24
Yẹ́sụ̃ vé íngángárá drãngárá gálésĩla rĩ
(Mãtáyo 28:1-10; Mãrákõ 16:1-8; Yũwánĩ 20:1-10)
1 Yĩngã sĩ ụ̃ꞌbụ́tị kụ̃nị̃kụ̃nị̃, ũkú ꞌdĩꞌbée ní ũdu ĩ ní áꞌdí ngụ̃ụ́pi ndrị̃ndrị̃ rĩ ꞌdụzú, kộpi ní ꞌdezú mụzú ꞌbụ́rẹ̃drị̃ gé ꞌdãá. 2 Kộpi cakí ị́sụ́ gũkí írã rĩ ꞌbụ́ rĩ tị gé sĩ jẽlé gá gí.* 3 Kộpi kâ fií ꞌbụ́ rĩ agá ꞌdãlé, kộpi ị́sụ́kí Úpí Yẹ́sụ̃ vé ãvũ kuyé. 4 Kộpi ẽ drị̃ ábá tã ꞌdĩri sĩ céré céré, koro ãgõ ị̃rị̃ pi ní índrézú pá tuzú kộpi ã gãrã gá, kộpivé bõngó dị̃ imvesírílílí. 5 Ụ̃rị̃ ị́mvụ́ ũkú ꞌdĩꞌbée agaá rá, kộpi ní ọ̃vụ̃zú ĩ drị̃ úsúzú vúgá, ãgõ ꞌdĩꞌbée ní ꞌyozú kínĩ, “Ngá ĩmi ní rizú ꞌbá ídri rú rĩ ndãzú ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi ãsámvú gé sĩ rĩ ãꞌdi? 6 Yẹ́sụ̃ ri nõgó ꞌdãáyo, íngá drãngárá gálésĩla gí! Ĩmi ụ̃sụ̃kí tã ĩri ní lũú ĩmi ní ị́sụ́zú ãkũdẽ ĩmi drĩ ãngũ Gãlĩláyã vé rĩ gé ꞌdãri, kĩnĩ, 7 ‘Ma ꞌBá Mvá ꞌi, ĩ ímụ́ ma sẽ ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá rĩ pi drị́gé, kộpi ma gbã pẹtị alambaku sị́gé, ụ́ꞌdụ́ na ni gé, ma gõ íngá ídri rú ũzi.’ ” 8 Kúru kộpi ní tã ĩri ní ọ́tụ́ ꞌyoó ꞌdãri ígázú.
9 Kộpi kâ ĩfũú ꞌbụ́ rĩ agásĩ, kộpi ní mụzú tã ꞌdĩri ũlũzú Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ mụdrị́ drị̃ ni ãlu rĩ pi ní, ãzini ꞌbá ụrụkọ Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ní. 10 Ũkú tã rĩ ũlũꞌbá Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ rĩ pi ní rĩ, kộpivé rụ́ Mãríyã Mãgãdẽlénã ꞌi, Jũwánã ꞌi, Mãríyã Yõkóbũ ẹ́ndrẹ́pị ꞌi, ũkú ụrụkọꞌbée be. 11 ꞌBo kộpi ẹ̃ꞌyị̃kí ũkú ꞌdĩꞌbée vé tã kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã tã ũkú ꞌdĩꞌbée ní ũlũú ꞌdĩri índré kộpi vúgá ꞌdãlé tã ífífí ãkó ni. 12 Pétẽró ní njuzú mụzú ꞌbụ́rẹ̃drị̃ gé ꞌdãlé, ĩri ní ọ̃vụ̃zú ꞌbụ́ rĩ ã ꞌa ndrezú, ndre ꞌyéŋá bõngó ĩ ní ãvũ rĩ ĩmũlũzú ãní rĩ áyu, ĩri ní mvizú gõzú ꞌbẹ̃tị́, drị̃ ni ábá céré céré tã ꞌi ꞌoópi ꞌdĩri sĩ.
Yẹ́sụ̃ iꞌda ꞌi ívé ꞌbá ꞌî pámvú ũbĩꞌbá ị̃rị̃ ni pi ẹndrẹtị gé
(Mãrákõ 16:12-13)
13 Ụ́ꞌdụ́ ãlu ãlu ꞌdãri sĩ, Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá ĩri ã pámvú ũbĩꞌbá ị̃rị̃ ni pi rikí mụụ́ gụ́rụ́ ĩ ní zịị́ Ẽmáwũ rĩ gé ꞌdãlé, gụ́rụ́ rĩ íngázú Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãgá, vụ̃ caá máyĩlĩ† ẹ́zị̂rị̃. 14 Kộpi kâ rií mụụ́, kộpi rikí átá ĩ ãsámvú gé sĩ tã ĩ ngaꞌbá rĩ pi sĩ. 15 Kộpi kâ rií átá ĩ ãsámvú gé sĩ tã ĩ ngaꞌbá ꞌdĩꞌbée sĩ, koro Yẹ́sụ̃ ní ímụ́zú fizú kộpi ãsámvú gé, kộpi ní rizú mụzú trụ́. 16 ꞌBo Múngú sẽ kộpi nị̃kí ĩri ámá kuyé.
17 Yẹ́sụ̃ ní kộpi zịzú kĩnĩ, “Ĩmi kâ rií ímụ́ lẹ́tị gé ꞌdĩgé, ngá ĩmi ní rizú átázú ãní rĩ ãꞌdi?”
Koro kộpi ní pá tuzú, kộpi ẹndrẹtị adri kú ĩzãngã sĩ. 18 ꞌBá ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée ãsámvú gé, Kẽlẽyópã ní Yẹ́sụ̃ ri zịzú kĩnĩ, “Mí ímụ́ drĩ ụ̃mụ́ rú Yẹ̃rụ́sãlémã gá nõgó, ꞌí nị̃ tã ĩ ngaꞌbá ụ́ꞌdụ́ ꞌdĩꞌbée agá rĩ pi kuyé?”
19 Yẹ́sụ̃ ní kộpi zịzú kĩnĩ, “Ngá rĩ ãꞌdi ã tã?”
Kộpi ní újázú kínĩ, “Ngá rĩ tã ꞌi ngaápi Yẹ́sụ̃ Nãzẽrétãgú rĩ ã rụ́ꞌbá gá rĩ. Ĩri nẹ́bị̃, ĩri ãngũ ímbá ũkpõ be, ãzini ĩri tã ꞌo ũkpõ be Múngú ẹndrẹtị gé, ãzini ꞌbá rĩ pi ẹndrẹtị gé. 20 ꞌBo atala atala rĩ pi drị̃gé rĩ pi, ꞌbávé ꞌbá ambugu rĩ pi be, kộpi rụkí ĩri jịị́ mụzú gávãnã ẹndrẹtị gé, ã lị ĩrivé tã, ã ꞌdịkí rí ĩri drãá rá, kúru ĩ ní ĩri gbãzú pẹtị alambaku sị́gé. 21 ꞌBo ꞌbá ꞌbãkí kõdô ándúrú ẹ́sị́ céré drị̃ ni gé, ꞌbá ụ̃sụ̃kí ĩri ímụ́ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi pa nĩ. Tã ꞌdĩri ꞌo ꞌi ꞌdụ nóni caá ụ́ꞌdụ́ na. 22 Tã rĩ ãzi ꞌdĩ, ꞌbávé ũkú ụrụkọꞌbée ũlũkí ꞌbá ní tã ãzi, ꞌbá ãyãkí tã rĩ sĩ rá. Kộpi kpukí té mụụ́ ꞌbụ́rẹ̃drị̃ gé ꞌdãá ụ̃ꞌbụ́tị kụ̃nị̃kụ̃nị̃, 23 ꞌbo kộpi ị́sụ́kí ãvũ Yẹ́sụ̃ vé rĩ kuyé. Kộpi ímụ́kí ũlũú ꞌbá ní kínĩ, ĩ ndrekí ị́ndrị́lị́kị́ mãlãyíkã rĩ pi vé ni, mãlãyíkã rĩ pi kínĩ, Yẹ́sụ̃ ri ídri rú. 24 Kúru ꞌbâ ọ̃gụ̃pị́ị ụrụkọ ꞌdekí mụụ́ ꞌbụ́rẹ̃drị̃ gé ꞌdãlé, kộpi cakí tã rĩ ị́sụ́ sụ̃ ũkú rĩ pi ní ũlũú ĩ ní rĩ tị́nị, ꞌbo kộpi ị́sụ́kí Yẹ́sụ̃ ri ndreé ídri rú kuyé.”
25 Kúru Yẹ́sụ̃ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ĩmi azakaza rú, ngá ĩmi ní tã nẹ́bị̃ rĩ pi ní sĩí rĩ ẹ̃ꞌyị̃zú mbẽlẽŋá ku rĩ ãꞌdi? 26 Ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ, drị̃drị̃ ni, Kúrísítõ ri ĩzãngã nya, ĩ íbí ĩri íngú ndõ ꞌdíni kuyé?” 27 Yẹ́sụ̃ ní íꞌdózú tã ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá ꞌî tã sĩ rĩ ũlũzú kộpi ní, íꞌdó tã Mósẽ ní sĩí rĩ pi ũlũú, cĩmgbá cazú tã nẹ́bị̃ rĩ pi ní sĩí rĩ gé.
28 ꞌBá ꞌdĩꞌbée kâ ꞌbãá caá ĩnyiŋá gụ́rụ́ ĩ ní lẽzú mụzú rĩ gé, Yẹ́sụ̃ ꞌo ꞌi sụ̃ ꞌbá lẽépi agaápi mụụ́pi drị̃drị̃ ni tị́nị. 29 ꞌBo kộpi ní Yẹ́sụ̃ ri mãzú drị́ ị̃rị̃ sĩ kínĩ, “Mí adri ꞌbá be nõgó, ụ̃tụ́ rĩ ꞌde gí.” Kúru ĩri ní ꞌdezú mụzú ꞌbá ꞌdĩꞌbée vé ãngá ꞌdãá.
30 Kộpi kâ úrí ínyá nyangárá gá, Yẹ́sụ̃ ní pánga íꞌdụ́zú, ĩri ní õwõꞌdĩfô sẽzú Múngú ní, ĩri ní pánga rĩ ãndĩzú, ĩri ní sẽzú kộpi ní. 31 Koro kộpi ã úmĩ ní ꞌi zị̃zú, kộpi ní Yẹ́sụ̃ ri ámázú. Yẹ́sụ̃ ní ãvĩzú kộpi ãsámvú gé sĩ ꞌdĩísĩ rá. 32 Kộpi ní ĩ uzịzú ĩ ãsámvú gé sĩ kínĩ, “Yẹ́sụ̃ kã rií átá ꞌbá be lẹ́tị gé ꞌdĩgé, kã rií tã Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ ũlũú ꞌbá ní, tã ꞌdĩri úló nyo ꞌbâ ẹ́sị́ kuyé?”
33 Kộpi ní ĩ újázú gõzú mụzú Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãlé, kộpi ị́sụ́kí Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ mụdrị́ drị̃ ni ãlu rĩ pi ꞌbá adriꞌbá kộpi be trụ́ rĩ pi be úmúkí ĩ kú vũrã ãlu gé. 34 ꞌBá ĩ úmúꞌbá rĩ pi ní ꞌyozú kộpi ní kínĩ, “Tã rĩ tã áda! Úpí íngá gõó ídri rú drãngárá gálésĩla gí. Iꞌda ꞌi Sị̃mọ́nã Pétẽró ẹndrẹtị gé rá.” 35 Kúru ꞌbá ị̃rị̃ ímụ́ꞌbá Ẽmáwũ gélésĩla rĩ pi ní tã ꞌi ngaápi lẹ́tị gé ꞌdãlé rĩ ũlũzú ꞌbá ĩ úmúꞌbá rĩ pi ní, ãzini kộpi ní tã Yẹ́sụ̃ ní pánga ãndĩzú, kộpi ní ĩri nị̃zú ámázú rĩ ũlũzú.
Yẹ́sụ̃ iꞌda ꞌi ívé ꞌbá ꞌî pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ẹndrẹtị gé
(Mãtáyo 28:16-20; Mãrákõ 16:14-18; Yũwánĩ 20:19-23; Ẹ̃zị́ 1:6-8)
36 Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá ĩri ã pámvú ũbĩꞌbá ị̃rị̃ rĩ pi kâ rií átá tã ꞌi ngaápi ꞌdĩri sĩ, Yẹ́sụ̃ ní ꞌi iꞌdazú kộpi ãsámvú gé, ĩri ní kộpi ní mõdó sẽzú kĩnĩ, “Tãkíri ã adri ĩmi be.”
37 Ụ̃rị̃ ị́mvụ́ kộpi, kộpi ẽ ẹ́sị́ wa rá, kộpi rikí ụ̃sụ̃ụ́ kínĩ, ngá ĩ ní ndreé rĩ índrí. 38 Yẹ́sụ̃ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ngá ĩmi ní adrizú ụ̃rị̃ sĩ rĩ ãꞌdi? Mávé íngángárá gõzú ídri rú rĩ vé tã fi ĩmi drị̃gé ku ãsĩ? 39 Ĩmi ndrekí mâ drị́ ágélé, ãzini mâ pá úgóró. ꞌBá rĩ ma ꞌi! Ĩmi úlókí mâ rụ́ꞌbá, ãzini ĩmi ndrekí ma, índrí ri rụ́ꞌbá ãkó, ãzini fã ãkó, ꞌbo ĩmi ní ndreé rá rĩ tị́nị, ma rụ́ꞌbá be.”
40 Yẹ́sụ̃ kã tã rĩ átá kộpi ní ꞌdíni, ĩri ní ꞌî drị́ ágélé iꞌdazú, ãzini ꞌî pá úgóró iꞌdazú kộpi ní. 41 Kộpi ãꞌyĩkí tã ꞌdĩri ãluŋáni kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã ãyĩkõ fụ kộpi, ãzini kộpi ãyãkí tã ꞌdĩri sĩ rá. Kúru Yẹ́sụ̃ ní kộpi zịzú kĩnĩ, “Ngá nyanya ĩmi vúgá ꞌdĩlé anigé?” 42 Kộpi ní ị̃ꞌbị́ ĩ ní áꞌdí gí ni íꞌdụ́zú sẽzú ĩri ní. 43 Ĩri ní ị̃ꞌbị́ rĩ ẹ́ꞌyị́zú nyazú kộpi ẹndrẹtị gé ꞌdĩgé.
44 Yẹ́sụ̃ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ándúrú má ní adrizú ĩmi be trụ́ rĩ gé, má ũlũ ĩmi ní tã rĩ rá. Má kĩnĩ, tã ĩ ní ándúrú sĩí mâ tã sĩ búkũ Mósẽ ní sĩí rĩ pi agá, búkũ nẹ́bị̃ rĩ pi ní sĩí rĩ pi agá, ãzini búkũ Sãwụ́mã vé rĩ agá rĩ, ĩri ꞌi nga fũ tị ni gé rá.”
45 Kúru ĩri ní kộpi ã úmĩ zị̃zú, kộpi ã nị̃kí rí tã Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ ãní. 46 Ĩri ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, Kúrísítõ ri úmvúlésĩ ímụ́ ĩzãngã nya, ĩri drã, ụ́ꞌdụ́ na ni gé, ĩri ímụ́ íngá gõ ídri rú ũzi, 47 tã ꞌi ngaápi rụ́ꞌbá ni gé ꞌdĩri sĩ, ĩ ímụ́ ụ́ꞌdụ́kọ́ ẹ́sị́ újázú rĩ ũlũ, ãzini tã ãngũ trũzú ũnjĩkãnyã agásĩ rĩ ũlũ ãngũ rĩ pi agásĩ céré, ĩ íꞌdó ũlũ Yẹ̃rụ́sãlémã gá. 48 Ĩmi ndrekí tã ꞌdĩꞌbée ĩmî mị sĩ rá, lẽ ĩmi ũlũkí ꞌbá ụrụkọꞌbée ní. 49 Ma ímụ́ ngá má Ẹ́tẹ́pị ní ẹzịị́ rĩ‡ ĩpẽ ĩmi ní rá, ꞌbo ĩmi adrikí kụ̃rụ́ rĩ agá ꞌdĩgé cĩmgbá ĩ ní ímụ́zú ũkpõ íngápi ꞌbụ̃ gélésĩ rĩ sẽzú ĩmi ní rĩ gé.”
Yẹ́sụ̃ vé ngangárá mụzú ꞌbụ̃ gé rĩ
(Mãrákõ 16:19-20; Ẹ̃zị́ 1:9-11)
50 Yẹ́sụ̃ kã ívé ꞌbá ꞌî pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ẽ drị̃ koó mụzú Bẽtẽníyã gá ꞌdãlé, ĩri ní ꞌî drị́ ingazú ụrụ, ĩri ní tãkíri ꞌbãzú kộpi drị̃gé. 51 Kã rií tãkíri rĩ ꞌbãá kộpi drị̃gé, kúru ĩ ní ĩri ꞌdụzú mụzú ꞌbụ̃ gé ꞌdãá, ĩri ní kộpi kuzú. 52 Kúru kộpi ní Yẹ́sụ̃ ri ị̃njị̃zú. Kộpi ní ĩ újázú mvizú gõzú Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãlé ãyĩkõ be ãmbúgú. 53 Ụ́ꞌdụ́ ãlu ãlu, kộpi rikí ẹ́cị́ Jó Múngú vé rĩ agá ꞌdãá, rií Múngú ri íngú.
* 24:2 Gũkí írã rĩ ꞌbụ́ rĩ tị gé sĩ jẽlé gá gí: Yõsépã gũ ándúrú írã ꞌbãá ꞌbụ́ rĩ tị gé cí. ꞌÍ lã Mãrákõ 15:46. † 24:13 Máyĩlĩ: ꞌBá ri ícó ẹ̃cị̃ tu ca máyĩlĩ na sâ ãlu agá. ‡ 24:49 Ngá Múngú ní ẹzịị́ rĩ: Ngá Múngú ní ẹzịị́ lẽé ĩpẽé rĩ, ĩri Índrí Uletere rĩ. Ĩri ímụ́ ũkpõ sẽ ꞌbá rĩ pi ní nĩ. ꞌÍ lã Ẹ̃zị́ 2:1-4.