10
Yeésu-dɛ́ɛ waázu alʊ́ ɖɔwʊ́ʊ-dɛ́ɛ tɔ́m-rɔ
(Ɩbɛ́ɛ́ŋ Mat 19.1-12 na Lúk 16.18 ɖʊɖɔ)
1 Yeésu waalɩ́ɩ ńna nɛ́, wɛɛɖɛ́ɛ Yudée laadɔ́ɔ-daá, na Yɔrɔdáanɩ buwá-dɛ́ɛ fúu lí ńgɩ-rɔ. Zamɔ́ɔ kʊ́bɔńgɩ wɔɔdɔ́kɔnɩ́ kitúúzi ɩjɔ́ ngɛ ńŋɩnáa bɩgɛ́ɛ ɩdɛ́ɛ ɖɔ́ɔ́ná nɛ́, waadábaazɩ wɛ wɩlɩ́ɩ. 2 Ńna gɛ Faríizi ńba woogóduu ɩjɔ́ sɩ bayɩ́ yɩ kɔdɔká, ngɛ bɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Bɩɩva nɩ́bááwʊ sɩsɩ ɩrʊ́ ɩ́ɖɔɔ ɩɖɛɛlʊ́?» 3 Ngɛ Yeésu ɖʊɖɔ wɔɔbɔ́ɔ́zɩ wɛ sɩsɩ: «Sɩsɩ wé gɛ Múúsá waazɩ́ɩ́zɩ mɩ́ɩ Mará-daá.» 4 Faríizi ńba woobúsi yɩ sɩsɩ: «Múúsá waazɩ́ɩ́zɩ sɩsɩ a ɩrʊ́ sɩ ikízi ɩɖɛɛlʊ́, ícele yɩ wasɩ́ɩ́ka kɩ́nwɩlɩ́ɩ sɩsɩ weegízi yɩ nɛ́.» 5 Ngɛ Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Mɩ́dɛ́ɛ wenbi-ɖóni-rɔ gɛ Múúsá waazɩ́ɩ mɩ́ɩ bɩdɛ́ɛ Mará. 6 Amá, bɩgabaazɩya Ɩsɔ́ɔ waalá ɖúúlínya nɛ́, “waalá wɛ gɛ alʊ́ na abaalʊ́.” 7 “Bʊrɔɔzɩ́ gɛ abaalʊ́ wánlɩɩ́ ɩgɔɔ na ɩjaa bɔjɔ́ ibó ɩkpɔ́ɔ alʊ́ boyóózi bɔcɔ́ɔ 8 babɩ́sɩ tɔnʊʊ́ kʊ́ɖʊmʊ́ʊ.” Ńna nɛ́, bodokúti bɛgɛ́ɛ nɔɔ́lɛ, amá, tɔnʊʊ́ kʊ́ɖʊmʊ́ʊ. 9 Bɩlɛ́ nɛ́, ɩrʊ́ ɩ́katara wenbí Ɩsɔ́ɔ waadá nɛ́.» 10 Baagábɩ́sɩ ɖaána nɛ́, ngɛ Yeésu wanbaaráa waadábaazɩ yɩ tɔ́m tɩḿ bɔɔzɩ́. 11 Ngɛ woobúsi wɛ sɩsɩ: «A naárʊ wɔɔɖɔ́ɔ ɩɖɛɛlʊ́ ngɛ wɔɔgbɔ́ɔ alʊ́ kɩ́falʊ́, waalɩ́ɩ kaɖaa ńnɩ́ wɔ́rɔ́ nbɩlɛ́. 12 Bɩlɛ́ ɖʊɖɔ gɛ a alʊ́ weegízi ɩwaalʊ́ ibó ɩsáa abaalʊ́ kɩ́falʊ́, waalɩ́ɩ ɩwaalʊ́ wɔ́rɔ́.»
Yeésu waazʊ́lʊ bíya kúmuúsi-rɔ
(Ɩbɛ́ɛ́ŋ Mat 19.13-15 na Lúk 18.15-17 ɖʊɖɔ)
13 Bɩlɛ́ bʊwɔ́rɔ́ gɛ ɩráa wɔɔgɔná Yeésu bíya sɩsɩ ɩ́tɩnɩ ɩnʊ́ʊ́zɩ bɔrɔ ɩsʊ́lʊ bɔrɔɔzɩ́; amá, Yeésu-dɛ́ɛ wanbaaráa wooyooná wɛ. 14 Yeésu waana bɩlɛ́ nɛ́, wɛɛyɛ́ɛ baaná, ngɛ wɔɔdɔ́ ɩwanbaaráa sɩsɩ: «Iyéle bíya ɩkɔ́nɩ mɔ́jɔ́, ɩ́kɔtɔ wɛ nɩ́bááwʊ, káma, wenbá baalɩ́ɩ wɛ nɛ́ badɩɩná Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ kowúrɔ́ɔ. 15 Ménveerím mɩ́ɩ toovonúm sɩsɩ weení ɩdamʊ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ kowúrɔ́ɔ ńŋɩnáa bú nɛ́ tánzʊʊ kadaá kɛtɛngɛrɛ.» 16 Bɩlɛ́ bʊwɔ́rɔ́ gɛ weegbíríki bíya, bɩka wándɩnɩ́ wɛ nʊ́ʊ́zɩ wánzʊlʊ́ʊ bɔrɔ.
Ɩrʊ́ liideé-dʊ́ʊ-dɛ́ɛ tɔ́m
(Ɩbɛ́ɛ́ŋ Mat 19.16-30 na Lúk 18.18-30 ɖʊɖɔ)
17 Sáátɩ wenkí Yeésu wɔɔgbɔ́ɔ nɩ́bááwʊ wɛ́nɖɛɛ́ nɛ́, ngɛ abaalʊ́ naárʊ wɔɔgɔ́nɩ na sewɔ́ɔ ití isóm ɩnʊvɔ́-jɔ́ wɔ́nbɔɔzɩ́ yɩ sɩsɩ: «Kʊ́bɔnɩ́ kazɔ́ɔ ńnɩ́, we gɛ bɩ́nbɔɔzɩ́ sɩsɩ mála na moyuú weezuú kɩ́dɛ́ndɛŋ́ nɛ́.» 18 Ngɛ Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «We-rɔ gɛ nyánÿaá ma kazɔ́ɔ ńnɩ́. Naárʊ fɛ́yɩ́ ɩgɛ́ɛ kazɔ́ɔ ńnɩ́ a bɩdɛkɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ riké. 19 Nyányɩ wenbíwá Mará waazɩ́ɩ́zɩ nɛ́; tɩlɛ́ gɛ sɩsɩ: “Ńdángʊ́ʊ ɩrʊ́, ńdánlɩɩ nɖɛɛlʊ́ wɔ́rɔ́, ńdánŋmɩɩlɩ, ńdánlɩzɩ́ seríya tɩtɛ ńgɩ, ndónduuli naárʊ, ɖʊ ngɔɔ na njaa gírímá.”» 20 Ńna gɛ abaalʊ́ ɩmʊ́ woobúsi sɩsɩ: «Kʊ́bɔnɩ́, ɖoo mɛ́dɛ́ɛ afobire-daá gɛ mánlám bɩlɛ́ ɩmʊ́ bɩrɩ́ŋa.» 21 Ngɛ Yeésu wɛɛbɛ́ɛ́ŋ yɩ tíḿḿ, ngɛ waalá yɩ kazɔ́ɔ. Ńna gɛ wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Kʊ́ɖʊńtɩ waaga ná nya, tɩlɛ́ gɛ sɩsɩ: bo nÿá wenbí rɩ́ŋa nyɔ́wɛná nɛ́ nva kadanbʊrʊ́sɩ na ngóyuú ɖɔ́ɔ́lɛ Ɩsɔ́ɔ-jɔ́. A nyáálá bɩlɛ́ bɩtɛ́ na ngɔ́nɩ nvu ma.» 22 Amá, abaalʊ́ ceení waanɩ́ɩ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ waazʊ́ʊ kaanɩŋá ɩɖɛ́ɛ ɖɛfɛɛ, káma, ɩbá ɩgɛ́ɛ ɖɔ́ɔ́lɛ-dʊ́ʊ gɛ.
23 Yeésu wɛɛbɛ́ɛ́ŋ ɩlára ɩmɩ́lɩ nɛ́, ngɛ wɔɔdɔ́ ɩwanbaaráa sɩsɩ: «Bɩ́nlám káálɛ na ɖɔ́ɔ́lɛ-dʊ́ʊ ɩsʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ kowúrɔ́ɔ-daá!» 24 Yeésu-dɛ́ɛ tɔ́m tɩḿ tɩɩlá ɩwanbaaráa bítí, ńna gɛ waadásɩ ɩtɔ́ wɛ sɩsɩ: «Mébíya, bɩjɔɔ́ɔ káálɛ na ɩrʊ́ ɩsʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ kowúrɔ́ɔ-daá. 25 Bɩvɛ́yɩ́ raakúḿ káálɛ sɩsɩ kɩsʊʊ ná ɩjɔ́wʊ bɔyɔ́ɔ bɩtála ɖɔ́ɔ́lɛ-dʊ́ʊ ɩsʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ kowúrɔ́ɔ-daá.» 26 Bɩɩdásɩ bɩlá wanbaaráa bítí ɖabata hálɩ bɔ́nbɔɔzɩ́ ɖamá sɩsɩ: «Bɩlɛ́ nɛ́, weení wónÿuúu kʊ lɛ́ɛ́dɩ Ɩsɔ́ɔ-jɔ́ bɩlɛ́. 27 Ńna gɛ Yeésu wɛɛbɛ́ɛ́ŋ wɛ ngɛ wɔɔdɔ́ wɛ sɩsɩ: «Ɩráa-jɔ́ nɛ́, bɩjɔɔ́ɔ káálɛ; amá, Ɩsɔ́ɔ-jɔ́ nɛ́, bɩvɛ́yɩ́ káálɛ. Káma, wenbí ɩráa tánbɩɩzɩ nɛ́, bɩvɛ́yɩ́ Ɩsɔ́ɔ káálɛ.» 28 Bɩnáábɩ́lɛ́ Pétro wɔɔbɔ́ɔ́zɩ Yeésu sɩsɩ: «Tɔ́ɔ, ɖɔ́ɔ́ ɖééyéle bɩrɩ́ŋa ɖufu nya nɛ́ ní.» 29 Ngɛ Yeésu woobúsi yɩ sɩsɩ: «Ménveerím mɩ́ɩ toovonúm sɩsɩ weení ɩrɩ́ŋa weeyéle ɖɛ́ɛ́zɩ, koobíya aláa na abaaláa, kɔɔ́wʊ, caáwʊ, bíya yáá fásɩ mɔ́ɔ́ mɔ́rɔ́ɔ́zɩ́, yáá Laabáárʊ Kífeńgi-rɔ nɛ́, 30 bʊdʊ́ʊ wónÿuúu sáátɩ wenkí-daá ɖɔ́wɛ lɛlɛɛɖɔ́ nɛ́ ɖɛ́ɛ́zɩ, koobíya aláa na abaaláa, kɔɔ́wʊ, caáwʊ, bíya na fásɩ bʊrɔ nɩɩ́nʊ́wá, bɩtasɩná fúkúḿsi; bɩka ɖúúlínya kɩgɛgɛrɛŋɛ nɛ́ kɩdaá, ikóyuú weezuú kɩ́dɛ́ndɛŋ́ nɛ́. 31 Bɩlɛ́ gɛ wenbá beegbííri nɛ́, bɔ́ngɔnɩ́ bɛtɛ nɩ́bááwʊ, bɩka wenbá bɛɛdɛ nɩ́bááwʊ nɛ́ bekpííri.»
Yeésu waaŋmátɩ ɩdɛ́ɛ sɩ́m na ɩdɛ́ɛ fém-dɛ́ɛ tɔ́m toozo-dɛ́ɛ
(Ɩbɛ́ɛ́ŋ Mat 20.17-19 na Lúk 18.31-34 ɖʊɖɔ)
32 Yeésu na wenbá bovóo yɩ nɛ́, bɔɔgbɔ́ɔ nɩ́bááwʊ bángbáa Yerusalɛ́ɛm, bɩka Yeésu ɩlɛ́ ɩdɛ́ɛ wɛ nɩ́bááwʊ. Ɩwanbaaráa laakáarɩ wáńgʊ́rʊ́ bɩka nɩdáárɛ wɛná wenbá bovóo wɛ nɛ́. Ngɛ Yeésu waadáyáa ɩwanbaaráa fuú na nɔɔ́lɛ bɔkɔ́nɩ ɩjɔ́, ńna gɛ waabáázɩ wɛ feerím wenbí sɩ bɩkɔ́nɩ bɩkɔ́mɔ́ɔ́ná yɩ nɛ́. 33 Wénveerím wɛ sɩsɩ: «Iwélesi ma kazɔ́ɔ, ɖángbáa Yerusalɛ́ɛm. Bángbáa Ɩrʊ́ Biyaalʊ́ becéle sarásɩ lanɖáa kʊ́bɔnáa na Mará wɩlɩɖáa. Bángʊ́ʊ ɩdɔ́m bɔtɔ́ sɩsɩ bákʊ́ yɩ, na bɔkpɔ́ɔ yɩ becéle wenbá baasɩ Ɩsɔ́ɔ nɛ́. 34 Bɛlɛ́ bánmʊŋɛ́ yɩ, bɔtɔná yɩ ndɔɔlɩmá, bosúti yɩ agbáázá bɩka bakʊ yɩ, na wɛ́ náádoozo wɩ́rɛ nɛ́, ifé ɩlɩ́ɩ ɩsɩɖáa-daá.»
Wentí Yaakúbu na Yʊháánɩ bánzʊlʊ́ʊ Yeésu nɛ́
(Ɩbɛ́ɛ́ŋ Mat 20.20-28 ɖʊɖɔ)
35 Ńna gɛ Zebedée biyaalɩnáa lɛ́ɛ́nɩ́, Yaakúbu na Yʊháánɩ boogóduu Yeésu-jɔ́ bɔtɔ́ yɩ sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, ɖɔ́zɔɔlɛ́ɛ sɩsɩ ńla ɖáa wenbí sɩ ɖɩbɔ́ɔ́zɩ nya nɛ́.» 36 Ngɛ Yeésu sɩsɩ: «Wé gɛ mɩ́zɔɔlɛ́ɛ sɩsɩ mála mɩ́ɩ.» 37 Ngɛ boobúsi yɩ sɩsɩ: «Ɖɔ́zɔɔlɛ́ɛ sɩsɩ nyɛ́dɛ́ɛ kowúrɔ́ɔ ásícé ńgɩ-daá, nÿéle ɖádáá kʊ́ɖʊḿ ɩcɔ́ɔ nyánʊ́ʊ́nɩ kíɖiiwú-rɔ, bɩka waaganáa nyánʊ́ʊ́nɩ nɩɩbɩɩwʊ́-rɔ.» 38 Ngɛ Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Mɩ́ɩ́sɩ wenbí mɩ́nbɔɔzɩ́ nɛ́. Mɩ́nbɩɩzɩ́ ɩnyɔ́ɔ wahála kagbɔ́ɔ wenká sɩ mɔnyɔ́ɔ kɛ nɛ́? Yáá mɩ́nbɩɩzɩ́ belíri mɩ́ɩ wahála lɩ́m sɩ belíri ma nɛ́ bɩdaá.» 39 Ngɛ boobúsi yɩ sɩsɩ: «Ɩɩ́n, ɖánbɩɩzɩ́.» Ńna gɛ Yeésu wɔɔdɔ́ wɛ sɩsɩ: «Mɩ́nnyɔɔ́ wahála kagbɔ́ɔ wenká sɩ mɔnyɔ́ɔ kɛ nɛ́, bɩka belíri mɩ́ɩ wahála lɩ́m sɩ belíri ma nɛ́ bɩdaá; 40 amá, a bɩɩga weení ɩcɔ́ɔ mánʊ́ʊ́nɩ kíɖiiwú-rɔ yáá mánʊ́ʊ́nɩ nɩbɩɩwʊ́-rɔ nɛ́, bɩdɛkɛ́ɛ mɔ́ɔ́ mánváa kʊ bɩlɛ́ bɩdɛ́ɛ adá. Wenbá Majaa waagbɩ́ɩ́rɩ yɛ ɩsɩ́ɩ nɛ́ gɛ sɩ bafa yɛ.»
41 Wanbaaráa fuú baaganáa waanɩ́ɩ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ bɛɛyɛɛná Yaakúbu na Yʊháánɩ baaná. 42 Ńna gɛ Yeésu waayáa wɛ ɩtɔ́ wɛ sɩsɩ: «Mɩ́nyɩ bɩlɛ́ sɩsɩ wenbá bɛbɛɛ́na wɛ sɩsɩ yíriwá-dɛ́ɛ wúrowá nɛ́ wánnaazɩ́ bɛdɛ́ɛ ɩráa gɛ na bɛdɛ́ɛ yíko, bɩka kʊ́bɔnáa bɛlɛ́ bánwɩlɩ́ɩ wɛ bɛdɛ́ɛ ɖóni. 43 Amá, mɩ́nyɔ́ɔ́ nɛ́, bɩdɔbɔ́ɔ́zɩ bɩlɛ́ mɩ́lɔ́wʊ́táá. Amá, a bɩgɛ́ɛ sɩsɩ naárʊ sɔɔlɛ́ɛ ɩbɩ́sɩ kʊ́bɔnɩ́ mɩ́lɔ́wʊ́táá, ɩ́bɩsɩ mɩ́dɛ́ɛ bɔwʊtá-dʊ́ʊ, 44 bɩka a mɩ́dáá naárʊ sɔɔlɛ́ɛ ɩbɩ́sɩ kaɖaa ńnɩ́, ɩ́bɩsɩ mɩ́rɩ́ŋa mɩ́dɛ́ɛ yoḿ. 45 Káma, Ɩrʊ́ Biyaalʊ́ tɔkɔ́nɩ sɩsɩ balá yɩ bɔwʊtá, amá, wɔɔgɔ́nɩ gɛ sɩ ɩlá ɩráa bɔwʊtá, bɩka ɩkpɔ́ɔ iweezuú ɩfɛrɛná ɩráa tuutúúma-dɛ́ɛ kɩmɛ́rɛ na boyuú lɛ́ɛ́dɩ.»
Yeésu waawáázɩ njɛm bánÿaá yɩ Barɩtimée nɛ́
(Ɩbɛ́ɛ́ŋ Mat 20.29-34 na Lúk 18.35-43 ɖʊɖɔ)
46 Bɩlɛ́ bʊwɔ́rɔ́ gɛ Yeésu na ɩwanbaaráa bɔɔgɔ́nɩ batála Yerikóo tɛ́ɛ́dɩ-daá. Sáátɩ wenkí bɔɔgbɔ́ɔ nɩ́bááwʊ bánlɩɩ́ Yerikóo tɛ́ɛ́dɩ bána zamɔ́ɔ kʊ́bɔńgɩ nɛ́, njɛm weení bánÿaá yɩ sɩsɩ Barɩtimée, ɩjaa gɛ Timée nɛ́, wɛ ɩjɔɔ́ɔ nɩ́bááwʊ kpɔ́mɔ́ɔ́ wánlám bára. 47 Waanɩ́ɩ sɩsɩ Yeésu Nazarɛ́ɛtɩ ńnɩ́ wɛ́nɖɛɛ kʊ nɛ́, ngɛ waabáázɩ agogo sɩsɩ: «Yeésu! Wúro Ɖáwʊɖa Biyaalʊ́, nɩɩ mágʊnyɔḿ!» 48 Ngɛ zamɔ́ɔ wɔ́nɖɔwʊ́ʊ yɩ sɩsɩ ísu tɔ́m. Amá, bɩdɛ́ɛ sáátɩ gɛ ɩlɛ́ waabá wóngoó bɩ́njaarɩ́ sɩsɩ: «Yeésu! Wúro Ɖáwʊɖa Biyaalʊ́, nɩɩ mágʊnyɔḿ!» 49 Ńna gɛ Yeésu waazɩ́ŋ ɩtɔ́ sɩsɩ: «Ɩyáa yɩ.» Ngɛ baayáa njɛm bɔtɔ́ yɩ sɩsɩ: «Ɖɔkɩ nyádɩ! Kʊrʊ́, wánÿaá nya.» 50 Ńna gɛ njɛm waajáŋ ɩlɔ ɩdɛ́ɛ kpáyɩ ɩnyáa ɩkʊrʊ́ cácáráḿ ibó Yeésu jɔ́. 51 Ngɛ Yeésu wɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Wé gɛ nyɔ́zɔɔlɛ́ɛ sɩsɩ mála nya.» Ngɛ njɛm woobúsi yɩ sɩsɩ: «Ɖádʊ́ʊ, mɔ́zɔɔlɛ́ɛ máázá ifulú.» 52 Ngɛ Yeésu wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Bo, nyɛ́dɛ́ɛ toovonúm fáa wɛɛlɛ́ɛ nya.» Ngɛ waabáázɩ náa nɔɔ́ kʊ́ɖʊḿ, ɩkʊrʊ́ ifu yɩ.