50
Yaakúbu-dɛ́ɛ lííya-dɛ́ɛ tɔ́m
1 Yaakúbu waazɩ́ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ ibiyaalʊ́ Ísifu wɛɛjɛ́ ɩsála ɩrɔɔzɩ́ ikpíriki yɩ na nzʊlʊ́m. 2 Ngɛ wɔɔdɔ́ ɩdɛ́ɛ lákʊ́tawá sɩsɩ bákpɩɩrɩ ɩjaa Israyɛ́ɛlɩ basaárɩ yɩ faadɩ́nɩ kʊ́wɩlɩsɩ́tɩ*; ngɛ bɛlɛ́ baazaárɩ yɩ. 3 Wɛ́ nɛɛ́lɛ (40) gɛ baagbɩɩrɩ ná ɩdɔnʊʊ́ ńŋɩnáa bɩɩbɔ́ɔ́zɩ nɛ́. Ngɛ Mɩ́sɩra ńba wɔɔjɔ́ɔ Yaakúbu-dɛ́ɛ lííya wɛ́ niídoozo na saaláa (70).
4 Lííya wɛɛdɛ́ nɛ́, ngɛ Ísifu wɔɔdɔ́ Farawʊ́na-dɛ́ɛ awóronbíya sɩsɩ: «A mɩ́zɔɔlɛ́ɛ ma, ɩlá suúru ibó ifééri wúro Farawʊ́na wentí sɩ mevééri mɩ́ɩ nɛ́. 5 “Naanɩ́ majaa ɩsɩ́ nɛ́, weeyéle mamʊná sɩsɩ a ɩmʊ́ waazɩ́, móbóná ɩmʊ́ Kanáanɩ laadɔ́ɔ-daá bɔɔlááwʊ waagbɩ́ɩ́rɩ kɩ ɩsɩ́ɩ ɩdɩ nɛ́ megébi yɩ kɩdaá. Bɩlɛ́ nɛ́, ɩ́fá ma nɩ́bááwʊ mobó megébi yɩ lɛlɛɛɖɔ́ na magábɩsɩ.”»
6 Boobó befééri Farawʊ́na nɛ́, ngɛ ɩlɛ́ weedísi sɩsɩ íbo ikébi ɩjaa ńŋɩnáa wenbí wooɖuuná yɩ bɩ ɩsɩ́ɩ nɛ́. 7 Ngɛ Ísifu waagʊrʊ́ ɩkpɔ́ɔ nɩ́bááwʊ ɩɖɛ́ɛ ɩjaa bím. Sɩ ɩɖɛ́ɛ nɛ́, Farawʊ́na-dɛ́ɛ awóronbíya na ɩdɛ́ɛ ɖaána-daá kʊ́bɔnáa na Mɩ́sɩra tɛ́ɛ́dɩ-daá kʊ́bɔnáa, 8 na ɩmʊ́ Ísifu ɩdɛ́ɛ ɖaána-daá ńba rɩ́ŋa na igoobíya kʊ́bɔnáa na ɩjaagoobíya-daá ńba nɔɔ́-nɔɔ́ waalaazɩ ná yɩ. Wenbá bɩɩga wɛ Goséníi tɛ́ɛ́dɩ-daá bodobó nɛ́, a bɩdɛkɛ́ɛ bíya, asée fʊ́ńdɩ kpɩná. 9 Bɛdɛ́ɛ boɖé ɖɩḿ ɖɩdaá, awéńja tuuríni na awéńja gɛ bɛɛɖɛɛná. Ngɛ zamɔ́ɔ waabá kɩɖɔ́ɔ.
10 Baajʊʊná Yɔrɔdáanɩ buwá nɛ́, Atáadɩ kíɖíídi ɖaamasɩɖɛ́ gɛ bɔɔjɔ́ɔ wɛ́ lʊbɛ babá bewíi lííya kalá yíni bɔtɔ́ɔ́zɩ ɩsɩɖʊ́-rɔ. 11 Kanáanɩ ńba bɔwɛ lɔwʊtáá ńna nɛ́, baana baalá lííya nɛ́, ngɛ bɔɔdɔ́ sɩsɩ: «Lííya kana kaabá kɛgɛ́ɛ Mɩ́sɩra lííya kʊ́bɔńga gɛ.» Bʊrɔɔzɩ́ gɛ baava Yɔrɔdáanɩ buwá ɖɩdáarɛ ɖɩḿ yɩ́ɖɛ sɩsɩ Abɛ́ɛlɩ-Mɩsɩrayím; bugutoluú sɩ bɩlɩ́ɩ gɛ sɩsɩ «Mɩ́sɩra lííya». 12 Bɩlɛ́ gɛ Yaakúbu biyaalɩnáa waalá wenbí bajaa waavʊ́ńdɔḿ wɛ nɛ́. 13 Bɔɔgbɔ́ɔ yɩ boboná Kanáanɩ laadɔ́ɔ-daá Makpéela fɔɔ́ kajʊ́ʊ́na Mamɩrée Ibrahím waamʊ kɛ Hitíi ńnɩ́-jɔ́ wénbím ɩdɛ́ɛ ɩráa nɛ́ kɛdɛ́ɛ bɔɔlááwʊ-daá bekébi.
14 Ísifu weebí ɩjaa bɩtɛ́ nɛ́, ngɛ ɩ́na igoobíya na wenbá barɩ́ŋa kpátáá baaláázɩ wɛ nɛ́, bɔɔlɔ́ɔ bakábɩsɩ Mɩ́sɩra.
Wenbí bɩɩlá Yaakúbu sɩ́m wɔ́rɔ́ nɛ́
15 Ísifu igoobíya waana sɩsɩ bajaa waazɩ́ nɛ́, ngɛ sɩsɩ: «Ɖájaa waazɩ́ ɖɔ́ nɛ́, a lɛlɛɛɖɔ́ gɛ Ísifu wɛɛyɛɛná ɖáa baaná sɩsɩ ɩmʊ́ wɛ́nvɛrɩ́ɩ ɖáa wenbí bɩrɩ́ŋa ɖáálá yɩ nɛ́, nŋɩ́nɩ́ gɛ sɩ ɖɩlá.» 16 Ńna gɛ beedíri bekéveeri yɩ sɩsɩ: «Naanɩ́ njaa ɩsɩ́ nɛ́, nɔɔ́ wenká waadásɩ kɛ nɛ́ nɖɔ́: 17 Wɔɔdɔ́ gɛ sɩsɩ: “Ivééri ma Ísifu sɩsɩ ɩ́nɩɩ ɩɖawaalɩnáa kʊnyɔḿ, bɩka ɩcɛ́ wɛ taalɩ́ kidaavéénúu wenkí baalá yɩ nɛ́; na wenbí bɩrɩ́ŋa baalá yɩ bɩdakazɔ́ɔ nɛ́.” Bɩlɛ́ nɛ́, la suúru njɛ́ ɖáa, ɖɔ́ɔ́ wenbá ɖána njaa ɖɛ́nzɛɛ́ Ɩsɔ́ɔ kʊ́ɖʊḿ nɛ́.»
Ísifu waanɩ́ɩ tɔ́m tɩna nɛ́, ngɛ waabáázɩ wíídi.
18 Ngɛ igoobíya bɛḿ badɩtɩŋa bɔɔgɔ́nɩ bɛcɛ́ basála waazá-daá sɩsɩ: «Ɖáábɩ́sɩ nyɛ́dɛ́ɛ yomáa.» 19 Amá, Ísifu sɩ ibúsi wentí nɛ́ gɛ sɩsɩ: «Bɩ́kalá mɩ́ɩ nɩdáárɛ; mɛ́dɛkɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ. 20 Mɩ́ɩ́zɔ́ɔ́lɩ sɩ ɩlá ma kidaavééníti, amá, Ɩsɔ́ɔ wɔɔgbɔ́ɔ tɩ ɩbɩsɩná kazɔ́ɔ ńbɩ. Ɩráa ɖabata weezíni gɛ wɔɔzɔ́ɔ́lɩ sɩ ɩlɛ́ɛ; bɩnáábɩ́lɛ́ sinje mɩ́nnáa ɖɔ́. 21 Bɩlɛ́ nɛ́, nabʊ́rʊ ɩ́kalá mɩ́ɩ nɩdáárɛ; mɛ́nbɛɛŋ́ mɩ́na mɩ́dɛ́ɛ zamɔ́ɔ mɩ́rɔ́.» Ísifu-dɛ́ɛ ŋmatɩrɛ ɖɩna ɖɩɩvɛ́ɛ́zɩ igoobíya wenbé.
22 Tɔ́ɔ, wenbí Ísifu na ɩjaa na ɩdɛ́ɛ ńba bɔɔjɔɔná bɩ Mɩ́sɩra laadɔ́ɔ-daá nɛ́ nbɩlɛ́. Ísifu wɔɔjɔ́ɔ nɛ́, ɩwɛná bɩ́ɩ́zɩ nɩɩ́nʊ́wá na saaláa (110). 23 Waana Efɩrayíim bíya-bíya igúti bebíya, ɩna Manasée biyaalʊ́ Makíiri hálɩ ɩɖɔ́kɩ ɩlɛ́ ibíya. 24 Naanɩ́ Ísifu ɩsɩ́ nɛ́, wɔɔdɔ́ igoobíya gɛ sɩsɩ: «Mɔ́jɔɔ́ɔ ɖɔ́ nɛ́, mánzɩ́m; amá, mányɩ sɩsɩ Ɩsɔ́ɔ wánzɩnáa mɩ́ɩ ɩlɩ́ɩ Mɩ́sɩra laadɔ́ɔ-daá cé ibó tɛ́ɛ́dɩ wentí waavʊ́ńɖúu ɩsɩ́ɩ Ibrahím, Ɩsaáka na Yaakúbu nɛ́ tɩdaá. 25 Bɩlɛ́ nɛ́, mɩ́ɩ Israyɛ́ɛlɩ bíya, iɖuuná sɩsɩ a Ɩsɔ́ɔ waazɩná mɩ́ɩ bɩlɛ́, mɩ́ngbɛdɩ́na mɛ́dɛ́ɛ mʊwá ɩɖɛɛná.» 26 Ísifu wooyuú bɩ́ɩ́zɩ nɩɩ́nʊ́wá na saaláa (110) ngɛ waazɩ́. Waazɩ́ nɛ́, ngɛ baazaárɩ ɩdɔnʊʊ́ faadɩ́nɩ kʊ́wɩlɩsɩ́tɩ. Bɩɩdɛ́ nɛ́, ngɛ bɛɛzɛlɩ́ yɩ boboná baɖʊ aɖákaá-daá basɩ́ɩ Mɩ́sɩra ńna.
* 50:2 faadɩ́nɩ kʊ́wɩlɩsɩ́tɩ: Bánzaárɩ tɩ ɩsɩɖʊ́ gɛ na ɩ́kɔlɔ́ɔ́dɩ bɩka ɩcɔ́ɔ bilééri.