11
Koixagwa nhanhomongeta Nhandejáry ndive
(Mt 6.9-15)
1 Gwemimbo'e kwéry ndive Hesu oime peteĩ henda-py. Upe jave Hesu omondo mondo onhe'ẽ Nhandejáry-pe. Onhe'ẽmba-ma rire, peteĩ indive oĩ va'e he'i íxupe ojerure-vy:
—Ore Járy, emombe'u ore-vy orombojeupi kwaa hagwã ore nhe'ẽ Nhandejáry-pe, he'i. —João araka'e omombe'u gwemimbo'e kwéry-pe. Upe va'e ramigwa ave, nde emombe'u orombojeupi kwaa hagwã ore nhe'ẽ Nhandejáry-pe, he'i ojerure-vy íxupe. Oporandu onhe'erã-rehe.
2 Aipo ramo Hesu he'i omombe'u-vy:
—Koixagwa nhane nhe'ẽ Nhandejáry ndive nhanhomongeta porã ramo:
“Ore Ru” ja'e-ta. “Tonhemomarangatu kena nde réry. Nde ko ore ruvixa voi. Xe ruvixa ete ko nde, te'i enterove nde-vy. 3 Ha ãy katu eme'ẽ meme ore-vy ãy gwarã ore remi'urã, ore remikotevẽ ave eme'ẽ ore-vy. 4 Ore poriahuvereko katu ore rembiapo vaikwe-rehe anive hagwã ne mandu'a hese. Ore-rehe hembiapo vai va'ekwe-pe oroiporiahuverekoha-rami, ore poriahuvereko katu. Ani teĩ ereheja ore rekombo'e vai anháy.”
Aipo-rami voi nhanhomongeta Nhandejáry ndive, he'i íxupe kwéry.
Hemikotevẽ-rehe ojerure va'e-rami rehegwa nhe'ẽ
(Mc 11.24-25; Lc 18.1; Rm 12.12; Ef 6.18; 1 Ts 5.17)
5-7 Upéi omombe'u íxupe kwéry arandu rehegwa nhe'ẽ. Hemikotevẽ-rehe ojerure rure va'e rehegwa nhe'ẽ-rami omombe'u:
—Nde, ne remikotevẽ-rehe ereho nde re'ýi róga-py. Pyhare mbyte-py ogwahẽ ramo ne mbohupa, ha ndaipóri ramo hemi'urã, ereho nde re'ýi róga-py erejerure-vy hemi'urã-rehe. “Eme'ẽ xe-vy xe mbohupa ho'u va'erã” ere erejerure-vy. “Mbohapy mbojape eme'ẽ xe-vy amongaru hagwã íxupe. Ogwahẽ kuri xe mbohupa. Ha xe, ndarekói hemi'urã ame'ẽ va'erã” ere nde re'ýi-pe. Oĩ ramo kóixa he'i va'e nde-vy: “Oronhenomba-ma. Mitã kwéry ndive oronheno-ma. Okepa-ma mitã. Ndikatúi apu'ã aipe'a hagwã ore rokẽ.” 8 Oĩ ramo aipo-rami he'i va'e nde-vy, erejerure rure jevy va'erã. Nde re'ýi-gwi jepe nopu'ã mo'ãi joty. Erejerure eterei-gwi joty opu'ã va'erã ome'ẽ va'erã nde-vy ne remikotevẽ, he'i omombe'u-vy arandu rehegwa nhe'ẽ.
Hesu omombe'u gwemiendu kwéry ojapo hagwã oração
(Mt 7.7-11)
9 —Ha xe katu, xe ha'e-ta peẽ-my: Upéixa va'e-rami tekotevẽ erejerure rure Nhandejáry-pe. Ejerure rure katu íxupe, ne rembijerure ome'ẽ va'erã nde-vy. Eheka eka katu ndejéupe gwarã. Ne rembieka katu erejohu va'erã. Okẽ onhemboty va'e oipe'a uka hagwã ombota mbota va'e-rami, pene kyre'ỹ katu pejapo hagwã oração. Nde-vy oipe'a-ma va'e-rami okẽ, ohendu va'erã Nhandejáry pene nhe'ẽ. 10 Gwĩ ojerure rure va'e-pe gwive ome'ẽ va'erã. Gwĩ oheka heka va'e gwive ojohu va'erã. Gwĩ ombota mbota va'e-rami oha'arõ oĩ-vy va'e-pe gwive ojepe'a va'erã.
11 —Nde, túvy kwéry, ereme'ẽ mba'e porã nde ra'y kwéry-pe. Pão-rehe ojerure ramo, pão rekoviarã avave nome'ẽi ita gwa'ýry-pe. Upéixa ave pira-rehe ojerure ramo, pira rekoviarã avave nome'ẽi mbói íxupe. 12 Yrygwasu rupi'a-rehe ojerure ramo, hekoviarã avave nome'ẽi japeusa íxupe. 13 Peẽ kwéry pende rekoha vai ramo jepe, peme'ẽ kwaa joty iporã porã va'e pene mitãgwe-pe. Ha pende Ru yváy pygwa katu hekoha porã tee va'e. Upéa-gwi ome'ẽ kwaa porãve voi peẽ pejerure va'e-pe. Omohynyhẽ-ta nde py'a Nhe'ẽ Marangatu tee va'e. Ojerure va'e py'a omohynyhẽ-ta.
“Ndaha'éi Belzebu nhe'ẽ-py amosẽ anháy kwéry” he'i Hesu
(Mt 12.22-30; Mc 3.20-27)
14 Ha upéi katu Hesu omosẽ kwimba'e-gwi anháy imondo-vy. Anháy ojepota hese-gwi nainhe'ẽi, inhe'ẽnge'ỹ va'e. Anháy osẽ-ma ramo íxugwi, onhe'ẽ jevy-ma. Upéa-rehe,
—Mba'éixa po oporombogweraha? he'i ojóupe opondera-vy Hesu-rehe.
15 Ha gwĩ ipa'ũ-my oĩ va'e he'i rei Hesu-rehe:
—Belzebu ojepota ra'e hese, Hesu-rehe, he'i. —Belzebu anháy ruvixa. Upéa-gwi Belzebu nhe'ẽ-py omosẽ anháy imondo-vy, he'i rei Hesu-rehe.
16 Ha kente ambue he'i ave íxupe:
—Orohexase ne rembiapo porã voiha. Nderejapo kwaái para'e, erejapo kwaa para'e. Yváy-gwi hexapyrã-rupi orohexase erejapo ramo, he'i ave Hesu-pe.
Opu'akaha oiporu avy ukase mo'ã íxupe hikwái.
17 Ha Hesu katu oikwaa-ma ipy'a-py onhemongeta okwa-vy ramo. Upéa-rehe he'i íxupe kwéry:
—Ndaha'éi Belzebu nhe'ẽ-py amosẽ anháy kwéry, he'i. —Mburuvixa reminhangareko kwéry ndaijojái ramo, onhorairõ ramo, ndikatuvéi arã oiko porã onhondive. Upéixa ave óga pygwa kwéry ndaijojái ramo, onhorairõ ramo, ndikatuvéi arã oiko porã onhondive. 18 Ha anháy ruvixa Satanás re'ýi kwéry ave ndaijojái ramo ra'e, onhorairõ ramo ra'e ave, ndikatuvéi arã ra'e oiko porã ra'e anhaygwasu gwe'ýi ndive. Ndoikovéi arã ra'e gwe'ýi kwéry-pe mburuvixa. Aipo ramo omosẽ arã mo'ã ra'e avave-gwi anhaygwasu pe anháy ruvixa va'e réry-py voi, he'i. —Ere rei kuri xe-rehe, “Belzebu nhe'ẽ-py omosẽ anháy imondo-vy” ere rei kuri xe-rehe.
19 —Ha pende re'ýi kwéry omosẽ ave anháy imondo-vy. Ma'erã-gwi nderéiry “Belzebu nhe'ẽ-py omosẽ anháy imondo-vy nhande re'ýi kwéry”? Upéa ndere mo'ãi nde re'ýi-rehe. Nde re'ýi kwéry rembiapokwe-rehe enterove oikwaa ne akã tavyha, ne rembiapo vaiha ave.
20 —Ndaha'éi Belzebu nhe'ẽ-py xe rembiapo. Nhandejáry nhe'ẽ-py voi amosẽ mosẽ imondo-vy anháy kwéry, he'i. —Aipo ramo, xe rekoha-rehe pehexa kwaa ramo ra'e, “Oiko-ma nipo Nhandejáry nhande ruvixa ramo ra'e” peje arã ra'e xe-rehe, he'i.
21 Imbaraete va'e rehegwa nhe'ẽ-rami omombe'u arandu nhe'ẽ. Anháy-rehe opu'akaveha omombe'u.
—Omonda va'e ndoikéiry imbaraete va'e róga-py. Onhangareko voi omba'e-rehe. 22 Ogwahẽ-ma ramo imbaraeteve va'e ipu'aka va'erã hese, oipe'apa-ma va'erã íxugwi. Inhemombaraeteha, imba'e kwéry ogwerahapa arã íxugwi omboja'o ja'o arã gwapixa-pe ime'ẽ-vy.
23 —Xe ndive omba'apo e'ỹ va'e, ojoko xe rembiapo. Xe renda-py ogwenogwa'ẽ e'ỹ va'e, xe renda-gwi omondo mombyry omosarambi-vy, he'i Hesu onhemombe'u-vy.
Anháy ou jevy gwendagwe-py
(Mt 12.43-45)
24 Upéi he'i jevy:
—Ojepota va'ekwe hese osẽ rire, ogwata gwata jevy-ma oiko-vy anháy. Opytu'u renda-py oheka eka-vy ojehasa asa y e'ỹha renda-rupi. Ha ndotopái gwenagwã. “Xe rendagwe-py jevy aha-ta, asẽ hagwe-py aha jevy-ta” he'i ojéupe. 25 Ogwahẽ jevy-ma ramo ohexa gwendagwe. Omoatyrõmba-ma opy'a kwimba'e. Ndaiporivéi anháy ipy'a-py. Gwendagwe ohexa jevy: “Iporã voi xe rendagwe” he'i, “Opyta rei” he'i ojéupe kwimba'e py'a-rehe. “Óga járy oitypei porã rire, omoĩ porã jevy imba'e kwéry omopotĩ-vy. Upéixa upe óga járy-rami omopotĩ opy'a kwimba'e ra'e. Opyta rei xe rendagwe” he'i anháy ojéupe. 26 Upe-ma ramo, oho oheka oirũrã kwéry. Sete anháy ojohu ivaive va'e ojéhegwi. Ogweru, omoinge jevy gwendagwe-py. Oike rire pe kwimba'e reko ivai voi. Are va'ekwe pe kwimba'e peteĩ anháy ojepota hese ramo, omboheko vai voi íxupe. Ha ãy katu ombohekoha vaive ive, he'i Hesu omombe'u-vy.
Ovy'a ete va'e
27 Upe he'i jave peteĩ kunha omboaty va'e pa'ũ-gwi osapukái:
—Tovy'a katu nde sy, he'i, —ne mokambuhare, ne moingohare. Tovy'a voi katu he'i omboete-vy íxupe.
28 Hesu katu:
—Tovy'ave katu Nhandejáry nhe'ẽ renduha inhe'ẽ-rupi ogwata va'e tovy'ave xe sy-gwi, he'i.
“Ipu'aka ete tee va'e Nhandejáry” he'i Hesu
(Mt 12.38-42)
29 Ha upéi katu Hesu omombe'u jevy ojogweroaty va'e-pe:
—Ãygwa heko vai voi Nhandejáry-rehe. Inhe'ẽ ndojaposéi-gwi, ndojeroviaséi ave xe-rehe. “Ne rembiaporã avave ndohexái vyteri va'e ramigwa erejapo ramo, oroikwaa arã mba'exagwa nde” ere rei xe-vy. Upéa erehexa hagwã ndajapo mo'ãi.
—Pene mandu'a katu myamyrĩ Jonas rehegwa nhe'ẽ-rehe. 30 Yma va'ekwe Nhandejáry omondo myamyrĩ Jonas-pe oho hagwã Nínive tetã-my. Upe tetã mygwa kwéry oikwaa hagwã ipu'aka tee va'e voi Nhandejáry, Jonas oho upe-py. Ha xe ave, Jonas ramigwa xe mbou ave Nhandejáry pende ha-py. Xe Nhande Ryke'y tee va'e voi xe mbou ãygwa oikwaa porã hagwã ipu'aka teeha Nhandejáry.
31 —Ha'e-ta ave peẽ-my: Gwenonde-py Nhandejáry ombojogweroaty va'erã kente kwéry peteĩ teĩ ogwereko hagwã hembiapokwe-rehe. Upe-py ko'ãygwa onhembo'y ramo ojekwaa hagwã hembiapokwe. Ãygwa onhembo'y jave, yma gware kunha mburuvixa Sabá tetã mygwa onhembo'y ave omombe'u hagwã pene rembiapo vaiha.
—Upe kunha amyrĩ ou va'ekwe amo mombyry ete ko yvy apy gwive ou ohendu hagwã mburuvixagwasu Salomão amyrĩ. Ha xe aiko ko'a-py pene pa'ũ-my. Xe tuvixave myamyrĩ Salomão-gwi. Aikwaave íxugwi ha napehenduséi xe nhe'ẽ. Upe pene rembiapo vaiha-rehe omombe'u va'erã upe kunha. 32 Ha yma gware Nínive pygwa kwéry opu'ã va'erã onhembo'y. Ãygwa omombe'u-vy onhembo'y va'erã Nhandejáry renonde-py. Pene rembiapo vaiha omombe'u va'erã. Ha'e kwéry ohendu-ma va'ekwe Jonas remimbo'e. Inhe'ẽ ohendu-gwi ogwerova gwekoha va'ekwe. Ojerovia-ma va'ekwe Nhandejáry-rehe. Ha xe aiko ko'a-py. Xe tuvixave myamyrĩ Jonas-gwi, ha napehendu mo'ãi xe nhe'ẽ, he'i onhemombe'u-vy.
Tataendy rehegwa nhe'ẽ
(Mt 5.15; 6.22-23)
33 Upeí he'i jevy ojogweroaty va'e-pe:
—Nanhamoendýi tataendy nhanhomi hagwã. Nanhamoĩry mba'e ryru gwy-py. Tataendy nhamoendy nhamoĩ hagwã hendaty-py ohesape porã hagwã oike va'e-pe.
34 —Upéixa ave nhande resa. Hesãi porã ramo nhande resa, jahexa porã. Hembipe porã-rupi jagwata porã. Upéixa nde py'a porã ramo, Nhandejáry arandu ohesape nde py'a-py hemimbota-rupi ereiko hagwã. Ha nde resa hasy ramo, nde resa ivai ramo katu, nande resapysovéi-ma. Ndereiko porãvéi-ma. Pytũ-my vérami rei ereiko. Opyta rei ndéhegwi Nhandejáry arandu.
35 —Erepara katu nde py'a reko-rehe. Nande py'a porãi ramo, pytũ-my rei vérami ereiko va'erã. 36 Nde py'a porã meme ramo, nde py'a vai e'ỹ reheve erehexa porã va'erã. Tataendy nde resape porãha-rami erehexa porã va'erã, he'i onhemonhe'ẽ-vy upe pygwa kwéry-pe.
Hesu onhemonhe'ẽ fariseu kwéry-pe, tekoha mbo'eha kwéry-pe ave
(Mt 23.1-36; Mc 12.38-40)
37 Onhemonhe'ẽmba rire Hesu, peteĩ fariseu va'e he'i íxupe:
—Jaha katu xe róga-py jakaru hagwã, he'i Hesu-pe.
Upéixa-gwi oho indive. Ogwahẽ-ma ramo ogwapy okaru hagwã. 38 Ha Hesu ndojepohéiry okaru hagwã judeu kwéry ojapoha-rami. Upéa-rehe upe fariseu he'i ojéupe: “Ma'erã-gwi ndojepohéiry Hesu? Nhande re'ýi kwéry ojapoha-rami ndoikóiry” he'i opy'apy-py opondera-vy hese.
39-41 Upéi Hesu he'i íxupe:
—Peẽ fariseu kwéry erejohéi ramo copo, nha'ẽ ave, ijape meme rei mate erejohéi. Nderejohéiry ipy. Jahexa ramo, “Omopotĩ porã poku” ja'e mo'ã. Ha neremopotĩ porãi joty ra'e. Ipy iky'a vyteri. Upéixa ave peẽ, nde py'a ky'a meme ne rembiapo vai-gwi. Pendejéupe gwarã peipotave tave. Upéixa ave eremonda monda-py ereiko, nane arandu porãi. Ndereikwaái para'e ijapejapoha ipy'a ave ojapo va'ekwe. Ha'e-ta ko pe'ẽ-my: Ejepy'a me'ẽ kena Nhandejáry-pe. Upe rire nde py'a potĩha rexa uka-vy eme'ẽ iporiahu va'e-pe ne remime'ẽrã.
42 —Apomboasy voi peẽ-my, fariseu kwéry. Pehasa asy va'erã peẽ. Nhande re'ýi ojapoha-rami pejapo meme ha Nhandejáry remimbota tee nderejapói. Pene mandu'a porã peme'ẽ hagwã pene mba'e Nhandejáry-pe, ha napene mandu'ái ae peiko porã hagwã indive, kente kwéry ndive ave. Ne rembiapo porã-rehe erejerovia eterei. Eremboaty mirĩ mirĩ ne mba'e kwéry dez oĩ va'e meme eremboaty. Ha upe rire ereipe'a dez-gwi peteĩ ereme'ẽ va'erã Nhandejáry-pe. Hembyre opyta va'erã nde-vy. Mixĩ mixĩ va'e gwive ereme'ẽ Nhandejáry-pe. Ereme'ẽ itái va'e, pohã ka'agwy pygwa ave, temitỹgwe nhane remimbojehe'a va'e ereme'ẽ ave. Upéa erejapo ramo iporã. Nhande re'ýi ojapoha-rami erejapo upe va'e mba'e ereme'ẽ meme hagwã Nhandejáry-pe. Oĩve joty erejapo va'erã íxupe. Tapejogwereko porã katu. Tapehayhu rei katu Nhandejáry-pe. Upéixa mixĩve va'e-rehe pende resarái e'ỹha-rami ave, pepena katu tuvixave va'e-rehe, he'i onhemboasy-vy fariseu kwéry-rehe.
43 —Apomboasy voi peẽ-my, fariseu kwéry. Pehasa asy va'erã peẽ penhemboetese rei-gwi, he'i. —Ojeporahéi haty-rupi ereho penhemboetese rei hagwã. Upéixa-gwi eregwapyse mburuvixa kwéry pa'ũ-my ha peho ramo mba'ejogwa haty-py ereipota enterove ne mboete rei.
44 —Apomboasy voi peẽ-my, pemohembiapo vai uka kente kwéry-pe. Upéa-rehe erehasa asy va'erã, he'i. —Peẽ peikwaa niporãi voi judeu kwéry ogwata hetekwe renda ári. Ha oĩ omano va'ekwe retekwe omoĩ rei itagwy-py hendaty e'ỹ-py omoĩ. Upéi oikwaa e'ỹ-gwi judeu ogwata arã hi'ári. Ndoikwaái-gwi ojapo vai arã. Ha peẽ fariseu kwéry upéixa ave penhomi kente kwéry-gwi Nhandejáry nhe'ẽ hi'arandurãgwe ha upéixa pemohembiapo vai uka íxupe kwéry, he'i Hesu onhemonhe'ẽ-vy.
45 Upéa-rehe he'i íxupe peteĩ teko mbo'eha:
—Mbo'eháry, upéixa ramo ere vai ore-rehe ave, erenhe'ẽngi arã mo'ã ore-rehe, he'i Hesu-pe ndovy'áiry-gwi. Ndojohu porãi inhe'ẽgwe.
46 Ha Hesu katu he'i:
—Apomboasy voi peẽ-my peẽ Moisés remimombe'ukwe mbo'eha kwéry, pehasa asy-ta ave. Pene rembiapo vai kente kwéry-rehe. Pemombe'u ramo Nhandejáry nhe'ẽ, Moisés amyrĩ ohai va'ekwe, hasyve nhe'ẽ pemombe'u. “Tapeiko ko nhe'ẽ-rupi” peje rei pene renduha kwéry-pe. Mba'e ipohýi eterei ogweraha mo'ã hagwãixa pene remimombe'ukwe oiko íxupe kwéry. Ha, “Tapeiko ko nhe'ẽ-rupi” peje hese. Peẽ ae ndereiko mo'ãi va'erã upe ne remimombe'ukwe-rupi.
47 —Pehasa asy-ta ave pene rembiapo vaikwe-rehe. Myamyrĩ kwéry pene ramoigwasu kwéry ojuka meme va'ekwe Nhandejáry nhe'ẽ-py omombe'u va'ety-pe. Ha peẽ katu pemopu'ã ita'i pemoĩ porã hagwã ijukapyre rendagwe-py. 48 Upéa-rupi pemoĩru joty hembiapo vai va'e kwéry-pe. “Hembiapo porã oiko-vy va'ekwe nhane ramoigwasu” peje joty pemombe'u-vy. Nhandejáry nhe'ẽ omombe'u va'ety-pe ojuka va'ekwe, ha ãy katu peẽ pejohu porã upe hembiapo vaikwe.
49 —Upéa-rehe Nhandejáry, inharandu tee va'e, he'i va'ekwe:
“Amondo-ta íxupe kwéry xe nhe'ẽ-py omombe'u va'ety, xe nhe'ẽ mosarambihaty ave. Oĩ arã gwĩ pene rembijuka ukarã. Oĩ ave arã gwĩ pene remimbohasa asyrã”
he'i va'ekwe Nhandejáry omombe'u-vy, he'i Hesu onhemonhe'ẽ-vy íxupe kwéry.
50-51 —Ha ha'e-ta peẽ-my, he'i. —Upéa he'i va'ekwe Nhandejáry ombohasa asy hagwã ãygwa-pe ave. Ymagware inhe'ẽ-py omombe'u va'ety kwéry jukahare-rehe ombohasa asy-ta ãygwa-pe ave.
—Ymagware Abel amyrĩ gwive Zacarias amyrĩ peve ojuka meme va'ekwe Nhandejáry nhe'ẽ mombe'uhaty-pe. Zacarias amyrĩ-pe ojuka Nhandejáry roka-py. Mymba ohapyhaty renda ypy-py onhegwahẽ e'ỹ haty renonde-py ipa'ũ-my oime jave Zacarias amyrĩ, ojuka va'ekwe ave íxupe. Ha ãygwa, “Iporã rei” he'i mo'ã ymagware rembiapokwe-rehe. Upéixa-gwi, ymagware rembiapo vaikwe ojohu porã-gwi ombohasa asy-ta ave ãygwa kwéry-pe Nhandejáry.
52 —Apomboasy voi peẽ-my, peẽ Moisés remimombe'ukwe mbo'eha kwéry. Pevy'are'ỹ va'erã. Naiporãi pende rekoha. Pemonhe'ẽ rei rei meme Nhandejáry nhe'ẽ. Ndaperoviaséi íxupe. Ha hese ojeroviase va'e-pe ndapehejái ojerovia ave hese peiko-vy. Upéa-rehe pehasa asy-ta voi, he'i Hesu Moisés amyrĩ remimombe'ukwe omombe'u va'e kwéry-pe onhe'ẽ-vy.
53 He'i rire, Hesu osẽ oho-vy upe fariseu róga-gwi. Osẽ rire judeu rekombo'ehaty kwéry, fariseu kwéry ave opyta ipoxy hese. Ombojevy jevy inhe'ẽ. Oporandu opaixagwa-rehe omonhe'ẽ avy ukase mo'ã hagwã hikwái. Oheka heka rei ndotopái hembiapo vaikwe. 54 Inhe'ẽ-rehe, hembiapo-rehe hembiapo vai ombojase mo'ã hese. Ha ndikatúi omboja rei hese. Hembiapo porã meme mate Hesu.