13
Yeésu wánzaḿ ɩdɛ́ɛ wanbaaráa nʊvɔ́
1 Bɩgɛ́ɛ na sɩ kifé na beɖi Fɛlɛ nɖɛ́ɛ-dɛ́ɛ jíńgáárɩ́ nɛ́. Yeésu fʊnnyɩ sɩsɩ ɩdɛ́ɛ alɩwáátɩ waadála sɩ ɩlɩ́ɩ ɖúúlínya kɩna kɩdaá ɩɖɛ́ɛ Caáwʊ-jɔ́. Ɩmʊ́ weení waavʊ́ńbá ɩsɔ́ɔ́lɩ ɩdɛ́ɛ ńba bɔwɛ ɖúúlínya-daá nɛ́, wɔɔzɔ́ɔ́lɩ wɛ bɩlɛ́ gɛ hálɩ bɩkágʊʊrɩ. 2 Babamáa ɖaanɩ́ŋa kíɖíím ɖíi nbɩlɛ́. Bɩdɛ́ɛ sáátɩ kɩḿ nɛ́, Sitáánɩ waavʊ́ńɖʊ́ʊ Yudásɩ, Simɔ́ɔnɩ Isikariyóo biyaalʊ́ lowú-dɛ lomaazɛ́ sɩsɩ ɩyá Yeésu. 3 Amá, Yeésu nɛ́, ɩlɛ́ ɩnyɩ bɩlɛ́ sɩsɩ Ɩsɔ́ɔ-jɔ́ gɛ waagálɩ́ɩ́ná, ngɛ Ɩsɔ́ɔ-jɔ́ gɛ wándabɩsɩ́, bɩka ɩnyɩ ɖʊɖɔ sɩsɩ Caáwʊ waaɖʊ bɩrɩ́ŋa wɛndɛ́ nɛ́, 4 waagʊrʊ́ kíɖíím-rɔ, ngɛ waalɩzɩ́ idóko ɩsɔ́ɔ́dáá ńgɩ ɩsɩ́ɩ bɩka ɩkpɔ́ɔ pɔpɔwʊ́ ɩnyáárɩ ɩdɩnɔɔ́. 5 Ngɛ waabɩ́rɩ lɩ́m tása nakɩ́rɩ-daá ɩbáázɩ ɩwanbaaráa nʊvɔ́ saḿ bɩka wánvɩɩzɩnáa yɛ na pɔpɔwʊ́ ɩdɔɔ́lɩ́ná kɩ nɛ́. 6 Waadála Simɔ́ɔnɩ Pétro-jɔ́ nɛ́, ngɛ ɩlɛ́ wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, nyɔ́ɔ́ nyádɩtɩŋa sɩ nzám ná mɔ́nʊvɔ́?» 7 Ngɛ Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «Wenbí mánlám bɩ nɛ́, ńdánbɩɩzɩ nnɩ́ɩ bugutoluú lɛlɛɛɖɔ́, amá, bʊwɔ́rɔ́ gɛ nyɔ́ngɔnɩ́ nnɩ́ɩ.» 8 Ńna gɛ Pétro wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Aayɩ́! Ńdánzam mɔ́nʊvɔ́ kɛtɛngɛrɛ.» Ngɛ Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «A mádasám nya yɛ, ńdónÿuú báa nabʊ́rʊ mɔ́jɔ́.» 9 Bɩnáábɩ́lɛ́ Simɔ́ɔnɩ Pétro sɩsɩ: «A bɩlɛ́ Ɖádʊ́ʊ, nkasám mɔ́nʊvɔ́ riké, amá, bɩ́na mánʊ́ʊ́zɩ na mágʊjʊʊ́!» 10 Ngɛ Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «A ɩrʊ́ wɔɔzɔ bɩtɛ́, bugúti bɩvɛ́yɩ́na fɔ́ɔ́zɩrɛ sɩsɩ ɩ́baazɩ sɔ́ɔ ɖʊɖɔ, ɩnʊvɔ́ gɛ wánzaḿ. Káma ɩrɩ́ŋa ɩjɔɔ́ɔ ɖacɩrɩ‑cɩrɩ. Mɩ́nyɔ́ɔ́ nɛ́, mɩ́jɔɔ́ɔ ɖacɩrɩ‑cɩrɩ, amá, bɩdɛkɛ́ɛ mɩ́rɩ́ŋa.» 11 Wenbí bʊrɔ nɛ́, Yeésu fʊnnyɩ weení sɩ ɩkɔ́nɩ ɩyá yɩ nɛ́, bʊrɔ gɛ wɔɔdɔ́ sɩsɩ: «Bɩdɛkɛ́ɛ mɩ́rɩ́ŋa mɩ́jɔɔ́ɔ na ɖacɩrɩ‑cɩrɩ.»
Yeésu wánlɩzɩ́ɩ nʊvɔ́ saḿ-dɛ́ɛ kutoluú
12 Yeésu waazám banʊvɔ́ bɩtɛ́ nɛ́, wɔɔgbɔ́ɔ idóko ɩbɩsɩná isúu, ngɛ waabɩ́sɩ ɩcɔ́ɔ kíɖíím ɖaaɖííɖɛ ɩtɔ́ wɛ sɩsɩ: «Mɩ́ɩ́nɩ́ɩ wenbí máálá mɩ́ɩ nɛ́ bugutoluú? 13 A sɩ ɩyáa ma, mɩ́nÿaá ma sɩsɩ: “Kʊ́bɔnɩ́” na “Ɖádʊ́ʊ;” mɩ́nÿaá ma bɩlɛ́ nɛ́, mɩ́wɛná toovonúm, káma bɩlɛ́ gɛ mɛ́gɛ́ɛ. 14 Bɩlɛ́ nɛ́, a mɔ́ɔ́ Mɩ́dʊ́ʊ na Mɩ́gʊ́bɔnɩ́ máázám mɩ́nʊvɔ́, mɩ́nyɔ́ɔ́ ɖʊɖɔ, bɩɩbɔ́ɔ́zɩ sɩsɩ ɩsám ɖamá nʊvɔ́. 15 Máálá mawɩ́lɩ mɩ́ɩ gɛ, na mɩ́nyɔ́ɔ́ ɖʊɖɔ ɩlá wenbí máálá mɩ́ɩ nɛ́. 16 Ménveerím mɩ́ɩ toovonúm sɩsɩ bɔwʊtá-dʊ́ʊ takɩ́lɩ ɩgʊ́bɔnɩ́, bɩka weení béndiríi yɩ nɛ́ takɩ́lɩ weení wéndiríi nɛ́. 17 Mɩ́ɩ́dɩ́lɩ́ bɩlɛ́ lɛlɛɛɖɔ́ nɛ́, a mɩ́ɩ́lá bɩlɛ́, mínÿuúu wenbi‑niíni. 18 Bɩdɛkɛ́ɛ mɩ́rɩ́ŋa gɛ ménveerím tɩ. Mányɩ wenbá máálɩ́zɩ́ wɛ nɛ́. Bɩmɔɔ́na tɔ́m wentí baaŋmáa tɩ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Tɔ́m Tákaraɖá-daá nɛ́ ikóódi; tɩlɛ́ gɛ sɩsɩ: “Weení mána yɩ ɖénɖíi kíɖíím nɛ́, waagʊrʊ́na ma.” 19 Ménveerím mɩ́ɩ tɩ lɛlɛɛɖɔ́ naanɩ́ na bɩkɔ́nɩ bɩtála, na a bɩɩdála, ɩfa toovonúm sɩsɩ: “Mɔ́ɔ́ mɛ́gɛ́ɛ na weení mɛ́gɛ́ɛ nɛ́.” 20 Ménveerím mɩ́ɩ toovonúm sɩsɩ weení rɩ́ŋa waamʊ weení méédíri yɩ nɛ́ waamʊ ma, ngɛ weení waamʊ ma nɛ́, weení weegédíri ma nɛ́ ɖʊɖɔ gɛ waamʊ.»
Weení sɩ ɩyá Yeésu nɛ́
(Ɩbɛ́ɛ́ŋ Mat 26.20-25; Mrk 14.17-21; Lúk 22.21-23 ɖʊɖɔ)
21 Yeésu waaŋmátɩ bɩlɛ́ bɩtɛ́ nɛ́, ɩlaakáarɩ waagʊrʊ́, ngɛ waaŋmátɩ ɩyáázɩ sɩsɩ: «Ménveerím mɩ́ɩ toovonúm sɩsɩ mɩ́dáá naárʊ wánÿám ma.» 22 Ngɛ wanbaaráa waabáázɩ ɖamá bɛɛŋ́, amá, baasɩ weení ɩdɔ́m Yeésu wánŋmatɩ́ nɛ́. 23 Ɩdɛ́ɛ wanbaaráa-daá kʊ́ɖʊḿ weení ɩzɔɔlɛ́ɛ yɩ nɛ́, cɔɔ́ɔ ɩdɩláána yɩ kíɖíím ɖaaɖííɖɛ. 24 Ngɛ Simɔ́ɔnɩ Pétro waagaláázɩ yɩ nʊ́ʊ́nɩ ɩtɔ́ yɩ sɩsɩ: «Bɔɔzɩ yɩ sɩsɩ weení gɛ wɔ́ndɔ́m.» 25 Ńna gɛ wanbaarʊ́ ɩmʊ́ weegbílísi ɩgʊjʊʊ́ Yeésu-rɔ ɩbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, weení gɛ bʊdʊ́ʊ.» 26 Ngɛ Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «Mánjɩrɩ́ɩ kíɖíím melíi nyɩnɔɔ́-daá; weení sɩ mejéle yɩ nɛ́, ɩnáábɩ́lɛ́.» Ngɛ Yeésu waajɩrɩ́ kíɖíím, ilíi nyɩnɔɔ́-daá icéle Yudásɩ, Simɔ́ɔnɩ Isikariyóo biyaalʊ́. 27 Sáátɩ wenkí Yudásɩ waajáŋ ɩmʊ kíɖíím ɖɔ́ nɛ́, ngɛ Sitáánɩ waazʊ́ʊ yɩ. Ńna gɛ Yeésu wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Wenbí nyɔ́wɛná sɩ nlá nɛ́, kpɛdɩ́ nlá bɩ ɖasam.» 28 Ngʊ́ wenbá bɔwɛ ńna nɛ́ badaá báa naárʊ tatɩlɩ́ wenbí-rɔ wɔɔdɔ́ bɩlɛ́ nɛ́. 29 Káma, ńŋɩnáa Yudásɩ wɔ́nɖɔkɩ kʊ bɛdɛ́ɛ liideé nɛ́, badaá nɛbɛ́rɛ waamáázɩ sɩsɩ Yeésu wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ ɩ́lɩ́zɩ́ liideé ɩkámʊ́ wenbí bɩ́nbɔɔzɩ́ sɩ beɖi ná jíńgáárɩ́ nɛ́, yáá sɩsɩ íbo ɩkála kadanbʊrʊ́sɩ sarɔ́ɔ. 30 Yudásɩ waamʊ kíɖíím Yeésu ndɛ́ ɖɔ́ nɛ́, ngɛ waajáŋ ɩkʊrʊ́ ɩlɩ́ɩ; bɩdɛ́ɛ sáátɩ nɛ́, kíńÿúu.
Wɛ́ɖɛ kɩ́faɖɛ́
31 Yudásɩ waalɩ́ɩ bɩtɛ́ nɛ́, ngɛ Yeésu wɔɔdɔ́ sɩsɩ: «Lɛlɛɛɖɔ́ gɛ Ɩsɔ́ɔ wɔɔɖɔ́ɔ́zɩ Ɩrʊ́ Biyaalʊ́, ngɛ Biyaalʊ́ʊ ɩmʊ́ gɛ ɩráa wánnanáa Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ kʊ́bɔńdɩ. 32 [Ngɛ a ɩnáábɩ́lɛ́ ɩráa wánnanáa Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ kʊ́bɔńdɩ], Ɩsɔ́ɔ tɩtɩŋa wánwɩlɩ́ɩ ɩgʊ́bɔńdɩ Biyaalʊ́-daá, ngɛ bídénleeri na Ɩsɔ́ɔ ɩlá bɩlɛ́. 33 Mébíya, mána mɩ́ɩ ɖɛ́dɛ́ɛ cɔwʊ́ʊ taka bilééri ɖʊɖɔ. Mɩ́ngɔnɩ́ ɩcáa ma, amá, ńŋɩnáa méévééri Yahúúɖuwá-dɛ́ɛ kʊ́bɔnáa nɛ́, lɛlɛɛɖɔ́ ménveerím mɩ́ɩ ɖʊɖɔ sɩsɩ mɩ́dánbɩɩzɩ ibó lénlé mɛ́nɖɛɛ́ nɛ́. 34 Mánzɩɩ́ mɩ́ɩ wɛ́ɖɛ kɩ́faɖɛ́; ɖɩlɛ́ gɛ sɩsɩ: Ɩzɔ́ɔ́lɩ ɖamá. Ńŋɩnáa wenbí mɔ́ɔ́ mɔ́ɔ́zɔ́ɔ́lɩ mɩ́ɩ nɛ́, mɩ́ɩ ɖʊɖɔ ɩzɔ́ɔ́lɩ ɖamá bɩlɛ́. 35 A bɩgɛ́ɛ mɩ́zɔɔlɛ́ɛ ɖamá, bɩlɛ́ nɛ́, ɩráa rɩ́ŋa wándɩlɩ́ɩ sɩsɩ mɩ́gɛ́ɛ mɛ́dɛ́ɛ wanbaaráa.»
Yeésu weevééri Pétro sɩsɩ wɔ́ngɔnɩ́ ikízi yɩ
(Ɩbɛ́ɛ́ŋ Mat 26.31-35; Mrk 14.27-31; Lúk 22.31-34 ɖʊɖɔ)
36 Ńna gɛ Simɔ́ɔnɩ Pétro wɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, lénlé gɛ nyɛ́nɖɛɛ́.» Ngɛ Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «Lénlé mɛ́nɖɛɛ́ nɛ́, ńdánbɩɩzɩ nvu ma lɛlɛɛɖɔ́, amá, bʊwɔ́rɔ́ nɛ́, nyɔ́ngɔnɩ́ nvu ma.» 37 Ngɛ Pétro sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, we-rɔ gɛ mádánbɩɩzɩ movu nya lɛlɛɛɖɔ́. Báa méweezuú gɛ bɩ́nbɔɔzɩ́, nyɔ́rɔ́ɔ́zɩ́, ménjelíi kɩ.» 38 Ngɛ Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «Nyábá nyázɩ́ŋɛ́ɛ sɩsɩ báa nyéweezuú, nyénjelíi kɩ mɔ́rɔ́ɔ́zɩ́? Ménveerím nya toovonúm sɩsɩ naanɩ́ kalɩńbaawʊ́ ɩbɔ́ɔ nɛ́, nyɔ́njɔɔlɩ́ hálɩ bʊrɔ nabúdoozo sɩsɩ nyáásɩ ma.»