32
1 Kiivé tɛ́ɛrɛ́ nɛ́, ngɛ Labáanɩ wɔɔjɔ́ɔ́rɩ ibó ikpíriki ɩwɛɛlɩnáa na bebíya; ngɛ waaɖʊ wɛ alɩbáráka. Bɩɩdɛ́ nɛ́, ngɛ waabɩ́sɩ ikpé ɩdɛ́ɛ.
Yaakúbu waazʊ́ʊ kpɩɩrɩ́ sɩ ibó ɩkɔ́mɔ́ɔ́ná Ísááwʊ
2 Yaakúbu waagʊrʊ́ wéngbém nɛ́, ɩbamáa ɖɛɛ́ gɛ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ malááyɩ́kawá wɛɛgɛ́tɩ yɩ. 3 Sáátɩ wenkí waajáŋ ɩna wɛ ɖɔ́ nɛ́, ngɛ sɩsɩ: «Cé gɛ Ɩsɔ́ɔ na ɩdɛ́ɛ ńba baɖaaduuziɖé.» Ngɛ waava ɖɩdáarɛ ɖɩḿ yɩ́ɖɛ sɩsɩ Mahanayíim*. 4 Ngɛ waagʊ́sɩ ɩdɛ́ɛ tɩndɩnáa itíri ɩɖawaalʊ Ísááwʊ-jɔ́ Seyíiri tɛ́ɛ́dɩ tɩgɔwɛ Edɔ́m nɛ́ tɩdaá. 5 Bɛlɛ́ sɩ bɛɖɛ́ɛ nɛ́, ngɛ wɔɔdɔ́ wɛ sɩsɩ: «Wentí sɩ ikéveeri mágʊ́bɔnɩ́ Ísááwʊ nɛ́ nɖɔ́: Ivééri yɩ sɩsɩ mɔ́ɔ́ ɩdɛ́ɛ yoḿ Yaakúbu mánŋmatɩ kʊ yɩ sɩsɩ ɖoo bɩrɩ́ŋa, Labáanɩ-dɛ́ɛ gɛ mɔ́ɔ́jɔ́ɔ; ngɛ ɩjɔ́ gɛ mááwálɩ́ mɔjɔ́ɔ hálɩ na sinje. 6 Mɔ́wɛná náánɩ, kpangbásɩ, fééni, yomáa aláa na abaaláa. Bɩlɛ́ bʊrɔɔzɩ́ gɛ méédíri sɩ béfeeri mádʊ́ʊ sɩsɩ: “Máávɩ́nɩ nya, cɛ ma.”»
7 Tɩndɩnáa woobó bakábɩsɩ nɛ́, ngɛ bɔɔgɔ́nɩ befééri yɩ sɩsɩ: «Ɖóóbó ɖɩna nɖawaalʊ Ísááwʊ nɛ́, waagágʊ́rʊ́ ɩgɛrɛŋɛ sɩ ɩkɔ́nɩ ɩsɩ́ŋ nya, ɩ́gana ɩráa kákpɩ́ɩ́zɩ nasɩ́lɛ (400).» 8 Baaŋmátɩ bɩlɛ́ Yaakúbu ɩnɩ́ɩ nɛ́, ɩdaá lɩ́m wɛɛjɛ́; ɩdɔnʊʊ́ ɩyɔ́ɔ́lɩ. Ngɛ waadára ɩdɛ́ɛ zamɔ́ɔ nabʊ́lɛ, bɩkpɛdɩ́na fééni, nemísi, náánɩ, na raakúḿwá 9 sɩsɩ: «A bɩgɛ́ɛ Ísááwʊ wɔɔgɔ́nɩ ɩkɛtɩná fɔɔlʊʊ́ kʊ́ɖʊmʊ́ʊ gɛ sɩ iyóo kɩ, fɔɔlʊʊ́ kɩɩganáa wánbɩɩzɩ́ kise.» 10 Ngɛ sɩsɩ: «Óo, majaájaa Ibrahím na majaa Ɩsaáka bɛdɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ, Mádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ, nyéévééri ma sɩsɩ mábɩsɩ mɛ́dɛɛvʊ́lɔɔ́ lé baalʊ́rʊ ma nɛ́, nyazɩ nyánlám ma kazɔ́ɔ ńbɩ. 11 Mádʊ́ʊ, mádatála nlá isóórómíti nvu mɔ́ɔ́ nyóyóḿ na wenbiré kʊ́ɖʊńɖɛ ɖɔ́; ɖooriká gɛ mɔ́ɔ́ɖɔ́kɩ mɛdɛ́sɩ Yɔrɔdáanɩ buwá kana; amá, sinje máagábɩ́sɩ na zamɔ́ɔ fɔɔlɩ́nɩ natɩ́lɛ. 12 La suúru nlɩzɩ́ ma maɖawaalʊ Ísááwʊ ndɛ́; mɛ́nnyɛ́m sɩsɩ ɩ́kɔkɔ́nɩ ɩkʊ mɛɖɛɛlɩnáa na mébíya. 13 Aa tɔ́ɔ, nyɔ́ɔ́dɔ́ ma gɛ sɩsɩ nyánlám ma kazɔ́ɔ ńbɩ nɖʊ mébíya-bíya alɩbáráka bɔɖɔ́ɔ bádánbɩɩzɩ bakála wɛ nyazɩ tenkú nɔɔ́-jɔ́ kanyɩ́ŋa bɩlɛ́.»
14 Ńna gɛ Yaakúbu waawalɩ́ ɩfɩ́nɩ iɖóo. Ngɛ wɛɛbɛ́ɛ́ŋ ɩdɛ́ɛ fʊ́ńdɩ kpɩná awɛ ɩjɔ́ nɛ́ adaá ɩlɩzɩ́ kʊjɔ́ɔ́nɩ natɩ́rɩ ɩsɩ́ɩ ɩɖawaalʊ Ísááwʊ. 15 Waalɩzɩ́ namɩ́nɩ kákpáŋa (200), agbɛzɛyɩ́wá ákoowú (20), fééni aláa kákpáŋa (200), agbankúrú‑kúrúwá ákoowú, (20) 16 Raakúḿwá aláa ákoosaaláa (30) tɩ́na tibíya tɩbamáa mʊzʊ́ʊ nɛ́, náánɩ aláa nɛɛ́lɛ (40) na tɩdɛ́ɛ abaaláa fuú (10), kpangbásɩ aláa ákoowú (20), na sɩdɛ́ɛ abaaláa fuú (10). 17 Ngɛ waadára fʊ́ńdɩ kpɩná amʊ́ fuwé-fuwé icéle ɩdɛ́ɛ tɩmɛlanɖáa, báa weení, fuúre kʊ́ɖʊńɖɛ, ɩtɔ́ wɛ sɩsɩ bɛ́tɛ́ ɩmʊ́ nɩ́bááwʊ, bɩka beyéle fuúre báa wenɖé ɩlaná ɖɩrɔwʊ́ bolíni cʊ́kɔ-cʊ́kɔ.
18 Ngɛ wɔɔdɔ́ badaá weení ɩdɛ́ɛ nɩ́bááwʊ nɛ́ sɩsɩ: «A bɩgɛ́ɛ maɖawaalʊ Ísááwʊ wɛɛgɛ́tɩ nya gɛ wɔɔbɔ́ɔ́zɩ nya sɩsɩ awéní-dɛ́ɛ ńnɩ́ gɛ nyɔ́ɔ́, lé gɛ nyɛ́nɖɛɛ́, ngɛ awéní tɩɩná fʊ́ńdɩ kpɩná adɛ́ɛ nya nɩ́bááwʊ ɖɔ́ nɛ́, 19 busi yɩ sɩsɩ ɩdɛ́ɛ yoḿ Yaakúbu tɩɩná nya; ɩdɩɩná fʊ́ńdɩ kpɩná ɖʊɖɔ; kʊjɔɔwʊ gɛ waagála ɩgʊ́bɔnɩ́ Ísááwʊ; ɩdɩtɩŋa ɩgɔwɛ bʊwɔ́rɔ́ ɩgɛgɛrɛŋɛ.» 20 Tɔ́m kʊ́ɖʊńtɩ tɩḿ nɔ́ɔ́ gɛ wɔɔdɔ́ sɩɩlɛ ńnɩ́, ɩtɔ́ toozo ńnɩ́, na wenbá barɩ́ŋa bɛ́nɖɛɛnáa fʊ́ńdɩ kpɩná amʊ́ nɛ́, sɩsɩ a bɩgɛ́ɛ baana ɩgʊ́bɔnɩ́ Ísááwʊ, bɩlɛ́ gɛ sɩ báŋmatɩ yɩ. 21 Na batásɩ befééri yɩ sɩsɩ ɩdɛ́ɛ yoḿ ɩmʊ́ ɩdɩtɩŋa ɩgɔwɛ bɔwɔ́rɔ́ ɩgɛgɛrɛŋɛ, sɩsɩ kʊjɔɔwʊ kɩdɛ́ɛ ɩmʊ́ nɩ́bááwʊ ɖɔ́ nɛ́ gɛ ɩmʊ́ sɩ ɩfɛɛzɩná ɩgʊ́bɔnɩ́ Ísááwʊ wenbiré, na ɩmʊ́ ɩ́na yɩ bɔkɔ́nɩ bana ɖamá. Nabʊ́rʊ, ɩmʊ́ ɩ́na yɩ bɛdɛ́ɛ ɖamá náa-daá, wánmʊ́ʊ ɩmʊ́ kazɔ́ɔ. 22 Ngɛ wɛɛdɛ́ɛ́zɩ kʊjɔ́ɔ́nɩ rɩ́ŋa nɩ́bááwʊ tɩɖɛ́ɛ, bɩka ɩmʊ́ ɩwalɩ́ ɖɩdáarɛ lé boozúu nɛ́ iɖóo.
Yaakúbu na Ɩsɔ́ɔ baalʊ́
23 Nuvoowú kɩḿ kɩdaá gɛ waagʊrʊ́ ɩkpɔ́ɔ ɩdɛ́ɛ aláa lɛ́ɛ́nɩ́ na bɛdɛ́ɛ yomáa lɛ́ɛ́nɩ́, na ɩdɛ́ɛ bíya fuú na naárʊ iboná wɛ bɛtɛ́sɩ buwá bánÿaá kɛ sɩsɩ Yabɔ́ɔkɩ nɛ́ kɛdɛ́ɛ lɩ́m tɔɖɔ́ɔ ɖɩdáarɛ; 24 ɩtɛsɩná ɖʊɖɔ wenbí bɩrɩ́ŋa ɩwɛná bɩ nɛ́. 25 Ngɛ ɩmʊ́ waawalɩ́ iriké. Ngɛ nuvoowú kɩḿ kɩdaá, ɩrʊ́ naárʊ wɔɔgɔ́nɩ ɩ́na yɩ balʊ́ hálɩ asʊbáa. 26 Bɩdɛ́ɛ ɩrʊ́ waana sɩsɩ ɩ́dánbɩɩzɩ ɩká Yaakúbu nɛ́, ngɛ waamá ɩdɩnɔɔ́-rɔ tɩnɔɔ́ ɩcáŋ kabʊʊ́dɩ. 27 Ngɛ bɩdɛ́ɛ ɩrʊ́ wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Bɛɛ́ɛ! Tɛ́ɛ́wʊ wénvém kʊ bɩlɛ́, yele ma mɛɖɛ́ɛ.» Ngɛ Yaakúbu woobúsi yɩ sɩsɩ: «A ńdáɖʊ́ ma alɩbáráka, mɛ́vɛ́yɩ́ ménÿelíi nya nɖɛ́ɛ.» 28 Ngɛ ɩlɛ́ wɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Bánÿaá nya sɩsɩ wé.» Ngɛ ɩmʊ́ sɩsɩ: «Yaakúbu». 29 Ngɛ sɩsɩ: «Tɔ́ɔ, bádándayaa nya ɩsɩ Yaakúbu; amá, sɩ bayáa nya gɛ sɩsɩ Israyɛ́ɛlɩ†, káma, nyána Ɩsɔ́ɔ na ɩráa mɩ́ɩ́lʊ́, ngɛ nyééɖí.» 30 Ńna gɛ Yaakúbu wɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «La suúru nvééri ma nyáyɩ́ɖɛ.» Ngɛ ɩmʊ́ sɩsɩ: «Ngbetíi-rɔ gɛ nyɔ́nbɔɔzɩ́ máyɩ́ɖɛ.» Ngɛ waaɖʊ yɩ alɩbáráka ńna.
31 Ńnaamʊ́ gɛ Yaakúbu waava ɖɩdáarɛ ɖɩḿ yɩ́ɖɛ sɩsɩ Peniyɛ́ɛlɩ, wenbí nɛ́, wɔɔdɔ́ gɛ sɩsɩ: «Mááná Ɩsɔ́ɔ ɩzá na ɩzá, bɩka méweezuú talɩ́ɩ.» 32 Wɩ́sɩ sɩ sɩlɩ́ɩ nɛ́, wɛ́ńgɛvɛlɩ́ Peniyɛ́ɛlɩ, bɩka wánganʊŋ́ tɩnɔɔ́-rɔ. 33 Bɩlɛ́ bʊrɔɔzɩ́ gɛ hálɩ na sinje Israyɛ́ɛlɩ bíya tɔ́ndɔtɔwʊ́ tɩnɔɔ́ fóle sɔ́m. Káma, Yaakúbu-dɛ́ɛ tɩnɔɔ́ fóle ɖɩḿ ɖɩɖɩdáarɛ gɛ Ɩsɔ́ɔ waamá.
* 32:3 Mahanayíim: Bugutoluú sɩsɩ ɖaaduuziɖé. † 32:29 Israyɛ́ɛlɩ: Bugutoluú sɩsɩ: ɩ́na Ɩsɔ́ɔ baalʊ́.