\NormalFont\ShortTitle{Galeshiya}

{\MTB Ẹkwo-ozi, Pọlu Deru Nụ Ndu

\par }{\MT Galeshiya



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ẹkwo-ozi-a shi l'ẹka mụbe Pọlu, onye-ishi-ozi Jizọsu Kéreshi. Onye-ishi-ozi, e meru mu ta abụkwa nemadzụ meru mu iya; ọphu ọ bụkwa nemadzụ bẹ o shi l'ẹka. Ọ kwa Jizọsu Kéreshi yẹe Chileke, bụ Nna bẹ o shi l'ẹka, mbụ onye ono bụ iya meru gẹ Jizọsu ono shi l'ọnwu teta dzụru ndzụ ono.

\VS{2}Ụnwunna anyi, mu l'ẹphe nọ l'ẹka-a bẹ mu l'ẹphe tụkoru ekele iphe, bụ Chịochi, nọ lẹ Galeshiya.


\par }{\PP \VS{3}G'eze-iphe-ọma; yẹle nchị-adụ-doo bụkwaru k'unu; mbụ ọphu shi l'ẹka Chileke, bụ Nna; waa l'ẹka Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi,

\VS{4}bụ onye ono woru onwiya nụ g'e gbua g'ọ bụru ngwẹja, e gude gwefu iphe-ẹji anyi; k'ọphu ọodzota anyi l'ẹka mgboko-a, iphe-ẹji jiru ejiji-a. Iphe ono bụru uche Nna anyi, bụ Chileke bẹ o meru ono.

\VS{5}Anyi sụ g'ajaja bụru kẹ Chileke jasụ lẹ tuutuutuu lẹ mịimiimii. Nokwa g'ọ dụ!


\par }{\SH Ozi-ọma lanụ kpoloko dụ
\par }
{\PP \VS{6}Iphe ọwa-a dụkwa mu nụ biribiri l'ọ tọ dụedu g'ọ nọberu unu gbẹ agbakụtawaru nụ Chileke unu ono azụ; mbụ onye ono kuru unu ono gẹ Kéreshi eshi l'eze-iphe-ọma ono, o meru unu ono dzọta unu; unu gbẹ wowarụnu iphu ghaaru ozi ọzo gbaru iche;

\VS{7}mbụ ozi ọphu abụdu ozi-ọma ililekpọo; ọchia l'ọ dụru ndu agbaghashị unu agbaghashị; ndu eme g'ẹphe gbanwee ozi-ọma kẹ Kéreshi ono.

\VS{8}A-o; teke ọ bụkwa l'ọo anyịbedua; ọzoo ojozi, shi l'imigwe byaru bya eziahaa unu ozi-ọma ọphu yẹe ọphu anyi ziru unu adagbadụru; g'a tụ-phukwaa ya l'ọnu.

\VS{9}Ọo iphe, anyi pfuhawaru bẹ mu epfu ọzo nta-a sụ: onye ezi unu ozi-ọma ọphu yẹe ọphu anyi ziru unu adagbadụru; gẹ Chileke tụ-phukwaa onye ono l'ọnu g'ọ laa l'iswi.


\par }{\PP \VS{10}?Ọ dụ unu gẹ mu eme gẹ mu pfua iphe, a-tsọ ndiphe ọzoo Chileke ụtso lẹ nchị? Tọo ?Bụ gẹ mu mee gẹ ndiphe sụ lẹ mu bụ onye ọma? Ọ bụ l'iphe, mu eme bụ g'a sụ lẹ mu bụ onye ọma mẹ mu ta abụkwaru onye-ozi kẹ Kéreshi.


\par }{\SH Pọlu epfu gẹ ya gude bụru \newline  onye-ishi-ozi
\par }
{\PP \VS{11}Sụ: iphe, unu a-maru; ụnwunna mu; bụ l'ozi-ọma ọphu mu ezije ta abụkwa l'uche nemadzụ bẹ o shi.

\VS{12}Kẹle ọ tọ bụdu nemadzụ bẹ o shi l'ẹka; ọphu ọ bụdu nemadzụ kpọ-ziru mu ụzo iya. Ọo Jizọsu Kéreshi goshiru mu onwiya l'ọphulenya bya eworu ozi-ọma ono ye mu l'ẹka.


\par }{\PP \VS{13}Unu nụmawaru-a gẹ ndzụ mu shi dụ teke mu shi eme k'omelalị, ndu Jiu egudeje abarụ Chileke ẹja; gẹ mu shi eme Chịochi kẹ Chileke ewere emegharu iya ẹka. Unu nụmawaru l'iphe, mu shi emekpọepho gẹ mu mee bụ gẹ mu mebyia ya l'ophu l'ophu.

\VS{14}Mu shi atụkojekpoepho ekemu ndu Jiu ono mekọta g'a tụru iya. Mu mekpọeru iya phọ metaberu iya k'ọphu mu tụkoru igwerigwe ndu mu l'ẹphe bụ ọgbo gbaghakọta l'ememe iya; tẹme eme omelalị ndiche anyi phẹ shi anọduje aphụkpoo mu l'ẹhu shii.


\par }{\PP \VS{15}Obenu lẹ Chileke, bụ iya doberu mu iche eshi l'ẹpho ne mu; byaru ekua mu; ono bụru eze-iphe-ọma, o meru mu.

\VS{16}Ọ bya ekpuhaa nwa iya ono goshi mu k'ọphu mu awata atụru ndu abụdu ndu Jiu ọnu iya. Ọphu ọ dụdu nemadzụ, dzụ ndzụ mu chịkoshiru iya.

\VS{17}Ọphu mu ejekwaruphọ Jierúsalẹmu kẹ gẹ mu jepfu ndu vuru ụzo bụru ndu-ishi-ozi-a je phẹ akpata ishi. Iphe, mu mechiaru bụ lẹ mu gbẹshiru tụgbua bahụ lẹ Arebiya bya eshi ẹka ono laphu azụ lẹ Damasụkosu.

\VS{18}A nọepho mgbarapha ẹto; mu tụgbua jeshia Jierúsalẹmu gẹ mu je amaru Pyịta. Mu l'iya nọo idzu ẹto.

\VS{19}Ọle ọ tọ dụdu ndu-ishi-ozi ono ndu ọphuu, mu hụmaru gbahaa Jiemusu, bụ nwune Nnajịuphu anyi.


\par }{\PP \VS{20}Ọo Chileke nwẹkiya maru l'iphemiphe-a, mu nọ l'iphu iya ederu unu-a ta adụdu ọphu bụ ụka, mu nọdu adzụ iya.


\par }{\PP \VS{21}Tọbudu iya bụ; mu tụgbua jee alị Siriya bya ejee alị Silisiya.

\VS{22}G'e pfukpọ-a ta abụkwa lẹ Chịochi Kéreshi lẹ Jiudiya g'ẹphe ha dụru ndu ọphu mawaru onye mu bụ.

\VS{23}Iphe, ẹphe anụepho lẹ nchị bụepho l'a sụru lẹ “onye-a, shi emephe anyi ewere-a bẹ asaakwa ozi-ọma kẹ g'e kweta kẹ Kéreshi ono asasa. Mbụ ekwekwe ono, o shi eme g'o mebyia emebyi ono.”

\VS{24}Noo g'o gude ẹphe nọdu ekeleje Chileke ekele opfu ẹhu mu.




\par }\Chap{2}{\SH Pọlu ejepfu ndu-ishi-ozi ndu ọphuu
\par }
{\PP \VerseOne{1}A nọepho apha iri l'ẹno mu lẹ Banabasu swịru laphushia azụ lẹ Jierúsalẹmu. Mu duta Tayitọsu anyi l'iya swịfuaru.

\VS{2}Iphe, mu gude jee bụ lẹ mu hụmaru iya l'ọphulenya. Mu lẹ ndu ono, bụ ndu-ishi ono bya anọo ndzukọ k'iche. Mu bya eworu ozi-ọma ono, mu ziru ndu abụdu ndu Jiu ono tọgboru phẹ ẹba. Ọo ya bụkwanu g'akanya, mu sehawaru mẹ ọphu mu ese nta-a ta abụru mu kẹ mmanụ. Ẹphe zụa mgbede.

\VS{3}Ọphu e kebutakpọdaru nụ Tayitọsu-a, abụdu onye Jiu-a, mu l'iya swịa g'o bua úbvù.

\VS{4}Ọle g'ọ dụhabe; ọ dụkwarua ndu meru g'ẹphe bua ya úbvù; ndu pyobataru eme g'ẹphe bụ ndu kẹ Kéreshi; 'ama l'ẹphe ta abụdu iya; l'ọo ngge bẹ ẹphe byaru anwụnwu g'ẹphe bya bya egeta g'anyi gbakụta-beru ekemu azụ opfu l'anyi bụ ndu kẹ Kéreshi. Iphe, ẹphe shi achọ ụzo iya bụ g'ẹphe mee anyi g'anyi mejeẹpho iphe ekemu phẹ pfuru g'ohu anọje eme iphe onye gbaru iya nụ pfuru-a.

\VS{5}Ọphu anyi ekwekwanụ haarụ phẹ ụzo ahaha ophu kpọ g'ọ ka mma l'ọo mgbo lanụ g'ee-shi g'anyi edoberu unu iphe ono, bụ ọkpobe-opfu ono, bụ ozi-ọma onoya.


\par }{\PP \VS{6}Obenu lẹ ndu ono, a sụru l'ẹphe bụ ndu-ishi ono; mu ta akpakwa ishi iphe, ẹphe bụ; kẹle Chileke ta adụkwa onye oole ẹnya l'iphu; ndu ono, a sụru l'ẹphe bụ ishi ono ta adụkwa iphe ọzo, ẹphe yeru ọnu sụ gẹ mu yebaa l'ozi-ọma ono.

\VS{7}Ọ gbẹchikwa bụru iphe, ẹphe meru bụ l'ẹphe hụmaru lẹ Chileke wowaru ozi-ọma ono ye mu l'ẹka gẹ mu je ezia ya ndu abụdu ndu Jiu; mbụ ẹgube ono o wokwaru iya phọ ye Pyịta l'ẹka g'o je ezia ya ndu Jiu.

\VS{8}Kẹle ọo g'ike kẹ Chileke reru ire l'ẹhu Pyịta; ọ bụru onye-ishi-ozi zia ndu Jiu ozi-ọma ono; bụkwapho g'ike kẹ Chileke reru ire l'ẹhu mu; mu bụru onye-ishi-ozi zia ya ndu abụdu ndu Jiu.

\VS{9}Tọbudu iya bụ; Jiemusu mẹ Pyịta mẹ Jiọnu bụ ndu ono, a sụru l'ọo phẹ bụ ndu-ishi, gudeshi Chịochi-a bya amaru l'ọo Chileke yeru mu ozi-ọma ono l'ẹka. Ẹphe zụa mgbede; bya ana mu lẹ Banabasu l'ẹka; bya ekweta l'anyi l'ẹphe tụkoru bụru nanụ. Anyi l'ẹphe bya atụkokwapho wụa ọnu nanụ lẹ mu lẹ Banabasu a-nọdu ezi ndu abụdu ndu Jiu ozi-ọma ono; g'ẹphebedua zije iya ndu Jiu.

\VS{10}Iphe lanụ, ẹphe sụru g'anyi mee bụ g'anyi nyatajẹkwa ndu akpa nri. Ono bẹ mu kukebekpọoru ẹhu eme.


\par }{\SH Mba, Pọlu barụ Pyịta lẹ Antiyọku
\par }
{\PP \VS{11}O be gẹ Pyịta byaru Antiyọku; mu pfụru iya l'iphu baarụ iya mba l'edzudzu-ọha; kẹle o nweru iphe, o meru deru iya nụ.

\VS{12}Lẹ teke mbụ kpọ bẹ Pyịta yẹe ndu abụdu ndu Jiu shi erigbajẹ nri. E mechaa gẹ ndu ẹphe lẹ Jiemusu nọ byapfutachaẹru iya phọ; o bufu onwiya sụ l'ẹphe lẹ ndu ono, abụdu ndu Jiu ono tee rigbaẹdu. Kẹle ọ watarụ atsụ ndu Jiu ono ebvu, bụ ndu sụru l'onyemonye bufutajẹadaa úbvù ono.

\VS{13}Ụnwunna anyi ndu Jiu ndu ọphuu bya eyefua ẹka l'ogozi Pyịta phẹ ọbu. Mbụ lụfuchakpo lẹ Banabasu bẹ ẹphe jịtachakwaru o tsoru phẹ bụru ndu ogozi.

\VS{14}O be teke mu byaru bya ahụma l'ẹnya mu; l'ẹphe te etsodu ozi-ọma ono lẹ nhamụnha iya; mu pfụru l'iphu ndu Chịochi g'ẹphe ha sụ Pyịta: “Hụmanu gẹ gụbedua bụ onye Jiu; tẹme ị nọdu eme umere ndu abụdu ndu Jiu; ?Dẹnuhunu g'o gude ị nọdu eme g'i kebuta ndu abụdu ndu Jiu g'ẹphe meje ekemu ndu Jiu?”


\par }{\SH Ekweta adzọ ndu Jiu waa ndu abụdu ndu Jiu
\par }
{\PP \VS{15}A makwarụ-a l'anyịbedua bẹ a nwụkpooru; anyi bụru ndu Jiu; ẹbe anyi abụdu ndu iphe-ẹji gẹ ndu abụdu Jiu bụ.

\VS{16}Obenu l'anyịbedua maru l'ọ tọ bụdu eme g'a tụru l'ekemu emeje nemadzụ g'ọ bụru onye pfụberekoto l'iphu Chileke; l'ọo ekweta kẹ Jizọsu Kéreshi. Ọo ya bụ l'anyịbedua kwaphọ, kwetawaru kẹ Jizọsu Kéreshi a-bụru ndu pfụberekoto l'iphu Chileke; ọ tọ bụkwa kẹle anyi eme iphe, a tụru l'ekemu. Noo kẹle ọ tọ dụdu onye Chileke agụ l'onye pfụberekoto opfu l'onye ono meru iphe, a tụru l'ekemu.

\VS{17}Eshinu anyịbe ndu Jiu emekwaphọ g'anyi shi Kéreshi l'ẹka bụru ndu pfụberekoto l'iphu Chileke; ọ n'iya bụ l'anyi kwewaru l'anyi bụhukwapho ndu eme iphe-ẹji gẹ ndu amadụ ekemu Chileke. Teke ọ bụ l'ọ dụ nno; ?ọ pfụru lẹ Kéreshi eme g'eme iphe-ẹji kabaa shii tọo? Tụswekwa!

\VS{18}Kẹle ọ -bụru lẹ mu watarụ emekwaa iphe, mu shi mebyiwaa emebyi bẹ mu bụakwaa onye emebyi ekemu.

\VS{19}Mu gudeakwa eme ekemu; mu hụma lẹ mu nwụhuwaru anwụhu; l'ekemu gbuwaru mu egbugbu; g'ee-shi gẹ mu a-dzụru Chileke ndzụ.

\VS{20}A kpọpyabewaru mu lẹ Kéreshi l'oswebe. Nta bẹ mu nọakwaa ndzụ. Ọle ọ tọ bụdu mu nọ ndzụ ọbu; ọ bụakwaa Kéreshi nọ ndzụ l'ime ẹhu mu. Ndzụ ọphu mu nọ l'eliphe nta-a bụkwa lẹ mu kwetarụ kẹ Nwa Chileke bẹ mu gude nọdu iya; mbụ onye yeru mu obu; woru ishi ndzụ iya tụa l'opfu ẹhu mu.

\VS{21}Mu taa jịkakwa eze-iphe-ọma kẹ Chileke. Ọ -bụru l'ọo eme ekemu bẹ e-me amadụ onye pfụberekoto l'iphu Chileke; ọ n'iya bụ l'anwụhu, Kéreshi nwụhuru te enwedu ishi.




\par }\Chap{3}{\SH Ekweta ọzoo eme ekemu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Oo-waa! Ẹgube g'eswe unubẹ ndu Galeshiya habekpọkwana! ?Bụ onye kabẹ rwaa unu ẹka l'iphu g'unu jịka ọkpobe opfu ono? ?Tọbudu unu bẹ mu tụkoru k'anwụhu, Jizọsu Kéreshi nwụhuru l'oswebe tọgboru ẹba; o doo unu ẹnya ree-a?

\VS{2}Iphe lanụ, mu ajị unu bụ: ?Bụada-a iphe, ekemu pfuru bẹ unu meru tẹme unu nata Unme-dụ-Nsọ ono, unu natarụ ono? ?Tọbudu l'unu nụmaru ozi-ọma kẹ Kéreshi ono bya ekweta?

\VS{3}?Dẹnuhunu g'o gude unu gbẹ bụru ndu eswe? Lẹ mbụ bẹ unu gude Unme kẹ Chileke gbube ishi etso Kéreshi. ?Bụhunu gụnu meru iphe, unu parụ Unme Chileke ono buhaa dobesu l'ọo ike k'unu bẹ unu e-gude tsokọta Kéreshi ọbu?

\VS{4}?Iphe-ẹhuka ono, unu jekọtaru ono bụ kẹ mmanụ tọ? Ọ tọ dụkwa mu g'ọ bụ kẹ mmanụ.

\VS{5}Chileke anọdujekwa anụ unu Unme-dụ-Nsọ bya emeshiru unu iphe-ọhumalenya. ?Ọ tụkoru iphemiphe ono eme opfu l'unu eme iphe, ekemu pfuru tọo bụ-a l'ọle unu nụmaru ozi-ọma ono bya ekweta?


\par }{\PP \VS{6}Nokwaphọ gẹ Ébirihamu kwetarụ kẹ Chileke; ọ gụaru iya ya l'apfụbekoto.

\VS{7}Ọo ya bụ l'unu eleana iya ẹnya; l'ọo ndu kwetarụ kẹ Chileke bẹ bụ ụnwu Ébirihamu.

\VS{8}Ẹkwo-opfu Chileke pfuhawaru sụ lẹ Chileke e-me ndu abụdu ndu Jiu g'ẹphe bụru ndu pfụberekoto m'ẹphe -kweta kẹ Chileke. E vuhawaa ụzo zia Ébirihamu ozi-ọma ono sụ iya: “Ébirihamu; ọo l'ẹka ngu bẹ e-shi meeru ndiphe mgburugburu eze-iphe-ọma.”

\VS{9}Ọo ya bụ; l'eshinu Ébirihamu kwetarụ kẹ Chileke; Chileke gọoru iya ọnu-ọma; bẹ ọ bụkwapho ẹgube ono bẹ Chileke a-gọru ọnu-ọma nụ iphe, bụkpoo ndu kwetarụ nkiya.


\par }{\PP \VS{10}Iphe, bụkpoo ndu chịru ụpfu kwẹe l'ekemu sụ l'ọo eme ekemu a-dzọ phẹ bẹ bụakwaa ndu a tụru ọnu. Kẹle ẹkwo-opfu Chileke sụkwaru: “Onye ta atụkoduru iphemiphe, e dekọtaru l'ẹkwo ekemu g'ọ ha eme bụakwaa onye a tụru ọnu.”

\VS{11}Iphe lanụ, dokpọoru ẹnya ree bụ l'ọ tọ dụdu onye a-dụ ike egude eme iphe, ekemu pfuru abụru onye pfụberekoto l'iphu Chileke. Kẹle “Onye pfụberekoto bụkwa ekweta bẹ oo-gude nọdu ndzụ.”

\VS{12}Obenu l'eme iphe ekemu pfuru yẹe ekweta kẹ Chileke ta adụkwa iphe, ẹphe jigba; kẹle e dekwaruphọ sụ: “Lẹ ndu emegbuje iphemiphe, ekemu pfuru e-gudekwa iya phọ dzụru ndzụ.”


\par }{\PP \VS{13}Kéreshi gbafụtaru anyi lẹ mburọnu, ekemu meru anyi vuru; eshinu o vutachiru anyi mburọnu ono anyi shi vuru ono. Kẹle ẹkwo-opfu Chileke sụkwaru: “Iphe, bụkpoo onye a pfugburu l'eli oshi bụkwa onye larụ lẹ mburọnu.”

\VS{14}Kéreshi larụ lẹ mburọnu ono g'ee-shi g'eze-iphe-ọma, Chileke sụru lẹ ya e-meru Ébirihamu eshi l'ẹka kẹ Kéreshi Jizọsu rwua ndu abụdu ndu Jiu ẹka. Anyịbedua e-shikwanụ l'ekwekwe, anyi kweru kẹ Kéreshi nata Unme ono, Chileke kwehawaru ukwe lẹ ya a-nụ anyi ono.


\par }{\SH Iphe, a tudoru ekemu waa iphe, \newline  Chileke kweru ukwe iya
\par }
{\PP \VS{15}Ụnwunna mu; gẹ mu gudekpọadanu iphe, anyi emeje nmaaru unu ẹtu ọwa-a. Amadụ -kee ekpe dee ya l'ẹkwo byia ya ẹka ta adụkwa onye emebyi iya nụ; ọphu ọ dụkwa onye eyekwa iya iphe; mbụ a makwarụ-a l'ọo ekpe, nemadzụ keru.

\VS{16}Sụ-a; ọ kwa Ébirihamu yẹe oshilọkpa iya bẹ Chileke kweru ukwe-iphe. Ọ tọ sụkwaru iya l'ọo yẹle ndu shi l'ọkpa iya; g'ee-gudekwanụ nno makwanụru l'ọo ikpoto nemadzụ. Ọ sụru iya l'ọo yẹe oshilọkpa iya, bụ iya bụ l'ọo onye lanụ, bụ iya bụ Kéreshi ọbu.

\VS{17}Mbụ l'iphe, mu epfu bụ lẹ-a; l'ọgbandzu ono, shi Chileke l'ẹka bẹ Chileke kwetarụ ukwe sụ lẹ ya e-me iphe ya pfuru. Sụ-a; ekemu, a nọadaru ụnu apha l'apha ụkporo l'iri gẹ Chileke kwechaaru ukwe-iphe ono tẹme ekemu ono bya ta ayịkwa gbukaa iphe, Chileke kwewaru ukwe iya. O to mekwa ukwe-iphe ono, Chileke kweru ono g'ọ bụru iphe-mmanụ.

\VS{18}Ọme ọ bụada g'e me iphe, ekemu pfuru tẹme Chileke emee iphe, o kweru ukwe iya mẹ aamanụru l'ọ tọ bụedu ukwe-iphe. Obenu lẹ Chileke nụru Ébirihamu iphe, o kweru ukwe iya; opfu l'o kwewaru iya ya.


\par }{\PP \VS{19}Sụ-a; ?ọ bụhunuru gụnu bẹ a tụ-doru ekemu? Iphe, a tụ-doru ekemu bụ g'ekemu goshi iphe eme iphe-ẹji bụ. A tụ-doru iya g'ọ nọdu jasụ teke oshilọkpa Ébirihamu ọbu a-bya, bụ iya bụ onye ọbu, Chileke kweru ukwe-iphe doberu ọbu. Ọo Chileke tụru ekemu ono bya agbẹ l'ẹka ụnwu-ojozi-imigwe woru iya nụ onye-ẹto bụ Mósisu, nọ-chiru ẹnya nemadzụ g'ọ tụaru ndiphe.

\VS{20}L'ọ kwa a -dụ ẹbo eme iphe bẹ aachọje onye-ẹto; obekwanu lẹ Chileke bụ onye lanụ.


\par }{\PP \VS{21}?Ọ pfụru l'ekemu egbuka iphe, Chileke kweru ukwe iya egbuka tọ? Tụswekwa! Kẹle ọme ọ -dụru ekemu, a tụru g'o gude ndzụ mẹ apfụbekoto l'iphu Chileke eshinu l'edobe ekemu.

\VS{22}Obenu l'ẹkwo-opfu Chileke egoshi lẹ ndiphe mgburugburu bẹ iphe-ẹji pyịtaru l'ẹkpiri. Iphe, o gude egoshi iya ono bụ g'iphe ono, Chileke kwetarụ lẹ ya e-meru onye woru onwiya ye Kéreshi ono l'ẹka abụerupho ndu woru onwophẹ ye Kéreshi l'ẹka bẹ oo-meru iya kpoloko.


\par }{\PP \VS{23}Kẹle teke k'ekweta teke adụdu bẹ ekemu shikwa tuchia anyi atuchi g'anyi ta ahụma ụzo anyi e-shi kweta kẹ Kéreshi.

\VS{24}Ọo ya bụ l'ekemu shi edu anyi ụzo g'onye eleta ụnwegirima ẹnya; dua anyi jasụ Kéreshi bya g'anyi a-bụru ndu Chileke gụru lẹ ndu pfụberekoto; opfu l'anyi woru onwanyi ye iya l'ẹka.

\VS{25}Nta-a, Chileke gụhawaru anyi ụzo g'anyi woru onwanyi ye Kéreshi l'ẹka-a bẹ anyi ta nọekwa l'ẹka onye ono, eleta anyi ẹnya ono, bụ iya bụ ekemu.


\par }{\PP \VS{26}Ọo ya bụ; l'eshinu unu wowaru onwunu ye Kéreshi l'ẹka; unu l'iya tụgba bụru nanụ bẹ unu bụkotawa ụnwu kẹ Chileke.

\VS{27}Lẹ g'unu ha bụru ndu e gude ẹpha Kéreshi mee baputizimu bẹ yeakwaru Kéreshi g'onye yeru uwe.

\VS{28}Mkpọcha l'onye-a bụ Jiu ẹbe onye-a abụdu ta adụekwa; ọphu ọ dụekwa l'onye-a bụ ohu; onye-a bụru amadụ; ọphu l'onye-a bụ nwoke onye ọphuu bụru nwanyị adụekwapho; kẹle g'unu ha shiwaa l'ẹka Kéreshi tụgba bụru nanụ.

\VS{29}Sụ: unu -bụwaru ndu kẹ Kéreshi bẹ unu bụwaa oshilọkpa Ébirihamu, bụ iya bụ ndu iphe ono, Chileke kweru Ébirihamu ukwe iya ono rwuberu.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Sụ-a; waa iphe, mu e-gude goshi unu iphe, mu epfu bụ ọwa-a: l'onye bụ iya e-mechaa ria iphe nna iya; bẹ teke ọ bụ nwata bẹ bụkwa g'eeme ohu bụ g'aanọduje eme iya. A makwarụ-a l'ọo ya nwe iphemiphe;

\VS{2}ọle oonwejeru onye yẹe ya bu; onye a-nọdu emefuta iya nụ; l'ọ dụkwarupho onye a-nọdu eleta iphe, o nweru ẹnya jasụ teke nna iya pfuru sụ l'o noo teke nwata ono sụwaru egweta iphe iya.

\VS{3}Nokwaphọ g'ọ dụ l'ẹka anyi nọ bụ ono. Teke anyi te eshidu maru iphe bẹ ọbvu, bụgbaa ishi mgboko ọwa-a shi mee anyi ohu phẹ.

\VS{4}Ọle o rwuru teke ọ gbaru; Chileke ye Nwa iya sụ g'ọ bya. Ọ bya abụru nemadzụ; nwanyị nwụa ya. Ọ bụru iphe, ekemu sụru g'e meje bẹ oomeje;

\VS{5}g'oo-shi ẹgube ono gbata ndu ekemu keru ẹgbu; g'ee-gude ẹgube ono Chileke anata anyi g'anyi bụru ụnwu iya.


\par }{\PP \VS{6}Ọ bụru l'ọo l'unu bụwaa ụnwu iya meru g'o gude Chileke woru Unme Nwa iya ye unu l'obu; mbụ Unme ọphu emeje g'e kuje Chileke “Nnana!”

\VS{7}Ọo ya bụ l'e shi Chileke l'ẹka; ọphu ị bụedu ohu; ị bụwaru nwa Chileke. Eshinu ị bụwaa nwa Chileke bụanaa ya-a bụ l'ị yịwaa lẹ ndu e-ri iphe ono, Chileke doberu ụnwu iya ono.


\par }{\SH Pọlu agba egomunggo kẹ ndu Galeshiya
\par }
{\PP \VS{8}Lẹ mbụ teke unu eshidu maru Chileke bẹ unu shi bụgbaaru ohu iphe, abụdu Chileke.

\VS{9}Obe nta-a, unu byawaru bya amaru Chileke-a; waawaa; gẹ mu pfuchia ya ẹgube-a; ọ chia nta-a, Chileke mawaru unu-a; bẹ mu sụru: ?Dẹnuhunu g'o gude unu dakọbe alaphu azụ alapfu ọbvu ono, adụdu ike dụ iya nụ; tẹme ọ bụru iphe-mmanụ ono? ?Bụ gụnu meru g'o gude unu nọdu eme g'unu laphukpọoro azụ je abụru ohu phẹ ọzo?

\VS{10}Unu abọje mbọku l'ọbo-iphe; mẹ ọnwa; mẹ teke iphe meru; mẹ apha.

\VS{11}Ndzụ unu anọdujekwa agụ mu. ?Ozi, mu jeru l'ishi unu ta abụduru mu nụ kẹ mmanụ?


\par }{\PP \VS{12}Ụnwunna mu; mu arwọ unu arwọrwo; sụ g'unu dụnu gẹ mu dụ; kẹle mbẹdua dụwaa g'unu dụ. Ọ tọ dụkwa iphe, dụ ẹji, unu meru mu ililekpọo.

\VS{13}Unu maru-a l'ọo teke iphe eme mu bẹ mu byaru ezia unu ozi-ọma ono lẹ mbụ.

\VS{14}E -gudekpọkwaaro l'iphe, eme mu nụ shi bụru unu oke iphe-ọhutama; ọle mu ta adụkwanu unu ashị; ọphu unu ajịkakwaru mu. Unu gbẹnu meberu mu ree gẹ mu bụ ojozi-imigwe; ọzoo lẹ mu bụ Kéreshi Jizọsu l'onwiya.

\VS{15}?Unu meru ẹhu-a, shi tsọo unu ụtso l'opfu ẹhu mu teke ono-a imagha? Kẹle mu maru l'a ta tụdu iya ẹgo; l'ọme unu dụru ike teke ono mẹ ọ bụchaaru k'unu aswọshi akpụru ẹnya nkunu chiẹ mu.

\VS{16}?Mu gbẹnu bụwaru onye opfu unu nta-a; opfu lẹ mu pfuru unu iphe, bụ ọkpobe-opfu?


\par }{\PP \VS{17}Ndu ono, eduphu unu ono emekwaru unu ẹmereme shii; ọo l'ọo g'unu makwarụ l'iphe, ẹphe emedoru unu ẹmereme ono ta adụkwa ree. Ẹphe emekwa g'ẹphe bufu unu l'ẹhu mu g'unu gbaru tsoru phẹ.

\VS{18}Agbatsoru ndu ọzo adụjekwa ree; ọo l'ọo g'unu gbatsojekwaru ndu ọbu m'ẹphe -nọdu epfu iphe, dụ ree. Unu mejekwa ẹgube ono tekenteke; g'ọ tọ bụekwapho teke mu l'unu nọ.

\VS{19}Ụnwu mu! Mu nọkwa l'iphe-ẹhuka opfu ẹhu unu nta; mbụ gẹ nwanyị, abya ezeda. Mu je a-nọdu l'iphe-ẹhuka ono jasụnupho teke unu a-dụ gẹ Kéreshi.

\VS{20}Ọ dụe mu phọ g'a sụ lẹ mu l'unu nọ nta-a; mẹ mu amaru gẹ mu gege dobe ọnu pfuaru unu opfu. Nta-a bẹ ọ tụfuru mu ẹhu gẹ mu e-mekpọo k'ẹhu unu.


\par }{\SH Ẹtu Hega yẹe Sera
\par }
{\PP \VS{21}Unubẹ ndu ọogu anọdu emeje iphe, ekemu pfuru; unu kaẹshikwaru mu; ?unu ta anụmaduru iphe ekemu pfuru tọ?

\VS{22}Kẹle e dekwaru sụ lẹ Ébirihamu nwụtaru ụnwegirima unwoke labọ. Onye lanụ bụ nwanyị, bụ ohu nwụtaru iya ya; onye ọphuu bụ amadụ yeru iya ya.

\VS{23}Onye ọphu, ohu yeru bẹ a tsụtaru ime iya ẹbe ọ dụdu ukwe Chileke kweru swibe l'ẹhu iya k'iche. Onye ọphuu, shi l'ẹka amadụ phọ bẹ a tsụtaru ime iya opfu lẹ Chileke kweru ukwe l'aa-nwụ iya.

\VS{24}Mu gude iphe ono, mehawaru nụ ono anmarụ unu ẹtu. Ụnwanyi ono ẹphenebo, bụgbaa ne phẹ ono nọ-chiru ẹnya ọgbandzu labọ, shi Chileke l'ẹka. Onye ọphu, bụ Hega nọ-chiru iphe ono, Chileke kweru ukwe iya l'ọgbandzu shi l'eli úbvú Sayịnayi. Ụnwu nkiya bẹ a nwụru g'ẹphe bụru ohu.

\VS{25}Hega nọ-chiru úbvú Sayịnayi ono nọ l'alị Arebiya. Ọ bụru Arebiya ono bụ Jierúsalẹmu kẹ nta-a. Noo kẹle yẹe ụnwu iya shi bụru ohu.

\VS{26}Obenu lẹ Jierúsalẹmu ọphu dụ l'imigwe ta abụdu ohu; tẹme ọ bụru iya bụ ne anyi.

\VS{27}Kẹle e deru l'ẹkwo-opfu Chileke sụ:

\par }{\Q “Tee ẹswa gụbe nwanyị,

\par }{\QB pfụru apfụru,

\par }{\QB eteke atsụ-swee ime!

\par }{\Q Gude ẹhu-ụtso tee ẹswa

\par }{\QB gụbe nwanyị,

\par }{\QB amadụ iphe,

\par }{\QB eme lẹ nka nwanyị,

\par }{\QB ime eme;

\par }{\Q Kẹle nwanyị ono,

\par }{\QB e shi gbado agbado ono

\par }{\QB l'a-gbẹ kanụ enweru

\par }{\QB nwa eme lẹ nwanyị

\par }{\QB ọphu alụ ji.”\FTNT{*}{{\FR 4:27 }{\FR{4:27
}}{\FT{Gụnaa
}}{\XT{Azá 54:1}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{28}Sụ-a; ụnwunna mu; anyịbedua bụakwapho ụnwegirima e kweru ukwe iya tẹme a nwụa phẹ gẹ Áyizaku.

\VS{29}Ọ bụkwarupho g'ọ dụ teke ono bụ g'ọ dụ nta-a. Teke ono bẹ onye k'ono, a tsụtaru ime iya gẹ kẹ ndu ọzo phọ shi anọduje akpa onye ọphu ndzụ iya shi l'ẹka Unme Chileke phọ ẹhu.

\VS{30}Ọle ?bụ gụnu bẹ ẹkwo-opfu Chileke pfuru? Ọ sụru: “Chịfukwa ohu yẹe nwa iya; kẹle nwa, shi l'ohu bẹ yẹe nwa, amadụ nwụru taa gbakwarụ mgba eke iphe nna phẹ.”

\VS{31}Ọo ya bụ; ụnwunna mu; anyi ta abụkwa ụnwu, ohu nwụru; anyi bụkwa ụnwu, nwanyị bụ amadụ nwụru.




\par }\Chap{5}{\SH Enweru onwonye l'ime Kéreshi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kéreshi tọakwaru anyi l'ẹgbu; sụ g'anyi ba bụheru ohu. Ọo ya bụ; unu pfụshia ike. Unu te ekwekwa g'ọ dụru onye e-gude ekemu mee unu g'unu bụru ohu ọzobaa.


\par }{\PP \VS{2}Sụ-a; gẹ mụbe Pọlu karụ unu; ọ -bụru l'unu buru úbvù bẹ Kéreshi ta adụkwa urwu, ọ barụ unu.

\VS{3}Gẹ mu kasachakwaa onyemonye, buru úbvù nchị; l'o mefụtajekwa iphemiphe, bụ iphe, ekemu pfuru g'ọ ha.

\VS{4}Unubẹ ndu eme gẹ Chileke gụa unu lẹ ndu pfụberekoto; opfu l'unu eme iphe ekemu pfuru bufuakwaru onwunu l'ẹka Kéreshi nọ. Unu nashịakwaru onwunu eze-iphe-ọma kẹ Chileke.

\VS{5}Ọ -bụru anyịbedua bẹ iphe anyi zọberu ele ẹnya eleshia iya ike lẹ Chileke a-gụ anyi lẹ ndu pfụberekoto l'iphu iya bụkwa l'anyi natarụ Unme-dụ-Nsọ; opfu l'anyi woru onwanyi ye Kéreshi l'ẹka.

\VS{6}L'anọduwaa l'ime Kéreshi bẹ l'e buru úbvù; ọzoo l'e te buduru ta adụekwa iphe, ọ bụ. Iphe, bụ iphe, bụakwaa ekweta kẹ Kéreshi ọphu shi lẹ n-yemobu.


\par }{\PP \VS{7}Unu shikpọkwa etsokọtawa ụzo ono ree. ?Bụhunu onye kpọshiru unu anọdu eme iphe, bụ ọkpobe-opfu ono nta?

\VS{8}Ọphu a maru bụ l'ọ tọ bụdu Chileke-a, bụ iya kuru unu-a gbẹ bya apfubuta unu g'unu te emehẹ ọkpobe-opfu ono.

\VS{9}Ọ kwa nwa-ọ-chi-l'ẹka iphe-ekoje-buredi l'ekoje ishi buredi ophu.

\VS{10}Ọle atụgba, anyi l'unu tụgbaru lẹ Nnajịuphu mekwarụ-a gẹ mu shihu obu ike l'ẹka unu nọ; l'unu a-lwa azụ bya etsozita ụzo wata arị iphe, mu arị; l'onye gbaghashịru unu agbaghashị; ọ -bụ onye; ọ -bụ onye-o; onye ono bẹ Chileke a-nmakwa ikpe.


\par }{\PP \VS{11}Obenu-a; ụnwunna mu; ọme ọ bụ l'ọo g'e buje úbvù bẹ mu ezijekwadu asa iya asasa ono; ?m'ọ bụhunuru gụnu bẹ o gude a nọdu a-kpakwadụ mu ẹhu? Ọ -bụ l'ọ dụ ẹgube ono mẹ asasa, mu asa lẹ Chileke a-gụepho anyi lẹ ndu pfụberekoto; opfu lẹ Kéreshi nwụhuru l'oswebe tege adụkwa onye o gogo bụjeru iphe eghu.

\VS{12}Teke ọ bụ lẹ k'ebu úbvù aphụnuka ndu ono, agbaghashị unu ono l'ẹhu g'ẹphe jenụ je ahachafụa onwophẹ ahaha.


\par }{\PP \VS{13}L'unubẹdua ụnwunna mu; bẹ e kukwaru bya atọwaa l'ẹgbu. Ọle-a; unu ta ahakwa onwunu g'iphe, anọduje agụ unu ẹgu waa iphe, unu arị l'ọkpoma bya ekee unu ẹgbu ọzo. Ọ chịkwa iphe, unu a-nọdu eme bụ g'onyemonye yee nwibe iya obu k'ọphu unu anọduje eyeru nwibe unu ẹka.

\VS{14}Kẹle ekemu ono g'ọ hakọta tụkoru kpakọo l'akpụru opfu lanụ, bụ iya bụ: “Yee nemadzụ ibe ngu obu g'i yeru onwongu.”

\VS{15}Obenu teke ọ bụ l'unu atakashi nwibe unu ẹru bya anmabushi nwibe unu anụ; unu letakwa ẹnya a -nọnya unu tụko onwunu taẹbe.


\par }{\SH Unme Chileke waa ẹjo-iphe agụgbaa nemadzụ
\par }
{\PP \VS{16}Ọle mu sụru-a; unu hakwaa Unme Chileke g'o goshije unu ụzo. Ọo ya bụkwanu g'unu ete emejeẹdu ẹjo-iphe, agụgbaa unu.

\VS{17}Kẹle ẹjo-iphe agụgbaa amadụ bẹ ta adụjekwa Unme Chileke ree. Ọphu iphe, agụkwanu Unme Chileke adụjedu uche amadụ ree. Noo l'iphe labọ ono dụru onwophẹ l'opfu. Ọ bụru iphe ono meru g'o gude ẹbe unu adụjedu ike mee iphe, dụ ree, unu rịru k'ememe.

\VS{18}Obenu teke ọ bụ Unme Chileke egoshije unu ụzo; ọ n'iya bụ l'ekemu te ekeẹduru unu ẹgbu.


\par }{\PP \VS{19}Sụ-a; iphe shigbaa l'uche amadụ doru ẹnya, bụ iya bụ eri ogori; apharwụshi onwonye; eme umere, rehuru erehu; iphere abvụ l'iphu;

\VS{20}agwọ nshi; eme mgbashị; ndụmashi; alwụ ọgu; okophoo; obu-ọku; akpa ẹnya; ẹkpa l'iche iche; ẹjo-nzi;

\VS{21}ẹnya-pfụrupfuru; egbu-ọchi; mẹe-atsụtsu; eri angụ-sweshi iphu; mẹwaro iphe dụgbaa ẹgube ono. Noo iphe shigbaa l'uche amadụ bụ ono. Sụ-a; gẹ mu lọkwaa unu ẹka lẹ nchị gẹ mu lọhawaru iya unu; ndu eme nno taa bahụkwa l'ẹka Chileke bụ eze.


\par }{\PP \VS{22}Obekwanu l'iphe shigbaa lẹ Unme Chileke bụ: n-yemobu; ẹhu-ụtso; nchị-adụ-doo; nshirima; eme odoo; eme ọma; ekweta;

\VS{23}eme gelee; mẹ esede onwonye. Ọ tọ dụdu ekemu, a tụru swibe ndu k'ono.

\VS{24}Ndu bụkwanu ndu kẹ Kéreshi Jizọsu; wowaru ẹjo-iphe, agụgbaa phẹ nụ mẹ ẹjo umere, shigbaa phẹ l'uche kpọpyabe l'oswebe.

\VS{25}Eshinu anyi gude Unme Chileke dzụru ndzụ; unu g'anyi hanaa gẹ Unme ono goshije anyi ụzo.

\VS{26}G'anyi te emejekwa iphe g'ee-shi g'a jaa anyi ajaja. Ọphu anyi emejeshi nwibe anyi iphe, e-ghu iya eghu. Ọphu anyi ejijekwaru nwibe anyi iji-ẹnya.




\par }\Chap{6}{\SH Evuru ivu nwibe ngu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ụnwunna mu; teke ọ bụ l'ọ dụru onye e guderu gẹdegede teke ọ dụru iphe, oome adụdu ree; g'unubẹdua, Unme Chileke gude ndzụ unu-a; jinaa obu oyi duphuta iya azụ l'ụzo pfụru ọto. Ọle ọo g'onyemonye letakwa onwiya ẹnya g'e te nwufuaru iya ye l'eme iphe-ẹji.

\VS{2}G'onyenọnu gbatajẹru nwibe iya l'iphe, atsụ iya l'ẹhu g'unu e-gude ẹgube ono mekọtaje ekemu, Kéreshi tụru.

\VS{3}Kẹle onye rịru lẹ ya bụ iphe l'ẹka ọ dụdu iphe, ọ bụ; onye ono bụkwa onwiya bẹ oome eswe.

\VS{4}Ọ kwa g'onyenọnu gudejekwa ẹnya lee onwiya maru g'umere iya gbaru; l'i wotajẹ iphe, iime tụru yeru umere gbaru ngu nụ. Ọo ya bụ; i ti jeẹduro ewota iphe, i meru atụru eyeru k'onye ọzo.

\VS{5}Kẹle onyemonye e-vukwaru ivu nkiya l'onwiya.


\par }{\PP \VS{6}G'onye, eezi ozi-ọma kẹ Kéreshi ono hẹjekwa onye ezi iya ya nụ iphe, dụ ree, o nweru.


\par }{\PP \VS{7}Unu te ekwekwa g'e duswee unu ụzo; Chileke ta abụkwa onye akwa eswe; noo l'ọo iphemiphe, onye kụru bẹ ọowotaje akpụru iya.

\VS{8}L'onye eme ẹjo-iphe, agụ iya nụ bẹ a-lakwa l'iswi. Obenu l'onye eme gẹ Unme Chileke ziru iya bẹ Chileke a-nụ ndzụ ojejoje.

\VS{9}Ọo ya bụ g'ike ta abvụkwa anyi l'eme ree; kẹle anyi e-ritakwaa urwu iya l'orwuberu iya mẹ anyi -gudeshia ẹka anyi g'anyi gudeshi iya.

\VS{10}Ọo ya bụ g'anyi mejeru onyemonye ree nta, ụzo dụru anyi l'ememe iya. Ndu anyi a-kabajẹkpoo emeru ree ono bụ ndu anyi l'ẹphe bụ ọnu-ụlo lanụ; opfu l'anyi tụkowaru kweta kẹ Kéreshi.


\par }{\SH Ekele
\par }
{\PP \VS{11}Nta-a bẹ mu gudeakwa ẹka mu gẹdegede ederu unu ẹkwo ọbu. ?Unu ta ahụmaduru g'akpụru opfu ọbu hachaa kakpọro kakpọro?

\VS{12}Ọ kwa ndu eme g'a jaa phẹ ajaja k'iphe, ẹphe sụru l'e mefụtaje l'eli ẹhu bụ ndu ekebutajẹ unu sụ g'unu bua úbvù. Iphe, ẹphe gude eme iya bụ gẹ ndu Jiu ta akpa phẹ ẹhu. Ẹphe maru lẹ ndu Jiu gege akpa phẹ ẹhu; ọme ẹphe kweru l'ọo 'ẹpho Kéreshi ono, nwụhuru l'oswebe ono a-dzọ phẹ.

\VS{13}Ndu ọbu, bukpọoru nụ úbvù ọbu ta abụkwa l'ẹphe emeje iphe ekemu pfuru. Ọ kwa iphe, ọogu phẹ g'ẹphe mee g'unu bua úbvù bụ g'ẹphe abaaha aba l'ẹphe meru unu; unu mee iphe-ọhubama l'anụ-ẹhu.

\VS{14}A bya lẹ mbẹdua; tụswekwa! Mu ta ayịkwa baa aba k'iphe ọzo gbahaa k'oswebe Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi. L'eshi ọphu ọ nwụhuru l'oswebe bẹ iphe kẹ mgboko-a ta adụekwa iphe, ọ bụ mu; tẹme mbẹdua dụakwapho g'onye nwụhuru anwụhu l'iphe kẹ mgboko-a.

\VS{15}Kẹle anọduwaa l'ime Kéreshi Jizọsu bẹ l'e buru úbvù; ọzoo l'e te buduru ta adụekwa iphe, ọ bụ, abụedupho abụru onye Chileke meru k'ọ̀phúú.

\VS{16}Gẹ Chileke mee g'ẹhu dụ iphe, bụkpoo ndu etsoje ụzo ono, mu goshiru unu ono guu; phụkwaaru phẹ phọ obu-imemini. Ọo phẹ bụ ọkpobe ndu Ízurẹlu kẹ Chileke.


\par }{\PP \VS{17}Sụ-a; e -shi ntanụ-a g'ọ tọ dụkwa onye epfuchibaa mu nchị. Ichii-iphe ọwa-a, mu vu l'ẹhu-a bụakwaa iphe-ọhubama, egoshi lẹ mu bụ ohu Jizọsu.


\par }{\PP \VS{18}Ụnwunna mu; gẹ Nnajịuphu anyi, bụ Jizọsu Kéreshi mekwaaru unu eze-iphe-ọma g'unu ha. Nokwa g'ọ dụ!

\par }