25
Ãbũrámã vé drãngárá
1 Ãbũrámã gõ ũkú ãzi jeé rá, ũkú rĩ ã rụ́ Kẽtúrã ꞌi. 2 Ũkú rĩ tị ĩri ní Zĩmĩránĩ ri, Jõkĩsánã ri, Mẽdánã ri, Mĩdĩyánã ri, Ĩsĩbákã ri, Súwã sĩ. 3 Jõkĩsánã tị Sébã pi Dẽdánã be. Úyú Dẽdánã vé rĩ pi Ãsũrímũ rĩ pi, Lẽtũsímũ rĩ pi, ãzini Lẽũmímũ rĩ pi. 4 Anji ãgõ Mĩdĩyánã vé rĩ pi ã rụ́, Éfã ꞌi, Ẽférẽ ꞌi, Ẽnókã ꞌi, Ãbídã ꞌi, Ẽlédã sĩ. Úyú ꞌdĩꞌbée céré Kẽtúrã vé rĩ.
5 Ãbũrámã ẹzị ngá ívé rĩ pi ãrẽvú céré Ĩsákã ní. 6 Ãbũrámã ní drĩ adrizú ídri rú rĩ gé, íꞌdụ́ ngá sẽé fẽfẽ rú ívé anji ãgõ ũkú vúlé rĩ pi ní tịị́ rĩ pi ní, pẽ ívé anji ãgõ ꞌdĩꞌbée Ĩsákã ã gãrã gá sĩ mụụ́ adrií wọ̃ọ́kọ̃ ụ̃tụ́ ní ĩfũzú rĩ gé.
7 Ãbũrámã adri caá ílí be mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu pụ̃kụ́ ẹ́zị̂rị̃ drị̃ ni tọ̃wụ́ (175). 8 Ãbũrámã drã, ị́sụ́ ãkũdẽ dẽ ícá ãrãkã rú gí, adri caá ílí be ãco. Ĩrivé ídri kã fũú, índrí ĩrivé rĩ mụ adrií ĩrivé ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi be trụ́. 9 Ĩrivé anji ãgõ Ĩsákã pi Ĩsĩmãélẽ be, kộpi ní ĩrivé ãvũ jịzú sị̃zú ụ̃jị́ agá Mãkãpélã gá, ĩnyiŋá Mãmúrẽ be, nyọ̃ọ́kụ́ Ẽfõrónã Zõhárã mvọ́pị vé rĩ agá, Zõhárã ri Hị́tị̃gú. 10 Ãbũrámã je ándúrú nyọ̃ọ́kụ́ rĩ ꞌbá Hị́tị̃ vé rĩ pi drị́gé. Sị̃kí Ãbũrámã pi ũkú ni Sárã be nyọ̃ọ́kụ́ rĩ agá. 11 Ãbũrámã kã drãá, Múngú sẽ mvọ́pị Ĩsákã ní tãkíri rá. Ĩsákã ri adrií ĩnyiŋá Bẽrẽ Lãyĩ Róyĩ be.
Úyú Ĩsĩmãélẽ vé rĩ
12 Ĩsĩmãélẽ ri mvá Ãbũrámã vé ni, Sárã vé ãtíꞌbá Ãgárã Ẽjẽpétõzị́ rĩ tị ĩri nĩ.
13 Anji Ĩsĩmãélẽ ní tịị́ rĩ pi ã rụ́ ꞌdĩ, sĩkí kộpi ã rụ́ tịngárá ĩvé rĩ vú sĩ. Mvá kãyú rĩ Nẽbãyótĩ ꞌi, ꞌdeꞌbá vụ́drị̃ ni gé rĩ pi, Kẽdárã ꞌi, Ãdĩbélã ꞌi, Mĩbĩsámã ꞌi, 14 Mĩsímã ꞌi, Dúmã ꞌi, Másã ꞌi, 15 Hãdádĩ ꞌi, Témã ꞌi, Jẽtúrã ꞌi, Nãpísã ꞌi, Kẽdémã sĩ. 16 Anji Ĩsĩmãélẽ vé mụdrị́ drị̃ ni ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée, kộpi rụkí sụ́rụ́ mụdrị́ drị̃ ni ị̃rị̃ rĩ pi nĩ. ꞌDakí vũrã kộpi ní adrizú rĩ pi kộpi ã rụ́ sĩ. 17 Ĩsĩmãélẽ adri caá ílí be mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu pụ̃kụ́ na drị̃ ni ẹ́zị̂rị̃ (137), ĩri ní kúru drãzú, ĩri ní mụzú adrizú ꞌbá ívé ũdrãꞌbá gí rĩ pi ãsámvú gé. 18 Úyú Ĩsĩmãélẽ vé rĩ pi írékí ĩ mụzú ãngũ rĩ pi agásĩ ãndíãndí, íꞌdózú Hãvílã gá, cazú Sụ́rụ̃ gé, cazú ĩnyiŋáŋá Ẽjẽpétõ ã wọ̃ọ́kọ̃ ụ̃tụ́ ní ĩfũzú rĩ gé, wọ̃ọ́kọ̃ Ãsírĩyã vé rĩ gé. Kộpi rikí adrií ĩ ẹ́drị́pị́ị be ĩnyiŋá ĩnyiŋá.
Yõkóbũ pi vé tịngárá Ị́sọ̃wụ̃ be rĩ
19 Úꞌdógúꞌdógú Ĩsákã vé rĩ ĩri ꞌdíni, Ĩsákã ri mvá Ãbũrámã vé ni. 20 Ĩsákã ní Rẽbékã ri jezú rĩ gé, ị́sụ́ ãkũdẽ Ĩsákã ri ílí be pụ̃kụ́ sụ. Rẽbékã ri Bẽtũwélẽ Ãrámãgú rĩ vé mvá, ãngũ Pãdãnã Ãrámã vé rĩ agá, ĩri Lãbánã Ãrámãgú rĩ vé ọ́mvụ́pị.
21 Rẽbékã ní drĩ mvá tịị́ kuyé rĩ sĩ, Ĩsákã zị Úpí Múngú ri, Úpí Múngú ãꞌyĩ ĩrivé zịngárá rá, ĩrivé ũkú Rẽbékã ị́sụ́ ꞌa rá. 22 Anjiŋá rĩ pi rikí ĩ úgbú Rẽbékã agá ꞌdãá. Rẽbékã ní Úpí Múngú ri zịzú kĩnĩ, “Tã nõri ꞌi ꞌo má be nóni ãsĩ?”
23 Úpí Múngú ní ꞌyozú ĩri ní kĩnĩ,
“Anji mí ꞌa gá rĩ pi ị̃rị̃,
anji ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée ímụ́ ĩ aco adri sụ́rụ́ be ị̃rị̃,
sụ́rụ́ ãzi rĩ vé ũkpõ ri ímụ́ ãzi rĩ vé rĩ ndẽ rá,
mvá kãyú rĩ ímụ́ ẹ̃zị́ nga mvá ụ̃dụ́ rĩ ní.”
24 Rẽbékã vé sâ tĩngárá vé rĩ kã ícó, tị anji rĩ pi ẹ̃tị́ rú. 25 Mvá ĩfũúpi drị̃drị̃ rĩ ika, rụ́ꞌbá ni céré ꞌbí rú, kúru kộpi ní ĩri ã rụ́ ꞌdazú Ị́sọ̃wụ̃ ꞌi.* 26 Kúru ẹ́drị́pị ní ĩfũzú, rụ ẹ́drị́pị Ị́sọ̃wụ̃ ã pá ẽdẽkẽdẽ cí, kúru ĩ ní ĩri ã rụ́ ꞌdazú Yõkóbũ† ꞌi. Rẽbékã ní anji ꞌdĩꞌbée tịzú rĩ gé, ị́sụ́ ãkũdẽ Ĩsákã ri ílí be pụ̃kụ́ ázíyá.
Ị́sọ̃wụ̃ ụzị ívé kãyú ẹ́drị́pị Yõkóbũ ní
27 Anji rĩ pi kâ mbaá ícá ãmbúgú gí, Ị́sọ̃wụ̃ ícá ꞌbá riípi zãá mbãápi ni, lẽ ẹ̃cị̃ ásé vé rĩ ã tã ambamba. Yõkóbũ ri ívé rĩ ꞌbá adriípi tã be kíri ni, ĩri ri adri ꞌbẹ̃tị́, ri ãnyãpá úcé. 28 Ĩsákã lẽ Ị́sọ̃wụ̃ ri, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri ní rií zãá úꞌdị́ íjị́ nyaá ꞌí ní rĩ ã tã sĩ, ꞌbo Rẽbékã lẽ ívé rĩ Yõkóbũ ri.
29 Ụ́ꞌdụ́ ãlu, Yõkóbũ ri tĩbũ áꞌdí, tĩbũ rĩ ã sụ́ ika. Ị́sọ̃wụ̃ ímụ́ ásé agá ꞌdãásĩ, ẹ̃bị́rị́ fụ ĩri káyĩ, ãndẽ ambamba. 30 Ĩri ní ꞌyozú Yõkóbũ ní kĩnĩ, “Ẹ̃bị́rị́ fụ ma drãá káyĩ gí! ꞌÍ sẽ má ní tĩbũ mí ní áꞌdí sụ́ be ika ꞌdĩri nyaá!” (Tã ꞌdĩri sĩ, gõkí Ị́sọ̃wụ̃ ã rụ́ ꞌdaá Ẽdómã.)‡
31 Yõkóbũ ní újázú ĩri ní kĩnĩ, “Mi mvá kãyú, mí ụzị mívé kãyú má ní.”
32 Ị́sọ̃wụ̃ ní ꞌyozú ĩri ní kĩnĩ, “ꞌÍ ndre drĩ ká, ẹ̃bị́rị́ fụ ma káyĩ gí, á lẽ drãá ãní drãdrã! Ã tịkí dõ ma kãyú drãáãsĩyã, tã múké má ní ị́sụ́ ꞌa ni gé ꞌdĩgé rĩ ãꞌdi?”
33 Yõkóbũ ní ꞌyozú ĩri ní kĩnĩ, “Drị̃drị̃ ni, ꞌí sõ ũyõ má ẹndrẹtị gé.” Kúru Ị́sọ̃wụ̃ ní ũyõ sõzú Yõkóbũ ẹndrẹtị gé, ĩri ní ívé kãyú ụzịzú Yõkóbũ ní.
34 Kúru Yõkóbũ ní pánga íꞌdụ́zú tĩbũ ꞌí ní áꞌdí rĩ be, ĩri ní sẽzú Ị́sọ̃wụ̃ ní, Ị́sọ̃wụ̃ ní nyazú, ĩri ní kpá ngá mvụzú, ĩri ní kúru ngazú mụzú. Ị́sọ̃wụ̃ ꞌdụ ívé kãyú ã tã ꞌbãá mãdãŋá, ụ̃sụ̃ drị̃ ni gé kuyé.
* 25:25 Ị́sọ̃wụ̃: Ị́sọ̃wụ̃ vé ífífí, rụ́ꞌbá ni dụ céré ꞌbí rú. † 25:26 Yõkóbũ: Yõkóbũ vé ífífí, rụ pá ẽdẽkẽdẽ cí, ĩri ꞌbá mị ũꞌbãápi ni. ‡ 25:30 Ẽdómã: Ẽdómã vé ífífí, ĩri ngá ika ni.