\NormalFont\ShortTitle{Hosiya}

{\MTB Ẹkwo

\par }{\MT Hosiya

\par }{\MTB Onye Mpfuchiru Chileke



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Waa opfu, Chipfu pfuru Hosiya nwa Beri baa. Teke o pfuru iya bụ teke Uzáya bụ eze ndu Jiuda; yẹe teke Jiótamu bụ eze ndu Jiuda; waa teke Éhazu bụ eze ndu Jiuda; mẹ teke Hezekáya bụ eze ndu Jiuda; wafụkwapho teke Jierobowamu nwa Jiowashi bụ eze ndu Ízurẹlu.


\par }{\SH Nyee Hosiya waa ụnwu iya
\par }
{\PP \VS{2}Teke Chipfu watarụ egude Hosiya pfua opfu bẹ ọ sụru iya-a: “Tụgbua je alụta nwanyị, agba ụkpara; l'ị nwụshia ụnwu, a gbatarụ l'ụkpara; kẹle ndu alị-a agbanụkawaa ụkpara; mbụ l'ẹphe lụfuwaru l'ẹka mụbe Chipfu.”


\par }{\PP \VS{3}Ọ tụgbunaa je alụta Goma, bụ nwada Dibulayimu. Ọ tsụta ime bya anwụaru iya nwa nwoke.

\VS{4}Tọbudu iya bụ; Chipfu sụ Hosiya: “Iphe, ịi-gụ nwata ono bụ Jiezerẹlu; kẹle ọ tọ dụdu g'ọo-nọ-beru; mu agwata ọnu-ụlo Jiehu ụgwo ọchi ndu ẹphe gburu lẹ nsụda Jiezerẹlu; tẹme mu emekwaphọ g'alị-eze ndu Ízurẹlu bvụebe.

\VS{5}Mbọku ono bẹ mu a-nọdu lẹ nsụda Jiezerẹlu gbajishia apfụ ndu Ízurẹlu.”


\par }{\PP \VS{6}Goma byakwa atsụta ime ọzo bya anwụa nwa nwanyị. No iya; Chipfu sụ Hosiya: “Iphe, ịi-gụ iya bụ Loruhama; kẹle mu taa phụeduru ndu Ízurẹlu obu-imemini ọzobaa; ọphu mu abyadụ agụru phẹ nvụ.

\VS{7}Obenu lẹ mu a-phụru ndu Jiuda obu-imemini; mu adzọta phẹ. Ọphu ọ bụkwa apfụ; ọzoo ogu-echi; ọzoo alwụ ọgu bẹ mu e-gude mee ya; ọphu ọ bụdu ịnya-ọgu; ọzoo ndu agba l'ịnya; ọo onye e-me iya nụ bụ Chipfu ono, bụ Chileke phẹ ono.”


\par }{\PP \VS{8}Noo ya; ọ mịfuepho Loruhama ọnu l'ẹra; mbụ Goma; ọ tsụta ime bya anwụta nwa nwoke ọzo.

\VS{9}Ọ bụru iya bụ Chipfu sụ: “Iphe, ịi-gụ iya bụ Lowami; kẹle unu taa bụekwaru ndibe mu; ọphu mu abụekwaru Chileke unu.”


\par }{\SH Eedophu ndu Ízurẹlu azụ l'ọnodu phẹ
\par }
{\PP \VS{10}“Ọle e -mechaa bẹ ndu Ízurẹlu a-dụkpokwa g'ẹja, nọ l'agụga eze-ẹnyimu, bụ ọphu a taa tụ̀kotadu atụ̀tù g'a maru ẹrwa iya; ọphu aagụkotadu iya l'ọgu. Ọ kwa l'ẹka ono, a sụru phẹ: ‘Unu taa bụekwaru ndibe mu ono’; bẹ ee-kukwa phẹ phọ ‘ụnwu Chileke ono, nọ ndzụ ono.’

\VS{11}L'a bya emee gẹ ndu Jiuda ẹphe lẹ ndu Ízurẹlu tụgba bụru nanụ ọzo; ẹphe ahọta onye lanụ, a-bụru ishi phẹ; ẹphe eshi l'alị ono lwakọta; kẹle eswe mbọku kẹ Jiezerẹlu ono a-pakwa ẹka apaa.




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}“Unu kua ụnwunna unu k'unwoke ‘ndibe Chipfu’; unu ekua ụnwunna unu k'ụnwanyi ‘ndu Chipfu yeru obu.’


\par }{\SH Ízurẹlu eri ogori gẹ Goma
\par }
{\PP \VS{2}“Baarụ ne ngu mba; baarụ iya mba; kẹle ọ tọ bụedu nyee mu; ọphu mu abụhedu ji iya. G'ọ haa umere nwanyị, agba ụkpara; l'o wofu ghẹlegheleghele ono, dụ iya l'ọkpoma ono!

\VS{3}Ọdumeka bẹ mu a-gbabẹkwa iya ọto; mee ya g'ọ dabyiru swanmangu g'ọ dụ g'eswe, a nwụru iya. Mbụ lẹ mu e-me iya g'ọ dụ g'echiẹgu; alị ọkponku, adụdu iphe, dụ iya nụ; gude ẹgu-mini phụa ya tẹrii.

\VS{4}Mu ta aphụeduru ụnwegirima iya obu-imemini; kẹle ẹphe bụ ụnwegirima, a gbatarụ l'ụkpara.

\VS{5}Ne phẹ gbaru ụkpara; k'ọphu bụ lẹ g'o gude tsụta ime phẹ bẹ iphere iya dụ. Mbụ l'o pfuru sụ lẹ ya a-gbatsoru ndu ẹphe l'iya eshi ọ̀nyà; ndu bụ phẹ anụ iya nri; anụ iya mini, ya angụ; anụ iya ẹji-atụru; anụ iya ẹkwa-ọchaa; anụ iya manụ-anyịyi; yẹe iphe, aangụ angụngu.


\par }{\PP \VS{6}“Noo g'o gude mu je l'e-woru obvu tọ-chishiaru iya ụzo. Mu a-kpụ igbulọ kpụ-phee ya mgburugburu g'ọ tọ hụmaje ụzo, oo-shi.

\VS{7}Ọo-nọdu achị ndu yẹe ya eshi; obenu l'o too gudedu phẹ. L'ọ chọo phẹ; ọ tọo hụmadu phẹ. Noo teke ọo-sụ gẹ ya byakwa alaphu azụ l'ibe akahụ ji iya; kẹle teke ono shikwa ka iya ree eme lẹ nta-a.


\par }{\PP \VS{8}“O to shidu maru l'ọo mbẹdua nụru iya ereshi; yẹe mẹe-vayịnu ọ̀phúú; waa manụ olivu; l'ọo mu nụru iya mkpọla-ọchaa; yẹle mkpọla-ododo; ọphu ẹphe wotaru gude je agwọahaa nshi Balụ.

\VS{9}Noo g'o gude mu je l'anata iya ereshi iya ono mẹ ọ -chaẹpho; nata iya mẹe ọ̀phúú iya mẹ o-rwuẹpho teke akụje iya. Mu anata iya ẹji-atụru mu; nata iya ẹkwa-ọchaa mu, bụ iphe, mu shi nụ-doru iya ya bụ g'o gude gbobutaje onwiya g'ọ tọ gbaru ọto.

\VS{10}Nta-a bẹ mu a-gbabẹ iya ọto l'ẹka ndu yẹe ya eshi ọ̀nyà ele iya ẹnya; ọphu ọ dụdu onye anafụ iya l'ẹka mu.

\VS{11}Iphe, bụkpoo ọbo-iphe, ọobojekpoo bẹ mu e-buchikọta; mbụ ọbo-iphe ọphu ọoboje aphagapha; mẹkpoo Ọbo Ọnwa-ọ̀phúú iya; mẹ ọbo eswe-atụta-unme iya; mbụ iphe, bụkpoo ọbo-iphe iya ono, geru egeru ono.

\VS{12}Mu e-mebyishi opfu-vayịnu iya; mebyishia oshi figu iya, bụ iphe ono, ọ sụru lẹ ndu ẹphe l'iya eshi ọ̀nyà nụru iya ono. Mu e-me ẹgu ono g'ọ bụru ẹgbudu; ọ bụru anụ, bu l'ẹgbudu e-ri iphe ono, a kọru iya ono.

\VS{13}Iphe, bụkpoo ujiku olemole ono, ọ kpọru Balụ ụ̀nwù-isẹnsu ọku ono bẹ mu a-hụ̀kota iya ahụ̀hù iya. Mbụ o gude iphe-nchị; waa iphe ọzo, eegudeje mee omemma kwaa onwiya akwa je etsoru ndu ẹphe l'iya eshi ọ̀nyà; bya azọhaa mu.” Nokwa iphe, Chipfu eepfu.


\par }{\SH Chipfu eye ndibe iya obu
\par }
{\PP \VS{14}“Noo g'o gude mu nọdu abyawaa iya edeta dephua. Mu e-deru iya deba l'echiẹgu je erwebe ẹhu erwebe pfuru opfu nụ iya.

\VS{15}Noo ẹka mu a-nụ-phu iya opfu-vayịnu iya azụ. Mu emee gẹ nsụda Akọru bụru ẹka obu a-dụ iya. Ọ bụru ẹka ono bẹ ọo-nọdu gụaru mu ebvu g'o shi agụjeru mu iya teke ọ bụ nwamgbọko; waa g'ọ gụru iya mbọku ono, o shi lẹ Ijiputu afụta onoya.


\par }{\PP \VS{16}“O -rwua mbọku ono bẹ ii-ku mu ji, alụ ngu nụ. I tii kuẹdu mu Balụ ngu.

\VS{17}Noo kẹle mu e-me g'ẹpha Balụ te eshibahẹ phẹ l'ọnu fụta; ọphu ẹphe agụ-kubaẹdu ẹpha iya l'ẹnwa.


\par }{\PP \VS{18}“O -rwua mbọku ono bẹ mu a-gbaru phẹ ndzụ; ẹphe l'anụ-ẹgbudu; yẹle ẹnu, ephe l'eli; yẹe anụ, akpụ ẹpho l'alị. Apfụ; yẹe ogu-echi; yẹe alwụ ọgu bẹ mu e-me g'ọ tọ dụhe l'alị ono adụdu ophu; k'ọphu ẹphe azẹje pyakọo; ẹhu adụ phẹ guu.


\par }{\Q \VS{19}“Mu a-lụru ngu jasụ

\par }{\QB l'ojejoje;

\par }{\QB mbụ mbẹdua l'onwomu.

\par }{\Q Mu a-lụru ngu l'ụzo

\par }{\QB apfụbekoto; yẹe k'ikpe,

\par }{\QB pfụru nhamụnha.

\par }{\Q Mu e-ye ngu obu;

\par }{\QB aphụjeru

\par }{\QB ngu obu-imemini.


\par }{\Q \VS{20}Mu a-lụru ngu emeru

\par }{\QB ngu ire-lanụ.

\par }{\Q L'ị makwanụru mụbe

\par }{\QB Chipfu rengurengu.


\par }{\Q \VS{21}Wakwa iphe, Chipfu epfu

\par }{\QB baa:

\par }{\Q ‘Lẹ mbọku ono bẹ mu

\par }{\QB a-za ẹnu.

\par }{\Q Mbụ lẹ mu a-za

\par }{\QB akpaminigwe ẹnu;

\par }{\QB akpaminigwe

\par }{\QB azakwanụ eliphe-a ẹnu.


\par }{\Q \VS{22}Eliphe azakwanụ iphe,

\par }{\QB e meberu l'alị ẹnu;

\par }{\QB mẹkpoo mẹe ọ̀phúú;

\par }{\QB yẹe manụ olivu.

\par }{\Q Ẹphebedua azakwanụ

\par }{\QB nsụda Jiezerẹlu ẹnu.


\par }{\Q \VS{23}Ọo mbẹdua l'onwomu e-me

\par }{\QB phẹ;

\par }{\QB ẹphe angụru angụru

\par }{\QB l'alị ono.

\par }{\Q Mu a-wata phẹ aphụru

\par }{\QB obu-imemini;

\par }{\QB mbụ ndu ono,

\par }{\QB mu shi sụ lẹ mu taa

\par }{\QB phụheduru

\par }{\QB obu-imemini ono.

\par }{\Q Mu a-sụ phẹ l'ẹphe bụwaa

\par }{\QB ndibe mu;

\par }{\QB mbụ ndu ono,

\par }{\QB mu shi sụ l'ẹphe taa

\par }{\QB bụeduru ndibe mu ono.

\par }{\Q Ẹphebedua a-sụkwanu

\par }{\QB lẹ mu bụwaa Chileke phẹ.’ ”




\par }\Chap{3}{\SH Hosiya yẹe nyee ya edoshi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tọbudu iya bụ; Chipfu bya asụ mu-a: “Tụgbua je egoshi nyee ngu l'i yeru iya obu ọzo. Epfukpọro kẹ l'onye ọzo yeru iya obu; mbụ l'oori ogori. Yee ya obu ẹgube ono, Chipfu yeru ndu Ízurẹlu l'ẹka ẹphe woru iphu ghaaru agwa; bya akpọru obu ye lẹ nri, a gwarụ iphe.”


\par }{\PP \VS{2}Mu tụgbunaa je azụa ya azụzu. Iphe, mu zụru iya bụ mkpọla-ọchaa iri l'ise waa ẹkpa balị l'ubvu iya.

\VS{3}Tọbudu iya bụ; mu bya asụ iya-a: “Nọ-dokpọeru mu phọ nwujiku olemole. Ba agbakwa ụkpara; ọphu ọ dụkwa onye gụ l'iya e-shi ọ̀nyà; nokwaphọ gẹ mbẹdua a-nọ-doru ngu.”

\VS{4}Noo kẹle ndu Ízurẹlu a-nọ ujiku olemole; ẹphe tee nweduru onye a-bụru eze phẹ; ọphu ẹphe enweduru ndu a-bụru ndu-ishi phẹ. Ẹphe taa gwaẹdu iphe; ọphu ẹphe enweẹduru mkpuma, dụ nsọ. Ẹphe tee nweduru uwe-ukuvu; ọphu ẹphe agwọedu ọbvu.

\VS{5}E -mechaa ndu Ízurẹlu alwaphuta azụ wata achọ Chipfu, bụ Chileke phẹ; wata achọ onye eze phẹ ono, bụ Dévidi. Ẹphe anmarụ pyaapyaapyaa lwapfutashia Chipfu yẹe iphe, dụ ree, shi iya l'ẹka lẹ teke ikpazụ ono.




\par }\Chap{4}{\SH Aanma ndu Ízurẹlu Ikpe
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Unu nụmakwa Opfu Chipfu; unubẹ ụnwu Ízurẹlu; kẹle Chipfu bẹ opfu dụru ẹphe lẹ ndu bu l'alị-a. Ọ tọ dụkwa onye e gude ire iya ẹka l'alị-a. Ọphu n-yemobu adụkwa iya phọ. Ọphu ọ dụdu onye maru Chileke l'alị-a l'ophu.

\VS{2}Iphe, dụ iya nụ bụepho mburọnu; yẹe adzụ ụka; waa egburu ọchi; waa iphuru; wafụa eri ogori. Mbụ l'ẹphe tụkokpooru iphe, a sụru g'e be mejeshi emekọta. E -gude l'e gburu ọchi l'eegbukwasẹ iya ọzo.

\VS{3}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude alị l'ophu nọdu agụ aphụ. Tẹme iphe, bụkpoo ndu bukọta iya nụ nọdu ajọ ẹhu. Anụ, bu l'ẹgbudu; mẹkpoo ẹnu, ephe l'eli; mẹkpoo ẹma, bu l'ẹnyimu tụko anwụshihu.”


\par }{\SH Aanma ndu-uke Ikpe
\par }
{\PP \VS{4}Ọle ọ bụ; g'ọ tọ dụkwa onye opfu a-dụru yẹe nwibe iya; ọphu ọ dụkwa onye e-bo nwibe iya ibo; kẹle opfu dụkwaru mu l'unubẹ ndu bụ uke!

\VS{5}Eswe l'ẹnyashi bẹ unu e-vukotajẹ iphe daa iko. Tẹme ndu mpfuchiru etsokwarụpho unu adaa kpurumu kpurumu ọbu. Ọo ya bụ lẹ mu e-mechaa mebyishia ne ngu.

\VS{6}Ndibe mu bẹ ala l'iswi; kẹle ọ tọ dụdu iphe, ẹphe nwụtaru. Eshinu unu jịkaru anwụta iphe bẹ mu jịkakwarupho unu sụ l'unu ta abụedu ndu-uke mu. Eshinu ọ tọ dụdu iphe, unu gụberu ekemu kẹ mụbe Chileke unu bẹ mbẹdua ta adụkwapho iphe, mu a-gụbe ụnwu unu.


\par }{\PP \VS{7}Ọo gẹ ndu uke aaka shii eje; bụ g'iphe-ẹji ẹphe eme mu aaka shii eje. Ẹphe woru ùbvù, e gege anọdu akwabẹ phẹ tọgbo; wata eme iphe, iphere iya dụ.

\VS{8}Ẹphe gude iphe-ẹji, ndibe mu eme gude aba ụba. Ọ nọdu anọduje atsọ phẹ ụtso m'ẹphe -nọdu eme ẹjo-iphe.

\VS{9}Ọo ya bụ lẹ g'ọo-dụ bụ l'ọo g'e meru ndu nemadzụ mmanụ bụ g'ee-me ndu bụ uke. Mu a-tụko ẹphenebo nụa aphụ iphe, ẹphe eme; pfụa phẹ ụgwo iphe, ẹphe meru.

\VS{10}Ẹphe e-rije nri ria ria ria; o too jidu phẹ ẹpho. Ẹphe agbaa ụkpara gbaa gbaa gbaa; ẹphe taa kadụ shii eje; kẹle ẹphe parụ Chipfu haa.

\VS{11}Agba ụkpara; yẹe angụ akahụ mẹe; yẹe mẹe ọ̀phúú bụchaa iphe, tụkoru egomunggo nemadzụ sweta.

\VS{12}Ndibe mu wata eje l'ajị l'oshi, a pyịru ayịpyi. Ọ bụru ntẹkpe, a pyịru l'oshi watarụ phẹ epfuru iphe, ẹphe e-me. Ọ bụru agba ụkpara dutaru phẹ duphua. Ẹphe bya abụru ndu dụ ghẹlegheleghele l'iphu Chileke.

\VS{13}Ẹphe wata agwa iphe l'eli úbvú bya awata akpọ ngwẹja ọku l'eli ẹka bụ úbvú úbvú; mẹ l'upfu achị; mẹkpoo l'upfu oshi pọpula; mẹkpoo l'upfu oshi terebinti, bụchaa oshi, ìbvù iya adụje ree l'ẹhu. Noo g'o gude ụnwada unu ye ẹka l'agba ụkpara; ụnwada ọphu unu alụ alụlu wata eri ogori.


\par }{\PP \VS{14}“Mu ta ahụ̀kwa ụnwada unu ahụ̀hù m'ẹphe gha iphu l'agba ụkpara. Ọphu mu ahụ̀kwapho ụnwada ọphu unu alụ alụlu ahụ̀hù m'ẹphe gha iphu l'eri ogori; kẹle unwoke phẹ agbẹshije je ekuta nwanyị-ụkpara doberu onwophẹ; mbụ l'ẹphe l'ụnwanyi-ụkpara ụlo-agwa anọduje agwa iphe. Ọo ya bụ lẹ ndu ono, iphe te edojedu ẹnya ono e-mechaa laa l'iswi.


\par }{\PP \VS{15}“Unu -nọdu agbakpọnu ụkpara; unubẹ ndu Ízurẹlu; gẹ ndu Jiuda te eyenu iya phọ ẹka! Unu te ejekwa mkpụkpu Gilugalu! Ọphu unu ejekwa mkpụkpu Bẹtu-Avẹnu je agwa iphe! Ọphu unu agụkwa ẹnwa sụ: ‘Eshinu Chipfu nọ ndzụ g'ọ nọ iya-a!’

\VS{16}Ndu kẹ Ízurẹlu kweru nggụganyi gẹ nwada-eswi, kweru nggụganyi. ?Dẹnu gẹ Chipfu e-shi eche phẹ echeche g'onye eche ụnwu-atụru l'ọma ẹgbudu?

\VS{17}Ndu Ifuremu bẹ woakwaru onwophẹ tụgbabe ẹphe lẹ nshi. Ọo ya bụ g'a haa yẹbedua.

\VS{18}Ẹphe -ngụchaa mẹe ngụfu; ẹphe awata agba ụkpara phẹ ọbu. Mbụ-a; ndu-ishi phẹ bụ iphe, adụje phẹ ree bụ eme iphe, iphere iya dụ.

\VS{19}Ọo oke phẹrephere e-mechaa zifu phẹ. Tẹme iphe ono, ẹphe agwa ono emechaa kpatarụ phẹ iphe-iphere.




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}“Unu nụmakwa iphe-a; unubẹ ndu bụ uke! Unu ngabẹkwa nchị; unubẹ ndu-ishi ndu Ízurẹlu! Unu ngabẹkpodapho nchị; unubẹ ndibe eze! Ikpe-a nmaakwaru unu; kẹle unu shi bụru igbudu lẹ mkpụkpu Mizupa. Tẹme unu bụru ụgbu, e geru l'úbvú Tabọ.

\VS{2}Ndu nkwefu-ike ono bamiakwaru abami l'egbu ọchi. Ọle mu a-nụkwanu phẹ aphụ g'ẹphe hakpọo.

\VS{3}Ndu Ifuremu bẹ mu maru ree. Ọphu ọ dụdu iphe, ndu Ízurẹlu emeru mu lẹ mpya. Unubẹ ndu Ifuremu; nta-a bẹ unu watawarụ agba ụkpara. Mbụ lẹ ndu Ízurẹlu bẹ tụrwuakwaru onwophẹ.”


\par }{\SH Hosiya epfu g'a ba agwọjeshi nshi
\par }
{\PP \VS{4}“Iphe, ẹphe emegbabẹ te ekwedu haa phẹ g'ẹphe lwapfuta Chileke phẹ; kẹle agba ụkpara nọ phẹ l'ọkpoma; ọphu ẹphe amadụ Chipfu.

\VS{5}Ọ kwa eku-onwonye ndu Ízurẹlu l'a-gba ama g'ẹphe gbaru. Ndu Ifuremu bẹ iphe-ẹji phẹ a-dụ ụpfu l'ọkpa. Ndu Jiuda etsokwaru phẹ phọ etsu ọkpa l'iphe.

\VS{6}Teke ẹphe chị atụru phẹ mẹ eswi phẹ eje achọ Chipfu; ẹphe taa hụmadu iya; kẹle o selaru onwiya azụ l'ẹka ẹphe nọ.

\VS{7}Ẹphe te emeduru Chipfu ire-lanụ. Ẹphe nwụshiru ụnwu, abụdu phẹ yeru ime phẹ. Nta-a bẹ ọnwa-afụfu e-ripya phẹ; ripyaa iphe, ẹphe meberu l'ẹgu.”


\par }{\SH Ọgu ndu Jiuda ẹphe lẹ ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{8}“Unu jekwa egbua opu-ọgu lẹ mkpụkpu Gibiya! Unu aphụa ụpyi-ọgu lẹ mkpụkpu Rama! Unu chikwaa mkpu ọgu lẹ Bẹtu-Avẹnu! Ngwa unubẹ ndu Benjiaminu; g'e je!

\VS{9}Alị ndu Ifuremu bẹ ee-me g'ọ bụru ochobu mbọku, aa-nụ phẹ aphụ. Mbụ l'iphe, mu epfuru ọkpa-ipfu ọkpa-ipfu ndu Ízurẹlu bụ iphe, mefụtaje nụ.


\par }{\PP \VS{10}“Ndu-ishi ndu Jiuda dụ gẹ ndu aphọ mkpuma oke alị. Mu e-me g'oke ẹhu-eghu mu sọo gborogboro g'utso sọpyabe phẹ.

\VS{11}Ndu Ifuremu bẹ eemeakwaa ewere. E gudewaa ikpe, nmarụ phẹ nụ zọo phẹ tọlitoli; kẹle ẹphe woru ishi yemia l'iphe-mmanụ.

\VS{12}Ọo ya bụ lẹ mu a-bụru ẹ̀kà ria ndu Ifuremu; mbụ lẹ mu e-me gẹ ndu Jiuda rehu erehu.


\par }{\PP \VS{13}“O be teke ndu Ifuremu hụmaru iphe-ememe, eme phẹ nụ; ndu Jiuda bya ahụma onwo, aba phẹ nụ; ndu Ifuremu bya aghaaru ndu Asiriya iphu; mbụ zia Ọkalibe onye eze ono ozi g'ọ bya eyeru phẹ ẹka. Obenu l'ọ tọ dụdu ike mee g'ẹphe wekọrohu. Ọ tọ dụdu ike mee g'onwo ono, aba phẹ nụ ono kpọhu.

\VS{14}Noo kẹle mu a-dụ g'oduma l'ẹhu ndu Ifuremu. Mu adụ g'oke oduma l'ẹhu ndu Jiuda. Mu a-lakashị phẹ iphiriba iphiriba jeshia iphe, mu eje. Mu agụ-lia phẹ tụgbua; ọ tọ dụdu onye anafụ phẹ l'ẹka mu.


\par }{\PP \VS{15}“Mu alaphu azụ l'ibe mu je anọdu jasụ ẹphe ekweta l'ọ nmarụ phẹ. Ẹphe awata mu achọcho. Ẹphe anọdu l'iphe-ẹhuka phẹ ono chọshiahaa mu ike.”




\par }\Chap{6}{\SH Izimanụ te ekwedu alwa ndu Ízurẹlu azụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Unu bya g'anyi laphuta azụ lapfu Chipfu; kẹle ọ kwa iya lakashịru anyi iphiriba iphiriba; ọ bụru iya e-me g'anyi wekọrohu. O mekawarụ anyi iphe; ọle oo-gude-a iphe kechia ọ́nyá, o chibashiru anyi.

\VS{2}A -nọepho ujiku labọ l'ọ bya emee g'anyi jakerehu ọzo. O -rwua ujiku k'ẹto l'o dophu anyi azụ l'ọnodu anyi; k'ọphu anyi e-buru eburu l'iphu iya.

\VS{3}Unu g'anyi maru Chipfu! G'anyi wata ese iswi g'anyi e-shi maru onye ọ bụ. Ọ bụru g'ẹnyanwu awafụtaje l'ụtsu-a bụ g'ọ byapfutafụtaje anyi. Mbụ l'ọo-byapfuta anyi gẹ mini, shi l'igwe; mbụ gẹ mini udzumini, awụje mgboko l'ophu ẹhu-a.


\par }{\PP \VS{4}“Unubẹ ndu Ifuremu; ?bụkpoo gụnu bẹ mu e-gude unu mee? Unubẹ ndu Jiuda; ?bụ gụnu bẹ mu e-gude unu mee? N-yemobu k'unu dụkwa g'iji nchi-abọhu. Ọ dụ g'iji gẹregere ụtsu, adụdu g'ọono-bejeru l'o phukashịhu.

\VS{5}Ọo ya bụ lẹ-a; mu gudeakwa ndu mpfuchiru mu gbutsushia unu. Mu gudewaa opfu, shi mu l'ọnu gbua unu; k'ọphu ikpe, mu ekpe unu a-nọdu egbu zaazaa l'ẹhu unu g'ìphóró anwụ, echi echichi;

\VS{6}kẹle iphe, agụ mu g'unu mee bụ aphụ obu-imemini. Ọ tọ bụdu g'a gwajẹ mu agwagwa; mbụ l'iphe, dụ mu ree bụ g'a maru mụbe Chileke. Ọ tọ bụdu g'e gwee ngwẹja-akpọ-ọku nụ mu.


\par }{\PP \VS{7}“Ẹphe darwụakwaru ọgbandzu mu l'ẹphe gẹ Ádamu. Ẹphe te emeduru ire-lanụ l'ẹka ono.

\VS{8}Alị Giladu bụ alị ndu eme ẹjo-iphe. Iphe, a lọkashiru iya bụ mee, a zọkaru l'ọkpa.

\VS{9}Ọo gẹ ndu abalidebvu anọkaje l'ẹgbudu kwabẹru nemadzụ-a bụ g'ikpoto ndu bụ uke dụ. Ẹphe egbuje ọchi l'ụzo, e shi eje mkpụkpu Shẹkemu. Ọphu ọ dụdu ẹgube ẹjo-ahụma, ẹphe te emejedu.

\VS{10}Mu hụmakwaru iphe, anyị ishi ẹdzu lẹ Ízurẹlu. Ọ kwa l'ẹka ono bẹ ndu Ifuremu nọ wata agba ụkpara; bya abụru l'ẹka ono bẹ ndu Ízurẹlu nọ pharwụshia onwophẹ.


\par }{\PP \VS{11}“A -bya l'ẹhu k'unubẹ ndu Jiuda; e dobeakwaru mbọku, aa-kpa unu g'onye akpa ji.”




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}“Ọobujeru teke mu eme gẹ ndu Ízurẹlu wekọrohu; iphe-ẹji, ndu Ifuremu eme egheru ọnu. Tẹme l'a hụmakwapho ẹjo-ememe, ndu Samériya l'eme. Ẹphe anọduje agba ẹregede; ndu-oshi anọdu etsufushi ụlo. Ndu abalidebvu ana nfụ lẹ gbororo.

\VS{2}Ọphu ẹphe anyatajẹdu l'ẹjo-ememe, ẹphe emekọta bẹ mu nyatakọtaru. Iphe-ẹji phẹ nọ-phewaru phẹ mgburugburu. Ọodujeepho l'iphu mu tekenteke.”


\par }{\SH Aachị ẹjo idzu l'ibe eze
\par }
{\PP \VS{3}“Ẹphe egudeje ẹjo-iphe, ẹphe eme mee g'ẹhu tsọo onye eze phẹ ụtso. Ẹphe egude adzụ ụka mee g'ẹhu tsọo ndu-ishi phẹ.

\VS{4}G'ẹphe hakọta erikọta ogori. Oonwu phẹ phuruphuru l'ẹhu g'ọku-epfu, a phunwuru ọ nọdu enwu phoophoophoo; ọphu onye gheberu iya bụredi enwezidu iya ọku enwezi e -shi teke ọ watarụ àphà ụtu buredi ono jasụ l'o kòghee.

\VS{5}L'eswe mbọku, onye eze anyi bọru iphe bẹ ndu-ishi ngụru mẹe ẹnya chaa phẹ achacha. Onye-eze anyi ono yẹle ndu mgbọnu tụko meahaa rigbarigba.

\VS{6}Ime ọkpoma phẹ dụkwa g'ọku ụzu l'ẹka ẹphe gude ẹjo idzu, ẹphe chịru doberu iya abya iya ntse. Obu nọdu enwukọta phẹ phuruphuru l'ẹnyashi ophu mgburugburu. O be l'ụtsu; ọ gbanwuhu phẹ ọku l'ẹhu g'ọku, enwu phoophoophoo.


\par }{\PP \VS{7}“G'ẹphe ha nọdu atakọta pfụpfupfu g'ọku ụzu. Ẹphe ekepyashịje ndu-ishi phẹ. Iphe, bụ ndu eze phẹ g'ẹphe hakọta dakọtaru. Ọphu ọ dụdu g'ẹphe ha mẹ onye lanụ, rakuru mu nụ.”


\par }{\SH Ízurẹlu ẹphe l'ọhamoha ọzo
\par }
{\PP \VS{8}“Ndu Ifuremu jepfuru ọhamoha ọzo; ẹphe l'ẹphe je aghaa ẹghirigha. Mbụ lẹ Ifuremu dụ g'akara, e gheberu; ọphu a ghadụru iya aghagha.

\VS{9}Ndu ọhozo anọduje amị ike iya ọmiwaa. Ọle o too rwujedu iya l'ẹhu. Ẹgbushi iya bẹ ẹwó tụngawaru; ọphu ọ makpọdanu.

\VS{10}Eku-onwonye Ízurẹlu anọduje agba ama g'ọ gbaru. Ọ -mechakpọo g'oomehabẹ; ọ tọo lwaphutadu azụ alwapfuta Chipfu, bụ Chileke iya; ọphu ọ chọkpodaa ya nụ achọcho ophu.

\VS{11}Ifuremu dụkwa gẹ ndo. Eduphu iya ta adụdu iphe, ọobujeru; tẹme ọphu o nwedu egomunggo. Ọ -gbapfu ndu Ijiputu; l'ọ gbapfu ndu Asiriya.

\VS{12}Ẹphe -jeshiẹpho bẹ mu e-woru ụgbu-egege mu wụ-kpute phẹ. Mu a-nwụko phẹ g'onye anwụko ẹnu, ephe l'eli. Mu ahụ̀a phẹ ahụ̀hù; mbụ mee phẹ iphe ono, ndu ndzukọ phẹ nụmawaru ono.


\par }{\PP \VS{13}“Nshịo phẹ; kẹle ẹphe shiwaa mu l'ẹka jephuhuwaa! Ọla-l'iswi dụkwaru phẹ; kẹle ẹphe kwefuru mu ike! Iphe, agụ mu nụ bụ g'a sụ lẹ mu gbatarụ phẹ. Obenu l'ẹphe anọduje adzụshi ụka ekpu mu.

\VS{14}Ẹphe te egudejedu obu phẹ g'ọ ha araku mu. Ọchia l'iphe-azẹe phẹ bẹ ẹphe azẹje ara ẹkwa. Ẹphe achịkobeje onwophẹ epfu k'ereshi yẹe mẹe-vayịnu ọ̀phúú; obenu l'ẹphe aghajẹru mu azụ.

\VS{15}Mu zụru phẹ bya emee g'ike dụ phẹ. Obenu l'ẹphe anọdujele-a achịru mu ẹjo idzu.

\VS{16}Ẹphe ta aghajẹduru mụbe Ọkalibe-kakọta-shii ono iphu. Ẹphe dụ g'apfụ, mebyihuru emebyihu. Ndu-ishi phẹ bụ ogu-echi bẹ ee-gude gbushia phẹ. Ọ bụru iphe, a-kpa iya nụ bụ ẹjo-opfu, shi phẹ l'ọnu. Ọ bụru iphe ono a-kpa g'a chịa phẹ ọchi l'alị Ijiputu.”




\par }\Chap{8}{\SH Iphe-ẹji, ndu Ízurẹlu eme
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yekwa opu l'ọnu; kẹle udele bekwaru l'eli ụlo Chipfu; ọ bụru iphe, kparụ iya nụ bụ lẹ ndu Ízurẹlu mebyiwarụ ọgbandzu mu l'ẹphe; bya ekwefu ike l'ẹphe tee medu ekemu mu.

\VS{2}Ndu Ízurẹlu echiku mu lẹ mkpu sụ: “Gụbe Chileke anyi; anyi maakwaru ngu!”

\VS{3}Obenu lẹ ndu Ízurẹlu jịkawaru iphe, dụ ree. Ọ bụru onye ọhogu e-mechaa chịa ya ọso.


\par }{\PP \VS{4}“Ẹphe ahọtaje ndu a-bụru eze phẹ; o to shidu mu l'ẹka. Ẹphe ahọta ndu a-bụru ishi phẹ; ẹphe te emedu gẹ mu maru. Ẹphe egudeje mkpọla-ọchaa yẹe mkpọla-ododo phẹ akpụshiru onwophẹ nshi; shi nno emetaru onwophẹ ọla-l'iswi.

\VS{5}Unu tuphakwaa nshi nweswi unu ono; unubẹ ndu Samériya; kẹle o meakwarụ ẹhu-eghu mu nwuhuwaa phuruphuru g'ọku! ?Bụ teke ole bẹ ndu Ízurẹlu a-nọ-beru bụru ndu adụdu ike dụebe ree?

\VS{6}Ọo lẹ Ízurẹlu bẹ o shi; mbụ nweswi ọbu, bụ iphe, ndu eme ọna meru. Ọ tọ bụdu Chileke. Ọ bụ iphe, aa-kụkposhi iphiriba-iphiriba; mbụ nweswi ndu Samériya ono.

\VS{7}Ẹphe akọje phẹrephere g'opfu. Ẹphe -kpajẹ iya; ẹphe akpata iya oke phẹrephere. Ereshi ta amịduru amịmi; mbụ l'ọ tọ dụdu mebyi, dụ iya nụ. Ọme ọ bụkponu l'ọmitaru mebyi; m'ọ bụruro ndu ọhozo gege alwụkota iya.


\par }{\PP \VS{8}“Ndu Ízurẹlu bẹ e lweakwaru elwelwe. Nta-a bẹ ẹphe anọdu l'echilabọ ọhamoha bụru okpokoro iphe, adụdu iphe, dụ iya nụ;

\VS{9}kẹle ẹphe tụgburu jeshia Asiriya gẹ nkapfụ-ịgara-ọswa, aghaphe nkịnyi iya. Ndu Ifuremu je eshiahaa ọ̀nyà arwọta.

\VS{10}A makwarụ-a l'ẹphe tụkowaru ọhamoha bùkọo ọ̀nyà eshi; ọle mu byaru achịkobe phẹ ọzo. Ẹphe awata ala pyẹtee mẹ Ọkalibe, bụ eze ono meahaa phẹ mkpawere.


\par }{\PP \VS{11}“A makwarụ-a lẹ ndu Ifuremu kpụshiru ọru-ngwẹja, dụ igwerigwe, ẹphe a-nọdu egwe ngwẹja-iphe-ẹji. Ọle ẹka ono tụkoakwaru bụru ẹka a nọ eme iphe-ẹji.

\VS{12}Mu bya edeeru phẹ ẹkwo pfuaru phẹ iphemiphe, mu tụru l'ekemu. Ẹphe wolẹru iya-a kua iphe, shi l'ọhozo.

\VS{13}Ẹphe -gwaa iphe, e gude bya mu anụnu; ẹphe eworu anụ iya taa l'onwophẹ; obenu lẹ Chipfu bẹ iphe, ẹphe eme adụdu ree. Nta-a bẹ ọo-nyata ẹjo-iphe, ẹphe eme; hụ̀a phẹ ahụ̀hù k'iphe-ẹji phẹ. Mbụ l'ẹphe e-mechaa laphu azụ l'alị ndu Ijiputu.


\par }{\PP \VS{14}“Ndu Ízurẹlu zọhaakwaru onye meru phẹ nụ. Ẹphe kpụshia ụlo ndu eze dobe. Ndu Jiuda gudeakwa igbulọ kpụ-phee mkpụkpu, dụ igwerigwe mgburugburu. Ọle mu e-mechakwanaa tụa ọku lẹ mkpụkpu phẹ ono; l'o tsua ụlo ụlo, a kpụru kpụshia ike l'ime iya.”




\par }\Chap{9}{\SH Iphe, ee-gude hụ̀a ndu Ízurẹlu ahụ̀hù
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Unu te etekwa ẹswa; unubẹ ndu Ízurẹlu! G'ẹhu ba atsọkwa unu g'ọotso ndu ọhamoha ọzo; kẹle unu dụkwaru Chileke unu ghẹlegheleghele; kẹle ọo ụgwo, a gbatarụ l'ụkpara bẹ unu yeru obu l'iphe, bụkpoo ẹka eechije balị.

\VS{2}Ẹka eechije balị; yẹe ẹka aapyịshi mẹe-vayịnu bẹ ta azụ̀jeekwa phẹ; ọphu mẹe ọ̀phúú adụeduru phẹ.

\VS{3}Ẹphe tee bukwaru l'alị kẹ Chipfu. Mbụ lẹ ndu Ifuremu e-mechakwaa laphu azụ l'alị ndu Ijiputu; je anọdu l'alị ndu Asiriya ria nri, aasọ nsọ.

\VS{4}Ẹphe te egweẹduru Chipfu ngwẹja-mẹe; ọphu ngwẹja mmanụ ọzo, ẹphe egwejeru iya emeẹdu g'ẹhu tsọo ya ụtso. Ẹgube ngwẹja ono l'ẹhu phẹ a-dụ gẹ nri ndu aphụ tsọru. Iphe, bụkpoo ndu riru iya nụ a-bụkotaru ndu aasọ nsọ; kẹle nri ono a-dụru phẹ nkịnyi phẹ. Ọ tọo batadu l'eze-ụlo Chipfu.

\VS{5}?Bụ gụnu bẹ unu e-me m'o -rwua mbọku ono, e doberu k'ọbo-iphe ono; mbụ eswe ọbo-iphe kẹ Chipfu?

\VS{6}Kẹle-a; ẹphe -jekpọnu g'ẹphe gbalarụ ọla-l'iswi; ndu Ijiputu e-rwukọele phẹ-a; ndu mkpụkpu Mẹmufisu elia phẹ. Ẹku mkpọla-ọchaa phẹ efuchia l'ẹswa. Ẹwu-óbvú agbaa ibe phẹ ophorokpo.


\par }{\PP \VS{7}“Mbọku, aa-hụ̀ nemadzụ ahụ̀hù rwuakwaru. Mbọku, aa-pfụ onyemonye ụgwo iphe, o metaru dụkwaa ntse. Gẹ ndu Ízurẹlu makwarụ l'onoo g'ọ dụ. Eshinu iphe-ẹji unu parụ igwerigwe; tẹme ndụmashi, unu nweru paa ẹka; bẹ e mewaru onye mpfuchiru Chileke; o dụ g'onye eswe. Onye unme Chileke jiru ẹhu bụru onye ọbvu byaru.

\VS{8}Mụbe onye mpfuchiru Chileke bụ onye eche ndu Ifuremu nche; mbụ ndibe Chileke mu. Ọle a gbakarụ mu ọ́nyà l'iphe, bụ ụzo, mu eshi. Ndụmashi nọdukwapho l'ụlo Chileke mu.

\VS{9}Ẹphe tsụwaru ọtsuri tsụba l'ime emerwụshi onwophẹ; ẹgube ono, ndiphe dụ lẹ teke kẹ Gibiya. Ọle Chileke e-mechakwanaa nyata ẹjo-iphe, ẹphe eme. Mbụ l'ọ hụ̀a phẹ ahụ̀hù iphe-ẹji ono, ẹphe eme ono.”


\par }{\PP \VS{10}“Teke mu chọtaru ndu Ízurẹlu bẹ ọ dụkwa g'onye hụmaru akpụru vayịnu l'echiẹgu. Mbụ lẹ teke mu hụmaru nna unu oche phẹ bẹ ọ dụkwa g'onye hụmaru akpụru mbụ, vuru ụzo chaa l'oshi figu iya. Obenu l'ẹphe byaru ejerwua Balụ-Peyọ; ẹphe je eworu onwophẹ gwọ-phua lẹ nshi ono, bụ iphe, iphere iya dụ. Ẹphe bya abụru iphe-mmanụ ẹgube iphe ono, ẹphe yeru obu ono bụ.

\VS{11}Mbụ l'akpabiri ndu Ifuremu e-mechakwaa phee ephephe phefu g'ẹnu. A taa nwụbaedu nwa l'ime iya; ọphu aapaẹdu iya ẹpho ime; ọphu aatsụtaedu iya ime.

\VS{12}Ẹphe -hechakpọnu ụnwegirima hefuta; mu emee; ẹphe anwụshihukota g'ẹphe ha. Mbụ-a; nshịo phẹ teke mu a-gharu phẹ azụ!


\par }{\PP \VS{13}“Ndu Ifuremu bẹ mu hụmakpooru; ẹphe dụ gẹ ndu Taya, bụ ndu e yeru g'oshi l'ẹka dụshikpoo ree ike. Ọle ndu Ifuremu ono e-mechaa chịru ụnwu phẹ nụ ndu e-gbushi phẹ nụ.”


\par }{\PP \VS{14}“Nụnu phẹ iphe; gụbe Chipfu! ?Bụ gụnu bẹ ịi-nụ phẹ? Nụ phẹ ẹpho ume-nwa; yẹe ẹra, mini-ẹra adụdu!”


\par }{\SH Aphụ, Chipfu anụ ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{15}“Ọo ẹjo-ememe, ẹphe nọ emegbabẹ lẹ Gilugalu bẹ mu gude kpọo phẹ ashị l'ẹka ono. Ọ bụru k'iphe-ẹji, ẹphe nọ emegbabẹ bẹ mu e-gude chịfu phẹ g'ẹphe ba nọduhe l'ụlo mu. Mu tee yehẹdu phẹ obu; kẹle ndu-ishi phẹ g'ẹphe ha kwefukọtaru ike.

\VS{16}Ndu Ifuremu bẹ e chiakwaru iphe. Ọgbarabvu phẹ kpọhuakwaru nkụ. Ọphu ẹphe amịedu amịmi. Ẹphe -zụshichakponu ụnwegirima; mu egbushia ụnwegirima ono, ẹphe yeru obu ono.”


\par }{\SH Hosiya epfu opfu ẹhu ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VS{17}“Chileke mu a-jịka phẹ; kẹle ẹphe te emeduru iphe, ọ sụru g'ẹphe mee. Ẹphe e-mechaa wata agha phurii l'ọhamoha.”




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}“Ndu Ízurẹlu shikwa dụ gẹ vayịnu, barụ ụba, bya amịa mebyi. Mebyi iya ono nọdu aka shii eje; ọ nọdu aka akpụshi ọru-ngwẹja. Alị nọdu agba ụpete eje; yẹbedua nọdu emejegbaa mkpuma mkpuma, dụru iya nsọ g'ọ kabaa ama mma.

\VS{2}Ẹregede jiru ọkpoma phẹ ejiji. Ọle ọo nta-a bẹ ẹphe byaru evuta iphe-ẹji ono, ẹphe meru ono. Ọo Chipfu a-lajashị ọru-ngwẹja phẹ ono; bya emebyishia mkpuma ono, ẹphe doberu nsọ ono.


\par }{\PP \VS{3}“Noo teke ẹphe a-wata epfu sụ: ‘Anyi te enwekwa onye eze. Iphe, kparụ iya nụ bụru l'anyi ta atsụdu Chipfu ebvu. Ọle ọ bụ; ọme anyi nweru onye eze; ?bụ gụnu bẹ ọ gege adụ ike meeru anyi?’

\VS{4}Ẹphe ekweje ukwe l'ẹphe e-me iphe, dụ igwerigwe. Ẹphe eria nte l'ẹregede gude gbaa ọgbandzu. Ọ bụru iphe ono kpatarụ agbapheru onwophẹ ẹkwo kpọ-fushiaha g'ẹka ẹjo-ẹswa akpọ-fushi l'ẹka a kọru opfu.


\par }{\PP \VS{5}“Ndzụ watawarụ agụ ndu bu lẹ Samériya; ọ bụru iphe, kparụ iya nụ bụ agwa nweswi, dụ lẹ Bẹtu-Avẹnu. Mbụ lẹ ndu shi abajẹru iya ẹja agụwa aphụ ekpu iya; ndu agwa iya nụ nọdu erwuwaa erwubvu ekpu iya; kẹle akpabiri iya bvụwaru iya l'ẹhu.

\VS{6}Ee-mechakwaa patakwaphọ nweswi ono l'onwiya gude lashịa alị ndu Asiriya; g'ọ bụru iphe-ọma, e gude ewotaru Ọkalibe, bụ onye eze ndu alị ono. Ndu Ifuremu bẹ ee-me iphere kpua. Mbụ lẹ ndu Ízurẹlu bẹ iphere e-gude l'ẹphe pyịru ntẹkpe dobe agwa agwagwa.

\VS{7}Ndu Samériya yẹe onye bụ eze phẹ bẹ ee-me g'ẹphe chịhu. Ẹphe a-dụ g'ẹbaji-oghu, degeru l'eli mini.

\VS{8}Iphe, bụkpoo ẹka aagwajẹ iphe bẹ ee-mebyishichaa. Ọ bụchaa ya bụ iphe-ẹji, ndu Ízurẹlu emegbaa. Ẹwu-óbvú e-fushi l'ọru-ngwẹja phẹ; ẹgbara aphụa ya. Noo teke ẹphe a-sụ úbvú, hagbaa shii g'ọ tụpyabe phẹ. Ẹphe asụ úbvú, hagbaa nwanshịi g'ọ danaa dapyabẹ phẹ.”


\par }{\SH Chipfu anma ndu Ízurẹlu ikpe
\par }
{\PP \VS{9}“Gụbe Ízurẹlu; e -shikpọo teke kẹ ndu Gibiya bẹ i shiẹpho meta iphe-ẹji. Tẹme ị nọdue ya phọ g'ị nọ iya. Ọphu ọgu eriduru ndu ẹjo-iphe lẹ mkpụkpu Gibiya.

\VS{10}Mbụ lẹ-a; ọ kwa teke dụ mu ree bẹ mu a-hụ̀ phẹ ahụ̀hù. L'a chịkobe ọhamoha g'ẹphe tsoo phẹ ọgu; keshia phẹ ẹgbu kẹle ẹphe mewaru ẹjo-iphe mmekwasẹ.


\par }{\PP \VS{11}“Ndu Ifuremu dụkwa gẹ nwada-eswi, e ziru iphe; k'ọphu bụ l'azọshi ereshi adụje iya ree. Ọle mu mịru ẹnya lẹ nwẹguru olu iya ono. Mbụ lẹ mu e-kebuta ndu Ifuremu g'ẹphe kwata eje ozi mkpọnwu-ẹhu; mbụ lẹ ndu Jiuda a-kọ ọkoro. Ọ bụru oshilọkpa Jiékọpu a-nọdu egbukpọshi alị.

\VS{12}Sụ-a; unu kọoru onwunu apfụbekoto g'opfu! Unu akpata akpụru-iphe, ọ mịtaru, bụ n-yemobu! Unu gbukpọshia alị unu ono, e te shidu kọwaa akọko ono; kẹle o rwuakwaru teke aa-wata achọ Chipfu; jasụ l'ọ bya edzee apfụbekoto gẹ mini l'ẹhu unu.

\VS{13}Obenu l'opfu unu gbẹ kọchia bụ ẹjo-iphe. O bụru iphe, apfụduru-ọto bẹ unu kpatarụ iya. Iphe, unu riru bụru akpụru ẹregede.

\par }{\PP “Eshinu unu chịru ụpfu ye l'ọkpehu k'unu yẹle ikpoto ndu ojọgu, unu nweru;

\VS{14}bẹ aa-tụ ụzu ọgu kpua ndibe unu; k'ọphu bụ l'iphe, bụ ụlo ono, unu anọduje ezeru ndzụ ono a-bụru iphe, e tsukpọshiru etsukpọshi; ẹgube ono, Shalụmanu tsukpọshiru mkpụkpu Bẹtu-Abẹlu lẹ teke a lwụru ọgu ono; mbụ teke e chitaru ndu bụ ne ẹphe l'ụnwu phẹ tụa gbaa l'alị.

\VS{15}Noo g'oo-mecha nwụaru unubẹ ndu mkpụkpu Bẹtelu; kẹle ẹjo-ememe, unu eme pawaru ẹka. O -rwuẹpho l'ụtsu ujiku lanụ bẹ ee-mebyikpọepho eze ndu Ízurẹlu rengurengu kpọ.”




\par }\Chap{11}{\SH N-yemobu Chileke l'ẹhu ndu Ízurẹlu
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Teke Ízurẹlu bụ nwata

\par }{\QB bẹ mu yeru iya obu shii.

\par }{\Q Ọ bụru l'alị Ijiputu bẹ mu

\par }{\QB jeru je ekua nwa mu

\par }{\QB nwoke ono.


\par }{\Q \VS{2}Obenu l'ọobujeru;

\par }{\QB mu -nọdu eku ndu Ízurẹlu

\par }{\QB ono oku;

\par }{\QB ẹphe aka mu akpịriberu

\par }{\QB ụzenya.

\par }{\Q Ẹphe nọdu anọduje agwa

\par }{\QB Balụ;

\par }{\QB bya anọdu anọduje akpọ

\par }{\QB ụ̀nwù-isẹnsu ọku anụ

\par }{\QB ntẹkpe.


\par }{\Q \VS{3}Ọ kwa mbẹdua ziru ndu

\par }{\QB Ifuremu ije.

\par }{\Q Mu shi esetajẹ phẹ l'ẹka.

\par }{\Q Ọphu ẹphe amadụ l'ọo

\par }{\QB mbẹdua bụ onye meru

\par }{\QB g'ẹhu dụ phẹ ike.


\par }{\Q \VS{4}Mu shi egudeje obu-imemini

\par }{\QB gude ehe phẹ.

\par }{\Q Ọ bụru eye obu, mu yeru phẹ

\par }{\QB bẹ mu gude edu phẹ.

\par }{\Q Mu shi ezije phẹ ivu-ẹrwa,

\par }{\QB ẹphe vu;

\par }{\QB mu ephozekpọ ephoze

\par }{\QB dee phẹ nri.


\par }{\PP \VS{5}“Ẹphe e-mechaa laphu azụ lẹ Ijiputu. Ọ bụru ndu Asiriya e-mechaa bụru ishi phẹ; noo kẹle ẹphe jịkaru l'ẹphe taa lwadụ azụ alwapfuta mu.

\VS{6}Ogu-echi e-mechaa jeaha iphu iphu lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu phẹ. Mbụ gbukashịa ọguzo-igwe, e yeru l'ọnu-abata mkpụkpu phẹ; mee iphemiphe, ẹphe chịru k'ememe; ọ tọ dụedu ọphu ẹphe eme.

\VS{7}Ndibe mu kebefụtaekwarupho l'ẹphe a-lụfu mu l'ẹka; mbụ-a; ọ tọ dụkwa m'obeta ẹphe kuchakpọnu onye ono, bụ Ọkalibe-kakọta-shii onoya; ọ tọ dụedu iphe, e-mekwadụ g'o kutsee phẹ ọzo.


\par }{\Q \VS{8}“Sụ-a; gụbe Ifuremu;

\par }{\QB ?dẹnukpoo gẹ mu e-shi

\par }{\QB haa ngu?

\par }{\Q Gụbe Ízurẹlu; ?dẹnukpoo

\par }{\QB gẹ mu e-shi woru ngu

\par }{\QB ye ndu ọzo l'ẹka?

\par }{\Q ?Dẹnu gẹ mu e-shi mee

\par }{\QB ngu gẹ mu meru ndu

\par }{\QB mkpụkpu Adama?

\par }{\Q ?Dẹnu gẹ mu e-shi mee

\par }{\QB ngu gẹ mu meru ndu

\par }{\QB mkpụkpu Zebowimu?

\par }{\Q Egomunggo lwaakwaru

\par }{\QB mu azụ.

\par }{\Q Ọoguakwa mu agụshi mu

\par }{\QB ike g'a sụ lẹ mu phụru

\par }{\QB ngu obu-imemini.


\par }{\Q \VS{9}Mu ta atụ-koshikwa ngu

\par }{\QB oke ẹhu-eghu mu;

\par }{\QB ọphu mu alwakwa azụ

\par }{\QB abya emebyishi Ifuremu;

\par }{\QB noo kẹle mu bụ Chileke;

\par }{\QB mu ta abụdu nemadzụ.

\par }{\QB Ọo mu bụ onye dụ nsọ,

\par }{\QB nọ l'echilabọ unu;

\par }{\QB ọphu mu egudekwa

\par }{\QB oke ẹhu-eghu mu

\par }{\QB abyapfuta unu.


\par }{\PP \VS{10}“Ẹphe e-mechakwaa tsoahaa Chipfu. Mbụ lẹ mu a-sụ ekiri g'oduma. Teke mu sụru ekiri ono; ụnwu mu anmarụ pyaapyaapyaa shi l'ụzo ẹnyanwu-arịba bya.

\VS{11}Ẹphe eshikwaphọ lẹ Ijiputu phụru kwẹekwee bya gẹ nwẹnu. Ẹphe adụ gẹ ndo shi l'alị Asiriya bya. Mu eworu phẹ chịkobe; ẹphe eburu l'ibe phẹ.” Nokwa iphe, Chipfu eepfu.


\par }{\SH Iphe-ẹji, ndu Ízurẹlu eme
\par }
{\PP \VS{12}“Ndu Ifuremu gudeakwa adzụ ụka gbaphee mu mgburugburu. Ọnu-ụlo Ízurẹlu nọdu agbaru mu ẹregede. Obenu lẹ ndu Jiuda bẹ Chileke maru; mbụ lẹ ẹphebedua bẹ Onye Nsọ ono gudekwadụ ire phẹ ẹka.”




\par }\Chap{12}{\PP \VerseOne{1}Ndu Ifuremu bụ iphe, ẹphe gude azụ onwophẹ bụ phẹrephere. Iphe, ẹphe anọduje achị mkpụrumkpuru bụ phẹrephere, shi l'ụzo ẹnyanwu-awawa. Ẹphe nọdu adzụ ụka adzụ iya ndzụto; bya ewe iwashị akụ iya l'eli. Ẹphe lẹ ndu Asiriya gbaa ndzụ. Tẹme ẹphe nọdu emeje manụ olivu evularu ndu Ijiputu.


\par }{\PP \VS{2}Chipfu nwekwarụ opfu, adaru yẹe ndu Jiuda; mbụ l'ọo-hụ̀ oshilọkpa Jiékọpu ahụ̀hù ẹjo-iphe, ẹphe eme; pfụa phẹ ụgwo g'ẹphe eme.

\VS{3}Teke ọ nọkwaduro l'ẹpho bẹ ọ zụru nwune iya l'ichiripfu-ọkpa. Ọ bya afụta bụru nwoke; yẹe Chileke gbaa mgba;

\VS{4}mbụ lẹ yẹe ojozi-imigwe gbarụ mgba; o mekpee ya. Ọ waa ẹkwa; rwọahaa g'o meeru iya eze-iphe-ọma. Ọ bya ahụma Chileke lẹ mkpụkpu Bẹtelu; ọ bụru l'ẹka ono bẹ yẹe Chileke ono nọ bọgba ụja;

\VS{5}mbụ yẹle Chipfu, bụ Chileke bya abụru Ọkalibe-Kakọta-Ike. Ọ kwa Chipfu bụ ẹpha, e gude maru iya!

\VS{6}Ọle ọ bụ; unu lwaphutakwa azụ lwapfuta Chileke unu! Unu eyee ya obu; unu ekpee ikpe, pfụru ọto! Unu anọduje kwabẹru Chileke unu mkpụrumkpuru!


\par }{\PP \VS{7}Obenu lẹ ndu-a dụ gẹ ndu agba nghọ egudeje iphe, e meru l'ụgho ere aswa; k'ọphu ẹphe e-shi nno mee nemadzụ mkpurukpuru-ẹnya.

\VS{8}Ndu Ifuremu anọduje eku onwophẹ sụ: “Anyi nweru iphe shii; ẹku byaakwaru anyi. Ẹku ono, dụru anyi ono g'ọ ha e-me; a taa hụmadu ẹjo-iphe, anyi eme; yẹe iphe-ẹji, anyi eme.”

\VS{9}Obenu l'ọ kwa mbẹdua bụ Chipfu bya abụru Chileke unu. Ọ kwa mu bụ onye dufutaru unu l'alị Ijiputu. Ọ kwa mu e-me unu g'unu bua l'ụlo, a kparụ l'ẹkwa ọzo; g'unu shi ebuje teke unu shi abọje ọbo-iphe, geru egeru.


\par }{\PP \VS{10}“Mu shi epfuje opfu yeru ndu mpfuchiru goshi phẹ iphe, dụ igwerigwe l'ọphulenya; bya eshikwa phẹ phọ l'ẹka anma ẹtu, dụ igwerigwe.”

\VS{11}Ndu Giladu; ?ẹphe bụ ndu ẹjo-iphe tọo? Ẹphe ta adụkwa ọphu bụ iphe. ?Aagwajẹ oke-eswi lẹ mkpụkpu Gilugalu tọo? Ọru-ngwẹja phẹ e-mechakwanaa dụ gẹ mkpọkobe mkpuma, a kụberu l'ẹka a kọru opfu.


\par }{\PP \VS{12}“Jiékọpu gbalarụ laa alị Arámu. Ọ bụru l'ẹka ono bẹ Ízurẹlu ono nọ jee ozi jeta nwanyị lụru. Ọ bụru eche atụru bẹ o gude kwaa ya aswa.

\VS{13}Chipfu bụkwa onye mpfuchiru bẹ o gude dufuta ndu Ízurẹlu l'alị Ijiputu. Ọ bụru onye mpfuchiru bẹ o gude leta iya ẹnya.

\VS{14}Obenu lẹ Ifuremu kpatsuru Chipfu iwe, parụ ẹka apaa. Ọ bụru Nnajịuphu iya e-me g'ikpe onye o gburu tụkoru iya l'ishi; tẹme l'ọ pfụkwaa ya phọ ụgwo iphe-iphere, o meru iya.”




\par }\Chap{13}{\SH Ẹhu-eghu Chipfu l'iswi ẹhu ndu Ízurẹlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“O shi abụjeru; Ifuremu -pfua opfu; amadụ anmahụ pyaapyaapyaa. Ifuremu shi bụru onye e kutseru ekutse l'alị Ízurẹlu. A nọnyaepho; ọ wata abarụ Balụ ẹja; ikpe nmaa ya; ọ nwụhu.

\VS{2}Nta-a bẹ ndu Ifuremu kabaa eme iphe-ẹji eje. Ẹphe kpụshiru ntẹkpe dobegbaaru onwophẹ; mbụ ntẹkpe, e deru ẹnya lẹ mini mee lẹ mkpọla-ọchaa phẹ. G'ẹphe ha bụkota iphe, ndu maru eme ọna gude ẹka kpụa. Ẹphe nọdu asụje: ‘Wakwa iphe, unu a-nọdu abarụ ẹja baa-o!’ Mbụ nemadzụ nọdu anọduje etsutsu ọnu l'agwa nweswi!

\VS{3}Ọo ya meru g'o gude ẹphe je a-dụ g'iji, akwa l'ụtsu. Mbụ iji, akwa lẹ nchi-abọhu, abụjeru: ọ -kwachaa l'oophukashịhu. Ẹphe a-dụ g'udzu ẹswa ereshi, etsushihu l'ẹka eechije balị; g'ẹnwuru-ọku, shi lẹ windo ekposhihu.


\par }{\PP \VS{4}“Obenu l'ọ kwa mbẹdua bụ Chipfu bya abụru Chileke unu. Ọo mu bụ onye dufutaru unu l'alị Ijiputu. Unu ta adụkwa iphe ọzo, unu e-je amaru gbahaa mbẹdua. Ọphu ọ dụkwa onye ndzọta ọzo, dụ nụ; gbahaa mbẹdua.

\VS{5}Ọo mbẹdua letaru unu ẹnya teke unu nọ l'echiẹgu. Mbụ l'alị ono, okpomọku enwu phuruphuru ono.

\VS{6}Teke mu nụru phẹ nri bẹ ẹpho jiru phẹ. Teke ono, ẹpho jiru phẹ ono; ẹphe kuahaa onwophẹ woru mu zọhaa.

\VS{7}Ọo ya bụ lẹ mu a-zụ phẹ gburumu g'oduma. Mbụ lẹ mu e-woha onwomu l'agụga gbororo g'agụ.

\VS{8}Mu e-tso phẹ ọgu lajashịa phẹ g'agụ, a natarụ nwa iya. Mu a-ta phẹ g'oduma atajẹ anụ, o gburu-a. Ọ bụru anụ-ẹgbudu a-lajashị phẹ tọgbo ẹba.


\par }{\PP \VS{9}“Unubẹ ndu Ízurẹlu; mu e-mebyishi unu; kẹle unu etso mu opfu. Ọ bụru onye ono, eyeru unu ẹka ono bẹ unu etso opfu.

\VS{10}?Bụ awe bẹ onye bụ eze unu nọ g'ọ bya adzọo unu? ?Bụ awe bẹ ẹphe nọ; mbụ ndu-ishi lẹ mkpụkpu unu g'ẹphe ha; mbụ ndu ono, unu pfuru opfu ẹhu phẹ teke unu sụru g'a họtaru unu onye eze; waa ndu a-bụru ndu-ishi unu ono?

\VS{11}Mu gude ẹhu-eghu woru eze nụ unu; bya egudekwaphọ oke ẹhu-eghu mu nafụ iya unu.


\par }{\PP \VS{12}“Ẹjo-iphe, ndu Ifuremu mekọtaru bẹ a kwachikwaru akwachi. Iphe-ẹji phẹ bẹ e dekwaru l'ẹkwo dobe.

\VS{13}Iphe-ẹhuka, ooje dụe ya phọ g'ọoduje nwanyị, ime eme. Obenu l'ọ bụ nwata, amadụ iphe, abụjeru; o -rwua l'ezeda iya; ọ tọo madụru eye ishi l'ẹnu ẹhu ne iya.


\par }{\PP \VS{14}“Mu a-gbafụta phẹ g'alị-maa ta aka phẹ ọkpehu. Mbụ lẹ mu a-gbata phẹ l'itumo anwụhu. Gụbe ọnwu ?bụ awe bẹ ẹjo iphe-ememe ono, i vu ono nọhunu? Gụbe alị-maa; ?dẹnu iphe ono, iigudeje emebyishi iphe emebyishi ono?

\par }{\PP “Mu ta aphụkwaru iya obu-imemini aphụphu ọphu;

\VS{15}mbụkwa m'obeta ọ nọdu l'echilabọ ụnwunna iya aba yoyoyo; ọle oke phẹrephere, shi l'ẹka Chipfu e-shi l'ụzo ẹnyanwu-awawa ziru bya. Ẹka o shi ezi abya bụ l'echiẹgu. Ishi nggele ndu Ifuremu atabuhu. Wẹlu phẹ atashịhu. L'a tụko ẹku, o shi kpata akpata rwuta.

\VS{16}Ndu Samériya e-vuru nrimaphụ, dụ l'iphe-ẹji phẹ; kẹle ẹphe kwefuru Chileke phẹ ike. Ọo ogu-echi bẹ ee-gude gbushichaa phẹ. Ụnwegirima ibe phẹ bẹ ee-chitachaa tọgbo l'alị. Ụnwanyi phẹ, dụ ime a-bụru ndu aa-gbajachaa ẹpho.”




\par }\Chap{14}{\SH Izimanụ alwa azụ bụ iphe-ekweru
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Unubẹ ndu Ízurẹlu; unu lwapfuta Chipfu, bụ Chileke unu! Ọ kwa iphe-ẹji, unu eme meru g'o gude unu daa!

\VS{2}Unu kpụru opfu l'ọnu gude lwapfuta Chipfu. Unu bya bya asụ iya: ‘Gụaru anyi nvụ l'iphe-ẹji, anyi emekọta ngu g'ọ ha! Gudenụ eme odoo nata anyi; g'anyi egudekwanụ akpụru-iphe, shi anyi l'ọnu gude gwaa ngu!

\VS{3}Ndu Asiriya taa dụekwa ike adzọ anyi. Ọphu ọ bụedu l'eli ịnya-ọgu bẹ anyi a-nmakoru. Anyi ta abyadụ egudebaa ọnu anyi woru iphe, bụ ẹka bẹ anyi gude mee ya kua “Chileke anyi;” kẹle ọo l'ẹka ngu bẹ onye enwedu nna anọduje l'a phụaru iya obu-imemini.’ ”


\par }{\SH Chipfu ekwe ndu Ízurẹlu ukwe ndzụ ọ̀phúú
\par }
{\Q \VS{4}“Mu e-me-a g'ẹphe dụ-buhu

\par }{\QB ghẹlegheleghele ono,

\par }{\QB ẹphe dụ ono.

\par }{\Q Mu abya atụshihu ẹhu;

\par }{\QB yee phẹ obu;

\par }{\QB kẹle mu taa vụheduru

\par }{\QB phẹ ọvuma.


\par }{\Q \VS{5}Mu a-dụ g'iji akwaru

\par }{\QB ndu Ízurẹlu.

\par }{\Q Yẹbedua abya pulapula

\par }{\QB g'ojimbvu ẹgu.

\par }{\Q Ọgbarabvu iya abamia

\par }{\QB abami l'ime alị g'oshi sida,

\par }{\QB nọ l'úbvú úbvú Lébanọnu.


\par }{\Q \VS{6}Ụnwu iya ọphu dụ nwa

\par }{\QB pẹnupenu amịshikwapho

\par }{\QB evu evuvu.

\par }{\Q Akpabiri iya adụ gẹ k'oshi

\par }{\QB olivu.

\par }{\Q Mkpọ, ọo-nọdu eshi

\par }{\QB adụ gẹ mkpọ oshi sida

\par }{\QB k'úbvú úbvú Lébanọnu.


\par }{\Q \VS{7}Amadụ adọaharu lẹ mkpula

\par }{\QB iya ọzo.

\par }{\Q L'ọ sọo pulapula g'ereshi.

\par }{\Q L'ọ baa yoyoyo gẹ vayịnu.

\par }{\Q Ụ́dù iya atụko ẹkameka

\par }{\QB ngaa gẹ mkpọ mẹe,

\par }{\QB a kụtaru l'úbvú úbvú

\par }{\QB Lébanọnu.


\par }{\Q \VS{8}?Bụbaa gụnu bẹ ndu

\par }{\QB Ifuremu ẹphe lẹ nshi

\par }{\QB emegbabaa?

\par }{\Q L'ẹka mu a-nọdu anụ

\par }{\QB olu iya eleta iya ẹnya.

\par }{\Q Mu dụwaa g'oshi payịnu,

\par }{\QB ẹkwo iya jihukọtaru

\par }{\QB kẹ hụduu;

\par }{\QB ọ bụru mu emeje g'unu

\par }{\QB mịa mebyi.”


\par }{\SH Mkpọchi-ishi iya
\par }
{\PP \VS{9}“?Bụ onye bụ onye maru iphe? G'ọ nwụtakwa iphe l'iphe-a! ?Bụ onye bụ onye iphe, edoje ẹnya ree? G'ọ tụkokwa doo ya ẹnya! L'ụzo kẹ Chipfu dụkotakwa nhamụnha. Ọ bụru ndu pfụberekoto eshi iya. Obenu lẹ ndu eme ẹjo-ememe bẹ ụpfu adụje m'ẹphe -je iya eshishi.”

\par }