24
Mwehe wa Isaka
1 Avo, Abulahamu kakala mvele ng'hani, na Mndewa Imulungu kakala yamtendele vinhu vingi vinogile. 2 Avo kamulongela msang'hanaji wake yakalile mvele kubanza wose, yakalile yololesa vinhu vake, “Chonde ingiza mkono wako mna gamaungo gangu madeke kamba kilaguso na uiduwile kwa Imulungu. 3 Nokulonda uiduwile kwa Mndewa Imulungu, Imulungu wa kuulanga na mwiisi, kamba honda umsolele mwehe mwanangu kulawa kwa wandele wa Wakanaani onikala nao hano. 4 Ubwele mwiisi inileleke kulawa kwa ndugu zangu umsolele mwehe mwanangu Isaka.”
5 Msang'hanaji wake kamuuza, “Yokuwa vilihi kamba mndele ayo yahalema kwiza na niye mwiisi ino? Avo nimbweze mwanago mwiisi yuulawile?”
6 Abulahamu kamwidika, “Bule, sikuumbweze mwanangu kuko! 7 Mndewa Imulungu, Imulungu wa kuulanga, kandava mwiikae ya tatangu na mwiisi indeleke, kaiduwila kumwangu kamba kowagwaa isi ino ulelo wangu. Komtuma msenga wake wa kuulanga yakulongolele, ili umgalile mwanangu mwehe kulawa kuko. 8 Kamba mndele ayo yahalema kwiza na gweye, kuiduwila kwangu kumwako kokuhonya. Lakini vovose vonda iwe sikuumbweze mwanangu kuko.” 9 Avo msang'hanaji ija kengiza mkono wake mna gamaungo madeke ga imkulu wake Abulahamu, kaiduwila kamba kotenda kamba viyalondile Abulahamu.
10 Abaho msang'hanaji ayo kawasola ngamiya longo wa mkulu wake, kasegela, kachola na vinhu vingi vinogile. Kachola kudibuga diyakalile Naholi, mwiisi ya Mesopotamia.* 11 Viyavikile, kawafugamiza iwangamiya kudisima dikalile kunze ya buga dija. Ikala ichungulo, kipindi cha watwanzi kwiza kudeha mazi. 12 Nayo kampula Imulungu, “Go Mndewa Imulungu wa mkulu wangu Abulahamu, nokupula unitaze lelo na umonele bazi mkulu wangu Abulahamu. 13 Lola, nahano hamgwazo wa sima kuwezaga kudeha mazi wandele wa kudibuga. 14 Nahamulongela mndele, ‘Chonde nenula nongo yako ungwee mazi ga kung'wa’ Yahalonga, ‘Ing'wa, na vivija nowang'weza ngamiya wako’ Yawe ija yuumsagulile msang'hanaji wako Isaka. Kwa mbuli ino nojuwa kumonela bazi mkulu wangu.”
15 Yang'hali hanakwishiliza kumpula Imulungu, Lebeka, mndele wa Besueli, mwanage Milika, mwehe wake Naholi, ndugu yake Abulahamu, kavika kuno kapapa nongo yake mdiega. 16 Mndele ayo kakala yanogile ng'hani, kakala mhambe, hatembele na mbigalo yoyose. Kachola kudisima, kamemeza mazi nongo yake na kubwela. 17 Msang'hanaji ayo kalopola kuiting'hana nayo, kamulongela, “Chonde, ngwaa mazi ga kung'wa muinongo yako.”
18 Mndele ayo kamwidika, “Ing'wa mkulu wangu,” Bahaja kanenula nongo yake, kaigogeleza kamng'weza. 19 Viyamambukize kumng'weza mazi, kamulongela, “Vivija nowadehela mazi ngamiya wako, mbaka vonda wamambukize kung'wa.” 20 Avo kalopola kagida gamazi mna ikiya cha kung'wela wanyama, kakimbila kudisima kadeha mazi gayagwe na kuwang'weza ngamiya wake wose. 21 Munhu ija kakala komulola goya, halongile mbuli bule, kalonda yajuwe kamba Mndewa Imulungu kaunogela mwanza wake.
22 Ngamiya viwamambukize kung'wa gamazi, munhu ija kasola pete ya zahabu ya bei ng'hulu, kampasika muimhula yake na kamvaza mmakono gake bangili mbili za zahabu za bei ng'hulu. 23 Abaho kamuuza, “Gweye mndele wa nani? Chonde nongela, ukae kumwenu kuna gati da kuwasa?”
24 Mndele ija kamwidika, “Niye na mndele wa Besueli, mwanage Milika mwehe wa Naholi.” 25 Kalonga, “Kumwetu kuna hanhu ha kuwasa wageni, na vivija mijani ya kudimila ngamiya wenu imema.”
26 Baho munhu ija kafugama, kamtambikila Mndewa Imulungu. 27 Kalonga, “Yatogoligwe Mndewa Imulungu, Imulungu wa mkulu wangu Abulahamu, ija haisemwile bazi jake na gaja gayalongile kwa mkulu wangu. Na niye, Mndewa Imulungu kanilongoza muumwanza wangu kuing'anda ya iwandugu wa mkulu wangu.”
28 Mndele ija kakimbila kuing'anda ya mamake na kawasimulila gose. 29 Lebeka kakala na lumbu jake yakemigwe Labani. Labani kalopola kuiting'hana na munhu ija kudisima. 30 Labani viyayonile ija ipete na bangili mmakono ga lumbu jake na viyahulike mbuli ziyalongeligwe Lebeka na munhu ayo, kamcholela munhu ayo, kamvika yemile behi na ngamiya wake kudisima. 31 Kamulongela, “Tuchole ukayangu, gweye kwa munhu unogeligwe na Mndewa Imulungu. Habali kokwima hano kunze? Niye nikutandila gati mng'anda yangu na hanhu ha kwika ngamiya wako.”
32 Avo munhu ayo kengila mng'anda. Labani kawanenula iwangamiya mizigo na kuwagwaa mijani. Abaho kamgalila msang'hanaji wa Abulahamu na wanhu zake mazi ga kusunha magulu gao. 33 Abaho wamgalila ndiya, lakini kalonga, “Sija bule mbaka nikulongele kinonda kulonga.” Labani kamulongela, “Ona, tulongele.”
34 Munhu ija kalonga, “Niye na msang'hanaji wa Abulahamu. 35 Mndewa Imulungu kamnogela ng'hani mkulu wangu nayo kana vinhu vingi. Kamgwaa ng'hondolo na ng'ombe na sente na zahabu na wasang'hanaji wa kimbigalo na wasang'hanaji wa kitwanzi na ngamiya na vihongwe. 36 Sala mwehe wa mkulu wangu, muuvele wake, kamulelela mkulu wangu mwana, na mkulu wangu kamgwaa mwana ayo vinhu vake vose. 37 Mkulu wangu kaniduwiliza, kalonga, ‘Sikuumsolele mwanangu mwehe kulawa kwa wandele wa Wakanaani kunikala niye. 38 Lakini chola kulubuga lwa tatangu, kwa wanhu wa lukolo lwangu ako umsolele mwanangu mwehe.’ 39 Abaho nimuuza mkulu wangu, ‘Yokuwa vilihi kamba yahalema kwiza na niye?’ 40 Lakini kanidika, ‘Mndewa Imulungu yonilongoza siku zose, komtuma msenga wake yachole na gweye na kutenda mwanza wako unoge, ili umsolele mwehe mwanangu kulawa mulukolo lwangu na mulubuga lwa tatangu. 41 Kamba wahachola kwa wanhu wa lukolo lwangu, hata kamba wahalema kukugwaa mndele baho kuiduwila kwangu kokuhonya.’
42 “Lelo vinivikile kudisima, nimpula Imulungu, nonga, ‘Mndewa Imulungu, Imulungu wa mkulu wangu Abulahamu, tenda mwanza wangu unoge. 43 Niye nokwima hano behi sima, yaheza mndele kudeha mazi, nompula yangwee mazi ga kung'wa mwiinongo yake. 44 Yahatogola, na vivija kowagwaa mazi ngamiya wangu, ayo kodaha kuwa ija yuumsagule yawe mwehe wa mwana wa mkulu wangu.’ 45 Ning'hali sina mambukiza kumpula Imulungu munda kwa munda, Lebeka keza na nongo yake mdiega, kachola kudisima kudeha mazi. Avo nimulongela, ‘Chonde, nigwelele mazi ga kung'wa.’ 46 Himahima kanenula nongo yake mdiega jake, kalonga, ‘Ing'wa na vivija nowang'weza ngamiya wako.’ Avo ning'wa na vivija kawang'weza iwangamiya. 47 Avo nimuuza, ‘Gweye kwa mndele wa nani?’ Kanidika, ‘Niye na mndele wa Besueli mwanage Naholi na imwehe Milika.’ Abaho nimvaza pete mwiimhula na bangili mmakono gake. 48 Abaho nifugama, nimtambikila Mndewa Imulungu. Nimtogola Mndewa, Imulungu wa mkulu wangu Abulahamu, yanilongoze niye mbaka kulukolo lwa mkulu wangu Abulahamu, ako nimona mndele wa kusoligwa na mwanage mkulu wangu. 49 Avo, kamba molagusa bazi na kumtendela ganogile mkulu wangu, nongeleni, na kamba hamutenda bule, nongeleni, na niye njuwe cha kutenda.”
50 Viwahulike avo, Labani na Besueli wamwidika, “Kwavija mbuli ino yolawa kwa Mndewa Imulungu, siye twabule mbuli ya kulonga. 51 Lebeka ino hano, msole uchole nayo. Leka yasoligwe na mwana wa mkulu wako, kamba Mndewa Imulungu mwenyego viyalondile iwe.” 52 Msang'hanaji wa Abulahamu viyahulike kiwalongile, kamfugamila Mndewa Imulungu. 53 Abaho kalava vinhu va kuihamba va shaba na zahabu na viwalo, kamgwaa Lebeka. Vivija kawagwaa nhunza za bei ng'hulu lumbu jake Lebeka na mamake.
54 Abaho msang'hanaji wa Abulahamu na wanhu zake waja na kung'wa, na wawasa kuko. Imitondo viwalamuke, msang'hanaji ija kalonga, “Ndekeni mbwele kwa mkulu wangu.” 55 Lakini lumbu jake na mamake wamwidika, “Muleke imndele yakale na siye kamba siku longo abaho kochola nayo.”
56 Lakini kawalongela, “Sikumung'hawize, kwavija Mndewa Imulungu kautenda mwanza wangu unoge. Ndekeni nibwele kwa mkulu wangu.”
57 Wao walonga, “Tumkemeni imndele tumuuze.” 58 Avo wamkema Lebeka, wamuuza, “Kolonda kuchola na munhu ino?”
Nayo kedika, “Ona, nochola nayo.”
59 Avo wamuleka Lebeka na msang'hanaji wake wachole hamoja na msang'hanaji wa Abulahamu na wanhu zake. 60 Avo wamtambikila Lebeka kwa kulonga,
“Gweye mndele, uwe mama wa wanhu magana kwa magana!
Wanhu wa ulelo wako wagahume mabuga ga wanhu owehila!”
61 Abaho Lebeka na wasang'hanaji wake waitanda, wakwela ngamiya wao, wachola na msang'hanaji wa Abulahamu, wose wasegela.
62 Kipindi acho, Isaka kakala yasegele Beeli Lahai Loi, kakala mwiisi ya Negebu. 63 Siku dimoja ichungulo, kakala yacholile kumgunda kugelegeza. Viyalolile, kona ngamiya okwiza. 64 Lebeka viyamone Isaka, kahumuluka kulawa mna ingamiya, 65 kamuuza msang'hanaji wa Abulahamu, “Munhu ija yotembela mumgunda kokwiza kuno kutwili iyo nani?”
Msang'hanaji kamwidika, “Heyo ayo mkulu wangu.” Avo kasola mtandio wake, kaigubika kihanga chake.
66 Msang'hanaji ayo kampetela Isaka kila kinhu kiyatendile. 67 Avo Isaka kamgala Lebeka mkibanda cha Sala, mamake, kawa mwehe wake, Isaka kamnogela Lebeka, avo kasamhuka mbuli ya kwaga kwa mamake.
* 24:10 Isi ya Mesopotamia ako umwaka ikemigwa Alamu Nahalaimu.