11
Lazáarɩ-dɛ́ɛ sɩ́m-dɛ́ɛ tɔ́m
1 Abaalʊ́ naárʊ wɔɔjɔɔ ná, bánÿaá yɩ sɩsɩ Lazáarɩ; ngɛ wɔɔgɔ́nɩ wánnyaadɩ́. Marɩyáma na igoobú Maárɩtɩ bɛdɛ́ɛ tɛɛbiiyá bánÿaá kɛ sɩsɩ Betáániya nɛ́ kadaá gɛ ɩwɛ. 2 Marɩyáma ɩmʊ́ waabɩrɩ ná tulaarɩ́ Yeésu nʊvɔ́-rɔ, ɩfɩɩzɩná yɛ na ɩnyɔ́ɔ́zɩ bɩlɛ́; igoobú gɛ Lazáarɩ kʊdɔndʊ́ʊ. 3 Lazáarɩ igoobíya aláa bɛḿ beedíri bekéveeri Yeésu sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, nɖɔndɩ wánnyaadɩ́.» 4 Yeésu waanɩ́ɩ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ wɔɔdɔ́ sɩsɩ: «Lazáarɩ-dɛ́ɛ kʊdɔḿ ténÿelí ɩsɩ́, amá, sɩ kiyele ná na bana Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ yíko kʊ́bɔńgɩ, bɩka bɔɖɔ́ɔ́zɩ Ɩsɔ́ɔ Biyaalʊ́.»
5 Ngʊ́ Yeésu wɔɔzɔ́ɔ́lɩ Maárɩtɩ na igoobú alʊ́ na Lazáarɩ bɛdɛ́ɛ tɔ́m gɛ. 6 Amá, na bɩrɩ́ŋa waanɩ́ɩ sɩsɩ Lazáarɩ wánnyaadɩ́ nɛ́, waadásɩ ɩcɔ́ɔ wɛ́-bíya nɔɔ́lɛ lénlé ɩwɛ nɛ́. 7 Bʊwɔ́rɔ́ nɛ́, ngɛ wɔɔdɔ́ ɩwanbaaráa sɩsɩ: «Ɖɩ́bɩsɩ Yudée.» 8 Ńna gɛ ɩwanbaaráa woobúsi yɩ sɩsɩ: «Kʊ́bɔnɩ́, keɖee wɔ́rɔ́ kɩna gɛ Yahúúɖuwá waajáa sɩ bɔkɔ́yɔ́ɔ nya bɔ́ nzɩ́; ngɛ nyóngutí nbɩ́sɩ ńna ɖʊɖɔ?» 9 Ngɛ woobúsi wɛ sɩsɩ: «Kpɔɔ tɛ́ɛrɛ́ hálɩ kikóyú bɩdɛkɛ́ɛ kéréfu fuú na natɩ́lɛ wɛná? A ɩrʊ́ wánnʊŋ́ wɩ́sɩ-daá, ídonduúli nabʊ́rʊ, káma, ɖúúlínya kɩna kɩdɛ́ɛ ɖɛnyɛm wánnáa yɩ. 10 Amá, a ɩrʊ́ wánnʊŋ́ temenuú*-daá, bínduúli yɩ, káma, ɩvɛ́yɩ́na ɖɛnyɛm.» 11 Ngɛ Yeésu waadásɩ ɩtɔ́ wɛ sɩsɩ: «Ɖɔ́ɖɔndɩ Lazáarɩ wooɖóo, mɛ́nɖɛɛ́ megéveezi yɩ.» 12 Ńna gɛ ɩwanbaaráa woobúsi yɩ sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, a wónɖóm, bɩlɛ́ nɛ́, wánwaá.» 13 Ngʊ́ Yeésu wɔɔzɔ́ɔ́lɩ sɩ ifééri wɛ sɩsɩ Lazáarɩ waazɩ́ gɛ, amá, bɛḿ bɔjɔɔ́ɔ gɛ sɩsɩ ɖóm tɩtɩŋa-dɛ́ɛ tɔ́m gɛ wánŋmatɩ́. 14 Bɩnáábɩ́lɛ́ Yeésu waaŋmátɩ ɩyáázɩ wɛ sɩsɩ: «Lazáarɩ waazɩ́. 15 Bɩjɔɔ́ɔ ma niíni sɩsɩ mɛ́gɛ́vɛ́yɩ́ ńna, bɩlɛ́ sɩ biyéle ná ɩfa ma toovonúm. Amá, ɩgʊrʊ́ ɖɩɖɛ́ɛ ɩjɔ́.» 16 Tomáa weení bándayaá yɩ ɖʊɖɔ sɩsɩ Sika nɛ́, wɔɔdɔ́ wanbaaráa baaganáa sɩsɩ: «Ɖɔ́ɔ́ ɖʊɖɔ ɖíbo na ɖána Kʊ́bɔnɩ́ ɖɩkázɩ.»
Yeésu kɛ́ɛ na ɩsɩɖáa-daá fém na weezuú
17 Yeésu waadála Betáániya nɛ́, waanɩ́ɩ sɩsɩ beebí Lazáarɩ nɛ́, bɩ́ńláḿ wɛ́ nánásá nbɩlɛ́. 18 Betáániya fɛ́yɩ́ bolíni na Yerusalɛ́ɛm, kilomɛ́ɛ́tawá natúdoozo bɩlɛ́ wɛná bɔlɔwʊtáá. 19 Biiyéle Yahúúɖuwá ɖabata wáńgálɩɩ bɔkɔ́nɩ Maárɩtɩ na Marɩyáma bɔjɔ́ sɩ bɛsɛ́ɛ wɛ bána ɖɩdáarɛ bogoobú-dɛ́ɛ sɩ́m-rɔɔzɩ́. 20 Maárɩtɩ waanɩ́ɩ sɩsɩ Yeésu kɛgɛrɛŋɛ nɛ́, ngɛ waalɩ́ɩ ibó ɩkázɩŋ yɩ. Amá, Marɩyáma ɩlɛ́ waawalɩ́ ɩjɔɔ́ɔ ɖaána. 21 Ngɛ Maárɩtɩ wɔɔdɔ́ Yeésu sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, a ɖoo sɩsɩ nyáfʊ́nwɛ cé, mogoobú ɩ́tasɩ́.» 22 Amá, mányɩ sɩsɩ báa lɛlɛɛɖɔ́, wenbí bɩrɩ́ŋa sɩ nbɔ́ɔ́zɩ Ɩsɔ́ɔ nɛ́, ɩlɛ́ wánváa nya. 23 Ńna gɛ Yeésu wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Ngoobú wénvém.» 24 Ngɛ Maárɩtɩ sɩsɩ: «Ɩɩ́n mányɩ bɩlɛ́ sɩsɩ wɔ́ngɔnɩ́ ikéve kɛdɛɛzɩya wɩ́rɛ wenɖé ɩsɩɖáa sɩ bekéve nɛ́.» 25 Ngɛ Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «Mɔ́ɔ́ gɛ ɩsɩɖáa-daá fém na weezuú. Weení waava ma toovonúm nɛ́, báa ɖoo waazɩ́, wɔ́njɔwʊ́ʊ weezuú-daá. 26 Ngɛ weení ɩrɩ́ŋa ɩwɛ weezuú-daá ngɛ waava ma toovonúm nɛ́, ɩlɛ́ ɩ́dánzɩḿ kɛtɛngɛrɛ. Nyáává toovonúm bɩlɛ́?» 27 Ngɛ woobúsi sɩsɩ: «Ɩɩ́n Ɖádʊ́ʊ, máává toovonúm sɩsɩ nyánáábɩ́lɛ́ Lɛɛrʊ́, Ɩsɔ́ɔ Biyaalʊ́, nyɔ́ɔ́ gɛ weení sɩ ɩkɔ́nɩ ɖúúlínya-daá nɛ́.»
Yeésu wénwií Lazáarɩ-dɛ́ɛ sɩ́m
28 Maárɩtɩ waaŋmátɩ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ woobó ɩyáa igoobú ɩŋmatɩná yɩ ɖɛfɛɛ sɩsɩ: «Kʊ́bɔnɩ́ wɔɔgɔ́nɩ, wánÿaá nya.» 29 Marɩyáma waanɩ́ɩ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ waajáŋ ɩkʊrʊ́ ńna‑ńna wɛ́nɖɛɛ́ Yeésu-jɔ́. 30 Ngʊ́ Yeésu takazʊʊ tá tɛɛbiiyá-daá, ɩdɛɛzɩ gɔwɛ lénlé Maárɩtɩ waagáná yɩ nɛ́. 31 Yahúúɖuwá fʊnwɛ ɖaána-daá bána Marɩyáma, bɩka bɛ́nbɛɛlɩ́ yɩ. Baana sɩsɩ waajáŋ ɩkʊrʊ́ wánlɩɩ́ asʊ nɛ́, ngɛ baagʊrʊ́ batɩ́nɩ ɩwɔ́rɔ́, káma, bɔjɔɔ́ɔ sɩsɩ wɛ́nɖɛɛ́ bɔɔlááwʊ-jɔ́ sɩ íkewíi gɛ. 32 Sáátɩ wenkí Marɩyáma woobó ɩkádála lénlé Yeésu kɔwɛ ngɛ waajáŋ ɩna yɩ nɛ́, wɛɛjɛ́ ɩsála ɩnʊvɔ́-dɛ wɔ́ndɔ́m yɩ sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, a ɖoo sɩsɩ nyáfʊ́nwɛ cé, mogoobú ɩ́tasɩ́.» 33 Yeésu waana sɩsɩ Marɩyáma wɛ wénwií; waana ɖʊɖɔ sɩsɩ Yahúúɖuwá wenbá baagádɩ́nɩ Marɩyáma wɔ́rɔ́ nɛ́ ɖʊɖɔ wɛ bénwií. Ńna gɛ ɩdɔnʊʊ́ waazʊ́ʊ kaanɩŋá, ngɛ ɩlaakáarɩ waagʊrʊ́. 34 Ngɛ wɔɔbɔ́ɔ́zɩ wɛ sɩsɩ: «Lé gɛ mɩ́ɩ́vɩ́ɩ́zɩ yɩ?» Bɛlɛ́ boobúsi yɩ sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, kɔnɩ na ngáná.» 35 Ngɛ Yeésu waabáázɩ wíídi. 36 Ńna gɛ Yahúúɖuwá sɩsɩ: «Ɩbɛ́ɛ, wɔɔzɔ́ɔ́lɩ yɩ páá yoo!» 37 Amá, badaá nɛbɛ́rɛ sɩsɩ: «Ɩmʊ́ weení waawáázɩ njɛm nɛ́, ɩ́dánbɩɩzɩ iyéle Lazáarɩ ɩcɔ́ɔ bɩlɛ́ ɩ́dánzɩḿ?»
Yeésu weevéézi ɩsɩɖʊ́ Lazáarɩ
38 Yeésu tɔnʊʊ́ waadásɩ bɩsʊ́ʊ kaanɩŋá, ngɛ woobó bɔɔlááwʊ-jɔ́. Bɔɔlááwʊ kɩḿ nɛ́, bʊ́tangbalʊʊ́-daá gɛ baabáa kɩ, bɩka bʊ́ʊ́rɛ kʊ́bɔńɖɛ neɖére fóo kɩnɔɔ́-rɔ. 39 Ngɛ Yeésu sɩsɩ: «Ivulú bʊ́ʊ́rɛ.» Ńna gɛ ɩsɩɖʊ́ igoobú Maárɩtɩ wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, ńŋɩnáa ɖɔ́ wáńbáazɩ fɔwʊ́ʊ yoo, káma, wɛ́ nánásá nɖɔ́ beebí yɩ nɛ́.» 40 Amá, Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «Médefééri nya sɩsɩ a nyáává toovonúm, nyánnáa Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ yíko?» 41 Ńna gɛ boovulú bʊ́ʊ́rɛ bɔɔlááwʊ nɔɔ́-rɔ. Ngɛ Yeésu waagbáázɩ waazá ɩsɔ́ɔ́dáá ɩtɔ́ sɩsɩ: «Majaa, mɛ́nzɛɛ́ nya kɩzɛɛwʊ, káma, nyáánɩ́ɩ́ná ma. 42 Mávʊ́nnyɩ sɩsɩ nyánnɩɩnáa ma gɛ báa ngbeére. Amá, zamɔ́ɔ kɩmɩláa na ma nɛ́ kɩrɔ gɛ mááŋmátɩ, na kiyuú kɩfa toovonúm sɩsɩ nyéegédiri ma.» 43 Waaŋmátɩ bɩlɛ́ bɩtɛ́ nɛ́, ngɛ woogóo bɩcáárɩ sɩsɩ: «Lazáarɩ, kalɩɩ!» 44 Ngɛ ɩsɩɖʊ́ waagálɩɩ; bɩka kásáŋá fɔɔlásɩ fɔ́kɛ́ɛ ná ɩnʊ́ʊ́zɩ na ɩnʊvɔ́, bɩka kɩdɛ́ɛ fɔɔlɔɔ́ nɛkɛ́rɛ fóo waazá-daá. Ngɛ Yeésu wɔɔdɔ́ wɛ sɩsɩ: «Ibóɖi yɩ bɩka iyéle yɩ ɩɖɛ́ɛ.»
Yahúúɖuwá-dɛ́ɛ kʊ́bɔnáa wánjáádɩ sɩ bakʊ Yeésu
(Ɩbɛ́ɛ́ŋ Mat 26.1-5; Mrk 14.1-2; Lúk 22.1-2 ɖʊɖɔ)
45 Yahúúɖuwá wenbá bɔɔgɔ́nɩ Marɩyáma-jɔ́ nɛ́, badaá ɖabata waana wenbí Yeésu waalá nɛ́, baava yɩ toovonúm. 46 Amá, badaá nɛbɛ́rɛ wɛɛɖɛ́ɛ bɔmɔɔná Faríizi ńba batɩ́ wenbí Yeésu waalá nɛ́ befééri wɛ. 47 Ngɛ Ɩsɔ́ɔ sarásɩ lanɖáa kʊ́bɔnáa na Faríizi ńba woodúúzi Yahúúɖuwá-dɛ́ɛ tɔmvʊʊráa kʊ́bɔnáa bɔtɔ́ sɩsɩ: «Ɩrʊ́ ceení wɛ wánlám maamááciwá; bɩlɛ́ nɛ́ nŋɩ́nɩ́ gɛ ɖánlám ɖɔ́. 48 A ɖééyéle yɩ ɩbamáa bɩlɛ́, ɩráa rɩ́ŋa sɩ bafa yɩ toovonúm gɛ, bɩka Róóma ńba ɩkɔ́nɩ bonúúdi ɖɛ́dɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga na ɖɛ́dɛ́ɛ laadɔ́ɔ.» 49 Ńna gɛ badaá kʊ́ɖʊḿ weení bánÿaá yɩ sɩsɩ Kayífu bɩka ɩgɛ́ɛ na kʊ Ɩsɔ́ɔ sarásɩ lanɖáa rɩ́ŋa-dɛ́ɛ kʊ́bɔnɩ́ bɩ́nɩ ɩmʊ́ nɛ́, wɔɔdɔ́ wɛ sɩsɩ: «Mɩ́dánnɩɩ natɩ́rɩ bɩdaá gɛ, 50 bɩka mɩ́ɩ́sɩ sɩsɩ bɩgɛ́ɛ mɩ́gazɔ́ɔ sɩsɩ ɩrʊ́ kʊ́ɖʊḿ ɩ́sɩ zamɔ́ɔ-dɛ́ɛ sɩ́m, na laadɔ́ɔ rɩ́ŋa íkonúúdi?» 51 Ngʊ́ wentí wánŋmatɩ́ tɩ nɛ́ talɩɩná ɩjɔ́. Káma, bɩ́nɩ ɩmʊ́ nɛ́, ɩmʊ́ gɛ Ɩsɔ́ɔ sarásɩ lanɖáa rɩ́ŋa-dɛ́ɛ kʊ́bɔnɩ́ nɛ́, biiyéle wánŋmatɩnáa Ɩsɔ́ɔ nɔɔ́ sɩsɩ zamɔ́ɔ-rɔ gɛ Yeésu sɩ ɩkɔ́nɩ ɩsɩ́. 52 Bɩdɛkɛ́ɛ zamɔ́ɔ kɩḿ kiriké kɩrɔ gɛ sɩ ɩsɩ́, amá, na itúúzi Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ bíya rɩ́ŋa baaya ɖamá nɛ́ babɩ́sɩ ɩrʊ́ kʊ́ɖʊḿ ɖʊɖɔ-rɔ gɛ.
53 Kpɔɔná bɩdɛ́ɛ wɩ́rɛ ɖɩḿ gɛ Yahúúɖuwá-dɛ́ɛ nɩ́baadɛɛráa waazɩ́ɩ́zɩ sɩsɩ bángʊ́ʊ Yeésu. 54 Ngɛ Yeésu ɩlɛ́ weeyéle sʊʊ́ na lɩɩ́ zamɔ́ɔ-daá Yahúúɖuwá lɔwʊtáá. Waalɩ́ɩ ibó laadɔ́ɔ kajʊ́ʊ́na tɛɛwʊ́lɔ́ɔ́ nɛ́ kɛdɛ́ɛ tɛ́ɛ́dɩ bánÿaá tɩ sɩsɩ Efɩrayíim nɛ́ kadaá ɩcɔ́ɔ ńna ɩ́na ɩwanbaaráa.
55 Fɛlɛ nɖɛ́ɛ-dɛ́ɛ jíńgáárɩ́ waajʊ́ʊ; ngɛ ɩráa ɖabata wángalɩɩ́ bɛdɛ́ɛ fáráńdɩ́wá-daá bángagbáa Yerusalɛ́ɛm sɩ balá badɩ ɖacɩrɩ‑cɩrɩ naanɩ́ jíńgáárɩ́ kɩḿ kɩtála. 56 Bɔwɛ bánjáádɩ Yeésu bɩka bɔ́nbɔɔzɩ́ ɖamá Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga-daá sɩsɩ: «Mɩ́nmaazɩ́ sɩsɩ wé. Wɔ́ngɔnɩ́ jíńgáárɩ́ yáá ɩ́dɔngɔnɩ́.» 57 Ɩsɔ́ɔ sarásɩ lanɖáa kʊ́bɔnáa na Faríizi ńba waazɩ́ɩ́zɩ sɩsɩ a weení ɩnyɩ lénlé Yeésu wɛ nɛ́, ɩ́kɔnɩ ifééri, na bobó bakágbá yɩ.
* 11:10 temenuú: Temenuú-dɛ́ɛ tɔ́m bánŋmatɩ́ cé nɛ́, tɛkɛ́ɛ nuvoowú-dɛ́ɛ temenuú-dɛ́ɛ tɔ́m riké, amá, temenuú Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ nɩ́bááwʊ-daá-dɛ́ɛ tɔ́m ɖʊɖɔ gɛ bánŋmatɩ́.