\NormalFont\ShortTitle{Romu}

{\MTB Ẹkwo-ozi, Pọlu Deru Nụ Ndu

\par }{\MT Romu



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ẹkwo-ozi ọwa-a shi l'ẹka mụbe Pọlu; onye ejeru Jizọsu Kéreshi ozi; bụru onye Chileke kuru gẹ mu bụru onye-ishi-ozi ono; bya abụru onye Chileke họtaru gẹ mu bya ezia ozi-ọma iya ono.


\par }{\PP \VS{2}Ozi-ọma ono bụ iphe, Chileke shihawaa l'ọnu ndu mpfuchiru nkiya kwehawaa ukwe iya teke dụhakpowaro ẹnya ẹnya; tẹme a byakwaphọ edehawa iya l'ẹkwo-opfu Chileke.

\VS{3}Ozi-ọma ono bụ kẹ Nwa iya, bụ iya bụ Nnajịuphu anyi Jizọsu Kéreshi. A -bya l'abụbu, ọ bụ nemadzụ bụ l'a nwụru iya ọ bụru Nwa Dévidi.

\VS{4}Chileke shi l'ike ono, meru iya ọ bụru onye dụ nsọ ono; mee ya o shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ egoshi l'ọ bụ Nwa iya.

\VS{5}Ọ bụ iya bẹ Chileke gbẹ l'ẹka iya meeru mu eze-iphe-ọma ono, bụ kẹ gẹ mu bụru onye-ishi-ozi duru ọha, shikpọo ẹkameka lẹ mgboko mgburugburu duba l'ụzo, ẹphe e-shi kweta; meje iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke g'eeshi nno kutsee ẹpha Kéreshi ono.

\VS{6}Gẹ mu edu ndiphe l'ophu ono bẹ unubẹ ndu Romu yịchakwaa ya; mbụ unubẹ ndu Chileke kuru g'unu bụru kẹ Jizọsu Kéreshi.


\par }{\PP \VS{7}Ọo ya bụ lẹ mu ede ẹkwo-a anụ unu g'unu hakọta lẹ Romu; mbụ unubẹ ndu Chileke yeru obu bya ekua unu; g'unu bụru ndu-nsọ. Gẹ Chileke, bụ Nna anyi yẹe Nnajịuphu ono, bụ Jizọsu Kéreshi meeru unu eze-iphe-ọma; mekwaaphọ g'ẹhu dụ unu guu.


\par }{\SH Pọlu epfu k'eje Romu
\par }
{\PP \VS{8}Iphe mbụ kpọada bụ lẹ mu gbẹ Jizọsu Kéreshi l'ẹka ekeleru unu Chileke g'unu ha; kẹle e pfudzuwaru k'ekwekwe, unu kweru kẹ Chileke l'eliphe mgburugburu.

\VS{9}L'ọ kwa Chileke bụ onye ekebe mu l'anọduje epfuru iya opfu ẹhu unu eswe l'ẹnyashi mẹ mu -nọdu epfu anụ iya. Ọo Chileke ono bẹ mu gude obu mu g'ọ ha ejeru ozi k'ezi ozi-ọma kẹ Nwa iya ono, bụ Jizọsu.

\VS{10}Mu anọduje epfu anụ iya sụ g'o gude obu ọmaa ya mee gẹ mu kabẹ kpata ụzo bya agbaphee unu.

\VS{11}L'ọogukpo mu agụgu gẹ mu l'unu hụma; k'ọphu mu e-me g'iphe-ọma, shi Unme-dụ-Nsọ l'ẹka rwube unu ẹka. L'eshi ẹgube ono mee g'obu shihu unu ike.

\VS{12}Mbụ lẹ-a; iphe, mu epfu bụ l'ekweta, unu kwetarụ e-me g'obu shihu mu ike; ekweta nkemu emekwaaphọ g'obu shihu unu ike. Ọo ya bụ; anyi eshi nno yeru nwibe anyi ẹka.


\par }{\PP \VS{13}Iphe, unu a-maru; ụnwunna mu; bụ lẹ tekenteke bẹ mu asụje lẹ mu abyawaa unu agbaphe; ọle eshikpọo teke ono bya asụ nta-a bẹ o nweẹrupho iphe, akpọshije mu abyabya. Mu atụbeje lẹ mu a-bya gẹ mu aharu ndu ndu-unu pfuta yeru Kéreshi gẹ mu epfukwa iya phọ l'ọhamoha ọzo, abụkwapho ndu Jiu.

\VS{14}Lẹ mu jikwa onyemonye ụgwo ezi ozi-ọma ono. Mu ji iya ndu Gurisu bya ejiru iya ndu abụdu ndu Gurisu. Mu ji iya ndu gụru ẹkwo; bya ejiru iya ndu agụduru ẹkwo.

\VS{15}Noo g'o gude ọ nọdu agụ mu ẹgu abya ezi unubẹ ndu nọ lẹ Romu ozi-ọma onokwaphọ.


\par }{\SH Ike ọphu Chileke gude adzọ ndiphe
\par }
{\PP \VS{16}L'iphere ezi ozi-ọma kẹ Kéreshi ono ta adụkwa mu. Kẹle ọ kwa iya bụ ike, Chileke gude adzọ iphe, bụkpoo ndu kwetarụ kẹ Kéreshi. O gude iya vuru ụzo adzọ ndu Jiu; ndu ta abụdu ndu Jiu nọdu etso phẹ.

\VS{17}L'ọ kwa ozi-ọma ono bẹ Chileke gude egoshi apfụbekoto nkiya, bụ iya bụ ekweta nkiya, shita l'ishi jasụ l'ikpetemazụ; bụ iya bụ g'e deru iya l'ẹkwo-opfu Chileke sụ: “Onye pfụberekoto e-gude ekweta nọdu ndzụ.”


\par }{\SH Ikpe, nmarụ ndiphe l'ophu
\par }
{\PP \VS{18}Ọ bụru iya meru g'o gude Chileke shiwaa l'imigwe goshi gẹ ya e-gude oke-ẹhu-eghu iya mee ndiphe; mbụ oke-ẹhu-eghu, l'eghu iya nụ lẹ ndiphe kpọru iya ẹbo l'afụ; tẹme ẹphe nọdu eme ẹjo ememe. Ẹphe gude ẹjo ememe, ẹphe eme akpapya ọkpobe-opfu ono ishi.

\VS{19}Iphe, gbaru nemadzụ g'o gogo maru iya lẹ kẹ Chileke bẹ dabyiru ẹba l'iphu iya; kẹle Chileke goshiru phẹ iya l'onwiya.

\VS{20}Eshikpọo teke Chileke meru mgboko bẹ nemadzụ shiwaa l'iphe, Chileke meshiru maru ẹgube onye ọ bụ ọkpobe amaru. L'ike iya, nyịberu anyịbe a-nọ ojejoje; tẹme ọ bụru iya gẹdegede bụ Chileke. Ọo ya bụ l'ẹphe ta agọfuedu.

\VS{21}Lẹ nemadzụ machachaarụ lẹ Chileke dụ; ọphu ẹphe akwabẹjedu iya ùbvù l'ọ bụ Chileke; ọphu ẹphe ekelejedu iya ekele. Ọ chia iphe, meru nụ bụ l'egomunggo sweshihụwaru phẹ; k'ọphu ọriri phẹ bụwaa iphe-mmanụ; ọ bụwaru eme eswe jiru phẹ obu; k'ọphu obu phẹ gbahụwaru tsụkiribaa.

\VS{22}Ẹphe gude l'ẹphe sụru l'ẹphe maru iphe; kabakpọoro abụru ndu eswe.

\VS{23}Ẹphe woru ùbvù, e gege akwabẹ Chileke ono, a-nọ je adụwaruro adụru ono ye l'azụ bya abaaharụ ntẹkpe ẹja; ntẹkpe, e megbaaru ọ dụ gẹ nemadzụ, ta adụdu ẹka ọo-nọ-beru; ọzoo g'ẹnu, ephe l'eli; ọzoo g'anụ; ọzoo g'agwọ.


\par }{\PP \VS{24}Noo g'o gude Chileke parụ phẹ haa; ẹphe melahaa ẹjo ememe, bụ iphe, agụ obu phẹ. Ẹphe wata eme onwophẹ njọ ememe.

\VS{25}Nemadzụ woru iphe, bụ ọkpobe-opfu kẹ Chileke ye l'azụ; kweta iphe, bụ ụka; bya awata abarụ iphe, Chileke meru ememe ẹja; akwabẹ iya ùbvù; haa Chileke ono, meshiru iya nụ ono; bụ onye ọ gbarụ kẹ g'anyi tuje ẹpha jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii. Nokwa g'ọ dụ.


\par }{\PP \VS{26}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude Chileke parụ nemadzụ haa; ẹphe wata ajị momomo; eme iphe dụ ideyideyi. Kẹ g'ụnwanyi phẹ hajẹ ejepfu unwoke, bụ iphe, Chileke medoru phẹ; wata ejepfu ụnwanyi ibe phẹ.

\VS{27}Nokwaphọ g'unwoke phẹ harụ ejepfu ụnwanyi, bụ iphe, gbaru phẹ nụ; ẹgu ejepfu unwoke ibe phẹ nọdu anọduje enwu phẹ phuruphuru g'ọku l'ẹhu. Nwoke yẹe nwoke ibe iya wata akwakwa. Ẹphe watanụ ahụma urwu, gbaru ọriri, sweshihuru phẹ nụ l'ẹhu phẹ.


\par }{\PP \VS{28}Sụ-a; eshinu ndiphe te ekwedu amaru iphe, bụ ọkpobe-opfu lẹ kẹ Chileke; Chileke parụ phẹ haa; ẹphe nọdu arịje ọriri, enwedu ishi; watanụ eme iphe, agbadụru phẹ nụ.

\VS{29}Ọphu ọ dụdu ẹgube ẹjo ememe; mẹ iphe, apfụduru-ọto, ẹphe te emedu; k'ọphu oobushihu phẹ ebushihu l'ẹhu. Ẹphe nọdu ajị momomo g'ẹphe naa iphe, abụdu nkephẹ; edoberu nwibe phẹ ọkpoma mgbashị. Ẹnya pfụrupfuru paa phẹ ẹka l'ẹhu; ẹphe nọdu egbu ọchi; esephe opfu opfu bya aghọ-phe ụgho; ẹphe nọdu eme iphe-ashị; bya asụ-phe asụlasu.

\VS{30}Ẹphe nọdu evu nwibe phẹ nvu azụ; bụru ndu Chileke dụ ashị; ndu anọduje eme nwibe phẹ iphe-iphere l'obu ọku; bụru ndu eme nggangga bya etse etsetse. Ọ bụerupho g'ẹphe e-me mee ẹjo-iphe bẹ ẹphe anọduje arị; tẹme ẹbe ẹphe ekwejedu eme iphe, ne phẹ lẹ nna phẹ pfuru.

\VS{31}Ẹphe bụ ndu enwedu egomunggo; ọphu e gudedu ire phẹ ẹka. Ẹphe ta aphụjeduru nwibe phẹ obu-imemini; ẹbe ẹphe enwedu obu-ọma.

\VS{32}Ẹphe bụ ndu machachaarụ iphe, bụ ikpe Chileke; maru lẹ ndu eme ẹgube ẹjo-iphe ono bụ ọnwu, bụ iphe, gbaru phẹ nụ. Ọphu ọ bụdua l'ẹphe eme nno; obenu lẹ ndu eme g'ẹphebedua agbẹje dụ phẹ ree.




\par }\Chap{2}{\SH Ikpe, Chileke nmarụ onyemonye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Noo g'o gude mu sụ ngu l'ị tị gọfukwapho gụbe onye ọphu ekpe onye ọzo ikpe; onye ị bụhabe. Kẹle ọo iphe ono, iikpe onye ọzo ikpe iya ono bẹ i gudekwaphọ anma onwongu ikpe. Kẹle gụbedua, l'ekpe ikpe emekwaphọ iphe ono, iikpe onye ọzo ikpe iya ono.

\VS{2}Ọle ọphu anyi makaharụ bụ l'ikpe Chileke pfụru-ọto l'ẹhu ndu eme ẹgube iphe ono.

\VS{3}Gụbe nwọdumeka; ?I dobesu lẹ teke ịigbarwushije ndu eme ẹgube iphe ono; bya emekwa iya phọ l'onwongu; ?i dobesu l'ịi-nahụ ikpe kẹ Chileke?

\VS{4}?Tọo; bụ eze odoo ọphu parụ ẹka apaa, Chileke emeje; waa l'ọ bụjeru nemadzụ -mee iphe-ẹji l'ọ parụ iya haa; tẹme ọ nọdu anọduje ata nshi shii; ?bụ iphemiphe ono, bẹ i woru nmaa phulaphula? Ọphu ị madụ l'iphe, o gude Chileke nọdu emejeru ngu odoo bụ l'oome g'izimanụ lwa ngu azụ; g'ị haa eme iphe-ẹji lwapfuta iya.

\VS{5}Obenu lẹ nta-a bẹ i nweru ẹjo ọkpoma kwefu ike g'odoo, Chileke eme te eme g'izimanụ lwa ngu azụ. Ọo ya bụ l'iime g'iphe-ẹhuka nkengu ka shii mbọku ikpe ono, Chileke e-goshi oke-ẹhu-eghu iya mẹ g'ikpe nkiya dụ, bụ iya bụ ikpe pfụru-ọto ono.

\VS{6}Mbọku ono bẹ Chileke e-bukwa onyemonye nggo lẹ g'iphe, o meru gbaru.

\VS{7}Ndu tarụ nshi nọdu eme iphe, dụ ree; kukebe ẹhu achọ gẹ Chileke jaa phẹ ajaja; kwabẹ phẹ ùbvù; bẹ oo-me g'ẹphe nọdu ndzụ ojejoje; ẹphe taa nwụhubaedu anwụhu.

\VS{8}Obenu lẹ ndu ono, bụ ndu kwefuru ike ono; ndu ata ngadụru ọkpobe-opfu nchị; ọ chịa iphe, ẹphe etso bụ iphe, apfụduru-ọto; ndu ono bẹ Chileke a-tụ-koshi oke-ẹhu-eghu iya, parụ ẹka.

\VS{9}Iphe, bụ onye emekpọo ẹjo-iphe bẹ ẹhu ta abyadụ eburu ebvuru; tẹme o je l'e-je iphe-ẹhuka iya. Oo-vuru ụzo dapfuta ndu Jiu; tẹme ndu abụdu ndu Jiu etsota iya.

\VS{10}Obenu l'onyemonye, eme iphe, dụ ree bẹ Chileke a-ja ajaja; kwabẹ iya ùbvù bya emee; ẹhu adụ iya guu jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii. Oo-vuru ụzo meeru iya ndu Jiu; tẹme ndu abụdu ndu Jiu etsota iya.

\VS{11}Kẹle Chileke ta adụdu onye oole ẹnya l'iphu.


\par }{\PP \VS{12}Iphe, bụkpoo onyemonye, amadụ ekemu mee iphe-ẹji bẹ Chileke a-nmakwa ikpe; ẹphe alaa l'iyi; obeta ẹbe ẹphe amadụ ekemu. Iphe, bụkwanu ndu bụ ndu maru ekemu bya emeẹlaa iphe-ẹji bẹ Chileke e-gudekwaphọ ekemu ono nmaa ikpe.

\VS{13}L'ọ tọ bụkwa ndu anụmaje ekemu bẹ bụ ndu pfụberekoto l'iphu Chileke; ọ chia ndu eme iphe, ekemu pfuru bụ ndu Chileke a-gụ lẹ ndu pfụru-ọto.

\VS{14}Lẹ teke ọ bụ lẹ ndu abụdu ndu Jiu, bụ iya bụ ndu amadụ ekemu gbẹ egudeje uche phẹ eme iphe, dụ l'ekemu; bụ nụ iya-a bụ l'ẹphe egoshi l'ẹphe maru iphe, gbaru phẹ l'ememe; obeta ẹbe ẹphe amadụ ekemu.

\VS{15}Umere phẹ egoshi l'iphe, ekemu pfuru bẹ Chileke dewaru phẹ l'obu. Tẹme egomunggo phẹ nọdu agbakwa phẹ phọ ekebe; eshinu ọriri phẹ anọduje anmaa phẹ ikpe bya ahajẹkwarupho aharu phẹ enge.

\VS{16}Mbọku ono, Chileke e-kpe ikpe ono bẹ ọo-gbẹ Kéreshi Jizọsu l'ẹka kpee nemadzụ ikpe iphe, nemadzụ arịje domia l'ọkpoma iya. Noo iphe, ozi-ọma ono, mu anọduje ezi onoya pfuru.


\par }{\SH Ndu Jiu ẹphe l'ekemu
\par }
{\PP \VS{17}A bya l'ẹhu gụbedua, bụ onye Jiu; ị nọdu etu onwongu onye Jiu bya akpọru obu ye l'ekemu; bya egude gụle Chileke aba l'abaa.

\VS{18}Ị maru iphe, bụ uche Chileke; tẹme ekemu iya nọdu egoshi ngu iphe, gbaru ngu l'ememe; mẹ iphe, agbadụru ngu l'ememe.

\VS{19}Ị makaharụ l'ị bụ onye edu ndu atsụ ishi; bya abụru ìphóró kẹ ndu nọ l'ọchii.

\VS{20}Ị bụru onye akpọ-ziru ndu eme eswe ụzo; bya abụru onye ezi ndu bụ ụnwegirima iphe. Ị maru ekemu Chileke; bya amaru ọkpobe-opfu dụ l'ekemu ono.

\VS{21}Ọo ya bụ; eshi ọphu ịinoduje ezi ndu ọzo; ?bụ gụnu kparụ iphe, i tii zidu onwongu? Gụbe onye ara iya arara sụ g'e te zijeshi iphuru; ?tii zikwanụ iphuru l'onwongu?

\VS{22}Gụbe onye epfu sụ g'e te erijeshi ogori; ?ti rikwanụ ogori? Gụbe onye ono, agbụru nshi, a gwọru agwọgwo tụphe ?ti jejekwanụ ezita iphe, e doberu l'eze-ụlo-nshi?

\VS{23}Gụbe onye ono, aba abaa lẹ Chileke tụru ekemu doberu ngu ono; ?tị nọdujekwanu emebyishi ekemu ọbu; gude iya eme Chileke iphe-iphere.

\VS{24}L'e dekwaru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ: “Ndu ọhozo epfubyishi Chileke; ọ bụru umere unu kparụ iya.”


\par }{\PP \VS{25}Urwu dụkwa l'ebu úbvù bụ eviya; ọle ọo 'ẹkwapho mẹ ọ -bụru l'i meje-a iphe, ekemu pfuru. Obenu teke ọ bụ l'ịinoduje emebyi ekemu bẹ gụ l'onye ebuduru úbvù a-gbaru l'ẹji.

\VS{26}Nokwaphọ g'ọ dụ onye ebuduru úbvù. Teke ọ bụkwanu l'onye ebuduru úbvù emeje iphe, ekemu pfuru; ?ta agụdu iya l'onye buru úbvù tọo?

\VS{27}Ọo ya bụ lẹ ndu abụdu ndu Jiu ono, bụ ndu ebuduru úbvù ono l'a-nma gụbe onye Jiu ikpe. Unubẹdua, bụ ndu Jiu nweru ekemu, e deru l'ẹkwo bya ebua úbvù; tẹme unu gbẹ emebyi ekemu.

\VS{28}Onye bụepho onye Jiu l'ẹnya ndiphe ta bụkwa iya bụ l'a bụ onye Jiu. Ọphu ebu úbvù ọphu eebu l'anụ-ẹhu abụkwa iya phọ bụ l'e buru úbvù.

\VS{29}Iphe, bụ ọkpobe onye Jiu bụkwa onye bụ iya nụ l'ime ọkpoma iya. Ọkpobe ebu úbvù; bụru ọphu eebu l'ime obu, bụ iya bụ ọphu Unme Chileke buru nemadzụ; ọ tọ bụkwa ọphu e buru l'ọo g'e mee ya g'e deru l'ẹkwo ekemu. Ẹgube onye ono ta abụkwa nemadzụ ajajẹ iya ajaja; ọ kwa Chileke bẹ ajajẹ iya nụ.




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}Sụ-a; ?bụkwanu gụnu bẹ onye Jiu gude ka onye abụdu onye Jiu mma? ?Dẹnukwanu urwu, dụ l'ebu úbvù?

\VS{2}Ọ kwatakpọkwaaru baa urwu, ha shii l'ụzomuzo. Kẹ mbụ kpọada bụ l'ọo ndu Jiu bẹ Chileke woru opfu, o pfuru ye l'ẹka.

\VS{3}Lẹ-a; ọme ọ bụkwanu l'ẹphe harụ bụru ndu ekwetadụru nụ teke ono; ?e gege gude l'ẹphe te ekwetadụru sụ lẹ Chileke bẹ ta agbaẹduru g'e gude ire iya ẹka tọo?

\VS{4}Tụswekwa! G'e goshichikwa lẹ Chileke ta adụdu teke ọ bụedupho onye ire-lanụ g'ọ bụ; o betakpọoru nemadzụ mgburugburu je a-bụeberu ndu ntuphu-ire. Noo iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ:

\par }{\Q “Ọo l'opfu ngu Chileke bẹ

\par }{\QB ee-shi goshi

\par }{\QB l'ị bụ onye pfụru ọto.

\par }{\Q Ọphu ọ dụdu teke e kuru ngu

\par }{\QB ikpe g'i ti kpefu.”


\par }{\PP \VS{5}Teke ọ bụkwanu l'ọo l'anyi ta agbadụru g'e gude ire anyi ẹka emeje g'a hụma gẹ Chileke gbaberu k'egude ire iya ẹka; ?bụhunu gụnu bẹ anyi e-pfu? ?Anyi a-sụ lẹ Chileke meru ẹjo-iphe l'ọ kpabẹru anyi oke-ẹhu-eghu iya? Nta bẹ mu ajịkpoakwa ajị-a gẹ ndiphe ọzo anọduje ajị.

\VS{6}Tụswekwa! Ọ -bụ l'ọ tọ dụ nno mẹ ?Chileke emehụnu imagha oo-kpe ndiphe ikpe?


\par }{\PP \VS{7}Lẹ-a; teke ọ bụ onye ntuphu-ire; ọ bụru iya agbẹje mee g'a kabaa amaru lẹ Chileke bụ onye ire-lanụ; jaa ya ajaja; ?dẹnu g'o gude Chileke jehụnu a-nma mu ikpe lẹ mu bụ onye iphe-ẹji?

\VS{8}?Bụ gụnu kparụ iphe, anyi tee pfudu iphe ono, ndu anọduje agbaru anyi mgbamu; ebo anyi ibo sụru l'anyi epfuje ono? Iphe ono bụ: “G'anyi meanarọ ẹjo-iphe g'ee-shi gẹ k'ọma eshi iya fụta.” Ndu ono bẹ Chileke a-nmakwa ikpe, bụ iphe, gbaru phẹ nụ.


\par }{\SH Ikpe, nmarụ onyemonye
\par }
{\PP \VS{9}?Nta-a-ee? Ọnodu anyịbe ndu Jiu ?ọ ka kẹ ndu abụdu ndu Jiu mma tọ? Tụswekwa! Anyi ta akakpọdaa phẹ mma ililekpọo. Iphe, anyi goshiru bụ l'anyịbe ndu Jiu; mẹ ndu abụdu ndu Jiu tụkoru bụru ndu iphe-ẹji pyịtaru l'ẹkpiri.

\VS{10}L'e dekwaru l'ẹkwo opfu Chileke sụ:

\par }{\Q “Ọ tọ dụkwa mẹ onye

\par }{\QB pfụberekoto;

\par }{\QB mbụkwa m'onye lanụ.


\par }{\Q \VS{11}Ọphu ọ dụdu mẹ onye lanụ,

\par }{\QB nweru egomunggo;

\par }{\QB ọphu ọ dụkwapho onye

\par }{\QB eseje gẹ ya maru Chileke.


\par }{\Q \VS{12}Onyemonye ghawarụ Chileke

\par }{\QB azụ.

\par }{\Q Ẹphe tụkowaru yifu.

\par }{\Q Ọ tọ dụdu onye ọphu eme

\par }{\QB iphe, pfụru-ọto

\par }{\QB g'ọ ka mma l'ọo onye lanụ.


\par }{\Q \VS{13}Ẹkpiri phẹ bụ ilu, gheru ọnu.

\par }{\Q Ire phẹ bẹ ẹphe egudeje

\par }{\QB edephushi nwibe phẹ.

\par }{\Q Opfu, shi phẹ l'ọnu nọdu

\par }{\QB egbu egbugbu

\par }{\QB g'ẹru ẹjo agwọ.


\par }{\Q \VS{14}Iphe, jiru phẹ ọnu bụ ephu

\par }{\QB iphu

\par }{\QB yẹe opfu, shi l'ọkpoma

\par }{\QB mgbashị.


\par }{\Q \VS{15}Ẹphe ekwoje gburumu je

\par }{\QB egbua nemadzụ.


\par }{\Q \VS{16}Ụzo, ẹphe eshi bụ iphe,

\par }{\QB adụje iya nụ bụ ọla-l'iswi

\par }{\QB yẹle aphụ.


\par }{\Q \VS{17}Ẹphe ta amadụ ụzo nchi

\par }{\QB adụ-doo.


\par }{\Q \VS{18}Ọphu ẹphe ta atsụdu Chileke

\par }{\QB ebvu ililekpọo.”\FTNT{*}{{\FR 3:18 }{\FR{3:18
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 36:1}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{19}Ọphu anyi makahakpọoru bụ l'iphemiphe, e deru l'ẹkwo ekemu Chileke bụ ndu a tụ-doru ekemu ọbu bẹ e dedoru iya. Ọo ya bụ g'ọ tọ dụ onye a-gọfu nụ. Ọnu abụru onyemonye kpụrukudukuu; wafụa g'onyemonye e-shi ẹgube ono bụru onye-ikpe nmarụ l'iphu Chileke.

\VS{20}Iphe, o gude ọ dụ nno bụ l'ọ tọ dụdu onye a-sụ lẹ ya e-gude eme g'ekemu pfuru bụru onye pfụberekoto l'iphu Chileke; eshinu iphe, ekemu emeje bụ l'o meje gẹ nemadzụ maru lẹ ya mewaru iphe-ẹji.


\par }{\SH Apfụbekoto ọphu shi l'ekweta
\par }
{\PP \VS{21}Obenu lẹ nta-a bẹ e goshiwaru iphe, bụ apfụbekoto kẹ Chileke, abụedu ọphu shi l'edobe ekemu. Iphe ono bụru iphe, ekemu mẹ ndu mpfuchiru Chileke gbarụ ekebe iya.

\VS{22}Apfụbekoto kẹ Chileke-a; shi l'ekweta anyi kwetarụ kẹ Jizọsu Kéreshi rwube anyi ẹka. Ọ tọ dụdu onye ọogufuje mẹ nanụ;

\VS{23}kẹle onyemonye mewaru iphe-ẹji; shi nno nafụ onwiya ọdu-biribiri kẹ Chileke.

\VS{24}Obenu lẹ Chileke mewaru onyemonye eze-iphe-ọma kẹ mmanụ gụa ya l'onye pfụberekoto. Ọ bụru onye o shi l'ẹka mee ya bụ Kéreshi Jizọsu onye meru g'ẹphe nweru onwophẹ.

\VS{25}Chileke goshiru Kéreshi l'edzudzu-ọha g'ọ bụru ẹja, e gwerụ gwefu iphe-ẹji ndiphe. Ọ bụru mee, Kéreshi ono gbashịru teke ọ nwụhuru ono bẹ Chileke egudeje agụru nemadzụ nvụ l'iphe-ẹji iya; mbụ ndu woru onwophẹ ye iya l'ẹka. Chileke shi ẹgube ono mee gẹ ya goshi lẹ ya pfụberekoto. Lẹ teke ndiche bẹ Chileke shi abụjeru onye meru iphe-ẹji l'ọ taẹlaa nshi lephua ya ẹnya.

\VS{26}Ọle nta-a bẹ oogoshije gẹ ya eshije mee ndiphe g'ẹphe bụru ndu pfụberekoto; kẹle yẹbedua bụ onye pfụberekoto bya abụkwarupho onye emeje iphe, bụ ndu kwetarụ kẹ Kéreshi g'ẹphe bụru ndu pfụberekoto.


\par }{\PP \VS{27}Sụ-a; ?ọ dụkwaduru onye dụru iphe, ọo-nọdu aba l'aba nta? Ọ tọ dụekwa. ?Ọ bụru ẹka o meru imagha? ?Bụ l'anyi eme iphe, ekemu pfuru tọo? Waawakwa. Ọ bụakwaa l'anyi woru onwanyi ye Kéreshi l'ẹka.

\VS{28}Kẹle iphe, anyi maru bụ lẹ Chileke agụjeekwapho nemadzụ l'onye pfụberekoto mẹ ọ -bụru l'onye ono kwetarụ kẹ Kéreshi; ọ tọ bụkwa shita l'eme iphe, ekemu pfuru.

\VS{29}Chileke ?ọ bụ Chileke ndu Jiu kpụrumu tọ? ?Tọ bụedu Chileke kẹ ndu abụdu ndu Jiu? Ee! Ọ bụfua Chileke ndu abụdu ndu Jiu.

\VS{30}Ọ bụepho Chileke lanụ dụ kpoloko. Ọ bụru iya a-gụ ndu Jiu, kweru kẹ Kéreshi lẹ ndu pfụberekoto; bya abụkwaru iya phọ a-gụ ndu abụdu ndu Jiu, kweru kẹ Kéreshi lẹ ndu pfụberekoto.

\VS{31}?Ọ pfụru l'anyi gudewaa k'ekweta-a rwụtoshia ekemu tọo? Tụswekwa! Iphe, anyi emechia bụkwa g'ekemu ngụru angụru.




\par }\Chap{4}{\SH Iphe-nggoshi, Ébirihamu meru
\par }
{\PP \VerseOne{1}?Dẹnu iphe, anyi e-pfu lẹ kẹ Ébirihamu, bụ nnajị ndiche anyi phẹ? ?Dẹnu g'ọ nwụru yẹ ya?

\VS{2}Lẹ teke ọ bụ l'ọo iphe-ọma, Ébirihamu metaru bẹ Chileke gude gụa ya l'onye pfụberekoto; bẹ o nwekwarụ iphe, o gogo gude aba l'abaa; ọle ọ tọ bụkwanu l'iphu Chileke.

\VS{3}Noo iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ: “Ébirihamu kwetarụ kẹ Chileke; a gụaru iya ya l'apfụbekoto.”

\VS{4}Sụ-a; onye jeru ozi bẹ a ta sụjekwa l'iphe, a nụru iya lẹ k'ozi ono bụ iphe-ọma bẹ e meru iya; gbahaa l'ọo ụgwo, rwuberu iya nụ bẹ a pfụru iya.

\VS{5}Obenu lẹ teke nemadzụ gwọberu k'ese akanya ẹhu iya; bya ekweta kẹ Chileke ono emeje g'onye iphe-ẹji bụru onye pfụberekoto ono; a gụaru iya ya l'apfụbekoto.

\VS{6}Ọ kwaphọ iphe, dụ nno bẹ Dévidi tụberu epfu teke ono, o pfuru k'ẹhu-ụtso nwoke ọphu Chileke gụru l'onye pfụberekoto; l'ẹbe abụ l'o gude ẹka iya meta gẹ Chileke nata iya.

\VS{7}Ọ sụru:

\par }{\Q “Ẹhu-ụtso bẹ a gọru nụ ndu a gụru nvụ

\par }{\QB l'iphe, ẹphe mesweru; ndu a

\par }{\QB safụbebewaaru iphe-ẹji, ẹphe megbabẹru.


\par }{\Q \VS{8}Ẹhu-ụtso bụ k'onye Nnajịuphu taa

\par }{\QB gụkoeduru iphe-ẹji ililekpọo.”\FTNT{*}{{\FR 4:8 }{\FR{4:8
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 32:1,2}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{9}?Ọ dụ g'ọ bụepho ndu buru úbvù kpẹekpu bẹ Chileke epfu l'ẹka-a g'ẹhu tsọo ụtso? Tọo; ?ndu ebuduru úbvù yị iya-a? Eshinu anyi sụru: “Ébirihamu kwetarụ kẹ Chileke; a gụaru iya ya l'apfụbekoto.”

\VS{10}?Dẹnu g'eshiru gụaru iya ya? ?Bụ teke o toko budu úbvù; tọo g'o buwaru úbvù? Ọ gụadaru iya ya tẹme o bua úbvù.

\VS{11}Úbvù ono, o buru ono bụru iphe-ọhubama, goshiru lẹ Chileke gụru iya rọ l'onye pfụberekoto; kẹle o kwetarụ kẹ Chileke teke o toko budu úbvù. Ọo ya bụ gẹ Ébirihamu abụru nna k'iphe, bụkpoo ndu woru onwophẹ ye Chileke l'ẹka; ndu Chileke gụru lẹ ndu pfụberekoto l'ẹbe abụ l'ẹphe buru úbvù.

\VS{12}Ọ bụkwarupho nna ndu buru úbvù; ọle ọ tọ bụkwa nna phẹ; opfu l'ọo l'ẹphe buru úbvù; iphe, o gude bụru nna phẹ bụ l'ẹphe tsoru ẹka Ébirihamu, woru onwiya ye Chileke l'ẹka tẹme o bua úbvù.


\par }{\SH Ọphu bụ ishi bụ ekweta
\par }
{\PP \VS{13}Chileke kweru Ébirihamu yẹe awa iya ukwe-iphe sụ phẹ: l'ọo phẹ e-nweru mgboko. Ọ tọ bụkwa lẹ Ébirihamu meru iphe, ekemu pfuru meru iphe, o gude kwe iya ukwe-iphe ono. Ọ kwa l'o kweru kẹ Chileke meru iphe, Chileke gụru iya ya l'apfụbekoto.

\VS{14}Sụ-a; ọme ọ bụ ndu eme iphe, ekemu pfuru bẹ e-nweru mgboko ono, Chileke kweru ukwe iya ono mẹ ekweta abụru iphe-mmanụ; mẹ ukwe-iphe, Chileke kweru tege vukwaruphọ ire.

\VS{15}Kẹle ekemu akpatsuje oke-ẹhu-eghu. Noo l'ẹka ekemu adụdu bẹ emeswe adụkwapho.


\par }{\PP \VS{16}Noo g'o gude iphe, Chileke kweru ukwe iya ono bụru iphe, shi l'ekweta; g'ee-shi g'ọo-bụru iphe, shi l'eze-iphe-ọma, oome; mbụ ọphu o mekwarụpho gbabẹ awa Ébirihamu. Ọ tọ bụekwapho ndu emeje iphe, ekemu sụru g'e meje kpụrumu. Chileke dobekwaru iya phọ iphe, bụ ndu kwetarụ nụ gẹ Ébirihamu kwetarụ. L'ọ kwa Ébirihamu bụ nna anyi g'anyi hakọtakpoo.

\VS{17}Ọ bụru iya bụ iphe, e deru sụ: “Mu meakwaru ngu nna igwerigwe ọha.” Ọo ya bụ lẹ Ébirihamu bụ nna anyi l'iphu Chileke, bụ onye o kweru nkiya; mbụ Chileke, emeje ndu nwụhuru anwụhu g'ẹphe dzụru ndzụ ọzo; tẹme ọ nọdu emeje iphe, eshihaada dụ nụ l'ọo-bya adụ.

\VS{18}Ébirihamu woru onwiya ye Chileke l'ẹka; bya anọdu ele ẹnya iphe; teke adụdu iphe, ọ tụberu ele ẹnya iya. Ọo ya bụ; ọ bụru nna ọhamoha, dụ igwerigwe, bụ iya bụ nụ iphe, e pfuru iya sụ: “Noo g'awa ngu a-ha bụ ono.”


\par }{\PP \VS{19}Ọphu ọ dụdu teke Ébirihamu kwenyaarụ kẹ Chileke bya akpọahaa ọkpolohu. Ọphu o pfuduru kẹle ya kahụwaru; lịbahuchawaa alịbahu ọphu ya a-dụedu ike eye ime; l'ẹka ọ nọwaru iphe, ha g'ụkporo apha ise eshinu a nwụru iya; ọphu o pfuduru kẹ nyee ya, bụ Sera, ata tsụdu ime.

\VS{20}Ọ tọ dụdu teke obu bọjeru iya ẹbo l'iphe, Chileke kweru iya ukwe iya; kẹle ọ nọshierupho ike l'ẹka Chileke akwabẹe ya phọ ùbvù.

\VS{21}O dokpọoru iya ẹnya ọkpobe edodo lẹ Chileke sụru emekọta iphe, o kweru iya ukwe iya.

\VS{22}Noo g'o gude Chileke gụaru iya ya l'apfụbekoto.

\VS{23}Ọ tọ bụkwa l'iswi ẹhu Ébirihamu kpẹekpu bẹ e dedoru iphe ono, e deru sụ: A gụru iya ya l'apfụbekoto.

\VS{24}Ọ kwa l'iswi ẹhu anyịbedua bẹ e dedokwaru iya phọ, bụ ndu Chileke e-mechaa gụa lẹ ndu pfụberekoto; mẹ ọ -bụru l'anyi kweru kẹ Chileke, bụ iya bụ onye meru Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu; o shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ.

\VS{25}Jizọsu ono bẹ Chileke harụ; o gude onwiya gwee ẹja nwụhu k'ọphu oo-gwefu iphe-ẹji, anyi meshiru. Chileke bya emee ya; o shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ g'e-shi gẹ ya agụa anyi lẹ ndu pfụberekoto.




\par }\Chap{5}{\SH Adụ lẹ mma onye lẹ Chileke
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ lẹ Chileke gụwaru anyi lẹ ndu pfụberekoto opfu l'anyi kweru nkiya. Nta-a bẹ anyi shiwaa l'ẹka Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi; ẹhu dụwaa anyi guu l'ọnodu anyi lẹ Chileke.

\VS{2}Ọo Jizọsu Kéreshi ono shi l'ekwekwe, anyi kweru nkiya duba anyi l'eze-iphe-ọma ọwanawa, anyi gude dzụru ndzụ-a. Ẹhu nọdu anọduje atsọ anyi l'anyi ele ẹnya l'anyi lẹ Chileke e-mechaa gbarụ mgba l'ọdu-biribiri iya.

\VS{3}Ọ tọ bụkwaa ono kpụrumu; ẹhu atsọjekwapho anyi ụtso mẹ anyi nọdu eje iphe-ẹhuka; opfu l'anyi hụmawaru l'ọo l'iphe-ẹhuka bẹ eeshije nwụta ata nshi.

\VS{4}Ọ bụru ọta-nshi emeje g'anyi shihu ike l'ọhutama. Anyi eshi ẹgube ono kabaa apfụshi ike l'iphe, anyi ele ẹnya iya.

\VS{5}Ọphu ele ẹnya iphe ono, anyi ele ono emebyidu anyi iphu; kẹle Chileke l'onwiya mewaru anyi gbẹ l'ẹka Unme-dụ-Nsọ, ọ nụru anyi maru gẹ n-yemobu iya habe shii.


\par }{\PP \VS{6}L'ọ kwadụro teke adụdu ike, dụ anyi k'eme iphe, dụ ree l'iphu Chileke bẹ Kéreshi byaru bya anwụhu-chiru ndu ata tsụdu Chileke ebvu. Iphe ono bụru teke Chileke tụberu bẹ o meru.

\VS{7}Kẹle ọ dụkwa lẹ ńtà gẹ nemadzụ e-shi nwụhu-chiru onye pfụberekoto. Ọle a -chọje iya bẹ aa-hụmakwaa onye a-nwụhu-chiru onye ọma.

\VS{8}Obenu lẹ Kéreshi nwụhuru l'iswi ẹhu anyi teke anyi bụkwadu ndu eme iphe-ẹji; shi nno goshi lẹ Chileke yenụkaru anyi obu.

\VS{9}Ọo ya bụ l'eshinu Chileke shiwaa l'anwụhu, Jizọsu nwụhuru; gụa anyi lẹ ndu pfụberekoto l'iphu iya bẹ ọo-kabakpọkwanu adụ ike shi l'ẹka Kéreshi ono dzọta anyi; g'a taa tụ-koshidu anyi oke-ẹhu-eghu iya.

\VS{10}Sụ-a; eshinu anyi shi bụru ọhogu Chileke; Chileke bya eshiwaa l'anwụhu, Nwa iya nwụhuru mewaa anyi bụru ọ̀nyà iya; bẹ nta-a, anyi bụwaa ọ̀nyà iya-a bẹ ndzụ Kéreshi ọphu nọ anyi l'ẹhu a-kabakpọkwaanu adzọta anyi l'oke-ẹhu-eghu Chileke.

\VS{11}Ọphu ọ bụdua ono kpoloko; anyi nọkwapho l'ẹka Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi ete ẹswa; mbụ onye ono, meru anyi lẹ Chileke doshiwaa ono.


\par }{\SH Ádamu lẹ Kéreshi
\par }
{\PP \VS{12}Sụ-a; ọ kwa nwoke lanụ bẹ iphe-ẹji shi l'ẹka bata lẹ mgboko. Ọnwu shikwaphọ l'iphe-ẹji ono batakwaphọ lẹ mgboko. Ọo ya bụ; ọnwu shi nno swiru iphe, bụkpoo nemadzụ; kẹle onyemonye mewaru iphe-ẹji.

\VS{13}Iphe-ẹji dzuhaakwaru eliphe tẹme ekemu bya. Ọle a ta gụkoduru nemadzụ iphe-ẹji l'ẹka ekemu adụdu.

\VS{14}Ọle ọnwu shiẹlaa l'ọgbo kẹ Ádamu phẹ bụru eze jasụ l'ọgbo kẹ Mósisu; mbụ bụchaaru eze ndu emesweduru ekemu gẹ Ádamu mesweru.

\par }{\PP Ádamu l'onwiya bụ onyonyo Kéreshi, bụ iya bụ onye ọphu, e-mechaa byanụ phọ.

\VS{15}Obenu l'iphe-ọma kẹ Chileke bẹ a ta tụkwa eyeru iphe-ẹji kẹ Ádamu. Kẹle ọ -bụru l'iphe-ẹji, onye lanụ meru; bẹ meru a dụ igwerigwe nwụhu; nokwaphọ gẹ Chileke a-kabakpọo eshi l'ẹka onye lanụ ono, bụ Jizọsu Kéreshi meeru ndu dụ igwerigwe eze-iphe-ọma, nyịberu anyịbe.

\VS{16}Ọphu iphe-ọma kẹ Chileke adụkwanu gẹ iphe-ẹji, onye lanụ meru. L'ikpe, nmakọtaru ndiphe mgburugburu k'iphe-ẹji ono. Obenu l'iphe-ọma ọphu Chileke meru nyịberu igwerigwe iphe-ẹji; shi nno mee agụhaa ndiphe lẹ ndu pfụberekoto.

\VS{17}Kẹle eshinu ọ bụ emeswe, onye lanụ mesweru bẹ ọnwu shi l'ẹka onye lanụ ono bụru eze; bẹ ndu ono, shiwaa l'ẹka Jizọsu Kéreshi nata eze-iphe-ọma kẹ Chileke ono, bụ iphe-ọma ọphu nyịberu anyịbe ono; waa iphe-ọma ọphu bụ apfụbekoto; ndu ono a-nọdu l'ẹka onye lanụ ono, bụ Jizọsu Kéreshi bụru eze lẹ ndzụ-a.


\par }{\PP \VS{18}Ọo ya bụ l'ọo g'emeswe, onye lanụ mesweru kparụ iphe, Chileke nmakọtaru onyemonye ikpe; bụkwapho gẹ Chileke shi l'apfụbekoto Kéreshi mee g'ikpe kalẹru onyemonye gẹ ndzụ dụ phẹ.

\VS{19}Kẹle ọo gẹ nwoke lanụ ono meru iphe, Chileke sụru g'o to meshi; e shi ẹgube ono mee ndu dụ igwerigwe ẹphe bụru ndu iphe-ẹji; bụkwapho g'ee-gude k'onye lanụ ọphu meru iphe, Chileke sụru g'o mee; Chileke agụa ikpoto nemadzụ lẹ ndu pfụberekoto.


\par }{\PP \VS{20}Iphe, e gude e mechaa tụa ekemu dobe bụkwa g'a kabaa amaru g'iphe-ẹji habe shii. Obenu l'ọo teke a kabaa amaru g'iphe-ẹji habe shii; eze-iphe-ọma kẹ Chileke akwata kabakwaaphọ shii.

\VS{21}Ọ kwa anwụhu bẹ iphe-ẹji gude bụru eze. Nokwaphọ g'ọ bụ apfụbekoto bẹ eze-iphe-ọma kẹ Chileke gude bụkwarupho eze. Ọ bụru apfụbekoto ono, shi l'ẹka Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi ono edu anyi ala lẹ ndzụ ọphu ọnwu ta adụhedu.




\par }\Chap{6}{\SH Iphe, baputizimu eme
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sụ-a; ?bụ awe bẹ anyi sụberu iya ishi nta-a? ?Anyi a-nọduje eme iphe-ẹji g'eze-iphe-ọma kẹ Chileke aka shii tọ?

\VS{2}Tụswekwa! ?Dẹnu g'anyịbe ndu nwụhuwaru anwụhu l'iphe-ẹji e-shi nọdukwapho ndzụ l'ime iya ọzo?

\VS{3}Tọo ?unu ta amadụ l'e shiwaa lẹ baputizimu mee anyi dụ igwerigwe bụru ndu a tụgbaberu l'anwụhu ono, Kéreshi ono?

\VS{4}Lẹ teke ono, e meru anyi baputizimu ono bẹ anyi l'iya tụkoakwaru nwụhu; a tụko anyi l'iya likọta. Ọo ya bụ lẹ-a; ọo ẹgube ono Kéreshi gude ike akpabiri kẹ Nna shi l'ọnwu gbalihu dzụru ndzụ ono bụkwapho g'anyi a-dụ ike dzụru ndzụ ọ̀phúú.


\par }{\PP \VS{5}Ọ -bụru l'anyi lẹ Kéreshi tụgbaru bụru nanụ l'anwụhu, dụ g'ọphu ọ nwụhuru; ọ n'iya bụ Chileke emee g'anyi shi l'ọnwu teta g'o meru iya; anyi l'iya adzụru ndzụ ọ̀phúú.

\VS{6}Ọphu anyi maru bụ ọwa-a: l'e wotaru akahụ onye anyi shi bụru woru yẹe Kéreshi tụko kpọpyabe l'oswebe; ọo ya bụkwanu; g'ee-mebyia ike k'ẹjo obu ono, anyi shi nweru teke ono, bụepho iphe-ẹji bẹ anyi shi maru ono; g'anyi ata abụeduru ohu k'iphe-ẹji.

\VS{7}L'ọ kwa teke nemadzụ nwụhuru bụ teke yẹle ike k'eme iphe-ẹji tọkaharu ishi anamu.

\VS{8}Teke ọ bụkwanu l'anyi lẹ Kéreshi tụgbaru nwụhu bẹ anyi maru l'anyi l'iya a-tụkokwapho dzụru ndzụ.

\VS{9}L'iphe doru anyi ẹnya bụ l'eshinu Chileke meru gẹ Kéreshi shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ bẹ ọ tọ nwụhubaedu ọzo. Anwụhu ta abyadụ akabaa ya ike ọzobaa.

\VS{10}Anwụhu ọphu ọ nwụhuru bụ l'ọ nwụhuru mgbo lanụ kpoloko kpẹekpu g'o mekpee iphe-ẹji. Ndzụ ọphu ọ dzụ nta-a bụwaru gẹ yẹe Chileke bụru nanụ jasụwaruroya.

\VS{11}Nokwaphọ g'unu a-gụje onwunu l'unu bụwaa ndu nwụhuru anwụhu mẹ a -bya l'ẹka iphe-ẹji nọ. Ọle eshinu unu lẹ Kéreshi Jizọsu tụgbawaru bụru nanụ bẹ bụwaa Chileke bẹ unu dzụru ndzụ.


\par }{\PP \VS{12}Unu te ekwekwa g'iphe-ẹji bụru eze l'ẹhu unu ọwa-a, bụ ọphu a-nwụhu anwụhu-a; k'ọphu bụ l'ọo ẹjo-iphe, agụ unu, ọ sụru g'unu mee bẹ unu e-meje.

\VS{13}Unu te ewokwaru iphe, nọ unu l'ẹhu g'ọ hahabẹ nwanshịi haarụ iphe-ẹji g'ọ bụru iphe, o gude ejepfu iphe, pfụru ọto ọgu. Ọ chia iphe, unu e-me bụ g'unu woru onwunu hagbuaru Chileke l'unu bụwaa ndu shi l'ọnwu fụta bya anọdu ndzụ. Ọo ya bụ gẹ Chileke egude unu alwụ ọgu iphe, pfụru ọto.

\VS{14}Iphe-ẹji ta akaẹdu unu ike; eshinu ekemu ekeẹduru unu ẹgbu; kẹle nta-a bẹ Chileke gudewaa eze-iphe-ọma iya tọo unu l'ẹgbu ekemu ono.


\par }{\SH Abụru ohu k'apfụbekoto
\par }
{\PP \VS{15}Sụ-a; ?ọ pfụru l'anyi anọduwaro eme iphe-ẹji; opfu l'eze-iphe-ọma kẹ Chileke tọfuwaru anyi; ẹbe ekemu ekeẹduru anyi ẹgbu tọ? Tụswekwa!

\VS{16}Unu ta amahaadaa lẹ teke unu woru onwunu haarụ nemadzụ bya emeje iphe, o pfuru g'ohu iya bẹ unu bụwaa ohu onye ọbu, unu emeje iphe, o pfuru ọbu. Teke ọ bụ l'unu woru onwunu haarụ iphe-ẹji; bụru ohu iya; unu anwụhu anwụhu, bụ iphe, tso iphe-ẹji l'azụ. Teke ọ bụkwanu l'unu emeje iphe, Chileke pfuru; ọo ya bụ l'ọo-gụa unu lẹ ndu pfụberekoto l'iphu iya.

\VS{17}Ọle mu ekele Chileke ekele l'ọ dụru teke unu shi bụru ohu iphe-ẹji; obenu lẹ nta-a bẹ unu gudewaa obu unu g'ọ ha eme iphe, bụ ọkpobe-opfu ono g'e ziru iya unu.

\VS{18}Eshinu a tọwaru unu l'ẹgbu, iphe-ẹji shi kee unu bẹ unu bụwaa ohu k'apfụbekoto.

\VS{19}Mu gudeakwaa ẹhu ohu lẹ nnajịuphu iya anmarụ unu ẹtu; ọdumeka bẹ iphe, mu epfu te edokwa unu ẹnya. Ẹgube ono unu shi woru onwunu haarụ ẹjo umere, rehuru erehu; waa akabaa eme iphe, apfụduru-ọto g'e-shi g'iphe-ẹji akabaa shii ono; bụkwapho g'unu e-woru onwunu haarụ eme iphe, pfụru ọto nta-a; g'e-shi gẹ ndzụ unu abụkotaru kẹ Chileke.


\par }{\PP \VS{20}Kẹle teke unu shi bụru ohu iphe-ẹji; bẹ unu eshidu eyeru apfụbekoto ọnu.

\VS{21}?Bụhunu urwu gụnu bẹ unu ritaru l'ẹjo-iphe ono, unu shi eme ono; mbụ iphe ono, iphere iya byaru adụ unu nta ono? Kẹle ẹka iphemiphe ono sụberu ishi bụkwa anwụhu.

\VS{22}Obenu lẹ nta-a bẹ a tọwaru unu l'ẹgbu ono, iphe-ẹji shi kee unu ono; unu bụwaru ohu Chileke. Urwu, unu ritaru iya bụru lẹ ndzụ unu bụkotawaa kẹ Chileke. Ẹka ọ sụberu ishi bụru ndzụ ojejoje.

\VS{23}Ụgwo, aanata l'iphe-ẹji bụkwa anwụhu; iphe-ọma, Chileke eme bụkwanuru ndzụ ojejoje ọphu shi Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi l'ẹka.




\par }\Chap{7}{\SH Ẹtu iphe, emeje nụ l'alụlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sụ-a; ụnwunna mu; ?unu ta amadụ lẹ teke ekemu bụ-beru ishi lẹ ndzụ nemadzụ bụ teke onye ono nọ ndzụ? Ọ kwa unubẹ ndu tụkoru maru ekemu bẹ mu epfuru.

\VS{2}Kẹle ekemu bụ lẹ nwanyị, alụ ji nọfutaje l'ẹka ji iya jasụkporu teke ji iya l'a-nọ-beru. Ọle teke a nọnyaaru; ji iya nwụhu bẹ o nwewaa onwiya. Ekemu ono, shi gudepyabẹ iya nụ ono ta adụedu iphe, ọ bụ.

\VS{3}Bụ iya bụ lẹ teke ji iya nọkwadu ndzụ; o je alụru ji ọzo; l'aasụ l'oori ogori; teke ọ bụ lẹ ji iya nwụhuwaru; l'ọ bụru nwanyị eke ji. Ekemu te egudepyabẹdu iya. Ọ tọ bụedu iya eri ogori mẹ o -je alụru ji ọzo.

\VS{4}Sụ-a; noo g'ọ dụ l'ẹhu unu bụ ono; ụnwunna mu. Ọo ekemu shi bụru ji unu; ọle unu lẹ Kéreshi tụgbawaru nwụhu. Ọo ya bụ l'eshi ọphu unu nwụhuwaru bẹ ekemu abụedu ji unu. Ẹbe ọ dụedu iphe, unu l'iya jigba. E mechaa; unu bya adzụru ndzụ ọzo teke ono, Kéreshi tetaru dzụru ndzụ ono. Nta-a, bẹ bụwaa onye ono, shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ ono bụ ji unu; k'ọphu anyi a-dzụru ndzụ, pfụru ọto meje iphe, dụ Chileke ree.

\VS{5}Kẹle teke ono, anyi shi nọdu ndzụ eme g'ọ gụru anyi ono bẹ ẹgu ẹjo-iphe, shi anọduje enwu phuruphuru l'ẹhu anyi meru anyi shi anọduje eme iphe-ẹji. Iphe, tso eme iphe-ẹji ono bụkwanuru ọnwu.

\VS{6}Ọle nta-a bẹ a dzọwaru anyi l'ẹka ekemu. Anyi nwụhuwaru; nahụ iphe ono, shi kee anyi ẹgbu ono. Ọo ya bụ l'anyi etsowaa ụzo ndzụ ọ̀phúú ọphu shi l'ẹka Unme-dụ-Nsọ ejeru Chileke ozi. Anyi te etsohẹdu akahụ ụzo ono, bụ iya bụ ekemu ono, e deru l'ẹkwo ono gude eje iya.


\par }{\SH Ekemu waa iphe-ẹji
\par }
{\PP \VS{7}?Bụ gụnu bẹ anyi e-pfu nta? Ekemu l'onwiya ?ọ bụ iphe-ẹji tọo? Tụswekwa! Mu tege amakwaru iphe, bụ iphe-ẹji; ọme ekemu ta adụ. Mu tege amakwaru iphe, bụ nchamẹnya ọme ekemu ta asụ: “G'iphe onye ọzo ta agụjekwa ngu.”

\VS{8}Iphe-ẹji shinu l'ekemu ono kpata ụzo je akpatsushia mu iphe, bụkpoo ẹgu ẹjo-iphe ọzo, dụgbaa nụ. Kẹle ekemu -adụdu bẹ iphe-ẹji nwụhukwaru anwụhu.

\VS{9}Mbẹdua l'onwomu dụru teke mu shi nọdu ndzụ; ọphu mu amadụ k'ekemu. A nọnyaa mu bya amaru k'ekemu ono; iphe-ẹji jakerehu mu l'ẹhu; ọ bụru mu anwụhu.

\VS{10}Ekemu onoya bụ ekemu, gege eme g'a nọdu ndzụ ono gbẹ bya abụru ikpe bẹ ọ nmarụ.

\VS{11}Kẹle iphe-ẹji kpatarụ ụzo; gude ekemu ono wọpyabe mu l'ụgho; shi l'ekemu ono woru mu gbua.


\par }{\PP \VS{12}Ọo ya bụ l'ekemu l'onwiya dụ nsọ. Iphe ono, a sụru g'e meje ono dụ nsọ; bya abụru iphe, pfụru ọto; bya adụ ree.

\VS{13}?Ọ pfụru l'ọo iphe ono, dụ ree ono gbẹ kpatarụ mu anwụhu tọ? Tụswekwa! Ọ kwa iphe-ẹji gude iphe ono, dụ ree ono kpatarụ mu anwụhu g'ee-shi g'iphe-ẹji abụru iphe, aa-hụma l'ọ bụ iphe-ẹji. Ọo ya bụ lẹ Chileke shi l'iphe, e deru l'ekemu eme g'iphe-ẹji goshigbua gẹ yẹbe iphe-ẹji dụ-be ideyideyi.


\par }{\SH Iphe labọ adzọ ẹnya l'ẹhu amadụ
\par }
{\PP \VS{14}Iphe, anyi maru bụ l'ekemu shi Unme Chileke l'ẹka; obenu lẹ mu bụ nemadzụ mmanụ, iphe-ẹji gbaru ohu.

\VS{15}Umere mu l'onwomu agbachịjekwa mu ẹnya; kẹle mu te emejedu iphe, dụ mu g'a sụ lẹ mu meru iya. Iphe, mu emejechia bụ iphe, dụ mu ashị ememe.

\VS{16}Sụ eshi ọphu iphe, mu agbẹje eme bụ iphe, mu maru l'ọ tọ dụdu mu ree; ọo ya bụ lẹ mu kweru l'ekemu dụ ree.

\VS{17}Ọ n'iya-a bụ l'ọ tọ bụdu mbẹdua l'eme iya. Iphe, eme iya nụ bụ iphe-ẹji ono, buwaa mu ebubu l'ẹhu ono.


\par }{\PP \VS{18}L'iphe, mu maru bụ l'ọ tọ dụkpodaa iphe, dụ ree, nọ mu l'obu ililekpọo, bụ iya bụ l'obu ẹgube nemadzụ, mu shi bụru teke mu shi anọduje eme ẹjo-iphe, agụgbabe mu nụ. Mu emeje gẹ mu mee iphe, dụ ree l'ememe; ọle mu ta adụjedu ike mee ya.

\VS{19}Kẹle mu te emejedu iphe, dụ ree, dụ mu g'a sụ lẹ mu meru iya. Ọo 'ẹpho ẹjo-iphe ono, ata dụdu mu gẹ mu mee ya ono bẹ mu emeje.

\VS{20}Sụ-a; ọ -bụru l'iphe, mu agbẹje eme bụ iphe, adụdu mu ree; ọ n'iya bụ l'ọ tọ bụdu mbẹdua l'eme iya. Iphe, eme iya nụ bụ iphe-ẹji ono, buwaa mu ebubu l'ẹhu ono.


\par }{\PP \VS{21}Noo ya bụ; mu shi ẹgube ono hụma ekemu, dụ adụdu; l'ọ bụjeru; teke mu eme gẹ mu mee iphe, dụ ree; ọ bụerupho ẹjo iya akpatajẹ mu ụzo l'ẹhu.

\VS{22}Mu -bya l'ime onwomu bẹ ekemu kẹ Chileke anọdujekpokwaa atsọ mu ụtso l'obu.

\VS{23}Obenu lẹ mu hụmaru ekemu ọzo, anọduje adzọ ụzo l'ẹhu mu. Ekemu k'ono bẹ yẹle ekemu ọphu dụ mu ree l'egomunggo phọ anọduje akpa ẹnya. L'ọ tụa mu mkpọro kpụru mu nụ iphe-ẹji. Ọ bụru ekemu k'ono bẹ aatụjeru mu ekemu ọphu kpụ mu lẹ ndzụ.

\VS{24}Nshịo mu! ?Bụkpoo onye a-dzọ mu l'ogwẹhu ọwa-a, edu mu ala l'ọnwu-a?

\VS{25}Nta bẹ mu nọ l'ẹka Jizọsu Kéreshi, bụ Nnajịuphu anyi ekele Chileke ekele. Mbụ lẹ mu egudeje egomunggo eme ekemu kẹ Chileke l'onwomu; mu egude anụ-ẹhu mu eme ekemu k'iphe-ẹji.




\par }\Chap{8}{\SH Unme, l'anụje ndzụ ọ̀phúú
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ọo ya bụ lẹ ntamanụ-a bẹ ọ tọ dụedu ikpe, nmakwadụru ndu nọ l'ẹka Kéreshi Jizọsu; ndu te emeẹdu iphe, agụ phẹ ẹgu ememe; gbahaa iphe, Unme Chileke sụru g'ẹphe mee.

\VS{2}Kẹle ekemu ọphu Unme Chileke atụru mu nta-a bụ ike, eshije Kéreshi Jizọsu l'ẹka duru nemadzụ bahụ l'ụzo ndzụ. Ọ bụru ike ono tọfuwaru mu l'ike k'ekemu, bụ iya eshije l'iphe-ẹji duru nemadzụ bahụ l'anwụhu.

\VS{3}Iphe, ekemu adụdu ike mee opfu lẹ nemadzụ ta adụjedu ike mee g'ekemu pfuru bẹ Chileke mewaru. O yewaru Nwa iya gẹdegede; ọ bya abụru nemadzụ; nweru anụ-ẹhu, iphe-ẹji anọduje akpasa ụzo l'ẹhu g'ẹhu k'anyi; bya emee onwiya ngwẹja gwefu iphe-ẹji, anyi meru; shi nno mebyia ike k'iphe-ẹji ono. Chileke shi l'ẹhu ono, Kéreshi nweru ono nmaa iphe-ẹji ikpe.

\VS{4}Iphe, Chileke gude mee iphe ono bụ k'ọphu anyi a-dụ ike meẹbekota iphe, pfụru ọto ono, ekemu pfuru ono. Kẹle nta bụwaa Unme Chileke bẹ anyi etso; anyi te etsoẹdu anụ-ẹhu.

\VS{5}Kẹle ndu etso anụ-ẹhu bụepho g'ẹphe e-me mee iphe, dụ anụ-ẹhu ree bẹ adụje phẹ l'obu. Ndu etso Unme-dụ-Nsọ bụru iphe, ọ sụru g'ẹphe mee bẹ ẹphe emeje.

\VS{6}Kẹle akpọru obu ye l'eme iphe, dụ anụ-ẹhu ree bụkwa ọnwu; akpọkwanuru obu ye l'eme iphe, dụ Unme-dụ-Nsọ ree bụru ndzụ waa ẹhu àgù.

\VS{7}Noo kẹle akpọru obu ye l'eme iphe, dụ anụ-ẹhu ree bụ ọhogu Chileke; kẹle o too tsodu ekemu Chileke; ọphu ọ byadu etso iya.

\VS{8}Ọphu ndu emeje iphe, dụ anụ-ẹhu ree 'abyadu adụ ike mee iphe, dụ Chileke ree.


\par }{\PP \VS{9}Obenu l'unubẹdua te emejedu uche unu. Ọ bụwaa iphe, Unme-dụ-Nsọ epfu bẹ unu eme; bụkwa mẹ ọ -bụru-a lẹ Unme kẹ Chileke buphọ ebubu l'ime ẹhu unu. Iphe, bụkpoo onye enwedu Unme kẹ Kéreshi ono ta abụkwa onye nkiya.

\VS{10}Tẹme l'ọ -bụru lẹ Kéreshi bu unu ebubu l'ẹhu; bẹ ogwẹhu unu ta anọekwa ndzụ eme iphe-ẹji; obenu lẹ Unme Chileke bụwaa ndzụ l'ẹhu ndu pfụberekoto.

\VS{11}Teke ọ bụ lẹ Unme kẹ Chileke ono, meru gẹ Jizọsu shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ ono, bu l'ime unu; ọo ya bụ lẹ yẹbedua ono, meru gẹ Kéreshi Jizọsu shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ ono l'e-mekwaphọ g'ẹhu unu ono, bụ ọphu a-nwụhu anwụhu ono dzụru ndzụ. Chileke e-shi lẹ Unme-dụ-Nsọ ono, bu unu l'ẹhu ono mee iphe ono.


\par }{\PP \VS{12}Ọo ya bụ; ụnwunna mu; anyi jikwa ụgwo, abụdu g'anyi meje iphe, dụ anụ-ẹhu ree.

\VS{13}Lẹ teke unu eme iphe, dụ anụ-ẹhu ree bẹ unu a-nwụhukwa anwụhu. Obenu teke ọ bụ l'unu shi l'ẹka kẹ Unme-dụ-Nsọ kpagbua umere ono, shi l'anụ-ẹhu unu ono; ọo ya bụ; unu anọdu ndzụ.

\VS{14}L'ọ kwa iphe, bụkpoo ndu kweru gẹ Unme-dụ-Nsọ bụru onye a-nọdu edu phẹ nụ bụ ụnwu Chileke.

\VS{15}Lẹ Unme-dụ-Nsọ, Chileke nụru unu ta abụkwa Unme, e-me g'unu bụru ohu k'ọphu ndzụ a-nọdu agụ unu. Ọchia iphe, unu natarụ bụ Unme, e-me g'unu bụru ụnwu kẹ Chileke; anyi shi ẹgube ono arakuje iya sụ: “Abba! Nnana!”

\VS{16}Ọ bụru Unme Chileke ono l'onwiya bẹ anọduje agba ekebe l'obu anyi l'anyi bụwaa ụnwu kẹ Chileke.

\VS{17}Ọo ya bụ l'ọ -bụru-a l'anyi bụwaa ụnwu iya; ọ n'iya bụ l'anyi bụwaa ndu Chileke a-nụ iphe, o kweru ụnwu iya ukwe iya. Ọo-nụ anyi iphe ono, ọ nụwaru Kéreshi ono. L'ọ -bụru-a l'anyi lẹ Kéreshi tụgbaru eje iphe-ẹhuka bẹ Chileke e-mechakwaa mee g'anyi gbarụ mgba l'ọdu-biribiri kẹ Kéreshi.


\par }{\SH Ọdu-biribiri ọphu dụ l'iphu
\par }
{\PP \VS{18}Iphe, doru mu ẹnya bụ l'iphe-ẹhuka ọwana, anyi eje nta-a ta asụkpoda nụ g'ee-wota iya atụ eyeru ẹgube ọdu-biribiri, Chileke e-mechaa dobe anyi.

\VS{19}Iphemiphe, Chileke meru ememe bẹ ọonma anmanma l'ẹhu g'ẹphe hụma teke Chileke e-goshi ụnwu iya l'ọdu-biribiri ono.

\VS{20}Kẹle iphemiphe ono, Chileke meru ememe ono bẹ Chileke tụru ọnu g'ọ tụko bụru iphe, larụ l'iswi. Ẹbe ọ bụkwa iphemiphe, Chileke meru ememe meru iphe-ẹji k'onwiya. Ọ kwa iphe, tso ikpe, Chileke nmarụ nemadzụ lẹ nemadzụ mesweru. Ọle Chileke mekwarụpho g'iphemiphe ono, o meru ememe ono lekwaphọ ẹnya

\VS{21}l'ujiku lanụ bẹ ya a-gọshi ọnu ono, ọ tụru iya sụ g'o rekashịhu ono. Ọogbe teke ono mee g'iphemiphe ta abụheru ohu iphe-ẹji; g'ọ bahụ-chia l'ọdu-biribiri k'ụnwu yẹbe Chileke.

\VS{22}Iphe, anyi maru bụ l'iphemiphe, Chileke meru ememe l'atsụgbaa ude iphe-ẹhuka gẹ nwanyị, ime eme; mbụkwa byasụ nta-a.

\VS{23}Ọle ọ tọ bụlekwaa phẹ-a kpụrumu. Anyịbedua l'onwanyi, bụ ndu nwewaru Unme Chileke; mbụ Unme, Chileke yeru anyi l'ẹhu gude goshi lẹ ya e-mechaa meeru anyi iphe ono, o kweru anyi ukwe iya ono; l'atsụkwapho ude; g'anyi ele ẹnya gẹ Chileke mee anyi g'anyi bụru ụnwu iya, g'ọ gbata ogwẹhu anyi l'ophu.

\VS{24}Kẹle a dzọtawaru anyi; ọ bụru iya bụ iphe, anyi elekwadu ẹnya teke oo-dzu oke. Kẹle ọ -bụru lẹ nemadzụ natawaru iphe, oole ẹnya iya; ?o lekwadụ ẹnya iya kẹ gụnu ọzobaa?

\VS{25}Teke anyi teke anatadụ iphe, anyi ele ẹnya iya; ọo ya bụ; anyi ata nshi nọdunupho ele ẹnya iphe ọbu.


\par }{\PP \VS{26}Nokwaphọ gẹ Unme Chileke anọduje eyeru anyi ẹka; kẹle ike ta adụdu anyi; tẹme ẹbe ọ bụdu l'anyi maru g'e pfuje anụ Chileke g'ọ gbaru anyi. Ọo ya bụ l'ọo Unme-dụ-Nsọ l'onwiya egudeje atsụ ude ọphu bụepho yẹbedua maru iphe, o pfuru epfu anụru anyi Chileke.

\VS{27}Ọo Chileke, bụ yẹbedua, l'enyoje ime obu nemadzụ bẹ mawaru iphe, bụ uche kẹ Unme-dụ-Nsọ; kẹle Unme-dụ-Nsọ anọduje epfu anụ Chileke l'iswi ẹhu ndu-nsọ lẹ g'ọ dụ Chileke ree.


\par }{\PP \VS{28}Anyi maru l'iphemiphe, eme l'ẹhu ndu yeru Chileke obu anọduje emekọta g'ọo-dụru phẹ lẹ ree; mbụ ndu Chileke kuru g'ọ tụberu.

\VS{29}Kẹle Chileke mahawarụ ndu nkiya tẹme mgboko dụ; bya ahọtahawaa phẹ g'ẹphe bụru ndu a-dụ gẹ Nwa iya dụ; gẹ Nwa iya ono bụru ọgerenya mẹ a -gụjekwanu ụnwunna iya l'ophu.

\VS{30}Ọo ndu Chileke họtahawaru bẹ o kuru. Ọ bụru ndu ono, o kuru ono bẹ ọ gụru lẹ ndu pfụberekoto. Ọ bụru ndu ono, ọ gụru lẹ ndu pfụberekoto ono bẹ o dobewaru l'ọdu-biribiri iya.


\par }{\SH N-yemobu Chileke l'ẹhu ndu kẹ Kéreshi
\par }
{\PP \VS{31}?Bụ ọnu gụnu bẹ anyi e-yebaa l'iphemiphe ono nta? Ọ -bụru lẹ Chileke agbaru anyi ọdzori; ?bụ onye sụru g'oo-me anyi gụnu?

\VS{32}Mbụ onye ono te sephuduru Nwa iya azụ; obenu l'ọ gbẹchia duru iya ye g'ọ bya anwụhu-chiru anyi g'anyi ha. ?Bụ ẹgube iphe gụnu bẹ ọ tọo gbẹdu Nwa iya ono l'ẹka nụ anyi kẹ mmanụ?

\VS{33}?Bụ onye sụru eku ndu Chileke họtaru ikpe? L'ẹka ọ gbẹ bụwaru Chileke l'onwiya meru g'ikpe kalẹru phẹ.

\VS{34}?Bụ onye bẹ sụru phẹ anma ikpe? Ọo kwa Kéreshi Jizọsu l'onwiya bụ onye gude iswi ẹhu phẹ nwụhu. Ọphu ọ bụledaa ono kpẹekpu; ọphu kachaakpọnu bụ l'o shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ je anọdu l'ẹkutara Chileke epfu anụru anyi Chileke.

\VS{35}?Ọ dụkpooru iphe, sụru akpọshi gẹ Kéreshi te eyehẹ anyi obu? ?Bụ eje iphe-ẹhuka; tọo oke mkpa; tọo mkpawere; tọo ẹgu ememe; tọo ta ahụma iphe, gagbobe l'upfu? ?tọo iphe, alọ ishi onwonye alọlo? ?Tọo l'e gbugburu anyi lẹ mma sụru iya ememe?

\VS{36}Ọ dụa g'iphe, e deru sụ:

\par }{\Q “Ọo l'iswi ẹhu ngu bẹ ọ tọ

\par }{\QB dụdu teke

\par }{\QB ọnwu ta anọdujedu

\par }{\QB eme g'o gbua anyi

\par }{\QB mbọku-mbọku.

\par }{\Q Aanọduje eme anyi g'atụru,

\par }{\QB a chịtaru eje egbushi.\FTNT{*}{{\FR 8:36 }{\FR{8:36
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 44:22}}{\FT{.}}}”


\par }{\MM \VS{37}Ọ tọ dụkpodaa; noo l'iphemiphe ono e-mekọta; ọle anyi eshije l'ẹka onye ono, yeru anyi obu onoya kakọta iya ike; mekpee ya.

\VS{38}L'ọphu doru mu ẹnya bụ l'anwụhu; ọzoo ndzụ; ọzoo ndu ojozi-imigwe; ọzoo ndu ọchi-ọha imigwe; ọzoo ndu ọkpehu dụ; ọzoo iphe, dụ nta; mẹ ọphu e-mechaa dụ nụ;

\VS{39}ọzoo igwe; ọzoo alị; ọzokpoo iphemiphe ọzo, Chileke meru ememe; ta adụdu ọphu sụru akpọshi gẹ Chileke te eyehẹ anyi obu ọphu, o shi l'ẹka Nnajịuphu anyi, bụ Kéreshi Jizọsu yee anyi.




\par }\Chap{9}{\SH Chileke lẹ ndu ọ họtaru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Iphe, mu epfu bụ ọkpobe-opfu. Mu bụ onye kẹ Kéreshi; ẹbe mu adzụdu ụka. Unme-dụ-Nsọ bu mu ebubu l'ime obu bya emeje g'obu mu marwetajẹ iphe, gbaru iya nụ. Ọ bụru obu mu ono meru g'o doo mu ẹnya lẹ mu ta adzụdu ụka.

\VS{2}Aphụ ejije mu obu. Ẹbe ọ dụdu teke ọ tọ nọdujedu atsụ mu l'ẹhu; k'ọphu oorwujechaa mu l'anụ mee

\VS{3}Ọoduje mu g'a sụ lẹ mu bụ onye a tụru ọnu; ọphu mu lẹ Kéreshi atụgbaeduru; mẹ ọ -bụru l'ọo iphe ono a-dzọ ndu anyi lẹ phẹ bụ mee lanụ;

\VS{4}bụ iya bụ ụnwu Ízurẹlu. Ẹphebedua bẹ Chileke họtaru g'ẹphe bụru ụnwu iya. Ọ bụru phẹ bẹ o goshiru ọdu-biribiri iya; ẹphe l'iya nọdu l'ọgbandzu, ukwe-iphe tso. O goshi phẹ g'a-abajẹru iya ẹja.

\VS{5}Ẹphe bụ awa ndiche anyi phẹ; tẹme Kéreshi l'onwiya bụru eri phẹ; mẹ a -bya l'abụbu, ọ bụ nemadzụ. G'e tuje Chileke, kangokọtaru iphemiphe ẹpha jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii. Nokwa g'ọ dụ.


\par }{\PP \VS{6}Sụ-a; ẹbe ọ bụkwanu kẹ g'a sụ l'iphe ono, Chileke pfuru ono bụwaa iphe-mmanụ; kẹle ọ tọ bụgbabekwa ndu shi lẹ Ízurẹlu bụ ọkpobe ndu Ízurẹlu.

\VS{7}Ọphu g'ẹphe ha abụebedu ọkpobe ụnwu Ébirihamu opfu l'ẹphe bụ awa iya. Ọ kwa g'ọ dụchia baa: “Ọo ndu shi l'ọkpa Áyizaku bẹ bụ ndu a-bụru ụnwu ngu kpụrumu.”

\VS{8}Iphe, iphe ono egoshi bụ l'ọ tọ bụdu iphe, bụ ndu a nwụru anwụnwu mmanụ bẹ bụ ụnwu Chileke. Ọo ndu Chileke kweru Ébirihamu ukwe l'ọo-nwụta bụ ndu aagụ eye l'ọkpobe ụnwu Ébirihamu.

\VS{9}Lẹ gẹ Chileke gude kwe Ébirihamu ukwe-iphe ono bụ l'ọ sụru iya: “Ẹgube nta apha ọzo bẹ mu a-bya agbaphee ngu; Sera anwụta nwa nwoke.”


\par }{\PP \VS{10}Ẹbe ọ bụledaa ono kpụrumu; ụnwu Ribeka tụkokwa shi lẹ nna lanụ, bụ Áyizaku, bụ iya bụ nna anyi kẹ ndiche.

\VS{11}Mbụro teke eteke anwụdu ụnwegirima labọ ono; ọphu ẹphe eke emedu iphe, dụ ree; ọzoo iphe, dụ ẹji bẹ o pfuru opfu ẹhu phẹ; k'ọphu iphe, Chileke tụberu e-me; lẹ k'ahọta, ọ họtaru ndu nkiya, l'ẹbe abụ l'ẹphe meru ree; ọzoo l'ẹphe meru ẹji.

\VS{12}Ọ bụru iya meru g'o gude a sụ Ribeka: “Ọo onye k'ọgerenya e-mechaa ejeru onye kẹ nwata ozi.”

\VS{13}Bụ iya bụ iphe, e deru sụ: “Jiékọpu bẹ mu yeru obu; Ịso dụkwanu mu ashị.”


\par }{\PP \VS{14}?Dẹnu g'anyi e-ye iya ọnu nta? ?Anyi a-sụ lẹ Chileke te emeduru iphe, pfụru ọto tọo? Tụswekwa!

\VS{15}Kẹle ọ sụru Mósisu: “Ọ -dụru onye ọ dụ mu gẹ mu phụaru obu-imemini; mu aphụaru iya ya. Teke ọ dụru onye ọ dụ mu gẹ mu doberu obu-ọma; mu edoberu iya ya.”

\VS{16}Ọo ya bụ l'ọ tọ bụdu uche nemadzụ; ọzoo iphe, eeme l'ẹka; ọo Chileke aphụje obu-imemini.

\VS{17}Kẹle ẹkwo-opfu Chileke pfukwaru sụ lẹ Chileke sụru Fero: “Iphe, mu gude mee ngu eze ta adụkwa iphe ọzo, ọ bụ; gbahaa gẹ mu egude ngu goshi g'ike mu ha; wafụa gẹ ndiphe mgburugburu eshi nno maru onye mu bụ.”

\VS{18}Ọo ya bụ lẹ Chileke bụ onye ọ dụ iya g'ọ phụaru obu-imemini bẹ ọ phụjeru iya; ọ nọdu akpọ-chije obu onye dụ iya g'ọ kpọ-chia ya.


\par }{\SH Ẹhu-eghu mẹ obu-imemini kẹ Chileke
\par }
{\PP \VS{19}Ịi-sụkwa mu rọ: Ọ -bụru l'ọ dụ ẹgube ono ?bụhunu gụnu meru g'o gude Chileke nọdu anọdujekwapho ata nemadzụ ụta? Chileke -gbẹ tụbewaa l'ọo ọwa-a iphe, ya e-me; ?bụ onye sụru akpọshi iphe, Chileke tụberu lẹ ya e-me?

\VS{20}Ọle gụbe nwa nemadzụ ọphu a-sụ l'iphe, Chileke meru ta adụdu ree; ?Ị bụ gụnu? ?Iphe, a kpụru l'ụrwa, ọojije onye kpụru iya nụ sụ: “?Ọ nwụru ịnwagha bẹ o gude ị kpụa mu g'ị kpụru mu-a?”

\VS{21}?Tọbudu ọ-kpụ-ite maru g'oo-me ụrwa iya? Ọ -dụ iya g'o gude uzi ụrwa lanụ kpụa ite labọ gẹ nanụ bụru ite, e meru ọna; ọphuu abụru ite, e medụru ọna; ?tọo kpụdu iya?


\par }{\PP \VS{22}?Ịi-sụkwanu agha mẹ ọ -bụru l'ọo Chileke eme ẹgube ono? Ọ dụru ndu Chileke meru gẹ ya gude goshi oke-ẹhu-eghu iya; waa g'ike iya beru. A makwarụ-a lẹ ndu ono gbawaru g'o gege egude oke-ẹhu-eghu iya mebyia phẹ; ọle ọotaru phẹ nshi shii.

\VS{23}Ọ dụkwanuru ndu ọphu Chileke gude eme gẹ ya goshi l'ọdu-biribiri iya te nwedu ẹtu. Ndu k'ono bẹ ọ phụru obu-imemini, bụ iya bụ ndu ono, ọ tụbehawaru lẹ yẹle ẹphe a-gbaru l'ọdu-biribiri iya ono.

\VS{24}Ọ bụru anyịbe ndu k'ono, o shi lẹ ndu Jiu mẹ ndu abụdu ndu Jiu kua ono bẹ ọ phụru obu-imemini ono.

\VS{25}Ọ bụru iphe ono bẹ o pfuru l'ẹkwo Hosiya sụ:

\par }{\Q “Ndu eshidu bụru ndibe mu

\par }{\QB bẹ mu e-mechaa kua

\par }{\QB ndibe mu.

\par }{\Q Ọha ono, mu eshidu yee obu

\par }{\QB ono bẹ mu e-mechaa

\par }{\QB kua ndu mu yeru obu.


\par }{\Q \VS{26}Tẹme ọ bụru l'echilabọ ẹka

\par }{\QB ono,

\par }{\QB e shi sụ phẹ l'ẹphe ta

\par }{\QB abụdu ndu kẹ Chileke

\par }{\QB bẹ aa-nọdu kua phẹ

\par }{\QB ụnwu Chileke;

\par }{\QB mbụ Chileke nọ ndzụ.\FTNT{*}{{\FR 9:26 }{\FR{9:26
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Hos 1:10}}{\FT{.}}}”


\par }{\MM \VS{27}Tẹme Azáya chikwaaphọ mkpu ẹhu ndu Ízurẹlu sụ: “Ụnwu Ízurẹlu -hakpọo mẹ obeta ẹphe je l'aha g'ẹja, kụru l'ẹnyimu; ọ kwaphọ nwa ndu ọphu abadu ishi bẹ aa-dzọta.

\VS{28}Noo kẹle Nnajịuphu e-mekọta iphemiphe, o pfuru ndiphe. Oo-mechachaa ya ẹgwegwa; mee ya rengurengu g'ọo-dụ.”

\VS{29}Ọ dụhukwaa g'iphe, Azáya pfuhawarurọ tẹme o mee sụ: “Ọ tọ bụ lẹ Chipfu, bụ Ọkalibe-Kakọta-Ike te ekwedu g'awa anyi bvụebe mẹ anyi abvụ gẹ Sọdomu; mbụ mẹ o mee anyi iphe, o meru Gọmóra.”


\par }{\SH Ụpfu, adụ ndu Ízurẹlu l'ọkpa
\par }
{\PP \VS{30}Nta-a ?bụ awe bẹ anyi a-sụbekwanu iya ishi? Ndu ono, abụdu ndu Jiu ono, eshidu kukebe ẹhu eme g'a gụa phẹ lẹ ndu pfụberekoto ono; bụakwaa ndu pfụberekoto; kẹle ẹphe kwetarụ.

\VS{31}Obenu lẹ ndu Ízurẹlu, bụ ndu kukeberu ẹhu eme g'a gụa phẹ lẹ ndu pfụberekoto ono; ta adụkwa ike bụru ndu pfụberekoto.

\VS{32}?Ọ bụru gụnu kparụ iya? Ọo kẹle ẹphe te egudedu ekweta chọo ya; ọ gbẹ bụru iphe, ẹphe gude ike k'ẹka phẹ meta; opfu l'ẹphe eme iphe, ekemu pfuru bẹ ẹphe gude chọo ya. Ẹphe jenụ evukota oke mkpuma ono daa iko.

\VS{33}Ọ bụru iya bụ iphe, e deru sụ:

\par }{\Q “Unu hụmakpodapho!

\par }{\QB Mu woakwaru

\par }{\QB mkpuma,

\par }{\QB a-nọdu adụ ndiphe ụpfu

\par }{\QB tọgbo lẹ Zayọnu;

\par }{\QB mbụ mkpuma ẹphe

\par }{\QB e-vukota daa iko.

\par }{\Q Ọphu onye kweru nkiya

\par }{\QB abyadụ akwa izimanụ.\FTNT{†}{{\FR 9:33 }{\FR{9:33
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 28:16}}{\FT{.}}}”




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}Ụnwunna mu; iphe, dụkpoo mu ree l'obu; tẹme ọ bụru iphe, mu anọduje epfu anụ Chileke g'o meeru iya ndu Ízurẹlu bụ g'o mee g'a dzọo phẹ.

\VS{2}L'ọphu mu makpọoru bụ l'ọophu phẹ aphụphu l'ẹhu emeje uche Chileke; ọle ẹphe te egudedu mmamiphe eme iya.

\VS{3}L'eshinu ẹphe amadụ k'apfụbekoto ọphu shi Chileke l'ẹka; ẹphe gbẹ achọ apfụbekoto k'ẹka phẹ; bẹ ẹphe shi nno jịka eworu onwophẹ dẹe l'apfụbekoto kẹ Chileke.

\VS{4}Lẹ Kéreshi meakwaru g'ekemu ta abụhe ụzo, Chileke shi agụ nemadzụ l'onye pfụberekoto; g'iphe, bụkpoo onye kweru kẹ Kéreshi bụru onye Chileke a-gụ l'onye pfụberekoto.


\par }{\SH Ndzọta bụ kẹ ndu kẹ Kéreshi
\par }
{\PP \VS{5}Wakwa gẹ Mósisu deru k'apfụbekoto ọphu shi l'ekemu baa: “Onye eme iphemiphe ono bụkwa iya bẹ oo-gude nọdu ndzụ.”

\VS{6}Obenu l'ọ waa iphe, e deru lẹ k'apfụbekoto ọphu shi l'ekweta baa: “Ta adụkwa teke ii-je arị sụ: ?Bụ onye a-dụ ike laa l'imigwe.” Mbụ je ekuzeta Kéreshi.

\VS{7}Ọzoo; “?Bụ onye l'e-nyiba l'alị-maa?” Mbụ je ekufuta Kéreshi.

\VS{8}?Bụ gụnu bẹ eepfukwanu? “Opfu Chileke nọakwa ngu ntse. Ọ kwa iya bụ opfu, ịikpu l'ọnu; bya abụru iya bụ iphe, nọ ngu l'egomunggo.” Ọo ya bẹ bụ ozi-ọma ono, anyi ezi onoya, bụ iya bụ opfu k'ekweta-a.

\VS{9}Teke ọ bụ l'i gude ọnu ngu pfua ya hoo haa l'ọo Jizọsu bụ Nnajịuphu ọbu; bya egude ọkpoma ngu g'ọ ha kweta lẹ Chileke meru iya; o shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ; l'a dzọo ngu.

\VS{10}Onye gude obu iya g'ọ ha kweta; Chileke agụa ya l'onye pfụberekoto; ọ bụru ọnu bẹ eegudeje pfua kẹ Kéreshi hoo haa; l'adzọ onye ọbu.

\VS{11}L'e dekwaru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ: “Onyemonye, woru onwiya ye iya l'ẹka bẹ iphere tee mekwa.”

\VS{12}Ọ tọ dụekwa mkpọcha, dụ nụ. L'onye phọ bụ onye Jiu; onye ọphuu bụru onye Gurisu ta adụekwa; kẹle ọ bụhukwapho Nnajịuphu lanụ ono bụ Nnajịuphu phẹ g'ẹphe ha. Ọ nọdu emeru iphe, bụkpoo ndu epfuje anụ iya nụ eze-iphe-ọma, parụ ẹka apaa.

\VS{13}Kẹle “ọ kwa iphe, bụkpoo onye l'eku ẹpha Nnajịuphu bẹ aa-dzọta.”


\par }{\PP \VS{14}?Dẹnu g'ẹphe e-shikwanụ eku ẹpha iya m'ẹphe ekwetadụru nkiya? Tẹme ?dẹnu g'ẹphe e-shi kweta k'onye ẹphe teke anụmaswee nkiya? ?Dẹnukwanu g'ẹphe e-shi nụma iphe, adụdu onye pfuru phẹ iya nụ?

\VS{15}?Dẹnukwanu gẹ ndu-ozi-ọma e-shi je ezi ozi-ọma; l'ẹbe abụ l'e ziru phẹ g'ẹphe je? Ọ bụru iya bụ iphe, e deru sụ: “Lenu iphe, ọkpa phẹ ama; mbụ ọkpa ndu ezi ozi-ọma kẹ nchi adụ doo; tẹme ẹphe nọdu ezi iphe, dụ ree.”

\VS{16}Ọle ọ tọ bụebedu g'ẹphe ha bẹ meru iphe, ozi-ọma ono pfuru. Kẹle Azáya pfukwaru sụ: “Nnajịuphu ?bụhunu onye bẹ kweru kweta iphe, ọ nụmaru anyi l'ọnu?”

\VS{17}Ọo ya bụ l'ekweta shi l'anụma iphe. Iphe, aanụma bụkwanuru Opfu Chileke.


\par }{\PP \VS{18}Ọle gẹ mu jịeshikwa: ?Bụ anụma bẹ ẹphe ta anụmaduru ozi-ọma ọbu tọo? Waawakwa! Ẹphe nụmachacharu iya-a!

\par }{\Q “A nụma-dzukwaru olu phẹ

\par }{\QB l'ẹkameka l'eliphe.

\par }{\Q Mbụ l'opfu phẹ ngakọtaru

\par }{\QB eliphe jasụ

\par }{\QB l'ẹka igwe beru;

\par }{\QB alị beru.\FTNT{*}{{\FR 10:18 }{\FR{10:18
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Ebvu 19:4}}{\FT{.}}}”


\par }{\MM \VS{19}Mu byakwa ajịa sụ: ?Bụ ẹnya bẹ ozi-ọma ono eshidu doo ndu Ízurẹlu tọo? Lẹ Mósisu vuhaakwaru ụzo yee ya ọnu sụ:

\par }{\Q “Mu e-gude ọha, abụdu

\par }{\QB ọkpobe ọha

\par }{\QB meru okophoo ye unu l'ẹhu.

\par }{\Q Mu e-gude ọha, eme eswe

\par }{\QB kpatsu unu ẹhu-eghu.\FTNT{†}{{\FR 10:19 }{\FR{10:19
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Dit 32:21}}{\FT{.}}}”


\par }{\MM \VS{20}Tẹme Azáya kabakwaa ya rọ epfushi ike sụ:

\par }{\Q “Ọ kwa ndu te eshidu achọ

\par }{\QB mu nụ bẹ hụmaru mu

\par }{\QB nụ.

\par }{\Q Ọ bụru ndu te eshidu ajị ajị

\par }{\QB mu bẹ mu goshiru

\par }{\QB onwomu.\FTNT{‡}{{\FR 10:20 }{\FR{10:20
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 65:1}}{\FT{.}}}”


\par }{\MM \VS{21}Ọ byakwanụ l'ẹhu ndu Ízurẹlu; ọ sụ: “Ọ tọ dụdu teke mu ta amachịjedu ẹka gẹ mu heta ndu ono, bụ ndu kwefuru mu ike ono; mbụ ndu ẹjo-ọkpoma ono; g'ẹphe dakọbe lwaphuta azụ lwapfuta mu.\FTNT{§}{{\FR 10:21 }{\FR{10:21
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 65:2}}{\FT{.}}}”




\par }\Chap{11}{\SH Obu-imemini, Chileke aphụru ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mu byakwa ajịa ọzo sụ: ?Bụ ajịka bẹ Chileke jịkawaru ndu nkiya tọo? Tụswekwa! Mbẹdua l'onwomu bụkwa-a onye Ízurẹlu. Mu bụ oshilọkpa Ébirihamu; bya abụru onye ọkpa-ipfu Benjiaminu.

\VS{2}Chileke ta ajịkakwaru ndu nkiya, bụ ndu o vuru ụzo mahawarụ. ?Unu ta amadụ iphe, ẹkwo-opfu Chileke pfuru; mbụ gẹ Elayịjia gude chia Chileke ichi ndu Ízurẹlu sụ:

\VS{3}“Nnajịuphu; ẹphe tụkoakwaru ndu mpfuchiru nkengu gbuẹbe; bya enwukpọshia ọru-ngwẹja ngu. Ọ bụwaru mbẹdua phọduru kpoloko; ẹphe nọdu emekwaphọ g'ẹphe gbua mu.”

\VS{4}Ọle, ?Bụkwanu gụnu bẹ Chileke pfuru iya? Ọ sụru iya: “Mu dobekwaru iphe, ha g'ụnu nemadzụ iri l'ẹsaa l'ụmadzu ụkporo iri, bụ ndu teke ewosweeru ikpere gbuaru Balụ l'alị.”

\VS{5}Nokwaphọ g'ọ dụ nta. Ọ dụkwaru-a nwa ndu Chileke gudeẹpho k'eze-iphe-ọma, oome harụ họta.

\VS{6}Teke ọ bụkwanu l'ọo eze-iphe-ọma bẹ e gude họta phẹ; ọ n'iya-a bụ l'ọ tọ bụedu iphe, e setarụ l'akanya; ọdumeka bẹ eze-iphe-ọma ta abụekwa eze-iphe-ọma. Teke ọ bụkwanu l'ọo iphe, e setarụ l'akanya; ọ n'iya-a bụ l'ọ tọ bụedu eze-iphe-ọma; ọdumeka bẹ akanya ta abụekwa akanya.


\par }{\PP \VS{7}Sụ-a; ?bụ awe bẹ anyi a-sụbe opfu ọbu ishi nta-a? Ọ tọ bụebekwa ndu Ízurẹlu l'ophu natarụ iphe, ẹphe riru aphụ iya; ọ kwa ndu a họtaru natarụ iya. Ndu ọphuu bụkotaru ndu a kpọ-chiru ọkpoma.

\VS{8}Ọ bụru iya bụ iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ: “Chileke nụakwaru phẹ maa meru mgbẹnya nọdu erwe phẹ. Ẹphe te egudeẹdu ẹnya aphụ ụzo; ọphu ẹphe anụmajeedu iphe lẹ nchị byasụ ntanụ-a.”

\VS{9}Tẹme Dévidi pfukwaaphọ sụ:

\par }{\Q “Gẹ nri, ẹphe eri eriri

\par }{\QB bụkwaru phẹ

\par }{\QB ọ́nyà-ẹnu

\par }{\QB yẹle ọ́nyà-anụ,

\par }{\QB ẹphe a-nmalahụ.

\par }{\Q L'ọ bụru ụpfu dụ phẹ l'ọkpa;

\par }{\QB g'e gude iya gwata phẹ

\par }{\QB ụgwo iphe, ẹphe meru.


\par }{\Q \VS{10}G'ẹnya gbahụkwa phẹ ọchii

\par }{\QB g'ọ tọ dụ iphe,

\par }{\QB ẹphe a-hụma.

\par }{\Q G'apfụ hụfukwa phẹ bụkilii

\par }{\QB jasụ l'ojejoje.”


\par }{\PP \VS{11}Mu byakwa ajịa ọzo sụ: ?ọkpa kabẹ tsụa ndu Ízurẹlu ntsụ k'ọphu ẹphe darwuwaru alị; ẹbe ẹphe agbalihubaẹdu tọo? Tụswekwa! Ọchikwa l'ọkpa, tsụru phẹ ntsụ ono meru g'o gude ndzọta rwube ndu ọhozo; g'eeshikwanụ ẹgube ono gẹ ndu Ízurẹlu awata phẹ ekoru okophoo.

\VS{12}L'eshinu ọ bụ emeswe, ndu Jiu mesweru meru g'o gude urwu kwata gbaaru ndiphe mgburugburu. Uburu, butaru ndu Jiu mekwaaphọ g'urwu kwata gbaaru ndu abụdu ndu Jiu. Mbụ l'urwu a-kwatakwa kabaanụ shii ọkpobe akaka mẹ ndu Ízurẹlu g'ẹphe ha lwaphuta azụ lwapfuta Chileke.


\par }{\SH Ndzọta kẹ ndu abụdu ndu Jiu
\par }
{\PP \VS{13}Nta-a bụkwa unubẹ ndu abụdu ndu Jiu bẹ mu epfu eyeru. Sụ-a; eshinu mu bụ onye-ishi-ozi kẹ ndu abụdu ndu Jiu; bẹ mu gudekwa ozi ono eku onwomu.

\VS{14}K'ọphu bụ; g'ọ dụhabe; mu egudeje iya eme gẹ ndu alị mu ono awatarụ unu ekoru okophoo; gẹ mu eshi nno harụ phẹ dzọo.

\VS{15}L'ọ -bụru teke ẹphe jịkaru Chileke bẹ Chileke gbẹ mee gẹ yẹle ndiphe bya adụ lẹ ree; ?bụ gụnu e-mekwanụ mẹ Chileke nataẹ phẹ phọ ọzo? Ndu nwụhuru anwụhu a-gbẹshikwa dzụru ndzụ ọzo.


\par }{\PP \VS{16}L'ọ -bụru lẹ mebyi-iphe-mbụ ono dụ nsọ; bẹ mkpukorophu iya dụkotanaa nsọ. Ọ -bụru l'ọgbarabvu-oshi dụ nsọ bẹ ẹkali iya l'ophu dụkotaakwapho nsọ.


\par }{\PP \VS{17}Sụ-a; ndu Jiu dụ g'oshi olivu unuphu, a harụ ẹkali iya kwashịa. Unubẹdua, abụdu ndu Jiu bụru ẹkali-oshi olivu ẹgu, e wotaru bya edepfube l'ẹka a kwafụru ẹkali k'unuphu phọ. E depfube iya; ọ dzụru ndzụ. Nta-a bẹ unu shiwa l'ọgbarabvu olivu unuphu phọ amịtaje mini gude nọdu ndzụ.

\VS{18}Ọo ya bụ lẹ-a; te ejekwa asụ l'ọ tọ dụdu iphe, ẹkali iya ọphu a kwashịru phọ bụ. ?Bụ kẹ gụnu bẹ ii-gude eku onwongu? Nyatakwa l'ọ tọ bụdu ngu gudeshi ọgbarabvu-oshi ono; l'ọ chia ọgbarabvu-oshi ono gudeshi ngu.


\par }{\PP \VS{19}Ịi-gbẹnu sụ: “A kwafụakwaru ẹkali-oshi ono; g'e depfube mbẹdua.”

\VS{20}Ọle makwarụ l'iphe, kparụ iphe, e gude kwashịa ya bụkwa l'o to woduru onwiya ye Kéreshi l'ẹka. Gụbedua nyịkatakwanu pfụru pfụshia ike; kẹle i kwetarụ. Ọo ya bụ lẹ-a; te etsenụpho etsetse; gẹ ndzụ gụjekwa ngu.

\VS{21}Eshinu Chileke ahadụru ọkpobe ẹkali-oshi ono kẹ mmanụ; ?bụ-chia gụbedua bẹ ọo-ha kẹ mmanụ?

\VS{22}Nowarọ g'ii-gude hụma lẹ Chileke emeje odoo; hụmakwapho l'oomeje nemadzụ iphe kpangangaa. O meru ndu jịkaru iya nụ iphe kpangangaa. O mekwanaaru gụbedua odoo; mbụkwa mẹ ọ -bụru l'i kweru nọpyabe l'odoo ọbu, oomeru ngu; ọdumeka bẹ ọ kwafụjekwa ngu phọ.

\VS{23}Teke ọ bụ lẹ ndu kẹ Jiu jịka-buhuru eze-iphe-ọma kẹ Chileke bẹ Chileke e-wolẹkwaru phẹ-a dophu azụ l'ẹka ẹphe shi nọdu; kẹle Chileke a-dụkwaa ike dophu phẹ azụ l'ẹka ẹphe shi nọdu.

\VS{24}Ọo ya bụ lẹ-a; ọ -bụru l'a kwafụru ngu l'oshi olivu-ẹgu ono; bya eworu ngu depfube l'oshi olivu-unuphu phọ; mbụ ọ bụru iphe, e meru g'e te emejedu iphe; ndu ọwa-a, bụkwanu phẹ bụ ẹkali-oshi olivu-unuphu ono gẹdegede bẹ ọo-kabakwanụ Chileke nphe eworu ẹkali iya, o shi kwafụ akwafụ phọ woru depfube l'oshi, ẹkali iya ono shi nọdu.


\par }{\SH Obu-imemini Chileke l'ẹhu onyemonye
\par }
{\PP \VS{25}Ụnwunna mu; o nweru ọkpobe-opfu, e domiru edomi, mu eme g'unu maru; g'unu ete ejejedu arị l'unu manụkawaru iphe. Iphe, unu a-maru bụ lẹ-a; ọ tọ bụkwa gẹ ndu Ízurẹlu bụ ẹjo-ọkpoma nta-a bụ g'ẹphe a-dụwaro jeadụru. Teke ẹjo-ọkpoma phẹ ono a-nọ-beru bụkwa teke ndu abụdu ndu Jiu, Chileke họtaru l'a-tụkowa lwaphutawa azụ byapfuta iya.

\VS{26}Ọo ya bụ; teke ono; aa-tụko iphe, bụ Ízurẹlu mgburugburu dzọo, bụ iya bụ iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ:

\par }{\Q “Onye-Ndzọta e-shi lẹ Zayọnu

\par }{\QB bya.

\par }{\Q Ọo-tụko ẹjo ememe,

\par }{\QB ụnwu Jiékọpu

\par }{\QB shi eme wofukọta phẹ

\par }{\QB l'ẹhu.


\par }{\Q \VS{27}‘Kẹle ọwa-a bụkwa ọgbandzu,

\par }{\QB e-shi mu l'ẹka laaru

\par }{\QB phẹ teke ono,

\par }{\QB mu a-gụkotaru phẹ nvụ

\par }{\QB l'iphe-ẹji,

\par }{\QB ẹphe mekọtaru ono.\FTNT{*}{{\FR 11:27 }{\FR{11:27
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 27:9}}{\FT{.}}}’ ”


\par }{\MM \VS{28}A -bya lẹ k'ozi-ọma ono bẹ ọ gbẹkwa bụru iphe kweru unu l'ẹphe bụ ọhogu Chileke. Obenu l'a -bya lẹ k'ahọta, Chileke họtaru ndu Jiu bẹ ẹphe bụkwanu ndu Chileke yeru obu l'opfu ẹhu ndiche anyi phẹ.

\VS{29}Lẹ Chileke ta agbanwejekwa iphe, ọ rịhawaru k'ememe l'ẹhu ndu ọ họtaru g'ẹphe bụru ndu nkiya.

\VS{30}L'unubẹ ndu abụdu ndu Jiu shi bụru ndu te kwejedu eme iphe, Chileke pfuru; obenu lẹ nta-a bẹ Chileke phụru unu obu-imemini opfu lẹ ndu Jiu te ekwejedu eme iphe, o pfuru.

\VS{31}Nokwaphọ g'ọ dụ ndu Jiu bụ ono. Nta-a bẹ ẹphe te ekwekwaphọ eme iphe, Chileke pfuru g'ee-shi gẹ Chileke aphụaru phẹ obu-imemini g'ọ phụru unu.

\VS{32}Ọo ya bụ lẹ Chileke harụ onyemonye ụzo g'ẹphe te ekweshi eme iphe, o pfuru gẹ ya a-phụaru onyemonye obu-imemini.


\par }{\SH Ọdu-biribiri Chileke
\par }
{\PP \VS{33}Ha-oo! nkwamẹnya yẹle mmamiphe kẹ Chileke pakwarụ omilomi. Ikpe, ookpeje ta adụkwa onye sụru iya amaẹberu; ẹbe ọ dụkwa onye sụru amakọtaru g'o meje iphe iya.

\VS{34}“?Bụ onye maru uche Nnajịuphu? ?Bụ onye egoshije iya iphe, ọo-nọduje eme?

\VS{35}?Bụ onye nụjeru iya iphe; k'ọphu ọo-sụ g'ọ pfụkwaa ya ụgwo iphe iya?”

\VS{36}Ọo ya meru iphemiphe. Ọ bụru iya bẹ iphemiphe shi l'ẹka iya dụ; ọ bụkwaru iya phọ bẹ iphemiphe, dụ dụ-doru. G'ajaja bụru kẹ Chileke jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii. Nokwa g'ọ dụ.




\par }\Chap{12}{\SH Adzụru ndzụ je ozi Chileke
\par }
{\PI \VerseOne{1}Ọo ya bụ; ụnwunna mu; eshinu Chileke aphụru anyi obu-imemini nno bẹ mu arwọ unu sụ g'unu woru onwunu nụ Chileke ọkpobe anụnu; unu bụru iphe, dzụ ndzụ, unu gude gweeru Chileke ngwẹja, dụ nsọ bya abụru ọphu Chileke natarụ. Noo iphe, bụ ọkpobe abarụ Chileke ẹja bụ onoya, bụ iphe, gbarụ iya nụ.

\VS{2}Unu te ekwekwa eme g'ụnwu-eliphe anọduje eme. Iphe, unu e-mechia bụ g'unu haarụ Chileke onwunu g'ọ bụru iya l'a-nọduje agbanwe obu unu; g'uche unu bụru iphe ọ̀phúú g'unu a-dụje ike maru iphe, bụ uche Chileke, bụ iya bụ iphe, dụ iya ree; bụru iphe, ọ natarụ bya abụru iphe, dụebe ree.


\par }{\PP \VS{3}Iphe, mu gude epfuru unu iphe-a, mu abya epfupfu-a bụkwa lẹ Chileke mewaru mu eze-iphe-ọma; mu nọdu epfuru iya unu g'unu ha sụ g'unu ta arịjekwaru onwunu g'unu ahadụ. Ọ chia iphe, unu e-meje bụ g'unu deje ẹnya lẹ mini maru iphe, unu arị. Chileke hẹwaru onyemonye oke iphe-ọma, shi l'ekwekwe, onye kweru nkiya. Noo iphe, e-goshije onyemonye iphe, ọo-nọdu arịru onwiya bụ ono.

\VS{4}L'ọ kwa g'ọ dụ l'ẹhu nemadzụ bụ ono; l'ogwẹhu lanụ enwejekwaru mpfụkashi, dụ igwerigwe; mbụ ẹphe nọdu atụkoje emegbaa iphe, dụ iche iche.

\VS{5}Nokwaphọ g'anyi dụ igwerigwe; ọle anyi shiwaa l'atụgba, anyi lẹ Kéreshi tụgbaru bụru ogwẹhu lanụ. Onyenọnu l'oome gẹ yẹle nwibe iya dogba ẹhu.

\VS{6}Anyi nwegbaarụ iphe-ọma, Chileke meru nụ anyi l'ẹhu l'ẹhu; onye g'eze-iphe-ọma nkiya ha. Nta-a bụ g'anyi gudeje iya mee iphe, g'ọ gbaru. Ọ bụru mpfuchiru, g'onye ono pfujekwa iya g'o goshiru iya ya l'ekwekwe, o kweru.

\VS{7}Teke ọ bụ onye Chileke meru iphe-ọma k'eje ozi; g'onye ọbu yeru ẹhu l'eje ozi. Teke ọ bụ ezi iphe; g'onye ọbu zijekwa iphe.

\VS{8}Teke ọ bụ adụ obu; g'onye ọbu nọduekwapho l'adụ nemadzụ obu. Teke ọ bụ l'anụ iphe; g'onye ono sajẹkwa ẹka asasa nụ iya. G'onye nọ l'ishi kukebejekwa ẹhu jeshi ozi ike; g'onye aphụ obu-imemini phụjekwa iya l'ẹhu-ụtso.


\par }{\SH N-yemobu
\par }
{\PP \VS{9}Gẹ n-yemobu i yeru nemadzụ ta abụkwaru l'ẹregede. Kpajẹru iphe-ẹji l'aphara; gudeshia ẹka l'eme iphe, dụ ree.

\VS{10}G'onyenọnu yeje nwibe iya obu mebyi eyeye gude goshi l'unu tụkoru bụru ụnwunna lanụ. G'onyenọnu kajẹkwa akwabẹ nwibe iya ùbvù eme l'onwiya.

\VS{11}Jeshijekwa ozi ike; te emejekwa ẹnyiru. Hakwaa gẹ Unme-dụ-Nsọ meje ngu ire l'ẹhu; shi ẹgube ono mee g'ejeru Nnajịuphu ozi e-vuje ngu evuvu l'obu.

\VS{12}G'iphe ono, unu ele ẹnya iya ono meje g'ẹhu tsọ unu ụtso. Unu atakwaphọ nshi mẹ unu -nọdu eje iphe-ẹhuka. Unu epfu anụ Chileke mkpụrumkpuru.

\VS{13}Unu yejeru nwibe unu, unu l'ẹphe tụkoru bụru ndu kẹ Chileke ẹka lẹ mkpa, dụru phẹ nụ. Unu ekukebeje ẹhu kwaa ẹbyaa, byaru unu.


\par }{\PP \VS{14}Unu gọjeru ọnu-ọma nụ ndu eme unu mkpawere. Mbụ-a unu gọjekwa ọnu-ọma; unu ta atụjekwa nemadzụ ọnu.

\VS{15}Ndu ọzo -nọdu ete ẹswa; unu tsojekwarụ phẹ tee ẹswa; ndu ọzo -nọdu ara ẹkwa; unu tsokwaru phẹ raa ẹkwa.

\VS{16}G'uche unu lẹ nwibe unu bụjekwaru nanụ. Unu te edobejekwa onwunu g'unu ahadụ. Ọ chia iphe, unu e-meje bụ g'unu lẹ ndu ẹnya lwarụ megbajẹ. Unu ta abụjekwaru nwọmaru-ọ-machata.


\par }{\PP \VS{17}Unu te egudejekwa ẹjo-iphe pfụa nemadzụ ụgwo ẹjo-iphe, o meru unu; gbahaa g'unu kukebeje ẹhu meje iphe, onyemonye a-maru l'ọo iphe, dụ ree.

\VS{18}Unu kukebe ẹhu seje g'unu l'onyemonye nọdu lẹ nchị-odoo; l'iphemiphe, unu eme; mẹ oo-je l'ekwe ememe.

\VS{19}Ndu mu yeru obu; unu te emelatajẹkwa ụgwo iphe, e meru unu. Unu hajẹkwa gẹ Chileke gude oke-ẹhu-eghu iya melata onye ono. L'e dekwaru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ: “Emelata bụkwa mu bẹ ọ dụru; ọ bụru mu l'a-pfụ ụgwo.” Noo iphe, Nnajịuphu eepfu.

\VS{20}Ọ chia iphe ii-meje bụ: “Ọ -bụru l'onye opfu ngu bẹ ẹgu agụ; nụ iya nri. Teke ẹgu mini agụ iya; kee ya mini g'ọ ngụa; lẹ ị -nọdu eme nno bẹ ị kpọberu iya icheku-ọku l'ishi.”

\VS{21}Te ekwejekwa g'ẹjo-iphe mekpee ngu; gudejechia iphe-ọma mekpeje ẹjo-iphe.




\par }\Chap{13}{\SH Akwabẹ ndu-ishi ùbvù
\par }
{\PP \VerseOne{1}G'onyemonye mejekwa iphe, ndu-ishi phẹ sụru g'e meje. L'ọ tọ dụkwa onye byaru abụru ishi mẹ ọ -bụdu l'o shi l'ẹka Chileke; tẹme ọ bụru Chileke bẹ yeru ndu ọphu bụ iya nụ nta-a.

\VS{2}L'onye jịkaru eme iphe, ndu-ishi pfuru bụkwa ndu-ishi, Chileke yeru bẹ onye ono jịkaru. Ndu ajịkakwanu phẹ nụ bụru ikpe bẹ ẹphe esekọ ekpu onwophẹ l'ishi.

\VS{3}Lẹ ndu eme iphe, dụ ree ta atsụjekwa ndu-ishi ebvu. Ndu atsụ ndu-ishi ebvu bụkwa ndu eme ẹjo-iphe. Teke ọ bụ l'ọ dụ ngu g'ị b'atsụjeshi ndu-ishi ebvu; ọ n'iya bụ g'i meje iphe, dụ ree g'onye-ishi ajaa ngu ajaja.

\VS{4}Kẹle onye-ishi ono bụkwa onye-ozi Chileke; iphe, oome bụru iphe, a-dụru ngu lẹ ree. Ọle teke i mekwanụru iphe, adụdu ree; tsụkwaa ya ebvu; kẹle e te eyekwaru iya kẹ mmanụ. Ọ bụ onye-ozi Chileke; bụru onye ahụ̀ ndu eme ẹjo-iphe ahụ̀hù gude egoshi oke-ẹhu-eghu kẹ Chileke.

\VS{5}Noo g'o gude unu je l'emeje iphe, ndu-ishi pfuru; ọ tọ bụledaa g'unu agbalaaru oke-ẹhu-eghu Chileke; obenu l'ọ bụfukwaapho g'unu meje iphe, obu ta anmadụ unu ikpe.


\par }{\PP \VS{6}Nokwaphọ iphe, meru g'o gude unu je apfụje akịriko. Noo kẹle ndu-ishi ono bụ Chileke bẹ ẹphe ejeru ozi; ẹphe nọdu anọduje eme g'ẹphe jee ya g'ọ gbaru.

\VS{7}Unu mejeru phẹ iphe, rwuberu phẹ nụ. Onye o rwuberu l'atụru akịriko nụ; unu atụru iya nụ iya; onye o rwuberu l'atụru ụtu nụ; unu atụru ụtu nụ iya; onye ọ gbaru l'eyeru nsọ; unu eyejeru iya nsọ; onye ọ gbaru l'akwabẹ ùbvù; unu akwabẹ iya ùbvù. Unu mejeru onyemonye iphe, rwuberu iya nụ.


\par }{\SH Eye nemadzụ ibe ngu obu
\par }
{\PP \VS{8}G'ọ tọ dụkwa ụgwo, unu e-jijeru nemadzụ; gbahaa ụgwo n-yemobu. Kẹle onye yeru nwibe iya obu mekọtaakwaru iphe, ekemu sụru g'e meje.

\VS{9}Kẹle iphe, bụkpoo ekemu-a g'ọ hakọtakpoo, bụ iya bụ; te erikwa ogori; ọphu i gbukwa ọchi; ọphu i zikwa iphuru; ọphu iphe, onye ọzo agụjekwa ngu; mẹwaro ụnwu ekemu ọzo, yịgbaa ya nụ. Ekemu ono g'ọ hakọtakpoo jeru asụbe ishi lẹ: “Yee nemadzụ ibe ngu obu g'i yeru onwongu.”

\VS{10}Onye yeru nemadzụ ibiya obu te emejekwa iya ẹjo-iphe. Noo g'o gude n-yemobu bụru emeẹbe iphe, ekemu pfuru.


\par }{\SH Akwakọbe k'abyabya Kéreshi
\par }
{\PP \VS{11}Sụ-a; iphe mefụaru g'o gude unu je atụkoje iphemiphe ono eme bụ gẹ nta-a gbaru; mbụ l'o rwuwaru teke unu e-shi lẹ mgbẹnya tehu. Noo kẹle nta bẹ ndzọta anyi kawaa ntse eme lẹ g'o shi dụ-be ẹnya mẹ a -gbẹ lẹ teke anyi beberu kweta kẹ Kéreshi.

\VS{12}Ọ dụkwaa ẹnya abalị keru ẹbo; nchi abọhu dụkwaa ntse. Ọo ya bụ; unu g'anyi gwọbenu iphe, eeme l'ọchii; kwaa onwanyi ngwọgu ọphu anyi e-gude alwụ ọgu l'ìphóró.

\VS{13}G'anyi meje ọkpobe umere, eme l'ìphóró; anyi ahaa eme kẹ nwanyị ọzoo kẹ nwoke; haa angụnuka mẹe. Anyi ahakwaaphọ emephe opfu; haa iji-ẹnya.

\VS{14}Ọ chia iphe, unu e-meje bụ g'unu tụkokpoepho umere Nnajịuphu, bụ Jizọsu Kéreshi meje g'ọha. Unu ta ahàkwaru obu ẹgube nemadzụ, unu shi bụru ụzo; mbụ k'ọphu unu e-mejeẹpho ẹjo-iphe agụ iya nụ.




\par }\Chap{14}{\SH Anma nemadzụ ikpe l'egomunggo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Onye ekwekwe iya dụ nyẹgenyege; unu hajẹkwa iya g'unu l'iya nọdu. Ọ l'ọo g'unu l'iya te ejejekwa atụ ẹgo l'iphe, ọ sụru l'ọo ọwa-a g'ọ dụ iya bụ ọwa.

\VS{2}Ọ dụru ndu adụdu iphe, ẹphe asọ nsọ eriri; o bekwanụ l'onye ọphuu, ekwekwe iya dụkwadu nyẹgenyege phọ bụepho iphe, oorije bụ ẹba-ophe.

\VS{3}Ọo ya bụ; g'onye ono, ta adụdu iphe, ọoso nsọ phọ ta akpọkwanu onye ọphuu ẹbo l'afụ l'o to ridu gẹ ya eri. Noo kẹle Chileke nataakwarụpho yẹbedua.

\VS{4}?Ị bụ gụnu? kẹ g'ọ bụru onye ejeru onye ọzo ozi bẹ ịi-nọdu agbarwụshi. Ọo Nnajịuphu iya bẹ a-nma iya ikpe l'oome ẹji; ọzoo l'ọosu l'oome ree. O bekwanụ l'ọo-nọdu eme ree; kẹle Nnajịuphu sụru g'oo-me iya g'o me ree.


\par }{\PP \VS{5}O nweru onye a-họta eswe ujiku lanụ dobe l'ọo eswe ono kakọta ndu ọphuu mkpa; nweru onye a-rị sụ l'eswe ta adụdu ọphu ka nwibe iya mkpa. G'onyenọnu pfụerupho l'ọphu ọ pfụru pfụshia ya ike.

\VS{6}Onye rịru l'o nweru mbọku ọphu ka nwibe iya mkpa dobe iya iche; l'eme iya gude akwabẹ Nnajịuphu ùbvù. Onye adụdu mbọku, dụru iya lẹ nsọ bụkwarupho Chileke bẹ oomeru iya. Onye adụdu iphe, ọoso nsọ eriri l'eri iya gude akwabẹ Nnajịuphu ùbvù. Noo kẹle ookeleje Chileke ekele iya. Onye asọ iphemiphe nsọ bụru Nnajịuphu bẹ ọosoru iphemiphe nsọ; tẹme ọ nọdu ekeleje Chileke ekele iya.

\VS{7}Ọ tọ dụkwa g'anyi ha; onye nọ ndzụ nọ-doru onwiya; ọphu ọ dụkwa onye anwụhu anwụhu anwụhu-doru onwiya.

\VS{8}Anyi -dzụru ndzụ; bụ Nnajịuphu bẹ anyi dzụru iya; teke anyi anwụhu anwụhu; ọ kwaphọ Nnajịuphu bẹ anyi anwụhu alapfu. Ọo ya bụ l'anyi bụ kẹ Nnajịuphu: mẹ anyi nọ ndzụ; mẹ anyi anwụhu anwụhu.

\VS{9}Kẹle Kéreshi nwụhuchaaru bya adzụru ndzụ ọzo g'ọo-bụru Nnajịuphu ndu nwụhuru anwụhu; mẹ kẹ ndu dzụ ndzụ.

\VS{10}Sụ-a; ?dẹnu g'o gude ị nọdu agbarwụshi nwanna ngu l'ime obu ngu? Ọzoo; ?o meru imagha bẹ o gude ị nọdu akpọ iya ẹbo l'afụ? ?Tị madụ lẹ g'anyi ha l'e-mechaa pfụkotaru l'iphu Chileke; onye bụ iya l'e-kpekọta anyi ikpe?

\VS{11}Noo l'e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ:

\par }{\Q “ ‘Eshinu mu dzụ ndzụ’;

\par }{\QB bẹ onyemonye

\par }{\QB e-mechakwaa gbuaru mu

\par }{\QB ikpere l'alị.

\par }{\Q Nokwa iphe, Chipfu eepfu.

\par }{\Q Onyemonye e-mechaa

\par }{\QB pfukọta l'ọo mu bụ

\par }{\QB Chileke.\FTNT{*}{{\FR 14:11 }{\FR{14:11
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 45:23}}{\FT{.}}}”


\par }{\MM \VS{12}Ọo ya bụ lẹ g'anyi ha l'onye l'onye l'e-emecha nọdu l'iphu Chileke; doo edo onwiya.


\par }{\SH Akwatsu nwibe ngu
\par }
{\PP \VS{13}Ọo ya bụ; g'anyi ta anọdujeshinu agbarwụshi nwibe anyi. Ọ chia g'anyi tụko tubua g'anyi ta abụjeru ụpfu dụ nwanna anyi l'ọkpa; ọzoo meta iphe, e-me g'o mee iphe-ẹji.

\VS{14}Eshinu mu lẹ Nnajịuphu, bụ Jizọsu tụgbaru bụru nanụ bẹ ọphu dokpọoru mu ẹnya ọkpobe edodo bụ l'ọ tọ dụdu iphe, eeri eriri, mu asọkwadu nsọ. Ọle teke ọ bụ l'o nweru onye pfuru sụ l'iphe, dụ ẹgube-a bẹ ya asọ nsọ; ọo ya bụ; iphe ono a-bụru iphe, aasọ nsọ l'ẹhu onye ono kwa.

\VS{15}Teke ọ bụ l'i gude k'iphe, iiri l'ọnu mee nwanna ngu; k'ọphu ẹhu ebvuduru iya ebvuru; ọo ya bụ l'i ti mehẹdu iphe, egoshi l'i yeru iya obu. Ọo ya bụ; g'iphe, iiri l'ọnu ta akpatakwa gẹ nwanna ono, Kéreshi nwụhu-chiru ọnwu ono laa l'iswi.

\VS{16}Te ekwekwa g'iphe, dụ ree, iime vuta ẹjo ẹpha.

\VS{17}L'iphe, bụ lẹ Chileke bụ eze ta abụkwa l'iphe, eeri l'ọnu; ọzoo l'iphe, aangụ angụngu. Ọ kwa apfụbekoto; yẹle nchị-adụ-doo; waa ẹhu-ụtso ọphu shi l'ẹka Unme-dụ-Nsọ.

\VS{18}Onye ejeru Kéreshi ozi ẹgube ono eme iphe, jiru Chileke ẹpho; bya emekwaphọ iphe, dụ ndiphe ree.


\par }{\PP \VS{19}Ọo ya bụ; g'anyi tụbeepho nvọ l'iphe ono, emeje gẹ nchị dụ doo onoya; mbụ iphe ono, l'a-nọdu eme gẹ nwibe ngu pfụshia ike l'ekwekwe, o kweru kẹ Chileke ono.

\VS{20}Te egudekwa k'iphe, iiri l'ọnu mebyia iphe, Chileke eme. Iphemiphe, eeri eriri, dụebekwa ree. Ọle ọ tọ gbadụru gẹ nemadzụ ria iphe, a-kpata gẹ nwibe iya mee ẹji.

\VS{21}Ọ kakwa ree g'ị tị tashị anụ; ọphu ị ngụshi mẹe; ọphu ọ dụkpoo iphe, ii-je ememe, bụ iphe, a-bụru ụpfu dụ nwanna ngu l'ọkpa mee ya g'ọ daa; ọzoo mee ya g'ọ dụ nyẹgenyege.

\VS{22}G'iphe, bụkpoo iphe, i kweru bụekwarupho iphe, dụru gụ lẹ Chileke. Onye ẹhu atsọ ụtso bụkwa onye meru iphe, ọ rịru l'ọ dụ ree ememe; ẹbe ọ dụdu teke obu anma iya ikpe l'iphe, o meru.

\VS{23}Obenu l'onye abọ obu ẹbo bẹ ikpe nmakwaru mẹ o -ria iphe ọbu; kẹle ọ tọ nọdu Chileke l'ẹka eme iphe, oome. Kẹle iphemiphe, nemadzụ eme; ẹbe ọ nọdu Chileke l'ẹka eme iya bụakwaa ya eme iphe-ẹji.




\par }\Chap{15}{\SH Etso ẹka Jizọsu Kéreshi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Anyịbe ndu shihuru ike; l'a-nọduje ata nshi l'iphe, ndu eshihuduru ike eme. G'anyi te emejeẹkwapho ẹhu anyi ẹhu anyi.

\VS{2}Onyenọnu g'anyi ha meje iphe, a-tsọ nwibe iya ụtso; l'ọ bụru iphe, ee-gude kutsee ya. Ọo ya bụ; g'obu akabakwanaa ya eshihu ike l'iphe, kẹ Chileke.

\VS{3}Lẹ Kéreshi ta abụkwa ẹhu iya ẹhu iya bẹ o shi emeje. Iphe, meru nụ bụepho iphe ono, e deru sụ: “Iphe, bụkpoo ẹjo-opfu, ndu epfuru ngu ẹjo-opfu pfuru ngu bụ mbẹdua vutaru ọnwu iya.”

\VS{4}L'iphemiphe, e dekọtaru teke ndiche bẹ e dekwaru g'o zia anyi iphe. Ọoduje anyi obu g'anyi adụje ike taa nshi nọdu ele ẹnya iphe, Chileke kweru anyi ukwe iya.

\VS{5}Gẹ Chileke ono, bụ iya emeje g'anyi tajẹru iphe nshi; bya adụje anyi obu ono mee g'unu gude etso ẹka Kéreshi Jizọsu g'obu bụru unu nanụ.

\VS{6}Ọo ya bụ; g'unu atụko g'unu ha tụgba; gude obu lanụ; gudekwaphọ olu lanụ aja Chileke ajaja; mbụ Chileke, bụ iya bụ Nna kẹ Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi.


\par }{\SH Ozi-ọma bụ kẹ ndiphe mgburugburu
\par }
{\PP \VS{7}Ọo ya bụ; unu gudeje obu unu haa g'unu lẹ nwibe unu tụgba; gẹ Kéreshi hakwarụpho; unu l'iya tụgba; noo ya bụ g'aa-jakwanaa Chileke ajaja.

\VS{8}L'iphe, mu epfu bụ lẹ Kéreshi byaru bya abụru onye-ozi ndu buru úbvù; g'o mee g'iphe ono, Chileke kweru ndiche anyi phẹ ukwe iya phọ vụkota. Ọo ya bụ; g'oo-shi nno goshi lẹ Chileke bụ onye ire-lanụ, emeje iphe, o pfuru.

\VS{9}Wafụa gẹ ndu abụdu ndu Jiu ajaa Chileke ajaja l'ọ phụnukaru phẹ obu-imemini, bụ iya bụ iphe, e deru sụ: “Ọo ya meru g'o gude mu je l'etu ngu ẹpha l'echilabọ ndu abụdu ndu Jiu. Mu e-gude ẹpha ngu gụa ebvu jaa ngu ajaja.”

\VS{10}Tẹme e dekwaaphọ sụ: “Unubẹ ndu abụdu ndu Jiu; unu lẹ ndu Chileke họtaru tụko tee ẹswa!”

\VS{11}Ọzo bụru: “Unu tua Chileke ẹpha; unubẹ ndu abụdu ndu Jiu g'unu ha. Ndiphe mgburugburu; unu tua ya ẹpha!”

\VS{12}Tẹme Azáya byakwaphọ bya epfua sụ: “Oshilọkpa Jiesi l'a-bya! Ọo ya e-tsefuta bya abụru eze k'iphe, bụ ndu bụ ndu abụdu ndu Jiu. Ọ bụru iya bụ onye ẹphe a-nọdu ele ẹnya iya.”

\VS{13}Gẹ Chileke, onye bụ iya emeje g'anyi lee ẹnya iphe, o kweru ukwe iya; mee g'ẹhu-ụtso unu dzua oke; l'oomekwaaphọ g'ẹhu dụebe unu guu g'unu ha; kẹle unu kweru nkiya. Ọo ya bụ; g'unu egude ike kẹ Unme-dụ-Nsọ kabakpọo ele ẹnya iphe ono, Chileke kweru ukwe iya ono.


\par }{\SH Iphe, kpatarụ Pọlu ede \newline  ẹkwo-ozi-a ẹgube-a
\par }
{\PP \VS{14}Ụnwunna mu; unubẹdua bẹ mu maakwaru majia ẹnya; l'iphe, unu maru bụepho eme iphe, dụ ree; l'unu maru iphe, bụ uche Chileke ọkpobe amaru; k'ọphu unu sụru g'unu a-nọdu akpọ-ziru nwibe unu ụzo.

\VS{15}Ọle g'ọ dụhabe; o nwekwarụpho nwiphe, mu eme gẹ mu harụ nyatachaarụ unu; ọ bụru iya meru g'o gude mu harụ pfua iphe ono pfushia ya ike; mbụ ọphu mu atsụdu ebvu; kẹle Chileke mewaru mu eze-iphe-ọma.

\VS{16}O mewaru mu; mu bụru onye-ozi Kéreshi Jizọsu; gẹ mu je ezia ndu abụdu ndu Jiu ozi; mu eje ozi, gbaru onye uke Chileke l'ezi ozi-ọma ono, shi l'ẹka Chileke onoya. Ọo ya bụ gẹ Chileke anatakwanu ngwẹja ndu abụdu ndu Jiu. L'ọ bụru iphe, Unme-dụ-Nsọ e-me g'ọ bụru iphe, e doberu Chileke iche.

\VS{17}Ọo ya bụ lẹ mu a-nọdu etukpọ onwomu ẹpha ozi, mu ejeru Chileke; eshinu mu lẹ Kéreshi tụgbawaru bụru nanụ.

\VS{18}Ọ tọ dụkwa iphe, mu atụ ama epfupfu, abụdu iphe ono, Kéreshi gbẹ mu l'ẹka mee ono, bụ iya bụ l'o meru gẹ ndu abụdu ndu Jiu kweta bya abụru ndu emeje iphe, Chileke pfuru. Iphe ono bẹ Kéreshi gude opfu ọnu mu; mẹ iphe, mu eme ememe; mee ọ dụ ẹgube ono.

\VS{19}O gudekwaphọ ike k'eme ọhumalenya, dụgbaa biribiri; mẹ ike kẹ Unme-dụ-Nsọ gude mee ya. Ọo ya bụ; e shi ẹgube ono mu nọdu asajẹ ozi-ọma kẹ Kéreshi ono g'ọ gbaru l'ẹkameka; e -shi lẹ Jierúsalẹmu jasụ mu rwua Ilirikumu.

\VS{20}Ọ bụerupho iphe lanụ, anọduje evu mu evuvu l'obu bụ eje epfu opfu Chileke; ọle ọ tọ bụkwa gẹ mu je iya epfupfu l'ẹka a mahawarụ kẹ Kéreshi; gẹ mu ta agbẹ gbẹshi je akpụahaa ụlo l'eli ọkpa ụlo, onye ọzo tụhawaru.

\VS{21}Ọ dụa g'iphe, e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ:

\par }{\Q “Ndu e teke pfusweeru nkiya

\par }{\QB l'a-hụma l'ẹnya.

\par }{\Q Ndu e teke anụma-swee nkiya bẹ kẹ nkiya ono e-do ẹnya.”


\par }{\SH Pọlu e-je g'ẹphe lẹ ndu Romu kwee
\par }
{\PP \VS{22}Ọo iphe ono meru g'o gude o nweru iphe, kpọshichawaru mu ugbo olemole gẹ mu ta abya agbaphee unu.

\VS{23}Obenu lẹ nta-a bẹ eshinu mu jeẹbewaru iphe, gbaru mu l'ejeje l'uswe iya ọwa; tẹme mu nọwaa apha olemole, mu shi meta gẹ mu e-me gẹ mu bya gẹ mu l'unu kwee;

\VS{24}bẹ mu arịkwa lẹ mu e-megha iya nta. Mu arị lẹ mu a-bata mẹ mu -jejeẹpho Supenu. Mu l'unu kpọchaa nwụpfu nwanshịi g'obu shihu mu ike; unu eduwa mu rọ ije; gẹ mu jeshia ẹka ono.

\VS{25}Ọ -bụru kẹ nta-a bụkwa ndu kẹ Chileke nọ lẹ Jierúsalẹmu bẹ mu gude iphe ewojeru g'ẹphe mee ẹka atsụ phẹ l'ẹhu.

\VS{26}Lẹ ndu kẹ Kéreshi lẹ Masedoniya; mẹ ndu kẹ Akaya bẹ chịru idzu; tụa iphe g'a nụ ndu-nsọ lẹ Jierúsalẹmu; ndu ọphu adụdu g'ọ dụ phẹ.

\VS{27}Ẹphe tụkpooru obu phẹ onyo nụ iphe ono. Tẹme e -jejekpọo ya epfupfu bẹ unu maru l'ọ dụwaa g'ụgwo; ẹphe jiru iya ndu kẹ Chileke lẹ Jierúsalẹmu; lẹ teke ọ bụ lẹ ndu abụdu ndu Jiu bẹ ẹphe lẹ ndu ọphu bụ ndu Jiu gba mgba l'iphe-ọma, shi Unme-dụ-Nsọ ono, Kéreshi meru nụ ndu Jiu onoya l'ẹka; ọo ya bụ l'ọ gbaru g'ẹphe gudeje ẹku ọphu ẹphe kpatarụ gude yeru ndu Jiu ono ẹka.

\VS{28}Teke mu jechaẹrupho ozi onoya; nụchae phẹ phọ okpoga ono, a tụtaru onoya l'ọo-bụru mu eje Supenu; mu e-shiwarọ bata teke onoya.

\VS{29}Ọphu mu maru bụ lẹ teke mu byaru bẹ mu e-me g'iphe-ọma, shi Kéreshi l'ẹka dzua unu oke l'ẹka.


\par }{\PP \VS{30}Ụnwunna mu; mu arwọ unu sụ g'unu gude k'iswi ẹhu Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi waa k'eye obu ọphu shi Unme-dụ-Nsọ l'ẹka lwubude mu ọgu ono. Unu pfuje opfu ẹhu mu nụ Chileke.

\VS{31}Gẹ Chileke te ekwekwa gẹ ndu jịkaru ozi-ọma ono l'alị Jiudiya fụaru mu l'ụzo; yẹfua g'iphe, mu gude eje dụkwapho ndu-nsọ lẹ Jierúsalẹmu ree anata.

\VS{32}Ọo ya bụ; ọ -bụru uche Chileke; mu egude ẹhu-ụtso byapfuta unu g'anyi l'unu nọta; k'ọphu ọo-bụwaruro mu l'unu atụta unme.

\VS{33}Gẹ Chileke ono, emeje gẹ nchị dụ doo ono swikwaru unu eswiru g'unu ha. Nokwa g'ọ dụ.




\par }\Chap{16}{\SH Pọlu ekelegbaa ndu ọ maru l'ẹhu l'ẹhu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mu eme g'unu maru nwanna anyi nwanyị, bụ Fibi; onye l'ejeru Chịochi, nọ lẹ Kenkiriya ozi.

\VS{2}Unu gude iswi ẹhu Nnajịuphu anyi nata iya ọkpobe anata g'ọ gbaru ndu-nsọ l'ememe; unu eyejeru iya ẹka l'iphe, bụkpoo iphe, mkpa iya dụru iya l'echilabọ unu; l'o yekpọakwaru ikpoto nemadzụ ẹka; mẹkpoo mbẹdua l'ishi onwomu.


\par }{\PP \VS{3}Unu keleru mu Pirisila yẹe Akwịla; ndu anyi l'ẹphe tụkoru ejeru Kéreshi Jizọsu ozi;

\VS{4}ndu gude iswi ẹhu mu lọo ishi phẹ alọlo. Ọ tọ bụlekwa mu-a l'ekele phẹ nwẹkinyi mu k'iphe, ẹphe meru mu. Iphe, bụkotakpoo Chịochi, nọ l'alị ndu abụdu ndu Jiu mgburugburu l'ekelekwa phẹ phọ.

\VS{5}Nokwaphọ g'unu e-keleru mu Chịochi ono, edzukọje l'ibe phẹ ono.

\par }{\PP Unu kelekwaru mu phọ Epenitọsu; ọkpobe ọ̀nyà mu, mu yeru obu. Ọo ya bụ onye vuchakpọo ụzo woru onwiya ye Kéreshi l'ẹka lẹ Eshiya.

\VS{6}Unu kelekwaru mu phọ Meri; onye jeru anyi ozi jeshia ya ike.

\VS{7}Unu ekelekwaphọ Andurọnikosu yẹe Jiuniyasu; ndu mu l'ẹphe bụ ndu Jiu lanụ bya abụru ndu mu l'ẹphe shi tụko nọdu mkpọro. Ẹphe bụ ndu kwatakpọoru dụru onyemonye lẹ nsọ mẹ a -bya l'ẹka ndu-ishi-ozi nọ; tẹme ẹphe vuru mu ụzo bụru ndu kẹ Kéreshi.


\par }{\PP \VS{8}Unu kelekwaphọ Ampuliyatọsu; onye mu yeru obu l'ime Nnajịuphu.

\VS{9}Unu ekelekwaphọ Ubanọsu; onye anyi l'iya tụkoru ejeru Kéreshi ozi; mẹkwapho onye ono, mu yeru obu ono, bụ Sutakisu.

\VS{10}Unu kelekwaphọ Apẹlisu; onye gudewaa umere iya goshi lẹ ya pfụ-shiru ike l'ekwekwe, o kweru kẹ Kéreshi. Unu ekelekwaphọ ndibe Arisutọbulosu.

\VS{11}Unu kelekwaphọ Herọdiyonu onye mu l'iya tụkoru bụru abụbu. Unu ekelekwaphọ ndu bu l'ibe Nasịsosu; ndu nọwaa Nnajịuphu l'ẹka.


\par }{\PP \VS{12}Unu kelekwaphọ Tirayifina yẹe Tirayifọsa ndu ejeru Kéreshi ozi ejeshikpọo ya ike. Unu ekelekwaphọ onye mu yeru obu, bụ Pesisu; onye jewaru Kéreshi ozi jeshikwaa ya phọ ike.

\VS{13}Unu kele Rufọsu onye ono, gbaru iche l'ejeshi ozi kẹ Nnajịuphu ike ono. Unu ekele ne iya; onye dụhukwapho g'ọ bụwaa ne nkemu.

\VS{14}Unu kelekwaru mu phọ Asinkiritọsu; waa Fulẹgonu; waa Hemisu; waa Paturobasu; waa Hẹmasu; mẹkpowaro ụnwunna ọzo, ẹphe l'ẹphe tụkoru nọdu l'ẹka ono.

\VS{15}Unu kele Fịlologosu; waa Jiuliya; waa Niriyọsu; waa nwune iya kẹ nwanyị; waa Ọlimpasu; mẹkpowaro iphe, bụkotakpoo ndu-nsọ, ẹphe l'ẹphe nọ l'ẹka ono.


\par }{\PP \VS{16}Unu kelekwa nwibe unu ekele; nmata phẹ akpa, dụ nsọ. Ndu kẹ Kéreshi, nọ l'iphe, bụkota Chịochi l'ophu ekelekọtakwapho unu ekele.


\par }{\SH Iphe, unu e-meje
\par }
{\PP \VS{17}Ụnwunna mu; mu arwọkwa unu arwọrwo sụ g'unu letakwa ẹnya m'ọbvu ndu ono, anọduje eme g'ékwò dụ onoya; ndu egudeje ẹgube ono agbaghashị iphe, Chịochi kwetarụ l'ọ bụ ọkpobe-opfu. Iphe, ẹphe anọduje eme bẹ yẹe iphe ono, e ziru unu ono ta adagbajẹdu. Unu kpakwaru phẹ l'aphara.

\VS{18}Kẹle ndu eme ụdu iphe ono ta abụkwa Nnajịuphu anyi, bụ Kéreshi bẹ ẹphe ejeru ozi; ọ kwa iphe, ẹkpiri iya dụ phẹ bẹ ẹphe eje ozi iya. Ẹphe eteje manụ l'opfu; gude ire mecha mecha edephushi ndu enwezidu egomunggo.

\VS{19}Ọle onyemonye tụkoru maru g'unu emeberu iphe, ozi-ọma ono pfuru. Ọ bụru iphe ono meru g'o gude ẹhu nọdu anọduje atsọ mu ụtso. Ọle ọ dụ mu g'a sụ g'unu gudeje mmamiphe majẹru iphe, bụ iphe, dụ ree; sefuje ẹka l'iphe, adụdu ree.

\VS{20}Chileke onye bụ iya bẹ nchị-adụ-doo shi l'ẹka taa nọekwa ọdu g'o to mee g'unu zọpyashia Nsetanu l'ọkpa. Gẹ Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi mekwaaru unu eze-iphe-ọma.


\par }{\PP \VS{21}Timoti, mu l'iya tụkoru eje ozi-a; l'ekelekwaphọ unu. Lusiyọsu; waa Jiasọnu; mẹ Sosipeta phẹ; ndu anyi l'ẹphe tụkoru bụru abụbu l'ekelekwarọ unu.


\par }{\PP \VS{22}Mbẹdua, bụ Teshiyọsu, l'ede ẹkwo-ozia; bya abụru onye unu l'iya tụgbaru nanụ l'ime Nnajịuphu l'ekelekwaphọ unu ekele.


\par }{\PP \VS{23}Gayọsu-a, mu bu l'ibe iya-a; tẹme ọ bụru l'ibe iya bẹ Chịochi l'ophu edzukọje-a; l'ekelekwaphọ unu-o! Nokwaphọ gẹ Ẹrasutosu; mbụ onye ọwa-a, bụ iya edobejeru ọha okpoga phẹ-a; l'ekelekwaphọ unu yẹe nwanna anyi, bụ Kwọtosu.


\par }{\PP \VS{24}Gẹ Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi meeru unu g'unu hakọta eze-iphe-ọma. Nokwa g'ọ dụ.


\par }{\SH Aja Chileke ajaja, Pọlu gude \newline  kpọ-chia ozi ishi
\par }
{\PP \VS{25}G'anyi jaa Chileke ajaja; l'ọo ya l'a-dụ ike mee g'unu pfụru pfụshia ike l'ekwekwe, unu kweru nkiya. Ọ bụru ozi-ọma ono, mu ezi ono bẹ oogudeje eme g'unu pfụshia ike ono; mbụ ozi-ọma ono, l'epfu kẹ Jizọsu Kéreshi onoya; bya egoshikwaphọ iphe ono, e shi domia edomi ono, a phụru l'ọphulenya eshi l'edenwede ono.

\VS{26}Ọ bụru iphe ono bẹ ọ gbẹ nta-a bya emee g'a maru. Nta-a bẹ ọkpobe-opfu ono shiwaa l'iphe, ndu mpfuchiru Chileke deru bahụ g'ite; a nụma-dzuru iya. Nta-a bẹ Chileke ono adụdu teke aa-sụ l'o shi; ọphu ọ dụdu teke aa-sụ l'o noo teke ọono-beru ono; ziru e woru ọkpobe-opfu ono mee; ọhamoha mgburugburu madzuru iya; k'ọphu ee-kwetadzuru meje iphe, ọ sụru g'e mee.

\VS{27}G'e shi Jizọsu Kéreshi l'ẹka jaa Chileke ajaja; mbụ onye lanụ ono, bụ yẹbedua nwẹkiya bụ Chileke; tẹme ọ bụru iya nwẹkinyi iya nwe kẹ mmamiphe. G'a jaa ya jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii. Nokwa g'ọ dụ.

\par }