafụ iya nwatụru ono l'ọnu. Teke ọ ghakọberu tsopfuru mu; mu awọru iya; kwaa ya agba; woru iya gbua.

\VS{36}Nwozi ngu bẹ gbuwaru oduma yẹe ẹjo anụ, bụ bịye. Onye Filisitayinu-a, te ebuduru úbvù-a je l'adụ ẹgube ono; noo kẹle ọ tụnwaru ndu ojọgu kẹ Chileke ọphu nọ ndzụ.

\VS{37}Chipfu ono, bụ onye dzọtaru mu l'ẹnya-nvọ oduma waa l'ẹnya-nvọ ẹjo anụ, bụ bịye ono bẹ bụ iya a-dzọta mu l'ẹka onye Filisitayinu ono.”

\par }{\PP Sọlu sụ Dévidi: “Jeshia. Gẹ Chipfu swikwaru ngu eswiru-o!”

\VS{38}Sọlu bya achịta akpawuru uwe iya kpua Dévidi; bya eworu okpu-ọgu, e meru l'ope kpube iya l'ishi; bya achịta uwe-ọgu iya yefụa ya.

\VS{39}Dévidi bya eworu ogu-echi iya kepyabẹ l'uwe-ọgu ono; bya ejeshia g'o gude iya jephee ejephe; ọphu ọ dụdu ike; kẹle o tokọ kwọduru iya ẹhu; mbụ ẹgube ngwa ono. Ọ sụ Sọlu: “Mu ta adụkwa ike eye ẹgube iphe ọwa-a eje; kẹle o tokọ kwọduru mu ẹhu.” Ọo ya bụ; o woru iya yeshikọta.

\VS{40}Ọ bya ewota oshi-mpalẹka iya kpapfụru; bya ahọta mkpuma, a gba ẹnu ụzo ise, akwọgbachaa akwọkwo lẹ nggele l'ẹka ono; chịru ye lẹ nwẹkpa, nọ l'ẹda, ndu eche atụru o gude. O gude rọbo iya l'ẹka; bya ejepfushia onye Filisitayinu ono ọgu.


\par }{\PP \VS{41}No iya; onye Filisitayinu ono kparụ onye apajẹru iya iphe, eegudeje gbobuta onwonye vuru ụzo; ejekpọepho abyapfuta Dévidi.

\VS{42}Ọ bya elevu Dévidi; bya ahụma l'ọ bụ nwata nwokoro nshịi, dụ nwa putuputu; bya acha nwa rweerweerwe; ọ gbẹ lephee ya ẹnya.

\VS{43}Ọ sụ Dévidi: “?Mu bụ nkụta meru iphe ị chị oshi abyapfuta mu?” Onye Filisitayinu ono gude agwa ibe phẹ ephu Dévidi iphu;

\VS{44}bya asụ iya: “Bya l'ẹka-a gẹ mu eworu anụ ngu keeru anụ-ẹgbudu yẹe ẹnu, ephe l'eli!”


\par }{\PP \VS{45}Dévidi sụ onye Filisitayinu ono: “Ọ bụ eviya l'i gude ogu-echi; mẹ arwa, dụ iche iche abyapfuta mu ọgu; obenu lẹ mbẹdua gude ẹpha Chipfu, bụ Ọkalibe-kangokọtaru-nụ; mbụ Chileke kẹ ndu ojọgu ndu Ízurẹlu, bụ iya bụ onye ono, ị tụnwaru ono.

\VS{46}Ntanụ-a bẹ Chipfu l'e-me g'ị daba mu l'ẹka; mu echitsua ngu l'alị; gbuta ngu ishi. Ntanụ-a bẹ mu l'e-me g'anụ-egbụdu yẹe ẹnu, ephe l'eli ria odzu ndu ojọgu ndu Filisitayinu. Ọo ya bụ gẹ mgboko l'ophu amakwanụru lẹ Chileke dụa lẹ Ízurẹlu.

\VS{47}Tẹme ndu-a, dọru l'ẹka-a bẹ a-makwarụpho l'ọ tọ bụdu ogu-echi yẹe arwa bẹ Chipfu egudeje adzọ nemadzụ; kẹle ọgu-a bẹ bụ kẹ Chipfu. Ọo-chịkotaru unu ye anyi l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{48}O be g'onye Filisitayinu ono jepfushiaru iya ntse k'ọgu; Dévidi gude ọso agba eje l'iphu ọgu ono g'ẹphe l'iya zụgbabe iya.

\VS{49}Dévidi bya eye ẹka l'ẹkpa iya; wofutaẹpho mkpuma lanụ; bya eye lẹ rọbo iya ono; bya esetaẹ ya phọ gbaa; o je adaẹpho onye Filisitayinu ono l'egedegee ọnu-iphu. Mkpuma ono bụru iya kẹ tsụrumu l'egedegee ọnu-iphu ono. O behuẹpho ebehu daa kẹ gworogodogo woru iphu bua l'alị.

\VS{50}Ọo ya bụ; Dévidi gude mkpuma waa rọbo lwụ-kpee onye Filisitayinu ono; mbụ gbatsua ya; woru iya gbua; ọphu ọ dụdu mẹ ogu-echi, o gude l'ẹka.

\VS{51}Dévidi gude ọso je apfukota iya l'eli. Ọ wọru ẹka l'ogu-echi onye Filisitayinu ono; mịfuta iya l'ọbo iya; gude ogu-echi ono gbua ya; bya egbuta iya ishi.

\par }{\PP Ndu Filisitayinu hụmaepho l'ọ-lwụa-ọodoru phẹ ono bẹ nwụhuwaru nụ; ẹphe dakọbe ye ọkpa l'ọso.

\VS{52}Unwoke Ízurẹlu waa ndu kẹ Jiuda wulihu atụ oko; achị ndu Filisitayinu; chịa phẹ chị-rwua mkpụkpu Gatu; mẹ l'ẹka eeshije abahụ lẹ mkpụkpu Ẹkuronu. Ndu Filisitayinu, e gbushiru dakachaa l'ụzo, e shi eje mkpụkpu Sharayimu; mbụ jasụ lẹ mkpụkpu Gatu mẹ Ẹkuronu.

\VS{53}Ndu Ízurẹlu chị-gheẹpho ndu Filisitayinu ono lwaphuta azụ; bya eje akwaa ọkwata l'ọdu ndu Filisitayinu ono.

\VS{54}E mechaa; Dévidi pata ishi onye Filisitayinu ono je edobe lẹ Jierúsalẹmu. Ọ bya achịkoo ngwọgu onye Filisitayinu ono dobe l'ụlo-ẹkwa yẹbe Dévidi gẹdegede.


\par }{\SH Eedu Dévidi edupfu Sọlu
\par }
{\PP \VS{55}No iya; Sọlu bya ahụma Dévidi g'oojepfu onye Filisitayinu ono ọgu; ọ jịahaa onye-ishi ndu ojọgu iya, bụ Ábụna; sụ: “?Nwata ono bụnaa nwatibe onye?”

\par }{\PP Ábụna sụ iya: “Gụbe eze; gẹ ndzụ dụkwa ngu. Mu ta amakwa nwata ọbu.”


\par }{\PP \VS{56}Eze sụ iya: “Kpataẹdukwa ishi nwatibe onye nwokorọbya ono bụ.”


\par }{\PP \VS{57}Dévidi lwaẹpho egbu onye Filisitayinu ono; Ábụna duta iya dupfutashia Sọlu lẹ gẹ Dévidi pakwadụa ishi onye Filisitayinu ono l'ẹka.

\VS{58}Sọlu bya ajịa ya sụ: “Nwokorọbya; ?ị bụnaa nwatibe onye?”

\par }{\PP Dévidi sụ iya: “Mu bụkwa nwatibe nwozi ngu, bụ Jiesi kẹ mkpụkpu Bẹtulehemu.”




\par }\Chap{18}{\SH Ọ̀nyà Dévidi yẹe Jionatanu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dévidi yẹe Sọlu bọ-ghechaẹpho ụja ono; obu Jionatanu yẹe kẹ Dévidi je atụgba; Jionatanu yee Dévidi obu g'o yeru onwiya.

\VS{2}E shi mbọku ono, bẹ Sọlu kutaphuru Dévidi azụ swibe onwiya; ọphu o to kwebaẹdu g'ọ laphu azụ l'ibe nna iya.

\VS{3}Dévidi yẹe Jionatanu woru ndzụ gbaa kẹle o yeru Dévidi obu g'o yeru onwiya.

\VS{4}Jionatanu yefụ uwe-mgbalanụ, o yeru l'ẹhu chịe Dévidi; yẹe uwe-ọgu iya; mẹ ogu-echi iya; mẹ apfụ iya; waa akpọ, ookebeje l'uwe.

\VS{5}Iphe, Sọlu zikọtaru Dévidi g'o mee bẹ oomekọtajeepho rengurengu. Sọlu woru iya mee onye-ishi ndu ojọgu iya. Ọ tụko atsọkota ndu Ízurẹlu ụtso; jeakpaa lẹ ndu-ozi Sọlu.


\par }{\SH Dévidi adụwaa Sọlu ashị
\par }
{\PP \VS{6}Ndu ojọgu wataẹpho alwa ọgu ono gẹ Dévidi gbuchaaru onye Filisitayinu phọ; ụnwanyi shi lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu, dụ lẹ Ízurẹlu l'ophu wụfuta chịru nkwa; mẹ une; azụ ebvu ẹhu-ụtso; bya ete iya etete gude agba eze phẹ, bụ Sọlu ndzuta.

\VS{7}Ẹphe nọdu agụ ebvu ono; ete asụje: “Sọlu gbuwaru ụnubuku ndu ojọgu; Dévidi gbukwanaa ụnubuku ugbo iri.”

\VS{8}Tọbudu iya bụ; ẹhu ghuahaa Sọlu eghu shii; kẹle iphe ono, ẹphe epfu ono bẹ dụ iya ẹji. Ọ bya arịa sụ: “Dévidi bẹ eepfu l'o gburu ụnubuku ugbo iri; mbẹdua bụru ụnubuku lanụ kpoloko. ?Bụ gụnu bẹ ọo-natabaa ọzo; ta abụadaa alị-eze ndu Ízurẹlu?”

\VS{9}E shi kẹ mbọku ono bẹ Sọlu jiahaaru Dévidi ijiẹnya.


\par }{\PP \VS{10}O rwua nchitabọhu iya; ẹjo maa, shi l'ẹka Chileke; bya eji Sọlu l'ẹhu k'ike. Ọ nọdu anọduje epfushi ọbvu ọbvu l'ime ụlo iya. Dévidi nọdu anọduje akpọru iya une ẹgube ọokpojehawa iya ono. Sọlu nọdu egudejekwanụ arwa l'ẹka.

\VS{11}Sọlu bya arịa sụ: “Gẹ mu bya egude arwa-a tụpyabe Dévidi l'igbulọ.” Ọ tụa ya ugbo labọ; Dévidi zekọta iya.


\par }{\PP \VS{12}Sọlu tsụahaa Dévidi ebvu; kẹle Chipfu pawaru iya haa; je eswiwaru Dévidi eswiru.

\VS{13}Ọo ya bụ; Sọlu bya edufu Dévidi l'ẹka yẹbe Sọlu nọ; woru iya mee onye-ishi ụnu ndu ojọgu labọ l'ụkporo iri. Dévidi nọdu edujeru ndu ono eje ọgu.

\VS{14}Iphemiphe, o yeru ẹka nọdu abụjeeru iya phọ ụpete; kẹle Chipfu nọ swiru iya eswiru.

\VS{15}Sọlu hụmaepho g'iphe gude ekweberu Dévidi; ọ tsụahaa ya ebvu.

\VS{16}Obenu l'iphe, bụ ndu Ízurẹlu; mẹ ndu Jiuda l'ophu tụkoru ye Dévidi obu; kẹle ọo ya anọduje edu phẹ eje ọgu.


\par }{\SH Dévidi alụ nwada Sọlu
\par }
{\PP \VS{17}Sọlu bya asụ Dévidi: “Waa Merabu, bụ nwada mu k'ọgerenya baa. Ọoepho g'i gude ike ngu g'ọ ha jeru mu ozi; l'ị lwụ-chiru Chipfu ọgu ẹhu mu.” Noo lẹ Sọlu rịru l'ime onwiya sụ; “Mu te ebyikpọdaa Dévidi ẹka. G'ọ bụruro ndu Filisitayinu bẹ oo-bugbaru ẹphe l'iya!”


\par }{\PP \VS{18}Noo ya; Dévidi sụ Sọlu: “?Bụ onye bẹ mu bụkwanu? ?Bụ gụnu bẹ ndu unuphu anyi; ọzoo ipfu nna mu bụkwanu l'alị Ízurẹlu kẹ gẹ mu bya abụru ọgo eze?”

\VS{19}Tọbudu iya bụ; ọ gbabe teke ọ gbaru g'e kee Dévidi nwada Sọlu ono, bụ Merabu; a gbẹ woru iya kee Adụrelu, bụ onye mkpụkpu Mehola.


\par }{\PP \VS{20}Mikalu, bụkwapho nwada Sọlu bya eyee Dévidi obu. E je edooru iya Sọlu; ẹhu tsọo ya ntụmatu.

\VS{21}Sọlu rịa sụ: “Mu e-woru iya kee ya g'ọ bụru ọ́nyà nmata iya; k'ọphu ndu Filisitayinu a-daaha ya ẹka njọ l'ẹhu.” Ọo ya bụ; Sọlu bya asụ Dévidi: “Nta bẹ bụwaa k'ugbo ẹbo, ụzo dụru ngu g'ị bụru ọgo mu.”

\VS{22}Ọo ya bụ; Sọlu zia ndu-ozi iya sụ: “Unu kuchi Dévidi ekuchi sụ iya: ‘Lenu; ị dụkwa eze ree; tẹme ndu-ozi iya yekọta ngu obu. Bụnuru ọgo eze ọbu nta-a.’ ”


\par }{\PP \VS{23}Ndu ozi ono je eworu iphe ono pfuaru Dévidi. Dévidi sụ: “?Unu dobesu l'ọ dụ nphe abụru ọgo eze? Lẹ mụbe onye adụdu g'ọ dụ mu; ọphu a ta kwatadu maru mu amaru.”


\par }{\PP \VS{24}Ndu ozi Sọlu je epfuaru iya iphe, Dévidi pfuru;

\VS{25}Sọlu sụ: “Unu sụ Dévidi lẹ-a: ‘Eze te eledu ẹnya g'a kwaaru iya aswa l'ishi nwanyị ono; iphe oole ẹnya bụ g'e butaru iya akpapyị ndu Filisitayinu ụkporo ise; kẹle oomee g'o shi nno melata ndu ọhogu iya ono.’ ” Iphe, Sọlu gude eme iphe ono bụru g'o mee gẹ Dévidi daba ndu Filisitayinu l'ẹka.

\VS{26}Ndu ozi eze bya epfuchaaru Dévidi iphe, eze pfuru ono; ọ bya adụ iya ree g'ọ bụru ọgo eze. Ọo ya bụ; ọphu o toko rwukpọdanu teke a tuburu;

\VS{27}Dévidi gbalihu yẹe ndu etsoje iya nụ je egbua ndu Filisitayinu ụkporo ụmadzu iri. Ọ chịlata akpapyị phẹ; bya agụ-dzua ya agụ-dzu nụ eze; k'ọphu ọo-bụkwanuru ọgo eze. Sọlu bya ekuru nwada iya ono, bụ Mikalu kee ya; ọ lụru.


\par }{\PP \VS{28}Tọbudu iya bụ; Sọlu bya amaru lẹ Chipfu nọ swiru Dévidi eswiru; bya ahụma lẹ nwatibe iya kẹ mgbọko, bụ Mikalu yekwarụ iya phọ obu;

\VS{29}Sọlu bya akabaa ya atsụ ebvu. Dévidi bụwaruro ọhogu Sọlu jasụwaruro ya.


\par }{\PP \VS{30}Ndu ojọgu ndu Filisitayinu nọdu anọduje ejepfu ndu Ízurẹlu ọgu njepyabẹ. Ẹphe -byaa ọgu ono; Dévidi akaẹpho emekpe ndu ọhogu phẹ; e me lẹ ndu-ishi ndu ojọgu Sọlu l'ophu. E shiwarọ nno; ẹpha Dévidi deahaa edede.




\par }\Chap{19}{\SH Sọlu eme g'o gbua Dévidi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sọlu bya ezia nwa iya, bụ Jionatanu mẹ ndu-ozi iya l'ophu g'ẹphe gbua Dévidi. Obenu lẹ Jionatanu bẹ yeru Dévidi obu shii.

\VS{2}Jionatanu je je edooru Dévidi sụ iya: “Nna mu, bụ Sọlu bẹ achọkwa ụzo, oo-shi gbua ngu. Ọo ya bụ; kwabẹkwaru onwongu ẹnya l'ụtsu echele. Jekwa anọdu l'ẹka dụ l'ịcha domia onwongu.

\VS{3}Mu e-tsoru nnana mu je anọdu l'ẹgu l'ẹka ono, ị nọ ono; mu a-chị-koshiẹdu iya idzu ẹhu ngu. Iphe, mu nụmaru iya l'ọnu k'idzu ẹhu ngu ono; mu abya edooru ngu iya.”


\par }{\PP \VS{4}Jionatanu pfushiaru Sọlu, bụ nna iya kẹ Dévidi l'ọma sụ iya: “Gụbe eze; te emekwa nwozi ngu Dévidi ẹji. Ọ tọ dụkwa ẹka o mewaru ngu ẹji. Iphe, o megbabẹru bẹ i ritakpọru urwu, ha shii.

\VS{5}Kẹle-a; ọ tụru ishi ndzụ iya teke ono, o jeru egbua onye Filisitayinu phọ. Chipfu dzọo ndu Ízurẹlu l'ophu; k'ọphu parụ ẹka apaa. Ị hụmakwaru iya; bya etee ẹswa. ?Dẹnuhunu g'o gude i je emeswe onye adụdu iphe, o meru; mbụ g'i woru Dévidi gbua l'ẹbe adụ iphe, ịi-gụru nụ iya?”


\par }{\PP \VS{6}Sọlu nụma iphe, Jionatanu pfuru bya eribua nte sụ: “Eshinu Chipfu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a bẹ a ta abyadụ egbu Dévidi.”

\VS{7}Ọo ya bụ; Jionatanu bya ekua Dévidi tụko iphe ono dokọtaru iya. O mechaa duta Dévidi dujeru Sọlu; ẹphe tụko nọdu g'ẹphe shihawaa nọdu lẹ mbụ.


\par }{\PP \VS{8}Ọgu bya adakwaa ọzo; Dévidi gbalihukwa je etsoo ndu Filisitayinu ọgu. Ọ tsụa phẹ ọtsu-ẹpfu; ẹphe gbachaa ịkpabaka.


\par }{\PP \VS{9}Chipfu bya ezia ẹjo maa; ọ bya Sọlu l'ẹhu lẹ g'ọ nọ l'ime ụlo iya ujiku lanụ parụ arwa l'ẹka. Dévidi gudekwadụ une iya l'ẹka akpọ;

\VS{10}Sọlu meahaa gẹ ya gude arwa ono tụpyabe Dévidi l'igbulọ; Dévidi zee ya; arwa ono je eguru l'igbulọ. Dévidi pyofu gbalaa l'ẹnyashi ono.


\par }{\PP \VS{11}Sọlu bya ezia ndu-ozi g'ẹphe je l'ụlo Dévidi je eche iya nche; g'ẹphe egbua ya l'ụtsu. Mikalu, bụ nyee Dévidi pfuaru iya ya sụ: “Ọ -bụru l'ị tị dzọduru ishi ndzụ ngu l'ẹnyashi-a bẹ ee-gbukwa ngu echele.”

\VS{12}Ọo ya bụ; Mikalu shi lẹ windo kuzeta iya; ọ gbafụ gbalaa.

\VS{13}Mikalu bya ewota ntẹkpe nyebe l'iphe-azẹe; bya achịru ẹkwa phukpute iya; bya eworu pyilo, e meru l'ẹji eghu dobe iya l'ụzo ishi.

\VS{14}O beẹpho teke Sọlu ziru g'e je egude Dévidi; Mikalu sụ phẹ: “Iphe emekwa iya.”

\VS{15}Sọlu bya eziphu ndu ono azụ ọzo g'ẹphe je ahụma Dévidi; bya asụ phẹ: “Unu pata iya l'iphe-azẹe ọbu bya k'ọphu mu e-gbuwa iya rọ.”

\VS{16}Obenu lẹ ndu ono byaru abata; ọ bụru ntẹkpe bẹ zẹ l'iphe-azẹe ono; waa pyilo, e meru l'ẹji eghu, nọ iya l'ụzo ishi.

\VS{17}Sọlu sụ Mikalu: “?Dẹnu g'o gude ị ghọoru mu ụgho ẹgube-a; mbụ woru ọhogu mu dufu g'ọ gbalaa?”

\par }{\PP Mikalu sụ Sọlu: “Ọ kwa l'ọo l'ọ sụru mu gẹ mu haa ya gẹ ya gbalaa! Ọ -dụdu bẹ ya e-gbukwa mu!”


\par }{\PP \VS{18}Dévidi nahụepho gbalaa ono; o jepfushia Sámẹlu lẹ mkpụkpu Rama je atụko iphe, Sọlu mekọtaru iya dooru iya. Ọo ya bụ; yẹe Sámẹlu swịru jeshia mkpụkpu Nayotu je anọdu.

\VS{19}Ozi bya erwua Sọlu nchị lẹ Dévidi bẹ nọ lẹ mkpụkpu Nayotu, dụ lẹ mkpụkpu Rama.

\VS{20}O zia g'e je egude Dévidi. E jerwua bya ahụma ọgbo ndu mpfuchiru Chileke l'ẹka ẹphe epfuchiru Chileke. Ọ bụru Sámẹlu bẹ pfụru l'ẹka ono; bụru onye-ishi phẹ. Unme Chileke bya ndu ono, Sọlu ziru ozi ono l'ẹhu; ẹphe pfuchiahaaru Chileke.

\VS{21}A bya epfuaru iya Sọlu; o zia ndu ọzo; ẹphe jerwua bya epfuchikwarụpho Chileke. Sọlu bya ezia ndu k'ẹto; ẹphe pfuchikwarụpho Chileke.

\VS{22}Tọbudu iya bụ; ọ bya atụgbua jeshia Rama l'onwiya bya erwua l'eze wẹlu ono, dụ lẹ Seku; ọ jịa sụ: “?Bụ awe bẹ Sámẹlu yẹe Dévidi nọ?” Ẹphe sụ iya: “Ẹphe nọkwa lẹ Nayotu, dụ lẹ mkpụkpu Rama.”

\VS{23}Ọo ya bụ; Sọlu tụgbua jeshia Nayotu, dụ lẹ Rama ono; Unme Chileke byakwa iya phọ l'ẹhu; o tsoru ụzo epfuchiru Chileke jasụru o rwua Nayotu, dụ lẹ Rama.

\VS{24}Ọ lafụchaa uwe iya gbarụ ọto pfuchiaharu Chileke l'iphu Sámẹlu. Ọ gbaru ọto dabyiru l'ẹka ono eswe mẹ l'ẹnyashi ono l'ophu. Ọo ya meru iphe, ndiphe asụje: “Sọlu ?ọ yịfua lẹ ndu mpfuchiru Chileke tọo?”




\par }\Chap{20}{\SH Jionatanu yẹle Dévidi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dévidi bya eshi lẹ Nayotu, dụ lẹ mkpụkpu Rama gbalaa jepfushia Jionatanu je asụ iya: “?Bụkpoo gụnu bẹ mu meru? ?Bụ gụnu bụ ẹjo-iphe, mu mekpọru? ?Bụ iphe-ẹji gụnu bẹ mu meru nna ngu, meru g'o gude ọ nọdu achọ ishi ndzụ mu?”


\par }{\PP \VS{2}Jionatanu sụ iya: “Tụswekwa! Ishi ngu tee tuphahụkwa. Lekpọdapho; nna mu ta adụkwa iphe, ọ byaru eme; ọphu o vuru ụzo pfuadaru mu iya; m'obeta ọ bụru iphe, ha shii ọzoo ọphu ha nwanshịi. ?Dẹnu g'o gude o je l'emeru mu ọwana lẹ mpya? Ọ tọo dụkwa nno!”


\par }{\PP \VS{3}Dévidi bya eria angụ sụ: “Nna ngu bẹ o doru ẹnya ree lẹ mu lẹ ngu dụ lẹ ree. O pfuwa iya hoohaa l'ime onwiya sụ: ‘Jionatanu ta abyadụ amaru iphe ya eme. Ọ -maru bẹ oo-ghu iya eghu.’ Ọle-a; eshinu Chipfu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a; gụbedua nọdu ndzụ g'ị nọ iya-a; bẹ bụkwapho g'ọ bụ ire-lanụ lẹ ndzụ mu tsọ-geewaru atsọ-geru.”


\par }{\PP \VS{4}Jionatanu sụ Dévidi: “Iphe, ị sụkporu gẹ mu meeru ngu bẹ mu l'e-meru ngu.”


\par }{\PP \VS{5}Ọo ya bụ; Dévidi sụ iya: “Lenu; echele bụkwa ọnwa ọ̀phúú; ọ gbaru gẹ mu l'eze tụko rigba nri. Ọle-a; haa mu gẹ mu je edomia onwomu l'ẹgu jasụ l'ụzenyashi nwarechi.

\VS{6}Ọ -bụru lẹ nna ngu kpajẹru ishi mu; sụ iya lẹ mụbe Dévidi bẹ rwọshikwaru ngu ike g'ị haa mu gẹ mu gbaru je Bẹtulehemu, bụ ibe anyi; kẹle eegwe ngwẹja, ndu ipfu anyi l'ophu eegweje aphagapha l'ẹka ono.

\VS{7}Ọ -bụru l'ọ sụru l'ọ dụa ree; l'ị maru lẹ mụbe nwozi ngu bẹ a-dzụ-a. Ọ -bụkwanu l'ẹhu ghuru iya eghu; l'ị maru l'ọoriru mu ẹjo ọriri.

\VS{8}A -bya lẹ kẹ gụbedua; mejekwaru mụbe nwozi ngu iphe-ọma; noo kẹle mu lẹ ngu tụkokwaru nọdu l'iphu Chipfu gbaa ndzụ. O -nweru ẹjo-iphe, mu meru; gbukwaa mu l'onwongu. Kẹle-a ?bụ kẹ gụnu bẹ ii-gude kpụru mu je anụ nna ngu?”


\par }{\PP \VS{9}Jionatanu sụ: “Tụswekwa! Ọ -bụru lẹ mu maru lẹ nna mu arịru ngu ẹjo ọriri; ?mu te epfuduru ngu iya tọo?”


\par }{\PP \VS{10}Dévidi jịa ya sụ: “?Bụ onye e-pfukwanụru mu iya; m'ọ -bụru lẹ nna ngu yeru ngu iya ọnu karabaa?”


\par }{\PP \VS{11}Jionatanu sụ: “Bya g'anyi je l'ẹgu ọbu.” Ọo ya bụ; ẹphe bya atụko jeshia l'ẹgu ono.

\VS{12}Jionatanu bya asụ Dévidi: “Gẹ Chipfu, bụ Chileke kẹ ndu Ízurẹlu bụkwaru onye-ekebe anyi; lẹ mu a-jịta nnana mu iphe ono ẹgube nta-a echele; ọzoo nwarechi. Ọ -bụru l'ọochiru ngu idzu ọma bẹ mu e-pfuru ngu iya-a g'ị maru.

\VS{13}Ọ -bụkwanuru lẹ nna mu bẹ l'achọ g'o meka ngu iphe; gẹ Chipfu mekwaa mụbe Jionatanu ọphu ka njọ; m'ọ -bụru lẹ mu te emeduru g'ị maru; mbụ dufu ngu g'ị gbalaa l'ẹhu-guu. Tẹme gẹ Chipfu swikwaru ngu eswiru g'o shi swiru nna mu ono.

\VS{14}Ọle-a; jasụkpooru gẹ mu a-nọ-bekpọru ndzụ; goshijeẹkwa mu phọ n-yemobu, shi l'ẹka Chipfu; mbụ g'e shi ẹgube ono g'e te egbu mu.

\VS{15}Mbụ-a; gẹ n-yemobu ngu ono te ebuhukwa ebuhu l'ẹhu ndibe mu; m'o betakpọoru Chipfu wofukọtachaa ndu ọhogu gụbe Dévidi l'eli mgboko-a.”

\VS{16}Ọo ya bụ; Jionatanu yẹe ọnu-ụlo Dévidi gbaa ndzụ. Ọ sụ: “Gẹ Chipfu jịkwaa ndu ọhogu Dévidi 'ọka-lẹ-aji.”


\par }{\PP \VS{17}Jionatanu bya emee gẹ Dévidi ribuaru iya nte; gude goshi iya l'o yeru yẹbe Jionatanu obu; noo kẹle Jionatanu yeru Dévidi obu g'o yeru onwiya.

\VS{18}Jionatanu bya asụ Dévidi: “Echele bẹ bụ ọbo-iphe k'ọnwa ọ̀phúú. A taa hụmadu ngu; oshi, ịinoduje egheru ọnu.

\VS{19}Teke o beru nwarechi; je anọdu l'ẹka phọ, i domijeru onwongu lẹ teke ono, iphe-a watarụ adada lẹ mbụ phọ. Nọdu kwabẹ l'agụga mkpuma ono, bụ Ezẹlu.

\VS{20}Mu -bya bẹ mu a-gba ọnu apfụ ẹto l'ụzo ibiya ono; mbụ gbaa ya g'ọ bụ l'o nweru iphe, mu tụberu agbagba.

\VS{21}Teke ono bẹ mu e-zi nwata nwokoro sụ iya: ‘Tụgbua je achọo apfụ ono.’ Teke mu sụru iya g'ọ chịta apfụ ọbu; l'ọ kwa iya nọ iya l'ụzo ẹka ibiya ọphuu; fụtawaro teke ono; ono goshiru l'eshinu Chipfu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a bẹ ọ tọ dụdu iphe, bya l'eme ngu nụ.

\VS{22}Teke bụkwanu lẹ mu sụru nwata nwokoro ono: ‘Lenu; apfụ ọbu bẹ dụkwadu ngu l'ụzo atatiphu!’ Ọo ya bụ; l'ị tụgbua; kẹle Chipfu bẹ dufuwaru ngu g'ị tụgbua.

\VS{23}A -bya abya l'iphe ọphu anyi shi pfua; nyatakwa l'ọo Chipfu bụ onye-ekebe mu lẹ ngu jasụ l'ojejoje.”


\par }{\PP \VS{24}Ọo ya bụ; Dévidi domia onwiya l'ẹgu. Ọ bya erwua g'ọbo ọnwa ọ̀phúú ono rwuru; eze bya anọdu gẹ ya ria nri ọbo-iphe ono.

\VS{25}Eze nọdu l'ẹka ọonoduje lẹ mgboru igbulọ. Jionatanu nọdu anọ ghaaru iya iphu. Ábụna nọ-kube Sọlu lẹ mgburẹku. Obenu l'ẹka Dévidi anọduje dabyiru iphoro.

\VS{26}Ọphu Sọlu te nwedu iphe, o pfuru mbọku ono; kẹle ọ rịkwanuru sụ: “O nweruphọ g'ọ nwụru Dévidi ọphu ọ tọ dụdu nsọ. Sụ l'ọo-bụru phọ eviya l'ọo nsọ bẹ Dévidi ta adụdu.”

\VS{27}O be lẹ nchitabọhu iya, bụ iya bụ mbọku k'ẹbo l'ọnwa ọ̀phúú ono; ẹka Dévidi anọduje dabyikwaru iphoro ọzo. Ọo ya bụ; Sọlu sụ nwatibe iya, bụ Jionatanu: “?Bụ gụnu meru iphe, nwatibe Jiesi ta abyadụru eri nri ụnyaphu ọzoo ntanụ?”


\par }{\PP \VS{28}Jionatanu sụ iya: “Dévidi rwọshikwaru mu ike gẹ mu haa ya gẹ ya je Bẹtulehemu.

\VS{29}Ọ sụru l'ọo gẹ ya je; kẹle ndu ipfu phẹ bẹ eegwe ngwẹja lẹ mkpụkpu phẹ; nwune iya sụkwanu gẹ ya bya. L'ọ -bụru lẹ ya dụ mu l'obu; gẹ ya jenụ gẹ yẹe unwune iya hụmagbabe. Noo iphe, meru g'o gude ọphu ọ tọ byaduru eri nri eze bụ ono.”


\par }{\PP \VS{30}Teke ono Sọlu tukoshi Jionatanu ẹhu-eghu sụ iya: “Gụbe nwa, ẹjo nwanyị; mbụ nwa, nwanyị, ekwefuje ike nwụru-a! ?Ọ dụ ngu gẹ mu ta amadụ l'ị tụru íkè yeru nwatibe Jiesi; eme iphe-iphere ekpu unu lẹ ne, nwụru ngu nụ?

\VS{31}Lẹ gẹ nwatibe Jiesi a-nọ-bekpọru ndzụ lẹ mgboko-a bẹ ẹhu ngu mẹ alị-eze ngu ta abyakwa l'ekeru ekeru. Ngwa; zia g'e je ekuaru mu iya nta-a; kẹle ọ nwụhufutaje!”


\par }{\PP \VS{32}Jionatanu bya ajịa nna iya sụ: “?Bụ k'ishi gụnu bẹ ee-gude gbua ya? ?Bụ gụnu bẹ o meru?”


\par }{\PP \VS{33}Sọlu woẹrupho arwa iya tụa ya gẹ ya nmagbua ya. Ọ tụswee ya. Jionatanu maẹkwarupho lẹ nna iya chịbuwaru l'oo-gbu Dévidi.

\VS{34}Jionatanu gude ẹhu-eghu, enwu iya phuruphuru g'ọku l'ẹhu shi l'ẹka a nọ eri nri ono kwolihu lụfu. O gude aphụ k'iphe-iphere ono, nna iya eme ekpu Dévidi ono; ọphu o to riduru nri lẹ mbọku k'ẹbo l'ọnwa ọ̀phúú ono.

\VS{35}O be l'ụtsu iya; Jionatanu gbẹshi jepfushia Dévidi l'ẹgu g'ẹphe l'iya dzuda. O duta nwata nwokoro nshịi; ẹphe l'iya swịru.

\VS{36}Ọ sụ nwata ono: “Gbagbụa je achọo apfụ-a, mu abya agbagba-a.” Nwata ono nọdu agbagbụkwadu; ọ gbaa apfụ ono l'ụzo atatiphu nwata ono.

\VS{37}Nwata bya erwu l'ẹka apfụ ono, Jionatanu gbaru phọ daru; o kua nwata oku sụ: “?Tọbudu l'ụzo atatiphu ngu bẹ apfụ ono darụ?”

\VS{38}Ọ rashịaru nwata ono ọ́rà ike sụ iya: “Mee ẹgwegwa! Lọbaru ije! Ta apfụkwaru apfụru!” Nwata ono tụruta apfụ ono; gbapfutashia nnajịuphu iya.

\VS{39}Ọphu nwata ono amakpọdanu iphe, akọ nụ; gbahaẹpho Jionatanu yẹe Dévidi maru iphe, anwụ nụ.

\VS{40}Ọo ya bụ; Jionatanu chịru ngwọgu iya chiẹ nwata sụ iya: “Jewarọ; chịru iya chịlaa unuphu.”


\par }{\PP \VS{41}Nwata ono tụgbuchaepho; Dévidi shi l'agụga mkpuma ono l'ụzo ndọhali bya bya ebuaru Jionatanu iphu l'alị ugbo ẹto. Ẹphe bya etsutsua onwophẹ ọnu; bya atụko chiswee ẹkwa; ọle Dévidi ka ara ẹkwa ọbu.

\VS{42}Jionatanu sụ Dévidi: “Laa l'ẹhu-guu; kẹle anyi gudewaa ẹpha Chipfu ribua nte lẹ mu lẹ ngu bẹ a-bụru ọ̀nyà. ‘Ọ kwa Chipfu bẹ bụ onye-ekebe mu lẹ ngu; mbụ mẹ oshilọkpa ngu waa oshilọkpa nkemu jasụ l'ojejoje.’ ” Ọo ya bụ; Dévidi tụgbushia; Jionatanu laphushia azụ l'unuphu.




\par }\Chap{21}{\PP \VerseOne{1}Dévidi tụgbua jepfushia Ahimẹleku, bụ onye uke Chileke lẹ mkpụkpu Nobu. Ẹhu nmaa Ahimẹleku anmanma g'ọ hụmaru Dévidi. Ọ sụ Dévidi: “?Bụ gụnu meru iphe, ị swị nwẹkinyi ngu? ?Bụ gụnu meru iphe o to nwedu onye unu l'iya swị?”


\par }{\PP \VS{2}Dévidi sụ Ahimẹleku, bụ onye uke Chileke: “Eze bẹ nweru iphe, o ziru mu gẹ mu mee. Ọ sụru mu g'ọ tọ dụkwa onye mu e-me g'ọ maru iphe ono, o ziru mu ono; mbụ iphe ono, ọ tụru mu ekemu iya ono. Ndu ozi mu bẹ o nwewaru ẹka mu sụru g'anyi l'ẹphe dzuda.

\VS{3}Sụ-a; ?o nweru g'ọ dụ ngu l'ẹka tọo? Nụnu mu ishi buredi ise; ọzokpoepho iphe ọzo, dụ ngu nụ.”


\par }{\PP \VS{4}Onye uke Chileke ono sụ Dévidi: “Buredi mmanụ ta adụkwa mu; gbahaẹpho buredi, dụ nsọ. Lẹ mu anụ ngu iya bụkwa m'ọ bụru l'unwokoro ono bẹ ẹphe l'ụnwanyi ta akwadụru.”


\par }{\PP \VS{5}Dévidi yeeru onye uke Chileke ono ọnu sụ: “Iphe, bụ ire-lanụ bụ l'anyi l'ụnwanyi te emegbakwaru e -shi k'ujiku ẹto, anyi gbẹshiru ije. Ono bụru g'ọodujekpoo mẹ anyi -gbẹshi ije. Mbụ l'ẹhu-nwoke agbẹjenu dụ nsọ mẹ anyi -nọdu eje iphe mmanụ ọzo; ọphu ọ bụro kẹ ntanụ-a!”


\par }{\PP \VS{6}Ọo ya bụ; onye uke Chileke ono woru buredi ono, dụ nsọ ono woru nụ iya; eshi ọphu ọ tọ dụedu buredi ọzo, dụ l'ẹka ono; gbahaẹpho buredi k'ono e shi dobe l'iphu Chipfu ono. Mbụ buredi k'ono, a chịfuru bya egude ọphu evu ọku dochia ẹnya iya lẹ mbọku ono, e wofuru iya ono.


\par }{\PP \VS{7}Noo ya onye lanụ lẹ ndu ejeru Sọlu ozi nọdu l'ẹka ono mbọku ono. Kẹle iphe sederu iya nụ bụ g'oo-shi meẹbe nsọ nsọ abarụ Chileke ẹja. Ẹpha iya bụ Dowẹgu; ọ bụ onye Edọmu; bụru onye-ishi ndu eche-atụru Sọlu.


\par }{\PP \VS{8}Dévidi jịa Ahimẹleku sụ: “?Unu nweru arwa; ọzoo ogu-echi l'ẹka-a? Kẹle mu te egudedu ogu-echi mu; ọzoo ngwọgu ọzo; noo kẹle ozi ono, eze ziru ono bẹ dụ ọku ọku.”


\par }{\PP \VS{9}Onye uke Chileke ono sụ: “Ọo ogu-echi Golayatu, bụ onye Filisitayinu ono, i gburu lẹ nsụda Ela bẹ dụ l'ẹka-a. A phụ-chiru iya l'ẹkwa dobe l'azụ uwe-ukuvu, onye uke, eyeje. Ọ -bụru l'ii-wota ono; l'i wota iya; eshinu ọ tọ dụedu ogu-echi ọzo, dụ l'ẹka-a; gbahaa onoya.”

\par }{\PP Dévidi sụ: “Ọ tọ dụdu ọphu dụbaa g'ono; nụ mu iya rọ.”


\par }{\PP \VS{10}Lẹ mbọku ono bẹ Dévidi gbafụru lapfushia Akishi, bụ eze mkpụkpu Gatu l'ẹka ọo gbalarụ Sọlu.

\VS{11}Ndu ozi Akishi sụ iya: “?Tọ bụnaa Dévidi ọwa bẹ bụ eze ndu alị ono-a? ?Tọ bụnaa yẹbedua bẹ ẹphe agụ-kuje l'ebvu l'ẹka ẹphe ete ebvu sụ: ‘Sọlu gbuwaru ụnubuku ndu ojọgu; Dévidi gbukwanaa ụnubuku ndu ojọgu ugbo iri?’ ”

\VS{12}Opfu ono rwua Dévidi l'ẹhu; ọ tsụshiahaa Akishi, bụ eze ndu Gatu ebvu ike.

\VS{13}Ọ bya elekebe ẹnya ghaa umere; meahaa ọbvu ọbvu l'atatiphu phẹ l'ẹka ono; mbụ nọdu phẹ l'ẹka meahaa g'onye ọbvu eme. Ọ nọdu akakashị mgbo, e yeru l'ọnu-ọguzo; alwashị ọnu-mini ekpu onwiya l'ẹji-agba.

\VS{14}Akishi sụ ndu-ozi iya: “Unu lenu; ọbvu emekwa nwoke-e! ?Bụ gụnu bẹ unu dutashịaru mu iya?

\VS{15}?Ndu ọbvu eme bẹ akọru mu ụko meru g'o gude unu duta onye-a g'ọ bya emeahaa ọbvu ọbvu l'iphu mu. ?Ọ bụ ekemu l'onye-a batafụtajeru mu l'ụlo tọo?”




\par }\Chap{22}{\SH Sọlu egbushi ndu-uke Chileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}No iya; Dévidi shi lẹ mkpụkpu Gatu gbaru je anọdu l'ọgba, dụ lẹ mkpụkpu Adulamu. Unwune iya waa ndibe nna iya l'ophu nụma ẹ ya phọ; ẹphe wụru jepfushia ya l'ẹka ono.

\VS{2}Ndu bụkpoo ndu iphe atsụ l'ẹhu; mẹ ndu ji ụgwo; waa ndu iphe, eemegbabẹ l'alị ono ta adụdu ree tụko wụ-pfuta iya bya adọ-phee ya mgburugburu. Ọ bya abụru onye-ishi phẹ. Unwoke, yẹe ya tụkoru nọdu bẹ dụ ụnu nemadzụ.


\par }{\PP \VS{3}Ọ bụru l'ẹka ono bẹ Dévidi shi jeshia mkpụkpu Mizupa, dụ l'alị Mówabu. O rwua je asụ eze ndu Mówabu: “?Jiko kwenu gẹ ne mu waa nna mu lwapfuta ngu gẹ gụ l'ẹphe nọdu jeye teke mu a-maru iphe, Chileke l'e-meru mu?”

\VS{4}Ọo ya bụ; ọ parụ phẹ haarụ eze ndu Mówabu; yẹle ẹphe bukọtaru mkpụrumkpuru teke ono Dévidi bukọtaru l'ọgba ẹka ọ gbaru laa je anọdu ezeru ndzụ ono.


\par }{\PP \VS{5}Onye mpfuchiru Chileke, bụ Gadu bya asụ Dévidi: “Ba nọduhekwa l'ọgba ezeru ndzụ. Tụgbukwa lashịa alị ndu Jiuda.” Ọo ya bụ; Dévidi shi l'ẹka ono lụfu laa l'ọswa Hẹretu.


\par }{\PP \VS{6}Sọlu bya anụma l'a hụmawaru Dévidi waa ndu etsoje iya nụ. Teke ono bẹ Sọlu nọ lẹ mkpula oshi tamarisuku, nọ l'eli úbvú, dụ lẹ mkpụkpu Gibiya. Sọlu gude arwa l'ẹka; ndu-ozi iya l'ophu tụko pfụ-phee ya mgburugburu.

\VS{7}Sọlu sụ phẹ: “Unu ngabẹkpodapho; unubẹ ndu Benjiaminu! Nwatibe Jiesi; ?l'ọo-nụkota unu okabyi; waa opfu-vayịnu tọo? ?Oo-mekọta unu ndu-ishi ụnu ndu ojọgu labọ l'ụkporo iri iri; mẹ ndu-ishi ụkporo ndu ojọgu ise ise tọo?

\VS{8}Mbụ meru iphe g'unu hakọta agbaru mu ẹjo idzu; ọphu ọ tọ dụdu onye ọphu meru gẹ mu maru teke ọkpara mu waa nwatibe Jiesi gbaru ndzụ. Ọphu ọ tọ dụdu g'unu ha onye ọphu kparụ mu ishi; ọzoo pfuaru mu l'ọkpara mu bẹ yewaru nwozi mu, bụ Dévidi dụbe dụbe g'o je edomia onwiya kwabẹru mu; mbụ ẹgube ọ kwagebenuru mu-a ntanụ-a.”


\par }{\PP \VS{9}Tọbudu iya bụ; Dowẹgu, onye Edọmu, yẹle ndu-ishi ozi Sọlu tụkoru pfụru l'ẹka ono sụ: “Mu hụmakwaru nwatibe Jiesi g'ọ byapfutaru Ahimẹleku nwa Ahitubu lẹ mkpụkpu Nobu.

\VS{10}Ahimẹleku jee akpataru iya ishi l'ẹka Chipfu. O gwekwarụpho iphe, eri eriri gwerụ nụ iya; woru ogu-echi Golayatu, onye Filisitayinu phọ woru nụfua ya.”


\par }{\PP \VS{11}Noo ya; eze bya ezia g'e je ekuaru iya onye uke Chileke, bụ Ahimẹleku nwa Ahitubu; mẹ ndibe nna iya l'ophu, bụ ndu ono, bụ ndu-uke Chileke lẹ mkpụkpu Nobu. Ẹphe tụko wụ-pfuta eze.

\VS{12}Sọlu bya asụ: “Ngabẹ nchị nta-a gụbe nwa Ahitubu!”

\par }{\PP Ahimẹleku sụ iya: “Hm; nnajịuphu mu.”


\par }{\PP \VS{13}Sọlu sụ iya: “?Bụ gụnu meru g'o gude unu lẹ nwatibe Jiesi gbaaru mu ẹjo idzu. Mbụ ị nụ iya buredi yẹe ogu-echi; bya akpataru iya ishi l'ẹka Chileke; k'ọphu ọ byaru ekwefụru mu ike; je akwageberu mu g'ọ kwagebenuru mu-a ntanụ-a?”


\par }{\PP \VS{14}Ahimẹleku yeeru eze ọnu sụ: “?Dẹnukpoo onye ọzo, egudebakpọo ire iya ẹka lẹ ndu-ozi ngu l'ophu g'ọgo eze, bụ Dévidi; mbụ onye-ishi lẹ ndu eche ngu nche; bya abụru onye a kakọta akwabẹ ùbvù lẹ ndibe ngu l'ophu?

\VS{15}?Bụ mbọku ono bụ mbọku mbụ, mu kpatarụ ishi opfu ẹhu iya l'ẹka Chileke? Tụswekwa! Gẹ gụbe eze te ejekwa atukobe nwozi ngu opfu; ọzoo m'onye lanụ lẹ ndibe nna mu; noo kẹle nwozi ngu ta amadụ iphe, ada nụ.”


\par }{\PP \VS{16}Eze sụ iya: “Ị bụakwaa maa Ahimẹleku; mbụ gụbedua l'ishi onwongu waa ndibe nna ngu l'ophu.”

\VS{17}Eze sụ ndu eche iya nche, nọ-kube iya nụ: “Unu ghakọbe gbushia ndu-uke Chipfu; noo kẹle ẹphebedua tụkwarupho íkè yeru Dévidi. Ẹphe machacharu teke ọogbala; ọphu ẹphe abyadụru epfuaru mu iya.” Ọle ndu-ozi eze ta adụdu onye ọphu ọ dụ nphe gẹ ya halia ẹka gbua ndu-uke Chipfu.

\VS{18}Eze bya asụ Dowẹgu: “Ngwa; ghakọbe gbushia ndu-uke Chileke ono!” Ọo ya bụ; Dowẹgu, onye Edọmu bya aghakọbe gbushiahaa phẹ. Lẹ mbọku ono bẹ o gburu ụkporo ụmadzu ẹno l'ụmadzu ise, bụ ndu yeru uwe-ukuvu.

\VS{19}O gudekwaphọ ogu-echi tụko ndu Nobu, bụ mkpụkpu ndu-uke Chileke gbushikọta; mbụ gbushikọta unwoke, bu iya nụ; mẹ ụnwanyi; mẹ ụnwegirima; je akpaa lẹ ndu ọphu angụkwadu ẹra; mẹkpoo eswi; mẹ nkapfụ-ịgara; mẹ atụru.


\par }{\PP \VS{20}Ọle nwoke lanụ, ẹpha iya bụ Abyiyata, bụ onye lanụ l'ime ụnwegirima unwoke, Ahimẹleku nwa Ahitubu nwụtaru nahụru gbalaa; gbapfushia Dévidi.

\VS{21}Abyiyata dooru Dévidi lẹ Sọlu bẹ tụkokwaru ndu-uke Chipfu gbushikọta.

\VS{22}Dévidi bya asụ Abyiyata: “Mu malẹru-a mbọku ono lẹ Dowẹgu, bụ onye Edọmu bẹ pfufutajẹru iya Sọlu; eshi ọphu ọ nọ l'ẹka ono. Egbugbu ono, e gbushikọtaru ndu unuphu ibe nna ngu ono bẹ bụ mbẹdua bẹ o shi l'ẹka.

\VS{23}Ta atsụshi ebvu; nọdu l'ẹka-a; kẹle onye ono l'achọ ishi ndzụ ngu ono bẹ l'achọkwapho kẹ mbẹdua, bụ Dévidi. O to nwedu iphe, e-me ngu nụ mẹ mu lẹ ngu -nọdu.”




\par }\Chap{23}{\SH Dévidi adzọ ndu mkpụkpu Keyila
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; a bya edooru Dévidi sụ iya: “Lenu; ndu Filisitayinu bẹ etsoakwa ndu mkpụkpu Keyila ọgu; bya anawa phẹ nfụ l'ẹka ẹphe echije balị phẹ.”

\VS{2}Dévidi bya akpata Chipfu ishi sụ: “?Bụ gẹ mu je etsoo ndu Filisitayinu ono ọgu tọo?”

\par }{\PP Chipfu sụ iya: “Jenụ je etsoo ndu Filisitayinu ọbu ọgu; dzọta ndu Keyila.”


\par }{\PP \VS{3}Ndu ẹphe lẹ Dévidi aswịje sụ iya: “Lewarọ; l'alị ndu Jiuda l'ẹka-a bẹ anyi atsụkpoada ebvu. ?Dẹnukwanu g'ọo-dụwaro mẹ ọ -bụru l'anyi jeshiaru etso ndu Filisitayinu ọgu lẹ mkpụkpu Keyila!”

\VS{4}Dévidi byakwa akpata Chipfu ishi ọzo. Chipfu sụ iya: “Gbalihu jeshia Keyila; noo kẹle mu e-woru ndu Filisitayinu ye ngu l'ẹka.”

\VS{5}Ọo ya bụ; Dévidi yẹe ndu etsoje iya nụ tụgbua jeshia mkpụkpu Keyila je etsoo ndu Filisitayinu ọgu; gbua phẹ pyaapyaa; rwukọo ẹku phẹ; shi nno dzọta ndu mkpụkpu Keyila.

\VS{6}Teke ono, Abyiyata nwa Ahimẹleku gbalarụ gbapfuta Dévidi lẹ mkpụkpu Keyila ono bẹ ọ chị uwe-ukuvu ono.


\par }{\PP \VS{7}E je edooru Sọlu lẹ Dévidi bẹ nọkwa lẹ Keyila. Sọlu sụ: “Chileke mewaru gẹ Dévidi daba mu l'ẹka; kẹle ọ kwawaru; eshinu o jeru abahụ lẹ mkpụkpu, e gude igbulọ kpụ-pheta mgburugburu; yee ya mgbo waa mkpụrukpu-ígwè, eegudeje atuchi iya atuchi.”

\VS{8}Sọlu bya atụko ndu ojọgu iya kukọbe k'ọgu; mbụ g'ẹphe jeshia mkpụkpu Keyila je ekephee Dévidi yẹe ndu ẹphe l'iya swị.


\par }{\PP \VS{9}O be gẹ Dévidi byaru amaru lẹ Sọlu bẹ achịwaru iya ẹjo idzu; ọ sụ Abyiyata, bụ onye uke Chileke: “Chịtaru mu nụ uwe-ukuvu ono.”

\VS{10}Dévidi bya asụ: “Gụbe Chipfu, bụ Chileke kẹ ndu Ízurẹlu; mụbe nwozi ngu bẹ o tsuwaru etsutsu lẹ nchị lẹ Sọlu bẹ eme g'oo-shi bya Keyila bya egude opfu ẹhu mu mebyishia mkpụkpu-a.

\VS{11}?Ndu Keyila a-kpụta mu nụ iya tọo? Gụbe Chipfu, bụ Chileke kẹ ndu Ízurẹlu; pfuaruro mụbe nwozi ngu gẹ mu maru: ?Sọlu a-bya l'ẹka-a dụ gẹ mu nụmaru iya ono?”

\par }{\PP Chipfu sụ iya: “Ọo-byakwa.”


\par }{\PP \VS{12}Dévidi bya ajịkwaa ya ọzo: “?Ndu Keyila a-kpụta mu lẹ ndu-a, l'etsoje mu nụ-a nụ Sọlu tọo?”

\par }{\PP Chipfu sụ: “Ee; ẹphe a-kpụkwaru unu nụ iya.”


\par }{\PP \VS{13}Ọo ya bụ; Dévidi yẹe ndu ẹphe l'iya swị, bụ ndu rwuru ụnu nemadzụ l'ụmadzu ụkporo iri gbẹshi lụfushia lẹ mkpụkpu Keyila; tsoru je aghapheahaa l'ẹka ẹphe jebekpọerupho. A bya edooru Sọlu lẹ Dévidi gbafụwaru lẹ mkpụkpu Keyila; ọphu o to jeẹduru ẹka ono.


\par }{\SH Dévidi nọ l'echiẹgu
\par }
{\PP \VS{14}Dévidi nọ-kirishiwarọ l'ime ọgba mgbẹgu-evevee; mbụ nọduwaro l'alị úbvú úbvú l'echiẹgu, nọ lẹ mkpụkpu Zifu. Sọlu nọdu etsojeru achọ-phe iya mbọkumboku; obenu lẹ Chileke te ekwedu gẹ Dévidi daba iya l'ẹka.


\par }{\PP \VS{15}Ọ bụru gẹ Dévidi nọ l'alị Horẹshi l'echiẹgu, nọ lẹ mkpụkpu Zifu bẹ o nụmaru lẹ Sọlu l'abya g'o gbua ya.

\VS{16}Jionatanu, bụ nwa Sọlu gbẹshi jepfushia Dévidi lẹ Horẹshi. Ọ bya eyetaru iya ẹka mee g'ọkpoma shihu iya ike l'ime Chileke.

\VS{17}Ọ sụ Dévidi: “Ta atsụkwa ebvu; kẹle ẹka nna mu, bụ Sọlu ta abyakwa erwu ngu l'ẹhu. Ọo ngu l'a-bụru eze ndu Ízurẹlu; mbẹdua e-kwe ngu ẹbo. Nna mu, bụ Sọlu bẹ makaharụ onoya.”

\VS{18}Ẹphenebo bya atụko gbaa ndzụ l'iphu Chipfu. E mechaa; Dévidi nọ-kirishiwarọya l'alị Horẹshi ono; Jionatanu lashịa ibe iya.


\par }{\PP \VS{19}No iya; ndu Zifu wupfu Sọlu lẹ mkpụkpu Gibiya je asụ iya: “Dévidi domikwaru onwiya l'echilabọ anyi. Ọ nọkwa l'ọgba, nọ l'alị Horẹshi; mbụ l'eli úbvú Hakila, nọ lẹ ndọhali Jieshimonu.

\VS{20}Ọle-a gụbe eze; nta-a bụ g'ị bya teke dụkpoe ngu phọ ree k'abyabya; ọo anyịbedua bẹ ọ dụwaruro g'anyi kpụta iya ye gụbe eze l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{21}Sọlu sụ phẹ: “Gẹ Chipfu gọkwaru ọnu-ọma nụ unu; kẹle unu phụtaru mu.

\VS{22}Unu je akwakọbebaa; unu eje achọo ẹka Dévidi ọbu anọduje; hụmakwanu ẹka ọbu; makwarụpho onye ọphu hụmawaru iya nụ; kẹle mu nụmaru l'ọ gbanụkaru ẹregede.

\VS{23}Ọo ya bụ; g'unu je elerweta ẹnya getachaa ẹka oodomije onwiya; unu alwaphutakwanụ azụ bya epfuaru mu ọkpobe-opfu. Unu -byakwanụ; mu l'unu aswịwaruro: ọ -bụru l'ọ nọ l'alị ẹka ono bẹ mu l'a-chọkota iya l'ẹnya-unuphu, dụkota l'ipfu Jiuda mgburugburu.”


\par }{\PP \VS{24}No iya; ẹphe tụgbua vuru Sọlu ụzo jeshia mkpụkpu Zifu. Dévidi yẹe ndu ẹphe l'iya swị bẹ gbẹ nọduwaa l'echiẹgu mkpụkpu Mawonu; mbụ lẹ nsụda Araba, nọ l'ụzo ndọhali Jieshimonu.

\VS{25}Sọlu mẹ ndu yẹe ya tụkoru swịru bya awata achọkashi Dévidi. A bya edooru iya Dévidi; ọ tụgbua lashịa eze mkpuma ono, nọ l'echiẹgu Mawonu je anọdu. Sọlu bya anụma iya; bya achịru Dévidi jeshia l'ẹka ono.

\VS{26}Sọlu nọdu eje l'azụ úbvú ono ẹka iya ọphuu; Dévidi yẹe ndu nkiya nọdu eje l'azụ ibiya ọphuu; agba g'ẹphe gbalaaru Sọlu. O be gẹ Sọlu yẹe ndu ojọgu iya eme g'ẹphe gbaa Dévidi phẹ mgburugburu g'ẹphe gude phẹ;

\VS{27}onye ezije ozi rwua bya asụ Sọlu: “Bya ẹgwegwa-o! Ndu Filisitayinu bẹ byaakwaru etso ndu alị anyi ọgu.”

\VS{28}Sọlu ghakọbeekwapho parụ achị Dévidi haa; ọ bụru iya ejepfu ndu Filisitayinu. Ọo ya kparụ iphe, ẹphe ekuje ẹka ono Sela-Hamalekọtu.\FTNT{*}{{\FR 23:28 }{\FR{23:28
}}{\FT{Iphe, Sela-Hamalekọtu bụ bẹ bụ Mkpuma Ogbode-ọgu.}}}

\VS{29}Dévidi bya eshi l'ẹka ono tụgbua je eburu l'ọgba, nọ lẹ mkpụkpu Enu-Gedi.




\par }\Chap{24}{\SH Dévidi edobe Sọlu ndzụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Sọlu chịfuchaepho ndu Filisitayinu ono bya alwa; a bya edooru iya lẹ Dévidi nọkwa l'echiẹgu, nọ lẹ mkpụkpu Enu-Gedi.

\VS{2}Ọo ya bụ; Sọlu bya achịta ụnu ụmadzu ẹsaa l'ụkporo iri, bụ ndu a họtaru ahọta l'ime ndu Ízurẹlu l'ophu ẹphe wụfu chọru Dévidi yẹe ndu l'etsoje iya nụ jeshia l'ibiya kẹ “Mkpuma Eghu Ọswa”.

\VS{3}Sọlu bya erwua l'ẹka a kpụru nwụlo atụru l'agụga gbororo; o nweru ọgba, nọ l'ẹka ono; Sọlu bahụ l'ime ọgba ono gẹ ya je atụta unme. A ma lẹ Dévidi waa ndu yẹe ya swị; nọ l'ime ime ọgba ono.


\par }{\PP \VS{4}Ndu ono, etso Dévidi ono sụ iya: “Lewarọ ya! Ọ kwa ntanụ-a bụ mbọku ono, Chipfu pfuru ngu opfu iya sụ g'ị hụma lẹ ya e-woru ndu ọhogu ngu ye ngu l'ẹka; g'i woru phẹ mee g'ọ dụ ngu ree.” Ọo ya bụ; Dévidi bya epyofuta tọepho nwẹhu pyaa mpya je ebyibuta ọnu uwe-mgbalanụ Sọlu.

\VS{5}E mechaẹpho; obu wata anma Dévidi ikpe kẹle o byibutaru ọnu uwe-mgbalanụ Sọlu ono.

\VS{6}Ọ sụ ndu ono, l'etsoje iya nụ ono: “Gẹ Chipfu te ekwekwa gẹ mu mee nnajịuphu mu ẹgube iphe ono; mbụ onye ono, Chipfu wụru manụ l'ishi ono; ọzoo kẹ gẹ mu halia ẹka denyi iya; kẹle ọ bụ onye Chipfu wụru manụ l'ishi.”

\VS{7}Ọ bụru opfu ono bẹ Dévidi gude gbọoru ndu etsoje iya nụ ụja; ọphu ọ tọ hadụru phẹ g'ẹphe tsoo Sọlu ọgu. No iya; Sọlu shi l'ọgba ono lụfu jeshia mkpa iya.

\VS{8}Dévidi mechaa bya eshi l'ime ọgba ono lụfuta kuahaa Sọlu oku sụ: “Nnajịuphu mu, bụ eze!” Sọlu bya aghaa ẹnya l'azụ. Dévidi bya adaa kpurumu phozeta; bya eworu iphu kpube l'alị;

\VS{9}sụ Sọlu: “Bụ gụnu kparụ iphe, ịinoduje angaru ndiphe nchị; mbụ ndu anọduje edoru ngu lẹ Dévidi l'achọ g'o meka ngu iphe?

\VS{10}Hụmanu! Ntanụ-a bẹ i gudewaa ẹnya ngu hụma gẹ Chipfu meru; ị daba mu l'ẹka l'ime ọgba phọ. O nweru ndu sụru gẹ mu gbua ngu; obenu lẹ mu dobelẹru ngu-a ndzụ. Mu sụ lẹ mu ta abyakwa ahali ẹka mu byia nnajịuphu mu; noo kẹle ọ bụ onye Chipfu wụru manụ l'ishi g'ọ bụru eze.

\VS{11}Nna mu; lekpọdapho ẹnya; hụmawaro ọnu uwe-mgbalanụ ngu gẹ mu gude iya l'ẹka! Mu byibutaru ọnu uwe ngu ono; ọphu mu te egbuduru ngu. G'o dokwaa ngu ẹnya nta-a tẹme l'ịi-makwarụpho lẹ mu te emesweduru ngu; ọphu mu te ekwefudụru ngu ike. Ọ tọ dụdu ẹjo-iphe, mu meru ngu; ọle ịichie mu phọ kpabẹkpabe g'i gbua mu.

\VS{12}Gẹ Chipfu kpekwaa ikpe ẹhu mu lẹ ngu; mbụ gẹ Chipfu gwatakwa ngu ụgwo ẹjo-iphe ono, iime mu ono; ọle ?mu byahụnuru edenyi ngu ẹka.

\VS{13}Ọ dụa g'ẹtu ndiche, nmarụ sụ: ‘Ẹjo-ememe bụ l'ẹka ndu iwashị bẹ ooshije’; obenu lẹ mbẹdua ta abyadụ l'edenyi ngu ẹka.

\VS{14}?Bụnua onye bẹ eze ndu Ízurẹlu pafụtaru onwiya g'o gbua? ?Bụ onye bẹ ịichi ọso? ?Tọ bụnaa odzu nwankụta-a? ?Tọ bụnaa nwogu, agbadụru ẹ́bà-a?

\VS{15}Ọo Chipfu bẹ e-kperu mu lẹ ngu ikpe; pfua onye ọphu iswi adụdu mma. G'o lee ya ẹnya; haarụ mu enge nafụta mu l'ẹka ngu.”


\par }{\PP \VS{16}Dévidi pfughechaẹpho nno; Sọlu jịa ya sụ: “?Bụ gụbedua epfu iphe ono; nwa mu, Dévidi?” Sọlu bya echishia mkpu ẹkwa.

\VS{17}Ọ bya asụ: “Oowa-e! Ị kakwa mu apfụbekoto; noo kẹle iimeru mu ree; obenu lẹ mbẹdua eme ngu ẹjo-iphe.

\VS{18}Lẹ ntanụ-a bẹ i goshiwaru l'iimeru mu ree; mbụ lẹ Chipfu meru mu daba ngu l'ẹka; ọphu i ti gbuduru mu.

\VS{19}Teke nemadzụ hụmaru ọhogu iya; ?ọohaje iya g'ọ laa kẹ mmanụ? Ọo ya bụ gẹ Chipfu pfụkwaa ngu ụgwo iphe-ọma ono, i meru mu ntanụ-a ono!

\VS{20}Ọle nta-a bẹ o dowarụ mu ẹnya l'ị bụfutaje eze; tẹmanu ọ bụru ngu bẹ alị-eze ndu Ízurẹlu l'ophu a-dụ l'ẹka.

\VS{21}Gude ẹpha Chipfu ribuaru mu angụ nta-a sụ l'ị tị byadu l'akpabufu awa mu akpabufu; ọzoo mee g'ẹpha mu chịhu achịhu l'unuphu ibe nna mu!”

\VS{22}Ọo ya bụ; Dévidi bya eribuaru Sọlu angụ ẹgube ono. Sọlu lashịa ibe iya.

\par }{\PP Dévidi yẹe ndu etsoje iya nụ wụfu laphushia azụ l'ọgba.




\par }\Chap{25}{\SH Nebalụ aswarụ Dévidi ụswara
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ; Sámẹlu bya anwụhu; ndu Ízurẹlu bya edzukọbe raa ẹkwa iya. Ẹphe bya elia ya l'ibe iya lẹ mkpụkpu Rama.

\par }{\PP Dévidi bya atụgbua lashịa echiẹgu Paranu.

\VS{2}Ọ dụru nwoke lanụ bụ lẹ mkpụkpu Mawonu. Ọ bụ onye nweru ẹku lẹ mkpụkpu Kamẹlu; bya abụru onye nweru iphe shii. Atụru, o nweru enweru dụ ụnu ẹsaa l'ụkporo iri. Eghu iya dụ ụnu labọ l'ụkporo iri. Ọ nọdu lẹ Kamẹlu eseshi atụru iya ono ẹji l'ẹhu.

\VS{3}Ẹpha nwoke ono bụ Nebalụ; ẹpha nyee ya bụru Abigelu. Nyee ya ono bụru onye maru iphe ọkpobe amaru; bya amakwaphọ mma. Ọle ji iya bẹ dụ ẹhuka bya abụru onye ẹjo-obu l'iphe, oomekpọo ememe. Ọ bụ onye shi l'eri Kalẹbu.


\par }{\PP \VS{4}Dévidi nọdu l'echiẹgu nụma lẹ Nebalụ bẹ eseshi atụru iya ẹji l'ẹhu.

\VS{5}Ọ bya ezia ụmadzu iri l'ime ụnwokorobya, ẹphe l'iya swị sụ phẹ: “Unu jepfu Nebalụ lẹ mkpụkpu Kamẹlu; unu ekeleru mu iya.

\VS{6}Unu sụ iya: ‘Gẹ ndzụ ngu tsekwaa ogologo. G'ẹhu dụkwa ngu guu lẹ ndibe ngu; mẹkpoo iphemiphe, i nweru enweru!

\VS{7}Mu nụmaru l'i bushi atụru ngu ẹji. Teke anyi lẹ ndu nche-atụru ngu shi tụko nọdu l'ẹka lanụ bẹ anyi te emekpajẹkwaru phẹ ẹhu; ọphu ọ tọ dụdu iphe phẹ, phuhujeru nụ l'iphe, bụ teke anyi l'ẹphe nọkotaru lẹ Kamẹlu.

\VS{8}Ị -jịa ya ndu-ozi ngu bẹ ẹphe a-kọru ngu iya-a. Ọo ya bụ; g'obu ngu dụnu l'ẹka ụnwokorobya mu-a nọ eshi ọphu anyi byaru l'ọbo-iphe-a. Jiko nụnu ndu-ozi ngu; mẹ nwa ngu, bụ Dévidi iphe, ẹka ngu rwukpọerupho.’ ”


\par }{\PP \VS{9}Ndu ozi Dévidi ono rwuẹpho; ẹphe bya eworu ozi ono, Dévidi ziru ono bya ezia Nebalụ; bya adaa ngabẹru iya.

\VS{10}Nebalụ bya asụ ndu-ozi Dévidi ono “?Bụ onye bụ Dévidi? Mu sụru: nwa Jiesi ?ọ bụ onye? Ndu nta-a bẹ dụakwaa igwerigwe anashịhu nnajịuphu phẹ agbakashịhu.

\VS{11}?Bụ k'ishi gụnu bẹ mu e-wota nri mu waa mini; mẹ anụ, mu gburu ndu ebushiru mu atụru mu ẹji woru nụ ndu mu ta amadụ ẹka ẹphe shi?”


\par }{\PP \VS{12}Ụnwokorobya ono dakọbe laphushia azụ je edokọtaru Dévidi iphe ono, o pfuru ono.

\VS{13}Dévidi sụ phẹ: “Ngwa; onyenọnu wota ogu-echi iya turu!” Ọo ya bụ; onyenọnu bya ewotachaa ogu-echi iya turu. Dévidi bya etukwarụpho nkiya. Ndu ọphu tso Dévidi bẹ rwuru ụnu nemadzụ. Ụmadzu ụkporo iri nọdu swiru ivu phẹ.


\par }{\PP \VS{14}Nwokorọbya lanụ l'ime ndu-ozi Nebalụ je edooru nyee Nebalụ, bụ Abigelu sụ: “Lekpọdapho lẹ Dévidi bẹ nọ l'echiẹgu zia ndu-ozi iya g'ẹphe bya ekeleru iya nnajịuphu; ọ gbẹ meru iphe-iphere kpua phẹ.

\VS{15}Ọle ndu ono mekwanụru anyi ree shii; ọphu ẹphe emekpajẹduru anyi ẹhu; ọphu iphe anyi te ephuhujeduru lẹ teke ono, anyi l'ẹphe tụkoru nọkotakpo lẹ mgbẹgu ono.

\VS{16}Eswe l'ẹnyashi mbọkumboku bẹ ẹphe shi abụjeru igbo-ụlo gbobuta anyi lẹ teke ono, anyi shi anọ-kubeje phẹ eche atụru anyi ono.

\VS{17}Nta bụkwa g'ị rịedu iya ọriri maru iphe, ii-me; noo kẹle ẹjo-iphe abyakwa adapfuta nnajịuphu anyi yẹe ndibe iya l'ophu; kẹle ọ kwatarụ bụru onye iwashị k'ọphu bụ l'ọ tọ dụdu onye ejiru iya ọnu dẹe.”


\par }{\PP \VS{18}Abigelu bya emekebe ẹgwegwa je achịta ishi buredi ụkporo iri; waa otumu mẹe labọ; waa atụru ise, e gburu hụchaa ya ahụ̀hù; bya ajaa ya àjàjà dobe; waa akpe, a hụru yejia ogbongu ise; waa ẹcha-mbekee ụkporo ise, e gude akpụru vayịnu ghee; waa ẹcha-mbekee ọphu dụ ụkporo iri, e gude akpụru figu ghee. O gwekọo ya tukobegbaa l'eli nkapfụ-ịgara.

\VS{19}Ọ bya asụ ndu-ozi iya: “Unu tụgbua vuta ụzo; mu a-nọdu-a etso unu l'azụ.” Ọle o to pfukwanụru iya ji iya, bụ Nebalụ.


\par }{\PP \VS{20}Ọ nọdu l'eli nkapfụ-ịgara iya agba agbazeta l'ụwuru, nọ l'úbvú ono; ọ bya l'amarụ Dévidi yẹle ndu ẹphe l'iya swị nọdu agbazetawaa abyapfuta iya. Ọ bya agba phẹ ndzuta.

\VS{21}Ọ bụru teke ono bẹ Dévidi pfukwadụru-a sụ: “Ọ tọ dụdu urwu, ọ barụ mu mbụ echeche, mu shi echeru nwoke-a ẹku iya l'echiẹgu; mbụ chekọta iya k'ọphu bụ l'ọ tọ dụdu iphe, o nweru enweru dụru ọphu tuphahụru nụ. Ọ bụru ẹjo-iphe bẹ o gude pfụa mu ụgwo ree, mu meru iya.

\VS{22}Gẹ Chileke mekwaa mu iphe, o meru ndu ọhogu Dévidi; m'ọ bụru l'e rwuru l'ụtsu mu dobe m'onye lanụ, bụ nwoke ndzụ lẹ ndu o nwekọtaru.”


\par }{\PP \VS{23}Abigelu bya ahụmaepho Dévidi; o nyizetakebe l'eli nkapfụ-ịgara iya ono; bya ephozeta l'iphu Dévidi bya eworu iphu kpube l'alị.

\VS{24}Nwanyị ono daa gbushi ikpere l'iphu Dévidi sụ iya: “Nnajịuphu mu; g'ọ bụru mu rọ bẹ aa-ta ụta iya nwẹkinyi mu. Jiko gẹ mụbe nwozi ngu nwanyị pfunuru opfu yeru ngu. Ngabẹnuru mụbe nwozi ngu nwanyị nchị.

\VS{25}Ọ -bụru kẹ nnajịuphu mu; ba ngakwaru mkpọkoro nwoke ono, bụ Nebalụ nchị; kẹle ọo ẹpho g'ẹpha iya dụ bụ g'ọ dụ. Ọoza onye-eswe l'ẹpha; tẹme ọ nọdu emehukwaphọ eswe. Obenu lẹ mụbe nwozi ngu nwanyị gbẹ ọphu mu ta ahụmaduru ndu-ozi ono, gụbe nnajịuphu mu yeru ono.

\VS{26}Ọle-a nnajịuphu mu; bẹ eshinu Chipfu sephuwaru ngu azụ g'i ti je egbua ọchi waa g'ị tị gwata ụgwo iphe, e meru ngu l'ẹka onwongu; bẹ Chipfu -nọdu-a ndzụ g'ọ nọ iya-a; gụbedua nọdu; bẹ bụkwa gẹ Nebalụ dụ bụ gẹ ndu ọhogu ngu waa iphe, bụkota ndu l'achọ g'ẹphe e-shi mekata gụbe nnajịuphu mu a-dụ.

\VS{27}G'e wonụru iphe-a, mụbe nwozi ngu nwanyị guderu gụbe nnajịuphu mu-a nụ ụnwokorobya ono, unu l'ẹphe swị ono.

\VS{28}Jiko gụaruro nwozi ngu nwanyị nvụ l'ẹka mu mesweru; noo kẹle a makahawaru lẹ Chipfu e-me g'abụ eze kẹ gụbe nnajịuphu mu nọo ọdu; kẹle ọo ọgu Chipfu bẹ ịilwu. G'ọ tọ dụkwa ẹjo-iphe, aa-hụma ngu l'ẹhu jasụ teke ịi-nọ-beru.

\VS{29}O betakpọoru nemadzụ nọdu achị ngu k'egbugbu bẹ Chipfu, bụ Chileke ngu e-woẹrupho ndzụ gụbe nnajịuphu mu kwachia rengurengu l'ite ndzụ. Ọle ndzụ ndu ọhogu ngu phẹ bẹ aa-gbáphù ẹgube aagbaphuje mkpuma rọbo-a.

\VS{30}Tọbudu iya bụ; teke Chipfu meẹrupho gụbe nnajịuphu mu iphe, dụ ree ono, o kweshigbaaru ngu ukwe iya ono; bya eworu ngu mee onye-ishi l'alị Ízurẹlu;

\VS{31}ọ tọo bụeduru nnajịuphu mu aphụ; ọzoo g'obu waahaa ngu mini l'i gburu ọchi enwedu ishi; ọzoo l'ị gwataru ụgwo iphe, e meru ngu. Lẹ teke ono, Chipfu e-meshiru gụbe nnajịuphu mu iphe, dụ ree ono; nyatakwa mụbe nwozi ngu nwanyị.”


\par }{\PP \VS{32}Dévidi sụ Abigelu: “G'ajaja bụru kẹ Chipfu, bụ Chileke kẹ Ízurẹlu; mbụ onye ziru ngu g'ị gba mu ndzuta ntanụ-a.

\VS{33}Gẹ mmamiphe ngu bụkwaru iphe, a gọru ọnu-ọma nụ; tẹme g'a gọkwarupho ọnu-ọma nụ gụbedua gbobutaru mu gẹ mu te egbu ọchi lẹ ntanụ-a; waa gẹ mu te egude ẹka onwomu gwata ụgwo iphe, e meru mu.

\VS{34}Ọme ọ tọ bụ l'ị gbaru ẹgwegwa bya mu ndzuta-a; bẹ mu shiakwa ribua nte sụ: ‘L'eshinu Chipfu, bụ Chileke kẹ ndu Ízurẹlu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a; mbụ onye ono, gbobutaru ọphu mu te emekaẹduru ngu iphe ono; bẹ ọ tọ dụkwa onye nwoke l'ibe Nebalụ m'onye lanụ mu gege egbuphodo mẹ o -rwutashịa l'ụtsu echele.’ ”

\VS{35}Ọo ya bụ; Dévidi bya anata iya iphe ono, o gwetarụ iya ono; sụ iya: “Tọkwa ẹhu. Mu nụmawaru iphe, i pfuru bya ekwetawaa iphe, ị rwọru.”


\par }{\PP \VS{36}Abigelu bya alapfu Nebalụ je ahụma l'ọ nọroo abọ-iphe l'ibe iya; ẹgube ono, onye eze emeje ono. Ẹhu nọdu atsọ Nebalụ ụtso; kẹle mẹe atsụshi iya ike. Ọphu ọ tọ dụdu iphe, Abigelu pfuru iya jasụ nchi bọhu.

\VS{37}O -rwua l'ụtsu iya lẹ teke mẹe ono sahụwaru Nebalụ; nyee ya bya atụko iphemiphe ono dokọtaru iya; meji tọfu iya; ọ kpọ-kerehu gẹ mkpuma.

\VS{38}A bya anọchaa iphe, dụ g'abalị iri; Chipfu chitsua Nebalụ; ọ bụru iya anwụhu.


\par }{\SH Dévidi alụta Abigelu
\par }
{\PP \VS{39}O be teke Dévidi byaru anụma lẹ Nebalụ nwụhuwaru ọ sụ: “G'ajaja bụru kẹ Chipfu; mbụ onye ono, gwataru ụgwo iphe-iphere ono, mu natarụ l'ẹka Nebalụ. Ọ bya egbobutakwaphọ mụbe nwozi iya gẹ mu te eye ẹka l'ẹjo-iphe. Chipfu bẹ wowaru ẹjo-ememe, Nebalụ meru kpukposhi iya l'ishi nkiya.”

\par }{\PP Ọo ya bụ; Dévidi zia g'e je ezia Abigelu g'ọ bya gẹ ya lụru iya.

\VS{40}Ndu ozi Dévidi jeshia mkpụkpu Kamẹlu je ezia Abigelu sụ iya: “Dévidi bẹ zikwaru anyi g'anyi bya eduta ngu g'ị bụru nyee ya.”


\par }{\PP \VS{41}Abigelu gbalihu bya ephozeta iphu iya l'alị sụ: “Waa mụbe nwozi unu nwanyị baa; mbụ onye a-nọdu asajẹ ndu-ozi nnajịuphu mu ọkpa.”

\VS{42}Abigelu jịkobe ẹgwegwa bya eduta ụnwumgboko ise, l'ejeru iya ozi yeru onwiya; o nyikota eli nkapfụ-ịgara tsoru ndu ono, Dévidi ziru ozi ono; o je alụru Dévidi.


\par }{\PP \VS{43}Dévidi bẹ alụhawaa Ahinowamu, bụ onye shi lẹ mkpụkpu Jiezerẹlu; yẹe Abigelu bya atụko bụru unyomu Dévidi.

\VS{44}Teke ono bẹ Sọlu kutawaru nwada iya, bụ Mikalu; mbụ nyee Dévidi woru kee Paliti nwa Layishi; mbụ onye shi lẹ mkpụkpu Galimu.




\par }\Chap{26}{\SH Dévidi aha Sọlu ndzụ ọzobaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu mkpụkpu Zifu bya atụgbua je edooru Sọlu lẹ mkpụkpu Gibiya sụ: “Dévidi bẹ domikwaru onwiya l'úbvú Hakila, nọ gha iphu lẹ Jieshimonu.”

\VS{2}Sọlu bya atụgbua jeshia l'echiẹgu mkpụkpu Zifu; yẹe ụnu unwoke ẹsaa l'ụkporo iri, a họtaru l'alị Ízurẹlu tụko swịru jeshia achọ Dévidi.

\VS{3}Sọlu phẹ bya adọru l'agụga gbororo l'úbvú Hakila ono, nọ gha iphu lẹ Jieshimonu. Dévidi nọduro ya l'echiẹgu. Ọ hụmaepho lẹ Sọlu chọwaru iya byatashịa ẹka ono;

\VS{4}o zia ndu anwụ ngge ẹphe jee; bya eme ọ marweta l'ọo eviya lẹ Sọlu byawaru.

\VS{5}Ọo ya bụ; Dévidi gbẹshi bya ejeshia l'ẹka ono, Sọlu phẹ dọru ono. O -rwua je ahụma ẹka Sọlu yẹe Ábụna nwa Nẹru, bụ onye-ishi ndu ojọgu zẹ. Sọlu zẹe l'ime ọdu ono; ndu ojọgu iya dọ-phee ya mgburugburu.


\par }{\PP \VS{6}Dévidi bya ajịa Ahimẹleku, bụ onye Hetu waa Abishayi nwa Zeruya; mbụ nwune Jiowabu sụ phẹ: “?Bụ onye ole bẹ e-tsoru mu g'anyi jepfu Sọlu l'ẹka ẹphe dọru ono?”

\par }{\PP Abishayi sụ: “Ọo mbẹdua l'e-tsoru ngu je.”


\par }{\PP \VS{7}Ọo ya bụ; Dévidi yẹe Abishayi tụgbua jepfu ndu ojọgu ono l'ẹnyashi. Ẹphe jerwua bya ahụma Sọlu l'ẹka ọ zẹ eku mgbẹnya l'ime ime ọdu ono; yẹe arwa iya, o woru bvube l'alị l'ụzo ishi iya. Ábụna yẹe ndu ojọgu ono zẹ-phee ya mgburugburu.

\VS{8}Abishayi sụ Dévidi: “Ntanụ-a bẹ Chileke mewaru g'ọhogu ngu daba ngu l'ẹka. Jiko hanaa nta-a gẹ mu gude arwa-a sụpyabe iya l'alị ugbo lanụ; mu ta a-sụkwa iya ya ugbo ẹbo.”


\par }{\PP \VS{9}Obenu lẹ Dévidi sụru Abishayi: “Te emeghekwa nkiya! Mbụ-a; ?Bụ onye a-hali ẹka byia onye ono, Chipfu wụru manụ l'ishi g'ọ bụru eze; g'e -mecha g'onye ono laa kẹ mmanụ?”

\VS{10}“Eshinu Chipfu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a bẹ bụkwa Chipfu l'onwiya bẹ l'e-gude ẹka iya chigbua ya. Ọphuu l'anwụhu iya rwuru; ọ nwụhu; ọzoo l'o jeru ọgu; je alaa l'ọgu.

\VS{11}Gẹ Chipfu te ekwekwa gẹ mu halia ẹka byia onye ono, Chipfu wụru manụ l'ishi ono. Iphe, e-me nụ bụ g'i wota arwa ono waa iphe, aangụ mini ono, nọ iya l'ụzo ishi ono g'anyi tụgbua.”

\VS{12}Ọo ya bụ; Dévidi tuta arwa ono; bya ewota iphe, aangụ mini ono, nọ Sọlu l'ụzo ishi ono ọ bụru phẹ atụgbu. Ọphu ọ tọ dụdu onye hụmaru iya nụ; ọphu ọ dụdu onye maru nụ; ọphu ọ dụdu onye ọphu tehuru etehu. Ẹphe tụkoepho ekugbaa mgbẹnya; kẹle Chipfu meru g'oke mgbẹnya tụ phẹ.


\par }{\PP \VS{13}No iya; Dévidi bya adafụ azụ iya ọphuu; je enyikota eli úbvú; nọdu nwụzenya ụzenya. Ẹka nọ-buharu phẹ l'echilabọ kwatakpọo dụ ọsa shii.

\VS{14}Dévidi bya ekua ndu ojọgu ono oku; kua mẹ Ábụna nwa Nẹru sụ phẹ: “Ábụna; t'ịi zadụ ẹnu; Ábụna?”

\par }{\PP Ábụna za ẹnu bya asụ: “?Ị bụ onye; gụbe nwọphu eku eze oku?”

\VS{15}Dévidi sụ Ábụna: “?Tị bụnaa nwoke, dụ ike l'ọgu? ?Bụ onye bẹ atụkpooru ngu nụ l'alị Ízurẹlu? ?Dẹnu g'ọ nwụru i ti letaduru nnajịuphu ngu, bụ eze ẹnya; k'ọphu bụ l'o nweru onye byaru gẹ ya gbua nnajịuphu ngu, bụ eze?

\VS{16}Iphe ono, i meru ono ta adụkwa ree. Eshinu Chipfu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a; bẹ iphe, gbaru unu g'unu ha bụkwa anwụhu. Noo kẹle unu te eletaduru nnajịuphu unu ẹnya; mbụ onye ono, Chipfu wụru manụ l'ishi ono. Chịkaedu ẹnya achịka. ?Dẹnu arwa eze yẹe iphe, ọonguje mini, o shi dobe lẹ mgboru ishi iya ono?”


\par }{\PP \VS{17}Sọlu maẹkwarupho l'ọo olu-opfu Dévidi bya asụ: “?Bụ olu-opfu ngu bụ ono nwa mu, bụ Dévidi?”

\par }{\PP Dévidi sụ iya: “Ee! Ọ kwa iya-a nnajịuphu mu, bụ eze.”

\VS{18}Ọ sụkwapho: “?Bụ kẹ gụnu bẹ gụbe nnajịuphu mu achịhunuru nwozi ngu? ?Bụhunu gụnu bẹ mu meru? ?Bụ ẹjo-iphe gụnu bẹ ẹka mu dụkpoo?

\VS{19}Jiko gẹ gụbe nnajịuphu mu, bụ eze ngabẹnuru nwozi ngu nchị nta. Ọ -bụru l'ọo Chipfu bẹ kpaliru ngu g'ị chịahaa mu nno; g'ọ natakwa ngwẹja. Teke ọbu l'ọo ndiphe bẹ eme iya nụ; g'ẹphe bụkwaru ndu vu ọnu l'atatiphu Chipfu. Nta-a bẹ ẹphe chịfuwaru mu l'echilabọ ndibe Chipfu. Ẹphe sụ gẹ mu je ejeahaaru agwa ọzo ozi!

\VS{20}Ọle-a; gẹ mee mu te egedakwa l'alị l'ẹka dụ ẹnya l'iphu Chipfu; kẹle eze ndu Ízurẹlu bẹ lụfutawaru bya achịahaa nwogu, teke agbadu ẹ́bà g'onye achị nta ọ̀kwà l'úbvú.”


\par }{\PP \VS{21}Tọbudu iya bụ Sọlu sụ: “Mu meakwaru iphe-ẹji. Lwanụ azụ; nwa mu, Dévidi. Mu taa tụbaedu ama emeka ngu iphe ọzo; noo kẹle ị gụberu ndzụ mụbe Sọlu iphe ntanụ-a. Ọo eswe bẹ mu meru; mbụ lẹ mu meswekpọwaru k'ọphu parụ ẹka apaa.”


\par }{\PP \VS{22}Dévidi sụ: “Wakwa arwa gụbe eze baa. G'unwokoro ngu onye lanụ tụghata bya ewota iya.

\VS{23}Ọo Chipfu a-pfụ onyenọnu ụgwo apfụbekoto iya waa k'apfụshi ike l'iphe, onye pfuru. Ntanụ-a bẹ Chipfu meru; ị daba mu l'ẹka; ọle mu taa halikwanụ ẹka ebyi onye ono, Chipfu wụru manụ l'ishi ono.

\VS{24}G'ọ bụnuru gẹ mu gụberu ndzụ ngu iphe ntanụ-a; bụkwapho gẹ Chipfu a-gụbe ndzụ nkemu iphe; mbụ g'ọ nafụtakota mu l'iphe-ẹhuka, byaru mu nụ.”


\par }{\PP \VS{25}Ọo ya bụ; Sọlu bya asụ Dévidi: “G'e kebekwa ngu l'ọma nwa mu, bụ Dévidi. Ii-me iphe, nyịberu anyịbe; mbụ mee ya mekọta!”

\par }{\PP Ọo ya bụ; Dévidi tụgbushia; Sọlu laphushia azụ l'ibe iya.




\par }\Chap{27}{\SH Dévidi alapfu ndu Filisitayinu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dévidi bya arịa l'ime onwiya sụ: “Nta bẹ ujiku lanụ bẹ mu e-mechakwaa shi l'ẹka Sọlu laa l'iyi. O to nwedu iphe ọzo, kabakpọo ree; ta abụdu gẹ mu gbaru lashịa alị ndu Filisitayinu. Ọo ya bụ Sọlu akabẹ haa mu achọ-phe l'alị Ízurẹlu; mbụ mu e-shi nno ya nahụ iya.”

\VS{2}Ọo ya bụ; Dévidi yẹe unwoke ono, dụ ụnu nemadzụ l'ụkporo iri ono, bụ ndu yẹe ya aswịje ono gbẹshi lapfushia Akishi, bụ onye eze mkpụkpu Gatu; mbụ nwatibe Mawọku.

\VS{3}Dévidi phẹ lapfu Akishi je eburu lẹ mkpụkpu Gatu. Onyenọnu bẹ yẹle ndibe iya tụkochaaru buru. Dévidi bẹ yẹle unyomu iya labọ tụkoru buru; mbụ Ahinowamu kẹ mkpụkpu Jiezerẹlu waa Abigelu kẹ Kamẹlu, bụ iya bụ nwanyị ono, ji iya, bụ Nebalụ ta anọedu-a.

\VS{4}O be teke e doẹrupho Sọlu lẹ Dévidi gbalawaru lashịa Gatu; ọphu ọ tọ chọbaeduru iya.


\par }{\PP \VS{5}Ọo ya bụ Dévidi bya asụ Akishi: “Ọ -bụru lẹ mu dụ ngu l'obu; wofutanu mkpụkpu lanụ l'alị-a; nụ mu gẹ mu buru. ?Dẹnu g'ọ bụ mụbe nwozi ngu bẹ unu l'iya atụko buru lẹ mkpụkpu lanụ l'ẹka eze bu?”

\VS{6}Ọo ya bụ; Akishi woru mkpụkpu Zikulagu woru nụ iya mbọku ono. Ọ bụru iya meru iphe Zikulagu bụ mkpụkpu ndu eze ndu Jiuda byasụ ntanụ-a.

\VS{7}Dévidi bẹ bugbaru apha ophu l'ọnwa ẹno l'alị ndu Filisitayinu ono.


\par }{\PP \VS{8}Dévidi yẹe ndu etsoje iya nụ bya atụgbua je alwụa ndu Geshu; mẹ ndu Gizi; mẹ ndu Amalẹku. Ndu-a bẹ shihawaa teke dụ ẹnya butaru l'alị ono; mbụ shitakpọo mẹ a -nọdu eje Shuru jasụ l'alị ndu Ijiputu.

\VS{9}Ọ nọdu abụjeru ndu ọphu Dévidi bapfuwaru l'ọgu ono; l'oogbushikọta phẹ. Ọ tọ dụdu nwoke ọzoo nwanyị, oodobeje ndzụ. Ọ bya akpụko atụru; mẹ eghu; mẹ eswi; mẹ nkapfụ-ịgara; mẹ ịnya-kamẹlu; bya achịkochaa uwe. O -mechaa; ọolapfushia Akishi.

\VS{10}Teke Akishi jịru iya: “?Bụ ibiya ole bẹ i jeru alwụa ntanụ-a?” Dévidi asụ iya: “Ọ kwa echiẹgu ndọhali mkpụkpu Jiuda.” Ọzoo l'ọosu iya l'ọo echiẹgu ndọhali kẹ mkpụkpu ndu Jierahụmelu; ọzoo l'ọo echiẹgu ndọhali Kénu.

\VS{11}Ọ tọ dụdu nwoke ọzoo nwanyị, oodobeje ndzụ kẹ kpụru bya Gatu; kẹle ọonoduje arị sụ: “Ẹphe e-jekwa agba anyi ama sụ l'ọwakwa iphe, Dévidi meru baa.” Ọ bụru gẹ Dévidi shi emeje iya bụ ono lẹ teke o bukọtaru l'alị ndu Filisitayinu.

\VS{12}Akishi daru Dévidi ye l'ẹhu; asụje onwiya: “Dévidi bẹ a-bụwaruro nwozi mu jasụru asụru; noo kẹle ndibe phẹ, bụ ndu Ízurẹlu bẹ kpọwaru iya ashị mebyi akpọkpo.”




\par }\Chap{28}{\PP \VerseOne{1}Ọ bya erwua teke ono; ndu Filisitayinu bya akpakọo ndu ojọgu phẹ g'ẹphe tsoo ndu Ízurẹlu ọgu. Akishi je asụ Dévidi: “G'o dokwaa ngu ẹnya ree l'unu l'unwoke ngu bẹ e-dujekwa mu ọgu.”


\par }{\PP \VS{2}Dévidi sụ iya: “Ọ n'iya bụ l'ịi-hụmawaro iphe, onye-ozi ngu e-me.”

\par }{\PP Akishi sụ Dévidi: “Ọ dụepho ree; mu e-mewaa ngu rọ g'ị bụru onye a-nọdu eche mu nche jeye ndzụ mu abvụ.”


\par }{\SH Sọlu yẹe nwanyị, aphụje ọphulenya, bu lẹ Ẹnudo
\par }
{\PP \VS{3}Nta-a bẹ Sámẹlu nwụhuwaru; ndu Ízurẹlu l'ophu tụko raa ẹkwa iya; bya elia ya lẹ mkpụkpu iya lẹ Rama. Sọlu bẹ tụkowaru ndu emeje ọmamanshi; mẹ ndu aphụje ọphulenya rwushikọta l'alị ono.


\par }{\PP \VS{4}Ndu Filisitayinu bya edzukọbe bya adọru k'ọgu lẹ mkpụkpu Shunemu. Sọlu bya akpakọo ndu Ízurẹlu l'ophu ẹphebedua dọru nkephẹ l'úbvú Gilubowa.

\VS{5}O be gẹ Sọlu hụmaerupho ndu ojọgu ndu Filisitayinu; ndzụ gụhu iya; tẹme obu nọdu etekwa iya phọ ophe.

\VS{6}O mee g'ọ kpata Chipfu ishi; ọphu Chipfu ta adụdu iphe, ọ gbẹ lẹ nrwọ; ọzoo l'ido urimu pfuaru iya; ọzokpoonu l'ọnu ndu mpfuchiru iya.

\VS{7}Sọlu bya asụ ndu ejeru iya ozi: “Unu leeru mu ẹnya nwanyị, aphụje ọphulenya k'ọphu mu e-je akpata iya ishi.”

\par }{\PP Ẹphe sụ iya l'o nweru onye lanụ, bu lẹ mkpụkpu Enu-Dọru.


\par }{\PP \VS{8}Sọlu bya eworu onwiya gbugabẹ; chịta uwe mmanụ yee. O be l'ẹnyashi yẹe unwoke labọ swịru jepfushia nwanyị ono. Sọlu rwua bya asụ iya: “Kpataẹduru mu maa ishi. Onye ọphu mu kukpọerupho ẹpha iya bẹ ịi-kpokuta.”


\par }{\PP \VS{9}Nwanyị ono sụ iya: “Lenu; ị manụrua iphe, Sọlu meru. Mbụ lẹ ndu ajịje iphe; mẹ ndu aphụje ọphulenya bẹ ọ tụkoru rwushikọta l'alị-a. ?Dẹnu g'o gude ị bya ekweberu mu ẹregede; gẹ mu eshi nno nwụhu?”


\par }{\PP \VS{10}Sọlu bya egude ẹpha Chipfu ribuaru iya angụ sụ: “Eshinu Chipfu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a bẹ ọ tọ dụkwa aphụ, a bya l'anụ ngu l'opfu iphe-a.”


\par }{\PP \VS{11}Nwanyị ono bya ajịa ya sụ: “?Bụ onye bẹ mu a-kpokuru ngu?”

\par }{\PP Ọ sụ iya: “Ọo Sámẹlu bẹ ịi-kpoku.”


\par }{\PP \VS{12}Nwanyị ono bya ahụmaepho Sámẹlu bya echishia mkpu sụ Sọlu: “?Dẹnu g'o gude ị gbaaru mu ẹregede? Ọ kwa ngu bụ Sọlu!”


\par }{\PP \VS{13}Eze, bụ Sọlu bya asụ nwanyị ono: “Ta atsụshi ebvu. ?Bụ gụnu bẹ ị hụmaru?”

\par }{\PP Nwanyị ono sụ iya: “Mu hụmaru maa g'o shi l'alị afụta.”


\par }{\PP \VS{14}Ọ jịa ya sụ: “?Ọ dụkwanu ịdagha?”

\par }{\PP Nwanyị ono sụ: “Ọo akahụ nwoke ọgerenya, yeru uwe-mgbalanụ bẹ alụfutanu ọbu.”

\par }{\PP Sọlu maẹkwarupho l'ọo Sámẹlu. O phozeta woru iphu kpupyabẹ l'alị.


\par }{\PP \VS{15}Sámẹlu bya epfua opfu sụ Sọlu: “?Bụ gụnu bẹ iikuru mu; i gude akpọshi mu atụta unme, mu atụta-a?”

\par }{\PP Sọlu sụ iya: “Mu nọ l'oke iphe-ẹhuka; kẹle ndu Filisitayinu bẹ etso mu ọgu; tẹme Chileke pawaru mu buhaa; ọphu ooyejeẹdu ọnu yeru mu e -shi lẹ ndu mpfuchiru iya; ọzoo lẹ nrwọ. Ọo ya kpatarụ iphe, mu eku ngu g'ị karụ mu ụzo, mu e-shi iya.”


\par }{\PP \VS{16}Sámẹlu sụ iya: “?Ị chọru mu gụnu nta-a, Chipfu pawaru ngu buhaa; ọ bụwaru onye opfu ngu-a?

\VS{17}Ọo iphe ono, Chipfu shi mu l'ọnu gbaaru ngu ama iya ono bẹ avụkota nno. Chipfu bẹ nafụwaru ngu aba eze ono woru iya nụ onye ọzo, bụ Dévidi.

\VS{18}Kẹle i ti medụru Opfu Chipfu; mbụ l'i ti tukoshiduru ndu Amalẹku oke-ẹhu-eghu Chipfu. Ọ bụru iya meru g'o gude; o mee ngu iphe ono, o meru ngu ntanụ-a ono.

\VS{19}Ọphu kachakpọo nụ bụ lẹ Chipfu a-chịru unu lẹ ndu Ízurẹlu ye ndu Filisitayinu l'ẹka; mbụ l'echele ọwa-a bẹ unu l'ụnwu ngu unwoke a-lwapfuta mu lẹ maa. Nokwaphọ gẹ Chipfu a-chịru ndu ojọgu ndu Ízurẹlu chịru ye ndu Filisitayinu l'ẹka.”


\par }{\PP \VS{20}Ndzụ-agụgu iphe ono, Sámẹlu pfuru ono gude Sọlu; ọ ngabufu daa l'alị teke ono teke ono. Ike bvụ iya; kẹle o to riduru nri eswe mẹ kẹ ẹnyashi mbọku ono l'ophu.

\VS{21}Nwanyị ono bya bya ahụma g'ẹhu anmashịberu Sọlu anmanma ike bya asụ iya: “Lenu; mụbe nwozi ngu nwanyị bẹ nụkwaru ngu opfu; mee iphe, i ziru mu ememe. Mu tụru ishi ndzụ mu mekọta iphemiphe, ị sụru gẹ mu mee.

\VS{22}Ọo ya bụ jikonu; ngabẹnuru nwozi ngu nwanyị nchị; mbụ gẹ mu nụnu ngu nri g'i ria; k'ọphu ike a-dụ ngu g'i gude lashịa.”


\par }{\PP \VS{23}Sọlu jịka sụ lẹ ya te eridu nri. Ọle ndu-ozi iya waa nwanyị ono tụkoru rwọahaa ya; ọ gbẹ teke ono kweta. Ọ bya agbẹshi l'ẹka ọ zẹ l'alị bya anọ-zeta l'iphe-azẹe.


\par }{\PP \VS{24}Nwanyị ono bẹ nweru nweswi, tsụru ẹba, nọ l'ụlo iya. O woru iya gbua teke ono teke ono. Ọ bya ewota ukpokutu-nri gwọ-phube gude ghee buredi, eeyeduru iphe, ekoje buredi.

\VS{25}Nwanyị ono bya akwashịaru Sọlu phẹ iphe ono; ẹphe ria. E mechaa; ẹphe tụgbua l'ẹnyashi ono lashịa.




\par }\Chap{29}{\SH Ndu-ishi ndu Filisitayinu achịfu Dévidi l'iphu ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndu Filisitayinu bya edzukọbe-gbua ndu ojọgu phẹ lẹ mkpụkpu Afẹku. Ndu Ízurẹlu je anmaa anmanma ọgu lẹ mgboru ẹka mini anọduje anwụshi lẹ mkpụkpu Jiezerẹlu.

\VS{2}O be gẹ ndu-ishi ndu Filisitayinu keshiru ndu ojọgu phẹ; ẹphe dzebegbaa ụkporo ise ise; ndu ọphu adụ ụnu labọ l'ụkporo iri iri; Dévidi yẹe ndu etsoje iya nụ nọdu awụ etso phẹ azụ azụ ẹphe lẹ Akishi.

\VS{3}Ndu-ishi ndu Filisitayinu bya ajịa sụ: “?Bụ gụnu bẹ ndu Hiburu ọwana eme l'ẹka-a?”

\par }{\PP Akishi sụ phẹ: “Ọ kwa Dévidi ono, shi bụru nwozi Sọlu, bụ eze ndu Ízurẹlu-a. Mu l'iya bughataakwaru apha ophu. Ọle eshinu ọ gbafụtaru l'ibe Sọlu lwapfuta mu bẹ ta adụkwa ntụcha, mu hụmajeru iya l'ẹhu.”


\par }{\PP \VS{4}Ẹhu ghuahaa ndu-ishi ndu Filisitayinu ono eghu; ẹphe sụ iya: “Duphukwa phẹ azụ g'ẹphe je anọduro l'ẹka ono, ị nụru phẹ g'ẹphe buru ono. G'o to tsokwaru anyi je ọgu; a -nọnyanu; e rwua lẹ teke aalwụ ọgu; ọ gbẹ ghakọbe tsoahaa anyi ọgu. Kẹle-a; ?tọo kabadaa nphe g'ee-shi gẹ yẹe nnajịuphu iya bya adụ lẹ ree ọzo mẹ o -gbushia anyi ishi?

\VS{5}?Tọ bụnaa Dévidi ọwana bẹ ẹphe agụje l'ebvu ete sụ: ‘Sọlu gbuwaru ụnubuku ndu ojọgu; Dévidi gbukwanaa ụnubuku ndu ojọgu ugbo iri?’ ”


\par }{\PP \VS{6}Ọo ya bụ; Akishi bya ekua Dévidi sụ iya: “Eshinu Chipfu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a bẹ ị bụepho onye pfụru ọto; tẹme ọ dụhukwa mu phọ ree kẹ g'i tsoru anyi g'anyi tụko swịru jee ọgu-a; noo kẹle e -shi mbọku ono, ị lwapfutaru mu ono byasụ ntanụ-a bẹ ọ tọ dụdu ntụcha, mu hụmajeru ngu l'ẹhu. Ọle ọo ndu-ishi ono bẹ ị tị dụdu ree l'ẹnya.

\VS{7}Ghakọbe lashịa lẹ nchị-odoo; be ejekwa eme iphe, ta adụdu ndu-ishi ndu Filisitayinu ree.”


\par }{\PP \VS{8}Dévidi jịa ya sụ: “?Bụkwanu gụnu bẹ mu mehunuru? ?Bụkpoo gụnu bẹ ị hụmaru l'ẹhu mụbe nwozi ngu shitakpọo lẹ mbọku, mu lwapfutaru ngu byasụ nta-a? ?Dẹnu iphe, bụ lẹ mu tee jedu etsoo ọhogu gụbe nnajịuphu mu, bụ eze ọgu?”


\par }{\PP \VS{9}Akishi sụ iya: “Mu maru-a l'ị dụ mu ree l'ẹnya; mbụ l'ị dụ-tabeẹ mu phọ g'ojozi-imigwe Chileke; ọle ndu-ishi ndu Filisitayinu pfuwaru sụ l'ị tị byadu etso anyi je ọgu ono.

\VS{10}Nta-a bụkwa g'i tehu l'ọnma ẹwa ụtsu unu lẹ ndu-ozi nnajịuphu ngu ono; mbụ ndu ono, unu l'ẹphe tụkoru swịru ono; g'unu tụgbua lẹ gẹregere nchi-abọhu.”


\par }{\PP \VS{11}Ọo ya bụ; Dévidi yẹle ndu etsoje iya nụ gbẹshi l'ọnmewa ụtsu laphushia azụ l'alị ndu Filisitayinu; ndu Filisitayinu tụgbua; ọ bụru phẹ eje Jiezerẹlu.




\par }\Chap{30}{\SH Dévidi etso ndu Amalẹku ọgu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọ bya ebe gẹ Dévidi yẹe unwoke iya rwuẹrupho mkpụkpu Zikulagu lẹ mbọku ọphu kwe iya ẹto, ẹphe gbẹshiru; ẹphe hụma lẹ ndu Amalẹku byawaru alwụa ndu bu l'echiẹgu ndọhali waa ndu mkpụkpu Zikulagu alwụlwu. Ẹphe lwụru Zikulagu woru ọku tụfu iya.

\VS{2}Ndu Amalẹku ono kpụkotachaa ụnwanyi, nọ iya nụ lẹ ndzụ; kpụtachaa ẹgirima mẹ ọgerenya. Ọphu ọ tọ dụdu mẹ onye lanụ ẹphe gburu egbugbu; gbahaẹpho akpụko bẹ ẹphe kpụkoru phẹ lashịa.

\VS{3}Noo ya; Dévidi yẹe unwoke iya ono bya abyarwuta Zikulagu; bya ahụma g'ọku mebyishiru iya; tẹme a kpụkoo unyomu phẹ; mẹ ụnwegirima phẹ lẹ ndzụ.

\VS{4}Tọbudu iya bụ; Dévidi yẹe ndu ono, yẹe ya tụkoru swịru ono chishia mkpu ẹkwa; raẹ ya phọ jasụ ike ẹkwa bvụshikota phẹ.

\VS{5}Unyomu Dévidi ẹphe n'ẹbo, bụ iya bụ Ahinowamu, onye Jiezerẹlu; mẹ Abigelu, ọphu ji iya, bụ Nebalụ nwụhuwaru; mbụ onye Kamẹlu bẹ a kpụtachaaru.


\par }{\PP \VS{6}Iphe ono tsụshia Dévidi l'ẹhu ike; kẹle ndu ono bẹ epfu g'ẹphe tugbua ya lẹ mkpuma. Onyenọnu l'ime phẹ bẹ ẹhu gbangahụchaaru lẹ k'ụnwu phẹ unwoke mẹ ụnwada phẹ, a kpụtaru. Ọle Dévidi bẹ gbatarụ onwiya ike l'ime Chipfu, bụ Chileke iya.

\VS{7}Tọbudu iya bụ; Dévidi bya epfuaru Abyiyata, onye uke Chileke; mbụ nwa Ahimẹleku sụ iya: “Wotaru mu nụ uwe-ukuvu ono!” Abyiyata chịta iya chịjeru iya.

\VS{8}Dévidi bya ajịa Chipfu sụ: “?Bụ gẹ mu chịpfuru ikpoto ndu ọ-lwụa-ọla-a? ?Mu a-gbapfu phẹ-a tọo?”

\par }{\PP Ọ sụ iya: “Chịpyabe phẹ; ịi-gbapfu phẹ-a; mbụ nashịchaa phẹ iphe ono g'ọ ha.”


\par }{\PP \VS{9}Dévidi yẹe unwoke, yẹe ya swị, dụ ụnu l'ụkporo iri bya agbarwua nggele Besọ. O rwua l'ẹka ono o nweru ndu ọphu harụ nọshia;

\VS{10}kẹle ụmadzu ụkporo iri l'ime phẹ bẹ ike bvụeberu k'ọphu ẹphe ta adụdu ike daa nggele ono. Ọ bụru Dévidi waa ụnu nemadzụ k'ọphuu bẹ chịkwaseru ndu ono.

\VS{11}Ẹphe gbata je ahụma onye Ijiputu lẹ mgbẹgu. Ẹphe duta iya dupfu Dévidi. Ẹphe bya eworu nri nụ iya o ria; bya echebe iya mini ọ ngụa.

\VS{12}Ẹphe woru ibiribe ẹcha-mbekee, e gude akpụru oshi figu mee nụ iya; wafụa ọphu e gude akpụru vayịnu ghee. Ọ bya eria ya rọkota ike; kẹle o to riduru nri; ọphu ọ tọ ngụduru mini e -shi k'abalị ẹto; eswe l'ẹnyashi.

\VS{13}Dévidi jịa ya sụ: “?Bụ onye kẹ ndu ole bẹ ị bụ? Tẹme ?bụ awe bẹ i shi bya?”

\par }{\PP Nwokorọbya ono sụ iya: “Mu bụkwa onye Ijiputu; bụkwarupho nwohu onye Amalẹku. Nnajịuphu mu gbadoru mu e -shi k'abalị ẹto, larụ alala; kẹle iphe-ememe zụpyaberu mu.

\VS{14}Anyi jeru alwụa ndu Kereti, bu l'ụzo ndọhali; mẹ ndu bu l'ẹka iya kẹ ndu Jiuda; mẹ ndu Kalẹbu, bu l'echiẹgu ndọhali. Anyi tụa ọku lẹ mkpụkpu Zikulagu.”


\par }{\PP \VS{15}Dévidi jịa ya sụ: “?Ịi-dụ ike duru mu je egoshi mu ikpoto ndu ọ-lwụa-ọlaa ono?”

\par }{\PP Ọ sụ: “I -gude ẹpha Chileke ribuaru mu nte l'ị tị byadu l'e-gbu mu; ọphu ị kpụduru mu anụ nnajịuphu mu; mu e-duru ngu je egoshi ngu ẹka ẹphe nọ.”

\VS{16}O duru Dévidi phẹ rwua. Ndu Amalẹku ono dọru l'alị ono; eri angụ; bya eme ẹmereme k'ikpoto iphe ono, ẹphe gwekọru l'alị ndu Filisitayinu; mẹ kẹ ndu Jiuda ono.

\VS{17}Dévidi phẹ datso phẹ ọgu; shi l'ụzenyashi mbọku ono lwụa phẹ jasụ l'ụzenyashi echele iya. Ọphu ọ tọ dụdu m'ọ onye lanụ, gbalarụ nụ; a -gụfuepho ụnu ụnwokorobya, nyihuru eli ịnya-kamẹlu gbala.

\VS{18}Dévidi phẹ tụkokpoo iphemiphe ono, ndu Amalẹku gwekọru phọ nafụtachaa; lụfuchaa l'unyomu iya phọ ẹphe n'ẹbo.

\VS{19}Ọphu ọ dụdu iphe phẹ ọphu tuphahụru etuphahụ; onye upfu mẹ onye nta; unwokoro mẹ ụnwumgboko; iphe, a kwatarụ l'ọkwata; mẹkpoo iphe mmanụ ọzo, ẹphe gwekọru egwekọ. Dévidi phẹ tụko iya naphutachaa azụ.

\VS{20}Dévidi phẹ bya akpụkochaa atụru ndu Amalẹku; mẹ eghu phẹ; mẹ eswi phẹ. Ndu ojọgu Dévidi kparụ ẹku ono vuru ụzo asụje: “Ọwa-a bụ iphe, Dévidi kwatarụ l'ọkwata.”


\par }{\PP \VS{21}Ọo ya bụ; Dévidi bya abyapfuta ụmadzu ụkporo iri phọ bụ ndu ono, ike bvụshiru k'ọphu ẹphe ta adụedu ike tsoru iya phọ; mbụ ndu ono, a harụ l'azụ nggele Besọ azụ iya ọphu-a. Ẹphe wụfuta g'ẹphe gba Dévidi yẹe ndu ọphu yẹe ya swị ndzuta. Dévidi jerwua bya ekele phẹ ekele.

\VS{22}Ndu ẹjo nemadzụ mẹ ndu mkpaka l'ime ndu ono, tso Dévidi ono bya asụ: “Eshi ọphu anyi l'ẹphe ta aswịdu jee ọgu bẹ anyi tee kekwa iphe ono, anyi kwatarụ l'ọkwata ono agba phẹ. Iphe, e-mechia nụ bụ l'onyenọnu l'e-duta nyee ya waa ụnwu iya lashịa.”


\par }{\PP \VS{23}Dévidi sụ phẹ: “Waawakwa; ụnwunna mu; unu be jekwa egude iphe, Chipfu nụru anyi mee nno. Ọo Chipfu bụ onye gbobutaru anyi; bya eworu ndu byaru anyi etso ọgu ye anyi l'ẹka.

\VS{24}?Ọ dụ unu g'onye angaru unu nchị l'iphe ono, unu epfu ono? Iphe, onye nọ swiru ivu ketarụ bẹ bụ iphe, onye tso je ọgu e-keta. Ẹphe e-ketagbaa iphe lanụ.”

\VS{25}Dévidi tụa ya; ọ bụru ekemu bya abụru omelalị ndu Ízurẹlu e -shi mbọku ono byasụru ntanụ-a.


\par }{\PP \VS{26}Dévidi bya alarwuẹpho mkpụkpu Zikulagu; ọ harụ iphe ono, ẹphe kwatarụ l'ọkwata ono nụ g'e je anụ ndu ẹphe l'iya eshi ọ̀nyà, bụ ndu bụ ọgerenya ndu Jiuda. Ọ sụ g'a sụ phẹ: “Ọwaa bụ iphe, mu anụ unu l'iphe, anyi natarụ ndu ọhogu Chipfu l'ọgu.”

\VS{27}Ọ nụru iphe ono g'a nụ ndu ọphu bu lẹ mkpụkpu Bẹtelu; mẹ ndu ọphu bu lẹ mkpụkpu Ramotu, dụ l'echiẹgu ndọhali; mẹ ndu kẹ mkpụkpu Jiatiru;

\VS{28}mẹ ndu kẹ mkpụkpu Arowa; mẹ ndu kẹ mkpụkpu Sifumotu; mẹ ndu kẹ mkpụkpu Eshutemowa;

\VS{29}mẹ ndu kẹ mkpụkpu Rakalu; mẹ ndu kẹ mkpụkpu ndu Jierahụmelu; mẹ ndu kẹ mkpụkpu ndu Kénu;

\VS{30}mẹ ndu kẹ mkpụkpu Họma; mẹ ndu kẹ mkpụkpu Borashanu; mẹ ndu kẹ mkpụkpu Ataku;

\VS{31}mẹ ndu kẹ mkpụkpu Hẹburonu; mẹwaro ndu ẹka Dévidi mẹ ndu nkiya shi anọduje aghaphegbaa.




\par }\Chap{31}{\SH Anwụhu Sọlu yẹe ụnwu iya
\par }
{\R (1Iphe 10:1-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; ndu Filisitayinu wata etso ndu Ízurẹlu ọgu; ndu Ízurẹlu yeru phẹ ọkpa l'ọso. E gbushia ndu Ízurẹlu ndu ọphu dụ igwerigwe l'úbvú Gilubowa.

\VS{2}Ndu Filisitayinu chịpfuru Sọlu waa ụnwu iya ẹhuka ẹhuka. Ẹphe gbua ụnwu iya, bụ Jionatanu; mẹ Abinadabu; waa Malukishuwa.

\VS{3}Ọgu ono kpohu ọku mebyi ekpohu l'ibe iya ọphu Sọlu nọ. Ndu chị apfụ chịpyabe Sọlu woru apfụ gbaa ya; meka iya iphe ọkpobe emeka.

\VS{4}Sọlu sụ onye achịjeru iya ngwọgu: “Mịfuta ogu-echi ngu nmagbua mu; a -nọnyaa nụ ndu ono, ebuduru úbvù ono rwua bya eworu mu nmagbua; meru iphere kpua mu.” Ọle onye ono, achịjeru iya ngwọgu ono bẹ ndzụ agụ; ọphu o kwedu gbua ya. Ọo ya bụ; Sọlu woru ogu-echi iya gha ịgharaphu; woru ẹpho chie ya.

\VS{5}Onye achịjeru Sọlu ngwọgu ono hụmaepho lẹ Sọlu nwụhuwaru; ọ dafụa l'eli ogu-echi nkiya; ẹphe l'iya tụko nwụshihu.

\VS{6}Ọo ya bụ; Sọlu yẹe ụnwu iya unwoke ẹphe n'ẹto; mẹ onye achịjeru iya ngwọgu; mẹ ndu ojọgu iya g'ẹphe ha tụko nwụshihukota l'ujiku lanụ ono.


\par }{\PP \VS{7}O be teke ndu Ízurẹlu ọphu bu l'azụ nsụda azụ iya ọphuu; mẹ ndu ọphu bu l'agụga ẹnyimu Jiọ́danu hụmaerupho lẹ ndu ojọgu Ízurẹlu bẹ yewaru ọkpa l'ọso; bya ahụmakwapho lẹ Sọlu yẹe ụnwu iya unwoke tụkowaru nwụshihu; ẹphe tụko haa mkpụkpu phẹ gbalachaa; ndu Filisitayinu bya bya eburu iya.

\VS{8}O beẹpho lẹ nchitabọhu iya; gẹ ndu Filisitayinu byaru g'ẹphe yeshia ndu ono, e gburu l'ọgu ono iphe, ẹphe yeru l'ẹhu; ẹphe hụma odzu Sọlu yẹe ụnwu iya unwoke ẹphe n'ẹto g'ẹphe dabyigbaaru l'úbvú Gilubowa.

\VS{9}Ẹphe bya egbuta Sọlu ishi; yeshikọta iya ngwọgu, ọ kwarụ onwiya; bya eye ndu-ozi g'ẹphe jedzuru alị Filisitayinu mgburugburu je arakashịa ya k'ọphu agwa phẹ; mẹ ndiphe a-nụma-dzuru iya.

\VS{10}Ẹphe woru ngwọgu iya ono dobe l'ụlo agwa, bụ Ashịtoretu; bya eworu ogwẹhu iya kpọpyabe l'igbulọ mkpụkpu Bẹtu-Shanu.


\par }{\PP \VS{11}O be teke ndu bu lẹ mkpụkpu Jiabẹshi-Giladu nụmaerupho iphe ono, ndu Filisitayinu meru Sọlu ono;

\VS{12}unwoke l'ophu, bụ ndu ọkpehu dụ lẹ mkpụkpu ono tụko wụfu l'ẹnyashi jeshia Bẹtu-Shanu. Ẹphe je apazeta odzu Sọlu yẹe k'ụnwu iya l'eli igbulọ Bẹtu-Shanu; pata jeshia Jiabẹshi je akpọchaa phẹ ọku.

\VS{13}Ẹphe bya atụtukobe ọkpu phẹ lia l'upfu oshi tamarisuku, dụ lẹ Jiabẹshi; bya aswịa ẹgu abalị ẹsaa.

\par }