\NormalFont\ShortTitle{O-zì-iphe}

{\MTB Ẹkwo

\par }{\MT O-zì-iphe



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ọwa-a bụ olu O-zì-iphe; mbụ nwa Dévidi, bụ eze lẹ Jierúsalẹmu.


\par }{\PP \VS{2}O-zì-iphe sụru-a: “Iphe-mmanụ yẹe iphe-mmanụ bụ iphe-mmanụ! Iphemiphe tụkoru bụru iphe-mmanụ!”

\VS{3}?Bụ urwu gụnu bẹ nemadzụ erita l'iphe, bụkpoo akanya, oosegbu onwiya lẹ mkpula ẹnyanwu-a?


\par }{\PP \VS{4}Ọobujeru; ọgbo ọwa -fụta l'ọ nọo jasụ l'ọ bvụ. Ọgbo ọzo afụtakwa bya anọo jasụ l'ọ bvụkwapho. Obenu lẹ mgboko-a anọdujeepho g'ọ nọ.

\VS{5}Ẹnyanwu awajẹ chia nyịhu; gbaru kparakpara; gbaphu azụ l'ẹka ooshije waa.

\VS{6}Phẹrephere -zita l'o ziru laa ndọhali; ziru laa isheli; ziphee mgburugburu mgburugburu; ziru laphu azụ l'ibiya ọphu o shi wata ezizi.

\VS{7}Nggele l'ophu asọkota asọba l'ẹnyimu. Ọle ẹnyimu te ejidu ejiji. Ọ bụru ẹka nggele shi asọfutagbaa bẹ ọoso-phukwaphọ azụ.

\VS{8}Iphemiphe tụko tụfukotawa ẹhu; k'ọphu ọnu amaẹdu g'oo-pfu iya. Ẹnya ta aphụnyadaa ụzo l'ọ sụ lẹ ya hụma-ghewaru; ọphu nchị anụnyadaa iphe l'ọ sụ lẹ ya nụ-jiwaru.

\VS{9}Iphe, shi dụ nụ bụ iphe, e-mechaa dụ nụ. Ọ bụru iphe, e mehawaru bẹ ee-mephu azụ; k'ọphu bụ l'ọ tọ dụdu iphe, bụ iphe ọ̀phúú lẹ mkpula ẹnyanwu-a.

\VS{10}?Ọ dụru iphe, dụ nụ, nemadzụ a-sụ g'e lenu; l'iphe ọwa-a bụkwa iphe ọ̀phúú? Iphe ono dụjehaakwa ụzenya ụzenya. Ọ dụjehawa tẹme o rwua l'ọgbo k'anyi.

\VS{11}Iphe, gbahawaru nụ bẹ a ta nyataẹduru; tẹme ọphu e-mechaa dụ nụ bẹ ọgbo ọphu e-mechaa tsota iya nụ ta anyatakwaphọ.


\par }{\SH Mmamiphe bụ iphe-mmanụ
\par }
{\PP \VS{12}Sụ-a; mbẹdua, bụ O-zì-iphe-a shi buru lẹ Jierúsalẹmu bụru eze ndu Ízurẹlu.

\VS{13}Mu woru ọkpoma zia l'egude mmamiphe chọo mẹkpoo nwụa iphemiphe, eemekpọo lẹ mkpula igwe-a. Ọ bụepho l'ọo akanya aphụ bẹ Chileke meru g'ụnwu-eliphe seje.

\VS{14}Mu lewaru ẹnya l'iphemiphe, eeme lẹ mkpula ẹnyanwu-a bya ahụma l'ọ tụko bụru iphe-mmanụ; bya abụru achị phẹrephere ọso.

\VS{15}Iphe, gberu nggọ bẹ e tee mekọtaekwa g'ọ pfụru nhamụnha; ọphu aagụjedu iphe, adụdu adụdu ophu l'ọgu.


\par }{\PP \VS{16}Mu bya arịa l'ime obu mu sụ lẹ mmamiphe bẹ mu makpọoru shii; mbụ maghata iphe, bụkpoo ndu vuhawa mu ụzo bụru eze lẹ Jierúsalẹmu. Ọ tọ dụkpodaa gẹ mmamiphe; yẹe nkwamẹnya jeru iya, mu atụkoadaru mafushichaa.

\VS{17}Mu bya eyemia ishi l'eme gẹ mmamiphe doo mu ẹnya; bya emekwaphọ g'eme bẹebeebee doo mu ẹnya; waa eme eswe. Obenu l'iphe, mu nwụtaru bụ l'iphemiphe onoya bụ achị phẹrephere ọso;

\VS{18}kẹle oke mmamiphe bẹ oke nggụmaphu tso l'azụ; mbụ lẹ nemadzụ -nọdu aka amaru iphe; iphe, a-nọdu akpatsu iya aphụ aka shii.




\par }\Chap{2}{\SH Ẹhu-ụtso bụ iphe-mmanụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mu bya arịa l'ime obu mu sụ: “Gẹ mu bya ahụeshikwa ẹhu-ụtso ama gẹ mu maẹkwaru g'ọotso-be ụtso.” E mechaa; mu hụmakwapho l'ono bụkwapho iphe-mmanụ.

\VS{2}Achị ọchi bẹ mu hụmaru l'ọo iphe-eswe; tẹme ?ọ dụru urwu, amadụ e-rita l'ẹhu-ụtso tọo?

\VS{3}Mu bya eyemia ishi l'angụ mẹe; gude iya dụaha onwomu obu; gẹ mu eshi nno nmata eme eswe akpa. Ọle mmamiphe mu melẹru-a; mu maru iphe, mu eme; k'ọphu mu e-shi l'ẹka ono maru iphe, gbaru nemadzụ l'ememe lẹ nwujiku olemole, ẹphe a-nọ lẹ mkpula igwe-a.


\par }{\PP \VS{4}Mu bya eyemia ishi l'oke akanya. Mu bya akpụshiaru onwomu ụlo; bya agbashịaru onwomu opfu-vayịnu.

\VS{5}Mu bya agbashịa mgbabu; bya akpụshia ẹka atụta ìphóró ye iya; bya eshi ishi lanụ yeshia oshi-ọmi, dụgbaa l'ụdu iya l'ụdu iya l'ime iya.

\VS{6}Mu bya atụshia okpuru, ee-gudeje agba mini l'oshi, mu yeshiru eyeshi.

\VS{7}Mu bya agbashịa ohu; unwoke mẹ ụnwanyi; tẹme a nọdu anwụshikwaru mu phọ ohu l'unuphu. Mu nwekwarụpho eswi; nweru atụru; mẹ eghu; mbụ nweru iphe-edobe, kakọta iphe, ndu vuhawaa mu ụzo bụru eze lẹ Jierúsalẹmu nwejeru shii.

\VS{8}Mu bya akpaaru onwomu ẹku mkpọla-ọchaa waa mkpọla-ododo; mẹkpoo ẹku, shi l'ẹka ndu eze; waa ndu ọhozo. Mu bya ahọo ọgbo ebvu; ụnwanyi mẹ unwoke; bya edophee onwomu ụnwanyi, bụ ndu emeje g'ẹhu tsọo unwoke ụtso.


\par }{\PP \VS{9}Tọbudu iya bụ; mu bya enweru iphe, kakọta iphe, ndu vuhawaa mu ụzo bụru eze lẹ Jierúsalẹmu shi nweru. Mu ha shii ẹgube ono; bya egudeẹkwapho mmamiphe mu gẹ mu gude iya.

\VS{10}Ọphu ọ dụdu iphe, ẹnya mu hụmaru; ọ gụa mu ẹgu, mu ahajẹ; ọphu ọ dụkwapho iphe, emeje g'ẹhu tsọo obu mu ụtso, mu hajẹru ememe. Akanya, mu esekpọ esese bẹ emeje g'obu tsọ mu ụtso. Ọ bụru iphe ono bụ urwu, mu ritaru iya.

\VS{11}Ọle ọ bụ; teke mu byaru bya egbua igo l'iphemiphe ono, mu gude ẹka mu mekọta ono; mbụkpoo iphe ono, mu sekọtaru akanya iya ono; mu maru l'iphemiphe ono bụkota iphe-mmanụ yẹe achị phẹrephere ọso; l'ọ tọ dụdu urwu, nemadzụ ritaru lẹ mkpula ẹnyanwu-a.


\par }{\PP \VS{12}Tọbudu iya bụ; mu bya eworu egomunggo mu zia l'arị kẹ mmamiphe; yẹe ọbvu-ememe; yẹe eme eswe. Mbụ-a; ?bụba gụnu bẹ onye a-nọ-tsota eze e-mebaa, a-ka ọphu o mewaru?

\VS{13}Mu bya ahụma lẹ mmamiphe ka eme eswe ree; ẹgube ono, ìphóró ka ọchii ree ono.

\VS{14}L'onye maru iphe gude ẹnya aphụ ụzo; obenu l'onye-eswe anọduje erwu ije orwu l'ishi. Mu hụmakwanu l'ẹphenebo ono a-tụko laa l'ite lanụ. L'ọo iphe, meru onye mmamiphe bụkwapho iphe, e-me onye-eswe.


\par }{\PP \VS{15}Mu bya arịa l'ime obu mu sụ: “Iphe-a, meru onye-eswe-a l'e-mechakwaa mee mbẹdua. ?Bụhunu gụnu bẹ mu ritaru l'abụbu, mu bụ onye maru iphe?” Mu byakwa arịa l'ime ọkpoma mu sụ: “Iphemiphe-a tụkokwarupho bụru iphe-mmanụ.”

\VS{16}Noo l'ọo g'ọo-dụ onye mmamiphe bụkwapho g'ọo-dụ onye-eswe. Ọ tọ dụdu g'aa-nọ-beru l'a nyatabuhu onye maru iphe; ọphu ọ dụkwapho g'aa-nọ-beru l'a nyatabuhukwaphọ onye-eswe. Mu bya ahụmakwapho l'e -rwua l'atatiphu bẹ aa-tụko g'ẹphe ha zọhakota azọha. L'ọo g'anwụhu e-gbu onye maru iphe bụ g'oo-gbu onye-eswe.

\VS{17}Noo g'o gude ndzụ dụ mu ashị; kẹle iphemiphe, eeme lẹ mkpula ẹnyanwu-a bụkota mu mkpatsu-aphụ. G'ọ ha tụkoru bụkotaru mu iphe-mmanụ bụru achị phẹrephere ọso.


\par }{\PP \VS{18}Iphemiphe, mu seru akanya iya l'eliphe-a bya adụkota mu ashị; eshinu mu e-mechaa haarụ iya onye a-nọ-tsota mu nụ;

\VS{19}l'ẹbe ama onye ọbu ?ọo-bụru onye maru iphe tọo onye-eswe? Ọle ọo onye ono, a-nọ-tsota mu nụ ono e-nweru iphemiphe ono, mu deru ẹnya lẹ mini see akanya iya l'eliphe-a ono. Iphemiphe ono tụkokwarupho bụru iphe-mmanụ.

\VS{20}Mu bya ataaha onwomu ụta sụ: ?Bụnaa gụnu bẹ mu gudekpọo seahaa akanya esese ophu kpọ lẹ mkpula ẹnyanwu-a?

\VS{21}Lẹ nemadzụ e-gude mmamiphe iya yẹe nkwamẹnya iya seẹbekpoo akanya; see ẹrengete iya; l'o woru iphemiphe ono, o nweru ono haarụ onye eriduru aphụ iya. Mu bya elee iphe ono ẹnya hụma l'ọ bụ iphe-mmanụ; bya abụru ẹjo-ememe.

\VS{22}Mbụ-a; ?bụ gụnu bẹ nemadzụ eseta l'akanya; yẹe photophoto, ọoku gude erigbu onwiya l'aphụ ozi, ooje lẹ mkpula ẹnyanwu-a?

\VS{23}Kẹle anọno, ọ nọ ndzụ l'ophu bẹ ọ nọkota iya eje iphe-ẹhuka; ozi, ooje nọdu abụjeru aphụ dụru iya; o -be l'ẹnyashi; egomunggo ta anọdudu iya l'ẹka lanụ. Sụ-a; iphemiphe ono tụkokwaru bụru iphe-mmanụ.


\par }{\PP \VS{24}Ọo ya bụ l'iphe, ka ree bụ gẹ nemadzụ rije g'ọ dụ iya; ngụje g'ọ dụ iya; akanya, oose eji iya ẹpho; kẹle ono bẹ mu hụmaru l'o shi l'ẹka Chileke.

\VS{25}Kẹle-a; Chileke ta adụ; ?bụ onye gege erije nri? Tọo ?bụ onye bẹ ẹhu gege atsọje ụtso?

\VS{26}Kẹle Chileke emeje g'onye dụ iya l'obu bụru onye maru iphe; kwaa ẹnya; tẹme ẹhu atsọje iya ụtso. Obenu l'onye iphe-ẹji bẹ ọolojeru iphu ye l'akpa ẹku kụberu onye dụ Chileke l'obu. Onoya bụkwarupho iphe-mmanụ bya abụru achị phẹrephere ọso.




\par }\Chap{3}{\SH Iphemiphe nweru teke emeje iya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Iphemiphe nwekwarụ teke

\par }{\QB eemeje iya;

\par }{\QB mbụ l'iphemiphe,

\par }{\QB eeme ememe nweru

\par }{\QB teke eemeje iya lẹ

\par }{\QB mkpula igwe-a.


\par }{\Q \VS{2}Teke aanwụ nemadzụ

\par }{\QB anwụnwu dụ;

\par }{\QB teke aanwụhu anwụhu

\par }{\QB dụkwapho.

\par }{\Q Teke eemebe iphe l'alị dụ;

\par }{\QB teke aakpata iphe,

\par }{\QB e meberu l'alị akpata

\par }{\QB dụkwapho.


\par }{\Q \VS{3}Teke eeme g'a nwụhu

\par }{\QB anwụhu dụ;

\par }{\QB teke eeme g'a ka mma

\par }{\QB l'iphe-ememe dụkwapho.

\par }{\Q Teke eetsukpọshi etsukpọshi

\par }{\QB dụ;

\par }{\QB teke aakpụ-li akpụ-li

\par }{\QB dụkwapho.


\par }{\Q \VS{4}Teke aara ẹkwa dụ;

\par }{\QB teke aachị ọchi dụkwapho.

\par }{\Q Teke aagụ aphụ dụ;

\par }{\QB teke eete ebvu dụkwapho.


\par }{\Q \VS{5}Teke eetuphashị mkpuma

\par }{\QB etuphashị dụ;

\par }{\QB teke aatụtukobe mkpuma

\par }{\QB atụtukobe dụkwapho.

\par }{\Q Teke aanma akpa dụ;

\par }{\QB teke eesela onwonye

\par }{\QB azụ dụkwapho.


\par }{\Q \VS{6}Teke aachọ iphe achọcho dụ;

\par }{\QB teke aamị ẹnya l'iphe

\par }{\QB dụkwapho.

\par }{\Q Teke aakwakọbe iphe

\par }{\QB akwakọbe dụ;

\par }{\QB teke eetupha iphe etupha

\par }{\QB dụkwapho.


\par }{\Q \VS{7}Teke aalajashị iphe alajashị

\par }{\QB dụ;

\par }{\QB teke aagbakwa iphe

\par }{\QB agbakwa dụkwapho.

\par }{\Q Teke aanọdu nggujingguji

\par }{\QB dụ;

\par }{\QB teke eeye ọnu l'opfu

\par }{\QB dụkwapho.


\par }{\Q \VS{8}Teke eeye obu dụ;

\par }{\QB teke aadụ ashị

\par }{\QB dụkwapho.

\par }{\Q Teke aalwụ ọgu dụ;

\par }{\QB teke nchị-adụ-doo

\par }{\QB dụkwapho.


\par }{\PP \VS{9}?Bụ gụnu bẹ onye akanya erita l'akanya, oose?

\VS{10}Mu hụmawaru ivu, Chileke boru ndiphe.

\VS{11}O deru ẹnya lẹ mini mee iphemiphe; ọ nọdu l'ògè iya. Ọ bya emee amadụ g'ọ rịje k'ojejoje. Ọle amadụ ta adụdu ike maẹberu iphe, Chileke meru e -shi l'ishi jeye l'ẹka ọ bvụru.

\VS{12}Ọphu mu maru bụ l'ọ tọ dụdu iphe, kabarụ amadụ ree; abụdu g'ẹhu tsọje iya ụtso; l'oome iphe, dụ ree teke ọ nọ ndzụ.

\VS{13}G'onyemonye rije g'ọ dụ iya ngụje g'ọ dụ iya; akanya, oose eji iya ẹpho. Ọo ono bụ iphe-ọma, Chileke eme.


\par }{\PP \VS{14}Iphe, mu maru bụ l'iphemiphe, Chileke eme a-nọ ojejoje. Ọ tọ dụdu iphe, ee-yekwa iya eyekwa; ọphu ọ dụdu iphe, ee-wofu iya ewofu. Iphe, o gude mee ya nno bụ g'amadụ hụmaje iya tsụa yẹbe Chileke ebvu.

\VS{15}L'iphemiphe, dụ nụ shikpọo dụhawaa. Iphe, l'e-mechaa dụ nụ shikwaphọ dụhawaa. Ọ bụru Chileke e-me g'a nyata iphe, a zọharu azọha.


\par }{\SH Ẹjo-ememe, jiru mgboko
\par }
{\PP \VS{16}Mu byakwa ahụma iphe ọzo lẹ mkpula ẹnyanwu-a: L'ẹka e gege anọdu kpee ikpe, pfụru nhamụnha bẹ a gbẹ nọdu eme ẹjo-iphe; ẹka e gege anọdu eme iphe, pfụru ọto bẹ a nọkwapho eme ẹjo-iphe.

\VS{17}Mu bya arịa l'ime obu mu sụ: “Chileke e-mechakwaa tụko ndu pfụberekoto mẹ ndu ẹjo-iphe kpee ikpe; kẹle iphemiphe nweru ògè; mbụ l'iphemiphe, eeme ememe nweru ògè teke eemeje iya.”

\VS{18}Mu byakwa arịa ọzo sụ: “Chileke ahụjekwa nemadzụ ama gude goshi phẹ l'ẹphe l'anụ-ẹgbudu bụ iphe lanụ.

\VS{19}Ọo iphe, eme nemadzụ emekwaphọ anụ-ẹgbudu; mbụ l'ọo iphe, swiru anụ-ẹgbudu swiru nemadzụ. Ọo g'ọnwu egbu ọphuu bụ g'oogbu ọphuu; ọ bụru g'ọphuu atụ unme bụ g'ọphuu atụ. Ọ tọ dụdu iphe, nemadzụ nweru gude ka anụ-ẹgbudu. Iphemiphe tụkoru bụru iphe-mmanụ.

\VS{20}G'ẹphe ha tụkoru ala ẹka lanụ. G'ẹphe ha tụko shi l'ẹja; ọ bụru l'ẹja bẹ ẹphe tụkoru ala.

\VS{21}?Bụ onye maru mẹ maa nemadzụ alajẹepho l'eli eviya; k'anụ-ẹgbudu nọdu alajẹ l'alị?”

\VS{22}Mu hụma l'ọ tọ dụdu iphe, kabarụ nemadzụ ree, abụdu g'akanya, oose tsọ iya ụtso; kẹle ọwa iya bụ okiphe iya. Kẹle-a; ?bụ onye sụru iya eduphu azụ g'ọ bya ahụma iphe, l'e-mechaa nwụa l'okotazụ iya?




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Mu byakwa elee ẹnya bya ahụma mkpawere, dụgbaa lẹ mkpula ẹnyanwu-a. Mu bya ahụma ẹnya-mini ndu eeme mkpawere; l'ẹbe ẹphe enwe onye gberuma. Tẹme ndu ono, eme phẹ ewere ono nwekwarụpho iphe, bụ agbaru-ike phẹ; obenu ẹphebedua te nwedu onye asụ phẹ gberuma.

\VS{2}Mu sụ lẹ ndu ọnwu gbuwaru, bụ iya bụ ndu ọphu nwụhuwaru anwụhu; bẹ ẹhu kakwa ụtso eme lẹ ndu nọkwadu ndzụ nta-a.

\VS{3}Ọle onye ọphu ẹhu-ụtso nkiya ka k'ụmadzu labọ ono shii bụ onye ọphu e teke anwụkpodanu anwụnwu ophu; mbụ onye ọphu teke ahụmakpodanu ẹjo-iphe, eeme lẹ mkpula ẹnyanwu-a ahụma ophu.


\par }{\PP \VS{4}Noo ya; mu bya ahụma l'akanya, eesekpọ esese; mẹ ọphu e setawaru eseta bụ ẹka o shikọta bụ l'ekoru nwibe onye okophoo. Onoya bụkwapho iphe-mmanụ; bya abụru achị phẹrephere ọso.

\VS{5}Onye eswe achịjeru ẹka ye l'iphu ụtapfu bya eria onwiya la kẹ mmanụ.

\VS{6}Ọle ọ bụ; ọ kakwa ree l'e nweru iphe, jiru mkpoji-ẹka lanụ; ẹhu dụ onye ọbu guu; eme l'a chịru ẹka kwẹe l'akanya; eme g'ẹka labọ ji, bụ iphe, tụkoru bụru achị phẹrephere ọso.


\par }{\PP \VS{7}Mu byakwa ahụma iphe-mmanụ ọzo, dụ lẹ mkpula ẹnyanwu-a.

\VS{8}Ọ dụru nwoke, bụ nkịnyi, enwedu nwa nwoke; ọphu o nwedu nwune nwoke. Ọ nọdu anọduje ese akanya mkpụrumkpuru. Ọphu ẹku, ọ kpatarụ ejijedu iya ẹpho ejiji. Ọphu o teke ajị-swee onwiya sụ: “?Bụnaa onye bẹ mu eseru akanya-a? ?Bụnaa gụnu bẹ mu anashịnaa onwomu ẹhu-ụtso ẹgube-a?” Iphe, dụ nno bụkwa iphe-mmanụ; bya abụru nsegbu akanya.


\par }{\PP \VS{9}Adụ ẹbo kakwa ree eme l'aswị nkịnyi onye; kẹle ụmadzu labọ a-kakwa onye lanụ eseta iphe.

\VS{10}Noo lẹ teke onye lanụ daru iko; onye ọphuu akwọ-lia ya. Obenu l'onye daru nụ; ọphu o nwedu onye kwọ-lia ya dụkwa k'ayọru ọshi.

\VS{11}Ọzoo bụ l'ụmadzu labọ -zẹe l'oshi bẹ oyi ta atsụdu phẹ. Obenu l'ọ -bụru onye lanụ; ?dẹnu g'ee-shi g'oyi ba nọdu atsụ iya?

\VS{12}Onye lanụ bẹ eemekpejekwa. Obenu ?a dụ ẹbo ẹbe aakpa onye? Tẹme ọkpukpu, a chịru ẹto ẹto swịa bẹ agbabu iya ta adụkwa nphe.


\par }{\PP \VS{13}Nwokorọbya, enwedu iphe bya amaru iphe kakwa ree eme l'onye eze, nweru iphe bya abụru onye-eswe; bụru opfu nkiya anụ nkiya;

\VS{14}m'obeta nwokorọbya ono shi l'ọka-mkpọro; ọzoo l'unuphu ndu akpa nri fụta bya abahụ l'ọkwa eze iya.

\VS{15}Mu bya elee ẹnya hụma g'onyemonye, nọ ndzụ lẹ mkpula ẹnyanwu-a wụfutaru je awụ-tsoru nwokorọbya ono; mbụ onye eeme g'e gude dochia ẹnya nwoke ono, nweru iphe ono.

\VS{16}Ndu wụ-tsoru nwokorọbya ono bụkwa agụta agụta. Obenu l'ọgbo ọphu e-mechaa bya nụ ta abyadụ ekwe l'ọ dụru iphe, nwokorọbya ono metakpọoru emeta ililekpọo. Ono bụkwa iphe-mmanụ; bya abụru achị phẹrephere ọso.




\par }\Chap{5}{\SH Eri angụ bụ iphe-mmanụ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Makwarụ g'i gude eje ije mẹ ị nọdu abahụ l'eze-ụlo Chileke. L'i jeru angabẹ nchị l'iphe, eepfu kakwa ree eme l'i jeru egwe ẹja onye-eswe; kẹle ndu eswe ta amajẹkwaru l'ọo iphe-ẹji bẹ ẹphe eme nno.

\VS{2}G'ire ba atsụnukakwa ngu nkọ; ọphu ọkpoma anọdukwa etsu ngu gbudugbudu k'epfukebe opfu l'iphu Chileke; kẹle Chileke nọkwa l'igwe; gụbedua nọdu l'eliphe-a; noo g'o gude opfu je alwa ngu alị l'ọnu!

\VS{3}Ọo g'aarwọje nrwọ mẹ ọriri paa ẹka-a bụ gẹ mkpọkoro opfu apajẹ ẹka mẹ e pfunụka opfu igwerigwe.

\VS{4}I -kwee ukwe emeru Chileke iphe; ba nọkwa ọdu ememe iya; kẹle umere onye-eswe ta adụjekwa Chileke ree.

\VS{5}Ọ kakwa ree mẹ i ribuduru angụ eme iphe ililekpọo; eme l'i rifuru angụ ememe iya; e mechaa ọphu i meẹduru iya g'i pfuru.

\VS{6}G'ọ tọ bụkwa iphe, i pfutaru l'ọnu e-duba ngu l'eme iphe-ẹji. Ọphu ị sụkwa onye eje ozi l'eze-ụlo Chileke l'iphe ono, i rifuru angụ iya ono bẹ ị tị madụ teke i pfuru iya. Ọdumeka bẹ ii-gudekwa ọnu pfuta iphe, e-ghu Chileke eghu; l'o mebyishia ẹguru iphe, i shihawaa mee.

\VS{7}Mbụ-a; arwọ ikpoto nrwọ; yẹe epfu ikpoto opfu tụkokwaru bụru iphe-mmanụ. Ọo ya bụ lẹ-a; tsụjeepho Chileke ebvu.


\par }{\SH Ẹku bụ iphe-mmanụ
\par }
{\PP \VS{8}O -dụru ẹka ị nọ; ị hụma l'e me ndu ụkpa ewere l'ẹka ono; k'ọphu bụ l'e te kpejedu phẹ ikpe, pfụru ọto; ọphu e mejeduru nemadzụ iphe, rwuberu iya nụ; g'ọ tọ dụkwa ngu biribiri; kẹle onye ha shii bẹ onye ọzo, ka iya shii arajẹkwaru akpụru-ẹnya; tẹme l'ọ dụkwarupho ndu ọzo, akajẹ ẹphenebo ono shii.


\par }{\PP \VS{9}Iphe, e meberu l'ẹgu bẹ onyemonye atụkojekwa keta oke l'urwu, dụ iya nụ; tẹme onye eze nọdu eritajẹkwapho urwu l'iphe, a kpatarụ l'ẹgu.


\par }{\PP \VS{10}Onye yeru ẹnya l'okpoga bẹ okpoga te ejijekwa ẹpho. Ọphu urwu ejijedu onye yeru ẹnya l'akpa ẹku ejiji. Ono bụkwapho iphe-mmanụ.

\VS{11}Ẹku -nọdu abya; ndu e-ri iya nụ abyakwaphọ. ?Bụkwanu gụnu bẹ onye nwe iya nụ erita iya; abụdu g'o le iya l'ẹnya?

\VS{12}Onye ese akanya bẹ mgbẹnya atsọjekwa ụtso; ?mẹ o riru nri shii; ?mẹ o riru nwanshịi. Obenu l'oke ẹku, onye nweru iphe kparụ arwụje iya mgbẹnya.


\par }{\PP \VS{13}Ọ dụru akpamara, mu hụmaru lẹ mkpula ẹnyanwu-a. L'ẹku bẹ onye nwe iya nụ kparụ dobe g'o gburwashị iya ẹhu.

\VS{14}A nọnyaa uburu bya ebuta nwoke ono; ẹku iya ono laa l'iswi; ọphu ọ dụdu ẹku iya ono ọphu o doberu nwa iya; kẹle ọ bvụeberu.

\VS{15}Ọ kwa g'ọ dụ teke o shi l'ẹpho ne iya bụ g'ọo-dụ laa; mbụ l'ọ gba ẹka teke ọ byaru; ọphu ọ dụdu akanya ono, oose ono, dụru ọphu oo-gude ala.

\VS{16}Ono bụkwapho akpamara. Mbụ l'ọo g'ọ dụ teke ọ byaru bụ g'ọo-dụ laa. ?Bụ urwu gụnu bẹ o ritaru l'akanya, o seru doberu phẹrephere;

\VS{17}yẹe anọno, ọ nọkotaru l'ọchii l'eliphe-a mgburugburu takọta kpọokpookpo; bya atsụkota pfụpfupfu; tẹme e mekọta iya iphe ẹhu-eghu?


\par }{\PP \VS{18}Ọo ya bụ l'iphe, mbẹdua hụmaru l'ọ dụ ree; bya abụru iphe, gbaru l'ememe bụ g'amadụ ria g'ọ dụ iya; ngụa g'ọ dụ iya; tụsaru ẹhu l'akanya, oose lẹ mkpula ẹnyanwu-a lẹ nwujiku olemole, ọo-nọ l'eliphe-a, bụ nwọphu Chileke nụru iya; kẹle ọo ono bụ okiphe nkiya.

\VS{19}Tẹme onyemonye, Chileke nụru ẹku; yẹe iphe-enweru; yẹe ike, oo-gude ria ya; mbụ onye dụru ike nata oke ọphu o keru nụ iya; g'onye ono gudekwa ẹhu-ụtso see akanya, oose; l'ono bụkwa iphe-ọma, shi Chileke l'ẹka.

\VS{20}Ẹgube onye ono ta adụkwa teke oobvujeru shii arị kẹ nwujiku olemole, ọo-nọ lẹ mgboko-a; noo kẹle Chileke meru; ẹhu-ụtso ji iya obu; k'ọphu bụ l'ụzo arị ụdu ọriri ono ta adụduru iya.




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}O nwekwarụpho ẹjo-iphe ọzo, mu hụmaru lẹ mkpula ẹnyanwu-a. Iphe ono bụru oke ivu, anyitsuta nemadzụ l'ẹrwa.

\VS{2}Lẹ Chileke emeje nemadzụ g'o nweru ẹku; yẹe iphe-edobe; tẹme g'ọ bụru onye aakwabẹ ùbvù; k'ọphu bụ l'ọ tọ dụdu iphe, agụ iya nụ, ete erwujedu iya ẹka. Obenu l'e mechaarụ ọphu Chileke ekwedu g'o ria ya; ọ bụchiaru onye ọhozo riru iya. Iphe ono bụru iphe-mmanụ; bya abụru akpamara.


\par }{\PP \VS{3}Nemadzụ a-nwụtachakpoo ụnwegirima nwụ-rwua ụkporo ise; bya akakpọo nka shingushingu; ọle ọ tọ dụkpodaa g'ọ kahabẹ nka; ọ -bụru l'o to riduru ẹku ono, o seru akanya iya ono; ọphu e liduru iya ọkpobe elili bẹ mbẹdua sụkwaru lẹ nwa, nwụhuru l'ẹpho tẹme a nwụa ya ka iya mma.

\VS{4}L'ẹgube nwa ono bẹ iphe, ọ byaru ije iya bụkwa kẹ mmanụ; kẹle ọ tsẹru ishi l'abalị lashịa; ẹpha nwata ono nọ l'ime ọchii phuhu.

\VS{5}A makwarụ-a l'o tokọ hụma-swee ẹnyanwu; ọphu ọ dụdu iphe, ọ maru; ọle ọ kaẹpho nwoke phọ enweru ẹhu-guu;

\VS{6}m'obetakpọkwaru nwoke ono nọo ndzụ nọghata ụnu apha ise; l'ẹbe o ri ẹku, o setarụ. Noo kẹle ọo l'ẹka lanụ bẹ ẹphe tụkoru ala.


\par }{\PP \VS{7}Akanya, nemadzụ esekpọ esese bụkwa ọnu bẹ a tụkoru iya eseru; ọle ọnu teke asụ-swee lẹ ya ritawaru g'ọ dụ iya ree.

\VS{8}?Bụ gụnu bẹ onye maru iphe gude ka onye-eswe? ?Bụ urwu gụnu bẹ onye ụkpa ritaru l'amarụ g'eeme umere, dụ ree l'iphu ndiphe?

\VS{9}Iphe, nemadzụ nwewaa enwenwe kakwa ree eme l'ọphu agụ iya g'o nweru iya; obenu l'o toko rwudu iya ẹka. Ono bụkwapho iphe-mmanụ bya abụru achị phẹrephere ọso.


\par }{\PP \VS{10}Iphemiphe, dụ adụdu nwehawarụ ẹpha; tẹme iphe, nemadzụ bụkpoo bẹ a mahawarụ l'ono bụ iphe, ọo-bụru; ọphu nemadzụ ejejedu awata abarụ onye ka iya ike mba.

\VS{11}Opfu -paa igwe; mkpọkoro iya aka shii. Goshinu mu urwu, ẹgube iphe ono abarụ nemadzụ.

\VS{12}?Bụ onye maru iphe, dụ nemadzụ ree nta-a, ọ nọ ndzụ-a; mbụ lẹ nwujiku olemole, ọ nọ mkpọkoro ndzụ l'eliphe-a, eme pherephere g'onyonyo-a? ?Ọ dụkpooru onye a-dụ ike karụ iya iphe, e-mechaa mee lẹ mkpula ẹnyanwu-a mẹ ọ -nwụhuchaa?




\par }\Chap{7}{\SH Mmamiphe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ẹpha ọma kakwa manụ-mbeleke, eshi mkpọ ree; tẹme mbọku, nemadzụ nwụhuru ka ree eme lẹ mbọku, a nwụru iya anwụnwu.


\par }{\PP \VS{2}Eje l'unuphu, agalaba nwụru kakwa ree eme l'eje ẹka aabọ iphe. Noo kẹle anwụhu bụ iphe, nọ swiru onyemonye. Gẹ ndu ọphu nọ ndzụ nyatajẹkwa l'ọo-dụkwaphe phọ nno.


\par }{\PP \VS{3}Aphụ kakwa ree eme l'achị ọchi; kẹle eeshije l'iphu, adụ ẹji mee g'obu tụsahu.


\par }{\PP \VS{4}Ẹka obu onye maru iphe anọduje bụ l'unuphu, agalaba nwụru; obenu l'ẹka obu k'onye-eswe anọduje bụ l'ẹka eeri gwọogwoo.


\par }{\PP \VS{5}Angabẹ nchị lẹ mba, onye maru iphe abarụ ngu kakwa ree eme l'angabẹ nchị l'ebvu, ndu eswe agụ.


\par }{\PP \VS{6}Ọo gẹ nkụ-agbagba anọduje agba kpịtikimu kpịtikimu l'ọku, e shiberu ite-a bụ g'ọchi, onye-eswe achị adụje. Ono bụkwapho iphe-mmanụ.


\par }{\PP \VS{7}Onye maru iphe; ọ nọdu eme nemadzụ ewere bụakwaa onye-eswe; ọ bụru ẹgube ono bẹ eri ụphalazu emebyi obu nemadzụ.


\par }{\PP \VS{8}Teke eemeghe iphe emeghe kakwa ree eme lẹ teke a watarụ iya awata.

\par }{\PP Onye nweru nshirima kakwa onye eku onwiya ree.


\par }{\PP \VS{9}Ta abụkwaru onye obu-ọku; kẹle ọo onye-eswe edoje opfu l'ọkpoma.


\par }{\PP \VS{10}Ba sụkwa: “?Bụnaa gụnu meru g'o gude teke ndiche ka nta-a ree?” Kẹle ẹgube ajị ono te erwubeduru onye maru iphe.


\par }{\PP \VS{11}Ọ kwa g'enweru iphe dụ ree bụ gẹ mmamiphe dụkwapho; kẹle onye maru iphe bẹ iphe kwewaru lẹ mkpula ẹnyanwu-a.

\VS{12}Ọo g'okpoga edomije onye nweru iya nụ-a bụ gẹ mmamiphe edomijekwaphọ onye maru iphe. Obenu l'ẹka amaru iphe gude kangoo bụ l'onye nweru mmamiphe akajẹ nka shii.


\par }{\PP \VS{13}Leanarọ ẹnya l'ozi, Chileke eje. ?Bụ onye sụru eme iphe, Chileke meru o gbee nggọ g'ọ pfụru nhamụnha?

\VS{14}Mbọku -dụru ngu ree bụ g'i tee ẹswa; teke mbọku dụkwanuru ngu ẹji g'ị nyatajẹ l'ọ kwaphọ Chileke meru mbọku ọma bya emee njọ mbọku. Ọo ya bụ l'ọ tọ dụdu onye maru iphe, a-nwụru iya nụ l'iphu.


\par }{\PP \VS{15}Lẹ mkpọkoro ndzụ-a, mu dzụ-a bẹ mu hụmaakwaru iphe-a ẹphenebo. Mbụ lẹ mu hụmaru onye pfụberekoto ẹka ọola l'iphe, pfụru ọto; bya ahụma onye ẹjo-iphe ẹka ọoka nka eje emekwaphọ ẹjo-iphe, oome.

\VS{16}Ta apfụbenukakwa ẹka ọto; ọphu ị manụkakwaru iphe; ono bụkwa eyi onwongu iyi.

\VS{17}Be menụkakwa ẹjo-iphe; ọphu ị bụkwaru onye-eswe. Ono e-mekwa l'ị nwụhu teke i tigi nwụhudu.

\VS{18}Iphe, ka ree bụ g'i gude ọphuu gude ọphuu; l'onye atsụ Chileke ebvu ta adụkwa iphe, o byiru ẹka te ekedụru nụ.


\par }{\PP \VS{19}Mmamiphe emejekwa onye nweru iya nụ g'ọ ka ụmadzu iri, bụ ishi mkpụkpu ọkpehu.


\par }{\PP \VS{20}Ọ tọ dụkwa onye pfụberekoto l'eliphe-a l'ophu, a-sụ l'o toko meswee iphe-ẹji.


\par }{\PP \VS{21}Ta angabẹ-dzujekwaru nchị l'iphe, ndiphe epfu; ọdumeka bẹ ịi-nụmakwa ẹka onye-ozi ngu akọ ngu ọnu.

\VS{22}Tẹme ị mawaru-a l'onwongu lẹ gụbedua kọwaru ndu ọzo ọnu ugbo olemole.


\par }{\PP \VS{23}Iphemiphe ono bụkota mmamiphe bẹ mu gude hụa ya ama; mbụ lẹ mu sụru gẹ mu bya abụkpoerupho onye maru iphe. Obenu lẹ mu jeru iya ememe; ọphu mu asụdu iya.

\VS{24}Mu maru l'iphe ono, eeku mmamiphe nọ ụzenya ụzenya; bya adụ omilomi shii; k'ọphu bụ l'ọ tọ dụdu onye sụru iya achọ-vu.

\VS{25}Mu bya aghaa iphu l'iphe edo ẹnya; bya egbushi ikpere meahaa gẹ mu maru: ?mu a-rwavu ẹka mmamiphe? mbụ gẹ mu maru g'iphe mgboko eje ala; mu amakwarụpho g'eme ẹjo-ememe; waa eme bẹebeebee bụ-be iphe-eswe.


\par }{\PP \VS{26}Mu hụma iphe, ka anwụhu atsọ ilu; mbụ nwanyị, obu iya bụ ọ́nyà; bya abụru ụgbu, e gude anmata ndiphe; g'ọ chị mkpọro l'ẹka labọ k'atuphu onye ọo-bụru yẹe ya. Ọ bụepho onye dụ Chileke l'obu bẹ a-dụ ike nahụ iya nụ. Obenu l'onye iphe-ẹji bẹ ọo-zụ gburumu pfụrii.

\VS{27}O-zì-iphe-a sụkwapho: “Unu lekpọdapho;” “wakwa iphe, mu rwavuru baa.” “Mu shi abụjeru; mu -wota ọwa; mu eyekọberu iya ọzo; gẹ mu shi nno maru g'iphemiphe gude anwụkota.

\VS{28}Ọ bụru teke mu achọ iya ọphu mu ahụmaduru iya ono; bẹ mu hụmaru ndu dụ ụnu labọ l'ụkporo iri; ọ bụru nwoke lanụ kpoloko bụ onye obu gụru ìphóró. Obenu l'ọ tọ dụdu nwanyị lanụ, mu hụmaru, obu gụru ìphóró l'ime phẹ.

\VS{29}Ọ bụru iphe, mu chọ-vuru kpoloko bụ lẹ Chileke meru nemadzụ g'ọ bụru onye obu gụru ìphóró. Obenu lẹ nemadzụ watarụ akpa ẹjo ụzo.”




\par }\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}?Bụ onye a-sụ lẹ ya maru iphe? ?Bụ onye bẹ iphemiphe doru ẹnya? L'ọ kwa mmamiphe emeje g'iphu tụsahu nemadzụ; mbụ l'oomeje g'iphu gbapfụbe-buhu nemadzụ agbapfụbe.


\par }{\SH Eme iphe, onye eze pfuru
\par }
{\PP \VS{2}Mejekwa iphe, onye eze sụru g'i mee. Iphe, mu gude pfua nno bụ l'i riburu angụ l'iphu Chileke l'ii-meje iya.

\VS{3}Te erijekwa nkwoli l'iphu onye eze; ọphu ị pfụjekwaru l'ẹjo-iphe; kẹle ọ kwa iphe, dụ eze ree bẹ oomeje.

\VS{4}Sụ-a; eshinu iphemiphe, onye eze pfuru bụwaa ẹka o jeberu ọ gbụru; ?bụ onye bẹ ọnu dụkwanu k'asụ iya: “?Bụ gụnu bẹ iime nno?”

\VS{5}Onyemonye, eme iphe, eze pfuru ta adụkwa iphe byaru eme iya nụ. Ọ bụkwanuru onye maru iphe a-maru teke oo-me iphe, o pfuru; maru g'oo-gude mee ya.

\VS{6}A makwarụ-a l'iphe-ẹhuka, nemadzụ eje bụwaa oke ivu, anyị ẹrwa dapyabẹ iya. Obenu l'iphemiphe nwekwarụ ògè; nweru g'eegudeje eme iya.

\VS{7}Eshinu ọ dụdu onye maru iphe, e-me l'iphu; ?bụkwanu onye a-sụ iya l'ọwa-a iphe, e-mechaa mee nụ baa?

\VS{8}Ọ tọ dụkwa onye sụru esede phẹrephere; nokwaphọ g'ọ tọ dụdu onye sụru esede ndzụ iya mẹ mbọku anwụhu iya rwuẹpho. Ọo g'ọ tọ dụdu onye aagụfuje g'o to jeshi ọgu; mẹ a -nọdu alwụ ọgu-a; bụ g'eme ẹjo-iphe ta abyadụ aha ndu eme iya nụ.


\par }{\SH Ndu ẹjo-iphe waa ndu pfụberekoto
\par }
{\PP \VS{9}Iphemiphe ono bẹ mu hụmaru gẹ mu byaru bya eworu egomunggo mu zia l'iphemiphe, eemekpọo ememe lẹ mkpula ẹnyanwu-a. Mbụ teke ndu-ishi anọduje emekpa ndu nọ phẹ l'ẹka ẹhu.

\VS{10}Mu bya ahụma ẹka eeli ndu ẹjo-iphe. Mbụ ndu ono, shi anọduje eje nggede eje nggede alwa l'eze-ụlo Chileke ono; mbụ ndu ono, e shi anọduje aja ajaja l'ime mkpụkpu ono, ẹphe shi nọdu eme ẹjo-iphe ono. Ẹgube iphe ono bụkwapho iphe-mmanụ.


\par }{\PP \VS{11}Ọo kẹle e teke ahụ̀-kebedu ndu ẹjo-iphe ahụ̀hù ẹgwegwa meru iphe, ọ bụepho iphe, jiru ndiphe obu bụ eme ẹjo-iphe.

\VS{12}Ọ tọ dụkwa m'obeta onye ẹjo-iphe mechakpọo iphe-ẹji merwua ya ugbo ụkporo ise; bya akaẹle-a nka nọo ọdu; bẹ mu maẹkwarupho l'onye atsụ Chileke ebvu bẹ ọo-karụ ree; mbụ ndu akwabẹ Chileke ùbvù.

\VS{13}Kẹle ndu ẹjo-iphe bẹ ọ tọo dụkwaru lẹ ree; ọphu ndzụ phẹ etsekwa rịgorigo g'onyonyo. Noo l'ẹphe ta atsụdu Chileke ebvu.

\VS{14}Ọ dụkwarupho iphe ọzo, bụ iphe-mmanụ, dụ l'eliphe-a. Iphe ono bụru l'ọ dụru ndu pfụberekoto, anatajẹ ụgwo, e gege apfụ ndu ẹjo-iphe; bya adụkwarupho ndu ẹjo-iphe, anatajẹ ụgwo, e gege apfụ ndu pfụberekoto. Ono bẹ mu sụkwarupho l'ọ bụ iphe-mmanụ.


\par }{\PP \VS{15}Ọo ya bụ l'iphe, mbẹdua arị l'ọ ka ree gẹ nemadzụ meje iya bụ g'ẹhu tsọje iya ụtso. Kẹle ọ tọ dụdu iphe, kabaaru nemadzụ ree lẹ mkpula ẹnyanwu-a, abụdu g'o rije g'ọ dụ iya ngụje g'ọ dụ iya bụru onye ẹhu atsọ. Ọo ya bụ; ẹhu atsọkwanu iya mẹ ọ -nọdu ese akanya iya lẹ ndzụ ọwa-a, Chileke nụru iya lẹ mkpula ẹnyanwu-a.


\par }{\PP \VS{16}Teke mu shi woru egomunggo mu zia l'amarụ iphe, bụ mmamiphe yẹe ele ẹnya l'akanya, amadụ ese l'eliphe-a; mbụ l'akanya, oosekọtaje eswe l'ẹnyashi; mgbẹnya te eshitadụ iya ẹnya;

\VS{17}bẹ mu byaru ahụma iphemiphe, Chileke meru; bya amaru l'ọ tọ dụdu onye iphemiphe, eme lẹ mkpula ẹnyanwu-a byaru edo ẹnya. Nemadzụ a-tụkokwa ike iya mekọta g'o doo ya ẹnya; ọle ọ tọ dụdu onye a-dụ ike arwavu iya l'ẹka. Onye mmamiphe -sụchakponu lẹ ya maru iya bẹ o too dokwanụ iya ẹnya ọkpobe edodo.




\par }\Chap{9}{\PP \VerseOne{1}Mu bya atụko iphemiphe ono rịa bya elechaa ya ẹnya maru l'onye pfụberekoto; mẹ onye maru iphe; mẹ iphemiphe, ẹphe eme tụkoru dụkota l'ẹka Chileke. Tẹme ọphu ọ dụdu onye amajẹ ọphu e doberu iya ?bụ n-yemobu tọo ndụmashi?

\VS{2}G'ẹphe ha bụ iphe lanụ anwụkota l'ẹhu phẹ; mbụ onye pfụberekoto mẹ onye ẹjo-iphe; onye eme ree mẹ onye eme ẹji; onye aasọ nsọ mẹ onye a ta sọdu nsọ; mẹ ndu agwa iphe; mẹ ndu ta agwadu. Ọo g'ọonwu l'ẹhu onye dụ ree bụ g'ọonwu l'ẹhu onye iphe-ẹji. Ọ bụru g'ọonwu l'ẹhu onye gụru ẹnwa bụ g'ọonwu l'ẹhu onye atsụ ebvu agụ ẹnwa.

\VS{3}Waa iphe, bụ ẹjo-iphe, dụ l'iphemiphe, anwụkota lẹ mkpula ẹnyanwu-a baa. Iphe ono bụ l'onyemonye bụ iphe lanụ anwụkota l'ẹhu phẹ. Tẹme ọphu ka njọ bụru l'obu amadụ bụepho ẹjo-iphe jiru iya; tẹme eme iphe eswe nọdu adụje phẹ l'obu ẹka ẹphe nọ ndzụ; ọle e -mechakwa-a, onye ono alakwaa maa.

\VS{4}Ọle ọ bụ; onyemonye, nọkpo ndzụ bẹ nweẹkwarupho iphe, oole ẹnya iya. Lẹ nkụta, nọ ndzụ kakwa oduma, nwụhuru anwụhu mma.

\VS{5}Kẹle ndu nọ ndzụ maru l'ẹphe e-mechaa nwụhu anwụhu. Obenu lẹ ndu nwụhuru anwụhu ta adụedu ọphu ẹphe maru. Ndu nwụhuru anwụhu te enweẹdu obunggo; tẹme ọphu a nyataẹduru phẹ ililekpọo.

\VS{6}N-yemobu onye ono; yẹe ndụmashi iya; mẹ okophoo ya g'ẹphe ha tụkowaru phukashịhu. Ọphu ọ dụedu iphemiphe, eeme lẹ mkpula ẹnyanwu-a, ẹka iya dụkwadu.


\par }{\PP \VS{7}Ọo ya bụ; g'ẹhu tsọje ngu ụtso mẹ ị nọdu eri nri ngu. Tẹme l'iimeje ẹswa l'ime obu ngu mẹ ị nọdu angụ mẹe ngu; kẹle ọ kwa nta-a bẹ iphe, iime dụ Chileke ree.

\VS{8}Yejekwa uwe, acha phuuphuu tekenteke; ọphu manụ, eshi mkpọ abvụjekwa ngu abvụbvu l'ishi.

\VS{9}G'ẹhu tsọje ngu ụtso gụ lẹ nyee ngu ono, i yeru obu ono; jeye g'unu a-nọ-bekporu ndzụ lẹ mkpọkoro ndzụ-a, Chileke nụru ngu lẹ mkpula ẹnyanwu-a. Mbụ lẹ mkpọkoro mbọku-mbọku ono, Chileke nụru ngu ono; waa akanya, iisegbu onwongu lẹ mkpula ẹnyanwu-a bẹ bụkwa ẹhu-ụtso ono, bụ okiphe, i ketarụ iya.

\VS{10}Iphe, ẹka rwubekpọoru ngu l'ememe; gude ike ngu l'ophu mee ya; kẹle alị-maa, bụ ẹka iije bẹ ozi ta adụdu; ọphu achị idzu iphe, ee-me adụdu iya; tẹme ọphu mmamiphe yẹe nkwamẹnya adụkwa iya phọ.


\par }{\PP \VS{11}Sụ-a; mu hụmakwarupho iphe ọzo lẹ mkpula ẹnyanwu-a. Ọ tọ bụdu onye ka ọso agbatajẹ ọso; ọphu ọ bụdu onye ọkpehu ka bẹ alwụkpeje l'ọgu. Tẹme ọphu ọ bụdu onye maru ẹkwo kachaa enweru nri; ọphu ọ bụdu onye maru iphe kachaa enweru iphe; ọphu ọ bụdu onye kachaa amaru ẹkwo bẹ eemejeru iphe-ọma. G'ẹphe ha bẹ ẹso yẹe ẹheni tụkoru etsokọta.

\VS{12}Ọzokwapho bụ l'ọ tọ dụdu onye amajẹru teke ọo-byaru iya. Ọo g'eegudeje ẹjo ụgbu nmata ẹma-a; bya abụru g'aagbabẹje ọ́nyà nmata ẹnu-a bụ g'ẹjo mbọku adapfuje ndiphe; mbụ l'ọozujee phẹ phọ gburumu pfụrii teke ẹphe te eledu ẹnya iya.


\par }{\SH Mmamiphe kakwa eme eswe ree
\par }
{\PP \VS{13}Mu byakwaphọ anọdu lẹ mkpula ẹnyanwu-a hụma iphe, mmamiphe meru; ọ dụ mu biribiri.

\VS{14}Ọ dụru mkpụkpu lanụ, ha nwanshịi, nọnu; ọ bụru-a nwa ụmadzu olemole bu iya. Onye eze, ọkpehu dụ shingushingu bya afụaru mkpụkpu ono; bya egude ojọgu iya nọ-phee ya mgburugburu; bya akpọ-chia ya mkpọ-chi.

\VS{15}Ọ dụkwanuru nwoke lanụ, bu lẹ mkpụkpu ono. Nwoke ono akpa nri; ọle ọ bụ onye maru iphe. Ọ bụru iya mechaarụ gude mmamiphe iya dzọo mkpụkpu ono. Ọle ọ tọ dụdu onye nyatajẹru nwoke ono, akpa nri ono.

\VS{16}Ọ bụru iphe ono meru g'o gude mu sụ lẹ mmamiphe kakwa ọkpehu ree. Ọle onye ụkpa bẹ a taa gụbejedu mmamiphe nkiya iphe; ọphu ọ dụdu onye angajẹ nchị l'opfu iya.

\VS{17}Onye maru iphe -tọo nwẹhu pfua opfu bẹ ọ kakwa ree g'ị ngabẹ iya nchị eme lẹ gbagbagba, onye-ishi ndu eswe ara.

\VS{18}Mmamiphe kakwa ngwọgu ree. Obenu l'onye iphe-ẹji lanụ emebyijekwa iphe, dụ shii.




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}Ijiji, nwụhuru anwụhu -daba lẹ manụ-mbeleke bẹ oomeje iya l'ooshi tụkurubaa. Noo g'umere onye-eswe; g'ọ hahabẹ nwanshịi emeje mmamiphe yẹe akwabẹ ùbvù g'ọ tọ dụ iphe, ọo-bụ.


\par }{\PP \VS{2}Egomunggo onye maru iphe emeje iya g'o mee iphe, pfụru nhamụnha; obenu l'onye-eswe bẹ egomunggo iya emeje l'oome ẹkicha ẹkicha.

\VS{3}Ọ tọ dụdu m'obeta ọ bụru lẹ gbororo bẹ onye-eswe eje ije; l'oogoshiẹpho lẹ ya bụ itorito; mbụ l'ọonodujeepho egoshi onyemonye lẹ ya bụ idokpamkpata.


\par }{\PP \VS{4}Ọ -bụru l'onye bụ ishi bẹ i meru; ẹhu wata eghu eghu; ta agbẹshikwa l'ẹka ị nọ sụ l'ịilawa. Jichikwaa obu oyi; noo l'odoo emeje g'a palia pazeta.


\par }{\PP \VS{5}O nweru ẹjo-iphe ọzo, mu hụmaru lẹ mkpula ẹnyanwu-a. Iphe ono bụru emeswe, shi l'ẹka onye bụ ishi.

\VS{6}Aagbẹje bya ewota onye-eswe je edobe l'ọnodu, ha shii; bya ewota onye nweru iphe dobe l'ọnodu, ha nwanshịi.

\VS{7}Mu hụmaru ẹka ọ gbẹ bụru ndu bụ ohu gbẹ nọdu l'eli ịnya; ndu bụ ụnwu eze gbẹchia gude ọkpa eje gẹ ndu bụ ohu.


\par }{\PP \VS{8}Sụ-a; ọ kwa onye buru nsụ e-mechaa dalahụ lẹ nsụ ọbu. Ọ bụru onye epyo mgbaka igbulọ bẹ agwọ atajẹ.

\VS{9}Ọ kwa onye akụkposhi mkpuma bẹ oomekajẹ iphe. Ọ bụru onye awa nkụ bẹ anọduje ezeru mgbabahụ iya.

\VS{10}Ọ -bụru l'ogbunkụ ta atsụdu nkọ; ọphu onye awa nkụ abadụru iya ababa bẹ ọo-tụkoje g'ike ha iya egbu; tẹme l'o gbufu nkụ ọ́nyá. Obenu l'ọ kwa mmamiphe emeje g'iphe, nemadzụ eme nweru iya ishi.

\VS{11}Onye egudeje ọmamanshi eme g'agwọ ta ata ẹru -gbẹ haa ya; ọ taada tẹme o meahaa ya bẹ iphe, oome bụanaa kẹ mmanụ.

\VS{12}Opfu, shi onye maru iphe l'ọnu emeje g'a kwabẹ iya ùbvù. Obenu l'onye-eswe bụ iphe, o pfutaru l'ọnu egbuje iya.

\VS{13}Iphe, onye-eswe sarụ ọnu wata epfupfu abụjeru iphe, enwedu ishi. Teke o pfugheru iya epfughe; iphe, o pfushiru abụru bẹriberiberi iphe, adụdu iphe, ọ bụ.

\VS{14}Opfu onye-eswe bẹ anọduje anwụshi anwụshi. Ọ tọ dụdu onye maru iphe, e-me l'iphu. Ẹbe ọ dụdu onye adụ ike akaru iya iphe, e-mechaa mee nụ mẹ ọ tọepho azụ.


\par }{\PP \VS{15}Nsegbu akanya, onye-eswe ese emeje ike abvụ iya; ọ tọ maẹduru ụzo unuphu.


\par }{\PP \VS{16}Sụ-a; nshịo ọha ọphu bụ nwatanshịi bụ eze phẹ; tẹme ndu-ishi l'ọha ono bụerupho gwọogwoo bẹ ẹphe agbẹshije l'ụtsu eri.

\VS{17}Ẹhu-ụtso bẹ a gọkwanuru nụ ọha ọphu eze phẹ shi l'oke unuphu; tẹme ndu-ishi l'ọha ono bụru ndu eri iphe l'orwuberu iya; ndu eri iphe g'ẹhu shihu phẹ ike; ndu abụedupho olwe-kporokporo bẹ ẹphe bụ.


\par }{\PP \VS{18}Onye ẹnyiru bẹ ụlo iya ezejekwa kpuru. Ọ bụru teke o jiru ẹka ye l'iphu ụtapfu bẹ ụlo ọbu awatajẹ eshi eshi.


\par }{\PP \VS{19}Ọbo-iphe bụkwa iphe, aabọ-dojeru iya bụ g'e mee kwakiri kwakiri. Mẹe bụru g'ẹhu tsọ ụtso bẹ aangụ-dojeru iya. O bekwanụ l'ọo okpoga bụ ẹka iphemiphe jeberu ọ sụbe ishi.


\par }{\PP \VS{20}Sụ-a; ta adụkwa teke aa-nọnya l'i phuahaa onye eze iphu; o rwuhaa ọ bụru l'ime obu ngu. Ẹbe ọ dụkwa teke aa-nọnya g'ị nọdu l'ime ụlo ngu sụ l'iiphu onye nweru iphe iphu. Noo lẹ nwẹnu, ephegbaa ephephe; mẹ iphe ọzo, nweru ǹkù bẹ a-tụrutakwa iya je edooru iya.




\par }\Chap{11}{\SH Umere onye kwarụ ẹnya
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woru nri ngu chie lẹ mini; kẹle a -nọepho ujiku olemole bẹ ịi-hụma iya-a.

\VS{2}Hata iphe ngu keeru ụmadzu ẹsaa; mbụ-a; keeru iya ụmadzu ẹsato; kẹle ị tị madụ ẹjo-iphe, e-mechaa nwụa l'eliphe-a.


\par }{\PP \VS{3}Igwe -rwua ji alị bẹ oodzejeru eliphe mini. Oshi, daru adada -daru laa l'ụzo ndọhali-o; ọ daru laa l'ụzo isheli-o; o bụepho ẹka iya ọphu ọ daru laa bẹ ọo-zẹ.

\VS{4}Onye eme ele phẹrephere bẹ ta akọbekwa iphe l'alị. Ọphu onye ele igwe ẹnya l'iphu adụkwa iphe, oo-meta l'opfu iya.

\VS{5}Ọo g'ị tị madụ ụzo, phẹrephere eshije; ọphu ị madụ gẹ nwaswa eshije kpụa l'ẹpho ne iya-a; bụkwapho g'iphe, Chileke eme tee dodu ngu ẹnya; mbụ Chileke, meru iphemiphe.

\VS{6}Kụa mebyi iphe, ịiku akụku l'ụtsu. Ọphu i dobekwa ẹka doo l'ụzenyashi; kẹle ị tị madụ ọphu e-mechaa dụ ree. ?Bụ ọwa-a; tọo ọphuu; tọo ẹphenebo e-mechaa dụkota ree?


\par }{\PP \VS{7}Ìphóró dụ ree; tẹme ẹnyanwu nọdu adụje ree ele ẹnya.

\VS{8}Nemadzụ -dzụkpoo ndzụ nọo apha olemole; g'ọ nọhabe; g'ẹhu tsọje onye ono ụtso l'apha ono g'ọ hakọta. G'ọ nyatajẹkwa nchi ejihu iya; kẹle mbọku k'ono a-dụkwapho igwerigwe. Iphemiphe, abyakpọo ememe tụkokwaru bụkotaru iphe-mmanụ.


\par }{\SH Anyata Chileke l'okorọbya
\par }
{\PP \VS{9}G'ẹhu tsọje ngu ụtso; gụbe nwokorọbya; teke ị bụ okorọbya. Tejekwa ẹswa teke ẹhu nwata dụkwadu ngu. Iphe, ịi-nọdu etso bụ iphe, obu ngu pfuru ngu; yẹe iphe, i gude ẹnya ngu hụma. Ọle ọo g'ị nyatakwa l'iphemiphe ono bẹ Chileke e-mechakwaa kpee ngu ikpe iya.


\par }{\PP \VS{10}Ọo ya bụ; haa ayọ ọshi l'ime obu ngu! Tụko iphe, egburwashị ngu ẹhu g'ọ ha gwọbekota; kẹle abụ okorọbya; yẹe teke ọkpehu ngu dzuru edzumedzu tụkokwaru bụru iphe-mmanụ.




\par }\Chap{12}{\PP \VerseOne{1}Sụ-a; nyatakwa onye meru ngu nụ teke ị bụkwadu okorọbya; tẹme ẹjo mbọku ono erwua; mbụ apha g'apha ono, ịi-wata epfu sụ: “Iphemiphe-a ta adụekwa ọphu atsọ mu ụtso.”

\VS{2}Teke ono bẹ ẹnyanwu a-wata ngu adụ inyeku inyeku. Ìphóró l'ophu; mẹ ọnwa; waa kpokpode atụkokwapho dụ ngu inyeku inyeku. Teke ono bẹ mgboko a-dụ g'ẹka igwe dzechaaru mini; urwukpu gbakahụ.

\VS{3}Teke ono bẹ ndu eche unuphu nche a-wata aphụ kpaakpaakpaa. Tẹme ụmadzu labọ ono, bụ oke, dụ ike ono awata eje ephuru ephuru. Ndu egwe iphe egwegwe egwebuhu iya; noo kẹle ẹphe ta adụedu igwerigwe. Tẹme ndu ono, agbẹje lẹ windo pyofu ẹnya ono awata aphụ ragaraga.


\par }{\PP \VS{4}Teke ono bẹ aa-guchishi ọguzo, nọ l'ụzo, e shi abahụ lẹ mkpụkpu. Iphe, eegwe egwegwe adahaa ngu inchi inchi. Teke ono bẹ nemadzụ e-tehuje mẹ iphe-ọduu ha ẹnu. Ọle olu ebvu phẹ a-nọduje ada iya ẹnyi ẹnyi.

\VS{5}Teke ono bụ teke amadụ atsụwa iphe, ha l'eli ebvu; bya atsụwa ebvu iphe-ẹhuka, nọ l'ụzo; mbụ teke oshi alụmondu atụ ige; tẹme igube nọdu akpụwa rịgorigo; tẹme ọphu ẹgu ejepfu nwanyị agụhedu. Noo teke nemadzụ a-tuchi lashịa ẹka ọo-nọ ojejoje; ndu akwa iya nụ e-tsoru gbororo erwu erwubvu iya.

\VS{6}Nyatakwa onye meru ngu nụ; tẹme l'a gbabua ụdo, e gude mkpọla-ọchaa swịa; mbụ tẹme l'a tụkpo ochi mkpọla-ododo, eegudeje ese mini lẹ wẹlu ono. Nyatakwa iya; tẹme l'eetsukpọshia ite-mini, eesejeru mini ọbu ye; mbụ tẹme l'eemebyishia igwe, eekobeje eri ono, e gude ese mini lẹ wẹlu ono.

\VS{7}Noo teke ogwẹhu, bụ ẹja alị a-laphu azụ l'ẹja alị ẹka o shi; unme ndzụ alapfu Chileke onye nụru iya nụ.


\par }{\PP \VS{8}“Sụ-a; iphe-mmanụ yẹe iphe-mmanụ bụ iphe-mmanụ. Iphemiphe tụkoru bụru iphe-mmanụ!” Noo olu mụbe O-zì-iphe.


\par }{\SH Mkpọchi-ishi iya
\par }
{\PP \VS{9}Sụ-a; onye ziru iphe-a ta abụlekwa-a l'ọ maru iphe; obenu l'o meru ndu ọzo ẹphe nwụta iphe. Ọ rịru ọriri bya avọo iphe avọvo; bya anmaa ẹtu ẹtu doo giriri.

\VS{10}O-zì-iphe ono tọru nwẹhu họo opfu, rwuberu l'epfupfu ahọho; k'ọphu bụ l'iphe, o deru pfụru nhamụnha bya abụru ọkpobe opfu.

\VS{11}L'opfu onye maru iphe adụjekwa gẹ mpyịpyi oshi, ụnwu-eswi egudeje eche eswi. Tẹme ẹtu ẹtu, Onye Eche Atụru ono nmashịru kụbe nọdu angụbajeepho angụba gẹ nggu, a kpọberu kpọshia ike.


\par }{\PP \VS{12}Ọo ya bụ; nwa mu; g'iphe ọwa-a, mu abya epfupfu-a bụkwaru iphe, a-nọdu alọ ngu ẹka lẹ nchị. Aa-nọdukwa ede ẹkwo, dụ igwerigwe igwerigwe; ọphu e debuhudu iya edebuhu. Obenu l'anwụnuka ẹkwo emejekwa gẹ nemadzụ kpọjohu.


\par }{\PP \VS{13}Nta-a bẹ a tụkowaru iphemiphe nụmakota. Waa iphe, bụ mkpọchi-ishi iya baa: Tsụje Chileke ebvu meje iphe, ọ sụru g'i mee; kẹle ọo ya bụ iphe, rwuberu amadụ l'ememe.

\VS{14}Kẹle iphemiphe, nemadzụ eme bẹ Chileke e-mechakwaa kpee ya ikpe iya; mẹkpoo iphemiphe, nemadzụ mekọtaru l'edomi; mẹ ndu ọphu dụ ree; mẹ ndu ọphu dụ ẹji.

\par }