41
Yusufu kofambula nzozi za Falao
1 Viibitile miyaka mibili, Falao kalota nzozi kema mumgwazo wa lwanda lwa Naili, 2 kawona ng'ombe saba wanogile na wanenehe wakala olawa muulwanda na wasonga kuja misanze. 3 Abaho walawilila ng'ombe saba wayagwe wakala wasokile na weha ng'hani walawa muulwanda lwa Naili, weza wema behi na waja iwang'ombe wayagwe mumgwazo wa ulwanda. 4 Ng'ombe awo wasokile na wehile wawaja waja wayagwe saba wakalile wanogile na wanenehe. Baho Falao kalamuka muutulo. 5 Viyawasile kabili kalota lwa kabili. Kona makungwi saba makulu na ganoga gazuka kulawa mna dibelege dimoja. 6 Abaho galawilila makungwi saba gayagwe masisili na ganyalile kwa vuke da zuwa. 7 Gago gamakungwi saba masisili gagameza gaja gamakungwi saba makulu gamemile uhule. Baho Falao viyalamuke kajuwa kamba kakala kolota. 8 Imitondo yake, Falao kanyawanyawa ng'hani, kawakema iwahawi wose wa isi ya Misili na wanhu wabala, kawalongela nzozi zake, lakini kuduhu hata imoja yadahile kumfambulila nzozi azo.
9 Abaho ija imkulu wa ung'waji kamulongela Falao, “Lelo nokumbuka ubozi wangu! 10 Kipindi kija viutugevuzikile siye wasang'hanaji zako niye na ija imkulu wa koka magate, kutugodeka mna ing'hambi ya mkulu wa wakalizi. 11 Kilo kimoja tulota nzozi, kila munhu kalota nzozi ili na fambulo jake. 12 Avo mbwanga imoja Muebulania, mtumwa wa mkulu wa wakalizi kakala hamoja na siye mkifungo. Vitumulongele nzozi zetu, heyo katufambulila nzozi zetu kila munhu kamba viili. 13 Viyatufambulile vivo viilawilile, niye nibwezigwa mwiisang'hano yangu na ija imkulu wa koka magate katumbikiga mdibiki.”
14 Avo, Falao kalagiza Yusufu yagaligwe, nao wamulava mkifungo wambea mvili na kasaula viwalo vake, kagaligwa kuulongozi wa Falao. 15 Falao kamulongela Yusufu, “Niye nilota nzozi, lakini kuduhu munhu yodaha kufambula. Nihulika wanhu okutogola kamba munhu yahakusimulila nzozi yake kodaha kuifambula.”
16 Yusufu kamwidika Falao, “Niye nabule udahi awo, lakini Imulungu kokwidika kamba viulonda.”
17 Falao kamulongela Yusufu, “Nilota nima mumgwazo wa lwanda lwa Naili, 18 niwona ng'ombe saba wanogile na wanenehe walawa muulwanda na wasonga kuja misanze. 19 Abaho weza ng'ombe saba wayagwe wanyolile na wasisili na wasoka ng'hani. Niye sinawona ng'ombe kamba awo mwiisi ya Misili. 20 Avo, waja iwang'ombe saba wasokile ng'hani wawaja waja iwang'ombe saba wanenehe. 21 Lakini viweshilize kuwaja kuduhu munhu yodaha kujuwa kamba wawaja wayao. Kwavija wakala wasokile vivija va ichanduso. Baho nilamuka muutulo. 22 Abaho nilota kabili, nigona makungwi saba ganogile gamema uhule gazuka kulawa mdibelege dimoja. 23 Abaho galawilila makungwi saba gayagwe gabule kinhu masisili na ganyala kwa vuke da zuwa. 24 Na makungwi gago saba masisili gagameza gaja makungwi saba ganogile. Avo niye niwalongela wahawi nzozi zino, na kuduhu munhu yadahile kunifambulila.”
25 Abaho Yusufu kamulongela Falao, “Nzozi zako mbili fambulo jake dimoja. Imulungu kakugubulila gaja goyolonda kutenda kipindi kiguhi kikwiza. 26 Ng'ombe saba wanogile ofambula miyaka saba, na gaja makungwi saba ganogile vivija gofambula miyaka saba, nzozi azo fambulo jake dimoja. 27 Waja ng'ombe saba wasokile ng'hani wezile aho kumwande na gaja makungwi saba gelibule kinhu ganyalile kwa vuke da zuwa, fambulo jake ni miyaka saba ya lufilili lwa nzala. 28 Kamba vinikulongele mndewa Falao, Imulungu kakugubulila gaja goyolonda kutenda kipindi kiguhi kikwiza. 29 Hokuwa na miyaka saba ya mulao mwiisi yose ya Misili. 30 Lakini kumwande yokwiza miyaka saba ya lufilili lwa nzala, hata awo umulao osemwigwa mwiisi ya Misili. Lufilili alo lwa nzala loinanga isi ino. 31 Mulao osemwigwa kwavija nzala ikwiza yokuwa ng'hulu ng'hani. 32 Nzozi ayo ibweleligwa miyanza mibili kila imoja viyagwe kukulagusila kamba Imulungu kagesa kutenda vivo, na kotenda mbuli ayo kipindi kiguhi kikwiza.
33 “Avo go mkulu Falao, usagule munhu yeli na nzewele na ubala, umgwee ng'honde ya kuilolesa isi yose ya Misili. 34 Abaho go mkulu Falao, usagule wemilizi mwiisi yose, uwalagize weke mgelo umoja mna imigelo mitano ya ndiya yose ya Misili mna ikipindi cha miyaka saba ya mulao. 35 Uwalagize wanhu awo iwemilizi weke hamoja ndiya kwa miyaka saba ya mulao. Ndiya ayo ikigwe kukanho jako gweye go mkulu Falao, iwe ngama kwa mabuga gose, na wailolese goya ngama ayo. 36 Ndiya ayo yokuwa ngama kwa wanhu wa isi ya Misili ili isi sikuibanangike kwa lufilili lwa nzala lukwiza miyaka saba iyagwe.”
Yusufu kotendigwa mkulu wa isi ya Misili
37 Mbuli iyalongile Yusufu itogoligwa mgameso ga Falao na wakulu zake. 38 Avo Falao kawauza wakulu zake, “Munhu ino kana loho ya Imulungu, vino todaha kumpata munhu iyagwe kamba ino?” 39 Abaho Falao kamulongela Yusufu, “Kwavija Imulungu kakugubulila mbuli zose azo, kuduhu munhu iyagwe yeli na nzewele na ubala kamba gweye. 40 Gweye ayo yonda uwe mulolesaji wa isi yangu, na wanhu zangu wose okuwa hasi mmakono gako. Niye niiyeka iyo mkulu kubanza gweye kwavija nokala mkigoda cha undewa. 41 Avo sambi nikusagula kamba mkulu wa isi yose ya Misili.” 42 Abaho Falao kaivula mkidole chake pete yake ili na kilaguso kamvaza Yusufu, na kamvaza na viwalo va kitani inogile na mkufu wa zahabu msingo. 43 Falao kamkweza Yusufu mumtuka wake wa kabili wa falasi na wakalizi walongola kuulongozi wa Yusufu, wakemelela walonga, “Mwime kumgwazo wa nzila,” Falao kamgwaa Yusufu ukulu kwa wanhu wose wa isi ya Misili. 44 Abaho Falao kamulongela Yusufu, “Niye iyo mndewa Falao! Nolonga munhu yoyose mwiisi yose ya Misili sikuyatende kinhu chochose bila ya gweye kumulongela.” 45 Falao kamgwaa Yusufu twaga da Misili Safenati Panea. Kamgwaa Asenati mndele wa Potifela, mulava nhosa wa buga da Oni yawe mwehe wake. Avo Yusufu kasonga kutembelela isi yose ya Misili. 46 Yusufu kakala na miyaka malongo madatu viyasongile kumsang'hanila Falao, mndewa wa Misili. Kalawa mng'anda ya Falao na kuitembelela isi yose ya Misili.
47 Avo mna imiyaka ija saba ya mulao, migunda ya Misili ilela ndiya nyingi ng'hani. 48 Yusufu keka hamoja ndiya yose kipindi acho cha miyaka saba ya mulao na kaika ngama mmabuga ga Misili. Kila buga keka ngama ya ndiya kulawa mmigunda ili mmabehi na buga dijo. 49 Yusufu keka ngama ya ndiya nyingi ng'hani, ikala nyingi kamba msanga wa mwhani, ikala haipimigwa bule.
50 Miyaka ya lufilili lwa nzala hainavika Yusufu kakala na wana wabili kulawa kwa mwehe wake Asenati, mndele wa Potifela mulava nhosa wa buga da Oni. 51 Yusufu kamgwaa mwanage twaga da Manase kalonga, “Imulungu kanhenda niisemwe magazo gangu kulawa kwa ndugu wa ng'anda ya tatangu.” 52 Mwana wa kabili kamgwaa twaga da Efulaimu kalonga, “Imulungu kangwaa wana mwiisi ya kugaya kwangu.”
53 Miyaka ija saba ya mulao mwiisi ya Misili ibita, 54 na miyaka saba ya lufilili lwa nzala isonga, kamba viyalongile Yusufu baho haichanduso. Isi zose ziyagwe zikala na nzala, lakini isi yose ya Misili ikala na ndiya. 55 Wanhu wa isi ya Misili viwasongile kupata nzala, wamulilila Falao yawagwee ndiya. Na heyo Falao kawalongela wanhu wose wa Misili, “Gendeni kwa Yusufu, donda yawalongele tendeni.” 56 Nzala yenela ng'hani mwiisi yose ya Misili. Avo Yusufu kafungula makanho gose kawauzila wanhu wa Misili indiya. 57 Abaho wanhu kulawa kila hanhu mwiisi yose weza Misili kwa Yusufu kugula ndiya kwavija nzala ikala ng'hulu ng'hani mwiisi yose.