USE sofia;
DROP TABLE IF EXISTS sofia.kne_vpl;
CREATE TABLE kne_vpl (
  verseID VARCHAR(16) NOT NULL PRIMARY KEY,
  canon_order VARCHAR(12) NOT NULL,
  book VARCHAR(3) NOT NULL,
  chapter VARCHAR(3) NOT NULL,
  startVerse VARCHAR(3) NOT NULL,
  endVerse VARCHAR(3) NOT NULL,
  verseText TEXT CHARACTER SET UTF8 NOT NULL) ENGINE=MyISAM;
LOCK TABLES kne_vpl WRITE;
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_1","002_1_1","GEN","1","1","1","Sin damodamo, pinarsuan Diyos din daga ya am-in din wada ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_2","002_1_2","GEN","1","2","2","Asi et din daga ay nay yan baken naolnos dowan iwed abe di maila, tan mabolinget ya nalilim-otan si napigsa ay dalloyon. Ngem wadas di din Ispiriton Diyos ay mangil-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_3","002_1_3","GEN","1","3","3","Idi siya di, inbilin Diyos ay pomat-a, et pinmat-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_4","002_1_4","GEN","1","4","4","Idi inila na ay napat-a, napnek sisya. Pag nan pansianen din napat-a ya din mabolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_5","002_1_5","GEN","1","5","5","Nginadanana din napat-a si kaagawan ya din mabolinget si labi. Idi nakdeng pay din labi et kasin mapat-a, say damo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_6","002_1_6","GEN","1","6","6","Asi kanan Diyos, “Mawada di mangodwa sin danom ta maitken din danom ay wada ed kayang sin danom ay wada sin daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_7","002_1_7","GEN","1","7","8","Et natongpal, tan inamag na din nginadananas daya ay maikasinan din danom ed kayang sin danom ed dallem. Idi nakdeng kasin din labi yan kasin mapat-a, say maikadwa ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_9","002_1_9","GEN","1","9","9","Pag ibilin Diyos ay maolnong din danom ay wada sin labaw di daga ta mabonsian din lota, et natongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_10","002_1_10","GEN","1","10","10","Din lota ay sana, say nginadananas daga, ya din naolnong ay danom, nginadananas baybay. Et napnek sisya sin nangilaanas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_11","002_1_11","GEN","1","11","11","Asi na pag ibilin ay mawada amin ay kalasin di gomabay isnan lota, ay kaman din natnateng ya din kakaiw, din manlames ya din waday bin-i na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_12","002_1_12","GEN","1","12","12","Ginmabay da tet-ewa, et napnek si Diyos sin nangilaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_13","002_1_13","GEN","1","13","13","Makdeng pay din labi yan kasin mapat-a, say maikatlo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_14","002_1_14","GEN","1","14","14","Nankali si Diyos kasin yan kanana, “Mawada di silsilaw ed daya ta say maikasin din kaagawan ya labi ya ta mailasin abe di agew ya tawen ya siya abe din deam ya tiyagew ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_15","002_1_15","GEN","1","15","15","ya ta wada abey maninggaw sin daga.” Et natongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_16","002_1_16","GEN","1","16","16","Nan-amag si Diyos si doway napigsa ay silaw. Din kapigsaan, siya di din agew, et say mansey-ang sin kaagawan, yan din maikadwa pay et din bowan ay say maningtinggaw sin labi. Inamag na abe din tatalaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_17","002_1_17","GEN","1","17","17","In-amag na am-in dana ed daya ta tinggawan da din daga ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_18","002_1_18","GEN","1","18","18","sin kaagawan ya siya abe sin labi ta say maikasin din mapat-a ya din mabolinget. Et napnek sin nangilaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_19","002_1_19","GEN","1","19","19","Makdeng pay din labi yan kasin mapat-a, say maikap-at ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_20","002_1_20","GEN","1","20","20","Asi pag kanan Diyos, “Mawada di am-in ay kalasin di matago sin baybay ya din mantaytayaw abe ed daya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_21","002_1_21","GEN","1","21","21","Et say namarsuaan Diyos sin am-in ay kalasin di nigay ya odom ay manbeey sin baybay, pati din dadakke ya kaeegyat, ya am-in abe ay kalasin di titit ed daya. Idi inila na din pinarsua na ay sana, napnek sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_22","002_1_22","GEN","1","22","22","Binindisyonanas daida ay mangwani, “Man-ganak kayo ta omad-ado kayo sin baybay ya sin daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_23","002_1_23","GEN","1","23","23","Makdeng pay din labi yan kasin mapat-a, say maikalima ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_24","002_1_24","GEN","1","24","24","Pag kanan Diyos en mawada di am-in ay kalasin di parsua isnan lota, din matalaken ya atap ay animal, din mankodkodap ya manbodbodos, et natongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_25","002_1_25","GEN","1","25","25","Inamag Diyos daida am-in, yan napnek sin nangilaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_26","002_1_26","GEN","1","26","26","Pag nan kanan, “Manparsua takos ipogaw ay kaman si datako ta say daida di makaoway sinan lobong ya din am-in ay parsua ay wadas na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_27","002_1_27","GEN","1","27","27","Et pinarsuan Diyos di ipogaw ay lalaki ya babai, yan kaman sisya met laeng di iso da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_28","002_1_28","GEN","1","28","28","Binindisyonanas daida ay mangwani, “Man-ganak kayo ta omad-ado kayo ta mapno nan lobong. Makaoway kayo abe sin nigay ya titit ya amin abe ay parsua sinan labaw di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_29","002_1_29","GEN","1","29","29","Din lames di kakaiw ya odom ay mais-is-ek et idawat ko en dakayo ta say kanen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_30","002_1_30","GEN","1","30","30","Din kanen aben di titit ya am-in ay parsua ay mantee sin daga et din am-in ay kalasin di maata ay gomabay.” Et natongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN1_31","002_1_31","GEN","1","31","31","Inilan Diyos am-in di pinarsua na yan napnenapnek sisya tan maptemapteng. Makdeng pay din labi yan kasin mapat-a, say maikan-em ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_1","002_2_1","GEN","2","1","1","Siya di san nakdengan di namarsuaan Diyos sin daga ya din am-in ay wadas di ya din am-in abe ay wada ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_2","002_2_2","GEN","2","2","2","Domateng pay din maikapito ay agew et say nan-ibbayan Diyos, tan enggay nakdeng din obla na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_3","002_2_3","GEN","2","3","3","Binindisyonana din agew ay nay et tinodingana ta mailasin sin odom ay agew, tan say nangisaldengana sin obla na ay namarsuas am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_4","002_2_4","GEN","2","4","4","Naey pay di dad-at ay maipanggep sin naamag sin lobong ya din am-in ay wada ed daya idi nakdeng ay pinarsuan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_5","002_2_5","GEN","2","5","5","Sin damo, maga pay laeng di mola ay ginmabay ya bin-i si sinmimit, tan maga pay laeng di pinawadan Diyos si odan. Maga abe di ipogaw si mangsokay isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_6","002_2_6","GEN","2","6","6","Ngem olay mo siya di ay maga di odan, wada pay dedan di danom ay mapmapo sin dallem ay say mamasas lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_7","002_2_7","GEN","2","7","7","Siya na di inyat Diyos ay nangamag sin ipogaw. Nan-as tapok et say pinke nas awak na. Pag nan isib-ok sin eng na din leng-ag ay mangidawat si biyag, et pag matago din ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_8","002_2_8","GEN","2","8","8","Idi siya di, waday insaganan Diyos ay mayat ay daga ta panbeeyan din ipogaw ay inamag na. Din daga ay sana, wada ed Eden ay maibanda sin belaan di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_9","002_2_9","GEN","2","9","9","Say nangipagabayan Diyos sin am-in ay kalasin di kaiw ay din mayat di boya na ya din makan abe di lames na. Sin gawan di daga ay sana, waday kaiw ay mo mangan di ipogaw sin lames na, matago das eng-enggana. Wada abey kaiw ay mo mangan das di et ammoan da din siged ya lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_15","002_2_15","GEN","2","15","15","Din daga ed Eden ay sana, say nangipay-an Diyos sin ipogaw ay inamag na ta ay-ayowanana ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_16","002_2_16","GEN","2","16","16","Tinogonas sisya ay nangwani, “Mabalin ay mangan ka sin am-in ay lames di kaiw ay wadas na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_17","002_2_17","GEN","2","17","17","powira din esay kaiw ay pangammoam sin siged ya lawa, tan sin agew ay panganam sidi, sigurado ay makedngan ka ay matey yan maisian ka abe en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_18","002_2_18","GEN","2","18","18","Pag kanan Diyos si nemnem na, “Baken siged mo man-es-esa din lalaki ay nay. Man-amagak ngarud si kabadang na ay maibagay en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_19","002_2_19","GEN","2","19","19","Asi na pay en alaen am-in ay animal ya titit ay inamag na sin lota et in-ey na sin lalaki ta ngadananas daida. Olay sino ay inpangadana en daida yan say ngadan da tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_20","002_2_20","GEN","2","20","20","Et say napoan di ngadngadan di am-in ay matalaken ya atap ay animal ya titit. Ngem magay mabalin si pan-ib-ib-an en Adan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_21","002_2_21","GEN","2","21","21","Idi siya di, inpaseyep Diyos sisya. Idi naseseyep pay, kinaana di esay tadlang na, et pag nan iamag din lamlames sin nangaanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN2_22","002_2_22","GEN","2","22","25","Asi na pay alaen din tadlang ay kinaana et nanbalinenas babai. Bomangon pay din lalaki, wada et din babai ay in-ey Diyos en sisya. Nakalabos da ay dowa, ngem adi da mabain. Kanan din lalaki, “Si naey pay di bagay ko, tan din tong-ak et tong-a na met laeng, ya din lamlames ko et lamlames na abe. Ngadanak sisyas babai, tan napo sin lalaki.” Say gapo na ay taynan di lalaki da ama na en ina na ta ibeey na din asawa na, et manbalin das es-esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_1","002_3_1","GEN","3","1","1","Asi et wada di eweg ay kasisikapan sin am-in ay atap ay pinarsuan Diyos. Waday esay agew, kanan din eweg sin babai, “Ay siya od ay inbagan Diyos ay maiparit ay mangan kayo sin olay sino ay lames di kaiw ay wadas na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_2","002_3_2","GEN","3","2","2","Kanan din babai ay sinombat, “Inbagan Diyos ay mabalin ay mangan kami sin am-in ay lames di kaiw ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_3","002_3_3","GEN","3","3","3","powira din wada sin gawan di daga ay nay. Kanana en mo kanen mi di ono giwiten mi anggoy, matey kami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_4","002_3_4","GEN","3","4","4","Asi et kanan din eweg, “Ay siya mo matey kayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_5","002_3_5","GEN","3","5","5","Say inbagan Diyos sa en dakayo tan ammo na ay mo mangan kayos di, mais-o kayo en sisya, et ammoen yo din siged ya lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_6","002_3_6","GEN","3","6","6","Pag kasin isin-eng din babai din lames di kaiw ay doy. Siged ya mam-is di kailaana, dowan kananas nemnem na en siged ay kapoan di panlaingana, isonga nan-a sin lames di kaiw et kinana. Asi na indawtan si asawa na yan kinana abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_7","002_3_7","GEN","3","7","7","Idi kosto ay kinan da, inawatan da din napasamak en daida, yan dinlaw da ay nakalabos da. Nan-a da ngarud si bolong di kaiw ay igos et dinait da ta say panlingeb da sin awak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_8","002_3_8","GEN","3","8","8","Idi masmasdem pay, dinnge da ay manmandan si Diyos sin daga ay kad-an da, et intabonan da sin kakakkaiwan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_9","002_3_9","GEN","3","9","9","Asi et kinalian Diyos din lalaki yan kanana, “Intoy kad-am?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_10","002_3_10","GEN","3","10","10","Sinongbatan din lalaki, “Dinngek ay manmandan ka sin daga ay nay, et enak nantabon tan nakalabosak yan emegyatak en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_11","002_3_11","GEN","3","11","11","Kanan Diyos en sisya, “Intoy nangammoam ay nakalabos ka? Ay tan nangan ka sin lames di kaiw ay inparit ko en dakayo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_12","002_3_12","GEN","3","12","12","Kanan din lalaki ay sinombat, “Din babai dedan ay in-alim en sak-en. Sisya di nangidawat sin lames di kaiw ay doy, et kinan ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_13","002_3_13","GEN","3","13","13","Asi pag kanan Diyos sin babai, “Apay nga say inamag mo di?” Sinongbatan din babai, “Inmietek tomet din eweg, isonga kinan ko din lames di kaiw ay doy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_14","002_3_14","GEN","3","14","14","Pag kanan Diyos sin eweg, “Maitken ka sin am-in ay parsua tan dosaek sik-a. Enggana sin kateyam, manbodbodos ka yan makiokmon moy lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_15","002_3_15","GEN","3","15","15","Manipod abe ed wani, man-ib-ibaw kayo sin babai ya siya abe sin ipoli yo. Katem din mokod di poli na, ngem din poli na pay et pis-itenan toktok mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_16","002_3_16","GEN","3","16","16","Kanan aben Diyos sin babai, “Aped na ay omad-ado di ligat mo, namnamed no man-anak ka, ngem aklongam pay dedan si asawam yan sisya di mangituray en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_17","002_3_17","GEN","3","17","17","Asi kanan Diyos sin lalaki, “Gapo ta pinatim din asawam yan nangan ka sin inparit ko, lomawlawa din lota. Masapol ay manligat ka ay mangsokay ta way omanay si kanen yo enggana ay mapospos di biyag mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_18","002_3_18","GEN","3","18","18","tan mawada di pagat ya am-in ay kalasin di lawlawa ay logam et mangan kayo sin owat gomabgabay ay mola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_19","002_3_19","GEN","3","19","19","Katet-ewa na, masapol ay manling-et ka ay man-obla ta say waday kanen yo enggana ay mantaoli ka sin lota. Tan napo kas lota, et mo matey ka, lota met laeng di panbalinam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_20","002_3_20","GEN","3","20","21","Makdeng pay ay inbaga na di, en nan-as kopkop di animal et inamag nas bado et inpabado na en daida. Et si Adan, nginadananas asawa na si Eva, tan sisya din napowakan di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_22","002_3_22","GEN","3","22","22","Idi siya di kanan Diyos si nemnem na, “Nais-o din lalaki ya babai en datako, tan inammoan da din siged ya din lawa. Gapo ta say inyat da di, sigaak mo man-a da abe sin lames di kaiw ay mangidawat si biyag. Tan mo say kanen da di, matago da ay eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_23","002_3_23","GEN","3","23","23","Isonga pag pakaanen Diyos daida sin siged ay daga ed Eden ta en da oblaen din lota, tan lota met laeng di inamag Diyos si awak di lalaki ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN3_24","002_3_24","GEN","3","24","24","Asi na ibaa di kaeegyat ay gogowardiya ay napod langit ta siliban da din segpan di daga ed Eden ay naibanda sin belaan di agew. Tinood na abe di man-ganggangab ya manposposipos ay kampilan sin segpan, et say manawsawad sin danan ay emey sin kaiw ay mangidawat si biyag ta maga polos di omasag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_1","002_4_1","GEN","4","1","1","Pag siya di et nandaag da Adan en Eva ay asawa na et mawad-an sisya. Idi nan-anak pay, lalaki, et nginadananas Cain ay nangwani, “Binadangan Diyos sak-en ay mangipabelas lalaki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_2","002_4_2","GEN","4","2","2","Man-anak pay kasin, esa abe ay lalaki, et nginadanan das Abel. Idi nadakdake din sin-agi ay sana, nankinalasi di obla da. Si Abel di nangay-ayowan sin karnero da. Si Cain pay et nansamsama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_3","002_4_3","GEN","4","3","3","Idi namingsan, nan-as Cain sin naom ay lames di inis-ek na et indatona en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_4","002_4_4","GEN","4","4","4","Mo si Abel pay yan nanpilis malames ay besag di karnero, et indatona en Diyos din kamayatan ay parti na ay waday taba na. Idi inilan Diyos din indaton da ay sana, napnek en Abel ya din indatona, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_5","002_4_5","GEN","4","5","5","ngem adi napnek en Cain ya din indatona. Isonga palalo di bonget Cain yan manmimidoot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_6","002_4_6","GEN","4","6","6","Asi et nginalat Diyos sisya yan kanana, “Apay nga manmimidoot kas bonget mo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_7","002_4_7","GEN","4","7","7","Mo doy ya kosto di inamag mo koma, inawat ko abe din indaton mo. Ngem gapo ta lawa din inamag mo, nakasaganas Satanas ay manolisog en sik-a kasin. Laydena ay awisen sik-a ay manbasol, isonga masapol ay abakem sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_8","002_4_8","GEN","4","8","8","Idi siya di, nakingalat si Cain sin iyogtana ay si Abel yan kanana, “En ta sin dontog.” Idi nadipos da, binigla na ay pinse din iyogtana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_9","002_4_9","GEN","4","9","9","Siya pay di kanan Diyos en Cain, “Intoy kad-an iyogtan mo ay si Abel?” “Toan adi. Ay tan sak-en od di makaammo en sisya?” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_10","002_4_10","GEN","4","10","10","Asi et kanan Diyos, “Apay nga say inamag mo di? Inilak din dadan iyogtan mo ay inmayos sin lota, yan kaman mankedaw ay maibaes. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_11","002_4_11","GEN","4","11","11","Isonga din lota met laeng di kapoan di dosam, tan sinepsepana din dadan iyogtan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_12","002_4_12","GEN","4","12","12","Manipod ed wani, mo way is-ek mo sin lota et matiltil ya manngidngid. Pilit abe ay lomikeliked kas owaoway sinan daga, tan mamaga di kosto ay ilim.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_13","002_4_13","GEN","4","13","13","Idi dinngen Cain din inkeddeng Diyos ay dosa na, kanana, “Adiak kaya din dosa ay sana, tan nalabes ay madagsen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_14","002_4_14","GEN","4","14","14","Nay et ay omipakaan ka sin lota, yan maisianak abe en sik-a. Maga abe di kosto ay ilik, mo adi lomikelikedak si owaoway sinan daga. Mo wada pay di mangabet en sak-en, pomse da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_15","002_4_15","GEN","4","15","15","“Aga met a,” kanan Diyos, “tan mo way mamse en sik-a, maibaes si biyag di pito ay ipogaw.” Et minalkaanas Cain ta adi peslen di mangabet en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_16","002_4_16","GEN","4","16","16","Pag komaan si Cain sin kad-an Diyos et inmey ed Nod ay esay ili ay naibanda sin belaan di agew mo ed Eden. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_17","002_4_17","GEN","4","17","17","Idi siya di, nangasawa si Cain et nan-anak da si lalaki ay nginadanan da si Enok. Pag man-amag sisya si siyodad, et inngadana din ngadan di anak da ay si Enok sin siyodad ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_18","002_4_18","GEN","4","18","18","Nangasawa abe si Enok et waday anak na ay manngadan si Irad ay say aman en Mehujael. Si Mehujael et sisya di aman en Metusael ay say nangin anak en Lamek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_19","002_4_19","GEN","4","19","19","Dowa di asawan Lamek ay da Ada en Zilla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_20","002_4_20","GEN","4","20","20","In-anak Ada si Jabal ay say nangipoli si mantaltalaken si animal ya manbebbeey si tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_21","002_4_21","GEN","4","21","21","Si Jubal din iyogtan Jabal ay nangipoli si omaayam si gitara ya tongali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_22","002_4_22","GEN","4","22","22","Inmanak abe si Zilla et nangadanan si Tubal Cain, et sisya abe di nangipoli si manpanpanday si nankakalasi ay laminta ay bronsi ya landok. Wada di agin Tubal Cain ay babai ay manngadan si Naama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_23","002_4_23","GEN","4","23","23","Sin namingsan, inayagan Lamek din dowa ay asawa na yan kanana en daida ay nangikanta, “Dakayo ay asawak ay da Ada en Zilla, dengngen yo kod nan enak ikanta. Waday nanakit en sak-en ay baro, et pinsek ay inbaes ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_24","002_4_24","GEN","4","24","24","Si Cain, mo waday mamse en sisya, maibaes si biyag di pito ay ib-a, ngem si sak-en pay et mo pomse da, pitopolo ya pito di matey. Siya man sa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_25","002_4_25","GEN","4","25","25","Idi nan-anak kasin da Adan si esa ay lalaki, kanan asawa na, “Indawtan Diyos sak-en si anak ay lalaki ta waday maiskat en Abel ay pinsen Cain.” Siya di et nginadanana si Set din anak na ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN4_26","002_4_26","GEN","4","26","26","Idi nangasawa si Set et doy bemela din anak da, nginadanana si Enos. Din timpo ay doy et say nangilogian di ipogaw ay mangosal sin ngadan Diyos sin panaydayawan da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_1a","002_5_1a","GEN","5","1a","1a","Naey di listaan di polin Adan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_3","002_5_3","GEN","5","3","3","Idi nantawen si Adan si 130, binmala di anak na ay is-iso na, et nginadananas Set. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_4","002_5_4","GEN","5","4","4","Natago pay laeng si Adan si 800 ay tawen yan waday odom ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_5","002_5_5","GEN","5","5","5","Idi waday 930 ay tawena, natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_6","002_5_6","GEN","5","6","6","Si Set abe, idi nantawen si 105, binmala di anak na ay si Enos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_7","002_5_7","GEN","5","7","7","Makdeng di, natago pay laeng si Set si 807 ay tawen yan waday odom ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_8","002_5_8","GEN","5","8","8","Asi matey ay mantawen si 912. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_9","002_5_9","GEN","5","9","9","Idi mantawen pay si Enos si 90, binmala di anak na ay si Kenan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_10","002_5_10","GEN","5","10","10","Nanbiyag pay laeng si Enos si 815 ay tawen yan wada abey odom ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_11","002_5_11","GEN","5","11","11","Idi waday 905 ay tawena, natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_12","002_5_12","GEN","5","12","12","Idi mantawen abe si Kenan si 70, naianak si Mahalalel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_13","002_5_13","GEN","5","13","13","Makdeng di, natago pay laeng si Kenan si 840 ay tawen yan wada abey odom ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_14","002_5_14","GEN","5","14","14","Asi matey ay mantawen si 910. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_15","002_5_15","GEN","5","15","15","Idi mantawen pay si Mahalalel si 65, naianak si Jared. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_16","002_5_16","GEN","5","16","16","Makdeng di, nanbiyag pay laeng si Mahalalel si 830 ay tawen yan wada abey odom ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_17","002_5_17","GEN","5","17","17","Asi matey ay mantawen si 895. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_18","002_5_18","GEN","5","18","18","Idi mantawen pay si Jared si 162, naianak si Enok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_19","002_5_19","GEN","5","19","19","Makdeng di, natago pay laeng si 800 ay tawen yan wada abey odom ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_20","002_5_20","GEN","5","20","20","Asi matey ay 962 di tawena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_21","002_5_21","GEN","5","21","21","Idi 65 di tawen Enok, naianak si Metusela. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_22","002_5_22","GEN","5","22","22","Nanipod sidi, siged di pakikadkadwaana en Diyos si 300 ay tawen yan wada abey odom ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_23","002_5_23","GEN","5","23","23","Idi mantawen si 365, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_24","002_5_24","GEN","5","24","24","makikadkadwa pay laeng en Diyos, et namaiwed, tan inan Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_25","002_5_25","GEN","5","25","25","Idi mantawen pay si Metusela si 187, naianak si Lamek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_26","002_5_26","GEN","5","26","26","Manipod sidi, natago pay laeng si Metusela si 782 ay tawen yan wada abey odom ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_27","002_5_27","GEN","5","27","27","Mantawen sisya si 969, asi matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_28","002_5_28","GEN","5","28","28","Idi nantawen pay si Lamek si 182, binmala di anak na ay lalaki, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_29","002_5_29","GEN","5","29","29","et nginadananas Noe ay nangwani, “Din anak ay nay, palaglag-anena din ligat tako ay mangobla sin lota ay inpalawlawan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_30","002_5_30","GEN","5","30","30","Manipod sin naianakan Noe, natago pay laeng si Lamek si 595 ay tawen yan wada abey odom ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_31","002_5_31","GEN","5","31","31","Asi matey ay mantawen si 777. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN5_32","002_5_32","GEN","5","32","32","Si Noe pay, idi enggay nantawen si 500, asi man-ganak si tolo ay lalaki ay da Sem en Ham ya si Jafet. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_1","002_6_1","GEN","6","1","1","Idi siya di, inmad-ado di ipogaw sinan daga yan inmad-ado abe din anak da ay babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_2","002_6_2","GEN","6","2","2","Idi inilan di anan-ak di Diyos din kinabasang di babbabai ay sana, nanpili das layden da ay asawaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_3","002_6_3","GEN","6","3","3","Asi et kanan Diyos, “Adi anosan din Ispiritok san iyat di ipogaw ay eng-enggana, tan owat dan ipogaw dedan, isonga mo emey di sin-gasot ya dowanpo ay tawen, pap-engek din panbiyagan das nan daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_4","002_6_4","GEN","6","4","4","Sin siya di ay timpo ay nandaagan di anan-ak di Diyos ya din inasawa da ay babbabai yan sin omon-onod ay tawen abe, say binmelaan di ipogaw ay palalo ay dadakke. Din ipogaw ay sana et ad-adoy naidaddad-at ay maipanggep sin inam-amag da ed nabaon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_5","002_6_5","GEN","6","5","5","Idi inilan Diyos ay palalo ay lawlawa di am-amagen di ipogaw ya lawa abe di nemnemnemen das kankanayon, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_6","002_6_6","GEN","6","6","6","mansakit di nemnem na yan manbabbabawi ay namarsuas ipogaw sinan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_7","002_6_7","GEN","6","7","7","Yan kanana, “Dosaek din ipogaw ay sana ay pinarsuak, pati din animal ya titit, ta maga di mabay-an isnan labaw di daga, tan nay et ay manbabawiak ay namarsua en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_8","002_6_8","GEN","6","8","8","Ngem napnek pay si Diyos en Noe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_9","002_6_9","GEN","6","9","10","Naey di dad-at ay maipanggep en sisya. Waday toloy anak Noe ay lalaki ay da Sem en Ham ya si Jafet. Sin doy ay timpo, eng-enggay na si nalinteg ay ipogaw ay magay nankolangana. Siged abe di pakikadkadwaana en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_11","002_6_11","GEN","6","11","11","Mo din odom pay ay ipogaw, peteg ay lawa di ogali da sin pangilan Diyos yan masepsep ay mandinadael da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_12","002_6_12","GEN","6","12","12","Idi inilan Diyos ay pag lawa di am-amagen di ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_13","002_6_13","GEN","6","13","13","kanana en Noe, “Ninemnem ko ay gedngan di biyag di am-in ay ipogaw, tan enggay napno nan lobong si lawa ay inam-amag da. Awni et dadlonak dosaen daida pati din lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_14","002_6_14","GEN","6","14","14","Man-amag ka ngarud si dakdake ay daong ono bapor ay ad-adoy kowarto na. Makneg ay tabla di iamag mo. Asi ka allidan si niket sin nanbinas-il. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_15","002_6_15","GEN","6","15","15","Din kadakdake na pay et 450 ay piya di kaando na, 75 ay piya di kaannawa na, ya 45 ay piya di kakayang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_16","002_6_16","GEN","6","16","16","Amagem si toloy galado yan atpam ya taangam si 18 ay polgada. Man-amag ka abes pantew sin dingding na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_17","002_6_17","GEN","6","17","17","Say iyat mo di, tan awni et lebngek din lobong et matey am-in di waday leng-ag na sin labaw di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_18","002_6_18","GEN","6","18","18","Ngem mo sik-a pay, waday ikarik en sik-a. Mo makdeng din daong ay sana, senggep kayo ay sin-asawa pati din an-ak yo ya din as-awa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_19","002_6_19","GEN","6","19","20","Ipasgep yo abe di manparis sin am-in ay kalasin di animal ya mantaytayaw, pati manbodbodos ya mankodkodap, ta way iyat da ay matago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_21","002_6_21","GEN","6","21","21","Man-olnong kayo abe si am-in ay kalasin di makan et ipenpen yo sin daong ta way kanen yo ya kanen aben di animal ya titit ay sana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN6_22","002_6_22","GEN","6","22","22","Siya sa di inbilin Diyos en Noe, et tinongpal na am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_1","002_7_1","GEN","7","1","1","Idi makdeng pay din daong, kanan Diyos en Noe, “Senggep kayo am-in ay pamilya, tan sik-a anggoy di ammok sin labaw di daga ay nalinteg di ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_2","002_7_2","GEN","7","2","2","Ipasgep yo abe di manparis sin am-in ay kalasin di animal ay maibilang ay kadodogis. Mo din maibilang ay nalinis pay, ipasgep yo di sagpipito ay manparis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_3","002_7_3","GEN","7","3","3","Siya abe sin am-in ay kalasin di titit, ipasgep yo di sagpipito ay manparis. Say iyat mo di ta way iyat da am-in ay man-ganak ya maad-ado kasin isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_4","002_7_4","GEN","7","4","4","Tan mo emey di pito ay agew, ibaak di odan, et iweswes na ay mandeges si opatapolo ay agew ya labi enggana ay malned am-in ay pinarsuak isnan labaw di daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_5","002_7_5","GEN","7","5","5","Say inbagan Diyos di, et inamag Noe amin di naitogon en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_6","002_7_6","GEN","7","6","6","Enem ay gasot di tawen Noe sin sinenggepana sin daong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_7","002_7_7","GEN","7","7","7","Daida ay sin-asawa ya din an-ak da ay da Sem en Ham ya si Jafet ya din as-awa da et sinenggep da am-in ta way iyat da ay mangilsot sin lebeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_8","002_7_8","GEN","7","8","8","Inmey abe sin kad-an da Noe di manparis ay am-in ay kalasin di animal ya titit, pati manbodbodos ya mankodkodap, waday maibilang ay nalinis, wada abey kadodogis, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_9","002_7_9","GEN","7","9","9","et nakisgep da am-in, tan siya met laeng di inbilin Diyos. Et asi pag in-eb Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_10","002_7_10","GEN","7","10","10","Malabas pay di pito ay agew, dinmateng tet-ewa din lebeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_11","002_7_11","GEN","7","11","11","Naitompong sin pitsa 17 di maikadwa ay bowan sin maikan-em ay gasot ay tawen Noe. Sin siya di ay agew, binomtak din poon di obbog ya ginawang et kabela am-in di danom sin oneg di daga. Kabokat abes Diyos sin kad-an di danom ed kayang ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_12","002_7_12","GEN","7","12","12","et logiana ay mandeges. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_13","002_7_13","GEN","7","13","13","Ngem mo da Noe pay, laton ay sinesenggep da am-in ay pamilya sin daong, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_14","002_7_14","GEN","7","14","16","pati am-in ay kalasin di animal ya titit ay inbilin Diyos, ay din maayew ya din atap, din dadakke ya din kinittoy ay lalaki ya babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_17","002_7_17","GEN","7","17","17","Intoltoloy din odan ay dinmegedeges si opatapolo ay agew ya labi dowan dinmakdake din danom enggana ay tomay-apew din daong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_18","002_7_18","GEN","7","18","18","Intoltoloy din danom pay laeng ay domakdake et tinmay-atay-apew din daong sin labaw di danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_19","002_7_19","GEN","7","19","19","Neyneyna et nalim-otan am-in di kakayangan ay dontog ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_20","002_7_20","GEN","7","20","20","enggana ay nasurok ay opat ay depa di kalosong di danom sin kayang di dontog ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_21","002_7_21","GEN","7","21","21","Et nalned am-in di ipogaw ya am-in abe ay animal ya titit isnan labaw di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_22","002_7_22","GEN","7","22","22","Olay sino ay manlengleng-ag et natey, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_23","002_7_23","GEN","7","23","23","tan dinosan Diyos daida. Din naipowira anggoy et da Noe ya din naitapi en daida sin daong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN7_24","002_7_24","GEN","7","24","24","Et kinmakaman din lebeng sin daga si sin-gasot ya limapolo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_1","002_8_1","GEN","8","1","1","Idi siya di, laton ay ninemnem Diyos da Noe ya am-in ay animal ay nakisgep en daida sin daong. Yan inbaa nay napigsa ay dagem ta madageman din daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_2","002_8_2","GEN","8","2","2","Pintet aben Diyos din bemelbelaan di danom sin oneg di daga yan inpasaldeng na abe din odan. Et pag ilogin din danom ay matyadan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_3","002_8_3","GEN","8","3","3","Idi nalabas di sin-gasot ya limapolo ay agew, binmaba din danom ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_4","002_8_4","GEN","8","4","4","enggana ay sinmeeng din daong sin esay dontog sin kadondontogan ed Ararat. Say naamag di sin pitsa 17 di maikapito ay bowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_5","002_8_5","GEN","8","5","5","Neyneyna matmatyadan din danom enggana ay nabonsian din toktok di dontog sin omona ay agew di maikasinpo ay bowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_6","002_8_6","GEN","8","6","6","Makdeng abe di opatapolo ay agew, binokatan Noe din inamag na ay tawa ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_7","002_8_7","GEN","8","7","7","et inbolos nay gayang. Din gayang ay sana et adi nantattaoli sin daong mo adi et oway di in-inmeyana engganas namgaan din daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_8","002_8_8","GEN","8","8","8","Inbolos na abey kalapati ta say pangammoana mo binmaba din danom, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_9","002_8_9","GEN","8","9","9","ngem gapo ta deda ay nanalbeng din daga yan maga di dintenganas ompaana, nantaoli sin daong. In-adawan Noe din takkay na ta say ompaan din kalapati et inpasgep na kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_10","002_8_10","GEN","8","10","10","Nanseed pay laeng si pito ay agew, asi na kasin pabelaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_11","002_8_11","GEN","8","11","11","Malablabi pay, nantaoli ay nangidateng si kapotpoting na ay tobon di kaiw ay olivo. Et say nangammoan Noe ay enggay binmaba din danom sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_12","002_8_12","GEN","8","12","12","Idi inmey abe di pito ay agew, inbolos na kasin din kalapati, ngem adi nantaoli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_13","002_8_13","GEN","8","13","13","Idi wada pay di enem ay gasot ya esay tawen en Noe sin omona ay agew di damo ay bowan, enggay natdok din danom sin labaw di daga. Kinaan Noe din odom ay atep din daong ta way iyat na ay mangisin-eng ay kosto, et inila na ay mammamgaan din lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_14","002_8_14","GEN","8","14","14","Sin pay pitsa 27 di maikadwa ay bowan, enggay namgaan din daga, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_15","002_8_15","GEN","8","15","15","et kanan Diyos en Noe, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_16","002_8_16","GEN","8","16","16","“Bomala kayo am-in sin daong, dakayo ay sin-asawa ya din aan-ak yo ya din asawa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_17","002_8_17","GEN","8","17","17","Pabelaen yo abe am-in ay titit ya animal ta say mansisian da ya man-anak da ta way iyat da ay omad-ado kasin sin daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_18","002_8_18","GEN","8","18","18","Siya di et binmela da Noe ay sinpamilya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_19","002_8_19","GEN","8","19","19","yan siya abe din animal ya titit ay nakitettee en daida sin daong et nankokoyog da insigon sin kalasi da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_20","002_8_20","GEN","8","20","20","Idi siya di, nan-amag si Noe si altar. Pag man-as saes-a sin am-in ay kalasin di animal ya titit ay maibilang ay nalinis et pinooana sin altar ay sana ay mangidaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_21","002_8_21","GEN","8","21","21","Idi sinongsong Diyos din seng-ew di indaton Noe en sisya, kananas nemnem na, “Laton, adiak kasin dosaen din daga begew sin amagen di ipogaw, tan ammok ay lawlawa pay dedan din nemnemnemen da manipod sin kakitkittoy da. Isonga adiak ipidpidwa ay dosaen din am-in ay manlengleng-ag ay kaman din inyat ko ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN8_22","002_8_22","GEN","8","22","22","Engganas deda nan lobong, wada di pinag-eesek ya pinag-aani, omatongana ya temeg-inana, deam ya tiyagew, ya din kaagawan ya labi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_1","002_9_1","GEN","9","1","1","Binindisyonan Diyos si Noe ya din an-ak na ay mangwani, “Man-ganak kayo ta omad-ado kayo kasin isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_2","002_9_2","GEN","9","2","2","Manipod ed wani, emegyat en dakayo am-in ay kalasin di atap ay animal, pati manbodbodos ya mankodkodap ya am-in abe ay mantaytayaw ed daya ya mantettees baybay, tan idawat ko en dakayo di lebbeng ay mangituray en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_3","002_9_3","GEN","9","3","3","Manipod ed wani abe, mabalin ay isida yo di olay sino en daida ay kaman din in-inyat yo ay mangan sin kompormi ay gomabgabay, tan ipalobos ko ay mangan kayo sin am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_4","002_9_4","GEN","9","4","4","Din iparit ko anggoy ay isida yo et din karni ay deda pay laeng di dada na, tan din dada et say kad-an di biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_5","002_9_5","GEN","9","5","6","“Nabanol abe di biyag yo ay ipogaw, tan inamag kos dakayo ay mais-o en sak-en met laeng. Isonga mo sinoy manpeses ipogaw, keddengak ay man-ikaro, tan mo waday animal ay manpeses ipogaw, dosaek ta say kateyana. Mo wada abey ipogaw ay manpeses ib-a na, ipogaw met laeng di mamse en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_7","002_9_7","GEN","9","7","7","Isonga adi kayo manpespese mo adi et man-ganak kayo ta way iyat yo ay omad-ado yan maiwaras kayo isnan daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_8","002_9_8","GEN","9","8","8","Kanan aben Diyos en Noe ya din an-ak na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_9","002_9_9","GEN","9","9","9","“Wada di ikarik en dakayo ya din ipoli yon to. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_10","002_9_10","GEN","9","10","10","Mailak-am abe am-in ay parsua ay nakibela en dakayo sin daong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_11","002_9_11","GEN","9","11","11","Din ikarik en dakayo et siya na. Manlogi ed wani, adiak kasin lebngen nan daga ta malned amin ay matmatago ya madadael am-in din wadas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_12","002_9_12","GEN","9","12","12","“Din pangammoan yo ay komakaman si eng-enggana nan inkarik en dakayo ya sin am-in abe ay parsua ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_13","002_9_13","GEN","9","13","13","et waday ipeey ko ay badkong ono abonga ed kayang, ta say sinyal di inkarik ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_14","002_9_14","GEN","9","14","14","Siya di, basta waday ipadateng ko ay liboo ed kayang yan maila di badkong sidi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_15","002_9_15","GEN","9","15","17","ilaek abe yan nemnemek din inkarik en dakayo ya am-in abe ay matmatago ay maga kasin di lebeng ay kateyan di am-in ay matmatago. Siya adi di sinyal di inkarik en dakayo ya sin am-in abe ay parsua.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_18","002_9_18","GEN","9","18","18","Da naey di anak da Noe ay binmela sin daong, da Sem en Ham ya si Jafet. (Din si Ham ay nay et say nangipoli en Canaan.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_19","002_9_19","GEN","9","19","19","Din toloy anak na ay nay et daida di napowakan di am-in ay ipogaw isnan labaw di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_20","002_9_20","GEN","9","20","20","Si Noe et say damo ay mantaltalon ay nan-esek si obas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_21","002_9_21","GEN","9","21","21","Idi namingsan, nabeteng sin ininom na ay danom di obas ay naamag si arak. Siya et di nanlalabos ay naseyep sin beey da ay tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_22","002_9_22","GEN","9","22","22","Idi inilan Ham ay aman Canaan ay nanlalabos si ama da, kabela et ena ibaga sin aag-i na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_23","002_9_23","GEN","9","23","23","Pag et man-as da Sem en Jafet si nagayad ay bado et igaley da en ama da. Nanbindayangan da ay insasampay da sin padanga da. Pag dan mansansanod ay sinenggep sin beey da ay nangaley en ama da ta say adi da ilaen sisya ay nanlalabos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_24","002_9_24","GEN","9","24","24","Idi naimosngan si ama da yan inammoana din inamag Ham ay say anongos ay anak na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_25","002_9_25","GEN","9","25","25","kanana, “Awni man et madosa si Canaan ya manbalin ay kababaan ay bag-en di aag-i na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_26","002_9_26","GEN","9","26","27","Ngem sapay koma ta madaydayaw si Diyos ay din Diyos en Sem. Paannawaen koma aben Diyos din dagan Jafet ya makilak-am koma sin bindisyon ay gon-oden Sem. Siya man et maibag-en si Canaan en daida ay dowa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_28","002_9_28","GEN","9","28","28","Nanipod sin nanlebngan Diyos sin daga, natago si Noe si 350 ay tawen pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN9_29","002_9_29","GEN","9","29","29","Indasana di 950 ay tawen, asi matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_1","002_11_1","GEN","11","1","1","Idi siya di, es-esa di kalin di am-in ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_2","002_11_2","GEN","11","2","2","Idi manbiyahi da pay ay emey sin kad-an di belaan di agew, waday dinatngan da ay annawa ay tanap ed Sinar et nan-ili das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_3","002_11_3","GEN","11","3","3","Idi namingsan, nanngangalat da yan kanan da, “En tako mandamilis linang ta way amagen tako si beey tako.” Et say inyat da di. Inset da ay nangioto sin linang ta komenteg, et aspalto abe di inpakpak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_4","002_11_4","GEN","11","4","4","Asi da kanan, “Man-amag tako et si siyodad ay way beey ay omdas ed daya ta say madayaw tako ya adi tako mansisian sin labaw di daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_5","002_11_5","GEN","11","5","5","Osdongan pay Diyos din siyodad ya din nakayang ay beey ay am-amagen da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_6","002_11_6","GEN","11","6","6","kanana, “Mo say iyat da sa ed wani tan es-esay nemnem ya kali da, maga di adi da kabaelan sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_7","002_11_7","GEN","11","7","7","En tako ngarud isdi ta pankinalasien tako di kali da ta say adi da mankinaawatan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_8","002_11_8","GEN","11","8","8","Et say inamag Diyos di, et pag mansisian din kaipoipogaw sin labaw di daga yan adi da intoloy ay nangamag sin siyodad ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_9","002_11_9","GEN","11","9","9","Say begew ay nginadanan da din ili ay doy si Babel ono Babilonia, tan say nangipankinalasian Diyos sin kalin di ipogaw. Et nanlogi isdi, enggay naiwarawaras da sin intiro ay lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_27","002_11_27","GEN","11","27","27","Si Tera et say aman da Abram en Nahor ya si Haran. Si Haran pay di aman Lot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_28","002_11_28","GEN","11","28","28","Asi et natey si Haran sin ili na ay Ur ay sakop di Babilonia idi deda pay laeng si ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_29","002_11_29","GEN","11","29","29","Nakiasawa abes da Abram en Nahor. Din asawan Nahor et si Milca ay pangpangoan Isca ay anak Haran, yan din asawan Abram et si Sarai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_30","002_11_30","GEN","11","30","30","Asi et maga di anak da Abram, tan basig din asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_31","002_11_31","GEN","11","31","31","Idi namingsan, inayagan Tera din anak na ay si Abram ya din apo na ay si Lot ay anak en Haran ya din innapo na ay si Sarai ay asawan Abram, et kinmaan da ed Ur ay sakop di Babilonia ta emey da koma ed Canaan. Ngem idi sinmawang da ed Haran, nan-ili das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN11_32","002_11_32","GEN","11","32","32","Et say ili ay nateyan Tera idi nantawen si 205. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_1","002_12_1","GEN","12","1","1","Waday esay agew, kanan Diyos en Abram, “Taynam din ilim ya toton-od mo ta emey ka sin ili ay itdok en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_2","002_12_2","GEN","12","2","2","Paad-adoek to din polim ta manbalin das madayaw ya napigsa ay nasyon. Bindisyonak sik-a abe si amin ay pansigdan, et madamag di ngadan mo isnan daga ta say sik-a abe di kapoan di bindisyon di odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_3","002_12_3","GEN","12","3","3","Din mangamag si siged en sik-a et bindisyonak, ngem din manglaslasoy pay en sik-a et dosaek. Begew abe en sik-a, mabindisyonan di kaipoipogaw sin am-in ay ili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_4","002_12_4","GEN","12","4","4","Sin nangwanian Diyos sidi, pitopolo ya lima di tawen en Abram. Pinati na din inbilin Diyos et kinmaan ed Haran. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_5","002_12_5","GEN","12","5","5","Inkoyog na si asawa na ay si Sarai ya din kaanakana ay si Lot ya am-in abe din bag-ena ya din gamgameng na ay emey ed Canaan. Idi sinmawang das di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_6","002_12_6","GEN","12","6","6","nandad-an da enggana ed Sekem sin kad-an di inayan ay kaiw en More. Din kaiw ay nay di panaydayawan din taga-Canaan ay man-ili pay laeng isdi sin didiyosen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_7","002_12_7","GEN","12","7","7","Say nanpailaan Diyos en Abram yan kanana, “Si naey din daga ay idawat ko sin polim.” Pag mantopog si Abram si bato et man-amag si altar ay pangidatonanas animal en Diyos ay nanpaila en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_8","002_12_8","GEN","12","8","8","Idi siya di, komaan da Abram sidi et manpaabagatan da engganas domateng da sin kadondontogan sin nan-gawaan di Betel ya Ai. Nankampo das di si nabaybayag, et nan-amag kasin si Abram si altar, et nankararag en Diyos sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_9","002_12_9","GEN","12","9","9","Asi manlobwat kasin da Abram et man-etaetan da ay manpaabagatan ed Negev ay wada sin sakop di Canaan met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_10","002_12_10","GEN","12","10","10","Domteng pay di betil ed Canaan, intoloy da ay nanpaabagatan ay emey ed Egipto ta mantetee das di si mabaybayag, tan enggay nasepsep din betil ed Canaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_11","002_12_11","GEN","12","11","11","Idi nganngani ay domateng da ed Egipto, kanan Abram en asawa na ay si Sarai, “Mapmapteng ka kayman ay babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_12","002_12_12","GEN","12","12","12","Adi pay mo ilaen daka sin taga-Egipto, kanan da en sin-asawa ta et pomse da ta asi daka asawaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_13","002_12_13","GEN","12","13","13","Isonga ibagam ay sin-iyogtan ta ta balbalang adi da pomse mo adi et mayat di iyat da en sak-en begew en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_14","002_12_14","GEN","12","14","14","Idi dinmateng da pay ed Egipto, inilan tet-ewa din omili ay peteg ay mapteng si Sarai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_15","002_12_15","GEN","12","15","15","Et din odom ay oopisyal di ari, init-ek da din kinapintas na sin ari. Isonga inpaayag na ta maitapi sin kabebbeey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_16","002_12_16","GEN","12","16","16","Manbegew en sisya, siged di inyat di ari en Abram et indawtanas ad-ado ay karnero, kalding, baka, dangki, kamel, ya bag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_17","002_12_17","GEN","12","17","17","Asi et pinaligat Diyos si kaeegyat ay sakit din ari ya am-in da ay bemebeey begew en Sarai ay asawan Abram. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_18","002_12_18","GEN","12","18","18","Isonga inpaayag din ari si Abram yan kanana en sisya, “Apay nga adim inbaga ay sin-asawa kayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_19","002_12_19","GEN","12","19","19","Apay nga inbagam anggoy ay sin-agi kayo et intolok mo ay ibeey kos sisya? Naey si asawam. Ayagam ta komaan kayo damdama!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN12_20","002_12_20","GEN","12","20","20","Et inbilin din ari sin sosoldado na ta itlod das daida sin beddeng di ili. Siya di kinmaan da Abram ay sin-asawa et intakin da abe din am-in ay gamgameng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_1","002_13_1","GEN","13","1","2","Sin kad-an da Abram ed Egipto, enggay binmaknang sisyas karnero, kalding, baka, palata, ya balitok. Sin kinmaanana pay sidi, nantaoli ed Negev sin abagatan di Canaan ay nangitakin en asawa na ya am-in di gamgameng na. Nakeey abe din kaanakana ay si Lot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_3","002_13_3","GEN","13","3","3","Manipod ed Negev, intoltoloy da ay manpatongdo ay nansepsepad sin inil-ili engganas domateng da sin nankampoan da ed idi ay nan-gawaan di Betel ya Ai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_4","002_13_4","GEN","13","4","4","Say kad-an abe di inamag Abram ay altar ed idi, isonga idi sinmawang das di, nandayaw si Abram en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_5","002_13_5","GEN","13","5","5","Si Lot pay et ad-ado abey baka, karnero ya kalding na. Wada abey pamilya na ya babag-ena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_6","002_13_6","GEN","13","6","6","Siya di mankolang din panpastolan das animal da tan nankoykoyog da ay dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_7","002_13_7","GEN","13","7","7","Et say nan-iibawan din panpaspastolen da ay dowa. Wada abe di Canaaneo ya Perezeo ay man-ilis di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_8","002_13_8","GEN","13","8","8","Idi siya di, inayagan Abram si Lot yan kanana en sisya, “Adi koma man-iibaw din babag-en ta, tan sin-ama ta damdama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_9","002_13_9","GEN","13","9","9","Piliem ngarud din laylaydem ay daga ta mansian ta. Mo sin kannigid di emeyam, emeyak abe sin kannawan. Mo din kannawan pay di piliem, emeyak abe sin kannigid.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_10","002_13_10","GEN","13","10","10","Tamangen pay Lot din nandinmang ay daga, inila na ay maymayat din nanbinas-il di ginawang ay Jordan engganad Zoar, tan nabaknang si danom ay kaman din siged ay daga ed Eden ono ed Egipto. Tan daan pay laeng dosaen Diyos din ili ay Sodoma ya Gomorra ay wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_11","002_13_11","GEN","13","11","11","Isonga say pinili na din intiro ay mapteng ay tanap ed Jordan. Tinaynan das Abram et inmey da sin patag di belaan di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_12","002_13_12","GEN","13","12","13","En da nakiili sin ipogaw sidi sin tanap, et in-amag dan tolda ay pankampoan da sin asag-en ed Sodoma ay ilin di lawlawa ay ipogaw ay ad-adoy basol da en Diyos. Da Abram pay et nantetee da sin sakop di Canaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_14","002_13_14","GEN","13","14","14","Idi kinmaan da Lot, kanan Diyos en Abram, “En ka mantamang ed amyanan ya ed abagatan ya sin belaan di agew ya siya abe sin diposan di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_15","002_13_15","GEN","13","15","15","Tan am-in ay matamang mo et idawat ko en sik-a ya din polim ta say daga yo si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_16","002_13_16","GEN","13","16","16","Paad-adoek abe din polim si kaman din tapok ay adi kabilang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_17","002_13_17","GEN","13","17","17","En ka ngarud mandan sin intiro ay daga ay sana ta boyaem, tan idawat ko am-in en sik-a.” Say inkarin Diyos en Abram. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN13_18","002_13_18","GEN","13","18","18","Et pag komaan da Abram sidi et man-etan da ed Hebron ay asag-en sin inayan ay kakaiw en Mamre. Et say nangamaganas esa ay altar ay pangidatonanas animal en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_11","002_14_11","GEN","14","11","11","Et pinos da Kedorlaomer am-in din makan ya odom ay gamgameng ed Sodoma ya Gomorra et intagtag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_12","002_14_12","GEN","14","12","12","Intagtag da abe din kaanakan Abram ay si Lot ya din gamgameng na, tan ed Sodoma met laeng di nan-iliana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_13","002_14_13","GEN","14","13","13","Idi siya di waday linmayaw ay en nangisodsod si am-in en Abram ay din Hebreo ay mantetee sin asag-en di inayan ay kakaiw en Mamre. Din si Mamre ay sana ya din ag-i na ay da Escol en Aner et Amorreo da. Nakigait da am-in en Abram. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_14","002_14_14","GEN","14","14","14","Idi inammoan Abram ay nakidpap da din kaanakana ay si Lot, inayagana din nabayag ay babag-ena ay nalaing ay makigobat ta en da atikoen din nangitagtag en sisya. Tolon gasot ya sinpo ya wao da am-in. Inatiko das daida enggana ay indasan da ed Dan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_15","002_14_15","GEN","14","15","15","Asi godwaen Abram din ipogaw na et senggep da sin kad-an da Kedorlaomer sin labi et inabak das daida. Inatiko da enggana ed Hoba ay amyanan di Damascus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_16","002_14_16","GEN","14","16","16","et insalakan das Lot ya din odom ay ipogaw ay intagtag da Kedorlaomer, pati babai ya lalaki. Tinaoli da abe am-in din naakew ay gamgameng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_17","002_14_17","GEN","14","17","17","Idi somaa pay da Abram ay napo sin nangabakan da en da Kedorlaomer ya din iib-a na ay aari, en inabat din ari ed Sodoma sin tanap ed Save ay kanan da abe en Tanap di Ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_18","002_14_18","GEN","14","18","18","Wada abes Melkizedek ay ari ed Salem ay en nangabet en da Abram ay nangitakin si makan ya inom para en sisya. Gapo ta sisya din padin di Kangatoan ay Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_19","002_14_19","GEN","14","19","19","binindisyonanas Abram ay nangwani, “Sapay koma ta bindisyonan daka sin Kangatoan ay Diyos ay namarsua ed daya ya sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_20","002_14_20","GEN","14","20","20","Sapay koma abe ta madaydayaw si owaoway din Kangatoan ay Diyos ay namadang en sik-a ay nangabak sin kaibaw mo.” Asi pag idawat Abram en sisya din inkasinpon di gamgameng ay tinaoli na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_21","002_14_21","GEN","14","21","21","Asi komali din ari ed Sodoma yan kanana en Abram, “Olay mo okaem amin din gameng, basta itaolim anggoy din ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_22","002_14_22","GEN","14","22","22","Kanan Abram ay sinombat, “Isapatak en Yahweh, din Kangatoan ay Diyos ay namarsua ed daya ya sin daga, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_23","002_14_23","GEN","14","23","23","ay maga polos di alaek sin gameng mo, olay owat sinolid ono iket di sinilas tan into et ya kanam en sik-a di nangipabaknang en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN14_24","002_14_24","GEN","14","24","24","Isonga maga polos di alaek powira din kinan anggoy di ipogaw ko ya din bingay di iib-ak ay nay ay da Aner en Escol ya si Mamre.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_1","002_15_1","GEN","15","1","1","Idi nakdeng amin dadi, waday inpailan Diyos en Abram ay kaman iitaw, yan dinnge nas Diyos ay mangmangwani, “Ay Abram, adi ka emeg-egyat, tan salaknibak sik-a sin am-in ay kaeegyat. Dakdake abe di gon-gona ay idawat ko en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_2","002_15_2","GEN","15","2","3","Kanan pay Abram, “Aw ay Kangatoan ay Diyos, ngem sino ngin di pansigdak, tan nay et ay maga pay laeng di indawat mo ay anak ko, yan din bag-en ko anggoy ay si Eliezer ay taga-Damascus di manawid sin am-in ay gameng ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_4","002_15_4","GEN","15","4","4","Asi et kanan Diyos, “Baken si sana di manawid sin gameng mo, mo adi et din kosto ay anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_5","002_15_5","GEN","15","5","5","Asi na ibala si Abram yan kanana, “Tangadem ed daya yan bilangem din talaw mo kabaelam, tan say kaad-adon di bilang di polim.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_6","002_15_6","GEN","15","6","6","Et dadlon pinatin Abram din kanan Diyos, isonga inbilang Diyos ay nalinteg sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_7","002_15_7","GEN","15","7","7","Pag kanan Diyos en sisya, “Sak-en si Diyos ay nangipango en sik-a ay komaan ed Ur ay sakop di Babilonia ta idawat ko en sik-a din daga ay nay ta say okaem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_8","002_15_8","GEN","15","8","8","“Aw, Kangatoan ay Diyos,” kanan Abram, “ngem intoy pangammoak pay ay okaek?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_9","002_15_9","GEN","15","9","9","Kanan pay Diyos en sisya, “Omya kas bomalasang ay baka ya kalding ya bomaro ay karnero ay sagtotoloy tawena ya doway kalasin di kalapati.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_10","002_15_10","GEN","15","10","10","Et inan Abram dadi et in-ey na en Diyos. Pag nan biiken din awak di animal et in-olnos na sin doway linya ay nanpatpatag. Ngem mo din awak di kalapati pay, adi na ginodwa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_11","002_15_11","GEN","15","11","11","Idi madadwes pay di dadakke ay titit ay mangan koma sin karni, inab-abo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_12","002_15_12","GEN","15","12","12","Idi madipdipos pay din agew, naimayet si Abram si seyep na et nilikob di kaeegyat ay mabolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_13","002_15_13","GEN","15","13","13","Asi pag kanan Diyos en sisya, “Kadi man et mangili din polim sin ilin di natken ay ipogaw ta maibag-en da en daida ya mapaligatan da enggana ay emey di opat ay gasot ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_14","002_15_14","GEN","15","14","14","Asiak dosaen din nakin bag-en en daida et komaan din polim isdi ay mangitaktakin si ad-ado ay gamgameng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_15","002_15_15","GEN","15","15","16","Ngem emey pay dedan sin pitlon di ganak, asi da mantaoli sin ili ay nay, ta dowan masepsep din kinamanagbasol di Amorreo ay man-ilis na et kapilitan ay dosaek daida. Siya sa di mapasamak sin polim, ngem mo sik-a pay, makamakay ka, asi ka matey et iponpon daka. Laton ay adi ka edasan din ligat ay doy,” kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_17","002_15_17","GEN","15","17","17","Idi nadipos pay din agew yan enggay nalabi, wada et di nanpaila ay pan-otoan ay kaman banga ay binmebelaan di asok ya apoy, et nalabas sin gawan di doway linya ay karni. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN15_18","002_15_18","GEN","15","18","18","Say nangisiglotan Diyos sin inkari na en Abram ay nangwani, “Kadi man et idawat ko sin polim amin din daga ay nay ay manlogi sin ginawang ay Nile ed Egipto enggana sin ginawang ay Eufrates.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_1","002_16_1","GEN","16","1","3","Idi nantettee da Abram ed Canaan si sinpo ay tawen, maga pay laeng di anak da en Sarai ay asawa na. Ngem waday balasang ay bag-en Sarai ay taga-Egipto ay manngadan si Hagar. Isonga kanan Sarai en Abram, “Olay en ka daagen din bag-en ko ay nay balbalang mo man-anak, ta say maibilang si anak ta, tan nay binasig Diyos sak-en.” Et inaw Abram, isonga inpolang Sarai din bag-ena en sisya ta say maikadwa ay asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_4","002_16_4","GEN","16","4","4","Idi siya di, nandaag tet-ewa da Abram en Hagar, et nawad-an si Hagar. Idi nadlaw na ay masikog sisya, linaslasoy na si Sarai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_5","002_16_5","GEN","16","5","5","Pag kanan Sarai en Abram, “Basol mo nan lawa ay am-amagen di bag-en kon sak-en. Sak-en kayman di nangipalobos ay daagem, ngem ed wani ay ammo na ay nawad-an sisya, doy et ay lomaslasoy. Sapay koma ta osigen Diyos mo sino en daita di akin basol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_6","002_16_6","GEN","16","6","6","Kanan Abram, “Bag-en mos sisya et mabalin ay amagem di laydem.” Pag et palaloan Sarai ay paligaten si Hagar, isonga linmayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_7","002_16_7","GEN","16","7","7","Dintengan di anghel Diyos sisya sin kad-an di esay obbog sin lugar ay magay omili sin danan ay emey ed Shur. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_8","002_16_8","GEN","16","8","8","Kanan din anghel, “Hagar ay bag-en Sarai, intoy napoam ya intoy emeyam?” Songbatana pay yan kanana, “Ilaylayawak si Sarai ay apok.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_9","002_16_9","GEN","16","9","9","Pag kanan din anghel Diyos en sisya, “Mantaoli ka sin apom ta mansilbi ka en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_10","002_16_10","GEN","16","10","10","Paad-adoek din apom et adi dan kabilang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_11","002_16_11","GEN","16","11","11","Lalaki di ianak mo et ngadanam si Ismael, tan pinatgan Diyos din kararag mo ay nanpakpakaasi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_12","002_16_12","GEN","16","12","12","Ngem din ianak mo ay sana et kaman atap ay dangki. Kaibaw na amin ay ipogaw, yan amin ay ipogaw et ibawen da abes sisya. Olay abe din aag-i na et ibilang na ay kalaban.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_13","002_16_13","GEN","16","13","13","Pag et waday inpangadan Hagar en Diyos ay kangalat na. Kanana, “Sik-a din Diyos ay Makaila,” tan kananas nemnem na, “Inilak si Diyos ay omil-ila ngem nay matmatagoak pay laeng.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_14","002_16_14","GEN","16","14","14","Siya din gapo ay nangadanan din obbog ay sana sin nan-gawaan di Kades ya Bered si Beer-lahai-roi ono Obbog di Matmatago ay Omil-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_15","002_16_15","GEN","16","15","15","Idi man-anak pay, lalaki, et nginadanan Abram si Ismael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN16_16","002_16_16","GEN","16","16","16","Waopolo ya enem ay tawen en Abram sin nangianakan Hagar sin anak na ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_1","002_17_1","GEN","17","1","1","Idi nantawen si Abram si siyamapolo ya siyam, nanpaila kasin si Diyos en sisya yan kanana, “Sak-en di Manakabalin ay Diyos. Patiem sak-en si owaoway ta iwed di kolkolang sin kinaogalim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_2","002_17_2","GEN","17","2","2","Tan ipatet-ewak din inkarik en sik-a ay paad-adoek din polim.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_3","002_17_3","GEN","17","3","3","Idi dinngen Abram di, nandokmog ay nanyakog-ong, dowan itoloy Diyos ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_4","002_17_4","GEN","17","4","5","“Siya na di itolag kon sik-a. Manipod ed wani, baken si Abram di ngadan mo, mo adi et si Abraham, tan panbalinek sik-a ay mapowakan di omili sin ad-ado ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_6","002_17_6","GEN","17","6","6","Paad-adoek din polim ta maiwaras da sin kailiili, yan wada abe en daida di man-ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_7","002_17_7","GEN","17","7","7","Kanan aben Diyos, “Adi polos masoksokatan din intolag ko en sik-a mo adi komakaman si eng-enggana, tan siya met laeng di itolag ko sin polim. Sak-en di Diyos ay daydayawem ya siya abe din polim si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_8","002_17_8","GEN","17","8","8","Idawat ko abe en sik-a am-in din ili ay nay ed Canaan ay naibilangam ay mangili ed wani ta say tawiden din polim ay eng-enggana, yan sak-en met laeng di Diyos ay dayawen da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_9","002_17_9","GEN","17","9","9","Intoloy Diyos ay nangwani en Abraham, “Mo sik-a pay ya din ganakem, masapol ay onodan yo din intolag ko en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_10","002_17_10","GEN","17","10","11","Si naey di sinyal ay pangipailaan yo ay on-onodan yo din intolag ko. Masapol ay makogit amin di lalaki en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_12","002_17_12","GEN","17","12","12","Manlogi ed wani, siyat yon kogiten amin di bemela ay lalaki sin maikawao ay agew na, pati din bag-en ay maianak sin beey yo ya siya abe din bag-en ay laklakoan yo si mangili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_13","002_17_13","GEN","17","13","13","Dadlon yon kogiten amin dadi, tan say sinyal ay pangipailaan yo ay maibilang kayo sin komakaman ay intolag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_14","002_17_14","GEN","17","14","14","Ngem mo wada pay di baken nakogit en dakayo, maipowira en dakayo ay ipogaw ko, tan nilabsing na od dedan din intolag ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_15","002_17_15","GEN","17","15","15","Kanan aben Diyos en Abraham, “Mo si asawam pay ay si Sarai, manlogi ed wani baken si Sarai di ngadana mo adi et si Sara. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_16","002_17_16","GEN","17","16","16","Bindisyonak sisya ta way iyat na ay man-anak ta sisya di mangipabelas anak yo ay lalaki. Din tapin di bindisyon ko abe et omad-ado din polin di anak na ta maiwaras da sin kailiili, yan wada abe en daida di man-ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_17","002_17_17","GEN","17","17","17","Idi dinngen Abraham din kanan Diyos ay sana, nandokmog ay nanyakog-ong dowan et masis-iyek ay mangwanis nemnem na, “Ay mabalin aya ay way ganakek tan nay et ay sin-gasot di tawen ko yan si Sara abe et siyamapolo di tawena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_18","002_17_18","GEN","17","18","18","Pag nan kanan en Diyos, “Mo mabalin koma, ta bindisyonam abe din anak ko ay si Ismael.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_19","002_17_19","GEN","17","19","19","“Aw pay dedan,” kanan Diyos, “ngem wada met pay laeng di ianak Sara ay lalaki et ngadanan yos Isaac. Daida met sin poli na di manawid sin intolag ko en sik-a ay adi masoksokatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_20","002_17_20","GEN","17","20","20","Ngem dinngek pay kayman din kindaw mo maipanggep en Ismael, isonga sigurado ay bindisyonak sisya ta maad-ado abe din poli na. Tan man-anak si sinpo ya dowa ay pangolo yan din poli na abe, omad-ado da sin madamdamag ay nasyon da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_21","002_17_21","GEN","17","21","21","Ngem din kaiturongan pay di inkarik en sik-a et si Isaac ay ianak en asawam sin siya na ay timpo sin omali ay tawen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_22","002_17_22","GEN","17","22","22","Makdeng pay ay makingalat si Diyos en Abraham, kinmaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN17_23","002_17_23","GEN","17","23","27","Yan si Abraham pay, tinongpal na ay dagos din inbilin Diyos en sisya. Tan sin siya di ay agew, kinogit nas Ismael ya am-in din bag-ena ay lalaki ay naianak sin beey na ya am-in abe ay nilakoana. Sin doy met laeng ay agew, nanpakogit abes Abraham, isonga nandededsan da am-in ay nakogit. Siyamapolo ya siyam ay tawen Abraham sin nakogitana. Si Ismael abe ay anak na et mantawen si sinpo ya tolo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_1","002_18_1","GEN","18","1","1","Idi mabaybayag, nanpailas Diyos kasin en Abraham sin nankamkampoan da sin kad-an di inayan ay kakaiw en Mamre. Din inyat na ay naamag et tinmotokdo si Abraham sin belaan di tolda na, tan enggay alas dosi yan palalo ay man-atong din agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_2","002_18_2","GEN","18","2","2","Manmeswat pay sisya, kambaw wada et di tolo ay lalaki ay pinmipika sin dagas. Dinalas na ay en nangabet et mandokmog ay manyakog-ong yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_3","002_18_3","GEN","18","3","3","“Apo, anosan yo adi ta maspad kayo sin beey mi ay nay, tan naeyak sina ay mansilbi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_4","002_18_4","GEN","18","4","4","Man-illeng kayo kod sin poon di kaiw ay nay ta dowanak en man-as danom ay iowas yo sin siki yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_5","002_18_5","GEN","18","5","5","Enak aben man-otos kanen yo ta way ikileg yo sin pandanan yo si awni. Tan malaydanak sin inmalian yos na.” “Aw kod kayman,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_6","002_18_6","GEN","18","6","6","Pag dalasen Abraham ay mantaoli sin tolda yan kanana en Sara, “Dalasem kod! Oma ka sin kasigedan ay arina tako ta man-oto kas ad-ado ay tinapay tan way bisita tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_7","002_18_7","GEN","18","7","7","Pag managtag ay en manpili sin malames ay olbon sin baka na, et indawat na sin esay baa na ta dalasena abe ay mangisagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_8","002_18_8","GEN","18","8","8","Idi naoto am-in, nan-a abes gatas ya odom ay makan et nakiey na sin karni sin kad-an di bisita na sin poon di kaiw ay doy. Et insango na en daidas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_9","002_18_9","GEN","18","9","9","Idi nakakan da pay, kanan da en Abraham, “Into pay si Sara ay asawam?” “Dooy sin tolda yan,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_10","002_18_10","GEN","18","10","10","Pag kanan di esa en daida ay si Diyos, “Mo emey di siyam ay bowan, ipailak din kabaelak en dakayo, yan say pan-anakan asawam si anak yo ay lalaki.” Sin nangwanianas di, kambaw wada si Sara sin likod na sin pantew di tolda ay mandengdenge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_11","002_18_11","GEN","18","11","11","Mo da Abraham en Sara yan enggay nakay das nabakes da, et si Sara yan enggay adi mabalin ay man-anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_12","002_18_12","GEN","18","12","12","Isonga nasiyek sin nemnem na ay nangwani, “Ay siya mo mabalin ay lak-amek din ragsak di man-anak? Tan enggay nabakesak met, yan nakay abes asawak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_13","002_18_13","GEN","18","13","13","Asi et kanan Diyos en Abraham, “Apay nga nasiyek si asawam? Apay nga kananas nemnem na en adi mabalin ay man-anak tan enggay nabakes? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_14","002_18_14","GEN","18","14","14","Ay siya mo waday adak kabaelan ay amagen? Tet-ewa met din inbagak ay ipailak din kabaelak en dakayo mo emey di siyam ay bowan, yan say pan-anakan Sara si anak yo ay lalaki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_15","002_18_15","GEN","18","15","15","Asi et insaot Sara tan emegyat iman, yan kanana, “Aga kadi, adiak nasiyek.” “Nasiyek ka met,” kanan Diyos ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_16","002_18_16","GEN","18","16","16","Idi kinmaan din tolo ay bisita, nanpa-Sodoma da, et nakeey si Abraham ay nangitlod en daida. Os-osdongan da pay ed Sodoma, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_17","002_18_17","GEN","18","17","17","kanan Diyos si nemnem na, “Olay adiak bokbokodan din enak amagen mo adi et ipaammok en Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_18","002_18_18","GEN","18","18","18","Tan sisya di mangipoli sin ad-ado ay ipogaw ay man-ili sin madayaw ya napigsa ay nasyon. Manbegew abe en sisya, mabindisyonan am-in di ipogaw isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_19","002_18_19","GEN","18","19","19","Pinilik abes sisya ta bilinena din ganakena ta onodan das sak-en ya amagen da din siged ya kosto. Tan mo say iyat da di, tongpalek abe din intolag ko en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_20","002_18_20","GEN","18","20","20","Isonga kanan Diyos en Abraham, “Peteg ay madagsen din maipabasbasol sin man-ili ed Sodoma ya Gomorra, tan enggay nalabes di basbasol das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_21","002_18_21","GEN","18","21","21","Enak ngarud ilaen mo tet-ewa din dinamag ko ay maipanggep en daida ta say ammoek ta asiak dosaen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_22","002_18_22","GEN","18","22","22","Idi nakdeng ay kanan Diyos di, inmey din doway gait na ed Sodoma, et nataynan si Diyos sin kad-an Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_23","002_18_23","GEN","18","23","23","Inmasag-en si Abraham en sisya yan kanana, “Apo, ay pakidosam aya din siged sin lawa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_24","002_18_24","GEN","18","24","24","Mo kaspangarigan waday limapolo ay adi nakibasol sin odom, ay bakasem aya din intiro ay ili da? Aga ngin, tan mabalin siguro ay seg-angam daida am-in begew sin limapolo ay magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_25","002_18_25","GEN","18","25","25","Adi ngin mabalin ay pakidosam din siged sin lawa, tan mo say iyat mo kayman, adi pay is-om din amagem sin siged ya sin lawa. Adi met mabalin ay say amagem di, tan sik-a kayman di mangokom sin amin ay ipogaw isnan daga, yan kapilitan ay kosto di iyat mo ay mangokom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_26","002_18_26","GEN","18","26","26","Kanan Diyos ay sinombat, “Mo waday datngak ay limapolo ay ipogaw ed Sodoma ay adi nakibasol sin kailian da, laton ay seg-angak din intiro ay ili begew en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_27","002_18_27","GEN","18","27","27","Kanan aben Abraham, “Pasinsiyaam kod ay Apo din kinatoled ko ay mangitoloy, tan owatak ipogaw ay napo sin lota yan iwed di kalebbengak ay mangibagas olay sino en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_28","002_18_28","GEN","18","28","28","Ngem into et ya waday opatapolo ya lima ay nalinteg ay ipogaw, ay bakasem pay laeng din intiro ay ili gapo ta kolang di lima anggoy?” “Maga,” kanan Diyos ay sinombat. “Adiak pay dosaen din ili da mo waday datngak ay opatapolo ya lima ay ipogaw ay adi naitapi sin basol di odom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_29","002_18_29","GEN","18","29","29","Nankali kasin si Abraham yan kanana, “Mo kaspangarigan wada di opatapolo anggoy?” “May ngarud,” kanan Diyos, “mo wada di opatapolo, adiak pay dosaen din ili da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_30","002_18_30","GEN","18","30","30","Kanan Abraham kasin, “Apo, adi ka kod omibongbonget sin nay ay kasinak ibaga en sik-a. Ngem into et ya wada anggoy di tolonpo?” “Mo way datngak ay tolonpo, adiak dosaen din ili da,” kanan aben Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_31","002_18_31","GEN","18","31","31","Kanan kasin Abraham, “Apo, pasinsiyaam kod kasin din kinatoled ko, tan wada pay di ibagak. Mo kaspangarigan dowanpo anggoy di datngam?” “Mo dowanpo di wadas di, adiak aben dosaen din ili da,” kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_32","002_18_32","GEN","18","32","32","Kasin pay nankalis Abraham yan kanana, “Apo, adi ka kod omibongbonget, tan si naey met di omanongos ay ibagak. Into et ya sinpo anggoy di wada?” Kanan Diyos, “Olay mo sinpo anggoy ay siged di datngak isdi, laton ay adiak dosaen din ili da begew en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN18_33","002_18_33","GEN","18","33","33","Idi nakdeng pay din ngalat da, kinmaan si Diyos et sinmaas Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_1","002_19_1","GEN","19","1","1","Idi sinmawang din doway anghel ed Sodoma sin siya di ay labi, wadas Lot ay tinmotokdo sin kad-an di segpan di ili. Idi inila nas daida, ena inabat. Et mandokmog ay manyakog-ong sin sangoanan da yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_2","002_19_2","GEN","19","2","2","“Apo, naeyak ay mansilbi en dakayo. Omali kayo kod ed bebbeey ta say pangowasan yo sin siki yo. Maseyep kayo abes di ta asi kayo masapa ay manlobwat si bigat.” “Aga,” kanan da. “Olay din plaza di kaseypan mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_3","002_19_3","GEN","19","3","3","Ngem pinilit Lot ay nakisaa da en sisya. Domateng da pay sin beey na, tinogon Lot din bag-ena ta mandono das mam-is ay makan, pati tinapay ay iwed di labadura na. Idi naoto am-in, nangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_4","002_19_4","GEN","19","4","4","Daan da pay maseyep yan sinmawang amin din lallalakin di ili, pati nanakay ya babbaro. Nilikob da din beey ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_5","002_19_5","GEN","19","5","5","yan binogawan das Lot ay nangwani, “Into pay da din sangailim ay doy? Ipabela mo man ta piliten mi ay alaen din kinalalaki da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_6","002_19_6","GEN","19","6","6","Binmel-ay si Lot et in-eneb na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_7","002_19_7","GEN","19","7","7","Pag nan kanan en daida, “Pangaasi yo kod ay iib-a. Adi yo kod amagen san lawa, tan nalabes damdama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_8","002_19_8","GEN","19","8","8","Naey pay din doway balasang ko ay iwed pay laeng di nangas kinababai da. Olay ibelak si daida ta oway di iyat yo en daida. Basta bay-an yo nan lallalaki ay sangailik, tan kapilitan ay bantayak daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_9","002_19_9","GEN","19","9","9","Dowan da et kanan, “Komaan kas sa! Ay siya mo way lebbeng mo ay mamilin en dakami? Owat ka et aben mangili. Iay-ayed mo man tan into et mo masepsep di iyat mi en sik-a mo din sangailim ay sana.” Siya di et kaitodon da en Lot ta en da koma piliten din pantew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_10","002_19_10","GEN","19","10","10","Ngem din doway lalaki sin oneg, kabokat da sin pantew et kaigoyod da en Lot ay mangisgep dowan dan kasin in-eb. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_11","002_19_11","GEN","19","11","11","Pag da pay godaben am-in din wada sin bel-ayan ta adi da makadteng sin pantew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_12","002_19_12","GEN","19","12","12","Pag dan kanan en Lot, “Mo waday anak yo, innapo yo ya ton-od yos nan ili, en ka ayagan ay dagos ta komaan kayo am-in, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_13","002_19_13","GEN","19","13","13","tan bakasen mi nan ili. Dinngen dedan Diyos din madagsen ay maipabasbasol sin ipogaw isna, isonga inbaa nas dakami ta bakasen mi nan ili da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_14","002_19_14","GEN","19","14","14","Idi siya di, inmey si Lot sin kad-an di doway lalaki ay naikaising sin an-ak na yan kanana, “Dalasen yo ta komaan takos na, tan bakasen Diyos nan ili tako.” Ngem adi da inkaskaso tan kanan da en solsologenas daida et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_15","002_19_15","GEN","19","15","15","Idi pomatpat-a pay, dagdagen din anghel si Lot ay nangwani, “Dalasem ay! Ayagam si asawam ya din doway balasang yo ta komaan kayo ay dagos ta adi kayo maitapi sin dosan di ili ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_16","002_19_16","GEN","19","16","16","Mandowadowa si Lot pay laeng ay manlobwat, ngem begew din seg-ang Diyos, kaitakkay din anghel en daida ay sin-asawa ya din doway anak da ay balasang et inpango da sin beddeng di ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_17","002_19_17","GEN","19","17","17","Asi kanan di esa ay anghel, “Dalasen yo ay lomayaw ta emey kayo sin dontog ay doy. Adi kayo mansepsepad sin tanap. Adi kayo aben manwingwingi mo adi et mandagas kayo ay managtag sin dontog tan into et ya makidosa kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_18","002_19_18","GEN","19","18","18","Ngem kanan Lot, “Dakey kod ay Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_19","002_19_19","GEN","19","19","19","Dakdake kayman di seg-ang yo ay mangisalakan en dakami. Ngem palalo met ay addawi din dontog. Daanak domateng yan mad-asanak sin dosa et mateyak met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_20","002_19_20","GEN","19","20","20","Isonga mo mabalin, olay din kitkittoy ay ili ay doy di emeyan mi koma, tan baken palalo ay addawi. Ipalobos yo kod ta say emeyan mi ta maga di mapasamak en dakami. Tan maila ay kitkittoy ay ili dedan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_21","002_19_21","GEN","19","21","21","“Aw,” kanan din esay anghel. “Awek din kindaw mo ay sana et ipowirak din ili ay inbagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_22","002_19_22","GEN","19","22","22","Ngem dalasen yo, managtag kayo, tan adiak makailogi sin amagek engganas domateng kayo.” Siya di din begew ay nangadanan din ili ay doy en Zoar, tan kanan Lot en kitkittoy ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_23","002_19_23","GEN","19","23","23","Idi maag-aggew, sinmawang si Lot ed Zoar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_24","002_19_24","GEN","19","24","24","Asi et kaekgas si Diyos si manbidbidang ay bato ay makwani en sulfur ed Sodoma ya Gomorra. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_25","002_19_25","GEN","19","25","25","Et napooan am-in ay wada sin tanap ya din doway ili ay doy, pati am-in di ipogaw ya am-in abe ay gomabgabay isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_26","002_19_26","GEN","19","26","26","Nakidosa abe din asawan Lot, tan nanwingi et nanbalin si sinan ipogaw ay asin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_27","002_19_27","GEN","19","27","27","Sin kasin napat-a, nasapas Abraham ay emey sin kad-an di nanngalatan da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_28","002_19_28","GEN","19","28","28","Domateng pay isdi, inosdongana ed Sodoma ya ed Gomorra ya din annawa ay tanap isdi, yan inila nay masde ay asok ay komaykayang ay kaman din asok ay napo sin panpooan das apog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_30","002_19_30","GEN","19","30","30","Gapo ta emegyat si Lot ay manbeey ed Zoar, nantikid sin kadondontogan. Inkoyog na din dowa ay balasang ay an-ak na et nanbeey da si esa ay liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_31","002_19_31","GEN","19","31","31","Sin namingsan, kanan din pangpangoan, “Enggay makmakay si ama ta yan magay lalaki isnan daga si pakiasawaan ta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_32","002_19_32","GEN","19","32","32","Betengen ta et sisya asi tan daagen ta mantoltoloy din poli tako babaen en ama.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_33","002_19_33","GEN","19","33","33","Et bineteng das ama da sin labi ay sana, pag makidaag din pangpangoan ay anak na, ngem adi ammon Lot din napasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_34","002_19_34","GEN","19","34","34","Kasin pay mapat-a, kanan din pangpangoan sin iyogtana, “Nakidaagak en ama ta ed labi. Ed wani, betengen ta kasin ta sik-a abe di makidaag ta say mawadaan ta ay dowa si anak babaen en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_35","002_19_35","GEN","19","35","35","Bineteng da kasin si ama da sin labi ay sana et nakidaag din iyogtan, ngem adi na ammo din nakidaagan di anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_36","002_19_36","GEN","19","36","36","Et nawad-an din dowa ay an-ak Lot babaen sin mismo ay ama da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_37","002_19_37","GEN","19","37","37","Nan-anak din pangpangoan si lalaki ay nginadanana si Moab, et say nangipoli sin Moabita ay wada ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN19_38","002_19_38","GEN","19","38","38","Nan-anak abe din iyogtan si lalaki ay nginadanana si Ben-Ammi ay say napoan di makwani en Ammonita ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_1","002_21_1","GEN","21","1","1","Idi siya di, binindisyonan Diyos si Sara et tinongpal na din inkari na en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_2","002_21_2","GEN","21","2","2","Tan olay mo enggay nakay si Abraham, nawad-an met laeng si asawa na. Sin kosto ay timpo ay inbagan Diyos di nangianakana si anak da ay lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_3","002_21_3","GEN","21","3","3","Nginadanan Abraham din anak da si Isaac, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_4","002_21_4","GEN","21","4","4","et sin maikawao ay agew na, kinogit nas sisya ay nanongpal sin inbilin Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_5","002_21_5","GEN","21","5","5","Sin-gasot di tawen Abraham sin binmelaan Isaac. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_6","002_21_6","GEN","21","6","6","Mo si Sara abe, kanana en, “Indawtan Diyos sak-en si gapo ay panragsakak ya pansiyekak, isonga makisiyek abe am-in din mannge sin nay ay naamag en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_7","002_21_7","GEN","21","7","7","Tan ed idi, ay siya mo way mangwani en Abraham en manpasosos asawa na? Ngem naey pay di inpabelak ay anak mi sin nakayana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_8","002_21_8","GEN","21","8","8","Neyneyna dinmakdakes Isaac et pinsot ina na. Sin kosto ay agew ay napsotana, inpaltian Abraham si ad-ado ay animal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_9","002_21_9","GEN","21","9","9","Asi et inilan Sara din anak Abraham en Hagar ay taga-Egipto ay manis-iyek en Isaac ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_10","002_21_10","GEN","21","10","10","yan kanana en Abraham, “Pakaanem san bag-en ya din anak na ay sana, tan sigaak ay makitawid di anak di bag-en sin kinabaknang mo ta mongsanen koman anak ta ay si Isaac.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_11","002_21_11","GEN","21","11","11","Palalo ay mansakit di nemnem Abraham sin nangwanian Sara isdi, tan anak na met iman abe si Ismael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_12","002_21_12","GEN","21","12","12","Ngem kanan Diyos en sisya, “Adi ka madandanagan begew sin bag-en mo ya din anak na, mo adi et amagem din inbagan asawam, tan si Isaac pay dedan di kaiturongan di intolag ko maipanggep sin polim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_13","002_21_13","GEN","21","13","13","Ngem gapo ta anak mo met laeng si Ismael, paad-adoek abe din ganakena ta pon-en day intiro ay nasyon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_14","002_21_14","GEN","21","14","14","Sin kasin napat-a, nasapa ay nan-as Abraham si makan ya sopot ay lalat ay napay-an si danom et inpatilid na en Hagar. Pag nan pakaanen sisya ya din anak na. Kinmaan da Hagar et nanlikeliked da sin lugar ay magay omili ed Beerseba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_15","002_21_15","GEN","21","15","15","Idi naabos din baon da ay danom, tinaynana din anak sin poon di esay kitkittoy ay kaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_16","002_21_16","GEN","21","16","16","En tinmokdo sin baken onay addawi tan kananas nemnem na, “Adiak maitoled ay ilaen din anak ko ay matey.” Pag nan ilogi ay man-oga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_17","002_21_17","GEN","21","17","17","Dinngen Diyos din ogan di anak et kanan din anghel na ed langit, “Hagar, apay mo? Adi ka madanagan, tan dinngen Diyos din ogan di anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_18","002_21_18","GEN","21","18","18","En ka et itakkayan ta bomangon, tan paad-adoek din poli na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_19","002_21_19","GEN","21","19","19","Pag ipailan Diyos en Hagar di esay obbog. Pinay-an Hagar din sopot ay lalat si danom et nan-inomena din anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN21_20","002_21_20","GEN","21","20","20","Inay-ayowanan Diyos din anak enggana ay nadakdake. Nantee sin lugar ay magay omili ed Paran yan nanbalin si nalaing ay pomapana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_1","002_22_1","GEN","22","1","1","Idi inmey di pigay tawen, kanan Diyos en padasenas Abraham. Isonga inayaganas sisya ay nangwani, “Ay Abraham.” “Ay way ibagam, Apo?” kanana ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_2","002_22_2","GEN","22","2","2","Pag kanan Diyos, “Ayagam san es-esa ay anak mo, ay si Isaac ay laydelaydem, et emey kayo sin dontog ay itdok en sik-a sin sakop di Moria ta say pamseam ya panpooam sin anak mo ay sana ta idaton mon sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_3","002_22_3","GEN","22","3","3","Mapat-a pay, nasapas Abraham ay en nangaiw si panpoo na et inpag-ena sin dangki na. Asi na ayagan si Isaac ya doway bag-en et nalobwat da ay emey sin lugar ay inbagan Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_4","002_22_4","GEN","22","4","4","Sin maikatlo ay agew, tinamang Abraham din dontog ay emeyan da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_5","002_22_5","GEN","22","5","5","yan kanana sin doway bag-en, “Mantee kayos na ay mamanbantay sin dangki ta dowan kamin emey sin anak kos di ay mandayaw en Diyos. Asi kami mantaoli.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_6","002_22_6","GEN","22","6","6","Siya di et inan Abraham din kaiw ay itongo na sin daton et inpasakbat na en Isaac. Ina na abe di pantago nas apoy ya din bangig na et nadipos da ay dowa. Idi mandad-an da pay, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_7","002_22_7","GEN","22","7","7","nankalis Isaac yan kanana, “Ay ama!” “Sino di?” kanan Abraham. “Naey di pantagos apoy ya kaiw, ngem into ngay din anak di karnero ay idaton ta?” kanan Isaac. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_8","002_22_8","GEN","22","8","8","“Si Diyos met laeng di makaammos di,” kanan Abraham ay sinombat. Et intoloy da ay dowa ay mantikid. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_9","002_22_9","GEN","22","9","9","Somawang da pay sin lugar ay inbagan Diyos ay emeyan da, nan-amag si Abraham si altar ay panpooanas idatona en Diyos et in-olnos na din kaiw sin sapew na. Pag nan baloden si Isaac ay anak na yan inpatang na sin kaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_10","002_22_10","GEN","22","10","10","Asi na pay itag-ay din bangig na ta peslena koma din anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_11","002_22_11","GEN","22","11","11","Ngem kabogaw din anghel en Diyos ay napod langit yan kanana, “Ay Abraham, Abraham!” “Apay mo?” kanana ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_12","002_22_12","GEN","22","12","12","“Dakey! Adim pespeslen san anak mo, tan nay inammoak ay dadlon mon patien si Diyos, tan sana ay adim kinayyawan din laydelaydem ay anak mo en sisya,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_13","002_22_13","GEN","22","13","13","Idi siya di, nanmeswat si Abraham yan inila na di karnero ay bomaro ay naisagwed di sakngod na sin pangan di kitkittoy ay kaiw. Isonga ena ina et say insokat na sin anak na ay indatona en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_14","002_22_14","GEN","22","14","14","Pag nan ngadanan din lugar ay doy si “Si Diyos di Mangil-ila.” Yan enggana ed wani way mangwani, “Sin dontog en Diyos, say pangil-ilaana sin kasapolan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_15","002_22_15","GEN","22","15","15","Siya di inpidwan din anghel en Diyos ed langit ay nankali yan kanana en Abraham, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_16","002_22_16","GEN","22","16","16","“Sak-en ay si Diyos, isapatak sin awak ko ay gapo ta pinatim sak-en yan adim kinayyawan din es-esa ay anak mo, dadlonak bindisyonan sik-a ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_17","002_22_17","GEN","22","17","17","yan paad-adoek din polim ta kaman din kaad-adon di talaw ed daya ya din darat sin benget di baybay. Abaken da pay din kaibaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_18","002_22_18","GEN","22","18","18","Am-in abe ay ipogaw isnan labaw di daga, mankedaw das bindisyon ko begew sin polim ay sana. Mapasamak amin dana gapo ta pinatim din inbilin ko en sik-a,” kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN22_19","002_22_19","GEN","22","19","19","Idi nakdeng ay kanan Diyos di, nantaolis da Abraham ay en nanag-os sin doway bag-en, et nankokoyog da ay somaa ed Beerseba, tan say kad-an da Abraham pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN23_1","002_23_1","GEN","23","1","1","Idi nantawen si Sara si sin-gasot ya dowanpo ya pito, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN23_2","002_23_2","GEN","23","2","2","natey ed Hebron sin sakop di Canaan, et niladingitan Abraham sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN23_19","002_23_19","GEN","23","19","19","Pag nan iponpon sin liyang ay wada sin daga ay nilakoana sin man-ilis di ay Heteo. Din daga ay sana, wada ed Makpela ay asag-en ed Mamre (ay lak-am di Hebron met laeng), ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN23_20","002_23_20","GEN","23","20","20","et say nilakoan Abraham ta say pangiponponana sin minatay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_1","002_24_1","GEN","24","1","1","Enggay nakay si Abraham, yan bininbindisyonan Diyos sisya sin amin ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_2","002_24_2","GEN","24","2","2","Siya di, kanan Abraham sin kangatoan ay bag-ena ay din makaammo sin amin ay gamgameng na, “Kapayem nan poyong ko ta mansapata ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_3","002_24_3","GEN","24","3","3","Tan laydek ay mansapata ka en Yahweh ay Diyos ay manturay ed langit ya sin daga ta adi ka manpilis asawaen din anak ko ay si Isaac sin babassang isnan ed Canaan ay panbeeyan tako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_4","002_24_4","GEN","24","4","4","mo adi et emey ka sin ili ay napoak ay kad-an di toton-od ko ta man-ila kas di si balasang ta say asawaena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_5","002_24_5","GEN","24","5","5","Sinongbatan din bag-ena yan kanana, “Et intoy iyat ko ngay mo sigaan din balasang ay komaan sin ili na ay makiali en sak-en isna? Ay asiak koyogen din anak mo ay emey sidi?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_6","002_24_6","GEN","24","6","6","Kanan aben Abraham, “Dakey, adi mabalin ay iey mo din anak kos di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_7","002_24_7","GEN","24","7","7","tan si Yahweh ay Diyos di amin ay wada ed langit yan tinogonas sak-en ta komaanak sin ilik ya taynak din toton-od kos di. Inkari na abe ay nangisapata ay idawat na din ili ay nay sin polik. Sisya met laeng di mangibaa sin anghel na ay bomadang en sik-a ta way iyat mo ay omas asawan anak ko sin babassang isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_8","002_24_8","GEN","24","8","8","Yan mo sigaana pay ay makialis na, mawaswas din isapatam ay sana. Basta adim koyogen anak kos di,” kanan Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_9","002_24_9","GEN","24","9","9","Siya di et kinapay din bag-en ay sana din poyong en Abraham ay apo na yan nansapata ay amagena din intogona en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_10","002_24_10","GEN","24","10","10","Pag nan isagana di sinpo ay kamel din apo na et inkarga na am-in ay kalasin di nankamamayat ay maidatdateng. Asi da manlobwat sin kakoyog na ay emey sin ilin Nahor ay agin Abraham sin sakop di Mesopotamia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_11","002_24_11","GEN","24","11","11","Idi dinmateng da sin segpan di ili, pinadokmog da din kamel sin dagas di obbog ay wadas di. Tan enggay masmasdem yan say oras ay en panaksakdoan di babbabai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_12","002_24_12","GEN","24","12","12","Asi nankararag ay nangwani, “Sik-a ay Yahweh ay Diyos di apok ay si Abraham, sapay koma ta bomadang ka ed wani ta matongpal din inkarim sin apok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_13","002_24_13","GEN","24","13","13","Tan naeyak sina sin kad-an di obbog yan doy ay omal-ali din babassang ay man-ilis na ay en manakdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_14","002_24_14","GEN","24","14","14","Sapay koma ta mo kanak sin balasang en, ‘Ibabam kod san kolim ta man-inomak,’ yan kanana en, ‘Aw adi, asiak aben isakdoan din kamel mo,’ sapay koma ta din mangwanis di et siya di din pinilim ay asawaen Isaac. Mo say mapasamak, say pangammoak ay am-amagem din inkarim en Abraham ay apok,” kanana ay nangikararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_15","002_24_15","GEN","24","15","15","Daan pay makdeng din kararag na yan sinmawang si Rebeka ay nanasakbat si koli ay isaksakdo na. Din si Rebeka ay nay et anak en Betuel ay anak da Milca en Nahor ay agin Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_16","002_24_16","GEN","24","16","16","Kagkagam-is ay balasang ay maga pay laeng di nangiwit en sisya. Nanballalong sin kad-an di obbog et nanakdo. Idi mantaoli pay sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_17","002_24_17","GEN","24","17","17","dalasen din bag-en en Abraham ay en nangabat yan kanana, “Man-inomak kod issa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_18","002_24_18","GEN","24","18","18","“Aw adi ay apo,” kanana. Kaibaba sin koli sin padanga na ta way iyat na ay man-inom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_19","002_24_19","GEN","24","19","19","Makainom pay, kanan Rebeka, “Enak aben isakdoan san kamel mo ta man-inom da si kosto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_20","002_24_20","GEN","24","20","20","Kaisodag sin nabay-an sin koli sin balonglong ay pan-in-inoman di animal et katagtag ay kasin manakdo. Inpidwapidwa na enggana ay naiinoman am-in din kamel, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_21","002_24_21","GEN","24","21","21","dowan pay ginmiginek din bag-en Abraham ay sana ay mangisisin-eng en sisya ta ammoana mo tet-ewa ay inturong Diyos sisya sin kosto ay asawaen Isaac. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_22","002_24_22","GEN","24","22","22","Idi nakdeng ay insakdoan din balasang din kamel, nan-a din lalakis nangina ay aritos ay balitok ya doway dadakke ay gading ay balitok et in-amag na en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_23","002_24_23","GEN","24","23","23","Pag nan kanan, “Sinoy si amam? Ibagam kod abe mo nawaya din beey yo ta say pan-iyanan mi sin gagait ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_24","002_24_24","GEN","24","24","24","Kanan din balasang ay sana, “Si amak yan si Betuel ay anak da Nahor en Milca. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_25","002_24_25","GEN","24","25","25","Way nawaya abe ay pan-iyanan yos di, yan wada pay di sakati ay kanen di kamel yan ad-adoy allogangi abe ay kaseypan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_26","002_24_26","GEN","24","26","26","Idi dinngen din lalaki din kanan di balasang ay sana, nandokmog ay nandayaw en Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_27","002_24_27","GEN","24","27","27","yan kanana, “Madayaw ka ay Yahweh, sik-a ay Diyos di apok ay si Abraham, tan inpailam kasin din komakaman ay seg-ang ya badang mo en sisya. Yan mo sak-en pay, inpangom sin beey di toton-od na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_28","002_24_28","GEN","24","28","28","Managtag pay si Rebeka ay somaa yan dinad-at na en da ina na din naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_29","002_24_29","GEN","24","29","29","Wada abe din agin Rebeka ay si Laban. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_30","002_24_30","GEN","24","30","30","Idi inila na din aritos ya din in-gagading na ya dinnge na abe din inpadamag na, katagtag sin obbog ay en nangabat sin bisita da ay sana. Dinatngana din bag-en Abraham ay pinmipika sin kad-an di kamel, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_31","002_24_31","GEN","24","31","31","yan kanana, “Sik-a ay binindisyonan Diyos, apay nga pomipika kas sa? En tako ed bebbeey tan way insaganak ay pan-iyanan yo ya pantean aben di kamel yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_32","002_24_32","GEN","24","32","32","Domateng da pay sin beey, inpasgep Laban si daida. Kinaana din kargan di kamel ya insakatianas daida. Asi na aben iyaan din bisita nas danom ta owasan da din siki da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_33","002_24_33","GEN","24","33","33","Pag nan isango di kanen da. Asi et kanan din bag-en Abraham, “Awni kod. Adiak mangan enggana ay ibagak din panggep ko ay inmalis na.” “May, ibagam,” kanan Laban. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_50","002_24_50","GEN","24","50","50","Kanan da Laban en Betuel ay sinombat, “Maga di maibaga mi, tan enggay inpailan Diyos din laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_51","002_24_51","GEN","24","51","51","Itakin yo ngarud si Rebeka sin ili yo ta say asawaen din anak di apom, tan siya met laeng di intogon Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_61","002_24_61","GEN","24","61","61","Sin kabigatana, nansagana si Rebeka ya din babassang ay bag-ena, et nangabayo da sin kamel da. Asi da manlobwat ay makiey sin bag-en Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_62","002_24_62","GEN","24","62","62","Idi dinmateng da ed Canaan, kadatdateng pay Isaac sin ili da ed Negev sin abagatan di Canaan, tan napo ed Beer Lahai Roi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_63","002_24_63","GEN","24","63","63","Malablabi pay, binmel-ay si Isaac ay en manlikliked sin dagdagas di beey da dowan mankarkararag. Manmeswat pay, tinamang nay nangakabayos kamel ay omal-ali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_64","002_24_64","GEN","24","64","64","Idi inilan aben Rebeka si Isaac, kababa sin kamel ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_65","002_24_65","GEN","24","65","65","yan dinamag na sin bag-en, “Sino din lalaki ay doy ay omas-asag-en ay omabet?” “Din anak di apok,” kanana ay sinombat. Isonga nilingban Rebeka din mata nas sokdong, tan say ogalin di babassang isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_66","002_24_66","GEN","24","66","66","Datngan da pay si Isaac, dinad-at din bag-en en Isaac amin di inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN24_67","002_24_67","GEN","24","67","67","Et inbeey Isaac si Rebeka sin tolda ay nanbeeyan ina na ed idi. Dakdake abe din layad na en sisya. Siya et di, naliwliwa di nemnem na, tan nansaksakit iman nemnem na manlogi sin nateyan ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_7","002_25_7","GEN","25","7","8","Si Abraham pay et enggay insakngod nay peweg na, tan nantawen si sin-gasot ya pitopolo ya lima, asi matey. Et en naitapi din ab-abiik na sin ab-abiik di ap-apo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_9","002_25_9","GEN","25","9","10","Inponpon din anak na ay da Isaac en Ismael sin naiponponan Sara ay asawa na sin liyang ed Makpela ay asag-en ed Mamre, tan siya met laeng din daga ay nilakoan Abraham ed idi en Efron ay anak Zohar ay Heteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_20","002_25_20","GEN","25","20","20","Mo si Isaac pay, opatapolo di tawena sin nan-asawaan da en Rebeka ay iyogtan Laban ay anak Betuel (ay esay Arameo ay napod Mesopotamia). ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_21","002_25_21","GEN","25","21","21","Asi et inmey di pigay tawen yan maga pay laeng di anak na. Isonga nankararag si Isaac en Diyos ay mankedaw si anak da. Dinngen Diyos din kararag na et nawad-an si Rebeka si singin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_22","002_25_22","GEN","25","22","22","Sin daan da pay laeng bemelaan, nansinikil da sin eges na, isonga kananas nemnem na, “Apay nas mapaspasamak en sak-en mo?” Et nankararag en Diyos ay nangipoot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_23","002_25_23","GEN","25","23","23","Kanan Diyos en sisya, “Din singin ay liton mo, man-ganak das man-ili si doway nasyon, ya din doway nasyon ay sana et mankinontra da. Napigpigsa din esa mo din esa, yan din inoona et mansilbi sin inoodi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_24","002_25_24","GEN","25","24","24","Idi man-anak pay si Rebeka, singin ay lalaki tet-ewa di binmala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_25","002_25_25","GEN","25","25","25","Din inmon-ona, manbalanga di awak na yan balbonan ay kaman kopkop di animal, isonga nginadanan das Esau. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_26","002_25_26","GEN","25","26","26","Din maikadwa pay, nanpapakod sin mokod di inoona sin binmelaan da, isonga nginadanan das Jacob. Waday enemapolo ay tawen en Isaac sin naianakan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_27","002_25_27","GEN","25","27","27","Idi nadakdake da ay dowa, linmaing si Esau ay manganop yan pag sin kada di em-emeyana. Si Jacob pay yan nanemneman ay ipogaw ay mameey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_28","002_25_28","GEN","25","28","28","Din laylayden Isaac et si Esau, tan ak-aklongana din an-anopana. Si Rebeka pay yan laylaydenas Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_29","002_25_29","GEN","25","29","29","Sin namingsan, sinmaas Esau ay napo sin kada yan dinatnganas Jacob ay manengdengdeng si manbalanga ay bokel. Palalo ay mandagaang, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_30","002_25_30","GEN","25","30","30","isonga kanana en Jacob, “Omya ka kod sin manbalanga ay sana tan nay kamanak matey si dagaang ko.” (Gapo sin kinwanin Esau ay sana, bindayan da abe si Edom.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_31","002_25_31","GEN","25","31","31","Asi et kanan Jacob, “Ipolang mo agan-o en sak-en din lebbeng mo ay besag, asiak iyaan sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_32","002_25_32","GEN","25","32","32","“Aw a, tan magay silbi na met laeng mo mateyak si dagaang,” kinwanin Esau. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_33","002_25_33","GEN","25","33","33","Kanan pay Jacob, “Mansapata ka ngarud.” Siya di nansapatas Esau ay nangipolang sin lebbeng na ay besag en Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN25_34","002_25_34","GEN","25","34","34","Et pag idawtan Jacob si tinapay ya sin manbalanga ay dinengdeng ay sana. Nangan, asi mapika et madipos. Say inyat Esau di ay nangipalasoy sin lebbeng na koma ay besag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_1","002_26_1","GEN","26","1","1","Idi siya di, wada kasin di betil sin ili, baken din betil ed idi sin timpon Abraham. Et inmey si Isaac sin kad-an Abimelek ay arin di Filisteo ed Gerar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_2","002_26_2","GEN","26","2","2","Ngem nangon-ona ay nanpaila si Diyos en Isaac yan siya na di inbaga na, “Adi ka em-emey ed Egipto. Mantee ka sin daga ay ibagak ay panteam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_3","002_26_3","GEN","26","3","3","Mantee ka sin daga ay nay et wadaak ay mangadkadwa en sik-a ya bindisyonak sik-a. Idawat ko amin din daga ay nay en sik-a ya sin polim ta say tongpalek din karik en amam ay Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_4","002_26_4","GEN","26","4","4","Paad-adoek din polim ay kaman din kaad-adon di talaw ed daya ya idawat kon daida amin din daga ay nay. Mabindisyonan abe din kaipoipogaw sin amin ay nasyon begew sin ipolim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_5","002_26_5","GEN","26","5","5","Bindisyonak sik-a tan pinatin Abraham sak-en yan tinongpal na amin ay linteg ya bilin ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_6","002_26_6","GEN","26","6","6","Gapo sidi, nantee si Isaac ed Gerar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_7","002_26_7","GEN","26","7","7","Idi nandamag din lallalaki ed Gerar si maipanggep sin asawa na, inbaga na en iyogtana si Rebeka. Emegyat ay mangibaga en asawa na tan into et mo peslen da begew en Rebeka ta asawaen da, tan napintas dedan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_8","002_26_8","GEN","26","8","8","Nabayag ay nantees Isaac isdi. Waday esay agew ay nan-osdong si Abimelek sin tawa, inila na et da Isaac en Rebeka ay nandadaag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_9","002_26_9","GEN","26","9","9","Inpaayag na si Isaac yan kanana, “Kambaw asawam yan apay nga inbagam en iyogtan mo?” Songbatan Isaac yan kanana, “Tan ninemnem ko ay amangan mo pomse da gapo en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_10","002_26_10","GEN","26","10","10","Kanan Abimelek, “Apay nas inyat mo? Nalaka koma ay dinaag di esay ipogaw ko si asawam et sik-a et di gapo si bomasolan mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_11","002_26_11","GEN","26","11","11","Isonga kanan Abimelek ay namagbaga sin amin ay ipogaw na, “Matey di olay sino ay mangamag si lawa sin lalaki ay nay ono si asawa na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_12","002_26_12","GEN","26","12","12","Nanmola si Isaac sin daga ay sana sin doy met laeng ay tawen et nan-apit si mamin gasot ay kaad-adon di inmola na. Binindisyonan Diyos sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_13","002_26_13","GEN","26","13","13","et natapian ay natapian din sanikwa na enggana ay binmaknabaknang sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_14","002_26_14","GEN","26","14","14","Inmad-ado di karnero, baka ya bag-ena, isonga inapalan din Filisteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_15","002_26_15","GEN","26","15","15","Tinab-okan das lota amin din sakdoan ay kinaotan di babag-en ama na ay Abraham sin timpo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_16","002_26_16","GEN","26","16","16","Pag kanan Abimelek en Isaac, “Masapol ay komaan kas nan ili mi tan nay enggay napigpigsa ka mo dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_17","002_26_17","GEN","26","17","17","Et kinmaan si Isaac sin ili ay doy yan nankampo sin tanap ed Gerar et isdi ay nantee. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN26_18","002_26_18","GEN","26","18","18","Kinaotan kasin Isaac din sakdoan ay kinaotan ama na ay Abraham sin timpo na ya tinab-okan din Filisteo sin nateyana. Inpangadana met laeng din inpangadan Abraham en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_1","002_27_1","GEN","27","1","1","Idi enggay nakay si Isaac dowan komapsot mata na, inayagana si Esau ay pangpangoan ay anak na yan kanana, “Ay anak ko.” “Apay mo!” kanan Esau. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_2","002_27_2","GEN","27","2","4","Kanan aben Isaac, “Alaem san panam ta en ka manganop ta asi ka ioto din kalasin di sida ay laylaydek. Mo makakanak pay, asiak bindisyonan sik-a, tan enggay nakayak yan nganngani samet di kateyak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_5","002_27_5","GEN","27","5","5","Sin nangibagaan Isaac isdi, kambaw wadas Rebeka ay nanannge. Madipos pay si Esau ay en manganop, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_6","002_27_6","GEN","27","6","6","pag kanan Rebeka en Jacob, “Kadkadngek din inbagan amam sin pangpangoan mo. Kanana en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_7","002_27_7","GEN","27","7","7","‘En ka manganop ta man-oto kas mam-is ay isidak ta asiak bindisyonan sik-a sin sangoanan Diyos, tan nganngani samet di kateyak,’ kanana en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_8","002_27_8","GEN","27","8","8","Dengngem ngarud ay kosto din itogon ko en sik-a ta estem ay amagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_9","002_27_9","GEN","27","9","9","Emey ka sin pastolan tako ta pomili kas doway anak di kalding ay mankalalames. Ialim isna ta iotok din kalasin di sida ay laylayden amam ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_10","002_27_10","GEN","27","10","10","ta iey mo en sisya ta say sik-a di bindisyonana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_11","002_27_11","GEN","27","11","11","Asi et kanan Jacob, “Aw a, ngem si Esau yan balbonan. Mo sak-en pay yan nalinis di kodil ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_12","002_27_12","GEN","27","12","12","Mo komapay si ama, maammoana ay sak-en, et adi pay kananas nemnem na en owatak laslasoyen sisya et sokatana din bindisyonas baos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_13","002_27_13","GEN","27","13","13","Ngem kanan ina na, “Olay sak-en di manglak-am sin baos na. Basta tongpalem din ibagak ta en ka et alan din kalding ay sana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_14","002_27_14","GEN","27","14","14","Idi siya di pinatin Jacob et ena ina, et in-oton ina na din kalasin di sida ay laylayden ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_15","002_27_15","GEN","27","15","15","Pag alan Rebeka din kasigedan ay badon Esau ay indolina sin beey et indawat na en Jacob ta say ibado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_16","002_27_16","GEN","27","16","16","Ina na abe din kopkop di kalding et inlibot na sin takkay ya tenged na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_17","002_27_17","GEN","27","17","17","Pag nan idawat en sisya din mam-is ay sida ya odom ay makan ay inoto na ta iey na en ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_18","002_27_18","GEN","27","18","18","Idi indateng pay Jacob sin kad-an ama na, kanana, “Naeyak ay ama.” “Sino ka od ay anak ko?” kanan ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_19","002_27_19","GEN","27","19","19","“Sak-en si Esau ay besag mo. Naey di indateng ko ay sida ay intogon mo en sak-en. Ibangon mo kod ta mangan ka ta asi ka bindisyonan sak-en,” kanan Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_20","002_27_20","GEN","27","20","20","Kanan aben ama na, “Aye! Indateng mo kayman ay dagos mo?” “Aw, tan binmadang si Yahweh ay Diyos mo,” kanan Jacob ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_21","002_27_21","GEN","27","21","21","Asi et kanan Isaac, “Omasag-en ka ay anak ko ta kapayek sik-a ta say pangammoak mo tet-ewa ay sik-as Esau.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_22","002_27_22","GEN","27","22","22","Omasag-en pay si Jacob, kinapay ama na yan kanana, “Kaman din kalin Jacob san kalim, ngem din takkay mo pay et kaman din takkay en Esau.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_23","002_27_23","GEN","27","23","23","Say inbaga na di tan adi na iman naimatonan ay si Jacob begew sin balbonan ay takkay na. Bindisyonana koma, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_24","002_27_24","GEN","27","24","24","ngem kanana kasin ay nangipoot, “Ay si Esau ka tet-ewa?” “Aw yan,” kanan Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_25","002_27_25","GEN","27","25","25","“Mo siya sa, ialim san sida ta manganak ta asiak bindisyonan sik-a,” kanan ama na. Et inyaan Jacob sisya. Idi makakan si Isaac ya makainom sin arak ay in-ey Jacob, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_26","002_27_26","GEN","27","26","26","kanana, “Omali kas na ay anak ko ta omongo ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_27","002_27_27","GEN","27","27","27","Omasag-en pay si Jacob ta ongoanas sisya, sinongsong ama na din bado na yan binindisyonana ay nangwani, “Nabanglo ka kayman ay anak ko, tan din banglom et kaman din banglon di kada ay binindisyonan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_28","002_27_28","GEN","27","28","28","Sapay koma ta omanay en sik-as owaoway din odan ay ibaan Diyos ay mapod daya ya mayat abe di gabay di olay sino ay is-ek mo isnan daga. Sapay koma ta paad-adoen Diyos din apitem ya ta ad-ado abey tapeyem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN27_29","002_27_29","GEN","27","29","29","Sapay koma abe ta manturay ka en daida ay man-ili sin odom ay nanasyon ta mansilbi da en sik-a. Olay din aag-im ay anak en inam et mandokmog da en sik-a, tan sik-a di mangituray abe en daida. Sapay koma abe ta mabaosan din mamaos en sik-a dowan pay mabindisyonan din mamindisyon en sik-a.” Say kanan Isaac na ay namindisyon en Jacob ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_10","002_28_10","GEN","28","10","10","Idi siya di, nanlobwat si Jacob ed Beerseba ay emey ed Haran. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_11","002_28_11","GEN","28","11","11","Nalabian sin danan, isonga nan-iyan sin esay lugar ay dinatnganas di. Nan-as bato ta say ipongana et pag bomaktad yan maseyep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_12","002_28_12","GEN","28","12","12","Idi siya di nan-iitaw yan inila nay agdan ay natotood sin daga ay omdas ed langit, yan wada day anghel en Diyos ay somaksakyab ya omag-agpas sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_13","002_28_13","GEN","28","13","13","Wada abes Diyos ay pinmipika sin kad-ana yan kanana, “Sak-en si Yahweh ay Diyos da Abraham en Isaac. Awni man et idawat ko en sik-a ya sin polim din daga ay sana ay binmabaktadam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_14","002_28_14","GEN","28","14","14","Yan din polim ay sana, maad-ado da ta kaman din kaad-adon di tapok isnan daga et paannawaen da din beddeng di ili da sin amin ay banda. Manbegew abe en sik-a ya din ipolim, mabindisyonan amin di kaipoipogaw isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_15","002_28_15","GEN","28","15","15","Dadlon aben tet-ewa ay wadaak en sik-as kankanayon ta ay-ayowanak sik-a sin olay intoy em-emeyam. Asiak aben itlod sik-a ay mantaoli isnan ili ay nay. Adiak pay taynan sik-a, mo adi et tongpalek amin di inkarik en sik-a,” kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_16","002_28_16","GEN","28","16","16","Siya et di kabangon si Jacob yan kanana, “Wada baw si Diyos sina yan adiak dinlaw sin dinmatngak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_17","002_28_17","GEN","28","17","17","Gapo ta emegyat sisya, kanana, “Inayan pay din lugar ay nay tan panbebbeeyan baw en Diyos. Adi pay isna met laeng din segpan ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_18","002_28_18","GEN","28","18","18","Idi mapat-a pay, nasapas Jacob ay binmangon yan tinood na din bato ay inpongana ta say panginemnemnemana sin naamag. Asi na sinoyatan si lana ay mangidaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_19","002_28_19","GEN","28","19","19","Et nginadanana din ili sin kad-ana si Betel, tan Luz din ngadana ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_20","002_28_20","GEN","28","20","20","Asi pag mansapata en Diyos ay mangwani, “Sik-a ay Diyos, mo komoyog ka ya omay-ayowan ka sin nay ay pandad-anak, yan mo omya ka sin makan ya bado ay kasapolak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_21","002_28_21","GEN","28","21","21","ya mo laton ay mantaoliak sin beey en amak, ikarik ay sik-a anggoy ay Yahweh di Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN28_22","002_28_22","GEN","28","22","22","Din bato pay ay nay ay tinood kos na et say pandaydayawan di ipogaw en sik-a. Am-in abe di idawat mo en sak-en yan itaolik di inkasinpo na en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_14b","002_29_14b","GEN","29","14b","14b","Idi inmey di esay bowan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_15","002_29_15","GEN","29","15","15","kanan Laban en sisya, “Ammok kayman ay mansin-ama ta, ngem lagboak sik-a pay dedan. Ibagam ngarud mo sinoy laydem si lagbom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_16","002_29_16","GEN","29","16","17","Wada di doway anak Laban ay babassang ay da Lea en Raquel. Din pangpangoan ay si Lea, nakapoy din mata na. Mo din iyogtana pay ay si Raquel, mapmapteng di awak na yan napintas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_18","002_29_18","GEN","29","18","18","Gapo ta laydelayden Jacob si Raquel, kanana, “Man-oblaak en sik-a si pito ay tawen mo itay-on mo ay asawaek si Raquel.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_19","002_29_19","GEN","29","19","19","Kanan pay Laban, “Agpos et kayman mo sik-a di mangasawa mo din odom ay ipogaw. Olay isna ngarud di panteteam ay man-obla.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_20","002_29_20","GEN","29","20","20","Isonga pito ay tawen di nan-ob-oblaan Jacob ta way iyat na ay mangasawa en Raquel, ngem kaman owat sinkaattikan ay agew din panlikna na begew sin layad na en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_21","002_29_21","GEN","29","21","21","Asi pag kanan Jacob en Laban, “Idawat mo et en sak-en din anak mo ta ibeey kos sisya, tan nakdeng din tawen ay tolagan ta.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_22","002_29_22","GEN","29","22","22","Siya di et inayagan Laban am-in din kailiana ta manpalti da sin kasal di anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_23","002_29_23","GEN","29","23","23","Ngem sin siya di ay labi, imbis ta si Raquel di ipasgep na koma sin kad-an Jacob ta say daagena, inpasgep nas Lea. Et dinaag Jacob sisya. ( ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_24","002_29_24","GEN","29","24","24","Indawat aben Laban en Lea di esay bag-ena ay balasang ay si Zilpa ta say kabadang na.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_25","002_29_25","GEN","29","25","25","Idi bomangon pay si Jacob sin napat-aana, kambaw si Lea di wada. Isonga inmey si Jacob en Laban yan kanana, “Apay nga say inyat mo di? Si Raquel met di inlagboak. Apay nga sinikapam sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_26","002_29_26","GEN","29","26","26","Kanan Laban ay sinombat, “Baken min ogali kayman isna ay pangon-onaen ay mangiasawa sin iyogtan mo din pangpangoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_27","002_29_27","GEN","29","27","27","Awni ta malabas din dominggo ay nay ta makdeng din palpaltien mi para sin kasal. Asiak aben idawat si Raquel en sik-a ta asawaem, dalo et mo man-obla kas pito kasin ay tawen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_28","002_29_28","GEN","29","28","28","Inaw Jacob din kanan Laban ay sana, et idi nakdeng din makadominggo ay doy, indawat Laban din anak na ay si Raquel en sisya ta asawaena. ( ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_29","002_29_29","GEN","29","29","29","Indawat na abe en Raquel din bag-ena ay balasang ay si Bilha ta say kabadang na.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN29_30","002_29_30","GEN","29","30","30","Et dinaag aben Jacob si Raquel, et say laylaydena mo si Lea. Asi pag man-obla en Laban si pito kasin ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN30_22","002_30_22","GEN","30","22","22","Idi siya di, ninemnem Diyos si Raquel. Sinongbatana din kararag na et mabalin ay man-anak sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN30_23","002_30_23","GEN","30","23","23","Et doy ay nanliton, et idi bemela yan lalaki. Asi kanan Raquel si ragsak na, “A siya, kinaan Diyos di kaibabainak tan inyaanas sak-en si anak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN30_24","002_30_24","GEN","30","24","24","Siya di nginadanana din anak na ay doy si Jose ay mangwani, “Sapay koma ta tapian Diyos din anak ay nay si esa pay ay lalaki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN30_25","002_30_25","GEN","30","25","25","Idi nakdeng ay naianak si Jose, kanan Jacob en Laban, “May, palobosam kod sak-en ta somaaak sin ilik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN30_26","002_30_26","GEN","30","26","26","Palobosam aben asawak ya din an-ak mi ay in-ob-oblaak sin nansilsilbiak en sik-a ta somaa kami. Ammom met damdama di kasiged di inyaat ko ay nansilsilbi en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_1","002_32_1","GEN","32","1","1","Idi wada pay da Jacob sin danan, waday aanghel ay nangabet en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_2","002_32_2","GEN","32","2","2","Idi inilan Jacob, kanana, “Da naey baw din sosoldadon Diyos.” Et nginadanana din lugar ay doy si Mahanaim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_3","002_32_3","GEN","32","3","3","Idi siya di, wada day bag-en ay inpaon-onan Jacob ed Edom ay kad-an di pangpangoana ay si Esau. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_4","002_32_4","GEN","32","4","4","Tinogonas daida ay nangwani, “Ibaga yo sin pangpangoan ko en naey di ipadamag Jacob ay mansilsilbi en sisya ay apo na. Ibaga yo abe en nakitetteeak en da Laban enggana ed wani tan nataktakak si nabayag sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_5","002_32_5","GEN","32","5","5","Ibaga yo pay en nabaknangak si baka, dangki, karnero, kalding, ya babag-en. Asi yo ibaga en enggay ninas ipadamag ko en sisya ay apok ta mo mabalin koma, siged di nemnem na en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_6","002_32_6","GEN","32","6","6","Inmey din babag-en ay en nangibaga en Esau sin inbilin Jacob en daida. Idi nantaoli da pay, kanan da ay nangisodsod, “Inabat mi din pangpangoan mo sin danan. Omon-onod ay ena abten sik-a ay mangoykoyog si opat ay gasot ay lalaki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_7","002_32_7","GEN","32","7","7","Idi dinngen Jacob din insodsod da ay sana, peteg ay inmegyat ya madanagan, isonga ginodwa na din kabeweg na pati din animal na et nansianenas daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_8","002_32_8","GEN","32","8","8","tan ninemnem na ay mo labanen Esau din esay grupo, mabalin ay makalayaw din esay grupo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_9","002_32_9","GEN","32","9","9","Makdeng pay di, nankararag ay nangwani, “Sik-a ay Yahweh ay Diyos apok ay Abraham ya si amak ay Isaac, dengngem kod nan kedawek, tan sik-a met laeng di nangibilin en sak-en ay mantaoliak sin kosto ay ilik ya toton-od ko ta asi ka pasigeden biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_10","002_32_10","GEN","32","10","10","Adiak maikari sin dakdake ay tolong ay indawdawat mo en sak-en ay mansilsilbi en sik-a. Ngem tinmolong ka pay dedan, tan sin nan-agadangak sin ginawang ay Jordan ed idi, sokod anggoy di itaktakin ko. Ed wani pay et doway grupon di ipogaw ya gamgameng ko di wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_11","002_32_11","GEN","32","11","11","Itoloy mo ngarud san tolong mo ta salaknibam dakami en Esau ay pangpangoan ko, tan nay ay omal-ali yan emegyatak tan mo et peslenas dakami am-in, pati din sin-iin-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_12","002_32_12","GEN","32","12","12","Ngem sik-a pay, inkarim ay pasigedem biyag ko ya paad-adoem aben polik ta kaman din kaad-adon di darat sin benget di baybay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_13","002_32_13","GEN","32","13","13","Idi nakdeng ay nankararag si Jacob, pinmili sin animal na ay idawat na en Esau, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_20","002_32_20","GEN","32","20","21","et inpaon-ona na sin odom ay babag-ena, tan kanana en say iabog na en sisya ta balbalang mo pasinsiyaanas sisya sin pan-abtan da. Mo si Jacob pay, nantettee sin pankampoan da sin kad-an di ginawang ay Jabbok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_22","002_32_22","GEN","32","22","22","Idi daan pay laeng mapat-a sin siya di ay labi, binmangon si Jacob et inayagana din doway asawa na ya din doway bag-ena ay babai ya din sinpo ya esa ay anak na ta ipaagadang nas daida sin ginawang ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_23","002_32_23","GEN","32","23","23","Asi na aben ipaagadang am-in din nabay-an ay gamgameng na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_24","002_32_24","GEN","32","24","24","et nataynan sisya ay eng-enggay na. Idi siya di, wada et di sinmawang ay lalaki ay nakidama en sisya engganas dandani ay mapat-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_25","002_32_25","GEN","32","25","25","Idi pasalen din lalaki ay sana ay adi makaabak en Jacob, kadespeg sin lipad na et naikomsiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_26","002_32_26","GEN","32","26","26","Asi na kanan, “Omibolos ka kod, tan enggay mapatpat-a.” Ngem kanan Jacob, “Sigaak, adiak ibolos sik-a enggana ay bindisyonam sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_27","002_32_27","GEN","32","27","27","“Sinoy ngadan mo?” kanan din lalaki. “Si Jacob,” insongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_28","002_32_28","GEN","32","28","28","Pag kanan din lalaki, “Manlogi ed wani, baken Jacob di ngadan mo mo adi et Israel, tan ed idi way inabak mo ay ib-am ay ipogaw, yan ed wani abe, nakidama ka en Diyos yan nangabak ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_29","002_32_29","GEN","32","29","29","Kanan pay Jacob, “Ibagam kod abe din ngadan mo.” Ngem kanan din lalaki, “Dakey, adi ka damdamagen ngadan ko.” Asi na pag bindisyonan si Jacob et madipos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_30","002_32_30","GEN","32","30","30","Et nginadanan Jacob din lugar ay sanas Peniel, tan kanana, “Nansango kami baw en Diyos, yan matmatagoak pay laeng.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_31","002_32_31","GEN","32","31","31","Maag-aggew sin kinmaanan Jacob ed Peniel, yan manpilpilay ay mandad-an begew sin naikomsiw ay lipad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN32_32","002_32_32","GEN","32","32","32","Say gapo na ay mo way paltien din Israelita, adi da isida sin lamlames di lipad enggana ed wani, tan din lamlames ay sana din dinespeg di kinadaman Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN35_22b","002_35_22b","GEN","35","22b","22b","Da naey di ngadngadan di sinpo ya dowa ay anak en Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN35_23","002_35_23","GEN","35","23","23","Din in-anak en Lea et si Ruben (ay din besag en Jacob), si Simeon, si Levi, si Juda, si Issakar, ya si Zebulun. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN35_24","002_35_24","GEN","35","24","24","Din in-anak pay en Raquel et da Jose en Benjamin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN35_25","002_35_25","GEN","35","25","25","Din in-anak abe en Bilha ay bag-en Raquel et da Dan en Naftali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN35_26","002_35_26","GEN","35","26","26","Din anak abe en Zilpa ay bag-en en Lea et da Gad en Aser. Am-in din anak Jacob ay sana et naianak da ed Mesopotamia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_1","002_37_1","GEN","37","1","1","Intoloy da Jacob ay nanbeey ed Canaan ay ilin ama na ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_2","002_37_2","GEN","37","2","2","Naey pay di dad-at ay maipanggep sin naamag sin an-ak na ya ap-o na ay manlogi sin napasamak en Jose. Idi mantawen si Jose si sinpo ya pito, nakikoykoyog sin aag-i na ay din an-ak en da Bilha en Zilpa ay asawan ama na. Daida di mangay-ayowan sin karnero ya kalding da. Yan waday insodsod na en ama na maipanggep sin inam-amag da ay lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_3","002_37_3","GEN","37","3","3","Si Israel pay, say laylaydena ay anak si Jose, tan say naianak sin enggay nakayana. Siya di waday inpaamag na ay nagayad ya naaltian ay bado et indawat na en Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_4","002_37_4","GEN","37","4","4","Idi inammoan din aag-i na ay sisya di laylayden ama da, kaliliget das sisya, isonga kabobonget di iyat da ay makingalat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_5","002_37_5","GEN","37","5","5","Sin namingsan, waday iniitaw Jose yan dinad-at na sin aag-i na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_6","002_37_6","GEN","37","6","6","ay nangwani, “Dengngen yo kod nan iniitaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_7","002_37_7","GEN","37","7","7","Wada tako kano am-in sin payew ay manlablabed sin inani tako yan natood kano din nilabed ko. Din nilabed yo pay kano yan nilikob da din nilabed ko et nandokmog da en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_8","002_37_8","GEN","37","8","8","Sin nanngean das di, kanan din aag-i na ay sana, “Ay kanam en manbalin kas ari ta iturayam dakami? Ay ado paabe na!” Et nasepsep ay malmaliget da en sisya begew din iniitaw na ay sana ya din inbaga na maipanggep sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_9","002_37_9","GEN","37","9","9","Idi siya di, nan-iitaw kasin si Jose yan kasinan dinad-at sin aag-i na. Kanana, “Wada di kasinak iniitaw, yan inilak kano din agew ya din bowan ya sinpo ya esa ay talaw ay nandodokmog en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_10","002_37_10","GEN","37","10","10","Dinad-at na abe din iniitaw na ay sana en ama na, ngem niyamyaman ama na ay nangwani, “Ay maney pay sas iitaw! Ay kanam en dakami en inam ya din aag-im yan mandokmog kami en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_11","002_37_11","GEN","37","11","11","Siya di inapalan din aag-i nas sisya, ngem nemnenemnemen ama na mo sinoy layden ay kalien din iniitaw Jose ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_12","002_37_12","GEN","37","12","12","Waday namingsan ay inmey din aag-in Jose ed Sekem ta en da ipastol din animal das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_13","002_37_13","GEN","37","13","13","Kanan Jacob en Jose, “Laydek ay emey ka ed Sekem ay pangipaspastolan di papangoam sin karnero ya kalding.” “Aw adi,” kanana ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_14","002_37_14","GEN","37","14","14","“En ka ilaen mo laton ay maga di napasamak en daida ya din pastol da. Asi ka mantaoli ay en mangibaga en sak-en,” kanan ama na. Et inpalobwat nas Jose sin tanap ed Hebron ay emey ed Sekem. Somawang pay ed Sekem, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_15","002_37_15","GEN","37","15","15","inilan di esay lalakis sisya ay lomikeliked sin kad-an di pastolan, yan kanana, “Sinoy an-anapem?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_16","002_37_16","GEN","37","16","16","“An-anapek din aag-ik ay mangipaspastol sin karnero ya kalding da. Ay ammom di kad-an da?” kanan Jose ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_17","002_37_17","GEN","37","17","17","Kanan pay din lalaki, “Enggay nadipos da met, ngem didinngek ay kanan da en emey da ed Dotan.” Siya et di, inkanayon Jose ay emey ed Dotan, et dintengana din aag-i nas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_18","002_37_18","GEN","37","18","18","Idi tinamang das sisya ay omas-asag-en, nantotolag din odom ay peslen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_19","002_37_19","GEN","37","19","19","Kanan da, “Sana din ad-adoy iitaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_20","002_37_20","GEN","37","20","20","Peslen tako et ta egasen tako sin esay bobon. Mabalin ay kanan tako en pinsen di maangat ay animal. Asi tako ilan mo siya ay temet-ewa din iniitaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_21","002_37_21","GEN","37","21","21","Ngem idi dinngen Ruben ay pangpangoan da din plano da ay sana, inandiyana ay nangwani, “Adi tako peslen damdama! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_22","002_37_22","GEN","37","22","22","Olay egasen tako anggoy sin bobon ay nay isnan lugar ay magay omili, tan lawa mo sakitan tako.” Say inbaga na di, tan panggep na ay ena enaten si Jose sin bobon ta ipasaa na en ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_23","002_37_23","GEN","37","23","23","Domateng pay si Jose sin kad-an di aag-i na, kagamdot da en sisya et kakaan da sin naaltian ay bado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_24","002_37_24","GEN","37","24","24","Pag da en egasen sin bobon ay sana ay iwed danom na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_25","002_37_25","GEN","37","25","25","Makdeng pay di, tinmokdo da ay mangan. Ngem magas Ruben tan waday inmeyana. Idi mangmangan da, tinamang day grupon di ipogaw ay polin Ismael ya polin Midian ay omas-asag-en ay napod Gilead. Nakakargaan din kamel das nangina ay kalkalasin di bangbanglo ya balsamo ay en da ilako ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_26","002_37_26","GEN","37","26","26","Siya di, kanan Juda, “Magay pansigdan tako met mo peslen takon iyogtan tako ya asi tako isaot din inyat na ay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_27","002_37_27","GEN","37","27","27","Olay ilako tako et sin polin Ismael ay doy da ta adi tako peslen, tan iyogtan tako met dedan ay anak ama tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_28","002_37_28","GEN","37","28","28","Inaw din aag-in Juda din inbaga na ay sana. Idi dinmateng din man-ilaklako ay doy, innat das Jose sin bobon et inlako da en daidas dowanpo ay palata et intakin da ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_29","002_37_29","GEN","37","29","29","Mantaoli pay si Ruben sin bobon ay napo sin inmeyana, naiwed si Jose. Kabisngit sin bado na tan palalo ay mansakit nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_30","002_37_30","GEN","37","30","30","Pag en maitapi sin aag-i na yan kanana, “Naiwed si iyogtan tako ngay! Intoy iyat ko pay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_31","002_37_31","GEN","37","31","31","Idi siya di, pinse day kalding et insiblaw da din nagayad ay badon Jose sin dada na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_32","002_37_32","GEN","37","32","32","Pag dan paiey en ama da yan inpaibaga da ay mangwani, “Dinteng mi nan nagayad ay bado. Biliem kod mo siya na din badon di anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_33","002_37_33","GEN","37","33","33","Naimatonan ama da ay dagos yan kanana, “Siya met! Ay kambaw binisngibisngit ya kinan di maangat ay animal si Jose ay anak ko!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_34","002_37_34","GEN","37","34","34","Kabisngit sin mismo ay bado na et manbados naamag si sako ta ipaila nay sakit di nemnem na. Nabayag ay inladingitanas Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN37_35","002_37_35","GEN","37","35","35","Olay mo inmali am-in di anak na ay en mangliwliwa en sisya, siya met laeng ay adi kaliwliwa, tan kanana, “Bay-an yo, itoltoloy ko ay mangiladingit sin anak ko engganay mateyak ya maitapiak en sisya sin kad-an di ab-abiik di natey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_1","002_38_1","GEN","38","1","1","Sin siya di ay timpo, tinaynan Juda din aag-i na ay lallalaki sin kadondontogan et en nanbeey sin asag-en di lalaki ay taga-Adullam ay manngadan si Hira. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_2","002_38_2","GEN","38","2","2","Isdi ay inilan Juda di Canaaneo ay babai ay anak Sua et inasawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_3","002_38_3","GEN","38","3","3","Nawad-an et in-anak na di lalaki ay nginadananas Er. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_4","002_38_4","GEN","38","4","4","Nan-anak kasin si esay lalaki yan nginadananas Onan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_5","002_38_5","GEN","38","5","5","Nan-anak pay kasin si esa ay lalaki yan nginadananas Sela. Wada da ed Akzib sin nangianakana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_6","002_38_6","GEN","38","6","6","Inpaasawan Juda di esa ay babai ay manngadan si Tamar sin inoona ay anak na ay si Er. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_7","002_38_7","GEN","38","7","7","Ngem lawlawa di ogalin Er sin pangilan Diyos, isonga pinse nas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_8","002_38_8","GEN","38","8","8","Pag kanan Juda en Onan, “Asawaem din tinaynan di pangpangoan mo, tan siya met di lebbeng na ay amagem ay bayaw na ta man-ipotot ka para sin natey ay pangpangoan mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_9","002_38_9","GEN","38","9","9","Ngem gapo ta ammon Onan ay adi maibilang ay anak na din ipotot na, ipogit na sin lota din similya na mo mandaag da en Tamar ta adi na ipototan din pangpangoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_10","002_38_10","GEN","38","10","10","Basol sin pangilan Diyos din doy ay am-amagen Onan, isonga pinse na abes sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_11","002_38_11","GEN","38","11","11","Idi siya di, kanan Juda en Tamar ay innapo na, “Somaa ka pay laeng sin beey amam, ngem adi ka makias-asawa ta sed-em ay madakdake si Sela.” Say kanana di tan madandanagan into et mo matey abes Sela ay kaman din pangpangoana. Et sinmaas Tamar sin beey da ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_12","002_38_12","GEN","38","12","12","Idi malabas di katawetawen, natey din anak Sua ay asawan Juda. Makdeng pay din timpo ay nangiladladingitanan asawa na, nantikid ed Timna ay panpokpokisan da si karnero na. Nankoyog da sin gayyem na ay si Hira ay taga-Adullam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_13","002_38_13","GEN","38","13","13","Idi nadamag Tamar ay inmey din katogangana ed Timna ta en da manpokis sin karnero na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_14","002_38_14","GEN","38","14","14","sinokatana din bado na ay badon di balo. Kinomotana din ropa na yan en tinmokdo sin segpan di ili ay Enaim ay say danan ay emey ed Timna. Say ninemnem na di, tan ammo na ay enggay nadakdake si Sela, ngem adi pay laeng ipaasawan Juda en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_15","002_38_15","GEN","38","15","15","Idi inilan Juda sisya, inpagarup na en esa ay hostess, tan kinomotana din mata na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_16","002_38_16","GEN","38","16","16","Et sinmag-en si Juda en sisya sin igid di kalsada yan tinolag na ay mandaag da, tan adi na inmatonan ay sisya baw din innapo na. Pag kanan Tamar, “Sino ngin di idawat mon sak-en ta asi ta mandaag?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_17","002_38_17","GEN","38","17","17","Kanan Juda, “Ibaak to di mangidawat en sik-a si anak di kalding ko.” Songbatan pay Tamar yan kanana, “Laydek mo omya ka si mangipasigurado ay idawat mo sa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_18","002_38_18","GEN","38","18","18","Idi sinalodsod Juda mo sinoy laydena ay alaen, say kindaw na din singsing, bilko ya din baston Juda. Indawat na dadi et nandaag da yan nasikogan si Tamar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_19","002_38_19","GEN","38","19","19","Idi sinmaas Tamar, kinaana din in-abbong nas ropa na yan inosal na kasin din badon di nalasang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_20","002_38_20","GEN","38","20","20","Idi inbaan Juda si Hira ta ena idawat din kalding ya taoliena din singsing, bilko ya baston, iwed si Tamar ay dintengana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_21","002_38_21","GEN","38","21","21","Nandamag si Hira sin lallalaki ed Enaim yan kanana, “Into din hostess ay doy ay manseseed sin segpan di ili?” Ngem kanan da, “Maga met di hostess isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_22","002_38_22","GEN","38","22","22","Isonga nantaoli sin kad-an Juda yan kanana, “Iwed met din babai ay nadtengak yan kanan abe din omilis di en maga polos di kaman nidi di obla na ay babai sin isdi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_23","002_38_23","GEN","38","23","23","Pag kanan Juda, “Mo siya sa, olay bay-am ta oka na din ina na ay pakasiguradoana, tan adi pay somiyek da et di ipogaw. Olay tan inpaitolod ko met din anak di kalding ay nay yan magas sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_24","002_38_24","GEN","38","24","24","Malabas pay di tolo ay bowan, waday nangipadamag en Juda ay masikog si Tamar tan nakikamalala. Inbilin ngarud Juda ay ibela das Tamar ta pooan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_25","002_38_25","GEN","38","25","25","Idi inbela das Tamar, waday inpaibaga na sin katogangana ay kanana, “Din akin oka isnan singsing, bilko ya baston yan say aman din sikog ko ay nay. Imatonam kod mo sinoy akin oka en dana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_26","002_38_26","GEN","38","26","26","Asi pag imatonan Juda ay oka na dadi et kanana, “Nalinlinteg iman din babai ay doy mo sak-en, tan adiak iman inpaasawas Sela ay anak ko en sisya.” Et adi na kasin dinaag si Tamar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_27","002_38_27","GEN","38","27","27","Idi domteng din timpo ay pan-anakan Tamar, naammoan ay singin din sikog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_28","002_38_28","GEN","38","28","28","Sin panpalpaligatana, inpabelan din esay moyang din takkay na et tinngel din manpapaanak din takkay na ay sana, pag nan galotan si manbalanga ay sinolid. Kanana, “Sinay di nangon-ona.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_29","002_38_29","GEN","38","29","29","Ngem innat din moyang din takkay na yan namangpango din kasingina. Et kanan din manpapaanak ay masmasdaaw, “Apay nga sik-a et di nangon-ona?” Et nginadananas Perez. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN38_30","002_38_30","GEN","38","30","30","Pag omonod din nagalotan di takkay nas manbalanga ay sinolid et nginadanan das Zera. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_1","002_39_1","GEN","39","1","1","Mo si Jose pay, indateng din polin Ismael ed Egipto et inlako das sisya en Potifar ay kapitan di gogowardiyan di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_2","002_39_2","GEN","39","2","2","Gapo ta wadas Diyos en sisya, siged di pantongpalan di olay sino ay am-amagena yan nakitettee sin beey di among na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_3","002_39_3","GEN","39","3","3","Idi inilan Potifar ay wadas Diyos en sisya ay mangipaspasiged sin pantongpalan di amin ay am-amagena, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_4","002_39_4","GEN","39","4","4","napnek en sisya, yan dinotokanas sisya ay kakoykoyog ya kabadang na. Intalek na abe en sisya din beey na ya am-in di gamgameng na ta sisya di makaammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_5","002_39_5","GEN","39","5","5","Nanipod sidi, binindisyonan Diyos si Potifar ya am-in da ay bemeey begew en Jose, yan pinasiged na ya inpaad-ado na amin di gamgameng na sin beey na ya daga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_6","002_39_6","GEN","39","6","6","Gapo ta intalek Potifar en Jose am-in di gamgameng na, maga di masapol ay nemnemnemena powiray makan. Asi et gowapo abe si Jose yan mapmapteng di awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_7","002_39_7","GEN","39","7","7","Isonga baken nabayag yan inaklongan asawan Potifar sisya yan kanana, “En ta mandaag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_8","002_39_8","GEN","39","8","8","Ngem sigaana ay nangwani, “Lawa damdama na! Ammom ay maga di siyat asikasoen among ko sin beey ay nay mo wadaak isna, tan dinotokana od sak-en ay makaammo sin am-in ay gamgameng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_9","002_39_9","GEN","39","9","9","Nais-o abe din lebbeng ko sin beey ay nay sin lebbeng na yan maga met iman di kinayyawana en sak-en powiras sik-a, tan sik-a di asawa na. Isonga adi mabalin ay amagek san lawa ay ibagbagam, tan bomasolak en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_10","002_39_10","GEN","39","10","10","Yan olay mo ipilit din asawan Potifar ay mangawis en sisyas inag-agew, inpapasnek na pay dedan ay manigaan ya adi aben makikadkadwa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_11","002_39_11","GEN","39","11","11","Idi siya di, waday namingsan ay sinenggep si Jose sin beey ta amagena din obla na, yan kambaw maga di odom ay bag-en sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_12","002_39_12","GEN","39","12","12","Siya et di kaipakod din asawan Potifar sin bado na yan kanana, “En ta mandaag ay!” Ngem katagtag si Jose et binmela, isonga nataynan din bado na sin takkay din babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_13","002_39_13","GEN","39","13","13","Idi inilan din babai ay tinaynana din bado na sin nanagtagana ay binmela, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_14","002_39_14","GEN","39","14","14","kaayag sin babag-ena yan kanana en daida, “Ilaen yo kadi! In-alin asawak san Hebreo ta ibabbainas datako! Sinenggep isnan kowartok ta pilitena komas sak-en, ngem nankilaladak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_15","002_39_15","GEN","39","15","15","Idi siya di, katagtag ay binmela, ngem kambaw tinaynana din bado na ay nay sin kad-ak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_16","002_39_16","GEN","39","16","16","Indolin din babai din bado ay doy sin kad-ana engganay sinmaas Potifar ay among Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_17","002_39_17","GEN","39","17","17","Asi na aben isodsod en sisya ay nangwani, “Din doy bag-en ay Hebreo ay in-alim sina, sinenggep sin kowartok ta pilitena komas sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_18","002_39_18","GEN","39","18","18","Ngem nankilaladak, isonga katagtag ay binmela yan tinaynana din bado na ay nay sin kad-ak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_19","002_39_19","GEN","39","19","19","Idi dinngen din among Jose din insodsod asawa na, palalo di bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_20","002_39_20","GEN","39","20","20","Kaipadpap en Jose et kaipabalod sin kad-an di balod di ari. Et say nantetteana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_21","002_39_21","GEN","39","21","21","Ngem olay sin balodan, wada pay si Diyos en sisya ay mamadbadang, isonga mapnek din gowardiya en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_22","002_39_22","GEN","39","22","22","Inpolang na ngarud en Jose din gagait na ay balod ya din amin ay maamag sin balodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN39_23","002_39_23","GEN","39","23","23","Siya di, basta obla ay naitalek en Jose, adi masapol ay asikasoen din gowardiya, tan wadas Diyos en Jose ay mamadbadang en sisya, isonga siged amin di pantongpalan din am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_1","002_40_1","GEN","40","1","2","Idi nabaybayag, waday doway opisyal di ari ed Egipto ay binmasol en sisya, ay din ap-apon di mantagtagay si tapey ya din ap-apon di man-ot-otos tinapay. Isonga inbonget nas daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_3","002_40_3","GEN","40","3","3","et inpabalod na sin balodan ay partin di beey di kapitan di gowardiya ay kad-an Jose met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_4","002_40_4","GEN","40","4","4","Gapo ta nangato ay opisyal din dowa ay nay, dinotokan din kapitan si Jose ay mansilbi en daida. Idi nabaybayag da sin balodan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_5","002_40_5","GEN","40","5","5","waday esay labi ay nan-iitaw da ay dowa, yan ammo da ay way layden din iniitaw da ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_6","002_40_6","GEN","40","6","6","Idi mapat-a, inmey si Jose sin kad-an da. Inila na ay madandanagan da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_7","002_40_7","GEN","40","7","7","yan kanana en daida, “Apay nga mansasadot kayo ed wani?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_8","002_40_8","GEN","40","8","8","“Aw ngarud, tan nan-iitaw kami ay dowa ed labi, yan maga polos di makaiolog sin layden di iitaw mi ay kalien,” kanan da. “Si Diyos anggoy di mangidawat si laing ay mangiolog sin iitaw. Ibaga yo kod en sak-en din iniitaw yo ay sana,” kanan Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_9","002_40_9","GEN","40","9","9","Nangon-ona din mantagtagay ay nandad-at yan kanana, “Siya na din iniitaw ko. Wada kanoy wakan di obas sin sangok ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_10","002_40_10","GEN","40","10","10","ay toloy panga na. Idi katobtobo na, nanbonga yan nanlames. Sinkaattikan abe yan naom din lames na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_11","002_40_11","GEN","40","11","11","Gapo ta iin-genak baw din tasan di ari, pinogopog ko din obas yan inpespes ko din danom na sin tasa ay sana. Asiak en itagay sin ari. Siya sa di iniitaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_12","002_40_12","GEN","40","12","12","“Siya na di olog na,” kanan Jose ay nanongbat. “Din toloy panga na ay doy yan toloy agew di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_13","002_40_13","GEN","40","13","13","tan mo malabas di toloy agew, pasinsiyaan daka sin ari yan pataolien daka sin sigod ay oblam ta kasin kan itagtagay din inomena ay kaman din inyaat mo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_14","002_40_14","GEN","40","14","14","Mo kasin pay somiged di biyag mos di, pangaasim kod ta nemnemem sak-en yan ibagam kod sin ari din maipanggep en sak-en ta mo mabalin koma, ibolosanas sak-en sin balodan ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_15","002_40_15","GEN","40","15","15","Tan pilit ay inmitagtag da dedan sin ilin di Hebreo, yan olay isnan ed Egipto, maga polos di inamag ko si omanay si maibalodak,” kanan Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_16","002_40_16","GEN","40","16","16","Idi dinngen din ap-apon di man-ot-otos tinapay din siged ay olog di iitaw di kadwa na, kanana abe en Jose, “Mo din iniitaw ko pay, wada kanoy tolo ay baskit ay napay-an si tinapay ay inaagtok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_17","002_40_17","GEN","40","17","17","Din nakin kayang et napnos am-in ay kalasin di tinapay ay para sin ari. Asi et wada baw di titit ay mangmangan sin tinapay ay sana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_18","002_40_18","GEN","40","18","18","Kanan aben Jose, “Din olog aben di iniitaw mo et siya na. Din toloy baskit yan toloy agew met laeng, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_19","002_40_19","GEN","40","19","19","tan mo emey di toloy agew, ipapoton din ari din toktok mo. Asi daka ibay-at sin posti et kanen di titit din lamlames mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_20","002_40_20","GEN","40","20","20","Sin maikatlo ay agew, nanpalti din ari ta silibrarana din agew ay naianakana, et inpaayag na am-in di tuturay di ili. Asi na aben ipaayag sin kad-an da din ap-apon di mantagtagay ya din ap-apon di man-ot-otos tinapay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_21","002_40_21","GEN","40","21","21","Din ap-apon di mantagtagay, pinataoli na tet-ewa sin sigod ay obla na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_22","002_40_22","GEN","40","22","22","Mo din kadwa na pay, inpabay-at na sin posti. Et natongpal am-in din kanan Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN40_23","002_40_23","GEN","40","23","23","Asi et dadlon nilinglingan din ap-apon di mantagtagay si Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_1","002_41_1","GEN","41","1","1","Malabas pay di doway tawen, nan-iitaw abe din ari ed Egipto. Wada kanos sisya ay pinmipika sin benget di ginawang ay Nile, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_2","002_41_2","GEN","41","2","2","yan inila na kanoy pito ay baka ay malames ya mankanapteng ay binmela sin danom, et man-alab das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_3","002_41_3","GEN","41","3","3","Idi siya di wada kasin di pito ay baka ay binmela, ngem nabigobigot da ay mabilang din tatadlang da. Inmey da kano sin kad-an di pito ay mankalalames, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_4","002_41_4","GEN","41","4","4","yan kakan da sin mankalalames ay sana. Pag igibek din ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_5","002_41_5","GEN","41","5","5","Idi kasin naseyep sisya, nan-iitaw kasin, yan inila na kanoy pito ay leg-ey sin esay poon ay namoslingan di lames na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_6","002_41_6","GEN","41","6","6","Maaw-awni kano abe yan sinmimit ya ginmabay di pito abe ay leg-ey ay nanakpes di lames na tan kinset di man-atong ay dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_7","002_41_7","GEN","41","7","7","Yan kaikom-ot da sin namoslingan di lames na. Asi kasin bomangon din ari yan kambaw iitaw anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_8","002_41_8","GEN","41","8","8","Idi mapat-a pay, madandanagan sisya, isonga inpaayag na am-in din nalaing ay manpontos ya mankotom sin ili da ed Egipto ta damagena en daida mo sinoy layden din iitaw na ay kalien. Ngem idi dinad-at na en daida, maga di makaibaga sin olog na en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_9","002_41_9","GEN","41","9","9","Idi siya di, kanan din mantagtagay, “Apo Ari, manemnem ko din nankolangak ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_10","002_41_10","GEN","41","10","10","Inbonget mos sak-en ya din ap-apon di man-ot-otos tinapay. Et inpabalod mos dakami sin kad-an di beey di kapitan di gowardiya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_11","002_41_11","GEN","41","11","11","Waday esay labi ay nan-iitaw kami ay dowa yan ammo mi ay waday layden din iniitaw mi ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_12","002_41_12","GEN","41","12","12","Wada abey baro ay Hebreo ay bag-en di kapitan di gowardiya ay naitapian mi sin balodan. Idi dinad-at mi en sisya din iniitaw mi, inbaga na din laydena ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_13","002_41_13","GEN","41","13","13","Yan natongpal iman din inbaga na, tan mo sak-en yan inmipataoli ka sin sigod ay oblak, ngem din kadwak pay et inpabay-at mos sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_14","002_41_14","GEN","41","14","14","Idi dinngen din ari din inbagan di mantagtagay ay sana, inpaayag nas Jose et dalasen da ay en mangibolos sin balodan. Idi nanpapokis ya nansokat pay sisya, sinenggep sin kad-an di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_15","002_41_15","GEN","41","15","15","Kanan din ari, “Waday iniitaw ko, yan maga polos di makaiolog. Isonga inpaayag kos sik-a tan basta dengngem kano di iitaw yan ammom di laydena ay kalien.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_16","002_41_16","GEN","41","16","16","Sinombat si Jose yan kanana, “Adiak kabaelan, ngem si Diyos pay et kabaelana ay mangiolog ay kosto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_17","002_41_17","GEN","41","17","17","Pag kanan din ari, “Din iitaw ko pay et pinmipikaak kano sin benget di ginawang ay Nile, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_18","002_41_18","GEN","41","18","18","yan inilak di pito ay baka ay mankalalames ya mankanapteng ay binmela sin danom, et ilogi da ay man-alab sin benget di ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_19","002_41_19","GEN","41","19","19","Ngem siya et di, wada kasin di pito ay baka ay binmela, ngem nabigobigot da ay mabilang tadlang da. Lawlawa da ay baka. Maga polos di inil-ilak si kaman dadi sin intiro ay Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_20","002_41_20","GEN","41","20","20","Din doy da ay nabigobigot ay baka, kakan da sin mankalalames, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_21","002_41_21","GEN","41","21","21","ngem maga di kailasinana ay kinan da, tan siya met laeng ay nabigobigot da. Pagak igibek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_22","002_41_22","GEN","41","22","22","“Idi naseyepak kasin, nan-iitawak kasin yan inilak kanoy pito ay leg-ey sin esay poon ay namoslingan di lames na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_23","002_41_23","GEN","41","23","23","Maaw-awni abe yan sinmimit ya ginmabay di pito abe ay leg-ey ay nanakpes di lames na tan kinset di man-atong ay dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_24","002_41_24","GEN","41","24","24","Asi kaikom-ot da sin namoslingan di lames na. Dinad-at ko din doway iitaw ko ay nay sin nalalaing ay manpontos, ngem maga en daida di makaiolog.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_25","002_41_25","GEN","41","25","25","Kanan pay Jose, “Apo Ari, inpaiitaw Diyos en sik-a din doway iitaw mo ay sana ta maammoan din amagenan to. Man-iso di olog da ay dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_26","002_41_26","GEN","41","26","26","Din pito ay baka ay malames ya din pito ay leg-ey ay namoslingan di lames na et pito ay tawen din olog dadi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_27","002_41_27","GEN","41","27","27","Din pito abe ay baka ay nabibigot ya din pito ay leg-ey ay kinset di dagem et pito ay tawen di betil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_28","002_41_28","GEN","41","28","28","Kaman met laeng din inbagak ed kaonyan, ay inpaammon Diyos en sik-a din amagenan to. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_29","002_41_29","GEN","41","29","29","Tan wadan to di pito ay tawen ay aped na ay ad-adoy lames di molmola ya kakaiw sin intiro ay ili ay Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_30","002_41_30","GEN","41","30","30","Asi maisokat di pito abe ay tawen ay betil, et maliw-an din siged ay biyag sin nangon-ona ay tawen, tan enggay maabosan din ili ay nay si makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_31","002_41_31","GEN","41","31","31","Et adi manemnem din kinabaknang di ili sin nangon-ona ay tawen, tan palalo ay kaeegyat din betil ay maodi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_32","002_41_32","GEN","41","32","32","Siya sa din olog di iitaw mo. Din nangipidwaam abe ay nan-iitaw, laydena ay kalien en enggay kineddengan Diyos din maamag ay nay yan adi aben mabayag di katongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_33","002_41_33","GEN","41","33","33","“Isonga din iyat mo koma ay apo, man-ila kas nanemneman ya nalaing ay ipogaw ta say makaammo sin ili ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_34","002_41_34","GEN","41","34","34","Mandotok ka abes tuturay ay en mansingil sin inkaliman di anien di ipogaw sin omali ay pito ay tawen ay siged di apit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_35","002_41_35","GEN","41","35","35","Iyaam abe daida si lebbeng da ay mangiolnong sin inkalima ay sana ta idolin da ya bantayan da sin inil-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_36","002_41_36","GEN","41","36","36","Tan mo say iyat mo di, mawaday reserba takos makan yan maga di madagaangan mo domteng din pito ay tawen ay betil,” kanan Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_37","002_41_37","GEN","41","37","37","Idi siya di, inaboloyan din ari ya din tuturay di ili din planon Jose ay sana ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_38","002_41_38","GEN","41","38","38","yan kanan din ari en daida, “Magan samet di datngen takos odom ay ipogaw ay kawadaan di Ispiriton di Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_39","002_41_39","GEN","41","39","39","Pag nan kanan en Jose, “Sik-a met laeng di nangipaammoan Diyos sin amin dana, isonga magan samet di mas nanemneman ya nalaing mo sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_40","002_41_40","GEN","41","40","40","Sik-a ngarud di makaammo sin tuturay ko ay nay, ya am-in abe di ipogaw ko et patien da din ibagam. Sak-en anggoy di nangatngato mo sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_41","002_41_41","GEN","41","41","41","Et nay dotokak sik-a ay man-gobernador isnan intiro ay ili ay Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_42","002_41_42","GEN","41","42","42","Sin nangwanian di aris di, kinaana din singsing na ay naigolitan di malkan di ari et inpeey na sin gomot Jose. Nanbadoena abe sin kasisigedan ay nagayad ay bado yan kinekeanas balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_43","002_41_43","GEN","41","43","43","Indawat na abe en sisya din maikadwa ay kalisa na ta say panloganana yan wada abey mamangpango mo sisya ay manbogbogaw, “Iay-ayedan yo! Iay-ayedan yo!” Siya sa din inyat di ari ay nangdotok en Jose ay man-gobernador sin intiro ay ili ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_44","002_41_44","GEN","41","44","44","Kanana abe en sisya, “Sak-en di ari pay laeng, ngem tet-ewa pay dedan ay maga polos di man-gido mo adim ipalobos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_45","002_41_45","GEN","41","45","46","Nginadanana abes Jose si Zafenat Panea ay ngadan di taga-Egipto, asi na iyaan si balasang ay asawa na. Din balasang ay sana et si Asenat ay anak en Potifera ay padi ed Heliopolis. Tolonpo di tawen Jose sin nangilogiana ay mansilbi sin ari ed Egipto. Et en nanlikliked sin intiro ay ili ay Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_47","002_41_47","GEN","41","47","47","Sin pito ay tawen ay siged di apit, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_48","002_41_48","GEN","41","48","48","inpaolnong Jose din inanin di ipogaw sin esa ya esa ay ili et inpadolina sin agamang das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_49","002_41_49","GEN","41","49","49","Aped na ay tinmapog din naidolin ay kaman din kaad-adon di darat sin benget di baybay, isonga inpasaldeng Jose ay mangipabilang sin maipenpenpen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_50","002_41_50","GEN","41","50","50","Sin daan domteng di betil, namidwa ay nan-anak din asawan Jose ay si Asenat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_51","002_41_51","GEN","41","51","51","Din besag da ay lalaki et nginadanan Jose si Manasses, tan kanana, “Inpalingling Diyos en sak-en din ligat ko ya din toton-od ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_52","002_41_52","GEN","41","52","52","Lalaki abe din maikadwa, et nginadanan Jose si Efraim, tan kanana, “Inyaan Diyos sak-en si anan-ak sin ili ay nay ay napaligatak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_53","002_41_53","GEN","41","53","54","Idi siya di, tinmet-ewa din inpadton Jose. Idi nakdeng din pito ay tawen ay siged di apit, naisokat din pito ay tawen ay betil. Wada abey betil sin odom ay kailiili, ngem ed Egipto pay, sobra pay laeng di makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_55","002_41_55","GEN","41","55","55","Idi madagaangan abe din taga-Egipto, en da nankedaw si kanen da sin ari, yan kanan din ari, “En kayo ilan si Jose yan patien yo amin ay ibaga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_56","002_41_56","GEN","41","56","56","Idi nasepsep din betil sin intiro ay ili ed Egipto, inpabokat Jose din kaagaagamang et nan-ilakos makan sin taga-Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN41_57","002_41_57","GEN","41","57","57","Ad-ado abey ipogaw ay inmey ed Egipto ay napo sin addawi ay il-ili ta en da manaoy en Jose, tan nakaro abe din betil sin kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_1","002_42_1","GEN","42","1","1","Idi inammoan Jacob ay wada di pansaoyan si makan ed Egipto, kanana sin an-ak na, “Adi tako owat tomotokdo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_2","002_42_2","GEN","42","2","2","tan wada kano di makan ed Egipto. En kayo kod manaoy sidi ta adi tako matey si dagaang.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_3","002_42_3","GEN","42","3","5","Siya di inmey din sinpo ay papangoan Jose ed Egipto ta en da manlakos kanen da, tan nakaro abe din betil ed Canaan. Ngem si Benjamin pay ay kosto ay iyogtana, adi pinalobosan Jacob ay makeey tan emegyat into et ya waday mapasamak en sisya. Domateng pay din aag-in Jose ed Egipto, naitapi da sin odom ay kaipoipogaw ay en nanaoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_6","002_42_6","GEN","42","6","6","Gapo ta si Jose di gobernador di ili, ya sisya met laeng di nangilaklakos makan sin napo sin odom ay kailiili, en da mandokmog ay manyakog-ong en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_7","002_42_7","GEN","42","7","7","Idi inilan Jose din aag-i na, naimatonana ay dagos, ngem nginalat nas daida ay kaman dan mangili yan kanana ay namodtak, “Intoy napoan yo?” “Napo kami ed Canaan ay en manaoy,” kanan da ay sinombat, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_8","002_42_8","GEN","42","8","8","tan kambaw adi da naimatonan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_9","002_42_9","GEN","42","9","9","Pag nemnemen Jose din iniitaw na ed idi ay maipanggep en daida yan kanana, “Ispay kayon samet! Inmali kayo isna ta siimen yo din ili mi ay nay mo waday pankapoyana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_10","002_42_10","GEN","42","10","10","“Aga met ay apo,” kanan da. “Ibilang min awak mi ay bag-en mo yan tet-ewa met ay din panggep mi anggoy ay inmalis na et ta manlako kamis kanen mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_11","002_42_11","GEN","42","11","11","Siag-i kami am-in. Tet-ewa met nan ibagbaga mi, baken kamin ispay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_12","002_42_12","GEN","42","12","12","“Ado na! Inmali kayo isna ta siimen yo nan ili mi,” kanan Jose ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_13","002_42_13","GEN","42","13","13","Asi da et kanan, “Apo, dakami din anak di esay nakay ay manbeey ed Canaan. Sinpo ya dowa kami koma ay siag-i, ngem nataynan din inoodi sin kad-an ama mi yan namaga abe din esa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_14","002_42_14","GEN","42","14","14","“Iso met,” kanan pay Jose. “Ispay kayo tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_15","002_42_15","GEN","42","15","15","Ngem padasek dakayo mo tet-ewa din inbaga yo. Isapatak sin ngadan di ari ay adi kayo komakkaan isna mo adi omali din iyogtan yo ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_16","002_42_16","GEN","42","16","16","Pomili kayos esa en dakayo ta ena ton-oden dowan pay mataynan din odom sin balodan engganas maammoak mo tet-ewa din inbaga yo. Mo baken pay tet-ewa, say dadlonak pangammoan ay ispay kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_17","002_42_17","GEN","42","17","17","Idi nakdeng ay inbaga na di, inpabalod nas daida si toloy agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_18","002_42_18","GEN","42","18","18","Sin maikatlo ay agew, kanan Jose en daida, “Sak-en di ipogaw ay mamati en Diyos, isonga adiak peslen dakayo dalo et mo onodan yo din ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_19","002_42_19","GEN","42","19","19","Mo tet-ewa ay matalek kayo ay ipogaw, olay esa di mataynan isnan balodan. Din odom pay en dakayo et mabalin ay en yo isaa din lakoan yo ay makan sin madagdagaangan ay pamilya yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_20","002_42_20","GEN","42","20","20","Ngem masapol ay koyogen yo din inoodi ay iyogtan yos na ta say mangipaneknek sin katet-ewan di inbaga yo ta say adiak peslen dakayo.” Inaw da din kanan Jose ay sana ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_21","002_42_21","GEN","42","21","21","yan kanan da ay manngangalat, “Nay mapalpaligatan tako ed wani begew sin inamag tako sin iyogtan tako ed idi. Tan inila tako gamin din ligat na ya din sakit di nemnem na sin nan-adawagana en datako ngem tineteweng tako dedan. Siyan samet di begew ay naabotan tako sin ligat ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_22","002_42_22","GEN","42","22","22","Kanan aben Ruben, “Inbagak dedan en dakayo ay adi yo amagen di lawa en sisya, ngem adi yon tomet inkaskaso. Yan nay et ay ikaro tako din nateyana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_23","002_42_23","GEN","42","23","23","Say inbaga da di tan adi da iman ammo ay maawatan Jose din kali da, tan nanipod sin dinmatngan das di, waday inayagan Jose ay mangiol-olog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_24","002_42_24","GEN","42","24","24","Siya di et kinmaan si Jose ay en man-oga. Idi mabalin ay makakali, nantaoli sin kad-an da yan inkasinas Simeon, et inpabalod na sin sangoanan da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_25","002_42_25","GEN","42","25","25","Idi siya di, binilin Jose din babag-ena ta pon-en da din sakon di aag-i nas bakakew ya ta ikosnong da din pilak ay inbayad di esa ya esa sin sako na. Inbilina abe ay iyaan das baon ay omanay sin danan. Idi nakdeng di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_26","002_42_26","GEN","42","26","26","inpakargan din aag-i na din nilakoan da ay bakakew sin dangki da et manlobwat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_27","002_42_27","GEN","42","27","27","Idi nalabi, naspad da sin danan ta say pan-iyanan da. Bokatan pay di esa din sako na ta pakanenan dangki na, yan kambaw wada et din pilak na ay naisasapew sin bakakew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_28","002_42_28","GEN","42","28","28","Kinaliana din aag-i na yan kanana, “Ilan yo kadi! Intaoli dan pilak ko! Naey sinan sakok.” Isonga palalo ay madandanagan da, yan man-asisin-eng das egyat da yan kanan da, “Ay apaw na! Sino ngin na ay inamag Diyos en datako?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_29","002_42_29","GEN","42","29","29","Domateng da pay sin kad-an ama da ed Canaan, insodsod da en sisya am-in di napasamak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_30","002_42_30","GEN","42","30","30","Kanan da, “Binmodtak din gobernador ed Egipto ay nakingalat en dakami. Pinabasol nas dakami ay man-is-ispay kano sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_31","002_42_31","GEN","42","31","31","Insongbat mi en, ‘Baken kamin ispay, tet-ewa met din ibagbaga mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_32","002_42_32","GEN","42","32","32","Sinpo ya dowa kami koma ay siag-i ay anak di esay nakay ed Canaan, ngem namaga din esa yan din kotit pay, nataynan sin kad-an ama mi,’ kanan mi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_33","002_42_33","GEN","42","33","33","Siya di et kanan din gobernador ay sana, ‘Din pangammoak ay tet-ewa din ibagbaga yo et mataynan din esa en dakayos na dowan isaan din odom din bakakew para sin madagdagaangan ay pamilya yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_34","002_42_34","GEN","42","34","34","Asi kayo mantaolis na ay mangitakin sin inoodi ay iyogtan yo ay sana ta say pangammoak ay baken kayon ispay. Asiak ipataoli din nababalod ay agi yo et olay intoy em-emeyan yos na ay manlakos kanen yo,’ kanana,” kanan din aag-in Jose ay nangistorya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_35","002_42_35","GEN","42","35","35","Idi inbokbok da din insako da, wada et din pilak ay inbayad da ed Egipto et inmegyat da am-in, pati din ama da ay si Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_36","002_42_36","GEN","42","36","36","Kanan Jacob en daida, “Adi pay neyneyna yan abosen yo din anak ko. Namaga si Jose, namaga abes Simeon, yan nay et ay layden yo ay itagtag abes Benjamin. Sak-en met laeng di mapaligatan issa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_37","002_42_37","GEN","42","37","37","Siya di, kanan Ruben en ama na, “Mo adiak itaolis Benjamin en sik-a, olay peslem din doway anak ko ay lalaki. Basta italek mo en sak-en, itaolik met laeng.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN42_38","002_42_38","GEN","42","38","38","Ngem inandiyan Jacob ay nangwani, “Adi mabalin ay makeey si Benjamin en dakayo, tan natey din pangpangoana yan sisya pay di es-esa ay anak ko. Mo itakin yo sin emeyan yo yan waday mapasamak en sisya, mateyak si sakit di nemnem ko, tan enggay nakayak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_1","002_43_1","GEN","43","1","1","Idi siya di, kinmarkaro din betil ed Canaan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_2","002_43_2","GEN","43","2","2","engganas inabos da Jacob din sinaoyan da ed Egipto. Pag nan kanan sin an-ak na, “Mantaoli kayo ed Egipto ta en kayo manlakos at-atik ay kanen tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_3","002_43_3","GEN","43","3","3","Asi et kanan Juda, “Aw a, ngem din turay ay doy ed Egipto yan dadlonan pinaegyat dakami ay nangwani, ‘Adi yon ipidpidwa ay manpaila en sak-en mo adi yo itakin din iyogtan yo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_4","002_43_4","GEN","43","4","4","Mo ipalobos mo ay makeey din iyogtan mi, en kami manlakos kanen tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_5","002_43_5","GEN","43","5","5","Mo sigaam pay, bal-o na ay adi kami emey, tan inbagan dedan din turay ay adi mabalin ay kasin min ilaen sisya mo maga din iyogtan mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_6","002_43_6","GEN","43","6","6","Kanan pay Jacob, “Dakayo di gapon di ligat ko ay nay, tan inbaga yon tomet en sisya ay way esay agi yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_7","002_43_7","GEN","43","7","7","“Aw kayman,” kanan da ay sinombat, “ngem inpidwapidwan din turay ay sana ay manalodsod maipanggep en dakami ya din pamilya mi. ‘Ay dedas ama yo? Ay wada pay di agi yo?’ kanana. Kapilitan ay songbatan mi din salodsod na. Ay tan ammo mi ay ibaga na ay ton-oden mis Benjamin?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_8","002_43_8","GEN","43","8","8","Kanan aben Juda en ama da, “Ipalobos mo kod ay makikoyog en sak-en ta emey kami ay dagos ta say adi tako mabtil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_9","002_43_9","GEN","43","9","9","Isapatak ay owayak en sisya. Mo adiak itaoli en sik-a, olay pabasolem sak-en si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_10","002_43_10","GEN","43","10","10","Mo doy ya adi koma nataktak din emeyan mi, namidwa koma ay inmey ya nantaoli kami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_11","002_43_11","GEN","43","11","11","Siya di et kanan ama da en daida, “Mo siya sa, man-a kayo ngarud sin kasigedan ay wadas nan ili tako ta say itakin yo ay idatdateng sin gobernador. Din alaen yo yan balsamo, anig, kakalasin di bangbanglo, mirra, ya din kanginaan ay lames di kaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_12","002_43_12","GEN","43","12","12","Doblien yo abe din itakin yo ay pilak, tan masapol ay itaoli yo din naipeey sin sako yo. Siguro, owat kamali di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_13","002_43_13","GEN","43","13","13","Itakin yo aben iyogtan yo ta emey kayo ay dagos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_14","002_43_14","GEN","43","14","14","Sapay koma ta iturong din Manakabalin ay Diyos di nemnem din gobernador ta seg-anganas dakayo yan ipalobos na ay makisaas da Benjamin en Simeon. Mo sak-en pay, mo kapilitan ay maawananak si anak ko, maawananak dedan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_15","002_43_15","GEN","43","15","15","Siya di inan din siag-i din maidatdateng sin gobernador ya din pilak et nanlobwat da ay emey ed Egipto ay nangikoyog en Benjamin. Domateng da pay sidi, en da nanpaila en Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_16","002_43_16","GEN","43","16","16","Idi inilan Jose ay wadas Benjamin, kanana sin bag-en ay makaammo sin beey na, “Itlod mo da naey sin beey ko et pomalti kas isida mi ay animal, tan makialas dosi da en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_17","002_43_17","GEN","43","17","17","Tinongpal din bag-en din intogon Jose ay sana, et initlod na din siag-i sin beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_18","002_43_18","GEN","43","18","18","Domatdateng da pay sin beey, emegyat da yan kanan das nemnem da, “Inpaitlod nas datakos na tan begew din pilak ay naitaoli sin sako tako ed idi. Dompap dan samet ta panbalinen das datako ay bag-ena ya alan dan dangki tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_19","002_43_19","GEN","43","19","19","Idi sinmawang da sin pantew di beey, kanan da sin bag-en Jose, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_20","002_43_20","GEN","43","20","20","“Apo, wada kod di ibaga mi. Inmali kamis na sin namingsan ay en nanlakos makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_21","002_43_21","GEN","43","21","21","Asi et idi naspad kami sin danan ta man-iyan kamis di, binokatan mi din sako mi, yan siya di nangammoan mi ay naisapesapew sin sakon di esa ya esa din kosto ay pilak ay inbayad mi. Nay ay itaoli mi en sik-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_22","002_43_22","GEN","43","22","22","yan wada abey intakin mi ay bayad di kasin min lakoan. Toan adi mo sinoy nangipeey sin pilak sin sako mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_23","002_43_23","GEN","43","23","23","“Laton, adi kayo emeg-egyat,” kanan din bag-en ay sinombat. “Din Diyos yo ay Diyos aben ama yo di nangipeey sin sako yo, tan inawat ko met kayman din bayad yo.” Pag komaan ay en mangayag en Simeon et indateng na sin kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_24","002_43_24","GEN","43","24","24","Asi na ipasgep daida sin beey et iyaanas danom ta owasan dan siki da. Pinakana abe din dangki da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_25","002_43_25","GEN","43","25","25","Mo din siag-i pay, insagana da din idawat da en Jose mo somaa sin alas dosi, tan inammoan da ay makiokob da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_26","002_43_26","GEN","43","26","26","Domateng pay si Jose, nandokmog ya nanyakog-ong da ay nangidawat sin indateng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_27","002_43_27","GEN","43","27","27","Kinomosta nas daida et pag nan kanan, “Ay deda din ama yo ay nakay ay inbaga yo en sak-en ed idi? Ay mabikas pay laeng?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_28","002_43_28","GEN","43","28","28","“Aw yan, din baam ay si ama mi et laton ay mabikas pay laeng,” kanan da ay sinombat dowan dan kasin mandokmog ay mangidayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_29","002_43_29","GEN","43","29","29","Idi inilan pay Jose din iyogtana ay si Benjamin, kanana, “Si sana baw din inoodi ay inbaga yo.” Et kanana en Benjamin, “Ay anak ko, sapay koma ta bindisyonan dakan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_30","002_43_30","GEN","43","30","30","Sin nangwanianas di, binigla na ay kinmaan, tan adi makaitpe sin palalo ay iliw na sin iyogtana yan makaog-oga. Isonga inmey sin kowarto na et en nan-oga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_31","002_43_31","GEN","43","31","31","Pag mandaop et nantaoli sin kad-an di aag-i na ay mangiitpe sin oga na. Kanana sin bag-en, “Mangan kami et.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_32","002_43_32","GEN","43","32","32","Et talatalen da din maisango en daida. Ang-anggoy Jose sin esay lamisaan yan din aag-i na pay sin esa. Wada da abey taga-Egipto ay naikakasin sin esay lamisaan, tan eweeween di taga-Egipto ay makikikan sin Hebreo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_33","002_43_33","GEN","43","33","33","Idi inilan pay din siag-i din inyat da ay naipatokdo, man-asisin-eng da ay masmasdaaw, tan nadapat da ay nanlogi sin kapangoanan enggana sin kaanongosan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN43_34","002_43_34","GEN","43","34","34","Naiyaan da abes napili ay makan ay napo sin lamisaan Jose, yan mamin lima din naidawat en Benjamin mo din odom en daida. Et nakikan ya nakiinom da en Jose engganay nabsonabsog da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_1","002_44_1","GEN","44","1","1","Idi siya di, binilin Jose din bag-en ay makaammo sin beey na yan kanana, “Pon-em din sako das makan et isapew mo din pilak di esa ya esa sin sako na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_2","002_44_2","GEN","44","2","2","Pakisapew mo abe din tasak ay palata sin sakon di inoodi.” Et say tinongpal na di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_3","002_44_3","GEN","44","3","3","Mapat-a pay, nasapa din bag-en ay mangipalobwat sin siag-i, et kinmaan da am-in, pati din dangki da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_4","002_44_4","GEN","44","4","4","Idi owat dan inmad-addawi sin siyodad, kanan Jose sin bag-en ay sana, “En ka atikoen din ipogaw ay doy. Mo edasam daida, siya na di kanam. ‘Apay nga sinobalitan yo din siged ay inyat apok en dakayo si lawa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_5","002_44_5","GEN","44","5","5","Apay nga inakew yo din tasa na ay palata? Madagsen dis basol yo, tan say pan-in-inomana ya os-osalena abe ay manpontos.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_6","002_44_6","GEN","44","6","6","Idi indasan din bag-en din siag-i, inbaga na en daida din intogon Jose ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_7","002_44_7","GEN","44","7","7","Et kanan da ay sinombat, “Sino ngin di layden nisa ay kalien ay apo? Ammon Diyos ay maga polos di inamag mis kaman nisa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_8","002_44_8","GEN","44","8","8","Ammom met ay sin napoan mi ed Canaan, intaoli mi en sik-a din pilak ay dinteng mi sin sako mi. Isonga sino ngin di pangwaniam en inakew mi di palata ono balitok sin beey di apom? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_9","002_44_9","GEN","44","9","9","May, anapem ngarud. Mo wada din tasa sin olay sino en dakami, olay peslen yos sisya yan panbalinem si dakami ay bag-en mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_10","002_44_10","GEN","44","10","10","Kanan pay din bag-en, “May ngarud, ngem olay mo din nangakew anggoy di maibag-en en sak-en. Din odom pay et mabalin ay nawaya da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_11","002_44_11","GEN","44","11","11","Siya di et kaibaba da sin sako da et esa en mamokat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_12","002_44_12","GEN","44","12","12","Inset din bag-en ay nanganap ay manlogi sin pangpangoan enggana sin inoodi, yan dintengana din tasa sin sakon Benjamin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_13","002_44_13","GEN","44","13","13","Kabisngit din siag-i sin bado da begew si sakit di nemnem da. Asi da kasin ikarga din sako sin dangki da et mantaoli da sin siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_14","002_44_14","GEN","44","14","14","Idi dinmateng da Juda ya din iib-a na sin beey en Jose, dedas di et nanyakog-ong da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_15","002_44_15","GEN","44","15","15","Pag na et kanan, “Apay nga inyat yo di? Ammo yo koma dedan ay din nangato di saad na ay kaman sak-en et mabalin ay pontosana mo sinoy nangakew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_16","002_44_16","GEN","44","16","16","Sinongbatan Juda yan kanana, “Sinoy isongbat mi ngin? Intoy iyat mi ngin ay mangipaila ay maga di basol mi? Tan si Diyos met laeng di mangipail-ila ay waday nanbasolan mi ed idi. Olay manbalin kami am-in ay bag-en mo, baken anggoy din nantengan yo sin tasa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_17","002_44_17","GEN","44","17","17","Kanan pay Jose, “Aga met a! Ay siya mo say iyat ko di? Din nanga anggoy sin tasa di bag-en ko. Mo din odom pay, maga di mapasamak en daida. Mabalin ay somaa kayo en ama yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_18","002_44_18","GEN","44","18","18","Sin nanngeanas di, inmasag-en si Juda en Jose yan kanana, “Ay apo, sik-ay mais-iso sin ari, ipalobos mo kod ta ibagak din wadas nemnem ko. Adi ka kod omibongbonget.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_30","002_44_30","GEN","44","30","31","Pag nan itoloy ay mangwani, “Siya di ay apo, mo taynak din iyogtan kos na yan adiak idateng en amak, matey si sakit di nemnem na, tan enggay nakay sisya yan din iyogtan mi ay nay di naimongsanan di layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_32","002_44_32","GEN","44","32","32","Mo sak-en pay, nansapataak abe en makaammoak en sisya, yan inbagak en ama mi ay mo adiak itaoli din anak na en sisya, sak-en di pabasolena si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_33","002_44_33","GEN","44","33","33","Isonga mo mabalin ay apo, sak-en di maisokat sin iyogtan ko ay maibag-en en sik-a ta way iyat na ay makisaa sin odom ay aag-i na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN44_34","002_44_34","GEN","44","34","34","Tan adiak met mabalin ay mantaoli en amak mo iwed din iyogtan ko ay koyogek. Adiak aben maanosan ay mangila sin palalo ay sakit di nemnem na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_1","002_45_1","GEN","45","1","1","Sin nanngean Jose sidi, adi makaitpe sin likna na sin sangoanan di babag-ena, isonga binilinas daida ta komaan da am-in. Siya di et ang-anggoy da Jose sin aag-i na sin nangipaammoanas awak na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_2","002_45_2","GEN","45","2","2","Pag kaogoog si Jose et dinngen din taga-Egipto ay wada sin beey, yan pag dan ipadamag sin beey di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_3","002_45_3","GEN","45","3","3","Asi pag kanan Jose sin aag-i na, “Sak-en si Jose. Ay deda pay laeng si amak?” Ngem adi da makasongbat, tan enggay nasngang da sin egyat da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_4","002_45_4","GEN","45","4","4","Siya et di, kanan Jose en daida, “Omasag-en kayo kod.” Idi inmasag-en da pay, kanana, “Sak-en din iyogtan yo ay si Jose ay inlako yo en daida ay nangiali en sak-en isnan ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_5","002_45_5","GEN","45","5","5","Ngem adi kayo madanagan. Adi yo aben pabasbasolen awak yo, tan si Diyos pay dedan di nangipaon-ona en sak-en isna ta way iyat di mabmabtil ay ipogaw ay matago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_6","002_45_6","GEN","45","6","6","Tan ed wani di maikadwa ay tawen anggoy di betil, wada pay di lima ay tawen ay iwed di maapit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_7","002_45_7","GEN","45","7","7","Isonga inamag Diyos di nakaskasdaaw. Inpaon-onanas sak-en en dakayo ta way iyat yo ay makalsot sin betil ay nay ta itoltoloy yo sin poli yo ay matago sinan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_8","002_45_8","GEN","45","8","8","Baken met si dakayo di nangibaa en sak-en isna mo adi et si Diyos. Nanbalinena abes sak-en si kangatoan ay opisyal di ari ta sak-en di mangituray sin odom ay oopisyal ya sin intiro ay ili ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_9","002_45_9","GEN","45","9","9","“Dalasen yo ngarud ay mantaoli en ama tako ta ibaga yo ay si naey di kanan Jose ay anak na: ‘Nanbalinen Diyos sak-en ay mangituray sin intiro ay ili ed Egipto, isonga omali kayo ay dagos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_10","002_45_10","GEN","45","10","10","dakayo sin an-ak mo ya din ap-om, pati din karnero, kalding, baka, ya odom ay gamgameng yo. Mabalin ay mantee kayo sin sakop di Gosen ay asag-en sin kad-ak ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_11","002_45_11","GEN","45","11","11","ta way iyat ko ay mangay-ayowan en dakayo. Tan wada pay laeng di limay tawen ay betil, yan sigaak ay mankolang kayo sin pamilya yo ya din talaken yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_12","002_45_12","GEN","45","12","12","Pag nan itoloy ay mangwani, “Ed wani, dakayo am-in pati si Benjamin, maimatonan yo ay dadlon sak-en si Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_13","002_45_13","GEN","45","13","13","En kayo ngarud ibaga en ama tako din kaipogaw ko isnan ed Egipto ya din am-in ay inila yo. Asi yo dalasen ay mangikoyog isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_14","002_45_14","GEN","45","14","14","Idi kanan Jose di, kakawe en Benjamin et man-oga dowan aben man-ogas Benjamin ay nangawe en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_15","002_45_15","GEN","45","15","15","Man-og-oga abe ay nangawe ya nangongo sin odom ay aag-i na. Et pag dan makingalat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_16","002_45_16","GEN","45","16","16","Idi dinamag din ari ya din tuturay na ay sinmawang din aag-in Jose, manragsak da am-in, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_17","002_45_17","GEN","45","17","17","yan kanan din ari en Jose, “Ibagam sin aag-im ta kargaan da din animal da ta mantaoli da ed Canaan ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_18","002_45_18","GEN","45","18","18","ta asi da ton-oden si ama yo ya din pamilya da ay mantaolis na. Tan idawat ko en daida din kasigedan ay daga isnan ed Egipto et aped nas panbiyagan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_19","002_45_19","GEN","45","19","19","Ibagam abe en daida ta man-itakin das kalisa ay napos na ta say panloganan di as-awa da ya din anak da ta mo domateng das di, asi da ayagan da ama yo ta omali da am-in isna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_20","002_45_20","GEN","45","20","20","Adi da madanagan ay manaynan sin bonag das di, tan mo domateng das na, maidawat en daida din kasigedan ay bonag sin intiro ay ili ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_21","002_45_21","GEN","45","21","21","Idi inbagan Jose sin aag-i na ay anak Jacob din kanan di ari, pinati da. Indawat Jose en daida din kakalisa ay intogon di ari, pati baonen da sin danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_22","002_45_22","GEN","45","22","22","Inyaana abe din esa ya esa en daidas baro ay paris ay bado, ngem mo si Benjamin pay, lima ay paris ay bado di indawat na en sisya, pati toloy gasot ay palata ay pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_23","002_45_23","GEN","45","23","23","Din inpaw-it na abe para en ama na et sinpo ay dangki ay nakargaan sin kasigedan ay gamgameng ed Egipto ya sinpo kasin ay dangki ay bomalasang ay nakargaan si bakakew, tinapay, ya odom ay makan ay kasapolan da sin danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_24","002_45_24","GEN","45","24","24","Idi naisagana am-in, pinalobwat Jose din aag-i na ay nangwani, “Adi kayo od man-iibaw ya manpinabasol sin danan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_25","002_45_25","GEN","45","25","25","Pag dan komaan ed Egipto et nantaoli da sin kad-an ama da ed Canaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_26","002_45_26","GEN","45","26","26","Sin dinmatngan da, kanan da, “Matmatago baw si Jose! Manturay sisya sin intiro ay ili ed Egipto!” Sin nanngean Jacob sidi, nasngang et adi na patien din inbaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_27","002_45_27","GEN","45","27","27","Ngem idi dinad-at da en sisya amin di inbagan Jose en daida yan inila na abe din kakalisa ay inbaan Jose ta say panloganan da ay emey ed Egipto, nailit-ingan sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN45_28","002_45_28","GEN","45","28","28","yan kanana, “Matmatago baw pay laeng si Jose ay anak ko. Masapol ay enak ilaen sisya ta asiak matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_1","002_46_1","GEN","46","1","1","Asi pag balkoten da Jacob din bonag da et nanlobwat da ay nangitakin abe sin talaken da. Inmey da agan-o ed Beerseba et say nangidatonan Jacob si aanimal en Diyos, ay din Diyos ay dinaydayaw ama na ay si Isaac. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_2","002_46_2","GEN","46","2","2","Idi malabi, waday inpailan Diyos en sisya ay kaman iitaw. Kanana, “Jacob, Jacob!” “Naeyak,” insongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_3","002_46_3","GEN","46","3","3","“Sak-en si Diyos ay dinaydayaw amam. Adi ka emeg-egyat ay emey ed Egipto, tan paad-adoek din polim isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_4","002_46_4","GEN","46","4","4","Koyogek sik-a ay emey ed Egipto et asiak itaoli din polim met laeng sin ili ay nay. Et mo matey ka, wadas Jose ay mangila en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_5","002_46_5","GEN","46","5","5","Idi napat-a, nanlobwat da Jacob ed Beerseba. Inpalogan din an-ak nas sisya ya din sin-iin-a sin kakalisa ay inbaan din ari ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_6","002_46_6","GEN","46","6","6","Intakin da abe din talaken da ya din odom ay gamgameng ay inling-etan da sin nantettean da ed Canaan, et inmey da ed Egipto. Nakeey abe am-in din ganak Jacob ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_7","002_46_7","GEN","46","7","7","ay din an-ak na ya din ap-o na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_26","002_46_26","GEN","46","26","26","Din bilang di ganak na ay nakeey ed Egipto et enemapolo ya enem, powira din as-awan di an-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_27","002_46_27","GEN","46","27","27","Mo maibilang koma abe din doway anak en Jose ay naianak ed Egipto, emey ay pitopolo di bilang di pamilyan Jacob ay inmey sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_28","002_46_28","GEN","46","28","28","Idi dandani ay domateng da, inpaon-onan Jacob si Juda sin kad-an Jose ta ena damagen din danan ay emey ed Gosen. Mantaoli pay si Juda, pag dan emey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_29","002_46_29","GEN","46","29","29","Si Jose abe, inpasagana nan kalisa na ta ena abten si ama na. Man-asiila da pay, kakawes Jose en sisya et nan-ogas nabayag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_30","002_46_30","GEN","46","30","30","Pag kanan ama na, “Ed wani yan nakasaganaak ay matey, tan laton ay inilak sik-a yan ammok ay sibibiyag ka pay laeng.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_31","002_46_31","GEN","46","31","31","Pag kanan Jose sin aag-i na ya odom ay mimbron di pamilyan ama na, “Emeyak sin ari ta ipaammok ay inmali kayo ay pamilyan amak ya aag-ik ay napod Canaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_32","002_46_32","GEN","46","32","32","Ibagak en sisya ay manpaspastol kayo yan inkoyog yo din aanimal yo ya am-in ay sanikwa yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_33","002_46_33","GEN","46","33","33","Mo paayag nas dakayo ya damagena di obla yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN46_34","002_46_34","GEN","46","34","34","ibaga yo ay manpaspastol kayo manipod pay sin kakitkittoy yo engganad wani ay kaman met laeng din oblan di ap-apo tako ed idi. Say ibaga yo di ta say ipalobos na ay mantee kayo isnan Gosen, tan sigsigaan di taga-Egipto di amin ay manpaspastol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_1","002_47_1","GEN","47","1","2","Et nanpilis Jose si lima sin aag-i na. Inkoyog nas daida sin kad-an di ari yan kanana, “Dinmateng da amak ya din aag-ik. Napo dad Canaan yan inkoyog da amin ay animal ya sanikwa da. Wada dad wani ed Gosen.” Pag nan iam-ammo din lima ay aag-i na sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_3","002_47_3","GEN","47","3","3","Sinalodsod din ari di obla da yan kanan da ay sinombat, “Apo ari, manpaspastol kami ay kaman met laeng din ap-apo mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_4","002_47_4","GEN","47","4","4","Inmali kamis na tan palaloy betil ed Canaan yan enggay magay pangipastolan mi sin animal mi. Pangaasim kod, apo, ta palobosam dakami ay manteed Gosen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_5","002_47_5","GEN","47","5","5","Pag kanan din ari en Jose, “Ed wani, inmali dan sik-a si amam ya din aag-im. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_6","002_47_6","GEN","47","6","6","Naitalek met en sik-a nan daga ay Egipto, et makaammo ka ay mangidawat si pantean da. Idawat mo ed Gosen ay kamayatan ay lugar isnan Egipto. Mo waday makabael en daida, dotokam ay mangayowan sin aanimal ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_7","002_47_7","GEN","47","7","7","Makdeng pay di, inkoyog Jose si ama na sin sangoanan di ari. Kinablaawan Jacob din ari, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_8","002_47_8","GEN","47","8","8","pag kanan din ari, “Pigay tawen mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_9","002_47_9","GEN","47","9","9","Yan kanan Jacob ay sinombat, “Nanbiyagak si 130 ay tawen ay owat nanlikliked isnan daga. Naligligat ya ap-aptik di biyag ko mo din ap-apok ed idi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_10","002_47_10","GEN","47","10","10","Idi siya di, binindisyonan Jacob din ari, asi nan taynan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_11","002_47_11","GEN","47","11","11","Et indawtan Jose si ama na ya din aag-i na si daga da ed Rameses ay kamayatan ay lugar ed Egipto, tan say inbilin din ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_12","002_47_12","GEN","47","12","12","Indawtana abes daida ya amin ay mimbron di pamilyan ama na si kanen da insigon sin kaad-ado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_13","002_47_13","GEN","47","13","13","Enggay maga polos di makan sin kailiili, tan kinmaro din betil et enggay kinmapsot din ipogaw ed Egipto ya Canaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_14","002_47_14","GEN","47","14","14","Si Jose pay yan tinopog na amin ay pilak ed Egipto ya Canaan ay inlako das makan et in-ey na sin palasyon di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_15","002_47_15","GEN","47","15","15","Idi naabos amin din pilak di taga-Egipto ya taga-Canaan, inmey din taga-Egipto en Jose yan kanan da, “Idawtam kod dakami si makan. Adi ka koman baybay-an dakami ay matey si dagaang, tan nay enggay naabos pilak mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_16","002_47_16","GEN","47","16","16","Kanan aben Jose, “Mo naabos amin di pilak yo, iali yo din animal yo ta sokatak si makan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_17","002_47_17","GEN","47","17","17","Et in-ey dan Jose din kabayo, baka, karnero ya dangki da yan sinokatanas makan. Indawtanas daida si kanen da sin tawen ay sana et say sokat din amin ay animal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_18","002_47_18","GEN","47","18","18","Idi domteng sin maisned ay tawen, inmey da kasin en Jose yan kanan da, “Apo, adi mi maisaot ay enggay naabos din pilak mi yan enggay inam din aanimal mi. Enggay maga polos di maidawat min sik-a malaksig sin awak ya daga mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_19","002_47_19","GEN","47","19","19","Adim koman ipalobos ay matey kami si dagaang. Sokatam paabe din awak ya daga mi si makan. Olay manbalin kami ay bag-en din ari ya okaena din dagdaga mi, basta idawtam dakami si makan ay katagoan mi ya bin-i ay is-ek mi ta adi mataynan nan daga ay magay mantee.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_20","002_47_20","GEN","47","20","20","Et linakoan Jose amin ay daga ed Egipto para sin ari. Kapilitan ay inlakon din taga-Egipto din taltalon da gapo sin palalo ay betil et inokan din ari amin ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_21","002_47_21","GEN","47","21","21","Amin abe ay ipogaw ed Egipto yan nanbalin da ay bag-en din ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_22","002_47_22","GEN","47","22","22","Say adi anggoy linakoan Jose din dagan di papadi, tan indawdawtan din aris daida si kanen da et adi masapol ay ilako dan daga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_23","002_47_23","GEN","47","23","23","Idi siya di, kanan Jose sin kaipoipogaw, “Enggay linakoak dakayo ya din daga yo para sin ari. Nay di bin-i ay is-ek yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_24","002_47_24","GEN","47","24","24","Sin pinag-aani, masapol ay idawat yo din inkaliman di apit yo. Din mabay-an, mabalin ay say osalen yo ay bin-i yo ya kanen din pamilya yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_25","002_47_25","GEN","47","25","25","Kanan da ay sinombat, “Insalakan mo din biyag mi et manbalin kami ay bag-en din ari mo say panlaydam, apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_26","002_47_26","GEN","47","26","26","Et nanbalinen Jose ay linteg ed Egipto ay okaen din ari din inkaliman di apit, yan say linteg da engganad wani. Anggoy nas adi inokan din ari din dagan di papadi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_27","002_47_27","GEN","47","27","27","Et nantee ngarud din polin Israel ay manngadan abes Jacob ed Egipto sin lugar ay Gosen. Binmaknang da yan inmad-ado abe din an-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_28","002_47_28","GEN","47","28","28","Sinpo ya pito ay tawen di nantean Jacob ed Egipto enggana ay nantawen si 147. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_29","002_47_29","GEN","47","29","29","Idi dandani ay matey, inpaayag nas Jose ay anak na yan kanana, “Wada kod di kedawek en sik-a. Kapayem nan poyong ko ta isapatam ay adi ka omikaot isnan Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_30","002_47_30","GEN","47","30","30","Laydek ay omiey ka sin naikaotan di ap-apok et omikaot kas di ta maitapiak en daida.” Kanan Jose ay nanongbat, “Aw ama, amagek san kedkedawem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN47_31","002_47_31","GEN","47","31","31","Pag kanan Jacob, “Isapatam ay tongpalem.” Et nansapatas Jose, pag mandokmog si Jacob sin toktokan di katri na ay nan-iyaman en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_1","002_48_1","GEN","48","1","1","Malabas pay di timpo, naipaammo en Jose ay mansakit si ama na. Et intakina din dowa ay lalaki ay anak na, da Manasses en Efraim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_2","002_48_2","GEN","48","2","2","Idi naipaammo en Jacob ay dinmateng si Jose ay anak na, inkaligatana ay binmangon sin katri na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_3","002_48_3","GEN","48","3","3","Pag nan kanan en Jose, “Nanpaila din Manakabalin ay Diyos en sak-en ed Luz ay sakop di Canaan yan kanana ay namindisyon en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_4","002_48_4","GEN","48","4","4","‘Paad-adoek to din an-ak mo et manbalin din polim si dadakke ay nanasyon. Idawat ko en daida din daga ay nay ta okaen das eng-enggana.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_5","002_48_5","GEN","48","5","5","Pag itoloy Jacob ay nangwani, “Ibilang ko ay anak ko din dowa ay lalaki ay anak mo ay naianak isnan Egipto sin daanak pay laeng omalis na. Ibilang kos daida ay kaman din mismo ay anak ko ay da Ruben en Simeon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_6","002_48_6","GEN","48","6","6","Mo wada pay di maianak ay an-ak mo, adi dan maibilang ay anak ko mo adi et anak mo. Mapo en da Manasses en Efraim di tawiden da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_9b","002_48_9b","GEN","48","9b","9b","Pag kanan Jacob, “Ialim daida ta bindisyonak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_10","002_48_10","GEN","48","10","10","Sin doy ay timpo, enggay kinmapsot din matan Jacob gapo sin kanakay na et enggay nadabodab din pangila na. Insag-en Jose din an-ak na et kinawe ya inongoanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_11","002_48_11","GEN","48","11","11","Kanan Jacob en Jose, “Adiak ninamnama ay mailak pay laeng sik-a, ngem nay ay inpalobos Diyos ay mailak abe din an-ak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_12","002_48_12","GEN","48","12","12","Kinaan Jose din anan-ak sin peweg ama na pag manyakog-ong sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_13","002_48_13","GEN","48","13","13","Pag itakkayan Jose si daida et insag-ena en Jacob. Din kannawana en Efraim ta maipatag sin kannigid Jacob yan din kannigid na en Manasses ta maipatag sin kannawan ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_14","002_48_14","GEN","48","14","14","Ngem nansawasien Jacob din takkay na et din kannawan di inkapay na en Efraim ay iyogtan yan din kannigid na en Manasses ay pangpangoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_17","002_48_17","GEN","48","17","17","Baken mayat sin pannemnem Jose din inila na ay nangikapayan ama na sin kannawan ay takkay na sin toktok Efraim, isonga in-etana ay inpakapay en Manasses din takkay ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_18","002_48_18","GEN","48","18","18","Kanana, “Baken sa ay ama tan sinay din pangpangoan et say pangikapayam sin kannawan mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_19","002_48_19","GEN","48","19","19","Ngem kanan ama na, “Anak, ammok ay manbalin to abe ay dakdake ay nasyon din polin Manasses. Ngem wadwada di dayaw din iyogtana et manbalin to din poli na ay napigpigsa ay nanasyon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN48_20","002_48_20","GEN","48","20","20","Et binindisyonanas daida sin agew ay doy yan kanana, “Awni et osalen din Israelita din ngadan yo sin panbindisyonan da. Kanan dan to, ‘Panbalinen koman Diyos dakayo ay kaman da Efraim en Manasses.’” Siya di din kanana ay nangon-onaena din ngadan Efraim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN49_1","002_49_1","GEN","49","1","2","Idi siya di, inayagan Jacob ay manngadan abe si Israel din an-ak na yan kanana, “Malikob kayo ay an-ak ko ta dengngen yo di ibagak, tan ipaammok di mapasamak en dakayo sin tapin di agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN49_8","002_49_8","GEN","49","8","8","“Sik-a ay Juda, dayawen ya manyakog-ong din aag-im en sik-a ya seem din bagang di kalaban mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN49_9","002_49_9","GEN","49","9","9","Maiarig kas layon ay peslena di depapena asi mantaoli sin pantabtabonana. Kaman kan layon ay man-inat ay bomaktad yan magay makaitoled ay manistorbo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN49_10","002_49_10","GEN","49","10","10","Mansososkat ay manturay din polin Juda enggana ay maiskat di esa ay maikari ay mangawat sin bowis di nanasyon ya tongpalen das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN49_11","002_49_11","GEN","49","11","11","Itaked na din dangki na sin poon di kamayatan ay obas ya labaana din bado na si arak di obas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN49_12","002_49_12","GEN","49","12","12","Din kolor di mata na yan maymayat mo din arak di obas. Din bab-a na abe yan mankilat mo din gatas.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_15","002_50_15","GEN","50","15","15","Idi nakdeng ay natey si ama da, nanngangalat din aag-in Jose yan kanan da, “Into et ya malmaliget pay laeng si Jose en datako et ibaes na din lawa ay inamag tako en sisya ed idi?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_16","002_50_16","GEN","50","16","16","Isonga inbaa day en mangibaga en Jose, “Sin daan kateyan ama tako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_17","002_50_17","GEN","50","17","17","inbaga na iman en mankedaw kami koma en sik-a ta pakawanem dakami sin basbasol mi en sik-a ed idi. Isonga pasinsiyaam paabe din basbasol mi ay baan Diyos ay dinaydayaw amam.” Idi dinngen Jose din inpadnge da ay sana, nan-oga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_18","002_50_18","GEN","50","18","18","Asi pag emey din aag-i na sin kad-ana et nanyakog-ong da en sisya ay nangwani, “Naey kami ay bag-en mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_19","002_50_19","GEN","50","19","19","Ngem kanan Jose en daida, “Adi kayo emeg-egyat. Ay siya mo sak-en si Diyos ta dosaek dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_20","002_50_20","GEN","50","20","20","Lawlawa kayman din panggep yo ay amagen en sak-en ed idi, ngem nanbalinen Diyos si mapteng. Tan nay ay naisalakan di ad-ado ay ipogaw begew sin napasamak ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_21","002_50_21","GEN","50","21","21","Iwed di pan-egyatan yo, tan laton ay ay-ayowanak dakayo ya din aan-ak yo.” Say inbagan Jose en daida san mayat ay kali ta tomalna di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_22","002_50_22","GEN","50","22","22","Intoltoloy Jose ay nanbeey ed Egipto, pati din pamilyan ama na, enggana ay mantawen si sin-gasot ya sinpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_23","002_50_23","GEN","50","23","23","Indasana din anak di apon Efraim ay anak na, yan sinaklot na abe din an-ak en Makir ay anak en Manasses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_24","002_50_24","GEN","50","24","24","Idi siya di, kanana sin aag-i na, “Dandani din kateyak, ngem laton ay ay-ayowanan Diyos dakayo et ipango nas dakayo ay komaan sin ili ay nay ta emey kayo sin ili ay insapata na ay idawat en da Abraham en Isaac ya si Jacob.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_25","002_50_25","GEN","50","25","25","Pag nan togonen daida ta isapata da ay itakin dan tong-a na mo ipangon Diyos daida sin ili ay sana. Et insapata da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GN50_26","002_50_26","GEN","50","26","26","Idi siya di, natey si Jose ay mantawen si sin-gasot ya sinpo. Et binalsamo da din bangkay na et inponpon da ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_1","003_1_1","EXO","1","1","1","Sin inmeyan Jacob ed Egipto, intakina din an-ak na ya din pamilya da. Da naey di ngadan din lallalaki ay an-ak Jacob ay manngadan abes Israel: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_2","003_1_2","EXO","1","2","2","da Ruben, Simeon, Levi, Juda, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_3","003_1_3","EXO","1","3","3","Issakar, Zebulun, Benjamin, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_4","003_1_4","EXO","1","4","4","Dan, Naftali, Gad ya si Aser. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_5","003_1_5","EXO","1","5","5","Pitopolo di bilang am-in din polin Jacob mo maitapis da Jose ay enggay wada ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_6","003_1_6","EXO","1","6","6","Idi nalabas di ad-ado ay tawen, natey am-in da Jose ay siag-i ya din am-in ay katawenan da ay napo ed Canaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_7","003_1_7","EXO","1","7","7","Ngem din poli da pay ay makwani en Israelita yan paspas da ay inmad-ado et naganaganak da, isonga enggay mapno da sin ili ay kad-an da ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_8","003_1_8","EXO","1","8","8","Idi siya di, nasokatan di turay ed Egipto et nanturay di esa ay ari ay magay ammo nas maipanggep en Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_9","003_1_9","EXO","1","9","9","Kanan din ari ay sana sin oopisyal na, “Dengngen yo nan ibagak. Ilan yo nan Israelita et pomigpigsa da tan nay omad-ad-ado da. Dilikado di kasasaad tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_10","003_1_10","EXO","1","10","10","Masapol ay mannemnem takos pamosposan ta adi dan masepsep ay omad-ado. Tan adi pay mo wada et di gobat, ya asi dan badangan din kaibaw tako et pag dan ikanayon ay lomayaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_11","003_1_11","EXO","1","11","11","Idi siya di, nandotok das mankakekedse ay kapatas ay mangipilit si madagsen ay obla sin Israelita ta say mapaligatan ya madismaya da. Et inpaamag da en daida din siyodad ay Pitom ya Rameses ay say pan-idoldolinan din ari si makan ya odom ay kasapolan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_12","003_1_12","EXO","1","12","12","Ngem olay mo intoy iyat di taga-Egipto ay mamalpaligat sin Israelita, masepsep pay dedan ay omad-ado ya maiwarwaras da. Begew sina, madandanagan ya malmaliget din taga-Egipto en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_13","003_1_13","EXO","1","13","14","et pinalaloan da din inpaobla dan daida ay adi da polos sineg-angan. Din nankadadagsen ay oblan di man-amag si beey ay kaman din mankiwar ya mandamili si linang ya olay abe din am-in ay kalasin di obla sin payew yan inpilit dan daida. Isonga peteg ay kinmaseseg-ang din biyag di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_15","003_1_15","EXO","1","15","15","Ngem adi pay laeng mapnek din ari et inpaayag na din doway babai ay Hebreo ay da Sifra en Pua, tan daida di manpapaanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_16","003_1_16","EXO","1","16","16","Kanana en daida, “Mo waday paanaken yo ay Hebreo ya ilan yo ay lalaki di anak na, peslen yo din moyang, ngem mo babai yan bay-an yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_17","003_1_17","EXO","1","17","17","Asi et din manpapaanak et patgen ya egyatan das Diyos, isonga adi dan tinongpal din inbilin di ari. Binay-an da ay matago din am-in ay moyang, olay din lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_18","003_1_18","EXO","1","18","18","Idi siya di, inpaayag din ari din dowa ay sana ay manpapaanak et kanana, “Apay nga say inamag yo na? Apay nga adi yon pinse din maianak ay lallalaki?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_19","003_1_19","EXO","1","19","19","Ngem kanan da ay nanongbat, “Baken tomet kaman din babai ay taga-Egipto din babai ay Hebreo, tan nalaka pay di iyat da ay man-anak, isonga makdeng ay makaanak da asi domateng din manpapaanak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_20","003_1_20","EXO","1","20","21","Gapo isdi, binindisyonan Diyos din dowa ay manpapaanak ay sana et naganak da. Din Israelita abe yan nasepsep ay naad-ado ya pinmigpigsa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX1_22","003_1_22","EXO","1","22","22","Idi siya et di, kanan din ari ay nangibilin sin am-in ay ipogaw na, “Am-in ay lalaki ay ianak di Hebreo, masapol ay en yo itep-a sin ginawang ay Nile, ngem bay-an yo pay din babai ta matago da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_1","003_2_1","EXO","2","1","1","Sin timpo ay sana, waday sin-asawa ay polin Levi, et nan-anak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_2","003_2_2","EXO","2","2","2","Kasin pay nawad-an din babai et nan-anak si lalaki. Idi inila na ay siged ya kagam-is din moyang, inset na ay nangitabtabon. Ngem idi inmey di tolo ay bowan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_3","003_2_3","EXO","2","3","3","nadakdake din moyang et naligatan si ina na ay mangitabon ed bebbeey da. Isonga nan-a si baskit, asi na allidan si niket ta adi segpen di danom. Pag nan ikosnong din moyang et ena intabon sin katantanobongan sin benget di ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_4","003_2_4","EXO","2","4","4","Sin baken onay addawi, wada din manang di moyang ay mangil-ila mo sinoy mapasamak sin iyogtana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_5","003_2_5","EXO","2","5","5","Maaw-awni pay, wada et din babai ay anak di ari ay en man-ames sin ginawang ay doy. Din babalasang ay baa na pay yan mandaddad-an da sin benget di ginawang. Idi inilan din anak di ari din baskit sin kad-an di tanobong, inpaa na sin esa ay baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_6","003_2_6","EXO","2","6","6","Idi bokatana din baskit ay sana, inila na et din moyang ay man-og-oga, isonga naseg-angan sisya. Kanana, “Anak baw di Hebreo na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_7","003_2_7","EXO","2","7","7","Asi et somag-en din manang di moyang sin anak di ari yan kanana, “Ay laydem ta man-ayagak si Hebreo ay ina ay mamaspasoso para en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_8","003_2_8","EXO","2","8","8","“Aw kod, emey ka,” kanan din anak di ari ay sinombat et ena inayagan si ina da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_9","003_2_9","EXO","2","9","9","Idi domateng sisya, kanan din anak di ari, “Alaem nan moyang ta ayowanam para en sak-en ta asiak lagboan sik-a.” Pag nan isaa et inayowanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_10","003_2_10","EXO","2","10","10","Idi mapsot din moyang, in-ey na sin anak di ari et tinagibi na. Kananas nemnem na, “Si Moses di ngadana tan kinay-at ko sin danom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_11","003_2_11","EXO","2","11","11","Idi nalabas di ad-ado ay tawen, enggay nadakdake si Moses. Sin namingsan, inmey sin kad-an di kapoliana ay Hebreo, et naseg-angan ay nangila sin ligat da begew sin madagsen ay ipaob-oblan di taga-Egipto en daida. Sin kawada nas di, inila na di esa ay taga-Egipto ay manopsoplit si esa ay Hebreo ay kapoliana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_12","003_2_12","EXO","2","12","12","Kamokimokilang pay si Moses, yan idi inila na ay magay mangil-ila en sisya, kapese sin taga-Egipto ay sana, asi na ikaot sin kadaratan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_13","003_2_13","EXO","2","13","13","Kabigatana pay, nanpasyal kasin si Moses sin kad-an di gagait na ay Hebreo, yan inila na di dowa ay Hebreo ay man-ib-ibaw. Kanan Moses sin akin basol, “Apay nga bokboksingem di gait mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_14","003_2_14","EXO","2","14","14","Kasongbat et din lalaki ay sana yan kanana, “Ay tan sino ka od? Ay sinoy nangidawat si kalintegam ay mangituray ya mangowis en dakami? Ay kanam abe en pomse ka ay kaman din inyat mo sin taga-Egipto ay doy?” Gapo isdi, inmegyat si Moses, tan kananas nemnem na, “Kambaw way nangila sin inamag ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_15","003_2_15","EXO","2","15","15","Idi naammoan din ari din napasamak, pinanggep na ay ipapse si Moses, ngem kalayaw si Moses ed Midian et isdi ay nantetee. Sin namingsan ay tinmotokdos Moses sin kad-an di bobon, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_16","003_2_16","EXO","2","16","16","wada et ay domateng din pito ay babai ay an-ak din padi ed Midian ay mangipainom sin karnero ya kalding ama da. Pinnopinno da din pan-in-inoman di animal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_17","003_2_17","EXO","2","17","17","Dowan et somawang di lallalaki ay manpaspastol abe yan kaipakaan da sin babbabai ay sana. Kapika si Moses et ena binadangan din babbabai, pag nan painomen din karnero ya kalding da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_18","003_2_18","EXO","2","18","18","Idi somaa da, kanan Reuel ay ama da, “Yan nay dagos nasapa kayo ed wani mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_19","003_2_19","EXO","2","19","19","“Aw, tan waday taga-Egipto ay binmadang idi pakaanen din odom ay manpaspastol si dakami dowana et iman isakdoan ya painomen din animal tako,” kanan da ay nanongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_20","003_2_20","EXO","2","20","20","Pag kanan ama da, “Yan into ngin sisya? Apay nga tinaynan yos di? En kayo ayagan ta makikan en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_21","003_2_21","EXO","2","21","21","En da inayagan si Moses, pag et awisen Reuel ay makitee en daida. Emey pay di timpo, inpaasawan Reuel din anak na ay si Zippora en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_22","003_2_22","EXO","2","22","22","Man-anak pay si Zippora yan lalaki, et nginadanan Moses si Gersom, tan kananas nemnem na, “Mangiliak pay kayman isnan natken ay ili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_23","003_2_23","EXO","2","23","23","Inmey pay di piga ay tawen, natey din ari ed Egipto, ngem deda pay dedan ay naibabag-en din Israelita, et enggay ay manbaybayeweng da ya man-ad-adawag da en Diyos begew sin madagsen ay ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_24","003_2_24","EXO","2","24","24","Dinngen Diyos din bayeweng da dowana et nemnemen din intolag na en da Abraham, Isaac ya en Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX2_25","003_2_25","EXO","2","25","25","Masmaseg-ang abe ay mangil-ila sin ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_1","003_3_1","EXO","3","1","1","Sin namingsan, ipaspastol Moses sin lugar ay magay omili din kakarneron Jetro ay katogangana ay padi ed Midian. Asi na et ibas-il daida enggana ay dinmateng da sin dontog ay Sinai ay panpailaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_2","003_3_2","EXO","3","2","2","Isdi ay nanpaila en sisya din anghel Diyos ay kaman apoy ay manbidbidang sin gawan di esay kaiw. Inilan Moses ay manbidbidang din kaiw ngem adi kapooan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_3","003_3_3","EXO","3","3","3","isonga kananas nemnem na, “Nakaskasdaaw et abe di mo, enak kod ilan mo apay nga adi kapooan din kaiw ay doy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_4","003_3_4","EXO","3","4","4","Idi ilan Diyos ay somag-en si Moses, nankali sin gawan di manbidbidang ay kaiw yan kanana, “Moses, Moses.” Sinongbatan Moses yan kanana, “Sino di ibagam ay Apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_5","003_3_5","EXO","3","5","5","Pag kanan Diyos, “Issa ka, adi ka somagsag-en. Kaanem san sandal mo tan nasantoan ay lugar nan kad-am. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_6","003_3_6","EXO","3","6","6","Sak-en din Diyos ay dinaydayaw amam ya siya abe sin aap-om ay da Abraham, Isaac ya si Jacob.” Idi dinngen Moses di, kaopop sin mata na tan emegyat ay mangila en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_7","003_3_7","EXO","3","7","7","Kanan Diyos ay nangitoloy, “Inilak ay palalo di iyat din taga-Egipto sin ipogaw ko. Dinngek din adawag da ay mankedkedaw si badang begew sin pamalpaligatan di mankakekedse ay kapatas da, et masmaseg-angak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_8","003_3_8","EXO","3","8","8","Isonga binmabaak ta isalakan kos daida sin naibabag-enan da ed Egipto ta ipangok daida si annawa ya siged ay ili ay magabay di mola, sin ilin di Canaaneo, Heteo, Amorreo, Perezeo, Heveo ya Jebuseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_9","003_3_9","EXO","3","9","9","Dadlonak dinnge din adawag di Israelita yan inilak din pamalpaligatan di taga-Egipto en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_10","003_3_10","EXO","3","10","10","Isonga emey ka ta ibagam sin ari ay palobosana din ipogaw ko ta koyogem daida ay komaan ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_11","003_3_11","EXO","3","11","11","Ngem kanan Moses, “Ay siya mo sinoak ta sak-en di makingalat sin ari ya mangibela sin Israelita ed Egipto?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_12","003_3_12","EXO","3","12","12","Songbatan pay Diyos yan kanana, “Wadaak to ay mangadkadwa en sik-a. Kadi et mandayaw kayo en sak-en sin dontog ay nay mo ipangom din ipogaw ko ay komaan ed Egipto. Say pangammoam ay sak-en si Diyos ay nangibaa en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_13","003_3_13","EXO","3","13","13","Kanan Moses, “Mo ibagak sin Israelita en, ‘Inbaan din Diyos di aap-o tako si sak-en,’ yan kanan da ay mansalodsod, ‘Sinoy ngadana?’ sinoy ibagak ngin en daida?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_14","003_3_14","EXO","3","14","14","Kanan Diyos, “Sak-en di nawawadas kankanayon. Siya nay ibagam en daida, ‘Din manngadan si Nawawadas Kankanayon di nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_15","003_3_15","EXO","3","15","15","Si Yahweh ay Diyos di aap-o tako ay da Abraham, Isaac ya si Jacob di nangibaa en sak-en,’ kanam en daida, tan siya na di komakaman ay ngadan ko et say pangwanin di amin ay ipogaw en sak-en si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_16","003_3_16","EXO","3","16","16","Emey ka ta topogem din papangolon di Israelita yan ibagam na, ‘Nanpaila en sak-en si Yahweh ay Diyos di aap-o tako ay da Abraham, Isaac ya si Jacob yan kanana en inila na din mapaspasamak en dakayo isnan Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_17","003_3_17","EXO","3","17","17","Inkari na ay isalakana si dakayo sin ligat ay laklak-amen yo isnan Egipto ta ipango na si dakayo sin mayat ay ili ay magabay di mola, sin ilin di Canaaneo, Heteo, Amorreo, Perezeo, Heveo ya Jebuseo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_18","003_3_18","EXO","3","18","18","Patien to din papangolon di Israel din ibagam et koyogem daida ta emey kayo sin ari ed Egipto. Siya na di ibaga yo en sisya, ‘Nanpaila si Yahweh ay Diyos di Hebreo en dakami, isonga palobosam kod dakami ta en kami man-idaton en Yahweh ay Diyos mi sin lugar ay magay omili. Masapol ay mandad-an kami si tolo ay agew ay emey sidi.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_19","003_3_19","EXO","3","19","19","Ngem ammok ay adi palobosan din ari si dakayo mo magay mapasamak ay kapilitana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_20","003_3_20","EXO","3","20","20","Isonga ipailak to din nakaskasdaaw ay panakabalin ko sin iyat ko ay manosa sin taga-Egipto ta say ipalobos nas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_21","003_3_21","EXO","3","21","21","“Iturong ko abe di siged ay pannemnem di taga-Egipto sin ipogaw ko ta adi dan owat komaan ay magay maidawat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX3_22","003_3_22","EXO","3","22","22","Tan din babbabai ay Israelita et emey da sin katokmang da ay taga-Egipto ya olay sino ay babbabai ay taga-Egipto ay makibebeey en daida ta en da mankedaw si bado ya al-altin di awak ay balitok ya palata. Ipaosal yo dana sin an-ak yo et say iyat yo ay mangikaan sin kinabaknang di taga-Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_1","003_4_1","EXO","4","1","1","Ngem kanan Moses, “Ngem intoy iyat ko ngin mo adi patien din Israelita din ibagak ya kanan da en adi ka nanpaila en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_2","003_4_2","EXO","4","2","2","Pag et kanan Diyos, “Sino san iin-genam?” “Sokod,” kanan Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_3","003_4_3","EXO","4","3","3","Idi siya di kanan Diyos, “Itep-am sin lota.” Idi intep-an Moses din sokod, nanbalin si eweg isonga katagtag si Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_4","003_4_4","EXO","4","4","4","Ngem kanan Diyos en sisya, “Depapem. Ig-en mo sin iko na.” Idi sinipdot Moses din iko na, nanbalin kasin si sokod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_5","003_4_5","EXO","4","5","5","Pag kanan Diyos, “Sinay di ipailam ta say patien din Israelita ay nanpaila en sik-a si Yahweh ay din Diyos di aap-o da ay da Abraham, Isaac, ya si Jacob.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_6","003_4_6","EXO","4","6","6","Kasin binilin Diyos si Moses yan kanana, “Isoksok mo din takkay mo sin tak-ep di badom.” Say inyat tet-ewan Moses yan idi kaanena, natalektekan si mankilat ay kakaman andap dowan et mankokolad ay dadlon naapiktalan si kaeegyat ay sakit di kodil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_7","003_4_7","EXO","4","7","7","Pag kanan Diyos, “Isoksok mo kasin sin badom.” Insoksok Moses asi nan kaanen, yan idi ilaena, nailatonan et kaman met laeng din kodil di odom ay partin di awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_8","003_4_8","EXO","4","8","8","Idi siya di, kanan Diyos, “Mo adi dan mamati sin damo ay sinyal, mabalin ay mamati da sin maikadwa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_9","003_4_9","EXO","4","9","9","Ngem no adi da pay laeng mamati sin dowa ay nakaskasdaaw ay sinyal ay nay ta adi dan patien din ibagam, man-a kas danom sin ginawang ay Nile ta isiit mo sin lota. Mo amagem di, manbalin si dada din danom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_10","003_4_10","EXO","4","10","10","Ngem kanan Moses, “Apo, man-ibaa ka kod si odom tan manipod pay laeng ed idi yan bakenak nalaing ay mankali. Olay ed wani ay nakikalkali ka en sak-en, bakenak met laeng maapat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_11","003_4_11","EXO","4","11","11","Pag et kanan Diyos, “Ay sino od di nangamag si tepek di ipogaw? Sino di namarsua sin naomel ya nateweng ono din nagodab ya baken nagodab? Ay baken ayan si sak-en ay Diyos? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_12","003_4_12","EXO","4","12","12","May, emey ka et. Laton ay tolongak sik-a et itdok di kosto ay ibagam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_13","003_4_13","EXO","4","13","13","Ngem kanan pay laeng Moses, “Apo, pangaasim kod ta man-ibaa ka si odom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_14","003_4_14","EXO","4","14","14","Gapo isdi, nanbonget si Diyos yan kanana en Moses, “Wada met si Aaron ay agim ay Levita. Ammok ay nalaing sisya ay mankali. Katet-ewa na, wada ay omal-ali ay mangabat en sik-a et peteg di ragsak na ay mangila en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_15","003_4_15","EXO","4","15","15","Mabalin met ay makikali ka en sisya ta itdom di ibaga na. Tolongak to si dakayo et ibagak to di amagen yo ya ibaga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_16","003_4_16","EXO","4","16","16","Si Aaron di makikalkali sin ipogaw para en sik-a et kaman sik-a di Diyos ay mangibilbilin sin ibaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_17","003_4_17","EXO","4","17","17","Itakin mo san sokod mo ta say osalem ay man-amag si nakaskasdaaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_18","003_4_18","EXO","4","18","18","Idi makdeng di, nantaoli si Moses sin kad-an katogangana ay Jetro yan kanana, “Palobosam kod sak-en ay mantaoli ed Egipto ta enak ilan mo deda ay matmatago din aag-ik ay Israelita sidi.” Pinalobosan Jetro sisya et nanpinakada da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_19","003_4_19","EXO","4","19","19","Idi wada pay laeng si Moses ed Midian, nakikali si Diyos en sisya yan kanana, “Mantaoli ka ed Egipto tan enggay natey amin din manpangpanggep ay mamse en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_20","003_4_20","EXO","4","20","20","Idi siya di, nanlobwat da Moses ay emey ed Egipto. Inkoyog na si asawa na ya din aan-ak da, et nangabayoenas daida si dangki. Intakina abe din sokod ay kanan Diyos en itakina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_27","003_4_27","EXO","4","27","27","Sin siya di ay timpo, nakikali si Diyos en Aaron yan kanana, “En ka abaten si Moses sin lugar ay magay omili.” Pag en aspoen Aaron si Moses sin dontog ay panpailaan Diyos et inongoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_28","003_4_28","EXO","4","28","28","Inistoryan Moses en Aaron am-in din inbagan Diyos sin nangibilinana ay mantaolis sisya ed Egipto ya din nakaskasdaaw ay inbilin Diyos ay amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_29","003_4_29","EXO","4","29","29","Pag dan mankoyog ay emey ed Egipto. Idi dinmateng das di, inpaayag da am-in din papangolon di Israelita, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_30","003_4_30","EXO","4","30","30","et dinad-at Aaron en daida din amin ay inbagan Diyos en Moses. Pag aben ipailan Moses da doy ay nakaskasdaaw sin sangoanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX4_31","003_4_31","EXO","4","31","31","Idi inilan din kaipoipogaw, pinati da et nanyakog-ong da ay nandayaw en Diyos, tan naammoan da ay masmaseg-ang si Diyos ay mangil-ila sin ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_1","003_5_1","EXO","5","1","1","Inmey da Moses en Aaron sin kad-an di ari ed Egipto yan kanan da, “Inbagan Yahweh ay Diyos di Israelita en palobosam din ipogaw na ta en da manfiesta ay pangdayaw dan sisya sin lugar ay magay omili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_2","003_5_2","EXO","5","2","2","Ngem kanan din ari, “Ay tan sino od san si Yahweh? Ay ken am-ammok sisya ta tongpalek san kanana? Aga! Adiak ipalobos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_3","003_5_3","EXO","5","3","3","Songbatan pay da Moses en Aaron yan kanan da, “Ngem nakikali met en dakami din Diyos ay daydayawen mi ay Hebreo, isonga palobosam dakami ay mandan si tolo ay agew sin lugar ay magay omili ta say en mi pan-idatonan en sisya. Mo adi kami amagen sa, dosaenas dakami et matey kami si sakit ono gobat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_4","003_5_4","EXO","5","4","4","Ngem kanan din ari en daida, “Adi mabalin ay sangawen yo din ipogaw sin obla da. Masapol ay itoloy san babag-en din obla da! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_5","003_5_5","EXO","5","5","5","Enggay inmad-ado kayo et mo din taga-Egipto yan kanan yo en isaldeng yo din obla yo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_6","003_5_6","EXO","5","6","6","Sin doy ay agew, binilin din ari din kakapatas ya din Israelita ay nadotokan ay mangimanmandar sin gagait da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_7","003_5_7","EXO","5","7","7","Kanana, “Manipod ed wani, adi kayon idawdawtan din Israelita si garami ay mailaok sin madamili ay maiamag si beey. Daida di man-anap si garami, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_8","003_5_8","EXO","5","8","8","ngem adi mabalin ay mabawasan si olay esa din kaad-adon di dinamili ay am-amagen da. Nasadot da dedan, isonga kanayon ay ibagbaga da en palobosak daida ta en da man-idaton sin Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_9","003_5_9","EXO","5","9","9","Idawtan yos daida si nadagdagsen ay obla ya adi yon pasalsaldengen daida ta say magay timpo da ay mandenge si owat etek ay istorya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_10","003_5_10","EXO","5","10","10","Inmey din kakapatas ya din man-imanmandar sin kad-an di Israelita yan kanan da, “Inbilin din ari en manipod ed wani yan adi min idawtan dakayo si garami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_11","003_5_11","EXO","5","11","11","Inbaga na ay dakayo di man-anap, ngem masapol ay adi mabawasan din kaad-adon di dinamili ay amagen yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_12","003_5_12","EXO","5","12","12","Gapo sin bilin ay doy, enggay likeden da din intiro ay Egipto ay man-anap si garami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_13","003_5_13","EXO","5","13","13","Talaga ay inpapilit din kakapatas ay amagen da din sigod ay kabibilang di dinamili ay am-amagen da idi maidawdawtan da pay laeng si garami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_14","003_5_14","EXO","5","14","14","Pakakkaasien din kakapatas ay soplisopliten din Israelita ay nadotokan ay man-imanmandar. Kanan da, “Apay nga baken kosto di kabibilang di inpaamag yo ed nasdem ya ed wani ay baken kaman ed idi?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_15","003_5_15","EXO","5","15","15","Inmey din man-imanmandar sin ari yan kanan da ay nanriri, “Apo ari, apay ngin ay say iyat yo na en dakami? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_16","003_5_16","EXO","5","16","16","Maga met di idawat din oopisyal mo ay garami en dakami yan ipilit da ay amagen mi din sigod ay kaad-adon di am-amagen mi ay dinamili. Dowan da et soplisopliten dakami mo kolang din amagen mi, ngem daida met di akin basol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_17","003_5_17","EXO","5","17","17","Ngem kanan et din ari ay nanongbat, “Sadot! Nasadot kayo ay man-obla, isonga kanan yo en palobosak dakayo ay en man-idaton sin Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_18","003_5_18","EXO","5","18","18","Itoloy yo et ay man-obla. Magay garami ay maidawat en dakayo, ngem masapol pay dedan ay amagen yo din sigod ay kaad-adon di dinamili si esay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_19","003_5_19","EXO","5","19","19","Nailan din man-imanmandar ay dilikado di kasasaad da gapo sin inbagan di ari ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_20","003_5_20","EXO","5","20","20","Idi kosto ay komaan da, inabat das da Moses en Aaron ay manseseed en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_21","003_5_21","EXO","5","21","21","Kanan da en da Moses, “Sapay koma ta dosaen Diyos dakayo, tan nay dakayo dedan di gapo ay linmawlawa di pannemnem din ari ya oopisyal na en dakami. Waday rason da ay mamse en dakami begew sin inyat yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_22","003_5_22","EXO","5","22","22","Gapo isdi, en kasin nankararag si Moses en Diyos yan kanana ay nanriri, “Apo, ilaem kod san inyat mo sin ipogaw mo. Doy et ay nasepsep di ligat da! Apay ngin ay inmibaa ka asi ka pay say iyat na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX5_23","003_5_23","EXO","5","23","23","Tan manlogi sin nangibagaak sin ari sin inbilin mo, nasepsep et ay pinalpaligat na din ipogaw mo, yan maga polos di naibadang mon daida!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_1","003_6_1","EXO","6","1","1","Pag kanan Diyos ay nanongbat en Moses, “Mailam ed wani di amagek sin ari, tan ipailak din panakabalin ko et mapilitan ay mangipabolos sin ipogaw ko. Awni et bakenan owat pabolosan mo adi et dagdagenas daida ay komaan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_2","003_6_2","EXO","6","2","2","Kanan aben Diyos en Moses, “Sak-en si Yahweh. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_3","003_6_3","EXO","6","3","3","Sin nanpailaak en da Abraham, Isaac ya si Jacob, inpaammok ay sak-en din Manakabalin ay Diyos, ngem adiak inpaammo din ngadan ko ay Yahweh en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_4","003_6_4","EXO","6","4","4","Ngem inkarik en daida ay idawat ko din daga ay Canaan olay mo sin doy ay timpo yan owat dan mangili sin ili ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_5","003_6_5","EXO","6","5","5","Ed wani ay dinngek din adawag di Israelita ay binabag-en di taga-Egipto et manemnem ko din intolag ko ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_6","003_6_6","EXO","6","6","6","Isonga say ibagam na sin Israelita, ‘Siya na di kanan Diyos: Sak-en si Yahweh. Badangak dakayo ta mawayawayaan kayo sin namabag-enan di taga-Egipto en dakayo. Ipailak di panakabalin ko sin iyat ko ay manosa en daida ta maisalakan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_7","003_6_7","EXO","6","7","7","Ngem dakayo pay, panbalinek dakayo si ipogaw ko et sak-en di Diyos yo. Awni et maammoan yo ay sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay nangipawaya en dakayo sin nankaliligat ay obla ay inpapapilit di taga-Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_8","003_6_8","EXO","6","8","8","Iey kon to si dakayo sin ili ay inkarik en da Abraham, Isaac ya si Jacob et idawat ko en dakayo. Sak-en si Yahweh.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_9","003_6_9","EXO","6","9","9","Inbagan Moses na sin Israelita ngem adi dan inkaskaso tan enggay nadismadismaya da gapo sin palalo ay ligat ay laklak-amen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_10","003_6_10","EXO","6","10","10","Pag kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_11","003_6_11","EXO","6","11","11","“En ka ibaga sin ari ed Egipto ay ipalobos na din Israelita ay komaan sin ili na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX6_12","003_6_12","EXO","6","12","12","Ngem kanan Moses, “Mo adi pinatin din Israelita din inbagak, adi pay namnamed din ari, tan bakenak met nalaing ay mankali.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_1","003_7_1","EXO","7","1","1","Ngem kanan Diyos en Moses, “Dengngem nan ibagak. Panbalinek sik-a ay kaman Diyos sin pangilan di ari et si Aaron ay agim di kaman mamadto ay makikalkali para en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_2","003_7_2","EXO","7","2","2","Ibagam en sisya amin ay inbilin ko ta ibaga na sin ari ay ipalobos na din Israelita ay komaan isnan Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_3","003_7_3","EXO","7","3","3","Ngem sepsepek ay pakentegen din nemnem di ari ta adi nan ikaskaso si dakayo et amagek di ad-ado ay nakaskasdaaw isnan Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_4","003_7_4","EXO","7","4","4","Dosaek daida ta pagak ipango din ipogaw ko ta komaan das na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_5","003_7_5","EXO","7","5","5","Say pangammoan to din taga-Egipto ay sak-en tet-ewa si Diyos mo lak-amen da din dosa ay idawat ko ya ipangok din ipogaw ko ay komaan isnan Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_6","003_7_6","EXO","7","6","6","Pinatin da Moses en Aaron din inbagan Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_7","003_7_7","EXO","7","7","7","Mantawen si Moses si 80 yan 83 en Aaron sin timpo ay sana ay nakikalkalian da sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_8","003_7_8","EXO","7","8","8","Binilin Diyos da Moses en Aaron yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_9","003_7_9","EXO","7","9","9","“Mo kasapolan din ari di nakaskasdaaw ay pamaneknek yo, ibilin mo en Aaron ta itep-a na din sokod na sin sangoanan di ari et manbalin si eweg.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_10","003_7_10","EXO","7","10","10","Inmey da Moses en Aaron sin kad-an di ari et tinongpal da din inbilin Diyos. Nanbalin tet-ewa si kaeegyat ay eweg din sokod Aaron idi itep-a na sin sangoanan di ari ya din oopisyal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_11","003_7_11","EXO","7","11","11","Idi siya di, inayagan din ari din nankalalaing ay ipogaw na ya mansalsalamangka et tinadon da din inamag Aaron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_12","003_7_12","EXO","7","12","12","Intep-a da din sokod da yan nanbalin abe si eweg. Ngem kaiseksek din sokod Aaron sin amin ay sokod da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_13","003_7_13","EXO","7","13","13","Ngem olay mo siya di, tinmet-ewa din inbagan Diyos en da Moses en Aaron ay ipakenteg din ari din nemnem na et adi nan pinati da Aaron en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_14","003_7_14","EXO","7","14","14","Idi makdeng di, kanan Diyos en Moses, “Talaga ay natangken din nemnem di ari et doy ay adi nan palobosan din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_15","003_7_15","EXO","7","15","15","Isonga si agsapa, alaem din sokod ay nanbalin si eweg et en ka abaten sisya mo emey sin ginawang ay Nile. Sed-em sin benget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_16","003_7_16","EXO","7","16","16","Siya na di ibagam en sisya, ‘Inbaan Yahweh ay Diyos di Hebreo si sak-en ay mangibaga en sik-a ta palobosam din ipogaw na ay en mandayaw en sisya sin lugar ay magay omili, ngem nay enggana ed wani yan adi ka pay laeng pinalobosan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_17","003_7_17","EXO","7","17","17","Isonga ed wani kanan Diyos en maammoam mo sino sisya begew sin amagena. Ilam, tan nay iseppat ko nan sokod ko sin ginawang et manbalin si dada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_18","003_7_18","EXO","7","18","18","Sigaan to di taga-Egipto ay manginom tan matey dan nigay et palalo di agob din danom.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_19","003_7_19","EXO","7","19","19","Kanan Diyos en Moses, “Ibagam en Aaron ta itdek na din sokod na sin amin ay kad-an di danom ed Egipto: sin ginawang ya kanal ya din odom pay ay kad-an di danom. Mo siya di manbalin si dada amin ay danom ed Egipto, pati din wadas panpaypay-an si danom ay kaiw ya bato.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_20","003_7_20","EXO","7","20","20","Tinongpal da Moses en Aaron din inbilin Diyos. Sineppat Aaron din danom sin ginawang sin sangoanan di ari ya oopisyal na, pag manbalin si dada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_21","003_7_21","EXO","7","21","21","Nanbalin si dada abe amin ay danom ed Egipto et natey amin ay nigay, isonga palalo di agob din danom et sigaan da ay manginom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_22","003_7_22","EXO","7","22","22","Ngem tinadon abe din ipogaw di ari ay mansalsalamangka, isonga natongpal din inpadton Diyos ay pakekentegen din ari din nemnem na. Tineteweng na din inbagan da Moses en Aaron ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_23","003_7_23","EXO","7","23","23","et kataynan en daida. Pag mantaoli sin palasyo. Olay din napasamak ay nay et adi na inkaskaso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_24","003_7_24","EXO","7","24","24","Din ipogaw pay yan nankotkot da sin ig-igid di ginawang ay Nile, tan adi mabalin ay inomen din danom sin ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX7_25","003_7_25","EXO","7","25","25","Idi nakdeng ay nanbalinen Diyos din ginawang si dada, inmey di pito ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_1","003_8_1","EXO","8","1","1","Idi makdeng di, kanan Diyos en Moses, “Emey ka sin ari ta kanam en sisya, ‘Siya na di inbagan Diyos: Palobosam din ipogaw ko ta en da mandayaw en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_2","003_8_2","EXO","8","2","2","tan mo sigaam, dosaek din ilim et pawadaek di ad-ado ay tokak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_3","003_8_3","EXO","8","3","3","Mapno din ginawang ay Nile si ad-ado ay tokak et somakyat da ay emey sin palasyom ya sin kowartom et pomatok da sin katrim. Emey da abe sin beey di oopisyal ya ipogaw mo dowan dan pomatok sin pan-ot-otoan ya banga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_4","003_8_4","EXO","8","4","4","Pomatok da en sik-a ya sin am-in ay oopisyal ya ipogaw mo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_5","003_8_5","EXO","8","5","5","Kanan Diyos en Moses, “Ibagam en Aaron ta ikayang na din sokod na sin patag di ginawang, kanal ya posong ta somakyat din ad-ado ay tokak ta mapno da sin amin ay sakop di Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_6","003_8_6","EXO","8","6","6","Inkayang Aaron din sokod na sin amin ay bandan di kad-an di danom et nawada tet-ewa di ad-ado ay tokak, isonga pag tokak di maila sin amin ay ilin di Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_7","003_8_7","EXO","8","7","7","Ngem say inyat aben din mansalsalamangka et inpasakyat da di ad-ado ay tokak ay napo sin ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_8","003_8_8","EXO","8","8","8","Inpaayag din ari da Moses en Aaron yan kanana, “Ikararag yo en Diyos ta pakaanena nan ad-ado ay tokak ta palobosak din ipogaw mo ay en man-idaton en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_9","003_8_9","EXO","8","9","9","Kanan Moses, “Mabalin ay ikararagak sik-a ya din oopisyal ya ipogaw mo. Basta ibagam mo pig-an et komaan to amin ay tokak sin kad-an yo malaksig din wadas ginawang ay Nile.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_10","003_8_10","EXO","8","10","10","“Si bigat,” kanan din ari ay nanongbat et pag kanan Moses, “May, si bigat, ta say maammoam ay magay makaiso en Yahweh ay Diyos mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_11","003_8_11","EXO","8","11","11","Komaan dan to din tokak ay napno sin kad-am, ya sin kad-an di oopisyal ya ipogaw mo et maga di mabaybay-an malaksig din wadas ginawang ay Nile.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_12","003_8_12","EXO","8","12","12","Tinaynan da Moses en Aaron din ari et nankararag si Moses en Diyos ta pakaanena din ad-ado ay tokak ay say dosa ay indawat na sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_13","003_8_13","EXO","8","13","13","Pinatgan Diyos din kararag Moses et natey amin ay tokak ay wada sin bebbeey, bel-ayan ya papayew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_14","003_8_14","EXO","8","14","14","Tinopog din taga-Egipto dadi et dadakke ay bonton di naitopogan da, isonga palalo ay man-akoo din ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_15","003_8_15","EXO","8","15","15","Idi ilan pay din ari ay enggay natey amin din tokak, kinmenteg kasin din nemnem na et tinmet-ewa din inpadton Diyos ay adi na patpatien da Moses en Aaron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_16","003_8_16","EXO","8","16","16","Idi siya di, kanan Diyos en Moses, “Ibagam en Aaron ta iseppat na din sokod na sin lota ta manbalin si tilang din tapok sin amin ay ili ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_17","003_8_17","EXO","8","17","17","Inseppat Aaron din sokod na et nanbalin tet-ewa si tilang din amin ay tapok ed Egipto et napno da sin amin ay ipogaw ya animal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_18","003_8_18","EXO","8","18","18","Pinadas din mansalsalamangka ay tadonen, ngem adi dan kabaelan. Enggay pag way tilang sin amin ay sakop di Egipto, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_19","003_8_19","EXO","8","19","19","isonga kanan din mansalsalamangka sin ari, “Naamag na begew sin panakabalin Diyos.” Ngem makenteg pay laeng din nemnem di ari, isonga adi na pinatpati da Moses en Aaron ay kaman met laeng din inpadton Diyos ay mapasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_20","003_8_20","EXO","8","20","20","Makdeng pay di, kanan Diyos en Moses, “Masapa ka si bigat ta en ka abaten din ari sin ginawang yan ibagam en sisya, ‘Siya na di inbilin Diyos: Palobosam din ipogaw ko ay en mandayaw en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_21","003_8_21","EXO","8","21","21","tan mo sigaam, dosaek sik-a et pawadaek di ad-ado ay lallaeg ta mapno da en sik-a ya sin oopisyal ya ipogaw mo. Awni et mapno di lallaeg sin bebbeey di taga-Egipto et pag lallaeg di maila sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_22","003_8_22","EXO","8","22","22","Ngem ilisik ed Gosen ay kad-an di ipogaw ko et maga di lallaeg si mailas di. Amagek dana ta pangammoan yo ay sak-en si Diyos ay mangam-amag sin nay mapaspasamak ed wani isnan ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_23","003_8_23","EXO","8","23","23","Idomak din ipogaw ko sin ipogaw mo et mapasamak din nakaskasdaaw ay nay si bigat.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_24","003_8_24","EXO","8","24","24","Inpawadan Diyos di ad-ado ay lallaeg ay napno sin palasyo ya beey di oopisyal di ari et kinmadodogis din ili ay Egipto dowan madadael din molmola da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_25","003_8_25","EXO","8","25","25","Pinaayagan din ari da Moses en Aaron yan kanana, “En kayo man-idaton sin Diyos yo, ngem sin ili ay nay di pan-idatonan yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_26","003_8_26","EXO","8","26","26","Ngem kanan Moses ay nanongbat, “Naligat met mo say amagen mi sa, tan abigen din taga-Egipto din pan-idatonan mis animal en Yahweh ay Diyos mi. Adi pay mo ilaen da din pan-idatonan mi, palalo ay masnit da et pigpigen das dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_27","003_8_27","EXO","8","27","27","Masapol ay mandan kami si tolo ay agew ay emey sin lugar ay magay omili ta isdi ay man-idaton kami en Yahweh ay Diyos mi, tan say inbilina.” Kanan din ari, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_28","003_8_28","EXO","8","28","28","“Palobosak dakayo ay en man-idaton en Yahweh ay Diyos yo sin lugar ay magay omili mo baken palalo ay addawi di emeyan yo. Ikararagan yo ngarud si sak-en ta makaan nan ligat ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_29","003_8_29","EXO","8","29","29","Kanan Moses ay nanongbat, “Mo komaanak, mankararagak ay dagos en Diyos ta mo si bigat, komaan amin ay lallaeg sin kad-am ya sin oopisyal ya ipogaw mo. Ngem adim koma kasin ietekan si dakami ya adim iparit din kaipoipogaw ay en mandayaw en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_30","003_8_30","EXO","8","30","30","Tinaynan Moses din ari et nankararag en Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_31","003_8_31","EXO","8","31","31","yan pinatgan Diyos din kararag na. Tinaynan din ad-ado ay lallaeg din ari ya din oopisyal ya ipogaw na et magay olay esay lallaeg si nabay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX8_32","003_8_32","EXO","8","32","32","Ngem olay mo siya di, pinakenteg kasin din ari din nemnem na et adi nan palobosan din ipogaw ay komaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_1","003_9_1","EXO","9","1","1","Binilin kasin Diyos si Moses yan kanana, “Emey ka sin ari ta ibagam nan sisya, ‘Siya na di kanan Yahweh ay Diyos di Hebreo, “Palobosam din ipogaw ko ta en da mandayaw en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_2","003_9_2","EXO","9","2","2","Mo adi ka pay laeng palobosan daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_3","003_9_3","EXO","9","3","3","ilaen yon to di iyat Diyos sin animal yo ay wada sin pastolan. Mapisti dan to din kabayo, dangki ya kamel yo. Siya abe sin baka, karnero ya kalding yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_4","003_9_4","EXO","9","4","4","Ngem idoman pay Diyos din animal di Israelita et maga di olay esa ay matey en daida.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_5","003_9_5","EXO","9","5","5","Tinodingan Diyos di agew ay kapasamakan nadi yan kanana, “Si bigat di pangamagak isna sin ili ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_6","003_9_6","EXO","9","6","6","Sin kabigatana, siya tet-ewa di inamag Diyos tan napisti da din animal ay ipaspastol di taga-Egipto ngem maga polos di natey sin animal di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_7","003_9_7","EXO","9","7","7","Nan-ibaa din ari si en nanpoot et naammoan da ay maga polos di natey sin animal di Israelita. Ngem olay mo siya di, inpapati na ay adi nangipalobos sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_8","003_9_8","EXO","9","8","8","Pag kanan Diyos en da Moses en Aaron, “Man-gamet kayo si dap-o ta isapowak Moses ed kayang sin sangoanan di ari ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_9","003_9_9","EXO","9","9","9","et manbalin si tapok ay maiwaras sin intiro ay Egipto. Gapo sidi, maboyoyan amin ay ipogaw ya animal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_10","003_9_10","EXO","9","10","10","Say inyat da tet-ewa et nan-a da si dap-o sin pantongtongoan, asi dan emey sin kad-an di ari. Insapowak Moses ed kayang, et pag maboyoyan amin din ipogaw ya aanimal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_11","003_9_11","EXO","9","11","11","Olay abe din mansalsalamangka et adi dan binaelan ay somango en Moses, tan naitapi da sin amin ay taga-Egipto ay naboyoyan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_12","003_9_12","EXO","9","12","12","Ngem sinepsep Diyos ay inpakenteg din nemnem di ari et adi na pay dedan pinati da Moses en Aaron ay kaman met laeng din inbagan Diyos en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_13","003_9_13","EXO","9","13","13","Makdeng pay di, kanan Diyos en Moses, “Masapa ka si bigat ta en ka ibaga na sin ari, ‘Siya nay kanan Yahweh ay Diyos di Hebreo: Palobosam din ipogaw ko ta en da mandayaw en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_14","003_9_14","EXO","9","14","14","Tan mo adim patien, idawat ko di kaeegyat ay dosa en sik-a ya sin oopisyal mo pati sin ipogaw mo ta say pangammoan yo ay magay makaiso en sak-en isnan intiro ay lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_15","003_9_15","EXO","9","15","15","Katet-ewa na, mabalin ay ed wani yan pawadaek di pisti ay mangolpi en dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_16","003_9_16","EXO","9","16","16","Ngem inpalobos ko ay matago kayo ta ipailak din panakabalin ko ya maammoan din ngadan ko sin intiro ay lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_17","003_9_17","EXO","9","17","17","Gapo ta deda ay palpaligatem ya adi kan palobosan din ipogaw ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_18","003_9_18","EXO","9","18","18","pawadaek di kaeegyat ay dalalo ay adi pinadpadasan di taga-Egipto manipod sin ap-apo da enggana ed wani. Mapasamak na si bigat sin kaman nina ay oras. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_19","003_9_19","EXO","9","19","19","Isonga ibilin mo sin ipogaw mo ta isidom da amin ay animal ya sanikwa yo ay wada sin payew ya nom-a, tan peslen di dalalo amin ay ipogaw ya animal ay adi naisidom.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_20","003_9_20","EXO","9","20","20","Pinatin di odom ay opisyal di ari din inpaibagan Diyos et dinalas da ay inpasidom din babag-en ya animal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_21","003_9_21","EXO","9","21","21","Ngem adi pinatin di odom isonga kabay-an da sin babag-en ya animal da sin payew ya nom-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_22","003_9_22","EXO","9","22","22","Idi siya di kanan Diyos en Moses, “Itdek mo din sokod mo ed daya ta mandalalo isnan Egipto ta peslena amin ay animal ya ipogaw ay wada sin payew ya nom-a, pati din molmola ay wadas di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_23","003_9_23","EXO","9","23","23","Idi initdek tet-ewan Moses din sokod na ed daya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_24","003_9_24","EXO","9","24","24","mankido ya mandalalo begew sin panakabalin Diyos dowan makimat din lota. Magay is-iso na di ay pewek si napasamak ed Egipto manipod ed bayag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_25","003_9_25","EXO","9","25","25","Dinadael di dalalo amin ay wada sin payew ya nom-a sin intiro ay Egipto. Natey amin ay ipogaw ya animal ay adi nansidom. Dinadael na amin ay mola dowan naspak amin ay kaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_26","003_9_26","EXO","9","26","26","Ed Gosen anggoy ay kad-an di Israelita di magay dalalo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_27","003_9_27","EXO","9","27","27","Inpaayag din ari da Moses en Aaron yan kanana, “Nakabasolak baw ed wani. Si Diyos di kosto, ngem dakami sin ipogaw ko di baken kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_28","003_9_28","EXO","9","28","28","Mankararag ka kod en Diyos tan nay enggay palalo nan dalalo ya kido. Laton ay palobosak dakayo et komaan kayo ay dagos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_29","003_9_29","EXO","9","29","29","Pag kanan Moses, “Mo bemelaak sin siyodad, ikayang ko din takkay ko ay mankararag en Diyos et somaldeng din dalalo ya kimat. Say pangammoan yo ay si Diyos di akin oka isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_30","003_9_30","EXO","9","30","30","Ngem ammok ay sik-a ya din oopisyal mo et adi yo pay laeng banolen ya egyatan si Yahweh ay Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_31","003_9_31","EXO","9","31","31","Gapo sin napasamak ay sana, nadadael amin din mola ay nansabong pati din sabog, tan enggay ay nandawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_32","003_9_32","EXO","9","32","32","Ngem laton pay din bakakew, tan maod-odi ay maom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_33","003_9_33","EXO","9","33","33","Tinaynan Moses din ari et binmela sin siyodad. Inkayang na din takkay na ay nankararag en Diyos et sinmaldeng din dalalo ya kimat, siya abe sin odan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_34","003_9_34","EXO","9","34","34","Idi ilan din ari ay sinmaldeng din odan, dalalo ya kimat, kinmedse kasin. Inpakenteg na din nemnem na yan in-onod abe din oopisyal na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX9_35","003_9_35","EXO","9","35","35","et adi na pinalobosan din Israelita, tan say inpaipadton dedan Diyos en Moses ay say amagen din ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_1","003_10_1","EXO","10","1","1","Kasin kanan Diyos en Moses, “Emey ka sin ari, tan pinakenteg ko din nemnem na, olay abe sin oopisyal na ta ipailak en daida din nakaskasdaaw ay panakabalin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_2","003_10_2","EXO","10","2","2","Inamag ko di ta say dad-aten yo sin an-ak ya ap-o yo din inamag ko ta say maibabain din taga-Egipto begew sin nakaskasdaaw ay inamag ko ya ta say pangammoan yo ay sak-en si Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_3","003_10_3","EXO","10","3","3","Kasin pay emey da Moses en Aaron sin ari yan kanan da, “Siya na di kanan Yahweh ay Diyos di Hebreo, ‘Pig-an pay di panpakombabaam en sak-en? Palobosam din ipogaw ko ay en mandayaw en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_4","003_10_4","EXO","10","4","4","Tan mo sigaam, awni et ipaalik si bigat di ad-ado ay dodon isnan Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_5","003_10_5","EXO","10","5","5","Maisak-eb da sin daga ay kaman tolda et adi kaila din lota begew sin kaad-ado da. Dowan dan kanen amin ay molmola yo ay binay-an di pewek ya dalalo, pati din kakaiw ay nabay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_6","003_10_6","EXO","10","6","6","Mapno da abe sin amin ay beey mo ya sin beey di oopisyal ya ipogaw mo. Polos ay magay is-iso nina si napasamak si inilan di aam-a ya aap-o yo ed idi enggana ed wani.’” Makdeng pay di, tinaynan Moses din ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_7","003_10_7","EXO","10","7","7","Asi pay kanan din oopisyal di ari en sisya, “Ay pig-an ngin ay isaldeng nisa ay mangidawdawat si problima en datako? Pangaasim ta palobosam et dedan din Israelita ta emey da mandayaw en Yahweh ay Diyos da. Ay adim pay laeng nadlaw ay enggay nadadael nan ili tako ay Egipto?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_8","003_10_8","EXO","10","8","8","Isonga inpaayag din ari da Moses en Aaron et kanana en daida, “Mabalin baw ay emey kayo ta en kayo mandayaw sin Diyos yo. Ngem sino da di emey?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_9","003_10_9","EXO","10","9","9","Songbatan pay Moses yan kanana, “Emey kami am-in pati din anan-ak, nankakay ya nankababkes ya din amin ay animal mi, tan masapol ay en kami manfiesta ay pangdayaw mi en Yahweh ay Diyos mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_10","003_10_10","EXO","10","10","10","Idi siya di, kanan din ari, “Isapatak en Yahweh ay adiak ipalobos ay ikoyog yo din babbabai ya an-ak yo tan ammok ay natken di panggep yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_11","003_10_11","EXO","10","11","11","Isonga adi mabalin! Dakayo ay lallalaki anggoy di emey ay en mandayaw en Diyos mo say layden yo.” Makdeng pay ay ibaga na di, kaipakaan en da Moses en Aaron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_12","003_10_12","EXO","10","12","12","Idi siya di, kanan Diyos en Moses, “Ikayang mon takkay mo sin patag di daga ay Egipto ta emey di ad-ado ay dodon ta kanen da amin di mola ay binay-an di dalalo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_13","003_10_13","EXO","10","13","13","Tinongpal Moses di et inkayang na din sokod na, pag ipawadan Diyos di dagem ay napo sin naibandas belaan di agew. Nandagedagem si sin-agew ya sinlabi. Mapat-a pay, indateng din dagem ay sana di kadodododon ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_14","003_10_14","EXO","10","14","14","et nanwaras da sin amin ay lugar di Egipto. Enggay nadi si kaposkolan ay kaad-adon di dodon si naila ed idi ya olay pay sin omal-ali ay timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_15","003_10_15","EXO","10","15","15","Enggay mangitit di ila da sin lota ay tinomkapan da, et kinan da amin ay binay-an di dalalo, pati din lames da. Maga polos di maila si manbibiyag ay kaiw ono mola ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_16","003_10_16","EXO","10","16","16","Gapo isdi, naagagan din ari et kaipaayag en da Moses en Aaron. Pag nan kanan, “Nanbasolak kayman en Yahweh ay Diyos yo pati en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_17","003_10_17","EXO","10","17","17","Pangaasi yo kod ta pakawanen yos sak-en olay mamingsan anggoy. Ikararag yo kod en Yahweh ay Diyos yo ta ipasaldeng na nan kaeegyat ay dosa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_18","003_10_18","EXO","10","18","18","Idi siya di, tinaynan Moses din ari et nankararag en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_19","003_10_19","EXO","10","19","19","Pag et ipawadan Diyos di napigsa ay dagem ay napo sin diposan di agew. Indagem din amin ay dodon et inturong na ed baybay ay Mandalangdang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_20","003_10_20","EXO","10","20","20","Ngem pinakenteg Diyos pay dedan din nemnem di ari et adi nan pinalobosan din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_21","003_10_21","EXO","10","21","21","Asi kanan Diyos en Moses, “Ikayang mo san takkay mo et palalo ay bomolinget sin amin ay kad-an di taga-Egipto ta say masapol ay mankapokap da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_22","003_10_22","EXO","10","22","22","Inkayang Moses din takkay na et siya tet-ewa ay palalo ay binmolinget ed Egipto si tolo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_23","003_10_23","EXO","10","23","23","Enggay magay iyat di taga-Egipto ay bemela sin beey da, tan polos ay adi da makaila sin gagait da. Ngem laton pay ay mapat-a sin kad-an di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_24","003_10_24","EXO","10","24","24","Inpaayag kasin din ari da Moses en Aaron yan kanana, “May, emey kayo ay mandayaw en Diyos yo. Olay ikoyog yo din babbabai ya anan-ak yo, ngem bay-an yo amin din karnero, kalding ya baka yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_25","003_10_25","EXO","10","25","25","Ngem kanan Moses sin ari, “Masapol ay ipalobos mo ay itakin mi abe din aanimal mi ta say waday pooan mi ay idaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_26","003_10_26","EXO","10","26","26","Adi mabalin ay taynan mi di olay esa sin animal mi tan masapol ay din animal mi ay nay di en mi panpilian si idaton mi en Diyos. Esa pay, adi mi pay laeng ammo mo sino di animal ay idaton mi en Diyos enggana ay domateng kamis di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_27","003_10_27","EXO","10","27","27","Ngem inpakenteg Diyos din nemnem di ari et adi na inpalobos din Israelita ay komaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_28","003_10_28","EXO","10","28","28","Isonga kanana et ay namodtak en Moses, “Komaan kas na! Adi ka kasin manpappaila en sak-en, tan mo kasin kan manpaila et papsek sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX10_29","003_10_29","EXO","10","29","29","“Tet-ewa san kanam,” kanan Moses, “tan adi kan to ilaen kasin si sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX11_1","003_11_1","EXO","11","1","1","Sigod ay inbagan Diyos en Moses, “Sinay di maodi ay dosa ay idawat ko sin ari ed Egipto ya sin ipogaw na. Mo makdeng di, sigurado ay palobosana si dakayo. Katet-ewa na, awni et dagdagena si dakayo amin ay komaan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX11_4","003_11_4","EXO","11","4","4","Idi siya di, kanan Moses sin ari, “Siya na di inbagan Diyos, ‘Sin gawan di labi, malabasak to ed Egipto ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX11_5","003_11_5","EXO","11","5","5","et matey amin ay besag ay lalaki sin anak di taga-Egipto. Maitapi din pangpangoan ay anak di ari ay say maisokat koma ay manturay enggana sin anak di bag-en ay man-gilgiling, pati din besag di animal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX11_6","003_11_6","EXO","11","6","6","Kadi et omanoga dan to amin ay ipogaw isnan Egipto. Maga polos di nadnadnge si kaman nidi ay oga nanipod ed bayag ya olay sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX11_7","003_11_7","EXO","11","7","7","Ngem sin kad-an pay di Israelita, maga polos di mapasamak ay lawa en daida ya sin animal da. Siya nay pangammoan yo sin iyat Diyos ay mangikasin sin Israelita sin taga-Egipto.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX11_8","003_11_8","EXO","11","8","8","Kanan Moses ay nangipaanongos, “Kadi et omali dan to amin din oopisyal mo ay mandokmog ya manpakaasi en sak-en ta koyogek amin din ipogaw ko ay komaan isna et komaanak tet-ewa.” Idi makdeng ay ibagan Moses di, palalo di bonget na ay nanaynan sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX11_9","003_11_9","EXO","11","9","9","Ngem inbabagan pay dedan Diyos en Moses na, “Adi dakan to patpatien sin ari ay mapasamak dadi ta way iyat ko ay mangamag si ad-ado ay nakaskasdaaw ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX11_10","003_11_10","EXO","11","10","10","Inamag da Moses en Aaron am-in dana ay nakaskasdaaw sin sangoanan di ari, ngem inpakenteg Diyos di nemnem na, isonga adi nan pinalobosan din Israelita ay komaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_1","003_12_1","EXO","12","1","1","Siya na di inbilin Diyos en da Moses en Aaron ed Egipto, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_2","003_12_2","EXO","12","2","2","“Din bowan ay nay di manbalin ay damo ay bowan di tawen para en dakayo et say onodan yo si tinawtawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_3","003_12_3","EXO","12","3","3","Ibaga yo sin intiro ay gimong di Israelita ta siya na di amagen da si tinawtawen: Mo domteng din maikasinpo ay agew sin siya na ay bowan, masapol ay manpili din aam-an di pamilya si sag-eesa ay karnero ono kalding para en daida ay pamilya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_4","003_12_4","EXO","12","4","4","Mo di esa ay pamilya yan at-atik da et sobra di esay karnero para en daida, masapol ay makitapi da sin kaasag-enan ay kaaruba da et man-a da si animal ay komosto sin kaad-ado da, maibasar sin kabaelan di esa ay kanen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_5","003_12_5","EXO","12","5","5","Din maosal ay animal et masapol ay bomaro ay karnero ono kalding ay esay tawena yan masapol abe ay mapteng ay maga polos di kolang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_6","003_12_6","EXO","12","6","6","Esten yo ay mangay-ayowan enggana ay malablabi sin maikasinpo ya opat ay agew di natodingan ay bowan. Say pamaltian di amin ay Israelita sin pinili da ay animal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_7","003_12_7","EXO","12","7","7","Masapol ay man-a da sin dada na et say iponas da sin nan-inigid ya ngaton di pantew di beey ay pangisidaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_8","003_12_8","EXO","12","8","8","Sin labi ay doy, ipangan da si manpait ay nateng ya tinapay ay magay labadura na din naidawis ay karni. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_9","003_12_9","EXO","12","9","9","Adi yon isidsida mo baken nas-et ay naoto ya adi yon ilambong. Masapol ay dinawis ay sibobokel. Adi yon tadtadtaden ay isian din toktok, siki ya eges na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_10","003_12_10","EXO","12","10","10","Masapol ay magay baybay-an yo. Mo waday mabay-an enggana sin agsapa, masapol ay pooan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_11","003_12_11","EXO","12","11","11","Masapol ay paspasan yo ay mangan yan nakababado kayo ay nakasagana ay mandan. Iaamag yo din sandal yo ya eegnan yo din sokod yo. Siya di di fiesta ay makwani en Nalabas ay amagen yo ta panginemnemneman yo sin inamag ko ay Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_12","003_12_12","EXO","12","12","12","Sin labi ay sana, mandanak to ed Egipto et peslek amin ay besag ay lalaki ay anak di ipogaw ya animal et say panosaak sin amin ay didiyosen di Egipto. Sak-en si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_13","003_12_13","EXO","12","13","13","Ngem din dada ay iponas yo sin pantew di pangilasinak sin beey ay kad-an yo, ta mo malabasak ya ilaek din dada ay sana, maga di lawa ay mapasamak en dakayo, olay mo dosaek din amin ay taga-Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_14","003_12_14","EXO","12","14","14","“Masapol ay silibraren yos eng-enggana din agew ay nay ay fiesta ay pangnemneman yo sin inamag ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_15","003_12_15","EXO","12","15","15","Kanan aben Diyos, “Sin oneg di pito ay agew, adi kayon mangmangan si tinapay ay waday labadura na, tinapay ay magay labadura na et anggoy di kanen yo. Sin damo ay agew, kaanen yo amin ay labadura sin beey yo. Tan mo wada di mangan si tinapay ay way labadura na sin lak-am di pito ay agew ay sana, masapol ay maipowira sin ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_16","003_12_16","EXO","12","16","16","Sin damo ya maodi ay agew, masapol ay matopog kayo amin ay mandayaw en Diyos. Masapol ay adi kayon man-obla sin da sana ay agew. Man-oto et enggay di mabalin ay amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_17","003_12_17","EXO","12","17","17","Masapol ay silibraren yo din fiesta ay nay ay makwani en Tinapay ay Magay Labadura na, tan din damo ay agew na et say agew ay pangipangoak en dakayo ay komaan ed Egipto. Isonga silibraren yo din agew ay nay si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_18","003_12_18","EXO","12","18","18","Manlogi sin kalablabian di maikasinpo ya opat di damo ay bowan enggana sin kalablabian di maikadowanpo ya esa ay agew, masapol ay mangan kayos tinapay ay magay labadura na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_19","003_12_19","EXO","12","19","20","Masapol ay magay labadura sin beey yo sin lak-am di pito ay agew ay sana. Tan mo waday mangan si tinapay ay waday labadura na, Israelita ono mangili, masapol ay maipowira sin ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_21","003_12_21","EXO","12","21","21","Idi siya di inayagan Moses din papangolon di Israelita yan kanana, “En kayo manpili si sag-eesa ay bomaro ay karnero ono kalding ay para sin papamilya yo ta paltien yo para sin fiesta ay makwani en Nalabas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_22","003_12_22","EXO","12","22","22","Manposngi kayo si pingin di hisopo ta isiwsiw yo sin napalanggana ay dadan di karnero, asi yon iponas sin nan-inigid ya ngaton di pantew di beey yo. Masapol ay maga di bemelbela sin beey da enggana ay mapat-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_23","003_12_23","EXO","12","23","23","Mo sokisoken Diyos din ili ay en manosa sin taga-Egipto ya ilaena din dada sin hamban di pantew yo, labsana din beey yo et adi nan ipalobos ay senggep sin beey yo din anghel ay mangidateng si pese ta peslena si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_24","003_12_24","EXO","12","24","24","Masapol ay tongpalen yo din bilin ay nay, enggana abe sin ipoli yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_25","003_12_25","EXO","12","25","25","Amagen yo din seremonia ay nay mo domateng kayo sin lugar ay inkarik ay idawat kon dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_26","003_12_26","EXO","12","26","26","Mo damagen din an-ak yo ya kanan da, ‘Ay sinoy olog ngin nan am-amagen tako?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_27","003_12_27","EXO","12","27","27","kanan yo en daida, ‘Sinay di daton ay pangnemneman tako sin inamag Diyos sin kawada mi ed Egipto, tan pinse na din taga-Egipto ngem nilabsana pay din bebbeey tako ay Israelita.’” Idi nakdeng ay dinngen din Israelita din bilbilin ay nay, nanyakog-ong da ay nandayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_28","003_12_28","EXO","12","28","28","Idi siya di, inmey da et tinongpal da din inbilin da Moses en Aaron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_29","003_12_29","EXO","12","29","29","Idi domteng sin gawan di labi, pinsen Diyos din amin ay pangpangoan ay lalaki sin an-ak di taga-Egipto. Natey din pangpangoan ay anak di ari ay maiskat koma ay manturay enggana sin pangpangoan ay anak di balod sin balodan. Natey abe amin ay besag di animal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_30","003_12_30","EXO","12","30","30","Sin labi ay doy, kabanangon din ari ya din oopisyal na ya din amin ay taga-Egipto, tan pag waday natey sin amin ay beey et omanoga da sin intiro ay Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_31","003_12_31","EXO","12","31","31","Sin labi ay doy, pinaayagan din ari da Moses en Aaron yan kanana, “May! Emey kayo! Koyogen yo amin ay Israelita ta komaan kayo isnan ili mi. En kayo mandayaw en Diyos, tan say kindaw yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_32","003_12_32","EXO","12","32","32","Olay itakin yo amin ay karnero, kalding ya baka yo ay kaman din kindaw yo ta emey kayo et. Ikararag yo kod abe en Diyos ta bindisyonana si sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_33","003_12_33","EXO","12","33","33","Man-aagag din taga-Egipto ay mangipakaan sin Israelita, tan kanan da, “Mo adi kayo komaan et sigurado ay matey kami amin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_34","003_12_34","EXO","12","34","34","Pinnon din Israelita din pan-ot-otoan da si daan maoto ay tinapay ay magay labadura na dowan dan sengten si lopot, asi dan sakbaten. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_35","003_12_35","EXO","12","35","35","Inamag din Israelita din inbilin Moses et nankedaw da si al-altin di awak ay balitok ya palata ya bado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_36","003_12_36","EXO","12","36","36","Inturong Diyos di siged ay nemnem di taga-Egipto sin Israelita, isonga kaidawadawat din taga-Egipto sin kedawen da. Dakdake ay kinabaknang din inan di Israelita sin taga-Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_37","003_12_37","EXO","12","37","37","Nanlobwat din Israelita ed Rameses et nandad-an da ay manturong ed Succot. Emey ay 600,000 di bilang din lallalaki ay adi makibilang din babbabai ya anan-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_38","003_12_38","EXO","12","38","38","Ad-ado abe di baken Israelita ay naikoyog en daida ya ad-ado ay karnero, kalding ya baka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_39","003_12_39","EXO","12","39","39","Sin nan-ibbayan da, inoto da din tinapay ay intakin da ay napod Egipto. Magay labadura na, tan bigla dedan ay naipakaan da ed Egipto, isonga magay timpo da ay mangisagana si baon da ono tinapay ay waday labadura na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_40","003_12_40","EXO","12","40","40","Nantee din Israelita si 430 ay tawen ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_41","003_12_41","EXO","12","41","41","Sin agew ay pap-eng di 430 ay tawen, kinmaan amin din tribun di ipogaw Diyos ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_42","003_12_42","EXO","12","42","42","Sin doy ay labi, naninsinlabi ay binanbantayan Diyos din Israelita sin nangibelaana en daida ed Egipto. Siya na di gapo ay maninsinlabi ay manbantay din Israelita mo domteng din pangnemneman da sin agew ay nay, et say maitawtawid ay linteg sin an-ak ya ap-o da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_43","003_12_43","EXO","12","43","43","Kanan Diyos ay nangibilin en da Moses en Aaron, “Siya na di linteg ay onoden yo sin fiesta ay makwani en Nalabas: Adi makikan di baken Israelita sin maisagana ay makan sin fiesta ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_44","003_12_44","EXO","12","44","44","Mo wada di nanlako si bag-en ya pinakogit na, mabalin ay makikan din bag-en ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_45","003_12_45","EXO","12","45","45","Ngem adi mabalin ay makikan di owat sangaili ono malaglagboan ay man-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_46","003_12_46","EXO","12","46","46","“Masapol ay sin oneg di beey di panganan yo. Adi yon ibelbela din karni ya adi yon gopgopaken din tong-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_47","003_12_47","EXO","12","47","47","Masapol ay maitapi amin ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_48","003_12_48","EXO","12","48","48","Mabalin ay maitapi di baken Israelita ngem masapol ay nakogit amin ay lalaki sin pamilya na. Ngem adi mabalin ay makitapi di adi nakogit sin fiesta ay makwani en Nalabas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_49","003_12_49","EXO","12","49","49","Sinay di linteg ay masapol ay onodan di Israelita ya baken Israelita ay wada sin ili yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_50","003_12_50","EXO","12","50","50","Tinongpal din am-in ay Israelita din inbilin Diyos en da Moses en Aaron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX12_51","003_12_51","EXO","12","51","51","Sin doy met laeng ay agew, inpangon Diyos din am-in ay tribun di Israelita ay komaan ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_1","003_13_1","EXO","13","1","1","Kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_2","003_13_2","EXO","13","2","2","“Idaton yo amin ay pangpangoan ay anak en sak-en, tan okak amin ay lalaki ay besag di Israelita ya siya abe sin besag di animal da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_11","003_13_11","EXO","13","11","11","Pag kanan Moses sin ipogaw, “Awni et ipangon Diyos dakayo sin dagan di Canaaneo ay insapata na ay idawat en dakayo ya sin ap-apo yo. Et mo okaen yo din daga ay doy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_12","003_13_12","EXO","13","12","12","masapol ay idaton yo en sisya din besag ay lalaki sin an-ak yo. Okan aben Diyos amin ay besag ay lalaki sin an-ak di animal yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_13","003_13_13","EXO","13","13","13","ngem mo din anak di dangki yan masapol ay man-idaton kayo si bomaro ay karnero ta say maisobot sidi ono kaman say maisokat ay maidaton. Ngem mo sigaan yo ay manokat sin dangki, masapol ay gotloen yo din tenged na ay say iyat yo ay mamse. Masapol ay man-idaton kayo si maisobot sin amin ay pangpangoan ay lalaki ay an-ak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_14","003_13_14","EXO","13","14","14","Mo sin tapin di agew ya pooten din an-ak yo di gapo na ay am-amagen yo dana, siya na di ibaga yo, ‘Tan ed idi yan naibabag-en kami ed Egipto, ngem winayawayaan Diyos dakami ay inbela begew sin nakaskasdaaw ay panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_15","003_13_15","EXO","13","15","15","Idi pakekentegen din ari ed Egipto din nemnem na et sigaana ay mangipalobos en dakami, pinsen Diyos amin ay kapangoanan ay lalaki sin anak di taga-Egipto ya anak di animal da. Siya na di gapo ay maidaton amin ay kapangoanan ay lalaki sin an-ak di animal ya waday maidaton ay maisobot para sin amin ay lalaki ay kapangoanan sin anak di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_16","003_13_16","EXO","13","16","16","Siya na di kaman sinyal ay maipeey sin takkay ya kitong ay mangipanpanemnem sin inyat Diyos ay nangipango en datako ay komaan ed Egipto babaen sin nakaskasdaaw ay panakabalina.’ Say ibaga yo di sin an-ak yo,” kanan Moses en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_17","003_13_17","EXO","13","17","17","Idi pinakaan din ari ed Egipto din Israelita, adi inturong Diyos daida sin kaaptikan ay danan ay mandan ed Filistia, tan kanan Diyos sin nemnem na, “Adiak layden ay manbabawi da et mantaoli da ed Egipto mo waday mangobat en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_18","003_13_18","EXO","13","18","18","Inturong Diyos daida sin lugar ay magay omili ay manturong ed baybay ay Mandalangdang. Wada di intaktakin da ay armas da sin nandad-anan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_19","003_13_19","EXO","13","19","19","Intakin Moses din tong-an Jose tan say dadlon inpaisapatan Jose sin Israelita ay nangwani, “Mo domteng din timpo ay ipangon Diyos dakayo ay komaan isnan Egipto, dadlon yon itakin din tong-ak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_20","003_13_20","EXO","13","20","20","Tinaynan din Israelita ed Succot et nankampo da ed Etam sin benget di lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_21","003_13_21","EXO","13","21","21","Sin nandad-anan da, wada di kaman posti ay natotood ay liboo ay mangon-on-ona, tan say inyat Diyos ay mangipango en daida. Mo sin labi, manbalin si kaman posti ay apoy et mangon-ona ay manilsilaw sin danan da, isonga mabalin ay mandad-an da sin labi ya kaagawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX13_22","003_13_22","EXO","13","22","22","Kanayon ay wada din apoy ya liboo ay mangipangpango en daida sin labi ya kaagawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_1","003_14_1","EXO","14","1","1","Idi siya di, kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_2","003_14_2","EXO","14","2","2","“Ibagam sin Israelita ta mantaoli kayo ed Pihahirot ay nan-gawaan di Migdol ya baybay ay Mandalangdang sin asag-en ed Baal Zefon ta mankampo kayos di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_3","003_14_3","EXO","14","3","3","Tan ipagarup din ari ay naiaw-awan kayo ay lomikeliked et naskok kayo sin kadardaratan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_4","003_14_4","EXO","14","4","4","Pakentegek din nemnem di ari et apayawenas dakayo, ngem awni et abakek din ari ya sosoldado na et say kailaan di panakabalin ko. Say pangammoan din taga-Egipto ay sak-en si Diyos.” Et pinatin din Israelita din naibilin en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_5","003_14_5","EXO","14","5","5","Idi naammoan din ari ay enggay linmayaw din Israelita, nanbaliw kasin din nemnem na ya siya abe sin oopisyal na. Kanan da, “Ay sino ngin nas inamag tako? Inpalobos tako et din Israelita et magay bag-en tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_6","003_14_6","EXO","14","6","6","Inpaisaganan din ari din kaman kalisa ay logana ay pakigobat ya din sosoldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_7","003_14_7","EXO","14","7","7","Inkoyog na amin ay logan ay pakigobat pati din enem ay gasot ay kasigedan ay nanloganan di sag-eesa ay opisyal di soldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_8","003_14_8","EXO","14","8","9","Gapo ta inpakenteg Diyos din nemnem di ari ed Egipto, inapayaw na din Israelita ay nangipappailas toled da ay komaan, et indasan das daida sin nankamkampoan da sin benget di baybay ay Mandalangdang sin asag-en ed Pihahirot ya Baal Zefon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_10","003_14_10","EXO","14","10","10","Idi tamangen din Israelita ay enggay omas-asag-en din ari ya din sosoldado na, inmegyat da et nankararag da ay mankedaw si badang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_11","003_14_11","EXO","14","11","11","Nanriri da en Moses yan kanan da, “Ay tan magay kaikaotan mi ed Egipto isonga in-alim dakami isnan lugar ay magay omili ta say kateyan mi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_12","003_14_12","EXO","14","12","12","Inbaga mi met dedan ed Egipto en olay bay-am dakami ay maibag-en sin taga-Egipto. Agpos et pay laeng di komakaman ay bag-en isdi mo din matey isnan lugar ay magay omili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_13","003_14_13","EXO","14","13","13","Ngem kanan Moses en daida, “Adi kayon emegyat. Papigsaen yo di nemnem yo tan ed wani ay agew, ilaen yo di iyat Diyos ay mangisalakan en dakayo. Awni et adi kayo kasin mail-ila din taga-Egipto ay ilaen yo ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_14","003_14_14","EXO","14","14","14","Adi kasapolan ay mankoti kayo, tan si Diyos di makilaban para en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_15","003_14_15","EXO","14","15","15","Idi siya di kanan Diyos en Moses, “Apay nga mankedkedaw kayo si badang? Ibagam sin Israelita ta itoloy yo et ay mandan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_16","003_14_16","EXO","14","16","16","Ikayang mo san sokod mo sin patag di baybay ta mansian din danom ta say mamgaan di pandanan di Israelita ay manbalasat sin baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_17","003_14_17","EXO","14","17","17","Sepsepek ay pakentegen din nemnem di taga-Egipto et apayawen da si dakayo ta say maila din panakabalin ko begew sin iyat ko ay mangabak sin ari ya sin amin ay sosoldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_18","003_14_18","EXO","14","18","18","Say pangammoan din taga-Egipto ay sak-en si Diyos mo abakek daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_19","003_14_19","EXO","14","19","19","Idi siya di, nan-etan sin likod din anghel Diyos ay mangipangpango sin Israelita. Olay din kaman posti ay liboo sin sango da yan nan-etan sin likod ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_20","003_14_20","EXO","14","20","20","et nantee sin nan-gawaan di taga-Egipto ya Israelita. Sin labi ay sana nanbalin din kaman posti ay liboo si silaw sin kad-an di Israelita, ngem inpabolinget na din kad-an di taga-Egipto, isonga adi da mabalin ay mansinag-en sin labi ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_21","003_14_21","EXO","14","21","21","Inkakayang Moses din takkay na ay inpaturong sin baybay et inpawadan Diyos di napigsa ay dagem ay napo sin naibandas belaan di agew ay nangipasian sin danom. Naninsinlabi ay nandagdagem et namgaan din gawan di baybay, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_22","003_14_22","EXO","14","22","22","isonga namgaan di nandanan din Israelita ay nanbalasat sin baybay et kaman dingding din danom ay nansian sin nan-inigid. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_23","003_14_23","EXO","14","23","23","Din taga-Egipto ay nangabakabayo ya nanlogan si para gobat et inapayaw da din Israelita sin gawan di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_24","003_14_24","EXO","14","24","24","Ngem sin parbangon, inosdongan Diyos manipod sin kad-an di kaman posti ay liboo ya apoy din taga-Egipto et kinibtot na si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_25","003_14_25","EXO","14","25","25","Inlotlot na din pilid di logan da, isonga maligatan da ay mangapayaw sin Israelita. Inmegyat din taga-Egipto et kanan da, “Komaan tako et isna tan nay baw ay si Diyos di makilaban para sin Israelita!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_26","003_14_26","EXO","14","26","26","Idi siya di kanan Diyos en Moses, “Ikayang mon takkay mo sin patag di baybay ta mantaoli din danom ta malned din taga-Egipto pati din kabayo ya logan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_27","003_14_27","EXO","14","27","27","Inkayang Moses din takkay na sin patag di baybay et nantaoli din danom sin sigod ay kad-ana idi kosto ay pomatpat-a. Pinadas din taga-Egipto ay komaan sin danom ngem intep-an Diyos daida sin gawan di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_28","003_14_28","EXO","14","28","28","Nalned amin din taga-Egipto pati din kabayo ya logan da et magay nabay-an si olay esa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_29","003_14_29","EXO","14","29","29","Ngem namgaan pay di nandanan din Israelita sin timpo ay nanbalasat da sin baybay tan kaman dingding sin nan-inigid din danom ay nansian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_30","003_14_30","EXO","14","30","30","Sin agew ay doy, insalakan Diyos din Israelita sin taga-Egipto, et inila da din natenatey ay taga-Egipto sin benget di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX14_31","003_14_31","EXO","14","31","31","Sin nangilaan da sin nakaskasdaaw ay panakabalin Diyos sin inyat na ay nangabak sin taga-Egipto, inmegyat da ya nantalek da en Diyos yan siya abe ay nantalek da en Moses ay baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_1","003_15_1","EXO","15","1","1","Pag kantaen da Moses ya din Israelita din kanta ay nay ay pangidayaw da en Diyos. “Sik-a ay Diyos di idayaw ko isnan kansiyon ko, tan nakaskasdaaw din inyat mo ay nangabak sin kalaban mo, tan inilned mo sin baybay din sosoldado ya kabayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_2","003_15_2","EXO","15","2","2","Sik-a ay Diyos di pankamangak, tan begew sin inyat mo et naisalakanak. Sik-a ay Diyos di idayaw ko, Diyos ay dinaydayaw di ap-apo, din kinangatom et say ikankansiyon ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_3","003_15_3","EXO","15","3","3","Si Yahweh di ngadan mo ay en ka inpaammo, mo maipanggep si gobat, palaloy laing mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_4","003_15_4","EXO","15","4","4","En ka et intep-a sin baybay ay annawa din sosoldadon di Egipto pati din loglogan da. Nalned din kalaingan ay ap-apon di soldado da ed baybay ay Mandalangdang ay kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_5","003_15_5","EXO","15","5","5","Sin malosong ay baybay et nalim-otan da, kaman dan bato ay nalned sin lanad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_6","003_15_6","EXO","15","6","6","Kaeegyat san bikas di takkay mo, Apo, tan mekmekena tet-ewa amin ay kalaban mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_7","003_15_7","EXO","15","7","7","Madaydayaw ka sin panakabalin mo ay nangabak sin kalaban mo. Kaman apoy din bonget mo, et kaman dan garami ay domapo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_8","003_15_8","EXO","15","8","8","Sinib-okam din baybay et nansian din danom, danom ay man-oy-oyas et natood ay kaman bonton, kaman dan kinmenteg ay ginminek din dalloyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_9","003_15_9","EXO","15","9","9","Din kalaban mi yan kanan da, ‘Apayawen tako ta depapen takos daida, asoten tako din kampilan tako et maabak da. Alaen tako amin ay sanikwa da, panbibingayan tako din gamgameng da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_10","003_15_10","EXO","15","10","10","Ngem esay sib-ok mo yan nalned dan taga-Egipto, nalned da ay kaman ismay sin kaeegyat ay baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_11","003_15_11","EXO","15","11","11","Magay didiyosen si makaiso en sik-a ay Apo, tan magay makaiso sin kinasantom ya kinasiged mo, maga abe di makaamag sin nakaskasdaaw ay inyat mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_20","003_15_20","EXO","15","20","20","Makdeng pay di, si Miriam ay esay mamadto ay manang da Aaron et nan-as tambol. In-onod din amin ay babbabai et nanambol da dowan dan mansala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_21","003_15_21","EXO","15","21","21","Inkantaan Miriam daida yan kanana, “Idayaw takos Diyos isnan kansiyon tako. Nakaskasdaaw din inyat na ay nangabak sin kalaban tako, tan inilned na sin baybay din sosoldado ya kabayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_22","003_15_22","EXO","15","22","22","Makdeng pay di inpangon Moses din Israelita et tinaynan da din baybay ay Mandalangdang. Nanturong da sin lugar ay magay omili ay manngadan si Shur. Nandad-an das di si tolo ay agew, ngem magay danom si dinteng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_23","003_15_23","EXO","15","23","23","Pag dan domateng ed Mara, ngem adi kainom di danom isdi tan palalo ay manpait. Siya nay gapo na ay nangadanan din lugar ay nay si Mara. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_24","003_15_24","EXO","15","24","24","Kanan din ipogaw ay nanriri en Moses, “Into ngin di inomen tako?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_25","003_15_25","EXO","15","25","25","Siya di nankararag si Moses ay manpabadang en Diyos, et pag ipailan Diyos di esay kaiw ay say intep-an Moses sin danom et pag somiged et mabalin ay mainom. Isdi ay pinadas Diyos daida ya inbilina di kosto ay amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_26","003_15_26","EXO","15","26","26","Kanana en daida, “Mo patien yos sak-en et amagen yo din kosto sin pangilak ya tongpalen yo din am-in ay bilbilin ko, adiak ipalak-am en dakayo din saksakit ay inpalak-am ko si taga-Egipto. Tan sak-en si Diyos ay mangagas en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX15_27","003_15_27","EXO","15","27","27","Intoloy da ay nandan enggana ay sinmawang da ed Elim ay kad-an di sinpo ya dowa ay obbog ya pitopolo ay kaiw ay palma. Isdi ay nankampo da sin asag-en di danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_1","003_16_1","EXO","16","1","1","Tinaynan din amin ay Israelita ed Elim, et sin maika-15 di maikadwa ay bowan manipod sin nanaynanan da ed Egipto, dinmateng da ed Sin ay esay lugar ay magay omili sin nan-gawaan di Elim ya Sinai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_2","003_16_2","EXO","16","2","2","Sin lugar ay sana, nanriri da amin en da Moses en Aaron ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_3","003_16_3","EXO","16","3","3","ay nangwani, “Olay et koman pinsen Diyos dakami ed Egipto. Sin isdi, mabalin ay mansida kamis karni ya mangan kamis kompormi ay layden mi enggana ay mabsog kami. Ngem inpango yo dedan dakami ay komaan isdi ta matey kami amin si dagaang isnan lugar ay magay omili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_4","003_16_4","EXO","16","4","5","Pag kanan Diyos en Moses, “Dengngem na: awni et pawadaek di ad-ado ay makan ay mapo ed daya ay kaman odan. Masapol ay inagew ay bemela din ipogaw ta man-olnong das omanay ay kanen da si esay agew. Sin maikan-em ay agew, masapol ay mamidwa di kaad-adon di olnongen da mo din sigod ya masapol ay otoen da. Say ibilin ko dana ta padasek daida mo onodan da met laeng din bilbilin ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_6","003_16_6","EXO","16","6","7","Makdeng pay ay ibagan Diyos di, kanan da Moses en Aaron sin Israelita, “Sin malablabi ya agsapa, ipailan Diyos din panakabalina ta pangammoan yo ay sisya tet-ewa di nangipango en dakayo ay komaan ed Egipto. Tan dinnge na din ad-ado ay riri yo en sisya. Aw, tet-ewa ay si Diyos di nanririan yo ay baken dakami, tan owat kamin baa ay mantongtongpal sin bilina.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_8","003_16_8","EXO","16","8","8","Kanan Moses ay nangitoloy, “Si Diyos di mangidawat si karni en dakayo sin malablabi ya tinapay sin agsapa olay intoy kaad-adon di layden yo, tan dinnge na din riri yo en sisya. Katet-ewa na, si Diyos di ib-ibawen yo sin panririan yo en dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_9","003_16_9","EXO","16","9","9","Pag kanan Moses en Aaron, “Ibagam sin amin ay Israelita ta omali da amin ay makisango en Diyos, tan dinnge na din ad-ado ay riri da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_10","003_16_10","EXO","16","10","10","Idi mankalkali pay laeng si Aaron sin amin ay Israelita, sinagong da din lugar ay magay omili, et pag dan ilaen din koniniing en Diyos sin liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_11","003_16_11","EXO","16","11","11","Pag kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_12","003_16_12","EXO","16","12","12","“Dinngek din ririn di Israelita isonga ibagam na en daida: Sin malablabi, mawada di karni ay sida da. Sin agsapa, mabsog da abes tinapay. Maamag na ta say pangammoan da ay sak-en si Yahweh ay Diyos yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_13","003_16_13","EXO","16","13","13","Malablabi pay tet-ewa, domanateng di ad-ado ay titit et enggay tinmapog da sin lota sin kampon di Israelita. Sin agsapa abe, pag dono din nanniliked sin kampo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_14","003_16_14","EXO","16","14","14","Idi mamgaan pay din dono, waday naipayapayag sin kadaratan ay naingpis ay kakaman andap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_15","003_16_15","EXO","16","15","15","Idi ilaen din Israelita, kanan da ay nan-asibaga, “Ay sino pay na?” tan adi da ammo mo sino di. Pag kanan Moses, “Sinay din makan ay indawat Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_16","003_16_16","EXO","16","16","16","Kanan Diyos en man-olnong kayo si maikosto sin kasapolan yo. Sag-eesa ay salop sin esa ay mimbron di pamilya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_17","003_16_17","EXO","16","17","17","Say inamag tet-ewa din Israelita di. Waday odom ay nan-olnong si ad-ado yan wada abey at-atik, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_18","003_16_18","EXO","16","18","18","ngem idi sokaten da, baken nansobra din nangolnong si ad-ado yan baken nankolang din nangolnong si at-atik. Pag naikostokosto din inolnong da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_19","003_16_19","EXO","16","19","19","Kanan Moses en daida, “Magay man-idolin si para si bigat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_20","003_16_20","EXO","16","20","20","Ngem adi pinatin din odom si Moses et nan-idolin da. Sin kabigatana, nabigisan dowan nabangnges ay man-agob din indolin da, et manbonget si Moses gapo sin inamag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_21","003_16_21","EXO","16","21","21","Inagsapa ay nan-olnong da insigon sin kaad-adon di kasapolan da. Din mabay-an sin lota yan matenaw mo mansey-ang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_22","003_16_22","EXO","16","22","22","Sin maikan-em ay agew, mamidwa mo din sigod ay kaad-adon di ol-olnongen da di alaen da, isonga sagdodowa ay salop si esay ipogaw. Nasinop amin din papangolon di Israelita et inbaga da en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_23","003_16_23","EXO","16","23","23","Pag kanan Moses en daida, “Inbilin Diyos ay mo si bigat yan nabanol ay agew ay pan-ibbayan para en Diyos, isonga magay man-obla. Man-oto kayo ed wani sin amin ay layden yo ay otoen. Idolin yo din mabay-an para si bigat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_24","003_16_24","EXO","16","24","24","Tinongpal da din bilin Moses et indolin da din mabay-an para sin kabigatana, yan laton ay adi nabigis ono nabangnges. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_25","003_16_25","EXO","16","25","25","Kanan Moses, “Say kanen yo sa ed wani, tan ed wani di makwani en agew ay pan-ibbayan tako ay para en Diyos. Magay maa ed wani si makan sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_26","003_16_26","EXO","16","26","26","Man-olnong kayo sin enem ay agew si makan, ngem sin maikapito et maga, tan say agew ay pan-ibbayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_27","003_16_27","EXO","16","27","27","Sin maikapito ay agew, wada pay laeng di binmela ay en man-a koma si makan, ngem maga polos di inila da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_28","003_16_28","EXO","16","28","28","Pag kanan Diyos en Moses, “Ay pig-an pay di panongpalan yo si ibagak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_29","003_16_29","EXO","16","29","29","Nenemnemen yo ay sak-en ay Diyos di nandotok si esay agew ay pan-illengan yo, isonga idawat ko sin maikan-em ay agew di kanen yo si dowa ay agew. Magay omaddawi sin beey na sin maikapito ay agew mo adi et mantetee kayo sin beey yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_30","003_16_30","EXO","16","30","30","Nanlogi isdi, adi da man-obla sin maikapito ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_31","003_16_31","EXO","16","31","31","Nginadanan di Israelita si manna din makan ay doy ay mapod daya. Din kailaana yan mankilat ya kinittoy ay kaman bokel yan kaman tinapay ay nalaokan si anig di katamtamana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_32","003_16_32","EXO","16","32","32","Kanan Moses, “Inbilin Diyos ay man-idolin tako sin manna ay nay ta waday pangil-ilaan din poli tako sin makan ay indawdawat Diyos sin kawada takos lugar ay magay omili sin nangipangoana en datako ay komaan ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_33","003_16_33","EXO","16","33","33","Kanan Moses en Aaron, “Man-a kas koli ta pey-am si esay salop ay manna. Igtom to sin Baol di Tolagan Diyos ta way pangil-ilaan din aap-o tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_34","003_16_34","EXO","16","34","34","Sin kosto ay timpo, inonodan Aaron din inbilin Diyos en Moses, et inpeey na sin sangoanan di nadampilak ay bato ay naigolitan di bilbilin Diyos sin Baol ta say kaidolinana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX16_35","003_16_35","EXO","16","35","35","Manna di kinkinan din Israelita si opatapolo ay tawen enggana ay dinmateng da ed Canaan ay say nan-ilian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_1","003_17_1","EXO","17","1","1","Tinaynan din am-in ay Israelita din kadardaratan ed Sin, et nan-etaetan da ay maibasar sin inbilin Diyos enggana ay domateng da ed Refidim, et pag dan mankampos di. Ngem magay danom sidis pan-inoman da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_2","003_17_2","EXO","17","2","2","Isonga nanriri da en Moses ay mangwani, “Iyaam dakamis danom ay inomen mi.” Asi et kanan Moses ay nanongbat, “Apay nga ririen yos sak-en? Apay magay talek yo en Diyos ta padpadasen yos sisya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_3","003_17_3","EXO","17","3","3","Ngem palalo ay manbigaw din ipogaw ay sana, isonga intoltoloy da ay nanrirriri en Moses ay mangmangwani, “Apay nga inbelam dakami ed Egipto? Ay kambaw in-alim dakami sina ta peslem dakami ya din an-ak mi ya talaken mi si bigaw!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_4","003_17_4","EXO","17","4","4","Idi siya di, inpasnek Moses ay nankararag en Diyos et kanana, “Ay sino ngin di iyat ko sin ipogaw ay nay? Nay dandani et ay pigpigen das sak-en!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_5","003_17_5","EXO","17","5","5","Kanan Diyos en Moses, “Ikoyog mo din odom ay papangolon di Israelita ta mangon-ona kayo. Itakin mo din sokod ay inseppat mo sin ginawang ay Nile. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_6","003_17_6","EXO","17","6","6","Awni et wadaak ay pomipika sin bato sin sangoanan yo sin dontog ay Sinai. Iseppat mo san sokod mo sin bato et bemelan to di danom ta way inomen din ipogaw ay sana.” Say inyat tet-ewan Moses di ay iniilan di papangolon di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_7","003_17_7","EXO","17","7","7","Asi et nginadanan Moses din lugar ay sana si Massa ya Meriba, tan nanriri din Israelita dowan dan pinadpadas si Diyos ay nangwani, “Into ngin si Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_8","003_17_8","EXO","17","8","8","Idi wada pay laeng din Israelita ed Refidim, inmey din Amalekita ay mangobat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_9","003_17_9","EXO","17","9","9","Et kanan Moses en Josue, “Manpili ka si lallalaki ta en yo gobaten din Amalekita si bigat. Wadaak to sin toktok di dontog ay mangikakayang sin sokod ay kanan Diyos en itakin ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_10","003_17_10","EXO","17","10","10","Tinongpal Josue din inbilin Moses et inmey da ginobat din Amalekita. Mo pay da Moses en Aaron ya si Hur, nanikid da sin toktok di dontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_11","003_17_11","EXO","17","11","11","Mo ikayang Moses din takkay na, mangab-abak din Israelita, ngem mo ibaba na, mangab-abak abe din Amalekita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_12","003_17_12","EXO","17","12","12","Idi nabbay din takkay Moses, nan-as da Aaron en Hur si bato ay tomokdoana et pinmipika da ay sag-eesa da ay nangikakayang sin takkay Moses enggana ay nadipos din agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_13","003_17_13","EXO","17","13","13","Idi say inyat da di, inabak da Josue din Amalekita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_14","003_17_14","EXO","17","14","14","Pag kanan Diyos en Moses, “Isolat mo din kadad-atan di nangabakan yo ta waday pangnemnemneman yo. Ibagam en Josue ay awni et dosaek din Amalekita ta maga di kaingadngad-anan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_15","003_17_15","EXO","17","15","15","Asi pay man-amag si Moses si altar et nginadanana “Si Diyos di bandilak!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX17_16","003_17_16","EXO","17","16","16","Pag nan kapayen din altar yan kanana, “Si naey di kaman bandila ay mangipaila ay itoltoloy Diyos ay mangobat sin Amalekita si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_7","003_18_7","EXO","18","7","7","Binmala si Moses ay en nangabat en katogangana et nanyakog-ong sin sangoanana yan inongoana. Makdeng pay ay man-asidamag da si kasasaad di esa ya esa, sinenggep da sin tolda ay nanbeeyan Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_8","003_18_8","EXO","18","8","8","Pag dad-aten Moses en katogangana amin din inamag Diyos sin ari ed Egipto ya din ipogaw na begew sin Israelita. Dinad-at na amin din ligat da sin danan ya din inyat Diyos ay nangisalakan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_9","003_18_9","EXO","18","9","9","Palalo di ragsak Jetro sin nanngeana sin amin dana ay siged ay inam-amag Diyos para sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_10","003_18_10","EXO","18","10","10","Kanana, “Madaydayaw si Diyos ay nangisalakan en dakayo sin taga-Egipto ya din ari da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_11","003_18_11","EXO","18","11","11","Ed wani, ammok ay napigpigsa si Diyos mo din amin ay didiyosen, tan insalakana din Israelita sin taga-Egipto ay nanglaslasoy ya namalpaligat en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_12","003_18_12","EXO","18","12","12","Pag idawat Jetro di maidaton en Diyos ay mapooan ya odom ay datdaton. Makdeng pay di, si Aaron ya din amin ay papangolon di Israel et nan-ookob dan da katogangan Moses sin sangoanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_13","003_18_13","EXO","18","13","13","Idi kasin napat-a, tinmokdo si Moses ay mangikeddeng sin kason di kaipoipogaw. Inalibongbongan din kaipoipogaw sisya manlogi sin agsapa enggana sin malabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_14","003_18_14","EXO","18","14","14","Idi inilan katogangan Moses din amin ay am-amagena para sin kaipoipogaw, kanana, “Ay maney pay sas am-amagem para sin ipogaw. Apay dedan ay es-esam yan manlogi sin agsapa engganas malabi ay waday mangikamang si kaso dan sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_15","003_18_15","EXO","18","15","15","Kanan Moses ay sinombat, “Tan omali da din ipogaw ay mangammo si layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_16","003_18_16","EXO","18","16","16","Mo wada di man-iibaw, omali dan sak-en et ikeddeng ko mo sino di kosto yan ibagak abe din bilbilin ya linteg Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_17","003_18_17","EXO","18","17","17","Kanan Jetro, “Baken kosto sas iyat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_18","003_18_18","EXO","18","18","18","Palpaligatem anggoy san awak mo, siya abe sin ipogaw. Tan palalo ay nadagsen sas oblam et adi kan kabaelan mo ang-anggoy mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_19","003_18_19","EXO","18","19","19","Dengngem nan ibagak et tolongan dakan Diyos. Din oblam et panakaawak din ipogaw ay mangibaga en Diyos sin problima da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_20","003_18_20","EXO","18","20","20","Sik-a di mangitdon daida sin bilbilin ya linteg Diyos ya din ogali ay onodan da koma ya din odom ay lebbengen da ay amagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_21","003_18_21","EXO","18","21","21","Ngem siya na abe di amagem koma. Manpili ka en daida si nalaing ay lallalaki ay emegyat en Diyos, matalek ya adi mabalin ay mapasoksokan. Isaad mos daida ay mangasikaso sin ipogaw ay mabingabingay si sagsisinlibo, sagsisin-gasot, saglilimapolo ya sagsisinpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_22","003_18_22","EXO","18","22","22","Daida di kanayon ay mangowis sin ipogaw. Ikamang dan sik-a din nadadagsen ay kaso ngem daida di mangikeddeng sin nalalag-an. Mo siya di, lomag-an din oblam tan badangan das sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_23","003_18_23","EXO","18","23","23","Mo say amagem di ya siya met laeng di bilin Diyos, adi kan to maligatan ya somaa abe din kaipoipogaw ay mapnek di nemnem da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_24","003_18_24","EXO","18","24","24","Pinatin Moses din inbagan katogangana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_25","003_18_25","EXO","18","25","25","Nanpili sin Israelita si makabael et dinotokanas daida ay mangipangolo sin ipogaw ay mabingabingay si sagsisinlibo, sagsisin-gasot, saglilimapolo ya sagsisinpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_26","003_18_26","EXO","18","26","26","Et kanayon ay kinedkeddengan da din kason di kaipoipogaw. Din nadagsen, inkamang da en Moses, ngem din nalag-an yan kineddengan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX18_27","003_18_27","EXO","18","27","27","Makdeng pay di, nanpakada si Jetro en Moses et nantaoli sin ili na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_1","003_19_1","EXO","19","1","2","Tinaynan din Israelita ed Refidim et dinmateng da sin lugar ay magay omili ed Sinai, sin damo ay agew di maikatlo ay bowan manipod sin kinmaanan da ed Egipto. Nankampo da sin asag-en di dontog ay Sinai ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_3","003_19_3","EXO","19","3","3","et pag manikid si Moses sin dontog ay en mangabet en Diyos. Nakikali si Diyos en Moses sin dontog, et inbilina di ibagan Moses sin Israelita ay polin Jacob ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_4","003_19_4","EXO","19","4","4","“Inila yo din inamag ko ay Diyos yo sin taga-Egipto. Ngem dakayo pay, inayowanak dakayo ay in-alis na babaen sin panakabalin ko ay kaman din iyat di titit ay agila ay mangayowan sin anak na mo iloglogi da ay mantayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_5","003_19_5","EXO","19","5","5","Mo dadlon yon patpatien sak-en ya tongtongpalen yo din intolag ko en dakayo, dakayo di piliek ay nabanol ay ipogaw ko, olay mo katet-ewa na et okak met laeng amin ay ipogaw isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_6","003_19_6","EXO","19","6","6","Dakayo abe di iturayak ay naidadaton en sak-en ya papadi ay mansilsilbi en sak-en ay Ari yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_7","003_19_7","EXO","19","7","7","Makdeng pay di, nanballalong si Moses, pag nan topogen din papangolon di Israelita et inbaga na en daida din am-in ay inbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_8","003_19_8","EXO","19","8","8","Idi inbagan Moses di, nantitimpoyog amin din ipogaw ay nangwani, “Amagen mi amin ay inbagan Diyos.” Et say en inbagan Moses en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_9","003_19_9","EXO","19","9","9","Idi siya di, kanan Diyos en Moses, “Bomabaak to sin kad-am ay maikoyog si naposkol ay liboo ta say dengngen din ipogaw ay makikalkaliak en sik-a ya patien daka manipod ed wani.” Idi dinad-at Moses din inbagan di ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_10","003_19_10","EXO","19","10","10","pag kanan Diyos, “En ka ibaga sin ipogaw ta ilogi dad wani ay manlinis enggana si bigat, ta say nalinis da ay mandayaw en sak-en. Masapol ay labaan da din bado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_11","003_19_11","EXO","19","11","11","Masapol ay nakasagana da tan mo si loman, bomabaak isnan dontog ay Sinai ay iilaen din kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_12","003_19_12","EXO","19","12","12","Markaam di beddeng sin nanniliked di dontog ta say kapap-engan di ipogaw. Ibagam en daida ta adi dan mantiktikid sin dontog ono somag-en ay mandan sin poona, tan mo waday mangamag sidi et masapol ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_13","003_19_13","EXO","19","13","13","Panaen ono pigpigen yo ta adi kayo omasag-en. Olay ipogaw ono animal di somag-en et masapol ay matey, ngem mo wada ay dengngen yo din tanggoyob, mabalin ay somag-en din kaipoipogaw sin dontog.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_14","003_19_14","EXO","19","14","14","Nanballalong si Moses sin dontog et inbaga na sin ipogaw ay mansagana da ay mandayaw en Diyos, isonga nilabaan da din bado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_15","003_19_15","EXO","19","15","15","Kanan Moses, “Masapol ay nakasagana kayo si loman yan adi kayon daddaagen din asawa yo enggana ay makdeng di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_16","003_19_16","EXO","19","16","16","Sin kaagsapaan di maikatlo ay agew, mankido dowan mankimat pag et mawada di naposkol ay liboo sin dontog. Dinnge da abe di napigsa ay tanggoyob et manpayegpeg din kaipoipogaw si egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_17","003_19_17","EXO","19","17","17","Pag ipangon Moses daida et inmey da amin sin poon di dontog ay Sinai ta en da abaten si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_18","003_19_18","EXO","19","18","18","Enggay nalim-otan si asok din dontog ay Sinai tan kaman apoy di inyat Diyos ay nanpaila sin binmabaanas di. Komaykayang din asok ay kaman din asok di mapoppooan ay dontog, et enggay manpayegpeg dan ipogaw si egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_19","003_19_19","EXO","19","19","19","Dowan aben pomigsa ay pomigsa din tanggoyob. Idi mankali si Moses et songbatan Diyos yan kaman kido din kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_20","003_19_20","EXO","19","20","20","Binmaba si Diyos sin toktok di dontog ay Sinai, pag nan ayagan si Moses. Idi nantikid si Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_21","003_19_21","EXO","19","21","21","kanan Diyos en sisya, “En ka ibaga sin ipogaw ta adi dan lablabsan din beddeng tan mo kanan da et en somag-en da ay mangila en sak-en. Ad-ado di matey mo say iyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_22","003_19_22","EXO","19","22","22","Olay din papadi et dosaek mo somag-en da ay baken dan nalinis.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_23","003_19_23","EXO","19","23","23","Kanan Moses ay nanongbat, “Laton ay adi mantikid din ipogaw, tan doy met ay inbabagam en markaan mi di beddeng sin nanniliked di dontog ta maiparit di somag-en, tan nasantoan gapo ta say pinilim ay panpappailaam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_24","003_19_24","EXO","19","24","24","Ngem kanan Diyos en sisya, “Olay mo siya sa, emey ka pay dedan ta ikoyog mo si Aaron ay omalis na. Dadlon mon ibaga sin papadi ya ipogaw ta adi dan padpadasen ay omali ono malabas sin beddeng, tan dosaek daida mo say amagen da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX19_25","003_19_25","EXO","19","25","25","Et pag manballalong si Moses ay mangibaga sin inbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_1","003_20_1","EXO","20","1","1","Idi makdeng di, pag mankalis Diyos yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_2","003_20_2","EXO","20","2","2","“Sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay nangipango en dakayo ay komaan ed Egipto ay naibabag-enan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_3","003_20_3","EXO","20","3","3","Adi kayo mandaydayaw si odom ay diyos mo adi sak-en et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_4","003_20_4","EXO","20","4","4","“Adi kayon man-am-amag ono mankitkitikit si daydayawen yo sin kompormi ay kaman din wadad daya, wadas nan lota ono wada sin danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_5","003_20_5","EXO","20","5","5","Adi kayon manyakog-ong ono mandayaw en daida, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo et adiak ipalobos ay waday ikadkadwa yon sak-en ay daydayawen yo. Dosaek di mangontra en sak-en ya din poli na enggana sin anak di apo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_6","003_20_6","EXO","20","6","6","Ngem ipailak pay di layad ko sin manglaylayad en sak-en ya manongpal sin bilbilin ko engganas maikapiga ay libo ay apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_7","003_20_7","EXO","20","7","7","“Adi yon os-osalen din ngadan ko si owat magay silbi na, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo et dadlonak dosaen din adi mamanol sin ngadan ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_8","003_20_8","EXO","20","8","8","“Banolen yo din agew ay pan-ibbayan ta ikasin yo ay agew para en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_9","003_20_9","EXO","20","9","9","Enem ay agew di pan-oblaan yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_10","003_20_10","EXO","20","10","10","ngem din maikapito ay agew et pan-ibbayan ay naidaton en sak-en. Isonga maga di man-obla sin agew ay doy, olay din an-ak ya bag-en yo, din animal yo ya din mangili ay wada sin ili yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_11","003_20_11","EXO","20","11","11","Tan sak-en ay Diyos et pinarsuak sin enem ay agew din daga, ed daya, din baybay ya din amin ay wada en daida, ngem nan-ibbayak sin maikapito ay agew, isonga tinodingak di ay say agew ay pan-ibbayan ay mailasin para en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_12","003_20_12","EXO","20","12","12","“Patgen yos da ama en ina yo ta say omando di biyag yo sin daga ay idawat ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_13","003_20_13","EXO","20","13","13","“Adi kayo manpespese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_14","003_20_14","EXO","20","14","14","“Adi kayon daddaagen di baken yon asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_15","003_20_15","EXO","20","15","15","“Adi kayon mangak-akew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_16","003_20_16","EXO","20","16","16","“Adi kayon mantistigo ay man-etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_17","003_20_17","EXO","20","17","17","“Adi kayon gamgamgaman din beey di ib-a yo, din asawa na, baa na, baka ya dangki na ya odom pay ay sanikwa na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_18","003_20_18","EXO","20","18","18","Manpayegpeg din ipogaw si egyat da idi dengngen dan kido ya tanggoyob dowan dan ilaen din kimat ya omas-asok ay dontog, isonga adi da sinmag-en sin dontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_19","003_20_19","EXO","20","19","19","Et kanan da en Moses, “Olay sik-a et di makikali en dakami et laton ay patien mi. Basta baken si Diyos tan adi pay matey kami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_20","003_20_20","EXO","20","20","20","Ngem kanan Moses ay nanongbat, “Adi kayon emegyat tan inmali si Diyos ta ilaena mo tet-ewa ay patien yos sisya ya itoltoloy yo ay manongpal sin bilina ta adi kayon manbasol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX20_21","003_20_21","EXO","20","21","21","Ngem nantettee dan ipogaw sin ad-addawi et enggay Moses si sinmag-en sin naposkol ay liboo ay kad-an Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX22_21","003_22_21","EXO","22","21","21","“Adi yon sakitan ono paligaten di mangili. Nemnemnemen yo ay nanbalin kayo abe ay mangili ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX22_22","003_22_22","EXO","22","22","22","“Adi yon paligaten di nalasang ya naolila, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX22_23","003_22_23","EXO","22","23","23","tan mo say iyat yo, sak-en ay Diyos et songbatak din adawag da ay mankedaw si badang ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX22_24","003_22_24","EXO","22","24","24","Bomongetak et peslek dakayo sin gobatan ta malasang din asawa yo ya maolila abe din an-ak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX22_25","003_22_25","EXO","22","25","25","“Mo man-iotang kayo sin nabibiteg ay ipogaw ko, adi kayon manpapatpatang ay kaman din iyat di manpapaotang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX22_26","003_22_26","EXO","22","26","26","Mo waday ina yo di tak-ep di bado na gapo ta say sinyal di tolagan ay bayadana din inotang na, masapol ay itaoli yo mo malablabi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX22_27","003_22_27","EXO","22","27","27","tan enggay na si pansalina si tengnin sin labi. Mo magay igaley na, intoy iyat na pay ay maseyep? Mo mankedaw adi si badang ko, badangak tan managseg-angak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX22_28","003_22_28","EXO","22","28","28","“Adi yo laslasoyen si sak-en ay Diyos ya adi yo aben palawlawaen din pangolon di ili yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_1","003_24_1","EXO","24","1","1","Pag kanan Diyos en Moses ay nangitoloy, “En ka ayagan da Aaron en Nadab ya si Abihu ya pitopolo ay papangolon di Israelita ta mantikid kayos na, ngem adi kayon somag-en sin kad-ak mo adi et mandokmog kayo ed dagdagas ay mandayaw en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_2","003_24_2","EXO","24","2","2","Sik-a et anggoy di somag-en en sak-en, tan adi mabalin ay somag-en din odom. Mo din kaipoipogaw pay, iparit ko ay mantikid da sin dontog ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_3","003_24_3","EXO","24","3","3","En inbagan Moses sin ipogaw din amin ay bilin ya linteg Diyos yan kanan da amin ay sinombat, “Siya, tongpalen mi amin ay inbagan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_4","003_24_4","EXO","24","4","4","Et insolat Moses amin din bilbilin Diyos. Sin kabigatana, nasapa ay nan-amag si altar ay pan-idatonan sin poon di dontog. Tinood na di sinpo ya dowa ay bato ay para sin sinpo ya dowa ay tribun di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_5","003_24_5","EXO","24","5","5","Pag nan ibaa di babbaro ta pooan da di maidaton en Diyos ya man-idaton da abe si odom ay baka ay say pan-ookoban di ipogaw ya makikadkadwaan da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_6","003_24_6","EXO","24","6","6","Pinalapalangganan Moses din kagodwan di dadan di animal ay naidaton, asi nan iwalsi din kagodwa na sin altar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_7","003_24_7","EXO","24","7","7","Pag nan alaen din naisolatan di intolag Diyos ay nanlaon sin bilbilina et inpigsa na ay mangibasa ta dengngen din kaipoipogaw. Idi makdeng ay ibasan Moses, kanan din ipogaw, “Tongpalen mis Diyos et amagen mi amin din inbilina.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_8","003_24_8","EXO","24","8","8","Idi siya di, inan Moses din napalanggana ay dada et inwalsi na sin ipogaw dowanan kanan, “Din dada ay nay di mangipaneknek sin intolag Diyos ya mangipaila ay nakitolag kayo ay tongpalen yo dana ay bilbilin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_12","003_24_12","EXO","24","12","12","Makdeng pay di, kanan Diyos kasin en Moses, “Mantikid kas nan kad-ak ay dontog et mantee kas na, ta idawat ko di dowa ay nadampilak ay bato ay nangisolatak sin bilbilin ko ta maitdo sin kaipoipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_13","003_24_13","EXO","24","13","13","Nansaganas da Moses en Josue ay kabadang na ta mantikid da sin dontog ay kad-an Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_14","003_24_14","EXO","24","14","14","Ngem kanana ay nangibilin sin papangolon di Israelita, “Sed-en yos dakami isnan kampo enggana ay mantaoli kami. Nay da Aaron en Hur ay kamangen yo mo waday adi yon pankinaawatan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_15","003_24_15","EXO","24","15","15","Intoloy Moses ay nantikid sin dontog ay Sinai yan wada et di liboo ay nanlikob sin dontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_16","003_24_16","EXO","24","16","17","Naipaila din somili ay kinadiyos Yahweh ay binmaba sin toktok di dontog. Din nangilan di Israelita yan kaman apoy ay manbidbidang sin toktok di dontog. Enem ay agew ay nililikob di liboo din dontog. Pag sin maikapito ay agew dinngen Moses din kalin Diyos sin kad-an di liboo ay mangay-ayag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX24_18","003_24_18","EXO","24","18","18","Et nantikid si Moses sin dontog enggana ay nalingban sin liboo yan nantee isdi si opatapolo ay agew ya labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_1","003_25_1","EXO","25","1","1","Idi domateng si Moses, kanan Diyos en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_2","003_25_2","EXO","25","2","2","“Ibagam sin Israelita ta man-idawat da si daton ay para en sak-en yan awatem mo sino di layden da ay idawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_8","003_25_8","EXO","25","8","8","Ibagam abe ta man-amag das tolda ay makiteteeak en dakayo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_9","003_25_9","EXO","25","9","9","yan onodan da din amin ay inbilin ko ay iyat na ay maamag, pati din kaamagan di am-in ay maosal isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_10a","003_25_10a","EXO","25","10a","10a","Man-amag kayo abe si baol ay kaiw ay acacia di amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_17","003_25_17","EXO","25","17","17","Man-amag kayo si kaleb na ay natanig ay balitok ay 45 ay polgada di kaando na ya 27 ay polgada di kaannawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_18","003_25_18","EXO","25","18","18","Man-a kayo si napitpit ay balitok ta man-amag kayo si dowa ay sinan kerubim ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_19","003_25_19","EXO","25","19","19","sin dowa ay soni, ngem masapol ay maikanayon sin kaleb. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_20","003_25_20","EXO","25","20","20","Din iyat yo et pomipika da ay mansasagong sin dowa ay sonin di kaleb yan nandedepa din payak da ay mamapayong sin baol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_21","003_25_21","EXO","25","21","21","Ikosnong yo sin baol din dowa ay nadampilak ay bato ay naisolatan di bilin Diyos asi yon ikaleb. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_22","003_25_22","EXO","25","22","22","Isdi ay makikaliak en sik-a et dengngem din kalik sin ngaton di kerubim ta ibagak amin din bilbilin ko ta itdom sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_23a","003_25_23a","EXO","25","23a","23a","Man-a kayos acacia ta amagen yo si lamisaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_30","003_25_30","EXO","25","30","30","Masapol ay maipapatang din tinapay ay maidaton en sak-en sin lamisaan ay nay ta say wada sin sangoanak si kankanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_31a","003_25_31a","EXO","25","31a","31a","Man-amag kayo abe si patangan di silaw ay balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_37","003_25_37","EXO","25","37","37","Asi kayo man-amag si pito ay silaw ay ipeey yo sin sakpaan di silaw isnan patangan, yan iamag yo ta masilawan din sango. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX25_40","003_25_40","EXO","25","40","40","Ilaem ta dadlon yon onodan din plano ay naipailan sik-a sin dontog.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_1","003_28_1","EXO","28","1","1","“Ayagam si agim ay Aaron ya din an-ak na ay da Nadab, Abihu, Eleazar ya si Itamar. Ikasin mos daida sin odom ay Israelita ta daida di papadi ay mansilbi en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_2","003_28_2","EXO","28","2","2","Iamagam si Aaron si bado ay maibagay sin kinabanol ya kinangaton di saad na ay padi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_3","003_28_3","EXO","28","3","3","Ayagam amin din inyaak si laing ay mandait ta mandait das badon Aaron ay say mapili ay padi ay mansilbi en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_4","003_28_4","EXO","28","4","4","Ibagam ta amagen da nan odom ay tapin di osal Aaron: din maitak-ep sin pagewan, din naabel ay sinadlay ay kanan da en efod, nagayad ay bado, din naabel ay osalen ay maidallem, apongot ya din balikes. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_9","003_28_9","EXO","28","9","9","“Man-a ka si dowa ay nabanol ay bato ay din kanan da en karnelia ta ikitikit mo din ngadan di sinpo ya dowa ay lallalaki ay an-ak Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_10","003_28_10","EXO","28","10","10","Sag-eenem ay ngadan di maisolat si esa ay bato yan ilaem ta maiolnos din iyat da ay maisolat ay manlogi sin pangpangoan enggana sin anongos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_12","003_28_12","EXO","28","12","12","Iamag mo dana sin sadlayan di efod ta say mangialagey sin sinpo ya dowa ay tribun di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_15","003_28_15","EXO","28","15","15","Man-amag kas osalen din kangatoan ay padi sin pagew na ta say pangammoana sin layden Diyos. Kaman met laeng din naosal si efod di maiamag isna ya siya abe sin borda na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_16","003_28_16","EXO","28","16","16","Masapol ay sagsisiyam ay polgada di kaannawa ya kaando na mo maikolpi sin gawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_17","003_28_17","EXO","28","17","17","Iamag mo di opat ay linya ay nankababanol ay bato. Ipeey mo sin damo ay linya di rubi, topasio ya garnet. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_18","003_28_18","EXO","28","18","18","Sin maikadwa, sag-eesa ay bato ay esmeralda, safiro ya diamante. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_19","003_28_19","EXO","28","19","19","Sin maikatlo, sag-eesa ay bato ay hasinto, agate ya amatista, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_20","003_28_20","EXO","28","20","20","yan sin maikap-at, sag-eesa ay bato ay berilio, karnelia ya jaspe. Masapol ay balitok di kaikapetan din batbato ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_21","003_28_21","EXO","28","21","21","Sag-eesa ay maitiktik din ngadngadan di an-ak Israel sin sinpo ya dowa ay nay ay bato ta say mangialagey sin amin ay tribun di Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_29","003_28_29","EXO","28","29","29","Mo senggep si Aaron sin Nasantoan ay Kowarto, osalena san naikitikitan di ngadngadan di tribun di Israelita ta say nemnemnemek din ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX28_30","003_28_30","EXO","28","30","30","Ipeey mo sin tak-ep di pagewan din makwani en Urim ya Tummim tan say pangammoana sin laydek ay amagen di Israelita, isonga masapol ay osalenas kanayon mo senggep sin Nasantoan ay Kowarto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX30_17","003_30_17","EXO","30","17","17","Kanan aben Diyos en Moses, “Man-amag ka si bronsi ay palanggana ya bronsi met laeng ay patangana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX30_18","003_30_18","EXO","30","18","18","Ipeey mo sin nan-gawaan di Tolda ya altar yan pey-am si danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX30_19","003_30_19","EXO","30","19","19","Say pan-owasan da Aaron ya din an-ak na sin takkay ya siki da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX30_20","003_30_20","EXO","30","20","21","ta asi dan senggep sin Tolda ono somag-en sin altar ta pooan day idaton da en Diyos. Masapol ay owasan da din takkay ya siki da ta adi dan matey. Masapol ay onodan da na si eng-enggana ya siya abe sin poli da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX31_18","003_31_18","EXO","31","18","18","Idi nakdeng ay nakikali si Diyos en Moses sin dontog ay Sinai, indawat na en sisya din dowa ay nadampilak ay bato ay naisolatan di bilbilina. Si Diyos ay mismo di nangisolat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_1","003_32_1","EXO","32","1","1","Idi sed-esed-en din ipogaw si Moses yan mabayag ay mantaoli, inalibongbongan da si Aaron yan kanan da, “Man-amag ka et si didiyos ay mangipango en datako, tan adi mi ammo mo sinoy naamag en Moses ay sana ay nangipango en datako ay komaan ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_2","003_32_2","EXO","32","2","2","Songbatan pay Aaron yan kanana, “Iali yo ngarud din aritos di asawa ya an-ak yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_3","003_32_3","EXO","32","3","3","Et kinaan da tet-ewa din balitok ay aritos da yan indawat da en Aaron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_4","003_32_4","EXO","32","4","4","Tinenaw Aaron din aritos da, pag nan sokogen ya ilinis ay amagen si sinan olbon ay baka. Idi siya et di, kanan din ipogaw, “Sinay di diyos tako ay Israelita ay nangipango en datako ay komaan ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_5","003_32_5","EXO","32","5","5","Makdeng pay di, nan-amag si Aaron si altar sin sangoanan di balitok ay sinan baka yan kanana, “Mo si bigat, manfiesta tako ta mandayaw tako en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_6","003_32_6","EXO","32","6","6","Sin kabigatana, nan-idateng da si aanimal ay idaton da. Pinooan da ay indaton din odom yan pinalti da ay para sin pan-ookoban da ay isida din odom. Nanpennek da ay nangan ya nan-iinom enggana ay nabetebeteng da et dowan dan nansasala ya nandadaag, olay baken dan sin-asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_7","003_32_7","EXO","32","7","7","Idi siya di, kanan Diyos en Moses, “Dalasem ay manballalong, tan doy ay nanbasol ya dinokogan das sak-en din ipogaw ay inpangom ay kinmaan ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_8","003_32_8","EXO","32","8","8","Nasangaw da ay dagos sin danan ay inbagak ay pandanan da. Doy et ay nan-amag da si sinan olbon ay baka ay balitok ay say daydayawen da ya pan-idatonan da dowan da et kanan en say diyos ay nangipango en daida ay komaan ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_9","003_32_9","EXO","32","9","9","Ammok ay adi kayamyaman dadis ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_10","003_32_10","EXO","32","10","10","isonga adi ka makibiyang en sak-en ta peslek daida, tan nay palaloy bonget ko en daida, ta sik-a ya din polim di paad-adoek ta manbalin kayos madayaw ay nasyon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_11","003_32_11","EXO","32","11","11","Ngem nanpakpakaasi si Moses en Yahweh ay Diyos na et kanana, “Pangaasim kod, Apo, ta adi kan palalo ay mabonget sin ipogaw mo ay inpangom ay komaan ed Egipto begew sin nakaskasdaaw ay panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_12","003_32_12","EXO","32","12","12","Adi pay kanan et din taga-Egipto en planom baw ay ipango din ipogaw mo ta peslem amin daida isnan kadondontogan ta iwed polos di mabay-an. Pangaasim koma ta ibabawim san bonget mo ta adi kan pespeslen daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_13","003_32_13","EXO","32","13","13","Nemnemem koma din insapatam sin baam ay da Abraham en Isaac ya si Jacob en paad-adoem din poli da ay kaman din kaad-adon di talaw ed daya ya din inkarim en idawtam daida si daga ay oka das eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_14","003_32_14","EXO","32","14","14","Idi siya et di, inbabawin Diyos din inbaga na en panosaana sin ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_15","003_32_15","EXO","32","15","15","Inan Moses din doway nadampilak ay bato ay nasolatan din nanbinas-il sin bilbilin Diyos et nanballalong ay mantaoli sin kad-an di gagait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_16","003_32_16","EXO","32","16","16","Si Diyos ay mismo di nangamag sin nadampilak ay bato ya nangikitikit sin bilbilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_17","003_32_17","EXO","32","17","17","Dinngen Josue din ngalawngaw di ipogaw, isonga kananan Moses, “Manngalawngaw da sin kampo ay kaman way man-gogobat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_18","003_32_18","EXO","32","18","18","Ngem kanan Moses, “Baken met bogaw di nangabak ono adawag di naabak san madnge mo adi et kaman dan mankankanta.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_19","003_32_19","EXO","32","19","19","Idi dandani ay domateng da et sin kampo da, inilan Moses din sinan baka ya din ipogaw ay mansasala, isonga palaloy bonget na, pag na et ipigpig sin poon di dontog din nadampilak ay bato ay iin-genana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_20","003_32_20","EXO","32","20","20","Tinenaw na din sinan baka, asi nan gilingen enggana ay napino ay kaman dap-o, pag nan ilaok sin danom, asi na inpainom sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_21","003_32_21","EXO","32","21","21","Makdeng pay di, kanan Moses en Aaron, “Intoy inyat aya da nan ipogaw en sik-a et nay pinalobosam daida ay mangamag isnan palalo ay madagsen ay basol?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_22","003_32_22","EXO","32","22","22","Kanan Aaron ay nanongbat, “Apo, adi ka koman omibonget, tan ammom met dedan ay panam-ayen da ay man-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_23","003_32_23","EXO","32","23","23","Tan kanan da, ‘Man-amag ka kod si didiyos ay mangipango en datako, tan adi mi ammo mo sinoy naamag en Moses ay doy ay nangipango en datako sin kinmaanan tako ed Egipto.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_24","003_32_24","EXO","32","24","24","Et kindaw ko din balitok ay aritos da, yan idi intep-ak sin apoy, pag et maamag si sinan baka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_25","003_32_25","EXO","32","25","25","Inammoan Moses ay pinalobosan Aaron din ipogaw ay mangamag si nalabes ya kaibabainan da sin kaibaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_26","003_32_26","EXO","32","26","26","Pinmika sin segpan di kampo, pag nan kanan ay nangibogaw, “Omalis na amin din laydena ay mangonod en Diyos.” Et natopog amin din Levita sin kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_27","003_32_27","EXO","32","27","27","Kanana en daida, “Inbilin Yahweh ay Diyos di Israelita ay alaen yo din kampilan yo ta sokisoken yo nan kampo, manipod sin segpan ay nay enggana sin esay segpan sin gedeng di kampo, ta peslen yo din aag-i, gagayyem ya katokmang yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_28","003_32_28","EXO","32","28","28","Tinongpal din Levita di, et pinse da di emey ay tolo ay libo ay lallalaki sin agew ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_29","003_32_29","EXO","32","29","29","Pag kanan Moses sin Levita, “Ed wani ay agew, indaton yo di awak yo ay mansilbi en Diyos gapo ta tinongpal yo din laydena et pinse yo din nanbasol, olay pay mo anak yo ya agi yo, isonga bindisyonan Diyos dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_30","003_32_30","EXO","32","30","30","Sin kabigatana, kanan Moses sin ipogaw, “Madagsen di basol yo, ngem mantikidak ed wani sin dontog ta enak kod makikali en Diyos bareng mo pakawanena si dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_31","003_32_31","EXO","32","31","31","Et kasin inmey si Moses sin kad-an Diyos yan kanana, “Madagsen kayman san inamag din ipogaw, tan nan-amag das balitok ay didiyosen et say dinaydayaw da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_32","003_32_32","EXO","32","32","32","ngem pangaasim kod ta pakawanem daida. Ngem mo adi mabalin, olay kaanem din ngadan ko sin libro ay nangisolatam si ngadngadan di ipogaw mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_33","003_32_33","EXO","32","33","33","Ngem kanan Diyos en Moses, “Din nakabasol en sak-en et anggoy di kaanek di ngadan da sin librok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_34","003_32_34","EXO","32","34","34","Emey ka et ta ipangom daida sin lugar ay inbagak en sik-a. Nemnemnemem ay wada din anghel ko ay mangipango en sik-a. Ngem domteng to di agew ay dosaek da san ipogaw gapo sin basol da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX32_35","003_32_35","EXO","32","35","35","Adi nabayag et inpawadan Diyos di sakit ay nangidateng si pisti sin ipogaw gapo sin nangipaamagan da en Aaron si sinan baka ay balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_1","003_33_1","EXO","33","1","1","Kasin nakingalat si Diyos en Moses yan kanana, “Taynan yo nan lugar ay nay, dakayo ya din ipogaw ay inpangom manipod ed Egipto, ta emey kayo sin ili ay inkarik en da Abraham en Isaac ya si Jacob ay idawat ko sin poli da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_2","003_33_2","EXO","33","2","2","Man-ibaaak si anghel ay mangipango en dakayo et pakaanek to din Canaaneo, Amorreo, Heteo, Perezeo, Heveo, ya Jebuseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_3","003_33_3","EXO","33","3","3","Emey kayo sin sana ay daga ay nabaknang ya magabay di mola, ngem adiak makikoyog en dakayo tan makenteg di nemnem yo ay ipogaw, tan into et mo peslek amin dakayo sin danan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_4","003_33_4","EXO","33","4","4","Idi dinngen din ipogaw san kaeegyat ay damag, palalo di ladingit da et insaldeng da ay mangosal sin nankababanol ay osal da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_5","003_33_5","EXO","33","5","5","tan binilin Diyos si Moses ay mangibaga en daida, “Natangken di nemnem yo ay ipogaw, isonga mo makikoyogak si olay sinkaattikan en dakayo, amangan mo peslek dakayo amin. Ed wani, kaanen yo din nankababanol ay osal yo ta nemnemek mo into di iyat ko en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_6","003_33_6","EXO","33","6","6","Siya di din gapo ay adi inos-osal din Israelita din nabanol ay osal da manipod sin kinmaanan da sin dontog ay Sinai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_7","003_33_7","EXO","33","7","7","Din kanayon ay am-amagen Moses mo domateng da si esay lugar ay pankampoan da et alaena din Tolda ay para en Diyos et isaad na sin ad-addawi sin lasin di kampo da. Nginadanana si Tolda ay Panpappailaan Diyos, et isdi di emeyan di ipogaw mo way layden da ay damagen en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_8","003_33_8","EXO","33","8","8","Mo senggep si Moses sin Tolda ay sana, mantee di esa ya esa sin segpan di mismo ay kampo na ay mamoboya enggana ay senggep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_9","003_33_9","EXO","33","9","9","Mo nakasgep si Moses, bomaba ay dagos din liboo ay natotood sin segpan di Tolda et kaman mapmapo sin kad-an di liboo ay sana din kalin Diyos ay makikali en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_10","003_33_10","EXO","33","10","10","Isonga mo ilaen din ipogaw ay wada din liboo ay matood sin segpan di Tolda, manyakog-ong da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_11","003_33_11","EXO","33","11","11","Mismo ay si Diyos di makingalat en Moses ay ropan ropa ay kaman din iyat di ipogaw ay makikali si gayyem na. Mo makdeng di ngalat da, mantaoli si Moses sin kampo. Ngem mataynan sin Tolda din baro ay kabadang na ay si Josue ay anak Nun. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_12","003_33_12","EXO","33","12","12","Kanan Moses en Diyos, “Tet-ewa kayman ay pinilim sak-en ay mangipango en da nay ay ipogaw, ngem adi ka met inbaga mo sino di ibaam ay komoyog. Kanam abe en dadlon kan am-ammo ya malaydan ka en sak-en ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_13","003_33_13","EXO","33","13","13","isonga mo tet-ewa na, ibagam koma ngarud din planom ta say ammoak di iyat ko ay mansilbi en sik-a ya masepsep ay malaydan ka. Nemnemnemem koma ay pinilim dana ay ipogaw ay inbilang mo ay ipogaw mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_14","003_33_14","EXO","33","14","14","Kanan Diyos ay nanongbat, “May ngarud, koyogek ya badangak dakayo ta way iyat yo ay mangabak sin kaibaw yo ya asi kayo man-illeng sin ili ay emeyan yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_15","003_33_15","EXO","33","15","15","Kanan kasin Moses, “Mo adi kan komoyog, adi ka koman pakaanen dakami isnan lugar ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_16","003_33_16","EXO","33","16","16","Into ngin di pangilasinan di odom ay ipogaw en malaylaydan kan sak-en ya din ipogaw mo ay nay mo adi kan komoyog? Mo koyogem dakami, say pangammoan da ay naitken kami sin odom ay ipogaw isnan lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_17","003_33_17","EXO","33","17","17","Kanan Diyos en Moses, “Gapo ta dadlonak am-ammos sik-a ya malaylaydanak en sik-a, matongpal san kedkedawem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_18","003_33_18","EXO","33","18","18","Nanpakaasi kasin si Moses yan kanana, “Pangaasim kod ta ipalobos mo ay ilaek di kinadiyos mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_19","003_33_19","EXO","33","19","19","Songbatan pay Diyos yan kanana, “Ipailak din amin ay kinasiged ko en sik-a ya ibagak abe en sik-a din ngadan ko ay Yahweh, tan ipailak din seg-ang ko sin laydek ay pangipailaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_20","003_33_20","EXO","33","20","20","Ngem adi mabalin ay ilaem din ropak, tan binmal-o ay matey di ipogaw ay mangila sin ropak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_21","003_33_21","EXO","33","21","21","ngem pomika ka sin bato ay nay sin kad-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_22","003_33_22","EXO","33","22","22","Ta mo ilabas ko din mankoniniing ay kinadiyos ko, ilingeb kos sik-a sin nanbaetan di napitak ay bato, asiak isalin din takkay ko sin matam enggana ay malabasak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX33_23","003_33_23","EXO","33","23","23","Mo malabasak, asiak kaanen din takkay ko ta say ilaem din edeg ko ay baken din ropak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_1","003_34_1","EXO","34","1","1","Idi makdeng di, kanan Diyos en Moses, “Mantiktik kas dowa ay nadampilak ay bato ay kaman din indawat ko sin damo ta pangisolatak kasin sin insolat ko sin damo ay ginopak mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_2","003_34_2","EXO","34","2","2","Mansagana ka ay mantikid sin dontog ay Sinai sin agsapa si bigat ta sem-ed ka sin toktok di dontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_3","003_34_3","EXO","34","3","3","Adi ka man-itaktakin si gait mo yan masapol ay magay ipogaw si maila sin olay into ay partin di dontog. Masapol abe ay maga di karnero ono baka ay naipastol sin poon di dontog.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_4","003_34_4","EXO","34","4","4","Dadlon tinongpal Moses din inbilin Diyos. Nasapa sin kabigatana et nantiktik si dowa ay nadampilak ay bato ay intikid na sin dontog ay Sinai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_5","003_34_5","EXO","34","5","5","Binmaba si Diyos sin dontog ay kinoyog di liboo et pinmika sin kad-an Moses, pag nan ibaga din ngadana ay si Yahweh. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_6","003_34_6","EXO","34","6","6","Nalabas sin sangoanan Moses pag nan kanan, “Sak-en si Yahweh, Diyos ay managseg-ang. Bakenak nalaka ay bomonget mo adi et managlayadak ya matalekak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_7","003_34_7","EXO","34","7","7","Adiak linglingan di inkarik sin niliblibo ay ipogaw et pakawanek di pankolkolangan da, din panlablabsingan da sin bilbilin ko ya odom ay basbasol da. Ngem adiak ipalobos ay mailsot di nakabasol ay ipogaw di dosa mo adi et dosaek engganas anak di apo na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_8","003_34_8","EXO","34","8","8","Dagos ay nanyakog-ong si Moses ay mandayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_9","003_34_9","EXO","34","9","9","Kanana, “Apo, mo tet-ewa ay malaydan ka en sak-en, pangaasim ngarud ta koyogem dakami. Tet-ewa kayman ay makenteg di nemnem da nan ipogaw ay nay, ngem pangaasim kod ta pakawanem din basol ya lawa ay ogali mi ta ibilang mos dakami ay ipogaw mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_10","003_34_10","EXO","34","10","10","Kanan Diyos en Moses, “Ed wani, wada di itolag ko en dakayo ay Israelita. Amagek di nakaskasdaaw sin pangiilaan yo ay adi naam-amag sin olay sino ay ili isnan daga. Et ilaen din kaipoipogaw ay makiilian yo din nakaskasdaaw ay amagek para en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_11","003_34_11","EXO","34","11","11","Tongpalen yo din ibilin ko en dakayo ed wani. Awni et pakaanek din Amorreo, Canaaneo, Heteo, Perezeo, Heveo ya Jebuseo mo domateng kayo sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_12","003_34_12","EXO","34","12","12","Annadan yo ta adi kayon makitolag ay makikadwa sin ipogaw ay datngan yos di, tan mo say amagen yo et kaman tagdey ay mangiturong si kadadaelan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_13","003_34_13","EXO","34","13","13","Dadaelen yo din altar da, gemken yo din tinootood da ay bato ay pandaydayawan da dowan yon potoen din posti ay pangidaydayaw da en Asera ay didiyosen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_14","003_34_14","EXO","34","14","14","“Adi kayon mandaydayaw si odom ay diyos, tan sak-en ay Diyos et adiak ipalobos ay waday ikadkadwa yon sak-en ay dayawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_15","003_34_15","EXO","34","15","15","Adi kayon makitoltolag ay makikadwa sin ipogaw isdi, tan mandaydayaw da si ad-ado ay didiyosen di pagano. Tan mo man-idaton da ya awisen das dakayo ay makiragragsak, into et mo masolisog kayo ay makikan sin naidaton si didiyosen da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_28","003_34_28","EXO","34","28","28","Nakitees Moses en Diyos sin dontog si opatapolo ay agew ya labi ay adi polos nangnangan ya nan-in-inom. Isdi ay insolat na sin doway nadampilak ay bato din Sinpo ay Bilin ay siya din intolag Diyos sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_29","003_34_29","EXO","34","29","29","Idi nanballalong ay napo sin dontog ay Sinai, iin-genana din dowa ay bato ay naisolatan di bilbilin Diyos, yan adi na ammo ay mankoniniing din ropa na gapo sin nakikaliana en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_30","003_34_30","EXO","34","30","30","Inmegyat si Aaron ya din amin ay Israelita ay somag-en idi inila da din mankoniniing ay ropan Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_31","003_34_31","EXO","34","31","31","Ngem inayagan Moses daida, isonga sinmag-en si Aaron ya din papangolon di Israelita, et nakikali si Moses en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_32","003_34_32","EXO","34","32","32","Maaw-awni pay, sinmag-en amin ay Israelita en Moses et inbaga nan daida amin din bilbilin ay inbagan Diyos sin dontog ay Sinai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_33","003_34_33","EXO","34","33","33","Idi makdeng ay ibagan Moses en daida din inbilin Diyos, nilingbana din ropa na si sokdong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_34","003_34_34","EXO","34","34","34","Sin tonggal somag-enana ay makikali en Diyos yan kaanena din sokdong na. Isonga mo bemela ay mangibaga sin Israelita sin inbilin Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX34_35","003_34_35","EXO","34","35","35","ilaen da ay mankoniniing din ropa na. Mo makdeng yan lingbana din ropa na enggana ay makikali kasin en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX39_42","003_39_42","EXO","39","42","42","Tinongpal din Israelita amin din obla ay inbilin Diyos en Moses ay amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX39_43","003_39_43","EXO","39","43","43","Idi en pinaneknekan Moses mo kosto din inyat da, et siya ay tinongpal da din inbilin Diyos, isonga binindisyonanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_17","003_40_17","EXO","40","17","17","Naisaad din Tolda ay Panpappailaan Diyos sin pitsa 1 di damo ay bowan sin maikadwa ay tawen manipod sin kinmaanan da ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_18","003_40_18","EXO","40","18","18","Idi insaad Moses din Tolda, tinood na din posti et pag nan ikapet din bagbag ya din odom ay manbabag ay amag na. In-amag na din kaosod ya lagat, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_19","003_40_19","EXO","40","19","19","et pag nan iakbong din Tolda ay lalat di animal ay say maiatep ya maibobong. Tinongpal na amin din inbilin Diyos ay iyat na ay mangiamag sin Tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_20","003_40_20","EXO","40","20","20","Inkosnong na sin Baol din dowa ay bato ay naisolatan di sinpo ay bilin, pag nan iamag din kaiw ay pangiegnan. Makdeng pay di, in-amag na din kaleb di Baol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_21","003_40_21","EXO","40","21","21","Inpasgep na din Baol sin Tolda, pag nan iamag din kurtina ay manasalin sin kowarto ay kad-an di Baol, tan say inbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_22","003_40_22","EXO","40","22","22","Inpasgep na abe din lamisaan sin Tolda et inpeey na sin naibanda si amyanan sin lasin di kurtina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_23","003_40_23","EXO","40","23","23","Inpatang na sin lamisaan ay sana din tinapay ay maidaton en Diyos, tan siya din inbilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_24","003_40_24","EXO","40","24","24","Inpasgep na din patangan di silaw sin Tolda sin naibandas abagatan, sin sagang di lamisaan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_25","003_40_25","EXO","40","25","25","et pag nan iamag din silaw sin sangoanan Diyos ay kaman met laeng din inbilin Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_26","003_40_26","EXO","40","26","26","In-amag Moses din balitok ay altar sin Tolda sin sangoanan di kurtina ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_27","003_40_27","EXO","40","27","27","et nan-ipoo si nabanglo ay insinso, tan say inbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_28","003_40_28","EXO","40","28","28","In-amag na abe di kurtina sin segpan di Tolda, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_29","003_40_29","EXO","40","29","29","pag man-amag sin lasin di kurtina si altar ay pan-idatonan si mapooan. Say pangipooan da si datdaton ay animal ya lames di inani da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_30","003_40_30","EXO","40","30","30","Inpeey na din palanggana sin nan-gawaan di Tolda ya altar et piney-ana si danom ay pan-owasan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_31","003_40_31","EXO","40","31","31","ta say pan-owasan Moses ya da Aaron sin an-ak na sin takkay ya siki da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_32","003_40_32","EXO","40","32","32","Inbilin Diyos ay man-owas da mo senggep da sin Tolda ono somag-en da sin altar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_33","003_40_33","EXO","40","33","33","Makdeng pay di, in-amag Moses din kurtina ay nanliked sin Tolda ya altar ay kaman say alad na, pag nan ibitin di kurtina sin segpan di alad ay sana et say nakdengan din obla ay kaisaadan di Tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_34","003_40_34","EXO","40","34","34","Idi makdeng di, nilikmot din liboo din Tolda et napno sin somili ay kinadiyos en Yahweh, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_35","003_40_35","EXO","40","35","35","isonga adi nakasgep si Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_36","003_40_36","EXO","40","36","37","Sin am-in ay nan-etaetanan di Israelita, nantetee da si esa ay lugar enggana ay komayang din liboo sin Tolda. Mo komayang, asi da manlobwat ay man-etan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EX40_38","003_40_38","EXO","40","38","38","Sin kaagawan, maila da din liboo ay kaipailaan di kawadan Diyos sin ngaton di Tolda. Sin labi pay, maila da di apoy sin kad-an di liboo. Nailan di Israelita din liboo ya apoy ay sana sin am-in ay nandad-anan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV1_1","004_1_1","LEV","1","1","1","Inayagan Diyos si Moses sin Tolda ay Panpappailaana et nakikali en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV1_2","004_1_2","LEV","1","2","2","Binilina ta ibaga na dana sin Israelita: Mo waday man-idawat si daton, masapol ay baka, karnero ono kalding. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV1_3","004_1_3","LEV","1","3","3","Mo maipanggep si daton ay mapooan, da naey di maonodan. Mo baka di idaton da, masapol ay mapteng ay bomaro ay magay kaoyawana. Iey na sin segpan di Tolda ta awaten Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV1_4","004_1_4","LEV","1","4","4","Kapayen din ipogaw din toktok di maidaton ay mapooan et maawat din daton ay sana ta maisobot sin biyag na ya malinisan din basbasol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV1_5","004_1_5","LEV","1","5","5","Paltiena din baka et pag alaen din papadi ay an-ak Aaron din dada na ta idaton da en Diyos. Mo makdeng di, isoyat da din dada sin opat ay solin di altar sin segpan di Tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV1_6","004_1_6","LEV","1","6","6","Lalatena din animal asi na tadtaden. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV1_7","004_1_7","LEV","1","7","7","Din papadi pay yan olnosen da din kaiw sin altar, asi dan tetengan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV1_8","004_1_8","LEV","1","8","8","Pag dan ipatang din natadtad ay karni sin apoy, pati din toktok ya tabtaba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV1_9","004_1_9","LEV","1","9","9","Owasan din nanpalti din eg-eges ya sikin di animal et ipoon din papadi din intiro ay animal sin altar ta say daton ay mapooan ay mansengseng-ew para en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_1","004_4_1","LEV","4","1","1","Inbilin Diyos en Moses ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_2","004_4_2","LEV","4","2","2","ay ibaga na sin Israelita ay mo wada di manbasol ay mangamag si iparit di linteg Diyos ngem adi na in-gagara, masapol ay tongpalena da nay ay bilbilin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_3","004_4_3","LEV","4","3","3","Mo manbasol di kangatoan ay padi et maibilang ay nanbasol abe din kaipoipogaw, masapol ay man-a din padi ay sana si bomaro ay baka ay magay kolang na ta ena idaton en Diyos ta say malinisan din doy ay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_4","004_4_4","LEV","4","4","4","Iey na din baka sin pantew di Tolda ay Panpappailaan Diyos et asi na ikapay din takkay na sin toktok di baka et paltiena sin sangoanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_5","004_4_5","LEV","4","5","5","Asi man-a sin dadan di napalti et isgep na sin oneg di Tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_6","004_4_6","LEV","4","6","6","Mo wadas sisya sin oneg, isiwsiw nan gomot na sin dada et asi na pay iwalsi si mamin pito sin sangoanan Diyos sin sangon di kurtina ay nanasalin sin Kasasantoan ay Kowarto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_7","004_4_7","LEV","4","7","7","Pag nan iponas din odom ay dada sin kaman sakngod sin solin di altar ay panpoppooan si insinso ay wada met laeng sin oneg di Tolda. Mo makdeng di, isoyat na din am-in ay nabay-an ay dada sin naisaadan di altar ay panpoppooan si daton ay wada sin pantew di Tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_8","004_4_8","LEV","4","8","8","Ilasina abe din am-in ay taban di eg-eges di baka ay napalti, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_9","004_4_9","LEV","4","9","9","din dowa ay batin ya din taba da pati din kamayatan ay partin di atey na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_10","004_4_10","LEV","4","10","10","ay kaman met laeng di iyat da ay mangaan sin taban di baka ay idaton da ay pan-ookoban ya makikadkadwaan da en Diyos, asi na pooan sin altar ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_11","004_4_11","LEV","4","11","11","Ngem alaena din kopkop, am-in ay lames, din toktok, din eg-eges ay adi nasosotan ya din sikin di animal, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV4_12","004_4_12","LEV","4","12","12","et iey na ay pooan si kaiw sin lasin di pankamkampoan da ay maiwaswasitan di dap-o, tan say ibilang da ay nalinis ay lugar maibasar sin linteg da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_1","004_11_1","LEV","11","1","1","Kanan Diyos en da Moses en Aaron, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_2","004_11_2","LEV","11","2","2","Ibaga yo na sin Israelita: Sin amin ay animal, siya dana di mabalin ay kanen yo: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_3","004_11_3","LEV","11","3","3","Din nagisgis di kokod na ya mangaga kasin si nakdeng ay kinana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_4","004_11_4","LEV","11","4","6","Ngem waday animal ay mangaga kasin si kinana ono nagisgis di kokod na ay adi yo kanen. Maiparit din kamel ya din atap ya naamo ay koneho, tan olay mo gagaen da kasin di kanen da baken nagisgis di kokod da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_7","004_11_7","LEV","11","7","7","Maiparit abe din besaang, tan olay mo nagisgis din kokod na, adi na kasin gagaen di kinana et kadodogis ay kanen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_8","004_11_8","LEV","11","8","8","Adi yo isidsida dana ya adi yo aben giwgiwiten din bangkay da. Ibilang yo ay kadodogis dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_9","004_11_9","LEV","11","9","9","Sin wadas danom, da nay di mabalin ay isida yo: din amin ay waday siksik ya balidbid na, olay wadas baybay ono ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_10","004_11_10","LEV","11","10","12","Ngem olay sino ay wada sin danom ay magay siksik ono balidbid na, ibilang yo ay palalo ay kadodogis et adi yo isidsida ono olay giwiten din bangkay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_45","004_11_45","LEV","11","45","45","“Sak-en si Yahweh ay nangipango en dakayo ay komaan ed Egipto ta sak-en di Diyos yo, isonga masapol ay nasantoan kayo tan nasantoanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_46","004_11_46","LEV","11","46","46","Siya sa di bilin ko maipanggep sin animal, titit, amin ay manbibiyag sin danom ya amin ay mankodkodap sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV11_47","004_11_47","LEV","11","47","47","Masapol ay mailasin yo di nalinis ya kadodogis, mo sino di mabalin ay maisida ya din maiparit sin amin ay matmatago ay parsua.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV12_1","004_12_1","LEV","12","1","1","Inpaammon Diyos en Moses dana ay bilbilin ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV12_2","004_12_2","LEV","12","2","2","ta tongpalen din Israelita. Mo lalaki di ianak na, pito ay agew ay maibilang sisya ay kadodogis ay kaman din panriglaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV12_3","004_12_3","LEV","12","3","3","Sin maikawao ay agew, masapol ay makogit din anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV12_4","004_12_4","LEV","12","4","4","Din ina, palabasena di tolonpo ya tolo pay ay agew, asi maibilang ay nalinis et makdeng di kinmadodogisana gapo sin dada ay binmalbala. Maiparit ay giwitena di olay sino ay maibilang ay nasantoan ya adi mabalin ay senggep sin nasantoan ay Tolda enggana ay makdeng din agew ay kalinisana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV12_5","004_12_5","LEV","12","5","5","Mo babai di ianak na, sinpo ya opat ay agew di kaibilangana ay kadodogis ay kaman din panriglaana. Ngem palabasena pay di enemapolo ya enem ay agew, asi maibilang ay nalinis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV12_6","004_12_6","LEV","12","6","6","Mo mapospos din agew ay kalinisana sin nangianakana si babai ono lalaki, masapol ay man-iey si bomaro ay karnero ay mantawen si esa sin padi ay wada sin segpan di Tolda ta say maidaton ay mapooan. Man-idawat abe si anak di pagaw ono kalapati ay say maidaton ay manglinis sin basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV12_7","004_12_7","LEV","12","7","7","Idaton din padi para sin babai et maibilang sisya ay nalinis et makdeng di kinmadodogisana gapo sin dada ay binmala en sisya. Siya na di maibilin sin babai ay man-anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV12_8","004_12_8","LEV","12","8","8","Mo adi na kabaelan di bomaro ay karnero, man-idawat si dowa ay kalapati ono pagaw. Din esa yan maosal ay daton ay mapooan yan din esa et maidaton ay manglinis sin basbasol na. Amagen din padi din seremonia ay panglinis sin babai et maibilang ay nalinis sin sangoanan di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV13_1","004_13_1","LEV","13","1","1","Binilin Diyos da Moses en Aaron yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV13_2","004_13_2","LEV","13","2","2","“Mo waday maila sin kodil di esay ipogaw ay lomat-ed ono bomalanga ono bayang yan manbalin si sakit di kodil ay makaalis, masapol ay manpaila en Aaron ono esa sin papadi ay an-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV13_3","004_13_3","LEV","13","3","3","Esten din padi ay ilaen din bayang na. Mo kinmilat din book sin kad-an di bayang ya naoneg din bayang mo din kodil na, din sana yan kaeegyat ay sakit di kodil et ipaammon din padi ay maibilang sisya ay kadodogis sin sangoanan di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV13_45","004_13_45","LEV","13","45","45","Din ipogaw ay waday sakit na ay kaeegyat ay sakit di kodil, masapol ay manbado si nabisngibisngit. Adi na sagsagaysayen din book na ya kopopana din nanallem ay partin di ropa na yan ibogaw na ay kanana, ‘Kadodogisak, kadodogisak.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV13_46","004_13_46","LEV","13","46","46","Maibilang sisya ay kadodogis enggana ay makaan din sakit di kodil na et mantee sin lasin di kampo ay addawi sin ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV14_1","004_14_1","LEV","14","1","1","Inbagan Diyos en Moses ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV14_2","004_14_2","LEV","14","2","2","da nan bilbilin maipanggep sin seremonia ay amagen di ipogaw ay nakaan di kaeegyat ay sakit di kodil na. Sin agew ay maibilang sisya ay nalinisan sin sakit di kodil ay sana, koyogen das sisya ay emey sin padi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV14_3","004_14_3","LEV","14","3","3","Bomala din padi et ena ilaen sisya sin lasin di kampo. Mo nakaan din sakit na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV14_4","004_14_4","LEV","14","4","4","ibilin din padi ay man-ialis sisya si dowa ay titit ay maibilang ay nalinis, kaiw ay sidro, manbalanga ay lopot ya pingin di hisopo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV14_5","004_14_5","LEV","14","5","5","Ibilin din padi ay mapalti din esa ay titit yan sayangen da din dada na si dinamili ay banga ay napey-an si kasaksakdo ay danom di obbog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV14_6","004_14_6","LEV","14","6","6","Makdeng di, alaena din esa ay titit, sidro, manbalanga ay lopot ya hisopo ay isiwsiw na sin dadan di napalti ay titit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV14_7","004_14_7","LEV","14","7","7","Mamin pito ay walsiana sin dada din ipogaw ay malinlinisan sin sakit di kodil na, pag nan ipaammo en maibilang ay nalinis din ipogaw ay sana. Ibolos pay din padi din matmatago ay titit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV14_8a","004_14_8a","LEV","14","8a","8a","Makdeng di, din ipogaw ay sana ay maibilang ay nalinis yan masapol ay labaana din bado na, koskosana amin din book na ya man-ames, et pag maibilang sisya ay nalinis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_1","004_16_1","LEV","16","1","1","Idi nakdeng din nateyan di dowa ay anak en Aaron begew sin indaton da en Diyos ay baken nasantoan, nginalat Diyos si Moses ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_2","004_16_2","LEV","16","2","2","yan kanana, “Ibilin mo en agim ay Aaron ay baken kompormi mo adi et anggoy sin kostokosto ay timpo di senggepana sin Kasasantoan ay Kowarto ay wada sin likod di kurtina. Tan isdi san panpappailaak babaen si liboo sin ngaton di kaleb di Baol di Tolagan. Et mo adi na tongpalen din bilin ay nay, matey sisya ay magay dowadowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_3","004_16_3","LEV","16","3","5","Da naey di masapol ay amagen Aaron ta asi senggep sin Kasasantoan ay Kowarto. Masapol ay manbado sin mankilat ay bado ay natodingan para sin agew ay nay ay siya da din nagayad ay bado, potot, bilko ya apongot. Ngem siyat man-ames ta asi na ibado, tan nasantoan da nay ay bado. Asi man-a si bomaro ay baka ay maidaton ta malinisan di basol. Man-a abe si bomaro ay karnero ay mapooan ay maidaton. Awatena pay sin Israelita di dowa ay bomaro ay kalding ay maidaton ta malinisan di basol ya bomaro ay karnero ay mapooan ay maidaton. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_11","004_16_11","LEV","16","11","11","“Mo kedngen Aaron ay idaton din baka ta maisobot sin biyag na ya malinisan din basol na ya siya abe din pamilya na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_12","004_16_12","LEV","16","12","12","masapol ay man-a si sinkapalanggana ay man-ganggangab ay oling ay napo sin altar, asi aben man-as dowa ay gamet ay napino ay insinso et isgep na sin Kasasantoan ay Kowarto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_13","004_16_13","LEV","16","13","13","Isdi sin sangoanan Diyos, ipeey na din insinso sin man-ganggangab ay oling ta salinan din asok na din kaleb di Baol di Tolagan et adi na maila ta say adi matey sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_14","004_16_14","LEV","16","14","14","Asi en omas sisya sin dadan di baka et isiwsiw na din gomot na et walsiana din kagodwan di kaleb ay wada sin patag na ya siya abe ay walsiana din sangoanan di Baol si mamin pito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_15","004_16_15","LEV","16","15","15","“Et mo pay ta makdemakdeng di, paltiena abe din kalding ay maidaton ta malinisan din basbasol di kaipoipogaw. Alaena din dadan di animal ay doy et iey na abe sin Kasasantoan ay Kowarto. Et say onodana met laeng din inyat na ay nangiwalsi sin dadan di baka sin kaleb ya sangoanan di Baol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_16","004_16_16","LEV","16","16","16","Siya na ngarud di amagen Aaron ta say malinisan din Kasasantoan ay Kowarto ay kinmadodogis begew sin basbasol ya nankolkolangan din Israelita. Kaman nina abe di masapol ay amagena sin Nasantoan ay Kowarto, tan wada sin gawan di pankamkampoan yo ay maibilang ay kadodogis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_17","004_16_17","LEV","16","17","17","Manlogi sin senggepan Aaron sin Kasasantoan ay Kowarto ay mangamag sin seremonia ay manglinis si kadodogis, maiparit ay wada di odom ay ipogaw sin Nasantoan ay Kowarto enggana ay bemelas sisya. Et mo makdeng ay amagena din seremonia ay nay para sin mismo ay awak na, pamilya na ya sin ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_18","004_16_18","LEV","16","18","18","emey sin altar ay panpoppooan si daton et amagena abe di seremonia ay manglinis abe sin altar. Say amagena ngarud et oma sin dadan di napalti ay baka ya kalding et iponas na sin am-in ay kaman sakngod di altar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_19","004_16_19","LEV","16","19","19","Isiwsiw na abe din gomot na sin dada et walsiana din altar si mamin pito. Siya sa di amagena ta linisana din altar ay kinmadodogis begew sin basol di ipogaw ta say panbalinena ay nasantoan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_20","004_16_20","LEV","16","20","20","“Mo pay ta ikdeikdeng Aaron din seremonia ay manglinis sin Kasasantoan ay Kowarto, din Nasantoan ay Kowarto ya din altar, iey na din matmatago ay kalding sin kad-an di altar ay panpoppooan si daton. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_21","004_16_21","LEV","16","21","22","Asi na ikapay din dowa ay takkay na sin toktok di kalding dowanan ipodno din am-in ay nankolkolangan ya nanbasbasolan di Israelita ta mait-an sin animal ay doy. Makdeng pay di yan waday nadotokan ay ipogaw ay en mangibolos sin kalding sin addawi ay lugar ay magay omili ta say iey din kalding din am-in ay basbasol di Israelita isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_23","004_16_23","LEV","16","23","23","“Asi pag senggep si Aaron sin Tolda et kaanena am-in din bado ay inosal na ay sinenggep sin Kasasantoan ay Kowarto ta taynanas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_24","004_16_24","LEV","16","24","24","Asi en man-ames sin esa ay nasantoan ay lugar et ibado na kasin din sigod ay osal na si kinapadi. Siya di yan bemela ay mangidaton si mapooan ta maisobot sin biyag na ya malinisan din basol na ya siya abe din am-in ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_29","004_16_29","LEV","16","29","29","“Da nay di bilbilin ay masapol ay matongpal si eng-enggana. Sin maikasinpo ay agew di maikapito ay bowan, din Israelita ya mangili ay makitee en daida yan masapol ay itpe da din dagaang da ya adi da man-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_30","004_16_30","LEV","16","30","30","Tan sin agew ay doy, maamag di seremonia ay panglinis en daida ta maisobot sin biyag da ya malinisan din basol da sin sangoanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV16_31","004_16_31","LEV","16","31","31","Maibilang ay nasantoan din agew ay sana et masapol ay itpe da din dagaang da ya adi da polos man-obla. Masapol ay tongpalen da dana ay bilin si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV17_1","004_17_1","LEV","17","1","1","Kinalin Diyos si Moses et kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV17_2","004_17_2","LEV","17","2","2","“Ibagam en Aaron ya sin an-ak na ya sin am-in ay Israelita, ‘Naey di inbilin Diyos: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV17_3","004_17_3","LEV","17","3","4","Olay sino ay Israelita ay man-idaton si baka, karnero ono kalding si kompormi ay lugar et bomasol tan maibilang ay pinomse, isonga makeddengan ay maipowira sin iib-a na ay ipogaw en Diyos. Din amagena koma et iey na din animal sin segpan di Tolda ay Panpappailaan Diyos ta maidaton en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV17_5","004_17_5","LEV","17","5","5","Siya ngarud na san maibilin ta say manlogi ed wani, din aanimal ay idatdaton di Israelita sin lasin di pankamkampoan da et maiey sin padi sin segpan di Tolda ta say maidaton en Diyos ay say makikadkadwaan da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV17_6","004_17_6","LEV","17","6","6","Asi en walsian di padi si dada din altar en Diyos ay wada sin segpan di Tolda, asi na aben pooan din taba ta mansengseng-ew ay say panlaydan en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV17_7","004_17_7","LEV","17","7","7","Masapol ay isaldeng da ay idatdatonan din sinsinan kalding sin lasin di pankamkampoan da, tan din panaydayawan da sin sinan didiyos ay nay et kaman dan makikamkamalala. Din bilin ay nay et masapol ay tongpalen da ya siya abe sin poli da si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV17_10","004_17_10","LEV","17","10","10","“‘Mo sino en dakayo ay Israelita ono mangili ay makitetee en dakayo di mangisida si dada, dokogan Diyos sisya et ipowira na sin ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV17_11","004_17_11","LEV","17","11","11","Tan din dada di mangidawat si biyag di awak. Din dada abe di inbilin Diyos ay maiwalsi sin altar ay manglinis sin basbasol yo, tan din dada et say pansobot si biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV17_12","004_17_12","LEV","17","12","12","Siya na di begew ay inbilin Diyos sin am-in ay Israelita ay adi da mansida si dada ya siya abe din mangili ay makitetee en daida.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV18_1","004_18_1","LEV","18","1","1","Kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV18_2","004_18_2","LEV","18","2","2","“Ibagam sin am-in ay Israelita, ‘Naey di kanan Diyos: Sak-en si Yahweh ay Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV18_3","004_18_3","LEV","18","3","3","Adi yo on-onodan din ogalin di taga-Egipto ay nakitetean yo ed idi ono din ogalin di ipogaw ed Canaan ay say pangipangoak en dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV18_4","004_18_4","LEV","18","4","5","mo adi et tongpalen yo din linlinteg ko ya din am-in ay ibilin ko en dakayo. Et mo say amagen yo di, gon-oden yo di tet-ewa ay biyag. Nay kasinak ibaga ay si sak-en si Yahweh ay Diyos yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_1","004_19_1","LEV","19","1","1","Kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_2","004_19_2","LEV","19","2","2","“Ibagam sin am-in ay Israelita, ‘Naey di inbilin Diyos: Masapol ay nasantoan kayo, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo et nasantoanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_9","004_19_9","LEV","19","9","9","“‘Mo man-ani kayo sin payew yo, adi yon palaloan ay anien din wadas benget na ya sageyen din nilabsan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_10","004_19_10","LEV","19","10","10","Mo manbolas kayo abe si obas, adi yon taolien di nilabsan yo ya piditen di nag-as. Bay-an yo abe iman ta waday okan di nabiteg ya mangili. Sak-en si Yahweh ay Diyos yo, et siya say kanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_11","004_19_11","LEV","19","11","11","“‘Siya abe ay masapol ay adi yon ak-akewan, sosowitiken ono iet-etekan di ib-a yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_12","004_19_12","LEV","19","12","12","Adi yo aben os-osalen din ngadan ko ay mantistigo si baken kosto ta adi maibabain di ngadan ko, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_13","004_19_13","LEV","19","13","13","“‘Mo wada abe di poldiyaen yo, adi yo taktaken ay mangidawat si lagbo da olay pay mo sinlabi, tan mo taktaken yo et kaman yo met laeng sinowitik ono inakewan si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_14","004_19_14","LEV","19","14","14","Adi yo aben babbaosan di naomel ono sapatien di nagodab, mo adi et patgen ya egyatan yo si sak-en ay Diyos yo, tan sak-en si Yahweh. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_15","004_19_15","LEV","19","15","15","“‘Mo wada di kasoen yo, din kosto koma di iyat yo ay mangowis. Adi yon pabpaboran di nabiteg yan adi yo aben palaloan ay patgen di baknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_16","004_19_16","LEV","19","16","16","Mo mantistigo kayo, adi yo aben palawlawaen di ib-a yo ono amagen di olay sino ay baken kosto ay maiturong sin makeddengan da ay matey. Sak-en si Diyos ay nangibagas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_17","004_19_17","LEV","19","17","17","“‘Mo wada di pansaksakitan di nemnem yo si ib-a yo, adi yo ililiget, mo adi et mankakapya kayo ta say adi kayo manbasbasol begew en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_18","004_19_18","LEV","19","18","18","Adi yo aben ibabbaes di lawa si ib-a yo ono ililiget si daida, mo adi et laylayden yo di ib-a yo ay kaman din pananglayad yo sin awak yo. Sak-en si Diyos et siya say kanak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_31","004_19_31","LEV","19","31","31","“‘Adi kayo manpasip-ok ono manpatolong si man-gengey, tan komadodogis kayo begew met laeng en daida. Say patien yo din nay inbagak, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_32","004_19_32","LEV","19","32","32","“‘Mo pay abe din nankakay ya nankababkes, patgen ya dayawen yos daida. Patgen yo ay sipapakombaba si sak-en ay Diyos yo, tan sak-en si Yahweh. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_33","004_19_33","LEV","19","33","33","“‘Adi yo palpaligaten din mangili ay makiili en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_34","004_19_34","LEV","19","34","34","Di iyat yo pay et ibilang yo ay kaman dedan ib-a yo ay Israelita. Laylayden yo si daida ay kaman din pananglayad yo sin awak yo. Nemnemen yo koma ay mangili kayo abe ed Egipto ed idi. Sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay nangibilin sina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_35","004_19_35","LEV","19","35","35","“‘Adi yo sowitiken di ib-a yo si baken kosto ay panlokod, kiloan ono salopan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_36","004_19_36","LEV","19","36","36","mo adi et din kosto di osalen yo. Tan si sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay nangibela en dakayo ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV19_37","004_19_37","LEV","19","37","37","Kasinak kanan en sak-en si Yahweh ay Diyos yo. Tongpalen yo am-in ay linteg ya bilin ko.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV20_6","004_20_6","LEV","20","6","6","Kanan Diyos, “Mo waday ipogaw ay manpasip-ok, dokogak sisya et ipowirak sin amin ay ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV20_7","004_20_7","LEV","20","7","7","Kanayon koma ay onodan yo di nasantoan ay kabibiyag, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_1","004_23_1","LEV","23","1","1","Kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_2","004_23_2","LEV","23","2","2","“Ibagam sin am-in ay Israelita, ‘Naey da di tinodingan Diyos ay fiesta ay say masinopan ya pandaydayawan yo en sisya.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_3","004_23_3","LEV","23","3","3","“‘Mabalin ay man-obla kayo si enem ay agew, ngem nemnemnemen yo ay sin maikapito ay agew, maga di man-obla, tan din agew ay nay et naitoding para en Diyos. Isonga olay mo into di kad-an yo, siya na di agew ay pan-ibbayan yo ya say masinopan yo ay mandayaw en Diyos.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_4","004_23_4","LEV","23","4","4","“‘Naey da din nasantoan ay fiesta ay inbilin Diyos, et say masinopan yo ay mandayaw en sisya sin kostokosto ay agew ay tinodingana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_5","004_23_5","LEV","23","5","5","Din fiesta ay makwani en Nalabas et manlogi sin kadiposan di agew sin pitsa 14 sin damo ay bowan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_6","004_23_6","LEV","23","6","6","et mo pay ta sin pitsa 15 et siya abe di panlogian di fiesta ay makwani en Tinapay ay Magay Labadura na. Manlogis na ay agew et adi kayo mangmangan si tinapay ay wada di labadura na si pito ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_7","004_23_7","LEV","23","7","7","Maga abe di en mangamag sin obla na sin damo ay agew sin pito ay agew ay doy mo adi et masinop kayo ay mandaydayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_8","004_23_8","LEV","23","8","8","Siya abe ay sin pito ay agew ay doy, inag-agew ay man-idaton kayo si mapooan para en Diyos. Mo sin maikapito ay agew abe, adi yon amagen di obla yo mo adi et masinop kayo kasin ta mandaydayaw kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_9","004_23_9","LEV","23","9","10","“‘Et mo wada kayo sin ili ay idawat ko en dakayo, iey yo sin padi din omona ay tan-ay mo man-ani kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_11","004_23_11","LEV","23","11","11","Itan-ang na ay mangidaton en Diyos ta say awaten Diyos si dakayo. Amagen din padi na sin kabigatan di agew ay pan-ibbayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_12","004_23_12","LEV","23","12","12","Sin iso na met laeng ay agew, omiey kayo sin padi si bomaro ay karnero ay esa di tawena ya magay kolang na ta pooana ay mangidaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_13","004_23_13","LEV","23","13","13","Tapian yo abe din daton ay iey yo en sisya si dowa ay kilo ay arina ay malaokan si mantikan di olivo. Mo mapooan dana ay daton, mansengseng-ew ay panlaydan en Diyos. Pakoyogan yo din daton ay nay si esay litro ay arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_14","004_23_14","LEV","23","14","14","Et mo pay ta adi yo pay laeng inikdeng dadi, adi kayon mangmangan sin kaan-ani yo olay mo maata, naiilog ono naoto si tinapay. Olay intoy ili ay kad-an yo, masapol ay tongpalen yo ya siya abe din poli yo si eng-enggana.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_15","004_23_15","LEV","23","15","15","“‘Manlogi sin agew ay pangidatonan yo sin omona ay nasingay ay apit yo, manbilang kayo si opatapolo ya siyam ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_16","004_23_16","LEV","23","16","16","Et mo sin maikalimapolo ay agew ay say kabigatan di maikapito ay agew ay pan-ibbayan, man-idaton kayo en Diyos si tinapay ay inoto yo sin baro ay apit yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_17","004_23_17","LEV","23","17","17","Dowa ay tinapay ay naoto si sagdodowa ay kilo ay arina di iey yo sin padi ta itan-ang na ay mangidaton. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_18","004_23_18","LEV","23","18","18","Wada abe di datdaton ay mapooan ay itapi yo sin doy ay tinapay. Din maitapi et pito ay lalaki ay karnero ay magay kolang da ay sag-eesay tawen da, esa abe ay bomaro ay baka ya dowa ay bomaro ay karnero, pati din makidaton ay makan ya arak. Mapooan am-in dana ta mansengseng-ew ay panlaylaydan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_19","004_23_19","LEV","23","19","19","Masapol abe ay man-idaton kayos esa ay lalaki ay kalding ay manglinis si basol yo ya dowa ay lalaki ay karnero ay saes-a di tawena ay say pan-ookoban yo ya makikadkadwaan yo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_20","004_23_20","LEV","23","20","20","Din nay dowa ay karnero et pakitan-ang di padi sin tinapay ay say nasantoan ay maidaton en Diyos para sin papadi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_21","004_23_21","LEV","23","21","21","Sin doy met laeng ay agew, adi yo amagen di obla yo mo adi et masinop kayo ay mandaydayaw. Sinay ay bilin et masapol ay tongpalen yo ya siya abe din poli yo si eng-enggana, olay mo into di panbebeeyan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_22","004_23_22","LEV","23","22","22","“‘Mo man-ani kayo sin payew yo, adi yo palaloan ay anien din wadas benget na ya sageyen di labsan yo. Bay-an yo ta waday okan di nabiteg ya mangili. Tongpalen yo na tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_23","004_23_23","LEV","23","23","24","“‘Din omona ay agew sin maikapito ay bowan et nabanol ay agew ay pan-ibbayan yo. Mo dengngen yo di tanggoyob, masinop kayo ay mandayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_25","004_23_25","LEV","23","25","25","Adi yon amagen di obla yo, mo adi et en kayo man-idaton si mapooan para en Diyos.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_26","004_23_26","LEV","23","26","27","“‘Mo manpitsa 10 sin maikapito ay bowan, siya na di agew ay malinisan di basbasol di ipogaw. Sin siya di ay agew, adi kayo mangan, mo adi et masinop kayo ay mandayaw ya man-idaton si mapooan para en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_28","004_23_28","LEV","23","28","28","Adi kayo aben man-obla sin agew ay nay, tan siya na ay agew di kalinisan di basol yo sin sangoanan Yahweh ay Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_29","004_23_29","LEV","23","29","29","Mo sino ay Israelita di mangan si kompormi sin isna ay agew et maipowira sin iib-a na ay ipogaw en Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_30","004_23_30","LEV","23","30","30","et mo sino abe di man-obla, si Diyos ay mismo di manosa en sisya ta matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_31","004_23_31","LEV","23","31","31","Masapol ay tongpalen yo na ay bilin ya siya abe din poli yo si eng-enggana, olay mo intoy ili ay kad-an yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_32","004_23_32","LEV","23","32","32","Manlogi sin kadiposan di agew sin pitsa 9 enggana sin kabigatana ay kadiposan aben di agew, ibilang yo ay nabanol na ay agew ay pan-ibbayan ya adi yo abe panganan si olay sino.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_33","004_23_33","LEV","23","33","43","“‘Mo makdeng ay man-ani kayo, silibraren yo din fiesta ay makwani en Ab-abong ay pandaydayawan yo en Diyos. Pito ay agew di kabayag na ay manlogi sin maikasinpo ya lima ay agew di maikapito ay bowan. Sin damo ay agew, adi yo amagen di obla yo, mo adi et masinop kayo ay mandayaw. Man-a kayo si kamayatan ay prutas, tobon di palma, pangan di masaybog ay kaiw, ya napintas ay molmola ay gomabay sin kad-an di ginawang, et ilogi yo ay mansilibrar sin fiesta. Inagew ay man-idaton kayo si mapooan para en Diyos si pito ay agew. Et mo pay ta sin maikawao ay agew, masinop kayo ay mandaydayaw kasin ya man-idaton kayo abe si mapooan. Adi yo amagen di obla yo sin agew ay nay. Masapol abe ay man-iyan kayo am-in ay Israelita sin amagen yo ay ab-abong sin nay pito ay agew ta say maammoan di poli yo ay nanbebeeyen Diyos din aap-o da si ab-abong sin nangibelaana en daida ed Egipto. Tongpalen yo na ay bilin ya siya abe din poli yo si eng-enggana. Siya na di kanan Yahweh ay Diyos yo. “‘Si da doy ngarud din nasantoan ay fiesta ay masapol ay tongpalen yo. Nabanol dadi ay masinsinopan ya pandaydayawan yo panggep si pan-idatonan si makan, apit, arak, daton ay mapooan, ya odom ay daton para en Diyos sin kosto ay agew ay maibagayan da. Maitapi dadi ay fiesta sin agew ay pan-ibbayan, et di maitapi abe sin datdaton yo ay doy et din sigod pay dedan ay idatdaton yo ay mapos nemnem yo ya din inkari yo ay datdaton en Diyos.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV23_44","004_23_44","LEV","23","44","44","Siya dadi din bilbilin ay inbagan Moses sin Israelita ay maipanggep sin amin ay nasantoan ay fiesta ay pandayawan da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV24_1","004_24_1","LEV","24","1","1","Kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV24_2","004_24_2","LEV","24","2","2","“Ibilin mo sin Israelita ta iali day kamayatan ay lana ay napo sin napespesan ay lames di olivo sin Tolda ay Panpappailaak. Amagen da di ta say kanayon ay manbidbidang din silaw ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV24_3","004_24_3","LEV","24","3","4","ay wada sin Nasantoan ay Kowarto sin sangon di kurtina ay nanasalin sin Baol di Tolagan. Minasdem ay tetengan Aaron din silaw ay nay ay naipeey sin patangan di silaw ay balitok ta say maninsinlabi ay manbidbidang sin sangoanak. Din bilin ay nay et masapol ay tongpalen yo ya siya abe din poli yo si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV24_5","004_24_5","LEV","24","5","5","“Man-a ka si sinpo ya dowa ay kilo sin kamayatan ay arina ta otoem si sinpo ya dowa ay tinapay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV24_6","004_24_6","LEV","24","6","6","Asi ka pay sag-eenemen ay dapaten si dowa ay linya ay maipatang da sin lamisaan ay napakpakan si natanig ay balitok sin sangoanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV24_7","004_24_7","LEV","24","7","7","Man-ipeey ka abe si natanig ay insinso sin dowa ay linya ta say mapooan ay maidaton en sak-en et kaman say sokat din tinapay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV24_8","004_24_8","LEV","24","8","8","Sinabado ay wada di tinapay ay madapat sin sangoanak. Siya na di lebbengen di Israelita si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV24_9","004_24_9","LEV","24","9","9","Din tinapay ay nay et okan da Aaron ya din poli na. Kanen da sin Nasantoan ay Kowarto tan say kasasantoan si bingay da sin daton ay mapooan para en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_1","004_26_1","LEV","26","1","1","Inbilin Diyos en Moses ay ibaga na sin Israelita, “Naey di kanan Diyos. ‘Adi kayo man-amag si sinan didiyos. Adi kayo aben mantood ya mantikitik si bato ta say dayawen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_2","004_26_2","LEV","26","2","2","Say tongpalen yo pay et din bilbilin ko maipanggep sin agew ay pan-ibbayan ya nasantoan ay fifiesta ya patgen yo din Tolda ay Panpappailaak. Sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay nangibagas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_3","004_26_3","LEV","26","3","3","“‘Mo tongtongpalen yo din linteg ya bilbilin ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_4","004_26_4","LEV","26","4","4","ibaak din odan sin kosto ay timpo ta manlames din mola ya kaiw sin daga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_5","004_26_5","LEV","26","5","5","Omad-ado di apiten yo et man-an-ani kayo pay laeng sin timpon di panagbobolas si obas ya siya abe ay manbolbolas kayo pay laeng sin timpon di panagbabangkag. Wada am-in di makan ay masapol yo et maga di pandandanagan yo ay manbibiyag sin daga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_6","004_26_6","LEV","26","6","6","“‘Siya abe ay panturayek di talna sin ili yo, et maseyep kayo ay maga di pan-egyatan yo tan kaanek din maangat ay aanimal sin kad-an yo ya maga abe di en mangobat en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_7","004_26_7","LEV","26","7","7","Iso na abe dedan ay mo waday en yo gobaten, atikoen ya peslen yos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_8","004_26_8","LEV","26","8","8","Tan mo san lilima en dakayo et abaken da di sin-gasot ya di sin-gasot yan abaken day sinpo ay libo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_9","004_26_9","LEV","26","9","9","Bindisyonak abe si dakayo et omad-ado ya mabonat kayo et siya abe ay tongpalek din intolag ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_10","004_26_10","LEV","26","10","10","Ad-adon to di apiten yo et omanay si esay tawen ya mansobsobra pay et iwasit yo di odom ay baak ta waday pangipenpenan yo sin baro ay apiten yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_11","004_26_11","LEV","26","11","11","Makibeeyak en dakayo et adiak polos taynan si dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_12","004_26_12","LEV","26","12","12","mo adi et kadkadwaek dakayo si kanayon. Sak-en di bigbigen yo ay Diyos yo yan si dakayo di ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_13","004_26_13","LEV","26","13","13","Sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay nangibela en dakayo ed Egipto ta adi kayon maibabag-en si oway, et dinadael ko din panakabalin da ay kaman mangitatamed en dakayo ta say maiwayaan kayo ya makaan di panbainan yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_14","004_26_14","LEV","26","14","15","“Siya abe ay kanan Diyos, ‘Mo sigaan yo ay tongpalen din linteg ya bilin ko ya labsingen yo abe din intolag ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_16","004_26_16","LEV","26","16","16","dosaek si dakayo babaen si adi kaagasan ay sakit ya podot ay gomodab ya omin-inot ay pomse. Mo man-esek kayo abe yan sayang, tan din mangobat en dakayo di mangan sin lames da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_17","004_26_17","LEV","26","17","17","Iso na abe ay pandokogak si dakayo ta say din mangililiget ya mangobat en dakayo di mangabak ya mangituray en dakayo. Palalo abe di egyat yo, et tomagtag kayo olay mo magay mangatiko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_18","004_26_18","LEV","26","18","18","“‘Et mo makdeng am-in dadi ay ligat yan adi yo pay laeng patien sak-en, dosaek si dakayo si mamin pito di dagsena begew sin basbasol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_19","004_26_19","LEV","26","19","19","Siya abe ay kaanek di begew ay palalo di panlaslastogan yo. Panbalinek ed langit ay kaman landok ta magay odan ya din lota si kaman gambang ta maga di tomobo si mola, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_20","004_26_20","LEV","26","20","20","et mo man-obla kayo, owat maabos di pigsa yo, tan adi gomabay di molmola sin daga yo ya olay abe din kakaiw yan adi da manlames.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LV26_46","004_26_46","LEV","26","46","46","Siya dana di bilin ya linteg ay inbagan Diyos en Moses sin kawada na ed dontog ay Sinai ta ibaga na abe sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU3_5","005_3_5","NUM","3","5","5","Inbagan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU3_6","005_3_6","NUM","3","6","6","“Ipaalim din Levita ta dotokam daida ay kabadang Aaron ay padi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU3_7","005_3_7","NUM","3","7","8","Daida di makaammo sin obla sin Tolda ay Panpappailaak. Ay-ayowanan da din am-in ay maosal sidi ya amagen da abe din panlebbengan da para sin odom ay Israelita. Say iyat da ay mansilbi en Aaron ya sin intiro ay gimong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU3_9","005_3_9","NUM","3","9","9","Din obla anggoy ay amagen di Levita et din pansilbian da en Aaron ya din aan-ak na ay lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU3_10","005_3_10","NUM","3","10","10","Mo da Aaron ya din an-ak na ay sana, dotokam daida ay mansilbi ay papadi. Mo sino di baken nadotokan yan amagena din oblan di padi et makeddengan ay matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_1","005_6_1","NUM","6","1","1","Kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_2","005_6_2","NUM","6","2","2","“Ibagam na sin Israelita: Mo waday lalaki ono babai ay mangikari si nabanol ay kari ay mangidaton si awak na ay mansilbi en Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_3","005_6_3","NUM","6","3","3","masapol ay adi man-in-inom si arak ono olay sino ay bemeteng. Adi aben man-inom si danom di obas ya sokan di obas. Maiparit abe en sisya din lames di obas ya pasas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_4","005_6_4","NUM","6","4","4","Sin oneg di timpo ay inkari nay awak na ay mansilbi en Diyos, adi mabalin ay mangan si olay sino ay napo si obas, olay bokel ono okis na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_5","005_6_5","NUM","6","5","5","“Sin intiro ay timpo ay inkari na ay pansilbiana en Diyos, masapol ay adi polos mapokisan, tan maibilang sisya ay nasantoan enggana ay makdeng din timpo ay inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_6","005_6_6","NUM","6","6","6","Sin intiro ay timpo ay inkari na, adi aben mabalin ay somag-en si natey, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_7","005_6_7","NUM","6","7","7","olay pay mo si ama na, ina ono agi na. Masapol ay adi na pakadodogisen din awak na, tan ipailan din book na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_8","005_6_8","NUM","6","8","8","ay indatonay awak na ay mansilbi en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_13","005_6_13","NUM","6","13","13","“Siya na di linteg ay onodan di nangikari ay mangidaton si awak na en Diyos mo makdeng din timpo ay inkari na ay pansilbiana: Koyogen das sisya sin segpan di Tolda ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_14","005_6_14","NUM","6","14","14","yan idawat na din datona en Diyos. Tolo ay animal ay magay kaoyawana di idatona. Masapol di bomaro ay karnero ay mantawen si esa ta maidaton ay mapooan, esay bomalasang ay karnero ay mantawen si esa ta maidaton para sin basbasol na ya kalakian ay karnero para sin daton ay pan-ookoban da ya makikadkadwaan da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_15","005_6_15","NUM","6","15","15","Man-idawat abe si esay baskit ay tinapay ay magay labadura na–naposkol ay tinapay ay nalaokan si mantikan di olivo ya naingpis ay napay-an si mantikan di olivo. Maitapi abe din naitoding ay daton ay arina ya arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_16","005_6_16","NUM","6","16","16","“Ipailan din padi dana sin sangoanan Diyos et idatona din daton para sin basbasol di ipogaw ay sana ya din daton ay mapooan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_17","005_6_17","NUM","6","17","17","Idatona abe din kalakian ay karnero ay say maidaton ay pan-ookoban da ya makikadkadwaan da en Diyos pati din esay baskit ay tinapay ya din daton ay arina ya arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_18","005_6_18","NUM","6","18","18","Emey sin segpan di Tolda din ipogaw ay nangidaton si awak na yan koskosana din toktok na, asi na itep-a sin apoy ay naipatangan din daton ay pan-ookoban da ya pakikadkadwaan da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_19","005_6_19","NUM","6","19","19","Alaen din padi din naoto ay padangan di karnero et ipag-ena sin ipogaw ay sana pati din esa ay naposkol ay tinapay ya esa ay naingpis ay kankanen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_20","005_6_20","NUM","6","20","20","Pag itan-ang din padi dana sin sangoanan Diyos tan nasantoan ay daton. Intoding di linteg ay okan din papadi dana pati din pagew ya opo. Mo makdeng di, mabalin ay man-inom si arak din ipogaw ay sana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_22","005_6_22","NUM","6","22","22","Inbilin Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_23","005_6_23","NUM","6","23","23","“Ibagam en Aaron ya din an-ak na ay lalaki ta say kanan da na mo bindisyonan da din Israelita: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_24","005_6_24","NUM","6","24","24","‘Sapay koma ta bindisyonan ya ay-ayowanan Diyos dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_25","005_6_25","NUM","6","25","25","Sapay koma ta ipailan Diyos di layad ya seg-ang na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_26","005_6_26","NUM","6","26","26","Sapay koma ta siged di amagen Diyos en dakayo ta say siged ya natalna abe di biyag yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU6_27","005_6_27","NUM","6","27","27","Pag kanan Diyos, “Mo din ngadan ko di os-osalen da Aaron ay mamindisyon sin Israelita, bindisyonak abes daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU9_15","005_9_15","NUM","9","15","16","Manipod sin agew ay naiamagan din Tolda ay Panpappailaan Diyos, nawada di liboo ay nanlikmot sin Tolda. Sin labi yan kaman apoy di kailaan din liboo ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU9_17","005_9_17","NUM","9","17","17","Mo basta komayang din liboo, taynan din Israelita din nankampoan da, et asi da kasin mankampo mo intoy lugar ay bomabaan din liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU9_18","005_9_18","NUM","9","18","18","Taynan da din kampo da mo say ibilin Diyos yan iamag da abe mo say ibilina. Mo basta mantee din liboo sin kayang di Tolda, adi dan taytaynan din kampo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU9_19","005_9_19","NUM","9","19","19","Mo mabayag di pantean din liboo sin kayang di Tolda, siya abe di kabayag da ay mankampo ay nanongpal sin bilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU9_20","005_9_20","NUM","9","20","20","Mo mamingsan yan owat at-atik ay agew di pantean din liboo sin kayang di Tolda, et mantee da ya man-etan da insigon sin ibilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU9_21","005_9_21","NUM","9","21","21","Mo mamingsan, mantee din liboo manlogi sin malablabi enggana sin agsapa anggoy, et malobwat da ay komaan mo basta komayang din liboo. Olay sino ay timpo et man-etan da mo komayang din liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU9_22","005_9_22","NUM","9","22","22","Olay doway agew, esay bowan, esay tawen ono mabaybayag pay, adi da man-et-etan mo mantetee din liboo sin kayang di Tolda. Ngem mo komayang yan man-etan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU9_23","005_9_23","NUM","9","23","23","Mankampo ya man-etan da insigon sin ibilin Diyos en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU10_11","005_10_11","NUM","10","11","11","Sin pitsa baintin di maikasinpo ya opat ay bowan manlogi sin kinmaanan di Israelita ed Egipto, kinmayang din liboo manipod sin Tolda ay Naidolinan di Tolagan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU10_12","005_10_12","NUM","10","12","12","Pag dan manlobwat ay komaan sin lugar ay magay omili ed Sinai, et nan-etaetan da enggana ay somaldeng din liboo sin lugar ay magay omili ed Paran. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU10_33","005_10_33","NUM","10","33","33","Sin nanlobwatan da sin dontog ay Sinai ay panpappailaan Diyos, nandad-an das tolo ay agew. Inpangpango da din Baol di Tolagan Diyos ta man-anap das pankampoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU10_34","005_10_34","NUM","10","34","34","Mo taynan dan kampo da, wada sin kayang ay patag da din liboo ay kailaan di kawadan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_4","005_11_4","NUM","11","4","4","Wada et di odom ay ipogaw ay nakibewbeweg sin Israelita, yan palalo di aklong da ay mansidas karni. Olay abe din Israelita et kanan da, “Wada koma di karni ay sida tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_5","005_11_5","NUM","11","5","5","Ed Egipto et nan-om-oma takos nigay ay magay bayad na. Wada pay di kasimon, sandya, danggo, siboyas ya bawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_6","005_11_6","NUM","11","6","6","Ngem ed wani yan magay gan-ganas tako ay mangmangan, tan kanayon ay din manna ay nay di kankanen tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_10","005_11_10","NUM","11","10","10","Dinngen Moses din am-in ay ririn din kaipoipogaw ay wada sin pantew di kampo da ay tolda. Idi siya di, palalo di bonget Diyos et nadismaya si Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_11","005_11_11","NUM","11","11","11","Pag nan kanan en Diyos, “Apay ngin ay say inyat mo na en sak-en? Ay lawlawa di inamag ko sin pangilam? Apay nga inpabiyang mo en sak-en din kaipoipogaw ay nay? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_12","005_11_12","NUM","11","12","12","Baken met sak-en di nangamag ono nakin anak en daida. Apay nga inbagam ay sak-en di mangayowan ay kamanak para ay-ayowan si moyang ay ab-abaek ay iey sin daga ay inkarim sin aam-a da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_13","005_11_13","NUM","11","13","13","Intoy enak pangaan si karni ay para sin kaipoipogaw ay nay? Kanayon ay manmaymayotmot da ay mangwani, ‘Omya ka si karni.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_14","005_11_14","NUM","11","14","14","Adiak kabaelan mo es-esak ay mangayowan sinan kaipoipogaw. Palalo ay madagsen na ay maipaobla en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_15","005_11_15","NUM","11","15","15","Mo kaman dana di paamag mo en sak-en, pangaasim ta pomse ka et ta say adiak nam-osen din kaitoloyan di ligat ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_16","005_11_16","NUM","11","16","16","Kanan Diyos en Moses, “Manpili ka ngarud si pitopolo ay lalaki ay mabigbig di kaipogaw da sin papangolon di Israelita. Pasinop mos daida sin Tolda ay Panpappailaak ta isdi ay makipika da en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_17","005_11_17","NUM","11","17","17","Bomabaak ay en makingalat en sik-a. Yan ibingayak daida sin indawat kon sik-a ay Ispirito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_23","005_11_23","NUM","11","23","23","Badangan das sik-a ay mangay-ayowan sin kaipoipogaw ta baken kan es-esa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_24","005_11_24","NUM","11","24","24","Pag bemela si Moses et inbaga na sin kaipoipogaw din inbilin Diyos. Inayagana din pitopolo ay papangolo et inpapika nas daida ay linikob da din Tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_25","005_11_25","NUM","11","25","25","Asi bomabas Diyos ay napo ed langit ay naikoyog sin liboo et nakingalat en Moses. Pag nan ibingay din Ispirito ay wadan Moses sin pitopolo ay papangolo. Idi sinenggep din Ispirito en daida, nan-ipadto da, ngem adi dan inpidpidwa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_26","005_11_26","NUM","11","26","26","Mo sin pitopolo ay papangolo, wada et di dowa en daida ay manngadan si Eldad ya Medad ay nataynan sin kampon di kaipoipogaw ay adi inmey sin Tolda ay Panpappailaan Diyos. Sinenggep abe din Ispirito en daida, pag da et man-ipadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_27","005_11_27","NUM","11","27","27","Idi siya di katagtag di esa ay baro yan inbaga na en Moses din inam-amag da Eldad en Medad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_28","005_11_28","NUM","11","28","28","Wada et si Josue ay anak Nun ay namadbadang en Moses manlogi sin kabaro na yan kanana en Moses, “Apo, ipasaldeng mos daida!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_29","005_11_29","NUM","11","29","29","Pag kanan Moses, “Adi ka koman madanagan begew sin panangisakit mo en sak-en. Laydek ay am-in koma ay ipogaw en Diyos et maidawtan das Ispirito na ta man-ipadto da ay kaman dan mamadto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_30","005_11_30","NUM","11","30","30","Idi nakdeng di, nantaolis da Moses ya din pitopolo ay papangolon di Israelita sin nankampoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_31","005_11_31","NUM","11","31","31","Pag et bigla ay pawadaen Diyos di dagem ay nangidateng si titit ay napo sin baybay. Tolo ay piya manipod sin lota di kakayang di pantayawan da yan madad-an si esay agew manipod sin kampo di kaannawan di kad-an da sin nanniliked di kampo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_32","005_11_32","NUM","11","32","32","Sin sidi ay agew, naninsin-agew da ay nandepdepap olay sin nalabi. Say inamag da kasin sin kabigatana. Esa ya esa et nan-olnong si sinlibo ay kilo ono nasurok. Pinalti da asi da pay inbilag ay nanniliked sin kampo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_33","005_11_33","NUM","11","33","33","Nanpalti da abes insida da, ngem idi daan da pay laeng okmonen, nansakiten Diyos daidas kaeegyat, tan palalo di bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU11_34","005_11_34","NUM","11","34","34","Kibrot Hattaava di ngadan din ili ay nay, tan say nangiponponan da sin ipogaw ay palalo di aklong das karni. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_1","005_12_1","NUM","12","1","1","Idi wada din Israelita ed Hazerot, pinispis-oy da Miriam en Aaron si Moses gapo sin Cusita ay inasawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_2","005_12_2","NUM","12","2","2","Kanan da, “Ay siya mo si Moses anggoy di nankalkalian Diyos? Wada met abe di inpaibaga na en daita.” Dinngen Diyos din inbaga da ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_3","005_12_3","NUM","12","3","3","Ngem di katet-ewa na, napakombaba si Moses, sisya di kapakombabaan ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_4","005_12_4","NUM","12","4","4","Kakali et si Diyos en da Moses, Aaron ya si Miriam yan kanana, “Omali kayo ay tolo sin Tolda ay Panpappailaak.” Et inmey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_5","005_12_5","NUM","12","5","5","Pag bomaba si Diyos ay naikoyog si natotood ay liboo et pinmika sin segpan di Tolda. Inayaganas da Aaron en Miriam et sinmag-en da ay dowa yan ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_6","005_12_6","NUM","12","6","6","kanana, “Dengngen yo nan ibagak. Mo waday mamadto en dakayo, ipaammok en sisya din wadas nemnem ko babaen si iitaw ya kaman iitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_7","005_12_7","NUM","12","7","7","Ngem baken say iyat ko en Moses ay baak, tan matalek ay mangay-ayowan sin amin ay ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_8","005_12_8","NUM","12","8","8","Sangosango ay makikaliak en sisya yan baken bontiya mo adi et maawatan di iyat ko ay makikali en sisya. Inila na pay sak-en. Natoled kayo et kayman ay mamispis-oy en Moses ay baak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_9","005_12_9","NUM","12","9","9","Palalo di bonget Diyos en daida et kinmaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_10","005_12_10","NUM","12","10","10","Idi komaan din liboo sin Tolda, bigla et ay nawada di kaeegyat ay sakit di kodil en Miriam et kinmilakilat ay kaman andap din kodil na. Sin nangilaan Aaron sin kaeegyat ay sakit di kodil en Miriam, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_11","005_12_11","NUM","12","11","11","kanana en Moses, “Pangaasim ay apok ta adi ka koman domosa isnan nanbasolan mi gapo si kinaong-ong mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_12","005_12_12","NUM","12","12","12","Adi ka koman ipalobos ay manbalin sisya si kaman liton ay enggay nanatey ya nadodonot din awak na sin binmelaana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_13","005_12_13","NUM","12","13","13","Et nanpakaasi si Moses en Diyos ay kanana, “Pangaasim kod ay Diyos ta agasam si Miriam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_14","005_12_14","NUM","12","14","14","Pag kanan Diyos en Moses, “Mo kaspangarigan tinogpaan ama na din ropa na, masapol ay lak-amena di panakaibabaina si pito ay agew. Isonga masapol ay panteen yos sisya sin lasin di kampo si pito ay agew ta asi yo pataolien.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_15","005_12_15","NUM","12","15","15","Et inpabela da si Miriam sin lasin di kampo si pito ay agew yan adi da kinmaan din Israelita enggana ay naitaolis sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU12_16","005_12_16","NUM","12","16","16","Makdeng pay di, tinaynan da ed Hazerot et nan-etan da sin lugar ay magay omili ed Paran. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_1","005_13_1","NUM","13","1","1","Pag kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_2","005_13_2","NUM","13","2","2","“Manpili kas sinpo ya dowa ay lalaki ay emey ed Canaan ay mansiim sin daga ay idawat ko en dakayo. Sag-eesa ay pangolo di mangialagey sin sinpo ya dowa ay tribu.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_3","005_13_3","NUM","13","3","3","Tinongpal Moses din inbilin Diyos et pag nan ibaas daida. Napo da sin lugar ay magay omili ed Paran. Am-in da et papangolon di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_17","005_13_17","NUM","13","17","17","Idi inbaan Moses daida, kanana, “Manpaamyanan kayo sin ed Negev ay akin abagatan ay sakop di Canaan, asi yo ikanayon ay emey sin kabilbiligan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_18","005_13_18","NUM","13","18","18","Esten yo ay ilaen mo intoy ison din daga ay sana ya din ipogaw ay mantetees di mo napigsa ono nakapsot da maipanggep si gobat, mo ad-ado ono at-atik da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_19","005_13_19","NUM","13","19","19","Ilaen yo abe mo mayat ono lawlawa din daga ay pantetean da, mo intoy ison din siyodad ay kad-an da, mo naaladan si batbato din nanniliked ono aga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_20","005_13_20","NUM","13","20","20","Ilaen yo abe mo magabay di mola ya mo waday kakaiw ono maga. Mo mantaoli kayo, man-idateng kayo si lames di nais-ek sidi.” Say kanana di, tan sin timpo ay doy di panlogian di obas ay maom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_21","005_13_21","NUM","13","21","21","Idi siya di nanlobwat din lallalaki ay naibaa. Nanpaamyanan da ay mangil-ila sin daga manipod sin lugar ay magay omili ed Zin enggana ed Rehob ay asag-en ed Lebo Hamat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_22","005_13_22","NUM","13","22","22","Nandan da omona ed Negev et dinmateng da ed Hebron ay kad-an da Ahiman, Sesai ya Talmai. Da naey di palaloy kadadakke da ay ipogaw ay makwani en Anakim. (Nangon-ona ay nabangon nan Hebron si pito ay tawen, asi mabangon di Zoan ed Egipto). ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_23","005_13_23","NUM","13","23","23","Idi dinmateng da sin tanap ed Escol, nanpoto das esa ay pangan di obas ay namengyet di lames na. Dowa ay ipogaw di nangaksiw et wada pay di odom ay in-genan da ay prutas ay makwani en granada ya igos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_24","005_13_24","NUM","13","24","24","Nangadanan ay Tanap ed Escol din ili ay nay begew sin namengyet ay obas ay pinosngin di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_25","005_13_25","NUM","13","25","25","Idi nakdeng di opatapolo ay agew, nantaoli din lalaki ay naibaa ay mansiim sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_26","005_13_26","NUM","13","26","26","Nantaoli da sin kad-an da Moses en Aaron ya din am-in ay Israelita ed Kades ay wada sin lugar ay magay omili ed Paran. Inpadamag da en daida din inil-ila da ya inpaila da aben lames di kaiw ay indateng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_27","005_13_27","NUM","13","27","27","Kanan da en Moses, “Inmey kami et inila mi din daga ay nangibaaam en dakami. Naammoan mi ay maymayat ay daga ay magabay di mola. Naey di tapin di lames di gomabay sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_28","005_13_28","NUM","13","28","28","Ngem din ipogaw ay mantetees di et napigsa da yan dadakke abe din siyodad ay kad-an da et nanliked di batbato ay alad da. Inila mi pay din higanti ay Anakim ay wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_29","005_13_29","NUM","13","29","29","Mantetee din Amalekita sin akin abagatan; din Heteo, Jebuseo, ya Amorreo et mantetee da sin il-ili ay kabilbiligan; yan din Canaaneo et wada da abe sin benget di Baybay ay Mediterranean ya sin benget di Ginawang ay Jordan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_30","005_13_30","NUM","13","30","30","Pag et paginken Caleb din ipogaw sin kad-an Moses yan kanana, “Masapol ay en tako gobaten si daida ta okaen tako din daga, tan masiguradok ay kabaelan tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_31","005_13_31","NUM","13","31","31","Ngem din lallalaki ay ginait Caleb et kanan da, “Adi takon kabaelan ay abaken din ipogaw sidi, tan napigpigsa da mo datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_32","005_13_32","NUM","13","32","32","Et pinalawlawa da sin Israelita din ili ay en da inila. Kanan da, “Kaman pomse din daga ay doy, tan nalaka ay matey di man-ilis di. Yan dadaddadakke am-in ay ipogaw ay inila mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU13_33","005_13_33","NUM","13","33","33","Wada abes di din hihiganti ay Anakim ay palaloy kadadakke da. Din panlikna mi sin awak mi et kaman kamin owat dodon et siya abe di pangila da en dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_1","005_14_1","NUM","14","1","1","Sin labi ay doy, palaloy ogan di am-in ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_2","005_14_2","NUM","14","2","2","Am-in da et nanriri da en da Moses en Aaron et kanan da, “Agpos et mo natey kami ed Egipto ono isnan lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_3","005_14_3","NUM","14","3","3","Apay nga ipangon Diyos datakos sa ay daga ta peslen das datako? Depapen da din asawa ya an-ak tako. Maymayat et mo mantaoli tako ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_4","005_14_4","NUM","14","4","4","Pag kanan di esa ya esa en daida, “Manpili tako et si mangipangolo en datako ay mantaoli ed Egipto!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_5","005_14_5","NUM","14","5","5","Pag mandokmog da Moses en Aaron ay manyakog-ong sin sangoanan di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_6","005_14_6","NUM","14","6","6","Da Josue abe ay anak Nun en Caleb ay anak Jefane ay en nakisiim ed Canaan yan kabisngit da sin mismo ay bado da begew sin sakit di nemnem da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_7","005_14_7","NUM","14","7","8","yan kanan da sin ipogaw, “Maptemapteng din daga ay en mi inila ya magabay di molas di. Mo siged di pangilan Diyos en datako, ipango nas datakos di et idawat na en datako din daga ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_9","005_14_9","NUM","14","9","9","Adi yo konkontraen si Diyos ya adi kayo emegyat sin ipogaw ay mantetees di, tan nalaka ay abaken tako. Wadas Diyos en datako et enggay inabak na din sinan didiyos ay manalsalaknib en daida. Isonga adi kayo emegyat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_10","005_14_10","NUM","14","10","10","Ngem dandani ay pigpigen din gimong di kaipoipogaw si daida, asi et bigla ay inila da din mankoniniing ay kinadiyos en Yahweh ay nanpaila sin kayang di Tolda ay Panpappailaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_11","005_14_11","NUM","14","11","11","Kanan Diyos en Moses, “Aye pay di kabayag di lomaslasoyan dana ay ipogaw! Ay daetan abey panigaan da ay mantalek en sak-en yan ad-adoy nakaskasdaaw ay sinyal ay inpailak en daida! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_12","005_14_12","NUM","14","12","12","Awni man ta dosaek daida si kaeegyat ay sakit ay ikatey da, ngem asiak pay paad-adoen din an-ak mo ya napigpigsa da mo daida ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_13","005_14_13","NUM","14","13","13","Ngem kanan Moses en Diyos, “Inpangom dana ay ipogaw ay komaan ed Egipto begew sin panakabalin mo. Mo dosaem daida ed wani, adi pay maammoan din taga-Egipto ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_14","005_14_14","NUM","14","14","14","et ibaga da sin man-ilis na. Da naey pay et enggay nadamag da ay wada ka ay Diyos en dakami. Ammo da ay dadlon kan manpappaila babaen sin liboo ay somaldeng sin kayang ay pinapatag nas dakami. Ammo da pay ay ipangpangom dakami sin nandad-anan mi, tan mo kaagawan, waday natotood ay liboo yan mo sin malabi waday manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_15","005_14_15","NUM","14","15","15","Ed wani mo peslem am-in nan ipogaw mo, adi pay ibagan di ipogaw sin il-ili ay nakadnge sin maipanggep en sik-a ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_16","005_14_16","NUM","14","16","16","ay adi ka kabaelan ay mangipango sin daga ay inkarim ay idawat mo, isonga pinsem daida sin lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_17","005_14_17","NUM","14","17","17","Kedawen mi ngarud ay Diyos ay ipailam din panakabalin mo ta amagem din inkarim ed idi ay kanam, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_18","005_14_18","NUM","14","18","18","‘Sak-en ay Diyos et bakenak nalaka ay bomonget mo adi et komakaman din napalalo ay layad ko. Pakawanek abe di basol yo ya din komonkontraan yo en sak-en. Ngem olay mo siya sa, dosaek pay dedan di nakabasol enggana sin maikatlo ya maikap-at ay kapototan begew sin basbasol di aam-a da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_19","005_14_19","NUM","14","19","19","Kedawek ngarud ay pakawanem koma din basbasol dana ay ipogaw begew sin napalalo ya adi manbalbaliw ay seg-ang ya layad mo ay kaman din inyat mo ay namakpakawan en daida manipod sin kinmaanan da ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_20","005_14_20","NUM","14","20","20","Sinmongbat si Diyos et kanana, “Amagek din kindaw mo et pakawanek si daida sin am-in ay basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_21","005_14_21","NUM","14","21","23","Ngem tet-ewa pay dedan ay maga di olay esa en daida ay nanigaan en sak-en ay makasgep sin ili ay inkarik ay idawat ko sin aam-a da. Tan naila da din mankoniniing ay kinadiyos ko ya din nakaskasdaaw ay inam-amag ko ed Egipto ya sin lugar ay magay omili, ngem inpidwapidwa da pay laeng ay namadpadas sin anos ko. Sinigaan da abe ay tongpalen sak-en. Isonga maga polos en daida di makasgep sin ili ay doy. Dadlon tet-ewa na ay kaman met laeng din katet-ewa na ay matmatagoak ya napno din intiro ay daga sin kinadiyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_24","005_14_24","NUM","14","24","24","Ngem gapo ta adi in-onod Caleb ay bag-en ko di nemnem na en daida et inpapasnek na ay mangonod en sak-en, awni et ipangok sisya sin ili ay ena inila, et okaen din aan-ak ya aap-o na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_25","005_14_25","NUM","14","25","25","Ngem gapo ta isdi ay tanap di pantetean din Amalekita ya Canaaneo, mantaoli kayo si bigat sin dinan yo ta emey kayo sin lugar ay magay omili. Onoden yo din danan ay emey sin Baybay ay Mandalangdang.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_26","005_14_26","NUM","14","26","26","Kanan Diyos en da Moses en Aaron, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_27","005_14_27","NUM","14","27","27","“Ay daetan pay di romiriririan da san lawlawa ay ipogaw! Enggay naomaak sin ad-ado ay mayotmot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_28","005_14_28","NUM","14","28","28","Ibagam ngarud en daida ay dadlon temet-ewa nan isapatak ay kaman din katet-ewan di kamatagok: Din dinngek ay inbaga yo et siya met laeng di amagek en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_29","005_14_29","NUM","14","29","29","Am-in kayo ay naibilang sin sinsos ay mantawen si dowanpo ono nasurok et matey ya maiwalang din awak yo isnan lugar ay magay omili begew sin nanririan yo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_30","005_14_30","NUM","14","30","30","Maga di olay esa en dakayo ay makasgep sin ili ay insapatak ay panbalinek si panbeeyan yo malaksid da Caleb en Josue. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_31","005_14_31","NUM","14","31","31","Inbaga yo ay madpap din aan-ak yo, ngem awni et ipangok daida sin daga ay sinigaan yo, et daida din mantetees di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_32","005_14_32","NUM","14","32","32","Ngem mo dakayo pay, maiwalang din awak yo sinan lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_33","005_14_33","NUM","14","33","33","Din aan-ak yo et man-etaetan das na ay manlikeliked si opatapolo ay tawen. Daida di mangikaro sin dosa begew sin nanokogan yo en sak-en enggana ay matey kayos nan lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_34","005_14_34","NUM","14","34","34","Nam-osen yo din dosan di basbasol yo si opatapolo ay tawen, et say pangammoan yo mo intoy ison di biyag yo mo kontraek dakayo. Opatapolo ay agew di nansiiman yo sin daga ay doy, yan esa ay tawen di kaibilangan di esa ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_35","005_14_35","NUM","14","35","35","Isapatak ay dadlonak tongpalen dana en dakayo ay lawlawa ay ipogaw, dakayo ay nantitimpoyog ay mangontra en sak-en. Awni man et matey kayo am-in isnan lugar ay nay ay magay omili. Sak-en si Diyos ay nangibagas na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_36","005_14_36","NUM","14","36","37","Pag pansakiten Diyos din inbaan Moses ay en nansiim et natey da, tan baken tet-ewa din inpadamdamag da maipanggep sin ili ay inmeyan da et say begew ay nanriri din kaipoipogaw si maikontra en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_38","005_14_38","NUM","14","38","38","Sin daida ay sinpo ya dowa ay en nansiim, da Josue en Caleb anggoy di adi natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_39","005_14_39","NUM","14","39","39","Idi inpaammon Moses na sin Israelita, napalaloy ladingit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_40","005_14_40","NUM","14","40","40","Sin kabigatana, nasapa da ay nanikid sin kadondontogan. Kanan da, “Nakabasol tako kayman, ngem nay ay nakasagana tako ed wani ay emey sin lugar ay inkarin Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_41","005_14_41","NUM","14","41","41","Ngem kanan Moses, “Apay nga adi yo tongpalen din bilin Diyos? Adi kayo mangabak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_42","005_14_42","NUM","14","42","43","Magas Diyos en dakayo, tan sinigaan yo ay omonod en sisya. Adi kayo ngarud em-emey, tan mo makigobat kayo sin Amalekita ya Canaaneo, abaken ya peslen das dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_44","005_14_44","NUM","14","44","44","Ngem olay mo siya sa, inpilit da pay dedan ay emey sin kadondontogan, olay mo nataynan sin kampo da si Moses ya din Baol di Tolagan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU14_45","005_14_45","NUM","14","45","45","Idi siya di, nanballalong din Amalekita ya Canaaneo ay mantetee sin kadondontogan. Linaban da et inabak dan Israelita, isonga kaapayaw dan daida enggana ed Horma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_1","005_16_1","NUM","16","1","1","Da Kora, Datan, Abiram ya si On et kinontra das Moses. Si Kora et anak Izar, si Izar ay nay et anak Kohat, yan si Kohat et Levita. Da Datan en Abiram et sin-iyogtan da ay anak Eliab. Si On abe et anak Pelet. Da Datan, Abiram ya si On et polin Ruben. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_2","005_16_2","NUM","16","2","2","Wada abey 250 ay papangolon di Israelita ay naitapi sin opat ay nay. Da naey ay papangolo et sigod ay nadotokan da ay mangialagey sin gimong et mabigbig di kaipogaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_3","005_16_3","NUM","16","3","3","Natopog da am-in sin sangoanan da Moses en Aaron et pag dan kanan, “Palalo ay ipapangato yon kaipogaw yo. Am-in met ay Israelita ay naitatapi sin gimong et nasantoan da, et wadas Diyos en datako am-in. Apay nga inbilang yon awak yo ay nangatngato mo din odom ay ipogaw Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_4","005_16_4","NUM","16","4","4","Sin nanngean Moses sidi, kalakob-o sin lota ay mankararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_5","005_16_5","NUM","16","5","5","Pag nan kanan en da Kora, “Si bigat sin agsapa, ipaammon Diyos en datako mo sino di nasantoan ay ipogaw na ay pinili na ay omasag-en en sisya. Din ipalobos Diyos ay omasag-en sin kad-an di altar et si dooy di pinili na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_6","005_16_6","NUM","16","6","7","Say onodan yo dana ay Kora ya din gagait mo. Si bigat sin agsapa, man-a kayos pay-an yos man-ganggangab ay oling ya insinso, asi yo iey sin altar sin sangoanan Diyos. Din pilien Diyos en dakayo et sisya di nasantoan. Dakayo et adi ay Levita di palalo ay nangipapangato sin kaipogaw yo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_8","005_16_8","NUM","16","8","8","Intoloy Moses ay nangibaga en Kora, “Dengngen yo ta waday ibagak en dakayo ay Levita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_9","005_16_9","NUM","16","9","9","Din Diyos di Israelita et inlasinas dakayo sin odom ay Israelita ta say dakayo di makasag-en en sisya ay mangamag sin obla sin Tolda ay Panpappailaana. Dakayo di dinotokana ay mangialagey sin gimong ay mansilbi en daida. Apay adi omanay dana en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_10","005_16_10","NUM","16","10","10","Enggay inpangato nas sik-a ya din iib-am ay Levita, tan inpalobos na ay somag-en kayo en sisya. Ed wani layden yo pay laeng ay alaen din turay di kinapadi! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_11","005_16_11","NUM","16","11","11","Din inkalim ya din inkalin di gagait mo ay maikontra en Aaron et si Diyos di konkontraen yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_12","005_16_12","NUM","16","12","12","Pag pinaayagan Moses da Datan en Abiram, ngem kanan da, “Sigaan mi ay omali! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_13","005_16_13","NUM","16","13","13","Enggay nalabes di inyat mo, tan inpakaan mos dakami sin maymayat ay daga ed Egipto ay gomabayan di am-in ay mais-ek ta peslem dakami isnan lugar ay magay omili. Ed wani et yan sepsepem ay mamilibilin en dakami? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_14","005_16_14","NUM","16","14","14","Adi ka pay inmipango sin sigesiged ay ili ay gomabayan di am-in ay mais-ek ya adi ka pay indawtan dakamis payew ya daga ay nas-ekan si obas. Yan ed wani pay, laydem ay ietekan dakami? Ado paabe na! Adi kami omali!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_15","005_16_15","NUM","16","15","15","Pag et palalo ay binmonget si Moses et kanana en Diyos, “Adi ka aw-awaten di olay sino ay idaton dana ay ipogaw. Maga di inamag ko ay lawa sin olay esa en daida ya maga pay di inak ay olay koman dangki ay talaken da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_16","005_16_16","NUM","16","16","16","Pag kanan Moses en Kora, “Mo si bigat, masapol ay omali ka ya din 250 ay gagait mo sin Tolda ay Panpappailaan Diyos. Wada abes di si Aaron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_17","005_16_17","NUM","16","17","17","Esa ya esa en dakayo et alaena din panpey-ana si man-ganggangab ay oling ya insinso, asi na iey sin altar. Siya abe di iyat Aaron.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_18","005_16_18","NUM","16","18","18","Tinongpal da et pag dan man-a si pinay-an das man-ganggangab ay oling ya insinso et en da nakipika en da Moses en Aaron sin segpan di Tolda ay Panpappailaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_19","005_16_19","NUM","16","19","19","Tinopog aben Kora din intiro ay gimong. Idi wada da ay nakisagang en da Moses en Aaron sin segpan di Tolda, nanpaila et din mankoniniing ay kinadiyos Yahweh sin am-in ay wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_20","005_16_20","NUM","16","20","20","Pag kanan Diyos en da Moses en Aaron, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_21","005_16_21","NUM","16","21","21","“Addawian yo din kaipoipogaw ay sana ta peslek daida ay dagos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_22","005_16_22","NUM","16","22","22","Ngem nandokmog ay nanyakog-ong da Moses en Aaron ay nangwani, “Sik-a ay Diyos di napoan di biyag di am-in ay way leng-ag na. Ay manbonget ka aya sin amin da nan kaipoipogaw olay mo es-esa anggoy di nakabasol?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_23","005_16_23","NUM","16","23","23","Kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_24","005_16_24","NUM","16","24","24","“Ibagam sin kaipoipogaw ta omaddawi da sin toldan da Kora en Datan ya si Abiram.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_25","005_16_25","NUM","16","25","25","Kinoyog Moses din papangolon di Israelita ay inmey sin kad-an da Datan en Abiram. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_26","005_16_26","NUM","16","26","26","Kanana sin kaipoipogaw, “Omaddawi kayo sin tolda ay kad-an san lawlawa ay ipogaw! Adi yon sagsagiden di kompormi ay bonag da ta adi kayon maitapi en daida ay madosa begew sin basbasol da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_27","005_16_27","NUM","16","27","27","Idi siya di, tinongpal da din inbagan Moses et inaddawian da din tolda ay kad-an da Kora, Datan ya si Abiram. Binmela da Datan en Abiram ya din aasawa ya aan-ak da et pinmika da sin segpan di tolda da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_28","005_16_28","NUM","16","28","28","Pag kanan Moses, “Ed wani, say pangammoan yo ay si Diyos di nangibaa en sak-en ay mangamag sin amin dana. Baken sak-en di akin nemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_29","005_16_29","NUM","16","29","29","Mo matey dana ay ipogaw ay maga di mapasamak ay panosaan Diyos en daida, say pangammoan yo ay adi inbaan Diyos sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_30","005_16_30","NUM","16","30","30","Ngem mo wada di nakaskasdaaw ay amagen Diyos ay maga di kais-iso na, say pangammoan yo ay da naey ay ipogaw et linaslasoy ya sinigaan das Diyos. Di mapasamak et man-ekang din lota ay mangokmon en daida ya amin ay sanikwa da, et maonog da ay sibibiyag sin kad-an di natey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_31","005_16_31","NUM","16","31","31","Idi nakdeng ay inbagan Moses na, nan-ekang din lota ay kad-an da Datan en Abiram. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_32","005_16_32","NUM","16","32","32","Kaman waday tepek din lota ay nangokmon en daida ya sin pamilya da. Am-in abe din gagait Kora ya din sanikwa da et naitapi da ay inokmon din lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_33","005_16_33","NUM","16","33","33","Sibibiyag da ay inmey ed dallem sin kad-an di natey ay naitapi din amin ay sanikwa da. Nan-omot din lota, et maga da ay mail-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_34","005_16_34","NUM","16","34","34","Sin nanngean din odom ay Israelita sin kilalad da, katanagtag da ay kinmaan et kanan da ay nangibogaw, “Dalasen yo tan mo makionog tako!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_35","005_16_35","NUM","16","35","35","Idi nakdeng di, wada et di manbidbidang ay apoy ay napo en Diyos, et pag mapooan din 250 ay lalaki ay nangidaton si insinso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_36","005_16_36","NUM","16","36","36","Pag kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_37","005_16_37","NUM","16","37","37","“Ibagam en Eleazar ay anak Aaron ay padi ta ena kaanen am-in din bronsi ay palanggana ay wada sin kad-an di bangkay di napooan ay lalaki ya iwalang na din man-ganggangab ay oling sin natken ay lugar, tan din palanggana ay sana et nasantoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_38","005_16_38","NUM","16","38","38","Nanbalin da ay nasantoan tan naosal da ay naidatonan di insinso sin sangoanan Diyos. Alaena ngarud din palangganan di lallalaki ay natey begew sin basol da ta pitpitena enggana ay omingpis ta say maamag si pankaleb sin altar. Manbalin ay sinyal ono pannemneman di Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_39","005_16_39","NUM","16","39","40","Idi siya di, tinongpal Eleazar ay padi am-in ay inbilin Diyos en sisya babaen en Moses. Tinopog na am-in din bronsi ay palanggana ay inosal din lalaki ay napooan. Inpapitpit na enggana ay inmingpis et inamag das kaleb di altar. Say mangipanemnem sin Israelita ay maga en daida di mabalin ay man-ipoo si insinso sin sangoanan Diyos malaksid di polin Aaron. Tan mo waday mangipoo, matey ay kaman din napasamak en da Kora ya din gagait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_41","005_16_41","NUM","16","41","41","Sin kabigatana, nanriri kasin din am-in ay Israelita en da Moses en Aaron ay nangwani, “Dakayo di namse sin odom ay ipogaw Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_42","005_16_42","NUM","16","42","42","Idi matoptopog da ta say pabasolen das da Moses en Aaron, sinagong da et din Tolda ay Panpappailaan Diyos yan kambaw wada et din liboo ay nanlingeb. Nanpaila abe din mankoniniing ay kinadiyos en Yahweh. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_43","005_16_43","NUM","16","43","43","Pag emey da Moses en Aaron sin sangoanan di Tolda ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_44","005_16_44","NUM","16","44","44","et kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_45","005_16_45","NUM","16","45","45","“Addawiam dana ay ipogaw ta peslek ay dagos.” Pag et mandokmog da Moses en Aaron ay manyakog-ong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_46","005_16_46","NUM","16","46","46","Kanan Moses en Aaron, “Alaem din palangganam ta pay-am si man-ganggangab ay oling ay mapo sin altar, asi ka pay-an si insinso. Dalasem ay emey sin kad-an di ipogaw ta amagem din seremonia ay manglinis sin basbasol da. Tan enggay inpailan Diyos din bonget na yan nanlogi di kaeegyat ay sakit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_47","005_16_47","NUM","16","47","47","Tinongpal Aaron din inbagan Moses. Ina na din palanggana na et nanagtag ay inmey sin gawan di natotopogan di ipogaw. Enggay nanlogi din sakit ay man-inalis sin kaipoipogaw, ngem indatona din insinso ta malinisan basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_48","005_16_48","NUM","16","48","48","Din inamag Aaron ay nay di nangipasaldeng sin nateyan di ipogaw yan wadas sisya ay pinmipika sin nan-gagawaan di sibibiyag ya natey ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_49","005_16_49","NUM","16","49","49","Sinpo ya opat ay libo ya pito ay gasot di natey ay ipogaw begew sidi ay sakit ay adi maibilang din natey begew sin inamag da Kora. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU16_50","005_16_50","NUM","16","50","50","Idi sinmaldeng din kaeegyat ay nay ay sakit, nantaoli si Aaron sin kad-an Moses sin segpan di Tolda ay Panpappailaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_1","005_17_1","NUM","17","1","1","Kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_2","005_17_2","NUM","17","2","2","“Ibagam sin Israelita ta man-a da si sinpo ya dowa ay sokod, sag-eesa sin pangolon di sinpo ya dowa ay tribu, ta idawat da en sik-a. Isolat mo din ngadan di esa ya esa ay pangolo sin sokod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_3","005_17_3","NUM","17","3","3","Isolat mo abe din ngadan Aaron sin sokod ay mangialagey sin Levita, tan masapol ay waday sag-eesa ay sokod ay napo sin papangolon di am-in ay tribu. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_4","005_17_4","NUM","17","4","4","Ipeey mo dana sin Tolda ay Panpappailaak sin sangoanan di Baol di Tolagan ay pangab-abatak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_5","005_17_5","NUM","17","5","5","Tomobo din sokod di ipogaw ay piliek, et say iyat ko ay mangipasaldeng sin kanayon ay panrirririan di Israelita ay maikontra en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_6","005_17_6","NUM","17","6","6","Siya di nakingalat si Moses sin gagait na ay Israelita et din pangolon di esa ya esa ay tribu yan indawat day sag-eesa ay sokod da, isonga sinpo ya dowa am-in mo maitapi din sokod Aaron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_7","005_17_7","NUM","17","7","7","Inpeey Moses din am-in ay sokod sin Tolda ay Panpappailaan Diyos sin sangoanan di Baol di Tolagan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_8","005_17_8","NUM","17","8","8","Sin kabigatana, sinenggep si Moses sin Tolda yan inila na ay tinmobo din sokod Aaron ay nangialagey si Levita. Baken owat tinmobo mo adi et nanbonga yan nanlames si naom ay almond. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_9","005_17_9","NUM","17","9","9","Inbelan Moses am-in din sokod ay napo sin sangoanan Diyos et inpaila na sin Israelita. Inila da din napasamak et esa ya esa yan alaena din sokod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_10","005_17_10","NUM","17","10","10","Pag kanan Diyos en Moses, “Itaolim din sokod Aaron sin sangoanan di Baol di Tolagan. Masapol ay maidolin na ay sinyal sin komonkontra ay Israelita ta ammoan da ay matey da mo adi da isaldeng ay manmaymayotmot ay maikontra en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_11","005_17_11","NUM","17","11","11","Tinongpal Moses din inbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_12","005_17_12","NUM","17","12","12","Idi siya di, kanan din Israelita en Moses, “Enggay et baw sa! Matey kami am-in! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU17_13","005_17_13","NUM","17","13","13","Tan mo sino di omasag-en sin Tolda ay Panpappailaan Diyos et matey. Adi pay say kateyan tako am-in!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_1","005_19_1","NUM","19","1","1","Binilin Diyos da Moses en Aaron ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_2","005_19_2","NUM","19","2","2","ay ipaammo da din bilbilin ay nay sin Israelita. Kanana, “Man-idawat kayo en da Moses en Aaron si mandalangdang ay bomalasang ay baka ay magay kolang na ya adi pay laeng napakpakoan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_3","005_19_3","NUM","19","3","3","ta idawat da en Eleazar ay padi. Pag waday mangiey sin baka sin lasin di kampo, et paltiena sin sangoanan Eleazar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_4","005_19_4","NUM","19","4","4","Pag isiwsiw Eleazar din gomot na sin dada na ta iwalsi na sin sangoanan di Tolda si mamin pito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_5","005_19_5","NUM","19","5","5","Masapol ay mapooan am-in din partin di animal ay din kopkop, lamlames, dada ya eges ay iniilan di padi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_6","005_19_6","NUM","19","6","6","Pag man-a din padi si nabanglo ay kaiw ay makwani en sidro ya pingin di hisopo ya manbalanga ay lopot ta itapi na ay ipoo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_7","005_19_7","NUM","19","7","7","Mo makdeng pay di, masapol ay labaana din bado na ya man-ames, asi pag mabalin ay senggep sin kampo, ngem maibilang pay dedan ay kadodogis enggana sin malablabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_8","005_19_8","NUM","19","8","8","Siya abe sin ipogaw ay nangipoo sin baka. Masapol ay labaana din bado na ya boyatana si danom din awak na, ngem maibilang abe ay kadodogis enggana sin malablabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_9","005_19_9","NUM","19","9","9","“Pag alaen di esay lalaki ay baken maibilang ay kadodogis din dap-on di napooan ay baka ta ipeey na sin lugar ay maibilang ay nalinis sin lasin di kampo. Maigto dana ta say osalen din Israelita ay mangisagana sin danom ay maosal ay panglinis sin maibilang ay kadodogis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_10","005_19_10","NUM","19","10","10","Din ipogaw ay mangakop sin dap-o yan masapol ay labaana din bado na, ngem maibilang pay dedan ay kadodogis enggana sin malablabi. Din linteg ay nay et masapol ay on-onodan din Israelita ya mangili ay makitetee en daida si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_14","005_19_14","NUM","19","14","14","“Siya na di linteg ay maonodan mo waday matey sin oneg di pankampoana ay tolda. Olay sino ay ipogaw ay wada sin tolda sin timpon di nateyana ya mo sino abe ay senggep sidi yan maibilang da ay kinmadodogis si pito ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_15","005_19_15","NUM","19","15","15","Olay sino abe ay koli ya banga ay baken nakakaleban et maibilang abe ay kinmadodogis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_16","005_19_16","NUM","19","16","16","“Mo wada abe di ipogaw sin lasin di kampo yo ay managid si bangkay di pinse da ono gandat na ay natey ono tong-an di ipogaw ono kaot, maibilang ay kinmadodogis si pito ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_17","005_19_17","NUM","19","17","17","“Din amagen yo ta say madalosan din maibilang ay kinmadodogis et siya dana. Masapol ay man-a kayo si dap-on din manbalanga ay baka ay panglinis ta ipeey yo si koli, asi yon pay-an si danom ay napos obbog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_18","005_19_18","NUM","19","18","18","Pag man-a di esay ipogaw ay maibilang ay nalinis si pingin di hisopo ta isiwsiw na sin danom ay sana, asi nan walsian din tolda ya bonbonag ya din amin ay ipogaw ay wadas di. Masapol abe ay walsiana mo waday ipogaw ay managid si tong-an di ipogaw, kaot, pinse da ay ipogaw ono gandat na ay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_19","005_19_19","NUM","19","19","19","Masapol ay walsian din ipogaw ay maibilang ay nalinis din maibilang ay kinmadodogis sin maikatlo ya maikapito ay agew ta say makdeng ay malinisan sin maikapito ay agew. Sin siya di ay agew, din ipogaw ay kinmadodogis et masapol ay labaana din osal na ya man-ames ta maibilang ay nalinis sin malablabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU19_20","005_19_20","NUM","19","20","20","Mo din naibilang ay kinmadodogis yan adi na amagen din seremonia ay kalinisana, komakaman ay kadodogis, tan baken nawalsian sin danom ay panglinis. Masapol ay maipowira sin gagait na ay Israelita, tan inpakadodogis na din Tolda ay Panpappailaan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_1","005_20_1","NUM","20","1","1","Sin damo ay bowan, dinmateng din intiro ay gimong di Israelita sin ed Zin ay magay omili et pag dan mankampo ed Kades. Isdi ay lugar di nateyan ya naiponponan Miriam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_2","005_20_2","NUM","20","2","2","Magay danom sidi, isonga natopog din ipogaw ay manriri en da Moses en Aaron ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_3","005_20_3","NUM","20","3","3","yan kanan da, “Agpos et koma mo naitapi kami ay natey sin toton-od mi ay dinosan Diyos sin sangoanan di Tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_4","005_20_4","NUM","20","4","4","Apay nga inpangom dakamis nan lugar ay magay omili? Ay kanam en ta isna kami ay matey ya siya abe sin aanimal mi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_5","005_20_5","NUM","20","5","5","Apay dedan ay tinon-od yos dakami ed Egipto, asi kayo ipangos dakami isnan lawlawa ay lugar ay maga polos di gomabay ay mola? Maga di bakakew, igos, obas ya granada dowan et maga polos di danom ay inomen!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_6","005_20_6","NUM","20","6","6","Tinaynan da Moses en Aaron din kaipoipogaw et inmey da sin segpan di Tolda ay Panpappailaan Diyos. Nandokmog da ay nanyakog-ong, pag da et ilaen din mankoniniing ay kinadiyos en Yahweh. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_7","005_20_7","NUM","20","7","7","Pag kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_8","005_20_8","NUM","20","8","8","“Alaem din sokod ay wada sin sangoanan di Baol ta topogen yon Aaron din amin ay Israelita. Mo wada am-in din ipogaw ay mangiila, ngalaten yo din bato ay sana ta bomala di danom. Siya say amagen yo ta say bomala di danom isnan bato ta waday pan-inoman din ipogaw ya din animal da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_9","005_20_9","NUM","20","9","9","Tinongpal Moses din inbagan Diyos et ina na din sokod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_10","005_20_10","NUM","20","10","10","Tinopog da Moses en Aaron din am-in ay Israelita et pag kanan Moses, “Dengngen yo nan ibagak, dakayo ay nariri ay ipogaw! Ay piliten yos dakami ay mangipabala si danom isnan bato ta waday inomen yo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_11","005_20_11","NUM","20","11","11","Idi siya di kaiseppat si Moses si namin dowa sin sokod na sin bato, pag et kabala di ad-ado ay danom, et say nan-inoman din kaipoipogaw ya din animal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_12","005_20_12","NUM","20","12","12","Ngem niyamyaman Diyos da Moses en Aaron et kanana, “Gapo ta nakapsot di pammati yo yan adi yon binigbig din nasantoan ay panakabalin ko sin pangiilaan di Israelita, baken dakayo di mangipangolo isnan ipogaw ay emey sin daga ay inkarik ay idawat kon daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_13","005_20_13","NUM","20","13","13","Napasamak na ed Meriba ay say nanririan di Israelita en Diyos et say nangipailaana sin kinasanto na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_22","005_20_22","NUM","20","22","22","Pag dan komaan am-in din Israelita ed Kades et sinmawang da sin dontog ay Hor ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_23","005_20_23","NUM","20","23","23","sin beddeng di Edom. Sin isdi, kanan Diyos en da Moses en Aaron, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_24","005_20_24","NUM","20","24","24","“Adi makasgep si Aaron sin daga ay inkarik ay idawat ko sin Israelita, tan matey sisya gapo ta adi yo inonodan ay dowa din bilin ko sin kawada yo ed Meriba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_25","005_20_25","NUM","20","25","25","Ayagam si Aaron ya din anak na ay si Eleazar ta mantikid kayo sin dontog ay Hor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_26","005_20_26","NUM","20","26","26","Pag kan kaanen din badon di padi ay inbabadon Aaron ta ipabadom en Eleazar, tan isdi ay matey si Aaron.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_27","005_20_27","NUM","20","27","27","Tinongpal Moses din inbilin Diyos, et inilan din am-in ay Israelita din nantikidan da sin dontog ay Hor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_28","005_20_28","NUM","20","28","28","Pag kaanen Moses din badon Aaron et inpabado na en Eleazar. Sidi ay natey si Aaron sin toktok di dontog, pag aben manballalong da Moses en Eleazar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU20_29","005_20_29","NUM","20","29","29","Naammoan din intiro ay gimong di Israelita ay natey si Aaron, et nanladingit da si tolonpo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU21_4","005_21_4","NUM","21","4","4","Idi siya di kinmaan din Israelita sin dontog ay Hor et inonod da din danan ay emey sin Baybay ay Mandalangdang ta say likawen da din ili ay Edom. Ngem sin kawada da sin danan, enggay ay adi makaanos din ipogaw, isonga ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU21_5","005_21_5","NUM","21","5","5","nanriri da en Diyos ya en Moses. Kanan da, “Apay nga inpangom dakami ay komaan ed Egipto ta say matey kamis nan lugar ay magay omili ay maga di makan ya mainom? Enggay naoma kamis nan makan ay lawlawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU21_6","005_21_6","NUM","21","6","6","Idi siya di pag et ipawadan Diyos di nagitaan ay kaeweeweg sin kad-an da et ad-ado di natey tan kinat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU21_7","005_21_7","NUM","21","7","7","Pag emey din ipogaw sin kad-an Moses et kanan da, “Nanbasol kami kayman begew sin kinali mi ay maikontra en Diyos ya en sik-a. Ngem pangaasim kod ta ikararag mon Diyos ta pakaanena da nan eweg isnan kad-an tako.” Idi siya di inkararagan Moses din ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU21_8","005_21_8","NUM","21","8","8","Pag bilinen Diyos si Moses ta man-amag si sinan eweg ay bronsi ta itakap na si posti ta mo sino di katen di eweg yan tangadena di et maagasan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU21_9","005_21_9","NUM","21","9","9","Tinongpal Moses, et nan-amag si sinan eweg ay intakap na si posti, yan tet-ewa ay am-in din kinat di eweg ay nanangad isdi yan naagasan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_1","005_22_1","NUM","22","1","1","Idi siya di, intoloy din Israelita ay nandad-an enggana ay domateng da sin tanap ed Moab sin igid di ginawang ay Jordan sin demang na ed Jerico. Et nankampo das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_2","005_22_2","NUM","22","2","2","Sin timpo ay doy, wada di ari ed Moab ay manngadan si Balak ay anak en Zippor. Idi nadamag na din kaad-adon di Israelita ya din inyat da ay nangabak sin Amorreo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_3","005_22_3","NUM","22","3","3","palalo di egyat na et siya abe sin ipogaw ay iturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_4","005_22_4","NUM","22","4","4","Idi siya di kanan din Moabita sin papangolo ed Midian, “Awni kadi et abosen da nan ad-ado ay ipogaw am-in ay wadas nan kad-an tako ay kaman dan baka ay man-alab sin pastolan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_5","005_22_5","NUM","22","5","5","Pag man-ibaa si Balak si en mangayag en Balaam ay anak en Beor ay wada ed Petor ay asag-en di ginawang ay Eufrates sin ili ed Amaw. Kanana ay nangibaga, “Laydek ay ammoam ay wada di kaipoipogaw ay napo ed Egipto ay napno da sin inil-ili et nankampo da sin dagdagas di ili mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_6","005_22_6","NUM","22","6","6","Palalo ay ad-ado da mo dakami, isonga pangaasim ta omali ka ta baosam daida ta say abaken mi ya pakaanen mis daida. Ammok ay mo waday bindisyonam ay ipogaw et temet-ewa ay mabindisyonan yan mo waday baosam et mabaosan abe.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_7","005_22_7","NUM","22","7","7","Inmey din papangolon di Moabita ya Midianita et intakin da di pilak ay ilagbo da en Balaam ta baosana din Israelita. Idi sinmawang da sin kad-an Balaam, inbaga da en sisya din inbagan Balak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_8","005_22_8","NUM","22","8","8","Pag kanan Balaam, “Maseyep kayos na ed wani ay labi ta mo si bigat, ibagak en dakayo mo sino di inbagan Diyos en sak-en.” Isonga naseyep din papangolo ay sana sin beey Balaam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_9","005_22_9","NUM","22","9","9","Sin labi ay doy, nginalat Diyos si Balaam ay kanana, “Ay sino nan lallalaki ay sangailim?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_10","005_22_10","NUM","22","10","10","Sinbat Balaam ay kanana, “Inbaan Balak ay ari ed Moab ta ibaga dan sak-en ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_11","005_22_11","NUM","22","11","11","ay wada di ad-ado ay ipogaw ay napo ed Egipto ay napno sin intiro ay daga. Laydena ay enak baosan daida ta say abakena ya pakaanenas daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_12","005_22_12","NUM","22","12","12","Pag kanan Diyos en Balaam, “Adi ka makiey en daida ya adi ka aben babbaosan din Israelita, tan nakdeng ay binibindisyonak daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_13","005_22_13","NUM","22","13","13","Sin kabigatana, inmey si Balaam sin kad-an di inbaan Balak et kanana, “Somaa kayo et, tan adi palobosan Diyos sak-en ay maikoyog en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_14","005_22_14","NUM","22","14","14","Pag dan mantaoli sin kad-an en Balak et inbaga da ay adi layden Balaam ay makiey en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_15","005_22_15","NUM","22","15","15","Idi siya di, nan-ibaa kasin si Balak si papangolo ay ad-ad-ado ya nangatngato di saad da mo din nangon-ona ay inbaa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_16","005_22_16","NUM","22","16","16","Inmey da en Balaam et inpaammo da na ay inbagan Balak: “Pangaasim kod ta dadlon kan omali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_17","005_22_17","NUM","22","17","17","Ad-ado di idawat kon sik-a ay gon-gona ya tongpalek am-in ay ibagam. Omali ka koma ta baosam da dooy ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_18","005_22_18","NUM","22","18","18","Ngem kanan Balaam, “Olay mo idawat Balak en sak-en di am-in ay palata ya balitok ay wada si palasyo na, adiak mabalin ay labsingen si olay at-atik din bilin Yahweh ay Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_19","005_22_19","NUM","22","19","19","Ngem olay mo siya sa, maseyep kayos na ed wani ay labi ay kaman din inyat di namangpango ay naibaa ta say maammoak mo wada pay di odom ay ibagan Diyos en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_20","005_22_20","NUM","22","20","20","Sin labi ay doy, nakingalat kasin si Diyos en Balaam et kanana, “Gapo ta inmali din lallalaki ay nay ta en daka ayagan, mansagana ka ta makiey ka, ngem din ibagak anggoy di tongpalem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_21","005_22_21","NUM","22","21","22","Sin kabigatana, nakiey si Balaam sin papangolon di Moabita ay kakoyog na din dowa ay baa na. Ngem manbonget si Diyos begew sin nakieyan Balaam. Isonga idi wadas da Balaam sin danan ay nangakabayo sin dangki na, wada din anghel Diyos ay pinmipika ta sawadenas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_23","005_22_23","NUM","22","23","23","Idi ilaen pay din dangki din anghel ay pinmipika ay nananggen si kampilan, nanliglig sin danan et kinombas sin papayew. Sinoplit Balaam din dangki et inpataoli na sin danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_24","005_22_24","NUM","22","24","24","Pag man-etan din anghel sin nailipitan di danan sin nan-gawaan di dowa ay inobasan ay naaladan si batog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_25","005_22_25","NUM","22","25","25","Idi ilaen din dangki din anghel, nansaldet sin batog et naipit din sikin Balaam, isonga sinoplit na kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_26","005_22_26","NUM","22","26","26","Namangpango kasin din anghel et en pinmipika sin nailipitan di danan ay maga polos di pandanan sin nanbinas-il. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_27","005_22_27","NUM","22","27","27","Idi siya et di, idi ilaen din dangki din anghel yan kalakpap. Binmonget si Balaam et nilogiana ay sopliten din dangki sin sokod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_28","005_22_28","NUM","22","28","28","Pag pankalien Diyos din dangki et kananan Balaam, “Ay sino ngin di inamag ko si gapo ay sinmoplitam si namitlo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_29","005_22_29","NUM","22","29","29","Kanan Balaam, “Aw a, tan panbalbalinem sak-en ay kaman magay nemnem na. Kaman et mo way intakin kos kampilan ta peslek sik-a ed wani!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_30","005_22_30","NUM","22","30","30","Kanan din dangki ay sinombat, “Ay baken ayan sak-en met laeng din dangki ay nangabkabayoam ed idi engganad wani? Ay wada aya di inam-amag kos kaman nina ed idi en sik-a?” Et kanan Balaam, “Iwed met kitdi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_31","005_22_31","NUM","22","31","31","Pag ipailan Diyos en Balaam din anghel na ay pinmipika sin danan ay nananggen si kampilan, isonga kalakpap si Balaam sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_32","005_22_32","NUM","22","32","32","Kanan din anghel, “Apay nga sinoplit mo din dangkim si namitlo? Inmaliak ay manawad en sik-a, tan baken kosto mo emey kas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_33","005_22_33","NUM","22","33","33","Inmila din dangkim et namitlo ay nilisianas sak-en. Mo adi nanlisi et sigurado ay pinsek sik-a koma yan binay-ak pay sisya!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_34","005_22_34","NUM","22","34","34","Pag kanan Balaam sin anghel, “Nanbasolak kayman. Adiak ammo ay wada ka ay pinmipika sin danan ta sawadem sak-en. Mantaoliak adi mo kanam en lawa di emeyak isdi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU22_35","005_22_35","NUM","22","35","35","Ngem kanan din anghel, “Mabalin ay makiey ka sin lallalaki ay nay, ngem say ibagam et enggay din itogon ko en sik-a ay ibagam.” Idi siya di nakeey si Balaam en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU23_7","005_23_7","NUM","23","7","7","Et siya dana di inpadton Balaam: “Inmayag din ari ed Moab ay si Balak. Din kadondontogan ed Syria sin naibanda si belaan di agew di napoak. Kanana, ‘Omali ka ta baosam din Israelita.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU23_8","005_23_8","NUM","23","8","8","Ngem kanak abe en sisya: Ay mabalin aya ay baosak din adi binaosan Diyos ay namarsua ono mankaliak si lawa ay maikontra en daida yan si Diyos pay et maga di inkeddeng na ay dosa da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU23_9","005_23_9","NUM","23","9","9","Mo wadaak sin kadondontogan, tamtamangek daida, manipod sin kabatbatoan et os-osdongak daida. Daida di nasyon ay omalagey si bokbokod da, tan naitken da, waday nanlasinan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU23_10","005_23_10","NUM","23","10","10","Din Israelita et kaman tapok di kaiarigan da, tan adi kabilang di kaad-ado da. Mo mateyak yan sapay koma ta kaman met laeng din kateyan da ay nalinteg di kabibiyag da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU23_11","005_23_11","NUM","23","11","11","Pag et kanan Balak en Balaam, “Apay ngin sas inamag mo? Inayagak sik-a ta say baosam din kaibaw ko, ngem din inamag mo et binindisyonam daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU23_12","005_23_12","NUM","23","12","12","Sinombat si Balaam yan kanana, “Din inbagan anggoy Diyos en sak-en di mabalin ay ibagak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU24_2","005_24_2","NUM","24","2","2","Tinamang Balaam din Israelita ay natopotopog din kampon di esa ya esa ay tribu. Siya et di, sin-gep din Ispiriton Diyos sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU24_3","005_24_3","NUM","24","3","3","yan kanana ay nan-ipadto, “Siya na di ipadton Balaam ay anak Beor ay nalawag di pangila na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU24_4","005_24_4","NUM","24","4","4","ya makadnge sin ibagbagan Diyos. Adiak naseyep yan inilak di kaman iitaw ay inpailan Diyos ay Manakabalin Am-in. Siya na di inilak: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU24_5","005_24_5","NUM","24","5","5","Mapmapteng din tolda ay panbebbeeyan di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU24_6","005_24_6","NUM","24","6","6","Maiarig das annawa ay kakakkaiwan ay palma ya garden sin benget di ginawang. Kaman da aben manseng-ew ay kaiw ay makwani en aloe ay inmolan Diyos ya kaman dan nakayang ay sidro sin benget di danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU24_7","005_24_7","NUM","24","7","7","Mansobsobran to di danom da, isonga masibsibogan ay kosto din imola da. Nangatngaton to din ari da mo si Agag ya maidayaw din panturayana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU24_15","005_24_15","NUM","24","15","15","Idi makdeng di, inpadto na abe na, “Siya na di ipadton Balaam ay anak Beor ay nalawag di pangila na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU24_16","005_24_16","NUM","24","16","16","ya makadnge sin ibagbagan Diyos ay Kangatoan ya nakaawat sin inpaammo na. Waday inpailan Diyos ay Manakabalin Amin idi binmabaktadak, ngem adiak naseyep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU24_17","005_24_17","NUM","24","17","17","Il-ilaek din mapasamak ed Israel sin tapin di agew. Wadan to di ari ay bomala ed Israel ay kaman talaw ono bolalakaw di koniniing na. Abakena din sosoldadon di Moab ya am-in ay an-ak Set.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_12","005_27_12","NUM","27","12","12","Pag kanan Diyos en Moses, “Manikid ka sin dontog ay Abarim ta en ka tamangen din daga ay idawat ko sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_13","005_27_13","NUM","27","13","13","Mo makdeng ay ilaem et matey ka abe ay kaman si Aaron ay manong mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_14","005_27_14","NUM","27","14","14","tan adi yo inonodan din bilin ko sin lugar ay magay omili ed Zin. Idi nanriri din ipogaw en sak-en, adi yo binigbig din nasantoan ay panakabalin ko sin pangiilaan di kaipoipogaw.” (Meriba din ngadan di obbog ed Kades sin lugar ay magay omili ed Zin.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_15","005_27_15","NUM","27","15","15","Kanan Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_16","005_27_16","NUM","27","16","16","“Sik-a ay Yahweh, Diyos ay poon di biyag di am-in ay way leng-ag na, sapay koma ta mandotok kas pangolon da nan ipogaw ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_17","005_27_17","NUM","27","17","17","ay kabaelana ay mangipango en daida sin am-in ay am-amagen da, ta say din ipogaw mo yan baken dan kaman karnero ay maga di mangayowan en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_18","005_27_18","NUM","27","18","18","Pag kanan Diyos en Moses, “Piliem si Josue ay anak Nun tan kabaelana, et ikapay mo din takkay mo sin toktok na ay mangipaila ay sisya di napili ay mangipangolo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_19","005_27_19","NUM","27","19","19","Ipapikam sin sangoanan Eleazar ay padi ya sin intiro ay gimong ta say ipaammom en daida ay sisya di maiskat en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_20","005_27_20","NUM","27","20","20","Ibingay mon sisya din odom ay lebbeng mo ta say tongpalen din am-in ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_21","005_27_21","NUM","27","21","21","Si Eleazar di pangammoana sin am-in ay panlaydak babaen sin pangosalana sin Urim ya Tummim. Si naey di amagen Eleazar ay mangitdo en Josue ya din am-in ay Israelita sin am-in ay amagen da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_22","005_27_22","NUM","27","22","22","Tinongpal Moses din inbilin Diyos en sisya et inpapika na si Josue sin sangoanan Eleazar ay padi ya sin intiro ay gimong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NU27_23","005_27_23","NUM","27","23","23","Inkapay na din takkay na sin toktok Josue, et pag nan ipaammo ay si Josue din maisokat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT1_1","006_1_1","DEU","1","1","5a","Naisolat sin libro ay nay din inbagbagan Moses sin Israelita sin kawada da sin tanap ay magay omili sin lak-am di Moab ay naibanda si belaan di agew sin ginawang ay Jordan. Din kosto ay kad-an da yan asag-en ed Suf ay nan-gawaan di Paran, Tofel, Laban, Hazerot ya Dizahab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT1_2","006_1_2","DEU","1","2","2","Sinpo ya esa ay agew di pandad-anan manipod sin dontog ay Sinai enggana ed Kades Barnea mo idan sin kadondontogan ay ili ed Edom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT1_3","006_1_3","DEU","1","3","3","Sin damo ay agew di maikasinpo ya esa ay bowan sin maikaopatapolo ay tawen manipod sin kinmaanan da ed Egipto, inbagan Moses din amin ay inbilin Diyos ay ibaga na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT1_4","006_1_4","DEU","1","4","4","Napasamak na idi nakdeng ay inabak da Moses da Ari Sihon ay Amorreo ay mangituray ed Hesbon ya si Og ay ari ed Basan ay mangituray ed Astarot ya Edrei. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT1_5b","006_1_5b","DEU","1","5b","5b","Dadlon inpalawag Moses da nan linteg Diyos ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT1_6","006_1_6","DEU","1","6","6","“Sin kawada tako sin dontog ay Sinai, kanan Yahweh ay Diyos tako, ‘Aped na ay nabayag di nantean yo sin kad-an di dontog ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT1_7","006_1_7","DEU","1","7","7","Topien yo din tolda yo ta manlobwat kayo. Emey kayo sin kadondontogan ay panbeeyan di Amorreo ya siya abe sin nandinmang ay il-ili: din tanap ed Jordan, din kadondontogan ya nababa ay bilbilig, din abagatan di Canaan ya din benget di baybay ay Mediterranean. Emey kayo abe ed Canaan, ed Lebanon enggana sin dakdake ay ginawang ay Eufrates. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT1_8","006_1_8","DEU","1","8","8","Sak-en ay Diyos yo et insapatak ay idawat ko am-in din daga ay nay sin ap-apo yo ay da Abraham en Isaac ya si Jacob ya siya abe sin poli da. En kayo et okaen.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_16","006_2_16","DEU","2","16","16","Intoloy Moses ay nangwani, “Idi natey amin din enggay makabael ay makigobat sin timpo ay kinmaanan da ed Egipto, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_17","006_2_17","DEU","2","17","17","kanan Diyos en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_18","006_2_18","DEU","2","18","18","‘Malabas kayo ed wani ed Ar ay sakop di Moab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_19","006_2_19","DEU","2","19","19","Asag-en kayo sin ilin di Ammonita ay polin Lot, ngem adi yon palpaligaten ono gobgobaten daida, tan maga polos di idawat kon dakayo sin sakop di ili da, tan nakdeng ay indawat ko en daida.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_24","006_2_24","DEU","2","24","24","“Idi nalabas tako ed Moab, kanan Diyos en datako, ‘Agadangen yo ed wani din ginawang ay Arnon tan nay ay ipalobos ko ay abaken yo din Amorreo ay si Sihon ay ari ed Hesbon ta okaen yo din ili na. Gobaten yo ta ilogi yo ay okaen din iturayana ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_25","006_2_25","DEU","2","25","25","Ed wani ay agew, ilogik ay paegyaten en dakayo din amin ay ipogaw isnan intiro ay daga. Gapo sin madamag da maipanggep en dakayo et manpayegpeg das egyat da sin domatngan yo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_26","006_2_26","DEU","2","26","26","Idi wada tako ed Kedemot, waday inbaak en Ari Sihon ay mangituray ed Hesbon, ay mangipaammo sin siged ay nemnem tako en daida. Siya na di inpaibagak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_27","006_2_27","DEU","2","27","27","‘Ipalobos mo kod ay malabas kami isnan ilim. Laton ay mantartaros kami sin kalsada ay baken oway di em-emeyan mi sin lak-am di iturayam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_28","006_2_28","DEU","2","28","28","Amin abe ay kanen ya inomen mi ay mapo en dakayo yan bayadan mis kosto. Say kedawen mi anggoy din pamalobos mo ay mandan kami isnan ili yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_29","006_2_29","DEU","2","29","29","enggana ay agadangen mi din ginawang ay Jordan ta emey kami sin ili ay indawat Yahweh ay Diyos mi en dakami. Ipalobos mo koma ay kaman din inyat di polin Esau ed Seir ya din polin Moab ay man-ili ed Ar.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_30","006_2_30","DEU","2","30","30","Ngem adi pinalobosan Ari Sihon si datako, tan inpakenteg Diyos din nemnem na ta way iyat Diyos ay mamadang en datako ay mangabak en sisya ta okaen tako din ili na ay sinakop tako pay laeng engganad wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_31","006_2_31","DEU","2","31","31","Idi siya di, kanan Diyos en sak-en, ‘Ed wani ay agew, ipolang ko en dakayo da Sihon ta abaken yo, isonga ilogi yo ed wani ay okaen din ili na.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_32","006_2_32","DEU","2","32","32","Idi inmabat da Sihon ya din sosoldado na ed Jaas, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_33","006_2_33","DEU","2","33","33","ginobat tako et pinse takos sisya ya din an-ak na ya din amin ay sosoldado na, tan indawtan Diyos datako si pigsa ay mangabak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_34","006_2_34","DEU","2","34","34","Inabak tako amin din ili ay sakop di iturayana et pinse tako amin ay ipogaw isdi, amin ay lallalaki, babbabai ya anan-ak, isonga maga polos di nabay-an en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_35","006_2_35","DEU","2","35","35","Ngem ina tako din aanimal ya odom ay sanikwa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_36","006_2_36","DEU","2","36","36","Begew sin pigsa ay indawat Diyos, inabak tako am-in din il-ili manipod ed Aroer enggana sin inil-ili sin benget di tanap ed Arnon ya olay sin siyodad isdi enggana ed Gilead. Maga polos di ili ay adi tako inabak, olay nabaked di alad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT2_37","006_2_37","DEU","2","37","37","Ngem inbilin Diyos ay adi tako emey sin ilin di Ammonita ya din ili sin benget di ginawang ay Jabbok enggana sin il-ili sin kadondontogan, isonga say tinongpal tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT3_23","006_3_23","DEU","3","23","23","“Sin doy ay timpo, nanpakaasiak en Diyos ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT3_24","006_3_24","DEU","3","24","24","‘Diyos ay Kangatoan, nay nilogiam ay ipaila en sak-en ay baam din kinangatom ya panakabalin mo. Maga polos di odom ay diyos ed langit ono isnan daga ay makaamag sin nakaskasdaaw ay inamag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT3_25","006_3_25","DEU","3","25","25","Ipalobos mo kod ay agadangek din ginawang ay Jordan ta ilaek din siged ay ili sin bas-il na ay din mayat ay kadondontogan ya ed Lebanon.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT3_26","006_3_26","DEU","3","26","26","Ngem gapo dedan en dakayo et inbonget Diyos sak-en, isonga adi na inpalobos ay madmangak. Kanana en sak-en, ‘Kosto! Adi ka kasin ibagbaga sa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT3_27","006_3_27","DEU","3","27","27","Mantikid ka et sin dontog ay Pisga ta tamangem din manniliked sin amin ay banda. Owat kan tamangen din ili ay inkarik, tan adiak ipalobos ay agadangem din ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT3_28","006_3_28","DEU","3","28","28","Isonga dotokam si Josue ya papigsaem din nemnem na ta say maisokat en sik-a ay mangipangolo sin ipogaw ta okaen da din daga ay tamangem.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_1","006_4_1","DEU","4","1","1","Pag itoloy Moses ay nangwani, “Dakayo amin ay Israelita, dengngen yo da nan linteg Diyos ay itdok en dakayo. Tongpalen yo dana ta say matago kayo ya okaen yo din ili ay idawat Yahweh ay Diyos di ap-apo tako en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_2","006_4_2","DEU","4","2","2","Adi yon taptapian ono kolkolangan da nan bilbilin Diyos ay ibagak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_3","006_4_3","DEU","4","3","3","Dadlon yo met inila din napasamak ed Baal Peor sin nanosaan Diyos sin amin ay gagait yo ay nandayaw en Baal ay sinan didiyos di taga-Peor, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_4","006_4_4","DEU","4","4","4","ngem binay-ana pay dakayo am-in ay nangipapati ay adi nanokog en sisya, isonga nay deda ay sibibiyag kayo ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_5","006_4_5","DEU","4","5","5","“Initdok amin din linteg Diyos ay inbilina ay itdok en dakayo ta tongpalen yo mo domateng kayo sin ili ay en kayo gobaten ta okaen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_6","006_4_6","DEU","4","6","6","Esten yo ay onodan dana ay linteg, et dayawen din am-in ay nasyon si dakayo, tan mo dengngen da di maipanggep en dana ay linteg et kanan da, ‘Magay makaiso si nemnem ya laing dana ay ipogaw.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_7","006_4_7","DEU","4","7","7","Maga polos di odom ay ili ay mais-o di diyos da en Diyos tako, olay intoy kadakdake na ay ili. Tan si Diyos ay daydayawen tako et asag-en en datako ay manongsongbat sin kararag tako mo kasapolan tako din badang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_8","006_4_8","DEU","4","8","8","Maga abe di makaiso sin kinalinteg di bilbilin Diyos ay itdok en dakayo ed wani ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_9","006_4_9","DEU","4","9","9","“Ngem ilaen yo ta esten yo ay nemnemnemen din amagen yo ta adi yon polos linglinglingan amin din inil-ila yo. Itdo yo sin anak ya apo yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_10","006_4_10","DEU","4","10","10","din maipanggep sin agew ay doy ed Sinai idi nasinop kayo sin sangoanan Diyos sin nangwaniana en sak-en, ‘Sinopem din kaipoipogaw ta dengngen da din ibagak ta say maitdoan da ay mangegyat ya mangipateg en sak-en sin intiro ay biyag das nan daga ya say itdo da abe sin anak da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_11","006_4_11","DEU","4","11","11","Et doy ay sinmag-en kayo sin poon di dontog ay nililikmot di mangitit ay asok ya naposkol ay liboo ay say kad-an di apoy ay enggay kaman domateng ed daya di bidang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_12","006_4_12","DEU","4","12","12","Daddad-aten yo din inyat na ay nakikali en dakayo ay kaman mapmapo din kali na sin kad-an di apoy, et dinnge yo ngem adi yon inila di iso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_13","006_4_13","DEU","4","13","13","Inbaga nan dakayo ay tongpalen yo din sinpo ay bilin ay insolat na si dowa ay nadampilak ay bato, tan say iyat yo ay manongpal sin intolag na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_14","006_4_14","DEU","4","14","14","Sin doy ay timpo, binilin Diyos sak-en ta itdok en dakayo din linteg na ta say onodan yo mo domateng kayo sin daga ay dandani ay datngen yo ta okaen yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_15","006_4_15","DEU","4","15","15","“Magay inila yo si olay sino ay kais-oan Diyos sin nakikalkaliana en dakayo sin kad-an di apoy sin dontog ay Sinai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_16","006_4_16","DEU","4","16","16","Isonga siliban yo ta adi kayon bomasol ay man-amag si sinan ip-ipogaw ay lalaki ono babai, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_17","006_4_17","DEU","4","17","18","ono mais-o di ila na si olay sino ay animal, mankodkodap, manbodbodos, titit ono nigay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_19","006_4_19","DEU","4","19","19","Adi kayon masolsolisog ay mandayaw si olay sino ay matangad ed daya ay kaman din agew, bowan ya talaw ay tinodingan Diyos para sin am-in ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_20","006_4_20","DEU","4","20","20","Tan insalakan pay Diyos si dakayo sin palalo ay nanligligatan yo ed Egipto ta maikasin kayo ay ipogaw na ay kaman ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_21","006_4_21","DEU","4","21","21","Begew en dakayo, inbonget Yahweh ay Diyos takos sak-en, isonga insapata na ay adiak makaagadang sin ginawang ay Jordan et adiak makadateng sin ili ay ipatawid na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_22","006_4_22","DEU","4","22","22","Mateyak isna ay ili et adiak makaagadang ed Jordan, ngem dakayo pay et dandani ay man-agadang kayo et okaen yo din mayamayat ay ili ay idawat Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_23","006_4_23","DEU","4","23","23","Ilaen yo ta adi yon linglinglingan din intolag Yahweh ay Diyos yo en dakayo. Adi kayo polos man-am-amag si olay sino ay daydayawen yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_24","006_4_24","DEU","4","24","24","tan inayan si Diyos ay kaman manbidang ay apoy yan iparit na ay waday ikadkadwa yo en sisya ay daydayawen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_32","006_4_32","DEU","4","32","32","Intoloy Moses ay nangwani, “Nemnemen yo kod din napaspasamak ed nabaon sin daan yon bomalaan. Olay damagen yo si amin ay solin di daga. Manlogi sin namarsuaan Diyos si ipogaw enggana ed wani, ay wada aya di napasamak ay kaman din nakaskasdaaw ay napasamak en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_33","006_4_33","DEU","4","33","33","Magay odom ay nasyon si nakadnge sin kalin Diyos ay mapmapo sin kad-an di apoy yan nabiyag pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_34","006_4_34","DEU","4","34","34","Magay odom ay diyos ay nangisalakan ay mismo si ipogaw na ay binag-en di odom ay nasyon ay kaman din inila yo ay inyat Yahweh ay Diyos tako ed Egipto. Inpaila na din panakabalina begew sin nakaskasdaaw ya kaeegyat ay inam-amag na ya din namadpadasana en datako ya nanalsalaknibana en datako sin gobatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_35","006_4_35","DEU","4","35","35","Inpailan Yahweh amin da nan nakaskasdaaw ay nay ta paneknekanan dakayo ay sisya anggoy di Diyos ay magay odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_36","006_4_36","DEU","4","36","36","Dinnge yo din kali na ay mapmapod daya ta bagaanas dakayo. Isnan daga abe yan inpaila na din kaeegyat ay apoy ay nangipaammos kawada na et dinnge yo din kali na ay mapmapo sin kad-an di apoy ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_37","006_4_37","DEU","4","37","37","Gapo sin layad na sin ap-apo yo, siya din gapo ay pinili nas dakayo ya sisya ay mismo di nangipango en dakayo ay komaan ed Egipto babaen sin nakaskasdaaw ay panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_38","006_4_38","DEU","4","38","38","Inpakaana di ipogaw ay napigpigsa ya ad-ad-ado mo dakayo sin il-ili da ta ipatawid na en dakayo ay kaman ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_39","006_4_39","DEU","4","39","39","Isonga ed wani ay agew, nemnemen yo ta adi yon linglingan ay magay odom si Diyos ed langit ya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT4_40","006_4_40","DEU","4","40","40","Onodan yo din nay bilbilina ay ipalawag ko en dakayo ta say mayat di biyag yo ya siya abe sin an-ak yo ya itoltoloy yo ay mantee sin daga ay idawat Yahweh ay Diyos yo en dakayo si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_1","006_5_1","DEU","5","1","1","Pinaayagan Moses din kaipoipogaw, et idi nasinop da amin, kanana, “Dakayo am-in ay Israelita, dengngen yo nan bilbilin ya linteg Diyos ay ibagak en dakayo ed wani ay agew ta dadlon yon ad-adalen ya on-onodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_2","006_5_2","DEU","5","2","2","Wada di intolag Apo Diyos en datako sin dontog ay Sinai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_3","006_5_3","DEU","5","3","3","Baken sin ap-apo tako anggoy di nangitolagan Diyos isna mo adi et pati si datako am-in ay wadas na ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_4","006_5_4","DEU","5","4","4","Dadlon nakisango si Diyos en dakayo et dinnge yo din kali na ay mapmapo sin kad-an di apoy sin dontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_5","006_5_5","DEU","5","5","5","Sin doy ay timpo, wadaak ay pinmipika sin nan-gawaan di kad-an Diyos ya en dakayo et sak-en di nangibagbaga en dakayo sin ibagan Diyos, tan emegyat kayo sin apoy, isonga adi kayon nantikid sin dontog. “Et siya na din kanan Diyos: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_6","006_5_6","DEU","5","6","6","Sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay nangipango en dakayo ay komaan ed Egipto ay naibabag-enan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_7","006_5_7","DEU","5","7","7","“Adi kayo mandaydayaw si odom ay diyos mo adi sak-en et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_8","006_5_8","DEU","5","8","8","“Adi kayo man-am-amag ono mankitkitikit si daydayawen yo sin kompormi ay kaman din wadad daya, wadas nan lota ono wada sin danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_9","006_5_9","DEU","5","9","9","Adi kayon manyakog-ong ono mandayaw en daida, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo et adiak ipalobos ay waday ikadkadwa yon sak-en ay daydayawen yo. Dosaek di mangontra en sak-en ya din poli na enggana sin anak di apo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_10","006_5_10","DEU","5","10","10","Ngem ipailak pay din layad ko sin manglaylayad en sak-en ya manongpal sin bilbilin ko engganas maikapiga ay libo ay kapototan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_11","006_5_11","DEU","5","11","11","“Adi yon os-osalen din ngadan ko si owat magay silbi na, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo et dadlonak dosaen din adi mamanol sin ngadan ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_12","006_5_12","DEU","5","12","12","“Banolen yo din agew ay pan-illengan ta ikasin yo ay agew para en sak-en, tan siya na din inbilin ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_13","006_5_13","DEU","5","13","13","Enem ay agew di pan-oblaan yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_14","006_5_14","DEU","5","14","14","ngem din maikapito ay agew et pan-ibbayan ay naidaton en sak-en. Isonga maga di man-obla sin agew ay doy, olay din an-ak ya bag-en yo, din animal yo ya din mangili ay wada sin ili yo. Tan masapol ay man-illeng din babag-en yo ay kaman dakayo sin agew ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_15","006_5_15","DEU","5","15","15","Nemnemnemen yo ay naibag-en kayo abe ed Egipto, ngem sak-en ay si Yahweh ay Diyos yo di nangipawaya en dakayo babaen sin nakaskasdaaw ay pigsa ya panakabalin ko, isonga ibilin ko en dakayo ay banolen yo din agew ay pan-illengan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_16","006_5_16","DEU","5","16","16","“Patgen yos da ama en ina yo tan say bilin ko ay Diyos yo en dakayo ta say omando di biyag yo ya mayat di pantongpalan di amagen yo sin daga ay idawat ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_17","006_5_17","DEU","5","17","17","“Adi kayon manpespese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_18","006_5_18","DEU","5","18","18","“Adi kayon daddaagen di baken yon asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_19","006_5_19","DEU","5","19","19","“Adi kayon mangak-akew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_20","006_5_20","DEU","5","20","20","“Adi kayon mantistigo si baken tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT5_21","006_5_21","DEU","5","21","21","“Adi kayon gamgamgaman din asawan di ib-a yo, din beey na, daga na, baa na, baka ya dangki na ya odom pay ay sanikwa na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_1","006_6_1","DEU","6","1","1","“Da nay din bilin ya linteg Yahweh ay Diyos yo ay intogona ay itdok en dakayo ta onodan yo sin daga ay awni et okaen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_2","006_6_2","DEU","6","2","2","Sin intiro ay biyag yo ya siya abe sin biyag di ipoli yo, masapol ay dayawen yo si Diyos ya tongpalen yo amin din linteg na ay ibagak en dakayo ed wani ta say omando di biyag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_3","006_6_3","DEU","6","3","3","Dengngen yo ay Israelita yan ilaen yo ta tongpalen yo dana ta say somiged di biyag yo ya omad-ado kayo sin nabaknang ay daga ay magabay di mola ay kaman din inkarin Yahweh ay Diyos di ap-apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_4","006_6_4","DEU","6","4","4","Dengngen yo na ay Israelita! Si Yahweh et anggoy di Diyos tako, magay odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_5","006_6_5","DEU","6","5","5","Imongsan yo din am-in ay nemnem, laing ya bikas yo ay manglaylayad en Yahweh ay Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_6","006_6_6","DEU","6","6","6","Igto yo koma sin nemnem yo amin da nan linteg ay ibagak ed wani ay agew en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_7","006_6_7","DEU","6","7","7","Masapol ay esten yo ay itdo dana sin anak yo et ibagbaga yo mo wada kayo sin bebbeey yo ono sin danan, mo man-illeng kayo ono sin pan-ob-oblaan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_8","006_6_8","DEU","6","8","8","Igading yo sin takkay yo ya ibedbed yo sin kitong yo ta panginemnemneman yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_9","006_6_9","DEU","6","9","9","Isolat yo sin hamban di pantew yo ya sin segpan di ili yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_10","006_6_10","DEU","6","10","10","“Tongpalen Diyos din inkari na sin ap-apo yo ay da Abraham, Isaac ya si Jacob et idawat na en dakayo din lugar ay nankababaknang ya dadakke di siyodad na ay adi yon insaad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_11","006_6_11","DEU","6","11","11","Din bebbeey yan napno si kasapolan ay adi yon inligatan, din daga et namolaan si obas ya kakaiw ay olivo ay baken dakayo di nangimola, yan wada amin di layden yo ay kanen. Et mo idateng Diyos dakayo sin lugar ay sana ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_12","006_6_12","DEU","6","12","12","siliban yo ta adi yon linglinglingan si Diyos ay nangwayawaya en dakayo sin naibabag-enan yo ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_13","006_6_13","DEU","6","13","13","Daydayawen yo si Yahweh ay Diyos yo et sisya anggoy di dayawen ya pansapataan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_14","006_6_14","DEU","6","14","14","Masapol ay adi yon daydayawen di sinan didiyos ay daydayawen di odom ay il-ili ay nanniliked en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_15","006_6_15","DEU","6","15","15","Tan si Diyos ay wada sin kad-an yo et iparit na ay waday ikadkadwa yon sisya ay dayawen. Mo pabongeten yo gapo sin pandayawan yos didiyosen, kaman apoy din bonget na ay manosa en dakayo enggana ay maiwed kayo sin labaw di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_16","006_6_16","DEU","6","16","16","Adi kayon padpadasen si Yahweh ay Diyos yo ay kaman din inyat yo ed Massa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_17","006_6_17","DEU","6","17","17","Masapol ay dadlon yon patien din bilin ya linteg ay indawat na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_18","006_6_18","DEU","6","18","18","Say amagen yo din kosto ya siged sin pangilan Diyos ta say mayat di pantongpalan yo ya maisokat kayo ay mangoka sin nabaknang ay daga ay inkarin Diyos sin ap-apo yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_19","006_6_19","DEU","6","19","19","Mo say iyat yo di, pakaanen Diyos amin din kaibaw yo, tan say inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_20","006_6_20","DEU","6","20","20","“Mo sin tapin di agew ya mansalodsod din an-ak yo ya kanan da, ‘Apay ngin ay inbilin Yahweh ay Diyos tako ay tongpalen tako am-in dana ay linteg?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_21","006_6_21","DEU","6","21","21","kanan yo en daida, ‘Ed idi yan binag-en din ari ed Egipto si dakami, ngem inmisalakan si Diyos babaen sin nakaskasdaaw ay panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_22","006_6_22","DEU","6","22","22","Dadlon min inila din nakaskasdaaw ya kaeegyat ay inamag na sin taga-Egipto ya sin ari da ya oopisyal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_23","006_6_23","DEU","6","23","23","Ngem dakami pay yan inpango nas dakami ay komaan isdi ta idawat nan dakami nan lugar ay nay ay inkari na sin ap-apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT6_24","006_6_24","DEU","6","24","25","Inbilin Diyos ay tongpalen tako amin din bilbilina ya dayawen takos sisya. Mo ipapasnek tako ay mangon-onod sin linteg na, kanayon ay ay-ayowanana ya pabaknangena din ili tako ay kaman din inyat na en datako ed wani dowan aben kosto di pakikadkadwaan tako en sisya.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_1","006_7_1","DEU","7","1","1","Kanan Moses ay nangitoloy, “Inpangon Yahweh ay Diyos yo si dakayo ta okaen yo din daga ay nay ay dandani ay datngan yo, tan pakaanena din ad-ado ay man-ili sin isdi. Awni et pakaanena din man-ili sin pito ay ili ay napigpigsa ya ad-ad-ado mo si dakayo. Daida din makwani en Heteo, Gergeseo, Amorreo, Canaaneo, Perezeo, Heveo ya Jebuseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_2","006_7_2","DEU","7","2","2","Mo enggay ipaabak Diyos daida en dakayo, masapol ay peslen yos daida amin. Adi kayon makitolag ay makikadwa ono maseg-angan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_3","006_7_3","DEU","7","3","3","Adi kayon makias-asawa en daida ya adi yon ipaasawa din anak yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_4","006_7_4","DEU","7","4","4","tan awisen dan anak yo ay manokog en Diyos ta mandayaw da sin didiyosen da. Dosaen Diyos dakayo ay dagos mo say maamag di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_5","006_7_5","DEU","7","5","5","Isonga dadaelen yo din altar da ya gemken yo din tinootood da ay bato ay pandaydayawan da. Potoen yo din posti ay pangidaydayaw da en Asera dowan yon pooan din didiyosen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_6","006_7_6","DEU","7","6","6","Say amagen yo na tan dakayo din inkakasin Yahweh ay Diyos yo ay ipogaw na. Pinili nas dakayo sin amin ay ipogaw isnan lobong et inbilang nas dakayo ay nabanol ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_7","006_7_7","DEU","7","7","7","Baken din kaad-ado yo di gapo ay laylayden ya pinilin Diyos dakayo, tan dakayo din kaat-atikan ay ipogaw isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_8","006_7_8","DEU","7","8","8","Di gapo na et laylayden Diyos dakayo ya matalek sisya ay manongpal sin inkari na sin ap-apo tako, isonga inosal na din panakabalina ay nangwayawaya en dakayo sin naibabag-enan yo sin turay din ari ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_9","006_7_9","DEU","7","9","9","Say pangammoan yo ay si Yahweh ay Diyos yo et tet-ewa ay Diyos ya matalek. Tongpalena din inkari na ya kanayon ay ipaila na din layad na sin manglayad en sisya ya manongpal sin bilina enggana sin maikapiga ay libo ay kapototan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_10","006_7_10","DEU","7","10","10","Ngem dadlonan dosaen ay dagos din mangililiget en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT7_11","006_7_11","DEU","7","11","11","Isonga ilaen yo ta tongpalen yo da nan bilbilin ay ipaammok en dakayo ed wani ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_1","006_8_1","DEU","8","1","1","“Masapol ay esten yo ay manongtongpal sin amin da nan bilin ay ipaammok en dakayo ed wani ay agew ta say matago kayo, omad-ado kayo ya okaen yo din daga ay inkarin Diyos sin ap-apo yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_2","006_8_2","DEU","8","2","2","Nemnemnemen yo din inyat Diyos ay nangipangpango en dakayo si opatapolo ay tawen sin lugar ay magay omili. Begew sin ligligat ay linaklak-am yos di, initdoanas dakayo ay mangibaba sin nemnem yo ya pinadpadas nas dakayo ta maammoan mo panggep yo ay tongpalen din bilina ono maga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_3","006_8_3","DEU","8","3","3","Inpalobos Diyos ay madagaangan kayo, asi nan pakanen dakayo si manna ay adi yon kinkinan ed idi, olay abe sin ap-apo yo. Say inyat na di ta say maitdoan kayo ay manpakombaba ya ammoan yo ay baken makan et anggoy di katagoan di ipogaw mo adi et masapol da abe di amin ay ibagbagan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_4","006_8_4","DEU","8","4","4","Laton met ay adi nadonot din bado yo ya adi linmadag din siki yo sin opatapolo ay tawen ay nandad-anan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_5","006_8_5","DEU","8","5","5","Nemnemen yo ay bagbagaan ya sopliten Diyos si dakayo ay kaman din iyat di esay ama ay mamagbaga sin anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_6","006_8_6","DEU","8","6","6","Isonga masapol ay tongpalen yo din bilin Diyos. Onodan yo din laydena dowan yon patgen ya egyatan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_7","006_8_7","DEU","8","7","7","Tan inpangon Yahweh ay Diyos yo si dakayo si mayamayat ay daga ay ad-ado di ginawang ya obbog na ay manandanom sin dontog ya tanap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_8","006_8_8","DEU","8","8","8","Din ili ay nay et mayat di molmola ay kaman din bakakew, sabog, obas, igos, granada ya olivo yan ad-ado abe di anig isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_9","006_8_9","DEU","8","9","9","Din dontog yan mabalin ay panminasan si landok ya gambang. Adi kayon mankolang isdi tan wada amin ay masapol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_10","006_8_10","DEU","8","10","10","Isonga mo domateng kayos di yan mangan kayo ay kosto, man-iyaman kayo en Yahweh ay Diyos yo sin mayamayat ay daga ay indawat nan dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_11","006_8_11","DEU","8","11","11","“Siliban yo ta adi yon pandokdokogan si Yahweh ay Diyos yo begew sin pamaybay-an yo sin bilbilina ay ibagak en dakayo ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_12","006_8_12","DEU","8","12","12","Mo mawada amin di layden yo ay kanen ya makaisaad kayo si mankanapteng ay beey yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_13","006_8_13","DEU","8","13","13","ya mo omad-ado di baka, karnero, palata ya balitok yo ya omad-ado di odom ay sanikwa yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_14","006_8_14","DEU","8","14","14","ilaen yo ta adi ngomato di nemnem yo ta adi kayon linglinglingan si Yahweh ay Diyos yo ay nangwayawaya en dakayo sin naibabag-enan yo ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_15","006_8_15","DEU","8","15","15","Inay-ayowananas dakayo sin kawada yo si annawa ya kaeegyat ay lugar ay magay omili ay kad-an di ad-ado ay nagitaan ay eweg ya gayaman. Din lugar ay sana et namgaan ay magay dandanom na, ngem inpabela na di danom sin moling ay bato ta waday pan-inoman yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_16","006_8_16","DEU","8","16","16","Pinakanas dakayo si manna sin lugar ay magay omili, makan ay adi yon tinamtamtaman ed idi ya olay din ap-apo yo. Inamag na di ta say ipababa na di nemnem yo ya padasenas dakayo, ngem sin odi na et binindisyonanas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_17","006_8_17","DEU","8","17","17","Isonga adi yon kanan en binmaknang kayo sin bokod yo ay pigsa ya kabaelan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_18","006_8_18","DEU","8","18","18","Nemnemen yo ay si Diyos anggoy di mangidawat si kabaelan yo ay bomaknang, tan say panongpalana sin intolag na sin ap-apo yo ed idi ay kaman met laeng ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_19","006_8_19","DEU","8","19","19","Ibabagak en dakayo ed wani ay sigurado ay dosaen Yahweh si dakayo mo pandokogan yos sisya ay Diyos yo ta mandayaw ya mansilbi kayo si odom ay didiyosen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT8_20","006_8_20","DEU","8","20","20","Mo adi yon patien sisya, dosaenas dakayo ay kaman din iyat na sin ipogaw si odom ay ili ay awni et datngen yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT9_1","006_9_1","DEU","9","1","1","Kanan Moses ay nangitoloy, “Dengngen yo ay Israelita: Agadangen yo ed wani ay agew din ginawang ay Jordan et okaen yo din ilin di ipogaw ay ad-ad-ado ya napigpigsa mo dakayo. Dadakke di siyodad isdi ay nankakakayang di alad da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT9_2","006_9_2","DEU","9","2","2","Nankakakayang ya napipigsa abe di man-ili sin isdi et nadamag ay magay makaabak en daida begew sin kadadakke da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT9_3","006_9_3","DEU","9","3","3","Ngem ed wani et ilaen yo ay mangon-ona si Diyos mo dakayo et kaman mabidang ay apoy ay manadael sin kalaban yo ta nalaka di iyat yo ay mangabak en daida, tan say inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT9_4","006_9_4","DEU","9","4","4","Ngem mo makdeng ay pakaanen Diyos daida, adi yon it-it-ek din awak yo en tinolongan Diyos dakayo gapo sin kinalinteg yo, tan pakaanen Diyos din man-ilis di gapo sin basbasol da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_12","006_10_12","DEU","10","12","12","“Dengngen yo ay Israelita nan ibilin Yahweh ay Diyos yo ay onodan yo: Laylayden yo si Yahweh ay Diyos yo, imongsan yo din nemnem yo ay mansilbi en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_13","006_10_13","DEU","10","13","13","ya patien yo din bilina ay ibagbagak en dakayo ed wani ta say pansigdan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_14","006_10_14","DEU","10","14","14","Si Yahweh ay Diyos tako di akin oka ed daya ya am-in ay wadas di, siya abes nan daga ya amin ay wadas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_15","006_10_15","DEU","10","15","15","Ngem olay mo siya di, palalo di layad Diyos sin ap-apo yo, isonga dakayo ay poli da di pinili na ay ipogaw na ay baken din odom ay ipogaw isnan daga, et siya sa di kasasaad yo enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_16","006_10_16","DEU","10","16","16","Isaldeng yo ngarud ay mangipakenteg sin nemnem yo ta say manang-awat ya managtongpal kayo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_17","006_10_17","DEU","10","17","17","Tan si Yahweh ay Diyos yo di kangatoan ay Diyos ya Apo. Madamdamag di kinangato na, nakaskasdaaw ya kaeegyat di panakabalina, maga di pabpaborana, ya adi mabalin ay mapasoksokan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_18","006_10_18","DEU","10","18","18","Ikalintegana din naolila ya nalasang ay babbabai. Laylaydena abe din mangili ay makitetee en datako et idawtanas daida si bado ya kanen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_19","006_10_19","DEU","10","19","19","Isonga ipaila yo di layad yo sin mangili, tan sin kawada yo ed Egipto et mangili kayos di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_20","006_10_20","DEU","10","20","20","Patgen ya egyatan yo si Yahweh ay Diyos yo ta sisya anggoy di daydayawen ya pansilbian yo. Itoltoloy yo ay mantalek en sisya ya sisya anggoy di pansapataan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_21","006_10_21","DEU","10","21","21","Idaydayaw yos sisya tan sisya di bigbigen yo ay Diyos yan inila yo ay mismo din nakaskasdaaw ya kaeegyat ay inamag na para en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT10_22","006_10_22","DEU","10","22","22","Idi inmey din ap-apo yo ed Egipto, owat dan pitopolo, ngem ed wani yan nay inpaad-adon Diyos dakayo ay kaman din kaad-adon di talaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_8","006_11_8","DEU","11","8","8","Intoloy Moses ay nangwani, “Tongpalen yo amin ay inbilin ko ed wani ay agew ta say makaagadang kayo sin ginawang ay Jordan ya ta kabaelan yo ay okaen din daga ay datngan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_9","006_11_9","DEU","11","9","9","Mo say iyat yo et omando di biyag yo sin daga ay inkarin Diyos sin ap-apo yo ya sin poli da. Din daga ay doy et nabaknang ya magabay di mola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_10","006_11_10","DEU","11","10","10","Baken kaman ed Egipto din daga ay awni et okaen yo, tan mo manmola kayo sin kawada yo ed Egipto et masapol ay manling-et kayo ay manibsibog, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_11","006_11_11","DEU","11","11","11","ngem din daga ay dandani ay okaen yo et kadondontogan ya tanap ay sibsibogan di odan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_12","006_11_12","DEU","11","12","12","Kanayon ay ay-ayowanan Diyos din daga ay sana sin amin ay agew di tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_13","006_11_13","DEU","11","13","13","Mo tongtongpalen yo da nan ibilin ko en dakayo ed wani ay agew ta laylayden yos Yahweh ay Diyos yo ya imongsan yo din nemnem yo ay mansilbi en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_14","006_11_14","DEU","11","14","14","ipawada na di odan sin kosto ay timpo ta say kanayon ay way anien yo ya wada abey obas ay amagen yos arak ya olivo ay panpespesan yos lana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_15","006_11_15","DEU","11","15","15","Gomabay abe din sakati ay para sin animal yo. Wadan to amin din layden yo ay kanen sin daga ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_18","006_11_18","DEU","11","18","18","“Adi yon linglinglingan da nan bilbilin. Igading yo sin takkay yo ya ibedbed yo sin kitong yo ta say mangipanemnem en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_19","006_11_19","DEU","11","19","19","It-itdo yo sin an-ak yo mo mantoktokdo kayo sin beey yo ono manmandan kayo sin danan ya mo bomaktad ya bomangon kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_20","006_11_20","DEU","11","20","20","Isolat yo sin hamban di pantew yo ya sin segpan di ili yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_21","006_11_21","DEU","11","21","21","Mo tongtongpalen yo dana, omando di biyag yo ya biyag di an-ak yo sin daga ay inkarin Apo Diyos sin ap-apo yo ya mantee kayos di si eng-enggana ay kaman din kawadan di daya ay kankanayon sin kayang di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_26","006_11_26","DEU","11","26","26","“Manpili kayo ed wani ay agew mo sino di layden yo, mo say layden yo din bindisyon ono dosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_27","006_11_27","DEU","11","27","27","Mabindisyonan kayo mo patien yo din bilbilin ay itdok en dakayo ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_28","006_11_28","DEU","11","28","28","Ngem madosa kayo mo adi yon patien yan masangaw kayo ay mandayaw si didiyosen ay adi yon dinaydayaw ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_31","006_11_31","DEU","11","31","31","Dandani ay agadangen yo din ginawang ay Jordan ta en yo okaen din daga ay indawat Yahweh ay Diyos yo en dakayo. Mo enggay inoka yo ya mantee kayos di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT11_32","006_11_32","DEU","11","32","32","masapol ay dadlon yon tongpalen amin din linteg ay ibagak en dakayo ed wani ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_1","006_15_1","DEU","15","1","1","Kanan Moses, “Mo mantapos di tonggal maikapito ay tawen, masapol ay adi yon singsingilen mo waday adi nabayadan ay inpaotang yo sin gagait yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_2","006_15_2","DEU","15","2","2","Siya na di amagen yo: Amin ay waday inpaotang na sin gait na ay Israelita yan masapol ay adi dan singsingilen mo domteng din timpo ay tinodingan Diyos ay kaponasan di amin ay otang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_3","006_15_3","DEU","15","3","3","Mabalin ay singilen yo din otang di mangili, ngem masapol ay ponasen yo din otang di gagait yo ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_4","006_15_4","DEU","15","4","4","Maga koma di mabiteg en dakayo, tan bindisyonan Diyos dakayo sin daga ay idawat na en dakayo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_5","006_15_5","DEU","15","5","5","dalo et mo ipakat yo din kabaelan yo ay manongtongpal sin bilbilina ay ipalawag kon dakayo ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_6","006_15_6","DEU","15","6","6","Inkarin Diyos en pabaknangenas dakayo et dakayo di mangiotang sin odom ay ili, isonga baken yon kasapolan ay man-otang. Maga di mangituray en dakayo mo adi et dakayo di mangituray sin ad-ado ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_7","006_15_7","DEU","15","7","7","Mo waday nabiteg ay gait yo ay Israelita ay man-ili sin olay into ay ili sin daga ay indawat Diyos en dakayo, adi yon paidaman mo kasapolana din badang yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_8","006_15_8","DEU","15","8","8","Malaydan kayo et koma ay mangipaotang sin kasapolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_9","006_15_9","DEU","15","9","9","Adi yon ipaidam din badang yo gapo ta nemnemnemen yo ay dandani din tawen ay tinodingan Diyos en pamonasan yo si otang di gagait yo. Tan mo say nemnem yo di ya man-adawag en Diyos gapo ta pinaidaman yo et maibilang ay basol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_10","006_15_10","DEU","15","10","10","Maga koma di sakit di nemnem yo mo adi et naimposoan di iyat yo ay bomadang ta say bindisyonan Diyos din amin ay obla yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT15_11","006_15_11","DEU","15","11","11","Kanayon ay wada di Israelita ay nabiteg ya makasapol si tolong, isonga ibilin ko en dakayo ay maragsakan kayo ay mangidawat sin kasapolan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT17_2","006_17_2","DEU","17","2","2","“Mo wada di olay sino ay ipogaw, lalaki ono babai, sin kompormi ay ili ay indawat Yahweh ay Diyos yo en dakayo yan labsingena din intolag Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT17_3","006_17_3","DEU","17","3","3","et mandayaw da ya mansilbi da si sinan didiyos ono sin agew, bowan ya talaw ay maikontra sin bilin Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT17_4","006_17_4","DEU","17","4","4","masapol ay esten yo ay paneknekan. Mo mapaneknekan ay tet-ewa ay wada en dakayo ay Israelita di nangamag si kaman nina ay madagsen ay basol, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT17_5","006_17_5","DEU","17","5","5","iey yo di ay ipogaw sin lasin di ili ta pigpigen yo enggana ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT17_6","006_17_6","DEU","17","6","6","Makeddengan ay matey di esa ay ipogaw mo wada di dowa ono tolo ay manistigo sin basol na, ngem adi mabalin ay peslen yo mo es-esa anggoy di tistigo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT17_7","006_17_7","DEU","17","7","7","Masapol ay din tistigo di mangon-ona ay mamigpig sin nakabasol, asi din odom ay ipogaw. Say iyat yo na ay mangaan sin basol sin kad-an yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_9","006_18_9","DEU","18","9","9","“Mo okaen yo din daga ay indawat Yahweh ay Diyos yo, masapol ay adi yo tadtadonen din kaliliget na ay am-amagen di sigod ay omilis di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_10","006_18_10","DEU","18","10","11","Masapol ay maga polos en dakayo di mangidaton si anak da ay mapooan. Adi yo aben ipalobos ay wada en dakayo di manpontos, mankotom, mansapo, mansip-ok, man-gengey ya manboyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_12","006_18_12","DEU","18","12","12","Kaliliget Diyos di mangamag si kaman dana et say gapo ay pakaanena dana ay ipogaw sin domatngan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_13","006_18_13","DEU","18","13","13","Masapol ay magay ikadkadwa yo en Diyos ay dayawen mo adi et napodno kayo en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_14","006_18_14","DEU","18","14","14","Pag kanan Moses, “Din ipogaw sin ili ay dandani ay okaen yo et mamatpati da si man-gengey ya mansip-ok, ngem adi ipalobos Yahweh ay Diyos yo ay amagen yo di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_15","006_18_15","DEU","18","15","15","Awni kadi et mawaday mamadto ay kaman sak-en ay ibaan Diyos en dakayo. Kailian takos sisya ay Israelita. Masapol ay patien yo di amin ay ibagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_16","006_18_16","DEU","18","16","16","Tan sin agew ay nasinopan yo sin poon di dontog ay Sinai, nanpakaasi kayo ta adi makikali si Diyos en dakayo ya adi yon ilaen din kaman apoy ay panpailaana tan emegyat kayo ay matey, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_17","006_18_17","DEU","18","17","17","isonga kanan Diyos en sak-en, ‘Kosto din ibagbaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_18","006_18_18","DEU","18","18","18","Awni et man-ibaaak si mamadto ay kaman sik-a ay kailian da ay Israelita. Ibagak to en sisya di ibaga na et ibaga na sin ipogaw amin ay ibilin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_19","006_18_19","DEU","18","19","19","Mankali ay panakaawak ko et ibaga na din paibagak en sisya, isonga dosaek din adi mamati en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_20","006_18_20","DEU","18","20","20","Ngem mo wada di natangsit di nemnem na ay mangwani en pankalkaliak sisya ngem din ibagbaga na et adiak inpaibaga, masapol ay matey. Siya abe din man-ipadto ay mangwani en sisya di pankalkalian di odom ay diyos.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_21","006_18_21","DEU","18","21","21","Siguro ay salodsoden yo sin nemnem yo mo intoy iyat ay mangilasin mo inpakalin Diyos ono maga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT18_22","006_18_22","DEU","18","22","22","Say pangammoan yo ay baken napon Diyos din ibagbagan di mangwani en mamadto mo adi temet-ewa din ipadto na. Din ipogaw ay sana et ipapangato nan awak na ay mangibagbagas napo sin nemnem na, isonga adi yon egyatan sisya ya din ibaga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_1","006_19_1","DEU","19","1","1","“Mo makdeng ay peslen Yahweh ay Diyos yo din man-ili sin daga ay idawat na en dakayo et enggay inoka yo din siyodad da ya beey da ya logian yo ay mantees di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_2","006_19_2","DEU","19","2","3","pankatloen yo din daga ay sana yan lokoden yo din kaaddawin di il-ili isdi. Asi kayo todingan di sag-eesa ay siyodad ay nalaka ay emeyan di ipogaw olay intoy kad-ana. Amagen yo di ta mo waday nakapese si gait na, kompormi di lomayawana ay pankamangan sin tolo ay siyodad ay sana et laton ay adi maan-ano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_4","006_19_4","DEU","19","4","4","Din maibagbagas na et din nakapese si bakenan kaibaw ay adi na in-gagara. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_5","006_19_5","DEU","19","5","5","Mo kaspangarigan waday doway ipogaw ay emey sin kada ay mangaiw ya man-getgetad din esa, asi et makaan din wasay sin paek na ya pontaana din kadwa na yan matey, mabalin ay kompormi di panagtagana sin tolo ay siyodad ay sana et adi maan-ano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_6","006_19_6","DEU","19","6","6","Mo owat es-esa di siyodad ay pankamangan, asi palalo ay addawi, adi pay edasan din mangibaes ay agin di natey et peslenas bonget na din ipogaw ay sana ay magay basol na. Tan din katet-ewa na et adi nan ginagara ay namse sin kadwa na tan bakenan inibaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_7","006_19_7","DEU","19","7","7","Siya na di gapo ay ibilin ko ay man-itoding kayo si tolo ay siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_8","006_19_8","DEU","19","8","9","“Mo esten yo ay onodan amin ay ibilin ko ed wani ay agew ya laylayden yo si Yahweh ay Diyos yo dowan kayon ibasar din iyat yo ay manbiyag sin amin ay itdo na, paannawaena din sakop di daga yo ay kaman din insapata na sin ap-apo yo. Idawat na abe en dakayo amin din daga ay inkari na en daida. Mo matongpal di, masapol ay manpili kayo kasin si tolo ay siyodad ay maitapi sin siyodad ay pankamangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_10","006_19_10","DEU","19","10","10","Say amagen yo na ta magay matey si bakenan basol sin daga ay idawat Diyos en dakayo ya adi kayon bomasol ay manpese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_11","006_19_11","DEU","19","11","11","“Ngem mo kaspangarigan waday ipogaw ay man-ed sin kaliliget na et peslena, asi mankamang sin siyodad ay pankamangan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_12","006_19_12","DEU","19","12","12","ipadpap din papangolo sin ili na ta ipolang da sin ag-in di pinse na ay akin lebbeng ay mangibaes ta peslen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_13","006_19_13","DEU","19","13","13","Adi kayon seg-angan di kaman nidi, tan masapol ay daosan yo di makapeses magay basol na sin kad-an yo ay Israelita ta say mayat di kabibiyag yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_14","006_19_14","DEU","19","14","14","“Adi kayon padendendenen din sigod ay gedeng di dagan di kailian yo sin daga ay idawat Diyos en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_15","006_19_15","DEU","19","15","15","“Adi omanay di es-esa ay tistigo ay mangipaneknek ay binmasol di esa ay ipogaw. Masapol di dowa ono tolo ay mangipaneknek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_16","006_19_16","DEU","19","16","16","Mo waday mantistigo yan pabasolena di gait na si baken tet-ewa ta say makedngan si madagsen ay dosa, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_17","006_19_17","DEU","19","17","17","masapol ay emey da ay dowa sin es-esa ay tinodingan Diyos ay pandaydayawan ta din papadi ya howis ay nadotokan di mangosig en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_18","006_19_18","DEU","19","18","18","Masapol ay esten da ay mangosig sin kaso ay sana et mo mapaneknekan ay baken tet-ewa din pamabasol din esa sin ib-a na ay Israelita, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_19","006_19_19","DEU","19","19","19","din nangipabasol di mangibaklay sin dosa ay dosan koman di pinabasol na. Say amagen yo na ta somaldeng di kaman nina ay basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_20","006_19_20","DEU","19","20","20","Tan mo dengngen din kaipoipogaw din napasamak, emegyat da ay mangamag abe si kaman nina ay basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT19_21","006_19_21","DEU","19","21","21","Adi kayon maseg-angan sin kaman dana ay pasamak. Sinay di iyat yo: biyag di bayad di biyag, mata si mata, bab-a si bab-a, takkay si takkay ya siki si siki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT21_22","006_21_22","DEU","21","22","22","“Mo waday nakeddengan ay matey ya maibay-at si posti gapo sin basol na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT21_23","006_21_23","DEU","21","23","23","adi yo baybay-an din bangkay na sin posti ay maninsinlabi. Masapol ay maiponpon sin agew ay sana met laeng, tan mo waday maibay-at si posti, say kailaan di nanosaan Diyos en sisya. Ikaot yo ta say adi komadodogis din daga ay ipatawid Diyos en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT24_1","006_24_1","DEU","24","1","1","“Mo wada di lalaki ay mangasawa, asi et mabaybayag yan laydena ay isian si asawa na gapo ta waday naammoana ay makagapo si panigaana, masapol ay idawtana si kasolatan ay pangisianana, asi nan pakaanen sin beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT24_2","006_24_2","DEU","24","2","2","Mo kaspangarigan makiasawa kasin din babai ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT24_3","006_24_3","DEU","24","3","3","ya asi et aben sigaan kasin din nangasawa et idawtana si kasolatan ay pangisianana ya pakaanena sin beey na ono kaspangarigan matey din maikadwa ay asawa na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT24_4","006_24_4","DEU","24","4","4","adi mabalin ay taolien din damo ay asawa na tan maibilang ay kinmadodogis din babai ay sana. Palalo ay lawa sin pangilan Diyos mo taoliena din asawa na. Adi kayon man-amag si kaman nina ay basol sin daga ay idawat Yahweh ay Diyos yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT25_4","006_25_4","DEU","25","4","4","“Adim bosbosalan di baka ay mangigatgatin ay mangirik si pagey ta waday iyat na ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT25_5","006_25_5","DEU","25","5","5","“Mo waday sin-iyogtan ay lallalaki ay mantees esay beey ya matey din waday asawa na yan magay anak da, adi mabalin ay makiasawa din nalasang si odom mo baken din agin asawa na. Lebbeng na ay asawaen din kabsat di natey din asawan agi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT25_6","006_25_6","DEU","25","6","6","Maibilang din damo ay anak da ay anak din natey ta say mantoltoloy din katontonan di poli na sin Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_1","006_26_1","DEU","26","1","1","Intoloy Moses, “Mo enggay inoka yon daga ay idawat Yahweh ay Diyos yo et dakayo di man-ilis di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_2","006_26_2","DEU","26","2","2","esa en mangipeey sin damo ay apit na si baskit ta iey na sin es-esa ay lugar ay napili ay pandayawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_3","006_26_3","DEU","26","3","3","Emey kayo sin padi ay mansilsilbi sin doy ay timpo yan kanan yo en sisya, ‘Ed wani ay agew, ibagak sin sangoanan Yahweh ay Diyos tako ay wadaak isnan daga ay insapata na sin ap-apo ay idawat nan datako.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_4","006_26_4","DEU","26","4","4","“Alaen din padi din baskit ta ipeey na sin sangoanan di altar ay pan-idatdatonan en Yahweh ay Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_5","006_26_5","DEU","26","5","5","Mo makdeng di, kanan yo sin sangoanan Diyos, ‘Si apok et esay Arameo ay owat lomikeliked ay intakina din pamilya na ay inmey ed Egipto. At-atik di bilang da ay inmey isdi ngem inmad-ado da et nanbalin da si madamdamag ya napigsa ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_6","006_26_6","DEU","26","6","6","Pinalpaligat din taga-Egipto si dakami dowan dan panbalinen dakami si bag-en ay pan-oblaen si nankadadagsen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_7","006_26_7","DEU","26","7","7","Pag kami et man-adawag ay mankedaw si badang en sik-a ay Diyos ay dinaydayaw di ap-apo. Dinngem din adawag mi et inilam din ligat mi ya kaseseg-ang ay kasasaad mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_8","006_26_8","DEU","26","8","8","Insalakam si dakami sin naibabag-enan mi ed Egipto babaen sin nakaskasdaaw ay pigsam ya panakabalin mo ya sin ad-ado ay kaeegyat ya nakaskasdaaw ay inam-amag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_9","006_26_9","DEU","26","9","9","In-alim dakami isna et indawat mo nan maymayat ay daga ay magabay di mola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_10","006_26_10","DEU","26","10","10","Isonga nay ed wani yan in-alik nan damo ay apit ko sin daga ay indawat mo.’ Mo makdeng pay di yan ipayag yo din baskit sin sangoanan Yahweh ay Diyos yo ta mandayaw kayo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_11","006_26_11","DEU","26","11","11","Asi kayo manragragsak begew sin am-in ay maymayat ay indawat Diyos en dakayo ya sin pamilya yo. Ilaen yo abe ta makiragsak din Levita ya mangili ay makiili en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_16","006_26_16","DEU","26","16","16","Kanan Moses, “Ed wani ay agew, bilbilinen Diyos dakayo ta tongpalen yo din amin ay linteg na, isonga ipasnek yo ya imongsan yo di amin ay nemnem yo ay manongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_17","006_26_17","DEU","26","17","17","Ed wani ay agew, binigbig yo ay sisya di Diyos yo yan inkari yo ay onodan yos sisya ya patien yo amin ay linteg ya bilbilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_18","006_26_18","DEU","26","18","18","Ed wani ay agew, inbilang Diyos dakayo ay nabanol ay ipogaw na tan say inkari na, dalo et mo tongpalen yo amin din linteg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT26_19","006_26_19","DEU","26","19","19","Panbalinenas dakayo ay napigpigsa mo din odom ay nasyon ay pinarsua na ta say madaydayaw kayo ya panbalinenas dakayo ay nasantoan ay ipogaw na, tan siya din inkari na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT28_58","006_28_58","DEU","28","58","58","“Mo adi kayon ipapasnek ay manongpal sin bilin Diyos ay naisolat sin libro ay nay ya adi kayon banolen din peteg ay nangato ya kaeegyat ay ngadan Yahweh ay Diyos yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT28_59","006_28_59","DEU","28","59","59","pawadaena en dakayo ya sin ipoli yo di adi kaagasan ay sakit ya kaeegyat ay mapasamak ya pisti ay adi kaipasaldeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT28_60","006_28_60","DEU","28","60","60","Ipalak-am na kasin en dakayo din nilak-am yo ed Egipto ay kaeegyat ay sakit et adi kayo polos maagasan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT28_61","006_28_61","DEU","28","61","61","Ipawada na abe amin ay kalasin di sakit ya pisti ya kaeegyat ay mapasamak ay adi naibaga isnan libro ay naisolatan di linteg Diyos enggana ay matey kayo amin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT28_62","006_28_62","DEU","28","62","62","Olay mo omad-ado kayo ay kaman din talaw ed daya, at-atik pay dedan di mabay-an en dakayo, tan adi yon tinongtongpal si Yahweh ay Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT28_63","006_28_63","DEU","28","63","63","Mo intoy ison di ragsak Diyos ay nangipasiged sin biyag yo ya nangipaad-ado en dakayo, siya met laeng sin iyat na ay manosa en dakayo ta maabos kayo. Awni et mapilitan kayo ay komaan sin daga ay okaen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT28_64","006_28_64","DEU","28","64","64","Pansisianen Diyos dakayo ay iwaras sin amin ay ili sin amin ay solin di lobong et mansilbi kayo si sinan didiyos ay kaiw ya bato di amag na ay adi yo dinaydayaw ed idi enggana abe sin ap-apo yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_1","006_29_1","DEU","29","1","1","Danay din inbilin Diyos en Moses ay itolag na sin Israelita sin kawada da ed Moab ay maitapi sin intolag Diyos en daida ed dontog ay Sinai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_2","006_29_2","DEU","29","2","2","Pinaayagan Moses amin din Israelita, pag nan kanan en daida, “Inila yo ay mismo din inyat Diyos sin ari ed Egipto ya sin oopisyal na ya sin amin ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_3","006_29_3","DEU","29","3","3","Inila yo din kaeegyat ay dosa ya nakaskasdaaw ay inam-amag Diyos pati din nakaskasdaaw ay sinyal ay inpappaila na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_4","006_29_4","DEU","29","4","4","Ngem enggana pay laeng ed wani yan adi indawat Diyos en dakayo di nemnem ay makaawat, mata ay makaila ya inga ay makadnge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_5","006_29_5","DEU","29","5","5","Sin opatapolo ay tawen ay nangipangpangoan Diyos en dakayo sin lugar ay magay omili, adi nabisbisngit din bado ya sapatos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_6","006_29_6","DEU","29","6","6","Magay tinapay si kinkinan yo ya arak ay inin-inom yo, ngem indawat Yahweh amin ay masapol yo ta say ammoen yo ay sisya di Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_7","006_29_7","DEU","29","7","7","“Idi dinmateng tako sin lugar ay nay, ginobat da Sihon ay ari ed Hesbon ya si Og ay ari ed Basan si datako, ngem inabak takos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_8","006_29_8","DEU","29","8","8","Ina tako din daga da et nanbibingayan din tribun da Ruben en Gad ya kagodwan di tribun Manasses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_9","006_29_9","DEU","29","9","9","“Isonga ipapasnek yo ay manongpal sin amin ay linteg ay intolag Diyos en dakayo ta say kosto di pantongpalan di amin ay amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_10","006_29_10","DEU","29","10","10","Ed wani ay agew, nay wada kayo amin sin sangoanan Yahweh ay Diyos yo. Wada amin ay papangolo ya oopisyal, lallalaki, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_11","006_29_11","DEU","29","11","11","babbabai ya anan-ak. Wada abe da din mangili ay makitetee en dakayo ay pangakkaiwen yo ya panaksakdoen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_12","006_29_12","DEU","29","12","12","Wada kayo amin isna ta isapata yo ay awaten ya tongpalen yo din intolag Diyos en dakayo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_13","006_29_13","DEU","29","13","13","ta manipod ed wani yan ibilang nas dakayo ay ipogaw na ya sisya di dayawen yo ay Diyos ay kaman din inkari na sin ap-apo yo ay da Abraham, Isaac ya si Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_14","006_29_14","DEU","29","14","14","Nan itolag Diyos ay ibagak en dakayo ya din isapata yo ay tongpalen yo et baken datako anggoy ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT29_15","006_29_15","DEU","29","15","15","ay pinmipika isnan sangoanan Diyos di makilak-am mo adi abe din ipoli tako ay maisoksokat en datako sin tapin di agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_1","006_30_1","DEU","30","1","1","Kanan Moses ay nangitoloy, “Nanpiliek dakayo si layden yo mo sino di pilien yo sin bindisyon ono dosa, et wada ay nemnemen yo na mo lak-amen yo am-in da nan bindisyon ya dosa sin tapin di agew ya pansisianen Diyos dakayo et maiwaras kayo si odom ay il-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_2","006_30_2","DEU","30","2","2","Ngem mo dakayo ya din ipoli yo yan manbabawi kayo ta sagongen yos Diyos yan imongsan yo din amin ay nemnem yo ay manongpal sin bilbilina ay ibagak en dakayo ed wani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_3","006_30_3","DEU","30","3","3","seg-angan Diyos si dakayo. Ayaganas dakayo sin lugar ay naiwarasan yo et sinopenas dakayo ta pasigedena din biyag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_4","006_30_4","DEU","30","4","4","Olay mo nansisian kayo ay inmey sin kaaddawian ay partin di lobong et sinopen ya pataolien pay dedan Yahweh ay Diyos yo si dakayo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_5","006_30_5","DEU","30","5","5","ta okaen yo kasin din daga ay nanbebeeyan di ap-apo yo ed idi. Awni et panbalinen Diyos dakayo ay mas ad-ado ya mas maymayat din biyag yo mo din ap-apo yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_6","006_30_6","DEU","30","6","6","Idawat Yahweh ay Diyos yo di manakaawat ya managtongpal ay nemnem ta imongsan yo din amin ay nemnem yo ay manglaylayad en sisya ta matagotago kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_7","006_30_7","DEU","30","7","7","Et mo siya di, ipabanes en Yahweh ay Diyos yo din dosa sin kaibaw yo ay mangililiget ya mamalpaligat en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_8","006_30_8","DEU","30","8","8","Patien yo kasin sisya ya onodan yo din amin ay bilbilina ay ibagak ed wani ay agew en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_9","006_30_9","DEU","30","9","9","Aped na ay bindisyonan Yahweh ay Diyos yo din amin ay amagen yo et paad-adoena din ganak yo, animal ya apit yo, tan malaydan kasin sisya ay mangipasiged sin biyag yo ay kaman din inyat na sin ap-apo yo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_10","006_30_10","DEU","30","10","10","Ngem masapol ay onodan yos sisya ya tongpalen yo amin din linteg na ay naisolat sin libro ay nay. Masapol abe ay imongsan yo din amin ay nemnem yo ay mamati ya mandayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_11","006_30_11","DEU","30","11","11","“Din ibilin ko en dakayo ed wani et baken naligat ay maawatan ya tongpalen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_12","006_30_12","DEU","30","12","12","Baken met wada ed langit ta kanan yo en, ‘Sino ngin di somakyab ed kayang ay en manga ta iali nas na ta say dengngen ya tongpalen tako?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_13","006_30_13","DEU","30","13","13","Baken aben wada sin labes di baybay ta kanan yo en, ‘Sino ngin di mangagadang sin baybay ay en manga ta way iyat tako ay mannge ya tongpalen tako?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_14","006_30_14","DEU","30","14","14","Aga met, tan wada isnan mismo ay kad-an yo et ammo yo ya mabalin ay ibaga yo, isonga kabaelan yo ay tongpalen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_15","006_30_15","DEU","30","15","15","“Nemnemen yo, tan nay panpiliek dakayo ed wani ay agew. Sino di pilien yo? Ay layden yo ay matagotago ya komagam-is di biyag ono madosa ya matey? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_16","006_30_16","DEU","30","16","16","Mo tongpalen yo din bilbilin Diyos ay ibagak ed wani ay agew en dakayo ta ipaila yo din layad yo en sisya sin panongtongpalan yo sin laydena ya bilbilina, matagotago ya omad-ado kayo yan bindisyonanas dakayo sin ili ay emeyan yo ay okaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_17","006_30_17","DEU","30","17","17","Ngem mo sigaan yo ay dengngen ya tongpalen ta masangaw kayo ay mandayaw si didiyosen, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_18","006_30_18","DEU","30","18","18","ibagbagak ed wani ay agew ay madosa kayo et adi kayon bomayag ay mantee sin nay dandani ay okaen yo ay daga sin bas-il di ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_19","006_30_19","DEU","30","19","19","Nawaya kayo ay manpili si layden yo mo din biyag ono pese, ya mo bindisyon ono dosa. Ayagak din langit ya daga ay manistigo ay nanpiliek dakayo mo pilien yo din biyag ono pese, bindisyon ono dosa. Say pilien yo koma din biyag ta matagotago kayo ya din ipoli yon to. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT30_20","006_30_20","DEU","30","20","20","Ipaila yo din layad yo en Yahweh ay Diyos yo, patien yos sisya ya ipapasnek yo ay mansilbi en sisya ay adi mankeykeyat ta say matagotago kayo ya din ipoli yo sin daga ay insapatan Diyos ay idawat na sin ap-apo yo ay da Abraham, Isaac ya si Jacob.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_1","006_31_1","DEU","31","1","1","Intoloy Moses ay nankali sin sangoanan di Israelita yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_2","006_31_2","DEU","31","2","2","“Sin-gasot ya dowanpo di tawen ko ed wani. Enggay nakayak et adiak kabaelan ay mangipango en dakayo ya dowan et inbagbagan Diyos ay adiak agadangen din ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_3","006_31_3","DEU","31","3","3","Si Yahweh ay Diyos yo di mangipango en dakayo et peslena din man-ili sin daga ay datngan yo ta okaen yo din daga da. Si Josue di mangipango en dakayo tan say inbagan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_4","006_31_4","DEU","31","4","4","Awni et dosaen Diyos da sana ay ipogaw ay kaman din inyat na ay namse en da Sihon en Og ay arin di Amorreo et dinadael na din ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_5","006_31_5","DEU","31","5","5","Idawtan Diyos dakayo si pigsa ay mangabak en daida, ngem masapol ay amagen yo en daida din am-in ay inbilin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_6","006_31_6","DEU","31","6","6","Papigsaen yo din nemnem yo ya tomoled kayo. Adi kayon emeg-egyat en daida tan si Yahweh ay Diyos yo di mangoykoyog en dakayo, et adi na polos taytaynan ono pandokdokogan dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_7","006_31_7","DEU","31","7","7","Idi makdeng pay di, inpaayag Moses si Josue, pag nan kanan en sisya sin sangoanan di amin ay Israelita, “Papigsaem din nemnem mo ya adi kan emeg-egyat, tan sik-a di mangipango en da nay ay ipogaw ta en da okaen din daga ay insapatan Diyos sin ap-apo da ay idawat na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_8","006_31_8","DEU","31","8","8","Laton tan si Diyos ay mismo di mangipango ya mangoyog en dakayo. Adi kayon emegyat ono madismaya, tan adi na polos taytaynan ono pandokdokogan dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_24","006_31_24","DEU","31","24","24","Insolat Moses amin din linteg Diyos si esa ay libro et inset na ta maga di malabsan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_25","006_31_25","DEU","31","25","25","Idi nakdeng ay insolat na, binilina din papadi ay Levita ay makaammo ay manggen sin Baol di Tolagan Diyos et kanana en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_26","006_31_26","DEU","31","26","26","“Alaen yo din libro ay nay ay naisolatan di linteg ta itakdo yo sin Baol di Tolagan Yahweh ay Diyos yo ta mantee isdi ay say tistigo mo dokogan yos Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT31_30","006_31_30","DEU","31","30","30","Indaniw Moses din intiro ay kanta ay nay sin sangoanan di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_1","006_32_1","DEU","32","1","1","“Dengngen yo ay langit ya daga din nay enak ibaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_2","006_32_2","DEU","32","2","2","Din pamagbagak et sapay koma ta kaman odan ya dono ay manibsibog sin daga. Kaman koman odan ay manibsibog sin naganos ay mola ya mamasbasa sin logam ay kagabgabay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_3","006_32_3","DEU","32","3","3","Idaydayaw ko din ogalin Diyos ay wada ed daya, dakayo ay ipogaw na et dad-aten yo din kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_4","006_32_4","DEU","32","4","4","Si Diyos di komakaman ay pankamangan yo, am-in ay amagena et nalinteg ya kosto. Matalek ay adi manbalbaliw sisya, maga polos di ipaksaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_5","006_32_5","DEU","32","5","5","Ngem baken kayon matalek ay ipogaw na, enggay adi kayo maibilang ay anak na, tan managbasol ya makaetek kayo, et say kaibabainan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_6","006_32_6","DEU","32","6","6","Ay siya baw na di isobalit yo en Yahweh ay Diyos yo? Naong-ong kayo ya magay nemnem yo! Sisya di Ama yo ya namarsua en dakayo, sisya di nangipaad-ado en dakayo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_7","006_32_7","DEU","32","7","7","Nemnemen yo ed bayag, damagen yo sin am-a yo mo sino di naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_8","006_32_8","DEU","32","8","8","Idi nansisianen Diyos ay Kangatoan din kaipoipogaw isnan daga, indawtana din amin ay nasyon si daga da, inkeddeng na di pantean di esa ya esa ta say din naitoding ay dagan di Israelita et omanay sin kaad-ado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_9","006_32_9","DEU","32","9","9","Ngem pinili na din polin Jacob ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_10","006_32_10","DEU","32","10","10","Sin lugar ay magay omili et dintenganas daida, sin kadardaratan ay kad-an di dagem ay napigsa. Sinalaknibana ya inayowanana si daida, inbilang nas daida ay nabanol en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_11","006_32_11","DEU","32","11","11","Kaman din iyat di agila ay mangitdo sin anak na sin damo ay tomayawan da, nakasagana din payak na ay manikpaw mo ilaena ay mag-as da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_12","006_32_12","DEU","32","12","12","Ang-anggoy Diyos ay nangipango sin ipogaw na, magay odom ay diyos si nanolong en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_13","006_32_13","DEU","32","13","13","Sin kadondontogan et nanturayenas daida, pinakpakana sin amin ay maapit sin payew ya nom-a. Ad-ado di anig sin kabatbatoan ay in-ina da. Olay isdi yan gomabay din olivo ay nannan-aan das mantika. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_14","006_32_14","DEU","32","14","14","Napnek da sin gatas di baka ya kalding da, ya sin karnin di mankalalames ay animal da. Pag din kamayatan ay bakakew di inani da ya kam-isan ay arak din danom di obas da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_15","006_32_15","DEU","32","15","15","Binmaknang din ipogaw Diyos et kinmedse da, nanpennek da ay nangan et tinmaba da. Dinokogan da si Diyos ay namarsua en daida, sinigaan da din manakabalin ay mangisalakan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_16","006_32_16","DEU","32","16","16","Nan-imon si Diyos tan waday odom ay daydayawen da, binmonget begew sin sinan didiyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_17","006_32_17","DEU","32","17","17","Baken si Diyos mo adi et anito di indatdatonan da, baro ay sinan didiyos ay adi dinaydayaw di ap-apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_18","006_32_18","DEU","32","18","18","Dinokogan das Diyos ay nangidawat si biyag da, din komakaman ay pankamangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_19","006_32_19","DEU","32","19","19","Binmonget si Diyos ay nangila sin inamag da, et nilaksig nas daida ay an-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_20","006_32_20","DEU","32","20","20","Kanana, ‘Adiak badangan daida ta ilaek mo intoy pantongpalan da, tan adi da matalek ya pag lawa di am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_21","006_32_21","DEU","32","21","21","Nan-imonak sin sinan didiyos ay daydayawen da, binmongetak begew sin didiyosen da ay baken tet-ewa. Pan-aposek ya pabongetek daida begew si kaipoipogaw ay laslasoyen da ay mo maipanggep en sak-en et magay ammo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_22","006_32_22","DEU","32","22","22","Awni et bomidang ay kaman apoy din bonget ko, amin ay wadas nan daga et mapooan to. Olay abe din kad-an di natey ed Sheol ay kanan da ya din naisaadan di dontog isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_23","006_32_23","DEU","32","23","23","Ibonton ko en daida di paspasamak ay lawlawa, amin ay panak et maiturong en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_24","006_32_24","DEU","32","24","24","Awni et matey das betil, podot ya sakit ay magay agas na. Ibaak di mankaaangat ay animal ya nagitaan ay eweg ay mangat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_25","006_32_25","DEU","32","25","25","Ad-adoy matey si gobat ay maiwalang sin kalsada. Olay sin beey da, matey das palalo ay egyat da. Matey din babbaro ya babalasang, momoyang ya naobanan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_26","006_32_26","DEU","32","26","26","Peslek koma amin si daida ta malinglingan da sin labaw di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_27","006_32_27","DEU","32","27","27","Ngem adiak layden ay manlastog din kaibaw da. Into et mo kanan da en inabak da din ipogaw ko ay baken sak-en di nanosa,’ kinwanin Diyos ay namarsua. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_28","006_32_28","DEU","32","28","28","Ngem adi maawatan din Israelita, tan maga polos di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_29","006_32_29","DEU","32","29","29","Adi da ammo di gapo ay naabak da, adi da maawatan din napasamak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_30","006_32_30","DEU","32","30","30","Apay nga inabak di es-esa di sinlibo? Apay nga inabak di dodowa di sinpo ay libo? Tan binaybay-an Yahweh ay Diyos da, din komakaman ay pankamangan da et dinokoganas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_31","006_32_31","DEU","32","31","31","Ammon din kalaban da ay baken manakabalin din diyos da ay kaman din Diyos di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_32","006_32_32","DEU","32","32","32","Palalo ay lawlawa di nemnem din kalaban da ay kaman din ipogaw ed Sodoma ya Gomorra. Kaman dan obas ay manpait ya makasabidong di lames na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_33","006_32_33","DEU","32","33","33","kaman arak ay mapos gitan di eweg di kaiarigan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_34","006_32_34","DEU","32","34","34","Adi linglingan Diyos din inamag di kalaban da, sedsed-ena din kosto ay timpo ay panosaana en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_35","006_32_35","DEU","32","35","35","Kinwani na, ‘Sak-en di man-ibaes ya manobalit en daida. Domteng di timpo ay maabak da, asag-en di timpo ay madosa da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_36","006_32_36","DEU","32","36","36","Ikalintegan Diyos din ipogaw na mo ilaena ay enggay nakapsot da. Seg-angana din mansilsilbi en sisya mo ilaena ay magay kabaelan da ya kaman magay nabay-an, bag-en ya baken bag-en, en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_37","006_32_37","DEU","32","37","37","Asi na damagen en daida, ‘Et into ngin din didiyosen ay nantalkan yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_38","006_32_38","DEU","32","38","38","Indatdatonan yos daida si arak ya tabtaba. May kod adi, mankedaw kayo si badang da. Ilaen tako mo siya ay omali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_39","006_32_39","DEU","32","39","39","Magay odom si tet-ewa ay Diyos mo adi et sak-en. Amagek di laydek, mo enak peslen ono tagoen. Mabalin ko ay pansakiten asiak agasan met laeng. Magay makatopap mo waday laydek ay dosaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_40","006_32_40","DEU","32","40","40","Ikayang ko din takkay ko ay mansapata. Isapatak sin awak ko ay matmatago si eng-enggana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_41","006_32_41","DEU","32","41","41","ay mo palidek din somilsilap ay kampilan ko, dadlonak ilaen ta nalinteg di iyat ko ay mangokom ya manobalit sin lomiliget ay kaibaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_42","006_32_42","DEU","32","42","42","Malamos din panak si dada da, olay din nasogatan ya balod et matey da. Ad-adoy peslek sin kampilan ko, magay mabay-an sin papangolon di kalaban ko.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_43","006_32_43","DEU","32","43","43","Dakayo ay kaipoipogaw isnan daga, makiragsak kayo sin ipogaw na, tan si Diyos et dosaena din namse sin baa na. Sisya di manobalit sin amin ay kalabana, ngem pakawanena din basol di ipogaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_44","006_32_44","DEU","32","44","44","Indaniw Moses ya si Josue ay anak Nun din kanta ay nay ta dengngen din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_45","006_32_45","DEU","32","45","45","Idi nakdeng ay inbagan Moses sin Israelita din bilbilin Diyos ay nay, kanana en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_46","006_32_46","DEU","32","46","46","“Ilaen yo ta dadlon yon nemnemen ya tongpalen amin da nan bilbilin ay inbagak en dakayo ed wani ay agew. Itdo yo sin an-ak yo ta ipapasnek da ay tongpalen din bilbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_47","006_32_47","DEU","32","47","47","Danay ay nait-itdo et baken owat kali ay magay olog na mo adi et say poon di biyag yo. Tongpalen yo dana ta omando di biyag yo sin daga ay okaen yo mo agadangen yo din ginawang ay Jordan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_48","006_32_48","DEU","32","48","48","Sin doy met laeng ay agew, kanan Diyos en Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_49","006_32_49","DEU","32","49","49","“Emey ka ed Abarim ay kadondontogan sin ili ed Moab ay wada sin demang di Jerico. Mantikid ka sin dontog ay Nebo ta tamangem din ili ay Canaan ay siya din idawat ko sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_50","006_32_50","DEU","32","50","50","Matey ka sin isdi ay dontog ay kaman din napasamak en Aaron ay agim ed dontog ay Hor, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_51","006_32_51","DEU","32","51","51","tan nan-isoen yo ay adi kayon inpaila di talek yo en sak-en sin sangoanan di Israelita. Inbabain yos sak-en sin sangoanan di kaipoipogaw idi wada kayo sin kad-an di danom ed Meriba ay asag-en ed Kades ay sakop di lugar ay magay omili ay makwani en Zin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT32_52","006_32_52","DEU","32","52","52","Tamangem anggoy ngem adi ka makadateng sin lugar ay sana ay idawat ko sin Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_1","006_33_1","DEU","33","1","1","Idi dandani ay matey si Moses ay nankalkalian Diyos, da nay di inbaga na ay bindisyon sin Israelita: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_2","006_33_2","DEU","33","2","2","“Napo si Diyos ed Sinai ay dontog na, kaman din bomalaan di agew sin patag na ed Edom din nanpailaana, manipod sin dontog ay Paran, siney-angana din ipogaw na. Adi kabilang ay anghel di kakoyog na, iin-genana di manbidbidang ay apoy sin kannawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_3","006_33_3","DEU","33","3","3","Laylayden Diyos ya silibana din ipogaw na, isonga manyakog-ong tako sin sangoanana ya tongpalen tako din bilbilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_4","006_33_4","DEU","33","4","4","Tongpalen tako din linteg ay inpolang Moses en datako tan say kapatgan ay sanikwan di ili tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_5","006_33_5","DEU","33","5","5","Idi nasinop din tribun di Israelita ya din papangolo da, si Diyos di nanbalin ay ari da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_6","006_33_6","DEU","33","6","6","Mo maipanggep sin tribun Ruben, kinwanin Moses na: “Adi koman malitaw din polin Ruben olay mo at-atik da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_7","006_33_7","DEU","33","7","7","Mo maipanggep sin polin Juda, siya na di kinwani na: “Sik-a ay Yahweh, dengngem kod din adawag da, itapim koma si daida sin odom ay tribu ay iib-a da. Sik-a koma di mangipabikas en daida, badangam koma ta abaken dan kaibaw da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_8","006_33_8","DEU","33","8","8","Mo maipanggep sin tribun Levi, siya na abe di kinwani na: “Ipaammom ay Diyos din laydem babaen sin Urim ya Tummim, ipaammom sin Levita tan daida nan matalek ay baam. Pinadas mos daida ed Massa et pinaneknekam ay matalek da sin kad-an di danom ed Meriba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_9","006_33_9","DEU","33","9","9","Nanlaslasinen da din pantongpalan da en sik-a mo din layad da sin ama ya ina da, aag-i ya an-ak da. Matalek da sin intolag mo et tinongpal da din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_10","006_33_10","DEU","33","10","10","Itdoan da din ipogaw mo ay mantongpal sin linteg mo, daida di mangipoo sin sangoanam si insinso ya mangidaton si animal ay mapooan sin altar mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_11","006_33_11","DEU","33","11","11","Sik-a ay Diyos, bindisyonam kod ta pomigsa din tribu da. Sapay koma ta mapnek ka sin amin ay am-amagen da. Dosaem koma din kalaban da ya adim ipalobos ay kasin dan pomigsa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_12","006_33_12","DEU","33","12","12","Maipanggep sin tribun Benjamin yan kinwani na: “Sinay din tribu ay laylayden Diyos ya ay-ayowanana. Silsilibanas daida si kasinsin-agew na ya makitee en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_13","006_33_13","DEU","33","13","13","Mo maipanggep abe sin tribun Jose, kinwani na: “Bindisyonan koman Diyos si odan din daga da ya obbog ay mapo sin oneg di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_14","006_33_14","DEU","33","14","14","Mabindisyonan da koma si kamayatan ay lames di kaiw da ay maomaom sin poon da ya maapit sin timpo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_15","006_33_15","DEU","33","15","15","Mapno koma din kadaanan ay dontog da sin kamayatan ay molmola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_16","006_33_16","DEU","33","16","16","Amin koma ay siged di mawada sin ili da, bindisyon ay mapmapo sin kinasiged Diyos ed daya ay sin manbidbidang ay kitkittoy ay kaiw di nanteana. Maidawat koma dana ay bindisyon sin polin Jose tan sisya di nangipangolo en daida ay siag-i. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_17","006_33_17","DEU","33","17","17","Din pigsan Jose et kaman pigsan di bomaro ay baka, kaman waday sakngod na ay kaman sakngod di atap ay baka. Din piga ay libo ay polin Manasses ya kalibolibo ay polin Efraim ay an-ak na et maiarig da sin kaeegyat ay sakngod ay sana. Daida di idanggol na sin kalabana enggana ay maidenden da sin benget di daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_18","006_33_18","DEU","33","18","18","Mo maipanggep sin tribun da Zebulun en Issakar, kinwani na: “Sapay koma ta somiged di biyag da, sin am-in ay panbibiyahian da. Et olay mo mantetee da sin ili da, sapay koma ta bomaknang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_19","006_33_19","DEU","33","19","19","Awisen da din odom ay ipogaw sin dontog da et idaton das di din kosto ay daton da. Sin baybay ya darat sin igid na di kapkapoan di panbaknangan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_20","006_33_20","DEU","33","20","20","Mo maipanggep abe sin tribun Gad, kinwani na: “Madaydayaw si Diyos ay nangipaannawa sin ili da, kaman layon si Gad ay manseseed sisya ta bisngibisngitena din takkay ono toktok di depapena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_21","006_33_21","DEU","33","21","21","Pinili da ay okaen din kasigedan ay partin di daga, kaman bingay di pangolo di naidawat en daida, tan din linteg Diyos et tinongpal da sin nasinopan di papangolon di Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_22","006_33_22","DEU","33","22","22","Sinay abe di kanana maipanggep sin tribun Dan: “Kaman bomaro ay layon din tribun Dan ay pomadtok ay mapo ed Basan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_23","006_33_23","DEU","33","23","23","Mo maipanggep sin tribun Naftali, siya na abe di kanana: “Begew sin seg-ang Diyos en daida, aped na ay mabindisyonan da. Enggana sin abagatan et sakopen da manipod sin lebeng ay Galilea.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_24","006_33_24","DEU","33","24","24","Mo maipanggep pay sin polin Aser, kinwani na: “Ad-ado di bindisyon da mo din odom ay Israelita. Daida koma di laylayden di aag-i da, ya omad-ado koma di olivo sin daga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_25","006_33_25","DEU","33","25","25","Masalakniban koma si landok ya bronsi ay pasbol din ili da ta maga di pandandanagan da enggana ay mapospos di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_26","006_33_26","DEU","33","26","26","Dakayo am-in ay ipogaw na, magay makaiso sin Diyos yo, agadangena ed daya ta ena badangan dakayo. Maila din kinangato na tan maikoyog sin liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_27","006_33_27","DEU","33","27","27","Si Diyos ay magay logiana di kanayon ay pankamangan yo. Kanayon ay nakasagana din takkay na ay manalaknib en dakayo. Din kaibaw yo ay datngan yo et inab-abo na, inbilina ay peslen yo amin daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_28","006_33_28","DEU","33","28","28","Isonga dakayo ay polin Jacob et natalna di biyag yo, ad-ado di makan ya arak sin kad-an yo, masibsibogan si odan ay mapod daya din daga yo, et maga di pandandanagan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT33_29","006_33_29","DEU","33","29","29","Din kalaban yo, awni et manpakpakaasi da et dakayo di mangituray en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_1","006_34_1","DEU","34","1","1","Makdeng pay ay bindisyonan Moses din Israelita, nantikid sin dontog ay Nebo et dinmateng sin toktok di dontog ay Pisga sin naibandas belaan di agew ed Jerico. Isdi ay inpailan Diyos en sisya din intiro ay ili manipod sin sakop di Gilead enggana sin amyanan ay maidawat sin polin Dan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_2","006_34_2","DEU","34","2","2","din amin ay sakopen di polin Naftali ya din sakop di polin da Efraim en Manasses. Inila da abe amin din sakopen di polin Juda enggana sin baybay ay Mediterranean, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_3","006_34_3","DEU","34","3","3","pati din naibandas abagatan ya din tanap manipod ed Jerico ay kaad-adoan di kaiw ay palma enggana ed Zoar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_4","006_34_4","DEU","34","4","4","Pag kanan Diyos en Moses, “Dooy din daga ay insapatak en da Abraham, Isaac ya si Jacob ay idawat ko sin ap-o da. Ipailak en sik-a ngem adiak ipalobos ay makadateng kas di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_5","006_34_5","DEU","34","5","5","Natey si Moses ay baan Diyos ed Moab ay kaman din inbagan Diyos ay mapasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_6","006_34_6","DEU","34","6","6","Inponpon Diyos sisya sin tanap ed Moab sin demang na ed Betpeor, ngem magay makaammo sin kosto ay naiponponana enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_7","006_34_7","DEU","34","7","7","Mantawen si Moses si sin-gasot ya dowanpo sin nateyana, ngem adi kinmapkapsot din mata na ya adi naknaksayan din pigsa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_8","006_34_8","DEU","34","8","8","Nanladingit din Israelita si tolonpo ay agew sin tanap ed Moab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_9","006_34_9","DEU","34","9","9","Mo si Josue ay anak Nun et naidawtan si palalo ay laing ay napon Diyos sin nangapayan Moses ay nangdotok en sisya. Pinatin din Israelita sisya et tinongpal da din bilbilin Diyos en daida ay inpaibaga na en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_10","006_34_10","DEU","34","10","10","Magay odom ay mamadto ed Israel si makaison Moses ay nakikali en Diyos si sangosango. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_11","006_34_11","DEU","34","11","11","Magay odom ay nankalkalian Diyos si nakaamag sin nakaskasdaaw ay inpaamag Diyos en sisya sin sangoanan di ari ed Egipto ya amin ay oopisyal ya ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DT34_12","006_34_12","DEU","34","12","12","Magay odom ay nakaamag sin nakaskasdaaw ya kaeegyat ay inam-amag na sin sangoanan di am-in ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_1","007_1_1","JOS","1","1","1","Idi natey si Moses, kinalin Diyos si Josue ay kabadang Moses ya anak aben Nun. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_2","007_1_2","JOS","1","2","2","Kanan Diyos en sisya: “Enggay natey din baak ay si Moses, isonga mansagana ka ta ipangom din am-in ay Israelita. Agadangen yo san ginawang ay Jordan et emey kayo sin daga ay idawat ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_3","007_1_3","JOS","1","3","3","Idawat ko san intiro ay daga ay gatinan di siki yo ay kaman din inkarik en Moses ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_4","007_1_4","JOS","1","4","4","Din beddeng di daga ay idawat ko et manlogi sin lugar ay magay omili ed abagatan enggana sin kadondontogan ed Lebanon sin amyanan; manlogi abe sin kad-an di dakdake ay ginawang ay Eufrates sin bomanda sin belaan di agew, maitapi abe din am-in ay ilin di Heteo, enggana sin baybay ay Mediterranean ed kadiposan di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_5","007_1_5","JOS","1","5","5","Maga di makaabak en sik-a si gobat engganas kateyam. Kankanayon ay wadaak en sik-a ay kaman din kawadak en Moses. Adiak polos taytaynan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_6","007_1_6","JOS","1","6","6","“Isonga papigsaem din nemnem mo ya tomoled ka, tan sik-a di mangipango sin kaipoipogaw ay nay ta okaen yo san daga ay inkarik ed bayag sin ap-apo yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_7","007_1_7","JOS","1","7","7","Ngem masapol ay dadlon kan papigsaen din nemnem mo ya adi kan emeg-egyat. Masapol abe ay adi ka masangsangaw mo adi et dadlon mon patien din am-in ay inbilin Moses ay baak en dakayo. Mo say iyat mo di, siged di pantongpalam olay intoy em-emeyam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_8","007_1_8","JOS","1","8","8","Kanayon abe ay ibasbasam din libro ay naisolatan dana ay linteg. Ilaem ta inagew ya linabi ay ad-adalem ya nemnemnemem ta say estem ay onodan din am-in ay linaona. Mo say amagem na, sigurado ay somiged di biyag mo ya mayat di pantongpalan di am-in ay amagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_9","007_1_9","JOS","1","9","9","Isonga adim linglinglingan kanak, din inbagak en sik-a. Masapol ay papigsaem din nemnem mo ya tomoled ka. Adi ka aben emeg-egyat ya madisdismaya, tan sak-en si Yahweh ay Diyos mo et kankanayon ay kadkadwaek sik-a olay mo intoy em-emeyam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_10","007_1_10","JOS","1","10","10","Idi siya di, kanan Josue ay nangibilin sin papangolo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS1_11","007_1_11","JOS","1","11","11","“Manliked kayo sin am-in ay kampon di gagait yo ta ibaga yo ay mansagana das omanay ay baon da, tan sin maikatlo ay agew, manbalasat tako sin ginawang ay Jordan ta en tako okaen din daga ay inkarin Diyos en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_1","007_2_1","JOS","2","1","1","Sin nankakampoan di Israelita ed Acacia, inbaan Josue di dowa ay lalaki ta en da siimen din daga ed Canaan, namnamed din siyodad di Jerico. Idi dinmateng sidi din dowa ay ispay, en da nan-iyan sin beey di esa ay babai ay manngadan si Rahab ay mangiab-abang si awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_2","007_2_2","JOS","2","2","2","Ngem inammoan baw din ari ed Jerico ay waday dinmateng ay Israelita sin siya di ay labi ay en mansiim sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_3","007_2_3","JOS","2","3","3","Isonga nan-ibaa si en nakikali en Rahab. Kanan da, “Ispay kano din dowa ay lalaki ay inmali isnan beey mo. Ipabelam ta depapen mis daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_4","007_2_4","JOS","2","4","6","“Aw, tet-ewa ay waday lallalaki ay inmali sina, ngem adiak ammo mo intoy napoan da. Enggay met ay kinmaan da sin oras ay nadiposan di agew sin daan pay laeng main-eb din segpan di siyodad. Adiak kayman ammo di inmeyan da. Ngem mo dalasen yo ay mangonod en daida, siguro edasan yos daida sin danan.” Say kanan Rahab di, ngem di katet-ewa na, wada da sin toktok di beey ay ginagab-onana si tobon di magey ay ibilbilag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_7","007_2_7","JOS","2","7","7","Idi nakabela din baan di ari sin siyodad, kasin dan in-eb din segpan, dowan aben dalasen din baan di ari ay en mangonod sin ispay enggana ay dinmateng da sin pan-agadangan sin ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_8","007_2_8","JOS","2","8","8","Daan pay laeng maseyep din dowa ay ispay idi nantaoli si Rahab sin toktok di beey ay kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_9","007_2_9","JOS","2","9","9","Kanana en daida, “Ammok ay idawat Diyos en dakayo ay Israelita din daga ay kad-an mi. Peteg di egyat mi am-in ay man-ilis na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_10","007_2_10","JOS","2","10","10","Tan nadamag mi ay pinamgaan Diyos din Baybay ay Mandalangdang sin sangoanan yo idi tinaynan yo ed Egipto. Dinamag mi abe ay pinse yo din dowa ay arin di Amorreo ay da Sihon en Og sin belaan di agew di Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_11","007_2_11","JOS","2","11","11","Isonga peteg kayman di egyat mi am-in en dakayo idi dinnge mi danay ay damag. Nakaan di toled mi, tan si Yahweh ay Diyos yo et say tet-ewa ay Diyos ed langit ya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_12","007_2_12","JOS","2","12","12","Gapo ta tinolongak dakayo ed wani, kedawek abe en dakayo ta isapata yo sin ngadan Yahweh ay seg-angan yo din pamilyak. Ipaila yo aben sak-en di sinyal ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_13","007_2_13","JOS","2","13","13","ay ilisi yo da amak en inak, din am-in ay aag-ik ya din pamilya da ta adi kami matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_14","007_2_14","JOS","2","14","14","Kanan din ispay ay nanongbat, “Olay dosaen Diyos si dakami mo waday mapasamak en dakayo. Basta adim ibagbaga si olay sino din am-amagen mi, matalek kami ay manongpal sin kindaw mo et mayat di iyat mi en dakayo mo domteng din timpo ay idawat Diyos din daga ay nay en dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_15","007_2_15","JOS","2","15","15","Din beey Rahab et naisaad sin nakayang ay binatog da ay alad di siyodad, isonga nan-ioy-oy si tali sin tawa ta pandanan din ispay ay lomayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_16","007_2_16","JOS","2","16","16","Idi daan da pay laeng komaan, kanan Rahab en daida, “En kayo sin kadondontogan et mantabon kayos di si tolo ay agew ta say adi edasan din inbaan di ari si dakayo. Awni ta makataoli da, asi kayo aben somaa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_17","007_2_17","JOS","2","17","17","Kanan da ay nanongbat, “Tongpalen mi din inbagam ay isapata mi ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_18","007_2_18","JOS","2","18","18","dalo et mo amagem dana: mo omali kami ay mangobat en dakayo, ioy-oy mo kasin din nay manbalanga ay tali ay say pan-alos-osan mi ed wani ay lomayaw. Sinopem abe da amam en inam, din aag-im ya din pamilya da sin nay beey mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_19","007_2_19","JOS","2","19","19","Mo wadan to di bomala en dakayo sin beey ay nay, basol na mo peslen das sisya, baken min basol. Ngem mo wada di mamse en dakayo sin oneg di beey ay nay, dakami di makabasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_20","007_2_20","JOS","2","20","20","Mo pay ta ibagam si odom din am-amagen mi, mawaswas din insapata mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_21","007_2_21","JOS","2","21","21","Inaw Rahab din inbaga da yan binadanganas daida ay lomayaw. Sin dinmatngan di timpo, pag na kasin ioy-oy din manbalanga ay tali sin tawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_22","007_2_22","JOS","2","22","22","Inmey din dowa ay ispay sin kadondontogan et nantabon das di. Mo pay abe din inbaan di ari et en da inan-anap daida sin am-in ay lugar enggana sin maikatlo ay agew, ngem adi dan dintengan. Isonga pag da et mantaoli ed Jerico. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_23","007_2_23","JOS","2","23","23","Nanballalong din dowa ay ispay et nan-agadang da sin ginawang. En da inpadamag en Josue di am-in ay napaspasamak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS2_24","007_2_24","JOS","2","24","24","Kanan da, “Sigurado ay idawat Diyos di pigsa tako ay mangabak sin intiro ay daga. Di katet-ewa na et peteg di egyat di am-in ay ipogaw sidi ya nakaan di toled da ay makigobat en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS3_1","007_3_1","JOS","3","1","1","Sin kabigatana, nasapa si Josue ya din am-in ay Israelita ay binmangon et tinaynan da din nankampoan da ed Acacia. En da nankampo sin sag-en di Jordan ta panpan-edan da sin timpo ay pan-agadangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS3_2","007_3_2","JOS","3","2","2","Sin maikatlo ay agew, nanliked din papangolo sin kampo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS3_3","007_3_3","JOS","3","3","3","Kanan da sin ipogaw, “Mo ilaen yo din papadi ay mamabatawil sin Baol di Tolagan Yahweh ay Diyos tako, manlobwat kayo ay dagos ta onoden yos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS3_4","007_3_4","JOS","3","4","4","Daida di mangipango sin danan, tan damdamo yo pay laeng sina. Ngem ilaen yo pay ta adi kayo omas-asag-en sin Baol di Tolagan. Addawian yo si pasal di esay kilometro.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS3_5","007_3_5","JOS","3","5","5","Kanan aben Josue sin ipogaw, “Isagana yo di awak yo ta say nadalos kayo sin pangilan Diyos. Tan si bigat, waday nakaskasdaaw ay amagen Diyos para en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS3_6","007_3_6","JOS","3","6","6","Binilina abe din papadi ay namabatawil sin Baol di Tolagan ta ion-ona da, et natongpal am-in ay inbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS3_14","007_3_14","JOS","3","14","15","Timpon di pinag-aani idi napasamak am-in dana. Dakdake din danom sin ginawang et malmalbeng pay din benget na. Idi siya di, tinaynan din ipogaw din nankampoan da ta man-agadang da. Namangpango din papadi ay namabatawil sin Baol di Tolagan. Idi inpisok din papadi din siki da sin danom, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS3_16","007_3_16","JOS","3","16","16","pag et kasaldeng ay man-ayos din danom sin kad-an di ili ay makwani en Adam ay addawi di kad-ana ed naongdo sin sag-en di Zaretan. Nabonton din danom sidi ay kaman nakayang ay dingding. Isonga namaga di danom ay man-ayos ay emey sin makwani en Natey ay Baybay, et nakabalasat din Israelita sin asag-en ed Jerico. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS3_17","007_3_17","JOS","3","17","17","Idi madama ay manbalbalasat din ipogaw ay manmandan sin nanamgaan ay lota, inpipika aben din papadi ay namabatawil si Baol di Tolagan sin nanamgaan ay lota sin gawan di Jordan enggana ay nakabalasat da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_1","007_4_1","JOS","4","1","1","Idi nakabalasat am-in ay Israelita sin Jordan, kanan Diyos en Josue, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_2","007_4_2","JOS","4","2","2","“Mandotok kayo si sinpo ya dowa ay lalaki ay mangialagey sin esa ya esa ay tribun di Israelita, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_3","007_4_3","JOS","4","3","3","et bilinen yos daida ta man-a da si sag-eesa ay bato sin gawan di ginawang ay pinmipikaan din papadi et iey da sin pankampoan yo si labi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_4","007_4_4","JOS","4","4","4","Idi siya di, dinotokan da Josue di sinpo ya dowa ay lalaki, asi na pinaayagan ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_5","007_4_5","JOS","4","5","5","et kanana en daida, “Emey kayo sin kad-an di papadi ay namabatawil sin Baol di Tolagan Yahweh ay Diyos tako et en kayo mantilid si sag-eesa ay bato ay alaen yo sin ginawang para sin tribu ay ialageyan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_6","007_4_6","JOS","4","6","6","Din batbato ay sana et say mangipanpanemnem sin ipogaw maipanggep sin nakaskasdaaw ay inamag Diyos sina. Et mo damagen din ganak yo sin tapin di agew mo sinoy silbin din bato ay nay, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_7","007_4_7","JOS","4","7","7","dad-aten yo en daida din inyat Diyos ay nangipasaldeng sin danom ed Jordan ay man-ayos idi inbalasat tako din Baol di Tolagan Diyos et kanan yo en din bato ay nay di kanayon ay mangipanpanemnem en datako ay Israelita sin inam-amag Diyos sina.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_8","007_4_8","JOS","4","8","8","Tinongpal din lallalaki din inbagan Josue et inamag da am-in din inbilin Diyos. Nan-a da si sinpo ya dowa ay bato sin gawan di ginawang, sag-eesa para sin tribun di Israelita, et en da inpayag sin lugar ay pankampoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_15","007_4_15","JOS","4","15","15","Idi siya di, inbagan Diyos en Josue ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_16","007_4_16","JOS","4","16","16","ay bilinena din papadi ay namabatawil sin Baol di Tolagan ta komaan da sin ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_17","007_4_17","JOS","4","17","17","Siya tet-ewa di inyat Josue, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_18","007_4_18","JOS","4","18","18","et idi kosto ay nakabalasat din papadi sin ginawang, intoloy kasin din danom ay man-ayos et nanlepyas sin benget na ay kaman din sigod ay inyaat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_19","007_4_19","JOS","4","19","19","Sin pitsa 10 di damo ay bowan, idi nanbalasat din Israelita ed Jordan, pag da en mankampo ed Gilgal ay bomanda sin belaan di agew ed Jerico. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_20","007_4_20","JOS","4","20","20","Isdi din nanoodan da Josue sin sinpo ya dowa ay bato ay ina da ed Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_21","007_4_21","JOS","4","21","21","Kanan Josue sin Israelita, “Mo damagen din ganak yo sin tapin di agew mo sinoy silbin din bato ay nay, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_22","007_4_22","JOS","4","22","22","dad-aten yo en daida din inyat Diyos ay nangipasaldeng sin danom ed Jordan ay man-ayos, et nanbalasat din Israelita sin nanamgaan ay lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_23","007_4_23","JOS","4","23","23","Si Yahweh ay Diyos tako ay mismo di nangamag sina ay kaman din inyat na ed idi ay pinamgaana din Baybay ay Mandalangdang ta say makabalasat kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS4_24","007_4_24","JOS","4","24","24","Begew sina, ammoan am-in di ipogaw isnan daga di dakdake ay panakabalin Diyos, et kankanayon abe ay idaydayaw yos sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_2","007_5_2","JOS","5","2","2","Pag kanan Diyos en Josue, “Man-a kayo si bato ay moling ta amagen yo ay gipan ta kogiten yo am-in ay lalaki ay Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_3","007_5_3","JOS","5","3","3","Tinongpal ngarud Josue din inbilin Diyos et kinogit da am-in ay lalaki sin lugar ay makwani en Dontog ay Pankogitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_5","007_5_5","JOS","5","5","5","Inamag da na tan olay mo nakogit am-in ay lalaki ay nakibala ed Egipto, magay nakogit sin lallalaki ay naianak sin opatapolo ay tawen ay nandad-anan da sin lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_9","007_5_9","JOS","5","9","9","Asi et kanan Diyos en Josue, “Ed wani ay agew, enggay kinaan ko di poon di panglaslasoyan da en dakayo ay din nakabag-enan yo ed Egipto.” Siya di din begew ay nangadanan din lugar ay doy si Gilgal enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_10","007_5_10","JOS","5","10","10","Sin nankakampoan di Israelita ed Gilgal, sin tanap ay naisasag-en ed Jerico, sinilibraran da din fiesta ay makwani en Nalabas sin masdem di maikasinpo ya opat ay agew di bowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_11","007_5_11","JOS","5","11","11","Sin kabigatana, en da nan-ani sin kapaypayewan ay wadas di. Di odom ay inani da et nilagitan da. Di odom pay et in-oto das tinapay ay magay labadura na. Siya na di nangon-ona ay nanganan da si makan ay naapit ed Canaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_12","007_5_12","JOS","5","12","12","Manlogi sin agew ay sana, din apit da ed Canaan di kinkinan da, tan enggay sinmaldeng din manna ay mapmapo ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_13","007_5_13","JOS","5","13","13","Idi wada pay laeng da Josue sin sag-en di Jerico, bigla et ay inila na di esa ay lalaki ay pinmipika sin sangoanana ay nananggen si kampilan. Inmasag-en si Josue et kanana, “Ay esa ka sin soldado mi, ono esa ka ay kaibaw mi?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_14","007_5_14","JOS","5","14","14","“Aga, sak-en di pangolon di sosoldadon Diyos,” kanan din lalaki ay sana. Kadokmog ay nanyakog-ong si Josue sin lota ay nangdayaw en sisya. “Esaak ay baam, apo. Nasasaganaak ay manongpal sin bilin mo,” kanan Josue. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS5_15","007_5_15","JOS","5","15","15","Kanana en Josue, “Kaanem san sandal mo, tan nasantoan ay lugar nan kad-am.” Et pinatin Josue din inbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_1","007_6_1","JOS","6","1","1","Iin-eb da din segpan di Jerico, dowan da aben binabantayan ta say adi makasgep din Israelita. Olay din omili sidi et magay makasgep ono makabela en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_2","007_6_2","JOS","6","2","2","Kanan Diyos en Josue, “Pangabakek dakayo mo gobaten yo nan Jerico et pasokoen yo din ari ya din natoled ay sosoldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_3","007_6_3","JOS","6","3","3","Di iyat yo, sik-a ya din sosoldadom et likeden yo san siyodad si mamingsan si esa ay agew. Say iyat yo na si enem ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_4","007_6_4","JOS","6","4","4","Wada di pito ay padi ay mamanggen si tanggoyob ay mangon-ona mo din Baol di Tolagan. Sin maikapito ay agew, mananggoyob din pito ay padi ay sana dowan yon liklikeden san siyodad si mamin pito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_5","007_6_5","JOS","6","5","5","Pag mananggoyob din papadi si mabayag di bongog na. Mo dengngen yo di, manbogaw kayo am-in si napigsa, et pag makosokos din nakayang ay batog ay alad di siyodad. Asi kayo et kadoritso ay senggep sin siyodad.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_6","007_6_6","JOS","6","6","6","Idi siya di, inayagan Josue din papadi et binilinas daida ay kanana, “Pito en dakayo di manggen si tanggoyob et dakayo di mangon-ona isnan linya. Omonod en dakayo din papadi ay mamabatawil sin Baol di Tolagan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_7","007_6_7","JOS","6","7","7","Asi na aben bilinen din sosoldado na ay mangwani, “Ilogi yo ay mangliked sin siyodad. Din odom en dakayo et manpowisto kayo sin sangoanan din papadi ta man-gowardiya kayo sidi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_8","007_6_8","JOS","6","8","9","Pinati da din inbilin Josue. Nangon-ona din sosoldado sin linya, naisned en daida din papadi ay mamoypoyot sin tanggoyob da. Omon-onod abe din papadi ay namabatawil sin Baol di Tolagan ya naod-odi din sosoldado ay mamanbantay sin likodan. Sin panliklikedan da, adi somalsaldeng din ayoweng di tanggoyob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_10","007_6_10","JOS","6","10","10","Ngem inbilin Josue sin sosoldado na ay maga polos di mankalkali en daida enggana ay ibaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_11","007_6_11","JOS","6","11","11","Namingsan ay inliked da din Baol di Tolagan sin siyodad, asi da pay mantaoli sin kampo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_12","007_6_12","JOS","6","12","12","Sin kabigatana, nasapa si Josue ay binmangon et inolnos na kasin din grupo ay sana ay en mangliked sin siyodad. Idi siya di, tinilid din papadi din Baol di Tolagan ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_13","007_6_13","JOS","6","13","13","et liniked da kasin din siyodad ay kaman din inyat da sin damo: nangon-ona din sosoldado ay gowardiya sin sangoanan, maisned en daida din papadi ay manangtanggoyob, omon-onod abe din papadi ay namabatawil sin Baol di Tolagan, et naodi din sosoldado ay gowardiya sin likodan. Adi polos sinmalsaldeng din ayoweng di tanggoyob sin panliklikedan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_14","007_6_14","JOS","6","14","14","Liniked da din siyodad si namingsan sin nay maikadwa ay agew, asi da mantaoli sin kampo da. Say inam-amag da na enggana sin maikan-em ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_15","007_6_15","JOS","6","15","15","Sin maikapito ay agew nasapa da am-in ay binmangon et liniked da din siyodad ay kaman met laeng sin damo. Ngem sin doy ay agew anggoy di nanglikedan da si namin pito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_16","007_6_16","JOS","6","16","16","Idi nakdeng ay liniked da din siyodad si namin pito, nansagana din papadi ay mananggoyob. Dowan abe bilinen Josue din ipogaw ay mangwani: “Manbogaw kayo, tan indawat Diyos en datako din siyodad ay nay!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_17","007_6_17","JOS","6","17","17","Asi et itoloy Josue ay mangwani, “Masapol ay dadaelen yo din siyodad ya peslen yo am-in ay matmatago ay wadas di ta kaman daton para en Diyos. Ngem adi yo pay pespeslen si Rahab ya din papartido na, tan intabona iman din ispay tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_18","007_6_18","JOS","6","18","18","Maga polos di al-alaen yo sin am-in ay inbagak ay dadaelen yo; tan mo say iyat yo di, dakdake ay ligat di mapasamak sin kampo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_19","007_6_19","JOS","6","19","19","Ilasin yo abe am-in ay palata ya balitok ya din naamag si bronsi ya landok para en Diyos. Maidolin am-in danay sin pan-idoldolinan sin gameng na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_20","007_6_20","JOS","6","20","20","Idi nakdeng ay inbilin Josue dana, nananggoyob din papadi. Idi dinngen di ipogaw din ayoweng din tanggoyob, inpigsa da ay nanbogaw, et pag makosokos din alad di siyodad. Nanagtag din sosoldadon di Israelita ay sinenggep sin siyodad et inabak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_21","007_6_21","JOS","6","21","21","Pinse da sin kampilan da am-in ay ipogaw sin siyodad, lalaki ya babai, moyang ya naket-eng. Pinse da abe din am-in ay animal: baka, karnero, ya dangki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_22","007_6_22","JOS","6","22","22","Idi siya di, kanan Josue sin dowa ay ispay, “Emey kayo sin beey din babai ay namadang en dakayo et ibela yos sisya ya din pamilya na ta tongpalen yo din insapata yo ay amagen yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_23","007_6_23","JOS","6","23","23","Inmey da tet-ewa et inbela da si Rahab, da ama na en ina na, ya siya abe din aag-i na ya odom ay wada sin beey na. In-ey da am-in daida sin sag-en di kampon di Israelita ta say adi da maan-ano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_24","007_6_24","JOS","6","24","24","Asi et pinooan din sosoldadon di Israelita din siyodad enggana ay dinmap-o di am-in ay wadas di, ngem naipowira din balitok ya pilak ya din naamag si bronsi ya landok, tan en da indolin sin pan-idoldolinan sin gameng Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_25","007_6_25","JOS","6","25","25","Ngem insalakan pay Josue si Rahab ya din am-in ay aag-i na, tan intabona iman din ispay ay inbaa na ed Jerico. (Et nakiili da Rahab ed Israel enggana ed wani.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_26","007_6_26","JOS","6","26","26","Idi nakdeng ay nadadael din siyodad, kanan Josue, “Dosaen Diyos di olay sino ay mamadpadas ay mangibangon kasin sin alad ya eneb di siyodad ay nay: Mo isaad na din fondasyona, matey din besag na. Mo amagena abe din eneb na, matey din anongos na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS6_27","007_6_27","JOS","6","27","27","Naipaila tet-ewa di kawadan Diyos en Josue, et nandindinamag din kinangato na sin intiro ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_1","007_7_1","JOS","7","1","1","Palalo din bonget Diyos sin Israelita, tan wada en daida di nanglabsing sin bilina ay adi da manman-a si okaen da sin alikamen ay naikeddeng ay madadael ono mailasin para en Diyos. Si Akan ay anak Carmi ya apon Zabdi sin polin Zera ay napo sin tribun Juda et linabsing na din bilin Diyos ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_2","007_7_2","JOS","7","2","2","Adi ammon Josue din naamag ay sana idi nan-ibaa si sosoldado na ay napo ed Jerico ta en da siimen din siyodad di Ai, esa ay ili ay wada sin belaan di agew mo ed Betel ay asag-en ed Bet-aven. Tinongpal din naibaa din bilin Josue, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_3","007_7_3","JOS","7","3","3","et idi nantaoli da, kanan da en sisya, “Adi masapol ay emey tako am-in ay en mangobat isnan siyodad di Ai. Olay owat dowa ono tolo ay libo ay sosoldado et anggoy di ibaam tan kitkittoy ay ili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_4","007_7_4","JOS","7","4","4","Isonga emey ay tolo ay libo ay sosoldado anggoy di en nangobat, ngem naabak da et kapilitan ay nanagtag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_5","007_7_5","JOS","7","5","5","Inapayaw din sosoldadon di Ai daida manipod sin segpan di siyodad enggana sin panpan-aan si bato et pinse da di tolonpo ya enem ay sosoldadon di Israelita sin panbalballalongan da. Begew sin napasamak ay doy, nakaan di toled din Israelita ya peteg di egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_6","007_7_6","JOS","7","6","6","Idi siya di, sinmag-en da Josue ya din papangolon di Israelita sin Baol di Tolagan Diyos et binisngit da din bado da dowan dan pay-an din toktok da si dap-o ay mangipaila sin sakit di nemnem da, asi da manlokbob sin lota enggana sin masdem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_7","007_7_7","JOS","7","7","7","Idi manlolokbob da, kanan Josue ay man-adawag, “Kangatoan ay Diyos, aye pay na si inyat mo en dakami. Ay tan in-alim baw dakami sina ta ipapsem dakami sin Amorreo? Agpos et baw mo pag min intetee sin bas-il di Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_8","007_7_8","JOS","7","8","8","Apo, adiak et ammo di maibagak ed wani ay naabakan mi isnan kagobat mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_9","007_7_9","JOS","7","9","9","Mo dengngen din taga-Canaan ya din odom ay man-ili sina ay naabak kami, awni et lomikob da et peslen da am-in dakami. Et mo say maiyat sa, adi pay kanan di ipogaw en adim baw kabaelan ay manalaknib sin ipogaw mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_10","007_7_10","JOS","7","10","10","Asi et kanan Diyos en da Josue, “Ipikam. Pagaten yo ay manlolokbob sin lota? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_11","007_7_11","JOS","7","11","11","Ay adi yon ammo ay binmasol nan Israelita en sak-en? Linabsing da din inbilin ko ay adi kayo manman-a si okaen yo sin alikamen ay naikeddeng ay madadael ono mailasin para en sak-en. Wada din inakew da ay intatabon da sin kad-an di odom ay bonag da, yan insaot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_12","007_7_12","JOS","7","12","12","Say begew na ay adi kayo makaabak isnan kagobat yo. Kapilitan ay naabak da tan inkeddeng ko ay madosa da. Adiak aben badbadangan dakayo enggana ay dadaelen yo din alikamen ay inbagak en dakayo ay adi yo al-alaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_13","007_7_13","JOS","7","13","13","En ka et ibaga sin ipogaw ta dalosan dan awak da ya mansagana da ay manpaila en sak-en si bigat, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay Israelita et kanak en daida, ‘Wada en dakayo di nangidodolin sin inbagak ay dadaelen yo. Adi kayo polos makaabak isnan kagobat yo enggana ay iwasit yo dasa.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_14","007_7_14","JOS","7","14","14","Isonga ibagam en daida ay si bigat sin agsapa, bomala am-in ay tribun di Israelita ta mapili mo sino di binmasol. Bomala abe din tonggal partido sin tribu ay mapili, din tonggal pamilya sin partido ay mapili, ya din saes-a ay mimbron di pamilya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_15","007_7_15","JOS","7","15","15","Din ipogaw ay mapili ya madtengan ay mangidodolin sin alikamen ay inbagak en dadaelen yo et peslen yos daida ay sinpamilya, asi yon pooan ay maitapi sin am-in ay bonag da, tan linabsing na din bilin ko et palalo ay inbabaina di am-in ay Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_16","007_7_16","JOS","7","16","16","Sin kabigatana, nasapa si Josue ay nangipaayag sin am-in ay tribun di Israelita. Naiparang da sin sangoanan Diyos et napili din tribun Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_17","007_7_17","JOS","7","17","17","Naiparang abe din am-in ay kapototan sin tribun Juda et napili si Zera. Naiparang abe din am-in ay pamilya sin kapototan Zera et napili san pamilyan Zabdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_18","007_7_18","JOS","7","18","18","Naiparang abe din pamilyan Zabdi et napili si Akan ay anak Carmi ya apon Zabdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_19","007_7_19","JOS","7","19","19","Kanan Josue, “Anak, dayawem si Yahweh ay Diyos tako ay Israelita et ipodnom di tet-ewa ay inamag mo. Din kosto di ibagam en sak-en, adim isassaot.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_20","007_7_20","JOS","7","20","20","Kanan Akan, “Tet-ewa kayman ay nanbasolak en Yahweh ay Diyos tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_21","007_7_21","JOS","7","21","21","Sin tinopog mi ay gamgameng, wada di inilak ay mapmapteng ay nagayad ay bado ay napo ed Babilonia, dowa ay kilo ay palata, ya kagodwan di kilo ay balitok. Inaklongak danay isonga inak. Wada da ay inkakaot ko sin oneg di toldak ay naidadallem din palata.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_22","007_7_22","JOS","7","22","22","Nanagtag din lallalaki ay inbaan Josue et inmey da sin kampon Akan. Dinteng da tet-ewa din inkakaot Akan, et naidadallem din palata sin naikaotan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_23","007_7_23","JOS","7","23","23","Inbela da sin tolda et in-ey da sin kad-an da Josue ya din am-in ay Israelita, asi da ipayag sin sangoanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_24","007_7_24","JOS","7","24","24","Idi siya di, in-ey Josue ya din am-in ay Israelita si Akan ya din am-in ay inakew na sin tanap ay makwani en Ligat. Intakin da din an-ak na, din baka, dangki ya karnero na, din tolda na ya am-in ay bonag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_25","007_7_25","JOS","7","25","25","Idi wada das di, kanan Josue, “Gapo ta pinaligat mos dakami, paligaten aben Diyos sik-a.” Pag et pigpigen din am-in ay ipogaw si Akan enggana ay natey. Pinigpig da abe din pamilya na, asi da pooan daida ay maitapi sin bonag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS7_26","007_7_26","JOS","7","26","26","Ginab-onan das daida sin ad-ado ay bato ay wada pay laeng sidi enggana ed wani. Isonga nginadanan da din lugar ay sana si Ligat et say ngadana enggana ed wani. Idi enggay natey si Akan, nakaan et din bonget Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_1","007_8_1","JOS","8","1","1","Asi et kasin kanan Diyos en Josue, “Adi ka emegyat ya madisdismaya. Ayagam et din am-in ay sosoldadom ta en yo kasin gobaten ed Ai. Awni et ipaabak ko en dakayo din ari ya din ipogaw na et okaen yo din siyodad ya din daga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_2","007_8_2","JOS","8","2","2","Kaman din inyat yo sin siyodad di Jerico ya din ari na di iyat yo sin siyodad di Ai ya din ari na. Ngem ed wani, mabalin yo ay alaen din alikamen ya animal para en dakayo. Isonga mansagana kayo ta en kayo mantabon sin likodan di siyodad asi kayo kabigla ay mangobat en daida sidi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_3","007_8_3","JOS","8","3","3","En nansagana tet-ewa da Josue ta en da gobaten ed Ai. Di inyat na et pinili na di tolonpo ay libo sin kalalaingan ay sosoldado na et inbaa nas daida sin labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_4","007_8_4","JOS","8","4","4","Kanana ay namilin en daida, “En kayo mantabon sin baken onay addawi sin likodan di siyodad. Mansasagana kayos di ay makilaban. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_5","007_8_5","JOS","8","5","5","Sak-en pay ya din odom ay sosoldado, en mi sag-enen din siyodad, et mo omali din sosoldadon di Ai ay gomobat, managtag kami ay mantaoli ay kaman din inyat tako sin damo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_6","007_8_6","JOS","8","6","6","Omapayaw da tan kanan da en itagtagtagan mis daida ay kaman sin damo enggana ay omaddawi da sin siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_7","007_8_7","JOS","8","7","7","Asi kayo aben kabela sin nantatabonan yo et gobaten yo san siyodad. Laton ay ipaabak Yahweh ay Diyos tako en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_8","007_8_8","JOS","8","8","8","Et mo makdeng ay inabak yo, kapoo kayo ay dagos sin siyodad ay kaman din inbilin Diyos. Siya na din bilin ko en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_9","007_8_9","JOS","8","9","9","Idi siya di, inbaan Josue din tolonpo ay libo ay sosoldado, et en da nantabon sin bomanda sin diposan di agew ed Ai sin nan-gawaan di Ai ya Betel et nanseed das di. Si Josue pay, en naseyep sin kampo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_10","007_8_10","JOS","8","10","10","Sin kabigatana, nasapa si Josue ay binmangon et sininop na din sosoldado na et nanlobwat da ay emey ed Ai. Inpangon Josue ya din papangolon di Israelita daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_11","007_8_11","JOS","8","11","11","et inmey da sin sag-en di segpan di siyodad. Nankampo da sin bomanda sin amyanan. Esa ay tanap di nan-gawaan da sin siyodad di Ai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_12","007_8_12","JOS","8","12","12","Inbilin Josue ay en mantabon di lima ay libo sin sosoldado sin bomanda sin kadiposan di agew sin siyodad, sin nan-gawaan di Ai ya Betel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_13","007_8_13","JOS","8","13","13","Naiolnos din sosoldado ay en makigobat. Din kaad-adoan en daida, nanpowisto da sin amyanan di siyodad et din odom, nanpowisto da abe sin bomanda sin kadiposan di agew sin siyodad. Ngem si Josue pay, en nantee sin tanap sin labi ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_14","007_8_14","JOS","8","14","14","Sin kabigatana, inilan din arin di Ai din sosoldadon Josue. Nan-aagag sisya ya din sosoldado na ay binmela et nanturong da sin tanap ay Jordan ta en da gobaten din sosoldadon di Israelita sin lugar met laeng ay nangobatan da sin damo. Ngem adi na ammo ay wada baw di nakasagana ay mangobat sin ili na ay mapo sin likodan di siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_15","007_8_15","JOS","8","15","15","Agin tatagtag si Josue ya din sosoldado na ay manturong sin kadardaratan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_16","007_8_16","JOS","8","16","16","Idi siya di, naayagan amin ay lalaki sin siyodad ta en da makiapayaw sin sosoldadon di Israelita. Inonod das daida enggana ay inmaddawi da sin siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_17","007_8_17","JOS","8","17","17","Am-in ay lalaki ed Ai et en da nakiapayaw, isonga nataynan din siyodad ay nabobokatan din segpan ya maga di nabay-an ay mamantay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_18","007_8_18","JOS","8","18","18","Asi et kanan Diyos en Josue, “Ikayang mo san gayang mo ta tedkena ed Ai, tan ipaabak ko din siyodad ay sana en dakayo.” Tinongpal Josue din inbagan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_19","007_8_19","JOS","8","19","19","Idi inkayang na din gayang na, kabela din sosoldado ay nantatabon et nanagtag da ay inmey sin siyodad, et inabak da dowan dan pooan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_20","007_8_20","JOS","8","20","21","Idi manwingi din sosoldadon di Ai, inila da et din asok di mapoppooan ay ili da ay komaykayang ed daya. Inilan aben da Josue ya din sosoldado na din asok, et say nangammoan da ay enggay inabak din gagait da din siyodad ya enggay pinooan da. Isonga nantaoli da sin panagtagtagan da et ilogi da ay mamse sin kagobat da. Mo din sosoldadon di Ai, maga et di iyat da ay lomayaw, tan din Israelita ay ap-apayawen da et nantaoli da baw ay en mangobat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_22","007_8_22","JOS","8","22","22","Din Israelita ay en namoo sin siyodad et nanballalong da ay en naitapi sin gobatan. Siya di, linikob din dowa ay grupon di Israelita din sosoldadon di Ai. Maga di nakalayaw en daida tan natey da am-in, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_23","007_8_23","JOS","8","23","23","powira din ari da. Dinpap da din ari et in-ey da en Josue. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_24","007_8_24","JOS","8","24","24","Pinsen din Israelita din am-in ay kagobat da sin kadardaratan ay en nangapayawan di sosoldadon di Ai en daida. Idi nakdeng di gobat sidi, nantaoli da ed Ai et pinse da abe am-in ay wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_25","007_8_25","JOS","8","25","26","Intoltoloy Josue ay inkakayang din gayang na ay naituturong ed Ai, et adi na inbabbaba enggana ay natey am-in ay ipogaw ay wadas di. Emey ay sinpo ya dowa ay libo di bilang di lallalaki ya babbabai ay omili ed Ai ay natey sin agew ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_27","007_8_27","JOS","8","27","27","Inan din Israelita din aanimal ya am-in ay bonag sin siyodad ta say okaen da, tan say inbilin Diyos en Josue. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_28","007_8_28","JOS","8","28","28","Pinooan da Josue din siyodad di Ai et tinaynan da ay nabakas, et kaman nidi di iso na enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS8_29","007_8_29","JOS","8","29","29","Mo din arin di Ai, pinse da et inbay-at Josue sin kaiw. Binaybay-an da din awak na sidi enggana ay masdem. Idi dandani ay madipos din agew, inbilin Josue ay ipababa da din awak na. Inamag da di et intep-a da sin lota sin segpan di siyodad. Asi da et tab-okan si dadakke ay bato et wada pay laeng ay nabobonton sidi enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_1","007_10_1","JOS","10","1","1","Nadamag Adonizedek ay ari ed Jerusalem ay inabak ya dadlon binakas Josue ed Ai ya pinse na din ari da ay kaman din inyat na ed Jerico ya din ari da. Nadamag na abe ay nakikapya din taga-Gibeon sin Israelita et nakiili da en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_2","007_10_2","JOS","10","2","2","Palalo di danag na tan dakdake ay ili ed Gibeon ay kaman din dadakke ay siyodad ay iturayan di aari. Dakdake pay mo ed Ai yan nankalalaing ay makigobat din amin ay lallalaki isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_3","007_10_3","JOS","10","3","3","Gapo sidi, nanpatolong si Adonizedek en da Hoham ay ari ed Hebron, Piram ay ari ed Jarmut, Jafia ay ari ed Lakis ya Debir ay ari ed Eglon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_4","007_10_4","JOS","10","4","4","Siya na di inpaibaga na: “Bomadang kayo kod ay mangobat sin taga-Gibeon, tan doy nakikapya da en Josue ya din Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_5","007_10_5","JOS","10","5","5","Da nay ay lima ay arin di Amorreo ay aari ed Jerusalem, Hebron, Jarmut, Lakis ya Eglon yan nan-es-esa din sosoldado da et nantikid da ed Gibeon. Linikob da, pag dan gobaten. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_6","007_10_6","JOS","10","6","6","Idi siya di, pinakaammoan din lallalaki ed Gibeon si Josue sin kampo da ed Gilgal ay kanan da, “Adi ka koman baybay-an dakami ay mansilsilbi en dakayo. Kagosam kod ay en bomadang ya omisalakan tan nay manbabadang din aari sin il-ili sin kadondontogan ay mangobat en dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_7","007_10_7","JOS","10","7","7","Et nanlobwat da Josue ed Gilgal yan inkoyog na amin din sosoldado na pati din katoledan ay sosoldado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_8","007_10_8","JOS","10","8","8","Kanan Diyos en sisya, “Adi ka emegyat tan pangabakek sik-a. Maga polos di makabael ay lomaban en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_9","007_10_9","JOS","10","9","9","Manipod ed Gilgal, nanlablabis da Josue ay inmey ed Gibeon et nabiglaan din Amorreo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_10","007_10_10","JOS","10","10","10","Inolaw Diyos daida sin nangilaan da sin sosoldadon di Israelita et ad-adoy pinsen da Josue en daida ed Gibeon. Inapayaw das daida enggana sin ballalongan ed Bet-horon. Intoltoloy da ay namse sin Amorreo enggana sin abagatan ed Azeka ya Makkeda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_11","007_10_11","JOS","10","11","11","Idi ilaylayawan din Amorreo din Israelita sin ballalongan ed Bet-horon, inpaodan Diyos di dadakke ay dalalo en daida enggana ed Azeka et ad-ado di natey. Ad-ad-ado di pinsen di dalalo mo din pinsen di Israelita si kampilan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_12","007_10_12","JOS","10","12","12","Sin agew ay doy ay namadangan Diyos sin Israelita ay mangabak sin Amorreo, nakikali si Josue en Diyos sin sangoanan di Israelita. Kanan Josue, “Sik-a ay agew, somaldeng ka sin patag nan Gibeon. Sik-a ay bowan, somaldeng ka sin patag di tanap ay Aijalon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_13","007_10_13","JOS","10","13","13","Sinmaldeng tet-ewa din agew ya bowan enggana ay inabak din Israelita din kalaban da. Naisolat dana sin Libron Jashar. Sinmaldeng din agew sin gawa nad daya et nataktak si dandani ay esay agew din kadiposana koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_14","007_10_14","JOS","10","14","14","Maga polos di kaman nidi ay pinatgan Diyos di kalin di esay ipogaw, olay ed idi ono manipod sin agew ay doy, tan makilablaban dedan si Diyos para sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS10_15","007_10_15","JOS","10","15","15","Makdeng pay di, nantaolis Josue ya din amin ay Israelita sin kampo da ed Gilgal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_1","007_23_1","JOS","23","1","1","Idi nabayag, pinangabak Diyos din Israelita sin am-in ay kagobat da et indawtanas daida si talna. Si Josue pay, enggay nakay sin timpo ay sana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_2","007_23_2","JOS","23","2","2","isonga inpaayag na din mangialagey sin am-in ay Israelita: din nankakay di ili, papangolo, hohowis ya oopisyal. Pag nan kanan, “Nay enggay nakayak et dandani di timpok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_3","007_23_3","JOS","23","3","3","Laydek ay ipanemnem en dakayo din am-in ay inamag Yahweh ay Diyos tako sin nanasyon begew en datako, tan inila tako ay mismo di inyat na ay nakigobat para en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_4","007_23_4","JOS","23","4","4","Enggay inpatawid ko sin tribu yo din am-in ay dagan di nanasyon ay inabak tako ya daan pay maabak. Naibingay am-in en dakayo manlogi sin ginawang ay Jordan sin bandas belaan di agew enggana sin baybay ay Mediterranean sin diposan di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_5","007_23_5","JOS","23","5","5","Awni et mismo ay si Yahweh ay Diyos yo di mangipakaan en daida sin domatngan yo et okaen yo din daga da ay kaman din inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_6","007_23_6","JOS","23","6","6","“Isonga esten yo ay mangonod sin am-in ay linaon din libro ay naisolatan di linteg Moses. Adi kayo masangsangaw si olay at-atik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_7","007_23_7","JOS","23","7","7","Adi kayo makikadkadwa sin nabay-an ay ipogaw ay makiili en dakayo. Ilaen yo abe ta adi kayo mankarkararag sin diyos da ono os-osalen din ngadan di diyos da ay mansapata. Adi kayo mandokmog ay mandayaw en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_8","007_23_8","JOS","23","8","8","mo adi et ipapasnek yo ay mantalek ya mansilbi en Diyos ay kaman san inyaat yo enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_9","007_23_9","JOS","23","9","9","“Nemnemen yo ay pinakaan Diyos din dadakke ya napipigsa ay nasyon ay dinatngan yo, et enggana ed wani, maga di nakabael ay nangabak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_10","007_23_10","JOS","23","10","10","Olay es-esa en dakayo yan kabaelana ay ipalayaw di sinlibo, tan si Yahweh ay Diyos tako di makigobgobat para en dakayo ay kaman din inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_11","007_23_11","JOS","23","11","11","Isonga mo banolen yon biyag yo, ilaen yo ta ipapasnek yo ay manglaylayad en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_12","007_23_12","JOS","23","12","12","“Tan mo dokogan yo si Yahweh ay Diyos tako ya makikadwa kayo sin nabay-an ay man-ili isna ya makiasawa kayo en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_13","007_23_13","JOS","23","13","13","sigurado ay adi itoloy Diyos ay mangipakaan sin nanasyon ay datngan yo. Manbalin da ay kaman tagdey ono bito ay kaknaan yo. Maiarig da abe si mansakit ay soplit sin edeg yo ya pagat ay manbek sin mata yo enggana ay maga en dakayo di mabay-an isnan mayamayat ay daga ay indawat Yahweh ay Diyos tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_14","007_23_14","JOS","23","14","14","“Ed wani, enggay dandani di timpok. Dakayo pay, dadlon ammon di esa ya esa ay indawat Diyos din am-in ay inkari na ay pansigdan yo. Tinongpal na am-in ay inkari na, magay olay esa ay adi nan tinongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS23_15","007_23_15","JOS","23","15","16","Ngem mo kas-ano di kinamatalek na ay nanongpal sin am-in ay kari na, siya met laeng di iyat na ay mangipatongpal sin inbaga na ay dosa. Tan mo labsingen yo din intolag nan dakayo et mandayaw ya mansilbi kayo si odom ay diyos, bomonget sisya yan dosaenas dakayo. Adi mabayag yan iwed en dakayo di mabay-an isnan mayamayat ay daga ay indawat na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_1","007_24_1","JOS","24","1","1","Idi siya di, inpasinop Josue din am-in ay tribun di Israelita ed Sekem. Inpaayag na abe din nankakay di ili, papangolo, hohowis ya oopisyal, et nasinop da am-in sin sangoanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_2","007_24_2","JOS","24","2","2","Kanan Josue sin amin ay ipogaw, “Siya na di ibagan Yahweh ay Diyos tako ay Israelita: ‘Ed nabaon, nan-ili din aap-o yo pati da Tera ay aman da Abraham en Nahor sin bas-il di ginawang ay Eufrates, yan nandaydayaw das odom ay diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_3","007_24_3","JOS","24","3","3","Siya di, inayagak si Abraham ay apo yo sin daga ay sana, et inpangok sin intiro ay daga ed Canaan. Inpaad-adok abe din poli na babaen en Isaac ay anak na ay indawat ko en sisya.’ Siya din kinwanin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_14","007_24_14","JOS","24","14","14","“Isonga ed wani, patgen ya egyatan yo koma si Diyos, dowan naimposoan ya napasnek di iyat yo ay mansilbi en sisya. Iwasit yo abe din sinan didiyos ay dinaydayaw di ap-apo yo ed Mesopotamia ya ed Egipto ta si Diyos et anggoy di pansilbian yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_15","007_24_15","JOS","24","15","15","Ngem mo sigaan yo ay mansilbi en sisya, masapol ay pilien yo ed wani ay agew mo sino di pansilbian yo, mo din diyos ay dinaydayaw di aap-o yo ed Mesopotamia ono din daydayawen di Amorreo ay akin daga isnan kad-an yo ed wani. Mo sak-en pay ya din pamilyak, si Diyos di pansilbian mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_16","007_24_16","JOS","24","16","16","Kanan din ipogaw ay sinombat, “Adi mi polos dokdokogan si Yahweh ta mansilbi kamis odom ay diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_17","007_24_17","JOS","24","17","17","tan si Yahweh ay Diyos tako di nangipango sin ap-apo tako ay komaan ed Egipto ay naibabag-enan da. Sisya di nangam-amag sin da dooy ay nakaskasdaaw ay inila tako. Sinilibanas datako sin am-in ay nandad-anan tako ya sin am-in ay ipogaw ay nilabsan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_18","007_24_18","JOS","24","18","18","Inpakaana am-in din Amorreo ay man-ili sin daga ay nay ay dinatngan tako, isonga dakami abe et mansilbi kami en Yahweh, tan sisya di Diyos tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_19","007_24_19","JOS","24","19","20","Ngem kanan Josue sin ipogaw, “Adi yon kabaelan ay mansilbi en Diyos, tan nasantoan sisya et iparit na ay waday ikadkadwa yon sisya ay daydayawen. Isonga mo taynan yos sisya ta mansilbi kayos diyos di odom ay nanasyon, adi nan pakawanen din basbasol yo. Olay mo siged di inyat na en dakayo ed idi, kontraena ya dosaenas dakayo enggana ay mamaga kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_21","007_24_21","JOS","24","21","21","“Aga, mansilbi kamin Diyos,” kinwani da ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_22","007_24_22","JOS","24","22","22","Kanan Josue en daida, “Dakayo met laeng di manistigo ay pinili yo ay mansilbi en Diyos.” “Aw, dakami di tistigo,” kinwani da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_23","007_24_23","JOS","24","23","23","“Iwasit yo ngarud din sinan didiyos di odom ay nasyon ay wadan dakayo yan ikari yo ay magay dayawen yo mo adi si Yahweh ay Diyos tako ay Israelita,” kanan Josue ay nangibilin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_24","007_24_24","JOS","24","24","24","Pag kanan din ipogaw ay nanongbat, “Mansilbi kami en Yahweh ay Diyos tako et tongpalen mi din bilbilina.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_25","007_24_25","JOS","24","25","25","Sin siya di ay agew, inamag Josue di tolagan para sin kaipoipogaw yan initdo na din linlinteg ya bilbilin ay onodan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_26","007_24_26","JOS","24","26","26","Insolat na dana sin libro ay naisolatan di linteg Diyos. Pag man-a si dakdake ay bato et tinood na sin poon di dakdake ay kaiw sin kad-an din nasantoan ay lugar isdi ed Sekem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_27","007_24_27","JOS","24","27","27","Pag nan kanan sin kaipoipogaw, “Ilan yo nan bato ay nay ay say manbalin ay tistigo tako, tan dinnge na am-in din inbagan Diyos en datako. Isonga say mangipanemnem en dakayo mo kontraen yos Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_28","007_24_28","JOS","24","28","28","Idi nakdeng ay inbagan Josue di, inpasaa na din ipogaw et esa en inmey sin bingay na ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_29","007_24_29","JOS","24","29","29","Idi siya di, natey si Josue ay anak Nun ay baan Diyos. Sin-gasot ya sinpo di tawena sin nateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_30","007_24_30","JOS","24","30","30","Inponpon da sin tawid na ay daga ed Timnatsera sin kadondontogan ed Efraim sin bomandas amyanan di dontog ay Gaas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JS24_31","007_24_31","JOS","24","31","31","Nansilsilbi din Israelita en Diyos sin kamatagon Josue. Olay sin nakdeng ay nateyana, intoltoloy da pay ay nansilsilbi en sisya idi wada pay laeng din papangolo da ay mismo ay nakaila sin amin ay nakaskasdaaw ay inam-amag Diyos para en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_6","008_2_6","JDG","2","6","6","Idi inpasaan Josue din nasinop ay Israelita, esa en inmey ay mangoka sin bingay na ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_7","008_2_7","JDG","2","7","7","Nansilsilbi din Israelita en Diyos sin kamatagon Josue. Olay sin nakdeng ay nateyana, intoltoloy da pay ay nansilsilbi en sisya idi wada pay laeng din papangolo da ay mismo ay nakaila sin amin ay nakaskasdaaw ay inam-amag Diyos para en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_8","008_2_8","JDG","2","8","8","Din nay baan Diyos ay si Josue ay anak Nun yan natey idi mantawen si sin-gasot ya sinpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_9","008_2_9","JDG","2","9","9","Naiponpon sin bingay na ay daga ed Timnatsera sin kadondontogan ed Efraim ay wada sin amyanan di dontog ay Gaas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_10","008_2_10","JDG","2","10","10","Natey abe din dededsana ay doy et din naiskat en daida ay poli da yan adi da am-ammo si Diyos ya din inam-amag na para en daida ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_11","008_2_11","JDG","2","11","11","Pag da et mandayaw en da Baal et inamag da din lawa sin pangilan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_12","008_2_12","JDG","2","12","13","Dinokogan das Yahweh ay dinaydayaw di ap-apo da ya nangipango en daida ay komaan ed Egipto, et inpabonget das sisya sin nanaydayawan dan Baal ya en Astarte ay din sinan didiyos ay daydayawen di inil-ili sin nanniliked. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_14","008_2_14","JDG","2","14","14","Gapo si bonget Diyos sin Israelita, inpalobos na ay omali di manpos si molmola ya gamgameng da. Inpalobos na abe ay abaken din nanniliked ay kalaban das daida et enggay adi binaelan din Israelita ay manalaknib sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_15","008_2_15","JDG","2","15","15","Kanayon ay kontraen Diyos daida sin amin ay pakigobatan da ay kaman din inbaga na ay amagena, et palalo ay naligatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_16","008_2_16","JDG","2","16","16","Makdeng pay di, insaad Diyos di papangolo ay nangisalakan en daida sin manpos si gamgameng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_17","008_2_17","JDG","2","17","17","Ngem adi da inkaskaso da nay ay papangolo mo adi et kaman dan nakibabbabai, tan tinaynan das Yahweh ay Diyos da ta mandayaw das odom ay diyos. Baken dan kaman din ap-apo da ay nangon-onod sin bilin Diyos, tan sinkaattikan yan nasangaw da et adi da tinongtongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_18","008_2_18","JDG","2","18","18","Binadbadangan Diyos amin din nanbalinena ay pangolo da et insalsalakanas daida sin kalaban da enggana ay sibibiyag din papangolo ay sana, tan sineg-angan Diyos din ipogaw na sin nan-ad-adawagan da begew sin napalpaligatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_19","008_2_19","JDG","2","19","19","Ngem mo matey din pangolo da, taolien da din sigod ay am-amagen da yan mas pay nakarkaro din amagen da mo din am-a da sin panaydayawan ya pansilsilbian da sin sinan didiyos. Sinigaan da ay manokog sin lawa ay ipapati da ay am-amagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_20","008_2_20","JDG","2","20","20","Siya di, palalo ay inpabonget din Israelita si Diyos. Kanana, “Gapo ta nilabsing da din intolag ko sin ap-apo da ya adi dan omikaskaso, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_21","008_2_21","JDG","2","21","21","adiak pakaanen din ipogaw ay adi pay laeng inpakaan Josue sin kamatago na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_22","008_2_22","JDG","2","22","22","Daida di osalek sin iyat ko ay mamadas sin Israelita ta maammoak mo patien da din bilin ko ay kaman din ap-apo da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG2_23","008_2_23","JDG","2","23","23","Kinwanin Diyos di, tan sigod ay inpalobos na ay mantetee dadi ay ipogaw ed Canaan. Adi na inpakaan ay dagos ono inpaabak en Josue. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG3_7","008_3_7","JDG","3","7","7","Inamag din Israelita din lawa sin pangilan Yahweh ay Diyos da, tan nilinglingan das sisya et nansilbi da en da Baal en Asera. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG3_8","008_3_8","JDG","3","8","8","Palalo din bonget Diyos sin Israelita, isonga pinalobosana ay iturayan Cusan Risataim ay ari ed Mesopotamia si daida si wao ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG3_9","008_3_9","JDG","3","9","9","Pag manpakaasi din Israelita en Diyos, et dinotokanas Otniel ay anak Kenaz ay iyogtan Caleb ta say mangisalakan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG3_10","008_3_10","JDG","3","10","10","Sin-gep din Ispiriton Diyos sisya et inpangolo na din Israelita. Ginobat na din ari ed Mesopotamia et nangabaken Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG3_11","008_3_11","JDG","3","11","11","Et tinmalna din ili da si opatapolo ay tawen enggana ay natey si Otniel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG3_12","008_3_12","JDG","3","12","12","Kasin inamag din Israelita din lawa sin pangilan Diyos, isonga pinapigsan Diyos si Eglon ay ari ed Moab mo din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG3_13","008_3_13","JDG","3","13","13","Nakitolag si Eglon sin Ammonita ya Amalekita et nanbabadang da ay nangobat sin Israelita et sinakop da ed Jerico, din siyodad ay kaad-adoan di palma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG3_14","008_3_14","JDG","3","14","14","Inturayan Eglon din Israelita si sinpo ya wao ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG3_15","008_3_15","JDG","3","15","15","Siya di, nanpakaasi kasin din Israelita en Diyos et nandotok si mangisalakan en daida. Pinili na si Ehud ay esa ay nakannigid ay anak Gera ay polin Benjamin. Inbaan din Israelita sisya ay mangiey si bowis da en Eglon ay ari ed Moab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_1","008_4_1","JDG","4","1","1","Idi nakdeng ay natey si Ehud, say inamag kasin din Israelita din lawa sin pangilan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_2","008_4_2","JDG","4","2","2","Gapo sidi, inpalobos Diyos ay abaken Jabin daida. Si Jabin ay nay yan Canaaneo ay ari ed Hazor. Si Sisera ay manbeey ed Haroset ay ilin di Gentil di komander din sosoldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_3","008_4_3","JDG","4","3","3","Waday 900 ay kalisan Jabin ay para gobat ay landok di amag na, yan palalo di inyat na ay namaligat sin Israelita si dowanpo ay tawen, isonga nanpakaasi dan Diyos ta badanganas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_4","008_4_4","JDG","4","4","4","Sin doy ay timpo, si Debora ay esa ay mamadto ya asawan Lappidot di pangolo ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_5","008_4_5","JDG","4","5","5","Kaadoan ay tomokdos sisya sin poon di makwani en Palman Debora sin nan-gawaan di Rama ya Betel sin kadondontogan ed Efraim. Isdi di emeyan din Israelita ay mangikamang sin problima da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_6","008_4_6","JDG","4","6","6","Inpaayag na si Barak ay anak Abinoam, ay taga-Kedes ay siyodad ed Naftali yan kanana, “Wada di inbilin Yahweh ay Diyos di Israelita en sik-a. Kanana en ipangoloam di sinpo ay libo ay lallalaki ay mapo sin tribun da Naftali en Zebulun ta emey kayo ed dontog ay Tabor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_7","008_4_7","JDG","4","7","7","Iturong nan to si Sisera ay komander di sosoldadon Jabin ta ena gobaten dakayo sin ginawang ay Kison. Ikoyog na din sosoldado na ya kalisa ay para gobat, ngem pangabaken Diyos sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_8","008_4_8","JDG","4","8","8","Kanan Barak ay nanongbat, “Emeyak mo komoyog ka, ngem mo adi kan komoyog, adiak emey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_9","008_4_9","JDG","4","9","9","Kanan Debora, “May ngarud, koyogek sik-a. Ngem baken sik-a di maidayaw sin pangabakam, tan awni et babai di pangipapsean Diyos en Sisera.” Et kinoyog Debora si Barak ay inmey ed Kedes. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_10","008_4_10","JDG","4","10","10","Inpaayag Barak din tribun da Zebulun en Naftali et nakikoyog en sisya di sinpo ay libo ay lallalaki yan nakikoyog abe si Debora. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_11","008_4_11","JDG","4","11","11","Sin doy ay timpo, in-amag Heber ay Kineo din tolda ay kampo na sin asag-en ed Kedes sin asag-en di dakdake ay kaiw ed Zaanannim. Naisian sisya sin gagait na ay Kineo ay polin Hobab ay bayaw Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_12","008_4_12","JDG","4","12","12","Idi naipaammo en Sisera ay inmey si Barak sin dontog ay Tabor, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_13","008_4_13","JDG","4","13","13","inpasinop na din 900 ay kalisa na ay para gobat ya din amin ay soldado na. Nanlobwat da ed Haroset ay ilin di Gentil et inmey da sin ginawang ay Kison. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_14","008_4_14","JDG","4","14","14","Kanan Debora en Barak, “Dalasem, emey ka! Tan ed wani ay agew, pangabaken Diyos sik-a, tan sisya di mangipango en sik-a et abakem si Sisera.” Idi siya di, nanlobwat da Barak sin dontog ay Tabor et nanballalong da ya din sinpo ay libo ay soldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_15","008_4_15","JDG","4","15","15","Idi dinmateng da, kinibtot Diyos da Sisera ya din amin ay soldado na pati din nanlogan si kalisa ay para gobat. Kaagpas et si Sisera sin kabayo na yan katagtag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_16","008_4_16","JDG","4","16","16","Inapayaw da Barak din kalisa ay para gobat ya sosoldadon Sisera enggana ed Haroset ay ilin di Gentil et pinse da amin daida. Maga di olay esa ay nakalasat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_17","008_4_17","JDG","4","17","17","Si Sisera pay yan nanagtag ay inmey sin toldan Jael ay asawan Heber ay Kineo, tan gayyem dedan Jabin ay ari ed Hazor din pamilyan Heber. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_18","008_4_18","JDG","4","18","18","Inabat Jael si Sisera sin bel-ayan di tolda yan kanana, “Senggep ka sin toldak, adi ka emegyat.” Sinenggep tet-ewa si Sisera yan ginaleyan Jael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_19","008_4_19","JDG","4","19","19","Kanan Sisera, “Pangaasim kod ta omya kas at-atik ay danom tan nay palalo ay manbigawak.” Linokatan Jael din sopot ay lalat ay naipey-an di gatas et nan-inomena si Sisera, asi na ginaleyan kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_20","008_4_20","JDG","4","20","20","Kanan Sisera, “Mantee ka sin pantew ta mo waday mandamag mo waday inmali ay ipogaw yan ibagam ay maga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_21","008_4_21","JDG","4","21","21","Palalo di boway Sisera et nas-et di seyep na. Pag man-as Jael si martilyo ya pasek di tolda yan nan-in-inayad ay sinmag-en en sisya. Pinasekana din toktok na enggana ay nantaros din pasek sin lota et natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_22","008_4_22","JDG","4","22","22","Idi malabas si Barak ay mangan-anap en Sisera, inabat Jael sisya yan kanana, “Senggep ka ta ipailak din lalaki ay an-anapem.” Sinenggep si Barak yan inila nas Sisera ay nanatey ay napasekan din toktok na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_23","008_4_23","JDG","4","23","23","Sin doy ay agew, inabak Diyos si Jabin ay ari ed Canaan sin sangoanan di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG4_24","008_4_24","JDG","4","24","24","Idi siya di, pinaspasan din Israelita ay nangobat en Jabin enggana ay dadlon dan inabak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_1","008_6_1","JDG","6","1","1","Kasin inamag din Israelita din lawa sin pangilan Diyos, isonga inpalobos na ay iturayan din Midianita si daida si pito ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_2","008_6_2","JDG","6","2","2","Napigpigsa din Midianita mo din Israelita et palalo ay pinalpaligat da, isonga nantabon da si liyang ya odom ay mabalin ay pantabonan da sin kadondontogan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_3","008_6_3","JDG","6","3","3","Kanayon ay mo pinag-eesek di Israelita, itompong abe din Midianita, Amalekita ya odom ay tribu ay napo sin naibandas belaan di agew ay mangobat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_4","008_6_4","JDG","6","4","4","Mankampo da sin dagan di Israelita et dadaelen da din molmola enggana sin abagatan ay asag-en ed Gaza. Maga polos di bay-an da si kanen din Israelita. Maga di olay karnero, baka ono dangki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_5","008_6_5","JDG","6","5","5","Intakin da abe din babaka ya tolda da et kaman dan dodon ay adi kabilang di kaad-ado da pati din kamel da. Dinadael da din ili ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_6","008_6_6","JDG","6","6","6","enggana ay peteg ay binmiteg ya kinmaseseg-ang din Israelita. Pag manpakaasi din Israelita en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_7","008_6_7","JDG","6","7","7","Idi nankedaw das badang Diyos begew sin Midianita, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_8","008_6_8","JDG","6","8","8","nan-ibaa si mamadto ay nangibaga en daida, “Siya na di kanan Yahweh ay Diyos di Israelita, ‘Winayawayaak dakayo ed Egipto ay naibabag-enan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_9","008_6_9","JDG","6","9","9","Insalakan kos dakayo sin taga-Egipto ya sin am-in ay namalpaligat en dakayo sin ili ay nay. Pinakaan kos daida sin inmalian yo et indawat ko en dakayo din daga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_10","008_6_10","JDG","6","10","10","Inbagak en dakayo ay sak-en si Yahweh ay Diyos yo ya adi kayon dayawen din sinan didiyos di Amorreo ay akin daga isnan kad-an yo ed wani, ngem adi kayon inmikaskaso.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_11","008_6_11","JDG","6","11","11","Makdeng pay di, wada din anghel Diyos ay dinmateng ed Ofra et tinmokdo sin poon di esay dakdake ay kaiw ay okan Joas ay polin Abiezer. Man-ir-irik si Gideon ay anak na sin kad-an di panpespesan si obas ta adi ilaen din Midianita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_12","008_6_12","JDG","6","12","12","Nanpailan sisya din anghel en Diyos yan kanana, “Wadas Diyos en sik-a, natoled ya napigsa ay lalaki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_13","008_6_13","JDG","6","13","13","Ngem kanan Gideon, “Apo, mo wadas Diyos en dakami, apay ngin ay siya na di napasamak en dakami? Apay ngin ay magay inamag Diyos ay nakaskasdaaw ay kaman din dinaddad-at di aam-a mi ay inam-amag na ed idi sin nangipangoana en daida ay komaan ed Egipto? Nay pay ed wani yan binaybay-an Diyos dakami et inpalobos na ay iturayan din Midianita dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_14","008_6_14","JDG","6","14","14","Pag et kanan Diyos ay nangibilin en sisya, “Osalem san pigsam ta en ka isalakan din Israelita sin pangiturayan din Midianita. Mismo ay sak-en di mangibaa en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_15","008_6_15","JDG","6","15","15","Songbatan pay Gideon yan kanana, “Ngem Apo, intoy iyat ko ay mangisalakan sin Israelita? Dakami ay sintoton-od di kakapsotan sin polin Manasses yan sak-en abe di kababaan sin pamilya mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_16","008_6_16","JDG","6","16","16","Ngem kanan Diyos en sisya, “Kabaelam tan kadwaek sik-a. Awni et nalaka di iyat mo ay mangabak sin Midianita ay kaman dan owat esay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_17","008_6_17","JDG","6","17","17","Kanan Gideon, “Mo malaylaydan ka en sak-en, paneknekam kod ay sik-a tet-ewa si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_18","008_6_18","JDG","6","18","18","Pangaasim ta adi ka pay laeng komakkaan ta enak man-a si makan ay idaton kon sik-a.” “May, isnaak enggana ay mantaoli ka,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_19","008_6_19","JDG","6","19","19","Sinmaa si Gideon et nanparti si bomaro ay kalding ay in-oto na. Nanmasa si sinpo ay kilo ay arina et inamag nas tinapay ay magay labadura na. Inpeey na si baskit din karni yan inpeey na si banga din sabaw, pag nan iey sin anghel sin poon di kaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_20","008_6_20","JDG","6","20","20","Kanan din anghel en sisya, “Ipatang mo sin bato din karni ya tinapay ay sana, asi kan sodagan sin sabaw.” Tinongpal Gideon din naibaga en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_21","008_6_21","JDG","6","21","21","Idi makdeng di, insagid din anghel din otdok din sokod ay iin-genana sin karni ya tinapay. Kabidang et di apoy sin bato ay namoo sin karni ya tinapay, pag et bigla ay mamaga din anghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_22","008_6_22","JDG","6","22","22","Say nangammoan Gideon ay din anghel Diyos din inila na, et peteg di egyat na ay nangwani, “Diyos ay Kangatoan, inilak ay sangosango din anghel mo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_23","008_6_23","JDG","6","23","23","Ngem kanan Diyos en sisya, “Talna koma di wadan sik-a. Adi kan emegyat tan laton ay adi kan matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_24","008_6_24","JDG","6","24","24","Et nan-amag si Gideon isdi si altar ay para en Diyos ay nginadanana si Yahweh et Poon di Talna. Olay ed wani, wada pay laeng ed Ofra ay dagan di polin Abiezer. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_25","008_6_25","JDG","6","25","25","Sin labi ay doy, kanan Diyos en Gideon, “Alaem din maikadwa ay bomaro ay bakan amam ay mantawen si pito. Bakasem din altar ay inamag amam para en Baal yan poyoem din posti ay pangidaydayaw dan Asera ay naitatakdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_26","008_6_26","JDG","6","26","26","Asi kan man-amag si kosto ay altar para en Diyos sin labaw di nakayang ay pankamangan ay nay. Mo makdeng di, osalem din pinoyom ay posti ay pangidaydayaw dan Asera ay pangipooam sin idaton mo ay baka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_27","008_6_27","JDG","6","27","27","Intakin Gideon di sinpo sin babag-ena et tinongpal na din inbilin Diyos. Ngem gapo ta emegyat sin aag-i na ya kailiana, baken sin kaagawan di nangamagana mo adi et sin labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_28","008_6_28","JDG","6","28","28","Idi binmangon din man-ili sin agsapa, inila da ay nadadael din altar Baal pati din posti ay pangidaydayaw dan Asera ay tinatakdo na. Inila da abe din bomaro ay baka ay naidaton sin kabarbaro ay altar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_29","008_6_29","JDG","6","29","29","Kanan da ay nan-asibaga, “Sino ngata di nangamag isna?” Idi dinamdamag da, naammoan da ay si Gideon ay anak Joas di nangamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_30","008_6_30","JDG","6","30","30","Kanan da en Joas, “Ibelam din anak mo ta peslen mi, tan dinadael na din altar Baal yan gintad na din posti ay pangidaydayaw mi en Asera ay naitatakdo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_31","008_6_31","JDG","6","31","31","Ngem kanan Joas en daida, “Apay ngin ay isakit yo ya salakniban yo si Baal? Adi pay laeng pomat-a yan matey di mangisakit en sisya. Mo tet-ewa ay diyos si Baal, bay-an yo ta ikalinteganay awak na tan altar na di nadadael.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_32","008_6_32","JDG","6","32","32","Manipod isdi, nginadanan das Gideon si Jerubbaal begew sin nangwanian Joas en “Bay-an yo ay salakniban Baal di awak na, tan altar na di nadadael.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_33","008_6_33","JDG","6","33","33","Makdeng pay di, nasinop din Midianita, Amalekita ya din odom ay tribu ay napo sin naibandas belaan di agew. Inagadang da din ginawang ay Jordan et nankampo da sin tanap ay Jezreel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_34","008_6_34","JDG","6","34","34","Idi siya di, sinenggep din Ispiriton Diyos en Gideon et nananggoyob ay nangayag sin lallalaki ay polin Abiezer ta omonod dan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_35","008_6_35","JDG","6","35","35","Nan-ibaa abe si nangipaammo sin intiro ay polin Manasses ay makigobat da, siya abe sin polin da Aser, Zebulun ya Naftali et nantikid da ay nangaspo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_36","008_6_36","JDG","6","36","36","Pag kanan Gideon en Diyos, “Laydek ay paneknekan mo osalem sak-en ay mangisalakan sin Israelita ay kaman din inkarim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_37","008_6_37","JDG","6","37","37","Ipayag ko ngarud nan dotdot di karnero sin lota ay pan-ir-irikan si bakakew ta mo din dotdot anggoy di mabasa si dono yan nanamgaan din lota, say pangammoak ay tet-ewa ay osalem sak-en ay mangisalakan sin Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_38","008_6_38","JDG","6","38","38","Et dadlon say napasamak. Idi binmangon si Gideon ay nasapa sin kabigatana, pinespesana din dotdot di karnero et napno di esay malokong sin dono. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_39","008_6_39","JDG","6","39","39","Idi siya di, kanan Gideon en Diyos, “Adi ka kod omibongbonget ta palobosam sak-en isnan maodi ay ibagak. Pangaasim kod ta ipalobos mo pay di esa ay pamaneknek babaen sin dotdot. Ed wani, say mabasa koma din lota yan say mamgaan din dotdot.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG6_40","008_6_40","JDG","6","40","40","Sin isdi ay labi, say inyat tet-ewan Diyos et sin kabigatana, nabasa si dono din lota yan nanamgaan din dotdot di karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_1","008_7_1","JDG","7","1","1","Sin agsapa ay doy, nasapa ay binmangon da Jerubbaal ono Gideon ya din sosoldado na et en da nankampo sin kad-an di obbog ay nangadanan si Harod. Nankampo abe din Midianita sin tanap sin asag-en di dontog ay More ay amyanan di kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_2","008_7_2","JDG","7","2","2","Kanan Diyos en Gideon, “Palalo ay ad-ado san soldadom. At-atik anggoy di osalek ay mangabak sin Midianita tan into et mo kanan da en nangabak da begew sin kinapigsa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_3","008_7_3","JDG","7","3","3","Ibagam en daida ay mo wada di emegyat yan komaan sin dontog ay Gilead ta somaa.” Et sinmaa di 22,000 yan nabay-an di 10,000. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_4","008_7_4","JDG","7","4","4","Kanan kasin Diyos en Gideon, “Ad-ado pay laeng san soldadom. Iballalong mos daida sin kad-an di danom ta isdi ay ikasin ko di makiey en sik-a. Mo din ibagak en maikoyog en sik-a yan itakin mo, ngem din ibagak en adi makiey yan adi kan itaktakin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_5","008_7_5","JDG","7","5","5","Idi siya di, inpangon Gideon daida sin kad-an di danom, pag kanan Diyos en sisya, “Ikasin mo din mandokmog ay man-inom sin maniplat sin danom ay kaman din iyat di aso.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_6","008_7_6","JDG","7","6","6","Tolo ay gasot di lallalaki ay nangigaok sin takkay da asi dan inomen, et din odom pay yan nandokmog da ay nan-inom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_7","008_7_7","JDG","7","7","7","Pag kanan Diyos en Gideon, “Say osalek nan tolo ay gasot ay lallalaki ay mangisalakan en dakayo ya mangabak sin Midianita. Pasaaem amin din odom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_8","008_7_8","JDG","7","8","8","Siya di, inpaipayag Gideon din baon ya tanggoyob din odom ay Israelita et inpasaa nas daida, ngem din tolo ay gasot pay et inpakodana ta mataynan da sin kad-ana. Din kampon di Midianita yan wada sin tanap sin gowab di kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_9","008_7_9","JDG","7","9","9","Idi malabi, kanan Diyos en Gideon, “Manballalong kayo sin kampon di Midianita ta en kayo gobaten daida, tan badangak si dakayo et abaken yos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_10","008_7_10","JDG","7","10","10","Ngem mo emegyat ka, ayagam si Pura ay kabadang mo ta emey kayo sin kampo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_11","008_7_11","JDG","7","11","11","Mo dengngem din ibagbaga da et tomoled ka ay mangobat en daida.” Et inmey da Gideon en Pura sin asag-en di kampon di kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_12","008_7_12","JDG","7","12","12","Kaman dan dodon ay adi kabilang ay naiwaras sin tanap din Midianita, Amalekita ya tribu ay napo sin naibandas belaan di agew. Kaman aben darat sin benget di baybay di kaad-adon din kamel da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_13","008_7_13","JDG","7","13","13","Idi dinmateng da Gideon, waday dinnge na ay mangis-istorya sin gayyem na si iitaw na. Kanan din sana ay man-istorya, “Iniitaw ko en wada kano di tinapay ay sabog ay napolag sin kampo tako yan dinalapos na din esa ay tolda et natokang ay naiaplag sin lota.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_14","008_7_14","JDG","7","14","14","Kanan et din gayyem na, “Inayan pay sa! Magay odom si olog na mo adi et din kampilan Gideon ay Israelita ay anak Joas. Ipaabak Diyos en sisya din Midianita ya si datako am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_15","008_7_15","JDG","7","15","15","Idi dinngen Gideon din iitaw di esa ay sana ya din olog na, nandokmog ay nandayaw en Diyos. Pag dan mantaoli sin kampo da ay Israelita yan kanana, “Mansagana kayo tan ipaabak Diyos en datako din sosoldado ay Midianita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_16","008_7_16","JDG","7","16","16","Nankatloena din tolo ay gasot ay sosoldado na, asi na idawtan daida si sag-eesa ay tanggoyob ya koli ay nailingeban di silaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_17","008_7_17","JDG","7","17","17","Kanana ay nangibilin en daida, “Ilaen yo ta onodan yo din amagek mo domatengak sin igid di kampo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_18","008_7_18","JDG","7","18","18","Mo mananggoyob kami sin gagait ko, mananggoyob kayo abe sin nanniliked di kampo da, asi kayon kanan ay mangibogaw, ‘Para en Diyos ya si Gideon.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_19","008_7_19","JDG","7","19","19","Dinmateng si Gideon ya din sin-gasot ay soldado na sin igid di kampo idi daan pay laeng di gawan di labi sin kosto ay owat nansinokat din gowardia. Nananggoyob da asi da pag gopaken din koli ay iin-genan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_20","008_7_20","JDG","7","20","20","et say inyat abe din dowa ay bonggoy ay gagait da. Esa en nanggen si silaw sin kannigid ya tanggoyob sin kannawan dowan dan manbogaw ay kanan da, “Kampilan para en Diyos ya si Gideon!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_21","008_7_21","JDG","7","21","21","Magay nan-et-etan en daida sin inmalageyan da ay nanlikob sin kampo. Tomanagtag amin din Midianita dowan dan manngalawngaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG7_22","008_7_22","JDG","7","22","22","Sin doy nananggoyoban da Gideon ya din tolo ay gasot ay soldado na, nan-iibawen Diyos din Midianita sin kampo da et tinmagtag da ay nanturong ed Zerera enggana ed Bet-sitta ya ed Abel-mehola ay asag-en ed Tabbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_1","008_13_1","JDG","13","1","1","Idi kasin inamag din Israelita din lawa sin pangilan Diyos, inpalobos na ay iturayan din Filisteo si daida si opatapolo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_2","008_13_2","JDG","13","2","2","Sin doy ay timpo, waday lalaki sin tribun Dan ay manngadan si Manoa ay taga-Zora ay basig di asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_3","008_13_3","JDG","13","3","3","Nanpaila din anghel Diyos sin babai yan kanana, “Adi kan nan-an-anak ed idi, ngem awni et mawad-an ka et ianak mo di esa ay lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_4","008_13_4","JDG","13","4","4","Ilaem ta adi ka polos man-in-inom si arak ono kompormi ay nabobodan ya adi ka mangmangan si ibilang di linteg ay baken nalinis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_5","008_13_5","JDG","13","5","5","Mo bemela din anak yo, masapol ay adi kayon pokpokisan, tan naidadaton ay mansilbi en Diyos manipod sin kaianakana enggana sin kateyana. Sisya di mangilogi sin kaisalakanan di Israelita sin turay di Filisteo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_17","008_13_17","JDG","13","17","17","Kanan Manoa sin anghel Diyos, “Ibagam kod di ngadan mo ta dayawen mis sik-a mo matongpal din inbagam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_18","008_13_18","JDG","13","18","18","Ngem kanan din anghel, “Apay nga damagen yo din ngadan ko? Palalo adi ay nakaskasdaaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_19","008_13_19","JDG","13","19","19","Pag man-a si Manoa si bomaro ay kalding ya daton ay arina et indatona sin altar Diyos ay mangam-amag si ad-ado ay nakaskasdaaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_20","008_13_20","JDG","13","20","21","Idi komaykayang din apoy sin altar, inilan da Manoa din anghel Diyos ay maid-idsan sin apoy ay komaykayang. Say nangammoan Manoa ay anghel Diyos baw din lalaki ay doy. Et kalakpap da ay sin-asawa sin lota. Idi makdeng di, adi nanpaila kasin din anghel Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_22","008_13_22","JDG","13","22","22","Pag kanan Manoa en asawa na, “Adi pay matey ta tan inila ta si Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_23","008_13_23","JDG","13","23","23","Ngem kanan asawa na ay sinombat, “Mo panggep Diyos ay mamse en daita, adi na koman inawat din daton ta. Adi na koman inpaila ya inbaga am-in dadi en daita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_24","008_13_24","JDG","13","24","24","Idi siya di, nan-anak tet-ewa din babai si lalaki et nginadanana si Samson. Dinmakdake din anak ay sana et binindisyonan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG13_25","008_13_25","JDG","13","25","25","Sin kawadan Samson sin kampon di tribun Dan sin nan-gawaan di Zora ya Estaol, nilogian din Ispiriton Diyos ay tignayen sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_1","008_14_1","JDG","14","1","1","Sin esa ay agew, nanballalong si Samson ed Timna et isdi ay inila na di esay babai ay Filisteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_2","008_14_2","JDG","14","2","2","Sinmaa yan kanana en da ama na en ina na, “Waday inilak ay babai ay Filisteo ed Timna ay naipketan di matak. En kayo koman makikali tan laydek ay asawaen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_3","008_14_3","JDG","14","3","3","Ngem kanan da ama na, “Apay nga mangasawa kas anak di baken nakogit ay Filisteo? Ay tan maga aya di mapilim si kapolian tako ono iib-a tako ay Israelita?” Ngem kanan Samson en ama na, “Sisya met di laydek ay ton-oden yo ta asawaek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_4","008_14_4","JDG","14","4","4","Adin ammon da aman Samson ay si Diyos di mangiturturong en sisya ay mangamag isna ta way iyat na ay manglaban sin Filisteo ay madama ay mangiturturay sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_5","008_14_5","JDG","14","5","5","Et kinoyog Samson da ama na en ina na ay nanballalong ed Timna. Idi manmandan da sin kad-an di kaob-obasan isdi, wada et di manngangaed ay bomaro ay layon ay en mangabet en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_6","008_14_6","JDG","14","6","6","Bigla ay inpapigsan din Ispiriton Diyos si Samson, isonga olay magay armas na yan binisngibisngit na din layon ay kaman owat olbon di kalding di inyat na. Ngem adi na inis-istoryan da ama na din inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_7","008_14_7","JDG","14","7","7","Pag manballalong ay en makikali sin babai et nalaydalaydan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_8","008_14_8","JDG","14","8","8","Nalabas pay di piga ay timpo et kasin inmey si Samson ta asawaena din babai. Kinombas sin danan ta ilaena din layon ay pinse na, kambaw nanbeey di anig yan nalamsan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_9","008_14_9","JDG","14","9","9","Et nan-a si kinkinana sin danan. Idi domateng sin kad-an da ama na, inyaanas daida et kinan da abe. Ngem adi na inbagbagan daida ay ina na sin bangkay di layon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_10","008_14_10","JDG","14","10","10","Inmey da sin beey di babai et nanparti si Samson isdi tan say ogali das di ay iyat di mangasawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_11","008_14_11","JDG","14","11","11","Idi inilan din Filisteo sisya, nan-ibaa das tolonpo ay lalaki ay mangadkadwa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_12","008_14_12","JDG","14","12","12","Siya et di, kanan Samson en daida, “Manbontiyaak, et mo mapontosan yo sin oneg di pito ay agew ay ragragsak, idawtak dakayo si tolonpo ay mayamayat ay lopot ya tolonpo ay paris ay nangina ay bado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_13","008_14_13","JDG","14","13","13","Mo adi kayon makapontos, dakayo di omya si tolonpo ay lopot ya tolonpo ay bado.” Kanan abe din Filisteo, “May kod kayman, ibagam san bontiyam ta dengngen mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_14","008_14_14","JDG","14","14","14","Pag kanan Samson, “Nawaday makan ay napo sin mangamangan, Nawaday mam-is ay napo sin kapipigsaan.” Inmey di tolo ay agew yan adi dan makasongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_15","008_14_15","JDG","14","15","15","Sin maikap-at ay agew, kanan da sin asawan Samson, “Sikapam si asawam ta ibaga nan sik-a di songbat din bontiya na. Mo sigaam, pooan mis sik-a ya din pamilyam ta matey kayo am-in. Ay inmayag kayo baw ta pabitegen yos dakami?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_16","008_14_16","JDG","14","16","16","Inmey si asawan Samson sin kad-ana et nan-og-oga ay nangwani, “Malmaliget ka baw en sak-en! Baken tet-ewa ay laylaydem sak-en, tan waday bontiyam sin kailiak yan adi kan inbaga di songbat nan sak-en.” Kanan Samson, “Adiak to pay inbaga en da amak en inak, apay nga ibagak en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_17","008_14_17","JDG","14","17","17","Ngem adi sinmaldeng ay nan-og-oga sin pito ay agew ay doy ay ragragsak, et kanayon ay damdamagena en sisya, isonga sin maikapito ay agew, inbagan Samson. Pag aben ibagan asawa na sin kailiana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_18","008_14_18","JDG","14","18","18","Idi dandani ay madipos di agew sin maikapito, kanan din man-ili en Samson, “Ay baken anig di kakam-isan? Ay baken od layon di kapipigsaan?” Kanan Samson en daida, “Mo adi kayon in-alado din bakak, Adi kayo koman nasongbatan din bontiyak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_19","008_14_19","JDG","14","19","19","Pag et senggep en sisya din Ispiriton Diyos ay nangipapigsa en sisya et nanballalong ed Askelon. Pinse na di tolonpo ay lalaki ay Filisteo et ina na din bado da ay say indawat na sin nanongbat sin bontiya na. Makdeng pay di, sinmaa ed beey da ama na, tan palalo di bonget na begew sin napasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG14_20","008_14_20","JDG","14","20","20","Din asawa na pay yan inpaasawa da sin lalaki ay nangadkadwa en sisya sin kasal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_1","008_15_1","JDG","15","1","1","Idi baken onay nabayag, sin pinag-aanis bakakew, nan-as Samson si anak di kalding ta ena ilaen si asawa na. Kanana, “Senggepak sin kowarton asawak,” ngem adi pinalobosan din aman di babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_2","008_15_2","JDG","15","2","2","Kanan katogangana, “Kanak to met en palalo ay kalkaliget mos sisya, isonga inpaasawak sin gayyem mo. Olay et adin say asawaem din iyogtana, tan doy laton ay napinpintas et abe.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_3","008_15_3","JDG","15","3","3","Siya et di, kanan Samson en daida, “Ed wani, bakenak basol mo intoy amagek sin kailian yo ay Filisteo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_4","008_15_4","JDG","15","4","4","Pag et kabela yan en nandepap si tolon gasot ay atap ay aso, asi nan sinagdodwas daida ay in-galot din iko da dowanan igalot di sag-eesa ay silaw sin iko da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_5","008_15_5","JDG","15","5","5","Tinetengana pag nan ibolosan daida sin minolaan di Filisteo si bakakew, et pag napooan din naani ya daan maani, pati kaob-obasan ya kakakkaiwan ay olivo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_6","008_15_6","JDG","15","6","6","Idi damagen pay din Filisteo mo sino di nangamag sidi, naammoan da ay si Samson ay innapo dad Timna, tan inpaasawan katogangana din asawa na sin gayyem na. Pag mantikid din Filisteo et pinooan da ay pinse da asawan Samson ay sin-ama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_7","008_15_7","JDG","15","7","7","Idi siya di, kanan Samson en daida, “Gapo ta say inamag yo na, adiak somaldeng enggana ay ibaes ko din inyat yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_8","008_15_8","JDG","15","8","8","Palalo di inyat na ay nanglaban en daida, et ad-ado di pinse na. Makdeng pay di, nanballalong et nantee si esay liyang sin deppas ed Etam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_9","008_15_9","JDG","15","9","9","En nankampo din Filisteo ed Juda et in-olnos dan sosoldado da sin asag-en ed Lehi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_10","008_15_10","JDG","15","10","10","isonga kanan din man-ili ed Juda, “Apay ngin ay inmali kayo ay mangobat en dakami?” Songbatan pay din Filisteo yan kanan da, “Inmali kami ay en manpap en Samson ta ibalod mi ya ibaes mi din inamag nan dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_11","008_15_11","JDG","15","11","11","Siya di inmey di tolon gasot ay lalaki ay taga-Juda sin liyang sin deppas ed Etam et kanan da en Samson, “Ay adi ka ayan ammo ay din Filisteo di mangituray en datako? Ay sino ngin nas inamag mo en dakami?” Ngem kanan Samson, “Inbaes ko met anggoy din inyat da en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_12","008_15_12","JDG","15","12","12","Pag dan kanan, “Inmali kami ay mamalod en sik-a ta ipolang daka sin Filisteo.” Idi siya di, kanan Samson en daida, “Ikari yo ngarud en sak-en ay baken dakayo ay mismo di pomse.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_13","008_15_13","JDG","15","13","13","Et kanan da ay nanongbat, “Aw, adi dakan peslen. Baloden mi anggoy sik-a ay ipolang en daida.” Et binalod das Samson si dowa ay baro ay lobid, pag dan ibela sin liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_14","008_15_14","JDG","15","14","14","Idi dinmateng da ed Lehi, tomanagtag din Filisteo dowan dan bomanogaw ay mangaspo en sisya. Ngem kasegep en sisya din Ispiriton Diyos et bigla ay pinmigsa. Pag kasokpot sin lobid ay naibabalod en sisya et kaman owat sinolid ay naatongan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_15","008_15_15","JDG","15","15","15","Inila na et di makneg ay patang di dangki yan kapidit et say inosal na ay namse si sinlibo ay Filisteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_16","008_15_16","JDG","15","16","16","Pag nan kanan, “Babaen si patang di dangki, pinsek di sinlibo ay lalaki. Tinob-on kos daida adi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_17","008_15_17","JDG","15","17","17","Makdeng pay di yan kaitep-a sin patang. Din lugar ay napasamakan nina et nangadanan si Ramat Lehi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_18","008_15_18","JDG","15","18","18","Palalo di bigaw Samson, isonga kanana ay nan-adawag en Diyos, “Indawat mo kayman nan nakaskasdaaw ay nangabakak, ngem ay mateyak ed wani si bigaw ko ta dompap da nan baken nakogit ay Filisteo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_19","008_15_19","JDG","15","19","19","Pag et pantekangen Diyos din longog ed Lehi et kabala di danom. Idi man-inom pay si Samson, nantaoli din bikas na. Et say gapo ay nangadanan si En Hakorre din obbog ay doy ay wada enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG15_20","008_15_20","JDG","15","20","20","Inpangoloan Samson din Israelita si dowanpo ay tawen sin timpo ay nangiturayan di Filisteo sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_1","008_16_1","JDG","16","1","1","Sin namingsan, inmey si Samson ed Gaza ay esa ay siyodad di Filisteo. Isdi ay inaspo na di esay babai ay mangiab-abang si awak na et dinaag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_2","008_16_2","JDG","16","2","2","Idi ammoan din taga-Gaza ay wadas Samson isdi, linikob da din lugar ay doy et binantayan da ay naninsinlabi. Magay inamag da sin labi ay doy, tan kanan da ay nantotolag, “Bantayan tako enggana ay pomat-a ta asi takon peslen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_3","008_16_3","JDG","16","3","3","Ngem enggana anggoy si gawan di labi di nanteean Samson isdi. Idi bomangon pay, kabit-in sin liteb di siyodad pati din nanbabag ay landok et nakioksot din dowa ay posti na. Sinakbat na am-in ay magay nabaybay-an et in-ey na sin toktok di dontog ay nangoosdong ed Hebron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_4","008_16_4","JDG","16","4","4","Baken nabayag yan waday laylayden Samson ay babai sin tanap ay Sorek ay manngadan si Delila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_5","008_16_5","JDG","16","5","5","Inmey din papangolon di Filisteo en sisya yan kanan da, “Sikapam si Samson ta ammoem di makagapo sin nakaskasdaaw ay bikas na ya mo intoy iyat mi ay mangabak ta baloden mi ta pan-oblaen mis madagsen. Asi kamin idawtan sik-a si sagsisinpo ya esa ay gasot ay palata.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_6","008_16_6","JDG","16","6","6","Idi siya di, kanan Delila en Samson, “Pangaasim kod ta ibagam en sak-en di poon san nakaskasdaaw ay bikas mo. Mo kaspangarigan way manglayad ay mamalod en sik-a, intoy iyat na ngin ta say maabak ka?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_7","008_16_7","JDG","16","7","7","Kanan Samson, “Mo bomalod da si pito ay baro ya baken nango ay lobid di pana, komapsotak ay kaman din odom ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_8","008_16_8","JDG","16","8","9","Indawtan di papangolon di Filisteo si Delila si pito ay baro ay lobid di pana. Wada abey lallalaki ay nantabonen Delila si esa ay kowarto. Binalod nas Samson, asi na kanan ay nangibogaw, “Samson, sana day Filisteo!” Ngem kasokpot si Samson sin lobid et kaman sinolid ay naatongan, isonga adi da inammo di poon din nakaskasdaaw ay bikas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_10","008_16_10","JDG","16","10","10","Pag kanan Delila en Samson, “Apay ngin ay omiet-etek ka ay owat kan pan-ay-ayaman sak-en? Ibagam kod mo intoy iyat ay mamalod en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_11","008_16_11","JDG","16","11","11","Kanan Samson, “Mo bomalod da si baro ay lobid ay adi naos-osal, komapsotak ay kaman met laeng din amin ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_12","008_16_12","JDG","16","12","12","Nan-as Delila si baro ay lobid et binalod nas Samson, asi kabogaw ay nangwani, “Samson, sana day Filisteo!” Waday lallalaki ay manseseed sin esa ay kowarto, ngem kasokpot si Samson sin lobid et nag-as da sin takkay na ay kaman owat sinolid. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_13","008_16_13","JDG","16","13","13","Pag kanan Delila, “Engganad wani, pan-ay-ayamam sak-en ay adi ka ibaga di tet-ewa. Ibagam adi mo intoy iyat da ay mamalod en sik-a.” Kanan Samson, “Mo makiabel mo sin sinolid din pito ay apid di book ko ya isetset mo, komapsotak et mais-oak si odom ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_14","008_16_14","JDG","16","14","14","Inpaseyep Delila sisya, asi nan abelan din pito ay apid ay book na et insetset na si sanat, asi na kanan ay nangibogaw, “Samson, sana day Filisteo!” Kabangon si Samson et kagoyod sin book na sin tilar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_15","008_16_15","JDG","16","15","15","Pag kanan Delila, “Intoy iyat na ngin ay kanam en laylaydem sak-en ngem adi ka met ibaga di tet-ewa? Namitlo ay in-etekam sak-en ngem adi ka pay laeng ibaga di gapo ay napigsa ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_16","008_16_16","JDG","16","16","16","Inag-agew ay damdamagena et enggay naoma si Samson, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_17","008_16_17","JDG","16","17","17","isonga neyney na yan inbaga na di tet-ewa. Kanana, “Adi polos napokpokisan nan book ko, tan naidatonak ay mansilbi en Diyos manipod sin naianakak. Komapsotak mo mapokisanak et mais-o din pigsak si kompormi ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_18","008_16_18","JDG","16","18","18","Idi pasalen pay Delila ay tet-ewa din inbagan Samson, inpaammo na sin papangolon di Filisteo. “Omali kayo kasin, tan inbaga na di tet-ewa,” kanana. Inmey da et intakin da din pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_19","008_16_19","JDG","16","19","19","Binakwan Delila din toktok Samson et inpaseyep na, asi nan-ayag si namokis sin book na ay naapid si nankapito. Say nanlogian di kinmapsotana enggana ay nakaan din bikas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_20","008_16_20","JDG","16","20","20","Pag kanan Delila ay nanbogaw, “Samson, sana day Filisteo!” Binmangon yan kananas nemnem na, “Kabaelak ay bomolos ay kaman met laeng ed idi.” Ngem adi na ammo ay tinaynan Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_21","008_16_21","JDG","16","21","21","Dinpap din Filisteo si Samson, pag dan sokiten din dowa ay mata na, asi dan iballalong ed Gaza. Kinadinaan das bronsi et nan-gilgilingen das bakakew sin balodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_22","008_16_22","JDG","16","22","22","Ngem ginmabay kasin din book na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_23","008_16_23","JDG","16","23","23","Idi siya di, nasinop din papangolon di Filisteo ta manragsak da ya man-idaton das ad-ado ay animal en Dagon ay diyos da. Kanan da ay nangikanta, “Inabak tako si Samson ay kaibaw tako, tan tinmolong din diyos tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_24","008_16_24","JDG","16","24","25","Idi enggay mabetbeteng da, kanan da ay nangibogaw, “Ibala yo si Samson ta paragsakenas datako!” Inbala da si Samson sin balodan et inpapika da sin nan-gawaan di tokod. Sin namoyboyaan din kaipoipogaw en sisya, nankanta da ay nangidaydayaw sin diyos da. Kanan da, “Inpalobos din diyos tako ay abaken tako din kaibaw ay nanadael sin daga tako ya namse si ad-ado ay gait tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_26","008_16_26","JDG","16","26","26","Idi siya di, kanan Samson sin anak ay mangitaktakkay en sisya, “Ipakapay mon sak-en din tokod ay nananggen isnan beey tan laydek ay mansadag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_27","008_16_27","JDG","16","27","27","Napno din beey si lallalaki ya babbabai yan wadas di amin din papangolon di Filisteo. Wada abey toloy libo ay ipogaw sin balkon ay mamoyboya en Samson. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_28","008_16_28","JDG","16","28","28","Pag kanan Samson ay nankararag en Diyos, “Diyos ay Kangatoan, nemnemem kod sak-en. Pangaasim kod ta papigsaem sak-en si para mamingsan anggoy. Ipalobos mo kod ta mamingpingsan ay baesak da nan Filisteo sin inyat da sin doway matak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_29","008_16_29","JDG","16","29","29","Pag kapayen Samson din doway tokod sin gawa ay dadlon nananggen sin timplo, din kannawan sin esa yan din kannigid sin esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_30","008_16_30","JDG","16","30","30","Pag nan kanan, “Ipalobos mo koma ay makikateyak en dana ay Filisteo!” Inpeey na am-in ay pigsa na ay nangitodon et pag matokang din timplo ay nanab-ok sin papangolo ya din amin ay ipogaw ay wadas di. Isonga ad-ad-ado di pinsen Samson sin timpo ay nateyana mo sin odom ay agew ay nanbibiyagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JG16_31","008_16_31","JDG","16","31","31","Nanballalong din aag-i na ya toton-od na ay en nangisaa sin bangkay na, et inponpon da sin naipay-an Manoa ay ama na sin nan-gawaan di Zora ya Estaol. Dowanpo ay tawen di nangipangoloan Samson sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_1","009_1_1","RUT","1","1","2","Ed bayag, sin timpon di papangolo ay insaad Diyos ay manturay ed Israel, waday sin-asawa ay polin Efrata ay da Elimelec en Naomi ay taga-Betlehem ay sakop di Juda. Dodoway anak da ay da Malon en Kilion. Idi domteng di betil sin ili da, en da nanbeey ed Moab. Sin kawada das di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_3","009_1_3","RUT","1","3","3","natey si Elimelec et tinaynana si Naomi ya din dowa ay anak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_4","009_1_4","RUT","1","4","4","Din an-ak da ay nay et nangasawa das Moabita ay babbabai ay da Orpa en Ruth. Idi malabas di emey ay sinpo ay tawen, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_5","009_1_5","RUT","1","5","5","natey abes da Malon en Kilion et nataynan si Naomi ay namaga din an-ak na ya si asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_6","009_1_6","RUT","1","6","6","Idi wada da pay laeng ed Moab, dinamag Naomi ay binindisyonan Diyos din ipogaw na si mayat ay apit, isonga nansagana da ay mantaoli sin ili na ay kakoyog na din dowa ay innapo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_7","009_1_7","RUT","1","7","7","Tinaynan da din ili ay nantetean da, ngem idi wada da sin danan ay emey ed Juda, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_8","009_1_8","RUT","1","8","8","kanan Naomi en daida, “Somaa kayo sin beey da ina yo et sapay koma ta seg-angan Yahweh si dakayo ay kaman din kasiged yo en sak-en ya sin natey ay an-ak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_9","009_1_9","RUT","1","9","9","Sapay koma ta ipalobos na ay makiasawa kayo kasin ya mawad-an kayo si pamilya.” Pag nan ongoan daida, ngem nan-oga da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_10","009_1_10","RUT","1","10","10","yan kanan da en sisya, “Aga, makisaa kami en sik-a sin kad-an di kailiam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_11","009_1_11","RUT","1","11","11","Ngem kanan Naomi, “Dakayo ay anak ko, masapol ay somaa kayo. Sinoy gapo ay makisaa kayo en sak-en? Ay siya mo man-anakak pay laeng si mangasawa en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_12","009_1_12","RUT","1","12","12","Somaa kayo et tan nay enggay nabakesak et adi mabalin ay makiasawaak. Olay pay mo kanak en way namnamak ta makiasawaak ed wani ay labi ya man-anakak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_13","009_1_13","RUT","1","13","13","ay tan sed-en yo enggana ay madakdake da? Ay adi kayo mangasawa begew en daida? Ay an-ak ko, adi mabalin. Mansakit kayman di nemnem ko isnan napasamak en dakayo gapo ta dinokogan Diyos sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_14","009_1_14","RUT","1","14","14","Nan-oga da kasin din innapon Naomi, pag ongoan Orpa sisya ta manpakada et sinmaa, ngem pinopomket pay si Ruth en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_15","009_1_15","RUT","1","15","15","Kanan Naomi, “Somaa ka et adi abe. Ilam si abbilat mo et sinmaa sin kad-an di kailiana ya didiyosen da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_16","009_1_16","RUT","1","16","16","Ngem kanan Ruth, “Adi ka kod kedawen di panaynanak en sik-a. Ipalobos mo koma ay makieyak en sik-a olay intoy em-emeyam. Makiteeak en sik-a olay intoy panbeeyam. Din kailiam et say kailiak ya din Diyos mo et say Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_17","009_1_17","RUT","1","17","17","Mo intoy kateyam, say kateyak abe ya kaiponponak. Olay domosas Diyos mo ipalobos ko di olay sino ay makagapo si pansianan ta, malaksig si pese.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_18","009_1_18","RUT","1","18","18","Ginminek si Naomi idi ilaena ay ipapatin Ruth ay makiey en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RT1_19a","009_1_19a","RUT","1","19a","19a","Et intoloy da ay nandan enggana ay dinmateng da ed Betlehem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_1","010_1_1","1SA","1","1","1","Waday lalaki ay manngadan si Elkana ay polin Efraim ay man-ili ed Rama sin kadondontogan ay sakop di Efraim. Sisya din anak Jeroham ay anak Elihu ay anak Tohu ay anak Zuf. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_2","010_1_2","1SA","1","2","2","Dowa di asawan Elkana ay da Hanna en Peninna. Waday an-ak Peninna ngem basig pay si Hanna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_3","010_1_3","1SA","1","3","3","Tinawtawen ay emey da Elkana ed Shilo ay en mandayaw ya man-idaton en Diyos ay Kangatoan ay Turay. Sin isdi, da Hofni en Finehas ay an-ak Eli di papadi ay mansilsilbi en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_4","010_1_4","1SA","1","4","4","Tonggal man-idaton si Elkana, idawtanas da Peninna ya din an-ak na si sag-eesa ay bingay da sin karni. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_5","010_1_5","1SA","1","5","5","Ngem si Hanna pay, dobli di bingay na tan laydelaydena iman sisya olay mo binasig Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_6","010_1_6","1SA","1","6","6","Kanayon ay sinsiniten Peninna ay karibal na et pasadotena gapo sin kaiwed di anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_7","010_1_7","1SA","1","7","7","Kanayon ay say mapasamak nas tinawtawen. Tonggal emey da sin beey Diyos, pasadoten Peninna si Hanna enggana ay man-oga ya sigaana ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_8","010_1_8","1SA","1","8","8","Et kanayon abe ay damagen Elkana, “Apay nga man-og-oga ka ya sigaam ay mangan? Sinoy gapo ay kanayon ay pansasadotam? Ay bakenak ayan napatpateg en sik-a mo sinpo ay anak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_9","010_1_9","1SA","1","9","10","Sin namingsan ay kawada da sin beey Diyos ed Shilo, kapika si Hanna sin nakdengan da ay nangan. Palalo di ladingit na, isonga man-og-oga ay nankararag en Diyos. Sin nangam-amaganas di, wada din padi ay si Eli sin tomoktokdoana sin sag-en di pantew di Timplon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_11","010_1_11","1SA","1","11","11","Kanan Hanna ay nansapata, “Diyos ay Kangatoan ay Turay, maseg-ang ka kod paabe ta nemnemem sak-en sinan ligat ko. Mo seg-angam sak-en ay bag-en mo ta omya ka si anak ay lalaki, ikarik ay idaton kos sisya ay mansilbi en sik-a si tongpal biyag na et adi polos mapokpokisan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_12","010_1_12","1SA","1","12","12","Intoltoloy Hanna ay nankarkararag en Diyos si nabayag yan iilaen Eli din tepek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_13","010_1_13","1SA","1","13","13","Adi madnge din kararag na tan adi na ipigsa, ngem maila din tepek na ay mantitiyam et inpagarup Eli en nabeteng, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_14","010_1_14","1SA","1","14","14","isonga kananan sisya, “Ay nabeteng ka? Pig-an pay ay maimosngan ka ya isaldeng mo san kabebeteng mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_15","010_1_15","1SA","1","15","15","Ngem kanan Hanna ay sinombat, “Apo, adiak met damdaman nabeteng tan adiak polos nan-in-inom si arak ono kompormi ay bemeteng, ngem ipappapas ko anggoy ay mangibaga si liknak en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_16","010_1_16","1SA","1","16","16","Adi ka koman ipagarup en magay silbi na ay babai nan baam, tan palalo di ladingit ko ay mankarkararag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_17","010_1_17","1SA","1","17","17","Pag kanan Eli, “Emey ka ay natalna di nemnem mo. Sapay koma ta idawat Diyos ay daydayawen tako ay Israelita din kedkedawem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_18","010_1_18","1SA","1","18","18","Songbatan pay Hanna yan kanana, “Sapay koma ta itoloy mo san seg-ang mo en sak-en.” Pag komaan et en nangan yan namaga din sakit di nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_19","010_1_19","1SA","1","19","19","Nasapas da Elkana sin pamilya na ay binmangon sin kabigatana. Idi makdeng ay mandayaw da en Diyos, sinmaa da ed Rama. Dinaag Elkana si Hanna ay asawa na et pinatgan Diyos din kararag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_20","010_1_20","1SA","1","20","20","Nawad-an et man-anak pay yan lalaki ay nginadananas Samuel tan kanana, “Kindaw ko iman en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_21","010_1_21","1SA","1","21","21","Dinomteng kasin din timpo ay emeyan da Elkana ay sinpamilya ed Shilo ta man-idaton sin maidatdaton si tinawen ya ta tongpalena din inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_22","010_1_22","1SA","1","22","22","Ngem adi nakiey si Hanna tan kanana en asawa na, “Awni ta mapsot din anak ta asiak iey sin beey Diyos ta isdi ay mantee si tongpal biyag na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_23","010_1_23","1SA","1","23","23","“May ngarud,” kanan Elkana ay nanongbat, “mo intoy kosto si pannemnem mo, say amagem. Mantetee ka enggana ay posotem. Sapay koma ta ipatongpal Diyos san karim.” Et nantee si Hanna sin beey da ay namaspasoso ya nangay-ayowan sin anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_24","010_1_24","1SA","1","24","24","Makdeng pay ay posotena si Samuel, in-ey da sin beey Diyos ed Shilo olay mo an-anak pay laeng sisya. Nan-itakin das bomaro ay baka ay toloy tawena, sinpo ay kilo ay arina ya arak ay naipeey si sopot ay lalat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_25","010_1_25","1SA","1","25","25","Idi makdeng ay paltien da din baka, in-ey da din anak sin kad-an Eli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_26","010_1_26","1SA","1","26","26","Pag kanan Hanna en sisya, “Wada kod di ibagak en sik-a ay apo. Ay manemnem mo si sak-en? Sak-en adi din babai ay doy ay pinmipikas na ay mankarkararag en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_27","010_1_27","1SA","1","27","27","Kindaw kon Diyos din anak ay nay yan nay iman ay pinatgana din kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S11_28","010_1_28","1SA","1","28","28","Isonga ed wani, idaton kos sisya ta mansilbi en Diyos engganas tongpal biyag na.” Makdeng pay di, dinaydayaw da si Diyos isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_1","010_2_1","1SA","2","1","1","Kanan Hanna ay nankararag, “Palaloy layad ko begew en Diyos Apo! Tan inmipangato ya indawat nay bikas ko. Mabalin ay siyekak din kalaban ko, maragsakanak tan tinmolong si Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_2","010_2_2","1SA","2","2","2","Magay nasantoan ay kaman din Diyos tako, maga polos di makaiso. Magay odom ay komakaman ay pankamangan tako mo adi et si Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_3","010_2_3","1SA","2","3","3","Adi kayon palpalaloan san panlaslastogan yo, isaldeng yo san natangsit ay panagkalkali yo. Tan si Diyos ay makaammo si amin et okomena amin ay inam-amag di ipogaw tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_4","010_2_4","1SA","2","4","4","Din napipigsa ay soldado et magotlo din pana da, ngem din nakapsot et pomigsa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_5","010_2_5","1SA","2","5","5","Din mansobsobra ed idi si kanen da, makilagbo dad wani ta mangan da. Ngem din madagdagaangan ed idi et laton da ed wani. Din basig et nakaanak si pito da, ngem din ina ay ad-adoy anak na et nataynan ay magay olay esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_6","010_2_6","1SA","2","6","6","Si Diyos et ena peslen ya biyagen, ipababa nay ipogaw sin kad-an di natey ya kasinan tagoen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_7","010_2_7","1SA","2","7","7","Waday pabitegena, waday pabaknangena, waday ipababa na, wada abey ipangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_8","010_2_8","1SA","2","8","8","Din nababa ya kaseseg-ang di kasasaad da, et ipangato na ya kaanenan kaibabainan da. Pakitokdoenas daida sin ipogaw ay way banol na, et nangato ay turay di pangisaadana en daida. Din naisaadan di lobong, si Diyos di akin oka, sisya di nangisaad isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_9","010_2_9","1SA","2","9","9","Ay-ayowanana din biyag di ipogaw na, ngem din managbasol et sin mabolinget ay kad-an di natey di panturongan da, tan adi mabalin ay matago di ipogaw si bokbokod na ay pigsa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_10","010_2_10","1SA","2","10","10","Dadlon abaken Diyos din kalabana, tan kaman kido ay mapod daya ay bomaba sin kad-an da. Kadi et okomena am-in ay ipogaw isnan daga. Idawtanas panakabalin din ari ay pinili na ta say sisya di pangabakena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_11","010_2_11","1SA","2","11","11","Idi makdeng di, sinmaas da Elkana ed Rama, ngem nataynan si Samuel ay anak da ed Shilo ta mansilbi en Diyos sin babaen Eli ay padi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_19","010_2_19","1SA","2","19","19","Tinawtawen ay man-amag si Hanna si nagayad ay bado ay idawat nan Samuel mo maikoyog en asawa na ay man-idaton sin idatdatonas tinawtawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_20","010_2_20","1SA","2","20","20","Pag bindisyonan Eli da Elkana ay sin-asawa yan kanana, “Sapay koma ta idawtan Diyos dakayo sin asawam ay nay si odom ay anak ay kasokat din indaton yo ay nay ay mansilbi en sisya.” Makdeng pay di yan sinmaa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_21","010_2_21","1SA","2","21","21","Pag bindisyonan tet-ewan Diyos si Hanna et indawtanas tolo ay anak ay lalaki ya dowa ay babai. Mo si Samuel pay et nadakdakdake ay mansilsilbi en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S12_26","010_2_26","1SA","2","26","26","Nasepsep abe ay laylayden Diyos ya din kaipoipogaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_1","010_3_1","1SA","3","1","1","Sin timpo ay doy ay nansilsilbian Samuel en Diyos sin babaen Eli, at-atik anggoy di inpaammo ono inpailan Diyos babaen si pankalkaliana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_2","010_3_2","1SA","3","2","2","Sin esay labi, si Eli ay enggay magodgodab yan naseseyep sin kowarto na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_3","010_3_3","1SA","3","3","3","Si Samuel pay yan naseyep sin Timplo ay kad-an di Baol di Tolagan. Idi dandani ay parbangon yan manbidbidang pay laeng din silaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_4","010_3_4","1SA","3","4","4","kinalian Diyos si Samuel. Songbatan pay Samuel yan kanana, “Aw, apo, sanaak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_5","010_3_5","1SA","3","5","5","Kabangon pay yan nanagtag sin kad-an Eli ay kanana, “Naeyak ay apo tan doy inmayag ka.” Ngem kanan Eli, “Adiak met inayagan sik-a. Mantaoli ka et ta en ka maseyep.” Siya di, en kasin binmaktad si Samuel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_6","010_3_6","1SA","3","6","7","Kinalian kasin Diyos si Samuel. Adi na pay laeng ammo ay si Diyos din nankali, tan adi polos nakikalkali en sisya ed idi. Isonga kabangon ay inmey sin kad-an Eli yan kanana, “Kinaliam sak-en et naeyak ay apo.” Kanan Eli, “Ay anak ko, adiak met kinalian sik-a. Mantaoli ka ay maseyep.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_8","010_3_8","1SA","3","8","8","Kasin kinalian Diyos si Samuel si maikapitlo et kabangon yan inmey kasin sin kad-an Eli yan kanana, “Inmayag ka ay apo et naeyak.” Pag et nemnemen Eli ay si Diyos din mangalkali sin anak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_9","010_3_9","1SA","3","9","9","isonga kananan sisya ay nangibilin, “Mantaoli ka sin kaseyseypam, et mo kalian daka kasin yan kanam ay manongbat, ‘Apo Diyos, sino di? Nay mandengdengeak ay baam.’” Et siya di, en binmaktad kasin si Samuel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_10","010_3_10","1SA","3","10","10","En pinmikas Diyos sin kad-an Samuel yan kinaliana ay kaman sin damo. “Samuel, Samuel,” kinwani na. Songbatan pay Samuel yan kanana, “Sino di? Tan nay mandengdengeak ay baam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_11","010_3_11","1SA","3","11","11","Pag kanan Diyos en sisya, “Dengngem nan ibagak: Domteng to di agew ay waday kaeegyat ay amagek sin Israelita et makibtot amin ay mannge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_12","010_3_12","1SA","3","12","12","Sin doy ay timpo, dadlonak ipatongpal am-in ay inbabagak maikontra sin pamilyan Eli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_13","010_3_13","1SA","3","13","13","Indadaan ko en sisya en keddengak din pamilya na ay madosa ay eng-enggana, tan din an-ak na yan inmipalawlawa da. Ammon Eli na ay am-amagen da ngem adi na inpasaldeng daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_14","010_3_14","1SA","3","14","14","Gapo sidi, insapatak ay adi polos mabalin ay mapakawan din basbasol di pamilyan Eli babaen si animal ya odom ay maidaton.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_15","010_3_15","1SA","3","15","15","Binmaktad si Samuel enggana ay naaggew et pag nan bokatan din pantew di beey Diyos. Emegyat ay manad-at en Eli sin naipaammo en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_16","010_3_16","1SA","3","16","16","ngem kinalian Eli sisya ay kanana, “Ay anak ko ay Samuel.” “Sinoy ibagam?” kanan Samuel ay nanongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_17","010_3_17","1SA","3","17","17","Kanan Eli ay nandamag, “Sinoy inbagan Diyos en sik-a? Ibagam amin ay magay isaot mo, tan palalo ay dosaen dakan Diyos mo way olay sino ay isaot mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_18","010_3_18","1SA","3","18","18","Et inbagan Samuel ay magay insassaot na. Pag kanan Eli, “Diyos sisya et amagena din kosto sin pangila na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_19","010_3_19","1SA","3","19","19","Kinadkadwan Diyos si Samuel sin nadakdak-ana et inpatet-ewan Diyos amin din inbaga na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S13_20","010_3_20","1SA","3","20","20","isonga inammoan din amin ay ipogaw sin intiro ay Israel ay pankalkalian Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_2","010_7_2","1SA","7","2","2","Nabayag di kawadan din Baol di Tolagan sin siyodad ay Kiriat Jearim. Wadas di si dowanpo ay tawen. Sin doy ay timpo, nanladladingit amin din Israelita ya nan-ad-adawag dan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_3","010_7_3","1SA","7","3","3","Pag kanan Samuel en daida, “Mo tet-ewa ay sagongen yo si Diyos, dokogan yo ngarud din didiyosen di odom ay il-ili ya iwasit yo din rebolto ay kais-isoan Astarte. Imongsan yo abe di nemnem yo en Diyos yan sisya anggoy di pansilbian yo. Mo say iyat yo, isalakanas dakayo sin Filisteo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_4","010_7_4","1SA","7","4","4","Et inwasit din Israelita din rebolto ay kais-is-oan da Baal en Astarte yan si Diyos et anggoy di dinaydayaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_5","010_7_5","1SA","7","5","5","Idi siya di, inbilin Samuel ay masinop amin din Israelita ed Mizpa ta manpakaasis sisya en Diyos para en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_6","010_7_6","1SA","7","6","6","tan ed Mizpa di nantean Samuel ay nangituray en daida. Et nasinop das di yan nanakdo das danom ay insoyat da sin sangoanan Diyos. Sin doy ay agew, initpe day dagaang da yan kanan da, “Nanbasol kami en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_7","010_7_7","1SA","7","7","7","Idi nadamag din Filisteo ay nasinop din Israelita ed Mizpa, nanlobwat din papangolo da ya din sosoldado da ta en da gobaten din Israelita. Inmegyat din Israelita sin nanngean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_8","010_7_8","1SA","7","8","8","Kanan dan Samuel, “Adi ka somaldeng ay mankarkararag en Yahweh ay Diyos tako ta isalakanas datako sin Filisteo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_9","010_7_9","1SA","7","9","9","Pinaltin Samuel di mansossoso ay olbon di karnero yan inpoo na ay sibobokel ay indatona en Diyos. Nankararag ay nankedaw si badang Diyos sin Israelita yan pinatgan Diyos din kararag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_10","010_7_10","1SA","7","10","10","Idi man-idatdaton pay laeng si Samuel, enggay dinmateng din Filisteo ay mangobat sin Israelita. Ngem inpawadan Diyos di kaeegyat ay man-agodood ay kido ay nangibtot ya nangolo en daida. Tinmanagtag din Filisteo et nansisian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_11","010_7_11","1SA","7","11","11","Pag bomala din lallalaki ay Israelita ed Mizpa yan inapayaw da din Filisteo engganad Betcar et ad-adoy pinse da sin danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_12","010_7_12","1SA","7","12","12","Idi makdeng di, nan-a si Samuel si bato ay tinood na sin nan-gawaan di Mizpa ya Sen, yan nginadananas Ebenezer tan kanana, “Sinay di panginemnemneman sin badang Diyos en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S17_13","010_7_13","1SA","7","13","13","Naabak din Filisteo et adi da kasin in-inmey sin sakop di Israel tan kanayon ay kinonkontran Diyos daida sin timpo ay sibibiyag si Samuel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_1","010_8_1","1SA","8","1","1","Idi makay si Samuel, dinotokana din an-ak na ay papangolon di Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_2","010_8_2","1SA","8","2","2","Si Joel din pangpangoan yan si Abias din iyogtana, daida di pangolo ed Beerseba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_3","010_8_3","1SA","8","3","3","Ngem adi dan inonodan ogalin ama da, tan din pilak anggoy di ginamgamgaman da et inawat da di pasoksok, isonga baken kostoy inyaat da ay nangowis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_4","010_8_4","1SA","8","4","4","Idi siya di, natopog din papangolon di Israel et inmey da en Samuel ed Rama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_5","010_8_5","1SA","8","5","5","Kanan da en sisya, “Enggay ay nakay ka asi et nan an-ak mo yan adi dan onodan din ogalim, isonga mandotok ka et si ari ay mangituray en dakami ta kaman kamin din odom ay ili ay way ari da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_6","010_8_6","1SA","8","6","6","Adi linayad Samuel din nankedawan das ari, isonga nankararag en Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_7","010_8_7","1SA","8","7","7","ngem kanan Diyos en sisya, “Awem amin din ibagan di ipogaw en sik-a. Baken sik-a di sinigaan da mo adi et sak-en di sinigaan da ay ari da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_8","010_8_8","1SA","8","8","8","Manipod pay dedan sin nangipangpangoak en daida ay komaan ed Egipto, dinokogan das sak-en et nandaydayaw das odom ay sinan didiyos yan nay et ay say iyat da aben sik-a din kanayon ay inam-amag dan sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_9","010_8_9","1SA","8","9","9","Isonga pagostoam iman din layden da, ngem dadlon kan idadaan ya ilawlawag di iyat di ari ay mangituray en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_10","010_8_10","1SA","8","10","10","Inbagan Samuel sin kaipoipogaw ay mankedkedaw si ari din amin ay inbagan Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_11","010_8_11","1SA","8","11","11","Kanana ay nangilawlawag, “Siya na di amagen di ari yo en dakayo: panbalinenan to ay sosoldado na din aan-ak yo ay lalaki. Mansilbi din odom ay manlogan si kalisa ay para gobat, mangabayo din odom, yan din odom abe et daida din managtag ay mamangpango mo din nanlogan si kalisa ay pakigobat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_12","010_8_12","1SA","8","12","12","Panbalinena din odom ay mangipangolo si sagsisinlibo yan din odom et mangipangolo si saglilimapolo. Pilitena abe din an-ak yo ay mangalado sin papayew na ya man-apit sin molmola na. Daida abe di man-amag si armas ya kasapolan sin kalisa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_13","010_8_13","1SA","8","13","13","Panbalinena abe din an-ak yo ay babbabai ay para man-am-amag si bangbanglo ya para oto ay mansilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_14","010_8_14","1SA","8","14","14","Alaena din kamayatan ay papayew yo ya minolaan yos obas ya olivo ta idawat na sin oopisyal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_15","010_8_15","1SA","8","15","15","Masapol ay man-idawat kayo si inkasinpon di anien yo ya borasen yo ay obas para sin oopisyal ay mansilsilbi sin palasyo na ya odom pay ay oopisyal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_16","010_8_16","1SA","8","16","16","Alaena din babag-en yo, baka ya kamel yo ay man-obla para en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_17","010_8_17","1SA","8","17","17","Alaena abe di inkasinpon di karnero ya kalding yo. Pati si dakayo et manbalin ay bag-ena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_18","010_8_18","1SA","8","18","18","Awni et sin timpo ay kapasamakan nidi, asi kayo pay manpakpakaasi begew sin ari ay pinili yo, ngem sigaan Diyos ay mannge en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_19","010_8_19","1SA","8","19","19","Ngem adi inkaskason din ipogaw din inbagan Samuel, isonga kanan da, “Aga, layden mi di ari ay mangituray en dakami ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_20","010_8_20","1SA","8","20","20","ta kaman kami aben din odom ay ili ay iturayan di ari ta say mangipangolo en dakami ay makigobat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_21","010_8_21","1SA","8","21","21","Dinngen Samuel amin ay inbaga da et ena idad-at en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S18_22","010_8_22","1SA","8","22","22","Kanan Diyos ay nanongbat, “Tongpalem din kedkedawen da ta idawtam daidas ari.” Idi makdeng di, inpasaan Samuel amin din ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S19_1a","010_9_1a","1SA","9","1a","1a","Wada et di mabigbig ay baknang ay manngadan si Kis sin tribun Benjamin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S19_2","010_9_2","1SA","9","2","2","Wada abey nadakdake ay anak na ay si Saulo ay mabikas ya gowapo. Nagogowapos sisya mo din am-in ay kailiana ay Israelita ya nakaykayang pay si esay piya mo si daida am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S19_3","010_9_3","1SA","9","3","3","Sin namingsan, tinmagtag di odom ay dangkin Kis, et kanana en Saulo ay anak na, “Man-ayag kas esa ay baa ay gait mo ta en kayo anapen din dangki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S19_15","010_9_15","1SA","9","15","15","Kambaw sakbay din agew ay doy, waday inpaammon Diyos en Samuel ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S19_16","010_9_16","1SA","9","16","16","“Si bigat sin kaman nina ay oras, waday ibaak en sik-a ay lalaki ay napo sin sakop di Benjamin. Soyatam din toktok na si lana ay mangipaila ay dinotokak sisya ay mangituray sin ipogaw ko ay Israelita. Isalakanas daida sin panakabalin di Filisteo, tan inilak din napalpaligatan da ya dinngek din adawag da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S19_17","010_9_17","1SA","9","17","17","Sin kosto ay nangilaan Samuel en Saulo, kanan Diyos en sisya, “Si naey di inbagak en sik-a. Sisya di mangituray sin ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S110_8","010_10_8","1SA","10","8","8","“Mangon-ona ka ay manballalong ed Gilgal. Sem-ed kas di si pito ay agew. Asiak datngan dakayo ta man-idatonak si animal ay mapooan ya datdaton abe ay pakikadkadwaan tako en Diyos. Asiak aben ibaga en sik-a din amagem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S110_17","010_10_17","1SA","10","17","17","Baken nabayag yan pinaayagan Samuel din kaipoipogaw ta matopog da ed Mizpa ay mandayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S110_18","010_10_18","1SA","10","18","18","Pag nan kanan en daida, “Siya na di kanan Yahweh ay Diyos tako ay Israelita: ‘Inpangok si dakayo ay komaan ed Egipto ta mawayaan kayo sin pamabag-enan da ya sin odom ay ipogaw ay mamalpaligat en dakayo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S110_19","010_10_19","1SA","10","19","19","Ngem nay ed wani yan dinokogan yos Diyos yo ay nangisalakan en dakayo sin amin ay ligligat yo, tan kindaw yo ay idawtak dakayo si ari yo. May ngarud, mo say kanan yo, magrupo kayo ay manpaila sin sangoanan Diyos insigon sin tribu ya pamilya yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S110_20","010_10_20","1SA","10","20","20","Idi siya di, inayagan Samuel di tonggal tribu sin sango, et pinilin Diyos din tribun Benjamin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S110_21","010_10_21","1SA","10","21","21","Pag saes-aen Samuel ay ayagan sin sango din papamilya sin tribun Benjamin et napili din pamilyan Matri. Nantongpalana yan si Saulo ay anak Kis di napili, ngem idi anapen das sisya, iwed ay maila da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S110_22","010_10_22","1SA","10","22","22","isonga kanan da en Diyos, “Ay inmalis sisya?” Pag kanan Diyos ay nanongbat, “Wadas Saulo ay nantatabon sin likod di nakapin ay karga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S110_23","010_10_23","1SA","10","23","23","Katagtag da ay en nangayag en sisya et idi nakipipika en daida, say nangilaan da ay nakaykayang si esay piya mo daida amin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S110_24","010_10_24","1SA","10","24","24","Pag kanan Samuel sin kaipoipogaw, “Si nay di lalaki ay pinilin Diyos. Magay makaiso si olay esa en datako.” Idi siya di, bomanogaw da ay nangwani, “Matagotago din ari!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_1","010_12_1","1SA","12","1","1","Pag kanan Samuel sin kaipoipogaw, “Tinongpal ko amin ay inbaga yo et nay insaad ko di ari ay mangituray en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_13","010_12_13","1SA","12","13","13","Ed wani, nay din ari ay pinili yo ay kindaw yo et nay insaad Diyos ay mangituray en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_14","010_12_14","1SA","12","14","14","Siged di pantongpalan yo mo say amagen yo dana, dakayo ya din ari yo: dayawen ya patgen yos Yahweh ay Diyos tako, mansilbi ya mantongpal kayon sisya ya adi kayon konkontraen din bilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_15","010_12_15","1SA","12","15","15","Ngem no adi kayon tongpalen si Diyos ta kontraen yo din bilbilina, dosaena abes dakayo ya din ari yo ay kaman din inyat na sin aap-o yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_16","010_12_16","1SA","12","16","16","Ed wani, iginek yo ta ilaen yo di nakaskasdaaw ay amagen Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_17","010_12_17","1SA","12","17","17","Ed wani et tiyagew ay pinag-aani si bakakew, ay baken siya? Mankararagak en Diyos ta mankido ya man-odan, et say pangammoan yo en madagsen ay basol yo en Diyos din nankedawan yos ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_18","010_12_18","1SA","12","18","18","Nankararag si Samuel et sin doy met laeng ay agew, mankido dowan man-odan, isonga din kaipoipogaw yan inmegyat dan Diyos ya en Samuel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_19","010_12_19","1SA","12","19","19","Kanan da en Samuel, “Pangaasim kod ay apo ta ikararagam dakami en Yahweh ay Diyos mo ta adi kami matey. Inammoan mi ed wani ay malaksig sin odom pay ay basbasol mi, nanbasol kami baw kayman sin nankedawan mi si ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_20","010_12_20","1SA","12","20","20","Ngem kanan Samuel, “Adi kayon emegyat. Olay mo siya di ay madagsen di nanbasolan yo en Diyos, adi kayon dokogan sisya, mo adi et imongsan yo din amin ay nemnem yo ay mansilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_21","010_12_21","1SA","12","21","21","Adi kayon masangsangaw si sinan didiyos ay adi makabadang ya makaisalakan en dakayo, tan magay silsilbin dadi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_22","010_12_22","1SA","12","22","22","Gapo sin madaydayaw ay ngadan Diyos, adi nan baybay-an dakayo, tan ninemnem na ay panbalinenas dakayo ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_23","010_12_23","1SA","12","23","23","Mo maipanggep en sak-en, sapay koma ta adi ipalobos Diyos ay bomasolak en sisya gapo sin panliwayak ay mangikararag en dakayo. Say amagek et koma din mangitdoak en dakayo sin kosto ya siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_24","010_12_24","1SA","12","24","24","Ngem masapol ay egyatan ya patgen yos Diyos. Ipapasnek yo ya imongsan yo din amin ay nemnem yo ay mansilbi en sisya. Nemnemen yo din nakaskasdaaw ay inam-amag na para en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S112_25","010_12_25","1SA","12","25","25","Ngem mo ipapati yo ay mangamag si lawa, matey kayo am-in, pati din ari yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_2","010_13_2","1SA","13","2","2","Idi siya di, pinilin Saulo di tolo ay libo sin lalaki ay Israelita. Dowa ay libo di kinmoyog en sisya ed Micmas ya sin kadondontogan ay ili ay Betel yan sinlibo di gait Jonatan ed Gibea ay sakop di tribun Benjamin. Inpasaa na amin din odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_3","010_13_3","1SA","13","3","3","Pinsen Jonatan din kapitan di sosoldado ay Filisteo ay nankampo ed Geba et dinamag din Filisteo. Pag ibilin Saulo ay mananggoyob da ta matopog amin ay Hebreo ta makigobat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_4","010_13_4","1SA","13","4","4","Naipadamag sin amin ay Israelita din namsean Saulo sin kapitan di sosoldadon di Filisteo ya din pangililigetan din Filisteo en daida, isonga pinati dan naibilin ay maitapi da en da Saulo ed Gilgal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_5","010_13_5","1SA","13","5","5","Natopog din Filisteo ta gobaten da din Israelita et waday tolo ay libo ay kalisa ay para gobat, enem ay libo ay nangabayo ya adi kabilang ay sosoldado ay kaman din kaad-adon di darat sin benget di baybay. En da nankampo ed Micmas sin naibandas belaan di agew ed Bet-aven. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_6","010_13_6","1SA","13","6","6","Idi ilaen din Israelita ay masmaskok da ya dilikado di kasasaad da, nantabon day odom sin liyang, longog, abot, batbato ya bobon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_7","010_13_7","1SA","13","7","7","Din odom yan inagadang da din ginawang ay Jordan et inmey da sin sakop di Gad ya Gilead. Nataynan si Saulo ed Gilgal, ngem enggay manpayegpeg das egyat da din sosoldado ay kadwa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_8","010_13_8","1SA","13","8","8","Nanseed si pito ay agew tan siya din inkeddeng Samuel, ngem iwed pay laeng si Samuel ay domateng ed Gilgal et enggay ilogin din sosoldadon Saulo ay mansisian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_9","010_13_9","1SA","13","9","9","Isonga kanan Saulo, “Iali yo din daton ay mapooan ya din datdaton ay pakikadkadwaan tako en Diyos.” Et indatona din mapooan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_10","010_13_10","1SA","13","10","10","Idi kakkakdeng na ay nangidaton, pag et domateng si Samuel et inabat Saulo ay kinablaawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_11","010_13_11","1SA","13","11","11","Ngem kanan Samuel, “Ay sino pay nas inamag mo?” Kanan Saulo ay nanongbat, “Tan enggay to met ay tomaynan din sosoldado yan maga ka pay laeng sin timpo ay inbagam ay domatngam dowan et masinsinop din Filisteo ed Micmas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_12","010_13_12","1SA","13","12","12","Kanak en gobaten din Filisteo si sak-en isnan Gilgal yan adiak pay laeng nankedaw si seg-ang Diyos, isonga ninemnem ko en kapilitan ay idaton ko din daton ay mapooan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_13","010_13_13","1SA","13","13","13","Ngem kanan Samuel, “Inoong-ong sas inamag mo. Adi kan tinongpal din inbilin Yahweh ay Diyos mo en sik-a. Mo tinongpal mo koma et insaad Diyos sik-a ya din polim ay mangituray isnan Israel si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S113_14","010_13_14","1SA","13","14","14","Ngem ed wani, adi mantoltoloy din panturayam, tan waday pinili ya dinotokan Diyos ay peteg ay laydelaydena ay mangipangolo sin ipogaw na gapo ta adi ka tinongpal din bilina.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_1","010_15_1","1SA","15","1","1","Sin namingsan, kanan Samuel en Saulo, “Sak-en di inbaan Diyos ay nangdotok en sik-a ay man-ari sin ipogaw na ay Israelita, isonga ed wani dengngem din ipaammon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_2","010_15_2","1SA","15","2","2","Siya na di kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, ‘Dosaek din Amalekita, tan ginobat din aap-o da din Israelita sin napoan da ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_3","010_15_3","1SA","15","3","3","Ed wani, en kayo gobaten din Amalekita ta golpien yo ay dadaelen amin ay sanikwa da. Magay palobosan yo ay matago en daida. Peslen yo amin ay lalaki, babai, anak ya moyang pati din baka, karnero, kamel ya dangki.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_7","010_15_7","1SA","15","7","7","Idi siya di, ginobat Saulo din Amalekita manipod ed Havila engganad Shur ay naibandas belaan di agew ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_8","010_15_8","1SA","15","8","8","Dinpap na ay sibibiyag si Agag ay arin di Amalekita yan pinse das kampilan amin din ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_9","010_15_9","1SA","15","9","9","Ngem adi pinsen Saulo ya din sosoldado na si Agag ya din kamayatan ay kakarnero ya baka, din kalamesan sin an-ak di baka ya karnero, ya din amin ay nabanol et adi dan ginolpi ay dinadael. Ngem say dinadael da din amin ay lawlawa ay magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_10","010_15_10","1SA","15","10","10","Idi siya di, nankali si Diyos en Samuel yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_11","010_15_11","1SA","15","11","11","“Manbabawiak ay nangisaad en Saulo ay ari. Dinokoganas sak-en et adi nan tinongpal din bilin ko.” Manbonget si Samuel et naninsinlabi ay nankararag en Diyos sin labi ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_12","010_15_12","1SA","15","12","12","Sin kabigatana, nasapa si Samuel ay en nanganap en Saulo, ngem waday nangibaga ay inmey si Saulo ed Carmel yan waday tinood nas di ay panginemnemneman da en sisya, pag manballalong ay emey ed Gilgal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_13","010_15_13","1SA","15","13","13","Idi datngen Samuel sisya, kanan Saulo, “Bindisyonan daka koman Diyos. Tinongpal ko din inbilina.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_14","010_15_14","1SA","15","14","14","Ngem kanan Samuel, “Et apay ngarud san madmadngek ay kalin di karnero ya kangan di baka?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_15","010_15_15","1SA","15","15","15","Kanan Saulo ay nanongbat, “Inan din sosoldado sin Amalekita. Adi dan pinse din kamayatan sin karnero ya baka ta maidaton en Yahweh ay Diyos mo, ngem pinse mi amin din odom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_16","010_15_16","1SA","15","16","16","“Iginek mo!” kanan Samuel en Saulo. “Ibagak en sik-a di inpaammon Diyos en sak-en ed labi.” “Dad-atem kod,” kanan Saulo ay nanongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_17","010_15_17","1SA","15","17","17","Kanan Samuel, “Ed idi, inbilang mo ay nababa ka, ngem ed wani et sik-a di ari sin amin ay tribun di Israel. Dinotokan dakan Diyos ay ari ay mangituray en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_18","010_15_18","1SA","15","18","18","Kanana ay nangibaa en sik-a, ‘Emey ka ta peslem amin din Amalekita, daida ay managbasol ay ipogaw. Gobatem enggana ay peslem amin daida.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_19","010_15_19","1SA","15","19","19","Ngem apay nga adi kan tinongpal din inbilin Diyos? Apay nga inalistoam ay nan-a sin sinamsam mo ay sanikwa da et inamag mo di baken kosto sin pangilan Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_20","010_15_20","1SA","15","20","20","Kanan Saulo, “Ngem nantongpalak met en Diyos. Inmeyak sin nangibaaana en sak-en et pinsek amin din Amalekita et insaak si Agag ay ari da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_21","010_15_21","1SA","15","21","21","Inan din sosoldado di baka ya karnero et in-ali da din kamayatan ta maidaton en Yahweh ay Diyos mo isnan ed Gilgal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_22","010_15_22","1SA","15","22","22","Ngem kanan Samuel ay nanongbat, “Ay malaydan aya si Diyos sin daton ay mapooan ya odom ay datdaton ono din pantongpalan si inbaga na? Maymayat pay laeng di mantongpal en sisya mo din man-idaton si kamayatan ay karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_23","010_15_23","1SA","15","23","23","Tan din adi pantongpalan en sisya et kaman met laeng din kadagsen di basol di mansip-ok, mankotom ya manpontos. Din mangipapangato abe si nemnem na ay adi mangikaskaso sin ibagan Diyos et kaman met laeng din basol di mandaydayaw si sinan didiyos di kadagsen di basol na. Gapo ta sinigaam din inbagan Diyos, sigaana abes sik-a ay man-ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_24","010_15_24","1SA","15","24","24","Pag kanan Saulo en Samuel, “Nanbasolak kayman tan adiak tinongpal din bilin Diyos ya din bilin mo. Inmegyatak to met sin ipogaw, isonga tinongpal ko din layden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_25","010_15_25","1SA","15","25","25","Pangaasim kod ta pomakawan ka ya komoyog ka ay mantaoli ed Gilgal ta way iyat ko ay mandaydayaw en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_26","010_15_26","1SA","15","26","26","Ngem kanan Samuel en sisya, “Adiak makiey en sik-a tan sinigaam din kalin Diyos et sinigaana abes sik-a ay man-ari sin Israelita!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_27","010_15_27","1SA","15","27","27","Idi nandokog si Samuel ay komaan koma, kapeden si Saulo sin bado na yan pag et mabisngit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_28","010_15_28","1SA","15","28","28","Kanan Samuel en sisya, “Ed wani ay agew, sinoktoban Diyos di turay mo ay ari isnan Israel et indawat na si ib-am ay sigsiged mo sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_29","010_15_29","1SA","15","29","29","Din madaydayaw ay Diyos ay pantalkan di Israelita et adi mabalin ay man-etek ono manbalbaliw, tan baken ipogaw ta manbalbaliw di nemnem na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_30","010_15_30","1SA","15","30","30","Kanan Saulo ay nanongbat, “Nanbasolak kayman, ngem pangaasim kod ta komoyog ka sin enak pandayawan en Yahweh ay Diyos mo ta adi madadael di dayaw ko sin sangoanan di nankakay di ili ya am-in ay Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_31","010_15_31","1SA","15","31","31","Isonga kinoyog Samuel si Saulo ay nantaoli et nandaydayaw si Saulo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_32","010_15_32","1SA","15","32","32","Pag kanan Samuel, “Iali yo si Agag ay arin di Amalekita sin sangoanak.” Magay danag Agag ay sinmag-en tan kananas nemnem na, “Sigurado ay inlasat ko din pomsean da ay emegyatak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_33","010_15_33","1SA","15","33","33","Ngem kanan Samuel, “Begew sin kampilan mo yan ad-adoy babbabai ay napokawan si anak, isonga si inam abe di maawanan si anak.” Pag betbebetbeten Samuel si Agag et pinse na sin sangoanan Diyos ed Gilgal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_34","010_15_34","1SA","15","34","34","Makdeng pay di, inmey si Samuel ed Rama ngem sinmaa pay si Saulo ed Gibea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S115_35","010_15_35","1SA","15","35","35","Engganas nateyan Samuel, adi na inil-ila kasin si Saulo, olay mo nanladladingit manbegew en sisya. Si Diyos abe yan mansakit di nemnem na ya babawiena di nangisaadanan Saulo ay ari ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_1","010_16_1","1SA","16","1","1","Idi siya di, kanan Diyos en Samuel, “Ay maney pay sas pangiladladingitam en Saulo, tan nay sinigaak di pan-ariana isnan Israel. Ibaak sik-a sin kad-an Jesse ay taga-Betlehem, isonga pon-em din sakngod ay panpeypey-an si lana ta emey ka. Tan pinilik di esa sin an-ak na ta say man-ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_2","010_16_2","1SA","16","2","2","Ngem kanan Samuel, “Intoy iyat ko ngin ay emey yan mo dengngen Saulo et pomse?” Kanan Diyos, “Man-a ka si bomalasang ay baka yan kanam en inmey kas di ay man-idaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_3","010_16_3","1SA","16","3","3","Ayagam si Jesse sin pan-idatonam ta asiak itdo di amagem. Dotokam ay man-ari din piliek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_4","010_16_4","1SA","16","4","4","Tinongpal Samuel din inbilin Diyos. Idi dinmateng ed Betlehem, manpayegpeg din papangolon di ili ay mangabat en sisya yan kanan da ay nansalodsod, “Apo, ay mayat di panggep mo en dakami sin inmaliam ay nay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_5","010_16_5","1SA","16","5","5","Kanan Samuel ay sinombat, “Aw. Inmaliak ay man-idaton en Diyos. Linisan yo din awak yo ta makiali kayo sin pan-idatonak.” Pag nan amagen din seremonia ay panglinis en da Jesse sin an-ak na ay lalaki et inayaganas daida sin pan-idatonana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_6","010_16_6","1SA","16","6","6","Idi dinmateng da, inilan Samuel si Eliab ay anak Jesse yan kananas nemnem na, “Sigurado ay si naey ay nakipipikas na sin sangoanan Diyos din pinili na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_7","010_16_7","1SA","16","7","7","Ngem kanan Diyos en Samuel, “Adi kan say nemnemen din kailaana ono kakayang na tan sinigaak sisya. Din pangilak et baken nais-o sin pangilan di ipogaw. Din ipogaw et din kailaana di pangibasaran da, ngem sak-en ay Diyos et say ilaek din nemnem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_8","010_16_8","1SA","16","8","8","Pag ayagan Jesse si Abinadab et inpalabas na sin sangoanan Samuel, ngem kanan Samuel, “Baken met say pinilin Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_9","010_16_9","1SA","16","9","9","Inpalabas aben Jesse si Samma, ngem kanan Samuel, “Olay sinay et baken say pinilin Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_10","010_16_10","1SA","16","10","10","Pito din an-ak Jesse ay inpalabas na sin sangoanan Samuel, ngem kanana, “Maga met en daida di pinilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_11","010_16_11","1SA","16","11","11","Ay anggoy dana si an-ak mo?” kanana ay nansalodsod. Kanan Jesse ay nanongbat, “Wada pay laeng din kaiyogtanan, ngem wada ay mangay-ayowan si karnero.” Kanan Samuel, “En ka ipaayag tan adi takon ilogi ay man-idaton ya mangan enggana ay domateng.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_12","010_16_12","1SA","16","12","12","Et siya di, nan-ibaa si nangayag et dinmateng yan kambaw gowapo ya nasalon-at di kailaana. Pag kanan Diyos, “Pomika ka ta bokbokam si lana ay mangipaila ay nadotokan, tan sisya di pinilik.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_13","010_16_13","1SA","16","13","13","Et siya di, inan Samuel din lana ay naipeey si sakngod et insoyat nan sisya sin sangoanan di aag-i na. Kasegep din Ispiriton Diyos en David, et manipod isdi ay agew, kinadkadwa na ya inturturayanas sisya. Makdeng pay di, sinmaa si Samuel ed Rama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_14","010_16_14","1SA","16","14","14","Kinmaan din Ispiriton Diyos en Saulo, pag ibaan Diyos di anito ay mamaligat en Saulo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_15","010_16_15","1SA","16","15","15","Kanan din mansilsilbi en sisya, “Ammo mi ay waday anito ay inbaan Diyos ay mamalpaligat en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_16","010_16_16","1SA","16","16","16","Mo ibaam dakami, en kami man-anap si lalaki ay nalaing ay mantokar si arpa ta mo paligaten daka sin anito, mantokar et mailatonan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S116_17","010_16_17","1SA","16","17","17","Et binilin Saulo si daida ay man-anap si nalaing ay mantokar si arpa ta iey dan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_1","010_17_1","1SA","17","1","1","Dinomteng et di timpo ay natopog din Filisteo ed Soco ay sakop di Juda ta makigobat da. Nankampo da ed Efes Dammin sin nan-gawaan di Soco ya Azeka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_2","010_17_2","1SA","17","2","2","Da Saulo abe sin Israelita, nankampo da sin tanap ed Ela et sidi ay nansagana da ay makigobat sin Filisteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_3","010_17_3","1SA","17","3","3","Wada din Filisteo sin esay dontog yan din Israelita abe sin esa, et way nan-gawaan da ay tanap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_4","010_17_4","1SA","17","4","4","Wada et di mangialagey sin Filisteo ay manngadan si Goliat ay taga-Gat. Binmela sin kampon di Filisteo ta karitena din Israelita. Siyam ay piya di kakayang na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_5","010_17_5","1SA","17","5","5","nanhelmet si bronsi yan bronsi met laeng di salida na ay emey ay limapolo ya pito ay kilo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_6","010_17_6","1SA","17","6","6","Nagadingan si bronsi di siki na yan sinasadlayana di bronsi ay gayang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_7","010_17_7","1SA","17","7","7","Din potan di gayang na ay sana yan dakdake ay kaman din os-osalen di man-abel yan emey ay pito ay kilo di dagsen din landok ay tadem na. Waday soldado ay mamangpangpango ay para egen sin kasay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_8","010_17_8","1SA","17","8","8","En sinangon Goliat din sosoldadon di Israelita yan kanana ay nangibogaw, “Apay nga malinya kayo ay makigobat? Esaak met ay Filisteo yan dakayo din bag-en Saulo. Manpili kayo si esa ay makilaban en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_9","010_17_9","1SA","17","9","9","Mo omabak ta pomse, manbalin kami ay bag-en yo, ngem no abakek ta peslek, dakayo di manbalin ay bag-en mi et mansilbi kayo en dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_10","010_17_10","1SA","17","10","10","Intoloy din Filisteo ay sana ay nangwani, “Ed wani met laeng, karitek din sosoldadon di Israelita. Manpili kayo si makilaban en sak-en!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_11","010_17_11","1SA","17","11","11","Idi dinngen da Saulo ya din amin ay Israelita din sana, palalo di egyat ya dismaya da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_12","010_17_12","1SA","17","12","12","Si David yan anak Jesse ay polin Efrata. Ed Betlehem ay lak-am di Juda di ili da. Waday wao ay lalaki ay an-ak Jesse yan enggay nakay sisya sin timpo ay nanturayan Saulo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_13","010_17_13","1SA","17","13","13","Din tolo ay kapangoanan sin an-ak Jesse yan naikoyog da en Saulo sin gobatan. Si Eliab di ngadan din kapangoanan, pag si Abinadab, pag si Samma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_14","010_17_14","1SA","17","14","14","Si David di inoodi. Naikoyog din tolo ay kapangoanan en Saulo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_15","010_17_15","1SA","17","15","15","ngem si David pay yan mantinaoli ay emey sin kad-an Saulo ya somaa ay mangayowan sin karneron ama da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_16","010_17_16","1SA","17","16","16","Sin oneg di opatapolo ay agew, binigat ya minasdem ay kariten Goliat din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_17","010_17_17","1SA","17","17","17","Sin esay agew, kanan Jesse en David, “Dalasem ta iey mo nan sinpo ay kilo ay doom ya sinpo ay tinapay sin kad-an da manong mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_18","010_17_18","1SA","17","18","18","Idawat mo abe nan sinpo ay nabanol ay makan sin kapitan di bonggoy da. En ka kod ilaen mo kas-ano din aag-im yan mo mantaoli ka, man-isaa kas pamaneknek ay mapo en daida ay mayat di kasasaad da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_19","010_17_19","1SA","17","19","19","Wadas da Saulo ya din amin ay lalaki ay Israelita sin tanap ed Ela ay makigobgobat sin Filisteo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_20","010_17_20","1SA","17","20","20","Nasapas David sin kabigatana ay nangipolang sin kakarnero si esa ay manpaspastol, pag nan alaen din karga na et inmey ay nantongpal sin inbilin Jesse. Dinmateng sin kad-an di sosoldado idi kosto ay emey da sin powisto da et ipigpigsa da din ibogbogaw da ay para gobat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_21","010_17_21","1SA","17","21","21","Nanpowisto da ay man-asisagang din Israelita ya Filisteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_22","010_17_22","1SA","17","22","22","Inpayag David din karga na sin man-idoldolin si kasapolan di sosoldado, pag katagtag ay emey sin kad-an di aag-i na sin gobatan et sinalodsod na di kasasaad da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_23","010_17_23","1SA","17","23","23","Idi makikalkali sin aag-i na, wada et si Goliat ay pinmika sin sangoanan di gagait na yan manbogaw kasin ay mangarit sin Israelita ay kaman din sigod ay am-amagena, et dinngen David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_24","010_17_24","1SA","17","24","24","Tinmagtag din Israelita si egyat da sin nangilaan da sin lalaki ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_25","010_17_25","1SA","17","25","25","Kanan da ay nan-asibaga, “Ilaen yo, kanayon ay kariten din ipogaw ay sana si datako ay Israelita. Gon-gonaan kano din ari si dakdake ay kinabaknang di mamse sin ipogaw ay doy yan ipaasawa na abe din anak na ya adi manbayad si bowis din pamilyan ama na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_26","010_17_26","1SA","17","26","26","Kanan David ay nansalodsod sin katakdo na ay lallalaki, “Sinoy gon-gonan di mamse sin Filisteo ay nay ta adi maibabain di Israel? Siya mo sino san adi nakogit ay Filisteo ay mangarkarit sin sosoldadon di matmatago ay Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_27","010_17_27","1SA","17","27","27","Et dinad-at dan sisya kasin din is-istoryaen da ay lagbon di mamse en Goliat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_28","010_17_28","1SA","17","28","28","Dinngen Eliab ay din kapangoanan ay manong David din pakikalkaliana sin lallalaki et palaloy bonget na ay nanyamyam en sisya. Kanana, “Apay nga inmali kas na? Sino di mangayowan sin at-atik ay doy ay karnero sin lugar ay magay omili? Nalastog ka dedan ya lawlaway nemnem mo, ammok ay inmali ka anggoy ay manboyas man-gogobat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_29","010_17_29","1SA","17","29","29","Kanan David, “Ay sino od di inamag ko? Ay maiparit aya di pankaliak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_30","010_17_30","1SA","17","30","30","Kinmaan si David sin kad-an manong na et siya met laeng di ena dinamag sin odom ay lallalaki yan iso na met laeng di songbat da ay kaman din inbagan di odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_31","010_17_31","1SA","17","31","31","Nandinamag din inbagan David enggana ay naibagan Saulo et inpaayag nas David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_32","010_17_32","1SA","17","32","32","Kanan David en Saulo, “Madaydayaw ay ari, maga koma di emegyat sin Filisteo ay doy, tan sak-en ay bag-en mo di en makilaban en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_33","010_17_33","1SA","17","33","33","Kanan Saulo ay nanongbat, “Adim kabaelan din Filisteo ay doy tan an-anak ka pay laeng yan sisya pay et nakigobgobat manipod sin kabaro na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_34","010_17_34","1SA","17","34","34","Ngem kanan David, “Apo ari, sak-en di mangay-ayowan sin kakarneron amak yan mo waday layon ono odom ay atap ay animal ay mangitagtag sin anak di karnero, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_35","010_17_35","1SA","17","35","35","apayawek ay labanen ta isalakan ko din anak di karnero. Mo somagong yan kapedenak sin bagang na ta pat-oak enggana ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_36","010_17_36","1SA","17","36","36","Wada day pinsek ay layon ya odom ay atap ay animal et siya met laeng di amagek sin adi nakogit ay doy ay Filisteo ay mangarkarit sin sosoldadon di matmatago ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_37","010_17_37","1SA","17","37","37","Insalakan Diyos sak-en si layon ya odom ay atap ay animal et sisya met laeng di mangisalakan en sak-en sin Filisteo ay doy.” Kanan Saulo, “Mo siya ngarud sa, emey ka et sapay koma ta si Diyos di mangadkadwa en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_38","010_17_38","1SA","17","38","38","Inpabadon Saulo en David din mismo ay bado na ay maidallem sin salida, indawat na abe din salida na ya helmet na ay bronsi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_39","010_17_39","1SA","17","39","39","Idi in-amag David dadi, asi nan isiket din kampilan yan ipadas na ay idad-an, maikawa tan adi nan inpaingsa. Kanana en Saulo, “Maikawaak tan bakenak dedan nairuam,” isonga kinaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_40","010_17_40","1SA","17","40","40","Pag nan alaen din sokod na ay manpaspastol yan en nanpili si lima ay mayat ay bato sin ginawang et inpeey na sin sopot na. Iin-genana din palsiit na ay sinmag-en sin Filisteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_41","010_17_41","1SA","17","41","41","Intoltoloy aben Goliat ay nangabat en David yan mamangpangpango din nananggen si kasay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_42","010_17_42","1SA","17","42","42","Idi estena ay ilaen si David, nilaslasoy na tan inila na ay an-anak pay laeng ay gowapo ya nasalon-at di kailaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_43","010_17_43","1SA","17","43","43","Kanana en David, “Ay siya mo asoak ta pat-o di iabat mon sak-en?” Et inbayos na sin didiyosena din baos na en David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_44","010_17_44","1SA","17","44","44","Kanana, “Omali kas na ta idawat ko san awak mo sin titit ya atap ay animal ta isida da!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_45","010_17_45","1SA","17","45","45","Kanan aben David, “Kampilan ya gayang di armas mo ay makilaban en sak-en, ngem sak-en pay ay makisango en sik-a et panakaawak Yahweh ay Kangatoan ay Turay. Sisya din Diyos ay daydayawen di sosoldadon di Israel ay kinarit mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_46","010_17_46","1SA","17","46","46","Ed wani ay agew, ipaabak Diyos sik-a en sak-en ta peslek sik-a ya potoak san toktok mo. Ed wani ay agew, idawat ko din bangkay di sosoldado ay Filisteo sin titit ya atap ay animal ta kanen da ta say pangammoan di intiro ay lobong ay wada di Diyos ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_47","010_17_47","1SA","17","47","47","Say pangilaan di amin ay natopog isna ay adi kasapolan Diyos di gayang ya kampilan ay mangisalakan sin ipogaw na, tan si Diyos di makigobat et ipaabak nas dakayo am-in en dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_48","010_17_48","1SA","17","48","48","Intoltoloy Goliat ay sinmag-en yan katagtag si David ay nangabat en sisya sin panlabanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_49","010_17_49","1SA","17","49","49","Kinawet na di bato sin sopot na et inpalsiit na en Goliat. Napontaan din kitong na yan linosok din bato din toktok na et natokang ay nanlakob-o sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_50","010_17_50","1SA","17","50","50","Isonga inabak David din Filisteo ay sana, olay mo palsiit anggoy ya bato di armas na, tan maga di kampilan si intatakina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_51","010_17_51","1SA","17","51","51","Katagtag si David et pinmika sin kad-an di bangkay Goliat, pag nan oksoten din kampilan Goliat ay say inpoto na sin toktok na met laeng. Idi ilaen din Filisteo ay natey din itangtangsit da, katanagtag da ay lomayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S117_52","010_17_52","1SA","17","52","52","Pag bomanogaw din taga-Israel ya taga-Juda ay nangapayaw en daida sin danan ay manturong ed Saaraim enggana sin segpan di ili da ed Gat ya Ekron, et kawanalang di nasogatan ay Filisteo sin danan enggana sin ili da ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S121_1","010_21_1","1SA","21","1","1","Inmey si David ed Nob sin kad-an Ahimelek ay padi. Manpayegpeg sisya ay nangabat en David yan kanana, “Apay nga es-esam ay magay intakin mos gait mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S121_2","010_21_2","1SA","21","2","2","Kanan David ay nanongbat, “Waday nangibaaan din ari en sak-en yan inbilina ay adiak ibagbaga si olay sino din inpaamag na en sak-en. Mo maipanggep sin ipogaw ko yan binilin kos daida ay man-aabat kami si esa ay lugar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S121_3","010_21_3","1SA","21","3","3","Sinoy makan ay wadan sik-a ed wani? Omya ka kod si lima ay tinapay ono kompormi ay makan ay wadas sa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S121_4","010_21_4","1SA","21","4","4","Kanan din padi, “Magay odom ay tinapay mo adi et anggoy din tinapay ay naidaton en Diyos. Mabalin ay kanen yo mo adi nakidadaag si babbabai din sosoldadom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S121_5","010_21_5","1SA","21","5","5","Kanan David, “Sigurado met kitdi ay adi dan nakidaag tan kanayon ay say iyat mi mo waday emeyan mi. Adi kamin makidadaag olay mo baken nasantoan ay gapo di biyahi mi, isonga masepsep et ed wani ay importanti ay gapo di naibaaan mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S121_6","010_21_6","1SA","21","6","6","Et siya di, indawat din padi en David din nasantoan ay tinapay tan anggoy nas wada. Kakakkaana sin lamisaan ay kaipatpatangan di tinapay ay maidaton en Diyos, tan sinokatanas kaot-oto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_1","010_24_1","1SA","24","1","1","Idi nantaoli si Saulo ay napo sin nakigobatan da sin Filisteo, waday nangwani en sisya en wadas David sin lugar ay magay omili ed En Gedi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_2","010_24_2","1SA","24","2","2","Siya di, pinilin Saulo di tolo ay libo ay kalalaingan ay soldado ed Israel, et en da inanap da David sin asag-en di makwani en Deppas di Atap ay Kalding. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_3","010_24_3","1SA","24","3","3","Idi wada da sin danan, dinmateng da sin liyang ay asag-en si kodal di karnero, et sinenggep si Saulo ta en mankatilyas. Kambaw wadas da David ya din ipogaw na sin dogon di liyang ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_4","010_24_4","1SA","24","4","4","Kanan da en sisya, “Gondaway mo na! Tan inbagan Diyos ay ipolang na din kaibaw mo en sik-a ta oway di iyat mo en sisya.” Siya et di, inin-inayad David ay inmasag-en ay adi dinlaw Saulo, et pinotoana din gayadan di naloyong ay bado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_5","010_24_5","1SA","24","5","5","Idi nakdeng di, mansakit di konsensia na begew sin namotoana sin badon Saulo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_6","010_24_6","1SA","24","6","6","et kanana sin ipogaw na, “Sapay koma ta domosas Diyos mo sakitak ono peslek din apok, tan dinotokan iman Diyos sisya ay man-ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_7","010_24_7","1SA","24","7","7","Begew sin inbaga na ay doy, tinopap na din ipogaw na ay makilaban en Saulo. Idi siya di, kinmaan si Saulo sin liyang ta madipos koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_8","010_24_8","1SA","24","8","8","Ngem binmala abes David yan kinaliana ay nangwani, “Apo ari!” Nanwingi si Saulo, et pag mandokmog si David ay nanyakog-ong ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_9","010_24_9","1SA","24","9","9","yan kanana, “Apay nga patiem di kanan di odom ay ipogaw en waday panggep ko ay mamse en sik-a? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_10","010_24_10","1SA","24","10","10","Ed wani ay agew et mismo ay inilan di matam ay inpalobos Diyos ay peslek sik-a koma isnan liyang. Sinogsogan pay di odom sak-en ay mamse en sik-a, ngem adiak inamag, tan kanak si nemnem ko en adiak man-amag si lawa en sik-a tan dinotokan dakan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_11","010_24_11","1SA","24","11","11","Ilaem kadi ay ama nan poton di badom ay ginedged ko sin gayada na ngem adiak pinses sik-a. Say pangilaam koma ay maga di panggep ko ay mangamag si lawa ono makilaban en sik-a. Maga met di lawa si inamag ko en sik-a, ngem nay et ay omap-apayaw ka tan laydem ay pomse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_12","010_24_12","1SA","24","12","12","Sapay koma ta okomen Diyos daita ay dowa ta sisya di manobalit sin lawa ay inam-amag mo en sak-en, ngem adiak polos sakitan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_13","010_24_13","1SA","24","13","13","Wada di apat ay kanana, ‘Din mangamag si lawa et din lawa ay ipogaw,’ isonga adiak sagiden sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_14","010_24_14","1SA","24","14","14","Ay sinoak od ay ap-apayawen din arin di Israel ta peslena? Kamanak met owat nanatey ay aso ono kaman tilang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_15","010_24_15","1SA","24","15","15","Si Diyos di mangokom ya mangikeddeng mo sino en daita di binmasol. Ilaena koma na ay maam-amag ta somalaknib sin panakabalin mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_16","010_24_16","1SA","24","16","16","Idi nakdeng ay inbagan David di, kanan Saulo ay nanpoot, “Ay sik-a ay anak ay David san mankalkali?” Pag nan ipigsa ay nan-oga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_17","010_24_17","1SA","24","17","17","Kanana, “Nalinteg ka mo sak-en tan siged di inyat mo en sak-en, ngem lawa di inam-amag ko en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_18","010_24_18","1SA","24","18","18","Inpailam ed kaonyan din mayat ay ogalim en sak-en, tan inpalobos Diyos ay oway di iyat mo koman sak-en, ngem adi ka pinomse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_19","010_24_19","1SA","24","19","19","Manmano di ipogaw ay mo datngan day kaibaw da yan ipalobos da ay makalayaw ay adi naan-ano. Sapay koma ta gon-gonaan dakan Diyos ay kosto sin siged ay inyat mo en sak-en ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_20","010_24_20","1SA","24","20","20","Enggay ammok ay dadlon kan man-ari ed Israel et manturay kas mabayag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_21","010_24_21","1SA","24","21","21","Isonga mansapata ka sin ngadan Diyos ay adi kan peslen din polik ta say adi malinglingan din ngadan ko ya din ngadan amak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S124_22","010_24_22","1SA","24","22","22","Et nansapatas David. Pag somaas Saulo, ngem nantaolis da David ya din ipogaw na sin nantabonan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_1","010_26_1","1SA","26","1","1","Waday odom ay lallalaki ay taga-Zif ay inmey en Saulo ed Gibea yan inbaga da ay wadas David ay mantabtabon sin bilig ay Hakila sin benget di lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_2","010_26_2","1SA","26","2","2","Nanballalong ay dagos si Saulo sin lugar ay magay omili ed Zif. Kinoyog na di tolo ay libo ay napili ay soldadon di Israel ta anapen das David, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_3","010_26_3","1SA","26","3","3","et nankampo da sin kad-an di kalsada sin bilig ay Hakila met laeng. Idi dinngen David ay inonod da Saulo si daida sin lugar ay doy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_4","010_26_4","1SA","26","4","4","inbaa nay ispay et pinaneknekan da ay tet-ewa ay wadas da Saulo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_5","010_26_5","1SA","26","5","5","Inmey ay dagos si David yan inila na din kad-an di nankampoan da Saulo. Tinamang na din kaseyseyepan da Saulo en Abner ay anak Ner ay komander din sosoldadon di ari. Din kaseyseyepan Saulo yan wada sin nan-gawaan di sosoldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_6","010_26_6","1SA","26","6","6","Idi siya di, nandamag si David en Ahimelek ay Heteo ya si Abisai ay anak Zeruyas ya agin Joab. Kanana, “Sino di komoyog ay emey sin kampon Saulo?” “Sak-en,” kanan Abisai ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_7","010_26_7","1SA","26","7","7","Sin doy ay labi, sin-gep da David en Abisai din kampon Saulo. Wadas Saulo ay naseseyep yan naipapadsek din gayang na sin toktokana. Naseseyep abe si Abner yan siya abe sin sosoldado na ay nangigagawa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_8","010_26_8","1SA","26","8","8","Kanan Abisai, “Inpalobos Diyos ay peslem din kaibaw mo ed wani ay labi, isonga ipalobos mo koma ta idoyok ko en sisya din gayang na enggana ay maipadsek sin lota. Mamingsan anggoy ay doyokek, adi masapol ay mamidwa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_9","010_26_9","1SA","26","9","9","Ngem kanan David, “Adi kan pespeslen, tan sigurado ay dosaen Diyos di mamse sin dinotokana ay ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_10","010_26_10","1SA","26","10","10","Sigurado ay si Diyos met laeng ay mismo di mamse en sisya sin tapin di agew. Mabalin ay owat matey ono matey sin gobatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_11","010_26_11","1SA","26","11","11","Ngem sapay koma ta iaddawin Diyos ay peslek din dinotokana ay ari. Ngem alaen ta din gayang ya panpeypey-anas danom ta komaan ta.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_12","010_26_12","1SA","26","12","12","Et inan David din gayang ya panpeypey-an si danom sin kad-an di toktokan Saulo, asi da kinmaan en Abisai. Magay nakaila ono nangammo sin napasamak. Maga abey binmangon. Nas-et di seyep da, tan si Diyos dedan di nangiturong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_13","010_26_13","1SA","26","13","13","Makdeng pay di, nanbalasat da David sin tanap yan inmey da sin toktok di esay bilig. Nan-inaddawi da en da Abner ya din sosoldadon Saulo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_14","010_26_14","1SA","26","14","14","Pag nan kanan ay nangibogaw en daida, “Abner, apay nga adi kan somongbat?” Songbatan pay Abner yan kanana, “Sino ka ay bomogbogaw ay mamalaga sin ari?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_15","010_26_15","1SA","26","15","15","Kanan aben David, “Ay baken tet-ewa ay natoled ka ay ipogaw yan magay makaiso en sik-a isnan Israel? Apay ngarud ay adi kan binantayan din ari ay apom? Wada met di kakkaey na issa ay mamse en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_16","010_26_16","1SA","26","16","16","Lawa sas inyat mo. Dadlon tet-ewa ay lebbeng na ay matey kayo am-in, tan adi yo dedan binantayan din apo yo ay dinotokan Diyos ay manturay. Estem ay ilaen. Intoy kad-an din gayang di ari ya din panpeypey-an si danom ay wada koma sin toktokana?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_17","010_26_17","1SA","26","17","17","Inmatonan Saulo din kalin David yan kanana, “Anak ko ay David, ay sik-a san mankalkali?” Songbatan pay David yan kanana, “Aw, sak-en, Apo ari!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_18","010_26_18","1SA","26","18","18","Pag nan itoloy ay nangwani, “Apay ngin ay at-atikoem pay laeng sak-en ay baam? Ay wada aya di basol ko en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_21","010_26_21","1SA","26","21","21","Pag kanan Saulo, “Baken kosto di inamag ko. Mantaoli ka, anak ko ay David. Laton ay adiak kasin sakitan sik-a, tan inpailam ed wani ay agew di panangipateg mo sin biyag ko. Tet-ewa kayman ay naong-ongak et dakdake ay kamali di inamag ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_22","010_26_22","1SA","26","22","22","Kanan David ay nanongbat, “Naey din gayang mo ay apo ari. Man-ibaa ka sin ipogaw mo si manga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_23","010_26_23","1SA","26","23","23","Sapay koma ta gon-gonaan Diyos di nalinteg ya napodno ay ipogaw. Ed wani ay agew, indawat Diyos di gondaway ko ay mamse en sik-a, ngem sinigaak ay namse en sik-a ay dinotokana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_24","010_26_24","1SA","26","24","24","Ed wani ay agew, inpailak di panangipateg ko sin biyag mo et sapay koma ta patgen aben Diyos din biyag ko et omisalakan sin amin ay ligat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S126_25","010_26_25","1SA","26","25","25","Pag kanan Saulo, “Sapay koma ta bindisyonan dakan Diyos, anak ko ay David. Siged di pantongpalan di am-in ay amagem.” Pag komaan si David yan sinmaa abe si Saulo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S131_1","010_31_1","1SA","31","1","1","Sin namingsan, nan-gogobat din Filisteo ya Israelita sin dontog ay Gilboa yan ad-adoy natey sin Israelita. Linmayaw din odom pati da Saulo sin aan-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S131_2","010_31_2","1SA","31","2","2","Ngem indasan din Filisteo si daida et pinse da din tolo ay an-ak Saulo ay da Jonatan en Abinadab ya si Malkisua. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S131_3","010_31_3","1SA","31","3","3","Napigsa di laban sin kad-an Saulo, isonga olay sisya et pinontaan di panan di kalaban da yan naoneg di sogat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S131_4","010_31_4","1SA","31","4","4","Kanana sin baro ay para egen si salida na, “Asotem san kampilan mo ta pomse ka ta adi da pomaligat asi da pomse din adi nakogit ay Filisteo.” Ngem palalo di egyat din baro ay sana et sinigaana ay mamse, isonga kaa si Saulo sin mismo ay kampilana et sisya met laeng di namse sin awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S131_5","010_31_5","1SA","31","5","5","Idi ilan din baro ay sana ay natey si Saulo, kapese abe sin awak na sin bokod na ay kampilan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S131_6","010_31_6","1SA","31","6","6","Et siya di di inyat Saulo ay natey sin agew ay doy pati din tolo ay an-ak na, din man-eg-egen si salida na ya din amin ay sosoldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S25_1","011_5_1","2SA","5","1","1","Inmey din papangolon di am-in ay tribun di Israelita en David sin kad-ana ed Hebron yan kanan da en sisya, “Siag-i tako met. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S25_2","011_5_2","2SA","5","2","2","Olay ed idi ay si Saulo pay laeng di ari tako, sik-a di nangipangpangolo sin nakigobgobatan di Israelita yan inkarin Diyos ay sik-a di mangay-ayowan ya mangituray sin ipogaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S25_3","011_5_3","2SA","5","3","3","Sin kawadan din am-in ay papangolon di Israelita sin kad-an Ari David ed Hebron, nakitolag en daida sin sangoanan Diyos, et sinoyatan da din toktok na si lana ay mangipaila ay insaad das sisya ay ari ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S25_4","011_5_4","2SA","5","4","4","Tolonpo di tawena sin naisaadana ay ari yan nanturay si opatapolo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S25_5","011_5_5","2SA","5","5","5","Inturayana ed Juda si pito ya kagodwa ay tawen sin kawada na ed Hebron yan inturayana ed Israel ya Juda si tolonpo ya tolo ay tawen sin inmeyana ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S25_6","011_5_6","2SA","5","6","6","Idi nakdeng ay naisaad si David ay ari, inmey sisya ya din sosoldado na ed Jerusalem et ginobat da din Jebuseo ay man-ilis di. Kanan din Jebuseo sin nemnem da en adi kabaelan David ay senggep sin kad-an da, isonga kanan da en sisya, “Adi kan makasgep, tan olay din pilay ya nagodab et kabaelan das sik-a ay sawaden.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S25_7","011_5_7","2SA","5","7","8","Sin agew ay doy, kanan David sin sosoldado na, “Mo sinoy mayad ay mangabak sin Jebuseo, masapol ay mandan da sin osok ay mapo sin sakdoan ed dallem ta say makadateng da sin kad-an din doy ay napilay ya nagodab ay kanan da, ay kalkaliget ko.” Siya na di gapo ay wada nan apat ay kanana, “Adi makasgep sin Timplo din napilay ya nagodab.” Idi siya di, inabak David din naaladan ay partin di siyodad ay makwani en Zion ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S25_9","011_5_9","2SA","5","9","9","et nanbeey sidi. Pag nan ngadanan si Siyodad en David. Inpasaad na kasin din kabeebeey sin siyodad manipod ed Millo enggana sin palasyo et inpaalad na din nanniliked. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S25_10","011_5_10","2SA","5","10","10","Nantoltoloy ay pinmigsa din turay en David tan wada en sisya si Yahweh ay say Diyos ay Kangatoan ay Turay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_1","011_6_1","2SA","6","1","1","Inpasinop kasin David din napili ay sosoldadon di Israel yan waday tolonpo ay libo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_2","011_6_2","2SA","6","2","2","Inkoyog nas daida amin ed Baala ay sakop di Juda ta alaen da din Baol di Tolagan Diyos ay naingadan din ngadan Diyos ay Kangatoan ay Turay ay tinmotokdo sin trono na sin ngaton di kerubim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_3","011_6_3","2SA","6","3","3","Inkarga da si baro ay kariton, pag dan ikaan sin beey Abinadab ay wada sin toktok di bilig. Da Uzza en Ahio ay an-ak Abinadab di nannandan ay nangiturturong sin kariton, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_4","011_6_4","2SA","6","4","4","yan si Ahio di wada sin sango. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_5","011_6_5","2SA","6","5","5","Si David abe ya din amin ay Israelita yan inpakat da amin ay kabaelan da ay mankanta ya mansala ay mangidaydayaw en Diyos. Dowan da aben manambol, mangangsa, ya mantokar si arpa, gitara ya odom pay ay kalasin di matokar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_6","011_6_6","2SA","6","6","6","Idi dinmateng da sin kad-an di pan-ir-irikan Nacon, naikados din baka, isonga pinden Uzza din Baol di Tolagan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_7","011_6_7","2SA","6","7","7","Binmonget si Diyos et pinse nas Uzza ay dagos isdi met laeng, sin kad-an di Baol, tan adi binanol Uzza din kinasanton di Baol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_8","011_6_8","2SA","6","8","8","Mansakit di nemnem David sin nanosaan Diyos en Uzza gapo sin bonget na, et manipod sidi ay timpo enggana ed wani, nangadanan din lugar ay doy si Perez Uzza. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_9","011_6_9","2SA","6","9","9","Siya et di, inmegyat si David en Diyos yan kanana, “Intoy iyat ko pay ay mangitakin sin Baol di Tolagan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_10","011_6_10","2SA","6","10","10","Gapo sidi, ninemnem David ay adi na itakin din Baol ed Jerusalem ay makwani en Siyodad David. Inliglig na sin danan et in-ey na sin beey Obed Edom ay taga-Gat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_11","011_6_11","2SA","6","11","11","Kinmakaman sidi din Baol di Tolagan Diyos si tolo ay bowan yan binindisyonan Diyos si Obed-Edom ya din intiro ay pamilya na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_12","011_6_12","2SA","6","12","12","Naipaammo en Ari David ay binindisyonan Diyos din pamilyan Obed Edom ya din amin ay sanikwa na gapo sin Baol di Tolagan, isonga inmey da David ta alaena din Baol ta iey na ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_13","011_6_13","2SA","6","13","13","Idi owat dan nandan si enem ay kiyang din lallalaki ay nanggen sin Baol di Tolagan, inpasaldeng David daida, pag man-idaton en Diyos si esa ay bomaro ay baka ya esay malames ay karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_14","011_6_14","2SA","6","14","14","Idi intoloy da ay mandan, inpakat David di kabaelana ay mansala ay manaydayaw en Diyos. Sin nansalsalaana, nanbabado si mankilat ay sinadlay ay makwani en efod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_15","011_6_15","2SA","6","15","15","Siya et di, in-ey David ya din amin ay Israelita din Baol di Tolagan ed Jerusalem yan nanbogbogaw ya nananggoyob da gapo si ragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_16","011_6_16","2SA","6","16","16","Idi wada ay idatdateng da sin siyodad din Baol di Tolagan, nan-osdong sin tawa si Mikal ay anak Saulo. Inila na si David ay mansalsala ya mantabtab-oy ay mangidaydayaw en Diyos yan linaslasoy na sin nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_17","011_6_17","2SA","6","17","17","Inisgep da din Baol di Tolagan sin Tolda ay in-amag David ay kaipey-ana. Pag man-idaton si David si daton ay mapooan ya daton ay pan-ookoban da ya makikadkadwaan da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_18","011_6_18","2SA","6","18","18","Idi makdeng ay man-idaton, inosal na din ngadan Diyos ay Kangatoan ay Turay ay namindisyon sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_19","011_6_19","2SA","6","19","19","Winarasana abe amin din ipogaw, lallalaki ya babbabai si sag-eesa ay tinapay, esay tadtad ay dinawis ay karni ya esa ay kalasin di mam-is ay tinapay ay nalaokan si pasas. Idi makdeng di, sinmaa amin din ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_20","011_6_20","2SA","6","20","20","Idi sinmaas David ta ena bindisyonan din pamilya na, binmela si Mikal ay anak Saulo ay en nangabat en sisya. Kanana, “Kaman kayman inngatom di dayaw mo ay arin di Israel ed wani ay agew! Tan nanlabos ka sin sangoanan di babassang ay babag-en di oopisyal mo. Kaman kan ipogaw ay magay nemnem na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_21","011_6_21","2SA","6","21","21","Songbatan David yan kanana, “Baken para en daida din inamag ko mo adi et nansalaak ay pangidaydayaw ko en Diyos ay namili en sak-en ay mangituray sin ipogaw na ay Israelita. Baken si amam ono din pamilya na di pinili na. Itoltoloy kon to ay mansala ay mangidayaw en Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_22","011_6_22","2SA","6","22","22","et mas ibabak din awak ko mo din kanam ay sana. Mabalin ay kanam en magay kowintak, ngem omidayaw dan to din babassang ay inbagam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S26_23","011_6_23","2SA","6","23","23","Et begew sin napasamak ay nay, adi polos nan-anak si Mikal ay anak Saulo engganas nateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_1","011_7_1","2SA","7","1","1","Idi siya di, tinmalna din iturayan David, tan inpasaldeng Diyos din amin ay kalabana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_2","011_7_2","2SA","7","2","2","Idi wadas sisya ay manbeey sin palasyo na, kanana en Natan ay din pankalkalian Diyos, “Ilaem kadi, sak-en yan manbeeyak si palasyo ay napili ay kaiw di amag na, ngem din Baol di Tolagan Diyos yan owat tolda di beey na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_3","011_7_3","2SA","7","3","3","Kanan Natan ay sinombat sin ari, “Amagem adi mo sino di nemnemnemem, tan laton ay wadas Diyos ay mangadkadwa en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_4","011_7_4","2SA","7","4","4","Ngem sin labi ay sana, nakikali si Diyos en Natan yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_5","011_7_5","2SA","7","5","5","“En ka ibaga en David ay baak, ‘Siya na di kinwanin Diyos: Baken sik-a di mangisaad si panbeeyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_6","011_7_6","2SA","7","6","6","Adiak polos nantee si beey manipod sin nangipangoak sin Israelita ay kinmaan ed Egipto engganad wani, tan tolda di nanbebbeeyak ay nan-etaetan sin inil-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_7","011_7_7","2SA","7","7","7","Sin amin ay nakikoykoyogak sin Israelita ay ipogaw ko, adiak polos nansalsalodsod sin papangolo ay dinotdotokak ay mangay-ayowan en daida mo apay nga adi da man-amag si panbeeyak ay napili ay kaiw di amag na.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_8","011_7_8","2SA","7","8","8","Isonga ed wani, kanam en David ay baak, ‘Siya na di kanan Diyos: Esa ka ay manpaspastol si karnero, ngem inayagak ya dotokak sik-a ay mangituray sin Israelita ay ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_9","011_7_9","2SA","7","9","9","Kanayon ay kinadkadwak sik-a ya inabak ko am-in ay kalaban mo sin en ka nakigobgobatan. Ipangatok sik-a ay kaman da din madaydayaw ay ipogaw isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_10","011_7_10","2SA","7","10","10","Siya abe ay pinilik di lugar ay panbeeyan di Israelita ay ipogaw ko yan insaad kos daida ta mawadaan das kabokbokodan da ay pantean. Isdi, maga di manistolbo ya mamalpaligat en daida ay kaman ed idi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_11","011_7_11","2SA","7","11","11","manipod sin nandotokak si mangipangolo en daida. Ipasaldeng ko din kalaban mo et mawadaan kas talna. Ikarik abe ay isaad ko din polim ay ari ta mansososkat da ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_12","011_7_12","2SA","7","12","12","Mo matey ka ya maiponpon ka ay maitapi sin ap-apom, isaad kon to din esay polim ay maisokat en sik-a et papigsaek din turay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_13","011_7_13","2SA","7","13","13","Sisya di mangisaad si Timplo ay panbeeyak yan ilaek ta din panturayan di poli na et maga polos di patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_14","011_7_14","2SA","7","14","14","Sak-en di manbalin ay ama na et sisya di anak ko. Dosaek mo man-amag si lawa ay kaman din iyat di ama ay manoplit si anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_15","011_7_15","2SA","7","15","15","Ngem itoltoloy ko ay mangipaila si komakaman ay layad ya seg-ang ko en sisya. Adiak ibabawi ay kaman din inyat ko en Saulo et kinaan kos sisya ta sik-a di man-ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_16","011_7_16","2SA","7","16","16","Mantoltoloy din polim ay man-ari sin pangiilaak si eng-enggana.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S27_17","011_7_17","2SA","7","17","17","Inpaammon Natan en David amin din naipadto ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_1","011_8_1","2SA","8","1","1","Idi inmey di timpo, ginobat Ari David din Filisteo. Inabak nas daida et inpasaldeng na din turay da sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_2","011_8_2","2SA","8","2","2","Inabak na abe din Moabita. Din inamag na en daida sin nakdengan di gobat et inpabaktad nas daida ay dinalapat sin lota. Pag nan ibilin ay lokoden din sosoldado nas daida si tali ta peslen da din dowa ay inkatlo ya bay-an da ay matago din inkatlo. Siya et di nanpaituray din Moabita en David et nanbaybayad das bowis en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_3","011_8_3","2SA","8","3","3","Inabak aben David da Hadadezer ay anak Rehob ay ari ed Zoba ay sakop di Syria. Ginobat nas daida idi wada da Hadadezer sin danan ay en mangipapigsa kasin sin turay na sin kad-an di ginawang ay Eufrates. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_4","011_8_4","2SA","8","4","4","Dinpap da David di sinlibo ya pito ay gasot ay soldado ay nangakabayo ya dowanpo ay libo ay mandad-an. Binay-ana di kabayo ay omanay si sin-gasot ay kalisa, ngem pinilay na din odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_5","011_8_5","2SA","8","5","5","Idi inbaan din taga-Syria ay wadad Damascus di sosoldado ay tomolong en Ari Hadadezer, ginobat aben da David si daida et pinse da di 22,000. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_6","011_8_6","2SA","8","6","6","Pag nan isaad di kakampon di sosoldado sin ili da. Siya et di inturayana din taga-Syria et nanbaybayad das bowis en sisya. Et olay intoy inmeyan David ay nakigobat, nangabaken Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_7","011_8_7","2SA","8","7","7","Inan David din kasay ay balitok ay okan din papangolon di sosoldadon Hadadezer et in-ey na ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_8","011_8_8","2SA","8","8","8","Ad-ado abe di ina na ay bronsi sin siyodad ay Beta ya Berotai ay inturayan Hadadezer. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_9","011_8_9","2SA","8","9","9","Idi nadamag Ari Toi ed Hamat ay inabak David din am-in ay soldadon Hadadezer, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_10","011_8_10","2SA","8","10","10","inbaa nas Joram ay anak na ta pakomostaana ya padayawana begew sin nangabakana. Tan namin ado ay nan-gobat da Toi en Hadadezer. Idi dinmateng si Joram, waday sagsagot ay indawat na en David ay balitok, palata ya bronsi di amag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_11","011_8_11","2SA","8","11","11","Indaton David am-in dana en Diyos, pati din palata ya balitok ay ina na sin nanasyon ay inabak na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_12","011_8_12","2SA","8","12","12","ay ed Edom, Moab, Ammon, Filistia ya Amalek. Indatona abe en Diyos din tapin di kinabaknang ay sinamsam na en Hadadezer. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_13","011_8_13","2SA","8","13","13","Idi pinsen David ya din sosoldado na di 18,000 ay taga-Edom sin tanap ay Asin, masepsep ay mandindinamag din pigsa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_14","011_8_14","2SA","8","14","14","Insaad na di kampon di sosoldado sin il-ili da ed Edom et nanpaituray am-in di taga-Edom en sisya. Et olay intoy in-inmeyan David, nangabaken Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S28_15","011_8_15","2SA","8","15","15","Inturayana din intiro ay Israel et in-inset na ay nanturay ta say kosto ya nalinteg di maamag sin am-in ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_1","011_9_1","2SA","9","1","1","Sin namingsan, kanan David, “Ay wada pay laeng di nabay-an sin pamilyan Saulo? Mo wada, laydek ay ipaila di seg-ang ko begew en Jonatan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_2","011_9_2","2SA","9","2","2","Sin doy ay timpo, wada di baa sin pamilyan Saulo ay manngadan si Ziba. Inayagan da ta manpaila en David, pag nan kanan en sisya, “Ay sik-a si Ziba?” Songbatana pay yan kanana, “Aw apo, naeyak ay mansilbi en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_3","011_9_3","2SA","9","3","3","Kanan din ari ay nansalodsod, “Ay maga di nabay-an sin pamilyan Saulo si mabalin ay pangipailaak si seg-ang ay kaman din seg-ang Diyos?” Kanan Ziba ay nanongbat, “Wada pay laeng di esa sin an-ak Jonatan ay napengkey di dowa ay siki na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_4","011_9_4","2SA","9","4","4","“Intoy kad-ana?” pinoot din ari. “Wada sin beey Makir ay anak Ammiel ed Lodebar,” kanan Ziba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_5","011_9_5","2SA","9","5","5","Et inpaayag Ari David sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_6","011_9_6","2SA","9","6","6","Idi domateng si Mefiboset ay anak Jonatan ay anak Saulo sin kad-an David, nanyakog-ong ay mangipaila si pangdayaw na. Kanan David, “Ay sik-a si Mefiboset?” Songbatana pay yan kanana, “Aw apo, sak-en nan baam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_7","011_9_7","2SA","9","7","7","Kanan David, “Adi ka emegyat tan laton ay seg-angak sik-a begew en Jonatan ay amam. Itaolik amin en sik-a din dagan Saulo ay apom yan awisek sik-a ay makikan en sak-en si kanayon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_8","011_9_8","2SA","9","8","8","Nanyakog-ong kasin si Mefiboset yan kanana, “Ay siya mo sinoak ay baam ta siya na di kinasiged mo en sak-en? Kamanak met nanatey ay aso ay magay silbi na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_9","011_9_9","2SA","9","9","9","Pag ayagan din ari si Ziba ay baan Saulo yan kanana, “Idawat ko en Mefiboset ay apon di apom din amin ay sanikwan Saulo ya din pamilya na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_10","011_9_10","2SA","9","10","10","Sik-a, din an-ak mo ya baam di mangobla sin daga para sin pamilyan Saulo ay apom, asi kayon idawat di maapit ta way kanen da. Ngem si Mefiboset pay et makikan en sak-en si oway.” (Waday sinpo ya lima ay lalaki ay an-ak Ziba ya dowanpo ay baa na.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_11","011_9_11","2SA","9","11","11","Kanan Ziba sin ari, “Apo ari, tongpalek ay baam di olay sino ay ipaamag mo.” Et nakikikan si Mefiboset en David ay kaman esa sin an-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_12","011_9_12","2SA","9","12","12","Waday baron Mefiboset ay si Mica di ngadana. Nanbalin ay baan Mefiboset din amin ay pamilya ya baan Ziba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S29_13","011_9_13","2SA","9","13","13","Nanbeey ed Jerusalem si Mefiboset ay napengkey di doway siki na yan kanayon ay nakikikan sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_1","011_11_1","2SA","11","1","1","Idi manlogi di tawen, sin timpo ay makigobgobatan di aari, inbaan David si Joab pati din iib-a na ay papangolon di soldado ya din sosoldadon di Israel ay en makigobat. Inabak da din Ammonita et linikob da din siyodad ay Rabba, ngem si David pay yan nataynan ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_2","011_11_2","2SA","11","2","2","Waday esay masdem ay binmangon si David et en nanlikliked sin nasingpa ay atep di palasyo, pag na et osdongan di babai ay man-am-ames yan napintas din babai ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_3","011_11_3","2SA","11","3","3","Nan-ibaa si David si mangammo mo sino din babai ay sana et naammoana ay si Batseba ay anak Eliam ya asawan Urias ay Heteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_4","011_11_4","2SA","11","4","4","Idi siya et di, nan-ibaa si David si en nangayag en Batseba yan inmey sin kad-ana din babai ay sana et dinaag na. (Kakkakdeng na ay nangitongpal sin seremonia ay kalinisana begew sin binowan ay sakit di babai.) Idi nakdeng din nandaagan da sin ari, sinmaa si Batseba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_5","011_11_5","2SA","11","5","5","Idi baken onay nabayag, nadlaw na ay masikog et nan-ibaa si mangipaammo en David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_6","011_11_6","2SA","11","6","6","Gapo isdi, inpaibagan David en Joab ay pasaaena si Urias ay Heteo, et inbaan Joab ay emey sin kad-an David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_7","011_11_7","2SA","11","7","7","Idi domateng si Urias, nandamag si David si maipanggep en Joab ya din sosoldado ya mo intoy ison din gobat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_8","011_11_8","2SA","11","8","8","Makdeng pay di, kanana en Urias, “Somaa ka ta en ka ilan si asawam.” Kinmaan si Urias sin palasyo yan waday regalo ay inpatolod din ari sin beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_9","011_11_9","2SA","11","9","9","Ngem adi sinmaa, mo adi et nakiseyep sin amin ay baan di apo na sin segpan di palasyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_10","011_11_10","2SA","11","10","10","Idi ammoan David ay adi sinmaa si Urias, kanana, “Apay nga adi ka sinmaa yan nabayag ay inmaddawi ka sin beey mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_11","011_11_11","2SA","11","11","11","Kanan Urias en David, “Adi mabalin ay somaaak ay en mangan, man-inom ya manaag en asawak, tan din sosoldadon di Israel ya Juda yan wada da sin gobatan ya say kad-an met laeng din Baol di Tolagan. Din pangolok abe ay si Joab ya din iib-a na ay papangolo yan wada da ay mankamkampo sin nadontog. Isapatak ay adiak polos amagen di kaman nisa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_12","011_11_12","2SA","11","12","12","Idi siya di kanan David en sisya, “Mantee kas na ed wani ta si bigat asiak ibaas sik-a ay mantaoli.” Et nantee si Urias ed Jerusalem sin doy ay agew. Sin kabigatana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_13","011_11_13","2SA","11","13","13","inawis David sisya ay makikan ya makiinom et bineteng na, ngem sin labi, nakiseyep si Urias sin baan di apo na ay ari et adi sinmaa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_14","011_11_14","2SA","11","14","14","Sin kabigatana nansolat si David en Joab et inpaw-it na en Urias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_15","011_11_15","2SA","11","15","15","Siya na di nilaon din solat na, “Ipasangom si Urias sin lugar ay kapigsaan di gobat, asi kayon kataynan ta say kateyana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_16","011_11_16","2SA","11","16","16","Et siya di, inbaan Joab si Urias sin lugar ay kapigsaan di kalaban. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_17","011_11_17","2SA","11","17","17","Idi bomala din sosoldado sin siyodad ay nangobat en da Joab, natey din odom ay papangolon di soldadon David, pati si Urias ay Heteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_26","011_11_26","2SA","11","26","26","Idi dengngen din asawan Urias ay natey sisya, inladladingitana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S211_27","011_11_27","2SA","11","27","27","Makdeng pay din timpo ay pangiladingitana, inpaayag David sin beey na et nanbalinena ay asawa na yan nan-anak si lalaki. Ngem baken nalaydan si Diyos sin inamag David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_1","011_12_1","2SA","12","1","1","Idi siya di, inbaan Diyos si Natan sin kad-an David. Idi domateng sin kad-ana, kanana, “Wada di dowa ay lalaki sin esa ay ili. Nabaknang din esa yan nabiteg din esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_2","011_12_2","2SA","12","2","2","Din baknang ay sana yan ad-adoy baka ya karnero na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_3","011_12_3","2SA","12","3","3","ngem din nabiteg pay yan maga polos di sanikwa na malaksig di esay kitkittoy ay bomalasang ay karnero ay nilakoana. Inay-ayowanana ya dinakdake na sin beey na ay kadwan din an-ak na. Din kankanena di ipakana, pan-inomena sin tasa na ya bakbakwaena, tan inbilang na ay esa sin an-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_4","011_12_4","2SA","12","4","4","Sin namingsan, waday dinmateng ay sangailin din baknang ay sana. Sigaana di kapartian di esa sin animal na, ngem say ina na et din bomalasang ay karneron di nabiteg et say pinalti na ay inpasango sin bisita na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_5","011_12_5","2SA","12","5","5","Palalo di bonget David sin baknang, isonga kanana, “Isapatak sin matmatago ay Diyos ay masapol ay matey din ipogaw ay nangamag si kaman nisa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_6","011_12_6","2SA","12","6","6","Gapo sin inamag na ay magay seg-ang na, masapol abe ay mamin opat di kaad-adon di ibayad na sin ina na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_7","011_12_7","2SA","12","7","7","Pag kanan Natan en David, “Sik-a din ipogaw ay doy! Siya na di kanan Yahweh ay Diyos di Israelita: Nanbalinek sik-a ay arin di Israel ya insalakan kos sik-a sin panakabalin Saulo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_8","011_12_8","2SA","12","8","8","Indawat kon sik-a din iturayana ya din aasawa na et nanbalinek sik-a ay ari ed Israel ya Juda. Mo kolang dana, dobliek pay koma di kaad-adon di idawat kon sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_9","011_12_9","2SA","12","9","9","Apay pay laeng ay adi kan tinongpal din bilin ko? Apay nga inamag mo di kaman nina ay basol? Inpapsem si Urias sin gobatan. Inpapsem sin Ammonita, asi ka pay posen si asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_10","011_12_10","2SA","12","10","10","Isonga ed wani, sin tonggal sinkapoli ay apom, wadan to ay wada di matey si kampilan, tan adi ka tinongpal sak-en yan pinos mo din asawan Urias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_11","011_12_11","2SA","12","11","11","Isapatak en sik-a ay pawadaek sin pamilyam di mangidawat si panligatam. Sin pangiilaam et ipolang kon to din aas-awam si ib-am et daagenas daida ay sipaparang sin kaagawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_12","011_12_12","2SA","12","12","12","Inlimed mo ay inamag, ngem awni et ipaamag ko sin pangiilaan di amin ay Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_13","011_12_13","2SA","12","13","13","Pag kanan David en Natan, “Nanbasolak kayman en Diyos.” Songbatan pay Natan yan kanana, “Pinakawan Diyos sik-a sin basol mo et adi kan matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_14","011_12_14","2SA","12","14","14","Ngem gapo ta dadlon kan nilaslasoy si Diyos isnan inamag mo, matey din anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_15","011_12_15","2SA","12","15","15","Idi sinmaa si Natan, nansakiten Diyos din anak da David sin asawan Urias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_16","011_12_16","2SA","12","16","16","Nanpakpakaasi si David en Diyos ta mailatonan din anak. Adi nangnangan et en nanlaklakob-o ay maninsinlabi sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_17","011_12_17","2SA","12","17","17","Pinadpadas din oopisyal na sin palasyo ay pabangonen sisya, ngem sinigaana ay bomangon ya makikan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_18","011_12_18","2SA","12","18","18","Sin maikapito ay agew, natey din anak. Emegyat din oopisyal David ay mangibaga en sisya, tan kanan das nemnem da, “Idi matmatago pay laeng din anak, adi ikaskason David din ibaga tako. Intoy iyat tako pay ay mangibaga ay natey din anak na? Amangan mo lawa di amagena sin awak na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_19","011_12_19","2SA","12","19","19","Inilan David ay man-aayasak din oopisyal na, yan naawatana ay natey din anak, isonga nansalodsod ay kanana, “Ay natey din anak?” “Aw,” kanan da ay nanongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_20","011_12_20","2SA","12","20","20","Idi siya di, binmangon si David yan nan-ames, nansagaysay ya nansokat. Pag en mandaydayaw sin beey di Diyos. Idi nantaoli sin palasyo, nankedaw si kanena et nangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_21","011_12_21","2SA","12","21","21","Kanan din oopisyal na ay nansalodsod, “Adi kamin maaw-awatan nan am-amagem. Idi matmatago din anak, inog-ogaam ya adi kan nangnangan, ngem ed wani ay natey yan binmangon ka ya nangan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_22","011_12_22","2SA","12","22","22","Kanana ay nanongbat en daida, “Idi matmatago din anak, inog-ogaak ya init-itpek di dagaang ko, tan kanak si nemnem ko en mo maseg-ang si Diyos en sak-en ya ipalobos na ay matago din anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_23","011_12_23","2SA","12","23","23","Ngem ed wani ay natey din anak, sinoy gapo pay laeng ay itpek di dagaang ko? Ay siya mo mabalin ay tagoek sisya? Sin tapin di agew, enak datngen sisya, ngem adi mabalin ay mantaolis sisya en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S212_24","011_12_24","2SA","12","24","24","Makdeng pay di, niliwliwan David si asawa na ay Batseba. Nandaag da et nawad-an yan nan-anak si lalaki ay nginadanana si Solomon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_1","011_22_1","2SA","22","1","1","Kinantan David din kanta ay nay sin nangisalakanan Diyos en sisya sin amin ay kalabana ya sin panakabalin Saulo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_2","011_22_2","2SA","22","2","3","Kanana, “Si Yahweh ay Diyos ko di omisalakan. Maiarig si dontog ay enak pantabonan ono dakdake ay bato ay enak pankamangan. Mo wadaak en sisya, magay pan-egyatan, tan kaman mayat ay pantabonan ay adi makasgep di kalaban. Kaman ko aben salida ay somalaknib sin lawa, napigsa ay omisalakan sin ipogaw ay magay seg-ang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_4","011_22_4","2SA","22","4","4","Mankedawak si badang Diyos et omisalakan sin kalaban ko. Lebbeng na ay madayaw si Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_5","011_22_5","2SA","22","5","5","Nan pese et kaman dalloyon ay nanepyasepyat en sak-en, kaman layos ay dandani ay mangianod en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_6","011_22_6","2SA","22","6","6","Kamanak napolipolan si tali ay omigoyod sin kad-an di natey, din pese yan nangisagana si kaknaak koma ay tagdey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_7","011_22_7","2SA","22","7","7","Sin palalo ay ligat ko, kindaw ko din badang Yahweh ay Diyos ko, et sin Timplo na, dinnge na din adawag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_21","011_22_21","2SA","22","21","21","Binindisyonan Diyos sak-en gapo sin kinalinteg ko, indawat nay gon-gonak tan maga di basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_22","011_22_22","2SA","22","22","22","Tan nantongtongpalak sin laydena, adiak binmasol ay nanokog en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_23","011_22_23","2SA","22","23","23","Tinongtongpal ko amin ay linteg na, magay linabsing ko ay bilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_24","011_22_24","2SA","22","24","24","Sin sangoanan Diyos, magay maipabasol en sak-en, tan inaddawiak di enak panbasolan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_25","011_22_25","2SA","22","25","25","Isonga idawat na di gon-gonak gapo sin kinalinteg ko, tan ammo na ay maga di basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_26","011_22_26","2SA","22","26","26","Sin ipogaw ay matalek, ipaila na ay matalek sisya, ipaila na din kinasanto na sin magay kaoyawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_27","011_22_27","2SA","22","27","27","Sin nalinis et maila din kinalinis na, ngem sin nasikap ay manowitik si ib-a na, nalaing si Diyos ay mangabak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_28","011_22_28","2SA","22","28","28","Isalakana din napakombaba, ngem ipababa na din mangipapangatos awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("S222_29","011_22_29","2SA","22","29","29","Si Yahweh ay Diyos ko di silaw ko, silawana din mabolinget ay danan ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K12_1","012_2_1","1KI","2","1","1","Idi dandani ay matey si David, kanana ay nangibilin en Solomon ay anak na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K12_2","012_2_2","1KI","2","2","2","“Dandani di kateyak, isonga papigsaem di nemnem mo ya tomoled ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K12_3","012_2_3","1KI","2","3","3","Tongpalem din ipaamag Diyos en sik-a ya din amin ay linteg ya bilin ay naisolat sin linteg Moses ta say mayat di pantongpalan di am-in ay amagem olay intoy em-emeyam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K12_4","012_2_4","1KI","2","4","4","Mo say iyat mo di, tongpalen Diyos din inkari na en sak-en. Tan kanana en mo ipakat din polik din kabaelan da ay mangonod en sisya ya esten da ay manongpal sin bilbilina, kanayon ay wada en daida di manturay ed Israel si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K12_10","012_2_10","1KI","2","10","10","Idi siya di, natey si David et naiponpon sin sakop di Jerusalem ay nangadanan si Siyodad en David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K12_11","012_2_11","1KI","2","11","11","Nanturay ed Israel si opatapolo ay tawen, pito ay tawen sin kawada na ed Hebron yan tolonpo ya tolo ay tawen sin inmeyana ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K12_12","012_2_12","1KI","2","12","12","Et say naisokat ay nan-ari si Solomon ay anak na yan pinmigsa din kinaturay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_3","012_3_3","1KI","3","3","3","Inpailan Solomon din layad na en Diyos et tinongpal na din bilbilin David ay ama na, ngem asi et nan-idaton si animal ya nan-ipoo si insinso sin pandaydayawan ay wada sin dodontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_4","012_3_4","1KI","3","4","4","Sin namingsan, inmey si Solomon ay nan-idaton ed Gibeon, tan say kad-an din inbilang da ay kabanolan ay pandaydayawan. Sinlibo ay animal di indatonas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_5","012_3_5","1KI","3","5","5","Sin isdi ay lugar, nanpailas Diyos en Solomon sin labi babaen si iitaw yan kanana, “Mankedaw kas kompormi ay laydem ay kedawen en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_6","012_3_6","1KI","3","6","7","Kanan Solomon ay nanongbat, “Yahweh ay Diyos ko, inpappailam din dakdake ya adi manbalbaliw ay layad ya seg-ang mo en David ay amak ay baam, tan inpapasnek na ay mansilbi en sik-a. Nalinteg abe ya siged sin pangiilaam. Intoltoloy mo ay nangipaila si dakdake ay seg-ang mo en sisya tan indawtam si anak ay maisokat en sisya ay manturay ed wani ay agew. Et nay nanbalinem sak-en ay ari ta say maisokatak en amak ay David, ngem an-anakak pay laeng et adiak ammo di iyat ko ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_8","012_3_8","1KI","3","8","8","Naeyak sin kad-an di pinilim ay ipogaw mo yan palalo ay ad-ado da ay adi kabilang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_9","012_3_9","1KI","3","9","9","Isonga idawtam kod sak-en si laing ta say kosto di iyat ko ay mangituray sin ipogaw mo ya ammok ay mangilasin si siged ya lawa, tan naligat ay iturayan nan ipogaw ay palalo ay ad-ado.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_10","012_3_10","1KI","3","10","10","Nalaydan si Diyos sin kindaw Solomon ay doy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_11","012_3_11","1KI","3","11","11","isonga kanana en sisya, “Gapo ta say kindaw mo na ay baken ando ay biyag ono kinabaknang para en sik-a ya baken din kateyan di kalaban mo, mo adi et din laing ay mangilasin si siged, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_12","012_3_12","1KI","3","12","12","patgak sa ay kindaw mo. Idawtak sik-a si laing ya kabaelan ay mangilasin si kosto et maga polos di makaiso en sik-a ed idi engganad wani ya olay sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_13","012_3_13","1KI","3","13","13","Olay abe din adim kindaw et idawat ko. Idawtak sik-a si kinabaknang ya dayaw sin intiro ay biyag mo ay magay makaiso sin odom ay ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_14","012_3_14","1KI","3","14","14","Mo tongpalem din bilbilin ya linteg ko ay kaman din inyat amam ay David, paandoek abe din biyag mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_15","012_3_15","1KI","3","15","15","Pag bomangon si Solomon et say nangammoana ay iitaw baw di. Inmey ed Jerusalem et en pinmika sin sangoanan di Baol di Tolagan Diyos. Isdi, nan-idaton si mapooan ya daton ay pan-ookoban da ya makikadkadwaan da en Diyos. Pag manpalti si ad-ado para sin am-in ay opisyal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_16","012_3_16","1KI","3","16","16","Baken nabayag, wada et di dowa ay mangilaklakos kinababai da ay inmey sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_17","012_3_17","1KI","3","17","17","Kanan din esa, Apo ari, es-esa ay beey di pantetean mi sin babai ay nay. Yan idi wadas sisya sin beey ay kad-ak, nan-anakak si lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_18","012_3_18","1KI","3","18","18","Sin katlo na, nan-anak abes sisya si lalaki. Magay odom ay ipogaw sin beey ay doy mo adi et dakami anggoy ay dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_19","012_3_19","1KI","3","19","19","Sin esay labi, natey din anak na tan tinap-ilana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_20","012_3_20","1KI","3","20","20","Idi naseseyepak, binmangon sin gawan di labi et nansokatena din dowa ay moyang. Say inpadaag nan sak-en din anak na yan say dinaag na din anak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_21","012_3_21","1KI","3","21","21","Idi binmangonak sin kabigatana yan pansosoek koma din anak ko, inilak et ay nanatey. Ngem idi estek ay imatonan, nailak ay baken met din anak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_22","012_3_22","1KI","3","22","22","Nankali abe din esay babai yan kanana, “Aga! Say natey din anak mo et anak ko din matmatago.” Et nansongbat da sin sangoanan di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_23","012_3_23","1KI","3","23","23","Pag kanan din ari, “Kanan din esa en anak na din matmatago yan anak din esa din natey, ngem siya met laeng abe din ibagbagan di esa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_24","012_3_24","1KI","3","24","24","Idi siya di kanana, “Man-iali kayo si kampilan.” Idi indateng da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_25","012_3_25","1KI","3","25","25","kanana ay nangibilin, “Godwaen yo din matmatago ay anak ta panbingayan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_26","012_3_26","1KI","3","26","26","Ngem gapo sin palalo ay layad ya seg-ang din tet-ewa ay akin anak, kanana sin ari, “Apo, pangaasim ta adi yo peslen. Olay idawat yo en sisya.” Din esa pay yan kanana, “May et, godwaen yo. Olay magay mangoka en dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_27","012_3_27","1KI","3","27","27","Pag kanan din ari, “Adi yo peslen din moyang mo adi et idawat yo sin namangpango ay babai. Sisya di tet-ewa ay akin anak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K13_28","012_3_28","1KI","3","28","28","Idi dinngen din amin ay Israelita din inkeddeng di ari, palalo ay pinatpateg ya dinaydayaw das sisya, tan naila da ay waday laing na ay napon Diyos ay mangikeddeng si kostokosto sin kaskasos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K14_20","012_4_20","1KI","4","20","20","Kaman din kaad-adon di darat sin igid di baybay din kaad-adon di ipogaw ed Juda ya Israel. Napnek da ay nangnangan ya nan-in-inom et naragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K14_21","012_4_21","1KI","4","21","21","Inturayan Solomon din amin ay nasyon manipod sin ginawang ay Eufrates engganad Filistia ya sin beddeng di Egipto. Nanbowis ya nansilbi dan Solomon sin intiro ay timpon di biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K14_34","012_4_34","1KI","4","34","34","Nadamag di kaariari sin intiro ay lobong din kinalaing Solomon et nan-ibaa das ipogaw ay en nandenge en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K15_1","012_5_1","1KI","5","1","1","Idi dinngen Hiram ay ari ed Tiro ay nadotokan si Solomon ay maisokat en Ari David ay ama na, nan-ibaa si panakaawak na ay emey en Solomon. Si Hiram ay nay yan nabayag ay gayyem en David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K15_2","012_5_2","1KI","5","2","2","Idi nantaoli da din inbaan Hiram, siya na di inpaibagan Solomon, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K15_3","012_5_3","1KI","5","3","3","“Ammom ay adi nasangon amak ay David ay mangisaad si timplo ay pandayawan di ipogaw en Yahweh ay Diyos na gapo ta kanayon ay ginobgobat di odom ay nasyon enggana ay nangabaken Diyos sisya sin amin ay kalabana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K15_4","012_5_4","1KI","5","4","4","Ngem ed wani, indawtan Yahweh sak-en si talna sin amin ay soli tan maga di kalaban ono lawa ay pasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K15_5","012_5_5","1KI","5","5","5","Isonga panggep ko ay mangisaad si timplo ay pandaydayawan di ipogaw en sisya ay kaman din inbaga na en amak ay David. Kanana, ‘Din anak mo ay isaad ko ay maisokat en sik-a ay manturay di mangamag si timplo ay pandaydayawan dan sak-en.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K15_6","012_5_6","1KI","5","6","6","Isonga man-ibaa kas ipogaw mo ay en man-getad si sidro ed Lebanon para en sak-en. Mantinolong din ipogaw ta, ta asiak idawat en sik-a din lagbon di ipogaw mo, olay pigay ibagam, tan ammom ay maga en dakami di makaiso sin laing di taga-Sidon ay man-getad si kaiw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K15_10","012_5_10","1KI","5","10","10","Et siya di, inpaiey Hiram amin din kasapolan Solomon ay nabanglo ay kaiw ay makwani en sidro ya bebe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K15_18","012_5_18","1KI","5","18","18","Et pag isaganan di karpintiron da Solomon en Hiram pati din taga-Gebal din tabla ya bato ay kasapolan sin maamag ay timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K16_1","012_6_1","1KI","6","1","1","Inlogin Solomon ay nangisaad sin Timplo sin maika-480 ay tawen manipod sin kinmaanan di Israelita ed Egipto, sin maikap-at ay tawen ay panturayana ed Israel. Inlogi na sin maikadwa ay bowan ay kanan da en Ziv. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K16_11","012_6_11","1KI","6","11","11","Kanan Diyos en Solomon, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K16_12","012_6_12","1KI","6","12","12","“Mo maipanggep sin Timplo ay nay ay am-amagem, ipatongpal ko babaen en sik-a din inkarik en amam ay David mo ipapasnek mo ay tongpalen amin ay linteg ya bilin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K16_13","012_6_13","1KI","6","13","13","Et makiteeak sin ipogaw ko ay Israelita ya adiak baybay-an daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K16_14","012_6_14","1KI","6","14","14","Et siya di, inamag Solomon din Timplo enggana ay nakdeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K16_38b","012_6_38b","1KI","6","38b","38b","Pito ay tawen di nangamagan Solomon sin Timplo ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_1","012_8_1","1KI","8","1","1","Idi siya di, inpaayag Ari Solomon am-in ay papangolon di tribu ya pamilyan di Israelita ta matopog da ed Jerusalem ta en da alaen din Baol di Tolagan Diyos ed Zion ay makwani en Siyodad David ta itikid da sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_2","012_8_2","1KI","8","2","2","Nasinop da am-in sin kad-an di ari sin timpon di fiesta ay makwani en Pansidoman sin maikapito ay bowan ay makwani en Etanim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_3","012_8_3","1KI","8","3","3","Idi dinmateng da am-in, tinilid din papadi din Baol di Tolagan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_4","012_8_4","1KI","8","4","4","et in-ey da sin Timplo. In-ey aben din papadi ya odom ay Levita din Tolda ay Panpappailaan Diyos ya din am-in ay maosal sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_5","012_8_5","1KI","8","5","5","Pag masinop da Solomon ya din am-in ay Israelita sin sangoanan di Baol et nan-idaton das adi kabilang ay baka ya karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_6","012_8_6","1KI","8","6","6","Makdeng pay di, inpasgep din papadi din Baol di Tolagan Diyos sin Timplo et inpeey da sin Kasasantoan ay Kowarto sin pinapayongan di payak di kerubim, tan say lebbeng na ay kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_9","012_8_9","1KI","8","9","9","Magay odom si naigto sin Baol mo adi et din dowa ay nadampilak ay bato ay inigton Moses sin kawada na sin dontog ay Sinai. Isdi di nangipaammoan Diyos sin intolag na sin Israelita sin nakdeng ay kinmaanan da ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_10","012_8_10","1KI","8","10","10","Idi kinmaan din papadi sin Timplo, napno si liboo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_11","012_8_11","1KI","8","11","11","ay mankoniniing begew sin kawadan Diyos, isonga adi da kasin makasgep ay mangitoloy sin am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_12","012_8_12","1KI","8","12","12","Pag kanan Solomon ay nankararag, “Sik-a ay Diyos et kinwanim en naposkol ya mabolinget ay liboo di panbeeyam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_13","012_8_13","1KI","8","13","13","Nay di inpasaad ko ay maptemapteng ay timplo ay panbeeyam si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_14","012_8_14","1KI","8","14","14","Idi wadas di din intiro ay gimong di Israelita ay pinmipika, sinagong din ari si daida, et pag nan bindisyonan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_15","012_8_15","1KI","8","15","15","Kanana, “Madaydayaw si Yahweh ay Diyos di Israelita. Babaen sin panakabalina, tinongpal na din inkari na en amak ay David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_16","012_8_16","1KI","8","16","16","Tan kanana, ‘Manipod sin agew ay nangipangoak sin Israelita ay ipogaw ko ay komaan ed Egipto, magay pinilik ay siyodad sin intiro ay Israel ay kaisaadan di Timplok ay pandaydayawan da en sak-en. Ngem pinilik si David ay mangituray sin Israelita ay ipogaw ko.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_17","012_8_17","1KI","8","17","17","Layden amak ay David ay man-amag si timplo ay panbeeyan Yahweh ay Diyos di Israelita, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_18","012_8_18","1KI","8","18","18","ngem kanan Diyos en sisya, ‘Kosto di ninemnem mo tan laydem kayman ay man-amag si timplo ay pandayawan da en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_19","012_8_19","1KI","8","19","19","Ngem baken sik-a di mangamag sin Timplo mo adi et din anak mo ay ipolim to. Sisya di mangisaad sin Timplo ay panbeeyak.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_20","012_8_20","1KI","8","20","20","Tinongpal Diyos din kari na tan nay sak-en di naisokat en David ay amak ay manturay isnan Israel ay kaman met laeng din inkari na. Natongpal abe ay inamag ko din Timplo ay panbeeyan ya maidaydayawan Yahweh ay Diyos di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_21","012_8_21","1KI","8","21","21","Waday inpaisaganak isdi ay kaipay-an din Baol ay naidolinan di intolag Diyos sin ap-apo tako sin nangipangoana en daida ay komaan ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_22","012_8_22","1KI","8","22","22","Pag pomika si Solomon sin sagang di altar sin sangoanan di intiro ay gimong di Israelita yan nandepa ay nangisagang sin takkay na ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_23","012_8_23","1KI","8","23","23","Kanana, “Sik-a ay Yahweh ay Diyos di Israelita, magay odom ay Diyos si makaiso en sik-a ed daya ya isnan daga. Dadlon kan tongpalen din intolag mo ya ipailam din adi manbalbaliw ay layad ya seg-ang mo sin ipogaw mo ay mangitoltoloy ay mangimongsan si amin ay nemnem da ay mansilbi en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_24","012_8_24","1KI","8","24","24","Tinongpal mo din inkarim en amak ay David ay baam. Ed wani ay agew, sik-a ay mismo di nanongpal babaen sin panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_25","012_8_25","1KI","8","25","25","“Yahweh, sik-a ay Diyos ay daydayawen di Israelita, sapay koma ngarud ta tongpalem abe din esa ay inkarim en amak ay mantoltoloy ay wadan to di dotokam sin poli na ay manturay isnan Israel, dalo et mo esten da ay manongpal en sik-a ay kaman din inyat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_26","012_8_26","1KI","8","26","26","Isonga ed wani, kedawek en sik-a ay Diyos di Israelita ta tongpalem kod na ay inkarim en amak ay David ay baam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_27","012_8_27","1KI","8","27","27","“Ngem ay tet-ewa aya ay mantee ka isnan daga? Mo din kangatoan ay langit yan adi dakan malaon, adi pay masepsep et nan inamag ko ay Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_28","012_8_28","1KI","8","28","28","Ngem olay mo siya di, dengngem kod ay Diyos ko nan kararag ko ay baam ay mankedaw si seg-ang mo. Dengngem kod nan kararag ya adawag ko isnan sangoanam ed wani ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_29","012_8_29","1KI","8","29","30","Bantayam kod nan Timplo si inag-agew ya nilablabi tan sinay di lugar ay pinilim ay panbeeyam ya pandayawan da en sik-a, isonga dengngem koma di kararag ko ya din ipogaw mo ay Israelita mo mankararag kami ay manasagang isnan Timplo. Issan ed langit ay kad-am dengngem koma din kararag mi ya pakawanem dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_41","012_8_41","1KI","8","41","41","“Olay din mangili ed addawi ay baken Israelita ay ipogaw mo, et omali da begew sin kinangaton di ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_42","012_8_42","1KI","8","42","42","Tan mandinamag to sin kailiili din panakabalin mo ay mangamag si olay sino ay laydem. Mo omali da ay mankararag ay manasagang isnan Timplo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_43","012_8_43","1KI","8","43","43","dengngem koma issan ed langit ay kad-am din kararag da ta patgam amin ay kedawen da ta say maammoan di amin ay ipogaw isnan daga si sik-a et egyatan ya patgen das sik-a ay kaman din iyat di Israelita ay ipogaw mo. Et maammoan da abe ay din Timplo ay nay ay inamag ko yan say panbeeyam ya pandaydayawan di ipogaw en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_44","012_8_44","1KI","8","44","44","“Mo en makigobat din ipogaw mo, olay intoy pangibaaam en daida ya mankararag da ay nakasango isnan siyodad ay pinilim ya sin Timplo ay inamag ko ay panbeeyam, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_45","012_8_45","1KI","8","45","45","dengngem koma ed langit din kedawen da ta pangabakem daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_46","012_8_46","1KI","8","46","46","Mo manbasol da en sik-a tan magay ipogaw ay adi manbasol, et bomonget kan daida ya bay-am ay abaken din kalaban da ya itakin da sin ili da ay addawi ono asag-en; ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_47","012_8_47","1KI","8","47","47","ngem no sin lugar ay naibalodan da ya manbabawi da et ipodno da din basol da, dengngem koma din kararag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_48","012_8_48","1KI","8","48","48","Dengngem koma din kararag da mo tet-ewa ay manbabawi da ya sagongen das sik-a sin ili ay naibalodan da ya sagangen da din daga ay indawat mo sin ap-apo da, ya din pinilim ay siyodad ya Timplo ay inamag ko ay panbeeyam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_49","012_8_49","1KI","8","49","49","Dengngem koma din kararag da issan ed langit ay kad-am ta maseg-ang kan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_50","012_8_50","1KI","8","50","50","Pakawanem koma din ipogaw mo sin amin ay nanbasolan dan sik-a ta iturong mo ay seg-angan din nangibalod en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_51","012_8_51","1KI","8","51","51","Tan daida din mismo ay ipogaw mo ay inpangom ay komaan ed Egipto ay nanlak-aman das palalo ay ligat ay maiarig si manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_52","012_8_52","1KI","8","52","52","Sapay koma ta maseg-ang ka ya kanayon ay dengngem din adawag ya kararag ko ay baam ya din ipogaw mo ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_53","012_8_53","1KI","8","53","53","Tan mismo ay sik-a ay Kangatoan ay Diyos yan pinilim daida sin amin ay nasyon isnan daga ta daida di manbalin ay ipogaw mo ay kaman din inbagam en Moses ay baam sin nangipangoam sin ap-apo mi ay komaan ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_54","012_8_54","1KI","8","54","54","Idi nakdeng ay nankararag si Solomon, pinmika sin sangoanan di altar ay nandokmogana ay nangikayang sin takkay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_55","012_8_55","1KI","8","55","55","Pinmika et inbogaw na ay namindisyon sin intiro ay gimong di Israelita. Kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_56","012_8_56","1KI","8","56","56","“Madaydayaw si Diyos ay nangidawat si pan-illengan din Israelita ay ipogaw na ay kaman din inkari na. Magay olay esa ay adi natongpal sin inkari na en Moses ay baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_57","012_8_57","1KI","8","57","57","Sapay koma ta si Yahweh ay Diyos tako yan kanayon ay komadkadwa ay kaman din inyat na sin aam-a tako. Sapay koma ta adi na taytaynan ya baybay-an si datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_58","012_8_58","1KI","8","58","58","Sapay koma ta iturong nas datako ay mangonod sin amin ay laydena ya mantongpal sin linteg ya bilbilina ay inpaammo na sin ap-apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_59","012_8_59","1KI","8","59","59","Sapay koma ta kanayon ay nemnemen Diyos dana ay inkararag ko en sisya ta kanayon ay seg-angana din ipogaw na ay Israelita ya din ari da sin kasapolan das inag-agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_60","012_8_60","1KI","8","60","60","Et mo siya di, maammoan di ipogaw sin amin ay ili isnan lobong ay si Yahweh anggoy di Diyos ay magay odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K18_61","012_8_61","1KI","8","61","61","Masapol koma ngarud ay imongsan yo din nemnem yo en Yahweh ay Diyos tako ta kanayon ay tongtongpalen yo din linteg ya bilbilina ay kaman ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K19_1","012_9_1","1KI","9","1","1","Idi kindeng Solomon din Timplo ay panbeeyan Diyos ya din palasyo, ya din amin ay laydena ay amagen, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K19_2","012_9_2","1KI","9","2","2","nanpaila kasin si Diyos en sisya ay kaman din inyat na ed Gibeon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K19_3","012_9_3","1KI","9","3","3","Kanan Diyos en sisya, “Dinngek din kararag mo en sak-en et nanbalinek ay nasantoan din Timplo ay inamag mo babaen sin manteeak isdi si eng-enggana. Kanayon ay ayowanak ya salaknibak din Timplo ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K19_4","012_9_4","1KI","9","4","4","Mo sik-a pay, mo kaman kan si amam ay David ta nalinteg ya kosto di amagem sin pangiilaak, ya patiem amin ay linteg ya ibilin ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K19_5","012_9_5","1KI","9","5","5","tongpalek to din inkarik en amam ay David ay mantoltoloy di panturayan di poli na isnan Israel si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K19_6","012_9_6","1KI","9","6","6","Ngem mo sik-a ya din an-ak mo yan adi yon tongpalen din linteg ya bilbilin ko en dakayo ya mansilbi ya mandayaw kayo si sinan didiyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K19_7","012_9_7","1KI","9","7","7","taynak to nan Timplo ay intoding ko ay panbeeyak. Pakaanek abe din Israelita sin lugar ay indawat ko en daida et palalo ay laslasoyen di odom ay nasyon si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K19_8","012_9_8","1KI","9","8","8","Dadlon mabakas din Timplo ay nay et masdaaw to di malabas. Kanan da, ‘Apay ngata ay say inamag Diyos na isnan ili ya Timplo ay nay?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K19_9","012_9_9","1KI","9","9","9","Et kanan di odom ay manongbat, ‘Tan dinokogan das Yahweh ay Diyos da ay nangipango sin ap-apo da ay kinmaan ed Egipto. Sinagong da di odom ay diyos ta say pansilbian ya daydayawen da, et say gapo ay inpalak-am Diyos amin dana ay ligat en daida.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_1","012_10_1","1KI","10","1","1","Idi dinngen din reyna ed Seba din mandinamag ay laing Solomon ay napo en Diyos, ena pinadas si Solomon si nankaliligat ay salodsod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_2","012_10_2","1KI","10","2","2","Ad-ado di inkoyog na ay baa. Kinoyog na abe di ad-ado ay kamel ay nailoganan di ad-ado ay bangbanglo, balitok ya nankangingina ay bato. Idi dinmateng da sin siyodad, inmey sin kad-an Solomon et sinalodsod na amin ay manemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_3","012_10_3","1KI","10","3","3","Sinongbatan Solomon am-in et adi polos naligatan ay nangilawlawag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_4","012_10_4","1KI","10","4","4","Idi dinngen din reyna din kinalaing Solomon ya inila na din inamag na ay palasyo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_5","012_10_5","1KI","10","5","5","din makan ay maisagana sin lamisaana, din panakaolnos di oopisyal na, din mansilsilbi ya din nabanol ay osal da, din man-itagtagay si arak ya din aanimal ay inpaidatdaton Solomon ay mapooan sin Timplon Diyos, palalo ay nasdaaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_6","012_10_6","1KI","10","6","6","Kanana, “Tet-ewa baw din dinngek sin ilik maipanggep sin inam-amag mo ya laing mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_7","012_10_7","1KI","10","7","7","Ngem adiak pinati dana enggana ay inmaliak et inilak ay mismo. Di katet-ewa na baw et kolang pay si kagodwa din naipadamag en sak-en, tan din laing ya kinabaknang mo et addawi ay nasurok mo din naipadamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_8","012_10_8","1KI","10","8","8","Nagasat da din aasawam ya din oopisyal mo ay kanayon ay wada sin sangoanam ay mandengdenge sin kinalaing mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_9","012_10_9","1KI","10","9","9","Madaydayaw koma si Yahweh ay Diyos mo ay nangipaila si layad na en sik-a ya nangisaad en sik-a ay ari isnan Israel. Gapo sin adi manbalbaliw ay layad Diyos sin Israelita, insaad nas sik-a ay ari ta mantoltoloy di siged ya kinalinteg.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_10","012_10_10","1KI","10","10","10","Idi nakdeng di, indawtan din reyna si Solomon si nasurok ay opat ay libo ay kilo ay balitok, ad-ado ay bangbanglo ya nankangingina ay bato. Si doy di kaad-adoan ay bangbanglo ay inawat Solomon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_11","012_10_11","1KI","10","11","11","Malaksig isdi, nan-idateng abe din bapor Hiram ay nankarkarga si balitok ay napo ed Ofir, ad-ado ay mankakakneg ay kaiw ay makwani en almug ya nankababanol ay bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_12","012_10_12","1KI","10","12","12","Inosal din ari din kaiw ay nay ay para posti sin Timplon Diyos ya sin palasyo. Naamag abe si gitara ya arpa ay osalen din mantoktokar. Da nay ay almug di kamayatan ay kaiw ay naidateng ed Israel. Magay odom ay naila si kaman dadi enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K110_13","012_10_13","1KI","10","13","13","Indawat Ari Solomon am-in ay kindaw din reyna ed Seba malaksig sin odom ay sagot ay indawat na. Makdeng pay di, sinmaa din reyna ay nangikoyog sin baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_1","012_11_1","1KI","11","1","1","Ad-ado di laydelayden Solomon ay mangili ay babbabai. Baken anggoy din anak di ari ed Egipto, mo adi et nangasawa pay si babai ay Heteo ya Ammonita ya Moabita, ya taga-Edom ya Sidon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_2","012_11_2","1KI","11","2","2","Inasawa nas daida olay mo inbilin Diyos sin Israelita ay adi da makiasawa si mangili tan daida di mangawis en daida ay mandayaw sin diyos da. Ngem palalo pay dedan di layad Solomon en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_3","012_11_3","1KI","11","3","3","Pito ay gasot di asawa na ay anak di ari ya wada abey tolo ay gasot ay nababa di kasasaad da. Daida di gapo ay dinokoganas Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_4","012_11_4","1KI","11","4","4","tan idi nakay sisya, inawis da ay mandayaw si odom ay diyos et naksayan din layad na en Diyos ay baken kaman si David ay ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_5","012_11_5","1KI","11","5","5","Nandayaw en Astarte ay daydayawen di taga-Sidon ya si Molek ay say kadodogis ay diyos di Ammonita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_6","012_11_6","1KI","11","6","6","Nanbasol si Solomon tan adi nan inmongsan di pammati na en Diyos. Baken kaman din inyat David ay ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_7","012_11_7","1KI","11","7","7","Nan-amag si pandaydayawan en Kemos ay kadodogis ay diyos di Moabita ya si Molek ay kadodogis ay diyos di Ammonita sin dontog ay naibandas belaan di agew ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_8","012_11_8","1KI","11","8","8","Say inyat na met laeng sin odom ay mangili ay asawa na ta say waday pan-ipooan das insinso ya pan-idatonan da sin sinan didiyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_9","012_11_9","1KI","11","9","10","Olay mo namin dowa ay nanpaila en Solomon si Yahweh ay Diyos di Israelita ya inbilina ay adi mandayaw si odom ay diyos, adi pinatin Solomon sisya mo adi et dinokogana. Isonga binmonget si Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_11","012_11_11","1KI","11","11","11","yan kanana, “Gapo ta siya na di inamag mo ya adi kan tinongpal din intolag ya inbilin ko, soktobak din turay mo et idawat ko si esa ay opisyal mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_12","012_11_12","1KI","11","12","12","Ngem gapo en David ay amam, adiak amagen sin kamatagom mo adi et sin timpon di anak mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_13","012_11_13","1KI","11","13","13","Olay mo siya di, adiak golpien ay kaanen en sisya din intiro ay ili. Idawtak si esay tribu ay iturayana begew en David ay baak ya begew abe ed Jerusalem ay pinilik ay panbeeyak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_26","012_11_26","1KI","11","26","26","Wada abey esa ay opisyal Solomon ay nangontra en sisya, si Jeroboam ay anak Nebat ay taga-Zereda ed Efraim. Si Zerua ay esa ay balo di ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_29","012_11_29","1KI","11","29","29","Sin namingsan ay enggay nadipos si Jeroboam ed Jerusalem, wadas Ahias ay pankalkalian Diyos ay taga-Shilo ay nangabat en sisya sin kalsada. Ang-anggoy da ay dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_30","012_11_30","1KI","11","30","30","Idi nan-abat da, kakaan din mamadto ay sana sin baro ay tak-ep di bado na asi na binisngit ay nansinpo ya dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_31","012_11_31","1KI","11","31","31","Kanana en Jeroboam, “Alaem nan sinpo ay bisngit di badok tan kanan Yahweh ay Diyos di Israelita en sik-a, ‘Alaek din iturayan Solomon et idawat kon sik-a di sinpo ay tribu. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_32","012_11_32","1KI","11","32","32","Mabay-an en Solomon di esa ay tribu begew en David ay baak ya begew ed Jerusalem ay siyodad ay pinilik sin intiro ay Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_33","012_11_33","1KI","11","33","33","Amagek na gapo ta dinokoganas sak-en et nandayaw en Astarte ay diyos di taga-Sidon ya si Kemos ay diyos di Moabita. Dinayaw na abe si Molek ay diyos di Ammonita et adi na inamag din kosto sin pangiilaak. Adi nantongpal sin linteg ya bilbilin ko ay baken kaman din inyat David ay ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_34","012_11_34","1KI","11","34","34","Ngem adiak kaanen amin en Solomon din iturayana, tan insaad kos sisya ay man-ari engganas tongpal biyag na begew en David ay baak ay pinilik ya nantongpal sin bilbilin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_35","012_11_35","1KI","11","35","35","Alaek din iturayan di anak Solomon et idawat kon sik-a din sinpo ay tribu. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_36","012_11_36","1KI","11","36","36","Idawat kon esa sin anak na ay sana ta mo si David ay baak et mantoltoloy ay waday poli na ay manturay ed Jerusalem ay pinilik ay siyodad ay panbeeyak ya pandayawan di ipogaw en sak-en.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_40","012_11_40","1KI","11","40","40","Pinanggep Solomon ay peslen si Jeroboam ngem tinmagtag ed Egipto. Nankamang en Sisak ay ari et nantees di enggana ay natey si Solomon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_41","012_11_41","1KI","11","41","41","Din inam-amag ya laing Solomon yan naisolat sin libro ay napaoloan si Kaistoryaan di Biyag Solomon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_42","012_11_42","1KI","11","42","42","Opatapolo ay tawen ay nantee ed Jerusalem sin nangiturayana sin amin ay tribun di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K111_43","012_11_43","1KI","11","43","43","Naiponpon sin naaladan ay partin di siyodad ay kanan da en Siyodad en David sin nateyana, et din anak na ay si Rehoboam di naisokat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_1","012_12_1","1KI","12","1","1","Idi siya di, inmey si Rehoboam ed Sekem, tan say nasinopan amin ay papangolon di Israelita ta isaad das sisya ay man-ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_2","012_12_2","1KI","12","2","2","Wada pay laeng si Jeroboam ay anak Nebat ed Egipto ay kinamang na sin nangilayawana en Solomon. Idi dinnge na di, nantaoli ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_3","012_12_3","1KI","12","3","3","Inpaayag din Israelita si Jeroboam et nankokoyog da am-in ay inmey en Rehoboam yan kanan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_4","012_12_4","1KI","12","4","4","“Palalo ay pinmalpaligat si amam. Madagsen abe di inpaob-obla na en dakami, ngem no palag-anem din obla mi ed wani, mansilbi kami en sik-a ay kosto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_5","012_12_5","1KI","12","5","5","Kanan Rehoboam ay nanongbat, “Somaa kayo ta asi kayon mantaoli mo malabas di tolo ay agew.” Et sinmaa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_6","012_12_6","1KI","12","6","6","Nakikali si Rehoboam sin papangolo ay nansilsilbi en Solomon idi matmatago pay laeng. Kanana ay nanpoot, “Sino di maibaga yo ay isongbat ko sin ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_7","012_12_7","1KI","12","7","7","“Mo ed wani ay agew yan manpakombaba ka en da nay ay ipogaw ya patgam din kedkedawen da, mansilbi da en sik-a si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_8","012_12_8","1KI","12","8","8","Ngem sinigaan Rehoboam din inbagan di nankakay ay papangolo et nakikali sin mansilsilbi en sisya ay katawenana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_9","012_12_9","1KI","12","9","9","“Sinoy maibaga yo ay isongbat ko sin kanan di ipogaw ay palag-anek din obla da?” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_10","012_12_10","1KI","12","10","10","Kanan din babbaro ay sana ay katawenana, “Siya na di isongbat mo: Dakdakdake di palpal-iking ko mo din gitang amak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_11","012_12_11","1KI","12","11","11","Mo madagsen di inpabaklay na en dakayo, madagdagsen pay di ipabaklay ko. Mo sinoplit nas dakayo, latiko di iablat ko en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_12","012_12_12","1KI","12","12","12","Malabas pay di tolo ay agew, inmey da Jeroboam sin kad-an Rehoboam ay ari tan say inbaga na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_13","012_12_13","1KI","12","13","13","Bogtak di inyat Rehoboam ay nanongbat sin ipogaw. Sinigaana din inbagan di nankakay et say inonodana din inbagan di babbaro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_14","012_12_14","1KI","12","14","14","Kanana, “Mo madagsen di inpabaklay amak en dakayo, mas madagdagsen pay di ipabaklay ko. Mo sinoplit nas dakayo, latiko di iablat ko en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_15","012_12_15","1KI","12","15","15","Adi inkaskason din ari din kedkedawen di ipogaw, tan si Diyos di nangiturong ta matongpal din inbaga na en Jeroboam ay anak Nebat ay inpaipadtona en Ahias ay taga-Shilo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_16","012_12_16","1KI","12","16","16","Idi ilaen din amin ay Israelita ay adi patgan din ari din inbaga da, kanan da ay nanongbat sin ari, “Maipababa koma si David ya din pamilya na. Ay sino od di pansigdan ay indawat na en dakami? Somaa kami ay Israelita! Bay-an daka ay polin David ay makaammo sin mismo ay pamilyam.” Et sinmaa din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_17","012_12_17","1KI","12","17","17","Magay nabay-an si iturayan Rehoboam mo adi anggoy din Israelita ay man-ili ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_18","012_12_18","1KI","12","18","18","Inbaan Ari Rehoboam si Adoniram ay kapatas di obla ay inkapilitan ta makingalat sin Israelita, ngem pinigpig da enggana ay natey. Gapo isdi, kalogan si Rehoboam sin kalisa na et linmayaw ay emey ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_19","012_12_19","1KI","12","19","19","Manipod sidi, kanayon ay kontraen din Israelita ay man-ili sin amyanan din panturayan di polin David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_20","012_12_20","1KI","12","20","20","Idi ammoen din Israelita ay sana ay nantaoli si Jeroboam, inpaayag da sin nasinopan da et say insaad da ay ari da am-in ay tribun Israel. Din tribun Juda anggoy di kinmakaman ay namigbig sin turay di polin David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_25","012_12_25","1KI","12","25","25","Inpaalad Jeroboam si batog din ili ay Sekem ed Efraim ay kadondontogan et nantees di. Asi nan tinaynan et ena aben inaladan ed Penuel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_26","012_12_26","1KI","12","26","27","Ngem kanan Jeroboam si nemnem na, “Mo kanayon ay em-emey din ipogaw ko ed Jerusalem ay en man-idaton sin Timplo, sigurado ay manbaliw to di nemnem da et kasin dan manpaituray en Rehoboam ay ari ed Juda. Mo say maamag di, domteng to di timpo ay pomse da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_28","012_12_28","1KI","12","28","28","Siya di, idi nakdeng ay nankedaw si pamagbaga, nan-amag si dowa ay sinan baka ay balitok. Pag nan kanan sin ipogaw, “Palalo ay maligatan kayo ay mantikid ed Jerusalem. Naey da din diyos yo ay nangipango en dakayo ay Israelita ay komaan ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_29","012_12_29","1KI","12","29","29","Inpeey na din esa ay sinan baka ed Betel yan din esa ed Dan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_30","012_12_30","1KI","12","30","30","Et nanbasol din ipogaw, tan nandaydayaw da ed Betel ya ed Dan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_31","012_12_31","1KI","12","31","31","Nan-amag abe si Jeroboam si pandayawan sin toktok di dodontog, ya nandotok si papadi ay olay baken Levita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K112_32","012_12_32","1KI","12","32","33","Dowana et todingan ay fiesta din pitsa 15 di maikawao ay bowan ay kaman din masilibraran ed Juda. Sin agew ay doy, nantikid sin inamag na ay altar ed Betel, ya sisya ay mismo et nan-ipoo si daton isdi para sin dowa ay sinan baka ay inamag na. Insaad na abe ed Betel din papadi ay nansilsilbi sin inamag na ay pandayawan sin toktok di dontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_1","012_14_1","1KI","14","1","1","Sin doy ay timpo, nansakit si Abias ay anak Jeroboam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_2","012_14_2","1KI","14","2","2","Idi siya di, kanan Jeroboam sin asawa na, “Emey ka ed Shilo sin kad-an di pankalkalian Diyos ay nangipadto ay man-ariak ed Israel, ngem masapol ay ilibak mo di kaipogaw mo ta adi da ammoan ay sik-a si asawak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_3","012_14_3","1KI","14","3","3","Man-itakin ka si sinpo ay tinapay, odom ay makan, ya anig ta emey ka sin kad-ana, et ibaga na di mapasamak sin anak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_4","012_14_4","1KI","14","4","4","Tinongpal asawan Jeroboam din inbaga na et dinagdagos na ay inmey sin beey Ahias ed Shilo. Sin doy ay timpo, nagodab si Ahias tan enggay nakay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_5","012_14_5","1KI","14","5","5","Ngem inbabagan Diyos en sisya ay wada ay emey din asawan Jeroboam ay mangilibak sin kaipogaw na ay mansalodsod maipanggep sin sakit di anak da. Inbagan aben Diyos di isongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_6","012_14_6","1KI","14","6","6","Isonga idi dinngen Ahias din danegdeg di dapana sin segpan yan kanana, “Senggep ka. Ammok ay sik-a si asawan Jeroboam. Apay nga panggep mo ay sikapan sak-en ta say adiak ilasinan sik-a? Waday lawa ay ipadamag ko en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_7","012_14_7","1KI","14","7","7","En ka ibaga en Jeroboam ay siya na di inbagan Yahweh ay Diyos di Israelita, ‘Pinilik sik-a sin kaipoipogaw et insaad kos sik-a ay mangituray sin Israelita ay ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_8","012_14_8","1KI","14","8","8","Sinoktobak din turay di polin David et indawat kon sik-a ngem baken kan kaman si David ay baak. Tan si David yan tinongpal na din bilbilin ko ya inpapasnek na ay nangonod sin laydek et say inamag na anggoy din kosto sin pangilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_9","012_14_9","1KI","14","9","9","Madagdagsen di basbasol mo mo din amin ay namangpango mo sik-a. Dinaydayaw mo di natenaw ay balitok ay naamag si sinan didiyos. Dadlon ka aben dinokogan ya linaslasoy sak-en, isonga binmongetak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_10","012_14_10","1KI","14","10","10","Gapo isdi, ipalak-am ko sin pamilyam di lawa ay mapasamak. Peslek amin ay lalaki sin polim, nakay ono anak. Kaman din iyat di manpoos logit di iyat ko sin polim enggana ay maabos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_11","012_14_11","1KI","14","11","11","Kanen di aso din polim ay matey sin siyodad yan kanen di titit din matey sin away.’ Siya na di inbagan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_12","012_14_12","1KI","14","12","12","Intoloy Ahias ay nangibaga sin asawan Jeroboam, “Somaa ka ed wani. Sin kosto ay oras ay domatngam sin ili yo, matey din anak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_13","012_14_13","1KI","14","13","13","Iladingitan di amin ay Israelita asi dan iponpon. Sisya anggoy di mayat di iyat na ay maiponpon sin polin Jeroboam, tan anggoy na si napnekan Apo Diyos ay daydayawen di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_14","012_14_14","1KI","14","14","14","Wadan to di isaad Diyos ay man-ari isnan Israel et say mangabos sin pamilyan Jeroboam. Baken mabayag mo adi et mapasamak ay dagos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_17","012_14_17","1KI","14","17","17","Idi nakdeng ay nankali din mamadto, sinmaa din asawan Jeroboam ed Tirza. Idi kosto ay senggep sin pantew, natey din anak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_18","012_14_18","1KI","14","18","18","Pag dan iponpon et nanladladingit am-in ay Israelita ay kaman met laeng din inpaibagan en Ahias ay pankalkaliana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_19","012_14_19","1KI","14","19","19","Din odom ay naamag sin timpon Jeroboam ay kaman din nakigobatana ya din inyat na ay nanturay et naisolat da sin libro ay kaistoryaan di biyag di aari ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_20","012_14_20","1KI","14","20","20","Dowanpo ya esa ay tawen di nanturayan Jeroboam, pag matey et naiponpon. Naisokat ay nan-ari si Nadab ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_21","012_14_21","1KI","14","21","21","Mo pay ed Juda, opatapolo ya esa di tawen Rehoboam ay anak Solomon sin naisaadana ay ari. Nanturay si sinpo ya pito ay tawen ed Jerusalem ay din siyodad ay pinilin Diyos sin amin ay tribun di Israelita ay say panbeeyana. Si Naama ay Ammonita di ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_22","012_14_22","1KI","14","22","22","Lawa di inam-amag din man-ili ed Juda sin pangilan Diyos. Gapo sin basol da, nasursurok di inyat da ay nangipabonget en sisya mo din ap-apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_23","012_14_23","1KI","14","23","23","Sin amin ay toktok di dontog ya poon di kaiw ay mayat si panlidoman, nan-am-amag da abe si pandayawan da si sinan didiyos. Nantootood da abes bato ay pandaydayawan da ya posti ay pangidaydayaw da en Asera ay didiyosen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_24","012_14_24","1KI","14","24","24","Asi et naisepsep ay waday mantee sin pandaydayawan da ay mangilaklako sin kinalalaki ya kinababai da. Inamag da amin ay kadodogis sin pangilan Diyos ay kaman din am-amagen di sigod ay man-ili ay inpakaan Diyos ta maisokat da ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_25","012_14_25","1KI","14","25","25","Sin maikalima ay tawen ay nanturayan Rehoboam, ginobat Sisak ay arin di Egipto ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_26","012_14_26","1KI","14","26","26","Ina na amin ay gameng sin Timplo ya sin palasyo pati da din kasay ay nam-es si balitok ay inpaamag Solomon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_29","012_14_29","1KI","14","29","30","Kanayon abe ay nan-gogobat da Rehoboam en da Jeroboam. Mo din odom ay napasamak sin nanturayan Rehoboam ya din am-in ay inamag na, naisolat da sin libro ay kaistoryaan di biyag di aari ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K114_31","012_14_31","1KI","14","31","31","Idi natey si Rehoboam, naitapi sin naiponponan di aap-o na sin Siyodad en David. Naisokat ay nan-ari si Abias ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_2a","012_15_2a","1KI","15","2a","2a","Tolo ay tawen di nanturayan Abias ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_3","012_15_3","1KI","15","3","3","Inamag na amin din basol ay inam-amag ama na. Baken kaman si apo na ay David ay naimongsan di nemnem na en Yahweh ay Diyos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_8","012_15_8","1KI","15","8","8","Idi natey si Abias, naiponpon sin naidolinan di aap-o na sin Siyodad en David. Si Asa ay anak na di naisokat ay nan-ari, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_10","012_15_10","1KI","15","10","10","et nanturay ed Jerusalem si opatapolo ya esa ay tawen. Si Maaca ay anak Absalom di apo na ay babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_11","012_15_11","1KI","15","11","11","Si Asa yan kaman si apo na ay David. Inamag na din kosto sin pangilan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_12","012_15_12","1KI","15","12","12","Inpakaana din lallalaki ya babbabai ay mangilaklakos awak da ay mantee sin pandaydayawan sin dodontog. Kinaana abe din sinan didiyos ay inam-amag di aap-o na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_14","012_15_14","1KI","15","14","14","Adi na kinaan din pandaydayawan ay wada sin dodontog, ngem naimomongsan di nemnem na ay mansilbi en Diyos sin intiro ay biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_16","012_15_16","1KI","15","16","16","Sin timpon da Asa en Baasa ay ari ed Israel, kanayon ay nan-gogobat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_24","012_15_24","1KI","15","24","24","Idi natey si Asa, naiponpon sin naipayagan di aap-o na sin Siyodad en David, et naisokat ay man-ari si Jehosafat ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_25","012_15_25","1KI","15","25","25","Mo ed Israel abe, naisaad ay ari si Nadab ay anak Jeroboam. Naamag na sin maikadwa ay tawen ay nanturayan Asa ed Juda, et inturayana ed Israel si dowa ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_26","012_15_26","1KI","15","26","26","Iniso na din ogalin ama na, tan lawa di inam-amag na sin pangilan Diyos ya inpango na din Israelita ay manbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_27","012_15_27","1KI","15","27","27","Asi et wadas Baasa ay anak Ahias ay polin Issakar ay nanplano ay mamse en Nadab. Et inpapati na ay namse sin nanlikoban Nadab ya din sosoldadon di Israelita ed Gebbeton ay ilin di Filisteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_28","012_15_28","1KI","15","28","28","Pag maisokat, et sisya di nanturay ed Israel. Naamag na sin maikatlo ay tawen ay nanturayan Asa ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_29","012_15_29","1KI","15","29","29","Idi nanturay sisya, dagos ay pinse na din am-in ay pamilyan Jeroboam. Iwed di olay es-esa ay nabay-an, ay siya met laeng di inpaipadton Diyos en Ahias ay pankalkaliana ay taga-Shilo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K115_30","012_15_30","1KI","15","30","30","Naamag na begew sin basbasol Jeroboam ya din nangiturongana abe sin Israelita ay manbasol ay say binmongetan Yahweh ay Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K116_25","012_16_25","1KI","16","25","25","Ngem lawa di inam-amag Omri sin pangilan Diyos yan madagdagsen pay di basbasol na mo din amin ay nangon-ona ay nanturay mo sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K116_26","012_16_26","1KI","16","26","26","Inonodana amin din inamag Jeroboam ay anak Nebat ya inpangoloana din Israelita ay nanbasol, isonga binmonget si Yahweh ay Diyos da gapo sin magay silbi na ay sinan didiyos ay daydayawen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K116_28","012_16_28","1KI","16","28","28","Idi natey si Omri yan naiponpon ed Samaria et si Ahab ay anak na di naisokat ay ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K116_29","012_16_29","1KI","16","29","29","Din naisaadan Ahab ay anak Omri ay man-ari ed Israel yan naitompong sin maika-38 ay tawen ay nanturayan Asa ay ari ed Juda. Dowanpo ya dowa ay tawen di nanbeeyana ed Samaria ay mangituray sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K116_30","012_16_30","1KI","16","30","30","Nakarkaro di basol ay inam-amag Ahab ay anak Omri mo din nanturturay ay nangon-ona mo sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K116_31","012_16_31","1KI","16","31","31","Baken napnek sin nangam-amagana si kaman din basol Jeroboam ay anak Nebat. Inasawa na abe si Jezebel ay anak Etbaal ay ari ed Sidon et nansilbi ya nandayaw en Baal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K116_32","012_16_32","1KI","16","32","32","Nan-amag si altar ay para en Baal sin timplon Baal ay inamag na ed Samaria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K116_33","012_16_33","1KI","16","33","33","Tinood na abe di posti ay pangidaydayaw da en Asera. Nasursurok pay din inamag Ahab ay nangipabonget en Diyos mo din amin ay nangon-ona mo sisya ay nan-ari ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K116_34","012_16_34","1KI","16","34","34","Sin timpon Ahab, binangon kasin Hiel ay taga-Betel din alad ya eneb ed Jerico. Et natongpal din inpaipadton Diyos en Josue ay anak Nun, tan idi nakdeng ay insaad na din fondasyona, natey si Abiram ay besag na, yan idi inamag na din eneb na, natey abe si Segub ay anongos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_1","012_17_1","1KI","17","1","1","Waday mamadto ay manngadan si Elias ay taga-Tisbe ay sakop di Gilead. Inmey en Ahab yan kanana, “Begew sin panakabalin Yahweh ay matmatago ay Diyos di Israelita ay pansilsilbiak, magay dono ono odan isnan omal-ali ay tawen enggana ay ibagak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_2","012_17_2","1KI","17","2","2","Idi makdeng di, kanan Diyos en Elias, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_3","012_17_3","1KI","17","3","3","“Komaan kas na. Emey ka sin naibandas belaan di agew ta en ka mantabon sin asag-en di kitkittoy ay ginawang ay Kerit sin naibandas belaan di agew ed Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_4","012_17_4","1KI","17","4","4","Say pan-inomam din ginawang ay doy yan binilin ko din gayang ay man-iey da si kanem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_5","012_17_5","1KI","17","5","5","Tinongpal na din inbagan Diyos et inmey sin kad-an di ginawang ay Kerit et nantees di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_6","012_17_6","1KI","17","6","6","Inagsapa ya minasdem ay man-idateng din gayang si karni ya tinapay yan sin ginawang di pan-in-inomana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_7","012_17_7","1KI","17","7","7","Baken nabayag yan namgaan din ginawang tan adi nan-od-odan sin daga ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_8","012_17_8","1KI","17","8","8","Pag kanan Diyos en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_9","012_17_9","1KI","17","9","9","“Emey ka ay dagos ed Zarefat ay sakop di Sidon ta mantee kas di. Binilin ko di esay balo isdi ta panganen daka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_10","012_17_10","1KI","17","10","10","Et inmey ed Zarefat. Idi dinmateng sin segpan di ili, waday balo ay mangakkaiw. Kanana sin babai ay sana, “Man-inomak kod si danom yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_11","012_17_11","1KI","17","11","11","Idi em-emey din babai yan kanana, “Omya ka kod abe si esa ay tinapay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_12","012_17_12","1KI","17","12","12","Kanan din babai ay nanongbat, “Ammon Yahweh ay Diyos mo ay maga polos di tinapay ko. Wada anggoy di sinkagamet ay arina sin koli ya at-atik ay mantikan di olivo sin garapon. Mangakkaiwak ta waday pan-oto mi yan say longbos na dis kanen mi sin anak ko ay lalaki et sigurado ay matey kamis dagaang.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_13","012_17_13","1KI","17","13","13","Ngem kanan Elias en sisya, “Adi kan madanagan. Somaa ka et ta en ka man-oto si kanen yo. Ngem pangon-onaem ay omioto si kitkittoy ay tinapay sin arina yo ta ialim, asi kan man-oto sin mabay-an si kanen yo sin anak mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_14","012_17_14","1KI","17","14","14","Tan siya na di kanan Yahweh ay Diyos di Israelita, ‘Kadi et baken maabos din arina sin koli ya din mantika sin garapon enggana ay sak-en ay Diyos et ipawadak di odan.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_15","012_17_15","1KI","17","15","15","Sinmaa et tinongpal na din inbagan Elias. Et waday inmanay ay kinkinan da Elias ya din sin-ina si inag-agew, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_16","012_17_16","1KI","17","16","16","tan tinmet-ewa din kalin Diyos ay inbagan Elias et adin naab-abos din arina sin kaipaypay-ana ya din mantika sin garapon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_17","012_17_17","1KI","17","17","17","Idi baken nabayag, nansakit din anak di balo ay sana yan kinmaro ay kinmaro enggana ay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_18","012_17_18","1KI","17","18","18","Kanan din babai en Elias, “Sik-a ay ipogaw Diyos, sino pay di gapo ay say inamag mo nan sak-en? Ay inmali ka ay mangipanemnem en Diyos sin basbasol ko ta say matey din anak ko?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_19","012_17_19","1KI","17","19","19","Kanan Elias ay nanongbat, “Ialim san anak mo.” Et ina na sin balo din anak, pag nan iey sin kowarto ed ngato ay panteteana et inpabaktad na sin katri na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_20","012_17_20","1KI","17","20","20","Kanana ay nanpakaasi en Diyos, “Yahweh ay Diyos ko, ay olay nan balo ay pakidagdagosak yan paligatem tan nay adi kan naseg-ang sin anak na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_21","012_17_21","1KI","17","21","21","Pag lomakbab si Elias si namitlo sin awak di anak dowan mankararag en Diyos ay kanana, “Yahweh ay Diyos ay daydayawek, pangaasim kod ta tagoem nan anak ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_22","012_17_22","1KI","17","22","22","Pinatgan Diyos din kararag Elias et natago kasin din anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_23","012_17_23","1KI","17","23","23","Binakwan Elias et inbaba na ay en indawat en ina na yan kanana, “Ilaem, natago din anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K117_24","012_17_24","1KI","17","24","24","Kanan din babai ay nanongbat en Elias, “Napaneknekak ed wani ay ipogaw Diyos sik-a et din kalin Diyos ay ibagam yan tet-ewa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_1","012_18_1","1KI","18","1","1","Nalabas pay di kaageagew et dinomteng sin maikatlo ay tawen, kanan Diyos en Elias, “En ka manpaila en Ahab et pawadaek di odan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_2a","012_18_2a","1KI","18","2a","2a","Et inmey si Elias ay nanpaila en Ahab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_17","012_18_17","1KI","18","17","17","Idi inila na si Elias yan kanana, “Wada ka baw, sik-a ay namalpaligat sin Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_18","012_18_18","1KI","18","18","18","Ngem kanan Elias, “Baken sak-en di namalpaligat sin Israelita. Sik-a et adi ya din pamilyan amam, tan linablabsing yo din bilbilin Diyos yan nandaydayaw kayo en Baal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_19","012_18_19","1KI","18","19","19","Ed wani, ibilin mo sin amin ay ipogaw isnan intiro ay Israel ta en da omabat sin dontog ay Carmel. Itakin mo abe din 450 ay mamadton Baal ya din 400 ay mamadton Asera ay pakpakanen Jezebel.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_20","012_18_20","1KI","18","20","20","Et pinakaammoan Ahab din ipogaw sin intiro ay Israel et natopog da sin dontog ay Carmel, pati da din mamadto ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_21","012_18_21","1KI","18","21","21","Sinmag-en si Elias sin amin ay ipogaw yan kanana, “Pig-an pay ay isaldeng yo ay pankakadwaen din pammati yo? Mo si Yahweh di Diyos, say dayawen yo. Mo si Baal di Diyos et say dayawen yo.” Ngem ginmiginek din kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_22","012_18_22","1KI","18","22","22","Pag kanan Elias, “Es-esaak anggoy ay nabay-an sin mamadton Diyos, ngem waday 450 ay mamadton Baal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_23","012_18_23","1KI","18","23","23","Man-a kayos dowa ay bomaro ay baka. Alaen da din esa ta partien da ya tadtaden da, asi dan ipatang sin kaiw ay pangipooan ngem adi dan tetengan. Isaganak abe din esa et ipatang ko sin kaiw ay pan-ipooan ngem adiak aben tetengan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_24","012_18_24","1KI","18","24","24","Mo makdeng di, mankararag kayo sin diyos yo yan mankararagak abe en Yahweh. Din manongbat si kararag ay mangipawadas apoy yan sisya di tet-ewa ay Diyos.” Et inbogaw din amin ay ipogaw ay apolbalan da din inbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_25","012_18_25","1KI","18","25","25","Siya di, kanan Elias sin mamadton Baal, “Manpili kayo si esa sin baka ta mangon-ona kayo ay mangisagana tan ad-ado kayo. Mankararag kayo sin diyos yo, ngem adi yon tetengan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_26","012_18_26","1KI","18","26","26","Et ina da din baka yan insagana da. Nankararag da en Baal manipod sin agsapa enggana sin alas dosi. “Ay Baal, songbatam kod nan kararag mi,” kanan da ay nangibogbogaw dowan dan manaytayaw ay manliked sin altar ay inamag da, ngem magay nanongbat sin kararag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_27","012_18_27","1KI","18","27","27","Idi man-gawa pay di agew, inlogin Elias ay siniten daida ay kanana, “Ibogaw yo pay. Diyos met si Baal. Amangan mo way naoneg ay nemnemnemena ono ad-adoy am-amagena, mo adi ya way inmeyana. Tan mo et naseseyep ya masapol ay bangonen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_28","012_18_28","1KI","18","28","28","Inpigpigsa da din bogaw da dowan da et egden din awak da si kampilan ya gayang enggana ay mantedted din dada da tan say ogali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_29","012_18_29","1KI","18","29","29","Intoltoloy da ay nanbogbogaw ya nankalkali ay kaman dan naboge enggana ay dandani ay alas tres ay timpon di pan-idatonan, ngem dowan et magay nannge ya nanongbat sin kararag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_30","012_18_30","1KI","18","30","30","Makdeng pay di, kanan Elias sin kaipoipogaw, “Omasag-en kayos na.” Et sinmag-en da en sisya. Nilogiana ay nangamag sin nadadael ay altar ay nandayawan da en Diyos ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_31","012_18_31","1KI","18","31","31","Nan-a si sinpo ya dowa ay bato, sag-eesa para sin tribun di polin Jacob ay nginadanan Diyos si Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_32","012_18_32","1KI","18","32","32","Say inosal na da san bato ay nan-amag si altar ay pan-idatonan si animal en Diyos. Nankaot si kanal ay nanliked sin altar. Din kalosong din kanal yan laonena di nganngani ay opat ay galon ay danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_33","012_18_33","1KI","18","33","33","Piney-ana si kaiw din altar asi nan tinadtad din baka et inpatang na sin kaiw. Pag nan kanan en daida, “Pon-en yo di opat ay koli si danom ta isodag yo sin naidaton ya sin kaiw.” Et tinongpal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_34","012_18_34","1KI","18","34","34","“Say iyat yo kasin,” kanana et pinidwa da. Binilina kasin daida et say inyat da si maikapitlo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_35","012_18_35","1KI","18","35","35","Nan-ayos din danom sin altar et napno din kanal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_36","012_18_36","1KI","18","36","36","Idi domteng din oras ay pan-idatonan, sinmag-en si Elias ay din mamadton Diyos sin altar yan kanana ay nankararag, “Sik-a ay Yahweh, Diyos ay dinaydayaw da Abraham, Isaac ya Israel, ipailam koma ed wani ay agew ay sik-a din Diyos ed Israel ya sak-en din baam, et inamag ko amin dana tan say inbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_37","012_18_37","1KI","18","37","37","Songbatam koma ay Diyos nan kararag ko ta say mapaneknekan nan kaipoipogaw ay sik-a ay Yahweh si Diyos ay mangitaoli sin pammati da en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_38","012_18_38","1KI","18","38","38","Pag et kaekgas si Diyos si apoy et pinooana amin din naidaton, kaiw ya bato. Nakset din lota yan namgaan din kanal ay nanliked sin altar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_39","012_18_39","1KI","18","39","39","Idi inilan din kaipoipogaw di, kalakpap da yan kanan da, “Si Yahweh di Diyos, si Yahweh anggoy di Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_40","012_18_40","1KI","18","40","40","Idi siya di, binilin Elias daida, “Depapen yo din mamadton Baal. Adi yon ipalobos ay waday makalayaw.” Dinpap das daida et inpaiballalong Elias sin ginawang ay Kison yan isdi ay pinse nas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_41","012_18_41","1KI","18","41","41","Idi makdeng di, kanan Elias en Ahab, “En ka mangan ya man-inom tan sanay madngek ay omal-ali ay napigsa ay odan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_42","012_18_42","1KI","18","42","42","Et en nangan ya nan-inom si Ahab, ngem si Elias yan nantikid sin toktok di dontog ay Carmel, pag manyakog-ong ay nangidomog sin ropa na sin nan-gawaan di peweg na ay mankararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_43","012_18_43","1KI","18","43","43","Pag nan kanan sin baa na, “En ka tamangen din baybay.” Inmey din bag-ena ay nantamang asi nantaoli yan kanana, “Maga polos met di mailak.” Namin pito ay inbaan Elias din baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_44","012_18_44","1KI","18","44","44","Sin maikapito ay nantaoliana yan kanana, “Waday liboo ay kaman kadakdaken di adpan di ipogaw ay komaykayang sin baybay.” Binilin Elias din bag-ena, “En ka ibaga en Ahab ta manlogan sin kalisa na ta somaa tan into et mo edasan di odan ya adi makalsot din kalisa na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_45","012_18_45","1KI","18","45","45","Sinkaattikan yan binmolinget ed kayang si liboo, nandagem ya nilogiana ay mandeges. Nanlogan si Ahab sin kalisa na ta somaa ed Jezreel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K118_46","012_18_46","1KI","18","46","46","Siya et di, nawada en Elias di panakabalin Diyos et binilkoana din bado na asi nanagtag enggana sin beddeng di Jezreel yan inonaana si Ahab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_1","012_19_1","1KI","19","1","1","Dinad-at Ari Ahab en Jezebel ay asawa na amin din inamag Elias ya din namseana sin amin ay mamadton Baal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_2","012_19_2","1KI","19","2","2","Idi dinngen Jezebel di, waday inbaa na en Elias ay nangibaga, “Mo adiak amagen en sik-a din inamag mo sin mamadton Baal sin kaman nina ay oras si bigat, olay pomse da din diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_3","012_19_3","1KI","19","3","3","Inmegyat si Elias et linmayaw ta say adi da peslen. Intakina din baa na et inmey da ed Beerseba ay sakop di Juda yan tinaynanas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_4","012_19_4","1KI","19","4","4","Naninsin-agew si Elias ay nandad-an ay inmey sin kadardaratan. Waday dintengana ay kaiw et tinmokdo sin sidom na yan inkararag na ay matey koma. Kanana, “Sik-a ay Diyos, enggay adiak maanosan na, isonga taoliem kod nan biyag ko tan maga met laeng di naitkenak sin aap-ok.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_5","012_19_5","1KI","19","5","5","Idi makdeng di yan binmaktad et naseyep sin sinidoman di kaiw. Idi siya di, wada et di anghel ay nangiwit en sisya yan kanana, “Bomangon ka ta mangan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_6","012_19_6","1KI","19","6","6","Manmokilang pay, wada di inila na ay tinapay sin kad-an di toktok na ay naoto sin man-atong ay bato ya esay koli ay danom, et nangan ya nan-inom pag bomaktad kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_7","012_19_7","1KI","19","7","7","Nantaoli kasin din anghel Diyos et giniwit na yan kanana, “Bomangon ka ta mangan ka tan addawi di pandad-anam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_8","012_19_8","1KI","19","8","8","Binmangon si Elias et nangan ya nan-inom. Pinmigsa sin kinana ay sana et nandan si opatapolo ay agew ya labi enggana ay dinmateng ed Sinai ay nanpappailaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_9","012_19_9","1KI","19","9","9","Sinenggep si esa ay liyang et isdi ay naseyep sin labi. Kanan Diyos en sisya, “Sinoy am-amagem isna ay Elias?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_10","012_19_10","1KI","19","10","10","Kanan Elias, “Inpakat ko din amin ay kabaelak ay nansilsilbi en sik-a ay Yahweh, Diyos ay Manakabalin Amin, ngem din Israelita yan dinokogan da din intolag mo. Dinadael da din aaltar mo yan pinse da amin din pankalkaliam, et sak-en anggoy di nabay-an yan nay layden da abe ay pomse.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_11","012_19_11","1KI","19","11","11","Kanan Diyos en sisya, “Bomala ka ta pomika ka sin sangoanak sin toktok di dontog tan sak-en ay Diyos et nganngani ay malabasak.” Idi siya di, wada et di napigsa ay dagem ay nangosokos sin dontog et napitapitak dan bato, ngem maga si Diyos ay naikoyog sin dagem. Idi sinmaldeng din dagem, nanyegyeg, ngem magas Diyos sin yegyeg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_12","012_19_12","1KI","19","12","12","Makdeng din yegyeg yan way apoy, ngem magas Diyos sin apoy. Idi makdeng din apoy, waday nainayad ay ayasak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_13","012_19_13","1KI","19","13","13","Idi dengngen Elias din ayasak, in-opop na din tak-ep di bado na sin ropa na, pag bomala et pinmika sin segpan di liyang. Pag et waday kali ay kanana, “Sinoy am-amagem isna ay Elias?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_14","012_19_14","1KI","19","14","14","Kanan Elias, “Yahweh, Diyos ay Manakabalin Am-in, inpakat ko di amin ay kabaelak ay nansilsilbi en sik-a, ngem din Israelita yan nilinglingan da din intolag mo. Dinadael da din aaltar mo yan pinse da amin sin kampilan din pankalkaliam et sak-en anggoy di nabay-an yan nay layden da abe ay pomse.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_15","012_19_15","1KI","19","15","15","Kanan Diyos en sisya, “Mantaoli ka sin dinan mo ta emey ka sin kadardaratan ed Damascus. Mo domateng kas di, emey ka sin siyodad ta dotokam si Hazael ay man-ari ed Syria ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_16","012_19_16","1KI","19","16","16","yan dotokam abes Jehu ay anak Nimsi ay man-ari ed Israel. Dotokam si Eliseo ay anak Safat ay taga-Abel Mehola ay say maisokat en sik-a ay mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_17","012_19_17","1KI","19","17","17","Din makalisi sin kampilan Hazael, peslen ton Jehu yan din makalisi en Jehu et peslen Eliseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_18","012_19_18","1KI","19","18","18","Ngem bay-ak di pito ay libo ay Israelita. Daida din adi nandayaw en Baal ya adi nang-ongo sin rebolto na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_19","012_19_19","1KI","19","19","19","Inmey si Elias et dintengana si Eliseo ay man-al-alado. Waday sinpo ya dowa ay paris ay napakoan ay baka ay on-onodena yan sisya di mangial-alado sin maodi ay paris. Kinaan Elias din tak-ep di bado na yan in-amag na en Eliseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_20","012_19_20","1KI","19","20","20","Kataynan si Eliseo sin baka na et inonod nas Elias yan kanana, “Palobosam kod sak-en ay en manpakada omona en da amak en inak ta asiak makikoyog en sik-a.” Kanan Elias ay nanongbat, “Emey ka adi. Adiak pilpiliten sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K119_21","012_19_21","1KI","19","21","21","Siya di, tinaynan Eliseo et sinmaa. Ina na din ial-alado na ay baka et pinalti na. Say intongo na din alado ya pako ay nangiotoana sin karni pag nan idawat sin ipogaw et kinan da. Idi makdeng di, inmonod en Elias et nansilbi en sisya ay kabadang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K120_42","012_20_42","1KI","20","42","42","Kanan din mamadto sin ari, “Siya na di ipaammon Diyos en sik-a. Gapo ta inpawayam din kineddengak ay matey koma, ikaroam sin biyag mo. Matey abe din sosoldadom gapo ta inpalobos mo ay matago din sosoldado na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K120_43","012_20_43","1KI","20","43","43","Sin nanngeanas di, sinmaa din ari ed Samaria ay mansasadot ya mabmabonget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_1","012_21_1","1KI","21","1","1","Malabas pay di timpo, waday napasamak manbegew sin kaob-obasan Nabot ay taga-Jezreel. Din daga na ay nay et asag-en sin palasyon Ahab ed Jezreel ay ari ed Samaria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_2","012_21_2","1KI","21","2","2","Sin namingsan, kanan Ahab en Nabot, “Idawat mon sak-en din minolaam si obas ta eskak si natnateng tan asag-en sin palasyok. Sokatak si mas maymayat ay kaobasan ono lakoak mo say laydem. Bayadak olay piga di kanam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_3","012_21_3","1KI","21","3","3","Ngem kanan Nabot, “Pangaasim apo. Iparit Diyos ay idawat kon sik-a din daga ay nay, tan tinawid ko sin ap-apok.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_4","012_21_4","1KI","21","4","4","Mansasadot ya mabmabonget si Ahab ay sinmaa gapo sin inbagan Nabot. Binmaktad sin katri na ay nanasango sin dingding yan sigaana ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_5","012_21_5","1KI","21","5","5","Idi sinenggep si Jezebel ay asawa na, kanana, “Ay sinoy gapo ay masmasadot ka ya sigaam ay mangan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_6","012_21_6","1KI","21","6","6","Kanan Ahab, “Gapo sin inbagan Nabot. Tan kanak en lakoak din ineskanas obas ono sokatak mo say laydena ngem kanana et en adi mabalin ay idawat nan sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_7","012_21_7","1KI","21","7","7","Kanan asawa na, “Ay baken ayan sik-a di ari isnan Israel? Bomangon ka et ta mangan ka ya manragsak ka. Alaek din inobasan Nabot para en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_8","012_21_8","1KI","21","8","8","Et nan-amag si solat asi nan inpirma din ngadan ya pirman Ahab, pag nan ipatolod sin oopisyal ya mabigbig ay omili ed Jezreel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_9","012_21_9","1KI","21","9","9","Siya na din nilaon din solat: “Man-ibilin kayo si agew ay pangitpean si dagaang ta sinopen yo din kaipoipogaw yan patokdoen yo si Nabot sin sango. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_10","012_21_10","1KI","21","10","10","Man-ipatokdo kayo si doway bayanggodaw sin sangoanana ay mangipabasol en sisya ay binaosanas Diyos ya din ari. Pag kayon ibala sin lasin di siyodad ta pigpigen yo ay peslen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_11","012_21_11","1KI","21","11","11","Inamag din oopisyal ya mabigbig ay omili din inbilin Jezebel sin solat ay inpatolod na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_14","012_21_14","1KI","21","14","14","Makdeng pay di yan inpakaammo dan Jezebel en natey si Nabot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_15","012_21_15","1KI","21","15","15","Idi nadamag Jezebel ay natey si Nabot, kanana en Ahab, “Emey ka ta en ka okaen din inobasan Nabot ay taga-Jezreel ay sinigaana ay ilakon sik-a, tan enggay natey sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_16","012_21_16","1KI","21","16","16","Idi dinngen Ahab ay natey si Nabot, kapika et inmey ay en nangoka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_17","012_21_17","1KI","21","17","17","Pag kanan Diyos en Elias ay taga-Tisbe, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_18","012_21_18","1KI","21","18","18","“Manballalong ka ay dagos ta en ka ilan si Ari Ahab. Wadad wani sin inobasan Nabot tan laydena ay okaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_19","012_21_19","1KI","21","19","19","Ibagam en sisya ay siya na di inbagan Diyos, ‘Makdeng baw ay peslem sisya yan alaem din sanikwa na? Sin mismo ay lugar ay nanildilan di aso sin dadan Nabot, isdi met laeng di panildilan di aso sin dadam.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_20","012_21_20","1KI","21","20","20","Pinatin Elias din intogon Diyos. Idi inilan Ahab sisya, kanana, “Dinteng mo baw sak-en, sik-a ay omiibaw.” “Aw yan,” kanan Elias ay nanongbat. “Et gapo ta inpakat mon kabaelam ay mangamag si lawa sin pangilan Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_21","012_21_21","1KI","21","21","21","siya na di kanana en lak-amem ay dosa. Keddengan daka ay matey ya siya abe sin am-in ay pamilyam ay lalaki. Maga polos di mabay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_22","012_21_22","1KI","21","22","22","Di katet-ewa na et dosaen daka ay kaman din inyat na sin polin Jeroboam ay anak Nebat ya polin Baasa ay anak Ahias, tan binmonget si Diyos begew sin nangipangoloam sin Israelita ay manbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_23","012_21_23","1KI","21","23","23","Mo maipanggep en Jezebel, kanan Diyos en kanen di asos sisya sin poon di alad ay batog di ili ay Jezreel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_24","012_21_24","1KI","21","24","24","Olay sino abe ay naipoli en sik-a yan matey sin siyodad et kanen di aso. Mo pay din matey sin away et kanen di titit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_27","012_21_27","1KI","21","27","27","Sin nanngean Ahab isdi, binisngit nan bado na, et en nanbado si sako ay say inosal na olay sin labi. Init-itpe nay dagaang na yan kanayon ay masmasadot ya nadadagsenan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_28","012_21_28","1KI","21","28","28","Pag kanan Diyos en Elias, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K121_29","012_21_29","1KI","21","29","29","“Ay inilam di inyat Ahab ay nangipababa si nemnem na sin sangoanak? Gapo ta say inyat na di, adiak ipalak-am din dosa ay nay sin pamilya na sin timpo na mo adi et sin timpon di anak na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_29","012_22_29","1KI","22","29","29","Siya di, inmey da Ari Ahab en Ari Jehosafat ay en makigobat ed Ramot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_30","012_22_30","1KI","22","30","30","Kanan Ahab en Jehosafat, “Mo ilogi tako ay makigobat, ibadom din osal di ari, ngem mo sak-en pay, ilimed ko mo sinoak.” Et naitapi din arin di Israelita sin gobatan ay adi maimatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_34","012_22_34","1KI","22","34","34","Ngem naitompong ay waday soldadon di Syria ay nangibinat sin pana na yan napontaan si Ari Ahab sin nansisilpoan di salida na. “Aney! Napontaanak!” kanan Ahab sin mangiturturong sin kalisa na. “Manbowilta ka ta omaddawi ta!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_35","012_22_35","1KI","22","35","35","Pomigsa ay pomigsa din gobat dowan pay si Ahab yan inpapika da sin kalisa na ay makisasango sin sosoldadon di Syria. Intoltoloy din dada na ay omay-ayos enggana ay nabasa din det-an di kalisa. Idi malablabi, natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_36","012_22_36","1KI","22","36","36","Idi dandani ay madipos din agew, nan-asibogaw da ay nangwani, “Somaa di esa ya esa sin kosto ay ili na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_37","012_22_37","1KI","22","37","37","Siya na di nateyan Ahab ay ari ed Israel. Pag dan iey din awak na ed Samaria et inponpon da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_38","012_22_38","1KI","22","38","38","Waday posong isdi ay pan-amsan di babbabai ay nangilaklako sin awak da. Say nangowasan da sin kalisan Ahab ay para gobat et dinildilan di aso din dada na ay say inbagan Diyos ay maamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_40","012_22_40","1KI","22","40","40","Idi nakdeng di, naisokat ay ari si Ahazias ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_41","012_22_41","1KI","22","41","41","Sin maikap-at ay tawen ay nanturayan Ahab ed Israel, naisaad ay ari ed Juda si Jehosafat ay anak Asa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_42","012_22_42","1KI","22","42","42","Mantawen si Jehosafat si 35 sin nanbalinana ay ari yan nanturay ed Jerusalem si 25 ay tawen. Si Azuba ay anak Silai di ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_43","012_22_43","1KI","22","43","43","Inamag na din kosto sin pangilan Diyos ay kaman si Asa ay ama na, ngem adi nan dinadael din pandaydayawan di ipogaw si sinan didiyos ay wada sin dodontog, et intoltoloy da ay nan-ipoo si daton ya insinso isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_44","012_22_44","1KI","22","44","44","Sin nanturturayan Jehosafat, nakikapya sin ari ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K122_50","012_22_50","1KI","22","50","50","Natey si Jehosafat et naiponpon ay naitapi sin aap-o na sin siyodad apo na ay David. Si Jehoram ay anak na di naisokat en sisya ay nan-ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_1","013_2_1","2KI","2","1","1","Idi dandani ay alaen Diyos ed langit si Elias babaen si alinposapos, manmandan da en Eliseo ay napod Gilgal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_2","013_2_2","2KI","2","2","2","Kanan Elias en Eliseo, “Isna ka tan inbaan Diyos sak-en ed Betel.” Ngem kanan Eliseo, “Isapatak sin matmatago ay Diyos ya en sik-a ay adiak taynan sik-a.” Et nankoyog da ay inmey ed Betel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_3","013_2_3","2KI","2","3","3","Wada di grupon di mamadto ay mantee isdi ay inmey en Eliseo yan kanan da, “Ay ammom ay alaen Diyos din apom ay isian en sik-a ed wani ay agew?” Kanan Eliseo, “Aw, ammok ngem adi takon ap-apaten sa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_4","013_2_4","2KI","2","4","4","Kanan kasin Elias en Eliseo, “Mataynan kas na tan inbilin Diyos ay emeyak ed Jerico.” Ngem kanan Eliseo, “Isapatak sin matmatago ay Diyos ya en sik-a ay adiak taynan sik-a.” Et nankoyog da ay inmey ed Jerico. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_5","013_2_5","2KI","2","5","5","Wadas di di mantee ay grupon di mamadto ay nansalodsod en Eliseo, “Ay ammom ay alaen Diyos din apom et isianan sik-a ed wani ay agew?” Kanan Eliseo, “Aw, ammok ngem adi takon ap-apaten sa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_6","013_2_6","2KI","2","6","6","Pag kanan Elias en Eliseo, “Mataynan kas na tan inbilin Diyos ay emeyak ed ginawang ay Jordan.” Ngem kanan Eliseo, “Isapatak sin matmatago ay Diyos ya en sik-a ay adiak taynan sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_7","013_2_7","2KI","2","7","7","Intoloy da ay nandan yan waday grupon di mamadton Diyos ay inmonod en daida ed Jordan. Sinmaldeng da Elias en Eliseo sin benget di ginawang yan wada da din mamadto sin baken onay addawi ay mangiila en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_8","013_2_8","2KI","2","8","8","Kinaan Elias din tak-ep di bado na asi na kinopin, pag nan iseppat sin danom yan nansian din danom et namgaan di dinan da Elias ay nanbalasat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_9","013_2_9","2KI","2","9","9","Idi nakabalasat da, kanan Elias en Eliseo, “Sinoy laydem ay idawat ko asiak maiaddawi en sik-a?” Kanan Eliseo, “Idawtam kod sak-en si dobli ay bingay sin panakabalin mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_10","013_2_10","2KI","2","10","10","Kanan Elias, “Naligat san kedkedawem ngem matongpal sa mo mailam sak-en sin kaisianak en sik-a, ngem no maga et adi maidawat en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_11","013_2_11","2KI","2","11","11","Idi manmandan da dowan dan mankalkali, bigla et ay nawada di manbidbidang ay kalisa ya kabayo ay nandan sin nan-gawaan da, pag ikayang di alinposapos si Elias ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_12","013_2_12","2KI","2","12","12","Inilan Eliseo et binogawanas Elias ay kanana, “Ama, ama! Napigsa ay manalaknib isnan Israel!” Manipod sidi yan adi na kasin inil-ilas Elias. Kabisngit si Eliseo sin bado na gapo si sakit di nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_13","013_2_13","2KI","2","13","13","Pinidit na din nag-as ay tak-ep di badon Elias pag mantaoli sin benget di ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_14","013_2_14","2KI","2","14","14","Inseppat na sin danom din nag-as ay badon Elias yan kanana, “Intoy kad-an pay Yahweh ay Diyos en Elias?” Idi sineppat na din danom, nansian et nandan ay nanbalasat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K22_15","013_2_15","2KI","2","15","15","Kanan din grupon di mamadto ay napod Jerico ay nangiilan sisya, “Wada en sisya din panakabalin Elias.” En da inabat, pag dan manyakog-ong sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_1","013_4_1","2KI","4","1","1","Sin namingsan, inmey en Eliseo din asawan di esa ay pankalkalian Diyos ay esa sin grupon di mamadto yan kanana, “Apo, natey si asawak. Ammom met ay pinatpateg na si Diyos, ngem ed wani yan inmali din nangiotang. Magay ibayad ko, isonga kanana en alaena din doway lalaki ay anak ko ta panbalinenas bag-ena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_2","013_4_2","2KI","4","2","2","Kanan Eliseo ay nansalodsod, “Sinoy maibadang ko en sik-a? Ibagam kod di wada ay sanikwam sin beey mo.” Kanan din babai, “Apo, maga polos malaksig si at-atik ay lanan di olivo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_3","013_4_3","2KI","4","3","3","Kanan Eliseo, “En ka manbolod sin am-in ay tinokmang mo si ad-ado ay koli ay magay naigto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_4","013_4_4","2KI","4","4","4","Mo idateng mo sin beey yo, senggep kayo sin aan-ak mo ta in-eb yo, pag kayon ilogi ay pey-an si lana din amin ay koli et din mapno yan ikasin yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_5","013_4_5","2KI","4","5","5","Tinaynan din babai si Eliseo yan sinenggep sisya ya din aan-ak na sin beey da et inin-eb da. Idawdawat din aan-ak na din koli dowanan peypey-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_6","013_4_6","2KI","4","6","6","Idi napno da amin din koli, kanana sin esa ay anak na, “Man-iali kayo si esa.” Ngem kanan da, “Enggay nisa.” Idi siya di, sinmaldeng din lana ay man-ayos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_7","013_4_7","2KI","4","7","7","Binmela din babai ay en nangipaammo en Eliseo yan kanan Eliseo en sisya, “En ka ilako din lana ta say ibayad mo sin otang mo. Omanay din mabay-an ay panbiyag yo sin an-ak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_8","013_4_8","2KI","4","8","8","Sin namingsan ay inmeyan Eliseo ed Sunem, inayagan di esay baknang ay babai ta makikan sin beey da. Manipod isdi, kanayon ay maspad ay makikan mo emey isdi ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_9","013_4_9","2KI","4","9","9","Kanan din babai sin asawa na, “Masiguradok ay nasantoan ay ipogaw Diyos din lalaki ay doy ay kanayon ay mandagdagos sin beey ta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_10","013_4_10","2KI","4","10","10","Man-amag ta si kitkittoy ay kowarto sin ngato, asi tan pey-an si katri, lamisaan, tokdoan ya pansilawan ay osalena ta isdi ay mandagdagos mo omali isnan beey ta.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_11","013_4_11","2KI","4","11","11","Sin namingsan ay inmey si Eliseo isdi, en binmaktad sin akin ngato ay kowarto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_12","013_4_12","2KI","4","12","12","Kanana en Gehazi ay baa na, “En ka ayagan din babai.” Inayagana et en pinmika din babai sin kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_13","013_4_13","2KI","4","13","13","Kanan Eliseo en Gehazi, “Ibagam en sisya mo sino di maitolong ko ay isobalit isnan kinasiged na en daita. Amangan mo laydena ay enak makikali sin ari ono sin komander di sosoldado para en sisya.” Ngem kanan din babai, “Wada met amin ay kasapolak isnan ilik ay kad-an di kakailiak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_14","013_4_14","2KI","4","14","14","Dinamag Eliseo en Gehazi, “Sino ngin ngarud di maidawat ko?” Kanan Gehazi, “Magay anak da yan enggay nakay si asawa na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_15","013_4_15","2KI","4","15","15","Pag kanan Eliseo, “Ayagam sisya.” Inayagana et pinmika din babai sin segpan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_16","013_4_16","2KI","4","16","16","Kanan Eliseo, “Sin siya na ay timpo sin omali ay tawen, manbakwa ka si anak ay lalaki.” Ngem kanan din babai, “Apo, ipogaw daka en Diyos isonga adi ka koman iet-etekan nan mansilbi en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_17","013_4_17","2KI","4","17","17","Ngem nawad-an din babai et nan-anak si lalaki sin kaman nidi ay timpo sin inmali ay tawen ay kaman din inbagan Eliseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_18","013_4_18","2KI","4","18","18","Dinmakdake din anak yan sin namingsan inmonod en ama na ay wada sin kad-an di man-an-ani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_19","013_4_19","2KI","4","19","19","Idi siya et di, bigla ay kinalianas ama na yan kanana, “Aney! Din toktok ko!” Pag kanan ama na sin esa ay bag-ena, “Iey mo en ina na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_20","013_4_20","2KI","4","20","20","Binakwan din bag-en ay in-ey sin inan di anak et binabakwan ina na enggana ay alas dosi, pag et matey din anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_21","013_4_21","2KI","4","21","21","In-ey na din anak sin akin ngato ay kowarto, pag nan pabaktaden sin kaseyseyepan din mamadton Diyos. Binmala et in-eb na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_22","013_4_22","2KI","4","22","22","Inayagana si asawa na yan kanana, “Pangaasim kod ta man-ibaa kas na si esa ay bag-en ya dangki ta emeyak ay dagos sin kad-an din ipogaw Diyos, asiak mantaoli.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_23","013_4_23","2KI","4","23","23","Kanan asawa na ay mandamag, “Sinoy gapo ay emey ka en sisya ed wani ay agew yan baken beskan di bowan ay pan-idatonan tako ono agew ay pan-illengan?” Ngem kanan din babai, “Olay adi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_24","013_4_24","2KI","4","24","24","Inpaiamag na din silyan di dangki yan nangabayo, pag na et kanan sin bag-ena, “Dagdagem din dangki. Adi kan pan-inayaden begew en sak-en mo adiak ibaga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_25","013_4_25","2KI","4","25","25","Et inmey sin kad-an di mamadton Diyos sin dontog ay Carmel. Idi tinamang Eliseo din babai sin addawi pay laeng, kananan Gehazi ay baa na, “Dooy ay omal-ali din babai ay taga-Sunem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_26","013_4_26","2KI","4","26","26","Dalasem, managtag ka ay en mangabat ta damagem mo mayat met laeng di kasasaad na, si asawa na ya din anak da.” Idi dinamag Gehazi, kanan din babai ay nanongbat, “Mayat amin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_27","013_4_27","2KI","4","27","27","Idi domateng sin kad-an Eliseo sin dontog, kapakod sin sikin Eliseo. Itodon koman Gehazi ngem kanan Eliseo, “Bay-am, tan palaloy ladingit na, ngem nay adi inpaammon Diyos en sak-en di gapo na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_28","013_4_28","2KI","4","28","28","Kanan din babai, “Apo, adiak met nankedaw en sik-a si anak yan kanak abe en adi ka koman omietek ay mangidawat si pannamnamaak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_29","013_4_29","2KI","4","29","29","Binilin Eliseo si Gehazi ay kanana, “Bilkoam san badom ta itagtag mo nan sokod ko ta ipatang mo sin ropan di anak. Adi kan somalsaldeng ay mangkablaaw mo waday abatem yan mo kablaawan das sik-a, adi ka masapol ay songbatan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_30","013_4_30","2KI","4","30","30","Ngem kanan din inan di anak, “Isapatak en sik-a ya din matmatago ay Diyos ay adiak taynan sik-a.” Isonga pinmika si Eliseo et nakikoyog en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_31","013_4_31","2KI","4","31","31","Nangon-ona si Gehazi ay inpatang na din sokod sin ropan di anak, ngem magay mailas nanbaliwana ay kailaana ay mabiyag isonga nantaoli ay en nangabat en Eliseo yan kanana, “Adi met binmangon din anak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_32","013_4_32","2KI","4","32","32","Idi somawang si Eliseo, wada din anak ay naipapabaktad sin katri na yan magay biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_33","013_4_33","2KI","4","33","33","Sinenggep pag nan in-eb et ang-anggoy da ay dowa sin anak, pag mankararag en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_34","013_4_34","2KI","4","34","34","Pag lomakpap sin awak di anak dowanan itakap din tepek, mata ya takkay na sin tepek, mata ya takkay di anak et inmatong din awak di anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_35","013_4_35","2KI","4","35","35","Kinmaan si Eliseo ay mandinad-an sin kowarto asi kasin lomakpap sin awak di anak. Kaakbis din anak si namin pito yan kiniyat na din mata na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_36","013_4_36","2KI","4","36","36","Inpaayag Eliseo en Gehazi din babai ay taga-Sunem. Idi domateng yan kanana, “Alaem nan anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_37","013_4_37","2KI","4","37","37","Sinenggep et nanyakog-ong ay nandokmog sin sangoanan Eliseo, asi na alaen din anak na, pag bomala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_42","013_4_42","2KI","4","42","42","Sin namingsan, waday lalaki ay napod Baal Salisa ay nangiey en Eliseo si kaap-apit na ay mais ay naidamdam ya dowanpo ay tinapay ay napo sin sabog ay nangon-onaen da ay inani. Kanan Eliseo sin baa na, “Ipakan mo dana sin papasolot ko ay mamadto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_43","013_4_43","2KI","4","43","43","“Ngem adi met omanay sa si sin-gasot ay ipogaw,” kanana ay sinombat. Kanan aben Eliseo, “Idawat mo od en daida, tan inbagan Diyos ay mangan da ay kosto yan wada pay di mabay-an.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K24_44","013_4_44","2KI","4","44","44","Siya di, insango na en daida et tinmet-ewa din inbagan Diyos, tan nangan da am-in yan wada abey nabay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_1","013_5_1","2KI","5","1","1","Wada di si Naaman ay komander di sosoldadon din ari ed Syria. Madaydayaw ay ipogaw yan peteg ay binanbanol din apo na tan gapo en sisya, nangabaken Diyos ed Syria. Natoled ay soldado ngem nakaptan si kaeegyat ay sakit di kodil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_2","013_5_2","2KI","5","2","2","Sin namingsan ay ginobat din taga-Syria ed Israel, waday balod da ay balasitang ay Israelita et nanbalin sisya ay bag-en din asawan Naaman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_3","013_5_3","2KI","5","3","3","Kanan din balasitang sin apo na ay babai, “Mo en koman manpaila din apok sin pankalkalian Diyos ed Samaria et agasana din sakit di kodil na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_4","013_5_4","2KI","5","4","4","Inmey si Naaman sin kad-an di ari et dinad-at na din inbagan di balasitang ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_5","013_5_5","2KI","5","5","5","Kanan din ari, “Mabalin, emey ka. Mansolatak sin ari ed Israel.” Et inmey si Naaman yan nan-itakin si sinpo ay talento ay palata, pitopolo ay kilo ay balitok ya sinpo ay paris ay bado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_6","013_5_6","2KI","5","6","6","Indawat na din solat sin ari ed Israel yan siya nay kanan din solat: “Nay di solat ay mangipaammo ay inbaak nan si Naaman ay mansilsilbi en sak-en ta agasam din sakit di kodil na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_7","013_5_7","2KI","5","7","7","Idi binasan din ari ed Israel din solat, kabisngit sin bado na yan kanana, “Apay nga inbaan san ari ed Syria nan kaeegyat di sakit di kodil na yan kanana en agasak? Ay Diyosak aya ta kabaelak ay mamse ya manago kasin? Gandat ay man-an-anap si pan-gapoana ay omibaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_8","013_5_8","2KI","5","8","8","Idi dinngen Eliseo, ay mamadton Diyos, ay siya na di napasamak, nan-ibaa si nangibaga sin ari, “Apay nga binisngit mo din badom? Ibaam din lalaki ay sana en sak-en ta maammoana ay waday pankalkalian Diyos isnan Israel.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_9","013_5_9","2KI","5","9","9","Et siya di, nanlogan da Naaman sin kalisa na ay inmey sin beey Eliseo et sinmaldeng da sin kad-an di segpan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_10","013_5_10","2KI","5","10","10","Waday inbaan Eliseo ay nangibaga en Naaman, “En ka man-ames si mamin pito sin ginawang ay Jordan et maagasan din kodil mo ya malinisan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_11","013_5_11","2KI","5","11","11","Ngem palaloy bonget Naaman ay kinmaan yan kanana, “Inpagarup ko ay en omabat ya mankararag en Yahweh ay Diyos na, asi nan iwasawas din takkay na sin patag di sakit ko ta maagasan! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_12","013_5_12","2KI","5","12","12","Ay baken ayan nalinlinis di danom ed Abana ya Farfar ay ginawang ed Damascus mo din amin ay danom isnan Israel? Ay adiak malinisan mo say pan-amsak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_13","013_5_13","2KI","5","13","13","Ngem inmey sin kad-ana din baa na yan kanan da, “Mo naligat koma di ipaamag din mamadton sik-a, ay adim ayan amagen? Ay sino od abey adi kan pangamagan issan kanana en ‘Man-ames ka ta dadlon maagasan din kodil mo’?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_14","013_5_14","2KI","5","14","14","Et tinongpal Naaman din inbagan di mamadton Diyos. Nanballalong sin ginawang ay Jordan et en nantab-en sidi si namin pito. Pag maitaoli din sigod ay kodil na yan nalinis ay kaman kodil di moyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_15","013_5_15","2KI","5","15","15","Nantaolis sisya ya din amin ay kinoyog na sin kad-an Eliseo. En da pinmika sin sangoanana yan kanana, “Ed wani yan inammoak ay magay odom ay Diyos isnan intiro ay lobong mo adi et anggoy din Diyos di Israel. Pangaasim koma, apo, ta awatem nan isagot ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_16","013_5_16","2KI","5","16","16","Ngem kanan din mamadto ay nanongbat, “Isapatak en Diyos ay matmatagos eng-enggana ay pansilsilbiak ay maga polos di awatek.” Ipilit Naaman ngem sinigaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_17","013_5_17","2KI","5","17","17","Kanan Naaman, “Mo sigaam, ipalobos mo kod ay isaak di kaad-adon di lota ay kabaelan di dowa ay kabayo ay kalgaen, tan manlogi ed wani, maga di idaton ko ay mapooan ya odom ay datdaton mo baken si Diyos di pangidatonak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_18","013_5_18","2KI","5","18","18","Ngem sapay koma ta pomakawan si Diyos mo makisgepak sin ari mi ay apok sin timplon Rimmon ay diyos mi ya makidokmogak en sisya sin sangoanan Rimmon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_19","013_5_19","2KI","5","19","19","“Somaa ka ay natalna di nemnem mo,” kanan Elias. Siya di, nanlobwat da Naaman ay somaa. Adi da onay inmaddawi ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_20","013_5_20","2KI","5","20","20","yan kanan Gehazi ay baan Eliseo sin nemnem na, “Palalo di kinaanos din apok sin taga-Syria ay doy. Adi na et inawat din idawdawat na. Isapatak en Diyos ay apayawek daida ta enak mankedaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_21","013_5_21","2KI","5","21","21","Et inapayaw Gehazi da Naaman. Idi tinamang Naaman sisya ay managtagtag ay omasag-en, kadisaag sin kalisa na et inabat na yan kanana, “Sinoy napasamak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_22","013_5_22","2KI","5","22","22","Kanan Gehazi, “Maga, ngem inmibaa din apok tan waday dinmateng ay dowa ay mimbro sin grupon di mamadto ay napo sin kadondontogan ed Efraim. Pangaasim kod ta idawtam daida si esay talento ay palata ya doway paris ay bado.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_23","013_5_23","2KI","5","23","23","Kanan Naaman, “Pangaasim ta alaem nan dowa ay talento.” Inpilit Naaman et inpeey na si dowa ay sako din dowa ay talento ay palata ya doway paris ay bado. Inpag-ena si dowa ay baa na et in-on-ona da en Gehazi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_24","013_5_24","2KI","5","24","24","Idi domateng si Gehazi sin bilig ay kad-an di beey da en Eliseo, ina na sin dowa ay baa din in-genan da et indolina sin beey, pag nan ibaas daida ay mantaoli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_25","013_5_25","2KI","5","25","25","Makdeng pay di, inmey sin kad-an Eliseo ay apo na. “Gehazi, intoy inmeyam?” kanan Eliseo yan kanan Gehazi ay nanongbat, “Maga met di inmeyak, apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_26","013_5_26","2KI","5","26","26","Ngem kanan Eliseo, “Inilak sin nemnem ko din nandisaagan di lalaki sin kalisa na ay en nangabat en sik-a. Baken kosto ay timpo ed wani ay pangaan si pilak ono pangawatan si bado, daga ay namolaan si olivo ya obas, animal ya baa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K25_27","013_5_27","2KI","5","27","27","Ed wani, komapet si eng-enggana en sik-a ya sin polim din sakit Naaman.” Idi kinmaan si Gehazi sin kad-an Eliseo, kinapet di kaeegyat ay sakit di kodil et kinmilakilat din kodil na ay kaman andap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_1","013_6_1","2KI","6","1","1","Sin namingsan, kanan din grupon di mamadto en Eliseo, “Palalo ay nalipit nan pakibebbeeyan min sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_2","013_6_2","2KI","6","2","2","Palobosam kod dakami ay emey ed Jordan ta en kami manpoyo si sag-eesa ay kaiw ay iamag takos beey.” Kanan Eliseo, “Aw a, emey kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_3","013_6_3","2KI","6","3","3","Nanpakaasi di esa en makiey si Eliseo et nakiey en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_4","013_6_4","2KI","6","4","4","Inmey da ed Jordan et nilogian da ay nanpoyos kaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_5","013_6_5","2KI","6","5","5","Idi man-getgetad din esa, nalokmos din wasay et nag-as sin posong, isonga kanana, “Apo, ay ta et na! Intoy iyat ko pay yan owat kon binolod?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_6","013_6_6","2KI","6","6","6","Kanan Eliseo, “Intoy nag-asana?” Idi initdon din lalaki, nanpoto si Eliseo si kitkittoy ay pingin di kaiw ay intep-a na sin posong yan pag et tomay-apew din wasay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_7","013_6_7","2KI","6","7","7","“Alaem!” kanan Eliseo et inan din lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_8","013_6_8","2KI","6","8","8","Sin doy ay timpo, ginobat din ari ed Syria din Israelita. Nakikali sin oopisyal na et pinili na din ili ay en da gobaten. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_9","013_6_9","2KI","6","9","9","Ngem nan-ibaas Eliseo si en mangidadaan sin ari ed Israel ay bantayan da koma din lugar ay doy tan planon din taga-Syria ay en gobaten. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_10","013_6_10","2KI","6","10","10","Isonga inbaan din ari ed Israel di sosoldado ta gowardiyaan da di ay lugar. Namin piga ay napasamak di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_11","013_6_11","2KI","6","11","11","Palalo di bonget din ari ed Syria, isonga inayagana din oopisyal na yan kanana, “Sino en dakayo di manglilipot ay nan-isodsod sin ari ed Israel?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_12","013_6_12","2KI","6","12","12","Kanan di esa, “Apo ari, maga en dakami ngem si Eliseo ay mamadto ed Israel di mangibagbaga sin ari, olay pay din ibagam sin oneg di kowartom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_13","013_6_13","2KI","6","13","13","Kanan din ari, “En kayo anapen di kad-ana ta man-ibaaak si en manpap en sisya.” Wada di nangibaga en wadad Dotan ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_14","013_6_14","2KI","6","14","14","et nan-ibaa si ad-ado ay soldado ay nangabayo ya nanlogan si kalisa ay para gobat. Labi di inmeyan da et nilikob da din ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_15","013_6_15","2KI","6","15","15","Nasapa ay binmangon sin kabigatana din baan Eliseo. Idi bomala, inila na di ad-ado ay sosoldado pati din nangakabayo ya nangakalisa ay nanglikob sin ili. Kanana en Eliseo, “Apo, inayan et na! Sino pay di amagen ta?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_16","013_6_16","2KI","6","16","16","Kanan din mamadto, “Adi ka emegyat tan ad-ad-ado di gait ta mo si daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_17","013_6_17","2KI","6","17","17","Pag nan kanan ay nankararag, “Sik-a ay Yahweh, bokatam kod din mata na ta ilaena.” Binokatan Diyos din mata na et inila na ay napno din dodontog si omap-apoy ay kabayo ya kalisa ay para gobat ay nanglikob en Eliseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_18","013_6_18","2KI","6","18","18","Idi sinmag-en din kalaban da, kanan Eliseo ay nankararag, “Apo Yahweh, godabem kod da nan ipogaw ay nay.” Pinatgan Diyos din kararag Eliseo et ginodab nas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_19","013_6_19","2KI","6","19","19","Idi siya di, inmey si Eliseo sin kad-an da yan kanana, “Baken sinay di danan ya ili ay kad-an din an-anapen yo. Omonod kayon sak-en ta itdok di kad-ana.” Et inpango nas daida ed Samaria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_20","013_6_20","2KI","6","20","20","Idi enggay sinenggep da sin siyodad, kanan Eliseo ay nankararag, “Yahweh, bokatam kod din mata da.” Binokatan Diyos din mata da et idi manmokilang da, kambaw wada da sin oneg di alad ed Samaria! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_21","013_6_21","2KI","6","21","21","Idi inilan din ari ed Israel daida, kanana en Eliseo, “Apo, ay peslek daida? Ay mayat mo peslek daida?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_22","013_6_22","2KI","6","22","22","Ngem kanan Eliseo, “Adi yon pespeslen. Olay din depapen yo sin gobatan et adi yon peslen. Agpos et mo idawtan yos daida si kanen ya inomen da ta asi da mantaoli sin apo da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K26_23","013_6_23","2KI","6","23","23","Siya et di inpaisaganan din ari di ad-ado ay makan et idi makakan ya makainom da, inbaa nas daida ay mantaoli sin apo da. Et say nangisaldengan din gugrupon di soldado ay taga-Syria ay en mamalpaligat sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K213_14","013_13_14","2KI","13","14","14","Nansakit si Eliseo si nakaro yan idi dandani ay matey, en inilan Jehoas ay ari ed Israel. Nan-oga din ari yan kanana, “Ay amak, ay amak! Sik-a di napigsa ay nanalsalaknib isnan Israel.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K213_15","013_13_15","2KI","13","15","15","Kanan Eliseo ay nangibilin en sisya, “Man-a ka si pana ya bala na.” Nan-a si Jehoas, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K213_16","013_13_16","2KI","13","16","16","yan binilin Eliseo ay binatena din pana et tinongpal na yan kinapay Eliseo din takkay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K213_17","013_13_17","2KI","13","17","17","Binilin Eliseo ay bokatana din tawa ay naisagang ed Syria ta ipana na din iin-genana et say inyat na tet-ewa. Pag kanan Eliseo, “Sik-a di maiarig si panan Diyos ay pangabak na sin taga-Syria. Gobatem to daida ed Afek enggana ay dadlon kan abaken daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K213_18","013_13_18","2KI","13","18","18","Idi makdeng di, inbilin Eliseo ay alaena din odom ay pana ta ipana na sin lota. Namitlo ay pinanan din ari din lota yan pag somaldeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K213_19","013_13_19","2KI","13","19","19","Manbonget et si Eliseo yan kanana, “Pinanam koma si namin lima ono namin enem ta say dadlon mon abaken din taga-Syria. Ngem ed wani, namin tolo anggoy ay abakem daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K213_20","013_13_20","2KI","13","20","20","Pag matey si Eliseo et naiponpon. Idi siya di, tinawtawen ay gobaten din Moabita din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K213_21","013_13_21","2KI","13","21","21","Sin namingsan, waday en nangiponpon si minatay da. Inila da et di bonggoy di tollisan ay Moabita yan kaitep-a da sin bangkay sin naiponponan Eliseo pag dan katagtag. Idi kosto ay naigiwit din bangkay sin tong-an Eliseo, natago et din natey ay sana et pinmika. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_1","013_17_1","2KI","17","1","1","Sin maikasinpo ya dowa ay tawen ay nanturayan Ahaz ay ari ed Juda, naisaad si Hoshea ay anak Ela ay man-ari ed Israel. Ed Samaria di nangisaadan dan sisya ay ari et nanturay si siyam ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_2","013_17_2","2KI","17","2","2","Nanbasol en Diyos ngem baken kaman din inam-amag di aari ed Israel ay sinokatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_3","013_17_3","2KI","17","3","3","Ginobat Salmaneser ay ari ed Assyria et sinmoko si Hoshea, isonga tinawen ay nanbaybayad si bowis en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_4","013_17_4","2KI","17","4","4","Ngem sin namingsan, waday inbaan Hoshea en So ay ari ed Egipto ta manpatolong yan insaldeng na abe ay manbayad si tinawtawen ay bowis. Idi inammoan Salmaneser, inpadpap ya inpaibalod nas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_5","013_17_5","2KI","17","5","5","Pag nan gobaten din intiro ay Israel et nilikob da ed Samaria si tolo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_6","013_17_6","2KI","17","6","6","Sin maikasiyam ay tawen di nanturayan Hoshea, enggay sinakop din arin di Assyria ed Samaria et inkoyog na ed Assyria din Israelita ay balod na. Nanteeenas daida ed Hala, din odom sin asag-en di ginawang ay Habor ay sakop di Gozan yan din odom sin il-ili ed Media. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_7a","013_17_7a","2KI","17","7a","7a","Napasamak amin dana gapo ta nanbasol din Israelita en Yahweh ay Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_13","013_17_13","2KI","17","13","13","Inpanemnem Diyos din linteg na sin man-ili ed Israel ya Juda ya binagbagaanas daida babaen sin amin ay mamadto ya pankalkaliana ta dokogan da din lawa ay am-amagen da ya tongpalen da amin din linteg ay inbilina sin ap-apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_14","013_17_14","2KI","17","14","14","Ngem adi dan ikaskaso tan kinmenteg di nemnem da ay kaman din ap-apo da ay adi nantalek en Yahweh ay Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_15","013_17_15","2KI","17","15","15","Adi dan tinongpal din bilbilina ya din intolag na sin ap-apo da yan adi da aben inkaskaso din pamagbaga na. Nandaydayaw da si didiyosen ay magay silsilbi na et nanbalin da abes magay silsilbi na. Inonodan da din am-amagen di odom ay nasyon ay nandinmang olay mo inbilin Diyos ay adi da amagen di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_16","013_17_16","2KI","17","16","16","Dinokogan da amin din bilbilin Yahweh ay Diyos da et nan-amag da si dowa ay sinan baka ay nam-es si balitok ay dinaydayaw da ya nantood da si posti ay pangidaydayaw da en Asera. Nandaydayaw da sin tatalaw yan dinayaw da abe si Baal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_17","013_17_17","2KI","17","17","17","Indaton da din an-ak da ay mapooan dowan da et mansip-ok, man-gengey ya manpontos, et enggay inmongsan dan nemnem da ay nangam-amag si lawa sin pangilan Diyos, isonga inpabonget das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_18","013_17_18","2KI","17","18","18","Palalo di bonget Diyos sin Israelita et inpakaanas daida sin sangoanana. Say nabay-an din tribun Juda, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K217_19","013_17_19","2KI","17","19","19","ngem olay din tribun Juda yan adi dan tinongpal din bilina, tan inonodan da din ogali ay inonodan di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_1","013_18_1","2KI","18","1","1","Sin maikatlo ay tawen ay nanturayan Hoshea ay anak Ela ay ari ed Israel, nanlogi ay nanturay ed Juda si Hezekias ay anak Ahaz. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_2","013_18_2","2KI","18","2","2","Mantawen si dowanpo ya lima sin nanbalinana ay ari yan nanturay ed Jerusalem si dowanpo ya siyam ay tawen. Si Abia ay anak Zekarias di si ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_3","013_18_3","2KI","18","3","3","Din siged sin pangilan Diyos di inam-amag na ay kaman si apo na ay si David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_4","013_18_4","2KI","18","4","4","Dinadael na din pandaydayawan sin dodontog, ginmek na din tinootood da ay bato ay inbilang da ay inayan, ya pinoyo na din posti ay pangidaydayaw da en Asera. Minekmek na abe din bronsi ay sinan eweg ay inamag Moses ay kanan da en Nehustan, tan enggay et ay pan-idatonan di ipogaw si ipoo da ay insinso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_5","013_18_5","2KI","18","5","5","Nantalek si Hezekias en Yahweh ay Diyos di Israelita. Magay makaiso en sisya sin aari ay namangpango ya naisokat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_6","013_18_6","2KI","18","6","6","Adi polos nankeykeyat mo adi et intoltoloy na ay nantalek ya nantongpal sin bilbilin ay inpaammon Diyos en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_7","013_18_7","2KI","18","7","7","Kinadkadwan Diyos sisya et kosto amin di nantongpalan di inam-amag na. Kinontra na din ari ed Assyria et sinigaana ay paituray en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_8","013_18_8","2KI","18","8","8","Inabak na abe din il-ilin di Filisteo, olay kakitkittoyan ay sitio ya siya abe din naaladan ay siyodad, engganad Gaza ya din nandinmang ay il-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_13","013_18_13","2KI","18","13","13","Sin maikasinpo ya opat ay tawen ay nanturayan Hezekias, en ginobat Sennakerib ay ari ed Assyria am-in din naaladan ay siyodad ed Juda et inabak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_14","013_18_14","2KI","18","14","14","Isonga sin kawada na ed Lakis inpatolod Hezekias di solat en sisya ay kanana, “Baken baw kayman kosto di inyat ko. Pangaasim ta komaan kayo isnan ilik ta bayadak olay sino ay ibagam.” Din insongbat Sennakerib et manbayad komas Hezekias si sinpo ay libo ay kilo ay palata ya sinlibo ay kilo ay balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_15","013_18_15","2KI","18","15","15","Isonga inpaw-it Hezekias am-in din palata ay naidodolin sin Timplon Diyos ya sin naidodolinan di kinabaknang sin palasyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_16","013_18_16","2KI","18","16","16","Kinaana abe din balitok ay inpakpak na sin eneb ya hamban di pantew sin Timplon Diyos et inpatolod na abe en Sennakerib. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_17a","013_18_17a","2KI","18","17a","17a","Idi siya di, inbaan Sennakerib din tolo ay kangatoan ay opisyal di sosoldado na ay emey sin kad-an Hezekias ed Jerusalem et inkoyog da di dakdake ay bonggoy di sosoldado ay nanlobwat ed Lakis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_28","013_18_28","2KI","18","28","28","Pinmika din komander yan kanana ay nangibogaw sin kalin di Hebreo, “Dengngen yo nan inbagan di madaydayaw ay ari ed Assyria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_29","013_18_29","2KI","18","29","29","Kanana, ‘Siliban yo ta adi ietekan Hezekias si dakayo, tan adi nan kabaelan ay isalakan dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_30","013_18_30","2KI","18","30","30","Adi kayo aben maietekan mo awisenas dakayo ay mantalek en Diyos ya mo kanana en isalakan Diyos dakayo et adi na ipalobos ay abakek si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K218_33","013_18_33","2KI","18","33","33","Ay siya mo waday diyos di olay sino ay nasyon ay nangisalakan si ipogaw na ta say adiak makaabak en daida?’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_1","013_19_1","2KI","19","1","1","Idi dinngen Ari Hezekias di, kabisngit sin bado na ay mangipaila sin sakit di nemnem na, pag manbado si makelsang ay sako yan inmey sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_2","013_19_2","2KI","19","2","2","Inbaa nas da Eliakim ay pangolon di mangas-asikaso sin palasyo, si Sebna ay sekretaryon di palasyo ya din papangolon di papadi, et nanbado das sako ay inmey sin mamadto ay si Isaias ay anak Amoz. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_3","013_19_3","2KI","19","3","3","Kanan da en sisya, “Siya na di kanan Hezekias: ‘Timpon di ligat ed wani ay agew, madosdosa ya maibabain tako. Kaman din dandani ay bomalaan di anak ngem magay pigsan din ina ay mangipabala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_4","013_19_4","2KI","19","4","4","Inbaan din ari ed Assyria din komander di sosoldado na yan sapay koma ta dinngen Yahweh ay Diyos mo din inbagbaga na ay manglaslasoy en sisya ay matmatago ay Diyos ta dosaena begew isdi ay kinali na. Isonga ikararagam koma din nabay-an ay kailian tako.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_5","013_19_5","2KI","19","5","5","Idi dinmateng din oopisyal ay inbaan Ari Hezekias yan dinngen Isaias din inbaga da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_6","013_19_6","2KI","19","6","6","kanana en daida, “Ibaga yo sin apo yo ay siya na di inbagan Diyos: ‘Adi kan emegyat sin inbagan di baan di ari ed Assyria ay manglaslasoy en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_7","013_19_7","2KI","19","7","7","Iturong kon to di nemnem na ta say mo dengngena di baken kosto ay ipadamag di esa ay baa na, somaa, et isdi ay ipapsek si kampilan.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_14","013_19_14","2KI","19","14","14","Idi inawat Hezekias din solat ay naipaw-it en sisya, binasa na, pag emey sin Timplon Diyos. Inoklag na din solat sin sangoanan Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_15","013_19_15","2KI","19","15","15","yan kanana ay nankararag, “Sik-a ay Yahweh ay Diyos mi ay Israelita, wada ka ay tinmotokdo sin tronom sin nan-gawaan di dowa ay kerubim. Sik-a et anggoy di Diyos ay makaammo sin am-in ay nasyon isnan daga, tan sik-a di namarsua sin daga ya am-in ay wada ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_16","013_19_16","2KI","19","16","16","Ed wani, Apo, ilaem kod din mapaspasamak en dakami. Dengngem abe din inbagan Sennakerib ay manglaslasoy en sik-a ay matmatago ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_17","013_19_17","2KI","19","17","17","Tet-ewa iman ay begew sin aari ed Syria, naabosan di odom ay nasyon si omili ya nadadael di daga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_18","013_19_18","2KI","19","18","18","Din aari ay nay et inwasit da abe din didiyosen da sin apoy et napooan da, tan baken dan tet-ewa ay diyos mo adi et owat bato ya kaiw ay inamag di ipogaw si sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_19","013_19_19","2KI","19","19","19","Isonga Yahweh ay Diyos mi, pangaasim ta isalakan mos dakami sin panakabalin nan ari ay nay, ta say pangammoan din omili sin am-in ay nasyon isnan daga ay sik-a et anggoy ay Yahweh di Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_20","013_19_20","2KI","19","20","20","Idi siya di, nan-ibaa si Isaias ay anak Amoz si en nangibaga en Hezekias ay dinngen Yahweh ay Diyos di Israelita din kararag na maipanggep en Sennakerib ay ari ed Assyria ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_32","013_19_32","2KI","19","32","32","et siya na di inbagan Diyos maipanggep en sisya: “Adi makasgep sin siyodad ay nay yan magay pana ay iturong nas na. Adi omasag-en di sosoldado na ay en mangobat. Maga abe di mangamag si somakyaban da ay manadael sin alad di siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_33","013_19_33","2KI","19","33","33","Adi polos makasgep isnan ili, tan awni et mantaoli sin nandanana ay inmali. Sak-en si Diyos ay nangibaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_34","013_19_34","2KI","19","34","34","Salaknibak ya isalakan ko din siyodad ay nay ta say madayawak ya matongpal din inkarik en David ay baak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_35","013_19_35","2KI","19","35","35","Sin labi ay doy, waday anghel Diyos ay inmey sin kampon di taga-Assyria yan pinse na di 185,000 ay sosoldado da. Idi bomangon din gagait da sin napat-aana, inila da din am-in ay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_36","013_19_36","2KI","19","36","36","Siya di, tinopin da Sennakerib ay ari ed Assyria din tolda da et nantaoli da ay en nantee ed Nineve. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K219_37","013_19_37","2KI","19","37","37","Sin namingsan ay wadas sisya ay mandaydayaw sin timplon Nisrok ay diyos na, pinsen da Adrammelek en Sarezer ay an-ak na et pag dan lomayaw ay emey ed Ararat. Et si Esarhaddon ay esa ay anak na di naisokat en sisya ay nan-ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_1","013_20_1","2KI","20","1","1","Sin doy ay timpo, nansakit si Ari Hezekias yan enggay kaman matey. En inilan din mamadto ay si Isaias ay anak Amoz yan kananan sisya, “Inbilin Diyos en olnosem di amin sin beey mo tan adi ka mailatonan, et matey ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_2","013_20_2","2KI","20","2","2","Siya di, sinagong Hezekias din dingding yan kanana ay nankararag, “Sik-a ay Diyos, nemnemem koma ay inpapasnek ko ay mansilbi en sik-a ya inpakat ko di amin ay kabaelak ay nangamag si kosto sin pangilam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_3","013_20_3","2KI","20","3","3","Pag palalo ay man-anog-og. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_4","013_20_4","2KI","20","4","4","Tinaynan Isaias din ari, ngem idi wada pay laeng sin gawan di bel-ayan di palasyo yan kanan Diyos en sisya en ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_5","013_20_5","2KI","20","5","5","mantaoli sin kad-an Hezekias ay mangiturturay sin ipogaw Diyos ta ibaga na en sisya, “Siya na di inbagan Yahweh ay say Diyos ay dinaydayaw David ay apom: ‘Dinngek din kararag mo ya inilak din nan-og-ogaam, et agasak sik-a. Sin maikatlo ay agew manipod ed wani, emey ka sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_6","013_20_6","2KI","20","6","6","Paandoek pay si sinpo ya lima ay tawen di biyag mo ya isalakan kos sik-a ya din siyodad ay nay sin panakabalin di ari ed Assyria. Salaknibak din siyodad ay nay ta say madayawak ya matongpal din inkarik en David ay bag-en ko.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_7","013_20_7","2KI","20","7","7","Makdeng pay di, binilin Isaias din baa ay kakoyog di ari ta tapalan da si igos din boyoy na. Tinongpal da et naagasan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_8","013_20_8","2KI","20","8","8","Sin daan pay laeng maagasan, kanan Hezekias ay nandamag en Isaias, “Into ngin di pangammoak ay agasan Diyos sak-en et makaeyak sin Timplo sin maikatlo ay agew?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_9","013_20_9","2KI","20","9","9","Kanan Isaias, “Siya na di sinyal ay ipailan Diyos ay pangammoam ay tongpalena din inkari na: Piliem di laydem mo manballalong si sinpo ay paskitan din alidong sin pan-orasan ono mantikid si sinpo ay paskitan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_10","013_20_10","2KI","20","10","10","Kanan Hezekias, “Baken nakaskasdaaw mo manballalong si sinpo ay paskitan, isonga laydek ay mantikid.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_11","013_20_11","2KI","20","11","11","Idi siya di, nankararag si Isaias et inpatikid Diyos din alidong si sinpo ay paskitan manipod sin gedeng na sin agdan ay in-amag Ari Ahaz. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_12","013_20_12","2KI","20","12","12","Sin timpo ay doy, nadamag Merodak Baladan ay ari ed Babilonia ay anak Baladan ay nansakit ya nailatonan si Hezekias, isonga inbaa na di mangiey si solat ya sagot en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_13","013_20_13","2KI","20","13","13","Sinangailin Hezekias din naibaa et inpaila na en daida din am-in ay indodolina ay kinabaknang ay siya da din palata ya balitok, nankinalasi ay bangbanglo ya nangina ay balsamo, din armas ya salida na, ya am-in di odom ay gameng na. Magay adi na inpaila en daida sin am-in ay kalasin di kinabaknang na ay wada sin palasyo ya ili ay panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_14","013_20_14","2KI","20","14","14","Idi siya di, inmey din mamadto ay si Isaias en Hezekias yan kanana ay nandamag, “Intoy napoan dadi ay ipogaw, ya sinoy kanan da en sik-a?” “Napo da sin addawi ay ili ay Babilonia,” kanan Hezekias ay nanongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_15","013_20_15","2KI","20","15","15","“Yan sinoy inila da sin palasyom?” kanan Isaias. “Inila da am-in. Maga di kinabaknang ko ay adiak inpaila en daida,” insongbat Hezekias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_16","013_20_16","2KI","20","16","16","Pag kanan Isaias, “Siya na di ipaammon Diyos en sik-a: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_17","013_20_17","2KI","20","17","17","‘Awni man et domteng di timpo ay maiey ed Babilonia am-in din wada sin palasyom pati am-in abe ay indodolin di aap-om engganad wani. Maga di mabay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_18","013_20_18","2KI","20","18","18","Di odom abe ay polim et maiey da ed Babilonia ta mansilbi da sin palasyon di ari.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_19","013_20_19","2KI","20","19","19","Din pangawat Hezekias isnan inpadton Isaias et mayat ya natalna di kasasaad di panturayana engganas tongpal biyag na, isonga kanana, “Mayat di inpaibagan Diyos en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_20","013_20_20","2KI","20","20","20","Am-in di odom ay inam-amag Hezekias ay kaman din toled na ay makigobat, din nangamagana si tangkin di danom ya din inosok na ay kanal di danom ay emey sin siyodad et naisolat da sin libro ay kaistoryaan di biyag di aari ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K220_21","013_20_21","2KI","20","21","21","Idi matey si Hezekias, din anak na ay si Manasses di naisokat ay nan-ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_1","013_21_1","2KI","21","1","1","Sinpo ya dowa di tawen Manasses sin naisaadana ay ari, et nanturay ed Jerusalem si limapolo ya lima ay tawen. Si Hefziba di ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_2","013_21_2","2KI","21","2","2","Lawa di inam-amag na sin pangilan Diyos, tan inon-onodana din kadodogis ya kalkaliget Diyos ay ogalin di nanasyon ay inpakaan Diyos sin daga ay sinakop din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_3","013_21_3","2KI","21","3","3","Insaad na kasin din pandaydayawan sin dodontog ay dinadael Hezekias ay ama na. Wada abey inamag na ay altar ay pandaydayawan dan Baal ya sinabatana ay posti ay pangidaydayaw dan Asera ay kaman din inyat Ahab ay ari ed Israel. Nandokdokmog abe ay mandaydayaw sin katalatalaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_4","013_21_4","2KI","21","4","4","Waday insaad na ay aaltar ay pandaydayawan da si sinan didiyos sin oneg di Timplon Diyos sin lugar ay inbagan Diyos ay panbeeyana ya pandaydayawan di ipogaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_5","013_21_5","2KI","21","5","5","Sin dowa ay lugar sin bel-ayan di Timplo, nan-amag abe si aaltar ay pan-ipooan das insinso ay pangidaydayawan da sin katalatalaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_6","013_21_6","2KI","21","6","6","Peteg ay madagsen di basbasol na ay say binmongetan Diyos, tan indatona ay inpoo din mismo ay anak na. Manpontos, mankotom ya dowan aben manpasip-ok ya manpatolong si man-gengey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_10","013_21_10","2KI","21","10","10","Isonga inpaibagan Diyos sin mamadto ay mansilsilbi en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_11","013_21_11","2KI","21","11","11","“Peteg ay kadodogis di inam-amag Manasses ay ari ed Juda. Addawi ay lawlawa di basbasol na mo din taga-Canaan ed idi. Begew abe sin ad-ado ay sinan didiyos ay dinaydayaw na, inpango na din taga-Juda ay manbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_12","013_21_12","2KI","21","12","12","Isonga sak-en ay Yahweh ay Diyos di Israelita et waday kaeegyat ay pasamak ay ipadateng ko ed Jerusalem ya sin kailiili ed Juda ay kasngangan di mannge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_13","013_21_13","2KI","21","13","13","Dosaek ed Jerusalem ay kaman met laeng din inyat ko en da Ari Ahab ed Israel ya din poli na. Maabosan ed Jerusalem si omili ay kaman palato ay ponasan da pag dan baliktaden. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_14","013_21_14","2KI","21","14","14","Din ipogaw ay mabay-an et taynak daida ta dadlon abaken di kalaban da ya itagtag da am-in ay kinabaknang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K221_15","013_21_15","2KI","21","15","15","Amagek dana sin ipogaw ko, tan lawa di inam-amag da sin pangilak ay mangipabonget en sak-en manipod sin kinmaanan di ap-apo da ed Egipto enggana ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K222_1","013_22_1","2KI","22","1","1","Wao di tawen Josias sin naisaadana ay ari, et nanturay ed Jerusalem si tolonpo ya esa ay tawen. Say si ina na si Jedida ay anak Adayas ay taga-Bozkat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K222_2","013_22_2","2KI","22","2","2","Kosto di inamag na sin pangilan Diyos, tan tinadtadona si David ay apo na et inpapasnek na ay nansilbi en Diyos ay adi nasangsangaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_1","013_23_1","2KI","23","1","1","Idi siya di, inpaayag Ari Josias am-in din papangolon di ipogaw ed Juda ya ed Jerusalem, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_2","013_23_2","2KI","23","2","2","et nankokoyog da ay inmey sin Timplon Diyos. Nakiey abe din papadi ya mamadto ya am-in din man-ili ay nabibiteg ya siya abe din babaknang. Idi wada da ay mandengdenge, inbasa na am-in din naisolat sin Libron di Tolagan ay dinteng da sin Timplon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_3","013_23_3","2KI","23","3","3","Pag en pomika sin kad-an di postin di Timplo et inkari na en Diyos ay patienas sisya ya imongsana din am-in ay nemnem na ay mangonod sin linlinteg ya bilbilina ta say matongpal din intolag Diyos ay naisolat sin libro ay doy. Et pag ikarin din kaipoipogaw ay tongpalen da abe din intolag Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_21","013_23_21","2KI","23","21","21","Pag nan ibilin sin kaipoipogaw ay silibraran da din fiesta ay makwani en Nalabas ta say madayaw si Yahweh ay Diyos da ay kaman din naisolat sin Libron di Tolagan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_22","013_23_22","2KI","23","22","23","Naamag na ed Jerusalem sin maika-18 ay tawen ay nanturayan Ari Josias. Di inyat da ay nangsilibrar sin fiesta ay nay ay Nalabas et maga di kais-iso na sin timpon di olay sino ay ari ed Israel ya ed Juda manipod sin timpon di papangolo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_24","013_23_24","2KI","23","24","24","Wada pay di odom ay inamag Josias. Inpakaana ed Jerusalem ya sin kailiili ed Juda am-in ay manpontos ya mansip-ok, din sinan didiyos ya rebolto ay wada sin beey di ipogaw, ya olay sinoy odom ay inos-osal da ay kadodogis sin pangilan Diyos. Inamag na di ta say matongpal din bilbilin ay naisolat sin libro ay dinteng Hilkias ay kangatoan ay padi sin Timplon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_25","013_23_25","2KI","23","25","25","Magay makaiso en Josias sin aari ay namangpango ya naisokat en sisya ay nangimongsan sin am-in ay nemnem ya bikas na ay mansilbi en Diyos maibasar sin am-in ay naisolat sin linteg Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_26","013_23_26","2KI","23","26","26","Ngem adi nabaew din palalo ay bonget Diyos sin man-ili ed Juda begew sin lawa ay inam-amag Manasses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_27","013_23_27","2KI","23","27","27","Isonga kanan Diyos, “Ipakaan ko din taga-Juda sin sangoanak ay kaman din inyat ko sin taga-Israel. Dokogak abe din pinilik ay siyodad ay Jerusalem ya din Timplo ay nay ay inbagak en panbeeyak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_28","013_23_28","2KI","23","28","28","Din odom ay inam-amag Josias et naisolat da sin libro ay kaistoryaan di biyag di aari ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_29","013_23_29","2KI","23","29","29","Idi ari pay laeng sisya, inpangon Ari Neco ed Egipto di ad-ado ay soldado ay en tomolong sin ari ed Assyria sin kad-an di ginawang ay Eufrates. Inmey da Josias ay en mangipasaldeng koma sin taga-Egipto, ngem idi nan-abat da ed Megiddo, pinse das sisya sin gobatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_30","013_23_30","2KI","23","30","30","Inpalogan din kakoyog na din awak na si kalisa et insaa da ed Jerusalem, pag dan ipayag sin naiponponana ay sanikwa na. Et pag pilien din kaipoipogaw si Jehoahaz ay anak Josias ay maisokat en sisya, et sinoyatan dan toktok na si lana ay mangisaad en sisya ay ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_36a","013_23_36a","2KI","23","36a","36a","Mantawen si Jehoyakim si dowanpo ya lima sin naisaadana ay ari, et nanturay ed Jerusalem si sinpo ya esa ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K223_37","013_23_37","2KI","23","37","37","Tinadona din inyat di ap-apo na ay nangam-amag si lawa sin pangilan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_1","013_24_1","2KI","24","1","1","Sin timpo ay nanturturayan Jehoyakim, ginobat Nebukadnezzar ay ari ed Babilonia din ili ay Juda. Kapilitan ay nanpaituray si Jehoyakim en sisya si tolo ay tawen, ngem idi makdeng di yan kinontra nas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_2","013_24_2","2KI","24","2","2","Isonga nan-ibaa si Diyos si ad-ado ay bonggoy di tollisan ay taga-Babilonia, Syria, Moab ya Ammon ay mangobat en Jehoyakim ta dadaelen da ed Juda ay kaman din inpaibagan Diyos sin mamadto ay baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_3","013_24_3","2KI","24","3","3","Inbilin Diyos ay mapasamak dana sin ipogaw ed Juda ta mapakaan da sin sangoanana gapo sin amin ay basbasol Ari Manasses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_4","013_24_4","2KI","24","4","4","pati din namseana si ad-aad-ado ay ipogaw ay magay basol da. Gapo sin nangiyatanas di, sigaan Diyos ay mamakawan en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_6","013_24_6","2KI","24","6","6","Idi natey si Jehoyakim, naisokat ay nan-ari si Jehoyakin ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_10","013_24_10","2KI","24","10","10","Sin doy ay timpo, ginobat din oopisyal Nebukadnezzar ed Jerusalem et nilikob da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_11","013_24_11","2KI","24","11","11","Idi madama ay liklikoben da din ili, inmey si Nebukadnezzar ay mismo ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_12","013_24_12","2KI","24","12","12","Sin maikawao ay tawen ay nanturayan Nebukadnezzar, sinmoko en sisya si Jehoyakin, si ina na, din baa na, din papangolon di sosoldado na ya oopisyal na, et nanbalinenas daida ay balod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_13","013_24_13","2KI","24","13","13","Inan Nebukadnezzar amin ay gameng sin Timplon Diyos ya sin palasyo ya din amin ay bonag ay balitok ay inam-amag Ari Solomon para sin Timplon Diyos et tinmet-ewa amin din inbagan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_14","013_24_14","2KI","24","14","16","Intakina ay balod ed Babilonia amin ay ipogaw ed Jerusalem ay waday kowinta na: si Jehoyakin, si ina na, din aas-awa na, am-in ay oopisyal ya mabigbig ay ipogaw, am-in ay sosoldado ay pito ay libo di kabibilang da, ya sinlibo ay karpintiro, manpanday ya nankalalaing ay man-amag si kompormi. Danay ay sinlibo et kabaelan da am-in ay makigobat. Di kabibilang da amin ay naitakin ed Babilonia yan sinpo ay libo. Say nataynan anggoy din kabibitegan sin ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_17","013_24_17","2KI","24","17","17","Insokat Nebukadnezzar si Mattanias ay pangamaen Jehoyakin ay say man-ari ed Juda yan nginadanana si Zedekias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K224_20","013_24_20","2KI","24","20","20","Am-in dana ay napasamak sin man-ili ed Jerusalem ya Juda, namnamed din nangipakaanan Diyos en daida sin sangoanana, et natongpal begew sin bonget Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_1","013_25_1","2KI","25","1","1","Sin pitsa 10 di maikasinpo ay bowan sin maikasiyam ay tawen ay nanturayan Zedekias, inmey si Nebukadnezzar ay ari ed Babilonia ya din amin ay sosoldado na ed Jerusalem. Nankampo da sin lasin di siyodad et nan-amag das somakyaban da sin nanniliked ta way iyat da ay manadael sin alad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_2","013_25_2","2KI","25","2","2","Nilikob da din siyodad enggana sin maikasinpo ya esa ay tawen ay nanturayan Zedekias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_3","013_25_3","2KI","25","3","3","Sin pitsa 9 di maikap-at ay bowan, kinmaro din betil sin siyodad et enggay magay makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_4","013_25_4","2KI","25","4","4","Sin agew ay doy, nilokawan din kalaban da din batog ay alad di siyodad. Idi nalabi, pag et lomayaw si Zedekias ya amin ay sosoldado na sin labi olay mo nililikob din taga-Babilonia si daida, tan nandan da sin liteb sin nan-gawaan di dowa ay batog sin asag-en di garden di ari et tinmagtag da ay nanturong sin tanap ed Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_5","013_25_5","2KI","25","5","5","Ngem inapayaw din taga-Babilonia si daida et indasan da sin tanap ed Jerico. Nansiasian din sosoldadon Zedekias et tinaynan das sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_6","013_25_6","2KI","25","6","6","isonga dinpap din taga-Babilonia sisya et in-ey da en Nebukadnezzar ed Ribla et isdi ay kineddenganas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_7","013_25_7","2KI","25","7","7","Pinse da din lallalaki ay an-ak na sin sangoanana pag dan boldingan sisya. Kinadinaan da si bronsi et in-ey da ed Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_8","013_25_8","2KI","25","8","8","Sin pitsa 7 di maikalima ay bowan, sin maika-19 ay tawen ay nanturayan Ari Nebukadnezzar ed Babilonia, inmey ed Jerusalem si Nebuzaradan ay komander di gowardiyan di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_9","013_25_9","2KI","25","9","9","Pinooana din Timplon Diyos, din palasyo ya amin ay importanti ay bebbeey isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_10","013_25_10","2KI","25","10","10","Binakas abe din sosoldado na din alad di siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_11","013_25_11","2KI","25","11","11","Inpakaan Nebuzaradan ed Babilonia din amin ay ipogaw ay nataynan sin siyodad, din nanaynan sin kakailian da ta maitapi da sin taga-Babilonia, ya din man-ili abe sin away di siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_12","013_25_12","2KI","25","12","12","Ngem binay-ana din kabibitegan ta daida di man-obla sin kaobasan ya papayew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("K225_21b","013_25_21b","2KI","25","21b","21b","Siya di din kaistoryaan di nanbalinan di taga-Juda ay balod sin addawi ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_1","014_15_1","1CH","15","1","1","Inpaamag Ari David di bebbeey sin Siyodad David para en daida ay sinpamilya. Pag aben mansagana si pantean din Baol di Tolagan Diyos et in-amag na di tolda ay kaidolinana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_2","014_15_2","1CH","15","2","2","Pag nan kanan, “Din Levita et anggoy di mabalin ay manggen sin Baol di Tolagan, tan daida di pinilin Diyos ay manggen ya mansilbi en sisya si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_3","014_15_3","1CH","15","3","3","Pag ipasinop David ed Jerusalem din am-in ay Israelita ta iey da din Baol di Tolagan sin insagana na ay kaipay-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_4","014_15_4","1CH","15","4","4","Inpaayag na abe din polin da Aaron en Levi ta masinop da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_11","014_15_11","1CH","15","11","11","Pag nan ayagan da Zadok en Abiatar ay papadi ya da Uriel, Asayas, Joel, Semayas, Eliel ya si Amminadab ay Levita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_12","014_15_12","1CH","15","12","12","Kanana en daida, “Dakayo met di papangolon di papamilya sin tribun Levi. Dakayo ya din iib-a yo ay Levita, amagen yo din masapol ay tongpalen yo ta say maibilang kayo ay nalinis, ta asi kayo iali din Baol di Tolagan Yahweh ay Diyos di Israelita isnan lugar ay insaganak ay kaipay-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_13","014_15_13","1CH","15","13","13","Tan din gapo ay dinosan Diyos dakami sin damo ay nangialian mi koma sin Baol et maga kayos di ay nanggen, et adi mi tinongpal din kosto ay maonodan ay iyat na ay maegnan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_14","014_15_14","1CH","15","14","14","Siya di, tinongpal din papadi ya Levita din maonodan ta maibilang da ay nalinis ta say mabalin ay it-an da din Baol di Tolagan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_15","014_15_15","1CH","15","15","15","Pag batawilen din Levita, tan say inbilin Diyos en Moses ay iyat na ay masakbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R115_16","014_15_16","1CH","15","16","16","Binilin aben David din papangolon di Levita ta mandotok da sin odom ay iib-a da si mankanta ya mantokar si kalalayad ay tokar sin arpa, gitara ya gangsa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R116_1","014_16_1","1CH","16","1","1","Inisgep da din Baol di Tolagan sin tolda ay insaganan David ay kaipey-ana. Pag dan man-idaton si daton ay mapooan ya daton ay pan-ookoban da ya makikadkadwaan da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R116_2","014_16_2","1CH","16","2","2","Idi makdeng di, inosal David din ngadan Diyos ay namindisyon sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R122_1","014_22_1","1CH","22","1","1","Kanan Ari David, “Isnan to di kaisaadan di Timplon Diyos et isna di altar ay pan-idatonan di Israelita sin daton ay mapooan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R122_2","014_22_2","1CH","22","2","2","Inbilin David ay masinop din mangili ay nakiili ed Israel, et wada di dinotokana en daida ay mantiktik si bato ay maisagana para sin maamag ay Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R122_3","014_22_3","1CH","22","3","3","Nan-idawat abe si ad-ado ay landok ay maamag si lansa ay para sin liteb ya pandakig. Ad-ado abe di indawat na ay bronsi ay adi kabilang di kilo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R122_4","014_22_4","1CH","22","4","4","Nan-isagana abe si adi kabilang ay troso ay din kanan da en sidro, tan ad-ado di in-ey din taga-Sidon ya taga-Tiro en David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R122_5","014_22_5","1CH","22","5","5","Tan kanan David, “Si Solomon ay anak ko yan an-anak pay laeng ay maga di padas na yan masapol ay magay ison di kamapteng na ay mandinamag isnan lobong din amagena ay beey Diyos, isonga masapol ay isaganak din masapol.” Et siya di, insaganan David din ad-ado ay masapol para sin kaamagan di Timplo sakbay ay matey sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R122_6","014_22_6","1CH","22","6","6","Pag nan ipaayag din anak na ay si Solomon et inbilina ay man-amag si timplo para en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_1","014_29_1","1CH","29","1","1","Kanan Ari David sin intiro ay gimong, “Din anak ko ay si Solomon et anggoy na si pinilin Diyos, ngem an-anak pay laeng ya maga di padpadas na. Ngem din maamag yan dakdake ay obla, tan baken palasyo ay panbeeyan di ipogaw mo adi et timplo ay para en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_2","014_29_2","1CH","29","2","2","Inpakat ko di am-in ay kabaelak ay nangisagana sin maiamag sin Timplon Diyos ay daydayawek–balitok, palata, bronsi, landok, kaiw ya nankinalasi ay nankababanol ay bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_3","014_29_3","1CH","29","3","3","Maitapi sin danay ay insaganak, man-idawatak pay ed wani si balitok ya palata ay mapo sin kabokbokodak ay gameng gapo sin layad ko sin Timplon Diyos ay daydayawek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_4","014_29_4","1CH","29","4","4","Man-idawatak si tolo ay libo ay talento ay kanginaan ay balitok ya pito ay libo ay talento ay natanig ay palata ay maipakpak sin dingding di Timplo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_5","014_29_5","1CH","29","5","5","ya para sin am-in ay maamag ay pakasapolan si palata ya balitok. Ed wani, sino da di malaydan ay man-idawat si sagot ay mansilbi en Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_6","014_29_6","1CH","29","6","6","Idi siya di, nanbolontaryo da ay nan-idawat din papangolon di pamilya, din oopisyal di tribu, din kakapitan di soldado ya din manbanbantay si sanikwan di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_7","014_29_7","1CH","29","7","7","Danay di indawdawat da para sin maisaad ay Timplo: lima ay libo ay talento ya 84 ay kilo ay balitok, sinpo ay libo ay talento ay palata, sinpo ya wao ay libo ay talento ay bronsi ya sin-gasot ay libo ay talento ay landok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_8","014_29_8","1CH","29","8","8","Am-in ay wadaan si nankababanol ay bato yan nan-idawat da sin pan-idoldolinan si pilak di Timplo ay ay-ayowanan Jehiel ay polin Gerson. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_9","014_29_9","1CH","29","9","9","Et naragsakan din kaipoipogaw tan naimposoan ya silalayad di inyat da ay nan-idawat para en Diyos. Olay aben si Ari David et palalo di ragsak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_10","014_29_10","1CH","29","10","10","Pag kanan David ay nangidaydayaw en Diyos sin sangoanan di gimong, “Sik-a ay Yahweh ay Diyos ay dinaydayaw Jacob ay apo mi, sapay koma ta madayaw ka si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_11","014_29_11","1CH","29","11","11","Wadan sik-a di banol ya panakabalin, kinadiyos ya kinangato, mankoniniing ka ay magay makaiso. Tan okam am-in ay wada ed langit ya isnan daga ya sik-a din ari, sik-a din kangatoan ay turay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_12","014_29_12","1CH","29","12","12","Dayaw ya kinabaknang, sik-ay napoana, sik-ay mangituray sin am-in ay wada. Wadan sik-a di turay ya panakabalin ay mangipangato ya mangipapigsa sin am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_13","014_29_13","1CH","29","13","13","Man-iyaman kamin sik-a ay Diyos ed wani. San madaydayaw ay ngadan mo di idaydayaw mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_26","014_29_26","1CH","29","26","26","Inturayan David ay anak Jesse din intiro ay Israel ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_27","014_29_27","1CH","29","27","27","si opatapolo ay tawen. Pito ay tawen di nanteanad Hebron yan tolonpo ya tolo ay tawen sin inmeyana ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R129_28","014_29_28","1CH","29","28","28","Enggay nakay si David asi matey, et ginanas na di ando ay biyag, dayaw ya kinabaknang. Si Solomon ay anak na di naiskat en sisya ay nan-ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R229_12","015_29_12","2CH","29","12","12","Da nay din Levita ay wadas di: sin polin Coat, da Mahat ay anak Amasai en Joel ay anak Azarias; sin polin Merari, da Kis ay anak Abdi en Azarias ay anak Jehallelel; sin polin Gerson, da Joa ay anak Zimna en Eden ay anak Joa; ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R229_13","015_29_13","2CH","29","13","13","da Simri en Jeuel sin polin Elizafan yan da Zekarias en Mattanias sin polin Asaf; ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R229_14","015_29_14","2CH","29","14","14","sin polin Heman, da Jehuel en Simei yan da Semayas en Uzziel sin polin Jedutun. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R229_15","015_29_15","2CH","29","15","15","Sininop da din aag-i da ay Levita et inamag da din seremonia ay panglinis da. Idi nakdeng di, inamag da abe din seremonia ay panglinis sin Timplo ay kaman din naibaga sin linteg Diyos ay inbilin di ari ay amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R229_16","015_29_16","2CH","29","16","16","Sinenggep din papadi sin oneg di Timplo ta amagen da din seremonia ay panglinis. Inbala da am-in ay baken nalinis et in-ey da sin bel-ayan di Timplo. Inbalan din Levita dana ay bonbonag et in-ey da sin alnap ay Kidron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R229_17","015_29_17","2CH","29","17","17","Inlogi da nan seremonia ay panglinis sin pitsa uno, sin damo ay bowan. Idi domteng sin maikawao ay agew di bowan, kindeng da enggana sin damo ay kowarto ay segpan sin Timplo. Nan-obla da pay si wao ay agew et sinpo ya enem ay agew di nan-oblaan da ay nangisagana sin Timplo ay pandayawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R229_18","015_29_18","2CH","29","18","18","Siya na di inpaammon din papadi en Ari Hezekias, “Enggay kindeng mi din kalinisan di intiro ay Timplo, din altar ay pan-idatdatonan si mapooan ya din am-in ay maos-osal isdi ya din lamisaan ay kaipatpatangan di maidaton ay tinapay ya din am-in ay maos-osal isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R229_19","015_29_19","2CH","29","19","19","Intaoli mi am-in din bonag ay inbalan Ari Ahaz sin timpo ay nanokogana en Diyos et nilinisan mi ya insagana mi ta maosal para en Diyos. Wada da ed wani sin sangoanan di altar Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_11","015_36_11","2CH","36","11","11","Dowanpo ya esa di tawen Zedekias sin naisaadana ay ari yan nanturay ed Jerusalem si sinpo ya esa ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_12","015_36_12","2CH","36","12","12","Say inamag na din lawa sin pangilan Yahweh ay Diyos na yan adi nanpakombaba en Jeremias ay nankalkalian Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_13","015_36_13","2CH","36","13","13","Kinontra na abe si Ari Nebukadnezzar ay nangipasapata en sisya sin ngadan Diyos en adi komonkontra. Inpakenteg na di nemnem na et sinigaana ay manbabawi ya managong en Yahweh ay Diyos di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_14","015_36_14","2CH","36","14","14","Naisepsep abe din am-in ay papangolon di padi ya din kaipoipogaw ay nanokog en Diyos et in-onod da din am-in ay kadodogis ya kababain ay am-amagen di odom ay nasyon et inpakadodogis da din Timplo ed Jerusalem ay nanbalinen Diyos ay mismo ay nasantoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_15","015_36_15","2CH","36","15","15","Intoltoloy Yahweh ay Diyos di ap-apo da ay mamagbaga en daida babaen sin pinilpili na ay ipogaw ay nankalkaliana, tan maseg-ang sin ipogaw na et laydena ay isalakan daida ya din Timplo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_16","015_36_16","2CH","36","16","16","Ngem nilaslasoy da din inbabbaan Diyos ay nankalkaliana ya din kali na enggana ay binmonget sisya sin ipogaw na et enggay maga di pamosposan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_17","015_36_17","2CH","36","17","17","Say gapo ay inbaa na din ari ed Babilonia ay namse sin babbaro ya babalasang, nankakay ya nankababkes, olay sin Timplo. Inpolang Diyos daida am-in en Nebukadnezzar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_18","015_36_18","2CH","36","18","18","Ina na am-in ay bonag sin Timplon Diyos, dadakke ono kinittoy ya am-in ay kinabaknang ay wadas di. Ina na abe din kinabaknang di ari ya din oopisyal na et in-ey na am-in ed Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_19","015_36_19","2CH","36","19","19","Pinooan da din Timplon Diyos ya dinadael da din alad di Jerusalem. Pinooan da am-in din palasyo yan dinadael da am-in ay nabanol ay bonag isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_20","015_36_20","2CH","36","20","20","Din adi da pinse si kampilan yan intakina ed Babilonia et nanbalinena ay bag-ena ya bag-en din aan-ak na enggana ay say naisokat ay nanturay din ari ed Persia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_21","015_36_21","2CH","36","21","21","Et say natongpalan din inpaipadton Diyos en Jeremias ay kanana en mataynan ya manbalin si magay silbi na din daga da si pitopolo ay tawen ay kaman din bilang di adi dan nanongpalan sin linteg di agew ay pan-illengan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_22","015_36_22","2CH","36","22","22","Sin damo ay tawen ay nanturayan Cyrus ay ari ed Persia, natongpal din inpaipadton Diyos en Jeremias, tan tinignay Diyos din ari et waday inpaisolat na ay bilin ay naipaammo sin intiro ay iturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("R236_23","015_36_23","2CH","36","23","23","Siya na di naisolat, “Siya na di bilin Cyrus ay ari ed Persia: Insaad Yahweh ay Diyos ed langit si sak-en ay mangituray isnan intiro ay daga yan dinotokanas sak-en ay mangamag si Timplo ay pandayawan di ipogaw en sisya ed Jerusalem ay lak-am di Juda. Ed wani, emey kayo ay ipogaw Diyos ed Jerusalem. Sapay koma ta si Diyos di komoyog en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER1_1","016_1_1","EZR","1","1","1","Sin damo ay tawen ay nanturayan Cyrus ay ari ed Persia, inturong Diyos di nemnem na ay mangipaammo si esa ay bilin ta matongpal din inpaibagan Diyos en Jeremias. Siya na di inpaisolat din ari ay maibasa sin intiro ay iturayana: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER1_2","016_1_2","EZR","1","2","2","“Siya na di ibilin ko, sak-en si Cyrus ay ari ed Persia: Si Yahweh ay Diyos ed langit di nangisaad en sak-en ay mangituray isnan intiro ay lobong yan dinotokanas sak-en ay man-amag si timplo na ed Jerusalem ay sakop di Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER1_3","016_1_3","EZR","1","3","3","Si Diyos koma di wada en dakayo ay ipogaw na. Emey kayo ed Jerusalem ta amagen yo din Timplon Yahweh ay Diyos di Israelita, din Diyos ay wada ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER1_4","016_1_4","EZR","1","4","4","Din katokmang di nabay-an ay ipogaw Diyos sin kailiili ay kad-an da ed wani yan masapol ay man-idawat da si palata, balitok, din odom ay kasapolan da ya aanimal malaksig sin bolontaryo ay datdaton para sin Timplon Diyos ed Jerusalem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER1_5","016_1_5","EZR","1","5","5","Idi siya di, am-in di ipogaw ay inturong Diyos di nemnem na, pati din papangolo sin papamilyan di tribun da Juda en Benjamin, din papadi ya Levita et nanlobwat da ay en mangamag sin Timplon Diyos ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER1_6","016_1_6","EZR","1","6","6","Nan-idawat amin din tinokmang da si tolong da ay palata, balitok, nabanol ay rigalo, aanimal ya odom ay kasapolan da, malaksig sin rigalo ay maidaton sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER1_7","016_1_7","EZR","1","7","7","Dowan aben itaolin Ari Cyrus din mallokong ya odom ay bonbonag ay sigod ay naosal sin Timplon Diyos ay inan Nebukadnezzar ay inpeey na sin timplon di sinan didiyos ay dinaydayaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER2_1","016_2_1","EZR","2","1","1","Ad-ado di napo sin probinsiya ay pilit ay in-ey Ari Nebukadnezzar ed Babilonia ed idi. Nantaoli da sin mismo ay ili da ed Jerusalem ya Juda ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER2_2a","016_2_2a","EZR","2","2a","2a","ay kinoyog da Zerubbabel en Jesua ay papangolo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER2_68","016_2_68","EZR","2","68","68","Idi dinmateng da sin kad-an di Timplon Diyos ed idi ed Jerusalem, waday datdaton ay insagot di odom ay papangolon di pamilya ta say itolong da sin kasin kaamagan di Timplo sin sigod ay naisaadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER2_69","016_2_69","EZR","2","69","69","Nan-idawat da insigon sin kabaelan da et naipeey sin naidolinan di pilak para sin Timplo. Din indawat da et 500 ay kilo ay balitok, 2,800 ay kilo ay palata ya 100 ay naloyong ay badon di padi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER2_70","016_2_70","EZR","2","70","70","Pag en manbeey din papadi, Levita, mankankanta, gogowardiya ya odom ay mansilsilbi sin Timplo sin il-ili da. Din nabay-an ay Israelita et en da aben manbeey sin il-ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER3_1","016_3_1","EZR","3","1","1","Sin maikapito ay bowan, nan-es-esa din Israelita ay natopog ed Jerusalem ay napo sin il-ili ay enggay nanbeeyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER3_2","016_3_2","EZR","3","2","2","Si Jesua ay anak Jozadak ya din gagait na ay papadi ya si Zerubbabel ay anak Sealtiel ya din aag-i na et inamag da din altar Diyos ay daydayawen di Israelita ta pangipooan da si datdaton insigon sin naisolat sin linteg Moses ay ipogaw Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER3_3","016_3_3","EZR","3","3","3","Olay mo emegyat da sin baken Judio ay nanbeey isdi ay daga, inamag da pay dedan din altar sin sigod ay naiamagana ed idi. Idi makdeng, inagsapa ya minasdem ay nan-idaton da si daton ay mapooan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER3_6","016_3_6","EZR","3","6","6","Nilogian da ay man-idaton en Diyos si daton ay mapooan sin pitsa uno di maikapito ay bowan olay mo adi pay laeng nalogian ay maisaad din Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER3_7","016_3_7","EZR","3","7","7","Idi siya di, nan-idawat din ipogaw si pilak ay mailagbo sin karpintiro ya odom ay oblantis. Nan-idawat da abe si makan, mainom ya lanan di olivo ta isokat da sin taga-Sidon ya Tiro si nabanglo ay kaiw ay makwani en sidro ay mapod Lebanon. Ianod da sin baybay enggana ed Joppa tan say inpalobos Cyrus ay ari ed Persia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER3_8","016_3_8","EZR","3","8","8","Sin maikadwa ay bowan di maikadwa ay tawen manipod sin dinmatngan da ed Jerusalem sin sigod ay naisaadan di Timplon Diyos, da Zerubbabel ay anak Sealtiel, Jesua ay anak Jozadak ya din aag-i da ay papadi ya Levita yan nilogian da ay nan-obla. Nakiobla amin din kakailian da ay naibalod ed Babilonia ay nantaoli ed Jerusalem. Dinotokan da din Levita ay mantawen si dowanpo ya nasurok ay mangimandar sin kaisaadan di Timplon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER4_1","016_4_1","EZR","4","1","1","Idi damagen din mangililiget si taga-Juda ya Benjamin ay am-amagen din nantaoli ay naibalod ay Israelita din Timplon Yahweh ay Diyos di Israelita, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER4_2","016_4_2","EZR","4","2","2","inmey da en Zerubbabel ya din papangolon di pamilya yan kanan da, “Tolongan mis dakayo ay mangamag sin Timplo, tan mandaydayaw kami abe en Diyos ay daydayawen yo et nan-idatdaton kami en sisya manipod sin timpon Esarhaddon ay ari ed Assyria ay nangibaa en dakami isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER4_3","016_4_3","EZR","4","3","3","Ngem kanan da Zerubbabel, Jesua ya din papangolon di pamilya, “Adi kayon makibiyang sin kaamagan di Timplon di Diyos mi. Inbilin Ari Cyrus ay ari ed Persia ay dakami anggoy di mangamag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER4_4","016_4_4","EZR","4","4","4","Idi siya di, nilogian din man-ilis di ay daga ay dismayaen ya egyaten din taga-Juda ta adi dan itoloy ay amagen din Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER4_5","016_4_5","EZR","4","5","5","Dowan da et pasoksokan din oopisyal ed Persia ta matopap din plano da. Say inam-amag da di manipod sin nanturayan Cyrus enggana sin timpon Darius ay ari ed Persia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER4_24","016_4_24","EZR","4","24","24","Sinmaldeng din obla sin maisasaad ay Timplon Diyos enggana sin maikadwa ay tawen ay nanturayan Darius ay ari ed Persia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER5_1","016_5_1","EZR","5","1","1","Sin timpo ay doy, waday dowa ay mamadto ay da Zekarias ay polin Iddo en Haggai. Nan-ipadto da ay namagbaga sin taga-Juda ya Jerusalem babaen sin panakabalin Diyos ay daydayawen di Israelita, ay mangidaldalan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER5_2","016_5_2","EZR","5","2","2","Idi siya di, intoloy kasin da Zerubbabel ay anak Sealtiel ya si Jesua ay anak Jozadak ay mangamag sin Timplon Diyos ed Jerusalem, et tinolongan din mamadto si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER5_3","016_5_3","EZR","5","3","3","Asi et inmey da Tattenai ay gobernador di probinsiya ay makwani en Demang di Eufrates, en Setar Bozenai ya din iib-a da ay opisyal ed Jerusalem yan kanan da ay nanpoot, “Sinoy nangidawat si kalebbengan yo ay mangisaad sin Timplo ay sana ya mangisagana sin am-in ay maosal sidi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER5_4","016_5_4","EZR","5","4","4","Sino abe di ngadngadan di ipogaw ay mangam-amag?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER5_5","016_5_5","EZR","5","5","5","Ngem laton ay wadas Diyos ay mangil-ila sin papangolon di Judio, et ninemnem din oopisyal ay adi da ipasaldeng din Judio enggana ay mansolat da en Darius ya awaten day songbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_13","016_6_13","EZR","6","13","13","Idi inawat da Gobernador Tattenai en Setar Bozenai ya din iib-a da ay opisyal din bilin Ari Darius, inset da ay nanongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_14","016_6_14","EZR","6","14","14","Et paspas din inyat di papangolon di Judio ay nangamag sin Timplo, tan napapigsa di nemnem da begew sin inkaskasaban din pankalkalian Diyos ay da Haggai en Zekarias. Kindeng da din Timplo ay kaman din inbilin Diyos ay daydayawen di Israelita ya inbilin aben da Cyrus, Darius ya Artaxerxes ay aari ed Persia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_15","016_6_15","EZR","6","15","15","Nakdeng sin pitsa 3 di bowan ay kanan da en Adar, sin maikan-em ay tawen ay nanturayan Ari Darius. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_16","016_6_16","EZR","6","16","16","Pag dan idaton. Naragsakan din papadi, Levita ya amin din iib-a da ay Israelita ay nantaoli ay naibalod ed addawi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_17","016_6_17","EZR","6","17","17","et nan-idaton da si 100 ay bomaro ay baka, 200 ay kalakian ay karnero ya 400 ay bomaro ay karnero. Nan-idaton da abe si sinpo ya dowa ay bomaro ay kalding ta say malinisan din basbasol di am-in ay Israelita, sag-eesa para sin tonggal tribu. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_18","016_6_18","EZR","6","18","18","In-olnos da abe din papadi ya Levita sin grupo da insigon sin naisolat sin libron Moses ta say naolnos di iyat da ay mansilbi en Diyos ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_19","016_6_19","EZR","6","19","19","Sin pitsa 14 di damo ay bowan, sinilibraran din nantaoli ay Israelita din fiesta ay makwani en Nalabas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_20","016_6_20","EZR","6","20","20","Inamag din papadi ya Levita din seremonia ay kaibilangan da ay nalinis maibasar sin linteg da et nalinisan da, isonga pinaltin din Levita din karnero ay maidaton sin fiesta ay makwani en Nalabas para sin nantaoli ay Israelita, para sin gait da ay papadi ya para sin mismo ay awak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_21","016_6_21","EZR","6","21","21","Et nangan da din nantaoli ay Israelita ya din amin ay nanokog sin ogalin di pagano ay tinokmang da ta sagongen das Yahweh ay Diyos di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ER6_22","016_6_22","EZR","6","22","22","Pito ay agew ay nanragragsak da ay nangsilibrar si fiesta ay makwani en Tinapay ay Magay Labadura na. Nalaydan da tan inturong Diyos din nemnem di ari ed Persia ay tomolong en daida sin naamagan di Timplon Diyos ay daydayawen di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_1","017_1_1","NEH","1","1","1","Siya na di inistoryan Nehemias ay anak Hacalias. Sin bowan di Kislev, sin maikadowanpo ay tawen ay nanturayan Artaxerxes ay ari ed Persia, wadaak ed Susa ay kapital di ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_2","017_1_2","NEH","1","2","2","Inmali si Hanani ay esa ay agik ay napod Juda yan waday kakoyog na ay odom ay lallalaki. Nandamagak en daida maipanggep sin Judio ay napilit ay naiey ed addawi ay nantaoli ya maipanggep ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_3","017_1_3","NEH","1","3","3","Kanan da ay sinombat, “Dakdake di probliman din kaipoipogaw ay nantaoli ed Juda dowan laslasoyen din ipogaw ay wadas di si daida. Tan nadadael pay laeng din alad ed Jerusalem ya adi naamag din eeneb na nanipod sin napooan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_4","017_1_4","NEH","1","4","4","Sin nanngeak isna, tinmokdoak ay man-og-oga. Nanladingitak ya initpek din dagaang ko si piga ay agew dowanak mankararag en Diyos ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_5","017_1_5","NEH","1","5","5","Kanak ay nankararag, “Yahweh ay Diyos ed daya, madaydayaw ya kaeegyat ay Diyos. Managtongpal ka sin intolag mo ya adi manbalbaliw din layad mo sin manlaylayad en sik-a ya mantongpal sin bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_6","017_1_6","NEH","1","6","6","Sapay koma ta ilaem ya dengngem sak-en ay baam sin ikarkararag kos inag-agew ya nilablabi maipanggep sin mansilsilbi en sik-a ay din ipogaw mo ay Israelita. Nanbasol kami kayman ay Israelita, nanbasolak ya siya abe sin pamilyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_7","017_1_7","NEH","1","7","7","Nadagsen di nanbasolan mi en sik-a ya adi kamin tinongtongpal din bilbilin ya linteg mo ay inbilin mo en Moses ay baam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_8","017_1_8","NEH","1","8","8","Nemnemem koma din nay ay inbagam en Moses, ‘Mo adi yon itoltoloy ay mantalek en sak-en, ipaaddawik dakayo ta mantee kayo sin odom ay il-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_9","017_1_9","NEH","1","9","9","Ngem no sagongen yo si sak-en ya tongpalen yo din bilbilin ko, itaolik dakayo sin lugar ay pinilik ay pandayawan yo en sak-en, olay naiwaras kayo sin kaaddawian ay partin di lobong.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_10","017_1_10","NEH","1","10","10","“Apo Diyos, danay din mansilsilbi en sik-a ya ipogaw mo ay insalakan mo babaen sin nakaskasdaaw ay panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH1_11","017_1_11","NEH","1","11","11","Dengngem kod nan kararag ko ay baam ya kararag di iib-ak ay mansilsilbi en sik-a ay malaydan ay mangidayaw en sik-a. Iturong mo koma din nemnem di ari ta say mayat di pantongpalan di amagek ed wani ay agew ta maseg-ang en sak-en.” Sin doy ay timpo yan sak-en di ap-apon di man-itagtagay si arak sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_1","017_2_1","NEH","2","1","1","Idi inmey di opat ay bowan, waday namingsan ay mangmangan din ari yan inpailak ay masmasadotak sin nangitagayak en sisya si arak. Maga polos di nangilaana ay masmasadotak ed idi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_2","017_2_2","NEH","2","2","2","isonga kanana ay nanpoot en sak-en, “Apay nga masmasadot ka yan baken ka met mansakit? Siguro ay wada di panladladingitam.” Palalo di egyat ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_3","017_2_3","NEH","2","3","3","ngem kanak sin ari, “Apo Ari, matagotago ka koma si eng-enggana! Adiak maitabon din ladingit ko gapo ta din siyodad ay naiponponan di ap-apok yan enggay nadadael ya napooan din eneb na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_4","017_2_4","NEH","2","4","4","Kanan din ari en sak-en, “Sino ngarud di laydem?” Nankararagak en Diyos ed langit, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_5","017_2_5","NEH","2","5","5","pagak kanan sin ari, “Mo say laydem ay apo ari ya maseg-ang ka en sak-en ay baam, ipakpakaasik ay ipalobos mo koma ay emeyak sin siyodad sin sakop di Juda ay naiponponan di ap-apok ta enak amagen kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_6","017_2_6","NEH","2","6","6","Sin nangwaniak sidi, wada din reyna ay nakitotokdo sin ari. Dinamag din ari mo kas-ano di kabayag ko sin emeyak ya mo pig-an di pantaoliak et idi inbagak, pinalobosanas sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_7","017_2_7","NEH","2","7","7","Nanpakpakaasiak ta pakoyoganas sak-en si solat na ay emey sin gogobernador sin probinsiya sin demang di ginawang ay Eufrates ta ipalobos da ay malabasak ay emey ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_8","017_2_8","NEH","2","8","8","Nankedawak abe si solat na en Asaf ay mangay-ayowan sin kada ay okan di ari ta idawtanas sak-en si kaiw ay maamag si eneb di Timplo, eneb sin alad di siyodad ya sin beey ay panteak. Pinatgan din ari dana ay kindaw ko tan sineg-angan Diyos sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_11","017_2_11","NEH","2","11","11","Inmeyak ed Jerusalem et nanteeak isdi si tolo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_16","017_2_16","NEH","2","16","16","Maga di opisyal ay makaammo sin inmeyak ya am-amagek, tan adiak inbagbaga sin papadi, papangolo, oopisyal ya olay sino ay Judio ay makioblan to. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_17","017_2_17","NEH","2","17","17","Idi siya di, kanak en daida, “Maila yo din problima tako, nadadael ed Jerusalem yan napooan din eeneb na. Bangonen tako kasin din alad di siyodad ta adi takon maibabain.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_18","017_2_18","NEH","2","18","18","Dinad-at ko abe en daida din inyat Diyos ay daydayawek ay nangipaila si seg-ang na en sak-en ya din inbagan di ari. Kanan da ay sinombat, “Ilogi tako et ay mangamag.” Et inlogi da din nay ay nabanol ay obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_19","017_2_19","NEH","2","19","19","Ngem idi dinngen da Sanballat ay taga-Bet Horon, si Tobia ay opisyal ay Ammonita ya si Gesem ay Arabo, sinis-iyekan ya nilaslasoy das dakami. Kanan da, “Ay sino nan am-amagen yo? Ay konkontraen yo aya din ari?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH2_20","017_2_20","NEH","2","20","20","Kanak ay nanongbat en daida, “Idawat Diyos ed langit di kosto ay pantongpalan din obla mi. Dakami di mansilsilbi en sisya et ilogi mi ay mangamag sin alad, ngem dakayo pay, magay kalebbengan yo ay maitapi en dakami ay Judio ya mangituray en dakami ya magay biyang yo sin ogali mis na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_1","017_4_1","NEH","4","1","1","Idi nadamag Sanballat ay bangbangonen mi kasin din alad di siyodad, palalo di bonget na et inlogi na ay nanglaslasoy en dakami ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_2","017_4_2","NEH","4","2","2","Kanana sin sangoanan di gagait na ya sosoldado ed Samaria, “Sino aya di layden da nan kakkaasi ay Judio ay ipaila isnan am-amagen da? Ay kabaelan da aya ay bangonen kasin din alad yan kedngen da si esay agew? Ay man-idaton da? Ay mabalin aya ay itaoli da din napooan ay bato sin nadadael ay alad?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_3","017_4_3","NEH","4","3","3","Kanan din tinatakdo na ay si Tobia ay Ammonita, “Sino pay di silbin san am-amagen da ay alad et? Olay bewet di somakyab et madadael din batog da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_4","017_4_4","NEH","4","4","4","Siya et di kanak ay nankararag, “Diyos mi, dengngem kod nan kararag mi tan nay laslasoyen das dakami. Itaolim koma en daida din pangoy-oyaw da. Wada koma di manga sin sanikwa da ya mangibalod en daida ay mangiaddawi sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_5","017_4_5","NEH","4","5","5","Adim koman pakawanen ya linglingan din basbasol da tan inoy-oyaw da din man-am-amag sin alad di siyodad.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_6","017_4_6","NEH","4","6","6","Et inamag mi din nadadael ay alad enggana ay nagodwa din kakayang na, tan inpakat din ipogaw din amin ay kabaelan da ay nan-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_7","017_4_7","NEH","4","7","7","Palalo di bonget da Sanballat, Tobia, ya din Arabo, Ammonita ya taga-Asdod sin nanngean da ay maitoltoloy ay maamag din alad ed Jerusalem ya dandani ay makdeng din nadadael sin alad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_8","017_4_8","NEH","4","8","8","Idi siya di, nantotolag da amin ay gobaten ya goloen da ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_9","017_4_9","NEH","4","9","9","Ngem nankararag kami en Diyos mi ya nandotok kami si manbantay sin kaagawan ya labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_10","017_4_10","NEH","4","10","10","Asi et waday inkankantan din ipogaw ed Juda ay kanana, “Enggay nabbanabbay tako, Tan nay palalo ay ad-ado di naiwalang ay batbato. Ay siya mo kabaelan tako ay mangdeng isnan alad tako?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_11","017_4_11","NEH","4","11","11","Dowan aben kanan din kalaban mi, “Adi dan maila ono maammoan ay omas-asag-en tako, et mabiglaan da. Tan wada tako ay dagos sin kad-an da ay mamse en daida et adi matoloy din obla da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_12","017_4_12","NEH","4","12","12","Ngem kanayon ay omal-ali din Judio ay katokmang da ay mangibaga sin lawa ay panggep da en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_13","017_4_13","NEH","4","13","13","Gapo isdi, inpowistok din tonggal pamilya ay manbantay sin likod di adi nakdeng ay alad. Kampilan, gayang ya pana di armas da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_14","017_4_14","NEH","4","14","14","Nadlaw ko ay madanagan din ipogaw, isonga kanak en daida ya sin papangolo ya oopisyal, “Adi kayon emegyat en daida. Nemnemen yo si Diyos ay kaeegyat ya manakabalin amin yan makilaban kayo para sin aag-i, an-ak, asawa ya beey yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_15","017_4_15","NEH","4","15","15","Naammoan din kalaban mi ay ammo mi din plano da ya tinopap Diyos. Idi siya di, intoloy mi ay nangamag sin alad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_16","017_4_16","NEH","4","16","16","Manipod sidi ay agew, man-obla din kagodwan di ipogaw ko yan manbantay din kagodwa ay nakaarmas si kampilan, gayang, pana ya salida. Tinolongan din oopisyal amin din ipogaw ed Juda ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_17","017_4_17","NEH","4","17","17","ay man-am-amag sin alad. Din manbonbonag si maosal yan nakaegen si armas din esay takkay da yan say osalen da ay man-obla din esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_18","017_4_18","NEH","4","18","18","Amin ay man-obla yan insisiket da din kampilan da. Makitatakdo abe en sak-en din manangtanggoyob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_19","017_4_19","NEH","4","19","19","Pagak kanan sin kaipoipogaw, sin papangolo ya oopisyal da, “Ando nan alad ay am-amagen tako et nan-inaddawi tako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_20","017_4_20","NEH","4","20","20","isonga mo dengngen yo din tanggoyob, omali kayo ay tomolong tan si Diyos di makilaban para en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_21","017_4_21","NEH","4","21","21","Inag-agew ay siya di di inamag mi, manbantay ay nakaarmas din kagodwa yan man-obla din kagodwa. Ilogi mi sin pomatpat-a enggana ay maila din talaw sin labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_22","017_4_22","NEH","4","22","22","Sin doy ay timpo, inbagak abe sin lallalaki ya katolongan da ay mantee da sin oneg di siyodad sin labi ta bantayan da din siyodad sin labi yan man-obla da sin kaagawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH4_23","017_4_23","NEH","4","23","23","Mo si sak-en ya din aag-ik, baak ya gogowardiya ay omon-onod en sak-en, adi kamin kakkaanen din bado mi sin labi. Kanayon abe ay nakaegen kami si armas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_1","017_6_1","NEH","6","1","1","Nadamag da Sanballat, Tobia, Gesem ya din odom ay mangililiget en dakami ay kindeng mi din alad et enggay magay giswang na. (Ngem daan kami pay laeng iamag din eneb na.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_2","017_6_2","NEH","6","2","2","Idi siya di, pinakaammoan da Sanballat en Gesem sak-en ay man-aabat kami sin esa ay ili sin tanap ed Ono. Ngem waday lawa ay panggep da en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_3","017_6_3","NEH","6","3","3","isonga nan-ibaak si nangipaammo sin nay ay songbat ko en daida, “Nabanol di am-amagek, isonga adi mabalin ay manballalongak. Adiak layden ay somaldeng din obla begew sin enak pangabatan en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_4","017_6_4","NEH","6","4","4","Namin opat ay siya met laeng di inpakaammo da en sak-en, ngem kanayon ay iso met laeng din songbat ko en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_5","017_6_5","NEH","6","5","5","Sin maikalima ay nan-ibaa si Sanballat, inpaw-it na sin baa na di nakalokat ay solat ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_6","017_6_6","NEH","6","6","6","ay kanana, “Inbagan Gesem en sak-en ay waday ipadpadamag da isnan nandinmang ay nasyon ay panggep yo kano ay Judio ay labanen din mangiturturay en dakayo et say gapo ay am-amagen yo din alad. Kanan da abe en panggep mo ay man-ari ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_7","017_6_7","NEH","6","7","7","et tinolag mo di odom ay mamadto ay mangipaammo ed Jerusalem ay sik-a di ari ed Juda. Sigurado ay madamag din ari na, isonga omali ka ta pankalian ta.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_8","017_6_8","NEH","6","8","8","Inpaw-it ko di songbat ko yan kanak, “Amin din ibagbagam yan magay katet-ewa na, tan sik-a met laeng di akin nemnem issa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_9","017_6_9","NEH","6","9","9","Pinadpadas da amin ay egyaten dakami ta madismaya kami ya adi maitoloy din obla, ngem kanak ay nankararag, “Apo Diyos, papigsaem kod dakami ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_10","017_6_10","NEH","6","10","10","Sin namingsan, inmeyak sin beey Semayas ay anak Delayas, ay anak Mehetabel tan adi makabala sin beey na. Kanana, “En ta man-abat sin Timplon Diyos. Man-eneb ta tan wada da di manpanggep ay mamse en sik-a sin labi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_11","017_6_11","NEH","6","11","11","Ngem kanak en sisya, “Ay siya mo naeegyatanak ta lomayawak ya enak mantabon sin Timplo? Aga, adiak emey!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_12","017_6_12","NEH","6","12","12","Naammoak ay adi nankali si Diyos en sisya mo adi et pinasoksokan da Tobia en Sanballat ta egyatenas sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_13","017_6_13","NEH","6","13","13","Linagboan da ay mangegyat en sak-en ta bomasolak mo onodak di et madadael di dayaw ko ya maibabainak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_14","017_6_14","NEH","6","14","14","Siya di, kanak ay nankararag, “Apo Diyos, adi ka koman linglinglingan din nay inamag da Tobia en Sanballat, siya abe sin babai ay mamadto ay si Noadias ya din odom ay mamadto ay en nangeg-egyat en sak-en, ta dosaem daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_15","017_6_15","NEH","6","15","15","Limapolo ya dowa ay agew din naamagan di alad, et nakdeng sin pitsa 25 di bowan ay Elul. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH6_16","017_6_16","NEH","6","16","16","Idi nadamag din kalaban mi sin nandinmang ay nasyon, inmegyat da am-in ya nadismaya da, tan naila da ay nakdeng din obla babaen sin tolong Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_1","017_8_1","NEH","8","1","1","Sin maikapito ay bowan, enggay nanbeebeey din Israelita sin il-ili da. Nan-es-esa da ay natopog sin plaza sin kad-an di segpan di siyodad ay makwani en Danom. Inpaibala da en Ezra ay padi ya maestron di linteg din naisolatan di linteg Moses ay din bilbilin Diyos para sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_2","017_8_2","NEH","8","2","2","Isonga sin pitsa 1 sin maikapito ay bowan, inbalan Ezra din naisolatan di linteg sin sangoanan di natopog ay kaipoipogaw, ay lallalaki ya babbabai ya anan-ak ay makaawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_3","017_8_3","NEH","8","3","3","Inbasa na sin sangoanan di kaipoipogaw sin plaza sin sangoanan di segpan ay makwani en Danom. Inlogi na ay nangibasa sin napat-a enggana ay nan-gawa yan inpapasnek din amin ay ipogaw ay nandenge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_5","017_8_5","NEH","8","5","5","Inoklag Ezra din libro ay iniilan di kaipoipogaw, tan nakaykayang din pinmipikaana mo daida. Idi lokatana, pinmika da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_6","017_8_6","NEH","8","6","6","Kanan Ezra, “Madaydayaw si Yahweh ay manakabalin ay Diyos.” Inkayang din amin ay ipogaw din takkay da yan kanan da, “Amen! Amen!” Pag dan mandokmog ay manyakog-ong ay nanaydayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_7a","017_8_7a","NEH","8","7a","7a","Pag dan pomika din ipogaw et inpalawag da Jesua ay Levita en daida din linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_8","017_8_8","NEH","8","8","8","In-olog da din linteg, asi dan inlawlawag ta maawatan din kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_9","017_8_9","NEH","8","9","9","Omanoga din ipogaw sin nanngean da sin linteg, pag kanan da Nehemias ay gobernador, Ezra ay padi ya maestron di linteg, ya din Levita ay mangit-itdo sin ipogaw, “Nasantoan din agew ay nay ay para en Yahweh ay Diyos yo, isonga adi kayon manladingit ya man-oga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_10","017_8_10","NEH","8","10","10","Kanan Nehemias, “Somaa kayo ta manragsak kayo ay mangan ya man-inom yan idawtan yo din magay sagana na. Nasantoan din agew ay nay para en Diyos, isonga adi kayon manladingit, tan din ragsak yo sin panaydayawan yo en Diyos di pomigsaan di nemnem yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH8_12","017_8_12","NEH","8","12","12","Et sinmaa am-in din ipogaw ay en nanragsak ay nangan ya nan-inom. Indawtan da abe din gagait da. Palalo di ragsak da, tan naawatan da din dinnge da ay naibasa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_1","017_9_1","NEH","9","1","1","Sin pitsa 24 di iso met laeng ay bowan, natopog din Israelita ta itpe da din dagaang da. Nanbado da si sako ya piney-an da si tapok din toktok da ay mangipaila si ladingit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_2","017_9_2","NEH","9","2","2","Kinmasin din Israelita sin mangili et pinmika da ay nangipodno ya nangibabawi sin basbasol da ya basbasol di aap-o da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_3","017_9_3","NEH","9","3","3","Emey ay tolo ay oras ay naibasa en daida din linteg Yahweh ay Diyos da. Tolo ay oras abe ay pinmipika da ay nangipodno sin basbasol da ya nandaydayaw dan Yahweh ay Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_5","017_9_5","NEH","9","5","5","Idi siya di, kanan din Levita ay da Jesua, Kadmiel, Bani, Hasabneyas, Serebias, Hodias, Sebanias ya si Petahias, “Pomika kayo ta idaydayaw yo si Yahweh ay Diyos yo.” Pag dan kanan ay nangikararag, “Maidaydayaw ka koma si eng-enggana olay mo adi omanay di kalin di ipogaw ay mangidayaw ay kosto sin kinangaton di ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_6","017_9_6","NEH","9","6","6","Sik-a anggoy di Diyos. Pinarsuam ed daya ya ed langit pati din tatalaw ay wadas di. Pinarsuam din daga ya din baybay ya din amin ay wada en daida. Indawtam daida amin si biyag yan daydayawen daka sin adi kabilang ay aanghel ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_7","017_9_7","NEH","9","7","7","“Sik-a si Yahweh ay Diyos ay namili en Abram. Sik-a di nangipango en sisya ay komaan ed Ur ay lak-am di Babilonia ya nangipangadan en sisya si Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_8","017_9_8","NEH","9","8","8","Napaneknekam ay matalek sisya et intolag mon sisya ay idawat mo sin ipoli na din dagan di Canaaneo, Heteo, Amorreo, Perezeo, Jebuseo ya Gergeseo. Et tinongpal mo din karim tan nalinteg ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_9","017_9_9","NEH","9","9","9","“Inilam din ligat di ap-apo mi ed Egipto ya dinngem din adawag da ay mankedaw si badang mo sin kawada da sin Baybay ay Mandalangdang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_10","017_9_10","NEH","9","10","10","Inpailam di ad-ado ay nakaskasdaaw sin inyat mo ay nanosa sin Faraon ya din amin ay oopisyal ya ipogaw sin ili na, tan ammom di inyat da ay namaligat sin ipogaw mo. Ginon-od mo di dayaw ay wada en sik-a enggana pay laeng ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_11","017_9_11","NEH","9","11","11","Nansianem din baybay sin sangoanan da et namgaan di nandanan da. Ngem intep-am din mangap-apayaw en daida sin baybay et kaman dan bato ay nalned sin napigsa ay danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_12","017_9_12","NEH","9","12","12","Sin kaagawan yan inpangom daida babaen si liboo, sin labi yan sinilawam din danan da babaen si apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_13","017_9_13","NEH","9","13","13","Manipod ed langit yan binmaba ka sin dontog ay Sinai et isdi ay nakikali ka en daida. Indawat mo en daida din linteg ya bilbilin mo ay kosto ya nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_14","017_9_14","NEH","9","14","14","“Inbilin mon daida ay banolen da din agew ay pan-ibbayan yan inpaammom din linteg ya bilbilin mo babaen en Moses ay baam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_15","017_9_15","NEH","9","15","15","Sin nandagaangan da, pinakan mos daida si tinapay ay napod daya. Sin nanbigawan da, indawtam daida si danom ay napo sin dakdake ay bato. Inbagam en daida ay en da okaen din daga ay insapatam ay idawat mo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_16","017_9_16","NEH","9","16","16","Ngem tinmangsit din ap-apo mi et sinigaan da ay tongpalen din bilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_17","017_9_17","NEH","9","17","17","Sinigaan da ay mangonod sin bilin mo yan nilinglingan da din nakaskasdaaw ay inam-amag mo sin sangoanan da. Begew sin makenteg ay nemnem da, nanpili da si mangipango en daida ta mantaoli da koma sin naibag-enan da ed Egipto. Ngem sik-a din Diyos ay manangpakawan, managseg-ang, kanayon ay managlayad ya baken nalaka ay bomonget. Isonga adi kan dinokogan daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_18","017_9_18","NEH","9","18","18","olay mo nan-amag da si sinan baka asi dan kanan en si doy din diyos ay nangipango en daida ay komaan ed Egipto ya olay mo ininsolto das sik-a begew sin kasisinit ay inam-amag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_19","017_9_19","NEH","9","19","19","Gapo sin dakdake ay seg-ang mo, adi kan binaybay-an daida sin lugar ay magay omili. Adi kan kinakkaan din kaman posti ay liboo ya apoy ay nangipangpango en daida sin kaagawan ya labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_20","017_9_20","NEH","9","20","20","Indawat mo en daida din siged ay Ispiritom ta say maitdoan da sin masapol ay amagen da. Pinakan mos daida si manna ya pinainom mos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_21","017_9_21","NEH","9","21","21","Opatapolo ay tawen ay indawdawat mo din kasapolan da sin lugar ay magay omili. Maga polos di nankolang ay kasapolan da, adi nadondonot din bado da ya adi aben linmatlat-ed din siki da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_22","017_9_22","NEH","9","22","22","“Nangabakem daida et inabak da di aari ya din ipogaw da et inbingay mo sin ipogaw mo din daga da. Inoka da ed Hesbon ay inturayan Sihon ya ed Basan ay inturayan Og. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_23","017_9_23","NEH","9","23","23","Inpaad-adom din anak da ay kaman din kaad-adon di talaw ed daya ya inpangom daida sin daga ay inkarim sin ap-apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_24","017_9_24","NEH","9","24","24","Inmey din an-ak da et inoka da din daga, tan binadangam daida ay mangabak sin man-ili ed Canaan et inpakaan mo din omili isdi. Indawtam daida si kabaelan ay mangabak sin omili ya din ari da ya mangamag si layden da ay amagen en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_25","017_9_25","NEH","9","25","25","Inabak din ipogaw mo di siyodad ay nas-et di alad da ya daga ay magabay di mola. Inoka da di bebbeey ay napno si kinabaknang, naamag ay sakdoan, kaob-obasan, kakakkaiwan ay olivo ya kakaiw ay manlames. Nangan da si am-in ay layden da et tinmaba da. Ginan-ganas da din nakaskasdaaw ay bindisyon mo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_26","017_9_26","NEH","9","26","26","“Ngem adi dakan tinongpal ya kinontra das sik-a. Dinokogan da din linteg mo ya pinse da din mamadto ay inbaam ay mamagbaga en daida ta mantaoli da en sik-a. Nadagsen di basol da ay nankalkali si maikontra en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_27","017_9_27","NEH","9","27","27","Siya din gapo ay inpalobos mo ay abaken din kalaban da ya paligaten das daida. Ngem idi naligatan da, nankedaw da si badang mo et dinngem ed daya. Gapo sin dakdake ay seg-ang mo, indawtam daida si mangisalakan en daida sin kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_28","017_9_28","NEH","9","28","28","Ngem idi sinmaldeng di ligat da, inamag da kasin di lawa sin pangilam. Isonga binay-am daida ay abaken din kalaban da et inturayan das daida. Idi nankedaw da kasin si badang mo, dinngem ed daya et insalakan mos daida. Kanayon ay kaman nidi di naam-amag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_29","017_9_29","NEH","9","29","29","“Binagbagaam daida ta mantongpal da sin linteg mo, ngem inpapangato dan nemnem da et adi dan tinongpal. Sinigaan da ay manongpal sin linteg mo, olay mo say poon di biyag da din panongpalan das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_30","017_9_30","NEH","9","30","30","Katawetawen ay inan-anosam ay namagbaga en daida babaen sin mamadto ay nankalkaliam, ngem tineteweng da. Isonga inpalobos mo ay iturayan din odom ay nasyon daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_31","017_9_31","NEH","9","31","31","Ngem olay mo siya di, adi ka pinses daida amin ya adi kan nilinglingan, gapo ta managseg-ang ya managlayad ka ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_32","017_9_32","NEH","9","32","32","“Sik-a din nakaskasdaaw, manakabalin ya kaeegyat ay Diyos. Tongpalem di itolag mo ya adi manbalbaliw din layad mo, isonga adi ka koman ibilang ay nalag-an nan laklak-amen mi ay ligat. Nilaklak-am mi am-in sin aari mi, oopisyal, papadi, mamadto, ap-apo mi ya din amin ay ipogaw mo manipod sin nanturturayan di aari ay taga-Assyria engganad wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_33","017_9_33","NEH","9","33","33","Nalinteg ka sin amin ay nanosaam en dakami, tan managtongpal ka sin inbagam, ngem nanbasol kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_34","017_9_34","NEH","9","34","34","Din aari, papangolo, papadi ya ap-apo mi yan adi dan tinongpal din linteg mo. Adi dan inkaskaso din linteg mo ya pamagbagam en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_35","017_9_35","NEH","9","35","35","Mayat di kabibiyag ay inpalak-am mo en daida sin annawa ay daga ay inturayan da ay magabay di mola. Ngem olay mo siya di, adi dan dinokdokogan din lawa ay ogali da ta mansilbi dan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_36","017_9_36","NEH","9","36","36","Ed wani yan nay naibabag-en kami isnan ili ay indawat mo sin ap-apo mi ta say kapoan di kanen mi ya amin ay pansigdan ay magon-od mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_37","017_9_37","NEH","9","37","37","Gapo sin basbasol mi, din aari ay insaad mo ay mangituray en dakami di kaidawtan din maapit. Mabalin ay amagen da di olay sino ay layden da en dakami ya sin aanimal mi et palalo ay maligligatan kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("NH9_38","017_9_38","NEH","9","38","38","Ngem olay mo siya di di napasamak, man-amag kami ay Judio si kasolatan ay masapataan ay pirmaan din papangolo, Levita ya papadi mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_1","019_1_1","JOB","1","1","1","Sin ili ay Uz, waday lalaki ay manngadan si Job. Magay maipabasol en sisya ya kosto di ogali na, tan pinatpateg na si Diyos ya inaddawiana amin ay lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_2","019_1_2","JOB","1","2","2","Waday an-ak na ay pito ay lalaki ya tolo ay babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_3","019_1_3","JOB","1","3","3","Wada abey 7,000 ay karnero na, 3,000 ay kamel, 1,000 ay baka, 500 ay dangki ya ad-ado ay bag-en. Sisya di kababaknangan sin bomandas belaan di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_4","019_1_4","JOB","1","4","4","Mansinoskat da ay manpalti din an-ak na ay lalaki yan man-asiayag da. Kanayon abe ay ayagan da din aag-i da ay babbabai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_5","019_1_5","JOB","1","5","5","Mo tonggal makdeng din ragragsak da, masapa si Job ay man-idaton si animal ay mapooan para sin esa ya esa ay anak na ta say malinisan da. Kanayon ay amagena di tan kananas nemnem na en amangan mo binaosan das Diyos sin nemnem da yan say binmasolan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_6","019_1_6","JOB","1","6","6","Sin namingsan ay nasinop din aanghel sin sangoanan Diyos, nakikoyog si Satanas en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_7","019_1_7","JOB","1","7","7","Kanan Diyos en sisya, “Intoy napoam?” Kanana ay sinombat, “Sinokisok ko din intiro ay daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_8","019_1_8","JOB","1","8","8","Pag kanan Diyos, “Sinoy pannemnem mo en Job ay mansilsilbi en sak-en? Magay makaiso en sisya sin intiro ay daga. Magay maipabasol en sisya tan kosto di ogali na. Patgenas sak-en ay Diyos ya ad-addawiana di lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_9","019_1_9","JOB","1","9","9","Ngem kanan Satanas ay nanongbat, “Ay siya mo dayawen dakan Job mo magay gapo na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_10","019_1_10","JOB","1","10","10","Kanam adi mon sik-a ay mismo di nanalsalaknib en sisya ya din pamilya na pati amin ay sanikwa na. Binindisyonam amin ay obla na ya inpaad-adom din animal na et naiwaras da sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_11","019_1_11","JOB","1","11","11","Padasem kadi ay kaanen din sanikwa na ta ilaem mo adi daka et baosan ay sangosango.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_12","019_1_12","JOB","1","12","12","Pag kanan Diyos, “May, amagem din laydem sin amin ay sanikwa na, ngem adi kan sagsagiden sisya ay mismo.” Et siya di, kinmaan si Satanas sin sangoanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_13","019_1_13","JOB","1","13","13","Sin namingsan, manragragsak din an-ak Job sin beey di pangpangoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_14","019_1_14","JOB","1","14","14","Sin agew ay doy, dinmateng et sin beey Job di mangipadamag en Job ay kanana, “Idi ial-alado mi din babaka ya man-al-alab dan dangki sin asag-en mi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_15","019_1_15","JOB","1","15","15","kadateng da et din taga-Sabe yan ina da amin daida. Pinse da din babag-en mo et sak-en anggoy di nabay-an ay mangipadamag en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_16","019_1_16","JOB","1","16","16","Mankalkali pay laeng di yan domateng di esay bag-en yan kanana, “Nakimat din kakarnero ya manpaspastol et sak-en anggoy di nabay-an ay mangipaammo en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_17","019_1_17","JOB","1","17","17","Mankalkali pay laeng di, kadateng abey esay bag-en yan kanana, “Waday tolo ay bonggoy di Kaldeo ay inmali yan ina da amin ay kamel ya pinse da amin din bag-en mo. Sak-en anggoy di nabay-an ay mangipaammo en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_18","019_1_18","JOB","1","18","18","Mankalkali pay laeng din lalaki ay sana yan domateng et di esa ay kanana, “Manragragsak din an-ak mo sin beey di pangpangoan da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_19","019_1_19","JOB","1","19","19","yan kadateng et di kaeegyat ay alinposapos ay napo sin kadardaratan. Dinadael na din beey et natab-okan da. Natey da amin et sak-en anggoy di nabay-an ay mangipaammo en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_20","019_1_20","JOB","1","20","20","Idi siya di, kapika si Job yan kabisngit sin bado na gapo si ladingit na. Kinoskosana din book na, asi pag manpakleb sin lota ay mangdayaw en Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_21","019_1_21","JOB","1","21","21","yan kanana, “Magay intakin ko sin binmalaak en inak yan maga abey itakin ko mo mateyak. Si Diyos di nangidawat et sisya met laeng di nanaoli. Madaydayaw si Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB1_22","019_1_22","JOB","1","22","22","Olay mo siya di di napasamak, adi nanbasol si Job ya adi na aben pinabasol si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_1","019_2_1","JOB","2","1","1","Sin esay agew, kasin nasinop din aanghel sin sangoanan Diyos yan wada si Satanas ay naitapi en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_2","019_2_2","JOB","2","2","2","Kanan Diyos en sisya, “Intoy napoam?” Kanana ay sinombat, “Sinokisok ko din intiro ay daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_3","019_2_3","JOB","2","3","3","Pag kanan Diyos, “Sinoy pannemnem mo en Job ay mansilsilbi en sak-en? Magay makaiso en sisya sin intiro ay daga. Magay maipabasol en sisya tan kosto di ogali na. Patgenas sak-en ay Diyos ya ad-addawiana di lawa. Pinatodonam sak-en ay mamaligat en sisya olay magay gapo na, ngem inpapasnek na pay dedan ay mangitoltoloy sin kosto ay ogali na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_4","019_2_4","JOB","2","4","4","Ngem kanan Satanas, “Idawat di ipogaw amin ay wada en sisya ta maisalakan di biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_5","019_2_5","JOB","2","5","5","Ngem padasem ay paligaten din awak na et sigurado ay baosan daka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_6","019_2_6","JOB","2","6","6","Pag kanan Diyos, “May, ipalobos ko ay amagem di laydem en sisya ngem adi ka pespeslen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_7","019_2_7","JOB","2","7","7","Siya et di kinmaan si Satanas sin sangoanan Diyos et nansakitena si Job. Nabayabayangan manipod dapan enggana sin toktok na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_8","019_2_8","JOB","2","8","8","Nan-a si pit-ing di banga ay ikoskoskos na sin bayang na sin tomotokdoana ay dap-o sin basuraan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_9","019_2_9","JOB","2","9","9","Kanan din asawa na en sisya, “Ay itoltoloy mo pay laeng din kosto ay ogalim? Adi ka et baosan si Diyos ta olay matey ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_10","019_2_10","JOB","2","10","10","Ngem kanan Job, “Kaman magay nemnem mo. Awaten tako din bindisyon Diyos, ngem apay nga manmayotmot tako sin ligat?” Olay kas-ano di ligat Job, adi nankali si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_11","019_2_11","JOB","2","11","11","Idi dinngen din gagayyem Job din napasamak ay ligat na, nantotolag da ay en liwliwaen sisya. Di ngadan da yan si Elifaz ay taga-Teman, Bildad ay taga-Sua, ya si Zofar ay taga-Naama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_12","019_2_12","JOB","2","12","12","Idi tamangen da sin baken onay addawi, istay adi dan maimatonan sisya. Nan-oga da ya binisngit da din bado da dowan dan sapokan din toktok das tapok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB2_13","019_2_13","JOB","2","13","13","Nakitotokdo da en sisya sin lota si pito ay agew ya labi, ngem magay nankalkali tan inila da ay palalo di ligat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_1","019_3_1","JOB","3","1","1","Idi siya di, nankali si Job et binaosana din agew ay naianakana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_2","019_3_2","JOB","3","2","2","Kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_8","019_3_8","JOB","3","8","8","“Din nankalalaing ay manbaos ay makabael ay manbalaga sin kaeegyat ay bowaya sin baybay, binaosan da koma din agew ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_9","019_3_9","JOB","3","9","9","Adi koma binmala din batakagan ay nansilaw sin pinmat-aana. Maga koma di nantongpalan di nansedsed-an din agew ay sana sin pinmat-aana. Adi koman natoloy din kaaggewana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_10","019_3_10","JOB","3","10","10","Mabaosan koma din labi ay sana tan adi na tinopap di binmalaak sin eges en inak, ta adiak koman lak-amen dana ay ligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_11","019_3_11","JOB","3","11","11","Apay nga adiak et natey sin eges inak ono sin binmalaak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_12","019_3_12","JOB","3","12","12","Apay nga binmakwa pay laeng si inak ya nansosoak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_13","019_3_13","JOB","3","13","13","Ta mo nateyak et koma, ed wani yan man-il-illengak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_20","019_3_20","JOB","3","20","20","Apay nga matago pay laeng di ipogaw ay palalo di ligat ya ladingit da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_21","019_3_21","JOB","3","21","21","Laylayden da ay matey, ngem baken say maamag en daida. Nasursurok din iyat da ay manganap sin pese mo din gaget di manganap si naitabon ay kinabaknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_22","019_3_22","JOB","3","22","22","Et palalo di ragsak da mo datngen dan pese ya maiponpon da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_23","019_3_23","JOB","3","23","23","Apay nga matago pay laeng di ipogaw ay sinalinan Diyos di masakbayana? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_24","019_3_24","JOB","3","24","24","Adiak makakan begew sin ladingit ko. Kaman omayos ay danom din kaad-adon di bayeweng ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_25","019_3_25","JOB","3","25","25","Amin din emeg-egyatak et tinmet-ewa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB3_26","019_3_26","JOB","3","26","26","Magay talnak ya pan-illengak ya magay pap-eng di problimak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB4_1","019_4_1","JOB","4","1","1","Idi siya di, nankali si Elifaz ay taga-Teman yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB4_2","019_4_2","JOB","4","2","2","“Anosam koma din ibagak en sik-a tan adiak makaitpe si kalik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB4_3","019_4_3","JOB","4","3","3","Nemnemem din ad-ado ay initdoam ya din binadbadangam ay magay kabaelan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB4_4","019_4_4","JOB","4","4","4","Pinapigsam abe sin kalim din nadismaya ya nadadagsenan sin ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB4_5","019_4_5","JOB","4","5","5","Ngem ed wani ay sik-a di maligatan yan adi kan maanosan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB4_6","019_4_6","JOB","4","6","6","Patpatgem si Diyos ya magay maipabasol en sik-a, et lebbeng na ay mantalek ya mannamnama ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB4_7","019_4_7","JOB","4","7","7","Nemnemem kod na. Ay wada aya di magay basol na ay dosaen Diyos ta matey? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB4_8","019_4_8","JOB","4","8","8","Siya na di inilak: Din mangimola si basol ya problima et lawa di apiten da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB4_9","019_4_9","JOB","4","9","9","Tan kaman napigsa ay dagem din bonget Diyos ay manadael en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB5_8","019_5_8","JOB","5","8","8","“Mo sak-en si sik-a, mankamangak en Diyos et ibagak din ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB5_9","019_5_9","JOB","5","9","9","Adi takon maawatan din nakaskasdaaw ay am-amagena ya adi somaldeng ay mangamag si kaman dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB5_10","019_5_10","JOB","5","10","10","Pawadaena di odan sin daga et danomana din papayew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB5_11","019_5_11","JOB","5","11","11","Ipangato na din napakombaba ya isalakana din mapalpaligatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB5_12","019_5_12","JOB","5","12","12","Adi na ipalobos ay matongpal din planon di nasikap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB5_13","019_5_13","JOB","5","13","13","Et makna da sin tagdey ay daida met laeng di nangamag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_1","019_6_1","JOB","6","1","1","Idi songbatan Job yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_2","019_6_2","JOB","6","2","2","“Mo koma ta matimbang din ladingit ya ligligat ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_3","019_6_3","JOB","6","3","3","et nadagdagsen da mo din darat sin baybay, isonga adi kayo koma masdaaw mo oway di inbagbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_8","019_6_8","JOB","6","8","8","Mo dengngen koman Diyos din kararag ko ta ipalobos na din kedkedawek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_9","019_6_9","JOB","6","9","9","Maymayat et koma mo pomse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_10","019_6_10","JOB","6","10","10","Mo say iyat na koma et maragsakanak olay mo palalo di ligat ko. Tan adiak polos nilabsing din bilbilin di Nasantoan ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_11","019_6_11","JOB","6","11","11","Into pay di bikas ko ay mantoltoloy ay matago mo maga met laeng di namnamak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_28","019_6_28","JOB","6","28","28","Ominengneng kayo kod ta paneknekan yo mo man-et-etekak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_29","019_6_29","JOB","6","29","29","Enggay nalabes kayo. Isaldeng yo koma san baken kosto ay ibagbaga yo. Adi yo pabasolen sak-en tan maga di basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB6_30","019_6_30","JOB","6","30","30","Ay siya mo man-et-etekak ya adiak ammo ay mangilasin si siged ya lawa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_1","019_7_1","JOB","7","1","1","“Din biyag di ipogaw isnan daga et maiarig si biyag di soldado ay naligat ya mapilitan ay mansilbi ya kaman biyag di makilaglagbo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_2","019_7_2","JOB","7","2","2","Kaman din bag-en ay manseseed si kasdemana ya din makilaglagbo ay manseseed si lagbo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_3","019_7_3","JOB","7","3","3","Binowan ay magay silbin di panagbiyag ko, linablabi ay ladingit di laklak-amek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_4","019_7_4","JOB","7","4","4","Mo bomaktadak, laydek ay maaggew koma. Ngem ando din labi et owatak bomalibalin enggana ay pomat-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_5","019_7_5","JOB","7","5","5","Pag bayang amin nan awak ko. Enggay nabigis ya nadanoman da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_6","019_7_6","JOB","7","6","6","Paspas ay malabas nan agew ay panbiyagak, mapospos nan agew ko yan magay namnamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_7","019_7_7","JOB","7","7","7","“Nemnemem koma ay Diyos ay owat kaman dagem nan biyag ko. Enggay napap-eng di ragsak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_8","019_7_8","JOB","7","8","8","Din omil-ila ed wani, awni et adi dan to omila. Olay mo omanap ka, magaak ay datngem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_9","019_7_9","JOB","7","9","9","Din ipogaw ay matey et kaman din liboo ay maomas ya malitaw, tan adi kasin mantaoli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB7_10","019_7_10","JOB","7","10","10","Adi mantaoli sin beey na et enggay maliw-an sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB8_1","019_8_1","JOB","8","1","1","Nankali abe si Bildad ay taga-Sua yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB8_2","019_8_2","JOB","8","2","2","“Pig-an pay ay somaldeng ka issan ad-ado ay ibagbagam ay kaman owat dagem? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB8_3","019_8_3","JOB","8","3","3","Ay siya mo ikillon Diyos ay Manakabalin din nalinteg ya baliktadena din kosto? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB8_4","019_8_4","JOB","8","4","4","Binmasol met din an-ak mo et dinosanas daida begew sin basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB8_5","019_8_5","JOB","8","5","5","Kamangem et koma si Diyos ay Manakabalin Amin ta mankedaw ka si seg-ang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB8_6","019_8_6","JOB","8","6","6","Mo tet-ewa ay nalinteg ka ya nalinis di nemnem mo, sigurado ay badangan dakan Diyos ya itaoli na amin ay namaga en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB8_7","019_8_7","JOB","8","7","7","Din sigod ay kasasaad mo et kaman kan nabiteg mo mais-o sin kinabaknang mo sin tapin di agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_1","019_9_1","JOB","9","1","1","Songbatan pay Job yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_2","019_9_2","JOB","9","2","2","“Ammok kayman ay tet-ewa sa, ngem intoy iyat di ipogaw ay mangibaga sin sangoanan Diyos ay magay basol na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_3","019_9_3","JOB","9","3","3","Mo waday mangipadas ay makisongbat en Diyos et adi na masongbatan di olay esa sin nilibo ay salodsod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_4","019_9_4","JOB","9","4","4","Nalaing ya manakabalin si Diyos, isonga magay makabael ay lomaban en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_5","019_9_5","JOB","9","5","5","Bigla ay etanena din dontog ya tokangena gapo sin bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_6","019_9_6","JOB","9","6","6","Panyegyegena din daga et maikiweg din tokod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_7","019_9_7","JOB","9","7","7","Mabalin ay bilinena din agew ya talaw ta adi da bomala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_8","019_9_8","JOB","9","8","8","Ang-anggoy na ay nangipawada ed daya ya nangigatin sin dalloyon sin baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_9","019_9_9","JOB","9","9","9","Insaad na abe din grupon di talaw ed daya ay kaman din salibobo, ad-ado, todong, ya odom pay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_10","019_9_10","JOB","9","10","10","Adi takon maawatan din nakaskasdaaw ay am-amagena ya adi somaldeng ay mangam-amag si nakaskasdaaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_11","019_9_11","JOB","9","11","11","“Mo malabas sin kad-ak, adiak mailas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_12","019_9_12","JOB","9","12","12","Alaena din laydena et magay makalapped en sisya. Magay makaitoled ay mangibaga en sisya, ‘Sinoy am-amagem issa?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_13","019_9_13","JOB","9","13","13","Adi na teppen din bonget na, et inabak na din kalabana ay binmadang sin dragon ay si Rahab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_14","019_9_14","JOB","9","14","14","“Sinoak ngarud ay makisongbat en sisya? Intoy panganapak ngata si isongbat ko? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_15","019_9_15","JOB","9","15","15","Olay magay basol ko, iwed met laeng maamag ko isonga manpakpakaasiak et anggoy en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_16","019_9_16","JOB","9","16","16","Olay pay pinaayagak sisya sin pangokoman ya tinongpal na, ammok ay adi na met laeng dengngen din salodsod ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_17","019_9_17","JOB","9","17","17","Olay magay gapo na, inpawada na di mansisilpo ay ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_18","019_9_18","JOB","9","18","18","Adi na inpalobos ay makaleng-agak, tan pinno nan biyag ko si ladingit ya sakit di nemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_19","019_9_19","JOB","9","19","19","Mo kanak en ipakat ko di bikas ko, magay makaiso sin bikas na. Mo idarum ko, ay sino di makaiparang en sisya sin pangokoman? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_20","019_9_20","JOB","9","20","20","Olay mo magay basol ko, makeddenganak pay dedan begew sin kalik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_21","019_9_21","JOB","9","21","21","Magay basol ko ngem adiak sakiten di biyag ko, tan enggay naomaak ay manbibiyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB9_22","019_9_22","JOB","9","22","22","Tan iso met laeng. Olay nakabasol tako ono maga et nan-iiso ay peslen Diyos datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_1","019_11_1","JOB","11","1","1","Nankali abe si Zofar ay taga-Naama yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_2","019_11_2","JOB","11","2","2","“Ay siya mo magay manongbat issan ad-ado ay kali? Ay maibilang di ipogaw ay nalinteg mo paad-adoenan kali na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_3","019_11_3","JOB","11","3","3","Ay kanam en paginkem dakami sin ad-ado ay kalim ya maga di mamagbaga en sik-a sin panglaslasoyam en Diyos? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_4","019_11_4","JOB","11","4","4","Kanam en tet-ewa din ibagbagam ya nalinis ka sin pangiilaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_5","019_11_5","JOB","11","5","5","Ngem mo mankali koma si Diyos ta songbatan daka, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_6","019_11_6","JOB","11","6","6","ta ipaammo na di laing ay naligat ay maawatan di ipogaw, maammoam ay nalaglag-an pay laeng din dosa ay indawat nan sik-a mo din basol mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_7","019_11_7","JOB","11","7","7","“Ay maawatam di naoneg ay banag maipanggep en Diyos ya maawatam ay kosto din panakabalina? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_8","019_11_8","JOB","11","8","8","Din ammon Diyos et nangatngato mo ed daya ya naon-oneg mo din kad-an di natey. Ay siya mo makad-as ka ono maawatam? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_9","019_11_9","JOB","11","9","9","Din kinangaton Diyos et dakdake mo nan daga ya annawa mo din baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_10","019_11_10","JOB","11","10","10","“Mo depapen ya ibalod nas sik-a ono idarum daka sin pangokoman, maga polos di makalapped en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_11","019_11_11","JOB","11","11","11","Ammo na di kinasikap di ipogaw ya il-ilaena din basol da et adi na liw-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_12","019_11_12","JOB","11","12","12","Mabalin ay lomaing di naong-ong ay ipogaw mo maianak ay naamo din atap ay animal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_13","019_11_13","JOB","11","13","13","Isonga pasigedem san nemnem mo ta mankararag ka en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_14","019_11_14","JOB","11","14","14","Mo dokogam din lawa ay ogalim ya adi kan ipalobos ay mantee di basol sin beey mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB11_15","019_11_15","JOB","11","15","15","magay panbainam ya pan-egyatam ay somango sin kaipoipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB12_1","019_12_1","JOB","12","1","1","Kanan Job ay nanongbat, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB12_2","019_12_2","JOB","12","2","2","“Dakayo met kayman din nalaing ay ipogaw et mo matey kayo, makikatey di laing en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB12_3","019_12_3","JOB","12","3","3","Ngem wada abe di nemnem ko ay kaman si dakayo. Magay nanlasinan yo en sak-en, tan ammon di amin ay ipogaw din amin ay inbaga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB12_4","019_12_4","JOB","12","4","4","Somis-iyek din gagayyem ko olay mo nalintegak ay ipogaw ay magay maipabasol en sak-en. Nankararagak met en Diyos et sinongbatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB12_5","019_12_5","JOB","12","5","5","Magay ligat yo yan somisiyek kayo. Palpaligaten yo di ipogaw ay nganngani ay matokang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB12_6","019_12_6","JOB","12","6","6","Ngem din mangakew yan natalna di biyag da. Siya abe sin adi emegyat en Diyos ya say diyos da din bikas da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_1","019_13_1","JOB","13","1","1","“Din amin ay inbagbaga yo et dinngek abe ya maawatak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_2","019_13_2","JOB","13","2","2","Ammok abe din ammo yo, magay nanlasinan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_3","019_13_3","JOB","13","3","3","Ngem si Diyos ay Manakabalin Amin di laydek ay kasongbat ko ta makinilawagak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_4","019_13_4","JOB","13","4","4","Dakayo et man-etek kayo ay mangwani en waday binmasolak. Kaman kayon doktor ay magay mailatonan ay agasana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_5","019_13_5","JOB","13","5","5","Agpos et gominek kayo tan siya say kostos amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_6","019_13_6","JOB","13","6","6","Dengngen yo et din iyat ko ay manpalawag maipanggep en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_20","019_13_20","JOB","13","20","20","“Way dowa ay banag ay kedawek en sik-a ay Diyos, et adiak padasen ay itabonan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_21","019_13_21","JOB","13","21","21","Isaldeng mo koma ay pomalpaligat ya ipalobos mo koma ta baken palalo di egyat ko ay makisango en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_22","019_13_22","JOB","13","22","22","Mankali ka ta songbatak ono sak-en di mankali ta songbatam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB13_23","019_13_23","JOB","13","23","23","Piga aya di inamag ko ay basol? Ipaammom kod di binmasolak ya nankolkolangak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_1","019_14_1","JOB","14","1","1","“Amin ay ipogaw et aptik ya naligat di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_2","019_14_2","JOB","14","2","2","Kaman dan sabsabong ay gomabay ngem si awni et malaylay da. Kaman da aben alidong di liboo ay sinkaattikan yan malabas ya mamaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_3","019_14_3","JOB","14","3","3","Mo kaman nidi di kasasaad ko, apay nga omila ka ay Diyos ta okomem sak-en sin sangoanam? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_4","019_14_4","JOB","14","4","4","Adi met mabalin ay pabalaen di nalinis sin kadodogis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_5","019_14_5","JOB","14","5","5","Kineddengam di bilang di agew ya bowan ay panbiyagan di ipogaw. Kineddengam di kaandon di biyag da et adi mabalin ay mabaliwan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_6","019_14_6","JOB","14","6","6","Adi ka koman il-ilaen daida. Baybay-am koma ay ganasen da din naligat ay biyag da mo mabalin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_7","019_14_7","JOB","14","7","7","“Mo mapoyo di kaiw et waday namnama na ay mabiyag ya mansaringit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_8","019_14_8","JOB","14","8","8","Olay mo mabayag ta kaman natey din lamot ya poona, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_9","019_14_9","JOB","14","9","9","ngem no masibogan et mansaringit ya gomabay ay kaman baro ay mola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_10","019_14_10","JOB","14","10","10","Ngem no matey di ipogaw, mamaga di bikas na. Mo enggay nasokpot di leng-ag na, into pay di kad-ana? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_11","019_14_11","JOB","14","11","11","Kaman din posong ya ginawang ay matdok, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_12","019_14_12","JOB","14","12","12","say kaiarigan di ipogaw ay matey et adi kasin bomangon enggana ay mamaga amin ay wadad daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_13","019_14_13","JOB","14","13","13","“Apo Diyos, omitabon ka koma sin kad-an di natey enggana ay makaan din bonget mo, ta asi kan ikeddeng di timpo ay nemnemem kasin sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB14_14","019_14_14","JOB","14","14","14","Mo matey di ipogaw, ay matago kasin? Mo tet-ewa koma na, maanosak nan timpon di ligat ko et namnamaek ay mabaroan to di biyag ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_1","019_19_1","JOB","19","1","1","Pag kanan Job, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_2","019_19_2","JOB","19","2","2","“Pig-an pay di somaldengan yo ay pomalpaligat ya domisdismaya begew sin ibagbaga yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_3","019_19_3","JOB","19","3","3","Ay magay bain yo et namin piga ay inmin-insolto kayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_4","019_19_4","JOB","19","4","4","Olay kaspangarigan waday inpaksaw ko, ay sino ngin di biyang yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_5","019_19_5","JOB","19","5","5","Kanan yo en sigsiged kayo mo sak-en et ibilang yo nan naibabainak ay mangpaneknek si basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_6","019_19_6","JOB","19","6","6","Ay adi kayo ayan ilan ay si Diyos di nangikeddeng si baken kosto en sak-en? Et naknaak sin tagdey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_7","019_19_7","JOB","19","7","7","Mo manpakaasiak begew sin mapalpaligatak, maga di somongbat. Adi mapatgan din kedkedawek ay nalinteg koma di maikeddeng en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_8","019_19_8","JOB","19","8","8","Sinawad Diyos sak-en ya inpabolinget na din pandanak et adiak makalosot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_9","019_19_9","JOB","19","9","9","Kinaana amin ay kinabaknang ko ya dinadael na din dayaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_10","019_19_10","JOB","19","10","10","Sin amin ay pansagongak yan pomaligat enggana ay mateyak. Maopay abe din namnamak ay kaman kaiw ay nagabot ya nalaylay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_11","019_19_11","JOB","19","11","11","Palalo din bonget na en sak-en et omibilang ay kalabana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_12","019_19_12","JOB","19","12","12","Di kaiarigana et inbaa na di sosoldado ay gomobat. Linmikob da ay kamanak wada sin siyodad et nan-amag das somakyaban da ay manadael sin alad na, ngem din katet-ewa na yan owat tolda di kad-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_13","019_19_13","JOB","19","13","13","“Inpaaddawi nan sak-en din toton-od ya gagayyem ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_14","019_19_14","JOB","19","14","14","et tinmaynan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_15","019_19_15","JOB","19","15","15","Linmingling din sasangailik yan omibilang din babag-en ko ay mangiliak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_16","019_19_16","JOB","19","16","16","Mo waday ayagak en daida yan adi da somongbat, olay mo manpakpakaasiak ay bomadang koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_17","019_19_17","JOB","19","17","17","Adi itoled asawak ay manongsong sin leng-ag ko. Sigaan da abe ay somag-en din toton-od ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_18","019_19_18","JOB","19","18","18","Olay din anan-ak yan lomaslasoy da ya somisiyek da mo omila da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_19","019_19_19","JOB","19","19","19","Omibilang da ay kadodogis din kasag-enan ay gagayyem ko yan linmaksig da din ipatpateg ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_20","019_19_20","JOB","19","20","20","Enggay owat kodil di namobongon sin tong-ak et nganngani di kateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_21","019_19_21","JOB","19","21","21","“Maseg-ang kayo paabe ay gagayyem ko tan nay dinmosa si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_22","019_19_22","JOB","19","22","22","Apay nga pomaligat kayo abe ay kaman din am-amagen Diyos? Ay adi kayo pay laeng mapnek ay pomalpaligat? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_23","019_19_23","JOB","19","23","23","Mo wada komay mangisolat sin ibagbagak ta mailibro da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_24","019_19_24","JOB","19","24","24","Ono maitiktik si bato asi mapey-an si ismay ta say komakaman si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_25","019_19_25","JOB","19","25","25","Ngem mo sak-en pay, ammok ay matmatago din Somalaknib. Sisya di maodi ay mankali et ipaneknek na isnan daga ay magay basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_26","019_19_26","JOB","19","26","26","Olay madadael nan kodil ko gapo si sakit, ammok ay mailak to si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB19_27","019_19_27","JOB","19","27","27","Ilaen to nan mismo ay mata ay baken odom. Ay apaw nan palalo ay layad ko ay matongpal koma di. Kaman enggay namagay pigsan di nemnem ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_1","019_31_1","JOB","31","1","1","“Inkarik ay adiak manemnem di lawa mo ilaek di esa ay balasang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_2","019_31_2","JOB","31","2","2","Sino ngin di gon-gona ay idawat Diyos ed langit ay Manakabalin Amin? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_3","019_31_3","JOB","31","3","3","Ay baken ayan ligat di ipalak-am na sin mangam-amag si lawa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_4","019_31_4","JOB","31","4","4","Ammon met Diyos din am-amagek tan il-ilaena amin ay gonay ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_5","019_31_5","JOB","31","5","5","“Isapatak ay adiak nakitimtimpoyog si makaetek ya maga polos di in-etekak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_6","019_31_6","JOB","31","6","6","Olay timbangen Diyos sak-en sin kosto ay timbangana et maila na ay maga di maipabasol en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_7","019_31_7","JOB","31","7","7","Mo nasangawak sin kosto ay danan ono nan-gamgamak si inilak ono namansaan si basol nan takkay ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_8","019_31_8","JOB","31","8","8","olay madadael din molak ono odom ay ipogaw di mangan sin apit ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_9","019_31_9","JOB","31","9","9","“Mo inarem ko di asawan di tinokmang ko ta sinsin-ed ko sin segpan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_10","019_31_10","JOB","31","10","10","olay mansilbi si asawak si odom ay ipogaw ono daagen di odom ay lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_11","019_31_11","JOB","31","11","11","Tan nadagsen di ay basol et lebbeng na ay madosaak sin sangoanan di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_12","019_31_12","JOB","31","12","12","Kaman mabidang ay apoy ay dadlon manadael en sak-en ya siya abe sin sanikwak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_13","019_31_13","JOB","31","13","13","“Mo waday bag-en ko ay nanriri en sak-en yan adiak pinatgan din kalintegana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_14","019_31_14","JOB","31","14","14","into pay di ibagak mo somangoak en Diyos sin pangokomana? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_15","019_31_15","JOB","31","15","15","Si Diyos di namke en sak-en sin eges en inak yan si Diyos met laeng di nangamag abe sin babag-en ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_16","019_31_16","JOB","31","16","16","“Adiak inpaidam di badang ko sin nabiteg ya adiak inpalobos ay komaseseg-ang di biyag din nankalalasang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_17","019_31_17","JOB","31","17","17","Adiak met binaybay-an din naolila ay mandagdagaang yan sak-en anggoy di mangmangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_18","019_31_18","JOB","31","18","18","Tan manipod ed idi, kanayon ay idawdawat ko din masapol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_19","019_31_19","JOB","31","19","19","Mo waday inilak ay nabiteg ay adi makalako si bado na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_20","019_31_20","JOB","31","20","20","indawtak si bado ay napo sin dotdot di karnerok ta say adi maskaw et palalo di iyamana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_21","019_31_21","JOB","31","21","21","Mo waday sinowitik ko ay olila gapo ta ammok ay mangabakak sin pangokoman, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_22","019_31_22","JOB","31","22","22","olay magotlo nan takkay ko ta maisian sin padangak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_23","019_31_23","JOB","31","23","23","Ngem adiak maamag di kaman nidi tan emegyatak sin domosaan Diyos ya gapo sin kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_24","019_31_24","JOB","31","24","24","“Polos met ay adiak nantalek sin kinabaknang ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_25","019_31_25","JOB","31","25","25","ya adiak malaydan sin ad-adoy sanikwak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_26","019_31_26","JOB","31","26","27","Adiak inongoan din takkay ko ay mangdayaw sin agew ay napigsa di silaw na ya din bowan ay mapteng di kailaana. Adiak polos nasolisog ay nandayaw en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_28","019_31_28","JOB","31","28","28","Mo say inyat ko koma, makeddenganak koma ay matey, tan bakenak napodno en Diyos ay wadad ngato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_29","019_31_29","JOB","31","29","29","“Adiak maragsakan sin domteng ay ligat ya lawa ay pasamak sin biyag di mangililiget en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_30","019_31_30","JOB","31","30","30","Adiak inkarkararag di kateyan da tan mo say iyat ko et bomasolak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_31","019_31_31","JOB","31","31","31","Ammon di amin ay mansilsilbi en sak-en ay maga di sinangailik ay nandagaang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_32","019_31_32","JOB","31","32","32","Adiak binay-an ay maseyep da sin kalsada din nanbibiyahi mo adi et sinangailik daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_33","019_31_33","JOB","31","33","33","Bakenak met kaman din odom ay ilimed da di basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_34","019_31_34","JOB","31","34","34","Adiak in-giginek ya adiak aben nanpopokok anggoy sin beey ko, tan adiak egyatan di mabalin ay ibagan di ipogaw ono lomaslasoyan di aag-ik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_35","019_31_35","JOB","31","35","35","“Wada koma di mannge en sak-en, tan isapatak ay dadlon tet-ewa din am-in ay inbagak. Sapay koma ta somongbat si Diyos ay Manakabalin Amin. Mo maisolat koma din pamabasol di kalaban ko ta maipaila en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_36","019_31_36","JOB","31","36","36","malaydanak ay mangitakap sin badok ono mangibedbed ta ilaen di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_37","019_31_37","JOB","31","37","37","Adiak mabain ay somango en Diyos ta ipaammok en sisya amin ay inamag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_38","019_31_38","JOB","31","38","38","“Mo pinnos ko koma din daga ay molmolaak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_39","019_31_39","JOB","31","39","39","ono kinan ko di apit ay adiak binayadan ya say begew ay nateyan di akin oka, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB31_40","019_31_40","JOB","31","40","40","olay say gomabay di logam ya pagat sin dagak imbis ay bakakew ya sabog.” Say nakdengan di inbagan Job. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_1","019_38_1","JOB","38","1","1","Idi siya di, sinongbatan Diyos si Job babaen si napigsa ay dagem yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_2","019_38_2","JOB","38","2","2","“Sino ka ay mangipalawlawa sin sirib ko? Ipaammom sin kalim ay magay ammom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_3","019_38_3","JOB","38","3","3","Ipailam di kinalalakim ta songbatam din salodsod ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_4","019_38_4","JOB","38","4","4","“Intoy kad-am idi insaad ko nan lobong? May kod, mankali ka mo waday ammom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_5","019_38_5","JOB","38","5","5","Sino di nangikeddeng si lokod na? Sino di nanlokod si kaannawa na? Ammom amin na, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_6","019_38_6","JOB","38","6","6","Intoy naisaadan din tokod di daga? Sinoy nangiamag sin naisaadana? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_7","019_38_7","JOB","38","7","7","Sin parbangon di agew ay doy, nan-es-esa ay nankanta din tatalaw ya nanbogaw din aanghel gapo si ragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_8","019_38_8","JOB","38","8","8","“Sino di nangin-eb ta matngel din baybay idi kabala sin oneg di daga? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_9","019_38_9","JOB","38","9","9","Sak-en di nangipabado si liboo sin baybay et nilikomotak si bolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_10","019_38_10","JOB","38","10","10","Insaad ko di beddeng din baybay et sinaradoak din eneb na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_11","019_38_11","JOB","38","11","11","Et inbilin ko sin baybay, ‘Engganas sa et anggoy di gedeng mo. Iparit ko ay labsan din napigsa ay dalloyon mo din gindeng ko.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_16","019_38_16","JOB","38","16","16","“Ay inmey ka aya sin obbog sin oneg di baybay? Ay pinadas mo ay nandan sin lanad na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_17","019_38_17","JOB","38","17","17","Ay naipailan sik-a din segpan di mabolinget ay kad-an di natey? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_18","019_38_18","JOB","38","18","18","Ay ammom di kadakdaken din daga? Somongbat ka mo ammom dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_19","019_38_19","JOB","38","19","19","Ay ammom di panbeeyan di pat-a ya bolinget? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_20","019_38_20","JOB","38","20","20","Ay kabaelam ay ipangos daida sin somaaan da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB38_21","019_38_21","JOB","38","21","21","Mo siya ay kabaelam, adi pay wada ka sin timpo ay naparsuaan di lobong. Enggay nakanakay ka baw kayman!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_1","019_42_1","JOB","42","1","1","Kanan Job ay nanongbat en Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_2","019_42_2","JOB","42","2","2","“Ammok ay magay adi kan kabaelan ay amagen et matongpal amin ay laydem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_3","019_42_3","JOB","42","3","3","Dinamag mo mo sinoak ay mangipalawlawa sin sirib mo olay magay ammok. Tet-ewa baw kayman ay din inbagbagak yan banag ay nakaskasdaaw ya adiak maawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_4","019_42_4","JOB","42","4","4","Kanam en dengngek din ibagam ya songbatak din salodsod mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_5","019_42_5","JOB","42","5","5","Ed idi kayman, nadamdamag ko anggoy di maipanggep en sik-a, ngem ed wani mailak sik-a ay mismo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_6","019_42_6","JOB","42","6","6","Isonga ibabawik din amin ay inbagak et nay tinmotokdoak sin tapok ya dap-o ay mangipaila ay manbabawiak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_7","019_42_7","JOB","42","7","7","Idi nakdeng din inbagan Diyos en Job, kanana en Elifaz ay taga-Teman, “Mabongetak en sik-a ya sin dowa ay gagayyem mo tan baken kosto di inbaga yo maipanggep en sak-en, ay baken kaman si Job ay mansilsilbi en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_8","019_42_8","JOB","42","8","8","Isonga ed wani, en kayo man-a si pito ay bomaro ay baka ya pito ay kalakian ay karnero. Asi kayo emey en Job ta man-idaton kayo si daton ay mapooan para en dakayo. Ikararaganas dakayo et awatek din kararag na ta adiak dosaen dakayo sin lebbeng na ay dosa yo, tan baken kosto di inbaga yo maipanggep en sak-en ay baken kaman si Job.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_9","019_42_9","JOB","42","9","9","Tinongpal da Elifaz en Bildad ya si Zofar din inbilin Diyos ay amagen da et pinatgan Diyos din kararag Job. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_10","019_42_10","JOB","42","10","10","Idi nakdeng ay inkararagan Job din gagayyem na, inpabaknang Diyos kasin sisya et nandobliena din sigod ay kinabaknang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_11","019_42_11","JOB","42","11","11","Pag emey sin beey na amin din aag-i na ya din sigod ay gagayyem na ta en da makikan ya makiragsak en sisya. Nakirikna da ya niliwliwa da sin ligat ay inpalak-am Diyos en sisya. Saes-a da ay nan-idawat si pilak ya singsing ay balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_12","019_42_12","JOB","42","12","12","Ad-ad-ado di bindisyon Diyos en Job sin odi na mo sin damo, et nawad-an si 14,000 ay karnero, 6,000 ay kamel, 2,000 ay baka ya 1,000 ay dangki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_13","019_42_13","JOB","42","13","13","Nabindisyonan pay si pito ay anak ay lalaki ya tolo ay babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_14","019_42_14","JOB","42","14","14","Nginadanana si Jemima din pangpangoan, si Kezia din maikadwa, yan si Keren-Happuk din maikatlo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_15","019_42_15","JOB","42","15","15","Magay babai isnan intiro ay lobong ay napinpintas mo din an-ak Job ay sana. Tinawidan aben Job ay ama das daida ay kaman din lallalaki ay aag-i da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_16","019_42_16","JOB","42","16","16","Idi nakdeng di, natago pay si Job si 140 ay tawen et naila na pay din ap-o na ya olay din an-ak di ap-o na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JB42_17","019_42_17","JOB","42","17","17","Et enggay nakay sin nateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS1_1","020_1_1","PSA","1","1","1","Nagasat di ipogaw ay kaman nina di ogali na: din pamagbagan di lawa ay ipogaw et sigaana yan adi na tadonen din kabibiyag da. Adi aben makikadkadwa en daida, tan si Diyos di laslasoyen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS1_2","020_1_2","PSA","1","2","2","Mo adi et din kalin Diyos di ad-adalena, tan siya na di panragragsakana. Inagew ya linabi et nemnemnemena et kanayon ay say on-onodana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS1_3","020_1_3","PSA","1","3","3","Isonga amin di sino ay amagena et mayat di pantongpalana. Magmagabay ay kaiw di kaiarigana, sin benget di ginawang et say kad-ana. Adi mangmango di tobo na et manlames sin timpo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS1_4","020_1_4","PSA","1","4","4","Ngem din managbasol et baken kaman nina, kaman teg-ap ay itayaw di dagem di kaiisoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS1_5","020_1_5","PSA","1","5","5","Tan sin agew ay pangokoman Diyos en daida, iwed polos di ipambal da. Keddengan Diyos dadi ay madosa, ikasina sin gimong di nalinteg ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS1_6","020_1_6","PSA","1","6","6","Tan din nalinteg et ay-ayowanan Diyos si daida, ngem din managbasol pay et maiturong das dosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_1","020_2_1","PSA","2","1","1","Apay nga nanplano din nanasyon si magay silbi na? Apay nga panggep da ay labanen si Diyos ay wada ed daya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_2","020_2_2","PSA","2","2","2","Din aari isnan daga, nasinop ya nansagana da ta gobaten da si Diyos ya din ari ay dinotokana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_3","020_2_3","PSA","2","3","3","Kanan da, “Labanen tako din turay da ta en tako makawaya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_4","020_2_4","PSA","2","4","4","Ngem masis-iyek si Diyos sin trono na ed daya ay manglaslasoy en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_5","020_2_5","PSA","2","5","5","Pag nan yamyaman si daida et palalo di egyat da sin manpoos ay bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_6","020_2_6","PSA","2","6","6","Kanana, “Din pinilik ay ari et insaad ko ed Zion ay nasantoan ay dontog ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_7","020_2_7","PSA","2","7","7","Kanan din ari, “Ibagak din bilin Diyos Apo. Kananan sak-en, ‘Sik-a din anak ko. Ed wani ay agew, ipailak ay sak-en si tatang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_8","020_2_8","PSA","2","8","8","Mo mankedaw ka, amin ay nasyon et idawat ko, amin ay wadas nan daga et tawid mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_9","020_2_9","PSA","2","9","9","Awni et dadlon kan abaken daida, ay kaman din kalakan di kagopakan di kalamba.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_10","020_2_10","PSA","2","10","10","Isonga dakayo ay aari ya turay isnan daga, dengngen yo nan pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_11","020_2_11","PSA","2","11","11","Emegyat kayo ya patgen yo si Diyos koma sin mansilsilbian yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS2_12","020_2_12","PSA","2","12","12","Mandokmog kayo sin anak na ya manpakombaba kayo tan amangan mo bigla ay bomonget din Apo et sigurado ay matey kayo. Nagasat amin ay komamang en Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS3_1","020_3_1","PSA","3","1","1","Sik-a ay Diyos, ilaem kod di kaad-adon di komonkontra, din kaibaw ko et ad-ado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS3_2","020_3_2","PSA","3","2","2","Lomaslasoy da pay ay kankanan da, “Ilaen yo et adi man badangan Diyos sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS3_3","020_3_3","PSA","3","3","3","Ngem kaman kan kasay ay salaknib ko, isonga laton ay abakek din kaibaw ko. Idawat mo kasin din dayaw ko, et papigsaem nan nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS3_4","020_3_4","PSA","3","4","4","Mo man-adawagak ay mankedaw si badang mo, songbatam sak-en sin nasantoan ay dontog mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS3_5","020_3_5","PSA","3","5","5","Ed labi, inbaktad ko ta maseyepak, et laton ay maga di nandanagak enggana sin kasinak binmangonan, tan wada ka ay mangay-ayowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS3_6","020_3_6","PSA","3","6","6","Olay mo linmilikob di kalibolibo ay kagobat ko, adiak emegyat tan sik-a di salaknib ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS3_7","020_3_7","PSA","3","7","7","Diyos ay Apok, dalasem ta omisalakan ka. Tan din kagobat ko et kanayon ay dinosdosam daida et kinakaan mo san kabaelan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS3_8","020_3_8","PSA","3","8","8","Sik-a anggoy di makaisalakan, sapay koma ta din ipogaw mo et bindisyonam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS4_1","020_4_1","PSA","4","1","1","Sik-a ay Diyos ay mangitonton sin kalintegak, somongbat ka kod mo mankararagak. Magay nanposiposak ed idi sin napaligatak, ngem gapo sin tolong mo, naiwayaanak. Ed wani, someg-ang ka ay Apo, ta dengngem kasin nan adawag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS4_2","020_4_2","PSA","4","2","2","Dakayo ay ipogaw, pig-an ngin di somaldengan yo ay manglaslasoy ya mangibabain sin kaipogaw ko? Apay nga laylayden yo pay laeng din magay silbi na ya on-onodan yo din baken tet-ewa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS4_3","020_4_3","PSA","4","3","3","Nemnemen yo ay si Diyos et inkasina din matalek ya nadiyosan ay ipogaw para en sisya, isonga din karkararag ko et dengdengngena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS4_4","020_4_4","PSA","4","4","4","Manpayegpeg kayo komas egyat yo ya isaldeng yo san basol yo. Mo bomaktad kayo ta maseyep kayo, mannemnem kayo ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS4_5","020_4_5","PSA","4","5","5","Mantalek kayo en Yahweh ay Diyos tako ya idawat yo en sisya di kosto ay daton yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS4_6","020_4_6","PSA","4","6","6","Ad-ado di mangwani, “Sino di mangipasiged sin biyag tako?” O Diyos, ipailam kod en dakami din layad ya seg-ang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS4_7","020_4_7","PSA","4","7","7","Dakdakdake din ragsak ko ay indawat mo mo din ragsak di ad-adoy inani na ya din ad-adoy danom di obas ay arak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS4_8","020_4_8","PSA","4","8","8","Mo ibaktad ko ay maseyep, natalna di nemnem ko, tan sik-a anggoy, Yahweh, di salaknib ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_1","020_5_1","PSA","5","1","2","Arik ya Diyos ko, patgam koma nan kararag ko, dengngem kod nan bayeweng ya adawag ko, tan sik-ay pankararagak, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_3","020_5_3","PSA","5","3","3","Inagsapa ay madngem din kararag ko, inagsapa ay ipaammok en sik-a din kedaw ko, yan sedsed-ek din songbat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_4","020_5_4","PSA","5","4","4","Tan sik-a ay Diyos, kaliliget mo din lawa, adim ipalobos ay makitee di managbasol en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_5","020_5_5","PSA","5","5","6","Din mangipapangatos awak na yan adi makasag-en en sik-a, tan am-in ay mangam-amag si lawa— din maetek, manglilipot, ya makapese si ib-a na— kaliliget mo ya dosaem daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_7","020_5_7","PSA","5","7","7","Ngem gapo sin adi manbalbaliw ay layad mo, mabalin ay makasgepak sin nasantoan ay Timplo. Patgek ya emegyatak en sik-a, Apo, et mandayawak sin sana ay beey mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_8","020_5_8","PSA","5","8","8","Omipango ka kod, Apo, begew sin kinalinteg mo, itdom kod din pandanak ay kosto, tan ad-adoy kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_9","020_5_9","PSA","5","9","9","Din kalaban ko yan adi matalek di kali da, tan say an-anapen da din panadaelan das gait da. Kaman naisasagana ay kaot din tepek da. Pag boladas din kali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_10","020_5_10","PSA","5","10","10","Ay Diyos, keddengam ya dosaem komas daida ta mantaolin daida din lawa ay panggep da. Sin sangoanam, pakaanem komas daida, tan nanbasol ya kinontra das sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_11","020_5_11","PSA","5","11","11","Ngem manragsak koma din mankamang en sik-a, et kanayon ay mankanta da si ragsak da. Salaknibam koma ay Diyos din manglaylayad en sik-a, et gapon sik-a, tet-ewa ay manragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS5_12","020_5_12","PSA","5","12","12","Tan bindisyonam din manongtongpal en sik-a. Din layad mo yan kaman kasay ay salaknib da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_1","020_6_1","PSA","6","1","1","Adi ka kod yomamyam ya domosdosa, Apo, begew sin bonget mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_2","020_6_2","PSA","6","2","2","Maseg-ang ka ta pabikasem kasin nan awak ko, tan enggay kinmapsotak, palalo nan sakit ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_3","020_6_3","PSA","6","3","3","Palalo abe ay magolo nan nemnem ko. Pig-an pay ay pasaldengem nan ligat ko? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_4","020_6_4","PSA","6","4","4","Somagong ka kod ta omisalakan ka, Apo, gapo sin adi manbalbaliw ay layad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_5","020_6_5","PSA","6","5","5","Tan sin kad-an di natey, magay mannemnem en sik-a, sin isdi magay mandayaw en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_6","020_6_6","PSA","6","6","6","Gapo sin ladingit ko, kinmapsokapsotak. Linablabi ay man-og-ogaak sin kaseyseyepak, et mabasbasa din pongan ko si lowak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_7","020_6_7","PSA","6","7","7","Begew sin kalaban ko, kinmapsot nan matak, tan linmadaladag da gapo si kaoogak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_8","020_6_8","PSA","6","8","8","Dakayo ay mangam-amag si lawa, omaddawi kayo, tan dinngen Diyos din adawag ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_9","020_6_9","PSA","6","9","9","et sigurado ay patgana din kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS6_10","020_6_10","PSA","6","10","10","Maabak din kalaban ko et emegyat da. Dalasen da ay lomayaw gapo si bain da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_1","020_7_1","PSA","7","1","1","Yahweh ay Diyos ko, komamangak en sik-a. Omisalakan ya somalaknib ka koma, tan din kalaban ko yan omapayaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_2","020_7_2","PSA","7","2","2","Mo adi kan tomolong, dompap da, sin lugar ay magay omisalakan yan omiey da. Kaman dan layon, bomisngibisngit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_3","020_7_3","PSA","7","3","3","Yahweh ay Diyos ko, mo waday binmasolak si gait ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_4","020_7_4","PSA","7","4","4","mo way nilipotak ay gayyem ko ono pinos ko din sanikwan di kalaban ko ay maga di gapo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_5","020_7_5","PSA","7","5","5","olay bay-am ay dompap din kalaban ko. Bay-am ay pomse da ya taynan da din bangkay ko sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_6","020_7_6","PSA","7","6","6","Pomika ka koma, Apo, gapo sin bonget mo ta sangoem din mabonget ay kalaban ko. Man-gonay ka ta bomadang ka, Diyos ko, tan waday timpo ay pangokomam ay inkeddeng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_7","020_7_7","PSA","7","7","7","Sinopem din ipogaw sin kailiili ta likoben das sik-a. Tomokdo kad langit ay mangituray en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_8","020_7_8","PSA","7","8","8","Sik-a di mangokom si am-in ay ipogaw, Apo. Ibagam di ikeddeng mon sak-en ta maammoan ay magay basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_9","020_7_9","PSA","7","9","9","Ammom di am-in ay panggep ya nemnem yan kosto am-in ay amagem. Topapem din mangamag si lawa yan gon-gonaam din nalinteg di ogali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_10","020_7_10","PSA","7","10","10","Isalakan Diyos din managtongpal en sisya. Sisya di somalaknib ay kaman kon salida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_11","020_7_11","PSA","7","11","11","Nalinteg si Diyos sin pangokomana, kanayon ay dosaena din mangamag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_12","020_7_12","PSA","7","12","12","Mo adi manbabawi di ipogaw, palidena din kampilana ya isagana na din pana na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_13","020_7_13","PSA","7","13","13","Alaena din mankatatadem ay armas na yan ipaturong na din bomidbidang ay pana na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_14","020_7_14","PSA","7","14","14","Ilaem din iyat di managbasol ay mannemnem si lawa. Manplanos manproblimaan ya ietekanay iib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_15","020_7_15","PSA","7","15","15","Ngem sisya met laeng di makna sin bito ay inamag na para sin gagait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_16","020_7_16","PSA","7","16","16","Madosa gapo met laeng sin lawa ay am-amagena tan din panakitanas odom yan mantaoli met laeng en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS7_17","020_7_17","PSA","7","17","17","Diyos ay Kangatoan, man-iyamanak sin kinalinteg mo. Mankantaak ay mangidaydayaw sin ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS8_1","020_8_1","PSA","8","1","1","Diyos ay Apo mi, din panakabalin mo et maila sin intiro ay daga, din maidaydayawam et omabot ed daya! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS8_2","020_8_2","PSA","8","2","2","Olay din anan-ak ya momoyang ay mansossoso et ikankanta da din nabanol ay ngadan mo. Begew sina, gominek da din kaibaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS8_3","020_8_3","PSA","8","3","3","Mo tangadek ed daya ay inamag mo et mailak din bowan ya talaw ay insaad mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS8_4","020_8_4","PSA","8","4","4","Masmasdaawak et kankanak sin nemnem ko, “Sino aya di kasasaad di ipogaw ta nemnemnemem? Ay tan nabanol da od ta as-asikasoem?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS8_5","020_8_5","PSA","8","5","5","Ngem insaad mo ay nababbaba si at-atik mo din nailangitan ay parsua. Kaman din dayaw di ari et indayaw mos daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS8_6","020_8_6","PSA","8","6","6","tan inpaituray mo en daida din am-in ay wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS8_7","020_8_7","PSA","8","7","7","Iturayan da din matalaken ay karnero ya baka ya din atap ay aanimal sin kada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS8_8","020_8_8","PSA","8","8","8","Siya abe din titit ay mantaytayaw ed daya, din nigay ay wada sin baybay ay annawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS8_9","020_8_9","PSA","8","9","9","Diyos ay Apo mi, din panakabalin mo et maila sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_1","020_9_1","PSA","9","1","1","Naimposoan ay man-iyamanak en sik-a, Apo, dad-atek am-in din nakaskasdaaw ay inamag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_2","020_9_2","PSA","9","2","2","Diyos ay Kangatoan, gapon sik-a palaloy ragsak ko, mankantaak ay mangidaydayaw sin ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_3","020_9_3","PSA","9","3","3","Lomayaw dan kalaban ko mo sangoen daka, matokang da ya matey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_4","020_9_4","PSA","9","4","4","Tan din iyat mo ay mangokom yan kosto, inkeddeng mo ay magay basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_5","020_9_5","PSA","9","5","5","Dinosam din ipogaw sin kailiili ay mangam-amag si lawa, pinonas mo et malinglingan das eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_6","020_9_6","PSA","9","6","6","Din kalaban mi, namingpingsan ay naabak da. Binakas mo din siyodad da, et malinglingan das eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_7","020_9_7","PSA","9","7","7","Ngem sik-a pay ay Diyos, magay pap-eng di panturayam. Insaad mo din tronom ay pangokomam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_8","020_9_8","PSA","9","8","8","Am-in ay ipogaw isnan labaw di daga, Nalinteg ya kosto di iyat mo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_9","020_9_9","PSA","9","9","9","Din ipogaw ay paligaten di iib-a da, sik-a ay Diyos di pankamangan da sin timpon di ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_10","020_9_10","PSA","9","10","10","Talken daka sin nangammo en sik-a, tan adi kan baybay-an din mankamang en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_11","020_9_11","PSA","9","11","11","Mankanta kayo ay mangidaydayaw en Diyos ay manturay ed Zion. Dad-aten yo din inamag na sin am-in ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_12","020_9_12","PSA","9","12","12","Adi linglingan Diyos din mapalpaligat ya din adawag da, et dosaena din mamalpaligat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_13","020_9_13","PSA","9","13","13","Maseg-ang ka ay Apo, ilaem nan pomalpaligatan di kaibaw ko. Sin pese omisalakan ka koma, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_14","020_9_14","PSA","9","14","14","ta sin sangoanan di ipogaw ed Jerusalem, idaydayaw kos sik-a ya manragsakak tan inmisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_15","020_9_15","PSA","9","15","15","Din nanasyon yan nankaot da si bito ay nag-asan da yan siya met laeng di naknaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_16","020_9_16","PSA","9","16","16","Inpaammom mo sino ka ay Apo babaen sin nalinteg ay panangokom mo. Ngem din mangam-amag si lawa, kaman tagdey ay mangna en daida din mismo ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_17","020_9_17","PSA","9","17","17","Pese di pantongpalan di mangam-amag si lawa. Katet-ewa na, am-in ay nanigaan en Diyos et say pantongpalan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_18","020_9_18","PSA","9","18","18","Ngem din kakkaasi, baken kanayon ay mabaybay-an da, adi aben makaan din namnama da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_19","020_9_19","PSA","9","19","19","Apo, man-gonay ka koma, adi ka ipalobos ay makalisi di ipogaw en sik-a. Sinopem din nanasyon ta okomem daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS9_20","020_9_20","PSA","9","20","20","Apo, kibtotem man daida ta ammoen da ay owat dan ipogaw tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_1","020_10_1","PSA","10","1","1","Ay Diyos, apay nga omaddawi kan dakami? Apay nga mantabon ka sin timpon di ligat mi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_2","020_10_2","PSA","10","2","2","Nangato di nemnem di ipogaw ay lawa, din kakkaasi yan palpaligaten da. Sapay koma ta makna da sin bito ay inamag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_3","020_10_3","PSA","10","3","3","Tan din mangam-amag si lawa ya mangamgamgam si baken dan oka et it-it-ek da din kabaelan da ay manongpal sin layden da. Sigaan daka ay Diyos ya palawlawaen das sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_4","020_10_4","PSA","10","4","4","Gapo sin kinangaton di nemnem da, adi da pagan-anos sik-a, tan magay lugar mo ay Diyos sin nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_5","020_10_5","PSA","10","5","5","Matongpal din layden da sin am-in ay amagen da, ngem din pangokomam yan naligat ay maawatan da, laslasoyen da am-in din kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_6","020_10_6","PSA","10","6","6","Kanan das nemnem da en maga polos di panligatan da ono mapasamak ay lawa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_7","020_10_7","PSA","10","7","7","Makabaos ya makaetek da. Eg-egyaten da abe din iib-a da ya nalaka ay mankali das kinekedse ya lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_8","020_10_8","PSA","10","8","8","Sin asag-en di ili yan mantabon da ta manseed das peslen da, olay magay gapo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_9","020_10_9","PSA","10","9","9","Maiarig das layon ay man-eset ay mantabon, ta din kakkaasi yan en da depapen. Manganop di esa ay kaiarigan da, tan en da depapen din magay kabaelan da ay makna sin tagdey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_10","020_10_10","PSA","10","10","10","Gapo sin panakabalin da, din kakkaasi et abaken da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_11","020_10_11","PSA","10","11","11","Kanan das nemnem da, “Adi pagan-anon Diyos din napasamak isna, tan nandokog et adi omila.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_12","020_10_12","PSA","10","12","12","Dosaem koma ay Diyos dana ay mangam-amag si lawa, adi ka baybay-an din palpaligaten da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_13","020_10_13","PSA","10","13","13","Magay rispito dan sik-a din mangam-amag si lawa, tan kanan das nemnem da en adi ka dosaen daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_14","020_10_14","PSA","10","14","14","Ngem katet-ewa na, iilaem din ligat di palpaligaten da, et nakasagana ka ay mamadang en daida, tan sik-ay pankamangan di kakkaasi ya naolila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_15","020_10_15","PSA","10","15","15","Pakapsotem koma din mangam-amag si lawa, estem ay dosaen daida enggana ay ikaro da am-in ay basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_16","020_10_16","PSA","10","16","16","Sik-a ay Diyos, magay patinggan di panturayam, ngem din manaydayaw si didiyosen, maponas da isnan ili ay dagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_17","020_10_17","PSA","10","17","17","Dengngem din kararag di kakkaasi et papigsaem din nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS10_18","020_10_18","PSA","10","18","18","Ikalintegam di kakkaasi ya naolila ta magay ipogaw ay mangeg-egyat si iib-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS11_1","020_11_1","PSA","11","1","1","Si Diyos di pankamangak. Ngem apay nga kanan yo en lomayawak ta kamanak titit ay sin dontog di emeyak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS11_2","020_11_2","PSA","11","2","2","Kanan yo, “Doy ay isagsaganan din managbasol din pana da, panaen da sin mabolinget din nalinteg di ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS11_3","020_11_3","PSA","11","3","3","Mo mabakas di olnos, sino pay di maamag na din nalinteg di ogali na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS11_4","020_11_4","PSA","11","4","4","Wadas Diyos sin nasantoan ay Timplo na, ed langit di panturayana. Am-in ay ipogaw yan il-ilaena, ammo na am-in din am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS11_5","020_11_5","PSA","11","5","5","Din nalinteg ya managbasol yan timbangena, kaliliget na din malaylaydan ay mamalpaligat si iib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS11_6","020_11_6","PSA","11","6","6","Sin managbasol yan paodanena din man-gangab ay oling ya asufre ay kanan da. Man-atong ay dagem di dosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS11_7","020_11_7","PSA","11","7","7","Tan nalinteg si Diyos et din siged ay ogali di laydena. Awni et ilaen di nalinteg sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS12_1","020_12_1","PSA","12","1","1","Sik-a ay Diyos, bomadang ka koma, tan nay enggay magay nalinteg di ogali na, magay matalek si olay esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS12_2","020_12_2","PSA","12","2","2","Am-in ay ipogaw, man-asieetek da. Kaman mayat din kali da ngem baken baw tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS12_3","020_12_3","PSA","12","3","3","Apo, paginkem et koma din mangpaspasablog si ib-a da ya mangit-it-ek si awak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS12_4","020_12_4","PSA","12","4","4","Kanan da, “Babaen sin kali mi, magon-od mi di layden mi. Ibaga mi di layden mi, magay makaipasaldeng en dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS12_5","020_12_5","PSA","12","5","5","Ngem kanam, Apo, “Man-gonayak ed wani, tan mapalpaligat ya manbaybayeweng din kakkaasi. Idawat ko en daida din talna ay an-anapen da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS12_6","020_12_6","PSA","12","6","6","Apo, matalek ka sin insapatam. Din karim yan palata di ena kaiarigan, ay namin pito ay nalinisan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS12_7","020_12_7","PSA","12","7","8","Am-in ay soli, likeden din mangam-amag si lawa, say it-it-ek di kaipoipogaw din kaloloya. Ngem sik-a ay Diyos, kanayon ay somalaknib ka sin ipogaw ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS13_1","020_13_1","PSA","13","1","1","Apo, kas-anoy kabayag na ay bomaybay-an ka? Ay bomaybay-an ka si eng-enggana? Pig-an pay ay somagong ka? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS13_2","020_13_2","PSA","13","2","2","Pig-an ay mapap-eng nan panlak-amak si ligat ko ya innagew ay ladingit ko? Kas-anoy kabayag nan omam-amisan di kalaban ko? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS13_3","020_13_3","PSA","13","3","3","Nemnemem komas sak-en, Yahweh ay Diyos ko, ya patgam din kararag ko. Omipabikas ka ta adi masokpot nan leng-ag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS13_4","020_13_4","PSA","13","4","4","Adim ipalobos ay kanan da en inmabak da et begew sidi yan manragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS13_5","020_13_5","PSA","13","5","5","Ngem mantalekak sin adi manbalbaliw ay layad mo, manragsakak to sin panangisalakan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS13_6","020_13_6","PSA","13","6","6","Mankantaak ay mangidaydayaw en sik-a, Apo, gapo sin inpailam en sak-en ay kinasiged mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS14_1","020_14_1","PSA","14","1","1","Kanan din naong-ong sin nemnem da, “Ay siya mo waday Diyos tet-ewa?” Kadodogis sin pangilan Diyos din lawa ay am-amagen da, dadlon makadadael din kabibiyag da. Magay olay esa si kosto di am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS14_2","020_14_2","PSA","14","2","2","Si Diyos ed langit, os-osdongana di ipogaw isnan daga ta ilaena mo waday masirib en daida ay manganap ta ammoan das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS14_3","020_14_3","PSA","14","3","3","Ngem man-iiso da am-in ay lawlawa, tan din kosto ay danan et tinaynan da. Magay mangam-amag si kosto, maga di olay esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS14_4","020_14_4","PSA","14","4","4","Kanan Diyos ay nangibaga, “Ay daetan pay dana ay mangam-amag si lawa! Pig-an ngin di pannemneman da? Din pamalpaligatan da sin ipogaw ko et nalaka en daida ay kaman din kalakan di mangokmon si kanen da. Sigaan da abe ay mankararag en sak-en ay Diyos da koma.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS14_5","020_14_5","PSA","14","5","5","Ngem peteg to di kibtot ya egyat da mo ilaen da ay salakniban Diyos din ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS14_6","020_14_6","PSA","14","6","6","Laslasoyen abe din ipogaw ay lawa din planon di nabibiteg ay magay kowinta na, ngem si Diyos pay et salaknibanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS14_7","020_14_7","PSA","14","7","7","Sapay koma ta si Yahweh ay manbeey ed Zion sin Timplo na et isalakana din Israelita ay ipogaw na. Am-in ay polin Israel et maragsakan da koma mo ipataolin Diyos din sigod ay kinabaknang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS15_1","020_15_1","PSA","15","1","1","Apo Diyos, sino ngin di waday kalebbengana ay senggep sin Timplom? Sino ngin di maikari ay mandayaw en sik-a sin nasantoan ay dontog mo ay Zion? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS15_2","020_15_2","PSA","15","2","2","Din makasgep et din kanayon ay manongtongpal en sik-a ya pag kosto am-in di am-amagena. Mo mankali abe et tet-ewa ya naimposoan di ibagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS15_3","020_15_3","PSA","15","3","3","Adi na aben palawlawaen di iib-a na ono man-istoryas lawa maipanggep sin katokmang na. Iwed abe di amagena ay lawa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS15_4","020_15_4","PSA","15","4","4","Ibilang na ay magay pateg da din dinokogan Diyos begew sin basol da, ngem din mangipateg en Diyos et say bigbigena. Dadlonan tongpalen din inkari na olay mo siya na di begew si maligatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS15_5","020_15_5","PSA","15","5","5","Mo manpaotang sisya, maga iman di patang na. Adi aben mapasoksokan ay mantistigo si baken tet-ewa ay maikontra sin magay basol na. Din am-in ay manadon sina, magay lawa ay maamag en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_1","020_16_1","PSA","16","1","1","Sik-a ay Diyos, somalaknib ka koma, tan din pankamangak et sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_2","020_16_2","PSA","16","2","2","Tet-ewa din inbagak ay sik-a di Diyos ko, sik-a anggoy di kapoan di siged isnan biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_3","020_16_3","PSA","16","3","3","Din matalek ay ipogaw mo isnan daga, bigbigek din sigesiged ay ogali da et maragsakanak ay makikadkadwa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_4","020_16_4","PSA","16","4","4","Din mangdayaw si didiyosen, ad-ado ay ligat di en da lak-amen. Adiak maitapi en daida ay mangidaton si dada, sigaak abe ay mangibaga sin ngadan di didiyosen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_5","020_16_5","PSA","16","5","5","Ibilang kos sik-a, Apo, ay nabanol ay tawid ko, mapon sik-a am-in ay masapol ko. Sik-a di makaammo sin biyag kon to. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_6","020_16_6","PSA","16","6","6","Maymayat di inpatawid mo et palalo di ragsak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_7","020_16_7","PSA","16","7","7","Man-iyamanak, Apo, tan bomagbaga ka. Olay sin labi et omitdo nan konsinsiya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_8","020_16_8","PSA","16","8","8","Adiak emegyat, tan ammok ay komadkadwa ka, kankanayon abe ay bomadbadang ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_9","020_16_9","PSA","16","9","9","Isonga palalo di ragsak ko ya natalna di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_10","020_16_10","PSA","16","10","10","Tan adi ka tomaynan sin kaot ko, adi ka aben ipalobos ay madonot nan awak ko, sak-en ay matalek ay bag-en mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS16_11","020_16_11","PSA","16","11","11","Din danan ay maiturong sin biyag et en ka itdo, makikadwaak en sik-a isonga peteg di ragsak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_1","020_17_1","PSA","17","1","1","Sik-a ay Diyos, dengngem kod nan kararag ko ay manpakpakaasi si badang mo ta iturong mo kod din kosto, tan naimposoan nan kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_2","020_17_2","PSA","17","2","2","Ikeddeng mo koma ay maga di basol ko, tan ammom din kostokosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_3","020_17_3","PSA","17","3","3","Ammom di wadas nemnem ko. Mo sin labi yan pomadas ka, Apo, mailam ay magay basol ko. Magay binmasolak begew sin tepek ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_4","020_17_4","PSA","17","4","4","ay kaman din am-amagen di odom ay gagait ko. Din kedse da abe et baken say tinadtadon ko, mo adi tinongtongpal ko din inbagam ay bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_5","020_17_5","PSA","17","5","5","Say kanayon ay inonodak din laydem, Apo, maga polos di nilabsing ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_6","020_17_6","PSA","17","6","6","Mankararagak en sik-a, Apo, tan patgam din kararag ko, isonga dengngem ta songbatam nan kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_7","020_17_7","PSA","17","7","7","Ipailam kod din nakaskasdaaw ay layad mo, tan sik-a di mangisalakan babaen sin panakabalin mo sin am-in ay mangan-anap si pankamangan da mo ilayawan da din kaibaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_8","020_17_8","PSA","17","8","8","Bomantay ka ay kaman din iyat mo sin kabanolan ay gameng mo. Somalaknib ka sin payak mo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_9","020_17_9","PSA","17","9","9","ta adi omdas din kalaban ko ay mankakekedse, tan nay linmikob da et layden da ay pomse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_10","020_17_10","PSA","17","10","10","Magay seg-ang da ya natangsit di kali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_11","020_17_11","PSA","17","11","11","Enggay linmikob da, am-in ay emeyak yan wada da. Manseseed das mayat ay timpo ta pomse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_12","020_17_12","PSA","17","12","12","Kaman dan layon ay manseseed si kanen da, tan mantabon da ta manseed das doklosen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_13","020_17_13","PSA","17","13","13","Apo, din kalaban ko yan sangoem koma ta say abakem daida. Babaen sin kampilan mo, omisalakan ka sin mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_14","020_17_14","PSA","17","14","14","Babaen sin panakabalin mo, omisalakan ka koma sin ipogaw ay naimongsan di nemnem da sin gamgameng ay wadas nan daga. Mapnek da koma sin insaganam para en daida. Mansobsobra koma din an-ak da, ya wada abey mabay-an para sin apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS17_15","020_17_15","PSA","17","15","15","Mo sak-en pay, mailak to din ropam, Apo, gapo ta magay lawa ay inamag ko. Mo bomangonak et manragsakak to gapo sin kawadam, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_1","020_18_1","PSA","18","1","1","Laylaydek si Yahweh ay Diyos ko, sisyay poon di bikas ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_2","020_18_2","PSA","18","2","2","Maiarig si dakdake ay bato ay enak pankamangan ono dontog ay enak pantabonan, tan napigsa ay omisalakan. Mo wadaak en sisya, magay pan-egyatan. Kasay ay somalaknib di ena kaiarigan, kaman aben mayat ay pantabonan ay adi makasgep di kalaban. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_3","020_18_3","PSA","18","3","3","Mankedawak si badang Diyos et omisalakan sin kalaban ko. Lebbeng na ay madayaw si Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_4","020_18_4","PSA","18","4","5","Din pese yan nangisagana si kaknaak koma ay tagdey. Kamanak napolipolan si tali ay omigoyod sin kad-an di natey, kaman omianod ay layos ono kaeegyat ay dalloyon ay domalapos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_6","020_18_6","PSA","18","6","6","Sin palalo ay ligat ko, kindaw ko din badang Yahweh ay Diyos ko, et sin Timplo na, dinnge na din adawag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_7","020_18_7","PSA","18","7","7","Pag manyegyeg ya naikiweg din daga, din naisaadan di dontog yan nagon-gon da gapo sin palalo ay bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_8","020_18_8","PSA","18","8","8","Bomalbala di asok sin eng na ya manbidbidang ay apoy sin tepek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_9","020_18_9","PSA","18","9","9","Binokatana ed langit et binmaba, waday mangitit ay liboo sin dallem di siki na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_10","020_18_10","PSA","18","10","10","Binmaba ay nanlogan si kerubim, napigsa ay tinmayaw babaen sin payak di dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_11","020_18_11","PSA","18","11","11","Binongona din awak na si bolinget, naposkol ay liboo ay nanapnos danom di nanlikmot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_12","020_18_12","PSA","18","12","12","Waday kimat sin sangoanana, dalalo ya somilsilap ay apoy di inpawada na, din mangitit ay liboo yan nilosot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_13","020_18_13","PSA","18","13","13","Si Diyos ay kangatoan et nadnge din kali na, kaman kido ay mapo ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_14","020_18_14","PSA","18","14","14","Inosal na din pana na et nansisian din kalabana. Nankimatena et nanagtag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_15","020_18_15","PSA","18","15","15","Din lanad di baybay yan nabonsian da, siya abe sin naisaadan di daga, idi inpailan Diyos din palalo ay bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_16","020_18_16","PSA","18","16","16","Ed langit ay kad-an Diyos, inadawa nas sak-en, et kinmay-at sin malosong ay danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_17","020_18_17","PSA","18","17","17","Sin omililiget ay kalaban ko, inmisalakan sisya, tan nankapipigsa da et magay bael kon daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_18","020_18_18","PSA","18","18","18","Dinmoklos da sin timpon di ligat ko, ngem wadas Diyos ay salaknib ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_19","020_18_19","PSA","18","19","19","Gapo sin layad nan sak-en, inmisalakan sisya, et inmiey sin lugar ay nawaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_20","020_18_20","PSA","18","20","20","Binindisyonan Diyos sak-en gapo sin kinalinteg ko, indawat nay gon-gonak tan magay basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_21","020_18_21","PSA","18","21","21","Tan inon-onodak din ogali ay laydena, yan adiak dinokogan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_22","020_18_22","PSA","18","22","22","Tinongtongpal ko din linteg na, magay nilabsing ko ay bilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_23","020_18_23","PSA","18","23","23","Sin sangoanan Diyos, magay maipabasol en sak-en, tan inaddawiak di enak panbasolan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_24","020_18_24","PSA","18","24","24","Isonga gon-gonaanas sak-en tan nalintegak, ammo na ay magay binmasolak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_25","020_18_25","PSA","18","25","25","Sin ipogaw ay matalek, ipailan Diyos ay matalek sisya, ipaila na din kinasanto na sin magay kaoyawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_26","020_18_26","PSA","18","26","26","Sin nalinis et maila din kinalinis na, ngem sin nasikap ay manowitik si ib-a na, nalaing si Diyos ay mangabak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_27","020_18_27","PSA","18","27","27","Isalakana din napakombaba, ngem ipababa na din mangipapangatos awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_28","020_18_28","PSA","18","28","28","Si Yahweh ay Diyos ko di silaw ko, silawana din mabolinget ay danan ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_29","020_18_29","PSA","18","29","29","Gapo sin badang na, abakek di ad-ado ay kalaban ko, alad di ili yan makalay-at ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_30","020_18_30","PSA","18","30","30","Sinay ay Diyos yan kostokosto di amagena, maila ay pag tet-ewa di inbagbaga na. Sin am-in ay mankamang en sisya, kaman kasay ay salaknib da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_31","020_18_31","PSA","18","31","31","Magay odom ay Diyos mo adi et din Apo. Magay odom ay pankamangan mo adi et si Diyos tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_32","020_18_32","PSA","18","32","32","Sisya si Diyos ay mangidawdawat si pigsak, bantayana din pandanak et magay pan-egyatak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_33","020_18_33","PSA","18","33","33","Pinapigsa na din sikik et kaman din kapigsan di ogsa, et olay sin kakayangan ay dontog, adiak maisokba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_34","020_18_34","PSA","18","34","34","Din iyat ko ay makigobat yan itdo na ta say kabaelak ay mangosal si bronsi ay pana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_35","020_18_35","PSA","18","35","35","Sinmalaknib ya inmisalakan sisya, pinmigsaak gapo sin badang na. Magay pandanagak gapo sin panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_36","020_18_36","PSA","18","36","36","Pinasiged mo din pandanak et inmannawa, isonga adiak naisokba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_37","020_18_37","PSA","18","37","37","Inapayaw ko din kalaban ko ya dinpap kos daida, adiak sinmaldeng enggana ay namaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_38","020_18_38","PSA","18","38","38","Adi da nakabangon sin nangtodokak en daida, sin sangoanak yan naiwalang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_39","020_18_39","PSA","18","39","39","Tan din pigsak ay makigobat yan indawat na, inabak ko din kalaban ko begew en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_40","020_18_40","PSA","18","40","40","Inturong Diyos et din kalaban ko yan tinmagtag da, din omililiget yan pinsek daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_41","020_18_41","PSA","18","41","41","Nan-adawag da ngem magay binmadang en daida. Nanpakpakaasi dan Diyos ngem adi na pinatgan kararag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_42","020_18_42","PSA","18","42","42","Minekmek kos daida et nanbalin das kaman lota ay sin dagem, nalaka ay maitayaw da. In-gatigatin kos daida ay kaman pitek sin kalsada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_43","020_18_43","PSA","18","43","43","Inmisalakan si Diyos sin ipogaw ay kinmonkontra, sin nanasyon, nanbalinenas sak-en ay pangolo da, ipogaw ay adiak am-ammo, yan nay iturayak daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_44","020_18_44","PSA","18","44","44","Manyakog-ong din nanasyon sin sangoanak, tongpalen da ay dagos mo dengngen dan ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_45","020_18_45","PSA","18","45","45","Enggay namaga din toled da, et manpayegpeg das egyat da ay bomala sin nantatabonan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_46","020_18_46","PSA","18","46","46","Matagotago din Apo! Madaydayaw din salaknib ko! En yo et daddad-aten din kinangaton Diyos ay mangisalakan en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_47","020_18_47","PSA","18","47","47","Binmadang et inabak kon kalaban ko, inpaiturayanan sak-en din ipogaw ay ad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_48","020_18_48","PSA","18","48","48","Sin mankakekedse ay kalaban ko, inmisalakan sisya, yan insaad nas sak-en ay nangatngato mo daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_49","020_18_49","PSA","18","49","49","Isonga sin kaipoipogaw, idaydayaw kos sisya, mankantaak ay mangidaydayaw sin ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS18_50","020_18_50","PSA","18","50","50","Dadlonan pangabaken din ari ay pinili na, ya ipaila na din adi manbalbaliw ay layad na en David ya din poli na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_1","020_19_1","PSA","19","1","1","Am-in ay wada ed daya et kanayon ay ipappaila da din panakabalin Diyos ay nangamag en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_2","020_19_2","PSA","19","2","2","Din kaagawan ya labi et ipaammo day kinadiyos na, siya abe di iyat di maisned ay labi ya agsapa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_3","020_19_3","PSA","19","3","3","Olay mo gomiginek da ya magay madnge ay ibaga da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_4","020_19_4","PSA","19","4","4","ngem din ipaammo da et kaman kali ay madnge sin intiro ay daga. Din agew et in-amagan Diyos si panteana ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_5","020_19_5","PSA","19","5","5","Kaman naragsak ay kaas-asawa na ono din napigsa ay managtag ay malaydan ay makilongba, say kaiarigan din agew mo bomala sin agsapa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_6","020_19_6","PSA","19","6","6","Bomala sin esa ay soli ed daya enggana ay domateng sin esa abe ay soli na, et maga di makalisi sin atong na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_7","020_19_7","PSA","19","7","7","Din kalin Diyos et kostokosto, magay kaoyawana, baro ay biyag ya pigsan di nemnem di idawdawat na. Din inpaammon Diyos ay pinaneknekana et kosto ay pantalkan tan dadlon tet-ewa. Say mangipalaing sin kolang di adal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_8","020_19_8","PSA","19","8","8","Din bilbilin Diyos et kosto di ibagbaga na, am-in ay mangonod et maragsakan da. Magay kinalawan di am-in ay linteg na, kaman silaw sin nemnem di ipogaw mo maawatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_9","020_19_9","PSA","19","9","9","Din pamatpatgan di ipogaw en Diyos et dadlon nasantoan ya nadalos. Din panaydayawan da en sisya et mantoltoloy si eng-enggana. Am-in ay ikeddeng Diyos et kosto da tan polos ay magay pabpaborana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_10","020_19_10","PSA","19","10","10","Din kalin Diyos et nabanbanol mo din balitok ay kanginaan, mammam-is abe mo din anig ay kam-isan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_11","020_19_11","PSA","19","11","11","Babaen sin kalim, ay Diyos, mabagbagaanak, et dakdake di gon-gonak sin panongtongpalak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_12","020_19_12","PSA","19","12","12","Magay makanemnem sin am-in ay ipaksaw na, namnamed din adi na ammo ay basol na. Sapay koma ay Diyos ta pomakawan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_13","020_19_13","PSA","19","13","13","Adi ka koma aben ipalobos ay igagarak ay manbasol en sik-a ya omituray din basol ay kaman nisa. Et mo siya di, magay maipabasol en sak-en, et mailisiak si basol ay nadagsen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS19_14","020_19_14","PSA","19","14","14","Sapay koma ay Diyos ta malaydan kas nan kali ya nemnem ko, sik-a ay pankamangak ya manobot ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS20_1","020_20_1","PSA","20","1","1","Sapay koma ta patgan Diyos din kararag mo sin timpon di ligat mo. Si Diyos ay dinaydayaw Jacob, salaknibana komas sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS20_2","020_20_2","PSA","20","2","2","Manipod ed Zion sin Timplo na, padatngena koman sik-a din badang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS20_3","020_20_3","PSA","20","3","3","Sapay koma ta am-in ay datdaton mo yan nemnemena, malaydan koma sin animal ay mapooan ay idaton mon sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS20_4","020_20_4","PSA","20","4","4","Sapay koma ta idawat na din laydelaydem ya matongpal am-in ay planom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS20_5","020_20_5","PSA","20","5","5","Ibogaw mi di ragsak mi mo mangabak kan to, ingato mi din bandila tako ta idaydayaw mi si Diyos Apo. Sapay koma ta patgana am-in ay kararag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS20_6","020_20_6","PSA","20","6","6","Ed wani, ammok ay pangabaken Diyos din ari ay pinili na. Ed langit ay nasantoan ay kad-ana, songbatana din kararag di pinili na, et pangabakena babaen sin panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS20_7","020_20_7","PSA","20","7","7","Din odom yan mantalek da sin para gobat ay kalisa da, din odom yan mantalek da sin kabayo da, ngem datako pay yan mantalek tako sin panakabalin Yahweh ay Diyos tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS20_8","020_20_8","PSA","20","8","8","Da doy ay ipogaw et maisokba da, ngem datako pay, napigsa tako ay pomika. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS20_9","020_20_9","PSA","20","9","9","Apo, pangabakem koma din ari ya patgam koma mo mankararag kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_1","020_21_1","PSA","21","1","1","Apo, manragragsak din ari tan pinapigsam sisya, nangabakem et palaloy ragsak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_2","020_21_2","PSA","21","2","2","Pinatgam din kararag na et indawat mo din laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_3","020_21_3","PSA","21","3","3","Inmey kan sisya ya ad-ado ay bindisyon di inkoyog mo, sin toktok na, korona ay balitok di inpeey mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_4","020_21_4","PSA","21","4","4","Biyag di kindaw nan sik-a, yan indawat moy biyag ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_5","020_21_5","PSA","21","5","5","Madaydayaw din ari gapo sin badang mon sisya, nanbalinem ay nangato ya mandinamag di ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_6","020_21_6","PSA","21","6","6","Wadan sisya din bindisyon mos eng-enggana, gapo sin kawadam, palalo di ragsak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_7","020_21_7","PSA","21","7","7","Diyos ay Kangatoan, mantalek din ari en sik-a, gapo sin layad mo, mantoltoloy di panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_8","020_21_8","PSA","21","8","8","Depapen din ari am-in din kalabana ya am-in ay malmaliget en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_9","020_21_9","PSA","21","9","9","Apo ari, sin timpo ay panpailaam, mabidang ay apoy di kaiarigam. Kaman okmonen Diyos daida, tan kanen di apoy daida gapo sin bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_10","020_21_10","PSA","21","10","10","Ponasem din poli da isnan daga et maga polos di mabay-an en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_11","020_21_11","PSA","21","11","11","Manplano da si naikontra en sik-a, ngem maga polos di pantongpalan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_12","020_21_12","PSA","21","12","12","tan panaem ropa da et managtag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS21_13","020_21_13","PSA","21","13","13","Sik-a ay Diyos, ipailam koma din panakabalin mo, ta mankanta kami ay mangidaydayaw sin bikas mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_1","020_22_1","PSA","22","1","1","Diyos ko, Diyos ko, apay nga tinmaynan ka? Ay daetan pay di adawag ko ay manpatolong en sik-a, ngem magay mas-ed kos badang mo tan kambaw inmaddawi ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_2","020_22_2","PSA","22","2","2","Inag-agew ya linablabi ay man-ad-adawagak en sik-a, Apo, ngem adim polos songbatan nan kararag ko, isonga adi inmon-onina nan ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_3","020_22_3","PSA","22","3","3","Ngem ammok pay dedan ay Ari ka ay nangato. Sik-ay daydayawen di Israelita tan nasantoan ka ay Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_4","020_22_4","PSA","22","4","4","Din ap-apo mi ed bayag et sik-a di nantaltalkan da et siya met kayman ay insalakan mos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_5","020_22_5","PSA","22","5","5","Inlisim daida sin am-in ay kaeegyat idi nankararag da et adi da nadisdismaya idi sik-ay nantalkan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_6","020_22_6","PSA","22","6","6","Ngem mo sak-en, baken ipogaw di omibilangan di iib-a mo adi et kaman bigis ay magay silbi na ay sigaan ya laslasoyen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_7","020_22_7","PSA","22","7","7","Am-in ay omil-ila et somis-iyek da. Manwegweg da dowan dan omitidtidla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_8","020_22_8","PSA","22","8","8","Kanan da, “Mo siya ay si Diyos di nantalkam, apay ngarud ay adi dakan badangan? Mo tet-ewan kanam ay laylayden daka, into ngin di mangisalakan en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_9","020_22_9","PSA","22","9","9","Ngem sik-a met ay Diyos di inmay-ayowan sin naianakak, siya abe sin kamoyang ko ay nansossosoak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_10","020_22_10","PSA","22","10","10","Naitalekak en sik-a manlogi sin naianakak, sik-a din Diyos ko manipod sin naisikogak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_11","020_22_11","PSA","22","11","11","Adi ka koma tomaytaynan tan din problimak et adi makakkaan. Mo adi ka bomadang, magay odom si enak pankamangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_12","020_22_12","PSA","22","12","12","Din linmilikob ay kaibaw ko, palalo ay ad-ado da. Kaman dan mabonget ay baka ed Basan ay nankapipigsa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_13","020_22_13","PSA","22","13","13","Kaman manngangaed ay layon ay manatakaw si tepek da, nasasagana da ay komat ta pomse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_14","020_22_14","PSA","22","14","14","Isonga din bikas ko et enggay maga ay kaman danom ay naiwasit sin lota. Enggay namaga di pigsak, tan kaman naikomsiw din am-in ay tong-ak. Kaman natonaw ay allid din namnamak ya toled ko, tan enggay naabakak sin peteg ay egyat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_15","020_22_15","PSA","22","15","15","Enggay namgaan di bagang ko, din dilak et naipket sin tepek ko. Binaybay-am sak-en sin lota ta masokpot di leng-ag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_16","020_22_16","PSA","22","16","16","San bonggoy di makedse ay ipogaw et linmikob da, atap ay aso ay omas-asag-en di kaiarigan da. Din sikik ya takkay ko et tinodok da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_17","020_22_17","PSA","22","17","17","Am-in abe ay tong-ak et mabalin ay bilangen da, din kalaban ko et ominenengneng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_18","020_22_18","PSA","22","18","18","Din badok et nanbibingayan da, din naloyong pay et nanbinonotan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_19","020_22_19","PSA","22","19","19","Sik-a ay Diyos, baken koma sin addawi di panteam, dalasem pay et koma ay en bomadang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_20","020_22_20","PSA","22","20","20","Es-esa et anggoy di biyag ko, omisalakan ka kod sin kampilan di kaibaw ko, tan maangat da ay kaman natiwel ay aso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_21","020_22_21","PSA","22","21","21","Salaknibam sak-en tan kaman dan layon ay en omisida ono atap ay baka ay kaeegyat di sakngod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_22","020_22_22","PSA","22","22","22","Idad-at kon to din maipanggep en sik-a sin gimong di aag-i, idaydayaw kos sik-a sin kasinsinopan mi: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_23","020_22_23","PSA","22","23","23","“Dakayo am-in ay mamatpateg en Diyos, idaydayaw yos sisya, dakayo ay polin Jacob, bigbigen yo din kinangato na. Dakayo am-in ay Israelita, patgen ya dayawen yos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_24","020_22_24","PSA","22","24","24","Tan adi binaybay-an Diyos din kakaasi ya maligligatan, idi inmey da en sisya, adi nan dinokdokogan, et din ad-adawag da, ena aben sinongbatan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_25","020_22_25","PSA","22","25","25","Begew sin inam-amag mo et idaydayaw kos sik-a sin sangoanan di am-in ay mamigbig en sik-a, et idawat ko abe din daton ay en ko insapata. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_26","020_22_26","PSA","22","26","26","Mangan din nabibiteg enggana ay mabsog da, din mangan-anap en Diyos et idayaw das sisya, sapay koma ta matagotago da si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_27","020_22_27","PSA","22","27","27","Am-in ay nasyon isnan daga et bigbigen da ay si Diyos di kosto ay daydayawen da, isonga am-in ay tribu et mansagong da ay en mandayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_28","020_22_28","PSA","22","28","28","Tan si Diyos di ari ay mangituray sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_29","020_22_29","PSA","22","29","29","Din babaknang et makikan ya mandokmog da en sisya, siya abe din kaseseg-ang ya din dandani di kateyan da, mandokmog da am-in ay mandayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_30","020_22_30","PSA","22","30","30","Din kapototan tako sin maodi ay timpo et mansilbi da am-in en Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS22_31","020_22_31","PSA","22","31","31","Maibaga abe sin ipogaw ay daan bomala din kinalinteg Diyos ay nangisalakan sin ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS23_1","020_23_1","PSA","23","1","1","Sik-a ay Diyos, omay-ayowan ka ay kaman mon karnero. Idawdawat mo amin ay masapol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS23_2","020_23_2","PSA","23","2","2","Ipangom sak-en sin magabay ay panpaspastolan ay say mayat si pan-illengan, iturong mo abes sak-en sin posong ay pan-in-inoman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS23_3","020_23_3","PSA","23","3","3","Mo madismayaak, papigsaem nemnem ko. Itdom abe din pandanak ay kosto ta say madaydayaw din ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS23_4","020_23_4","PSA","23","4","4","Olay mo wadaak sin danan ay kaeegyat ya kabolingetan, laton ay maga di enak pan-egyatan tan sik-a ay mismo di tomatakdo. Din pat-om ya sokod mo di salaknib ko, et say pomigsaan di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS23_5","020_23_5","PSA","23","5","5","Sinangailim sak-en ay kaman bisita ay nangato, inpaltiam sak-en ay iniilan di kaibaw ko. Din tasak et manleplepyas si bindisyon mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS23_6","020_23_6","PSA","23","6","6","Komakaman abe en sak-en din seg-ang ya layad mo sin am-in ay agew di biyag ko. Din beey mo ay Diyos et say makiteeak si eng-enggana et say kad-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_1","020_24_1","PSA","24","1","1","Okan Diyos nan daga ya am-in ay linaona. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_2","020_24_2","PSA","24","2","2","Insaad na din fondasyona sin dallem di danom, inbangona sin lanad di baybay ay malosong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_3","020_24_3","PSA","24","3","3","Sinoy way kalebbengana ay manikid sin dontog Diyos ay mangdayaw en sisya? Ya sino ngin di makasgep sin nasantoan ay Timplo na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_4","020_24_4","PSA","24","4","4","Sisya din ipogaw ay siged di am-amagena, ya kosto abe di nemnem ya panggep na, din adi manaydayaw si diyos ay baken tet-ewa, ya adi man-et-etek mo mantistigo sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_5","020_24_5","PSA","24","5","5","Bindisyonan ya isalakan Diyos sisya ya ibilang na ay magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_6","020_24_6","PSA","24","6","6","Kaman dana ay ipogaw di manglayad ay mandayaw en Diyos Apo ay dinaydayaw aben Jacob ay ap-apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_7","020_24_7","PSA","24","7","7","Bokatan yo din kadaanan ay pantew di Timplo ta senggep san kangatoan ya madaydayaw ay Ari tako! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_8","020_24_8","PSA","24","8","8","Sino ngin san Ari ay kangatoan? Sisya si Diyos ay kapipigsaan, magay makaabak en sisya sin gobatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_9","020_24_9","PSA","24","9","9","Bokatan yo din kadaanan ay pantew di Timplo ta senggep san kangatoan ya madaydayaw ay Ari tako! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS24_10","020_24_10","PSA","24","10","10","Sino ngin san Ari ay nangato? Si Diyos ay ap-apon di sosoldado, sisya san manakabalin ay Ari tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_1","020_25_1","PSA","25","1","1","Mankararagak sin pandayawak en sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_2","020_25_2","PSA","25","2","2","Mantalekak en sik-a ay Diyos ko. Adim kod ipalobos ay maibabainak, Apo, begew sin omabakan di kalaban ko. Adi ka kod ipalobos ay somiyek da, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_3","020_25_3","PSA","25","3","3","Adi maabak din mantalek en sik-a, ngem din manlipot ya mangietek si iib-a da et maibabain da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_4","020_25_4","PSA","25","4","4","Itdom kod din pandanak ay kosto ta say amagek din laydem, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_5","020_25_5","PSA","25","5","5","Itdom di iyat ko ay mangonod sin ibilang mo ay tet-ewa, tan din Diyos ay omisalakan et sik-a, isonga di pantalkak ay kanayon et sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_6","020_25_6","PSA","25","6","6","Nemnemem koma din seg-ang mo ya adi manbalbaliw ay layad mo ay inpappailam manipod ed nabaon, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_7","020_25_7","PSA","25","7","7","Pakawanem koma din basbasol ko sin kakitkittoy ko. Nemnemem komas sak-en gapo sin kinasiged mo ya adi manbalbaliw ay layad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_8","020_25_8","PSA","25","8","8","Sik-a ay Diyos, gapo ta siged ya nalinteg ka, itdom sin managbasol din danan ay onodan da koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_9","020_25_9","PSA","25","9","9","Iturong mo din napakombaba sin kosto ay danan da ya itdom din laydem en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_10","020_25_10","PSA","25","10","10","Kanayon ay matalek ka ya ipailam din layad mo sin managtongpal sin intolag mo ya bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_11","020_25_11","PSA","25","11","11","Ad-ado kayman di basbasol ko, ngem pakawanem koma gapo sin ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_12","020_25_12","PSA","25","12","12","Din mangipateg en sik-a et itdoam daida sin kosto ay danan ay onodan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_13","020_25_13","PSA","25","13","13","Kanayon to ay mayat di biyag da ya din inkarim ay ili et tawiden din an-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_14","020_25_14","PSA","25","14","14","Gagayyem Diyos din mangipateg en sisya et ipasigurado nan daida din intolag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_15","020_25_15","PSA","25","15","15","Naimongsan din nemnem kon sik-a, Apo, tan omisalakan ka sin am-in ay ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_16","020_25_16","PSA","25","16","16","Somagong ka, Apo, ta maseg-ang ka, tan magay bomadang yan pomalpaligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_17","020_25_17","PSA","25","17","17","Palag-anem koma nan problimak, omisalakan ka sin am-in ay panligatak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_18","020_25_18","PSA","25","18","18","Ilaem kod nan ladingit ya ligat ko ta pakawanem am-in ay basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_19","020_25_19","PSA","25","19","19","Ilaem man nan kaad-adon di kalaban ko ya din liget dan sak-en ay napalalo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_20","020_25_20","PSA","25","20","20","Somalaknib ya omisalakan ka koma, adi ka ipalobos ay omabak da tan din pankamangak et sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_21","020_25_21","PSA","25","21","21","Gapo ta siged ya nalintegak, omayowan ka koma, tan mantalekak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS25_22","020_25_22","PSA","25","22","22","Apo, isalakan mo kod din Israelita sin am-in ay ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_1","020_26_1","PSA","26","1","1","Ikeddeng mo koma ay magay basol ko, tan say am-amagek din kosto ya inmongsan ko din talek kon sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_2","020_26_2","PSA","26","2","2","Estem kod ay ilaen sak-en, Apo, ta linisam nan liknak ya nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_3","020_26_3","PSA","26","3","3","Adiak polos linglingan din adi manbalbaliw ay layad mo, kanayon ay napodnoak en sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_4","020_26_4","PSA","26","4","4","Adiak makikadwa sin ipogaw ay magay silbi na. Sin aginsisingpet, adiak makibonggoy en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_5","020_26_5","PSA","26","5","5","Kaliliget ko din mangam-amag si lawa, adiak makikoyog sin nakillo di ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_6","020_26_6","PSA","26","6","6","Manboak ay mangipaila ay magay basol ko. Sin pandayawak en sik-a, likedek din altar mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_7","020_26_7","PSA","26","7","7","Mankantaak ay man-iyaman en sik-a, Apo, ya dad-atek am-in din nakaskasdaaw ay inamag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_8","020_26_8","PSA","26","8","8","Laylaydek din panteam ay beey mo ay kailaan di mankoniniing ay kinadiyos mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_9","020_26_9","PSA","26","9","9","Adim kod pakidosas sak-en sin ad-adoy basol da, sin pantongpalan di makapese, omilisi ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_10","020_26_10","PSA","26","10","10","Nakasagana da ay mangamag si lawa ya mangawat si maipasoksok en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_11","020_26_11","PSA","26","11","11","Ngem sak-en pay, magay basol ko. Maseg-ang ka ta omisalakan ka, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS26_12","020_26_12","PSA","26","12","12","Wadaak si kad-an ay nasingpa, sin dakdake ay gimong, idaydayaw kos sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_1","020_27_1","PSA","27","1","1","Si Diyos di manilsilaw sin enak pandanan, sisya abe di omisalakan. Gapo ta sisya di pankamangak, maga polos di pan-egyatak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_2","020_27_2","PSA","27","2","2","Mo domoklos di lawa ay ipogaw ta pomse da, daida ay kaibaw ko di maisokba yan maabak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_3","020_27_3","PSA","27","3","3","Olay mo lomikob di ad-ado ay soldado, maga polos di egyat ko. Olay mo gomobat dadi ay kaibaw ko, mantalekak pay dedan en Diyos ay Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_4","020_27_4","PSA","27","4","4","Esa anggoy di kinkindaw ko en Apo, es-esa di panggep ko isnan biyag ko: manteeak koma ay kanayon isnan Timplo na ta mailak koma di am-in ay kinasiged na ya ta manpaitdoak abe en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_5","020_27_5","PSA","27","5","5","Tan sin timpon di ligat ko somalin sisya, itabonas sak-en sin oneg di Timplo na. Salaknibanas sak-en sin nakayang ay bato, tan sidi, adi makaabot din kaibaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_6","020_27_6","PSA","27","6","6","Awni et abakek din lomilikob ay kagobat ko, et peteg di ragsak ko ay man-idaton si animal sin Timplo yan ipigsak din kantak ay mangidaydayaw en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_7","020_27_7","PSA","27","7","7","Dengngem koma mo mankararagak en sik-a, Apo. Maseg-ang ka koma ta songbatam nan adawag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_8","020_27_8","PSA","27","8","8","Kanam en, “Omali kayo ay mandayaw en sak-en.” Kanak abe, “Aw Apo, sik-a di enak daydayawen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_9","020_27_9","PSA","27","9","9","Sak-en di baam, adi ka koma tomaytaynan, adi ka omibonget ya omipakaan, tan sik-a din kanayon ay en namadbadang, sik-a, Apo, di Diyos ay mangisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_10","020_27_10","PSA","27","10","10","Olay mo omiwasit da ama en ina, sik-a pay ay Diyos di omil-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_11","020_27_11","PSA","27","11","11","Itdom ay Diyos di pandanak ay kosto ta say nalinteg di kabibiyag ko, tan nay ad-ado di kaibaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_12","020_27_12","PSA","27","12","12","Adim ipalobos ay matongpal di panggep da, tan pag etek di ipabpabasol da, palalo di pangeg-egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_13","020_27_13","PSA","27","13","13","Ngem ammok ay lak-amek to kasin san kinasiged mo, olay ed wani ay kawadak ay matmatago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS27_14","020_27_14","PSA","27","14","14","Mantalek kayo en Diyos ay Apo, mamati kayo ya papigsaen yo san nemnem yo. Siya tet-ewa, mantalek kayo isnan Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS28_1","020_28_1","PSA","28","1","1","Diyos ay komakaman ay pankamangak, adi ka baybay-an nan panpakpakaasiak, tan mo tetewengem nan kararag ko, mateyak, et sin kad-an di natey, maitapiak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS28_2","020_28_2","PSA","28","2","2","Naeyak ay mangitagtag-ay sin takkay ko ya manasagang sin nasantaon ay beey mo, ay mankedaw si badang mo. Dengngem koma din adawag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS28_3","020_28_3","PSA","28","3","3","Adi ka itapis sak-en ay pakidosa sin mangam-amag si lawa. Kaman mayat din kali da, ngem kedse baw di wadas nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS28_4","020_28_4","PSA","28","4","4","Dosaem daida begew sin basbasol da, isobalit mo en daida di katimbang din inamag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS28_5","020_28_5","PSA","28","5","5","Adi dan banolen din nakaskasdaaw ay inam-amag mo, isonga mamingpingsan ay dosaem daida, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS28_6","020_28_6","PSA","28","6","6","Daydayawek sik-a tan pinatgam din adawag ko ay mankedaw si badang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS28_7","020_28_7","PSA","28","7","7","Sik-a ay Diyos di poon di pigsak, sik-a di salidak ya pantalkak. Palalo di ragsak ko tan binmadang ka, mankantaak ay mangidaydayaw en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS28_8","020_28_8","PSA","28","8","8","Sik-a ay Diyos di mangipapigsa sin ipogaw mo, din pinilim ay ari, salaknibam ya isalakan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS28_9","020_28_9","PSA","28","9","9","Isalakan ya bindisyonam din ipogaw mo, ayowanam daida si eng-enggana ay kaman mon karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_1","020_29_1","PSA","29","1","1","Dayawen yo si Diyos, dakayo ay wadad daya, bigbigen yo din kinangato na ya panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_2","020_29_2","PSA","29","2","2","Idaydayaw yo din nakaskasdaaw ay ngadana, mandokmog kayo en sisya begew sin mankoniniing ay kinasanto na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_3","020_29_3","PSA","29","3","3","Madnge din kali na sin danom ya baybay ay annawa, manakabalin si Diyos, kaman kido di kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_4","020_29_4","PSA","29","4","4","Mo mankali sisya, maila din panakabalina ya din nangatongato ay turay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_5","020_29_5","PSA","29","5","5","Olay din mankanakneg ay sidro ed Lebanon, magotlo da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_6","020_29_6","PSA","29","6","6","din dontog ay Lebanon ya Hermon yan papadtokena ay kaman din iyat di anak di baka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_7","020_29_7","PSA","29","7","7","Babaen met laeng sin kali na, din kimat yan pansilapena, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_8","020_29_8","PSA","29","8","8","din lugar ay magay omili ed Kades yan ikiweg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_9","020_29_9","PSA","29","9","9","Pati abe din kadadak-an ay kaiw yan iwagawag na enggana ay maspak da. Sin Timplo na pay, ibogbogaw da, “Sik-a ay Diyos, madaydayaw ka!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_10","020_29_10","PSA","29","10","10","Sin timpon di layos ed idi, enggay nanturturay si Diyos ay ari. Maga abey patinggan di panturturayana, tan man-ari sisya si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS29_11","020_29_11","PSA","29","11","11","Papigsaen Diyos din ipogaw na, ya bindisyonanas daida si talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_1","020_30_1","PSA","30","1","1","Apo, daydayawek sik-a, tan sin kateyak yan inmisalakan ka. Adim inpalobos ay din kalaban et lomaslasoy da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_2","020_30_2","PSA","30","2","2","Nankedawak si badang mo yan inmagas ka, Yahweh ay Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_3","020_30_3","PSA","30","3","3","Dandani ay mapospos din leng-ag ko, ngem inmisalakan ka sin pese, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_4","020_30_4","PSA","30","4","4","Mankanta koma din napodno ay ipogaw mo, idaydayaw da koma din nasantoan ay ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_5","020_30_5","PSA","30","5","5","Tan sinkaattikan yan mamaga din bonget mo, ngem engganas tongpal biyag din seg-ang mo. Olay mo maninsinlabiak ay man-oga, ngem manragsakak sin kaagsapaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_6","020_30_6","PSA","30","6","6","Sin timpo ay mayat din biyag ko, kinwanik sin nemnem ko, “Maga polos di problima ay domteng sin biyag ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_7","020_30_7","PSA","30","7","7","Gapo sin seg-ang mo, kamanak dakdake ay dontog ay insaad mo. Ngem idi binmaybay-an ka, Apo, palalo di egyat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_8","020_30_8","PSA","30","8","8","Nan-adawagak en sik-a, Apo, et kinwanik sin kararag ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_9","020_30_9","PSA","30","9","9","“Sino pay di magon-od mo, mo mateyak et sin kad-an di natey di emeyak? Ay din natey yan dayawen daka ya dad-aten da ay matalek ka? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_10","020_30_10","PSA","30","10","10","Dengngem koma din kararag ko, maseg-ang ka ta bomadang ka, Apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_11","020_30_11","PSA","30","11","11","Et siya na di inyat mo, nanbalinem si ragsak din ladingit ko, isonga kinaan ko din inbabadok ay sako yan nay mansalsalaak begew sin ragsak ay indawat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS30_12","020_30_12","PSA","30","12","12","Et siya na di pantongpalana, adiak gomiginek mo adi et enak mankanta ay mangidaydayaw en sik-a. Yahweh ay Diyos ko, man-iyamanak en sik-as eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_1","020_31_1","PSA","31","1","1","Apo, mankamangak en sik-a, adim polos ipalobos ay maibabainak koma. Gapo sin kinalinteg mo, omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_2","020_31_2","PSA","31","2","2","Nan kararag ko, dengngem koma, dalasem ta omisalakan ka. Sik-a koma di salaknib ko ay maiarig si dakdake ay bato ono makneg ay beey ay pankamangak ta maisalakanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_3","020_31_3","PSA","31","3","3","Sik-a tet-ewa di kaman dontog ay enak pantabonan, ta adi omdas di kalaban. Gapo sin karim, omiturong ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_4","020_31_4","PSA","31","4","4","Sin tagdey di kalaban ko, omilisi ka koma, tan din pankamangak et sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_5","020_31_5","PSA","31","5","5","Intalek ko din ab-abiik ko en sik-a, tan Diyos ka ay matalek ya tet-ewa, et namnamaek ay omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_6","020_31_6","PSA","31","6","6","Kaliliget mo din mandayaw si didiyosen ay magay silbi na, ngem sak-en pay, mantalekak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_7","020_31_7","PSA","31","7","7","Dadlonak manragragsak, Apo, begew sin adi manbalbaliw ay layad mo, tan ammom din problimak ya ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_8","020_31_8","PSA","31","8","8","Adim inpalobos ay dompap din kalaban ko mo adi et inmiey ka sin lugar ay magay danag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_9","020_31_9","PSA","31","9","9","Maseg-ang ka, Apo, tan waday problimak. Mansakit nan matak gapo si kaoogak yan nay enggay nabbayak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_10","020_31_10","PSA","31","10","10","Begew sin palalo ay ladingit ko, enggay inmaptik din biyag ko. Gapo sin ligligat ko, enggay kinmapsotak, olay abe din tong-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_11","020_31_11","PSA","31","11","11","Lomaslasoy din kalaban ko, masepsep din katokmang ko. Olay din gagayyem ko yan emegyat da, lomisi da mo omila da sin kalsada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_12","020_31_12","PSA","31","12","12","Kamanak natey ay nilinglingan da ono nagopak ay banga ay inwasit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_13","020_31_13","PSA","31","13","13","Dedengngek din ayasak di kalaban ko, kaeegyat sin nanliniked ko. Mantotolag da ay omibaw da, manpaplano da en pomse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_14","020_31_14","PSA","31","14","14","Ngem mantalekak en sik-a, Apo, sik-a di bigbigek ay Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_15","020_31_15","PSA","31","15","15","Sik-ay makaammo sin intiro ay biyag ko, omisalakan ka koma sin pomalpaligat ay kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_16","020_31_16","PSA","31","16","16","Maseg-ang ka koma en sak-en ay mansilsilbi en sik-a. Gapo sin layad mo ay magay panbalbaliwana, omisalakan ka koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_17","020_31_17","PSA","31","17","17","Sik-a, Apo, di pankararagak, adim kod ipalobos ay maibabainak. Say maibabain koma din mangam-amag si lawa ya sin kad-an di natey di panturongan da. Isdi et kanayon ay gomiginek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_18","020_31_18","PSA","31","18","18","Din maetek, paginkem koma, tan ipapangato dan awak da ay manglaslasoy ya mangipalawlawa sin ipogaw ay nalinteg di ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_19","020_31_19","PSA","31","19","19","Nakaskasdaaw din kinasiged mo sin mangipatpateg en sik-a, Apo. Din kaipoipogaw yan maila da din kinasiged mo sin mantalek en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_20","020_31_20","PSA","31","20","20","Wada ka ay manalsalaknib en daida sin planon di ipogaw ay lawa ya sin ipabasol di kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_21","020_31_21","PSA","31","21","21","Madaydayaw ka ay Diyos tan nakaskasdaaw din inyat mo ay nangipaila sin adi manbalbaliw ay layad mo idi linmikob din kagobat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_22","020_31_22","PSA","31","22","22","Madandanaganak en naisianak en sik-a, Apo, ngem dinngem din kararag ko sin nankedawak si badang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_23","020_31_23","PSA","31","23","23","Dakayo am-in ay matalek ay ipogaw di Apo, ipaila yo en sisya din layad yo. Din matalek yan ayowanana, ngem idawat na di kosto ay dosa sin mangipapangato si awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS31_24","020_31_24","PSA","31","24","24","Dakayo am-in ay mannamnama en Apo, papigsaen yo di nemnem yo ta tomoled kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_1","020_32_1","PSA","32","1","1","Nagasat di pinakawan ya pinonas Diyos di basbasol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_2","020_32_2","PSA","32","2","2","Nagasat di ipogaw ay inbilang Diyos ay magay basol na ay dadlon naimposoan ay nanpodno en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_3","020_32_3","PSA","32","3","3","Idi adiak pay laeng ipodno din nankolkolangak, nabbanabbayak sin kanayon ay nan-og-ogaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_4","020_32_4","PSA","32","4","4","Inagew ya linabi ay dinmosdosa ka, Apo, et nay ay kinmapoyak si kosto, kamanak nanling-eling-et sin man-atong ay timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_5","020_32_5","PSA","32","5","5","Idi siya di, inpaammok en sik-a din basbasol ko, adiak intabtabon din lawa ay inam-amag ko. Ninemnem ko ay ipodnok am-in da na en sik-a, Apo, et laton met kayman ay pinakawan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_6","020_32_6","PSA","32","6","6","Isonga am-in ay mantalek en sik-a, sik-a koma di pankararagan da sin kosto ay timpo ay maanap ka, ta mo omali di kaman layos ay problima, adi domteng en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_7","020_32_7","PSA","32","7","7","Sik-a, Apo, di enak pantabtabonan et omisalakan ka sin enak panligatan, isonga ipigsak ay mankanta tan en ka omay-ayowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_8","020_32_8","PSA","32","8","8","“Itdoak sik-a,” say kanan di Apo, “ta say maammoam san danan ay kosto. Ipangok sik-a ta adi ka masangaw sin danan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_9","020_32_9","PSA","32","9","9","Baken ka koma kaman atap ay kabayo ay siyat mabosalan asi pay omamo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_10","020_32_10","PSA","32","10","10","Ad-adoy ligat ay nam-osen di mangam-amag si lawa, ngem kanayon pay ay laylayden ya seg-angan Diyos di mantalek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS32_11","020_32_11","PSA","32","11","11","Manragsak kayo ay nalinteg ya managtongpal en Apo. Begew sin seg-ang na en dakayo, ibogaw yo din ragsak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_1","020_33_1","PSA","33","1","1","Dakayo ay nalinteg, manragsak kayo gapo sin inamag Diyos Apo. Tan din managtongpal sin bilina et lebbeng da ay mangdayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_2","020_33_2","PSA","33","2","2","Dayawen yo si Diyos babaen si gitara ya arpa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_3","020_33_3","PSA","33","3","3","Ikantaan yos sisya si baro ay kanta. Esten yo ay mankotingting sin arpa ya ipigsa yo ay mankanta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_4","020_33_4","PSA","33","4","4","Tan din kalin Diyos et pag tet-ewa ya matalek si Diyos sin amin ay amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_5","020_33_5","PSA","33","5","5","Din kosto ya nalinteg di laydena. Maila isnan intiro ay daga din komakaman ay layad ya seg-ang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_6","020_33_6","PSA","33","6","6","Babaen sin kali na et pinarsua na ed daya. Amin ay wadas di et nawada babaen sin bilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_7","020_33_7","PSA","33","7","7","Din danom sin baybay et sininop na, inpeey na sin lugar ay laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_8","020_33_8","PSA","33","8","8","Patgen ya dayawen yos sisya, dakayo amin ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_9","020_33_9","PSA","33","9","9","Tan inbaga na et tinmet-ewa, inbilina et nawada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_10","020_33_10","PSA","33","10","10","Din panggep di nanasyon yan dadaelena et adi matongpal din plano da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_11","020_33_11","PSA","33","11","11","Ngem din planon Diyos et magay pap-eng da, komakaman da si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_12","020_33_12","PSA","33","12","12","Nagasat din nasyon ay si Yahweh di Diyos da, nagasat din pinili na ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_13","020_33_13","PSA","33","13","14","Os-osdongan Diyos ay manturturay ed daya amin ay ipogaw ay wadas nan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_15","020_33_15","PSA","33","15","15","Sisya di nangipawada si nemnem da et ammo na amin ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_16","020_33_16","PSA","33","16","16","Baken say kaisalakanan di ari din kaad-adon di soldado na. Adi aben maisalakan di soldado babaen sin bikas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_17","020_33_17","PSA","33","17","17","Din kabayo ay para gobat et baken pannamnamaan ay say begew si pangabakan. Tan din am-in ay pigsa da et magay maitolong da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_18","020_33_18","PSA","33","18","18","Kanayon ay bantayan Diyos din mangipatpateg en sisya ya mantalek sin adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_19","020_33_19","PSA","33","19","19","Sin pese et isalakanas daida, olay timpon di betil et matagotago da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_20","020_33_20","PSA","33","20","20","Si Diyos di pannamnamaan tako, tan sisya di mamadang ya manalaknib en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_21","020_33_21","PSA","33","21","21","Manragsak tako, tan si Diyos ay nasantoan di pantalkan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS33_22","020_33_22","PSA","33","22","22","Apo, sapay koma ta lak-amen mi din adi manbalbaliw ay layad mo en dakami, tan sik-a din pantaltalkan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_1","020_34_1","PSA","34","1","1","Man-iyamanak en Diyos si am-in ay timpo, kanayon ay sisya di idaydayaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_2","020_34_2","PSA","34","2","2","It-ek ko gapo sin kinasiged na. Amin koma ay nabibiteg ya napakombaba et dengngen da ya manragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_3","020_34_3","PSA","34","3","3","Maitapi kayon sak-en ta man-es-esa tako ay mamigbig sin kinangaton Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_4","020_34_4","PSA","34","4","4","Nankararagak en Diyos yan sinongbatana, din amin ay pan-egyatak et kinaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_5","020_34_5","PSA","34","5","5","Din mantalek en sisya et maragsakan da, adi da polos madismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_6","020_34_6","PSA","34","6","6","Nankedaw nan kaseseg-ang ay ipogaw si badang na et insalakana sin amin ay ligat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_7","020_34_7","PSA","34","7","7","Bantayan din anghel Diyos din mangipateg en sisya et isalakana si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_8","020_34_8","PSA","34","8","8","Padasen yo si Diyos ta maammoan yo din kinasiged na. Nagasat din komamang en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_9","020_34_9","PSA","34","9","9","Patgen yo si Diyos, dakayo ay ipogaw na, tan din mangipateg en sisya et wada amin di kasapolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_10","020_34_10","PSA","34","10","10","Olay din layon yan madagaangan da tan mankolang das kanen da, ngem din ipogaw ay si Diyos di kamangen da et maga di pankolangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_11","020_34_11","PSA","34","11","11","Dengngen yo ay an-ak ko ta itdoak dakayo ay mangipateg en Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_12","020_34_12","PSA","34","12","12","Sino en dakayo di manglayad ay matagotago ta kagkagam-is ay biyag di ganasen yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_13","020_34_13","PSA","34","13","13","Addawian yo ngarud ay mankali si etek ya lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_14","020_34_14","PSA","34","14","14","Dokogan yo din lawa ta din siged di amagen yo koma. Ipakat yo abe di kabaelan yo ay makiolnos si iib-a yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_15","020_34_15","PSA","34","15","15","Din nalinteg et bantayan Diyos daida ya dengngena din kararag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_16","020_34_16","PSA","34","16","16","Ngem kontraena din man-am-amag si lawa et ponasena amin ay kanemneman da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_17","020_34_17","PSA","34","17","17","Dengngen Diyos mo mankedaw da din nalinteg si badang na et isalakana sin amin ay ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_18","020_34_18","PSA","34","18","18","Asag-en si Diyos sin madisdismaya, isalakana din maawanan si namnama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_19","020_34_19","PSA","34","19","19","Din ipogaw Diyos et ad-adoy kapaligatana, ngem ilisin Diyos sin amin ay ligat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_20","020_34_20","PSA","34","20","20","Ayowanan Diyos din ipogaw ay sana, magay magpong si olay esay tong-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_21","020_34_21","PSA","34","21","21","Din am-amagen di lawa di nemnem na et say begew si kateyana. Din mangiliget abe si nalinteg et madosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS34_22","020_34_22","PSA","34","22","22","Isalakan Diyos din mansilsilbi en sisya, maga polos di madosa ay komamang en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_1","020_35_1","PSA","35","1","1","Apo, kontraem kod din komonkontra, din gomobat yan gobatem koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_2","020_35_2","PSA","35","2","2","Alaem kasay mo ya salidam ta omali ka ay bomadang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_3","020_35_3","PSA","35","3","3","San gayang ya wasay mo et isaganam koma, ikarim ay omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_4","020_35_4","PSA","35","4","4","Mo din manpanggep en sak-en si lawa ay mangwani en pomse da, sapay koma ta maabak ya lomayaw da ta say maibabain da ya adi da ammoy amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_5","020_35_5","PSA","35","5","6","Teg-ap ay itayaw di dagem di kaiarigan da koma, manngaotoy ya mabolinget koma di pandanan da sin pangapayawan din anghel ay baam en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_7","020_35_7","PSA","35","7","7","Olay magay gapo yan insagana da di bito ta enak makna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_8","020_35_8","PSA","35","8","8","Sapay koma ta mabigla da ay makna sin bito ay insagana da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_9","020_35_9","PSA","35","9","9","Et palalon to di ragsak ko mo siya say iyat mo, tan omisalakan ka, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_10","020_35_10","PSA","35","10","10","Naimposoan ay enak ibaga, “Apo, magay makaison sik-a. Salaknibam din magay bael na sin pamaligatan di napipigsa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_11","020_35_11","PSA","35","11","11","Din lawlawa di nemnem da yan omipabasol das baken tet-ewa. Magay ammok sin ipabasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_12","020_35_12","PSA","35","12","12","Kaasiak pay isna, tan sobalitan das lawa din siged ay inamag kon daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_13","020_35_13","PSA","35","13","13","Ngem sak-en pay sin nansakitan da yan nanladingitak tet-ewa. Nanbadoak si sako ya initpek di dagaang ko. Nanyakog-ongak ay nankararag, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_14","020_35_14","PSA","35","14","14","kaman din iyat ay mangikararag si gayyem ono kabsat. Kaman din iyat ay mangiladingit si ina din ladingit ko ay paran daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_15","020_35_15","PSA","35","15","15","Ngem idi sak-en di nanproblima, linmikob ya sinmisiyek da. Naitapi pay di mangili ay kinmonkontra, magay saldeng di linmaslasoyan da, binmisngibisngit da di kaiarigana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_16","020_35_16","PSA","35","16","16","Da din ipogaw ay nay ay magay silbi na, mankayetket din bab-a da ay omila gapo si bonget da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_17","020_35_17","PSA","35","17","17","Apo, pig-an pay di kabayag na ay owat kan il-ilaen nan pomalpaligatan da? Omisalakan ka koma en daida ay layon di kaiarigana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_18","020_35_18","PSA","35","18","18","Asiak man-iyaman en sik-a, Apo, sin gimong di ad-ado ay ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_19","020_35_19","PSA","35","19","19","Adim koman ipalobos ay manragsak da gapo sin panladingitak ay iilaen da nan omililiget ay magay gapo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_20","020_35_20","PSA","35","20","20","Kasisinit di kali da et man-istorya das baken tet-ewa maipanggep si ipogaw ay managlayad si talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_21","020_35_21","PSA","35","21","21","Din kali da yan napalalo. Kanan da, “Hala, inila min inamag mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_22","020_35_22","PSA","35","22","22","Ngem sik-a ay Yahweh et inilam na, isonga adim igiginek, somag-en ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_23","020_35_23","PSA","35","23","23","Apok ya Diyos ko, pomika ka ta din kalintegak, ipaneknek mo koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_24","020_35_24","PSA","35","24","24","Ikeddeng mo ay magay basol ko, tan nalinteg ka, Yahweh ay Diyos ko. Adim ipalobos ay manragsak dan kalaban ko begew sin ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_25","020_35_25","PSA","35","25","25","Adim ipalobos ay kanan da en namingpingsan ay inmabak da et natongpal din layden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_26","020_35_26","PSA","35","26","26","Sapay koma ta din amin ay maragsakan ya mangingatos awak da gapo sin enak panligligatan et maabak ya mababainan da ya adi da ammoy amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_27","020_35_27","PSA","35","27","27","Ngem din manglayad ay mapaneknekan koma ay maga di basol ko tet-ewa, manbogaw da komas layad da ya kanan da ay mangipidwapidwa, “Nangatongato si Diyos ay say panlaydana di mayat ay biyag di baa na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS35_28","020_35_28","PSA","35","28","28","Asiak aben daddad-aten din kinalinteg mo, maninsin-agew ay daydayawek sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_1","020_36_1","PSA","36","1","1","Magay egyat dan Diyos din mangam-amag si lawa, kanayon ay panbasolan di nemnemnemen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_2","020_36_2","PSA","36","2","2","Palalo ay ingangato da di awak da, isonga kanan das nemnem da en adi maammoan ya adi kaliliget Diyos din basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_3","020_36_3","PSA","36","3","3","Kedse ya pag etek di kali da, din siged ay amagen di masirib ay ipogaw yan dinokogan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_4","020_36_4","PSA","36","4","4","Lawlawa di kabibiyag da. Sin kaseyseyepan da yan manplano das lawa, et sigaan da ay dokogan din lawa ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_5","020_36_5","PSA","36","5","5","Din kinamatalek mo ya adi manbalbaliw ay layad mo, Apo, edasan da ed langit sin labes di liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_6","020_36_6","PSA","36","6","6","Adi aben manbalbaliw din kinalinteg mo. Kaman dontog ay adi kaigido, tan kanayon ay kosto din ikeddeng mo. Kaman aben lanad di baybay ay malosong, tan adi polos makad-as di nemnem. Amin ay ipogaw ya animal yan ay-ayowanam, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_7","020_36_7","PSA","36","7","7","Palalo ay nabanol din adi manbalbaliw ay layad mo, isonga kamangen mi di panalaknib mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_8","020_36_8","PSA","36","8","8","Mapnemapnek kami sin ad-ado ay makan sin beey mo, kaman ginawang ay pan-inoman din kinasiged mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_9","020_36_9","PSA","36","9","9","Tan sik-a di poon di biyag mi ya silaw ay maningtinggaw sin nemnem mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_10","020_36_10","PSA","36","10","10","Din layad ya seg-ang mo, mantoltoloy koma sin makaammo ya manongtongpal en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_11","020_36_11","PSA","36","11","11","Adim ipalobos ay domoklos ya omipatagtag da din nangato di nemnem na ya mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS36_12","020_36_12","PSA","36","12","12","Ilaem din mangam-amag si lawa, doy naabak da et natey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_1","020_37_1","PSA","37","1","1","Baken koman say distolbo en sik-a mo nemnemem din mangam-amag si lawa. Adi ka maapalan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_2","020_37_2","PSA","37","2","2","Tan nabeas ya mola di kaiarigan da, sinkaattikan et matey ya mamaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_3","020_37_3","PSA","37","3","3","Si Diyos et di talkem ya din siged di amagem, ta omandoy biyag mos nan daga ya magay mapasamak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_4","020_37_4","PSA","37","4","4","Malaydan ka koma ay mansilbi en Diyos ay wadad daya, et din amin ay laydem yan idawat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_5","020_37_5","PSA","37","5","5","Italek mon biyag mo en sisya et tolongan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_6","020_37_6","PSA","37","6","6","Paneknekanan to ay siged ya nalinteg ka, et kaman pat-an di alas dosi di kinalawag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_7","020_37_7","PSA","37","7","7","Sin sangoanan Diyos, gominek ka koma ya anosam ay sed-en din amagena. Adi kan omapal en daida ay bomaknang gapo sin lawa ay am-amagen da ya matongpal din lawa ay panggep da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_8","020_37_8","PSA","37","8","8","Din apal ya bonget et pandokogam, tan din pantongpalan da et panbasolam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_9","020_37_9","PSA","37","9","9","Tan madosa dan to din mangam-amag si lawa, ngem din mantalek en Diyos et okaen da din daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_10","020_37_10","PSA","37","10","10","Baken bomayag et mamaga din mangam-amag si lawa, olay estem ay anapen daida et maga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_11","020_37_11","PSA","37","11","11","Ngem din napakombaba et okaen da din daga, ganasen da di siged ay biyag ya talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_12","020_37_12","PSA","37","12","12","Din mangam-amag si lawa et man-gayetget das bonget da mo ilaen dan ipogaw ay siged di ogali na, et panggepen day lawa ay maikontra en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_13","020_37_13","PSA","37","13","13","Ngem si Diyos pay et sis-iyekanas daida, tan ammo na ay dandani di kadosaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_14","020_37_14","PSA","37","14","14","Din makedse et isagana da din kampilan ya pana da ta peslen da din nabibiteg ya kaseseg-ang ay iib-a da ya siya abe din nalinteg di kabibiyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_15","020_37_15","PSA","37","15","15","Ngem din kampilan da di mamse sin mismo ay awak da ya magotlo din pana da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_16","020_37_16","PSA","37","16","16","Din at-atik ay sanikwan di nalinteg et nabanbanol da mo din kinabaknang di amin ay mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_17","020_37_17","PSA","37","17","17","Tan kaanen Diyos din kabaelan di ipogaw ay lawa, ngem din nalinteg pay et salsalaknibanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_18","020_37_18","PSA","37","18","18","Ay-ayowanan Diyos din managtongpal en sisya sin am-in ay agew di biyag da, ya din daga ay tinawid da et oka das eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_19","020_37_19","PSA","37","19","19","Sin timpon di ligat, adi dan maligatan, olay mo betil, adi dan mankolang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_20","020_37_20","PSA","37","20","20","Ngem din kalaban Diyos ay din mangam-amag si lawa, sabsabong ya asok di kaiarigan da, tan sinkaattikan et mamaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_21","020_37_21","PSA","37","21","21","Man-otang di managbasol yan adi dan manbayad, ngem din nalinteg, man-idawat da ay silalayad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_22","020_37_22","PSA","37","22","22","Din binindisyonan Diyos et okaen da din daga ngem din dosaena et maipakaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_23","020_37_23","PSA","37","23","23","Si Diyos di mangitdo si kosto ay danan tako mo malaydan sin kabibiyag tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_24","020_37_24","PSA","37","24","24","Olay mo maisokba tako, kasin takon bomangon, tan wadas Diyos ay tomoltolong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_25","020_37_25","PSA","37","25","25","Manipod sin kakitkittoy ko engganas nakayak, maga polos di nangilaak si nalinteg ay binaybay-an Diyos ono din an-ak na yan manpalpalimos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_26","020_37_26","PSA","37","26","26","Kanayon ay nakasagana ay man-idawat ya man-ibolod sin iib-a na, manbalin abe ay bindisyon din an-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_27","020_37_27","PSA","37","27","27","Dokogan yo din lawa ta din siged di amagen yo ta say mantee kayos eng-enggana sin daga ay tinawid yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_28","020_37_28","PSA","37","28","28","Tan si Diyos et din kinalinteg di laydena ya adi na baybay-an din matalek ay ipogaw na. Kanayon ay salaknibanas daida, ngem din an-ak di mangam-amag si lawa et maipakaan da sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_29","020_37_29","PSA","37","29","29","Din nalinteg di mangoka sin daga et mantee das di si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_30","020_37_30","PSA","37","30","30","Din nalinteg et kostokosto din kali na, ipaila da din sirib na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_31","020_37_31","PSA","37","31","31","Nenemnemena din bilbilin di Diyos na et maga di kasangawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_32","020_37_32","PSA","37","32","32","Din managbasol et siimena din nalinteg ay ipogaw ta peslena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_33","020_37_33","PSA","37","33","33","Ngem adi baybay-an Diyos sin panakabalin di kalabana, adi na ipalobos ay makeddengan mo idarum da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_34","020_37_34","PSA","37","34","34","Mantalek kayon Diyos ya mantongpal kayon sisya, et mapadayawan kayo ay mangoka sin daga, ya ilaen yo din kadosaan di mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_35","020_37_35","PSA","37","35","35","Waday enak inila ay lawlawa di nemnem na yan ineg-egyatan di gagait na. Dakdake ay kaiw ed Lebanon di kaiarigana ay din sidro ay kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_36","020_37_36","PSA","37","36","36","Idi kasinak nalabas yan maga sisya, inan-anap ko ngem iwed ay maila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_37","020_37_37","PSA","37","37","37","Ilaen yo din matalek ya siged di ogali da, tan din naolnos ay ipogaw et omad-ado din poli da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_38","020_37_38","PSA","37","38","38","Ngem din managbasol et mamingpingsan ay madosa da et mamaga din poli da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_39","020_37_39","PSA","37","39","39","Isalakan Diyos ya salaknibana din nalinteg sin timpon di ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS37_40","020_37_40","PSA","37","40","40","Badangana ya isalakanas daida sin ipogaw ay lawa di nemnem da, tan sisya di kamangen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_1","020_38_1","PSA","38","1","1","Apo, adi ka kod mabonget sin domosaam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_2","020_38_2","PSA","38","2","2","Tan sin dinmosaam, kamanak nasogatan sin panam, kamanak aben natokang gapo sin dinmespegam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_3","020_38_3","PSA","38","3","3","Madagsen di sakit ko gapo sin bonget mo, mansakit amin awak ko begew sin basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_4","020_38_4","PSA","38","4","4","Tan enggay nalim-otanak si basol ko, adiak makag-en tan madagsen dadlo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_5","020_38_5","PSA","38","5","5","Naboyok et man-agob din sogat ko gapo sin kinaong-ong ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_6","020_38_6","PSA","38","6","6","Adiak makabangon gapo sin sakit ko. Maninsin-agew ay man-og-ogaak si ladingit ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_7","020_38_7","PSA","38","7","7","Man-atong ay kaman apoy nan awak ko, palalo nan sakit ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_8","020_38_8","PSA","38","8","8","Enggay kinmapsokapsotak, Apo, manbayewengak gapo sin sakit di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_9","020_38_9","PSA","38","9","9","Ammom din laydek, Apo, dedengngem amin ay bayeweng ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_10","020_38_10","PSA","38","10","10","Mankayebkeb nan poso ya enggay kinmapoyak, kinmapsot abe nan matak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_11","020_38_11","PSA","38","11","11","Adi somag-en din gagayyem ya katokmang ko gapo sin bayang ko, olay abe din toton-od ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_12","020_38_12","PSA","38","12","12","Din manpanggep sin biyag ko, man-amag das tagdey da, din manglayad ay domadael yan omipalawlawa da, adi da somaldeng ay manplanos lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_13","020_38_13","PSA","38","13","14","Ngem kamanak nateweng, tan tetewengek daida, ya kamanak omel, tan adiak songbatan din ibaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_15","020_38_15","PSA","38","15","15","Tan sedsed-ek sik-a, Apo, songbatam kod kararag ko, Yahweh ay Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_16","020_38_16","PSA","38","16","16","Adim ipalobos ay manragsak dan kalaban ko gapo sin kadadaelak ya ligat ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_17","020_38_17","PSA","38","17","17","tan kamanak matey sin kanayon ay sakit ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_18","020_38_18","PSA","38","18","18","Ipodnok nan basbasol ko madandanaganak begew sin lawa ay inamag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_19","020_38_19","PSA","38","19","19","Napipigsa da din kalaban ko, ad-ado da ay omililiget, olay magay gapo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_20","020_38_20","PSA","38","20","20","Din manobalit si lawa sin siged ay inamag ko, daida din kalaban ko gapo sin pangamagak si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_21","020_38_21","PSA","38","21","21","Adi ka kod bomaybay-an, Apo, adi ka omaddawi ay Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS38_22","020_38_22","PSA","38","22","22","Dalasem ta bomadang ka, sik-a ay omisalakan ya Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_1","020_39_1","PSA","39","1","1","Kanak en man-annadak ta adiak bomasol sin ibagak, annadak din kalik sin kawadan di managbasol sin kad-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_2","020_39_2","PSA","39","2","2","Maga polos di inbagbagak si olay mayat, ngem nasepsep ay naligatanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_3","020_39_3","PSA","39","3","3","Sin nannemnemnemak, madandanaganak, ya nasepsep abe ay binmongetak enggana ay adiak makaitpe sin liknak, et siya nay inbagak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_4","020_39_4","PSA","39","4","4","“Apo, ibagam koma mo pig-an di kateyak, ipaammom di kaandon di panbiyagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_5","020_39_5","PSA","39","5","6","Nan indawat mo ay panbiyagak yan sinkaattikan, magay kabayag na sin pangilam. Katet-ewa na, amin ay ipogaw yan siya nay iso da, es-esay leng-ag ono owat alidong di kaiarigan da. Magay silbin di pangipakatan das amin ay kabaelan da, tan olay mo waday kinabaknang ay idolin da, adi da ammoy mangon-od sin odi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_7","020_39_7","PSA","39","7","7","Ed wani, sino pay di pantalkak? Sik-a met anggoy di pannamnamaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_8","020_39_8","PSA","39","8","8","Sin basbasol ko, omisalakan ka koma. Adim ipalobos ay somisiyek da di ipogaw ay magay nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_9","020_39_9","PSA","39","9","9","Igiginek ko, magay enak maibaga, tan sik-a di nangamag sina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_10","020_39_10","PSA","39","10","10","Isaldeng mo koma ay domosa, tan nay enggay namaga nan pigsa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_11","020_39_11","PSA","39","11","11","Begew sin basol di ipogaw yan dosaem, maiarig kas bigis, tan din banolen da yan dadaelem. Amin ay ipogaw yan owat kaman dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_12","020_39_12","PSA","39","12","12","Apo, dengngem koma ya patgam din kararag ko. Man-og-ogaak ay mankararag en sik-a, Apo, tan owatak mangili ay makidagos sin beey mo ay kaman din inyat di ap-apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS39_13","020_39_13","PSA","39","13","13","Isaldeng mo koma nan domosdosaam ta manragsakak si sinkaattikan ta asiak matey pag enggay kayman.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_1","020_40_1","PSA","40","1","1","Inanosak ay sinsin-ed din badang Diyos Apo, inmosdong et dinnge na din kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_2","020_40_2","PSA","40","2","2","Inmisalakan sin kaeegyat ay bito ay naikosnongak ay kad-an di pitek ay nailemlemak. Inmipatang sin dakdake ay bato, et mandanak ay magay egyat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_3","020_40_3","PSA","40","3","3","Baro ay kanta di initdo na ta ikansiyon ko. Panangdayaw en sisya ay Diyos tako. Ad-adon to di makaila et emegyat da ya mantalek dan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_4","020_40_4","PSA","40","4","4","Nagasat din mantalek en Diyos ay adi masangaw ay makidayaw si sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_5","020_40_5","PSA","40","5","5","Magay makaison sik-a, Yahweh ay Diyos mi. Nakaskasdaaw din inam-amag mo para en dakami, et siya abe sin planom paran dakami. Adiak makaibaga mo dad-atek amin dana, tan palalo ay ad-ado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_6","020_40_6","PSA","40","6","6","Baken din napalpalti ay animal ya odom ay daton di laylaydem. Baken abe din kapopooan di animal ya odom ay daton para sin basbasol di panragragsakam. Ngem indawat mo din ingak ay mannge sin ibagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_7","020_40_7","PSA","40","7","7","Et naeyak ay Diyos ay manongpal sin laydem ay kaman din inpaisolat mo sin nalopilop ay libro maipanggep en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_8","020_40_8","PSA","40","8","8","Laydelaydek ay onodan din laydem ay Diyos ko. Kanayon ay nemnemek din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_9","020_40_9","PSA","40","9","9","Inpaammok din kosto sin gimong di am-in ay ipogaw mo, adiak met ginmiginek et ammom ay Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_10","020_40_10","PSA","40","10","10","Magay binokbokodak, kanayon ay dinad-at ko din omiparagsak ay pangisalakanam ya kinamatalek mo, siya abe sin adi manbalbaliw ay layad ya seg-ang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_11","020_40_11","PSA","40","11","11","Din seg-ang mon sak-en, mantoltoloy koma. Kanayon koma ay somalaknib ka, begew sin komakaman ay layad mo ya din kinamatalek mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_12","020_40_12","PSA","40","12","12","Tan nanliniked nan problemak, palalo ay ad-ado. Adiak makaila tan kaman tomab-ok nan basbasol ko, ad-ado da mo din kabibilang di book ko, et enggay nakaan di toled ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_13","020_40_13","PSA","40","13","13","Apo Diyos, pangaasim koma ta dalasem ay omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_14","020_40_14","PSA","40","14","14","Sapay koma ta maabak ya maibabain da din manpanggep isnan biyag ko ya malaydan sin ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_15","020_40_15","PSA","40","15","15","Din lomaslasoy, maibabain da koma begew sin kaabakan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_16","020_40_16","PSA","40","16","16","Ngem din mangan-anap en sik-a, sapay koma ta manragsak da. Amin ay man-iyaman sin panangisalakan mo, kanayon koma ay kanan da, “Nangatongato si Diyos Apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS40_17","020_40_17","PSA","40","17","17","Kaseseg-angak ay nabiteg kayman, ngem adi ka met lomiwliw-an. Diyos ko ay omisalakan, dalasem koma ay bomadang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_1","020_41_1","PSA","41","1","1","Nagasat di ipogaw ay din kakkaasi yan seg-angana, tan isalakan Diyos sin timpon di ligat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_2","020_41_2","PSA","41","2","2","Salakniban ya ayowanan Diyos sisya et naragsak di biyag na isnan daga. Adi baybay-an Diyos sin kalabana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_3","020_41_3","PSA","41","3","3","Ayowanan Diyos sin pansakitana, agasana sin amin ay sakit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_4","020_41_4","PSA","41","4","4","Mo sak-en pay yan say kanak na, “Apo, nanbasolak en sik-a, maseg-ang ka koma ta omagas ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_5","020_41_5","PSA","41","5","5","Omipalawlawa din kalaban ko yan kanan da, “Pig-an pay di kateyana ya kaliw-anan di ngadana?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_6","020_41_6","PSA","41","6","6","Baken aben matalek din ipogaw ay bomisita, tan mo bomala da, omipalawlawa da et iwaras da di ay istorya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_7","020_41_7","PSA","41","7","7","Amin din omiliget yan man-aayasak da, Din kalawlawaan ay mapasamak en sak-en et say nemnemen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_8","020_41_8","PSA","41","8","8","Kanan da en inayan di sakit ko et magay namnamak ay matago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_9","020_41_9","PSA","41","9","9","Olay din tinaltalek ko ay gayyem ko ay nakiokob en sak-en yan nanbalin ay kaibaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_10","020_41_10","PSA","41","10","10","Maseg-ang ka ay Diyos ta omipabikas ka ta say makaibaesak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_11","020_41_11","PSA","41","11","11","Mapnek kan sak-en, et siya nay pangammoak: din kalaban ko yan adi dan omabak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_12","020_41_12","PSA","41","12","12","Gapo sin kinalinteg ko, omayowan ka, manteeak sin kad-am si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS41_13","020_41_13","PSA","41","13","13","Yahweh ay Diyos di Israelita, madaydayaw ka ed wani ya si eng-enggana. Siya sa. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_1","020_42_1","PSA","42","1","1","Din iliw ko, Apo, ay en mandaydayaw sin Timplom et kaman din bigaw di ogsa si man-ay-ayos ay danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_2","020_42_2","PSA","42","2","2","Palalo di iliw ko en sik-a, Diyos ay matmatago. Pig-an pay di makaeyak ay mandayaw sin beey mo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_3","020_42_3","PSA","42","3","3","Inagew ya linabi ay enak manlolowa, adiak pay mangmangan tan dagaang ko et maga. Kankanayon abe ay kankanan di kaibaw ko, “Into ngin din kanam en Diyos mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_4","020_42_4","PSA","42","4","4","Isonga palalo ay manladingitak mo manemnem ko din nangipangpangoak sin ad-ado ay gait ko ay en mandayaw en sik-a sin beey mo. Naragsak kami ay nan-iyaman en sik-a, Apo, ya nangikanta si dayaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_5","020_42_5","PSA","42","5","5","Apay pay laeng ay mariribok ya manladingitak? Sik-a, Apo di pantalkak, tan sik-a di omisalakan ya Diyos ko et sik-a kasin di idaydayaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_6","020_42_6","PSA","42","6","6","Peteg di ladingit ko, isonga ninemnem kos sik-a sin kawadak sin sakop di Jordan ay naiaddawi ay daga, sin sag-en di dontog ay Hermon ya Mizar, tan sina kayman di kad-ak ay lugar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_7","020_42_7","PSA","42","7","7","Kaman napigsa ay dalloyon di inpaalim ay ladingit ko, et kamanak malmalned si sakit di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_8","020_42_8","PSA","42","8","8","Inagew ay inpapailam ed idi di komakaman ay layad mo, ya sin labi, mapteng ay kankanta di inpanemnem mo ay say inkarkararag ko en sik-a ay Diyos ay poon di biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_9","020_42_9","PSA","42","9","9","Diyos ay salaknib ko, enak kod damagen, “Apay ngin ay nilinglingam sak-en? Apay ngin ay magay saldeng di ligat ko ay idawdawat di makedse ay kaibaw ko?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_10","020_42_10","PSA","42","10","10","Kamanak natenaw si bain ko begew sin kali da ay makainsolto. Kankanan da, “Into ngin di Diyos mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS42_11","020_42_11","PSA","42","11","11","Apay pay laeng ay mariribok ya manladingitak? Sik-a, Apo di pantalkak, tan sik-a di omisalakan ya Diyos ko, et sik-a kasin di idaydayaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS43_1","020_43_1","PSA","43","1","1","Paneknekam koma ay Diyos di kinalinteg ko en daida ay adi mangammo ay sik-a din Apo. Omilisi ka koma ay Apo sin nasikap ya makaetek ay kaibaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS43_2","020_43_2","PSA","43","2","2","Sik-a di enak pankamangan. Apay ngin ay en ka tinmaynan? Apay ngin ay magay saldeng di ligat ko ay idawdawat di makedse ay kaibaw ko? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS43_3","020_43_3","PSA","43","3","3","Ipailam kod san silaw mo ay kaiarigan di seg-ang mo, paneknekam abe din katet-ewan di intolag mo, ta omipango da sin nasantoan ay dontog mo ay say kad-an di Timplo ay beey mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS43_4","020_43_4","PSA","43","4","4","Asiak dayawen sik-a sin kad-an di altar mo, tan sik-a ay Diyos di poon di ragsak ko. Man-gitaraak ay mangikanta si dayaw mo, sik-a ay bigbigek ay Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS43_5","020_43_5","PSA","43","5","5","Apay pay laeng ay mariribok ya manladingitak? Sik-a, Apo di pantalkak, tan sik-a di omisalakan ya Diyos ko, et sik-a kasin di idaydayaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_1","020_44_1","PSA","44","1","1","Apo, dinnge mi ay mismo din dad-at di ap-apo, ay din en ka inamag sin timpo da ed bayag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_2","020_44_2","PSA","44","2","2","Babaen sin panakabalin mo, din nanasyon yan inpakaan mo, et sin ili da, insaad mo din ipogaw mo. Din nanasyon yan pinaligat mo, ngem inpasiged mo din biyag di ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_3","020_44_3","PSA","44","3","3","Baken babaen si kampilan ya bikas da di nangabakan ya nangokaan da sin ili ay sana, mo adi et din panakabalin ya seg-ang mo en daida, tan nilayad mos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_4","020_44_4","PSA","44","4","4","Sik-a din arik ya Diyos ko, nangabakem din polin Jacob ay ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_5","020_44_5","PSA","44","5","5","Tinokang min kalaban mi gapo sin panakabalin mo, in-gatigatin mi gapo sin panakabalin di ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_6","020_44_6","PSA","44","6","6","Adiak mantalek sin kampilan ya panak para sin kaisalakanak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_7","020_44_7","PSA","44","7","7","tan sik-a di nangisalakan en dakami sin kalaban mi, sik-a di nangabak sin mangililiget en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_8","020_44_8","PSA","44","8","8","Kanayon ay daydayawen mis sik-a ya man-iyaman kami si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_9","020_44_9","PSA","44","9","9","Ngem nay ed wani, dinokogam dakami, inpalobos mo ay omabak din kalaban mi, yan adi kan ipango din sosoldado mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_10","020_44_10","PSA","44","10","10","Inpalobos mo ay itagtagan mi din kalaban mi, ya pinos da din sanikwa mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_11","020_44_11","PSA","44","11","11","Binay-am ay peslen das dakami ay kaman karnero ay mapalti ya pansisianen das dakami ay iey sin kailiili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_12","020_44_12","PSA","44","12","12","Nalaka di nangilakom sin ipogaw mo, maga di magon-od mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_13","020_44_13","PSA","44","13","13","Inilan di nanasyon sin sag-en mi din inamag mon dakami et laslasoyen das dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_14","020_44_14","PSA","44","14","14","Nanbalinem dakami ay sis-iyekan di odom ay ili, manwegweg da ay mangoy-oyaw en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_15","020_44_15","PSA","44","15","15","Kanayon ay maoy-oyawak et palalo ay mabmabainak ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_16","020_44_16","PSA","44","16","16","sin dengngek ay oyaw ya insolto ay ibagbagan di omililiget ay kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_17","020_44_17","PSA","44","17","17","Napasamak en dakami amin dana olay adi mi nilinglingan sik-a. Maga met di nilabsing mi sin intolag mo en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_18","020_44_18","PSA","44","18","18","Adi mi met dinokogan sik-a, Apo, tinongtongpal mi din bilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_19","020_44_19","PSA","44","19","19","Ngem olay mo siya di, yan binaybay-am dakami sin lugar ay pantean di mankaaangat ay animal. Dakami yan en ka binaybay-an sin kabolingetan ay kad-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_20","020_44_20","PSA","44","20","20","Mo dinokogan mi komas sik-a ay Diyos mi ya nankararag kami si didiyosen di odom ay ili, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_21","020_44_21","PSA","44","21","21","sigurado ay naammoam tan ammom di nemnem mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_22","020_44_22","PSA","44","22","22","Ngem begew met en sik-a, kanayon ay pese di sangsangoen mi, kaman kamin karnero ay dandani ay mapalti. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_23","020_44_23","PSA","44","23","23","Apo, bomangon ka! Apay nga maseseyep ka? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_24","020_44_24","PSA","44","24","24","Sinoy gapo ay nandokogam dakami? Ilaem koma nan pamalpaligatan dan dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_25","020_44_25","PSA","44","25","25","Tan naabak ya naibabain kami, sin tapok yan naipabaktad kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS44_26","020_44_26","PSA","44","26","26","Omali ka ay bomadang, Apo, Omisalakan ka gapo sin adi manbalbaliw ay layad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_1","020_45_1","PSA","45","1","1","Napno di nemnem ko si mapteng ay kali ay laydek ay ikanta sin ari. Lapis di nalaing ay mansolat di kaiarigan di dilak, tan mapteng ay kansiyon di ikantak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_2","020_45_2","PSA","45","2","2","Sik-a, apo ari, di kagowapoan, mo mankali ka, ad-ado di malaylaydan, tan si Diyos et kanayon ay en daka binindisyonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_3","020_45_3","PSA","45","3","3","Isiklang mo san kampilan mo, ari ay kapigsaan, madaydayaw ka tan sik-a di kangatoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_4","020_45_4","PSA","45","4","4","Mo en ka makigobat, sin panakabalin mo pangabakem di tet-ewa, salaknibam abe din waday kalintegana. Begew sin pigsam, kanayon ay mangab-abak ka! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_5","020_45_5","PSA","45","5","5","Din panam et matadem da, din poson di kaibaw mo et losoken da, ad-ado ay nasyon di somoko en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_6","020_45_6","PSA","45","6","6","Din panturayam ay Diyos et magay pap-eng na. Iturayam din ipogaw mo et nalinteg di iyat mon daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_7","020_45_7","PSA","45","7","7","Laylaydem din siged ya kalkaliget mo din lawa. Isonga si Apo ay Diyos mo et sik-a di pinili na. Din ragsak ay indawat na en sik-a et ad-ado mo din ragsak di gagait mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_8","020_45_8","PSA","45","8","8","San badom et manseng-ew dadlo, tan napay-an si nankinalasi ay bangbanglo. Gan-ganasem din kotingting di arpa sin oneg di palasyo ay nabanol di arkos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_9","020_45_9","PSA","45","9","9","Din babbabai sin palasyom et madaydayaw da ay prinsesa. Din wada abe si makannawan mo et din nangato ay reyna. Kabanolan ay balitok di naialti sin awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_10","020_45_10","PSA","45","10","10","Dengngem san ibagak en sik-a ay ikasal di ari. Linglingam et din ogalin di kakailiam ay wadas addawi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_11","020_45_11","PSA","45","11","11","tan begew sin kinapintas mo maawis en sik-a. Sisya et di apom, isonga tongpalem sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_12","020_45_12","PSA","45","12","12","Din babaknang ed Tiro et isagotan das sik-a, tan kasapolan da di tolong mo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_13","020_45_13","PSA","45","13","13","Peteg di pintas din reyna ay makiasawa, naidait di balitok sin bado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_14","020_45_14","PSA","45","14","14","Maptemapteng din bado na idi maitlod sin kad-an di ari ay on-onoden din abay na ay babbabai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_15","020_45_15","PSA","45","15","15","Peteg abe ay maragsakan da idi sin palasyo di senggepan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_16","020_45_16","PSA","45","16","16","Sik-a abe ay ari, man-ipotot kan to si ad-ado ay lalaki. Tadonen da din aap-om ay aari ed idi, tan din an-ak mo abe yan ari di kaisaadan da, panturayem daida isnan intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS45_17","020_45_17","PSA","45","17","17","Din kantak et kanayon ay ipanpanemnem na sik-a ay ari ta say daydayawen daka sin ed wani ya si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_1","020_46_1","PSA","46","1","1","Si Diyos di pankamangan ya mangipabikas en datako. Kankanayon ay bomadbadang mo waday problema tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_2","020_46_2","PSA","46","2","2","Adi tako ngarud emegyat ay iib-a, olay mo mayegyeg din nay ay daga ya din dontog makosokos da ay emey sin lanad di baybay ay annawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_3","020_46_3","PSA","46","3","3","Olay abe mo napigsa din dalloyon ya din dontog et pag dan magon-gon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_4","020_46_4","PSA","46","4","4","Ngem wada pay di ginawang ay man-ay-ayos ay mangidawat si ragsak di ipogaw sin siyodad Diyos. Man-ay-ayos ay emey sin beey Diyos ay Kangatoan ay siya din Timplo na ay nasantoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_5","020_46_5","PSA","46","5","5","Wada si Diyos sin siyodad ay sana, et adi nan itolok ay dadaelen da mo adi et masapsapa ay salaknibana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_6","020_46_6","PSA","46","6","6","Magolo din kailiili begew sin egyat da, ya din aari ay manturturay et maabak da, tan mankali si Diyos yan kaman kido di kali na, et kaman matenaw din nay daga si egyat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_7","020_46_7","PSA","46","7","7","Si Diyos ay Ap-apon di Sosoldado et wadan datako, si Diyos ay dinaydayaw Jacob et say pankamangan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_8","020_46_8","PSA","46","8","8","Omali kayo et ilaen yo san inam-amag na, din kaeetnga ay inam-amag Diyos isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_9","020_46_9","PSA","46","9","9","Pasaldengen Diyos din gobgobat isnan lota, potlongena din gayang ya pana, din kasay abe yan pooana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_10","020_46_10","PSA","46","10","10","“Kosto sa! Isaldeng yo!” kanan di Apo. “Nemnemen yo ay sak-en di Diyos yo. Bigbigen di am-in ay ipogaw ay sak-en di kangatoan. Am-in ay nasyon yan enak iturayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS46_11","020_46_11","PSA","46","11","11","Si Diyos ay Ap-apon di Sosoldado et wadan datako, si Diyos ay dinaydayaw Jacob et pankamangan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS47_1","020_47_1","PSA","47","1","1","Dakayo amin ay nanasyon, mantampok kayo si ragsak yo. Ipigsa yon kanta yo ay mangidayaw en Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS47_2","020_47_2","PSA","47","2","2","Tan si Diyos ay Kangatoan et kaeegyat sisya, manakabalin ay ari isnan intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS47_3","020_47_3","PSA","47","3","3","Inpaabak nan dakami din nanasyon et inturayan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS47_4","020_47_4","PSA","47","4","4","Pinili na para en dakami nan daga ay pantean mi. Siya na di it-it-ek mi ay daga, dakami ay polin Jacob ay laylaydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS47_5","020_47_5","PSA","47","5","5","En tinmokdo si Diyos sin trono na, madnge di tanggoyob ay napigsa. Bomanogaw abe din ipogaw na ay mangipaammo sin nangabakana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS47_6","020_47_6","PSA","47","6","6","Mankanta kayo ay mangidayaw en Diyos Apo, idayaw yos sisya ay ari tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS47_7","020_47_7","PSA","47","7","7","Tan sisya di mangituray sin intiro ay daga, isonga dayawen yos sisya babaen si kankanta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS47_8","020_47_8","PSA","47","8","8","Tinmotokdo si Diyos sin nasantoan ay trono na. Din nanasyon et iturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS47_9","020_47_9","PSA","47","9","9","Din tuturay di nanasyon yan masinop da ta makikadwa da sin ipogaw na, ipogaw Diyos ay dinaydayaw Abraham. Tan sisya din kangatoan, amin ay ari et ena iturayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_1","020_48_1","PSA","48","1","1","Si Yahweh ay Diyos tako et peteg di kinangato na, lebbeng na ay madayaw sisya sin siyodad na ay kad-an di nasantoan ay dontog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_2","020_48_2","PSA","48","2","2","Din dontog ay Zion, maptemapteng ya nakayang, siyodad ay pantean Diyos ay say Ari ay Kangatoan. Maragsakan amin ay ipogaw isnan daga begew sin siyodad ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_3","020_48_3","PSA","48","3","3","Si Diyos ay mismo et say kad-ana, yan pinaneknekana ay sigurado ay salaknibana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_4","020_48_4","PSA","48","4","4","Din aari yan mantitinolong da ay mangobat ed Zion ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_5","020_48_5","PSA","48","5","5","Ngem idi inila da yan nasdaaw da, inmegyat ya nanagtag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_6","020_48_6","PSA","48","6","6","Manpayegpeg da si egyat da ay kaman din ligat di babai ay dandani di pan-anakana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_7","020_48_7","PSA","48","7","7","Inabak mos daida ay kaman din panadaelan di dagem ay napigsa si bapor ay emey ed Tarsis ay kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_8","020_48_8","PSA","48","8","8","Din nadamdamag mi, maila mi ed wani sin siyodad Diyos ay daydayawen mi, Diyos ay Manakabalin Amin ay si Yahweh. Sinay di siyodad ay salakniban Diyos si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_9","020_48_9","PSA","48","9","9","Nemnemnemen mi sin Timplo na din adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_10","020_48_10","PSA","48","10","10","Mandinamag din ngadan Diyos ya madaydayaw sisya sin intiro ay daga. Mangab-abak sisya gapo sin panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_11","020_48_11","PSA","48","11","11","Din ipogaw ed Zion, manragsak da koma, siya abe sin omili ed Juda, tan nalinteg din pangeddeng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_12","020_48_12","PSA","48","12","12","Din siyodad ay Zion, en yo likeden ta din nankakakayang ay beey isdi, en yo bilangen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_13","020_48_13","PSA","48","13","13","Esten yo ay ilaen din dingding ya alad na ta sin an-ak yo yan dad-aten yon daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS48_14","020_48_14","PSA","48","14","14","ay siya di di panakabalin Diyos tako, sisya di kanayon ay mangilapo en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_1","020_49_1","PSA","49","1","1","Amin ay ipogaw isnan daga, dengngen yo nan enak ibaga, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_2","020_49_2","PSA","49","2","2","olay nangato ono nababa ka, baknang ono nabiteg ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_3","020_49_3","PSA","49","3","3","Mangidawat si sirib di bomala sin tepek ko, naoneg di panakaawat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_4","020_49_4","PSA","49","4","4","Estek ay mannge si esa ay pamagbaga yan ilawlawag ko di olog na dowanak toktokaren din arpa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_5","020_49_5","PSA","49","5","5","Adiak emegyat sin timpon di ligat ko mo lomikob din makedse ay kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_6","020_49_6","PSA","49","6","6","Mantalek da sin kinabaknang da ya it-it-ek da din sanikwa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_7","020_49_7","PSA","49","7","7","Adi kabaelan di ipogaw ay mangsobot sin awak na, adi na mabayadan en Diyos din biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_8","020_49_8","PSA","49","8","8","Tan din bayad di biyag et palalo ay nangina, magay omanay si ibayad da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_9","020_49_9","PSA","49","9","9","ta matago da si eng-enggana et sin pese yan mailisi da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_10","020_49_10","PSA","49","10","10","Ammon di amin ay olay din masirib et matey da ay kaman din naong-ong ya magay nemnem na. Daida am-in yan taynan dan kinabaknang da, et tawiden di aan-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_11","020_49_11","PSA","49","11","11","Say beey da si eng-enggana din naiponponan da, olay pay mo way bokod da ay daga sin deda ay matmatago da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_12","020_49_12","PSA","49","12","12","Adi mailisi di ipogaw sin kateyana gapo sin kinabaknang na. Kaman met laeng animal ay matey sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_13","020_49_13","PSA","49","13","13","Siya nay pantongpalan di mantalek si awak da ya mapnek sin kinabaknang da: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_14","020_49_14","PSA","49","14","14","naitoding ay matey da, karneroy kaiarigan da. Din pese, kaman say mangipaspastol en daida. Awni et abaken din nalinteg ay ipogaw si daida, madonot awak da sin kaiponponan da ay addawi sin maptemapteng ay beey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_15","020_49_15","PSA","49","15","15","Ngem mo sak-en pay, omisalakan si Diyos Apo, tan sin panakabalin di pese sobotena din biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_16","020_49_16","PSA","49","16","16","Isonga mo waday bomaknang, adi ka emegyat ono mariribokan, olay mo din kinabaknang na yan mataptapian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_17","020_49_17","PSA","49","17","17","Tan mo matey, maga polos di itakina, adi na ikoyog sin kaot din kinabaknang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_18","020_49_18","PSA","49","18","18","Olay mo mapnek sin biyag nas nan daga yan idaydayaw di iib-a na begew sin kabaelana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_19","020_49_19","PSA","49","19","19","awni et maitapi met laeng sin aap-o na et adi na polos maila di pat-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS49_20","020_49_20","PSA","49","20","20","Din kinabaknang yan magay maamag na ay mangilisi si ipogaw sin kateyana. Kaman met laeng animal ay matey sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_1","020_50_1","PSA","50","1","1","Si Yahweh ay Manakabalin Amin ay Diyos yan ay-ayagana din kaipoipogaw sin amin ay solin di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_2","020_50_2","PSA","50","2","2","Si Diyos yan kaman silaw ay napigsa. Somili din koniniing na manipod ed Zion ay palalo di kinapintas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_3","020_50_3","PSA","50","3","3","Omali si Diyos tako yan adi gomiginek sin omaliana. Waday bomidbidang ay apoy sin sangoanana ya napigsa ay dagem ay nanlikmot en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_4","020_50_4","PSA","50","4","4","Ay-ayagana din langit ya din daga ta saksian da din pangokomanas ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_5","020_50_5","PSA","50","5","5","“Ayagan yo din napodno ay ipogaw ko,” kanana, “din nakitolag en sak-en babaen si datdaton da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_6","020_50_6","PSA","50","6","6","Din amin ay wadad daya, din kinalinteg Diyos di ipaneknek da, tan din mangokom et sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_7","020_50_7","PSA","50","7","7","Kanan Diyos, “Dakayo ay Israelita ay ipogaw ko, dengngen yo din ipaneknek ko ay maikontra en dakayo, tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_8","020_50_8","PSA","50","8","8","Baken say panyamyamak en dakayo din datdaton yo ay kaman din kanayon ay idatdaton yo ay maipoo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_9","020_50_9","PSA","50","9","9","Ngem adiak pay dedan kasapolan din bomaro ay baka yo ya kalding ay mapo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_10","020_50_10","PSA","50","10","10","Tan okak amin ay animal sin kada ya din wadas kadontodontog ay baka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_11","020_50_11","PSA","50","11","11","Okak abe amin ay mantaytayaw ya amin ay parsua sin payew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_12","020_50_12","PSA","50","12","12","Mo kaspangarigan mandagaangak, baken dakayo di pangibagaak, tan din daga ya amin ay wadas labaw na yan okak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_13","020_50_13","PSA","50","13","13","Ay siya mo mansidsidaak si bomaro ay baka? Din kalding yan adiak met inomen dada da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_14","020_50_14","PSA","50","14","14","Say laydek ay daton yo din en kayo pan-iyamanan en sak-en ay Diyos ay kangatoan, siya abe sin panongtongpalan yo si amin ay ikari yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_15","020_50_15","PSA","50","15","15","Mankararag kayon sak-en sin timpon di ligat yo, isalakan kos dakayo et omidaydayaw kayon to.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_16","020_50_16","PSA","50","16","16","Ngem sin mangam-amag si lawa, kanan Diyos Apo, “Magay lebbeng mo ay mangibagbaga sin bilbilin ko ya mangidaddad-at sin intolag ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_17","020_50_17","PSA","50","17","17","tan din pamagbagak yan kaliliget mo, din kalik yan adi kan ikaskaso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_18","020_50_18","PSA","50","18","18","Mo way ilam si mangakew yan makigayyem ka ya makikadwa ka sin makikamkamalala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_19","020_50_19","PSA","50","19","19","Nakasagana ka ay mankali si lawa ya pag etek di en ka ibagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_20","020_50_20","PSA","50","20","20","Olay din kabsat mo yan palawlawaem sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_21","020_50_21","PSA","50","21","21","In-giginek ko sin nangamagam sina yan kanam et en kamanak sik-a. Ngem ed wani, ibagak din basol mo et ilawlawag kon sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_22","020_50_22","PSA","50","22","22","Nemnemen yo na, dakayo ay adi omikaskaso, tan mo maga, bisngibisngitek dakayo et magay makaisalakan en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS50_23","020_50_23","PSA","50","23","23","Din kosto ay daton ay pangdayaw yon sak-en et din panag-iyaman. Olay sino ay mantongpal en sak-en et enak isalakan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_1","020_51_1","PSA","51","1","1","Someg-ang ka ay Apo. Begew sin komakaman ay layad mo ya din dakdake ay seg-ang mo, ponasem paabe din lawa ay inam-amag ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_2","020_51_2","PSA","51","2","2","ta say dadlon madalosan am-in ay inpaksaw ya basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_3","020_51_3","PSA","51","3","3","Tan ammok ay lawa di inam-amag ko et adi polos makaan dana sin nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_4","020_51_4","PSA","51","4","4","Madagsen kayman san basol ko ay sana, sik-a anggoy di nangamagak sina, isonga magay ipambal ko mo ibagam ay basol ko, tan pag kosto am-in din dosa ay ikeddeng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_5","020_51_5","PSA","51","5","5","Apaw kayman na, tan sigod dedan ay sibabasolak, olay sin daanak pay laeng maianak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_6","020_51_6","PSA","51","6","6","Laydem ay din nemnem ko et naimposoan ya tet-ewa, isonga idawat mo din kinasirib ay mapo en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_7","020_51_7","PSA","51","7","7","Dalosam sak-en ta makaan basol ko, ta kamanak mankikilat ay dalalo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_8","020_51_8","PSA","51","8","8","Ipadngem koma en sak-en di pamakawan mo ta say maragsaragsakanak ay kosto, tan kamanak namekmek sin dosa ay inkeddeng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_9","020_51_9","PSA","51","9","9","Baken koma din basol ko di pag mon isisin-eng, mo adi et linisam komas sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_10","020_51_10","PSA","51","10","10","Baro ay nemnem di idawat mo koma, ay nadalos, baken natapian si lawa, ta say ipapasnek ko ay mansilbi en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_11","020_51_11","PSA","51","11","11","Adi ka koma omipakaan sin kad-am, ya adim aben ipalobos ay tomaynan din Ispiritom ay Nasantoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_12","020_51_12","PSA","51","12","12","Ipataolim kasin din palalo ay ragsak ko begew sin panangisalakan mo. Idawat mo koma kasin din layad ko ay manongpal sin bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_13","020_51_13","PSA","51","13","13","Asiak itdoan din managbasol ay gagait ko ta tongpalen da abe din bilbilin mo. Dokogan da di lawa ay am-amagen da et pag dan mantaoli en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_14","020_51_14","PSA","51","14","15","Pangaasim kod adi ay Diyos ta omisalakan ka sin basol ko ay namseak si ib-a ta say mabalin ay idaydayaw kos sik-a. Asiak ipaammo din kinalinteg mo dowan kon ikankanta din dayaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_16","020_51_16","PSA","51","16","16","Sigaam ay Diyos din datdaton ay mapooan, tan mo laydem koma, en nika idatonan. Ngem adi ka met baw interesado isnan mapalti ay idaton ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_17","020_51_17","PSA","51","17","17","Din mabalin anggoy ay idaton ko et din mangibabawiak sin basol ko ya din napakombaba ay nemnem ko, tan siya baw dana di daton ay panlaydam, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_18","020_51_18","PSA","51","18","18","Et sapay koma ta ipailam seg-ang mo ed Zion ono Jerusalem ay siyodad mo. Bangonem kasin san nakayang ay alad na ta way salaknib na sin kaibaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS51_19","020_51_19","PSA","51","19","19","Et mo siya di, awni et malaydan kan to sin kosto ay maidaton sin altar mo. Tan bomaro ay baka di iali min to ay say mapooan isnan altar mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS52_1","020_52_1","PSA","52","1","1","Sik-a ay mandindinamag di kedse na, apay nga it-it-ek mo din lawlawa ay inam-amag mo? Adi polos manbalbaliw din layad Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS52_2","020_52_2","PSA","52","2","2","Maninsin-agew ay en ka manplano si panligatan di gagait mo. Din tepek mo, kaman rabahas di katadem na, pag etek di en ka ibagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS52_3","020_52_3","PSA","52","3","3","Sigaam din siged, say laydem din lawa. Laylaydem din etek mo din tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS52_4","020_52_4","PSA","52","4","4","Maetek ka yan laylaydem amin din kali ay manadael si ib-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS52_5","020_52_5","PSA","52","5","5","Ngem awni et dosaen Diyos sik-a ta madadael kas eng-enggana. Sipdotenas sik-a sin beey mo, et kaanen daka isnan kad-an di matmatago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS52_6","020_52_6","PSA","52","6","6","Masdaaw din nalinteg ay ipogaw ay mamoyboya et masiyek da yan kanan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS52_7","020_52_7","PSA","52","7","7","“Ilaen yo san ipogaw ay sana. Baken si Diyos di nankamangana mo adi et nantalek sin kinabaknang na ya sin lawa ay inam-amag na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS52_8","020_52_8","PSA","52","8","8","Ngem sak-en pay, maiarigak si kaiw ay olivo ay magmagabay sin beey di Apo. Mantalekak si eng-enggana sin adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS52_9","020_52_9","PSA","52","9","9","Man-iyamanak si eng-enggana, Apo, gapo sin inamag mo. Enak ipaammo din kinasiged mo sin sangoanan di ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS53_1","020_53_1","PSA","53","1","1","Din naong-ong yan magay Diyos si pannemnem da. Dadlon makadadael din kabibiyag da ya kadodogis di am-amagen da. Magay olay esa si kosto di am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS53_2","020_53_2","PSA","53","2","2","Si Diyos ed langit, osdongana di ipogaw isnan daga ta ilaena mo waday masirib en daida ay manganap ta ammoan das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS53_3","020_53_3","PSA","53","3","3","Ngem man-iiso da am-in ay lawlawa, tan din kosto ay danan et tinaynan da. Magay mangam-amag si kosto, maga di olay esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS53_4","020_53_4","PSA","53","4","4","Kanan Diyos, “Ay daetan pay dana ay mangam-amag si lawa! Pig-an ngin di pannemneman da? Din pamalpaligatan da sin ipogaw ko et nalaka en daida ay kaman din kalakan di mangokmon si kanen da. Sigaan da abe ay mankararag en sak-en ay Diyos da koma.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS53_5","020_53_5","PSA","53","5","5","Ngem awni et palalo di egyat da, egyat ay maga polos ed idi di kais-iso na. Tan si Diyos et iwalang na din tong-an di kalaban di ipogaw na. Dadlon abaken din Israelita tan sinigaan Diyos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS53_6","020_53_6","PSA","53","6","6","Sapay koma ta si Diyos ay manbeey ed Zion sin Timplo na et isalakana din Israelita ay ipogaw na. Am-in ay polin Israel et maragsakan da koma mo ipataolin Diyos din sigod ay kinabaknang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS54_1","020_54_1","PSA","54","1","1","Omisalakan ka koma ay Diyos babaen sin panakabalin mo ya paneknekam ay magay basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS54_2","020_54_2","PSA","54","2","2","Dengngem din adawag ko, songbatam kod din kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS54_3","020_54_3","PSA","54","3","3","Tan nay ay omibaw din mangipapangatos awak da. Nan ipogaw ay magay seg-ang da, kanan da en pomse da. Sik-a ay Diyos yan dinokogan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS54_4","020_54_4","PSA","54","4","4","Ngem bomadang ka, Apo, tan sik-a di salaknib ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS54_5","020_54_5","PSA","54","5","5","Sapay koma ta dosaem daida gapo ta matalek ka ta apiten da din lawa ay am-amagen da ya mamaga di biyag da isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS54_6","020_54_6","PSA","54","6","6","Maragsakanak to ay mangidawat si daton ko ya man-iyamanak gapo sin kinasiged mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS54_7","020_54_7","PSA","54","7","7","tan inmisalakan ka sin amin ay ligat ko yan inilak di naabakan din kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_1","020_55_1","PSA","55","1","1","Dengngem koma ay Diyos nan kararag ko, adim kod pandokogan nan adawag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_2","020_55_2","PSA","55","2","2","Dengngem kod ta somongbat ka, tan nay magay talnak begew si problima. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_3","020_55_3","PSA","55","3","3","Din kalaban ko yan bomogbogaw da, emegyatak sin pangeg-egyat da. Pomalpaligat da ya omililiget da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_4","020_55_4","PSA","55","4","4","Palalo ay madandanaganak, emegyatak si kateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_5","020_55_5","PSA","55","5","5","Palaloy egyat ko et manpayegpegak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_6","020_55_6","PSA","55","6","6","Mo kamanak koman kalapati ta way payak ko, tomayawak ay man-anap si pantalnaan di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_7","020_55_7","PSA","55","7","7","Tomayawak ay omaddawi ta enak mantetee sin lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_8","020_55_8","PSA","55","8","8","Dalasek ay man-anap si pansidomak gapo sin napigsa ay dagem ya pewek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_9","020_55_9","PSA","55","9","9","Apo, iturong mo koma ta adi da mankikinaawatan si kali da. Tan di mailak sin siyodad et siya na: palpaligaten da di iib-a da ya golo di am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_10","020_55_10","PSA","55","10","10","Inag-agew ya linablabi ay likelikeden da, kedse ya problima di am-amagen da sin amin ay soli na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_11","020_55_11","PSA","55","11","11","Panangdadael di maam-amag sin siyodad ay sana, sin kakalsada, ad-adoy sowitiken ya paligaten da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_12","020_55_12","PSA","55","12","12","Mo kalaban ko di lomaslasoy, anosak koma. Mabalin abe ay ilisiak daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_13","020_55_13","PSA","55","13","13","Ngem din nangamag isna et esa ay gayyem ya kabsat, esa ay ib-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_14","020_55_14","PSA","55","14","14","Ed idi, mayat di panagkadwa mi ay dowa, sin Timplo yan mandaydayaw kamin sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_15","020_55_15","PSA","55","15","15","Masapsapa koma din kalaban ko ay matey. Emey da koma ay sibibiyag sin kad-an di natey, tan mo daida, kaman dan panbeeyan di lawa, pag lawa di nemnemnemen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_16","020_55_16","PSA","55","16","16","Ngem mankedawak si badang mo et omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_17","020_55_17","PSA","55","17","17","Inagsapa, minasdem ya linablabi, Apo, ay dengngem din adawag ya bayeweng ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_18","020_55_18","PSA","55","18","18","Mantitinolong din ad-ado ay kalaban ko, ngem omisalakan ka et adiak maan-ano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_19","020_55_19","PSA","55","19","19","Sik-a ay Diyos ay nanturay manipod sin logi na, patgam koma din kararag ko et abakem daida, tan adi da manbalbaliw gapo ta adi da emegyat en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_20","020_55_20","PSA","55","20","20","Din gait ko ed idi yan kontraena din gagayyem na, dinokogana din kari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_21","020_55_21","PSA","55","21","21","Din kali na yan nalamlamoyot mo mantikilya ya lana, ngem matadem ay kampilan di kaiarigana, sin nemnem na yan way liget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_22","020_55_22","PSA","55","22","22","Apo, italek min sik-a din problima mi et salaknibam dakami, adi ka baybay-an ay maabak kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS55_23","020_55_23","PSA","55","23","23","Makapese da ya maetek da, ngem sik-a ay Diyos yan iturong mos daida sin kaot da et matey da ay masapsapa. Ngem sak-en pay, mantalekak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_1","020_56_1","PSA","56","1","1","Maseg-ang ka ay Apo, tan kanayon ay pomaligat din kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_2","020_56_2","PSA","56","2","2","Maninsin-agew ay omibaw da, ad-ado da ay komonkontra. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_3","020_56_3","PSA","56","3","3","Diyos ay Kangatoan, sik-a di pantalkak mo wada di pan-egyatak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_4","020_56_4","PSA","56","4","4","Idaydayaw ko din karim ay omisalakan ka. Magay pan-egyatak tan mantalekak en sik-a, din owat ipogaw yan magay maamag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_5","020_56_5","PSA","56","5","5","Din ibagak yan kanayon ay tilitilen da. Pag din pomaligatan da di kanayon ay nemnemen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_6","020_56_6","PSA","56","6","6","Matopog ya mantabon da, siimen da amin ay amagek ta pomse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_7","020_56_7","PSA","56","7","7","Dosaem daida gapo sin basol da, ipailam din bonget mo, abakem daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_8","020_56_8","PSA","56","8","8","Ammom met mo kas-anoy lowak ya ligat ko, sigurado ay insolat mo si libro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_9","020_56_9","PSA","56","9","9","Sin agew ay kedawek din badang mo, lomayaw dan to din kalaban ko. Ammok ay komadkadwa ka, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_10","020_56_10","PSA","56","10","10","Idaydayaw ko din karim ay omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_11","020_56_11","PSA","56","11","11","Magay pan-egyatak tan mantalekak en sik-a, din owat ipogaw yan magay maamag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_12","020_56_12","PSA","56","12","12","Masapol ay idaton ko din inkarik en sik-a, Apo, man-idatonak si iyaman ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS56_13","020_56_13","PSA","56","13","13","tan inmisalakan ka sin kateyak ya adim inpalobos ay maabakak. Isonga nay ay wadaak sin pangiilaam, Apo, et masilawanak sin silaw mo ay mangidawat si biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_1","020_57_1","PSA","57","1","1","Ay Diyos, bomadang ka, maseg-ang ka, tan din pankamangak et sik-a. Mankamangak en sik-a ay kaman kiyap ay manpasakoko en ina na enggana ay din kaeegyat ay ligligat ko et malabas da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_2","020_57_2","PSA","57","2","2","Mankararagak en sik-a, Diyos ay kangatoan, ay mangidawdawat en sak-en si amin ay kasapolan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_3","020_57_3","PSA","57","3","3","Manipod ed langit, omisalakan ka, din pomalpaligat, abakem daida. Ipailam en sak-en din kinamatalek mo, Apo, ya din adi manbalbaliw ay layad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_4","020_57_4","PSA","57","4","4","Linmilikob di kalaban ko ay kaman dan layon ay nakasagana ay omokmon. Kaman gayang ya pana di bab-a da, kaman kampilan di dila da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_5","020_57_5","PSA","57","5","5","Apo, din kinangatom ya panakabalin mo et ipailam koma sin am-in ay soli ed langit ya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_6","020_57_6","PSA","57","6","6","Inmisagana das tagdey din kalaban ko et palalo ay nadagsenan di nemnem ko. Sin pandanak nankaot das bito, ngem din nag-as et daida met laeng ay kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_7","020_57_7","PSA","57","7","7","Apo, napodnoak en sik-a et mankantaak ay mangidayaw en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_8","020_57_8","PSA","57","8","8","Bomangonak ay masapa ta tokarek din gitara ya arpa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_9","020_57_9","PSA","57","9","9","Sin sangoanan di kaipoipogaw, man-iyamanak en sik-a, mankantaak ay mangidayaw en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_10","020_57_10","PSA","57","10","10","Kaman din kakayang di ed daya, Apo, din adi manbalbaliw ay layad mo, din kinamatalek mo yan edasana din liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS57_11","020_57_11","PSA","57","11","11","Apo, din kinangatom ya panakabalin mo et ipailam koma sin am-in ay soli ed langit ya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_1","020_58_1","PSA","58","1","1","Dakayo ay tuturay, ay siya mo kosto di ikeddeng yo? Sin pangokoman yos ipogaw, ay nalinteg di iyat yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_2","020_58_2","PSA","58","2","2","Aga met, tan lawlawa di nemnemnemen yo, lokoen yo abey iib-a yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_3","020_58_3","PSA","58","3","3","Mo maipanggep si mangam-amag si lawa, sigod ay nasasangaw ya maetek da manipod sin naianakan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_4","020_58_4","PSA","58","4","4","Kaman dan eweg ay way gita na. Opopen dan inga da ay kaman dan nateweng ay kobra ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_5","020_58_5","PSA","58","5","5","ay adi mannge sin pangayagan di mansalsalamangka, olay nalaing sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_6","020_58_6","PSA","58","6","6","Apo, nan maangat ay layon, mekmekem koma din bab-a da, bag-otem koma din sawing da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_7","020_58_7","PSA","58","7","7","Kaman din danom ay manlesep, maomas da koma. Kaman da koman logam ay naigatigatin ta malaylay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_8","020_58_8","PSA","58","8","8","Kaman koman ginga ay maomas di ngaey na, ono binowang ay adi makailas pat-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_9","020_58_9","PSA","58","9","9","Din panosaan Diyos en daida et mabigla. Kaman logam ay bigla ay magabot da, pag itayaw di dagem ay napigsa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_10","020_58_10","PSA","58","10","10","Maragsakan dan to din nalinteg ay mangila sin kadosaan di mangam-amag si lawa. Maiarig das nangabak ay sosoldado ay peteg di ragsak da mo gatigatinan da din dadan di kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS58_11","020_58_11","PSA","58","11","11","Din ipogaw yan kanan dan to, “Magon-gonaan din nalinteg ay sigurado. Tet-ewa ay waday Diyos ay mangokom sin kaipoipogaw isnan lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_1","020_59_1","PSA","59","1","1","Omisalakan ka ya somalaknib ka, Apo, sin gomobat ay kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_2","020_59_2","PSA","59","2","2","Omisalakan ka sin mankakekedse, daida ay manpanggep ay pomse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_3","020_59_3","PSA","59","3","3","Ilaem din kalaban ko ay magay seg-ang da, semsem-ed da ay pomse, olay magay basol kon daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_4","020_59_4","PSA","59","4","4","Dalasen da ay mansagana ta pomse da, ilaem kod ta somalaknib ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_5","020_59_5","PSA","59","5","5","Yahweh, Kangatoan ay Turay ay Diyos di Israelita, ilaem kod ta dosaem nan nanasyon ay nay da. Manglilipot da, adi ka kod seg-angan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_6","020_59_6","PSA","59","6","6","Nilablabi ay mantaoli dan kalaban ko, manngangaed da ay manlikliked sin siyodad ay kaman dan aso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_7","020_59_7","PSA","59","7","7","Pag insolto di bomala sin tepek da, kaman kampilan ay makasogat din kali da, tan kanan da en magay mannge en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_8","020_59_8","PSA","59","8","8","Ngem sik-a ay Diyos, sis-iyekam ay laslasoyen daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_9","020_59_9","PSA","59","9","9","Sik-ay pantalkak ya poon di bikas ko, kaman kan makneg ay beey ay pankamangak, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_10","020_59_10","PSA","59","10","10","Omali ka ay bomadang begew sin adi manbalbaliw ay layad mo, ipailam en sak-en din kaabakan di kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_11","020_59_11","PSA","59","11","11","Adi ka kapese en daida, Diyos ay salaknib ko, ta adi linglingan din ipogaw ko. Dosaem daida babaen sin panakabalin mo ta owat dan lomikeliked, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_12","020_59_12","PSA","59","12","12","Basol ya pag lawlawa di kalien da. Kaman da koman titit ay matagdey sin kinatangsit da, tan maetek ya makabaos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_13","020_59_13","PSA","59","13","13","Gapo sin bonget mo, mamingpingsan ay dosaem daida ta maammoan sin amin ay solin di daga ay iturayam din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_14","020_59_14","PSA","59","14","14","Nilablabi ay mantaoli dan kalaban ko. Manngangaed da ay lomikeliked sin siyodad ay kaman dan aso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_15","020_59_15","PSA","59","15","15","Kaman dan aso ay manlikliked ay man-anap si kanen da, manngisngis da mo magay datngen da ay kabsogan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_16","020_59_16","PSA","59","16","16","Ngem sak-en pay, ikankantak din bikas mo, ipigsak ay mangikanta si inagsapa sin layad mo. Tan sik-a ay Diyos et kaman kan makneg ay beey ko ay kanayon ay pankamangak sin timpon di ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS59_17","020_59_17","PSA","59","17","17","Mankantaak ay mangidayaw en sik-a ay poon di bikas ko, tan sik-a di pankamangak, Apo. Sik-a ay Diyos di mangipappaila en sak-en sin adi manbalbaliw ay layad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_1","020_60_1","PSA","60","1","1","Binmaybay-an ka, Apo, et naabak kami. Binmonget ka kayman en dakami, ngem ed wani, sagongem kod dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_2","020_60_2","PSA","60","2","2","Inkiweg mo din daga et nan-ekang da, ngem ed wani, iamag mo koma din dadael na ta adi masepsep di kasasaad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_3","020_60_3","PSA","60","3","3","Inpalak-am mo sin ipogaw mo di palalo ay ligat. Indawtam dakami si bometeng ay arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_4","020_60_4","PSA","60","4","4","Tinood moy sinyal para sin mangipateg en sik-a ay say pantopogan da ta mailisian da din panan di kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_5","020_60_5","PSA","60","5","5","Babaen sin panakabalin mo, isalakan mo din laylaydem ay ipogaw mo. Patgam kod din kararag mi ta isalakan mos dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_6","020_60_6","PSA","60","6","6","Sin Timplom yan kanam, Apo, “Mo makdeng ay mangabakak, bingayek to ed Sekem ya tanap ed Succot sin ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_7","020_60_7","PSA","60","7","7","Ed Manasses ya Gilead yan okak daida, ed Efraim yan helmet ko di kaiarigana yan sinyal di turay ko ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_8","020_60_8","PSA","60","8","8","Panbalinek ed Moab ay pan-owasak, ed Edom abe yan bag-en ay iturayak. Abakek ed Filistia et manbogawak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_9","020_60_9","PSA","60","9","9","Sino pay di omiey sin siyodad ay naaladan, Apo? Ed Edom, sino di omipango? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_10","020_60_10","PSA","60","10","10","Apo, ay enggay dinokogam tet-ewas dakami? Ay adi ka ipango ay makigobat din sosoldado mi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_11","020_60_11","PSA","60","11","11","Sin kalaban mi, bomadang ka koma, tan din badang di ipogaw et magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS60_12","020_60_12","PSA","60","12","12","Mangabak kami mo wada ka ay kadwa mi, tan sik-ay mangabak sin kalaban mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS61_1","020_61_1","PSA","61","1","1","Apo, dengngem kod nan adawag ko, patgam koma din kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS61_2","020_61_2","PSA","61","2","2","Isnan addawi ay ili, kedkedawek di badang mo sin timpo ay madisdismayaak, Apo. Omiey ka si nakayang ay bato ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS61_3","020_61_3","PSA","61","3","3","tan sik-a di salaknib ko, nabaked ay pankamangak ay adi makasag-en di kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS61_4","020_61_4","PSA","61","4","4","Ipalobos mo koma ay manteeak sin beey mo sin intiro ay biyag ko. Somalaknib ka koma sin payak mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS61_5","020_61_5","PSA","61","5","5","Tan din karik yan inawat mo yan idawat mon sak-en di bindisyon mo ay awaten di mandayaw en sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS61_6","020_61_6","PSA","61","6","6","Din biyag di ari, paandoem koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS61_7","020_61_7","PSA","61","7","7","Babaen sin panangayowan mo, manturay komas eng-enggana. Salaknibam komas sisya, Apo, babaen sin kinamatalek mo ya adi manbalbaliw ay layad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS61_8","020_61_8","PSA","61","8","8","Asiak kanayon ay mankanta ay mangidayaw en sik-a ya innagew ay tongpalek din inkarik en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_1","020_62_1","PSA","62","1","1","Si Diyos anggoy di enak pantalkan, anosak ay sed-en din ena omisalakanan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_2","020_62_2","PSA","62","2","2","Sisya anggoy di somalaknib ya omisalakan, adiak maabak tan sisyay enak pankamangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_3","020_62_3","PSA","62","3","3","Amin kayo, ay adi kayon somaldeng ay pomalpaligat tan nay ay maiarigak si matoktokang ay alad? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_4","020_62_4","PSA","62","4","4","Layden yo anggoy ay mangipababa en sak-en ay nangato di saad na. Maragsakan kayo sin pan-etekan yo. Mayat din kali yo ngem sin nemnem yo yan babbaosan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_5","020_62_5","PSA","62","5","5","Si Diyos anggoy di pantalkak, sisya di pannamnamaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_6","020_62_6","PSA","62","6","6","Sisya anggoy di somalaknib ya omisalakan. Adiak polos maabak tan sisyay enak pankamangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_7","020_62_7","PSA","62","7","7","Si Diyos anggoy di omisalakan ya mangidawat si dayaw ko, maiarig si pankamangan ay dakdake ay bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_8","020_62_8","PSA","62","8","8","Dakayo ay ipogaw, mantalek kayon Diyos Apo. Ibaga yon sisya amin di problima yo, tan sisya di pankamangan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_9","020_62_9","PSA","62","9","9","Din ipogaw yan owat dagem di kaiarigan da, nangato ono nababa yan nan-iiso ay magay silbi da. Mo timbangen et magay dagsen da, mayap-ew mo dagem di timbang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_10","020_62_10","PSA","62","10","10","Adi kayo mantalek si kabaelan yo ay mamaligat ono mangegyat si ib-a yo ta say bomaknangan yo. Adi kayo aben mantalek si inakew yo. Olay matapian din kinabaknang yo, baken say pantalkan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_11","020_62_11","PSA","62","11","11","Baken owat namingsan ay inbagan Diyos ay manakabalin sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS62_12","020_62_12","PSA","62","12","12","ya adi manbalbaliw din layad na. Gon-gonaana amin ay ipogaw insigon sin inamag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_1","020_63_1","PSA","63","1","1","Peteg di iliw ko en sik-a, Yahweh ay Diyos ko. Sin am-in ay biyag ko et sik-an inan-anap ko. Kamanak namgaan ay lota ay siyat masibogan, din ab-abiik ko et masapol nay kawadam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_2","020_63_2","PSA","63","2","2","Mailak komas sik-a sin oneg di Timplo ta ilaek din panakabalin ya kinadiyos mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_3","020_63_3","PSA","63","3","3","Din adi manbalbaliw ay layad mo et nabanbanol mo din mismo ay biyag ko, isonga ikankantak din dayaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_4","020_63_4","PSA","63","4","4","Idaydayaw kos sik-a engganay mapap-eng di biyag ko, kankanayon ay ikakayang kon takkay ko ay mankararagak en sik-a ay Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_5","020_63_5","PSA","63","5","5","Napnenapnekak ay kaman din nangan si kosto, naragsakak ay mangidaydayaw en sik-a ay Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_6","020_63_6","PSA","63","6","6","Mo pay ta sin labi et ibakbaktad ko, enggana sin mapat-a et wada ka sin nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_7","020_63_7","PSA","63","7","7","Tan kankanayon ay wada ka ay binmadbadang, et kamanak kiyap ay sinasakokoan di oboan, isonga naragsakak ay mangikanta si inyat mo ay nangay-ayowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_8","020_63_8","PSA","63","8","8","Pomketak en sik-a, Apo, et ayowanam sak-en sin panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_9","020_63_9","PSA","63","9","9","Din pay mamadpadas ay mamse en sak-en, awni et maitapi da sin kad-an di natey ed dallem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_10","020_63_10","PSA","63","10","10","Sin gobatan et matey da, et kanen di atap ay aso din bangkay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS63_11","020_63_11","PSA","63","11","11","Manragsak din ari tan nangabaken Diyos sisya. Makiragsak abe din iib-a na ay mansapata sin ngadan Diyos ed daya, ngem din makaetek ay ipogaw et maipaginek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_1","020_64_1","PSA","64","1","1","Apo, dengngem koma nan adawag ko, isalakan mo kod din biyag ko sin kaeegyat ay kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_2","020_64_2","PSA","64","2","2","Omisalakan ka koma sin planon di bonggoy di makedse ay nay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_3","020_64_3","PSA","64","3","3","Kaman kampilan ay paliden da din dila da, kaman pana din makasabidong ay kali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_4","020_64_4","PSA","64","4","4","Din nalinteg ay ipogaw yan sed-en da ta bigla ay panaen da, maga polos di egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_5","020_64_5","PSA","64","5","5","Manbabadang da sin lawa ay panggep da, pantotolagan da di iyat da ay mangiamag sin tagdey da. Kanan da en magay mangila en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_6","020_64_6","PSA","64","6","6","Manplano das lawa yan kanan da en kostokosto din plano da. Adi kaaw-awatan di nemnem di ipogaw, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_7","020_64_7","PSA","64","7","7","Ngem panaen Diyos daida et bigla ay masogatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_8","020_64_8","PSA","64","8","8","Gapo sin kali da met laeng yan dadaelen Diyos daida, et masdaaw amin ay mangila sin mapasamak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_9","020_64_9","PSA","64","9","9","Et amin ay ipogaw yan emegyat dan to, nemnemen ya dad-aten da din inamag di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS64_10","020_64_10","PSA","64","10","10","Amin ay nalinteg, manragsak da koma gapo sin inamag na. Mankamang da koman sisya ya idaydayaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_1","020_65_1","PSA","65","1","1","Apo Diyos, ed Zion lebbeng na ay dayawen mis sik-a ya tongpalen mi din inkari mi en sik-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_2","020_65_2","PSA","65","2","2","am-in ay ipogaw et omasag-en dan sik-a, tan sik-a di manongsongbat sin kararag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_3","020_65_3","PSA","65","3","3","Nadagsenan kami sin basbasol mi, ngem sik-a di mamakawan en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_4","020_65_4","PSA","65","4","4","Nagasat din pinilim ay mantee sin Timplo ay beey mo. Mapnek kamin to sin bindisyon ay idawat mo ay gan-ganasen mi sin nasantoan ay beey mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_5","020_65_5","PSA","65","5","5","Sik-a ay Diyos ay mangisalakan en dakami, nalinteg ya nakaskasdaaw di iyat mo ay manongbat sin kararag mi. Isonga sik-a di pantalkan di ipogaw sin intiro ay daga, olay mo kaaddawian ay ili di kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_6","020_65_6","PSA","65","6","6","Palalo tet-ewa san panakabalin mo, tan insaad mo din kadontodontog babaen sin bikas mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_7","020_65_7","PSA","65","7","7","Maipaginek mo abe din agodood di dalloyon ya mapatalnam din golo sin nanasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_8","020_65_8","PSA","65","8","8","Din ipogaw sin solin di daga et masdaaw ya emegyat da sin nakaskasdaaw ay sinyal ay en ka ipaila. Gapo sin amagem et manragsak da ay mankanta, manipod sin belaan di agew enggana sin diposana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_9","020_65_9","PSA","65","9","9","Ay-ayowanam nan daga, sibsibogam ya pasigedem din lota na. Mapno din ginawang si danom ay mapon sik-a, insaganam din daga et pagabayem di maimola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_10","020_65_10","PSA","65","10","10","Paodanam din naalado ay payew ta masingpa, sibogam din lota ta lomokay da, et bindisyonam ta somiged di maimola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_11","020_65_11","PSA","65","11","11","Ad-ado di apit gapo sin bindisyon mo. Amin ay emeyam, ad-adoy bindisyon ay idawat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_12","020_65_12","PSA","65","12","12","Ad-adoy logam sin panpastolan, din bilbilig et kaman dan maragsakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS65_13","020_65_13","PSA","65","13","13","Sin pastolan, ad-ado di karnero, sin tanap, pag bakakew di matamang mo, isonga manbogaw ya mankanta da begew si peteg ay ragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_1","020_66_1","PSA","66","1","1","Dakayo amin ay ipogaw isnan daga, begew si ragsak yo, ipigsa yo koma ay mankanta en Diyos ay mangidaydayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_2","020_66_2","PSA","66","2","2","Ikanta yo din kinapateg di ngadana, ta say madaydayaw din nakaskasdaaw ay kinadiyos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_3","020_66_3","PSA","66","3","3","Kanan yo, “Nakaskasdaaw din inam-amag mo, isonga manpalikotkot da din kalaban mo gapo sin kaeegyat ay panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_4","020_66_4","PSA","66","4","4","Amin ay ipogaw sin daga yan daydayawen daka, mankanta da ay mangidayaw en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_5","020_66_5","PSA","66","5","5","Omali kayo ta ilaen yo amin din inamag di Apo. Inamag na di nakaskasdaaw ay inilan di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_6","020_66_6","PSA","66","6","6","Din baybay yan nanbalinena ay namgaan din lanad na, siya abe sin ginawang et nandan din ipogaw na sin nanbalasatan da, isonga dayawen takos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_7","020_66_7","PSA","66","7","7","Manturay si eng-enggana babaen sin panakabalina, din nanasyon et kanayon ay il-ilaena, maga koma di mangontra en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_8","020_66_8","PSA","66","8","8","Amin ay ili, dayawen yo din Diyos tako, ikanta yo din panangdayaw yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_9","020_66_9","PSA","66","9","9","Inayowanana din biyag tako, adi na inpalobos ay maisokba tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_10","020_66_10","PSA","66","10","10","Tan pinadas mos dakami, Apo, nilinisam dakami ay kaman balitok ay maioto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_11","020_66_11","PSA","66","11","11","Inpalobos mo ay matagdey kami, inpabaklay mo di nadagsen en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_12","020_66_12","PSA","66","12","12","Pinalobosam din kalaban mi ay mangigatigatin en dakami. Sin nanligligatan mi, kaman apoy ya layos di nilasat mi, ngem ed wani, in-ey mos dakami si nabaknang ay ili ay pantean mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_13","020_66_13","PSA","66","13","13","Man-idatengak to si daton ay mapooan sin beey mo et tongpalek din inkarik en sik-a, Apo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_14","020_66_14","PSA","66","14","14","sin timpon di ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_15","020_66_15","PSA","66","15","15","Man-idatonak si mankalalames ay karnero ta maidaton ay maipoo. Man-idatonak to abe en sik-a si bomaro ay kalding ya baka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_16","020_66_16","PSA","66","16","16","Omali kayo ay mangipatpateg en Diyos Apo ta din inam-amag nan sak-en, dad-atek en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_17","020_66_17","PSA","66","17","17","Nan-adawagak ay nankedkedaw si badang na, nankankantaak ay nangidayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_18","020_66_18","PSA","66","18","18","Mo adiak inbabawi din basol ko, adi koman dinngen Diyos din adawag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_19","020_66_19","PSA","66","19","19","Ngem siya met ay dinnge na ya sinongbatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS66_20","020_66_20","PSA","66","20","20","Madaydayaw si Diyos tan din kararag ko et pinatgana, din adi manbalbaliw ay layad nan sak-en yan intoltoloy na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS67_1","020_67_1","PSA","67","1","1","Apo, maseg-ang ka koma en dakami et ipailam di layad mo en dakami ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS67_2","020_67_2","PSA","67","2","2","ta say maammoan am-in ay ipogaw din panlaydam, ya am-in ay nasyon et en da maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS67_3","020_67_3","PSA","67","3","3","Idaydayaw koma am-in ay ipogaw sik-a ay Apo, idaydayaw da san nabanol ay ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS67_4","020_67_4","PSA","67","4","4","Manragsak koma din nanasyon et mankanta da, tan pag kosto am-in ay ikeddeng mo en daida ya idaldalan mo abe din kailiili isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS67_5","020_67_5","PSA","67","5","5","Idaydayaw koma am-in ay ipogaw sik-a ay Apo, idaydayaw da san nabanol ay ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS67_6","020_67_6","PSA","67","6","6","Indawat Diyos ay Apo mi san nawadwad ay apit mi, tan binindisyonana din daga mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS67_7","020_67_7","PSA","67","7","7","Ad-ado ay bindisyon di indawdawat na, isonga dakayo am-in ay ipogaw isnan daga, patgen ya egyatan yos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_1","020_68_1","PSA","68","1","1","Sapay koma ay Diyos ta man-gonay ka, din mangonkontra ya mangililiget en sik-a et pansisianem koma ta lomayaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_2","020_68_2","PSA","68","2","2","Kaman da koman asok ay itayaw di dagem ya allid ay matenaw sin apoy mo isag-en, say iyat di managbasol ay madosa sin sangoanam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_3","020_68_3","PSA","68","3","3","Ngem din nalinteg pay et manragsak da sin sangoanam, manbogbogaw da ay maragsakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_4","020_68_4","PSA","68","4","4","Mankanta kayo ta idaydayaw yo din Apo, sisya ay manlogan si liboo, din pandanana et isagana yo. Si Yahweh di ngadana, manragsak kayo sin panaydayawan yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_5","020_68_5","PSA","68","5","5","Si Diyos ay wada sin nasantoan ay beey na, ay-ayowanana ya salsalaknibana din nalasang ya olila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_6","020_68_6","PSA","68","6","6","Mo din kaseseg-ang ay magay ib-a na, ianapanas pamilya ay pakibeeyana, din balod yan wayawayaana et manragsak da. Ngem din mangonkontra en sisya et mantee da sin kadardaratan ay magay danom na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_7","020_68_7","PSA","68","7","8","Sik-a ay Diyos ay nanpaila ed Sinai, Diyos di Israelita, gapo ta wada ka, nanyegyeg ya nan-odan si napigsa sin nangipangoam sin ipogaw mo ay manbalasat sin lugar ay batbato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_9","020_68_9","PSA","68","9","9","Inpawadam di ad-ado ay odan et sinibogana din lota ay namgaan sin daga ay indawat mo kayman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_10","020_68_10","PSA","68","10","10","Nanbeey das di din ipogaw mo, din kasapolan di kakkaasi yan indawat mo gapo sin kinasiged mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_11","020_68_11","PSA","68","11","11","Apo, inbagam din bilin mo yan inpaammon di babbabai ay ad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_12","020_68_12","PSA","68","12","12","Kanan da, “Din aari ya sosoldado da yan linmayaw da!” Din babbabai ay mantees beey yan panbibingayan da din nataynan ay sanikwa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_13","020_68_13","PSA","68","13","13","Mo tomalna kasin di biyag di Israelita yan wada da ay man-ib-ibbay sin kad-an di karnero da, napintas ay kalapati di kaiarigan da, kaman nam-es si balitok din dotdot na ya mankoniniing ay palata din payak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_14","020_68_14","PSA","68","14","14","Diyos ay Manakabalin Am-in, din aari yan en ka nansisianen, kaman andap sin dontog ay Zalmon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_15","020_68_15","PSA","68","15","15","Dakdake ay dontog ed Basan ay ad-adoy toktok na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_16","020_68_16","PSA","68","16","16","Sik-a ay dontog ay ad-adoy toktok na, apay nga maapal ka sin dontog ay pinilin Diyos ay panteana? Mantees di si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_17","020_68_17","PSA","68","17","17","Mo emey ka ay Diyos sin nasantoan ay beey mo, mapo da ed Sinai ay kakoyog mo di kalisam ay niliblibo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_18","020_68_18","PSA","68","18","18","Idi nantikid ka ay emey ed ngato, inkoyog moy ad-ado ay inabak mo. Inawat moy sagsagot ay napo sin mangonkontra en sik-a ta makitee ka en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_19","020_68_19","PSA","68","19","19","Madaydayaw ka ay Diyos ay mangisalakan en dakami, inag-agew ay bakbakwaem dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_20","020_68_20","PSA","68","20","20","Sik-a din mangisalakan ay Diyos mi, sin pese, isalakan mos dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_21","020_68_21","PSA","68","21","21","Ngem tegtegem din toktok di kalaban mo ay mangitoltoloy sin basol da ay napalalo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_22","020_68_22","PSA","68","22","22","Inkarim ay ialim daida ay mapod Basan ya sin lanad di baybay ay kad-an da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_23","020_68_23","PSA","68","23","23","ta igatin mi din dada da ya dildilan di aso mi enggana ay mabsog da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_24","020_68_24","PSA","68","24","24","Ilaen to di kaipoipogaw din pandad-anam ay mangipaila si nangabakam sin emeyam sin Timplo ay nasantoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_25","020_68_25","PSA","68","25","25","Mangon-ona da din komakanta, din babassang ay manamtambol di somigsigonda, maod-odi din mangitgitara. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_26","020_68_26","PSA","68","26","26","Dakayo am-in ay Israelita, idaydayaw yo si Diyos sin gimong yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_27","020_68_27","PSA","68","27","27","Din polin Benjamin di mangon-ona, daida di kakitkittoyan ay tribu da, pag din papangolon di polin Juda ya din grupo da. Pag omonod abes di din papangolon di tribun da Zebulun en Naftali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_28","020_68_28","PSA","68","28","28","Ipailam kod kasin, Apo, din inpailam en dakami ay panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_29","020_68_29","PSA","68","29","29","Et sin Timplom ed Jerusalem yan man-idateng da di aari si regalo dan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_30","020_68_30","PSA","68","30","30","Din ili ay Egipto, yamyamam koma, maangat ay animal sin katantanobongan di kaiarigana. Yamyamam abe din nanasyon ay kaiarigan da di bobomaro ya oolbon ay baka, enggana ay manpakombaba da ya idaton dan palata da. Din nanasyon ay gobat di laylayden da, abakem ya pansisianem kod si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_31","020_68_31","PSA","68","31","31","Din taga-Egipto yan idondon day oopisyal da, din taga-Etiopia yan itag-ay dan Diyos din takkay da ay mankararag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_32","020_68_32","PSA","68","32","32","Kaipoipogaw sin amin ay nasyon isnan daga, dayawen yos Diyos babaen si kankanta, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_33","020_68_33","PSA","68","33","33","ya dengngen yo din napigsa ay bogaw na. Nanlologan sisya ed daya, ed daya ay sipod ed nabaon di kawadaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_34","020_68_34","PSA","68","34","34","Idaydayaw yo din panakabalin Diyos ay mangituray sin Israelita, maipaila ed daya din panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS68_35","020_68_35","PSA","68","35","35","Kaeegyat si Diyos sin kapoana sin nasantoan ay kad-ana. Sisya din Diyos ay daydayawen di Israelita, idawtana si pigsa ya panakabalin din ipogaw na. Madaydayaw si Diyos! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_1","020_69_1","PSA","69","1","1","Omisalakan ka koma, Apo, tan nay enggay dinmateng din danom sin bagang ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_2","020_69_2","PSA","69","2","2","Sin malosong ay pitek yan malmalnedak, magay kosto ay pan-gatinak. Wadaak sin malosong ay danom, dandaniak malned begew sin dalloyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_3","020_69_3","PSA","69","3","3","Nankedakedawak si badang mo et nabbayak, enggay nasaekak ya linmadag pay nan matak gapo si kaoogak sin nangan-anapak en sik-a ay Diyos ay pantaltalkak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_4","020_69_4","PSA","69","4","4","Ad-ad-ado mo din book ko din omililiget ay magay gapo. Ad-ado din kaeegyat ay kalaban ko, layden da ay domadael, Apo. Intoy iyat ko pay ay mangitaoli koma si banag ay adiak met ina? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_5","020_69_5","PSA","69","5","5","Apo, ammom di kinaong-ong ko, adi mailibak en sik-a di basol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_6","020_69_6","PSA","69","6","6","Yahweh ay Diyos ay Kangatoan di Turay na ay daydayawen di Israelita, baken koman sak-en di gapo na ay maibabain din mantalek ya mandayaw en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_7","020_69_7","PSA","69","7","7","Naibabainak gapon sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_8","020_69_8","PSA","69","8","8","Nanbalinak ay mangili sin kakabsat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_9","020_69_9","PSA","69","9","9","Kaman kaiw ay mapoppooan di kasasaad ko begew sin palalo ay pangisaksakitak sin beey mo. Din panglaslasoyan di ipogaw en sik-a et ibilang ko ay sak-en met laeng di laslasoyen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_10","020_69_10","PSA","69","10","10","Idi nanlolowaak ya init-itpek di dagaang ko, linmaslasoy da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_11","020_69_11","PSA","69","11","11","Sin nangibadoak si sako ay mangipailas ladingit ko, sinmis-iyek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_12","020_69_12","PSA","69","12","12","Sak-en di ol-oliten da sin kakalsada, din makabeteng yan sak-en di turong di kanta da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_13","020_69_13","PSA","69","13","13","Ngem sak-en pay, mankararagak en sik-a, sin timpo ay laydem, somongbat ka koma. Gapo sin dakdake ay layad mo ay magay kolang na, tongpalem koma ay Diyos din karim ay omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_14","020_69_14","PSA","69","14","14","Nay ay lomlomnedak sin pitek. Komay-at ka! Somalaknib ka kod sin kalaban ko ay nay da. Malosong ay danom di kad-ak, omisalakan ka! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_15","020_69_15","PSA","69","15","15","Adim kod ipalobos ay maianodak ono malnedak, bomadang ka into et ya mateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_16","020_69_16","PSA","69","16","16","Patgam kod din kararag ko gapo sin kinasiged di adi manbalbaliw ay layad mo, somagong ka gapo sin dakdake ay seg-ang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_17","020_69_17","PSA","69","17","17","Adi ka koman itabonan nan baam, Apo, songbatam koma ay dagos nan kararag ko, tan nay palalo di ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_18","020_69_18","PSA","69","18","18","Somag-en ka ta omisalakan ka sin kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_19","020_69_19","PSA","69","19","19","Ammom din omin-insoltoan da, omibabain ya omipalawlawa da, amin ay kalaban ko, ammom daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_20","020_69_20","PSA","69","20","20","Mansakit di nemnem ko gapo sin en da pangin-insolto et palaloy ladingit ko. Ninamnamak en waday someg-ang, ngem maga di madtengan. Kanak en waday lomiwliwa, ngem kambaw et maga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_21","020_69_21","PSA","69","21","21","Idi mandagaangak, manpait ay kaman sabidong di inpakan da, idi manbigawak, soka di inpainom da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_22","020_69_22","PSA","69","22","22","Sapay koma ta bigla ay madpap da sin pakipangpanganan da, kaman titit ay sin tagdey yan makna da ono animal ay sin bito yan mag-as da olay mo kanan da en natalna di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_23","020_69_23","PSA","69","23","23","Magodab da koma abe ta say adi da makaila dowan da aben mabobok-ong si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_24","020_69_24","PSA","69","24","24","Ipalak-am mo koma din palalo ay bonget mo en daida ta maedasan da sin inkeddeng mo ay dosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_25","020_69_25","PSA","69","25","25","Dadaelem koma din kampo da yan adi kan ipalobos ay way makalasat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_26","020_69_26","PSA","69","26","26","Tan palpaligaten da din enggay dinosam, yan sepsepen da ay sakitan din sinogatam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_27","020_69_27","PSA","69","27","27","Nemnemem koma amin di basol da sin pangokomam en daida ya adi kan itapi ay isalakan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_28","020_69_28","PSA","69","28","28","Ponasem koman ngadan da sin libro ay naisolatan di ngadngadan din waday biyag na, sin listaan di nalinteg adi kan ibilang daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_29","020_69_29","PSA","69","29","29","Ngem sak-en yan palpaligaten da, omisalakan ya somalaknib ka koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_30","020_69_30","PSA","69","30","30","Idayaw kos Diyos babaen si kankanta ya bigbigek di kinangato na sin man-iyamanak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_31","020_69_31","PSA","69","31","31","Tan siya dana di mas laylaydena mo din maidaton ay bomaro ay baka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_32","020_69_32","PSA","69","32","32","Malaydan din mapalpaligat mo ilaen da na, din manaydayaw en Diyos et mapapigsa din nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_33","020_69_33","PSA","69","33","33","Tan din kakkaasi, patgan Diyos din kararag da, ya adi nan baybay-an din naibabalod ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_34","020_69_34","PSA","69","34","34","Dayawen yo si Diyos, dakayo ay langit ya daga, baybay ya amin ay manbibiyag en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_35","020_69_35","PSA","69","35","35","Tan isalakan Diyos ed Zion, din kailiili ed Juda, amagena kasin. Manbeey dan to isdi din ipogaw na et okaen da di ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS69_36","020_69_36","PSA","69","36","36","Tawiden din polin di baa na, amin ay malaydan en Diyos et isdi ay mantee da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS70_1","020_70_1","PSA","70","1","1","Apo Diyos, omisalakan ka koma, dalasem ta bomadang ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS70_2","020_70_2","PSA","70","2","2","Sapay koma ta maabak ya maibabain das palalo din manpanggep isnan biyag ko ya malaydan sin ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS70_3","020_70_3","PSA","70","3","3","Din lomaslasoy, maibabain da koma begew sin kaabakan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS70_4","020_70_4","PSA","70","4","4","Ngem din mankamang en sik-a, sapay koma ta naragsak da. Amin ay man-iyaman sin panangisalakan mo, kanayon koma ay kanan da, “Nangatongato si Diyos Apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS70_5","020_70_5","PSA","70","5","5","Kaseseg-angak ay nabiteg kayman, dalasem koma ay Diyos ay bomadang, sik-ay omisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_1","020_71_1","PSA","71","1","1","Sik-a ay Diyos di pankamangak, adim kod polos ipalobos ay maibabainak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_2","020_71_2","PSA","71","2","2","Bomadang ka tan nalinteg ka, dengngem kod adawag ko ta omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_3","020_71_3","PSA","71","3","3","Maiarig kas makneg ay bato ay pantabonak ay kanayon ay pankamangak. Inkeddeng mo ay omisalakan ka, din pankamangak ya salaknib ko et sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_4","020_71_4","PSA","71","4","4","Diyos ko, omisalakan ka koma sin managbasol ay magay seg-ang da ya mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_5","020_71_5","PSA","71","5","5","Tan sik-a, Kangatoan ay Diyos, di pannamnamaak, manipod kakitkittoy ko, sik-ay nantaltalkak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_6","020_71_6","PSA","71","6","6","Sik-a di nantalkak sin intiro ay biyag ko, manipod naianakak sik-ay salaknib ko, idaydayaw kos sik-a si amin ay timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_7","020_71_7","PSA","71","7","7","Ad-adoy masmasdaaw sin biyag ko, ngem sik-ay napigsa ay salaknib ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_8","020_71_8","PSA","71","8","8","Maninsin-agew ay idaddad-at ko din kaidaydayawam ya kinangatom, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_9","020_71_9","PSA","71","9","9","Adi ka koman bomaybay-an mo makayak, adi kan tomaytaynan mo komapsotak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_10","020_71_10","PSA","71","10","10","Tan din kalaban ko yan mantotolag da, planoen da di pomsean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_11","020_71_11","PSA","71","11","11","Kanan da, “Enggay binaybay-an Diyos sisya. En tako depapen tan magay mangisalakan en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_12","020_71_12","PSA","71","12","12","Apo, somag-en ka koma, dalasem ta bomadang ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_13","020_71_13","PSA","71","13","13","Din omipabpabasol et sapay koma ta madadael ya maibabain da. Malaslasoy da ya maabak da et koma din manpanggep ay pomaligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_14","020_71_14","PSA","71","14","14","Mo sak-en pay, kanayon ay mannamnamaak en sik-a, masepsep ay idaydayaw kos sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_15","020_71_15","PSA","71","15","15","Idaddad-at kon to din siged ay inam-amag mo. Inag-agew ay dad-atek din panangisalakan mo, olay mo adiak maawatan ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_16","020_71_16","PSA","71","16","16","Enak idaydayaw sik-a, Apo, gapo sin panakabalin mo. Dad-atek din kinalinteg mo, sik-a anggoy, magay odom, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_17","020_71_17","PSA","71","17","17","Initdoam sak-en manipod sin kakitkittoy ko, et kanayon ay indaddad-at ko din nakaskasdaaw ay inam-amag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_18","020_71_18","PSA","71","18","18","Isonga olay naobananak si kinalakay ko, adi ka kod bomaybay-an, Apo. Komadkadwa ka ay Apo sin pangidad-atak si panakabalin mo sin amin ay maipolin to. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_19","020_71_19","PSA","71","19","19","Edasanad daya din kinalinteg mo, nakaskasdaaw din inamag mo, magay makaison sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_20","020_71_20","PSA","71","20","20","Inpawadam di problima ya ligat ko, ngem itaolim din bikas ko ya omisalakan ka sin pese, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_21","020_71_21","PSA","71","21","21","Masepsep ay ipangatom din dayaw ko ya pabikasem nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_22","020_71_22","PSA","71","22","22","Sik-a ay Diyos ko, mankantaak ya mantokarak si arpa ay mangidaydayaw en sik-a, tan napodno ka, nasantoan ay Diyos ay daydayawen di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_23","020_71_23","PSA","71","23","23","Ipigsak din kantak ay mangidayaw en sik-a, naimposoan di iyat ko tan inmisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS71_24","020_71_24","PSA","71","24","24","Maninsin-agew ay idaddad-at ko din kinalinteg mo ay Apo, tan naibabain da ya en da naabak din nanpanggep ay pomaligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_1","020_72_1","PSA","72","1","1","Apo Diyos, itdoam din ari koma ta magay pabpaborana sin pangowisana. Idawtam komas sisya sin kinalinteg mo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_2","020_72_2","PSA","72","2","2","ta say nalinteg di pangiturayana sin ipogaw mo, din kalintegan di nabiteg et itontona ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_3","020_72_3","PSA","72","3","3","Mayat koma di apit sin daga ya din ipogaw et nalinteg da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_4","020_72_4","PSA","72","4","4","Din kalintegan di nabibiteg et itonton din ari koma. Din an-ak di kakaasi et tolongana koma ya dosaena din mamalpaligat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_5","020_72_5","PSA","72","5","5","Matagotago koma din ari si eng-enggana ay kaman din kabayag di agew ya bowan ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_6","020_72_6","PSA","72","6","6","Maiarig koma sin odan ay manibsibog si mola ya mamasbasa sin namgaan ay lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_7","020_72_7","PSA","72","7","7","Wada koma di kinalinteg ya talna sin timpo na dalo et mo din bowan yan mawawada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_8","020_72_8","PSA","72","8","8","Sapay koma ta din kaannawan di iturayana, manipod isnan ginawang ay Eufrates enggana sin gedeng di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_9","020_72_9","PSA","72","9","9","Paiturayan da koman sisya din amin ay kalabana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_10","020_72_10","PSA","72","10","10","Din man-ari ed Mediterranean ya Espania ya siya abe ed Arabia ya Etiopia, iali da koma din bowis ya sagot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_11","020_72_11","PSA","72","11","11","Amin koma ay ari yan manpaituray dan sisya ya amin ay nasyon yan mansilbi dan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_12","020_72_12","PSA","72","12","13","Tan isalakana din nabiteg ay mankedaw si badang na ya din nabaybay-an ay makasapol en sisya. Seg-angana ya isalakanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_14","020_72_14","PSA","72","14","14","Isalakana din biyag da sin mamalpaligat en daida, tan nabanol din biyag da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_15","020_72_15","PSA","72","15","15","Omando koma din biyag na ya isagotan da si balitok ay mapod Arabia. Kanayon koma ay ikararagan da ta mantoltoloy di bindisyon Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_16","020_72_16","PSA","72","16","16","Mawada koma di ad-ado ay makan sin daga. Olay din toktok di dontog yan mamolaan da ya kaman mola ed Lebanon ay ad-adoy lames da. Din siyodad yan mapno si ipogaw koma ay kaman din logam sin dontog di kaad-ado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_17","020_72_17","PSA","72","17","17","Adi koman maliw-an din ngadana ya mantoltoloy din dayaw na basta mawawada din agew ed daya. Mabindisyonan din kaipoipogaw begew en sisya et amin ay nasyon yan idaydayaw das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_18","020_72_18","PSA","72","18","18","Yahweh ay Diyos di Israelita, madaydayaw ka, tan magay makaamag si kaeetnga mo adi et anggoy sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_19","020_72_19","PSA","72","19","19","Madaydayaw din napateg ay ngadan mo si eng-enggana ya maammoan din kinadiyos mo sin intiro ay daga. Amen, Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS72_20","020_72_20","PSA","72","20","20","Siya na din nakdengan di karkararag David ay anak Jesse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_1","020_73_1","PSA","73","1","1","Siged tet-ewa di iyat Diyos sin Israelita, kosto di iyat na sin nalinis di nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_2","020_73_2","PSA","73","2","2","Ngem istay makaan di pammatik ya talek ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_3","020_73_3","PSA","73","3","3","gapo kayman si apos ko. Tan ilaek yan mayat di biyag da, din natangsit ya lawa di ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_4","020_73_4","PSA","73","4","4","Adi da manligligat tan nasalon-at da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_5","020_73_5","PSA","73","5","5","Maga abe di lawa ay mapasamak en daida ay kaman din laklak-amen di gagait da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_6","020_73_6","PSA","73","6","6","Isonga ipapaila day kinatangsit ya kedse da ay kaman kowintas ono mapteng ay inbabado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_7","020_73_7","PSA","73","7","7","Napno di nemnem das lawlawa ya pag kedse di panggep da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_8","020_73_8","PSA","73","8","8","Sis-iyekan da di iib-a da ya mankalkali das lawa. Begew sin kinatangsit da, egyaten da din gagait da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_9","020_73_9","PSA","73","9","9","Mankalkali das maikontra en Diyos ed daya, ibaabaa da abe din iib-a da isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_10","020_73_10","PSA","73","10","10","Isonga olay din ipogaw Diyos et bigbigen das daida yan patien da ay dagos din lawa ay ibagbaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_11","020_73_11","PSA","73","11","11","Dowan da et kanan, “Laton ay adi maammoan en Diyos ay Kangatoan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_12","020_73_12","PSA","73","12","12","Siya na di kasasaad din mangam-amag si lawa: magay ligat da yan kankanayon ay bomakbaknang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_13","020_73_13","PSA","73","13","13","Maga ngarud di silbin di nangan-annadak ta maga koma di bomasolak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_14","020_73_14","PSA","73","14","14","tan inag-agew ay mapaligatak, kankanayon ay madosaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_15","020_73_15","PSA","73","15","15","Mo inbagak dana ay ninemnem ko, kamanak linipotan din ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_16","020_73_16","PSA","73","16","16","Pinadas ko na ay nemnemen, ngem palalo ay naligat para en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_17","020_73_17","PSA","73","17","17","enggana ay sinenggepak sin Timplo ay panbeeyam. Asiak naawatan din en da pantongpalan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_18","020_73_18","PSA","73","18","18","Di katet-ewa na, kaman mon inpeey daida si manngaotoy ay danan et inturong mo si en da kadadaelan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_19","020_73_19","PSA","73","19","19","Sinkaattikan et madosa da, kaeegyat di kateyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_20","020_73_20","PSA","73","20","20","Iitaw di arig da ay mo bomangon ka yan malinglingan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_21","020_73_21","PSA","73","21","21","Sin timpo ay mansaksakit din nemnem ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_22","020_73_22","PSA","73","22","22","Animal di arig ko ay adi makaawat en sik-a ay Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_23","020_73_23","PSA","73","23","23","Ngem olay mo siya di, intakkayam din kannawan ko et wadaak ay kanayon sin sag-en mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_24","020_73_24","PSA","73","24","24","Itdom di amagek babaen sin bilbilin mo, et sin omawatam sin tapin di agew yan way dayaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_25","020_73_25","PSA","73","25","25","Magay odom si anapek mo adi et sik-a ed daya ya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_26","020_73_26","PSA","73","26","26","Olay mo komapoy nan awak ya nemnem ko, sik-a ay Diyos di mangidawat si bikas ko, sik-a et anggoy di kapkapoan di masapol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_27","020_73_27","PSA","73","27","27","Din addawi en sik-a, awni man et mapospos di biyag da. Siya abe sin manokog en sik-a ta natken ay diyos di pansilbian da, Tan dosaem daida et matey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS73_28","020_73_28","PSA","73","28","28","Ngem mo sak-en pay, Yahweh ay Diyos ko, malaylaydanak ay mantee sin sag-en mo. Sik-a di pinilik ay salaknib ko et dad-atek din am-in ay inam-amag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_1","020_74_1","PSA","74","1","1","Apo, apay nga bomaybay-an ka? Ay baybay-am dakami si eng-enggana? Apay nga palaloy bonget mo sin ipogaw mo ay kaman mon karnero? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_2","020_74_2","PSA","74","2","2","Nemnemem koma ay Apo din pinilim ed idi ay ipogaw mo. Inbalam daida sin naibabag-enan da ta panbalinem ay ipogaw mos daida. Adi ka koman linglinglingan din dontog ay Zion ay nanteam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_3","020_74_3","PSA","74","3","3","En ka ilaen, Apo, din golpi ay nadadael ay Timplo. Dinadael din kalaban mi amin ay wada sin isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_4","020_74_4","PSA","74","4","4","Sin Timplo, din kalaban mo yan manbogbogaw da, tinood das di di bandila ay mangipaila ay nangabak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_5","020_74_5","PSA","74","5","5","Kaman dan manpoyos kaiw sin kada babaen sin wasay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_6","020_74_6","PSA","74","6","6","Amin ay kaiw ay amag na yan winasay ya minaso da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_7","020_74_7","PSA","74","7","7","Dinadael dan Timplom ya pinooan da, inpakadodogis da din pandaydayawan di ipogaw en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_8","020_74_8","PSA","74","8","8","Nantotolagan da ay amin kami yan peslen da, amin ay pandaydayawan di ipogaw en Diyos yan pinooan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_9","020_74_9","PSA","74","9","9","Ed wani yan magay mamadto ya magay mailas milagro, kas-ano pay di kabayag nina, Apo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_10","020_74_10","PSA","74","10","10","Pig-an ay somaldeng din kalaban mo ay manis-iyek en sik-a ya manglaslasoy sin ngadan mo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_11","020_74_11","PSA","74","11","11","Apay nga gomiginek ka ay adi kan dosaen daida? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_12","020_74_12","PSA","74","12","12","Ngem sik-a ay Diyos din ari mi manipod pay ed idi, namin ado ay insalakan mos dakami isnan daga mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_13","020_74_13","PSA","74","13","13","Nansianem din baybay babaen sin nakaskasdaaw ay panakabalin mo. Din toktok di kaeegyat ay animal sin baybay yan tinegmil mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_14","020_74_14","PSA","74","14","14","Tinegmil mo din toktok di animal ay makwani en Leviatan, inpakan mon awak na sin aanimal sin lugar ay kadardaratan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_15","020_74_15","PSA","74","15","15","Din danom sin obbog yan inpabalam, ngem pinamagam abe din danom sin adi katkatdok ay ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_16","020_74_16","PSA","74","16","16","Inpawadam di labi ya kaagawan, pinarsuam di maninggaw ay agew ya bowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_17","020_74_17","PSA","74","17","17","Inkeddeng mo din beddeng di daga, din tiyagew ya deam yan inkeddeng moy timpo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_18","020_74_18","PSA","74","18","18","Nemnemem, Apo, ay sis-iyekan daka sin mangonkontra en sik-a. Naong-ong da yan laslasoyen das sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_19","020_74_19","PSA","74","19","19","Adim ipalobos ay paligaten din kalaban da din ipogaw mo ay kalapati di kaiarigan da, adi ka linglinglingan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_20","020_74_20","PSA","74","20","20","Din intolag mon dakami, nemnemem koma, tan pag laway am-amagen da sin amin ay mabolinget ay solin di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_21","020_74_21","PSA","74","21","21","Adim ipalobos ay din mapalpaligat yan maibabain da, din nabiteg ya kakkaasi, daydayawen daka koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_22","020_74_22","PSA","74","22","22","Adi kan gomiginek, Apo, ikalintegam din awak mo! Nemnemem koma din panlaslasoyan di naong-ong en sik-a, maninsin-agew ay laslasoyen daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS74_23","020_74_23","PSA","74","23","23","Manngalawngaw si kanayon din mangonkontra en sik-a, adi kan linglinglingan din ibogabogaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_1","020_75_1","PSA","75","1","1","Peteg di iyaman mi en sik-a, Apo! Dad-aten mi din panakabalin mo ya din nakaskasdaaw ay inam-amag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_2","020_75_2","PSA","75","2","2","Kinwanim ay Apo, “Sin domtengan di inkeddeng ko ay timpo, sak-en ay mismo di mangokom si kostokosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_3","020_75_3","PSA","75","3","3","Mo maikiweg din daga ya manpayegpeg amin ay ipogaw sin labaw na, sak-en di makatengel sin tokod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_4","020_75_4","PSA","75","4","4","Dakayo ay mangam-amag si lawa ay mangit-it-ek si awak na, ibagak en dakayo ay adi yo ipapangato di nemnem yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_5","020_75_5","PSA","75","5","5","isaldeng yo ay mangit-it-ek si awak yo.” Say kinwanim di ay Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_6","020_75_6","PSA","75","6","6","Tan magay mapos olay sino ay solin di lobong ay omali ay mangokom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_7","020_75_7","PSA","75","7","7","Sik-a anggoy di way lebbeng na ay mangokom, waday ipababam, waday ipangatom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_8","020_75_8","PSA","75","8","8","Iin-genam di tasa ay napnos arak ay palaloy ingel na. Ibokbok mo ta inomen di amin ay mangam-amag si lawa enggana ay abosen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_9","020_75_9","PSA","75","9","9","Ngem sak-en pay, sik-ay kanayon ay daddad-atek, mankantaak yan sik-ay daydayawek, sik-a ay Diyos ay dinaydayaw Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS75_10","020_75_10","PSA","75","10","10","Din panakabalin di mangam-amag si lawa yan abakem, ngem din nalinteg yan papigsaem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_1","020_76_1","PSA","76","1","1","Mandinamag di ngadan Diyos ed Juda, ed Israel yan madaydayaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_2","020_76_2","PSA","76","2","2","Ed Zion ay sakop di Jerusalem di panteana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_3","020_76_3","PSA","76","3","3","Isdi yan ginotlo na din panan di kalabana. Dinadael na din kasay ya kampilan da, dinadael na amin ay armas da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_4","020_76_4","PSA","76","4","4","Nakaskasdaaw di koniniing mo, Apo! Nangatngato ka mo din dontog ay nangabakam si kalaban mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_5","020_76_5","PSA","76","5","5","Nakoskosan di nankatotoled ay soldado da sin armas ya odom ay sanikwa da. Kaman dan naseseyep, tan enggay natey da, magay silbin di bikas ya laing da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_6","020_76_6","PSA","76","6","6","Diyos ay dinaydayaw Jacob, idi niyamyamam daida, natokang da pati din kabayo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_7","020_76_7","PSA","76","7","7","Palalo ay napateg ya maegyatan ka, magay makaitoled ay somango en sik-a mo bomonget ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_8","020_76_8","PSA","76","8","9","Ed langit, pinmika ka ta ikeddeng moy sentensiya, et ginmiginek amin ay wada sin daga si egyat da, sin nangokomam en daida ta maisalakan amin ay mapalpaligat isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_10","020_76_10","PSA","76","10","10","Begew sin bonget di ipogaw, masepsep ay en ka maidayaw. Olay din bonget da ay nabay-an, iatip mo ay kaman mon kampilan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_11","020_76_11","PSA","76","11","11","Tongpalen yo din kari yo en Yahweh ay Diyos yo. Dakayo ay nanasyon, idawat yon sagot yo en Diyos ay lebbeng na ay egyatan ya patgen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS76_12","020_76_12","PSA","76","12","12","Tan ipababa na din papangolo ay nangato di nemnem da, din aari isnan daga yan emegyat da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_1","020_77_1","PSA","77","1","1","Apo, man-adawagak en sik-a yan ipigsak di kararag ko ta domnge ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_2","020_77_2","PSA","77","2","2","Nankarakararagak en sik-a isnan timpon di ligat ko. Naninsinlabi ay intatag-ay kon takkay ko ay mankararag en sik-a, Apo, ngem magay makaliwliwa sin nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_3","020_77_3","PSA","77","3","3","Mo nemnemek sik-a, “Ay apaw na,” kanak, tan dadlonak nadismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_4","020_77_4","PSA","77","4","4","Gapon sik-a, adiak makaseyep ay naninsinlabi, palalo ay nariribokanak et adiak makakali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_5","020_77_5","PSA","77","5","5","Din agew ya tawen ay nalabas yan manemnem ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_6","020_77_6","PSA","77","6","6","maninsinlabi ay ad-adoy salodsod ko: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_7","020_77_7","PSA","77","7","7","“Ay domokog si Diyos si eng-enggana? Ay adi na ipaila kasin en sak-en din seg-ang na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_8","020_77_8","PSA","77","8","8","Ay enggay napap-eng din adi manbalbaliw ay layad na? Ay polos ay adi matongpal din kari na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_9","020_77_9","PSA","77","9","9","Ay enggay magay seg-ang na? Ay insaldeng na begew sin bonget na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_10","020_77_10","PSA","77","10","10","Pagak kanan, “Siya nay pansakitan di nemnem ko, din panakabalin Diyos ay Kangatoan yan baken kaman sin damo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_11","020_77_11","PSA","77","11","11","Nemnemek din nakaskasdaaw ay inam-amag mod idi, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_12","020_77_12","PSA","77","12","12","Nemnemek amin din kaeegyat ay inamag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_13","020_77_13","PSA","77","13","13","Nasantoan amin ay inamag mo, sik-a ay Diyos mi yan magay makaiso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_14","020_77_14","PSA","77","14","14","Sik-a din Diyos ay makaamag si milagro, inpailam sin nanasyon din panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_15","020_77_15","PSA","77","15","15","Insalakan mo babaen sin panakabalin mo din polin da Jacob en Jose ay ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_16","020_77_16","PSA","77","16","16","Inmegyat din danom idi inila nas sik-a, olay din malosong ay baybay, nanpayegpeg si egyat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_17","020_77_17","PSA","77","17","17","Din odan, inig-as din liboo nankido ed kayang yan nankimat sin amin ay disso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_18","020_77_18","PSA","77","18","18","Din kidom yan man-agodood da, nasilawan din lobong sin kimat na, naikiweg ya nanpayegpeg din daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_19","020_77_19","PSA","77","19","19","Nandan ka sin danom, Apo, din baybay yan binalasat mo, ngem adi maila din gatin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS77_20","020_77_20","PSA","77","20","20","Babaen en da Moses en Aaron, inpangom din ipogaw mo ay kaman kan manpaspastol si karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_1","020_78_1","PSA","78","1","1","Dakayo ay ipogaw ko, dengngen yo din itdok en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_2","020_78_2","PSA","78","2","2","Pangarig di osalek ay mankali en dakayo. Din napasamak ed idi, waday naoneg ay maitdo, et say ipalawag ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_3","020_78_3","PSA","78","3","3","Da nan dinnge ya inammoan tako ay inbagan di ap-apo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_4","020_78_4","PSA","78","4","4","adi tako isaot sin aan-ak tako, mo adi et dad-aten tako sin aap-o tako din panakabalin Diyos ya din inam-amag na ay kaeegyat ya kaeetnga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_5","020_78_5","PSA","78","5","5","Inbaga na din linteg na sin polin Jacob ay makwani en Israelita. Binilina din aap-o tako ay itdo da din linteg na sin aan-ak da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_6","020_78_6","PSA","78","6","6","ta adalen din maisokat ay poli da ya itdo da abe sin aan-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_7","020_78_7","PSA","78","7","7","Say inbilina di en daida ta si Diyos di pantalkan da ya adi da linglingan din inam-amag na et tongpalen da din bilbilina ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_8","020_78_8","PSA","78","8","8","ta baken dan kaman din ap-apo da ay nangonkontra en Diyos ya makenteg di nemnem da. Adi da nantalek en Diyos ya baken dan napodno en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_9","020_78_9","PSA","78","9","9","Din polin Efraim yan nan-armas da si pana, ngem sin timpon di gobat, nanagtag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_10","020_78_10","PSA","78","10","10","Nilabsing da din intolag Diyos en daida, sinigaan da ay tongpalen din linteg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_11","020_78_11","PSA","78","11","11","Nilinglingan da din inam-amag na, din nakaskasdaaw ay inpaila nan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_12","020_78_12","PSA","78","12","12","Sin pangiilaan di ap-apo da yan nan-amag si milagro sin tanap ed Zoan ay sakop di Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_13","020_78_13","PSA","78","13","13","Din baybay yan nansianena et nandanenas daida, kaman dingding sin nan-inigid din danom ay inpaginek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_14","020_78_14","PSA","78","14","14","Inpango nas daida babaen si liboo sin kaagawan ya maninsinlabi babaen si apoy ay mabidang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_15","020_78_15","PSA","78","15","15","Nan-ekangenay bato sin kadardaratan et inpawada nay danom ay kaman ginawang, mansobsobra ay en da nan-inoman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_16","020_78_16","PSA","78","16","16","Inpawada nay obbog sin bato et nan-oyas di danom ay ad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_17","020_78_17","PSA","78","17","17","Ngem intoltoloy da ay nanbasol en Diyos ay Kangatoan, kinontra das sisya sin lugar ay kadardaratan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_18","020_78_18","PSA","78","18","18","Ginagara da ay namadas en sisya sin nankedawan das makan ay aklongan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_19","020_78_19","PSA","78","19","19","Nankali das maikontra en Diyos sin en da nangwanian, “Ay tan maidawat Diyos di makan isnan lugar ay kadardaratan? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_20","020_78_20","PSA","78","20","20","Idi sinoplit na din bato, binmala kayman di danom ay ad-ado. Ngem kabaelana ngata ay mangipawada si karni ya makan para sin ipogaw na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_21","020_78_21","PSA","78","21","21","Isonga idi dinngen Diyos na, palalo din bonget na et dinosanas apoy din ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_22","020_78_22","PSA","78","22","22","Tan magay pammati dan sisya, et adi da nantalek ay isalakanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_23","020_78_23","PSA","78","23","23","Ngem olay mo siya di, binilina ed daya, din pantew ed langit yan binokatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_24","020_78_24","PSA","78","24","24","Kaman odan ay inig-as na di manna ay napod daya ta wada di kanen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_25","020_78_25","PSA","78","25","25","Owat dan ipogaw ngem nangan da si kanen di angel et nabsog da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_26","020_78_26","PSA","78","26","26","Din dagem ay mapos belaan di agew yan binolosana, din mapos abagatan yan inpapigsa na babaen sin panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_27","020_78_27","PSA","78","27","27","Ad-ado ay titit di indawat nan daida, kaman darat sin baybay di kaad-ado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_28","020_78_28","PSA","78","28","28","Nag-as da sin nan-gawaan ya nanniliked di kampo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_29","020_78_29","PSA","78","29","29","Isonga nangan ya nabsog da, tan indawat Diyos din ak-aklongan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_30","020_78_30","PSA","78","30","30","Ngem adi dan napnek et deda ay mangmangan da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_31","020_78_31","PSA","78","31","31","yan binmonget si Diyos en daida et pinse na din napili ay kapigsaan ay babbaro da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_32","020_78_32","PSA","78","32","32","Ngem olay pay siya di, intoltoloy da ay nanbasol en sisya. Olay ad-adoy nakaskasdaaw ay inpaila nan daida, adi da pay dedan nantalek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_33","020_78_33","PSA","78","33","33","Isonga kaman dagem din biyag da ay bigla ay pinap-eng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_34","020_78_34","PSA","78","34","34","Idi pinse nay odom en daida, sinagong din odom sisya. Nanbabawi da ya inpasnek da ay nankararag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_35","020_78_35","PSA","78","35","35","Ninemnem da ay si Diyos ay Kangatoan di nanalaknib en daida ya nangisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_36","020_78_36","PSA","78","36","36","Ngem pag etek amin ay kali da, maga polos di tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_37","020_78_37","PSA","78","37","37","Baken dan napodno en sisya, nilabsing da din intolag nan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_38","020_78_38","PSA","78","38","38","Ngem managseg-ang si Diyos sin ipogaw na et pinakawanas daida, adi na pinses daida. Namin ado ay intoled na din bonget na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_39","020_78_39","PSA","78","39","39","Tan ninemnem na ay owat dan ipogaw ay kaman dagem ay malabas yan malitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_40","020_78_40","PSA","78","40","40","Sin lugar ay magay omili, kinontra das sisya, namin ado ay nanladingiten da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_41","020_78_41","PSA","78","41","41","Pinadapadas das sisya et nansakiten dan nemnem na, sisya ay nasantoan ay Diyos di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_42","020_78_42","PSA","78","42","42","Nilinglingan da din panakabalina sin agew ay nangisalakananan daida sin kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_43","020_78_43","PSA","78","43","43","Nakaskasdaaw di inamag na ed Egipto sin tanap ed Zoan ay kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_44","020_78_44","PSA","78","44","44","Nanbalinena si dada din ginawang da et maga di inomen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_45","020_78_45","PSA","78","45","45","Ad-ado ay ngilaw di inpawada na ay begew si naligatan da. Inpawada na abey tokak ay nanadael sin daga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_46","020_78_46","PSA","78","46","46","Wada pay di dodon ay inbaa na ay nangan ya nanadael sin mola sin payew da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_47","020_78_47","PSA","78","47","47","Babaen si dalalo ya andap, dinadael na din obas ya sikomoro da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_48","020_78_48","PSA","78","48","48","Pinse nas dalalo ya kimat din baka ya karnero da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_49","020_78_49","PSA","78","49","49","Inpalak-am na din palalo ay bonget na en daida, et palalo ay nadosa da sin nangibaaana sin aanghel na ay mamaligat ya mamse en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_50","020_78_50","PSA","78","50","50","Adi nan intoled din bonget na ya adi nan inpalobos ay matago da, mo adi et babaen si pisti yan pinse nas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_51","020_78_51","PSA","78","51","51","Din besag di amin ay pamilya ed Egipto yan pinse na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_52","020_78_52","PSA","78","52","52","Pag nan ipango din ipogaw na sin lugar ay magay omili sin nanbalasatan da ay kaman dan karnero ay ipaspastol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_53","020_78_53","PSA","78","53","53","Magay lawa ay napasamak sin nangipangoana en daida et magay nandanagan da, ngem nilim-otan din baybay din kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_54","020_78_54","PSA","78","54","54","In-ey na din ipogaw na sin nasantoan ay daga na, sin dontog ay inabak na babaen sin panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_55","020_78_55","PSA","78","55","55","Inabo nan omili sin dinmatngan di ipogaw na, biningabingay na din daga da sin Israelita, indawat na abe din beey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_56","020_78_56","PSA","78","56","56","Ngem si Diyos ay Kangatoan yan kinontra da ya pinadapadas das sisya, adi dan tinongpal din bilbilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_57","020_78_57","PSA","78","57","57","Baken dan napodno ya kinonkontra das sisya ay kaman met laeng din aam-a da. Adi dan kaiturong ay kaman dan natiko ay pana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_58","020_78_58","PSA","78","58","58","Tan si Diyos yan inpabonget da gapo sin pandaydayawan da ay sin dodontog di nangisaadan da. Nan-imonen da gapo sin didiyosen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_59","020_78_59","PSA","78","59","59","Palalo ay binmonget si Diyos sin nangilaana isna, et dadlonan dinokogan din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_60","020_78_60","PSA","78","60","60","Din nanbeeyana ed Shilo yan binaybay-ana, din nakiteanas ipogaw ay tolda na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_61","020_78_61","PSA","78","61","61","Inpalobos na ay posen ya isaan di kalaban da din Baol di Tolagan ay sinyal di panakabalin ya dayaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_62","020_78_62","PSA","78","62","62","Binmonget sin ipogaw na et binaybay-ana ay peslen din kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_63","020_78_63","PSA","78","63","63","Natey sin gobatan din babbaro da, et magay mangasawa sin babalasang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_64","020_78_64","PSA","78","64","64","Natey si kampilan di papadi da, ngem magay iyat din aas-awa da ay mangiladingit en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_65","020_78_65","PSA","78","65","65","Kaman naseseyep si Diyos ngem binmangon sin odi na, kaman soldado ay tinmoled sin arak ay ininom na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_66","020_78_66","PSA","78","66","66","Nansisianena din kalabana, naabak da et maibabain das eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_67","020_78_67","PSA","78","67","67","Sinigaana din polin Jose, din polin Efraim yan adi nan pinili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_68","020_78_68","PSA","78","68","68","Ngem say pinili na et din tribun Juda, pinili na ed Zion ay laylaydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_69","020_78_69","PSA","78","69","69","Insaad nas di din Timplo na ay kaman din beey na ed daya, kaman din daga ay insaad na ta komakaman si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_70","020_78_70","PSA","78","70","70","Pinili nas David ay mansilbi en sisya, inayagana sin panpaspastolanas karnero na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_71","020_78_71","PSA","78","71","71","ya pangay-ayowanana sin olbon da ta panbalinena ay ari ed Israel ya mangayowan sin ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS78_72","020_78_72","PSA","78","72","72","Napodno sisya ay mangay-ayowan en daida, nalaing ay mangipangpango en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_1","020_79_1","PSA","79","1","1","Sik-a ay Diyos, pinnos din papagano din dagan di ipogaw mo. Din nasantoan ay Timplom yan inpakadodogis da, din siyodad ay Jerusalem yan dinadael da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_2","020_79_2","PSA","79","2","2","Din awak di napodno ay ipogaw mo ay mansilsilbin sik-a, inpakan da sin titit ya atap ay animal sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_3","020_79_3","PSA","79","3","3","Kaman danom ay inbokbok da sin nanliniked ed Jerusalem din dada da, yan magay mangiponpon en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_4","020_79_4","PSA","79","4","4","Din nanasyon ay nanliniked en dakami, laslasoyen ya sis-iyekan das dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_5","020_79_5","PSA","79","5","5","Ay mabonget kan dakamis eng-enggana, Apo? Ay adi mad-ep din kaman apoy ay bonget mo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_6","020_79_6","PSA","79","6","6","Din bonget mo, ipalak-am mo koma sin nanasyon ay adi mandayaw ya mankararag en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_7","020_79_7","PSA","79","7","7","Tan din ipogaw mo yan pinse da, din ilim yan dinadael da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_8","020_79_8","PSA","79","8","8","Adi ka koman domosa begew sin basol di ap-apo mi. Maseg-ang ka kod en dakami ed wani, tan enggay magay namnama mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_9","020_79_9","PSA","79","9","9","Bomadang ka kod ta omisalakan ka, Apo, pakawanem basbasol mi gapo sin dayaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_10","020_79_10","PSA","79","10","10","Adim ipalobos ay din nanasyon yan kanan da, “Into pay din Diyos da?” Ipailam koman dakami din panosaam en daida begew sin namsean da sin mansilsilbi en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_11","020_79_11","PSA","79","11","11","Dengngem koma din adawag di balod, Apo, ta babaen sin panakabalin mo, din nakeddengan ay matey yan isalakan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_12","020_79_12","PSA","79","12","12","Baesam koma si mamin pito din nanasyon ay nangoy-oyaw en sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS79_13","020_79_13","PSA","79","13","13","Et dakami ay ipogaw mo ay kaman mon karnero, man-iyaman kamis eng-enggana, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_1","020_80_1","PSA","80","1","1","Sik-a ay mangay-ayowan ya mangipangpango en dakami, dakami ay Israelita ay polin Jose, Dengngem kod nan adawag mi, tan kaman mon karnero si dakami. Sik-a ay tinmotokdo sin tronom sin ngaton din kerubim, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_2","020_80_2","PSA","80","2","2","ipailam kod panakabalin mo en dakami ay polin Efraim ya tribun da Manasses en Benjamin, omali ka ay en omisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_3","020_80_3","PSA","80","3","3","Apo Diyos, itaolim kod din sigod ay kasasaad mi. Maseg-ang ka koma ta isalakan mos dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_4","020_80_4","PSA","80","4","4","Yahweh ay Diyos ay Kangatoan ay Turay, adi ka kod pabayagen san bonget mo en dakami ay ipogaw mo ta dengngem nan adawag mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_5","020_80_5","PSA","80","5","5","Kaman ladingit di inpakan mon dakami ya ad-ado ay lowa di inpainom mon dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_6","020_80_6","PSA","80","6","6","Inpalobos mo ay din kaibaw mi sin nandinmang ay il-ili yan pan-iibawan da din daga mi ya sis-iyekan das dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_7","020_80_7","PSA","80","7","7","Diyos ay Kangatoan ay Turay, itaolim kod dakami sin sigod ay kasasaad mi. Maseg-ang ka kod ta isalakan mos dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_8","020_80_8","PSA","80","8","8","Esa ay obas di kaiarigan mi ay ipogaw mo ay en ka inkaan ed Egipto, et inmolam si odom ay daga ay inpakaan mo di ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_9","020_80_9","PSA","80","9","9","Nilinisam din daga ta say gomabayana. Linmamot et kinmalapkap sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_10","020_80_10","PSA","80","10","10","Din dontog ya dadakke ay kaiw et linidomana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_11","020_80_11","PSA","80","11","11","Dinmateng sin baybay din panga na enggana sin ginawang sin bas-il na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_12","020_80_12","PSA","80","12","12","Apay nga dinadael mo din alad na et amin ay malabas yan alaen dan lames na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_13","020_80_13","PSA","80","13","13","Din bango et dadaelen da ya din odom ay animal et kanen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_14","020_80_14","PSA","80","14","14","Diyos ay Kangatoan ay Turay ay wadad daya, mansagong ka koma. Man-osdong ka ta ilaem ya ayowanam dana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_15","020_80_15","PSA","80","15","15","nan obas ay en ka inmola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_16","020_80_16","PSA","80","16","16","Kinsat di kaibaw mi ya pinooan da. Ilaem kod ta dosaem daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_17","020_80_17","PSA","80","17","17","Din ipogaw ay pinilim ya indawtam si pigsa ta mansilbi en sik-a, ayowanam ya salaknibam sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_18","020_80_18","PSA","80","18","18","Ipalobos mo ay matago kami koma ta mandaydayaw kamin sik-a et adi mi polos dokogan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS80_19","020_80_19","PSA","80","19","19","Yahweh ay Diyos ay Kangatoan ay Turay, itaolim kod dakami sin sigod ay kasasaad mi. Maseg-ang ka koma ta isalakan mos dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_1","020_81_1","PSA","81","1","1","Begew si ragsak yo, ibogaw yo din kanta yo ay mangidaydayaw en Diyos ay napoan di pigsa tako. Sisya din Diyos ay dinaydayaw Jacob ay apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_2","020_81_2","PSA","81","2","2","Manambol kayo, ilogi yo ay mankanta! Kompasan yo si arpa ya gitara ta say makaay-ayo di kadngeana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_3","020_81_3","PSA","81","3","3","Mananggoyob kayo ay mangipaammo sin fiesta sin beskan di bowan ya pan-inatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_4","020_81_4","PSA","81","4","4","Tan ed Israel, naibilin dana ay linteg, bilin Diyos ay dinaydayaw Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_5","020_81_5","PSA","81","5","5","Sin Israelita, inbilin di Apo sin nangobatana si taga-Egipto. Wada et di dinngek ay kali ay adiak ammo: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_6","020_81_6","PSA","81","6","6","“Kinaan ko din nadagsen ay binaklay yo, kinaan ko din baskit sin takkay yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_7","020_81_7","PSA","81","7","7","Sin timpon di ligat yo, nankararag kayo et insalakan kos dakayo. Sin kido ay nantatabonak, sinongbatak dakayo, sin kad-an di obbog ed Meriba pinadas kos dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_8","020_81_8","PSA","81","8","8","Dakayo ay ipogaw ko, dengngen yo din pamagbagak en dakayo, et sapay koma ta pomati kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_9","020_81_9","PSA","81","9","9","Maga koma di odom ay diyos yo, maiparit di sinan didiyos ay pandokmogan yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_10","020_81_10","PSA","81","10","10","tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay nangikaan en dakayo ed Egipto. Mantakaw kayo ngarud et pakanek dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_11","020_81_11","PSA","81","11","11","Ay apaw kayo ay ipogaw ko, adi yo pinatpati din inbagak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_12","020_81_12","PSA","81","12","12","Isonga binaybay-ak dakayo ta onodan yo din wadas makenteg ay nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_13","020_81_13","PSA","81","13","13","Dakayo ay Israelita ay ipogaw ko, sapay koma ta pomati kayo, tan mo tongpalen yo din bilin ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_14","020_81_14","PSA","81","14","14","abakek ay dagos amin ay kalaban yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_15","020_81_15","PSA","81","15","15","Din omililiget et manyakog-ong dan sak-en si egyat da ya madosa da si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS81_16","020_81_16","PSA","81","16","16","Ngem pakanek pay dakayo si kamayatan ay bakakew ya kam-isan ay diro.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS82_1","020_82_1","PSA","82","1","1","Pinmikas Diyos sin korti ed daya ta okomena din makwani en diyos ay natotopog sin kad-ana. Siya na din inkeddeng na en daida: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS82_2","020_82_2","PSA","82","2","2","“Pig-an pay ay isaldeng yo din pangikeddengan yo si baken kosto, din mangam-amag si lawa yan say pangabaken yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS82_3","020_82_3","PSA","82","3","3","Ikalintegan yo et koma din magay kabaelan da, din kaseseg-ang, mapalpaligatan, ya olila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS82_4","020_82_4","PSA","82","4","4","Isalakan yo sin panakabalin di mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS82_5","020_82_5","PSA","82","5","5","Adi kayo makaawat ya magay ammo yo. Mabolinget di nemnem yo, et isnan daga, magay maamag ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS82_6","020_82_6","PSA","82","6","6","Sak-en ay Diyos ay Kangatoan, kanak en dakayo: Amin kayo yan diyos, anak ko si dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS82_7","020_82_7","PSA","82","7","7","ngem olay mo siya di, matey kayo ay kaman din amin ay ipogaw ya olay papangolo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS82_8","020_82_8","PSA","82","8","8","Sik-a ay Diyos, okam amin ay nasyon isnan daga, omali ka koma ta okomem daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_1","020_83_1","PSA","83","1","1","Apo, adi ka kod gomiginek issa, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_2","020_83_2","PSA","83","2","2","tan doy labanen daka sin mangililiget en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_3","020_83_3","PSA","83","3","3","Nasikap da yan way lawa ay plano da sin ipogaw ay napateg en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_4","020_83_4","PSA","83","4","4","Kanan da, “Omali kayo ta peslen tako amin daida ta malinglingan ed Israel si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_5","020_83_5","PSA","83","5","5","Nantotolag da ay manbabadang da ay manlaban en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_6","020_83_6","PSA","83","6","6","Nantotolag din Edomita ya Ismaelita, Hagareno ya Moabita, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_7","020_83_7","PSA","83","7","7","din taga-Gebal, Ammonita ya Amalekita, din taga-Tiro ya Filistia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_8","020_83_8","PSA","83","8","8","Naitapi aben daida din taga-Assyria ay napigsa ay kabadang din polin Lot ay Ammonita ya Moabita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_9","020_83_9","PSA","83","9","9","Amagem koman daida din inyat mos taga-Midian ya da Sisera en Jabin sin ginawang ay Kison. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_10","020_83_10","PSA","83","10","10","Inabak mo ed Endor si daida et naboyok awak da sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_11","020_83_11","PSA","83","11","11","Kaman din inyat mon da Oreb en Zeeb koma di amagem sin papangolo da. Abakem din tuturay da ay kaman din panangabak mon da Zeba en Zalmunna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_12","020_83_12","PSA","83","12","12","Daida din nangwani en okaen da din okan Diyos ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_13","020_83_13","PSA","83","13","13","Iwalang mos daida ay kaman tapok, kaman teg-ap ay itayaw di dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_14","020_83_14","PSA","83","14","14","Kaman koman din iyat di apoy sin kadondontogan ay mamoo sin kada, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_15","020_83_15","PSA","83","15","15","apayawem ya kibtotem daida babaen si dagem mo ay napigsa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_16","020_83_16","PSA","83","16","16","Ibabain mos daida ta bigbigen da ay manakabalin ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_17","020_83_17","PSA","83","17","17","Maabak ya emegyat da komas eng-enggana ya palalo koma ay maibabain da sin kateyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS83_18","020_83_18","PSA","83","18","18","Siya na di ammoen da koma: sik-a anggoy ay Yahweh di ngadana din kangatoan ay mangituray sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_1","020_84_1","PSA","84","1","1","Sik-a ay Diyos, Kangatoan ay Apo, peteg di layad ko sin beey mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_2","020_84_2","PSA","84","2","2","Mailiwak ay senggep sin Timplo ta idayaw kos sik-a, Diyos ay matmatago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_3","020_84_3","PSA","84","3","3","Olay din titit et nan-amag da isdis obong da, din pipingew et waday dinteng das panbeeyan da, et man-itlog da pay sin sag-en di altar mo, sik-a ay arik ya Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_4","020_84_4","PSA","84","4","4","Nagasat iman di ipogaw ay manbebeey sin Timplom tan mankankanta da ay manaydayaw en sik-as kankanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_5","020_84_5","PSA","84","5","5","Nagasat di ipogaw ay mantalek en sik-a ay sik-ay kapoan di am-in ay bikas da ya din emeyan da ed Zion et say laylayden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_6","020_84_6","PSA","84","6","6","Mo manmandan da sin nanamgaan ay tanap ed Baca, dagos ay mawaday obbog et masibogan san lota. Mapno abey posong sin odan ay masapa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_7","020_84_7","PSA","84","7","7","Pomigsa da ay pomigsa sin pandad-anan da. Mo domateng da ed Zion, awni et manpaila da sin sangoanan Diyos ay kangatoan ed daya ya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_8","020_84_8","PSA","84","8","8","Dengngem koma san adawag ko, Yahweh, Kangatoan ay Apo, sik-a ay dinaydayaw Jacob, itnengam nan karkararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_9","020_84_9","PSA","84","9","9","Ay Diyos, bindisyonam koma san ari mi tan pinilim sisya ay mangituray en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_10","020_84_10","PSA","84","10","10","Di esa ay agew ay kawadak isnan Timplo et sigsiged mo sinlibo ay agew sin odom ay disso. Olay mo owatak pomipika sin pantew di beey di Apo, maymayat na mo din makibeey sin ipogaw ay nakillo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_11","020_84_11","PSA","84","11","11","Si Diyos et maiarig sin agew ay maneysey-ang en datako. Maiarig abes kasay ay salaknib tako. Sisya din madaydayaw ya nangato ay ari tako. Segseg-angana ya ipangpangato nas datako. Adi nan kayyawan din siged ay wadan sisya sin ipogaw ay nalinteg di kabibiyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS84_12","020_84_12","PSA","84","12","12","Sik-a ay Diyos ay Kangatoan, nagasat di ipogaw ay sik-a di ena pantalkan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_1","020_85_1","PSA","85","1","1","Binindisyonam din ilim, Apo, et din biyag di polin Jacob yan inpasiged mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_2","020_85_2","PSA","85","2","2","Pinakawan mo amin ay nanbasolan di ipogaw mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_3","020_85_3","PSA","85","3","3","din palalo ay bonget mon daida yan kinaan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_4","020_85_4","PSA","85","4","4","Diyos ay omisalakan, pasigedem koma kasin din kasasaad mi, isaldeng mo koma din panigsigaam en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_5","020_85_5","PSA","85","5","5","Adi ka koman mabonget en dakamis eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_6","020_85_6","PSA","85","6","6","Papigsaem kasin dakami ta manragsak din ipogaw mo gapon sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_7","020_85_7","PSA","85","7","7","Ipailam koman dakami din adi manbalbaliw ay layad mo ya isalakan mos dakami, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_8","020_85_8","PSA","85","8","8","Dedengngek di ibagbagan Diyos ay kari na en idawat na di talna en datako ay ipogaw na mo adi tako taolien din inam-amag tako ay lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_9","020_85_9","PSA","85","9","9","Nakasagana ay mangisalakan sin mangipatpateg en sisya, ta say mantoltoloy ay maipaila sin ili tako din somili ay kinadiyos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_10","020_85_10","PSA","85","10","10","Din layad ya kinamatalek yan awni et mantapi da, yan mankoyog di kinalinteg ya talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_11","020_85_11","PSA","85","11","11","Mawada di kinamatalek isnan daga, si Diyos ed langit yan ipaila na abe di kinalinteg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_12","020_85_12","PSA","85","12","12","Idawat Diyos di bindisyon et omad-adoy apit sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS85_13","020_85_13","PSA","85","13","13","Mangon-ona di kinalinteg sin sangoanana ay mangisagana sin pandanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_1","020_86_1","PSA","86","1","1","Apo, dengngem koma ya patgam nan kararag ko, tan kaseseg-angak ya magay bael ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_2","020_86_2","PSA","86","2","2","Diyos ay pantalkak, somalaknib ya omisalakan ka, tan napodnoak ay mansilbi en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_3","020_86_3","PSA","86","3","3","Apo, maseg-ang ka koma, tan maninsin-agew ay mankararagak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_4","020_86_4","PSA","86","4","4","Paragsakem koma nan mansilsilbi en sik-a, tan di pankararagak et sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_5","020_86_5","PSA","86","5","5","Nakasagana ka ay mamakawan ya managseg-ang ka, adi manbalbaliw din layad mo sin mankararag en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_6","020_86_6","PSA","86","6","6","Dengngem koma nan kararag ko ay mankedaw si badang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_7","020_86_7","PSA","86","7","7","Mankararagak en sik-a sin timpon di ligat ko, tan patgam din kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_8","020_86_8","PSA","86","8","8","Magay Diyos ay makaison sik-a, Apo, magay makaamag sin inam-amag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_9","020_86_9","PSA","86","9","9","Amin ay nasyon ay insaad mo et omali dan to, mandokmog dan sik-a ay mangidayaw sin ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_10","020_86_10","PSA","86","10","10","Tan nangato ka, din amagem yan nakaskasdaaw da, magay odom ay Diyos mo adi et sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_11","020_86_11","PSA","86","11","11","Itdom ay Diyos di pandanak ay kosto ta say napodnoak ay mamati en sik-a, Apo. Omiturong ka ta maimongsan di nemnem ko ay mangipateg sin ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_12","020_86_12","PSA","86","12","12","Naimposoan di pan-iyamanak en sik-a, Apo, idaydayaw kos sik-as eng-enggana, Yahweh ay Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_13","020_86_13","PSA","86","13","13","Tan din layad mon sak-en et palalo ay dakdake, et inmisalakan ka sin pese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_14","020_86_14","PSA","86","14","14","Komonkontra din mankakekedse ya mangipapangatos awak da, ipogaw ay adi mangikaskason sik-a. Nantotolag da en pomse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_15","020_86_15","PSA","86","15","15","Ngem sik-a, Yahweh ay Diyos, et managseg-ang ka, naanos, managlayad ya napodno ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_16","020_86_16","PSA","86","16","16","Somagong ka koma ta someg-ang ka, tan mansilsilbiak en sik-as eng-enggana. Maseg-ang ka kod ta omipabikas ya omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS86_17","020_86_17","PSA","86","17","17","Ipailam koman sak-en din kinasiged mo ta maibabain din kalaban ko mo ilaen da ay linmiwliwa ya binmadang ka, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS87_1","020_87_1","PSA","87","1","1","Insaad Diyos din siyodad ay Zion sin dontog ay pinili na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS87_2","020_87_2","PSA","87","2","2","Binanbanol Diyos din siyodad ay sana mo din odom ay lugar di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS87_3","020_87_3","PSA","87","3","3","Dakayo ay man-ili isnan siyodad di Apo dengngen yo, nan nabanol ay ibaga na maipanggep en dakayo: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS87_4","020_87_4","PSA","87","4","4","“Mo listaek di nanongtongpal sin bilin ko, itapik din taga-Babilonia ya Egipto. Din taga-Filistia, Etiopia ya Tiro et maibilang da ay man-ili ed Zion ay siyodad ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS87_5","020_87_5","PSA","87","5","5","Awni et si Diyos ay Kangatoan yan papigsaena din siyodad ay Zion, et din kaipoipogaw yan kanan da, “Man-ili kami abe sin isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS87_6","020_87_6","PSA","87","6","6","Kadi et mo listaen Diyos din ipogaw na, ibilang na ay naianak da am-in isna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS87_7","020_87_7","PSA","87","7","7","Awni et mansala da dowan dan kanan ay mangikankanta, “Din laklak-amen tako ay bindisyon et napo da am-in ed Zion.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_1","020_88_1","PSA","88","1","1","Yahweh ay Diyos ay omisalakan, mankararagak en sik-a si labi ya kaagawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_2","020_88_2","PSA","88","2","2","Dengngem kod nan kararag ko ay mankedaw si badang mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_3","020_88_3","PSA","88","3","3","tan kamanak matey si palalo ay ligat ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_4","020_88_4","PSA","88","4","4","ya enggay magay bikas ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_5","020_88_5","PSA","88","5","5","Sin kad-an di natey, kamanak nabaybay-an, kamanak naikaot ay soldado ay natey si gobatan ay enggay nilinglingam ya adi kan tolongan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_6","020_88_6","PSA","88","6","6","Inmikosnong ka sin kaot ay kalosongan ya kabolingetan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_7","020_88_7","PSA","88","7","7","Mariknak di kinadagsen di bonget mon sak-en, omilned ay kaman dadakke ay dalloyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_8","020_88_8","PSA","88","8","8","Inturong mo din gagayyem ko ta tomaynan da, nanbalinak ay kadodogis sin pangila da. Adiak makabala isnan naipokokak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_9","020_88_9","PSA","88","9","9","begew si ladingit ko, kinmapsot nan matak. Inag-agew ay kedkedawek din badang mo, itag-ay kon takkay ko ay mankararag en sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_10","020_88_10","PSA","88","10","10","Adi ka met amagen di milagro para sin baken matmatago, adi aben makabangon di natey ta idayaw dan ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_11","020_88_11","PSA","88","11","11","Sin kaot ay kadondonotan da yan adi da ipaammo din adi manbalbaliw ay layad ya kinamatalek mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_12","020_88_12","PSA","88","12","12","Ay maipaila aya din nakaskasdaaw ay inam-amag mo ya mabigbig din kinasiged mo sin mabolinget ay doy ay kad-an da ay din emey yan enggay malinglingan da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_13","020_88_13","PSA","88","13","13","Inagsapa ay mankarkararagak ay mankedaw si badang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_14","020_88_14","PSA","88","14","14","Apay nga bomaybay-an ka, Apo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_15","020_88_15","PSA","88","15","15","Sipod pay sin kakitkittoy ko, kamanak matey si kanayon ay ligat ko, enggay naabakak sin dinmosdosaam ay napalalo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_16","020_88_16","PSA","88","16","16","Kaman danom ay dinmalapos din bonget mo, adiak makaleng-ag sin kaeegyat ay inpalak-am mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_17","020_88_17","PSA","88","17","17","Kaman layos ay nanliniked en sak-en, maninsin-agew ay omilemlemlem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS88_18","020_88_18","PSA","88","18","18","Inpaaddawim en sak-en din gagayyem ko, et bolinget anggoy di gait ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_1","020_89_1","PSA","89","1","1","Apo Diyos, kanayon to ay ikansiyon ko din adi manbalbaliw ay layad mo ya din kinamatalek mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_2","020_89_2","PSA","89","2","2","Din layad mo, magay panbalbaliwana. Matalek ka si eng-enggana ay kaman ed daya ay komakaman sin kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_3","020_89_3","PSA","89","3","3","Kanam, “Waday intolag ko sin pinilik, siya nay inkarik sin baak ay si David: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_4","020_89_4","PSA","89","4","4","Awni et isaad ko din polim ay manturay si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_5","020_89_5","PSA","89","5","5","Idaydayaw daka koma ed daya sin nasinop ay nasantoan ay paparsua, tan nakaskasdaaw din inam-amag mo ya matalek ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_6","020_89_6","PSA","89","6","6","Tan sino di makaison sik-a sin amin ay wadad daya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_7","020_89_7","PSA","89","7","7","Mas kaeegyat ya nangatngato ka mo din nasinop ay nasantoan ay parsua, isonga egyatan ya patgen daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_8","020_89_8","PSA","89","8","8","Yahweh ay Diyos ay Kangatoan ay Turay, magay makaison sik-a. Sin amin ay banag et matalek ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_9","020_89_9","PSA","89","9","9","Iturayam din kaeegyat ay baybay et patalnaem din dalloyona. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_10","020_89_10","PSA","89","10","10","Din dragon ay si Rahab et pinis-it mo. Begew sin panakabalin mo, inabak mo din kalaban mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_11","020_89_11","PSA","89","11","11","Okam ed daya ya nan daga, tan inamag mo nan lobong ya din amin ay wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_12","020_89_12","PSA","89","12","12","Din wada ed amyanan ya abagatan, pinarsuam daida. Din dontog ay Tabor ya Hermon et manragsak da. Kaman dan ipogaw ay mangikankanta sin pangdayaw dan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_13","020_89_13","PSA","89","13","13","Palalo ay napigsa ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_14","020_89_14","PSA","89","14","14","Din turay mo, kinalinteg di naisaadana. Din amin ay amagem, ipaila da ay managlayad ya matalek ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_15","020_89_15","PSA","89","15","15","Ay apaw di ragsak da din manaydayaw en sik-a babaen si kankanta ya din mabindisyonan begew sin kawadam en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_16","020_89_16","PSA","89","16","16","Gapon sik-a, maninsin-agew ay manragsak da, et din kinalinteg mo, idaydayaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_17","020_89_17","PSA","89","17","17","Tan sik-a di poon di bikas mi, begew sin seg-ang mo, mangabak kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_18","020_89_18","PSA","89","18","18","Nasantoan ay Diyos mi ay Israelita, sik-a din ari mi ay manalaknib en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_19","020_89_19","PSA","89","19","19","Waday kaman iitaw ay inpailam sin matalek ay baam, et siya na din kanam, “Binadangak di esay soldado ay napigsa, pinilik et inpangatok sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_20","020_89_20","PSA","89","20","20","Insaad ko ay ari si David ay baak. Sinoyatak din toktok na sin nasantoan ay lanak, say mangipaila ay sisyay dinotokak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_21","020_89_21","PSA","89","21","21","Et kanayon ay papigsaek to babaen sin bikas ya panakabalin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_22","020_89_22","PSA","89","22","22","Din lawlawa di ogali na ay kalabana et adi da makaabak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_23","020_89_23","PSA","89","23","23","Gemkek din kalabana sin sangoanana et peslek din mangililiget en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_24","020_89_24","PSA","89","24","24","Mantoltoloy din kinapodnok ya layad kon sisya et begew en sak-en, maipangatos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_25","020_89_25","PSA","89","25","25","Paannawaek din lak-am di iturayana et lomabes sin baybay di pap-eng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_26","020_89_26","PSA","89","26","26","Awni et bigbigenas sak-en ay Ama ya Diyos na, manalaknib ya mangisalakan en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_27","020_89_27","PSA","89","27","27","Din kalintegan di besag ay anak, idawat kon to en sisya. Panbalinek ay kangatoan ay ari isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_28","020_89_28","PSA","89","28","28","Adi manbalbaliw din layad kon sisya, ya komakaman din intolag ko si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_29","020_89_29","PSA","89","29","29","Mantoltoloy din panturayan di poli na enggana ay mamaga din daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_30","020_89_30","PSA","89","30","31","Ngem mo sigaan din poli na din linteg ko et adi da tongpalen din bilbilin ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_32","020_89_32","PSA","89","32","32","dosaek et soplitek daida begew sin basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_33","020_89_33","PSA","89","33","33","Ngem din layad kon sisya, magay panbaliwana et tongpalek din inkarik en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_34","020_89_34","PSA","89","34","34","Tongpalek din intolag kon sisya, magay ibabawik ay karik en sisya, ay olay esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_35","020_89_35","PSA","89","35","35","Nasantoanak et tongpalek din karik. Adiak polos man-etek en David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_36","020_89_36","PSA","89","36","37","Mantoltoloy din panturayan di poli na, magay pap-eng na ay kaman din agew ya bowan ed daya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_38","020_89_38","PSA","89","38","38","Ngem binaybay-am sisya ya dinokogam ed wani. Palaloy bonget mo sin ari ay en ka pinili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_39","020_89_39","PSA","89","39","39","Inbabawim din intolag mo en sisya et kinaan mo din turay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_40","020_89_40","PSA","89","40","40","Pinadadael mo amin din alad di siyodad na, et dadlon binakas din kalabana din makneg ay beey ay pankamangan di ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_41","020_89_41","PSA","89","41","41","Amin ay malabas et akewen da din sanikwa na. Laslasoyen aben di katokmang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_42","020_89_42","PSA","89","42","42","Nangabakem din kalabana et pinaragsak mo amin daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_43","020_89_43","PSA","89","43","43","Nanbalinem din armas na ay magay silbi na, adi kan binadangan sin kalabana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_44","020_89_44","PSA","89","44","44","Kinaan mo din madaydayaw ay saad na, intep-am sin lota din korona na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_45","020_89_45","PSA","89","45","45","Nanbalinem ay nakay ay nasapsapa et kababain di kasasaad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_46","020_89_46","PSA","89","46","46","Pig-an pay ay dengngem din kararag ko ya makaan din palalo ay bonget mo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_47","020_89_47","PSA","89","47","47","Nemnemem koma ay aptik di biyag mis na, pinarsuam amin ay ipogaw ay way gedeng di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_48","020_89_48","PSA","89","48","48","Sinoy natago ay magay kateyana ya makalisi sin kaiponponana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_49","020_89_49","PSA","89","49","49","Into pay din magay balbaliw na ay layad mo ed idi yan matalek ka ay nangikari en David adi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_50","020_89_50","PSA","89","50","50","Nemnemem koma din panglaslasoy dan dakami ay ipogaw mo ya din pangoy-oyaw di kaipoipogaw ay ninam-os ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_51","020_89_51","PSA","89","51","51","Apo Diyos, laslasoyen din mangiliget en sik-a nan pinilim ay ari olay intoy emeyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS89_52","020_89_52","PSA","89","52","52","Madaydayaw si Diyos si eng-enggana. Amen! Amen! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_1","020_90_1","PSA","90","1","1","Sik-a ay Diyos di nangay-ayowan en dakami. Kaman kan beey ay nansidsidoman mi manipod ed nabaon enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_2","020_90_2","PSA","90","2","2","Olay idi daan kan parsuaen din dontog ya am-in ay wada, nawawada ka ay Diyos si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_3","020_90_3","PSA","90","3","3","Mabalin mo ay ibaga sin ipogaw ta mantaoli da sin tapok ay say napoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_4","020_90_4","PSA","90","4","4","Din sinlibo ay tawen en sik-a et kaman sin-agew anggoy di kaando na. Kaman ed kogaban ay nalabas ono din kaseyepan mi si owat piga ay oras. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_5","020_90_5","PSA","90","5","5","Mabalin ay pap-engem din biyag mi sina. Maiarig sin iitaw ay sinkaattikan et mamaga ono kaman logam ay tomobo sin agsapa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_6","020_90_6","PSA","90","6","6","Gomabay et mansabong da, ngem mo malabi, malaylay ya mango da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_7","020_90_7","PSA","90","7","7","Palaloy egyat mi sin bonget mo, matey kami begew sin dosa ay inkeddeng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_8","020_90_8","PSA","90","8","8","Inpailam am-in ay basbasol mi sin sangoanam, olay din naitatabon ay inpaksaw mi et inpabelam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_9","020_90_9","PSA","90","9","9","Begew sin bonget mo, omaptik di biyag mis nan daga, din tawen mi et kaman dagem ay si awni et mamaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_10","020_90_10","PSA","90","10","10","Pitopolo ay tawen di kaandon di biyag mis na. Mo mabikas kami, emey ay otsinta. Ngem olay mo intoy kaando na, pag ligat di iali da. Sinkaattikan yan mapap-eng di biyag mi et pag kamin mamaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_11","020_90_11","PSA","90","11","11","Maga pay laeng di namadas sin am-in ay dosa ay inkeddeng mo, magay inmegyat ay kosto begew sin palalo ay bonget mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_12","020_90_12","PSA","90","12","12","Isonga ipabigbig mo ngarud en dakamis na din kinaaptik di biyag mis nan daga ta say lomaing kami ay mangosal ay kosto sin am-in ay timpo ay indawat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_13","020_90_13","PSA","90","13","13","Pig-an pay di kabayag di omibobongetam? Maseg-ang ka koma ay Diyos en dakami ay baam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_14","020_90_14","PSA","90","14","14","Inag-agew koma ay mapnek kami sin komakaman ay layad mo ta say naragsak kami ay mankankanta sin kawada mi ay matmatago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_15","020_90_15","PSA","90","15","15","Paad-adoem abe di agew ay en mi panlaylaydan ay kaman din kaandon di timpo ay en mi nanligligatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_16","020_90_16","PSA","90","16","16","Ipailam din panakabalin mo en dakami ay baam ya sin kapototan mi din nakaskasdaaw ay pigsam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS90_17","020_90_17","PSA","90","17","17","Yahweh ay Diyos mi, maseg-ang ka ta bindisyonam dakami ta say mayat di pantongpalan di am-in ay am-amagen mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_1","020_91_1","PSA","91","1","1","Olay sino ay emey en Diyos ay Manakabalin Am-in ya Kangatoan, ta sisya di kanayon ay ena pankamangan ya panpaayowanan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_2","020_91_2","PSA","91","2","2","kanana, “Sik-a, Yahweh, di salaknib ko ya pankamangak, sik-a din Diyos ay daydayawek ya pantalkak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_3","020_91_3","PSA","91","3","3","Ilisi daka sin kaman bito ay maknaam ya kaeegyat ay sakit ay kateyam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_4","020_91_4","PSA","91","4","4","Kaman kan kiyap ay sakokoan di ina na. Magay pan-egyatam tan wadas sisya ay mangayowan en sik-a. Matalek sisya et kaman mon salida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_5","020_91_5","PSA","91","5","5","Sin labi et magay pan-egyatam, olay din panan di kalaban sin kaagawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_6","020_91_6","PSA","91","6","6","Sin labi ya kaagawan, magay pan-egyatam, olay dimonyo ono bigla ay sakit ay kateyan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_7","020_91_7","PSA","91","7","7","Olay ad-ado di matey sin asag-en mo, ngem adi ka pay maan-ano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_8","020_91_8","PSA","91","8","8","Mailam to ay mismo di kadosaan da din lawlawa di ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_9","020_91_9","PSA","91","9","9","Gapo ta si Yahweh ay Kangatoan di kinamang mo ay pansalinan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_10","020_91_10","PSA","91","10","10","magay lawa ay mapasamak en sik-a ono somag-en sin beey mo ay mamaligat en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_11","020_91_11","PSA","91","11","11","Bilinen Diyos din aanghel na ta en daka ayowanan, olay intoy em-emeyam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_12","020_91_12","PSA","91","12","12","Aklopen das sik-a ta adi maidosnog sikim sin bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_13","020_91_13","PSA","91","13","13","Din maangat ay layon ya eweg ay nagitaan et abakem ya igatin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_14","020_91_14","PSA","91","14","14","Kanan Diyos, “Din manglaylayad en sak-en et isalakan ko, ya ayowanak din mamigbig ay sak-en din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_15","020_91_15","PSA","91","15","15","Mo mankararag en sak-en et songbatak sisya, kadkadwaek sin timpon di ligat na et isalakan ko ya bindisyonak ta madayaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS91_16","020_91_16","PSA","91","16","16","Gon-gonaak abe si ando ay biyag na ta ganasena din pangisalakanak en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_1","020_92_1","PSA","92","1","1","Mayat di man-iyaman en sik-a, Diyos ay Kangatoan, ya mangikanta si kaidayawam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_2","020_92_2","PSA","92","2","2","Inagsapa ya linablabi ay maikankansiyon din adi manbalbaliw ay layad mo ya kinapodnom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_3","020_92_3","PSA","92","3","3","Mayat tet-ewa ay ikanta ay makompasan si gitara ya arpa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_4","020_92_4","PSA","92","4","4","Tan pinaragsak mos sak-en sin nakaskasdaaw ay inamag mo et ibogaw koy kantak gapo si ragsak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_5","020_92_5","PSA","92","5","5","Nakaskasdaaw din inam-amag mo, adi maedasan di nemnem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_6","020_92_6","PSA","92","6","6","Adi maawatan di naong-ong ya magay nemnem na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_7","020_92_7","PSA","92","7","7","din kasasaad di mangam-amag si lawa ay olay mo kaman dan logam ay gomabay da ya di biyag da et somiged pay, ngem din pantongpalan da et panakadadael si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_8","020_92_8","PSA","92","8","8","Ngem sik-a ay Apo di kangatoan si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_9","020_92_9","PSA","92","9","9","Amin ay kalaban mo, awni et matey da, amin din mangam-amag si lawa et maabak ya mansisian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_10","020_92_10","PSA","92","10","10","Ngem inmipabikas ka ay kaman bomaro ay atap ay baka, binindisyonam sak-en ya inmiparagsak ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_11","020_92_11","PSA","92","11","11","Laton ay nailak din naabakan di lawa ay komonkontra, nadngek abe din bogaw da sin naabakan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_12","020_92_12","PSA","92","12","12","Din nalinteg yan gomabay da ay kaman din sidro ed Lebanon ya din kaiw ay palma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_13","020_92_13","PSA","92","13","13","Kaman dan kaiw ay naimola sin beey di Apo, gomabay da sin Timplon Diyos ay daydayawen tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_14","020_92_14","PSA","92","14","14","Manbonga da olay ad-adoy tawen da, kanayon ay makneg ya magabay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS92_15","020_92_15","PSA","92","15","15","Siya nay mangipaila ay nalinteg din Apo, magay maipabasol en sisya ay salaknib ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS93_1","020_93_1","PSA","93","1","1","Apo Diyos, sik-a di ari mi ay ipogaw mo, dayaw ya pigsa et kaman mon inbabado. Adi maikiweg din daga tan insaad mo ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS93_2","020_93_2","PSA","93","2","2","Nanturturay ka manipod sin damodamo, nawawada ka sin daan manlogi di timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS93_3","020_93_3","PSA","93","3","3","Apo Diyos, dinmakdake din danom et man-agodood din dalloyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS93_4","020_93_4","PSA","93","4","4","Ngem sik-a ay Diyos ed daya, addawi ay manakabalin ka mo din baybay ya dalloyona. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS93_5","020_93_5","PSA","93","5","5","Apo, adi polos manbalbaliw din linteg mo. Bagay nas eng-enggana din kinasanton di beey mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_1","020_94_1","PSA","94","1","1","Yahweh, din Diyos ay man-ibaes yan sik-a, din bonget mo ipailam koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_2","020_94_2","PSA","94","2","2","Sik-a di mangokom sin am-in ay ipogaw isnan daga, et ipalak-am mo sin mangipapangatos awak da din lebbeng na ay dosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_3","020_94_3","PSA","94","3","3","Apo Diyos, kas-ano pay di kabayag na ay it-it-ek din makedse din awak da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_4","020_94_4","PSA","94","4","4","Amin din mangam-amag si lawa yan it-it-ek dan basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_5","020_94_5","PSA","94","5","5","Din pinilim ay ipogaw mo yan palpaligaten da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_6","020_94_6","PSA","94","6","6","peslen da din nalasang, mangili ya olila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_7","020_94_7","PSA","94","7","7","Ngem kanan da, “Si Yahweh ay Diyos di Israelita yan adi na ammo ya adi na ilaen na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_8","020_94_8","PSA","94","8","8","Palalo sas kinaong-ong yo! Pig-an pay di kanemneman yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_9","020_94_9","PSA","94","9","9","Ay adi makadnge ya makaila yan sisyay nangamag si inga ya mata? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_10","020_94_10","PSA","94","10","10","Ay siya mo adi na dosaen din ipogaw na yan sisya met di manosa sin kailiili isnan daga? Ay magay ammo na aya yan amin ay ipogaw et sisyay mangitdo en daida? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_11","020_94_11","PSA","94","11","11","Ammon Diyos di nemnem da, ammo na ay magay silbin di plano da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_12","020_94_12","PSA","94","12","12","Nagasat din bagbagaam, Apo, din itdoam sin bilbilin mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_13","020_94_13","PSA","94","13","13","tan waday talnan di nemnem da sin timpon di ligat da enggana ay maisagana din kaot para sin mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_14","020_94_14","PSA","94","14","14","Din ipogaw mo ay Diyos yan adi ka baybay-an, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_15","020_94_15","PSA","94","15","15","mawadan to kasin di kinalinteg sin pangokoman, et amin ay nalinteg yan en da apolbalan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_16","020_94_16","PSA","94","16","16","Ay wada aya di sinmalaknib sin mangam-amag si lawa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_17","020_94_17","PSA","94","17","17","Mo adi ka binmadang ay Diyos, nateyak koma ay nasapa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_18","020_94_18","PSA","94","18","18","Idi dandani ay matokangak, Apo, inpapigsam sak-en begew sin adi manbalbaliw ay layad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_19","020_94_19","PSA","94","19","19","Mo ad-adoy pandandanagak, wada ka ay lomiwliwa ya omiparagsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_20","020_94_20","PSA","94","20","20","Adi ka met mabalin ay makikadwa sin tuturay ay baken kosto di panangokom da ay mangwani en kosto din lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_21","020_94_21","PSA","94","21","21","Manbabadang da ay mamalpaligat sin nalinteg di ogali na, kedngan da ay matey din magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_22","020_94_22","PSA","94","22","22","Ngem sik-a, Yahweh ay Diyos ko, di pankamangak ya salaknib ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS94_23","020_94_23","PSA","94","23","23","Ipalak-am mon to en daida di sobalit din lawa ay inam-amag da, dosaem daida begew sin basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_1","020_95_1","PSA","95","1","1","Omali kayo ta mankanta ya manragsak tako, ipigsa takon pangdayaw takon Diyos Apo. Maiarig sisyas dakdake ay bato ay pankamangan ta maisalakan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_2","020_95_2","PSA","95","2","2","Emey tako sin sangoanana ay man-iyaman en sisya, manragsak tako ay mangidayaw babaen si kankanta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_3","020_95_3","PSA","95","3","3","Tan si Yahweh yan manakabalin ay Diyos ya ari ay nangatngato mo din amin ay sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_4","020_95_4","PSA","95","4","4","Iturayana din intiro ay daga manipod sin kaonegan ay liyang enggana sin dontog ay kakayangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_5","020_95_5","PSA","95","5","5","Oka na abe din baybay tan pinarsua na, siya abe din daga ay inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_6","020_95_6","PSA","95","6","6","Omali kayo ta mandokmog ya manyakog-ong tako ay mandayaw en Yahweh ay namarsua en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_7","020_95_7","PSA","95","7","7","Tan sisya din Diyos tako ya datako di ipogaw na ay maiarig si karnero ay ay-ayowanana. Dengngen yo koma ed wani ay agew din kalin Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_8","020_95_8","PSA","95","8","8","Kanana, “Adi yo pakenkentegen din nemnem yo ay kaman din inyat di aap-o yo sin agew ay kawada dad Meriba, sin lugar ay magay omili ed Massa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_9","020_95_9","PSA","95","9","9","Isdi ay pinmadpadas din aam-a yo olay inil-ila da din inam-amag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_10","020_95_10","PSA","95","10","10","Opatapolo ay tawen ay sinigsigaak daida. Isonga kanak, ‘Kankanayon ay masangsangaw das lawa. Sigaan da ay mangonod sin bilbilin ko en daida.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS95_11","020_95_11","PSA","95","11","11","Gapo sin bonget ko inkarik ay adik polos pasgepen daida sin pan-illengan ay enak insagana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_1","020_96_1","PSA","96","1","1","Ikantaan yos Diyos si baro ay kanta, ikantaan yos sisya, amin ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_2","020_96_2","PSA","96","2","2","Dayawen yos sisya babaen sin kanta yo. Inag-agew ay dad-aten yo din nangisalakananan datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_3","020_96_3","PSA","96","3","3","Dad-aten yo sin nanasyon din kinangato na ya din nakaskasdaaw ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_4","020_96_4","PSA","96","4","4","Tan nangato si Diyos et lebbeng na ay daydayawen yo ay kosto, baken odom ay diyos mo adi et sisya anggoy di patgen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_5","020_96_5","PSA","96","5","5","Tan din daydayawen di odom ay nanasyon isnan daga et owat sinan didiyos ay magay silbi na, ngem si Diyos pay et pinarsua na din am-in ay wadad daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_6","020_96_6","PSA","96","6","6","Madaydayaw sisya, mabigbig di kinangato na. Din panakabalina ya mankoniniing ay kinadiyos na et pon-en da din Timplo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_7","020_96_7","PSA","96","7","7","Dayawen yo si Diyos, amin ay nasyon isnan daga, bigbigen yo din panakabalin ya kinadiyos na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_8","020_96_8","PSA","96","8","8","ya din madaydayaw ay ngadana. Iey yon daton yon sisya ya senggep kayo sin Timplo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_9","020_96_9","PSA","96","9","9","Mandokmog kayo ay mandayaw en sisya ay maptemapteng din kinasanto na. Manpayegpeg kayo si egyat yo sin sangoanana, amin ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_10","020_96_10","PSA","96","10","10","Amin ay nasyon di pangibagaan yo ay enggay man-ari si Diyos Apo. Insaad na ay kosto din daga et adi maikiwkiweg. Din pangokomana sin kaipoipogaw yan nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_11","020_96_11","PSA","96","11","11","Manragsak kayo ay wadad daya ya isnan daga, manragsak kayo ay baybay ya amin ay linaona, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_12","020_96_12","PSA","96","12","12","dakayo abe ay papayew ya amin ay molmola, ibogaw yo din ragsak yo, kakaiw sin kada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS96_13","020_96_13","PSA","96","13","13","Manragsak kayo sin omalian Diyos ay mangituray sin daga. Magay pabpaborana ya nalinteg di iyat na ay mangokom ya mangituray sin ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_1","020_97_1","PSA","97","1","1","Si Diyos di manturay isonga manragsak kayo ay ipogaw isnan daga, olay dakayo ay wada sin kaaddawian ay soli na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_2","020_97_2","PSA","97","2","2","Nanliniked di liboo ya bolinget en sisya, nalinteg di panangituray na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_3","020_97_3","PSA","97","3","3","Waday apoy sin sango na, et pooana din kalabana ay nanlikob en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_4","020_97_4","PSA","97","4","4","Masilawan din lobong sin kimat na, manpayegpeg din daga ay mangila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_5","020_97_5","PSA","97","5","5","Din dodontog yan kaman allid ay matenaw da sin sangoanan Diyos ay mangituray sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_6","020_97_6","PSA","97","6","6","Din wada ed daya yan ipaammo da din kinalinteg na, mailan di amin ay nasyon din kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_7","020_97_7","PSA","97","7","7","Amin ay mandayaw si kinitikitan et maibabain da, siya abe sin mangit-it-ek si didiyosen ay magay silbi na. Amin ay sinan didiyos et manyakog-ong da sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_8","020_97_8","PSA","97","8","8","Gapo sin panangokom Diyos yan manragsak da din ipogaw ed Zion ya Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_9","020_97_9","PSA","97","9","9","Tan si Yahweh di mangituray sin intiro ay daga, mo is-o sin didiyosen, addawi ay nangatngatos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_10","020_97_10","PSA","97","10","10","Laylayden Diyos din manigsigaan sin lawa, salaknibana din biyag di ipogaw na ya isalakanas daida sin mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_11","020_97_11","PSA","97","11","11","Masilawan din nalinteg et manragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS97_12","020_97_12","PSA","97","12","12","Dakayo ay nalinteg, manragsak kayo gapo sin inam-amag di Apo. Nemnemen yo din inamag na, yan dayawen yo din nasantoan ay ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS98_1","020_98_1","PSA","98","1","1","Ikantaan yo si Diyos si baro ay kanta, tan nakaskasdaaw din inam-amag na. Nangabak sisya ay bokbokod na babaen sin nasantoan ay panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS98_2","020_98_2","PSA","98","2","2","Inpaammon Diyos sin nanasyon din ena nangabakan ya din kabaelana ay mangisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS98_3","020_98_3","PSA","98","3","3","Tinongpal na din kari na sin Israelita, kanayon ay napodno en daida ya inpappaila na din layad na en daida. Amin ay ipogaw sin solin di daga, din nangabakan Diyos tako yan inila da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS98_4","020_98_4","PSA","98","4","4","Amin ay ipogaw sin daga, begew si ragsak yo, ipigsa yo ay mankanta ay pangdayaw yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS98_5","020_98_5","PSA","98","5","5","Kompasan yo si arpa din kanta yo ay mangidaydayaw en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS98_6","020_98_6","PSA","98","6","6","Mananggoyob ya manbogaw kayo begew si ragsak yo sin sangoanan Diyos ay ari tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS98_7","020_98_7","PSA","98","7","7","Manragsak kayo ay baybay ya amin ay linaona, manragsak ka ay daga ya amin ay wadan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS98_8","020_98_8","PSA","98","8","8","Dakayo ay ginawang, manpalakpak kayo, dakayo ay dontog, man-es-esa kayo ay mankanta si ragsak yo sin sangoanan di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS98_9","020_98_9","PSA","98","9","9","Tan omal-ali sisya ay mangituray sin daga, nalinteg ya magay pabpaborana sin pangokomana ya pangiturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS99_1","020_99_1","PSA","99","1","1","Manturay si Diyos et manpayegpeg din ipogaw si egyat da. Tinmotokdo sin trono na sin ngaton di napayakan ay paparsua yan manyegyeg din daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS99_2","020_99_2","PSA","99","2","2","Mabigbig di kinangaton Diyos ed Zion, iturayana am-in ay ipogaw isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS99_3","020_99_3","PSA","99","3","3","Amin ay ipogaw yan dayawen da din madaydayaw ya kaeegyat ay ngadana. Nasantoan sisya! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS99_4","020_99_4","PSA","99","4","4","Manakabalin ay ari sisya, din nalinteg di laylaydena. Initdo na ed Israel di kosto ay amagen da, initdoanas daida ta somiged di ogali da ya magay pabpaboran da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS99_5","020_99_5","PSA","99","5","5","Si Yahweh ay Diyos tako, dayawen yos sisya, dayawen yo sin sangoanan di trono na. Nasantoan sisya! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS99_6","020_99_6","PSA","99","6","6","Da Moses en Aaron din papadi na, si Samuel di esa ay nankarkararag en sisya, nankararag dan sisya yan pinatgana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS99_7","020_99_7","PSA","99","7","7","Sin natood ay liboo ay kad-ana, nakikali en daida. Tinongpal da din linteg ya bilbilina ay inbaga na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS99_8","020_99_8","PSA","99","8","8","Sinongbatan Yahweh ay Diyos din kararag da, inpaila na ay manangpakawan ay Diyos sisya, ngem dinosa na pay dedan si daida sin basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS99_9","020_99_9","PSA","99","9","9","Si Yahweh ay Diyos tako, bigbigen yo din kinangato na, dayawen yos sisya sin nasantoan ay dontog na, tan si Yahweh ay Diyos tako, nasantoan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS100_1","020_100_1","PSA","100","1","1","Kaipoipogaw isnan daga, ipigsa yo koma ay mangikanta sin pangidaydayawan yo en Diyos ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS100_2","020_100_2","PSA","100","2","2","Omali kayo sin sangoanana ay mankankanta, naragsak kayo koma ay manaydayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS100_3","020_100_3","PSA","100","3","3","Bigbigen yo ay si Yahweh et Diyos Apo. Sisyay namarsua en datako et oka nas datako, et kaman takon karnero sin pastolan di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS100_4","020_100_4","PSA","100","4","4","Man-iyaman kayo ya dayawen yos sisya mo senggep kayo sin Timplo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS100_5","020_100_5","PSA","100","5","5","Tan si Yahweh et siged sisya. Magay pap-eng din seg-ang ya layad na. Matalek abe si eng-enggana ay manongpal sin amin ay inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS101_1","020_101_1","PSA","101","1","1","Mankantaak maipanggep si kinalinteg ya kinapodno, kantaek paran sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS101_2","020_101_2","PSA","101","2","2","Magay maipabasol to en sak-en sin panagbiyag ko, nalinis abe di biyag ko sin beey ko. Pig-an pay di omaliam en sak-en, Apo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS101_3","020_101_3","PSA","101","3","3","Pandokogak to di lawa ay plano ay magay silbi na, sigaak abe din lawa ay ogalin di manokog en sik-a, adiak polos maalinan si kaman nidi ay lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS101_4","020_101_4","PSA","101","4","4","Addawiak di ipogaw ay nakillo di nemnem na, adiak ipalobos ay komadkadwa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS101_5","020_101_5","PSA","101","5","5","Paginkek to di nalimed ay mangipalawlawa si gait na, adiak aben anosan din mangipapangatos awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS101_6","020_101_6","PSA","101","6","6","Din matalek ay ipogaw sin ili di piliek to ay makitee sin beey ko. Din nalinis di biyag na di ipalobos ko ay mansilbi en sak-en, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS101_7","020_101_7","PSA","101","7","7","Magay makitee sin beey ko ay maetek, adi da mabalin ay mantee sin sangoanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS101_8","020_101_8","PSA","101","8","8","Inagsapa ay kaanek din laway ogali na sin ili, Apo, ponasek amin ay mangam-amag si baken kosto sin pinilim ay siyodad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_1","020_102_1","PSA","102","1","1","Apo, dengngem kod nan kararag ko ta patgam nan adawag ko ay mankedaw si badang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_2","020_102_2","PSA","102","2","2","Adi ka kod dokogan sak-en, Apo, sin timpon di ligat ko. Dengngem kod nan kararag ko ta sin timpo ay kedawek din badang mo, songbatam ay dagos, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_3","020_102_3","PSA","102","3","3","Tan maomas ay kaman asok nan biyag ko, kaman man-atong ay pogon nan awak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_4","020_102_4","PSA","102","4","4","Maiarigak si nango ay logam, enggay magay ganas ko ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_5","020_102_5","PSA","102","5","5","Palalo di bayeweng ko, owat tong-a ya kodil nan awak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_6","020_102_6","PSA","102","6","6","Kamanak titit sin lugar ay magay omili, kamanak kop sin nataynan ya nadadael ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_7","020_102_7","PSA","102","7","7","Adiak kaseyep olay bomaktadak, naladingit ay titit sin toktok di beey di kaiarigak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_8","020_102_8","PSA","102","8","8","Maninsin-agew ay lomaslasoy din kalaban ko, os-osalen das baos din ngadan ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_9","020_102_9","PSA","102","9","9","Kamanak mangmangan si dap-o, din lowak yan pakiin-inom ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_10","020_102_10","PSA","102","10","10","gapo sin palalo ay bonget mo, tan pinidit mos sak-en ya inwasit mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_11","020_102_11","PSA","102","11","11","Nan biyag ko yan kaman alidong sin masdem ya kaman mangmango ay logam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_12","020_102_12","PSA","102","12","12","Ngem manturay kas eng-enggana, Apo, ya kanayon ay mandinamag din ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_13","020_102_13","PSA","102","13","13","Seg-angam to ed Zion et pomika ka, tan dinomteng din kosto ay timpo ay seg-angam sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_14","020_102_14","PSA","102","14","14","Tan olay mo nadadael din siyodad ay sana ya enggay naiwalawalang din bato ay amag na, patpatgen pay dedan din mansilsilbin sik-a, wada met laeng di seg-ang da sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_15","020_102_15","PSA","102","15","15","Patgen to din nanasyon sik-a, Apo, amin ay ari isnan daga et emegyat dan to sin panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_16","020_102_16","PSA","102","16","16","Tan ipailam din sana ay panakabalin mo sin kasin mon pangamagan ed Zion, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_17","020_102_17","PSA","102","17","17","Awni et dengngem ya patgam to din kararag di nabaybay-an ay ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_18","020_102_18","PSA","102","18","18","Isolat yo din inam-amag di Apo ta say din maisokat en datako sin omal-ali ay timpo yan dayawen dan to din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_19","020_102_19","PSA","102","19","19","Isolat yo ay si Diyos et wada sin nasantoan ay kad-ana ed daya, yan inosdongana din daga ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_20","020_102_20","PSA","102","20","20","ta din bayeweng di balod yan dengngena ya din nakeddengan ay matey et isalakana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_21","020_102_21","PSA","102","21","21","Et mandinamag to ed Zion din ngadana, ed Jerusalem, daydayawen dan tos sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_22","020_102_22","PSA","102","22","22","mo din man-ili sin am-in ay nasyon, matopog dan to ay mandayaw en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_23","020_102_23","PSA","102","23","23","Daanak makay yan inmipakapsot ka, Apo, inpaaptik mo din biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_24","020_102_24","PSA","102","24","24","Diyos ko, adi ka kod sapaen ay taolien nan biyag ko, tan magay pap-eng di biyag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_25","020_102_25","PSA","102","25","25","Ed bayag, insaad mo din lanad di daga ya inamag mo am-in ay wadad daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_26","020_102_26","PSA","102","26","26","Mamaga dan to ngem sik-a pay yan komakaman ka. Kaman dan bado, domaan ya masokatan da, tan awni et sokatam daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_27","020_102_27","PSA","102","27","27","Ngem mo sik-a pay yan komakaman ka, din biyag mo et magay pap-eng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS102_28","020_102_28","PSA","102","28","28","Din aan-ak mi, dakami ay mansilsilbi en sik-a, awni et natalna di biyag da. Salaknibam to din poli da et maga di pandanagan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_1","020_103_1","PSA","103","1","1","Idayaw ko si Diyos Apo sin am-in ay kabaelak ya nemnem ko. Idayaw ko din nasantoan ay ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_2","020_103_2","PSA","103","2","2","Adiak liw-an din ad-ado ay seg-ang na, isonga dadlonak daydayawen sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_3","020_103_3","PSA","103","3","3","Pakawanena am-in ay basbasol ko ya agasana am-in ay sakit ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_4","020_103_4","PSA","103","4","4","Sin pese et omilislisi sisya. Bindisyonanas sak-en sin seg-ang ya layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_5","020_103_5","PSA","103","5","5","Ad-ado ay pansigdan di idawat na sin inagew ay panbiyagak isnan daga ta say olay ed wani ay nakayak, kinmakaman din sigod ay pigsak ay kaman din titit ay napigsapigsa ay makwani en agila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_6","020_103_6","PSA","103","6","6","Itonton Diyos din kalintegan di am-in ay mapalpaligatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_7","020_103_7","PSA","103","7","7","Inpaammo nan Moses din plano na, et inilan din Israelita din nakaskasdaaw ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_8","020_103_8","PSA","103","8","8","Si Diyos yan managlayad ya managseg-ang. Naanos ya din layad na et komakaman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_9","020_103_9","PSA","103","9","9","Adi kanayonen Diyos din panyamyamana, ya adi na ililiget din ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_10","020_103_10","PSA","103","10","10","Din dosa ay idawat nan datako et mayap-ew mo is-o sin basol tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_11","020_103_11","PSA","103","11","11","Tan kaman din kakayang di ed daya isnan daga di kadakdaken din layad na sin mangipatpateg en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_12","020_103_12","PSA","103","12","12","Din basbasol tako et enggay pinakawana et palalo ay in-addawi na, kaman nan kaaddawin di belaan di agew sin kadiposana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_13","020_103_13","PSA","103","13","13","Kaman din iyat di esay ama ay manegseg-ang sin anak na din iyat Diyos ay manegseg-ang sin mangipatpateg en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_14","020_103_14","PSA","103","14","14","tan ammo na dedan ay sin tapok di napoan tako, et nemnemena din pankapsotan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_15","020_103_15","PSA","103","15","15","Din biyag tako et kaman din biyag di logam. Kaman sabsabong ay maila din kamapteng na sin sinkaattikan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_16","020_103_16","PSA","103","16","16","tan madageman et makpit, mag-as et maliw-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_17","020_103_17","PSA","103","17","17","Ngem din layad Diyos sin mangipatpateg en sisya, adi manbalbaliw ya maga di gedeng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_18","020_103_18","PSA","103","18","18","Din adi manliwliw-an sin intolag na mo adi et tongtongpalen dan bilbilina, mantoltoloy din kinalinteg na enggana sin apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_19","020_103_19","PSA","103","19","19","Insaad Diyos din panturayana ed daya, am-iam-in yan iturturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_20","020_103_20","PSA","103","20","20","Dayawen yo si Diyos, dakayo ay napipigsa ya manakabalin ay anghel na, dakayo ay manmannge sin ibaga na ya manongtongpal sin bilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_21","020_103_21","PSA","103","21","21","Dayawen yo si Diyos, dakayo am-in ay wadad daya ay baa na ay mangon-onod sin panlaydana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS103_22","020_103_22","PSA","103","22","22","Dayawen yos Diyos, dakayo am-in ay pinarsua na sin am-in ay lugar ay iturturayana. Dayawek si Diyos sin am-in ay nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_1","020_104_1","PSA","104","1","1","Yahweh ay Diyos ko, dayawek sik-a, tan tet-ewa ay manakabalin ka. Dayaw ya kinangato, naipabadon sik-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_2","020_104_2","PSA","104","2","2","manliniked en sik-a di pat-a. Ed daya yan inoklag mo ay kaman tolda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_3","020_104_3","PSA","104","3","3","Insaad mo din beey mo sin danom ay wada ed daya. Manlogan ka sin liboo ya mapges ay dagem ay kaman mon kalisa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_4","020_104_4","PSA","104","4","4","Din dagem ya kimat yan ibaam daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_5","020_104_5","PSA","104","5","5","Inset mo ay insaad din daga et maga polos di kaikiwegana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_6","020_104_6","PSA","104","6","6","Kaman mon binadoan si baybay ay malosong et din dontog yan nilim-otan di danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_7","020_104_7","PSA","104","7","7","Asi kan bilinen din danom et dinmenden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_8","020_104_8","PSA","104","8","8","Sin dontog ya tanap yan inmayos da enggana sin insaganam ay pantean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_9","020_104_9","PSA","104","9","9","Inkeddeng moy gedeng da ta say adi da mantaoli ay manlim-ot sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_10","020_104_10","PSA","104","10","10","Inpawadam sin tanap di obbog, et man-ayos da sin nan-gawaan di dontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_11","020_104_11","PSA","104","11","11","Man-inom amin din atap ay animal isdi, siya abe di pan-inoman din atap ay dangki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_12","020_104_12","PSA","104","12","12","Sin kakaiw sin benget da, man-obong di titit ya mankanta da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_13","020_104_13","PSA","104","13","13","Manipod ed daya ay kad-am, sibsibogam din dontog si odan, et mapnek si bindisyon mo nan daga ay pinarsuam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_14","020_104_14","PSA","104","14","14","Inpagabay mo din logam para sin baka ya molmola ay pangaan di ipogaw si kasapolan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_15","020_104_15","PSA","104","15","15","ta mawada di arak ay panragsakan da, lana ay mangipapteng sin ropa da, ya makan ay mangipabikas en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_16","020_104_16","PSA","104","16","16","Din kakaiw Diyos et masibogan da, din makwani en sidro ed Lebanon ay inpagabay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_17","020_104_17","PSA","104","17","17","Din kinittoy ay titit yan isdi ay man-obong da, siya abe din dadakke sin kakayangan ay panga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_18","020_104_18","PSA","104","18","18","Din atap ay kalding et sin nakayang ay dontog di pantean da, sin deppas yan panbeeyan di bewet ay kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_19","020_104_19","PSA","104","19","19","Pinarsuam din bowan ay waday pan-inatana ya bemeskaana ta say din timpo et waday kailasinana. Din agew yan ammo na din oras ay kadiposana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_20","020_104_20","PSA","104","20","20","Inpawadam di bolinget et siya din labi ay kanan da, say bomalaan di atap ay animal sin kada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_21","020_104_21","PSA","104","21","21","Manngaed din bomaro ay layon ay manganap si anopen da, an-anapen da din indawat Diyos ay kanen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_22","020_104_22","PSA","104","22","22","Mo bomala din agew yan mantaoli da sin liyang ay pantean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_23","020_104_23","PSA","104","23","23","Din ipogaw abe yan bomala da ay maninsin-agew da ay man-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_24","020_104_24","PSA","104","24","24","Apo Diyos, napno nan daga sin adi kabilang ay inamag mo. Inamag mo amin babaen sin laing mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_25","020_104_25","PSA","104","25","25","Wada abe din baybay ay adi kalokod din kaannawa na. Adi kabilang di manbibiyag isdi ay parsua, kinittoy ya dadakke da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_26","020_104_26","PSA","104","26","26","Din bapor yan isdi di en da panbiyahian. Isdi abe di pan-ay-ayaman din dakdake ay dragon ono bowaya ay pinarsuam ay makwani en Leviatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_27","020_104_27","PSA","104","27","27","Amin ay parsua et sik-a din pannamnamaan da ay mangidawat si kanen da sin kosto ay timpo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_28","020_104_28","PSA","104","28","28","Idawdawat mo din kanen di esa ya esa, et mangan da enggana ay mabsog da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_29","020_104_29","PSA","104","29","29","Emegyat da mo taynam daida. Matey da mo pasaldengem din leng-ag da et mantaoli da sin tapok ay napoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_30","020_104_30","PSA","104","30","30","Ngem babaen sin Ispiritom, manparsua kas maiskat en daida, et wada kasin di matago isnan labaw di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_31","020_104_31","PSA","104","31","31","Apo Diyos, maipaila koma di panakabalin mo si eng-enggana ya malaydan ka koma sin pinarsuam isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_32","020_104_32","PSA","104","32","32","Manyegyeg din daga mo ilaem, omasok din dontog mo giwitem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_33","020_104_33","PSA","104","33","33","Mankantaak ta idaydayaw kos sik-a ay Diyos enggana ay nan leng-ag ko, malongbos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_34","020_104_34","PSA","104","34","34","Mapnek ka koma isnan kansiyon ko, tan sik-a di poon di ragsak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS104_35","020_104_35","PSA","104","35","35","Ikararag ko ay kaanem koma din managbasol isnan daga. Apo Diyos, idaydayaw kos sik-a! Tet-ewa ay madaydayaw ka! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_1","020_105_1","PSA","105","1","1","Man-iyaman kayo en Diyos ay wadad daya. Idaddad-at yo din nakaskasdaaw ay kinadiyos na, dad-aten yo sin kaipoipogaw din inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_2","020_105_2","PSA","105","2","2","Idayaw yo si Diyos sin kankanta, dad-aten yo din nakaskasdaaw ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_3","020_105_3","PSA","105","3","3","It-ek yo din nasantoan ay ngadana, manragsak kayo ay mandaydayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_4","020_105_4","PSA","105","4","4","Si Diyos di pankamangan yo ya kanayon ay daydayawen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_5","020_105_5","PSA","105","5","5","Nemnemen yo din nakaskasdaaw ay inam-amag na ya din dosa ay inkeddeng na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_6","020_105_6","PSA","105","6","6","dakayo ay polin Abraham ay baa na ya siya abe en Jacob ay pinili na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_7","020_105_7","PSA","105","7","7","Si Yahweh et Diyos takos sisya. Din ikeddeng na et maipaammo sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_8","020_105_8","PSA","105","8","8","Adi na polos liw-an din intolag na si eng-enggana, siya abe sin inkari na, tan sigurado ay tongpalena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_9","020_105_9","PSA","105","9","10","Et siya na din adi manbalbaliw ay inkari na en da Abraham, Isaac ya si Jacob ay aap-o tako ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_11","020_105_11","PSA","105","11","11","Kanana, “Din daga ed Canaan et idawat ko en dakayo, et say ipatawid yo sin ipoli yon to.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_12","020_105_12","PSA","105","12","12","At-atik da din ipogaw Diyos ed idi, din kaibilangan da ed Canaan yan mangili, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_13","020_105_13","PSA","105","13","13","tan nan-etaetan da sin inil-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_14","020_105_14","PSA","105","14","14","Ngem adi inpalobos Diyos ay waday mamaligat en daida. Binagbagaana di aari ta masalakniban din ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_15","020_105_15","PSA","105","15","15","Kanana, “Adi yon palpaligaten din pinilik ay baa, din pankalkaliak yan bay-an yos daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_16","020_105_16","PSA","105","16","16","Inpawadan Diyos di betil sin daga da, et maga polos di kanen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_17","020_105_17","PSA","105","17","17","Ngem wada di inbaa na ed Egipto ay namangpango mo daida, si Jose ay nanbalin si bag-en tan inlakon din aag-i na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_18","020_105_18","PSA","105","18","18","Inbalod din taga-Egipto et kinadinaan dan siki na, wada abey landok ay inpaikeke da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_19","020_105_19","PSA","105","19","19","enggana ay tinmet-ewa din inpadto na ya nakdeng ay pinadpadas Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_20","020_105_20","PSA","105","20","20","Pag wayawayaan din ari ay mangituray ed Egiptos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_21","020_105_21","PSA","105","21","21","Dinotokanas Jose ay panakaawak na ta say mangituray sin ili da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_22","020_105_22","PSA","105","22","22","ya makaammo ay mangitdo ya mamagbaga sin oopisyal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_23","020_105_23","PSA","105","23","23","Pag omonod si Jacob ed Egipto et isdi di nanbeeyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_24","020_105_24","PSA","105","24","24","Indawtan Diyos si ad-ado ay anak din poli na et pinapigsa nas daida mo din kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_25","020_105_25","PSA","105","25","25","Inturong na din nemnem di taga-Egipto ay kalaban da ta iliget ya sikapan da din ipogaw na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_26","020_105_26","PSA","105","26","26","ngem inbaa nas da Moses en Aaron ay pinili na ta ed Egipto di emeyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_27","020_105_27","PSA","105","27","27","Idi dinmateng das di, ad-ado di inpaila da ay sinyal ya milagro ay inpaamag Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_28","020_105_28","PSA","105","28","28","Inpabolinget Diyos din ili da, ngem adi pinatin din taga-Egipto din bilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_29","020_105_29","PSA","105","29","29","Nanbalinena si dada din danom sin ginawang da, et natey amin din nigay ay wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_30","020_105_30","PSA","105","30","30","Napno si tokak din ili da, pati sin palasyo yan napno da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_31","020_105_31","PSA","105","31","31","Inbilin Diyos ay lallaeg ya tilang di mawada, et napno din intiro ay daga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_32","020_105_32","PSA","105","32","32","Baken odan mo adi et dalalo ya kimat di inbaa na sin ili da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_33","020_105_33","PSA","105","33","33","et nadadael din obas ya igos ay prutas da dowan aben naspak am-in di kaiw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_34","020_105_34","PSA","105","34","34","Inbilina et adi kabilang ay dodon di nawada, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_35","020_105_35","PSA","105","35","35","et kinan da amin ay mola ay ginmabgabay sin dagan di taga-Egipto ay kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_36","020_105_36","PSA","105","36","36","Pinse na din besag ay lalaki sin amin ay pamilya da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_37","020_105_37","PSA","105","37","37","Idi makdeng di, inpango na din Israelita ay ipogaw na, ay pag da amin nasalon-at ya napigsa, et kinmaan da ay nangitakin si balitok ya palata. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_38","020_105_38","PSA","105","38","38","Peteg di layad din taga-Egipto sin kinmaanan da tan egyatan das daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_39","020_105_39","PSA","105","39","39","Inpawadan Diyos di liboo ay manlidom sin ipogaw na ya apoy sin labi ay mangsilaw en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_40","020_105_40","PSA","105","40","40","Nankedaw da et indawtan Diyos si daida si titit ya makan ay napod daya ta mapnek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_41","020_105_41","PSA","105","41","41","Idi magay danom si pan-inoman da, waday bato ay nan-ekangena, et nan-ayos di danom ay kaman ginawang sin lugar ay kad-an da ay kadardaratan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_42","020_105_42","PSA","105","42","42","Adi niliw-an Diyos din napateg ay inkari na en Abraham ay baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_43","020_105_43","PSA","105","43","43","Isonga inpango na din pinili na ay ipogaw na, et nankankanta das palalo ay ragsak da sin kinmaanan da sin ili ay naibag-enan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_44","020_105_44","PSA","105","44","44","Din dagan di odom ay ipogaw di indawat na en daida, din inling-etan di odom, inpalobos na ay okaen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS105_45","020_105_45","PSA","105","45","45","Inamag Diyos di ta say tongpalen din ipogaw na din amin ay linteg ya bilbilina. Si Diyos et madaydayaw koma! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_1","020_106_1","PSA","106","1","1","Madaydayaw din Apo! Man-iyaman kayon Diyos tan siged sisya, magay pap-eng din adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_2","020_106_2","PSA","106","2","2","Ay wada aya di makaibaga amin sin nakaskasdaaw ay inam-amag na? Sino ngata di mabalin ay mandayaw ay kosto en sisya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_3","020_106_3","PSA","106","3","3","Nagasat din mantongpal sin bilina ay kanayon ay din kosto di amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_4","020_106_4","PSA","106","4","4","Nemnemem komas sak-en, Apo, sin pamadangam si ipogaw mo. Omitapi ka koma sin pangisalakanam en daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_5","020_106_5","PSA","106","5","5","ta ilaek din somigedan di biyag da ya makiragsakak sin peteg ay ragsak da gapo ta ipogaw mos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_6","020_106_6","PSA","106","6","6","Nanbasol kami ay kaman din aam-a mi, lawa kayman di inam-amag mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_7","020_106_7","PSA","106","7","7","Sin kawadan di aam-a mi ed Egipto, adi da inawatan din nakaskasdaaw ay inam-amag mo. Nilinglingan da din namin ado ay nangipailaam en daida si layad mo. Sik-a ay Kangatoan yan kinontra da sin Baybay ay Mandalangdang ay kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_8","020_106_8","PSA","106","8","8","Ngem olay siya di, insalakanas daida ta ipaila na din kaeegyat ay panakabalina ta say madaydayaw din ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_9","020_106_9","PSA","106","9","9","Binilina din Baybay ay Mandalangdang et namgaan tet-ewa. Inpango na ay manbalasat din ipogaw na et namgaan di nandad-anan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_10","020_106_10","PSA","106","10","10","Insalakanas daida sin panakabalin di kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_11","020_106_11","PSA","106","11","11","Ngem din kalaban da et nalned da, magay olay esa ay nabay-an en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_12","020_106_12","PSA","106","12","12","Pag patien din ipogaw na din inbaga na et nankanta da ay nangidayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_13","020_106_13","PSA","106","13","13","Ngem nilinglingan da ay dagos din inamag na, adi da anosan ay sed-en din plano na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_14","020_106_14","PSA","106","14","14","Sin lugar ay magay omili, palalo di aklong da et si Diyos yan pinadas da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_15","020_106_15","PSA","106","15","15","Et indawat na din kindaw da, ngem inpawada na abe di kaeegyat ay sakit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_16","020_106_16","PSA","106","16","16","Idi inapalan di odom da Moses en Aaron ay pinili na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_17","020_106_17","PSA","106","17","17","nan-ekang din lota et inokmona da Datan en Abiram ya din gagait da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_18","020_106_18","PSA","106","18","18","Nawaday apoy ay binmaba sin pasolot da, et pinooana nan managbasol ay nay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_19","020_106_19","PSA","106","19","19","Nan-amag dad Sinai si balitok ay sinan baka et say dinaydayaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_20","020_106_20","PSA","106","20","20","Nanlaslasinen da mo din kinadiyos na din ladawan di baka ay logam di kankanena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_21","020_106_21","PSA","106","21","21","Nilinglingan da si Diyos ay nangisalakan en daida, ed Egipto yan nakaskasdaaw di inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_22","020_106_22","PSA","106","22","22","Nakaskasdaaw din inamag na sin sana ay ilin Ham ya sin Baybay ay Mandalangdang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_23","020_106_23","PSA","106","23","23","Idi kanan Diyos en dosaena din ipogaw na, nakikali si Moses en sisya ta adi na itoloy ay dosaen daida gapo sin bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_24","020_106_24","PSA","106","24","24","Nilalasoy da din maymayat ay daga, tan adi da nantalek sin kari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_25","020_106_25","PSA","106","25","25","Nanmaymayotmot da sin kampo da, adi dan pinatpati din kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_26","020_106_26","PSA","106","26","26","Isonga insapata na ay dosaenas daida ta sin lugar ay magay omili et say kateyan da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_27","020_106_27","PSA","106","27","27","ya pansisianena sin kailiili din poli da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_28","020_106_28","PSA","106","28","28","Idi siya di, ed Peor yan nakidaydayaw da en Baal ya nangan da si naidaton si didiyosen ay magay biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_29","020_106_29","PSA","106","29","29","Inpabonget das Diyos gapo sin inam-amag da, et nawada di kaeegyat ay sakit en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_30","020_106_30","PSA","106","30","30","Ngem pinmika si Finehas et dinosa na din binmasol en daida, pag somaldeng din sakit ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_31","020_106_31","PSA","106","31","31","Et maibilang di ay kinalinteg na engganas tapin di agew ay magay pap-eng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_32","020_106_32","PSA","106","32","32","Inpabonget das Diyos sin kad-an di obbog ed Meriba et nadosas Moses gapo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_33","020_106_33","PSA","106","33","33","Tan si Moses et palalo ay inpabonget da et adi nan inannadan din kinali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_34","020_106_34","PSA","106","34","34","Adi da pinse din nanasyon ay inbilin Diyos ay peslen da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_35","020_106_35","PSA","106","35","35","ngem nakiasawa da et en daida et tinadon da din am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_36","020_106_36","PSA","106","36","36","Dinayaw da din didiyosen da et kaman tagdey ay say nadadaelan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_37","020_106_37","PSA","106","37","37","Sin dimonyo yan indaton da din lallalaki ya babbabai ay an-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_38","020_106_38","PSA","106","38","38","Pinse da san aan-ak da ay magay basol da, et kinmadodogis din daga begew sin basol da ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_39","020_106_39","PSA","106","39","39","Kinmadodogis da begew sin inamag da, kaiarigan da di manakikamalala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_40","020_106_40","PSA","106","40","40","Isonga binmonget si Diyos sin ipogaw na ya kalkaliget nas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_41","020_106_41","PSA","106","41","41","Binaybay-ana ay abaken di odom ay nasyon daida ya inturayan din kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_42","020_106_42","PSA","106","42","42","Pinalpaligat din kalaban da, dadlon dan inturayan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_43","020_106_43","PSA","106","43","43","Namin ado ay insalakanas daida, ngem paagposen da din komontraan dan sisya et nadadael din biyag da gapo sin basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_44","020_106_44","PSA","106","44","44","Ngem olay siya di, dinnge na din adawag da et inila na din ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_45","020_106_45","PSA","106","45","45","Gapo en daida, ninemnem na din intolag na, et ginedngana din ligat da gapo sin dakdake ya adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_46","020_106_46","PSA","106","46","46","Inturong na ay seg-angan din am-in ay akin balod en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_47","020_106_47","PSA","106","47","47","Yahweh ay Diyos mi, isalakan mo kod dakami ya taoliem dakami ay mapo sin kailiili ta man-iyaman kamin sik-a ay nasantoan di ngadana ya maragsakan kami ay mangidayaw en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS106_48","020_106_48","PSA","106","48","48","Madaydayaw ka si eng-enggana, Yahweh ay Diyos di Israelita. Amin koma ay ipogaw yan “Amen,” kanan da. Madaydayaw din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_1","020_107_1","PSA","107","1","1","Man-iyaman tako en Diyos tan siged sisya, ya magay pap-eng din adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_2","020_107_2","PSA","107","2","2","Dakayo ay insalakan Diyos, ibagbaga yo koma din peteg ay layad yo ay man-iyaman en sisya. Insalakanas dakayo sin kalaban yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_3","020_107_3","PSA","107","3","3","et manipod sin amin ay solin di lobong, sininop nas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_4","020_107_4","PSA","107","4","4","Din odom et linmikeliked da sin lugar ay magay omili, ngem magay maanapan da si pantean da ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_5","020_107_5","PSA","107","5","5","Enggay nakaan din namnama da gapo sin dagaang ya bigaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_6","020_107_6","PSA","107","6","6","Ngem idi maligligatan da, nankedaw da si badang Diyos ed daya, et insalakanas daida sin doy ay ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_7","020_107_7","PSA","107","7","7","Inturong nas daida sin kosto ay pandanan da enggana ay dinmateng da sin ili ay pantean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_8","020_107_8","PSA","107","8","8","Man-iyaman da koma en Diyos sin adi manbalbaliw ay layad na ya din nakaskasdaaw ay inam-amag na para en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_9","020_107_9","PSA","107","9","9","Tan olay sino ay manbigaw yan pan-inomena, ya olay sino ay mandagaang yan pakanena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_10","020_107_10","PSA","107","10","10","Enggay mabolinget di kad-an di odom en daida, nabalod da et nakadinaan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_11","020_107_11","PSA","107","11","11","gapo ta kinontra da ya en da sinigaan din bilbilin Diyos ay Kangatoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_12","020_107_12","PSA","107","12","12","Inpababa na di nemnem da sin naligat ay obla da. Idi naisokba da, magay bomadang en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_13","020_107_13","PSA","107","13","13","Ngem nankedaw da si badang Diyos sin ligat da ay sana et insalakanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_14","020_107_14","PSA","107","14","14","Winayawayaanas daida sin mabolinget ay kad-an da, ya sinokpot na din kadina ay namabalod en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_15","020_107_15","PSA","107","15","15","Man-iyaman da koma en Diyos sin adi manbalbaliw ay layad na, ya din nakaskasdaaw ay inam-amag na para en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_16","020_107_16","PSA","107","16","16","Tan din bronsi ay eneb yan dinadael na ya din nanbabag ay landok et ginotlo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_17","020_107_17","PSA","107","17","17","Waday odom ay naong-ong et nadosa da begew sin basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_18","020_107_18","PSA","107","18","18","Isonga amin ay makan yan sigsigaan da et dandani di kateyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_19","020_107_19","PSA","107","19","19","Ngem nankedaw da si badang Diyos sin sana ay ligat da et insalakanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_20","020_107_20","PSA","107","20","20","Inbilina et naagasan da, isonga naisalakan da sin kateyan da koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_21","020_107_21","PSA","107","21","21","Man-iyaman da koma en Diyos sin adi manbalbaliw ay layad na, ya din nakaskasdaaw ay inam-amag na para en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_22","020_107_22","PSA","107","22","22","Masapol abe ay man-idaton da en Diyos si pan-iyamanan da ya manragsak da ay mangikankanta sin inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_23","020_107_23","PSA","107","23","23","Din odom yan wada da sin bapor sin baybay ay makilaglagbo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_24","020_107_24","PSA","107","24","24","et inila da din nakaskasdaaw ay inamag Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_25","020_107_25","PSA","107","25","25","Tan inbilina ay mandagem si napigsa, et dadakke ay dalloyon di nawada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_26","020_107_26","PSA","107","26","26","Dinalapos da din bapor et komayang ya bomaba, et enggay nakaan din namnama da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_27","020_107_27","PSA","107","27","27","Mandapidapig da ay kaman ad-adoy ininom da, et magay silbin din laing da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_28","020_107_28","PSA","107","28","28","Ngem nankedaw da si badang Diyos sin ligat da et insalakanas daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_29","020_107_29","PSA","107","29","29","tan inpaginek na din pewek ya dalloyon ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_30","020_107_30","PSA","107","30","30","Peteg di layad da tan din baybay yan tinmalna, yan inturong Diyos daida sin kosto ay pansangladan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_31","020_107_31","PSA","107","31","31","Lebbeng na koma ay man-iyaman da gapo sin adi manbalbaliw ay layad na, ya din nakaskasdaaw ay inam-amag na para en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_32","020_107_32","PSA","107","32","32","Idaydayaw da koma din kinangato na mo matopog din kaipoipogaw ya din papangolo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_33","020_107_33","PSA","107","33","33","Mabalin ay mamgaan din ginawang mo laydena, ya din obbog yan mabalin ay pasaldengena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_34","020_107_34","PSA","107","34","34","Kabaelana ay panbalinen din siged ay lota si magay silsilbi na gapo sin basol di man-ili sin isdi ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_35","020_107_35","PSA","107","35","35","Ngem kabaelana abe ay pawadaen di posong sin kadardaratan ya obbog sin lugar ay nanamgaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_36","020_107_36","PSA","107","36","36","Ipalobos na ay isdi di pantean din ipogaw ay madagdagaangan, et isaad da di siyodad ay en da panbeeyan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_37","020_107_37","PSA","107","37","37","Molaan da din papayew ya kaobasan da, et ad-ado di apiten da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_38","020_107_38","PSA","107","38","38","Bindisyonana din ipogaw na et omad-ado din an-ak da. Ayowanana abe din baka da ta magay makolkolangan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_39","020_107_39","PSA","107","39","39","Mo maabak din ipogaw Diyos ya maibabain da gapo sin palalo ay pamalpaligatan di kalaban da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_40","020_107_40","PSA","107","40","40","ipailan Diyos din liget na sin mamalpaligat en daida et dosaenas daida ta say lomikeliked da sin kadardaratan ay magay kosto ay pandanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_41","020_107_41","PSA","107","41","41","Ngem din maligligatan et isalakana, et paad-adoena din anak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_42","020_107_42","PSA","107","42","42","Malaylaydan da din nalinteg ay makaawat isna, ngem din managbasol et maga di maibaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS107_43","020_107_43","PSA","107","43","43","Din nalaing ay ipogaw yan nemnemen da koma dana, ta say kosto ay maawatan da din adi manbalbaliw ay layad Diyos ay magay pap-eng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_1","020_108_1","PSA","108","1","2","Apo, napodnoak en sik-a et mankantaak ay mangidayaw en sik-a. Bomangonak ay masapa ta tokarek din gitara ya arpa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_3","020_108_3","PSA","108","3","3","Sin sangoanan di kaipoipogaw, man-iyamanak en sik-a, ikantak di maipanggep en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_4","020_108_4","PSA","108","4","4","Labsana ed daya din adi manbalbaliw ay layad mo, din kinamatalek mo yan edasana din liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_5","020_108_5","PSA","108","5","5","Apo, din kinangatom ya panakabalin mo et ipailam koma sin am-in ay soli ed langit ya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_6","020_108_6","PSA","108","6","6","Songbatam kod din kararag ko, isalakan mos dakami ay laylaydem ay ipogaw mo babaen sin panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_7","020_108_7","PSA","108","7","7","Sin Timplom yan kanam, Apo, “Mo makdeng ay mangabakak, bingayek to ed Sekem ya tanap ed Succot sin ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_8","020_108_8","PSA","108","8","8","Ed Gilead ya Manasses yan okak daida, ed Efraim yan helmet ko di kaiarigana, sinyal aben di turay ko ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_9","020_108_9","PSA","108","9","9","Ed Moab yan kaman palanggana ay pan-owasak, ed Edom abe yan bag-en ay iturayak. Abakek ed Filistia et manbogawak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_10","020_108_10","PSA","108","10","10","Sino pay di omiey sin siyodad ay naaladan, Apo? Ed Edom, sino di omipango? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_11","020_108_11","PSA","108","11","11","Apo, ay tan enggay dinokogam tet-ewas dakami? Ay adi ka ipango ay makigobat din sosoldado mi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_12","020_108_12","PSA","108","12","12","Sin kalaban mi, bomadang ka koma, tan din badang di ipogaw et magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS108_13","020_108_13","PSA","108","13","13","Mangabak kami mo wada ka ay kadwa mi, tan sik-ay mangabak sin kalaban mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_1","020_109_1","PSA","109","1","1","Diyos ay daydayawek, adi ka koman gomiginek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_2","020_109_2","PSA","109","2","2","Tan din lawa di nemnem da yan man-etek da ta omipalawlawa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_3","020_109_3","PSA","109","3","3","Lomikob da yan mankali das lawa gapo si liget da, omibaw da olay magay gapo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_4","020_109_4","PSA","109","4","4","Say sobalit da sin layad kon daida din omipabasbasolan da, olay mo ikarkararagak daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_5","020_109_5","PSA","109","5","5","Lawa ya liget di sobalit da sin kinasiged ya layad ko en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_6","020_109_6","PSA","109","6","6","Mandotok ka si howis ay lawlawa ay mangokom sin kaibaw ko ay sana, pawadaem koma di mangidarum en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_7","020_109_7","PSA","109","7","7","Okomen da komas sisya yan mapaneknekan ay waday basol na, maibilang koma abe ay basol din kararag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_8","020_109_8","PSA","109","8","8","Aptik koma din biyag na ya maiskat di odom sin saad na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_9","020_109_9","PSA","109","9","9","ta maolila din aan-ak na ya malasang din asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_10","020_109_10","PSA","109","10","10","Lomikeliked da koma ay manpalimos din aan-ak na, maipakaan da sin nadadael ay beey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_11","020_109_11","PSA","109","11","11","Sapay koma ta din nangiotang en sisya yan alaena amin ay sanikwa na ya alaen di mangili amin ay in-oblaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_12","020_109_12","PSA","109","12","12","Sapay koma ta maga polos di maseg-ang en sisya ya sin naolila ay aan-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_13","020_109_13","PSA","109","13","13","Matey koma amin din anak na ta maponas din ngadana manipod sin timpo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_14","020_109_14","PSA","109","14","14","Nemnemen koman Diyos din basbasol di ap-apo na ya adi polos mapakawan din basol ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_15","020_109_15","PSA","109","15","15","Polos koma ay adi linglingan Diyos din basbasol da, ngem pap-engena pay koma di kanemnemneman din ngadan da isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_16","020_109_16","PSA","109","16","16","Maga polos di seg-ang na, pinaligat na ya pinse na din nabiteg, kakkaasi ya nadismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_17","020_109_17","PSA","109","17","17","Laylaydena ay manbaos, isonga mabaosan koma, sigaana ay mankedaw si bindisyon Diyos para sin iib-a na, et adi koma mabindisyonan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_18","020_109_18","PSA","109","18","18","Kaman din kalakan di panbadoana, nalaka abe ay manbaos sisya. Kaman koma din danom ay inomena ay omoneg sin awak na din baos na yan kaman lana ay omoneg sin tong-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_19","020_109_19","PSA","109","19","19","Kaman koman bado ya bilko ay komakaman sin awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_20","020_109_20","PSA","109","20","20","Say iyat mo koma ay manosa, Apo, sin mangipalawlawa en sak-en ay kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_21","020_109_21","PSA","109","21","21","Ngem sik-a, Yahweh ay Diyos ko, bomadang ka koma ta say madaydayaw din ngadan mo, omisalakan ka gapo sin kinasiged mo ya adi manbalbaliw ay layad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_22","020_109_22","PSA","109","22","22","Tan nay kakkaasiak ya palaloy sakit di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_23","020_109_23","PSA","109","23","23","Dandani ay mamagaak ay kaman alidong sin masdem ya kaman dodon ay itayaw di dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_24","020_109_24","PSA","109","24","24","Nakapsot nan peweg ko gapo si dagaang ko, enggay mabilang di tadlang ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_25","020_109_25","PSA","109","25","25","Somiyek ya manwegweg din ipogaw ay omila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_26","020_109_26","PSA","109","26","26","Yahweh ay Diyos ko, bomadang ka koma, begew sin adi manbalbaliw ay layad mo, omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_27","020_109_27","PSA","109","27","27","Ipaammom koma sin kalaban ko ay sik-a din omisalakan, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_28","020_109_28","PSA","109","28","28","Mabalin ay bomaos da, ngem sik-a pay yan bomindisyon ka. Sapay koma ta maabak din pomalpaligat, ngem sak-en pay ay mansilsilbin sik-a yan manragsakak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_29","020_109_29","PSA","109","29","29","Kaman da koman malned si bain da din kalaban ko, din bain da yan kaman dan inbabado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_30","020_109_30","PSA","109","30","30","Apo, ipidwapidwak ay man-iyaman en sik-a, sin sangoanan di gimong, idaydayaw kos sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS109_31","020_109_31","PSA","109","31","31","Tan din kakkaasi yan ikalintegam, isalakan mo sin mangikeddeng si ena kateyan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS110_1","020_110_1","PSA","110","1","1","Kanan Diyos en Apok, “Tomokdo ka sin makannawan ko enggana ay abakek din kaibaw mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS110_2","020_110_2","PSA","110","2","2","Si Diyos ed Zion, idawat nan panakabalin mo ay mangituray sin kalaban mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS110_3","020_110_3","PSA","110","3","3","Nakasagana ay makigobat din ipogaw mo mo ipangom daida ay mangobat sin kalaban mo sin nasantaon ay dontog mo. Kaman din dono sin agsapa din babbaro ay ipogaw mo ay emey en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS110_4","020_110_4","PSA","110","4","4","Insapatan Diyos et adi na ibabawi din kanana, “Kaman din kinapadin Melkizedek, padi ka ay eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS110_5","020_110_5","PSA","110","5","5","Wada si Diyos Apo sin makannawan mo. Mo domteng di timpo ay ipaila na din bonget na, aari yan abakena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS110_6","020_110_6","PSA","110","6","6","Okomena din nanasyon yan pis-itenan toktok da, kawanalang din bangkay da sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS110_7","020_110_7","PSA","110","7","7","Man-inom sisya sin ginawang ay labsana. Gapo amin dana, mangabak sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_1","020_111_1","PSA","111","1","1","Madaydayaw si Diyos! Naimposoan ay man-iyamanak en sisya sin gimong di nalinteg ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_2","020_111_2","PSA","111","2","2","Nakaskasdaaw din amin ay inam-amag na, ad-adalen din amin ay maragsakan gapo en dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_3","020_111_3","PSA","111","3","3","Maipaila din dayaw ya kinangato na sin amin ay amagena, magay pap-eng din kinalinteg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_4","020_111_4","PSA","111","4","4","Adi na bay-an ay maliw-an din nakaskasdaaw ay inamag na, managseg-ang sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_5","020_111_5","PSA","111","5","5","Idawat nay kanen din mangipateg ya emegyat en sisya, adi na linglingan din intolag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_6","020_111_6","PSA","111","6","6","Inpaila na di panakabalina sin ipogaw na, tan din dagan di odom ay nasyon yan indawat nan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_7","020_111_7","PSA","111","7","7","Napodno ya nalinteg sisya sin amin ay amagena, matalek amin ay bilina ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_8","020_111_8","PSA","111","8","8","ya komakaman si eng-enggana. Say inamag Diyos din nalinteg ya tet-ewa sin nangipaammoana sin bilbilin ay nay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_9","020_111_9","PSA","111","9","9","Winayawayaana din ipogaw na yan waday intolag na ay komakaman si eng-enggana. Nasantoan ya manakabalin sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS111_10","020_111_10","PSA","111","10","10","Say panlogian di somiriban mo si Diyos yan patgen ya egyatan. Indawtana si panakaawat din amin ay mantongpal en sisya, madaydayaw sisya si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_1","020_112_1","PSA","112","1","1","Madaydayaw din Apo! Nagasat din mangipateg ya emegyat en sisya ya malaydan ay mantongpal sin bilbilina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_2","020_112_2","PSA","112","2","2","Mabigbig to sin daga din poli na, din polin di nalinteg yan mabindisyonan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_3","020_112_3","PSA","112","3","3","Bomaknang to din pamilya na, yan komakaman din kinalinteg na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_4","020_112_4","PSA","112","4","4","Din managseg-ang ya nalinteg di ogali na, olay mo sin mabolinget di kad-ana, masilawan pay dedan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_5","020_112_5","PSA","112","5","5","Nagasat din managpabolod sin gagait na ya maga di sowitik na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_6","020_112_6","PSA","112","6","6","Tan din nalinteg yan maga polos di kaisokbaana, polos ay adi malinglingan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_7","020_112_7","PSA","112","7","7","Adi emegyat si lawa ay maipadamag en sisya, tan mantalek en Diyos, napigsa di pammati na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_8","020_112_8","PSA","112","8","8","Adi mandanag ono emegyat sisya, awni et ilaena din kaabakan di kalabana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_9","020_112_9","PSA","112","9","9","Kaidawadawat sin nabiteg, magay pap-eng din seg-ang na, awni et manturay ya mabigbig sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS112_10","020_112_10","PSA","112","10","10","Din lawa di ogali da yan manbonget da ay mangila, palalo di liget ya dismaya da. Awni et mamaga da et adi polos matongpal din namnamaen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS113_1","020_113_1","PSA","113","1","1","Madaydayaw din Apo! Dakayo ay mansilsilbin sisya, dayawen yos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS113_2","020_113_2","PSA","113","2","2","Madaydayaw koma din ngadana ed wani ya si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS113_3","020_113_3","PSA","113","3","3","Manipod sin balaan di agew enggana sin diposana, madaydayaw koma din ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS113_4","020_113_4","PSA","113","4","4","Iturayan Diyos din intiro ay daga, din kinangato na yan nangatngato mo ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS113_5","020_113_5","PSA","113","5","5","Si Yahweh ay Diyos tako yan magay makaiso en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS113_6","020_113_6","PSA","113","6","6","Nangatongato din trono na, ngem manyakog-ong ta osdongana din kad-an di talaw ed daya ya nan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS113_7","020_113_7","PSA","113","7","7","Badangana din nabiteg sin ligat da, et pasigedena din biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS113_8","020_113_8","PSA","113","8","8","Patokdoenas daida sin kad-an di mabigbigbig ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS113_9","020_113_9","PSA","113","9","9","Idawtana din basig ay babai si an-ak na, et maragsakan sisya sin beey na. Madaydayaw din Apo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS114_1","020_114_1","PSA","114","1","1","Idi kinmaan din polin Jacob ay Israelita ed Egipto ay ilin di adi kaaw-awatan di kali da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS114_2","020_114_2","PSA","114","2","2","nanbalinen Diyos ed Juda ay pandayawan dan sisya, ya inturayana din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS114_3","020_114_3","PSA","114","3","3","Linmayaw din baybay sin nangilaanan Diyos, din ginawang ay Jordan yan sinmaldeng ay man-ayos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS114_4","020_114_4","PSA","114","4","4","Din dontog ya bilbilig yan nanyegyeg da, manlaglagto ay kalding ono karnero di kaiarigan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS114_5","020_114_5","PSA","114","5","5","Apay nga sik-a ay baybay yan linmayaw ka, ya sik-a ay Jordan yan sinmaldeng ka? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS114_6","020_114_6","PSA","114","6","6","Apay nga dakayo ay dontog ya bilig yan nanlagto kayo ay kaman din iyat di kalding ya karnero? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS114_7","020_114_7","PSA","114","7","7","Manpayegpeg ka ay daga sin sangoanan Diyos ay dinaydayaw en Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS114_8","020_114_8","PSA","114","8","8","Sin bato inpabala nay dakdake ay danom ay nanbalinena si posong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_1","020_115_1","PSA","115","1","1","Baken din awak tako mo adi et anggoy Diyos Apo di lebbeng na ay dayawen tako, tan matalek yan adi manbalbaliw din layad na en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_2","020_115_2","PSA","115","2","2","Din nanasyon et magay pan-gapoan da ay manglaslasoy ay kanan da, “Into ngin din Diyos da?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_3","020_115_3","PSA","115","3","3","Tan si Diyos ay dinaydayaw tako et wadad daya, yan kabaelana ay amagen amin din laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_4","020_115_4","PSA","115","4","4","Ngem din sinan didiyos ay daydayawen da et owat inamag di ipogaw ay balitok ya palata. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_5","020_115_5","PSA","115","5","5","Adi dan mankali olay waday tepek da, waday mata da ngem adi dan makaila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_6","020_115_6","PSA","115","6","6","Adi dan makadnge olay waday inga da, adi da makasongsong olay waday eng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_7","020_115_7","PSA","115","7","7","Waday takkay da ngem adi dan makarikna. Adi dan makadan olay waday siki da, ya magay madnge ay kali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_8","020_115_8","PSA","115","8","8","Kaman si daida ay magay kabaelana din nangamag ya mandaydayaw en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_9","020_115_9","PSA","115","9","9","Dakayo ay Israelita, si Diyos koma di pantalkan yo, tan salaknibana ya badanganas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_10","020_115_10","PSA","115","10","10","Mantalek kayo en Diyos ay papadin di Apo, tan salaknibana ya badanganas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_11","020_115_11","PSA","115","11","11","Dakayo amin ay manaydayaw en Diyos, sisya di pantalkan yo, tan salaknibana ya badanganas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_12","020_115_12","PSA","115","12","12","Adi liw-an Diyos datako, et bindisyonana amin ay Israelita ya amin din papadi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_13","020_115_13","PSA","115","13","13","Awni et bindisyonana amin ay mangipateg en sisya, olay nangato ono nababa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_14","020_115_14","PSA","115","14","14","Sapay koma ta paad-adoen Diyos di anak yo, ya siya abe sin ipoli yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_15","020_115_15","PSA","115","15","15","Sapay koma ta si Diyos ay namarsua ed daya ya isnan daga et dakayo di bindisyonana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_16","020_115_16","PSA","115","16","16","Say okan Diyos ed langit yan say panteana, ngem din indawat na sin ipogaw et din nay ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_17","020_115_17","PSA","115","17","17","Olay sino ay nasokpot di leng-ag na, magay iyat na ay mangdayaw en Diyos ay wadad daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS115_18","020_115_18","PSA","115","18","18","Ngem datako ay matmatago pay laeng isnan daga et man-iyaman tako en sisya ed wani ya si eng-enggana. Madaydayaw si Diyos! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_1","020_116_1","PSA","116","1","2","Laylaydek si Diyos Apo, tan kanayon ay dengdengngena din kararag ko. Isonga sin intiro ay biyag ko, mankararagak en sisya ay Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_3","020_116_3","PSA","116","3","3","Waday namingsan ay dilikado di biyag ko, isonga palalo di egyat ya dandanag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_4","020_116_4","PSA","116","4","4","Pagak man-adawag en Diyos et kanak en sisya, “Pangaasim kod paabe ay Apo ta omisalakan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_5","020_116_5","PSA","116","5","5","Siged si Diyos, masmaseg-ang sisya ya ammo na ay makirikna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_6","020_116_6","PSA","116","6","6","Salakniban Diyos din magay laing ya kabaelana, et sin timpo ay nanligligatak, inmisalakan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_7","020_116_7","PSA","116","7","7","Isonga mabalin ay tomalna din nemnem ko gapo sin kinasiged Diyos Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_8","020_116_8","PSA","116","8","8","Inlisi nas sak-en sin kateyak, siya abe sin pansadotak ya kaisokbaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_9","020_116_9","PSA","116","9","9","Isonga wadaak ay matmatago, et mantongpalak sin layden di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_10","020_116_10","PSA","116","10","10","Intoltoloy ko ay nantalek olay mo kankanak sin nemnem ko, “Palalo nan ligat ko,” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_11","020_116_11","PSA","116","11","11","ya gapo sin danag ko yan inbagak, “Maga polos di ipogaw si pantalkak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_12","020_116_12","PSA","116","12","12","Sino ngata di maisobalit ko en Diyos sin kinasiged na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_13","020_116_13","PSA","116","13","13","Man-idatonak si arak en sisya ta man-iyamanak sin inmisalakanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_14","020_116_14","PSA","116","14","14","Idaton ko din inkarik en sisya sin sangoanan di nasinop ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_15","020_116_15","PSA","116","15","15","Napateg en Diyos din kateyan di esa ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_16","020_116_16","PSA","116","16","16","Mansilbiak en sik-a ay Apo ay kaman met laeng din inyat en nanang ko. Idi mateyak koma, inmisalakan ka, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_17","020_116_17","PSA","116","17","17","isonga man-idatonak en sik-a si pan-iyamanak ya sik-a abe di pankararagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS116_18","020_116_18","PSA","116","18","19","Din inkarik en sik-a et idaton ko ed Jerusalem sin lak-am di Timplo sin sangoanan di nasinop ay ipogaw mo. Madaydayaw si Diyos Apo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS117_1","020_117_1","PSA","117","1","1","Dayawen yo si Yahweh, kaipoipogaw sin amin ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS117_2","020_117_2","PSA","117","2","2","Tan dakdake ya adi manbalbaliw din layad na, napodno sin ipogaw na si eng-enggana. Madaydayaw din Apo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_1","020_118_1","PSA","118","1","1","Man-iyaman tako en Diyos tan siged sisya, ya magay pap-eng din adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_2","020_118_2","PSA","118","2","2","Ibogaw yo koma ay Israelita, “Magay pap-eng din adi manbalbaliw ay layad na!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_3","020_118_3","PSA","118","3","3","Dakayo ay papadin Diyos et kanan yo koma, “Magay pap-eng din adi manbalbaliw ay layad na!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_4","020_118_4","PSA","118","4","4","Dakayo am-in ay manaydayaw en Diyos et kanan yo koma, “Magay pap-eng din adi manbalbaliw ay layad na!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_5","020_118_5","PSA","118","5","5","Nankedawak si badang Diyos sin timpon di ligat ko et inmisalakan tan dinnge na din adawag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_6","020_118_6","PSA","118","6","6","Magay makaamag si lawa en sak-en mo si Diyos di tomatakdo, isonga maga di iegyat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_7","020_118_7","PSA","118","7","7","Gapo ta si Diyos di kabadang ko, mailak din kaabakan di kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_8","020_118_8","PSA","118","8","9","Agpos mo si Diyos di pantalkan ya pankamangan tako ay baken din iib-a tako ya olay din tuturay tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_10","020_118_10","PSA","118","10","12","Din adi kabilang ay kalaban ko et linmikob da, kaman dan maangat ay anig ay inmalibongbong da, ta gobaten das sak-en sin am-in ay banda. Ngem begew sin panakabalin Diyos ed daya, laton ay inabak kos daida, tan din nango ay pagat et nalaka ay mapooan da, et siya met laeng di kaiarigan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_13","020_118_13","PSA","118","13","13","Dandani ay maabakak gapo sin kapigsa da, ngem binmadang si Diyos ay wadad daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_14","020_118_14","PSA","118","14","14","Si Diyos di pankamangak ya mangidawat si pigsak, begew sin inyat na, maisalakanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_15","020_118_15","PSA","118","15","15","Dengngen yo din bogaw di Israelita ay wada sin tolda ay panbeeyan da ay manlaylayad sin nangabakan da. “Nakaskasdaaw din panakabalin Diyos,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_16","020_118_16","PSA","118","16","16","“Madayaw si Diyos sin nangabakana gapo sin nakaskasdaaw ay panakabalina.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_17","020_118_17","PSA","118","17","17","Adiak matey mo adi et wadaak ay matmatago ta idaddad-at ko din inam-amag di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_18","020_118_18","PSA","118","18","18","Nadagsen di indawat na ay dosak, ngem adi na inpalobos ay mateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_19","020_118_19","PSA","118","19","20","Bokatan yo din eneb di Timplo ay senggepan anggoy di nalinteg ya kosto ta senggepak ay man-iyaman en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_21","020_118_21","PSA","118","21","21","Man-iyamanak en sik-a, Apo, tan dinngem din kararag ko. Inabak ko din kalaban ko begew sin badang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_22","020_118_22","PSA","118","22","22","Din bato ay sinigaan di kakarpintiro et say nanbalinen Diyos ay kabanolan ay bato ay mangipakneg sin beey si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_23","020_118_23","PSA","118","23","23","Si Diyos di nangamag isna, et palalo ay kaeetnga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_24","020_118_24","PSA","118","24","24","Manragsak tako tan din agew ay nay di panginemnemneman tako sin nangabakan Diyos sin kaibaw tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_25","020_118_25","PSA","118","25","25","Kedawen mi ay Diyos ta itoltoloy mo ay isalakan dakami, bindisyonam kod dakami ta somiged din biyag mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_26","020_118_26","PSA","118","26","26","Mabindisyonan koma nan inbaan Diyos ay panakaawak na. Dakami ay wada sin Timplon di Apo et bindisyonan mi abes dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_27","020_118_27","PSA","118","27","27","Si Yahweh di Diyos tako ay nangsilaw ya namindisyon en datako. Ilogi yo ngarud ay mansilibrar, man-a kayos tobon di kaiw ta iliked yo sin altar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_28","020_118_28","PSA","118","28","28","Sik-a di daydayawek ay Diyos et man-iyamanak en sik-a, idaddad-at ko din panakabalin mo ay kaeetnga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS118_29","020_118_29","PSA","118","29","29","Man-iyaman tako en Diyos tan siged sisya, ya magay pap-eng din adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_1","020_119_1","PSA","119","1","1","Nagasat da din ipogaw ay magay maipabasol en daida, tan din kalin Diyos di on-onodan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_2","020_119_2","PSA","119","2","2","Nagasat da din manongtongpal sin intolag na ya mangipakat sin amin ay kabaelan da ay mansilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_3","020_119_3","PSA","119","3","3","Adi dan man-am-amag si lawa mo adi et manbiyag da ay maikompas sin laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_4","020_119_4","PSA","119","4","4","Apo, sik-a ay mismo et intogon mo ay patien mi ay kosto din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_5","020_119_5","PSA","119","5","5","Sapay koma ta ipapasnek ko ay mangonod sin linteg mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_6","020_119_6","PSA","119","6","6","tan magay kaibabainak mo tongpalek amin din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_7","020_119_7","PSA","119","7","7","Magay dowadowak ay manaydayaw en sik-a mo adalek ay kosto din inkeddeng mo ay magay kolang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_8","020_119_8","PSA","119","8","8","Tongpalek din linteg mo ay inbagam, isonga polos koma ay adi kan bomaybay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_9","020_119_9","PSA","119","9","9","“Sino ngin di amagen di esa ay baro ta say nalinis din biyag na?” kanak sin nemnem ko. Din songbat na, “Masapol ay onodana din kalim ay inpaisolat mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_10","020_119_10","PSA","119","10","10","Ipakat ko amin ay kabaelak ay mansilbi en sik-a, Apo, adim kod ipalobos ay omaddawiak sin bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_11","020_119_11","PSA","119","11","11","Inigtok din nabanol ay kalim sin nemnem ko ta say adiak manbasol en sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_12","020_119_12","PSA","119","12","12","Daydayawek sik-a ay Apo, isonga itdom kod en sak-en din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_13","020_119_13","PSA","119","13","13","Laydelaydek ay ibaga sin gagait ko din inpaammom ay linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_14","020_119_14","PSA","119","14","14","Dakdake di layad ko ay manongpal sin pamagbagam ay kaman din layad di ipogaw ay bomaknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_15","020_119_15","PSA","119","15","15","Kanayon ay nemnemnemek din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_16","020_119_16","PSA","119","16","16","Din linteg mo et say dadlonak panragsakan, din kalim et adiak polos linglingan ono baybay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_17","020_119_17","PSA","119","17","17","Seg-angam ya badangam kod sak-en ay baam ta say matagoak ya onodak din pamagbagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_18","020_119_18","PSA","119","18","18","Silawam kod nan nemnem ko ta maawatak din nakaskasdaaw ay maadal sin linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_19","020_119_19","PSA","119","19","19","Owat sinkaattikan di panbiyagak isnan daga isonga din bilbilin mo et ipaawat mo koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_20","020_119_20","PSA","119","20","20","Kanayon ay palalo din layad ko ay mangawat sin bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_21","020_119_21","PSA","119","21","21","Yamyamam ya dosaem koma din mangipapangatos nemnem na, tan din linteg mo et dinokogan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_22","020_119_22","PSA","119","22","22","Adim kod ipalobos ay lomaslasoy ya omibabain da, tan inon-onodak sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_23","020_119_23","PSA","119","23","23","Din tuturay di ili et mantotolag da, tan panggep da ay mangamag en sak-en si lawa, ngem din kaimongsanan di nemnem ko et din inpaammom ay linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_24","020_119_24","PSA","119","24","24","Maragsakanak ay mangad-adal sin intolag mo, tan say mangitdo en sak-en si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_25","020_119_25","PSA","119","25","25","Kamanak matmatey, dilikado di kasasaad ko, tongpalem koma din inkarim ta somiged kasin di biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_26","020_119_26","PSA","119","26","26","Idi inbagak en sik-a din ligligat ko, sinongbatam din kararag ko, isonga itdom kod din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_27","020_119_27","PSA","119","27","27","Badangam kod sak-en ay mangawat sin bilbilin mo ta say nenemnemek din nakaskasdaaw ay inam-amag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_28","020_119_28","PSA","119","28","28","Gapo ta say inkarim, papigsaem kod di nemnem ko, tan nay kinmapsotak si ladingit ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_29","020_119_29","PSA","119","29","29","Adi ka kod ipalobos ay man-amagak si baken kosto, maseg-ang ka ta itdom din kalim ay inpaisolat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_30","020_119_30","PSA","119","30","30","Ninemnem ko ay sik-a di tongtongpalek, isonga din linteg mo et say nemnemnemek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_31","020_119_31","PSA","119","31","31","Din intolag mo et banolek ya on-onodak, isonga adim kod ipalobos ay maibabainak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_32","020_119_32","PSA","119","32","32","Silalayadak ay manongpal sin bilbilin mo, tan taptapiam din panang-awat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_33","020_119_33","PSA","119","33","34","Ilawlawag mo kod en sak-en din linteg mo ta say imongsan ko din nemnem ko ya kanayon ay matongpal ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_35","020_119_35","PSA","119","35","35","Itdom en sak-en di amagek babaen sin linteg mo, tan say kad-an di ragsak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_36","020_119_36","PSA","119","36","36","Idawat mo kod di layad ay manongpal sin linteg mo ta baken kinagamgam di wadas nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_37","020_119_37","PSA","119","37","37","Iturong mo kod sak-en ta adiak banolen di magay silbi na ya idawat mo di biyag ay tet-ewa sin pangon-onodak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_38","020_119_38","PSA","119","38","38","Din karim en sak-en ay baam et tongpalem koma, ay say inkarim sin amin ay mangipateg en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_39","020_119_39","PSA","119","39","39","Din nakaskasdaaw ay ikeddeng mo di mangilisi en sak-en sin kaibabainak ay ieg-egyat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_40","020_119_40","PSA","119","40","40","Laydelaydek ay tongpalen din bilbilin mo. Nalinteg ka isonga pabaroem kod nan biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_41","020_119_41","PSA","119","41","41","Ipailam kod en sak-en san adi manbalbaliw ay layad mo ya omisalakan ka tan say inkarim, Apo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_42","020_119_42","PSA","119","42","42","Et mo siya di, din lomaslasoy et mabalin ay songbatak, tan din karim et say pantalkak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_43","020_119_43","PSA","119","43","43","Idawat mo kod di kabaelak ta kanayon koma ay din tet-ewa di ibagbagak, tan din kosto ay ikeddeng mo di pantalkak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_44","020_119_44","PSA","119","44","44","Kanayon ay tongpalek din linteg mo enggana ay mapospos nan leng-ag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_45","020_119_45","PSA","119","45","45","Nawayawayaanak sin ligligat ko, tan ipakat ko din kabaelak ay mangonod sin bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_46","020_119_46","PSA","119","46","46","Olay sin sangoanan di aari ay nangato, adiak ibain ay mangibaga sin intolag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_47","020_119_47","PSA","119","47","48","Gan-ganasek ay mangonod sin bilbilin mo ya siya abe sin linteg mo, tan siya da di banolek ya laydelaydek, kankanayon ay say nemnemnemek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_49","020_119_49","PSA","119","49","49","Adi ka koman liw-an din inkarim en sak-en ay mansilbi en sik-a, tan say nangidawat en sak-en si namnama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_50","020_119_50","PSA","119","50","50","Siya na di liwliwak sin ligat ko, tan din karim et say poon di biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_51","020_119_51","PSA","119","51","51","Kanayon ay omoy-oyaw din nalalastog ay ipogaw, ngem adiak pay dedan inmaddawi sin inpaisolat mo ay kali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_52","020_119_52","PSA","119","52","52","Mo nemnemek din inkeddeng mo ed nabaon, Apo, say tomalnaan ya pomigsaan di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_53","020_119_53","PSA","119","53","53","Ngem palalo di bonget ko gapo sin makedse ay manokog sin inpaisolat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_54","020_119_54","PSA","119","54","54","Din linteg mo di enak ikankanta isnan aptik ay biyag kos nan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_55","020_119_55","PSA","119","55","55","Olay sin labi yan nemnemnemek sik-a, Apo, ya din kalim ay inpaisolat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_56","020_119_56","PSA","119","56","56","Siya na di kanayon ay inam-amag ko, tinongtongpal ko din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_57","020_119_57","PSA","119","57","57","Sik-a ay Diyos anggoy di masapol ko, ikarik ay patiek din kalim ay inpaisolat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_58","020_119_58","PSA","119","58","58","Napasnekak ay manpakaasi en sik-a, Apo, ta kedawek din inkarim ay seg-ang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_59","020_119_59","PSA","119","59","59","Idi inadaadal ko din biyag ko, nanbabawiak et ikarik ay mangonod sin intolag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_60","020_119_60","PSA","119","60","60","Tongpalek ay dagos din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_61","020_119_61","PSA","119","61","61","Nan-isagana din managbasol si enak kadadaelan, ngem din kalim et adiak liw-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_62","020_119_62","PSA","119","62","62","Bomangonak sin gawan di labi ay mandayaw en sik-a, Apo, tan di iyat mo ay mangokom et kostokosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_63","020_119_63","PSA","119","63","63","Makikadwaak sin amin ay mangipateg en sik-a ay din bilbilin mo di on-onodan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_64","020_119_64","PSA","119","64","64","Mailas nan daga sin amin ay disso din adi manbalbaliw ay layad mo, Apo. Itdom kod en sak-en din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_65","020_119_65","PSA","119","65","65","Din karim en sak-en et tinongtongpal mo, tan bininbindisyonam sak-en ay bag-en mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_66","020_119_66","PSA","119","66","66","Kedawek en sik-a di sirib ya laing ko ay mannemnem ya mangamag si kosto, tan mantalekak sin bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_67","020_119_67","PSA","119","67","67","Ed idi, kanayon ay masangsangawak, et dinosam sak-en ta say manpakombabaak, ngem ed wani, din kalim di on-onodak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_68","020_119_68","PSA","119","68","68","Siged ka et siged amin ay am-amagem, itdom kod linteg mo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_69","020_119_69","PSA","119","69","69","Domadael ya omipalawlawa din mangit-it-ek si awak da, ngem ipakat ko amin ay kabaelak ta din bilbilin mo di onodak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_70","020_119_70","PSA","119","70","70","Din kalim, adi da maawatan, ngem sak-en pay et say enak panragsakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_71","020_119_71","PSA","119","71","71","Pansigdak din dosa ay indawat mo, tan begew isdi, maawatak din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_72","020_119_72","PSA","119","72","72","Nabanbanol en sak-en din en ka initdo, mo din balitok ya palata ay kalibolibo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_73","020_119_73","PSA","119","73","73","Pinarsuam ya inayowanam sak-en si kosto, isonga idawat mo kod di laing ko ay mangawat sin bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_74","020_119_74","PSA","119","74","74","Omila din mangipatpateg en sik-a. Gapo ta mantalekak sin karim, malaydan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_75","020_119_75","PSA","119","75","75","Ammok ay nalinteg din inkeddeng mo, isonga din panosdosaam en sak-en et kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_76","020_119_76","PSA","119","76","76","Liwliwaem komas sak-en sin adi manbalbaliw ay layad mo ay kaman din inkarim en sak-en ay bag-en mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_77","020_119_77","PSA","119","77","77","Maseg-ang ka kod ta ganasek nan biyag ko, tan say panragsakak din kalim ay inpaisolat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_78","020_119_78","PSA","119","78","78","Maibabain da koma din mangipangpangato si awak da gapo sin ipabasbasol dan sak-en ay baken tet-ewa, tan mo sak-en pay et ipapasnek ko ay nemnemnemen din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_79","020_119_79","PSA","119","79","79","Naey abe di pamagbaga sin am-in ay mangipateg en sik-a: omali da koma en sak-en ay manpaitdo ta say adalen da din intolag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_80","020_119_80","PSA","119","80","80","Sapay koma ta ipakat kon kabaelak ay manongpal sin linteg mo ay magay pankolangak ta mailisiak si kaibabainak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_81","020_119_81","PSA","119","81","81","Nabayag ay sinsin-ed ko din omisalakanam, ngem din karim di pantalkak pay dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_82","020_119_82","PSA","119","82","82","Din panongpalam sin karim, nabayag ay sinsin-ed ko. “Pig-an ngin ay omisalakan ka?” siya say salodsod ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_83","020_119_83","PSA","119","83","83","Maiarigak si magay silbi na ay lalat ay nakpit ya napagitan, ngem din linteg mo et adiak nilinglingan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_84","020_119_84","PSA","119","84","84","Sak-en ay baam, intoy kabayag di panseedak? Pig-an pay ay dosaem din pomalpaligat? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_85","020_119_85","PSA","119","85","85","Din nalastog ay ipogaw ay manigaan sin linteg mo et kaman dan nankaot si bito ta mo maknaak ya madadael din dayaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_86","020_119_86","PSA","119","86","87","Da nan makaetek ay ipogaw, istay dan gagaraen nan biyag ko, ngem inpapatik pay dedan ay nanongtongpal sin bilbilin mo. Bomadang ka kod, sik-a ay Diyos ko, tan ibilang ko ay kostokosto san bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_88","020_119_88","PSA","119","88","88","Gapo sin adi manbalbaliw ay layad mo, ipalobos mo kod ay adi masokpot di leng-ag ko ta waday iyat ko ay manongpal sin linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_89","020_119_89","PSA","119","89","89","Din kalim ay Diyos et komakaman si eng-enggana, din kalim et adi mabalbaliwan ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_90","020_119_90","PSA","119","90","90","Matalek ka si eng-enggana. Nan insaad mo ay daga et komakaman sin kosto ay naisaadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_91","020_119_91","PSA","119","91","91","Wada engganad wani amin ay naparsua, tan say inkeddeng mo en daida, tan mansilbi da am-in en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_92","020_119_92","PSA","119","92","92","Sigurado ay nateyak koma sin ligat ko mo baken say nanragsakak din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_93","020_119_93","PSA","119","93","93","Adiak polos liw-an din bilbilin mo, tan say inosal mo ay mangipabaro sin biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_94","020_119_94","PSA","119","94","94","Omisalakan ka kod, tan sak-en di ipogaw mo, inamag koy kabaelak ay manongpal sin bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_95","020_119_95","PSA","119","95","95","Manseseed da din makedse ta pap-engen dan biyag ko, ngem ipapasnek ko ay nemnemnemen din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_96","020_119_96","PSA","119","96","96","Nailak ay amin ay banag et way patingga na, ngem din linteg mo et maga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_97","020_119_97","PSA","119","97","97","San kalim et laydelaydek, et inag-agew ay nemnemnemek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_98","020_119_98","PSA","119","98","98","Manbalinak ay nalalaing mo din kalaban ko, tan kanayon ay nemnemnemek din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_99","020_119_99","PSA","119","99","100","Naon-oneg di pangawat ko mo din nankakay ya odom ay omit-itdo, tan kanayon ay ad-adalek ya tongtongpalek din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_101","020_119_101","PSA","119","101","101","Inaddawiak amin ay panbasolan tan din bilin mo et say laydek ay onodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_102","020_119_102","PSA","119","102","102","Adiak baybay-an din inkeddeng mo, tan sik-a ay mismo di omit-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_103","020_119_103","PSA","119","103","103","Din kalim et makaay-ayo di kadngeana, mam-is mo din anig di katamtamana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_104","020_119_104","PSA","119","104","104","Lomaingak gapo sin bilbilin mo, isonga amin ay lawa ay ogali et kaliliget ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_105","020_119_105","PSA","119","105","105","Din kalim et kaman say silaw nan biyag ko, tan itdo na din amagek ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_106","020_119_106","PSA","119","106","106","Tongpalek din insapatak, din nalinteg ay bilbilin mo et onodak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_107","020_119_107","PSA","119","107","107","Sik-a ay Diyos, palalo nan ligat ko, tongpalem kod din inkarim ta isalakan mo nan biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_108","020_119_108","PSA","119","108","108","Awatem kod ay Diyos nan kararag kon sik-a ay pandayaw ko ya itdom koma en sak-en din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_109","020_119_109","PSA","119","109","109","Kanayon ay ipospostak din biyag ko, ngem adiak nilinglingan din kalim ay inpaisolat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_110","020_119_110","PSA","119","110","110","Nan-isagana da din managbasol si enak kadadaelan, ngem din bilbilin mo, adiak dinokdokogan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_111","020_119_111","PSA","119","111","111","Din nabanol ay itdon di linteg mo, maiarig das komakaman ay tawid ko, daida di mangiparagsak isnan nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_112","020_119_112","PSA","119","112","112","Ninemnem ko ay tongpalen din linteg mo engganas pap-eng di biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_113","020_119_113","PSA","119","113","113","Din nankadwa di pammati na et kalkaliget ko, ngem laylaydek pay din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_114","020_119_114","PSA","119","114","114","Sik-a di pankamangak ya salidak, din karim di pannamnamaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_115","020_119_115","PSA","119","115","115","Dakayo amin ay managbasol, komaan kayo, ta say tongpalek din bilbilin Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_116","020_119_116","PSA","119","116","116","Tomolong ka tan say inkarim ta manbiyagak, adim ipalobos ay madismayaak sin namnamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_117","020_119_117","PSA","119","117","117","Omitakkay ka ta magay pandanagak, ta kanayon ay din linteg mo di onodak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_118","020_119_118","PSA","119","118","118","Am-in ay omaddawi sin linteg mo, sigaam si daida, tan magay silbin din sikap ya etek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_119","020_119_119","PSA","119","119","119","Basura am-in di lawlawa ay ipogaw sin pannemnem mo, say begew ay laylaydek din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_120","020_119_120","PSA","119","120","120","Begew en sik-a, palalo ay emegyatak, mo nemnemek din dosa ay ikeddeng mo, manpayegpegak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_121","020_119_121","PSA","119","121","121","Say inamag ko din nalinteg ya kosto, adi ka kod bomaybay-an sin kalaban ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_122","020_119_122","PSA","119","122","122","Inkarim ay badangam sak-en ay mansilsilbin sik-a, adim kod palobosan ay din mangipapangatos awak da yan pomaligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_123","020_119_123","PSA","119","123","123","Nabbay nan matak ay manseseed sin panangisalakan mo ta matongpal din inkarim, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_124","020_119_124","PSA","119","124","124","Ipailam koman sak-en din adi manbalbaliw ay layad mo ya itdom din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_125","020_119_125","PSA","119","125","125","Mansilbiak en sik-a, Apo, isonga ipaawat mo koma din intolag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_126","020_119_126","PSA","119","126","126","Timpo na ay man-gonay ka, Apo, tan adi da tongtongpalen din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_127","020_119_127","PSA","119","127","127","Din pananglayad ko sin linteg mo yan nasursurok mo din layad ko si kanginaan ay balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_128","020_119_128","PSA","119","128","128","Isonga onodak amin ay bilbilin mo, amin ay lawa yan kaliliget ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_129","020_119_129","PSA","119","129","129","Sigesiged din intolag mo, isonga ipakat ko amin ay kabaelak ta matongpal ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_130","020_119_130","PSA","119","130","130","Mo waday mangilawag sin kalim sin magay ammo na, kaman silaw ay mangipalaing en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_131","020_119_131","PSA","119","131","131","Kaman bigaw si danom din layad ko ay mangammo sin linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_132","020_119_132","PSA","119","132","132","Dengngem kod sak-en ya maseg-ang ka, tan say iyat mo sin amin ay manglaylayad en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_133","020_119_133","PSA","119","133","133","Tongpalem koma din karim ta omayowan ka, ya adi ka ipalobos ay omituray din lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_134","020_119_134","PSA","119","134","134","Omisalakan ka kod sin mamalpaligat en sak-en ta say din bilbilin mo et mabalin ay enak tongpalen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_135","020_119_135","PSA","119","135","135","Maseg-ang ka en sak-en ay bag-en mo ta say itdom din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_136","020_119_136","PSA","119","136","136","Kaman ginawang nan lowak begew si sakit di nemnem ko, tan adi tongpalen di ipogaw din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_137","020_119_137","PSA","119","137","137","Nalinteg ka ay Diyos et siya abe sin ikeddeng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_138","020_119_138","PSA","119","138","138","Kostokosto din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_139","020_119_139","PSA","119","139","139","Palalo nan bonget ko, tan adi ikaskason din kalaban ko din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_140","020_119_140","PSA","119","140","140","Laylaydek din karim en sak-en, tan sigurado ay en ka tongpalen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_141","020_119_141","PSA","119","141","141","Nababaak ya maga di bilang ko, ngem adiak liw-an din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_142","020_119_142","PSA","119","142","142","Nalinteg ka si eng-enggana, ya din kalim et dadlon tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_143","020_119_143","PSA","119","143","143","Palalo di problemak ya ligat ko, ngem say panragsakak din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_144","020_119_144","PSA","119","144","144","Kosto si eng-enggana din intolag mo, tapiam kod din pangawat ko ta way iyat ko ay matago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_145","020_119_145","PSA","119","145","145","Naimposoan ay mankararagak en sik-a, Apo, patgam koma et patiek din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_146","020_119_146","PSA","119","146","146","Man-adawagak en sik-a ay mankedaw si badang mo, omisalakan ka ta tongpalek din intolag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_147","020_119_147","PSA","119","147","147","Daan pomat-a yan bomangonak ay mankararag, din kalim di pantaltalkak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_148","020_119_148","PSA","119","148","148","Maninsinlabi ay adiak maseyseyep ta say din karim di nemnemnemek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_149","020_119_149","PSA","119","149","149","Patgam koma din kararag ko gapo sin adi manbalbaliw ay layad mo. Isalakan mo koma nan biyag ko babaen sin nalinteg ay ikeddeng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_150","020_119_150","PSA","119","150","150","Din makedse ay pomaligat yan somag-en dan sak-en, din linteg mo yan polos ay adi da tongpalen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_151","020_119_151","PSA","119","151","151","Ngem asag-en ka en sak-en, Apo, ya pag tet-ewa din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_152","020_119_152","PSA","119","152","152","Sin intolag mo, nabayag ay enak naammoan ay insaad mo ta magay pap-eng na ya komakaman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_153","020_119_153","PSA","119","153","153","Ilaem nan ligat ko ta en ka omisalakan, tan din bilbilin mo yan adiak nilinglingan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_154","020_119_154","PSA","119","154","154","Sapay koma ta ikalintegam sak-en ya somalaknib ka, tongpalem koma din karim ta omisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_155","020_119_155","PSA","119","155","155","Adi maisalakan din mangam-amag si lawa, tan din linteg mo yan dinokogan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_156","020_119_156","PSA","119","156","156","Dakdake din seg-ang mo, Apo, isalakan mo koma nan biyag ko babaen sin nalinteg ay ikeddeng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_157","020_119_157","PSA","119","157","157","Ad-ado di pomalpaligat ya kalaban ko, ngem adiak liwayan ay mantongpal sin intolag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_158","020_119_158","PSA","119","158","158","Malmaligetak ay mangila sin baken napodno, tan adi da tongpalen din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_159","020_119_159","PSA","119","159","159","Ilaem mo kas-anoy pananglayad ko sin linteg mo, omisalakan ka gapo sin adi manbalbaliw ay layad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_160","020_119_160","PSA","119","160","160","Tet-ewa amin din kalim, Apo, komakaman si eng-enggana amin din nalinteg ay inkeddeng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_161","020_119_161","PSA","119","161","161","Pomaligat di tuturay olay mo magay gapo, ngem say egyatak anggoy din kalim, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_162","020_119_162","PSA","119","162","162","Begew sin karim enak maragsakan, kaman ragsak di nakadteng si dakdake ay kinabaknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_163","020_119_163","PSA","119","163","163","Kaliliget ko amin ay etek, ngem din linteg mo et laylaydek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_164","020_119_164","PSA","119","164","164","Mamin pito si esay agew ay man-iyamanak, Apo, gapo sin nalinteg ay inkeddeng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_165","020_119_165","PSA","119","165","165","Din manglaylayad si linteg mo yan mayat ya natalna di biyag da, maga polos di kaisokbaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_166","020_119_166","PSA","119","166","166","Sedsed-ek ay omisalakan ka, Apo, ya tongtongpalek din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_167","020_119_167","PSA","119","167","167","Say onodak din intolag mo, tan peteg ay laylaydek, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_168","020_119_168","PSA","119","168","168","Amin ay linteg ya bilbilin mo yan tongpalek, tan iilaem amin din am-amagek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_169","020_119_169","PSA","119","169","169","Sapay koma ta omdas en sik-a din kararag ko, gapo ta inkarim, lawlawagam nan nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_170","020_119_170","PSA","119","170","170","Dengngem kod nan adawag ko ta omisalakan ka, tan say inkarim, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_171","020_119_171","PSA","119","171","171","Kanayon ay idaydayaw kos sik-a tan itdom din linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_172","020_119_172","PSA","119","172","172","Din maipanggep sin kalim yan ikantak to, tan kosto amin ay bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_173","020_119_173","PSA","119","173","173","Nakasagana ka koma ay somalaknib, Apo, tan on-onodak din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_174","020_119_174","PSA","119","174","174","Sedsed-ek din panangisalakan mo, maragsakanak sin linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_175","020_119_175","PSA","119","175","175","Ipalobos mo koma ay enak matago ta way iyat ko ay mangdayaw en sik-a, Apo. Sapay koma ta makatolong en sak-en din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS119_176","020_119_176","PSA","119","176","176","Nasangawak ay kaman nalitaw ay karnero, anapem komas sak-en ay mansilsilbin sik-a, Apo, tan adiak linglinglingan din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS120_1","020_120_1","PSA","120","1","1","Sin enak nanligligatan, nankararagak en Diyos yan ena pinatgan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS120_2","020_120_2","PSA","120","2","2","Kanak, “Apo, omisalakan ka sin ipogaw ay maetek ya manangallilaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS120_3","020_120_3","PSA","120","3","3","Dakayo ay maetek, sinoy dosa yo ay ipalak-am Diyos en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS120_4","020_120_4","PSA","120","4","4","Mankatatadem ay panan di soldado ya man-ganggangab ay oling ay say dosa yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS120_5","020_120_5","PSA","120","5","5","Aye, Apo! Kaseseg-angak pay isna, tan din kakailiak et maiarig da sin taga-Mesek ya Kedar ay kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS120_6","020_120_6","PSA","120","6","6","Nabayag ay nakiiliak isna, sin kad-an di ipogaw ay manigaan si kapya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS120_7","020_120_7","PSA","120","7","7","Mo mankaliak maipanggep si kapya, daida pay yan gobat di layden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS121_1","020_121_1","PSA","121","1","1","Mo tamtamangek di kadondontogan, kanak si nemnem ko, “Sino ngata di bomadang?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS121_2","020_121_2","PSA","121","2","2","Si Diyos ay nangamag ed daya ya din lobong, ammok ay sisya di tomolong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS121_3","020_121_3","PSA","121","3","3","Si Diyos di manalaknib en sik-a ta say adi ka maisokba. Adi kaseyseyep din mangil-ila en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS121_4","020_121_4","PSA","121","4","4","Dengngem tan tet-ewa na: din mangay-ayowan si ipogaw na et banbantayan daka si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS121_5","020_121_5","PSA","121","5","5","Kanayon ay kadkadwaen Diyos sik-a, kanayon ay salsalidaan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS121_6","020_121_6","PSA","121","6","6","Isonga olay labi ono kaagawan, wadas sisya ay mangay-ayowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS121_7","020_121_7","PSA","121","7","7","Si Diyos di mangilislisi en sik-a si am-in ay lawa, di biyag mo et ay-ayowanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS121_8","020_121_8","PSA","121","8","8","Koykoyogen daka olay intoy em-emeyam, siya abe sin pantaoliam. Sisya di manalsalaknib en sik-a ed wani ya si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS122_1","020_122_1","PSA","122","1","1","Maragsakanak idi inmawis da, “Emey tako sin beey en Diyos,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS122_2","020_122_2","PSA","122","2","2","Yan nay sinenggep takod Jerusalem ed wani, yan pinmipika tako sin oneg di ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS122_3","020_122_3","PSA","122","3","3","Ed Jerusalem yan esa ay siyodad ay nas-et ay naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS122_4","020_122_4","PSA","122","4","4","Isna ay masinop din am-in ay tribun di Israelita ta en Diyos yan man-iyaman da et tongpalen da din naibilin en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS122_5","020_122_5","PSA","122","5","5","Isna ay naisaad di turay da din polin David ay aari da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS122_6","020_122_6","PSA","122","6","6","Ikararag tako ay ed Jerusalem yan natalna. Sapay koma ta din manglaylayad en sisya yan somiged di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS122_7","020_122_7","PSA","122","7","7","Sapay koma ta waday talna sin sakop na ya siya abe sin papalasyo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS122_8","020_122_8","PSA","122","8","9","Gapo sin layad kon dakayo ay toton-od ya gagayyem ko ya siya abe sin beey Yahweh ay Diyos tako, ikararag ko ay natalna ya somiged koma nan ili ay kad-an tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS123_1","020_123_1","PSA","123","1","1","Sik-a, Apo, ay tinmotokdo ed daya sin tokdoan mo ay mangituray sin daga, mantangad kami ay mankararag en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS123_2","020_123_2","PSA","123","2","2","Kaman din iyat di mansilsilbi ay mantalek sin apo da, kanayon abe ay mantalek kamin sik-a enggana ay someg-ang ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS123_3","020_123_3","PSA","123","3","3","Apo, maseg-ang ka paabe en dakami, tan enggay nalabes di ligat ay linak-am mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS123_4","020_123_4","PSA","123","4","4","Enggay adi mi maanosan din lomaslasoyan ya pomalpaligatan di mangipapangatos awak da ya babaknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS124_1","020_124_1","PSA","124","1","1","Sino ngata di napasamak mo adi binadangan Diyos si datako? Dakayo am-in ay Israelita, siya na koma di isongbat yo: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS124_2","020_124_2","PSA","124","2","2","Mo adi koma binmadang si Apo idi ginmobat din kaibaw tako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS124_3","020_124_3","PSA","124","3","3","dadlon dan inmabak begew sin palalo ay bonget dan datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS124_4","020_124_4","PSA","124","4","4","Tan kaman dan layos ay mangianod ya manlim-ot en datako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS124_5","020_124_5","PSA","124","5","5","begew sin kinapigsa da, sigurado ay malned tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS124_6","020_124_6","PSA","124","6","6","Dayawen tako si Yahweh ay Diyos tako, tan adi nan inpalobos ay pomse di kaibaw tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS124_7","020_124_7","PSA","124","7","7","Kaman takon linmobos ay titit sin tawang ay nabisngit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS124_8","020_124_8","PSA","124","8","8","Tan si Diyos ay namarsua ed daya ya isnan daga di kapkapoan di badang tako tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS125_1","020_125_1","PSA","125","1","1","Din mantalek en Apo yan kaman din dontog ay Zion ay komakaman si eng-enggana ya adi polos magon-gon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS125_2","020_125_2","PSA","125","2","2","Nanliniked di dontog ed Jerusalem et kaiarigana din panalakniban Diyos sin ipogaw na ed wani ya si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS125_3","020_125_3","PSA","125","3","3","Adi manturay si eng-enggana din mangam-amag si lawa sin daga ay para sin nalinteg di kabibiyag da tan into et mo din nalinteg yan man-amag da abes lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS125_4","020_125_4","PSA","125","4","4","Bindisyonam koma, Apo, din siged di ogali da ya nalinteg di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS125_5","020_125_5","PSA","125","5","5","Ngem sin panosaam si mangam-amag si lawa, dosaem koma abe din manokog en sik-a. Sapay koma ta mawada ed Israel di talna! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS126_1","020_126_1","PSA","126","1","1","Idi intaolin Diyos ed Jerusalem si dakami, kaman iitaw si pannemnem mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS126_2","020_126_2","PSA","126","2","2","Palalo di siyek ya kanta mi begew si ragsak mi et nandinamag sin odom ay ili. Kanan da, “Nakaskasdaaw din inamag Diyos para sin ipogaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS126_3","020_126_3","PSA","126","3","3","Nakaskasdaaw din inam-amag na et peteg di ragsak mi tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS126_4","020_126_4","PSA","126","4","4","Yahweh ay Diyos mi, itaolim kod en dakami din sigod ay dayaw mi, ay kaman din maamag mo domateng di odan sin natdok ay ginawang ay wada sin abagatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS126_5","020_126_5","PSA","126","5","5","Ipalobos mo koma ta din nan-og-oga sin nanmolaan da et manragsak da koma sin pan-apitan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS126_6","020_126_6","PSA","126","6","6","Din en nan-ibonobon ay nan-og-oga, ikanta dan to di ragsak da ay mangisaa sin inapit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS127_1","020_127_1","PSA","127","1","1","Mo baken si Diyos di mangibangon sin panbeeyan, am-in ay inoblan di karpintiro et pag sayang. Mo baken abe si Diyos di manilsilib sin siyodad, magay silbin di gowardiya ay naisaad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS127_2","020_127_2","PSA","127","2","2","Olay masapan bomangonam ya maladaw di kaseypam ay en man-an-anap si katagoan, am-in ay oblam et iwed silbi na, tan din laylayden Diyos ay ipogaw na, olay mo mam-is di seyep da, idawdawtana pay dedan si kasapolan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS127_3","020_127_3","PSA","127","3","3","Din anan-ak et sagot Diyos si daida, nabanol dana ay bindisyon ay mapo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS127_4","020_127_4","PSA","127","4","4","Din nakay ay babbaro di an-ak na, maiarig si soldado ay ad-adoy armas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS127_5","020_127_5","PSA","127","5","5","Nagasat di ipogaw ay ad-adoy anak na. Adi maabak mo waday mangidarum en sisya, tan badangan da iman sin isongsongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS128_1","020_128_1","PSA","128","1","1","Din amin ay mangipateg en Diyos et nagasat da, nagasat din mantongpal sin laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS128_2","020_128_2","PSA","128","2","2","Ganasenan to din bongan di obla na, et naragsak ya mayat di biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS128_3","020_128_3","PSA","128","3","3","Maiarig si asawa na sin beey da si wakan di obas ay ad-adoy lames na. Kaman saringit di olivo din an-ak da ay malikob sin lamisaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS128_4","020_128_4","PSA","128","4","4","Din mangipateg en Apo et kaman nina di bindisyon da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS128_5","020_128_5","PSA","128","5","5","Si Diyos ay wadad Zion, sapay koma ta bindisyonan daka ta din somigedan di Jerusalem yan en ka maila sin timpo ay sibibiyag ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS128_6","020_128_6","PSA","128","6","6","Din aap-om et edasam komas daida. Ed Jerusalem mawada koma di talna! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS129_1","020_129_1","PSA","129","1","1","Dakayo ay Israelita, ibaga yo din namalpaligatan di kalaban yon dakayo manipod pay sin naisaadan di ili yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS129_2","020_129_2","PSA","129","2","2","Kanan yo, “Kanayon ay pinmaligat di kalaban mi manipod sin nanlogian di ili mi, ngem polos ay adi da inabak dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS129_3","020_129_3","PSA","129","3","3","Palalo ay sinoplisoplit das dakami, nanbalinen da ay kaman payew ay naalado din edeg mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS129_4","020_129_4","PSA","129","4","4","Ngem si Diyos ay nalinteg et winayawayaanas dakami sin naibabag-enan mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS129_5","020_129_5","PSA","129","5","5","Sapay koma ta amin ay mangililiget ed Zion yan maabak da ay maidenden. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS129_6","020_129_6","PSA","129","6","6","Kaman da koman logam sin toktok di beey ay daan magabot yan enggay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS129_7","020_129_7","PSA","129","7","7","Maga di mangani ya mangsinop en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS129_8","020_129_8","PSA","129","8","8","Maga di malabas ay mangibaga, “Sapay koma ta si Diyos et bindisyonan daka. Gapo sin lebbeng mi ay napon Diyos, bindisyonan mis sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS130_1","020_130_1","PSA","130","1","1","Yahweh ay Diyos mi, kedawek din badang mo isnan timpo ay kadagsenan di ligat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS130_2","020_130_2","PSA","130","2","2","Dengngem kod nan adawag ko ay mankedaw si seg-ang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS130_3","020_130_3","PSA","130","3","3","Mo nenemnemem din basbasol mi, maga polos di adi madosa sin pangokomam en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS130_4","020_130_4","PSA","130","4","4","Ngem di katet-ewa na, pomakawan ka ta say patgen ya egyatan mis sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS130_5","020_130_5","PSA","130","5","5","Napasnekak ay manseseed sin badang mo, tan din karim di pantalkak, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS130_6","020_130_6","PSA","130","6","6","Nasursurok mo din ganat di gowardia ay manseseed si pomat-aana din iyat ko ay manseseed si badang ay mapo en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS130_7","020_130_7","PSA","130","7","7","Mantalek kayo en Diyos, dakayo ay Israelita, tan adi manbalbaliw din layad na, isalakanas dakayo ay magay dowadowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS130_8","020_130_8","PSA","130","8","8","Tet-ewa ay sobotenas dakayo ta mawayaan kayo sin amin ay basbasol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS131_1","020_131_1","PSA","131","1","1","Apo, adiak ipapangato di nemnem ya awak ko. Adik say nemnemen ono amagen di nalaed ya naligat paran sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS131_2","020_131_2","PSA","131","2","2","mo adi et mapnekak ya natalna nan nemnem. Kamanak napsot ay anak ay inaaban en ina na ay gomiginek tan mapnek sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS131_3","020_131_3","PSA","131","3","3","Dakayo ay Israelita, masapol ay mantalek kayon Diyos tet-ewa ed wani ya si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_1","020_132_1","PSA","132","1","2","Manakabalin ay Diyos ay dinaydayaw Jacob, nemnemem koma si David ya din ligligat ay inanosana, siya abe sin nay kari na en sik-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_3","020_132_3","PSA","132","3","4","tan kanana, “Adi mabalin ay somaaak, adiak aben bomaktad ta maseyepak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_5","020_132_5","PSA","132","5","5","enggana ay makaisaadak si panteam, manakabalin ay Apo, ay dinaydayaw Jacob ay apo mi ay ipogaw mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_6","020_132_6","PSA","132","6","6","Nadamag mi din Baol di Tolagan sin kawada mi ed Betlehem, et dintengan mi sin papayew ed Jearim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_7","020_132_7","PSA","132","7","7","Et kanan mi, “Emey tako sin Timplon Diyos ay beey na ta mandokmog tako sin sangoanan di trono na ay mandaydayaw en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_8","020_132_8","PSA","132","8","8","Omali ka ay Diyos sin Timplo ta say panteam si kosto, koyogem din Baol di Tolagan ay sinyal di panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_9","020_132_9","PSA","132","9","9","Din papadim et sapay koma ta nalinteg di kabibiyag da, din ipogaw mo abe et ibogaw da koma di ragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_10","020_132_10","PSA","132","10","10","Gapo sin inkarim en David ay bag-en mo, adi ka koman dokogan nan ari ay insaad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_11","020_132_11","PSA","132","11","11","Et siya nay karim en David ay en ka insapata, say dadlon kan tongpalen ay magay dowadowa: “Isaad ko ay ari di esa ay polim ay maisokat en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_12","020_132_12","PSA","132","12","12","Et mo tongpalen din an-ak mo din intolag ko en sik-a, mansososkat di poli da ay manturay si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_13","020_132_13","PSA","132","13","13","Pinilin Diyos ed Jerusalem ay say kosto ay panbeeyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_14","020_132_14","PSA","132","14","14","Kanana, “Isnay laydek ay panteak ay manturay si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_15","020_132_15","PSA","132","15","15","Idawat ko din amin ay kasapolan di man-ilis na, olay din nabibiteg et mangan da enggana ay mabsog da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_16","020_132_16","PSA","132","16","16","Bindisyonak amin ay amagen di papadi sin isna et ibogaw din ipogaw di ragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_17","020_132_17","PSA","132","17","17","Awni et dotokak sin polin David di esa ta manturay si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS132_18","020_132_18","PSA","132","18","18","Dadlonak abaken din mangonkontra en sisya, et kaman dan maomas si palalo ay bain da, ngem sisya pay, mankoniniing di korona na, et madayaw ya somiged din turay na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS133_1","020_133_1","PSA","133","1","1","Mapmapteng tet-ewa mo din siag-i yan maoolnos da! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS133_2","020_133_2","PSA","133","2","2","Kaman din nangina ay lana ay naisoyat sin toktok Aaron sin naisaadana yan inmoyas sin emeng na enggana sin bado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS133_3","020_133_3","PSA","133","3","3","Maiarig abe sin dono ay mag-as sin dontog ay Hermon, dono ay mag-as sin kadondontogan ed Zion. Tan isdi ay inkarin Diyos din bindisyona ay biyag ay magay pap-eng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS134_1","020_134_1","PSA","134","1","1","Omali kayo ay mandayaw en Apo, dakayo ay mansilsilbi en sisya si nilablabi sin Timplo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS134_2","020_134_2","PSA","134","2","2","Mansagong kayo sin Kasasantoan ay Kowarto sin Timplo, yan ikayang yo din takkay yo ay mankararag en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS134_3","020_134_3","PSA","134","3","3","Sapay koma ta si Diyos ay wadad Zion, idawtanas dakayo si bindisyon, sisya ay namarsua si langit ya lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_1","020_135_1","PSA","135","1","1","Madaydayaw din Apo! Idaydayaw yo din ngadana, dakayo ay mansilsilbi en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_2","020_135_2","PSA","135","2","2","dakayo ay mansilsilbi sin beey di Apo, sin Timplon Diyos tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_3","020_135_3","PSA","135","3","3","Dayawen tako tan siged sisya, ikanta tako din ngadana tan managseg-ang sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_4","020_135_4","PSA","135","4","4","Tan pinili na din Israelita ay manbalin ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_5","020_135_5","PSA","135","5","5","Ammok ay din Apo et manakabalin, nangatngato mo olay sino ay didiyosen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_6","020_135_6","PSA","135","6","6","Amagena amin ay laydena ed langit ya isnan daga, sin baybay ya sin lanad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_7","020_135_7","PSA","135","7","7","Ipakayang na di liboo sin addawi ay solsolin di daga, kimat ay kakoyog di odan yan pawadaena, pabelaena abe din dagem sin pangidoldolinana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_8","020_135_8","PSA","135","8","8","Ed Egipto yan pinse na amin ay besag di ipogaw ya animal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_9","020_135_9","PSA","135","9","9","Sinyal ay nakaskasdaaw et inpaipaila na ay manosa sin ari ya din amin ay tuturay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_10","020_135_10","PSA","135","10","10","Ad-ado ay nasyon di dinadael na, napipigsa ay ari yan pinse na: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_11","020_135_11","PSA","135","11","11","din arin di Amorreo ay si Sihon, si Og ay ari ed Basan ya amin ay ari ed Canaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_12","020_135_12","PSA","135","12","12","Inpatawid na din daga da sin Israelita ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_13","020_135_13","PSA","135","13","13","Adi polos malinglingan din ngadan Diyos Apo, sin amin ay ipogaw et mandinamag to. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_14","020_135_14","PSA","135","14","14","Tan ikalintegan Diyos din ipogaw na ya seg-angana din mansilsilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_15","020_135_15","PSA","135","15","15","Ngem din didiyosen di odom ay nasyon isnan daga et owat inamag di ipogaw ay balitok ya palata. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_16","020_135_16","PSA","135","16","16","Adi da makakali olay mo waday tepek da, waday mata da ngem adi dan makaila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_17","020_135_17","PSA","135","17","17","Adi dan makadnge olay mo waday inga da, maga dedan di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_18","020_135_18","PSA","135","18","18","Mais-o koma sin didiyosen ay sana din nangamag ya mantalek en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_19","020_135_19","PSA","135","19","19","Dayawen yo si Diyos, dakayo ay Israelita, dayawen yos sisya, dakayo ay papadi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_20","020_135_20","PSA","135","20","20","Dakayo ay polin Levi, dayawen yos sisya, dayawen yo, dakayo ay mangipatpateg en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS135_21","020_135_21","PSA","135","21","21","Dayawen yo si Diyos ed Zion, ed Jerusalem ay ili na. Madaydayaw din Apo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_1","020_136_1","PSA","136","1","1","Man-iyaman kayon Diyos tan siged sisya, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_2","020_136_2","PSA","136","2","2","Man-iyaman kayon Diyos ay nangato mo amin ay didiyosen, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_3","020_136_3","PSA","136","3","3","Man-iyaman kayon Diyos, kangatoan ay apo sisya, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_4","020_136_4","PSA","136","4","4","Sisya anggoy di makaamag si kaeetnga, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_5","020_136_5","PSA","136","5","5","Babaen sin sirib na, pinarsua na ed daya, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_6","020_136_6","PSA","136","6","6","Sin labaw di danom yan insaad na din daga, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_7","020_136_7","PSA","136","7","7","Din agew ya bowan yan pinarsua na, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_8","020_136_8","PSA","136","8","8","Insaad na din agew ay mansey-ang sin kaagawan, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_9","020_136_9","PSA","136","9","9","Din maningtinggaw abe sin labi, din tatalaw ya bowan, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_10","020_136_10","PSA","136","10","10","Din besag di taga-Egipto yan pinse na, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_11","020_136_11","PSA","136","11","12","Inpango na ay komaan ed Egipto din Israelita babaen sin panakabalina, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_13","020_136_13","PSA","136","13","13","Din Baybay ay Mandalangdang et nansianena, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_14","020_136_14","PSA","136","14","14","Isdi ay nandanena din ipogaw na, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_15","020_136_15","PSA","136","15","15","Ngem nalned pay din arin di Egipto ya din sosoldado na, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_16","020_136_16","PSA","136","16","16","Sin lugar ay magay man-ili, inpango na din ipogaw na, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_17","020_136_17","PSA","136","17","18","Napipigsa ya mandinamag ay aari yan pinse na, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_19","020_136_19","PSA","136","19","20","Din aari ay sana et din arin di Amorreo ay si Sihon ya si Og ay ari ed Basan, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_21","020_136_21","PSA","136","21","21","Inpatawid na din daga da sin ipogaw na, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_22","020_136_22","PSA","136","22","22","sin Israelita ay mansilsilbi en sisya, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_23","020_136_23","PSA","136","23","23","Adi na binaybay-an datako sin naabakan tako, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_24","020_136_24","PSA","136","24","24","Insalakanas datako sin kalaban tako, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_25","020_136_25","PSA","136","25","25","Idawtana si makan di amin ay naparsua, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS136_26","020_136_26","PSA","136","26","26","Man-iyaman kayon Diyos ay wadad daya, komakaman din layad ya seg-ang na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS137_1","020_137_1","PSA","137","1","1","Sin benget di ginawang ed Babilonia ay tinmotokdoan mi, nemnemen mi ed Zion yan nan-og-oga kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS137_2","020_137_2","PSA","137","2","2","Gapo sin palalo ay ladingit mi, insab-it mi din gitara mi sin kaiw sin asag-en mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS137_3","020_137_3","PSA","137","3","3","Ngem din akin balod en dakami ay taga-Babilonia, kanan da en ikantaan mis daida. “Ikantaan yos dakami si maipanggep ed Zion,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS137_4","020_137_4","PSA","137","4","4","Ngem intoy iyat mi ngin ay mangikanta si pangidayaw en Diyos sin odom ay daga? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS137_5","020_137_5","PSA","137","5","6","Olay mo maipket nan dilak ya makingking nan takkay ko, mo liw-ak sik-a ay Jerusalem ay poon di ragsak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS137_7","020_137_7","PSA","137","7","7","Dosaem koma ay Diyos din taga-Edom gapo sin inamag da, tan sin naabakan di Zion et malaylaydan da. “Bakasen yo, bakasen yo,” ibogbogaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS137_8","020_137_8","PSA","137","8","8","Dakayo ay taga-Babilonia, awni et madosa kayo. Nagasat di mangibaes sin inyat yo en dakami ay Judio ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS137_9","020_137_9","PSA","137","9","9","ya manga sin an-ak yo ta ipakpak da sin bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS138_1","020_138_1","PSA","138","1","1","Man-iyamanak en sik-a, Apo, si amin ay liknak ya nemnem ko. Mankantaak ay mangidaydayaw en sik-a sin sangoanan di “kadiyodiyos” ay kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS138_2","020_138_2","PSA","138","2","2","Manyakog-ongak ay mansagong sin nasantoan ay Timplom ta idayaw kos sik-a gapo sin layad mo ya kinapodnom, tan inpailam ay nangatongato din karim ya ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS138_3","020_138_3","PSA","138","3","3","Pinatgam din kararag ko sin nankedawak si badang mo yan indawat mo di toled ya bikas ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS138_4","020_138_4","PSA","138","4","4","Awni et dayawen daka si amin ay ari isnan daga, tan din karim yan dinnge da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS138_5","020_138_5","PSA","138","5","5","Ikanta dan to din inam-amag mo, tan nakaskasdaaw di panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS138_6","020_138_6","PSA","138","6","6","Ay-ayowanam din nababa, olay mo nangato ka, ngem adi makalisin sik-a din mangipapangato si awak da, olay mo addawi di kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS138_7","020_138_7","PSA","138","7","7","Olay mo nanliniked di ligat ko, isalakan mo pay dedan din biyag ko. Omisalakan ka sin bonget di kalaban ko babaen sin panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS138_8","020_138_8","PSA","138","8","8","Tongpalem amin ay planom paran sak-en, Apo, magay pap-eng din adi manbalbaliw ay layad mo, itoloy mo koma din nilogiam ay oblam, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_1","020_139_1","PSA","139","1","1","Sik-a ay Diyos, inilam amin ay wadas nemnem ko, amin di maipanggep en sak-en yan dadlon kan ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_2","020_139_2","PSA","139","2","2","Ammom mo pomikaak ya siya abe mo enak tomokdo, olay mo addawi ka, ammom di nemnem ya panggep ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_3","020_139_3","PSA","139","3","3","Ammom mo way emeyak ya mo ibaktad ko ay man-ibbay, tan omos-osdong ka si owaoway, isonga amin di ogalik ya kabibiyag ko, iwed polos di adi kan ammo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_4","020_139_4","PSA","139","4","4","olay din nemnemnemek ay ibagak to. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_5","020_139_5","PSA","139","5","5","Bomanbantay ka sin sangok ya sin edegak, babaen sin panakabalin mo, masalaknibanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_6","020_139_6","PSA","139","6","6","Kaeetnga ya naoneg di panakaammom sin kaipogaw ko, adi polos mad-asan di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_7","020_139_7","PSA","139","7","7","Magay mabalin si emeyak ta lomisiak en sik-a, maga polos di enak pantabonan ta adi kan omil-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_8","020_139_8","PSA","139","8","8","Mo emeyak ed langit, wada ka, mo bomabaak sin kad-an di natey, iso na ay wada ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_9","020_139_9","PSA","139","9","9","Olay mo tomayawak ta sin belaan ono diposan di agew di enak pantean, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_10","020_139_10","PSA","139","10","10","wada ka pay dedan isdi ay omipango sin danan, wada ka ay omitakkay ya bomadang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_11","020_139_11","PSA","139","11","11","Mabalin ay kanak, “Awni ta malabi ta makdeng nan kaagawan, ta waday mabolinget ay enak pantabonan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_12","020_139_12","PSA","139","12","12","Ngem olay sin mabolinget, makaila ka pay dedan, tan sin pangilam, mapat-a din labi ay kaman kaagawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_13","020_139_13","PSA","139","13","13","Sik-a di namarsua sin awak ya nemnem ko, pinkem sak-en sin eges nanang ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_14","020_139_14","PSA","139","14","14","Dayawek sik-a, napateg ay Apo, tan din nangamagam en sak-en et kaeetnga si pannemnem ko. Nakaskasdaaw am-in di inam-amag mo, magay dowadowak, dadlonak ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_15","020_139_15","PSA","139","15","15","Idi maam-amagak ay adi kaila sin eges inak, inilam di nas-et ay nansisilpoan di tong-ak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_16","020_139_16","PSA","139","16","16","tan inmisisin-eng ka idi daanak maianak. Naililista sin librom din kabibilang di agew ko, olay daan pay laeng manlogi din biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_17","020_139_17","PSA","139","17","17","Sik-a ay Diyos, din wadas nemnem mo yan adi kabilang, naligat ay maawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_18","020_139_18","PSA","139","18","18","Mo bilangek koma, ad-ado mo darat, mo bomangonak, wada ka pay laeng sin kad-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_19","020_139_19","PSA","139","19","20","Sik-a ay Diyos et sapay koma ta peslem din ipogaw ay makapese ya lawa ay mangipalawlawa en sik-a ta say tomaynan da koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_21","020_139_21","PSA","139","21","21","Kaliliget ko din manigaan en sik-a, laslasoyek mo konkontraen daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_22","020_139_22","PSA","139","22","22","Ibilang kos daida ay kalaban ko, et adi makaan din liget ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_23","020_139_23","PSA","139","23","23","Estem ay Diyos ay ilan nan nemnem ko, osigem abe din dandanag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS139_24","020_139_24","PSA","139","24","24","Ilaem kod tan mo manturongak sin danan ay lawa, omipango ka sin danan ay manturong en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_1","020_140_1","PSA","140","1","1","Apo, omisalakan ka kod sin mangam-amag si lawa, sin nay da ipogaw ay palaloy kedse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_2","020_140_2","PSA","140","2","2","Kanayon ay lawa di panggep da ya ibaw di ilogi da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_3","020_140_3","PSA","140","3","3","Kaeegyat ay kaman eweg din tepek da, kaman gitan di kobra din kali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_4","020_140_4","PSA","140","4","4","Apo, somalaknib ka sin panakabalin di mangam-amag si lawa, mankakekedse ay din kadadaelak di panggep da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_5","020_140_5","PSA","140","5","5","Nan-amag da sin danan si tagdey ay kaknaak koma din mangipapangatos nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_6","020_140_6","PSA","140","6","6","Kanak en Apo: Sik-a din Diyos ko, dengngem koma nan kararag ko ay mankedaw si badang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_7","020_140_7","PSA","140","7","7","Yahweh ay Apok ya manakabalin ay omisalakan, kaman kan salida ay somalaknib sin gobatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_8","020_140_8","PSA","140","8","8","Apo, adim koman ipalobos din panggep di mangam-amag si lawa, adim ipalobos ay matongpal din lawa ay plano da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_9","020_140_9","PSA","140","9","9","Din kalaban ko yan ipapangato da din awak da, ipataolim koman daida din lawa ay kalkalien da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_10","020_140_10","PSA","140","10","10","Matekdag koma di man-gangab ay oling en daida, maitep-a da komas abot yan adi da makabala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_11","020_140_11","PSA","140","11","11","Adim koman ipalobos ay mayat di pantongpalan da din mangipalawlawa si gait da. Sapay koma ta din makedse ay manglokloko si iib-a da et kanayon ay mapasamak di lawa en daida enggana ay dadlon madadael di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_12","020_140_12","PSA","140","12","12","Apo, ammok ay ikalintegam din magay mabalin da ya kosto di iyat mo ay mangokom en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS140_13","020_140_13","PSA","140","13","13","Sigurado ay din nalinteg, awni et dayawen daka ya sin kad-am di pantean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_1","020_141_1","PSA","141","1","1","Apo, mankararagak en sik-a, dalasem koma ta bomadang ka, dengngem kod mo mankararagak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_2","020_141_2","PSA","141","2","2","Awatem koma nan kararag ko ay kaman manseng-ew ay insinso ya kaman daton sin labi din itatag-ay ko ay takkay ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_3","020_141_3","PSA","141","3","3","Bomadang ka kod, Apo, ta annadak din tepek ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_4","020_141_4","PSA","141","4","4","Bomadang ka koma ta adiak masolisog ay mangamag si lawa ono makikadwa sin am-amagen di laway nemnem da ya adiak makikan sin fiesta da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_5","020_141_5","PSA","141","5","5","Mabalin ay domosa ya bomagbaga din nalinteg gapo sin seg-ang da. Ngem adiak polos awaten din panangidayaw di makedse ay ipogaw, tan kanayon ay ikararag ko di maikontra sin lawa ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_6","020_141_6","PSA","141","6","6","Bigbigen to din kaipoipogaw ay tet-ewa din enak inbaga mo maitep-a sin deppas din tuturay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_7","020_141_7","PSA","141","7","7","Maiwalang din tong-a da sin labaw di kaot da, namekmek ay bato di kaiarigan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_8","020_141_8","PSA","141","8","8","Ngem sik-a, Yahweh ay Apok, di kanayon ay pantalkak, adi ka kod bomaybay-an, tan sik-a di pankamangak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_9","020_141_9","PSA","141","9","9","Omilisi ka koma sin tagdey ay in-amag da, in-amag di laway nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS141_10","020_141_10","PSA","141","10","10","Makna da koma sin mismo ay tagdey da, ngem sak-en pay yan mailisiak koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS142_1","020_142_1","PSA","142","1","1","Man-adawagak en sik-a, Apo, ay mankedaw si badang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS142_2","020_142_2","PSA","142","2","2","Isnan sangoanam et ibagak amin ay danag ko ya problimak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS142_3","020_142_3","PSA","142","3","3","Ammom di kosto ay amagek mo komapsot di namnamak. Nan-isagana dan kalaban ko sin pandanak si tagdey ay maknaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS142_4","020_142_4","PSA","142","4","4","Anapek mo waday olay esa ay kabadang ko, ngem maga baw, tan adi dan pagan-ano. Maga di mabalin ay pankamangak, tan magay lawa na en daida mo mateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS142_5","020_142_5","PSA","142","5","5","Apo, kedawek din badang mo, sik-a din salaknib ko, sik-a anggoy di masapol ko isnan biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS142_6","020_142_6","PSA","142","6","6","Dengngem kod nan kararag ko, tan nay kinmapsot nan nemnem ko. Isnan kalaban ko omisalakan ka, tan nay adiak kabaelan di pigsa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS142_7","020_142_7","PSA","142","7","7","Isnan naibalodak omisalakan ka koma ta sin sangoanan di ipogaw mo idaydayaw kos sik-a, din kinasiged mon sak-en di gapo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_1","020_143_1","PSA","143","1","1","Apo, dengngem kod nan kararag ko. Gapo sin kinalinteg mo ya kinamatalek mo, songbatam kod nan kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_2","020_143_2","PSA","143","2","2","Adi ka koman okomen sak-en ay baam, tan magay ipogaw ay nalinteg sin pangilam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_3","020_143_3","PSA","143","3","3","Inmapayaw nan kalaban ko et naabakak dadlo. Inmibalod das nan mabolinget ay kad-ak, kamanak din natey ay nabayag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_4","020_143_4","PSA","143","4","4","Isonga kinmapsot nan namnamak, palalo ay madisdismayaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_5","020_143_5","PSA","143","5","5","Manemnem ko ed bayag, Apo, manemnem ko din inam-amag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_6","020_143_6","PSA","143","6","6","Itag-ay kon takkay ko ay mankararag en sik-a, kamanak nakgang ay lota ay danom di kasapolana, tan palalo di iliw ko en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_7","020_143_7","PSA","143","7","7","Sapay koma ta patgam ay dagos nan kararag ko, tan nay enggay kinmapsot di nemnem ko. Adi ka kod somigsigaan into et mo din kad-an di natey di enak domatngan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_8","020_143_8","PSA","143","8","8","Inagsapa koma ay ipanemnem mo din adi manbalbaliw ay layad ya seg-ang mo, tan sik-a di pantalkak, Apo. Sik-a anggoy di pankararagak, itdom kod di kosto ay pandanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_9","020_143_9","PSA","143","9","9","Sik-a di pankamangak ta somalaknib ka, sin kalaban ko, omisalakan ka koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_10","020_143_10","PSA","143","10","10","Itdoam kod sak-en ay mangonod sin laydem, tan sik-a di enak daydayawen. Managseg-ang ka et sapay koma ta omiturong ka si biyag ay natalna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_11","020_143_11","PSA","143","11","11","Salaknibam koma nan biyag ko ta say maidayaw di ngadan mo. Gapo sin kinalinteg mo, omisalakan ka kod sin problimak, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS143_12","020_143_12","PSA","143","12","12","Gapo sin adi manbalbaliw ay layad mo, peslem koma amin din pomalpaligat ay kalaban ko, tan esaak ay mansilsilbin sik-a, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_1","020_144_1","PSA","144","1","1","Sik-a ay Diyos, madaydayaw ka, din iyat ay makigobat yan omit-itdo ka. Kaman kan dakdake ay bato ay enak pankamangan ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_2","020_144_2","PSA","144","2","2","ono mayat ay pantabonan ay adi makasgep di kalaban. Managlayad ya napodno ka ay bomadang, sik-a di kanayon ay omisalakan. Maiarig ka abes kasay ko tan sik-a di somalaknib sin kalaban ko. Din nanasyon yan abakem et paituray mos daida en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_3","020_144_3","PSA","144","3","3","Apo, sino aya di kasasaad di ipogaw et nemnemem? Ay tan nabanol da od et ay-ayowanam? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_4","020_144_4","PSA","144","4","4","Din biyag di ipogaw et owat kaman dagem, mamaga ay kaman alidong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_5","020_144_5","PSA","144","5","5","Apo, pansianem ed daya ta bomaba ka, giwitem din dontog et omasok da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_6","020_144_6","PSA","144","6","6","Pankimatem ta mansisian din kalaban ko, beksem din panam ta managtag da, Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_7","020_144_7","PSA","144","7","7","Iadawam san takkay mo issan kad-am ed daya, ta sin malosong ay danom, komay-at ka. Sin panangituray di mangili, omisalakan ka, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_8","020_144_8","PSA","144","8","8","makaetek da olay sin sapata da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_9","020_144_9","PSA","144","9","9","Apo, enak mankanta ay makompasan si arpa, baro ay kanta paran sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_10","020_144_10","PSA","144","10","10","Din aari yan pangabakem daida, isalakan mo nan si David ay mansilsilbin sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_11","020_144_11","PSA","144","11","11","Sin makedse ay kalaban ko, omisalakan ka koma, mangili da ay makaetek olay sin sapata da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_12","020_144_12","PSA","144","12","12","Din babbaro ay an-ak mi yan domakdake da koma ya pomigsa da ay kaman mola. Din kaiarigan aben din babalasang ay an-ak mi, Apo, yan din posti ay naaltialtian sin solin di palasyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_13","020_144_13","PSA","144","13","13","Sapay koma ta mapno din agamang mi si amin ay kalasin di apit mi. Din kakarnero sin pastolan mi et sapay koma ta niliblibo di an-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_14","020_144_14","PSA","144","14","14","Din baka mi abe et sapay koma ta tomaba ya pomigsa da. Maga koma di mangobat sin ili ya magay maibalod sin addawi. Maga koma abe di man-adawag sin kalsada gapo si ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS144_15","020_144_15","PSA","144","15","15","Nagasat di nasyon ay kaman nina di kasasaad da, nagasat di ipogaw ay si Yahweh di daydayawen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_1","020_145_1","PSA","145","1","1","Sik-a ay Diyos ko ya arik, it-ek kos sik-a, nan pan-iyamanak en sik-a et magay pap-eng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_2","020_145_2","PSA","145","2","2","Inag-agew ay man-iyamanak en sik-a, idaydayaw kos sik-a si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_3","020_145_3","PSA","145","3","3","Lebbeng na ay madayaw ka ay Yahweh, tan nangato ka od, din kinangatom et magay makalokod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_4","020_145_4","PSA","145","4","4","Din nakaskasdaaw ay inam-amag mo et idaydayaw da sin amin ay mansinoskat ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_5","020_145_5","PSA","145","5","5","Idaddad-at da din kinangatom ya dayaw mo, ipapasnek ko ay nemnemnemen din nakaskasdaaw ay inam-amag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_6","020_145_6","PSA","145","6","6","Idaddad-at din kaipoipogaw din panakabalin mo, din kinangatom abe di idaddad-at ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_7","020_145_7","PSA","145","7","7","Kanayon ay ipaammo da din madaydayaw ay kinasiged mo ya ikanta da din kinalinteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_8","020_145_8","PSA","145","8","8","Managseg-ang ka ay Diyos ya naanos ka, din layad mo et magay balbaliw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_9","020_145_9","PSA","145","9","9","Siged di iyat mo ay Diyos sin amin ay ipogaw mo, managseg-ang ka sin amin ay parsua ay inamag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_10","020_145_10","PSA","145","10","10","Amin ay pinarsuam et daydayawen daka, amin ay ipogaw mo yan man-iyaman dan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_11","020_145_11","PSA","145","11","12","Dad-aten dan to din madaydayaw ay turay mo ya din nakaskasdaaw ay inam-amag mo, siya abe sin panakabalin mo, ta ammoan am-in di gagait da di maipanggep en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_13","020_145_13","PSA","145","13","13","Din panturayam ay Yahweh, magay pap-eng na, tan ari ka si eng-enggana. Amin ay karim et sigurado ay tongpalem, yan maila din seg-ang mo sin amin ay amagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_14","020_145_14","PSA","145","14","14","Din maligligatan et badangam daida, ya papigsaem din nemnem di madisdismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_15","020_145_15","PSA","145","15","15","Sik-a di pannamnamaan di amin ay parsua, et idawat mo sin kosto ay timpo din kanen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_16","020_145_16","PSA","145","16","16","Idawdawat mo din kanen di esa ya esa, et mangan da enggana ay mabsog da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_17","020_145_17","PSA","145","17","17","Sin amin ay amagem, nalinteg ka, kanayon abe ay managseg-ang ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_18","020_145_18","PSA","145","18","18","Mo way ipogaw ay naimposoan di kararag dan sik-a, nakasagana ka ay mangidawat sin kedawen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_19","020_145_19","PSA","145","19","19","Idawat mo din kasapolan di mangipateg en sik-a, dengngem din adawag da et isalakan mos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_20","020_145_20","PSA","145","20","20","Salaknibam amin ay manglaylayad en sik-a, ngem dosaem din ipogaw ay lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS145_21","020_145_21","PSA","145","21","21","Yahweh ay Diyos ko, it-ek kos sik-a, et sapay koma ta am-in ay ipogaw isnan daga, dayawen da din nasantoan ay ngadan mo si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_1","020_146_1","PSA","146","1","1","Madaydayaw din Apo! “Daydayawem sisya,” kanak sin awak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_2","020_146_2","PSA","146","2","2","Daydayawek sisya sin kansiyon ko engganas tongpal biyag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_3","020_146_3","PSA","146","3","3","Baken koman tuturay isnan daga di pantalkan yo, tan magay bael di owat ipogaw ay mangisalakan en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_4","020_146_4","PSA","146","4","4","Mo matey da et mantaoli da sin tapok ay napoan da, say mapap-engan di amin ay plano da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_5","020_146_5","PSA","146","5","5","Nagasat din ipogaw tet-ewa ay din Diyos ay dinaydayaw Jacob di pantalkana ya say pannamnamaana si Yahweh ay Diyos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_6","020_146_6","PSA","146","6","6","Si Diyos ay namarsua ed langit ya isnan daga, sin baybay ya amin ay wada en daida, kanayon ay tongpalena din kari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_7","020_146_7","PSA","146","7","7","Sisya di mangiosay si kalintegan di mapalpaligat, din kanen di mandagaang yan sisya di mangidawat. Din balod et wayawayaana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_8","020_146_8","PSA","146","8","8","din nagodab yan pan-ilaena. Din nadadagsenan et papigsaena, din nalinteg yan laylaydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_9","020_146_9","PSA","146","9","9","Ayowanan Diyos din mangili, nalasang ya olila, ngem sangawena din laway nemnem da ta adi matongpal din panggep da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS146_10","020_146_10","PSA","146","10","10","Dakayo ay man-ili ed Zion, si Yahweh ay Diyos yo et magay patinggan di panturayanan to. Madaydayaw din Apo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_1","020_147_1","PSA","147","1","1","Madaydayaw din Apo! Mayat ay mankanta si pangidayaw en Diyos tako, lebbeng na ay idayaw sin kanta din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_2","020_147_2","PSA","147","2","2","Itaolin Diyos sin ili da din naipaaddawi ay Israelita et kasinan saaden din siyodad ay Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_3","020_147_3","PSA","147","3","3","Panragsakena din palalo ay madisdismaya, ya papigsaena kasin di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_4","020_147_4","PSA","147","4","4","Din tatalaw et inkeddeng na di kaad-ado da, nginadanana amin daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_5","020_147_5","PSA","147","5","5","Si Yahweh ay Diyos tako et nangato ya manakabalin sisya, magay lokod di kinalaing na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_6","020_147_6","PSA","147","6","6","Ikalintegana ya ayowanana din napakombaba, ngem itpig na sin tapok din laway nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_7","020_147_7","PSA","147","7","7","Mankanta ya man-gitara tako ay man-iyaman sin Diyos tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_8","020_147_8","PSA","147","8","8","Komotana si liboo ed daya, idawtana si odan din daga, din logam sin dontog yan pagabayena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_9","020_147_9","PSA","147","9","9","Idawtana din animal si kanen da ya din koyat di gayang mo mankedaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_10","020_147_10","PSA","147","10","10","Baken say panlaydan din Apo di napigsa ay kabayo ya natoled ay soldado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_11","020_147_11","PSA","147","11","11","Ngem say panlaydana din mangipateg en sisya ya mantalek sin adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_12","020_147_12","PSA","147","12","12","Dakayo ay man-ili ed Zion ono Jerusalem, si Yahweh ay Diyos yo di en yo dayawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_13","020_147_13","PSA","147","13","13","Paknegena din liteb di siyodad yo ya bindisyonana din an-ak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_14","020_147_14","PSA","147","14","14","Pawadaena di talna sin intiro ay ili yo, mansobsobray makan ay idawat nan dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_15","020_147_15","PSA","147","15","15","Ibaga na din bilina et maammoan ay dagos sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_16","020_147_16","PSA","147","16","16","Kaman galey din andap ay iaplag na, kaman tapok ay isapowak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_17","020_147_17","PSA","147","17","17","Kaman bato di dalalo ay egasena, magay makaitoled sin teg-in ay pawadaena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_18","020_147_18","PSA","147","18","18","Matenaw din andap ya dalalo mo ibilina, et man-ayos din kinmenteg ay danom mo pandagemena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_19","020_147_19","PSA","147","19","19","Inpaammo na din bilina sin ipogaw na ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS147_20","020_147_20","PSA","147","20","20","Magay odom ay nasyon ay nangamaganas na, adi da ammo din linteg na. Madaydayaw din Apo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_1","020_148_1","PSA","148","1","1","Madaydayaw si Diyos! Dayawen yo si Diyos, dakayo ay wadad daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_2","020_148_2","PSA","148","2","2","Dayawen yos sisya, dakayo ay aanghel na ya amin ay wadad daya ay mansilsilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_3","020_148_3","PSA","148","3","3","Dayawen yos sisya, dakayo ay agew ya bowan, ya mankimkimmi ay talaw ed kayang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_4","020_148_4","PSA","148","4","4","Dayawen yos sisya, sik-a ay mismo ay daya ya dakayo ay danom ay nasisinop sin ngato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_5","020_148_5","PSA","148","5","5","Dayawen da koma si Yahweh ay namarsua, tan inbilina et nawada da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_6","020_148_6","PSA","148","6","6","Inkeddeng na di pantean da si eng-enggana et masapol ay tongpalen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_7","020_148_7","PSA","148","7","7","Dayawen yo abe si Diyos, dakayo ay wadas nan daga, amin ay danom sin baybay enggana sin lanad na, ya dakayo ay manbeey sidi ay kaeegyat di ila na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_8","020_148_8","PSA","148","8","8","dakayo abe ay kimat, dalalo, andap ya liboo, mapges ay dagem ay manongpal sin bilin di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_9","020_148_9","PSA","148","9","9","Dakayo ay dontog ay nangato ya nababa, olay dakayo ay kakaiw ya molmola, dayawen yo amin si Diyos ay namarsua. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_10","020_148_10","PSA","148","10","10","Dakayo abe ay animal, omali kayo, mankodkodap ya mantaytayaw, naatap ya naamo, ta dayawen yo ay kosto si Diyos ay Apo yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_11","020_148_11","PSA","148","11","11","Kaariari ya kaipoipogaw, dayawen yos sisya, dakayo am-in ay opisyal ya turay isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_12","020_148_12","PSA","148","12","12","Dayawen yo ay babbaro ya babalasang, anan-ak ya nataengan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_13","020_148_13","PSA","148","13","13","Amin kayo, dayawen yos sisya, tan sisya di kangatoan sin amin ay wada, napigpigsa di panakabalina mo din amin ay wadas nan daga ya ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS148_14","020_148_14","PSA","148","14","14","Pinapigsa na din ipogaw na ay Israelita, ay patpatgena ya laylaydena, ta say idayaw da am-in sisya. Madaydayaw si Diyos! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS149_1","020_149_1","PSA","149","1","1","Madaydayaw din Apo! Mankanta kayo si baro ay kanta ay mangidaydayaw en sisya. Dayawen yos sisya sin gimong di matalek ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS149_2","020_149_2","PSA","149","2","2","Manragsak kayo ay Israelita gapo sin namarsua en dakayo, manragsak kayo ay man-ili ed Zion gapo sin ari yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS149_3","020_149_3","PSA","149","3","3","Mansala kayo ay mangidaydayaw sin ngadana, manambol ya mangitara kayo ay mangidaydayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS149_4","020_149_4","PSA","149","4","4","Tan malaydan si Diyos sin ipogaw na, gon-gonaana din napakombaba et pangabakenas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS149_5","020_149_5","PSA","149","5","5","Manragsak koma din ipogaw na tan nangabak da, maninsinlabi da koma ay mankanta begew sin palalo ay ragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS149_6","020_149_6","PSA","149","6","6","Ipigsa da koma ay mangidaydayaw en sisya, dowan da pay man-egen si kampilan ay nanbinas-il di tadem na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS149_7","020_149_7","PSA","149","7","7","ta baesan da din nanasyon ya dosaen da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS149_8","020_149_8","PSA","149","8","8","ya kadinaan da abe din aari ya papangolo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS149_9","020_149_9","PSA","149","9","9","Dosaen das daida ta matongpal din inkeddeng Diyos ay dosa, tan say kaidayawan din matalek ay ipogaw na. Madaydayaw din Apo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS150_1","020_150_1","PSA","150","1","1","Madaydayaw si Diyos! Dayawen yos sisya sin Timplo na, dayawen yo abe ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS150_2","020_150_2","PSA","150","2","2","Dayawen yo begew sin nakaskasdaaw ay inam-amag na, dayawen yo tan magay makaiso sin kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS150_3","020_150_3","PSA","150","3","3","Mananggoyob kayo ay mangidayaw en sisya, tokaren yo abe di gitara ya arpa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS150_4","020_150_4","PSA","150","4","5","Manambol kayo dowan kayon mansala, ipigsa yo abe ay manganggangsa. Maitapi kayo ay nalaing ay manolili, dakayo abe ay mankotingting si nakalakalasi. Osalen yo koma am-in dana ay mangidaydayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PS150_6","020_150_6","PSA","150","6","6","Dayawen yos Diyos, dakayo amin ay naparsua. Madaydayaw si Diyos! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_1","021_1_1","PRO","1","1","1","Siya na di pamagbagan Solomon ay anak David ay ari ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_2","021_1_2","PRO","1","2","2","Makatolong dana en dakayo ta say maitdoan ya mabagbagaan kayo, manbalin kayo ay masirib ya mailasin yo di nabanol ay kali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_3","021_1_3","PRO","1","3","3","Maitdoan kayo abe ay manbiyag ay nanemneman ya naannad ta say nalinteg ya kosto di iyat yo ya magay idomdoma yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_4","021_1_4","PRO","1","4","4","Da nan pamagbaga et palaingen da abe din magay ammo na ya din anan-ak ta say kosto di iyat da ay mannemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_5","021_1_5","PRO","1","5","5","Din nalaing et matapian din ammo da yan din makaawat et maidalan da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_6","021_1_6","PRO","1","6","6","ay mangawat sin pamagbaga, apat, pangarig ya bonbontiyan di nankalalaing. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_7","021_1_7","PRO","1","7","7","Din egyat ya panangipateg di ipogaw en Diyos, say poon di panakaammo. Din naong-ong anggoy di manglasoy si sirib ya adi aben kabagbagaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_8","021_1_8","PRO","1","8","8","Sik-a ay anak ko, tongpalem din pamagbagan da amam en inam, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_9","021_1_9","PRO","1","9","9","tan pasigedena din ogalim ay kaman din iyat di mapteng ay bedbed ya keke ay mangipapteng sin kailaam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_10","021_1_10","PRO","1","10","10","Adi ka manpasolisog sin managbasol ay ipogaw ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_11","021_1_11","PRO","1","11","11","mo kanan da, “Omali ka ta manseed takos peslen tako, olay magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_12","021_1_12","PRO","1","12","12","Napigsa da ed wani ngem kaman tako din kaot ay mangokmon en daida ay sibibiyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_13","021_1_13","PRO","1","13","13","Alaen tako din nabanol ay sanikwa da ta pon-en tako din beey tako si naakew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_14","021_1_14","PRO","1","14","14","Makibingay ka mo maitapi ka en dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_15","021_1_15","PRO","1","15","15","Adi kan on-onodan di kaman dadi ay ipogaw ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_16","021_1_16","PRO","1","16","16","tan alisto da ay man-amag si basol, nakasagana da ay manpese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_17","021_1_17","PRO","1","17","17","Kaman dan titit ay olay mo il-ilaena din kaiamagan di tagdey, ngem makna pay dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_18","021_1_18","PRO","1","18","18","Tan da nay ay ipogaw, kaman dan tinagdey din mismo ay awak da, din biyag da ay mismo di ipasobo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_19","021_1_19","PRO","1","19","19","Tan din kinabaknang ay magon-od babaen si basol et omiturong si kateyan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_20","021_1_20","PRO","1","20","20","Si Sirib et ipigsa nan kali na sin kalsada sin katoptopogan di ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_21","021_1_21","PRO","1","21","21","ya sin pan-ilaklakoan sin asag-en di segpan di siyodad. Kanana ay mandiskurso sin ipogaw: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_22","021_1_22","PRO","1","22","22","“Dakayo ay magay ammo na, ay pig-an pay di panlaydan yo ay manemneman? Apay nga adi kayon somaldeng ay manlaslasoy ya manis-iyek sin sirib? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_23","021_1_23","PRO","1","23","23","Dengngen yo din pamagbagak ta ipaammok din nemnem kon dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_24","021_1_24","PRO","1","24","24","Ay-ayagak dakayo ngem polos ay adi kayon omikaskaso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_25","021_1_25","PRO","1","25","25","Tineteweng yo din indaddaan kon dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_26","021_1_26","PRO","1","26","26","Isonga siyekak dakayo mo domteng di kaeegyat ay ligat yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_27","021_1_27","PRO","1","27","27","mo kaman pewek ay domteng sin biyag yo din ligat ya panladingitan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_28","021_1_28","PRO","1","28","28","Awni et kedawen yo di badang ko ngem adiak patgan, omanap kayo ngem adi kayo makadateng en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_29","021_1_29","PRO","1","29","29","Tan sinigaan yo ay maitdoan ya mangipateg en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_30","021_1_30","PRO","1","30","30","Dinokogan yo din pamagbagak ya adi yon inkaskaso din indadaan ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_31","021_1_31","PRO","1","31","31","Ed wani, apiten yo din bongan di inam-amag yo enggana ay mapnga kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_32","021_1_32","PRO","1","32","32","Tan din magay ammo na ya naong-ong et madadael ya matey da, tan nandokogan das sak-en ay Sirib, ngem napnek da pay dedan sin kasasaad da yan din wadas nemnem da et pag ‘Oway nas di.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR1_33","021_1_33","PRO","1","33","33","Ngem mo sino di mannge sin pamagbagak et natalna di biyag na ya magay pan-egyatana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_1","021_2_1","PRO","2","1","1","Anak ko, patiem din ibagak ya igtom din bilbilin ko sin nemnem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_2","021_2_2","PRO","2","2","2","Estem ay mandenge si sirib yan ipasnek mo ay mangawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_3","021_2_3","PRO","2","3","3","Mankararag ka ay mankedaw si panang-awat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_4","021_2_4","PRO","2","4","4","Anapem ay kaman din iyat mo ay manganap si palata ono naitabon ay kinabaknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_5","021_2_5","PRO","2","5","5","Mo say iyat mo di, maawatam di iyat mo ay mangipateg en Diyos et maammoam sisya ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_6","021_2_6","PRO","2","6","6","Tan si Diyos di poon di sirib et sisya di mangidawat si laing ya panang-awat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_7","021_2_7","PRO","2","7","7","Idawat na di kosto ay sirib sin nalinteg ya salsalaknibanas daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_8","021_2_8","PRO","2","8","8","tan ay-ayowanana din nalinteg ya matalek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_9","021_2_9","PRO","2","9","9","Mo dengngem sak-en, maammoam to di kosto ya nalinteg ay amagem ya din iyat mo ta magay panlaslasinem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_10","021_2_10","PRO","2","10","10","Tan manbalin ka ay masirib et maragsakan ka gapo sin laing mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_11","021_2_11","PRO","2","11","11","Din kinaannad mo ya panang-awat mo et kaman siya da di manalaknib en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_12","021_2_12","PRO","2","12","12","Ilisi das sik-a ay man-amag si lawa. Mailisi ka abe sin ipogaw ay mangipalawlawa si gait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_13","021_2_13","PRO","2","13","13","Daida din manokog si nalinteg ay panagbiyag et kaman dan wadas mabolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_14","021_2_14","PRO","2","14","14","Maragsakan ya maganasan da ay mangamag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_15","021_2_15","PRO","2","15","15","Nasikap ya makaetek da, adi dan katalek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_16","021_2_16","PRO","2","16","16","Mailisi ka abe sin makaawis ay kalin di manakikamalala ay babai ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_17","021_2_17","PRO","2","17","17","ay nanaynan si asawa na et niliw-ana din kari na sin sangoanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_18","021_2_18","PRO","2","18","18","Din beey na yan kaman danan ay manturong si pese, tan din senggep sidi et omas-asag-en da sin kad-an di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_19","021_2_19","PRO","2","19","19","Din en manteng en sisya et adi polos mantaoli ya adi kasin makadteng sin danan ay manturong si biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_20","021_2_20","PRO","2","20","20","Isonga say onodam din panagbiyag di siged ya nalinteg ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_21","021_2_21","PRO","2","21","21","Tan din kaman dadi et daida di matagotago ya mantetee sin ili, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR2_22","021_2_22","PRO","2","22","22","ngem din mangam-amag si lawa ya din baken matalek yan makaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_1","021_3_1","PRO","3","1","1","Anak ko, adi ka liwliw-an din init-itdok ya bilbilin ko mo adi et nenemnemem ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_2","021_3_2","PRO","3","2","2","ta say omando ya somiged di biyag mo. Kanayon koma ay ipailam din napodno ay layad mo ya komakaman ka ay matalek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_3","021_3_3","PRO","3","3","3","Ipailam da nay ay ogali ay kaman kowintas ay maikeke ya igtom abe sin nemnem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_4","021_3_4","PRO","3","4","4","Mo say amagem di, malaydan si Diyos ya din ipogaw en sik-a et maidaydayaw ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_5","021_3_5","PRO","3","5","5","Imongsan mo di amin ay nemnem mo ay mantalek en Diyos, ta baken din bokod mo ay panang-awat di pantalkam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_6","021_3_6","PRO","3","6","6","Sisya di bigbigem ya onodam sin amin ay amagem et isagana na din pandanam ta maidoritso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_7","021_3_7","PRO","3","7","7","Adi ka ipapangato di nemnem mo begew sin mismo ay laing mo. Patgem si Diyos ya dokogam di lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_8","021_3_8","PRO","3","8","8","Mo say amagem na, pabikasenas sik-a ta nasalon-at ka ya mayat di liknam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_9","021_3_9","PRO","3","9","9","Dayawem si Diyos babaen sin pangidatonam si pilak ya damo ay apit mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_10","021_3_10","PRO","3","10","10","Mo say iyat mo di, mapno din agamang mo ya mansobsobra di arak mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_11","021_3_11","PRO","3","11","11","Anak ko, adi kan lalasoyen din pamagbagan Diyos. Adi koman mansakit di nemnem mo mo bagbagaan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_12","021_3_12","PRO","3","12","12","Tan bagbagaan Diyos din laylaydena ay kaman din iyat di ama sin laylaydena ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_13","021_3_13","PRO","3","13","13","Nagasat din makagon-od si sirib ya panang-awat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_14","021_3_14","PRO","3","14","14","Tan din sirib et nabanbanol mo palata ya balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_15","021_3_15","PRO","3","15","15","Nabanbanol mo olay sino ay nangina ay al-altin di awak ya magay makaiso sin olay sino ay laydelaydem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_16","021_3_16","PRO","3","16","16","Din sirib et iin-genana sin kannawana di ando ay biyag, sin kannigid na yan dayaw ya kinabaknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_17","021_3_17","PRO","3","17","17","Paragsakena di biyag ya ilapo daka ta magay pandanagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_18","021_3_18","PRO","3","18","18","Din sirib et maiarig si kaiw ay mangidawat si biyag ya poon di ragsak para sin ipogaw ay kokompet en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_19","021_3_19","PRO","3","19","19","Babaen sin sirib ya laing Diyos, pinarsua na din daga ya din wada ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_20","021_3_20","PRO","3","20","20","Nan-ayosena abey obbog ya ginawang ya inpawada nay odan ay mapo sin liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_21","021_3_21","PRO","3","21","21","Anak ko, kanayon ay igtom sin nemnem mo di kosto ay sirib ya panang-awat ta adi da mamaga en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_22","021_3_22","PRO","3","22","22","Idawat da en sik-a di ando ay biyag ya kaman kowintas ay mangipapteng en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_23","021_3_23","PRO","3","23","23","Mo say iyat mo et mayat di pandanam ya magay kaisokbaam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_24","021_3_24","PRO","3","24","24","Mabalin ay man-illeng ka ya maseyep kas kosto ay magay pan-egyatam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_25","021_3_25","PRO","3","25","25","Adi ka emegyat si bigla ay paspasamak ono din kadadaelan di managbasol, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_26","021_3_26","PRO","3","26","26","tan si Diyos di mangayowan en sik-a et ilisi daka sin kadadaelam ay kaman tagdey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_27","021_3_27","PRO","3","27","27","Seg-angam din makasapol, dalo et mo waday maibadang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_28","021_3_28","PRO","3","28","28","Adi kan ibaga sin katokmang mo en si bigat asi kan idawat mo waday mabalin ay idawat mo ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_29","021_3_29","PRO","3","29","29","Adi kan manpanggep si lawa sin katokmang mo, tan mantalek en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_30","021_3_30","PRO","3","30","30","Adi kan makiibaw si ib-am ay magay gapo na mo magay lawa ay inamag nan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_31","021_3_31","PRO","3","31","31","Adi kan omapal sin makedse ay ipogaw ya adi kan on-onodan din ogali na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_32","021_3_32","PRO","3","32","32","tan kaliliget Diyos din mangam-amag si lawa, ngem ibilang na ay gayyem na din nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_33","021_3_33","PRO","3","33","33","Baosana din beey di mangam-amag si lawa, ngem din beey di nalinteg et bindisyonana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_34","021_3_34","PRO","3","34","34","Adi na pagan-ano din mangipapangatos awak na, ngem seg-angana pay din napakombaba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR3_35","021_3_35","PRO","3","35","35","Maidaydayaw din masirib, ngem din naong-ong pay et maibabain. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_1","021_4_1","PRO","4","1","1","Anak ko, estem ay dengngen din pamagbagan di esay ama ta mawadaan kas panang-awat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_2","021_4_2","PRO","4","2","2","Kosto din it-itdok en sik-a, isonga adi kan liwliw-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_3","021_4_3","PRO","4","3","3","Sin kakitkittoy ko pay laeng, esaak ay anak sin beey da amak yan bogbogtong ay anak sin pangilan inak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_4","021_4_4","PRO","4","4","4","Kanan amak ay namagbaga en sak-en, “Adi ka liwliw-an din ibagak. Tongpalem din bilbilin ko ta matagotago ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_5","021_4_5","PRO","4","5","5","Gon-odem di sirib ya panang-awat yan adi kan tetewengen ya liwliw-an din pamagbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_6","021_4_6","PRO","4","6","6","Adi kan dokdokogan et say mangayowan en sik-a, ipateg mo et salakniban daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_7","021_4_7","PRO","4","7","7","Say kapatgan ay banag din sirib, isonga ipakat moy am-in ay kabaelam ay mangon-od olay intoy kaligat na, siya abe sin panakaawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_8","021_4_8","PRO","4","8","8","Dakdake ay dayaw di magon-od mo mo awatem ya banolem din sirib. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_9","021_4_9","PRO","4","9","9","Mo say iyat mo di, manbalin din sirib ay kaman mankanapteng ay sabsabong ay maikorona en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_10","021_4_10","PRO","4","10","10","Anak ko, dengngem ya patiem din ibagak ta omando din biyag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_11","021_4_11","PRO","4","11","11","Init-itdoak sik-a ta lomaing ka ya onodam di kosto ay danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_12","021_4_12","PRO","4","12","12","Mo mandan kas di, magay manawad en sik-a ya adi kan maisokba mo managtag ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_13","021_4_13","PRO","4","13","13","Adi kan linglinglingan din inad-adal mo. Ayowanam tan say poon di biyag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_14","021_4_14","PRO","4","14","14","Adi kan em-emey sin em-emeyan di mangam-amag si lawa ya adi kan on-onodan din am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_15","021_4_15","PRO","4","15","15","Addawiam din mangam-amag si lawa, dokogam ya taynam daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_16","021_4_16","PRO","4","16","16","Tan adi da maseyep mo adi da man-amag si lawa ya mo magay ipogaw ay kedsean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_17","021_4_17","PRO","4","17","17","Din pangam-amagan das lawa ya kinekedse et kaman makan ya inom para en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_18","021_4_18","PRO","4","18","18","Din pomatpat-aana sin agsapa et say kaiarigan din danan di nalinteg. Pomat-a ay pomat-a enggana ay komayang din agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_19","021_4_19","PRO","4","19","19","Ngem mabolinget ay kaman labi din danan di managbasol et adi da ammo di kaisokbaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_20","021_4_20","PRO","4","20","20","Anak ko, estem ay dengngen din kalik ya pamagbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_21","021_4_21","PRO","4","21","21","Adi kan liwliw-an mo adi et igtom sin nemnem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_22","021_4_22","PRO","4","22","22","Tan say poon di biyag ya salon-at di olay sino ay mamati isna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_23","021_4_23","PRO","4","23","23","Ilaem ta mas es-estem din nemnem mo mo olay sino ay nabanol en sik-a, tan say poon di biyag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_24","021_4_24","PRO","4","24","24","Adi ka man-et-etek ono manbolboladas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_25","021_4_25","PRO","4","25","25","Estem ay ilan din kosto ay sangoanam ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_26","021_4_26","PRO","4","26","26","ta doritso ya mapteng di pandanam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR4_27","021_4_27","PRO","4","27","27","Addawiam din lawa. Adi kan masangsangaw ay mandan sin kannawan ono kannigid mo adi et idoritsom sin kosto ay danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_1","021_5_1","PRO","5","1","1","Anak ko, estem ay dengngen din pamagbagak ay pangaam si sirib ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_2","021_5_2","PRO","5","2","2","ta kanayon ay naannad ka ya madnge sin kalim ay nanemneman ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_3","021_5_3","PRO","5","3","3","Tan din kalin di makikamkamalala ay babai et mam-is ay kaman anig ya nalamlamoyot mo lana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_4","021_5_4","PRO","5","4","4","ngem sin odi na, maiarig din babai ay sana si manpait ay kedet ya matadem ay kampilan ay nanbinas-il di tadem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_5","021_5_5","PRO","5","5","5","Din panturongan di siki na et pese, tan din pandanana et manturong sin kad-an di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_6","021_5_6","PRO","5","6","6","Adi na on-onodan din danan ay manturong si biyag. Nasangaw sisya ay manlikeliked sin nakillokillo ay danan, ngem adi na ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_7","021_5_7","PRO","5","7","7","Isonga ed wani, dengngem din ibagak yan adi kan liwliw-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_8","021_5_8","PRO","5","8","8","Addawiam din kaman nidi ay babai. Adi ka polos somag-en sin pantew di beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_9","021_5_9","PRO","5","9","9","Tan mo somag-en ka, posen di odom din dayaw mo yan pilit ay idawat mo si ipogaw ay magay seg-ang na din ginon-od mo sin pigay tawen di biyag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_10","021_5_10","PRO","5","10","10","Alaen di mangili din kinabaknang mo ay inligligatam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_11","021_5_11","PRO","5","11","11","Sin odi na, manbayeweng ka tan enggay komapsot din awak mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_12","021_5_12","PRO","5","12","12","Et kanam, “Apay nga sinigaak ay maitdoan ya mabagbagaan? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_13","021_5_13","PRO","5","13","13","Apay nga adiak dedan inkaskaso din omit-itdo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_14","021_5_14","PRO","5","14","14","Ed wani, sangsangoek di kaibabainak sin sangoanan di natopog ay kaipoipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_15","021_5_15","PRO","5","15","15","Say inomem anggoy din danom ay mapo sin bobon mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_16","021_5_16","PRO","5","16","16","Baken ka koman kaman ginawang ay mabalin ay pan-inoman di olay sino ay babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_17","021_5_17","PRO","5","17","17","Din bobon mo et paran sik-a anggoy ay adi makibingay di odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_18","021_5_18","PRO","5","18","18","Mabindisyonan koma din obbog mo. Maragsakan ka koma sin inasawam manipod sin kabarom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_19","021_5_19","PRO","5","19","19","Napintas sisya yan mapteng ay boyaen din gonay na ay kaman ogsa. Maragsakan ka koma sin soso na yan kanayon koma ay mapnemapnek ka sin layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_20","021_5_20","PRO","5","20","20","Anak ko, apay nga maawis ka sin asawan di odom ta say maragsakan ka sin soso na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_21","021_5_21","PRO","5","21","21","Tan si Diyos et iilaena am-in ay am-amagen ya em-emeyan di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_22","021_5_22","PRO","5","22","22","Din basol di mangam-amag si lawa et kaman tagdey ay mangna en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR5_23","021_5_23","PRO","5","23","23","Matey sisya gapo ta adi makaitpe sin awak na, malitaw gapo sin palalo ay kinaong-ong na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_1","021_6_1","PRO","6","1","1","Anak ko, ay waday tinakderam ay otang di odom ay ipogaw? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_2","021_6_2","PRO","6","2","2","Ay kaman kan nakna si tagdey gapo sin karim? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_3","021_6_3","PRO","6","3","3","Mo siya di, tengel daka sin panakabalin di ipogaw ay sana, ngem siya na di amagem ta mailisi ka: emey ka ay dagos ta manpakombaba ka ay manpakaasi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_4","021_6_4","PRO","6","4","4","Adi kan man-illeng pay laeng ono maseyep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_5","021_6_5","PRO","6","5","5","Ipakat moy kabaelam ay bomolos ay kaman din iyat di ogsa ta ilayawana din manganop ono din iyat di titit ta ilisiana din tagdey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_6","021_6_6","PRO","6","6","6","Sik-a ay nasadot, adalem din biyag di koton ta lomaing ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_7","021_6_7","PRO","6","7","7","Maga di pangolo da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_8","021_6_8","PRO","6","8","8","ngem man-olnong das kanen da sin tiyagew ya pinag-aani ta say maisagana di kasapolan da sin pinag-oodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_9","021_6_9","PRO","6","9","9","Ay daetan pay sas seyep mo? Pig-an pay di bomangonam? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_10","021_6_10","PRO","6","10","10","May, maseseyep ka pay, man-illeng ka pay, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_11","021_6_11","PRO","6","11","11","ngem di pantongpalana et bigla ay bomiteg ka ay kaman din inakewan di tollisan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_12","021_6_12","PRO","6","12","12","Din makedse ay ipogaw ay magay silbi na yan lomikeliked ay man-et-etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_13","021_6_13","PRO","6","13","13","Mankedyakedyat ya mansinyasinyas ta ietekan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_14","021_6_14","PRO","6","14","14","Sinisikap di naigto sin nemnem na, pag lawa di panggep na ya sisya di mangiloglogis adi pankikinaawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_15","021_6_15","PRO","6","15","15","Gapo isdi, bigla ay domteng di dosa na ay magay rimidyo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_16","021_6_16","PRO","6","16","16","Waday pito ay ogalin di ipogaw ay kalkaliget Diyos, kadodogis da sin pangila na: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_17","021_6_17","PRO","6","17","17","din mangipapangatos awak na, din maetek, din manpeses ipogaw ay magay basol na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_18","021_6_18","PRO","6","18","18","din manplano si lawa, din alisto ay en man-amag si lawa, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_19","021_6_19","PRO","6","19","19","din mangitistigos baken tet-ewa ya din mangilapo si adi pankikinaawatan di sinpamilya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_20","021_6_20","PRO","6","20","20","Anak ko, tongpalem din bilbilin amam yan adi kan liwliw-an din init-itdon inam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_21","021_6_21","PRO","6","21","21","Kanayon koma ay nemnemnemem dasa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_22","021_6_22","PRO","6","22","22","Din init-itdo da di mangipango en sik-a mo waday emeyam ya manilib en sik-a mo maseyep ka. Mo bomangon ka et say mamagbaga en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_23","021_6_23","PRO","6","23","23","Tan din bilbilin ya pamagbaga da et maiarig si silaw ay mangipaila si iyat mo ay manbiyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_24","021_6_24","PRO","6","24","24","Ilisi daka sin makasolisog ay kalin di makilallalaki ay babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_25","021_6_25","PRO","6","25","25","Adi kan aklongan din kinapintas na ono maawis sin mata na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_26","021_6_26","PRO","6","26","26","Tan banol di tinapay di ibayad mo sin hostess, ngem dilikado di biyag mo sin babai ay waday asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_27","021_6_27","PRO","6","27","27","Ay mabalin aya ay ibolsikom di apoy yan adi mapooan din badom? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_28","021_6_28","PRO","6","28","28","Mo gatinan di esay ipogaw di man-ganggangab ay oling, ay adi maatongan din siki na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_29","021_6_29","PRO","6","29","29","Siya abe sin makidaag sin asawan di ib-a na, magay adi madosa ay mangamag sina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_30","021_6_30","PRO","6","30","30","Adi maoyaw di ipogaw ay mangakew ta pangagas nas dagaang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_31","021_6_31","PRO","6","31","31","Ngem mo mad-asan, bayadana pay dedan di mamin pito ay banol din inakew na ono idawat na am-in ay wadan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_32","021_6_32","PRO","6","32","32","Ngem din makibabai et magay nemnem na, tan owat nan dadaelen di awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_33","021_6_33","PRO","6","33","33","Sakit di awak ya kaibabainana ay adi kaponas di magon-od na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_34","021_6_34","PRO","6","34","34","Tan palalo ay bomonget din asawan di babai gapo si imona, et magay seg-ang na mo man-ibaes. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR6_35","021_6_35","PRO","6","35","35","Adi kabaew di bonget na olay mo pigay idawat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_1","021_7_1","PRO","7","1","1","Anak ko, estem ay dengngen ya adi kan linglinglingan din bilbilin ko en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_2","021_7_2","PRO","7","2","2","Tongpalem din bilbilin ko ta say matago ka. Ibilang mo din it-itdok ay say kabanolan ay gameng mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_3","021_7_3","PRO","7","3","3","Ibedbed mo sin gomot mo ya igtom abe sin nemnem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_4","021_7_4","PRO","7","4","4","Panbalinem koma di sirib ay kaman mon agi ay babai yan ibilang mo din panang-awat ay kasigedan ay gayyem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_5","021_7_5","PRO","7","5","5","Daida di manalaknib en sik-a sin makasolisog ay kalin di babai ay makilallalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_6","021_7_6","PRO","7","6","9","Sin namingsan ay labi, wadaak ay man-os-osdong sin tawan di beey ko yan waday insid-ip ko ay magay ammo da ay babbaro. Din esa en daida ay baken nanemneman yan manmandan ay omas-asag-en sin solyon di kalsada ay kad-an din beey di esay babai ay makilallalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_10","021_7_10","PRO","7","10","10","Asi et en inaspon din babai ay sana ay sinisikap di ogali na ya ad-adoy al-altin di awak na ay kaman din kailaan di hostess. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_11","021_7_11","PRO","7","11","11","Natoled ay magay baina yan kanayon ay adi mantee sin beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_12","021_7_12","PRO","7","12","12","Kanayon ay manmandan sin kalsada ya katoptopogan di ipogaw ta man-anap si lalaki ay ietekana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_13","021_7_13","PRO","7","13","13","Kakawe ya kaongo sin baro ay sana yan adi mabain ay mangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_14","021_7_14","PRO","7","14","14","“Nan-idatonak ed wani ay agew ay manongpal sin insapatak yan ad-adoy nabay-an ay karni. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_15","021_7_15","PRO","7","15","15","Isonga inmaliak ay manganap en sik-a yan naey ka baw tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_16","021_7_16","PRO","7","16","16","Din ap-ap di katrik yan mapteng di kolor na ay napo ed Egipto, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_17","021_7_17","PRO","7","17","17","yan pinay-ak si bangbanglo ay makwani en mirra, aloe ya cinnamon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_18","021_7_18","PRO","7","18","18","Emey tas di ta manragsak ta ay maninsinlabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_19","021_7_19","PRO","7","19","19","Tan addawi di inmeyan asawak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_20","021_7_20","PRO","7","20","20","Ad-adoy intakina ay pilak et adi somaa enggana ay emey di doway dominggo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_21","021_7_21","PRO","7","21","21","Siya di, sinolisog na din baro babaen sin makaawis ay kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_22","021_7_22","PRO","7","22","22","Inmonod ay dagos din baro ay sana ay kaman din baka ay maiey sin panpaltian ono din ogsa ay makna sin ballasa ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_23","021_7_23","PRO","7","23","23","ta matey babaen si pana. Kaman din titit ay alisto ay emey sin tagdey ay adi na ammo ay say kateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_24","021_7_24","PRO","7","24","24","Isonga anak ko, estem ay dengngen din ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_25","021_7_25","PRO","7","25","25","Adi kan nemnemnemen din kaman nadi ay babai ya adi kan maiet-etekan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_26","021_7_26","PRO","7","26","26","Din kaman nadi ay babai di makagapo si nadadaelan ya nateyan di ad-ado ay lallalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR7_27","021_7_27","PRO","7","27","27","Din beey na yan kaman danan ay manturong sin kad-an di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_1","021_8_1","PRO","8","1","1","Dengngem tan man-ay-ayag din sirib, din panakaawat yan ipigsa nan kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_2","021_8_2","PRO","8","2","2","Pinmipika sin toktok di dontog, sin asag-en di nansisianan di danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_3","021_8_3","PRO","8","3","3","Pinmipika abe sin kad-an di eneb ay pandanan di amin ay senggep sin siyodad yan kanana ay manbogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_4","021_8_4","PRO","8","4","4","“Ay-ayagak dakayo amin ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_5","021_8_5","PRO","8","5","5","Mabalin ay lomaing din magay ammo na ya manemneman din naong-ong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_6","021_8_6","PRO","8","6","6","Dengngen yo tan nabanol ya kosto din ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_7","021_8_7","PRO","8","7","7","Tet-ewa amin din ibagak tan kaliliget ko ay man-etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_8","021_8_8","PRO","8","8","8","Din amin ay kalik et matalek, maga polos di iaw-awana ono ietekana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_9","021_8_9","PRO","8","9","9","Mo waday panang-awat yo ya layden yo ay matapian di ammo yo, maila yo ay nalawag din kalik ya magay kaipaksawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_10","021_8_10","PRO","8","10","10","Ibilang yo koma din pamagbagak ay nabanbanol mo palata ya din panakaammo ay nabanbanol mo din kanginaan ay balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_11","021_8_11","PRO","8","11","11","Tan nabanbanol din sirib mo din nangingina ay al-altin di awak. Olay sino ay laylayden yo yan adi makaiso en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_12","021_8_12","PRO","8","12","12","“Sak-en si Sirib ya si Annad din kakostoan ay gayyem ko. Wada aben sak-en di panakaammo ya panakaawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_13","021_8_13","PRO","8","13","13","Mo patgen yo si Diyos et sigaan yo din lawa. Kaliliget ko din pangipangatoan si awak, lawa ay amag ya etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_14","021_8_14","PRO","8","14","14","Manakabalinak yan mapon sak-en di siged ay pamagbaga ya nalinteg ay nemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_15","021_8_15","PRO","8","15","16","Babaen en sak-en, manturay di aari ya odom ay oopisyal isnan daga ya amagen din tuturay di kostokosto ay linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_17","021_8_17","PRO","8","17","17","“Laylaydek amin din manglaylayad en sak-en, yan din napasnek ay oman-anap, detngen das sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_18","021_8_18","PRO","8","18","18","Kabaelak ay idawat di mantoltoloy ay kinabaknang, dayaw ya kinalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_19","021_8_19","PRO","8","19","19","Din bindisyon ay mapon sak-en et nabanbanol mo din kasigedan ay balitok ya palata. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_20","021_8_20","PRO","8","20","20","Say am-amagek din kosto ya nalinteg, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_21","021_8_21","PRO","8","21","21","tan pabaknangek din amin ay manglaylayad en sak-en et pon-ek din pan-idoldolinan das gameng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_22","021_8_22","PRO","8","22","23","“Sin damodamo, idi daan pay laeng parsuaen Diyos din amin, inpawada nas sak-en. Nangon-onaak ay naparsua mo nan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_24","021_8_24","PRO","8","24","24","Nawawadaak idi maga pay laeng di baybay ya obbog, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_25","021_8_25","PRO","8","25","25","sin daan kaparsuaan di dontog ya bilbilig, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_26","021_8_26","PRO","8","26","26","din daga, papayew ya olay din tapok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_27","021_8_27","PRO","8","27","27","Idi insaad Diyos din daya sin kosto ay kad-ana sin ngaton di baybay, wadaak sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_28","021_8_28","PRO","8","28","28","Iso na abe idi inpeey na din liboo ed daya ya sin namarsuaana sin obbog ay kapoan di danom sin baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_29","021_8_29","PRO","8","29","29","Wadaak idi inbilina di gedeng di baybay ta say tongpalen din danom ya idi insaad na din lanad di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_30","021_8_30","PRO","8","30","30","Tinatakdok si Diyos ya binadangak ay nanplano ya nanparsua. Naragsakan sisya en sak-en sin inag-agew yan naragsakanak abe ay naitatakdo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_31","021_8_31","PRO","8","31","31","Peteg abe di ragsak ko begew sin daga ay pinarsua na ya sin ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_32","021_8_32","PRO","8","32","32","“Dengngen yo ay an-ak ko. Nagasat din manongpal sin pamagbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_33","021_8_33","PRO","8","33","33","Esten yo ay dengngen din itdok ta lomaing kayo. Adi kayo baybay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_34","021_8_34","PRO","8","34","34","Nagasat din omali si inag-agew sin beey ko ay mandenge sin pamagbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_35","021_8_35","PRO","8","35","35","Din manteng en sak-en et mawadaan si biyag ya malaydan si Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR8_36","021_8_36","PRO","8","36","36","Din adi makadteng en sak-en et paligatena di awak na. Din manigaan en sak-en et laylaydena ay matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_1","021_9_1","PRO","9","1","1","Din kinasirib yan maiarig si ipogaw ay nangisaad si beey na ya tinood na din pito ay posti na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_2","021_9_2","PRO","9","2","2","Nanparti si animal na ya nantimpla si arak. Insagana na abe din lamisaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_3","021_9_3","PRO","9","3","3","Binaa na din baa na ay babbabai ta emey da sin kakayangan ay lugar sin ili yan kanan da: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_4","021_9_4","PRO","9","4","4","“Dakayo ay magay ammo na ya dakayo ay naong-ong, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_5","021_9_5","PRO","9","5","5","omali kayo ta mangan kayo ya inomen yo din tinimplak ay arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_6","021_9_6","PRO","9","6","6","Dokogan yo din ogalin di magay nemnem na yan onodan yo din panagbiyag di masirib ta matago kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_7","021_9_7","PRO","9","7","7","Din mamagbaga si manlaslasoy ya sin mangam-amag si lawa et maoyaw ya mapabainan anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_8","021_9_8","PRO","9","8","8","Isonga adi kan bagbagaan di ipogaw ay makalasoy, tan iliget nas sik-a. Ngem mo say bagbagaam di masirib, laylayden daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_9","021_9_9","PRO","9","9","9","Bagbagaam di masirib et matapian din sirib na. Itdoam di nalinteg et matapian din laing na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_10","021_9_10","PRO","9","10","10","Din egyat ya panangipateg di ipogaw en Diyos, say poon di sirib. Din pangammoan di ipogaw en Diyos ay nasantoan et say lomaingana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_11","021_9_11","PRO","9","11","11","Tan begew sin sirib et omando di biyag mo, matapian si piga ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_12","021_9_12","PRO","9","12","12","Mo masirib ka, sik-a di manlak-am si siged. Mo makaoyaw ka, sik-a anggoy di man-ikaro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_13","021_9_13","PRO","9","13","13","Din kinaong-ong et maiarig si babai ay ngalawngaw, magay ammo na ya magay baina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_14","021_9_14","PRO","9","14","14","Tomokdo sin pantew di beey na ono sin kangatoan ay partin di siyodad ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_15","021_9_15","PRO","9","15","15","yan ayagana din malablabas ay adi makibibiyang sin am-amagen di odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_16","021_9_16","PRO","9","16","16","Kanana sin magay nemnem na, “Dakayo ay nengneng, omali kayos na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_17","021_9_17","PRO","9","17","17","tan mam-is di danom ay naakew. Mam-is abe di makan ay ilimed ay kanen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR9_18","021_9_18","PRO","9","18","18","Ngem adi dan ammo ay matey di emey en sisya et din odom yan enggay wada da sin kad-an di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_1","021_10_1","PRO","10","1","1","Da nay di pamagbagan Solomon: Paragsaken din masirib ay anak si ama na, ngem din naong-ong yan panladingitena si ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_2","021_10_2","PRO","10","2","2","Magay maitolong di kinabaknang ay magon-od si lawa ay pamosposan, ngem din kinalinteg et omisalakan sin pese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_3","021_10_3","PRO","10","3","3","Adi ipalobos Diyos ay mabtil din nalinteg, ngem adi na aben ipalobos ay gon-oden din mangam-amag si lawa din layden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_4","021_10_4","PRO","10","4","4","Mabiteg di ipogaw ay nasadot, ngem din nagaget et bomaknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_5","021_10_5","PRO","10","5","5","Nanemneman di nagaget ay man-ani sin pinag-aani, ngem din maseseyep et kababain. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_6","021_10_6","PRO","10","6","6","Mabindisyonan din nalinteg ay ipogaw, ngem kalkaloban di makedse babaen sin kali da din lawa ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_7","021_10_7","PRO","10","7","7","Adi maliw-an din nalinteg olay mo nabayag ay natey da, tan mabindisyonan di ipogaw ay mannemnem en daida, ngem din mangam-amag si lawa et maliw-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_8","021_10_8","PRO","10","8","8","Din nanemneman et dengngena ya tongpalena di bilin, ngem din naong-ong ay ad-adoy kali na, dadaelena di mismo ay awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_9","021_10_9","PRO","10","9","9","Magay pandanagam mo pag kosto di am-amagem, ngem din mangonod si nakillo ay danan et maammoan di kinasikap na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_10","021_10_10","PRO","10","10","10","Din kinasikap yan pawadaena di problima, ngem din sangosango ay pamagbaga yan pawadaena di talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_11","021_10_11","PRO","10","11","11","Din kalin di nalinteg et maiarig si obbog ay poon di biyag, ngem kalkaloban di makedse babaen sin kali da din lawa ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_12","021_10_12","PRO","10","12","12","Din liget yan say begew si adi pankikinaawatan, ngem din layad yan kalobana di olay sino ay pankolangan di ib-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_13","021_10_13","PRO","10","13","13","Madnge sin kalin di nanemneman ay ipogaw di kinasirib na, ngem soplit di maibagay sin magay nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_14","021_10_14","PRO","10","14","14","Din masirib et igto na sin nemnem na din ad-adalena, ngem din kalin di magay nemnem na et adi mabayag yan mangiturong si kadadaelana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_15","021_10_15","PRO","10","15","15","Say pansalaknib di babaknang din kinabaknang da. Din nabiteg abe yan maligatan da gapo sin kinabiteg da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_16","021_10_16","PRO","10","16","16","Biyag di gon-gonan di nalinteg, ngem din mangam-amag si lawa et basol di gon-oden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_17","021_10_17","PRO","10","17","17","Mo dengngem di pamagbaga et matagotago ka, ngem mo sigaam et maiaw-awan ka sin danan ay manturong si biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_18","021_10_18","PRO","10","18","18","Din makaetek et ilibak da di liget da, yan naong-ong di man-istorya si makadadael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_19","021_10_19","PRO","10","19","19","Manbasol ka si ibagam mo ad-adoem di kalim. Din naannad ay ipogaw et ammo na ay mangitpe si kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_20","021_10_20","PRO","10","20","20","Din kalin di nalinteg yan maiarig si kanginaan ay palata, ngem din nemnem di mangam-amag si lawa yan magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_21","021_10_21","PRO","10","21","21","Ad-ado di matolongan begew sin pamagbagan di nalinteg, ngem matey din naong-ong gapo ta magay nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_22","021_10_22","PRO","10","22","22","Say bomaknangan di ipogaw din bindisyon Diyos, et magay itapi na ay ladingit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_23","021_10_23","PRO","10","23","23","Maragsakan di naong-ong sin pangamaganas lawa, ngem din nanemneman yan maragsakan si kinasirib. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_24","021_10_24","PRO","10","24","24","Mapasamak sin mangam-amag si lawa din eg-egyatan da, ngem maidawat din layden di nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_25","021_10_25","PRO","10","25","25","Mo domteng di ligat ay kaman pewek si biyag et malitaw da din mangam-amag si lawa, ngem din am-in ay manongtongpal en Diyos et kaman fondasyon ay komakaman si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_26","021_10_26","PRO","10","26","26","Maiarig si soka ay komilem ya asok ay manpait si mata din nasadot sin pangilan di apo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_27","021_10_27","PRO","10","27","27","Omando di biyag di mamateg en Diyos, ngem din mangitoltoloy ay mangamag si lawa et omaptik di biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_28","021_10_28","PRO","10","28","28","Ragsak di pantongpalan din namnaman di nalinteg, ngem din namnaman di mangam-amag si lawa et magay pantongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_29","021_10_29","PRO","10","29","29","Salakniban Diyos am-in ay nalinteg, ngem dosaena am-in ay mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_30","021_10_30","PRO","10","30","30","Mantee da sin ili din nalinteg, ngem adi da bomayag sin ili din mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_31","021_10_31","PRO","10","31","31","Maipaammo di kinasirib sin kalin di nalinteg, ngem awni et maipaginek din makaetek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR10_32","021_10_32","PRO","10","32","32","Din nalinteg et ammo na ay mankalis maibagay, ngem din lawa di ogali na et ammo na anggoy ay mankali si etek ya magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_1","021_11_1","PRO","11","1","1","Kaliliget Diyos din manowitik si ib-a na si baken kosto ay kiloan ono salopan, ngem malaydan sin mangosal sin kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_2","021_11_2","PRO","11","2","2","Awni et maibabain din mangipapangato si awak na. Din napakombaba et way sirib na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_3","021_11_3","PRO","11","3","3","Din kinamatalek di nalinteg ay ipogaw et say mangipango en sisya, ngem din nasikap et madadael gapo sin kinasikap na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_4","021_11_4","PRO","11","4","4","Magay maitolong di kinabaknang di ipogaw sin agew ay pangipailaan Diyos si bonget na. Din kinalinteg na anggoy di mangisalakan en sisya sin pese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_5","021_11_5","PRO","11","5","5","Din kosto ay ogalin di nalinteg ay ipogaw di mangipasiged sin danan ay onodana, ngem din mangam-amag si lawa et madosa begew sin basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_6","021_11_6","PRO","11","6","6","Din kinamatalek di nalinteg ay ipogaw di mangilisi en sisya si problima, ngem din nasikap et kaman naknas tagdey begew sin lawa ay ogali na met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_7","021_11_7","PRO","11","7","7","Din namnaman di mangam-amag si lawa ay bomaknang et magay silbi na, tan makilitaw sin kateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_8","021_11_8","PRO","11","8","8","Din nalinteg yan mailisi sin ligat, ngem din lawa di nemnem na et ligat di lak-amena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_9","021_11_9","PRO","11","9","9","Din magay Diyos na yan man-istorya das pangdadael sin katokmang da, ngem din nalinteg yan masalakniban da begew sin kinasirib da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_10","021_11_10","PRO","11","10","10","Manragsak din kakailian di nalinteg mo somiged din biyag na. Manbogaw da abe si ragsak da mo matey din mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_11","021_11_11","PRO","11","11","11","Maidayaw din siyodad gapo sin bindisyon di nalinteg, ngem madadael gapo sin kalin di mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_12","021_11_12","PRO","11","12","12","Magay nemnem na din manglaslasoy sin katokmang na. Din nanemneman et gomiginek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_13","021_11_13","PRO","11","13","13","Din matalek et adi na dad-aten di lebbeng na ay adi madad-at, ngem din tayoktok et ibaga na di am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_14","021_11_14","PRO","11","14","14","Maabak din ili ay magay mangituray, ngem masalakniban ay kosto din ad-adoy nalaing ay pangolo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_15","021_11_15","PRO","11","15","15","Awni man et maligatan di mangitakder si otang di ipogaw ay adi na am-ammo, isonga agpos et adi kan am-amagen di ta say magay pandanagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_16","021_11_16","PRO","11","16","16","Din masmaseg-ang ay babai et maidaydayaw. Din lalaki ay magay seg-ang na yan owat kinabaknang di mabalin ay gon-odena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_17","021_11_17","PRO","11","17","17","Magon-gonaan di managseg-ang, ngem din magay seg-ang na yan paligatena din awak na ay mismo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_18","021_11_18","PRO","11","18","18","Din mangam-amag si lawa yan magay silbin di magon-od da, ngem din nalinteg yan kosto di gon-gona da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_19","021_11_19","PRO","11","19","19","Mo ipapasnek mo ay mangamag si kosto, say mangiturong en sik-a si katagoam, ngem mo ipilit mo ay mangamag si lawa et say mangiturong si kateyam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_20","021_11_20","PRO","11","20","20","Kaliliget Diyos din lawlawa di nemnem na, ngem malaydan sin nalinteg di panagbiyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_21","021_11_21","PRO","11","21","21","Sigurado ay madosa din mangam-amag si lawa, ngem din nalinteg et mailisi da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_22","021_11_22","PRO","11","22","22","Din napintas ay babai ay baken naannad yan maiarig si balitok ay singsing sin songsong di bisaang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_23","021_11_23","PRO","11","23","23","Kosto di pantongpalan di nalinteg, ngem din mangam-amag si lawa yan dosa di pantongpalan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_24","021_11_24","PRO","11","24","24","Waday silalayad ay man-idawat, ngem bomakbaknang pay dedan. Waday naimot yan masepsep ay bomitbiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_25","021_11_25","PRO","11","25","25","Magon-gonaan di managseg-ang. Din mamadang si ib-a na et mabadangan abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_26","021_11_26","PRO","11","26","26","Mo man-idolin kas begas ta asi kan ingingina di lako na, baosan daka, ngem mo ilakom si kosto ay banol na, idayaw daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_27","021_11_27","PRO","11","27","27","Din mangam-amag si siged yan siged abe di pannemnem di iib-a na en sisya, ngem din mangan-anap si problima yan datngan met laeng di problimas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_28","021_11_28","PRO","11","28","28","Olay sino ay mantalek si kinabaknang et kaman tobon di kaiw ay mag-as, ngem din nalinteg yan gomabay da ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_29","021_11_29","PRO","11","29","29","Din naong-ong ay mangidawat si problima sin pamilya et owat dagem di tawidena. Din pantongpalana et manbalin ay bag-en di masirib. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_30","021_11_30","PRO","11","30","30","Din ogalin di nalinteg yan maiarig si kaiw ay mangidawat si biyag, ngem din amagen di tollisan yan pese di pantongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR11_31","021_11_31","PRO","11","31","31","Mo isnan daga yan magon-gonaan di nalinteg, sigurado abe ay madosa din mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_1","021_12_1","PRO","12","1","1","Din manglayad ay lomaing et laylaydena ay mabagbagaan, ngem din manigaan ay maitdoan yan magay nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_2","021_12_2","PRO","12","2","2","Laylayden Diyos din nalinteg, ngem dosaena din manplano si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_3","021_12_3","PRO","12","3","3","Magay talna ay maidawat di basol, ngem din nalinteg yan maiarig si kaiw ay makneg di lamot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_4","021_12_4","PRO","12","4","4","Din nalaing ay babai ay siged di ogali na et maiarig si korona ay kaidayawan asawa na, ngem din babai ay mangibabain en asawa na yan maiarig si sakit di tong-a ay mangabos si bikas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_5","021_12_5","PRO","12","5","5","Kosto din panggep di nalinteg, ngem sinisikap din panggep di makedse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_6","021_12_6","PRO","12","6","6","Din kalin di managbasol yan maiarig si ipogaw ay manseed si peslena, ngem din ibagan di nalinteg yan say mangisalakan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_7","021_12_7","PRO","12","7","7","Mo maipababa din mangam-amag si lawa, enggay mamaga das eng-enggana, ngem din nalinteg yan komakaman din poli da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_8","021_12_8","PRO","12","8","8","Maidayaw di ipogaw gapo sin sirib na, ngem din magay nemnem na yan malaslasoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_9","021_12_9","PRO","12","9","9","Maymayat di nababa di kasasaad na ay es-esa di katolong na mo din agin ngangato ngem magay kanena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_10","021_12_10","PRO","12","10","10","Ayowanan din nalinteg din animal na, ngem din lawa ay ipogaw yan magay seg-ang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_11","021_12_11","PRO","12","11","11","Mansobsobra si makan din nagaget ay mangobla si daga na, ngem din owat ad-adoy plano na yan magay nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_12","021_12_12","PRO","12","12","12","Gamgamen din makedse di magon-od da si lawa ay pamosposan, ngem din nalinteg yan maiarig si manlames ay kaiw ay makneg di lamot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_13","021_12_13","PRO","12","13","13","Din managbasol ay ipogaw yan kaman makna si tagdey begew sin lawa ay ibagbaga na met laeng, ngem din nalinteg yan mailisi si problima. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_14","021_12_14","PRO","12","14","14","Ad-ado ya maymayat di gon-gonan di ipogaw gapo sin kali na ay kaman met laeng magon-gonaan insigon sin inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_15","021_12_15","PRO","12","15","15","Din naong-ong yan kanan da en pag kosto di am-amagen da, ngem din masirib yan dengngen da di pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_16","021_12_16","PRO","12","16","16","Din naong-ong et adi makaitpe si bonget na, ngem din masirib yan gomiginek mo insoltoen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_17","021_12_17","PRO","12","17","17","Din tet-ewa di itistigon di matalek ay ipogaw, ngem din baken matalek et pag etek di ibaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_18","021_12_18","PRO","12","18","18","Din nasakit ay kali yan kaman kampilan ay makasogat, ngem din kalin di masirib yan makaagas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_19","021_12_19","PRO","12","19","19","Din tet-ewa yan komakaman si eng-enggana, ngem din etek yan baken mabayag et maammoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_20","021_12_20","PRO","12","20","20","Sikap di wadas nemnem di manplanos lawa, ngem ragsak di wada sin mangipawadas olnos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_21","021_12_21","PRO","12","21","21","Magay lawa ay mapasamak sin nalinteg, ngem din managbasol yan ad-adoy lawa ay pasamak sin biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_22","021_12_22","PRO","12","22","22","Kaliliget Diyos din maetek, ngem laylaydena din matalek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_23","021_12_23","PRO","12","23","23","Din naannad yan adi na dad-aten din ammo na, ngem din naong-ong yan ingalawngaw na din magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_24","021_12_24","PRO","12","24","24","Manbalin ay pangolo din nagaget, ngem manbalin ay bag-en din nasadot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_25","021_12_25","PRO","12","25","25","Din danag yan nadagsen ay bakbaklayen, ngem din mayat ay kali yan omiparagsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_26","021_12_26","PRO","12","26","26","Din nalinteg yan itdo na di kosto ay danan sin iib-a na, ngem din mangam-amag si lawa yan iaw-awanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_27","021_12_27","PRO","12","27","27","Mandagaang di nasadot tan adi na idawis din inanopana, ngem din nagaget yan nabanol ay kinabaknang di gon-odena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR12_28","021_12_28","PRO","12","28","28","Waday biyag sin danan di nalinteg. Din danan ay sana et adi maiturong sin pese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_1","021_13_1","PRO","13","1","1","Din nanemneman ay anak et dengngena di pamagbagan ama na, ngem din makalasoy pay et adi kabagbagaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_2","021_13_2","PRO","13","2","2","Magon-gonaan din siged ay ipogaw gapo sin kali da, ngem din makalipot yan laylayden da ay paligaten din iib-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_3","021_13_3","PRO","13","3","3","Din mangannad si kali na et salaknibanan awak na, ngem din ad-adoy kali na et madadael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_4","021_13_4","PRO","13","4","4","Polos ay adi magon-od di nasadot din laydena, ngem din nagaget et mabalin ay alaena amin ay laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_5","021_13_5","PRO","13","5","5","Sigaan di nalinteg ay man-etek, ngem din ibagan di lawa ay ipogaw et ibabaina di ib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_6","021_13_6","PRO","13","6","6","Din nalinteg di ogali na et magay pandanagana, ngem din mangamag si lawa et maiturong si kadadaelana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_7","021_13_7","PRO","13","7","7","Waday odom ay agin babaknang ngem kambaw nakoskosan. Wada abey agin bibiteg ngem ad-ado baw di sanikwa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_8","021_13_8","PRO","13","8","8","Din baknang et sakaena di biyag na babaen sin pilak na, ngem din nabiteg et magay kaman nidi ay problima na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_9","021_13_9","PRO","13","9","9","Din silaw di nalinteg et adi kad-ep, ngem din silaw di managbasol et sinkaattikan yan mad-ep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_10","021_13_10","PRO","13","10","10","Din mangipapangatos nemnem na et pawadaena di ibaw, ngem nalaing di mandenges pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_11","021_13_11","PRO","13","11","11","Nalaka ay malitaw din kinabaknang ay bigla ay nagon-od, ngem din inligatan ay inlagboan et masensen ya omad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_12","021_13_12","PRO","13","12","12","Mo mabayag ay adi matongpal di namnama et masakitan di nemnem, ngem mo matongpal di layden, kaman kaiw ay mangidawat si biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_13","021_13_13","PRO","13","13","13","Mo lasoyen di ipogaw din kali ya bilbilin Diyos, maiturong si kadadaelana, ngem mo tongpalena, waday gon-gona na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_14","021_13_14","PRO","13","14","14","Din itdon di masirib et kaman obbog ay mangidawat si biyag. Ilisi na di ipogaw sin kaman tagdey ay pomse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_15","021_13_15","PRO","13","15","15","Madayaw di masirib, ngem din baken matalek et manturong da si kadadaelan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_16","021_13_16","PRO","13","16","16","Din naannad ay ipogaw et ibasar na din amagena sin laing na, ngem din naong-ong et ipaila na sin amagena din kinaong-ong na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_17","021_13_17","PRO","13","17","17","Din laway nemnem na ay baa et pawadaena di problima, ngem din matalek et panragsakan di idawat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_18","021_13_18","PRO","13","18","18","Din manigaan si pamagbaga et bomiteg ya maibabain, ngem din mangawat si pamagbaga et madayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_19","021_13_19","PRO","13","19","19","Peteg di ragsak mo matongpal din layden ay gon-oden, ngem din naong-ong et sigaan da ay balbaliwan din lawa ay ogali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_20","021_13_20","PRO","13","20","20","Din makikadwa si masirib et lomaing abe, ngem din makikoyog si naong-ong et ligat di lak-amena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_21","021_13_21","PRO","13","21","21","Manproblima di managbasol, ngem din gon-gonan di nalinteg et somiged di biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_22","021_13_22","PRO","13","22","22","Din nalinteg yan waday ipatawid nan to sin aap-o na, ngem din kinabaknang di managbasol yan emey sin nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_23","021_13_23","PRO","13","23","23","Olay mo ad-adoy maapit sin dagan di nabiteg, ngem mabalin ay malitaw gapo sin kinasikap di odom ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_24","021_13_24","PRO","13","24","24","Din adi manoplit si anak na et adi na laylayden din anak na, tan din manglaylayad si anak na et estena ay mamilin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR13_25","021_13_25","PRO","13","25","25","Adi mankolang si makan din nalinteg, ngem din lawa di nemnem na et kanayon ay mandagaang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_1","021_14_1","PRO","14","1","1","Din masirib ay babai et pawadaena di olnos sin pamilya na, ngem din magay nemnem na yan sisya ay mismo di manadael sin pamilya na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_2","021_14_2","PRO","14","2","2","Din nalinteg ay ipogaw yan patgena ya egyatanas Diyos, ngem din mangamag si lawa yan laslasoyena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_3","021_14_3","PRO","14","3","3","Din naong-ong ay nangato di nemnem na yan madosa begew sin ad-ado ay kali na, ngem din kalin di masirib yan say salaknib na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_4","021_14_4","PRO","14","4","4","Mo magay animal ay pantolong si obla, adi mapay-an di pangpanganan da, ngem mo waday napigsa ay baka, ad-adoy anien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_5","021_14_5","PRO","14","5","5","Din matalek ay tistigo yan din tet-ewa di ibaga na, ngem din adi matalek et pag etek di itistigo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_6","021_14_6","PRO","14","6","6","Naligat ay somirib di makalasoy, ngem nalaka ay lomaing din nanemneman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_7","021_14_7","PRO","14","7","7","Addawiam di naong-ong, tan magay kosto ay itdo nan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_8","021_14_8","PRO","14","8","8","Din masirib yan nemnemen day kosto ay amagen da, ngem din magay nemnem da yan ietekan day iib-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_9","021_14_9","PRO","14","9","9","Din naong-ong yan adi dan pagan-ano din pangikaroan das basol da, ngem din nalinteg yan ipaila day mayat ay nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_10","021_14_10","PRO","14","10","10","Sik-a anggoy di makaammo si ison di ladingit ono ragsak mo. Adi makilikna si kosto di odom ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_11","021_14_11","PRO","14","11","11","Madadael din beey di managbasol, ngem din beey di nalinteg yan bomayag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_12","021_14_12","PRO","14","12","12","Waday danan ay kaman mayat sin pangilan di ipogaw, yan din pantongpalana baw yan pese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_13","021_14_13","PRO","14","13","13","Olay mo masis-iyek di esay ipogaw et mabalin ay manladladingit pay dedan. Mabalin ay mantongpal di ragsak si ladingit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_14","021_14_14","PRO","14","14","14","Madosa di makedse yan magon-gonaan di nalinteg gapo sin inam-amag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_15","021_14_15","PRO","14","15","15","Din magay ammo na yan nalaka ay patiena am-in ay dengngena, ngem din naannad yan nemnemena ay kosto di panturongana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_16","021_14_16","PRO","14","16","16","Naannad di masirib et addawiana di pangamaganas lawa, ngem din naong-ong yan talantado, adi na ammo ay man-annad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_17","021_14_17","PRO","14","17","17","Din nalaka ay bomonget et oway di iyaat na ay kaman naong-ong. Din manplanos lawa yan kaliliget di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_18","021_14_18","PRO","14","18","18","Din magay ammo da yan manbalin da ay naong-ong, ngem din nanemneman yan kaman dan makoronaan si laing da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_19","021_14_19","PRO","14","19","19","Manpakombaba dan to din managbasol sin sangon di nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_20","021_14_20","PRO","14","20","20","Olay din katokmang di nabiteg yan sigsigaan das daida, ngem din babaknang yan ad-adoy gayyem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_21","021_14_21","PRO","14","21","21","Bomasol di manglaslasoy sin nabiteg ay katokmang na, ngem nagasat din manegseg-ang en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_22","021_14_22","PRO","14","22","22","Dakdake ay kamali di manplano si lawa, ngem din mannemnem si siged et mawadaan si napodno ay gayyem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_23","021_14_23","PRO","14","23","23","Waday gon-oden di nagaget ay man-obla, ngem din tomotokdo ay komalikali et mankolang si kasapolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_24","021_14_24","PRO","14","24","24","Kaman koronan di masirib din kinabaknang da, ngem din naong-ong yan say korona da din kinaong-ong da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_25","021_14_25","PRO","14","25","25","Din mantistigos tet-ewa et isalakanan biyag di ib-a na, ngem din mantistigos etek et lipotana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_26","021_14_26","PRO","14","26","26","Din pamatpatgan di ipogaw en Diyos et kaman makneg ay pankamangan da ay sinpamilya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_27","021_14_27","PRO","14","27","27","Kaman aben obbog ay mangidawat si biyag ya mangilisi en daida sin kaman tagdey ay pomse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_28","021_14_28","PRO","14","28","28","Maidayaw di ari ay ad-adoy iturayana. Din magay iturayana et maga abey kowinta na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_29","021_14_29","PRO","14","29","29","Din naanos ay ipogaw et peteg ay masirib, ngem din nalaka ay bomonget et palalo ay naong-ong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_30","021_14_30","PRO","14","30","30","Nasalon-at di awak mo mapnek di nemnem, ngem din apal yan kaman sakit di tong-a ay mangabos si bikas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_31","021_14_31","PRO","14","31","31","Din mamaligat si nabiteg yan laslasoyena si Diyos ay namarsua en daida, ngem din maseg-ang en daida et dayawenas Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_32","021_14_32","PRO","14","32","32","Maabak din managbasol begew sin basol na met laeng, ngem din pankamangan di nalinteg yan din kosto ay ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_33","021_14_33","PRO","14","33","33","Din nanemneman ay ipogaw et maiarig si kosto ay panbeeyan di sirib, ngem adi polos madtengan di sirib sin nemnem di naong-ong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_34","021_14_34","PRO","14","34","34","Maidayaw di esa ay nasyon babaen si kinalinteg di ipogaw na, ngem maibabain babaen si basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR14_35","021_14_35","PRO","14","35","35","Laylayden di ari din nalaing ay mansilbi en sisya, ngem dosaena din adi na ammo di am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_1","021_15_1","PRO","15","1","1","Din nainayad ay songbat et sebsebana di bonget, ngem din nasakit ay kali et sepsepena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_2","021_15_2","PRO","15","2","2","Din kalin di masirib et paragsaken da di man-adal, ngem din kalin di naong-ong et magay kowinta na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_3","021_15_3","PRO","15","3","3","Iilaen Diyos di amin ay lugar, et iilaena amin ay mangamag si siged ya lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_4","021_15_4","PRO","15","4","4","Din nainayad ay kali et maiarig si kaiw ay mangidawat si biyag, ngem din sinisikap ay kali et palalo ay pansakitenay nemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_5","021_15_5","PRO","15","5","5","Lasoyen di naong-ong din pamagbagan ama na, ngem din nanemneman et onodana di pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_6","021_15_6","PRO","15","6","6","Din nalinteg et bomaknang da, ngem din lagbo ay gon-oden di lawa di nemnem da et makadadael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_7","021_15_7","PRO","15","7","7","Mangidawat si laing din kalin di masirib, ngem din nemnem di naong-ong et magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_8","021_15_8","PRO","15","8","8","Sigsigaan Diyos din daton di laway nemnem na, ngem maragsakan sin kararag di nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_9","021_15_9","PRO","15","9","9","Kaliliget Diyos din am-amagen di laway nemnem na, ngem laylaydena din mangipapasnek ay mangonod si nalinteg ay panagbiyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_10","021_15_10","PRO","15","10","10","Madagsen di dosan di mangamag si baken kosto. Matey abe din manigaan si pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_11","021_15_11","PRO","15","11","11","Mo si Diyos yan kabaelana ay ilaen di am-in sin kad-an di natey, sigurado ay ammo na di nemnem tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_12","021_15_12","PRO","15","12","12","Din makalasoy yan sigaana ay mabagbagaan. Polos ay adi manpaitdo sin masirib. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_13","021_15_13","PRO","15","13","13","Maila sin ropan di ipogaw mo naragsak. Mo manladladingit, palalo abe ay madismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_14","021_15_14","PRO","15","14","14","Din masirib yan laydena ay man-adal, ngem din magay nemnem na yan nemnemena di magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_15","021_15_15","PRO","15","15","15","Innagew ay naligat di biyag di kaseseg-ang, ngem din naragsak ay ipogaw et kanayon ay gan-ganasena di biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_16","021_15_16","PRO","15","16","16","Maymayat di kasasaad di nabiteg ay mangipatpateg en Diyos mo din palalo ay baknang ay ad-adoy pandandanagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_17","021_15_17","PRO","15","17","17","Maymayat di mansida si nateng ay waday layad mo din mansida si kam-isan ay karni ay waday liget sin nemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_18","021_15_18","PRO","15","18","18","Din makabonget yan pawadaena di ibaw, ngem din naanos yan pawadaena di kapya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_19","021_15_19","PRO","15","19","19","Ad-adoy ligat sin biyag di nasadot olay intoy em-emeyana, ngem din nalinteg yan magay problima ay domteng sin biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_20","021_15_20","PRO","15","20","20","Paragsaken di nanemneman ay anak din akin anak en sisya. Din naong-ong anggoy di manglasoy sin napoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_21","021_15_21","PRO","15","21","21","Maragsakan din magay nemnem na sin magay silbi na ay inoong-ong, ngem din masirib yan say amagena din kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_22","021_15_22","PRO","15","22","22","Magay pantongpalan di plano mo magay kosto ay pamagbaga, ngem matongpal da mo ad-adoy mamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_23","021_15_23","PRO","15","23","23","Palalo ay omiparagsak din kosto ay kali sin kosto ay timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_24","021_15_24","PRO","15","24","24","Say pandanan di masirib din danan ay manturong si biyag ay baken din danan ay manturong si pese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_25","021_15_25","PRO","15","25","25","Dadaelen Diyos din beey di mangipapangato si nemnem da, ngem salaknibana din sanikwan di nalasang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_26","021_15_26","PRO","15","26","26","Kaliliget Diyos din nemnem di managbasol, ngem malaydan sin kalin di nalinis di nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_27","021_15_27","PRO","15","27","27","Din mangamgam si kinabaknang yan pawadaena di problima sin pamilya na, ngem matago di manigaan si pasoksok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_28","021_15_28","PRO","15","28","28","Din nalinteg et nemnemenas kosto di ibaga na, ngem din managbasol yan mankali si lawa ay adi na nemnemen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_29","021_15_29","PRO","15","29","29","Patgan Diyos din kararag di nalinteg, ngem adi na ikaskaso din kararag di managbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_30","021_15_30","PRO","15","30","30","Omiparagsak di manlamiing ay ipogaw yan omipasim-et di siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_31","021_15_31","PRO","15","31","31","Maibilang di ipogaw ay masirib mo dengngena di kosto ay pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_32","021_15_32","PRO","15","32","32","Din adi kaitdoan et palpaligatena di awak na, ngem din mannge si pamagbaga et lomaing. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR15_33","021_15_33","PRO","15","33","33","Din panangipateg di ipogaw en Diyos yan say somiribana. Masapol ay manpakombaba di ipogaw asi maidayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_1","021_16_1","PRO","16","1","1","Manplano di ipogaw, ngem si Diyos di mangiturong si ibaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_2","021_16_2","PRO","16","2","2","Kaman kosto sin pannemnem di ipogaw din am-in ay am-amagen da, ngem si Diyos di akin ammo si panggep da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_3","021_16_3","PRO","16","3","3","Mo italek mo din planom en Diyos et matongpal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_4","021_16_4","PRO","16","4","4","Waday planon Diyos sin am-in ay inamag na. Din inkeddeng na ay pantongpalan di ipogaw ay lawa di nemnem na et madosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_5","021_16_5","PRO","16","5","5","Kaliliget Diyos am-in din mangipapangato si awak da. Sigurado ay dosaenas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_6","021_16_6","PRO","16","6","6","Mapakawan di basol di ipogaw mo napodno di layad na ya komakaman ay matalek. Mo egyatan ya patgen di ipogaw si Diyos, addawiana di panbasolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_7","021_16_7","PRO","16","7","7","Mo mapnek si Diyos si esa ay ipogaw, iturong na din nemnem di kaibaw din ipogaw ay sana ay makikapya en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_8","021_16_8","PRO","16","8","8","Maymayat di nabiteg ay kosto di ogali na mo din baknang ay makasowitik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_9","021_16_9","PRO","16","9","9","Manplano di ipogaw, ngem si Diyos di mangiturong en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_10","021_16_10","PRO","16","10","10","Adi mankamali di ari si ikeddeng na, tan si Diyos di mangipanemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_11","021_16_11","PRO","16","11","11","Say layden Diyos di kostokosto ay timbangan ya salopan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_12","021_16_12","PRO","16","12","12","Napigsa di turay di ari mo nalinteg da, isonga sigaan da din lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_13","021_16_13","PRO","16","13","13","Say layden ya patgen da din mangibaga si tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_14","021_16_14","PRO","16","14","14","Mo bomonget din ari, mabalin ay ipapse daka, isonga mo masirib ka, anapem di iyat mo ta mabaew din bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_15","021_16_15","PRO","16","15","15","Mo naragsak din ari ya malaydan en sik-a, seg-angan daka et mabalin ay say katagoam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_16","021_16_16","PRO","16","16","16","Addawi ay nabanbanol di sirib ya panang-awat mo balitok ya palata. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_17","021_16_17","PRO","16","17","17","Addawian din nalinteg di lawa. Estena din ogali na et say salaknibanan biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_18","021_16_18","PRO","16","18","18","Din pantongpalan di mangipapangatos nemnem na et din kadadaelana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_19","021_16_19","PRO","16","19","19","Maymayat di maitapis nabiteg ay napakombaba mo din makibingay si kinabaknang ay pinnos di ipogaw ay mangipapangatos nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_20","021_16_20","PRO","16","20","20","Mayat di pantongpalan di ipogaw ay mangonod si mait-itdo en sisya. Din mantalek en Diyos yan naragsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_21","021_16_21","PRO","16","21","21","Mo kosto di iyat mo ay mangikeddeng et say kailaan di kinasirib mo. Mo mayat di iyat mo ay mankali, ad-ado di maitdoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_22","021_16_22","PRO","16","22","22","Din kinasirib yan maiarig si obbog ay mangidawat si biyag, ngem din kinaong-ong di ipogaw di mangidawat si kadosaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_23","021_16_23","PRO","16","23","23","Din masirib yan naannad ya makaawis di iyat na ay mankali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_24","021_16_24","PRO","16","24","24","Din mayat ay kali yan kaman anig ay mam-is ya mangipasalon-at. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_25","021_16_25","PRO","16","25","25","Mo mamingsan, waday kaman mayat sin pangilan di ipogaw, ngem din pantongpalana et din kateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_26","021_16_26","PRO","16","26","26","Gapo sin layad di ipogaw ay mangan, gomaget ay man-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_27","021_16_27","PRO","16","27","27","Din ipogaw ay magay silbi na yan say nemnemnemen da di panproblimaan. Pati din kali da yan domadael ay kaman manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_28","021_16_28","PRO","16","28","28","Lawa di mantayoktok, tan din apat yan pawadaena di ibaw ya dadaelena di panaggagayyem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_29","021_16_29","PRO","16","29","29","Din makedse ay ipogaw yan solisogena din iib-a na, tan awisena ay man-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_30","021_16_30","PRO","16","30","30","Din ipogaw ay manginenengneng ono mangililid-is en sik-a yan waday lawa ay panggep na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_31","021_16_31","PRO","16","31","31","Din ando ay biyag et gon-gonan di nalinteg ay ipogaw, isonga kaman dan korona din oban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_32","021_16_32","PRO","16","32","32","Maymayat di naanos ay ipogaw ay kabaelana ay mangitpe si bonget na mo din nalaing ay makigobat ay makabael ay mangabak si esa ay siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR16_33","021_16_33","PRO","16","33","33","Manbobonot di ipogaw, ngem si Diyos di mangikeddeng si mapasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_1","021_17_1","PRO","17","1","1","Maymayat pay laeng di mangan si kilabban yan waday talna ya olnos da ay bemeey mo din mangan si mankanam-is ngem man-iibaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_2","021_17_2","PRO","17","2","2","Iturayan di masirib ay bag-en din anak di apo na ay kababain di ogali na ya maiskat en sisya ay makitawid sin aag-i na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_3","021_17_3","PRO","17","3","3","Malinisan di balitok ya palata babaen si apoy. Idawtan aben Diyos si padas di ipogaw ta say somiged di nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_4","021_17_4","PRO","17","4","4","Say dengngen di makedse din kalin di gait da ay makedse, din maetek yan din gait da abe ay maetek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_5","021_17_5","PRO","17","5","5","Din mangoy-oyaw sin nabiteg yan laslasoyen das Diyos ay namarsua en daida. Madosa din manis-iyek si manligligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_6","021_17_6","PRO","17","6","6","It-it-ek din nankakay din aap-o da yan din anan-ak et it-it-ek da abe din akin anak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_7","021_17_7","PRO","17","7","7","Din makaay-ayo ay kali et adi maibagay si naong-ong; ngem masepsep ay eweewe mo man-etek di marispito ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_8","021_17_8","PRO","17","8","8","Din pasoksok yan nakaskasdaaw di maamag na para sin mangidawat. Olay intoy iyat na, mayat di pantongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_9","021_17_9","PRO","17","9","9","Din mamakawan yan adi taynan di gagayyem na, ngem din mangistorya si basol di gagayyem na et dokogan das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_10","021_17_10","PRO","17","10","10","Nalaka ay maawatan di nanemneman di mamingsan ay pamagbaga, ngem din naong-ong yan adi makaawat olay mamin gasot ay sopliten. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_11","021_17_11","PRO","17","11","11","Din kanayon ay panggep din lawa ay ipogaw et kontraena din gobierno, ngem man-ibaa din ari si magay seg-ang na ay baa ay manpap en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_12","021_17_12","PRO","17","12","12","On-onina et ay abaten di maangat ay animal ay namaga di anak na mo din naong-ong ay ipogaw ay mangam-amag si niloloko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_13","021_17_13","PRO","17","13","13","Kanayon di lawa ay pasamak sin ipogaw ay lawa di isobalit na sin siged ay maamag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_14","021_17_14","PRO","17","14","14","Din panlogian di ibaw et kaman din panlogian di danom ay bomala sin lokaw di beyeng, isonga masapol ay mapasaldeng ay dagos ta baken komaro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_15","021_17_15","PRO","17","15","15","Kaliliget Diyos din mangikeddeng ay magay basol din nakabasol ya siya abe sin mangeddeng ay madosa din magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_16","021_17_16","PRO","17","16","16","Magay silbi na ay man-gastos ay man-adal di magay nemnem na, tan sigaana ay maitdoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_17","021_17_17","PRO","17","17","17","Di sin-gayyem et kanayon ay ipaila da di layad da. Di gapo ay waday siag-i et ta mantitinolong das ligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_18","021_17_18","PRO","17","18","18","Magay nemnem di mangikari ay takderana di otang di gait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_19","021_17_19","PRO","17","19","19","Din manglaylayad si ibaw ya mangipapangato si awak na et laylaydena di basol ya an-anapena di kadadaelana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_20","021_17_20","PRO","17","20","20","Magay pansigdan si gon-oden di ipogaw ay mannemnem ya mankalis lawa. Pag ligat di domteng en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_21","021_17_21","PRO","17","21","21","Din naong-ong ay anak yan magay ragsak si idawat na en ama mo adi et ladingit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_22","021_17_22","PRO","17","22","22","Mangipabikas di ragsak ay kaman agas, ngem din ladingit yan pakapsotena di awak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_23","021_17_23","PRO","17","23","23","Din lawa ay howis, awatena di pasoksok ay naililimed yan adi na itonton di kinalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_24","021_17_24","PRO","17","24","24","Din nalaing ay mangilasin si kosto et imongsana di nemnem na sin amagen di masirib, ngem din naong-ong yan magay kosto ay kaimongsanan di nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_25","021_17_25","PRO","17","25","25","Ladingit ya sakit di nemnem di idawat di naong-ong ay anak en da ama na en ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_26","021_17_26","PRO","17","26","26","Baken kosto mo moltaen di magay basol na ya sopliten di opisyal begew sin kosto ay am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_27","021_17_27","PRO","17","27","27","Masirib di ipogaw ay makaitpe si bonget na ya naannad ay mankali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR17_28","021_17_28","PRO","17","28","28","Olay din magay nemnem na et kaman nalaing mo gomiginek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_1","021_18_1","PRO","18","1","1","Din ipogaw ay adi na ammo ay makikadwa si gait na ay ipogaw et din awak na anggoy di nemnemnemena. Kontraena am-in ay kosto sin pannemnem di odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_2","021_18_2","PRO","18","2","2","Adi layden di naong-ong ay man-adal, laydena anggoy ay mangibaga sin wadas nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_3","021_18_3","PRO","18","3","3","Din pangamagan si lawa et say kalaslasoyan ya kaibabainan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_4","021_18_4","PRO","18","4","4","Din kalin di masirib et maiarig si malosong ay ginawang ay adi katdok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_5","021_18_5","PRO","18","5","5","Lawa mo pangabaken din nakabasol ya adi maitonton din kalintegan di magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_6","021_18_6","PRO","18","6","6","Din kalin di naong-ong yan say begew si pakiibawana ya kasoplitana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_7","021_18_7","PRO","18","7","7","Din kali na yan maiarig si bito ay kaknaana ya kadadaelana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_8","021_18_8","PRO","18","8","8","Din apat di tayoktok yan kaman makan ay mam-is ay okmonen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_9","021_18_9","PRO","18","9","9","Din kalawlawan di nasadot yan magay kaitkenana sin makadadael si ib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_10","021_18_10","PRO","18","10","10","Si Diyos yan maiarig si makneg ay pantabonan ay pankamangan din nalinteg ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_11","021_18_11","PRO","18","11","11","Sin pannemnem di babaknang yan maiarig din sanikwa da si nakayang ay alad ay pansalinan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_12","021_18_12","PRO","18","12","12","Din mangipapangato si awak na yan say begew si kadadaelana. Masapol ay manpakombaba di esa ay ipogaw, asi maidayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_13","021_18_13","PRO","18","13","13","Kababain mo waday somongbat ay adi na dengngen omona di salodsod, yan say kailaan di kinaong-ong na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_14","021_18_14","PRO","18","14","14","Din pigsan di nemnem di ipogaw di makatolong en sisya sin sakit na, ngem mo magay pigsan di nemnem na, makaan abe di namnama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_15","021_18_15","PRO","18","15","15","Din masirib yan nakasagana ya laylaydena ay man-adal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_16","021_18_16","PRO","18","16","16","Idawtam si sagot din nangato ay ipogaw mo laydem ay maam-ammos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_17","021_18_17","PRO","18","17","17","Din ibagan di damo ay mankali sin pangokoman yan kaman kosto mo daan mankali din kalabana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_18","021_18_18","PRO","18","18","18","Mabalin ay makeddengan di naligat ay kaso babaen si binonotan ay maikamang en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_19","021_18_19","PRO","18","19","19","Naligligat ay itaoli din panakikadwan di napasakitan di nemnem na ay gayyem mo din iyat ay lomsot si alad di siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_20","021_18_20","PRO","18","20","20","Apiten di ipogaw di am-in ay ibongan di kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_21","021_18_21","PRO","18","21","21","Din kali et makabalin ay say katagoan ono kateyan, isonga din manglaylayad ay mankali et masapol ay awatena mo sinoy ibongan di kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_22","021_18_22","PRO","18","22","22","Din mangasawa, siged dis gon-odena, tan din asawan di ipogaw et kailaan di seg-ang Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_23","021_18_23","PRO","18","23","23","Manpakpakaasi di nabiteg ay mankali, ngem din baknang yan bodtak di songbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR18_24","021_18_24","PRO","18","24","24","Waday odom ay gagayyem ay domadael, ngem waday odom ay nasursurok mo agi di kinapodno da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_1","021_19_1","PRO","19","1","1","Maymayat di nabiteg ay nalinteg mo din naong-ong ay maetek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_2","021_19_2","PRO","19","2","2","Magay silbin di kinapasnek di ipogaw mo magay ammo na. Din man-aagag et nalaka ay maiaw-awan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_3","021_19_3","PRO","19","3","3","Madadael di ipogaw babaen si kinaong-ong na, ngem si Diyos di pabasolena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_4","021_19_4","PRO","19","4","4","Babaen si kinabaknang yan omad-ado di gagayyem, ngem din nabiteg yan olay din at-atik ay gayyem na et dokogan das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_5","021_19_5","PRO","19","5","5","Adi makalisi sin dosa din makaetek ya mangitistigos baken tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_6","021_19_6","PRO","19","6","6","Ad-ado di manganap si somigedana sin pangilan di nangato di saad na, yan gayyem di am-in ay ipogaw din waday idawat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_7","021_19_7","PRO","19","7","7","Din nabiteg yan dokogan din aag-i na, masepsep din gagayyem na. Mo kasapolanay badang, magay tomolong en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_8","021_19_8","PRO","19","8","8","Tolongam din awak mo ta man-adal ka, yan banolem din inadal mo ta somiged di biyag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_9","021_19_9","PRO","19","9","9","Sigurado ay madosan to din makaetek ya mangitistigos baken tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_10","021_19_10","PRO","19","10","10","Adi maibagay di mayat ay biyag sin naong-ong, ngem masepsep ay lawlaway kanemnemana mo iturayan di bag-en din ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_11","021_19_11","PRO","19","11","11","Mo masirib ka, itpem di bonget mo. Kaidayawam mo palabsem di kamalin di gait mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_12","021_19_12","PRO","19","12","12","Mo bomonget di ari, kaman layon ay manngangaed, ngem mo malaydan et kaman din dono ay manibsibog si mola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_13","021_19_13","PRO","19","13","13","Din naong-ong ay anak et ibabaina si ama na. Din makaibaw ay asawa ay babai et maiarig si danom ay tomedtetedted. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_14","021_19_14","PRO","19","14","14","Din beey ya kinabaknang yan mabalin ay itawid di ama ya ina, ngem din nanemneman ay asawa et sagot Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_15","021_19_15","PRO","19","15","15","Mandagaang to din nasadot ay ipogaw, tan adi mankotkoti mo adi et owat maseseyep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_16","021_19_16","PRO","19","16","16","Din mantongpal si bilin et salaknibanan biyag na, ngem din ipogaw ay oway di iyaat na et matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_17","021_19_17","PRO","19","17","17","Din maseg-ang sin nabiteg yan kaman si Diyos di nangibolodana et gon-gonaan Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_18","021_19_18","PRO","19","18","18","Soplitem din anak mo sin kakitkittoy da, tan wada pay laeng di namnama. Mo adi kan sopliten daida, kaman mon inturong daida si kateyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_19","021_19_19","PRO","19","19","19","Kanayon ay manproblima din mabonget ay ipogaw. Mo badangam et masapol ay amagem kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_20","021_19_20","PRO","19","20","20","Dengngem ya patiem di pamagbaga ta lomaing ka sin odi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_21","021_19_21","PRO","19","21","21","Ad-adoy planon di ipogaw, ngem si Diyos di mangipatongpal sin inkeddeng na ay mapasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_22","021_19_22","PRO","19","22","22","Say nabanol et din kinapodnon di esa ay ipogaw. Maymayat di nabiteg mo din maetek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_23","021_19_23","PRO","19","23","23","Mo egyatam ya patgem si Diyos, matagotago ka, et wada abey talnan di nemnem mo ya magay lawa ay mapasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_24","021_19_24","PRO","19","24","24","Waday ipogaw ay palaloy sadot na. Owat nan kapayen din kanena, ngem adi na maidoo sin tepek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_25","021_19_25","PRO","19","25","25","Manemneman di magay ammo na mo ilaena di makalasoy ay masoplit, ngem din masirib et maitdoan babaen si pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_26","021_19_26","PRO","19","26","26","Palalo ay mangibabain di anak ay mangpasakit en ama na ya mangipakaan en ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_27","021_19_27","PRO","19","27","27","Anak ko, mo isaldeng mo ay man-adal, omaddawi ka sin inadal mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_28","021_19_28","PRO","19","28","28","Din man-etek ay tistigo et laslasoyena di linteg. Kaman mam-is ay makan di pangibilangan di managbasol sin lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR19_29","021_19_29","PRO","19","29","29","Enggay nakeddengan di makalasoy ya naong-ong ay manlak-am si soplit ya odom ay dosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_1","021_20_1","PRO","20","1","1","Din man-inom si arak et makalasoy ya makangalawngaw. Din mabeteng et magay nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_2","021_20_2","PRO","20","2","2","Din mabonget ay ari yan maiarig si mabonget ay layon. Mo pabongetem et dilikado di biyag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_3","021_20_3","PRO","20","3","3","Madayaw ay ogali di omaddawi si ibaw. Din naong-ong anggoy di laydena ay makiib-ibaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_4","021_20_4","PRO","20","4","4","Din nasadot ay adi man-obla sin pinag-aalado et magay apitena sin pinag-aani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_5","021_20_5","PRO","20","5","5","Din nemnem di ipogaw yan naoneg ay kaman din malosong ay baybay, ngem mabalin ay ammoen di masirib. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_6","021_20_6","PRO","20","6","6","Ad-adoy mangibaga ay matalek da, ngem ay way makaanap si tet-ewa ay matalek ay ipogaw? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_7","021_20_7","PRO","20","7","7","Mo nalinteg di ipogaw ya kosto di am-amagen da, nagasat din aan-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_8","021_20_8","PRO","20","8","8","Sin pangokoman di ari, timbangena am-in ay pamaneknek ta ilasina di lawa sin siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_9","021_20_9","PRO","20","9","9","Ay wada aya di ipogaw ay makaibaga ay nalinis di konsensia na ya nalinisan sin basbasol na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_10","021_20_10","PRO","20","10","10","Kaliliget Diyos din man-osal si baken kosto ay timbangan ya salopan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_11","021_20_11","PRO","20","11","11","Olay esay anak yan maammoan mo siged ya kosto di kaipogaw na babaen sin amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_12","021_20_12","PRO","20","12","12","Si Diyos di nangamag si inga ay para denge ya mata ay para ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_13","021_20_13","PRO","20","13","13","Mo kanayon ay maseseyep ka, bomiteg kan to, ngem mo bomangon ka ta man-obla ka, ad-adoy kanem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_14","021_20_14","PRO","20","14","14","Din manlako yan manreklamo sin presyon di lakoana, ngem mo komaan yan it-ek na din laing na ay mantawal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_15","021_20_15","PRO","20","15","15","Nabanbanol din kalin di masirib mo balitok ya nankangingina ay al-altin di awak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_16","021_20_16","PRO","20","16","16","Din mangitakder si otang di sangsangaili et masapol ay tenglen din nangiotang din sanikwa na ta mangipasigurado ay manbayad sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_17","021_20_17","PRO","20","17","17","Kaman mam-is di makan ay naa si sinasaor, ngem sin odi na yan kaman darat sin tepek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_18","021_20_18","PRO","20","18","18","Matongpal di plano mo waday kosto ay pamagbaga, isonga mo makigobat ka, kamangem omona di pamagbagan di masirib. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_19","021_20_19","PRO","20","19","19","Olay palimed yan dad-aten di makatayoktok, isonga adi ka makipolapol en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_20","021_20_20","PRO","20","20","20","Mo waday mamaos en ama na ono en ina na, magan-gan-o di biyag na ay kaman silaw ay bigla ay mad-ep sin gawan di labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_21","021_20_21","PRO","20","21","21","Din tawid ay sapaen di ipogaw ay alaen et adi bindisyonan Diyos sin odi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_22","021_20_22","PRO","20","22","22","Adi ka man-ibaes sin mangamag si lawa en sik-a. Mantalek ka en Diyos et isalakan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_23","021_20_23","PRO","20","23","23","Kaliliget Diyos din mansowitik babaen si baken kosto ay timbangan ya salopan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_24","021_20_24","PRO","20","24","24","Adi ka ammo di mapasamak to, tan si Diyos di nangikeddeng sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_25","021_20_25","PRO","20","25","25","Naligat di mangikari si esa ay banag en Diyos yan adi na nemnemen omona. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_26","021_20_26","PRO","20","26","26","Din masirib ay ari et ammo na ay mangilasin sin managbasol yan madagsen di ikeddeng na ay dosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_27","021_20_27","PRO","20","27","27","Din nemnem ono konsensian di ipogaw yan kaman silaw ay osalen Diyos ay manokisok sin kaonegan ay nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_28","021_20_28","PRO","20","28","28","Din manalaknib sin ari et din adi manbalbaliw ay layad ya seg-ang na ya din kinapodno na. Komakaman abe di panturayana mo nalinteg sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_29","021_20_29","PRO","20","29","29","Say kaidayawan di babbaro din pigsa da, ngem din nankakay, din oban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR20_30","021_20_30","PRO","20","30","30","Mabalin ay mabalbaliwan di lawa ay ogali babaen si mansakit ay dosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_1","021_21_1","PRO","21","1","1","Si Diyos di mangiturong sin nemnem di ari ay kaman din iyat na ay mangiturong sin laydena ay emeyan di ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_2","021_21_2","PRO","21","2","2","Sin pangilan di ipogaw, pag kosto din am-amagen da, ngem ammon Diyos din panggep da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_3","021_21_3","PRO","21","3","3","Mas malaydan si Diyos sin pangamagan si kosto mo din pan-idatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_4","021_21_4","PRO","21","4","4","Din lawa ay ipogaw et ipapangato dan awak da, ngem magay pantongpalan di biyag da mo adi et basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_5","021_21_5","PRO","21","5","5","Din man-aagag et mankolang to, ngem din nagaget ya mangnemnem ay kosto si amagena et mansobsobra. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_6","021_21_6","PRO","21","6","6","Din kinabaknang ay magon-od babaen si etek et maiarig si kisep ay nalaka ay maomas. Kaman aben tagdey ay pomse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_7","021_21_7","PRO","21","7","7","Madosa din managbasol begew sin kedse da, tan sigaan da ay mangamag si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_8","021_21_8","PRO","21","8","8","Nakillo di ogalin di managbasol, ngem nalinteg din magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_9","021_21_9","PRO","21","9","9","Maymayat pay laeng di mantee sin bel-ayan di beey mo din makibeey si makaibaw ya makamayotmot ay asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_10","021_21_10","PRO","21","10","10","Laylayden di managbasol ay mangamag si lawa. Magay seg-ang na, olay sin gagayyem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_11","021_21_11","PRO","21","11","11","Mabalin ay manemneman di magay ammo na mo ilaena di makalasoy ay madosa, ngem din masirib et mabalin ay maitdoan babaen si pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_12","021_21_12","PRO","21","12","12","Nalinteg si Diyos. Ammo na din am-amagen di managbasol et dosaenan tos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_13","021_21_13","PRO","21","13","13","Din adi mangikaskaso sin nabiteg ay manpakaasi et domteng abe di timpo ay manpakaasi yan magay bomadang en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_14","021_21_14","PRO","21","14","14","Mabalin ay makaan di palalo ay bonget babaen si pasoksok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_15","021_21_15","PRO","21","15","15","Maragsakan din mangam-amag si kosto mo maipakat di kinalinteg, ngem din managbasol yan emegyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_16","021_21_16","PRO","21","16","16","Din adi mangos-osal si kosto ay nemnem et pese di pantongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_17","021_21_17","PRO","21","17","17","Bomiteg di ipogaw ay mangan-anap si ragragsak. Adi bomaknang di manglaylayad ay manginom si nangina ay arak ya mangosal si nankangingina ay bangbanglo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_18","021_21_18","PRO","21","18","18","Nam-osen din managbasol din ligat ay panggep da ay ipalak-am sin nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_19","021_21_19","PRO","21","19","19","Maymayat di man-es-esa ay manbiyag sin lugar ay magay omili mo din makibeey si makaibaw ya makamayotmot ay asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_20","021_21_20","PRO","21","20","20","Kanayon ay wada di nankababanol ay bonag ya mayat ay makan sin beey di masirib, ngem din naong-ong yan abosena ay dagos din sanikwa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_21","021_21_21","PRO","21","21","21","Din mangipakat si kabaelana ay mangonod si nalinteg ya managseg-ang ay panagbibiyag et baken kinalinteg anggoy di mawada en sisya, mo adi et matagotago abe ya maidayaw pay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_22","021_21_22","PRO","21","22","22","Kabaelan di masirib ay abaken di ad-ado ay sosoldadon di esa ay siyodad et dadaelena din alad ay pantaltalkan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_23","021_21_23","PRO","21","23","23","Din naannad si kali na et mailisi si problima. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_24","021_21_24","PRO","21","24","24","Din makalasoy ya mangipapangato si awak na et kanan di ipogaw en nalastog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_25","021_21_25","PRO","21","25","25","Din nasadot ay manigaan ay man-obla et pespeslena di awak na met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_26","021_21_26","PRO","21","26","26","Kanayon ay mankolang si kasapolana, ngem din nalinteg yan kanayon ay man-idawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_27","021_21_27","PRO","21","27","27","Kaliliget Diyos din daton di managbasol, masepsep mo lawa di panggep na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_28","021_21_28","PRO","21","28","28","Maipasaldeng di maetek ay tistigo, ngem mapati din mandenge ay kosto, asi mankali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_29","021_21_29","PRO","21","29","29","It-it-ek di managbasol di kabaelana, ngem din nalinteg yan nemnemena ay kosto di amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_30","021_21_30","PRO","21","30","30","Olay mo kas-anoy laing ya pigay planon di ipogaw, adi makaabak en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR21_31","021_21_31","PRO","21","31","31","Olay mo isaganan di sosoldado din kabayo da ay para gobat, si Diyos pay dedan di makaoway sin pangabakan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_1","021_22_1","PRO","22","1","1","Din dayaw di esay ipogaw et nabanbanol mo palata ya balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_2","021_22_2","PRO","22","2","2","Siya na di nan-iisoan di babaknang ya nabiteg: pinarsuan Diyos daida am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_3","021_22_3","PRO","22","3","3","Din naannad yan maila na di domteng ay problima et lisiana, ngem din magay ammo na yan dalasodos, isonga lak-amena di ligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_4","021_22_4","PRO","22","4","4","Din gon-gonan di napakombaba ya mangipateg en Diyos et kinabaknang, dayaw ya ando ay biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_5","021_22_5","PRO","22","5","5","Din mamanol sin biyag na et addawiana din danan di laway nemnem da, tan ad-ado isdi di tombek ya tagdey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_6","021_22_6","PRO","22","6","6","Itdoam din an-ak mo sin kabibiyag ay onodan da koma, et mo madakdake da, ipapasnek da ay onodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_7","021_22_7","PRO","22","7","7","Iturayan di baknang din nabiteg yan manbalin abe ay bag-en di man-iotang din man-otang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_8","021_22_8","PRO","22","8","8","Olay sino ay mangimola si baken kosto et problima di apitena, et pag somaldeng di mamaligatanas odom begew sin bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_9","021_22_9","PRO","22","9","9","Bindisyonan Diyos din managseg-ang ay mangibingay si makan sin nabiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_10","021_22_10","PRO","22","10","10","Mo pakaanen yo din makalasoy, somaldeng di ibaw, adi pankikinaawatan, ya oyaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_11","021_22_11","PRO","22","11","11","Gayyem di ari din nalinis di nemnem na ya omiparagsak di kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_12","021_22_12","PRO","22","12","12","Ilaen Diyos ta mapaneknekan din tet-ewa, ngem dadaelena din planon di maetek ya nasikap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_13","021_22_13","PRO","22","13","13","Kanan din nasadot ay manpambal, “Emegyatak ay en man-obla tan waday layon ay omisida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_14","021_22_14","PRO","22","14","14","Din kalin di manakikamalala ay babai yan kaman malosong ay bito. Mo pabongetem si Diyos et mag-as ka isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_15","021_22_15","PRO","22","15","15","Naisisigod di kinaong-ong di amin ay anak, ngem no soplitem, mabalin ay mabalbaliwan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_16","021_22_16","PRO","22","16","16","Mo paligatem di nabiteg ta waday iyat mo ay bomaknang, bomiteg ka pay dedan. Siya abe mo isagotam di baknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_17","021_22_17","PRO","22","17","17","Nay di pamagbagan di masirib. Estem ay dengngen nan itdok en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_18","021_22_18","PRO","22","18","18","Maragsakan kan to mo igtom dana sin nemnem mo ya kabaelam ay ibaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_19","021_22_19","PRO","22","19","19","Itdok dana en sik-a ed wani ay agew ta mantalek ka en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_20","021_22_20","PRO","22","20","20","Insolat ko nan tolonpo ay pamagbaga ay pakagon-odan si sirib. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_21","021_22_21","PRO","22","21","21","Say pangammoam si tet-ewa ya kosto ay isongbat mo sin nan-ibaa en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_22","021_22_22","PRO","22","22","22","Adi ka paligaten di nabiteg gapo anggoy ta magay kabaelan da, ya adi kan sowitiken sin pangokoman, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_23","021_22_23","PRO","22","23","23","tan si Diyos di mangikalintegan en daida et peslena din mamaligat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_24","021_22_24","PRO","22","24","24","Adi kan makigayyem sin mabonget ay ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_25","021_22_25","PRO","22","25","25","tan maalinan ka en daida et kaman kan nakna si tagdey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_26","021_22_26","PRO","22","26","26","Adi kan itakder di otang di odom ay ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_27","021_22_27","PRO","22","27","27","tan mo magay ibayad mo, alaen da din mismo ay kaseyseyepam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_28","021_22_28","PRO","22","28","28","Adi kan etanen din sigod ay beddeng ay in-amag di aap-o yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR22_29","021_22_29","PRO","22","29","29","Mo nalaing ka ay man-obla, baken nababa ay ipogaw di pansilbiam mo adi et mansilbi ka sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_1","021_23_1","PRO","23","1","1","Mo ayagan daka ay makikan si nangato ay ipogaw, nemnemem mo sino di kasangsangom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_2","021_23_2","PRO","23","2","2","Mo naaklong ka, itpem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_3","021_23_3","PRO","23","3","3","Adi kan aklongan din mankanam-is ay makan, tan mabalin ay say pansikap na en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_4","021_23_4","PRO","23","4","4","Masirib ka koma ta adi kan palaloan di awak mo ay mangan-anap si panbaknangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_5","021_23_5","PRO","23","5","5","Tan adi ka ammo yan bigla ay tomayaw din pilak mo ay kaman din titit ay agila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_6","021_23_6","PRO","23","6","6","Adi kan makikan si naimot ay ipogaw mo ayagan daka. Adi ka aklongan din mankanam-is ay makan ay inpasango na en sik-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_7","021_23_7","PRO","23","7","7","tan nemnemnemena anggoy din gastos na. Olay mo kanana en mangamangan ka ngem baken naimposoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_8","021_23_8","PRO","23","8","8","Iotam am-in ay kinan mo et masayang din mayat ay kalim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_9","021_23_9","PRO","23","9","9","Adi ka sayangen di kalim si esa ay naong-ong, tan adi na ammo ay banolen din magon-od na ay sirib sin pamagbagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_10","021_23_10","PRO","23","10","10","Adi ka padendenen di sigod ay beddeng ya adi kan posen di dagan di olila, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_11","021_23_11","PRO","23","11","11","tan manakabalin si Diyos ay mangitonton sin kalintegan da kontra en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_12","021_23_12","PRO","23","12","12","Dengngem di pamagbaga ya ipakat moy kabaelam ay man-adal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_13","021_23_13","PRO","23","13","13","Adi kan emegyat ay manoplit sin anak mo, tan adi matey mo say iyat mo di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_14","021_23_14","PRO","23","14","14","Di katet-ewa na, mabalin ay say kaisalakanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_15","021_23_15","PRO","23","15","15","Anak ko, palalo di ragsak ko mo manemneman ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_16","021_23_16","PRO","23","16","16","Naragsakak to mo dengngek ay kalin di masirib di iyat mo ay mankali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_17","021_23_17","PRO","23","17","17","Adi kan apalan din managbasol mo adi et kanayon ay patgem si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_18","021_23_18","PRO","23","18","18","Mo say iyat mo di, waday mayat ay namnamam sin tapin di agew yan sigurado ay matongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_19","021_23_19","PRO","23","19","19","Anak ko, dengngem nan pamagbagak. Manemneman ka koma ta say onodam din kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_20","021_23_20","PRO","23","20","20","Adi ka maitaptapi sin makabeteng ya naaklong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_21","021_23_21","PRO","23","21","21","Tan din kaman dadi ay ipogaw et kanayon ay masmaseyep da, isonga bomiteg da ya manbado das nabisngibisngit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_22","021_23_22","PRO","23","22","22","Dengngem din pamagbagan amam ay nakaotangam si biyag mo yan adi kan laslasoyen si inam mo enggay mabakes. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_23","021_23_23","PRO","23","23","23","Ipakat mo din kabaelam ay mangadal si kosto ay todo ya sirib, pamagbaga ya panakaawat, yan adi kan linglinglingan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_24","021_23_24","PRO","23","24","24","Dadlon maragsakan din aman di nalinteg ya masirib begew en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_25","021_23_25","PRO","23","25","25","Isonga paragsakem koma da amam en inam ay nangianak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_26","021_23_26","PRO","23","26","26","Anak ko, estem ay dengngen din ibagak ya ilaem abe di kabibiyag ko ta say tadonem koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_27","021_23_27","PRO","23","27","27","Din hostess ya din makikamkamalala yan maiarig das malosong ay bito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_28","021_23_28","PRO","23","28","28","Maiarig da si tollisan ay manseseed et ad-ado di lalaki ay iturong da si basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_29","021_23_29","PRO","23","29","29","Sino di kanayon ay manproblima ya mansakit di nemnem na? Sino di kanayon ay makiibaw ya manriri? Sino di masogatan yan magay kosto ay gapo na? Sino di manbalangay mata na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_30","021_23_30","PRO","23","30","30","Daida di malabian manbegew si arak, tan laylayden da ay man-inom si nanlalaok ay arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_31","021_23_31","PRO","23","31","31","Adi kan pasolisog sin arak olay manbalanga ay kaman mayat di kailaana sin baso. Manlamoyot kayman ay inomen, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_32","021_23_32","PRO","23","32","32","ngem sin odi na yan kaman dakan kinat si nagitaan ay eweg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_33","021_23_33","PRO","23","33","33","Ad-adoy ilaem ay ol-olay yan baken kosto din nemnem mo ya kalim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_34","021_23_34","PRO","23","34","34","Enggay naolaw ka ya nagolo di nemnem mo ay kaiarigam di maseyep si bapor sin gawan di baybay sin timpon di pewek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR23_35","021_23_35","PRO","23","35","35","Et kanam to si nemnem mo, “Wadan samet di dinmespeg ono pinmat-o, ngem adi met mansakit. Magay liknak. Apay nga adiak makabangon ta daan ay man-inomak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_1","021_24_1","PRO","24","1","1","Adi kan omapal ono makigayyem sin managbasol, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_2","021_24_2","PRO","24","2","2","tan kedse ya golo di nemnemnemen da ya kalkalien da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_3","021_24_3","PRO","24","3","3","Babaen si sirib ya panakaawat, maisaad ya komneg di beey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_4","021_24_4","PRO","24","4","4","Babaen si laing, mapno di kowarto na si nankababanol ay gameng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_5","021_24_5","PRO","24","5","5","Din masirib ay ipogaw yan dakdakdakey panakabalina mo din mabikas. Nabanbanol abe di laing mo din pigsan di awak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_6","021_24_6","PRO","24","6","6","Tan mangabak di ipogaw si gobat gapo sin siged ay pamagbaga ya ad-ado ay plano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_7","021_24_7","PRO","24","7","7","Adi maawatan di naong-ong din planon di masirib ay ipogaw, isonga mo matopog di papangolo ta manngalat da, magay maibaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_8","021_24_8","PRO","24","8","8","Am-in ay manplanos lawa et mandinamag ay makedse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_9","021_24_9","PRO","24","9","9","Din planoen di naong-ong yan basol. Kaliliget di ipogaw di makalasoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_10","021_24_10","PRO","24","10","10","Nakapsot di nemnem di ipogaw ay manpaabak si ligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_11","021_24_11","PRO","24","11","11","Isalakan mo din nakeddengan ay matey. Adi ka baybay-an mo ikaan da ta en da peslen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_12","021_24_12","PRO","24","12","12","Adi kan kanan en adi ka ammo, tan kabaelan Diyos ay ilaen din wadas nemnem mo. Ammo na di nemnemnemen ya am-amagen di am-in ay ipogaw et gon-gonaana am-in maibasar sin am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_13","021_24_13","PRO","24","13","13","Anak ko, mangan kas anig, tan waday panmayatana ya mam-is. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_14","021_24_14","PRO","24","14","14","Siya abe ay waday panmayatan di sirib sin nemnem mo. Mo magon-od mo, waday mayat ay namnamam sin tapin di agew yan sigurado ay matongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_15","021_24_15","PRO","24","15","15","Adi kan tadonen di tollisan. Adi kan mansiim si akewem sin beey di nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_16","021_24_16","PRO","24","16","16","Tan olay mo mamin pito ay maisokba din nalinteg, bomangon met laeng. Ngem mo din managbasol di maisokba, adi makabangon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_17","021_24_17","PRO","24","17","17","Adi ka koman manragsak ay mangila sin kaisokbaan ya katokangan di kaibaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_18","021_24_18","PRO","24","18","18","Mo say iyat mo di, adi malaydan si Diyos et makaan din bonget na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_19","021_24_19","PRO","24","19","19","Baken koman magolo di nemnem mo begew sin mangam-amag si lawa ya adi kan apalan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_20","021_24_20","PRO","24","20","20","Tan magay mayat ay pantongpalan da et kaman dan lampa ay mad-ep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_21","021_24_21","PRO","24","21","21","Anak ko, patgem ya egyatam si Diyos ya siya abe sin ari. Adi kan maitapi sin komontra en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_22","021_24_22","PRO","24","22","22","Tan magay makaammo sin bigla ay idawat da ay dosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_23","021_24_23","PRO","24","23","23","Nay da di odom ay pamagbagan di masirib. Baken mayat mo waday pabpaboran sin pangokoman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_24","021_24_24","PRO","24","24","24","Din mangikeddeng ay magay basol di nakabasol et baosan ya kaliliget di kaipoipogaw isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_25","021_24_25","PRO","24","25","25","Ngem din howis ay manosa si nakabasol et somiged di biyag da ya mabindisyonan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_26","021_24_26","PRO","24","26","26","Din ipogaw ay kosto ya naimposoan di songbat na et ipaila na di napodno ay panakigayyem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_27","021_24_27","PRO","24","27","27","Isaganam din payew mo ya manmola ka omona asi kan amagen di beey mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_28","021_24_28","PRO","24","28","28","Adi kan pabasolen di ib-am mo magay kosto ay gapo na, adi ka aben palawlawaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_29","021_24_29","PRO","24","29","29","Adi ka aben kanan en ibaes mo din inamag na met laeng en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_30","021_24_30","PRO","24","30","30","Sin namingsan, nalabasak sin payew ya inobasan di nasadot ay ipogaw ay magay nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_31","021_24_31","PRO","24","31","31","Enggay nabeas ya nagodogod abe din batog ay alad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_32","021_24_32","PRO","24","32","32","Idi inilak di, waday inadal ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_33","021_24_33","PRO","24","33","33","Mo kanam en maseyep kas at-atik ono man-illeng ka anggoy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR24_34","021_24_34","PRO","24","34","34","di pantongpalana et bigla ay bomiteg ka ay kaman din inakewan di tollisan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_1","021_25_1","PRO","25","1","1","Da naey di odom ay pamagbagan Solomon ay kinopyan di oopisyal Hezekias ay ari ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_2","021_25_2","PRO","25","2","2","Maidayaw si Diyos gapo sin adi kaawatan ay adi na ipaammo, ngem din aari yan maidayaw da sin pangilawlawagan da si naligat ay maawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_3","021_25_3","PRO","25","3","3","Magay makaammo sin nemnem di ari, tan nangato ay kaman din kinangaton di ed daya ya kaman din kaoneg di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_4","021_25_4","PRO","25","4","4","Masapol ay malinisan di balitok ya palata ta maamag si nabanol ay banag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_5","021_25_5","PRO","25","5","5","Masapol abe ay makaan din makedse sin kad-an di ari ta maila di kinalinteg sin iyat na ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_6","021_25_6","PRO","25","6","6","Adi kan ipangaton awak mo sin sangoanan di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_7","021_25_7","PRO","25","7","7","Maymayat ay din ari di mangipangaton sik-a mo din maibabain ka sin sangoanan di oopisyal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_8","021_25_8","PRO","25","8","8","Mo waday inilam, adi ka man-aagag ay en mandarum tan into et mo maabak ka et mabainan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_9","021_25_9","PRO","25","9","9","Pankalian yo ay ang-anggoy yo din adi yo nankinaawatan sin katokmang mo, ngem adi kan dad-aten di palimed di odom, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_10","021_25_10","PRO","25","10","10","into et mo maammoan ay makatayoktok ka et magay pap-eng di bain mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_11","021_25_11","PRO","25","11","11","Din kosto ay kali sin kosto ay timpo et maiarig si palata ay naaltian si balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_12","021_25_12","PRO","25","12","12","Din panngean si siged ay pamagbaga et maiarig si balitok ay kowintas ono aritos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_13","021_25_13","PRO","25","13","13","Din matalek ay baa et maiarig si mantetek ay danom sin tiyagew ay mangipabikas sin apo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_14","021_25_14","PRO","25","14","14","Din man-ikari si sagot ngem magay idawat na et kaman din manliboo ya mandagem yan adi man-odan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_15","021_25_15","PRO","25","15","15","Mo naanos ka ya nainayad di kalim, mabalin ay patlokem din turay ya abakem din kapigsaan ay mangontra. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_16","021_25_16","PRO","25","16","16","Mo waday datngem si anig, ten-em di kanem. Adi ka palaloan tan into et mo mantaoli ay bomala sin tepek mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_17","021_25_17","PRO","25","17","17","Adi kan kanayonen ay emey sin beey di gayyem mo tan maoma en sik-a et sigsigaan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_18","021_25_18","PRO","25","18","18","Kaman mon pinat-oan ya sinogatan si kampilan ono pana din gayyem mo mo man-istorya kas baken tet-ewa maipanggep en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_19","021_25_19","PRO","25","19","19","Mo adi matalek din gayyem mo sin timpon di ligat, kaman kan napilay ay mandan ono mansakit di bab-a na ay man-gaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_20","021_25_20","PRO","25","20","20","Eweewe mo ikantaam di manladladingit. Kaman kan kaanen din bado na sin timpon di teg-in ono pay-am sogat nas asin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_21","021_25_21","PRO","25","21","21","Mo mandagaang di kaibaw mo, pakanem; mo nabigaw, painomem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_22","021_25_22","PRO","25","22","22","Tan mo say iyat mo di, palalo ay mabainan sisya, et gon-gonaan dakan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_23","021_25_23","PRO","25","23","23","Din mangipalawlawa si gait na et pawadaena di bonget. Di kaiarigana et din dagem ay mapo sin amyanan ay sigurado ay mangikoyog si odan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_24","021_25_24","PRO","25","24","24","Maymayat di mantee sin bel-ayan di beey mo din makibeey si makaibaw ya makamayotmot ay asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_25","021_25_25","PRO","25","25","25","Din siged ay damag ay mapo si addawi ay ili yan maiarig si mantetek ay danom sin ipogaw ay manbigaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_26","021_25_26","PRO","25","26","26","Mo itolok di nalinteg din kanan di managbasol, kaman din nalinis ay obbog ono sakdoan ay nakosnongan si kadodogis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_27","021_25_27","PRO","25","27","27","Lawa mo palaloan di ipogaw ay mangan si anig ya lawa abe mo palalo di layad da ay madayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR25_28","021_25_28","PRO","25","28","28","Maiarig si siyodad ay magay alad na di ipogaw ay adi makaitpe si awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_1","021_26_1","PRO","26","1","1","Adi maibagay ay man-odan sin tiyagew ya mangandap sin omatongana. Iso na abe ay adi maibagay ay maidayaw di naong-ong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_2","021_26_2","PRO","26","2","2","Adi demket di baos ay magay gapo na, kaman mantaytayaw ay titit ay magay ompaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_3","021_26_3","PRO","26","3","3","Masapol ay mabokadoan ya masoplit di dangki ya kabayo, siya abe sin naong-ong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_4","021_26_4","PRO","26","4","4","Mo songbatam di naong-ong, adi ka ikompas di kalim sin kinaong-ong na ta adi ka mais-o en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_5","021_26_5","PRO","26","5","5","Mo songbatam di naong-ong, ikompas mo din kalim sin kinaong-ong na ta way iyat na ay mangawat ay baken masirib sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_6","021_26_6","PRO","26","6","6","Kaman mon binetbet di sikim ya kaman kan nan-inom si sabidong mo ibaam di naong-ong ay mangipaammo si esa ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_7","021_26_7","PRO","26","7","7","Din pamagbagan di naong-ong et kaman siki ay napilay ay nalalaylay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_8","021_26_8","PRO","26","8","8","Din mangidayaw si naong-ong et kaman din mangitaked si bato sin palsiit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_9","021_26_9","PRO","26","9","9","Din pamagbagan di naong-ong et kaman pagat ay iwaswasawas di nabeteng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_10","021_26_10","PRO","26","10","10","Kaman ipogaw ay mamanpana si am-in ay malabas din manglagbo si naong-ong ya makabeteng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_11","021_26_11","PRO","26","11","11","Din naong-ong yan ipidwapidwa da din lawa ay am-amagen da, kaman dan aso ay nanaoli si ota da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_12","021_26_12","PRO","26","12","12","Nalaklaka ay matongpal di namnama ay somiged di ogalin di naong-ong mo din ogalin di ipogaw ay nalaing sisya sin pannemnem na ay mismo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_13","021_26_13","PRO","26","13","13","Din nasadot yan ipambal na ay waday layon ay komat sin gawan di danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_14","021_26_14","PRO","26","14","14","Kanayon ay manposposipos din tangeb sin bisagra, iso na din sadot ay owat manbalibalin sin kaseyseyepana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_15","021_26_15","PRO","26","15","15","Waday odom ay palaloy sadot na et masadot ay mamakan si awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_16","021_26_16","PRO","26","16","16","Ipagarup di nasadot ay nalalaing sisya mo piga ay ipogaw ay naannad ay mansongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_17","021_26_17","PRO","26","17","17","Din makibiyang si ibaw di odom et kaman ipogaw ay mamden si ingan di malablabas ay aso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_18","021_26_18","PRO","26","18","18","Kaman naboge ay mangipanpana si matadem ya manbidbidang ay pana ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_19","021_26_19","PRO","26","19","19","din mangietek si gait na asi na kanan en solog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_20","021_26_20","PRO","26","20","20","Mad-ep din apoy mo magay kaiw, maga abey man-iibaw mo magay mantaytayoktok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_21","021_26_21","PRO","26","21","21","Kaman din iyat di oling ya kaiw ay mangipabidang si apoy din iyat di makaibaw ay mangipapigsa si pan-iibawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_22","021_26_22","PRO","26","22","22","Din tayoktok yan kaman mam-is ay makan ay laylayden ay okmonen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_23","021_26_23","PRO","26","23","23","Din mangilingeb si lawa ay nemnem na babaen si mayat ay kali et kaman dinamili ay banga ay nam-es si mankoniniing ay kaman palata. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_24","021_26_24","PRO","26","24","24","Agin sisiged ay mankali din kalaban ta ilingeb na din liget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_25","021_26_25","PRO","26","25","25","Kaman mayat ay dengngen, ngem adi ka mantalek, tan adi kabilang di lawa ay panggep na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_26","021_26_26","PRO","26","26","26","Mabalin ay ilingeb na di panggep na, ngem sin odi na et ammoen met laeng di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_27","021_26_27","PRO","26","27","27","Din mankaot si bito et sisya met laeng di maikosnong, mo manpolag si bato, mantaoli ya tegmilena sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR26_28","021_26_28","PRO","26","28","28","Kaliliget di maetek din palawlawaena. Makadadael din boladas ay kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_1","021_27_1","PRO","27","1","1","Adi kan it-it-ek din amagem si bigat, tan adi ka ammo din mapasamak sin inagew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_2","021_27_2","PRO","27","2","2","Adi kan it-ek din awak mo, sed-em ay odom di mangit-ek en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_3","021_27_3","PRO","27","3","3","Madagsen di bato ya darat, ngem madagdagsen pay di problima ay pawadaen di naong-ong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_4","021_27_4","PRO","27","4","4","Makedse ya kaeegyat di ipogaw ay mabonget, ngem nakarkaro pay di man-imon, tan maga di makalisi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_5","021_27_5","PRO","27","5","5","Maymayat di doritso ay pamagbaga mo din layad ay adi maipaila ono maipaammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_6","021_27_6","PRO","27","6","6","Mabalin ay talkem din panggep di esa ay gayyem ay nasakit di pamagbaga na, ngem et-etek din ad-ado ay ongon di kaibaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_7","021_27_7","PRO","27","7","7","Kaman baken mam-is di anig mo nanabsog di ipogaw, ngem mo mandagaang, olay din manpait yan kanana en mam-is. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_8","021_27_8","PRO","27","8","8","Din ipogaw ay addawi sin beey na yan kaman titit ay inmaddawi sin obong na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_9","021_27_9","PRO","27","9","9","Omiparagsak din lana ya bangbanglo, ngem masepsep din pamagbagan di napodno ay gayyem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_10","021_27_10","PRO","27","10","10","Adi kan dokogan di sigod ay gagayyem di pamilyam. Adi kan say emeyan din aag-im sin addawi mo waday ligat mo tan ad-ado di maitolong din katokmang mo mo daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_11","021_27_11","PRO","27","11","11","Anak ko, ipailam ay masirib ka ta maragsakanak ya waday isongbat ko si olay sino ay mangoyaw en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_12","021_27_12","PRO","27","12","12","Din naannad yan maila na di domteng ay problima et lisiana, ngem din magay ammo na yan dalasodos, isonga lak-amena di ligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_13","021_27_13","PRO","27","13","13","Din mangitakder si otang di sangsangaili et masapol ay tenglen din nangiotang din sanikwa na ta mangipasigurado ay manbayad sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_14","021_27_14","PRO","27","14","14","Mo sapaem ay bokaen di gayyem mo babaen si kablaaw mo et kaman mo met laeng binaosan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_15","021_27_15","PRO","27","15","15","Din makaibaw ay asawa ay babai et maiarig si danom ay tomedtetedted. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_16","021_27_16","PRO","27","16","16","Nalaklaka pay ay depapen di dagem ya egenan di lanan di olivo mo din iyat ay mangipasaldeng en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_17","021_27_17","PRO","27","17","17","Maitdoan di ipogaw si gait na ay ipogaw, kaman din iyat di landok ay mapalid si gait na ay landok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_18","021_27_18","PRO","27","18","18","Din mangayowan si igos, mangan sin lames na. Siya abe ay maidaydayaw din napasnek ay mansilbi sin apo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_19","021_27_19","PRO","27","19","19","Kaman din danom ay mailam din ropam ay sangosango, siya abe sin nemnem di ipogaw ay maila sin gait na ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_20","021_27_20","PRO","27","20","20","Adi polos mapnek din pese ya kad-an di natey, siya abe sin ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_21","021_27_21","PRO","27","21","21","Mapaneknekan di balitok ya palata babaen si man-gangab ay apoy, din ipogaw abe yan maammoan di kaipogaw na babaen sin kaidayawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_22","021_27_22","PRO","27","22","22","Olay mo bayoem di naong-ong, adi makaan di kinaong-ong na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_23","021_27_23","PRO","27","23","23","Masapol ay ammom di kasasaad di kakarnerom ya bakam ya estem ay ayowanan daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_24","021_27_24","PRO","27","24","24","tan adi komakaman di kinabaknang si eng-enggana. Olay din dayaw di ari et adi komakaman sin aap-o na sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_25","021_27_25","PRO","27","25","25","Mo pinatpat mo din sakati sin dontog, gomabay kasin. Gapasem abe din garami sin pinag-aani ta say waday kanen di animal. Mo amagem amin dadi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_26","021_27_26","PRO","27","26","26","mawadaan kas bado babaen sin kakarnero ya makalako kas payew babaen sin kalding mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR27_27","021_27_27","PRO","27","27","27","Wada abey gatas di kalding ay omanay ay kanen di pamilyam ya baam ay babbabai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_1","021_28_1","PRO","28","1","1","Lomayaw din managbasol olay magay mangap-apayaw en sisya, ngem din nalinteg yan natoled ay kaman layon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_2","021_28_2","PRO","28","2","2","Mo manlalaban din omili, ad-ado di pangolo, ngem waday talna ya olnos mo masirib di manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_3","021_28_3","PRO","28","3","3","Din manturay ay mamaligat sin nabiteg et kaman napigsa ay odan ay manadael sin mola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_4","021_28_4","PRO","28","4","4","Din manokog sin linteg Diyos et daydayawen da din managbasol, ngem din manongpal sin linteg na et kontraen das daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_5","021_28_5","PRO","28","5","5","Adi maawatan di managbasol di hustisya, ngem din mangipatpateg en Diyos yan maawatana ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_6","021_28_6","PRO","28","6","6","Maymayat din nabiteg ay magay kaoy-oyawana mo din baknang ay nakillo di ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_7","021_28_7","PRO","28","7","7","Nanemneman din anak ay mantongpal si linteg, ngem din makikadwa sin magay silbi na ay ipogaw et ibabaina si ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_8","021_28_8","PRO","28","8","8","Din bomaknang si nangato ay porsienton di pilak na et ipaelbat nan to din kinabaknang na sin managseg-ang si nabiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_9","021_28_9","PRO","28","9","9","Mo waday adi mangikaskaso si linteg Diyos, olay din kararag na yan kaliliget aben Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_10","021_28_10","PRO","28","10","10","Kaman kan nankaot si bito ay kag-asam mo ipangom si panbasolan din nalinteg, ngem din nalinteg pay, somiged di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_11","021_28_11","PRO","28","11","11","Ipagarup din babaknang en masirib da, ngem din nabiteg ay nalaing ay mangilasin si ogalin di ipogaw et ammo na di katet-ewa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_12","021_28_12","PRO","28","12","12","Manragsak din omili mo say mangabak ay manturay din nalinteg, ngem mantabon da mo din makedse di mangabak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_13","021_28_13","PRO","28","13","13","Baken mayat di biyag din mangisassaot si basol da, ngem seg-angan Diyos din mangipodno ya manokog si basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_14","021_28_14","PRO","28","14","14","Nagasat din emeegyat ay manbasol, ngem lawa di pantongpalan din makenteg di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_15","021_28_15","PRO","28","15","15","Din lawa ay turay ay mamaligat si nabiteg et kaman manngangaed ay layon ya atap ay animal ay makwani en oso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_16","021_28_16","PRO","28","16","16","Magay seg-ang di baken masirib ay manturay, ngem omando di biyag di manigaan ay mansowitik ta way iyat na ay bomaknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_17","021_28_17","PRO","28","17","17","Kanayon ay lomaylayaw din nakapese, adi kan toltolongan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_18","021_28_18","PRO","28","18","18","Magay pandanagan di ipogaw ay magay maipabasol en sisya, ngem am-in ay mangamag si lawa et bigla ay madadael da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_19","021_28_19","PRO","28","19","19","Din nagaget ay man-obla yan ad-adoy kanena, ngem kanayon ay mabibiteg din manaysayang si timpo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_20","021_28_20","PRO","28","20","20","Ad-adoy bindisyon di matalek ay ipogaw, ngem din laydena ay bomaknang ay dagos et sigurado ay madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_21","021_28_21","PRO","28","21","21","Baken mayat din waday pabpaboran, ngem wada pay dedan di odom ay mapasoksokan si owat esay tinapay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_22","021_28_22","PRO","28","22","22","Din naimot yan laydena ay bomaknang ay dagos. Adi na ammo ay masepsep ay bomiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_23","021_28_23","PRO","28","23","23","Pan-iyamanan da sin odi na din mamagbaga mo din manpasablog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_24","021_28_24","PRO","28","24","24","Din manowitik en da ama na en ina na asi na kanan en baken basol et maibilang ay tollisan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_25","021_28_25","PRO","28","25","25","Din makagamgam ay ipogaw yan say mangiloglogi si ibaw, ngem din am-in ay mantalek en Diyos et somiged di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_26","021_28_26","PRO","28","26","26","Naong-ong din mantalek si awak na, ngem din masirib yan magay pandanagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_27","021_28_27","PRO","28","27","27","Adi mankolang din man-idawat si nabiteg, ngem din adi mangikaskaso en daida et ad-adoy mamaos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR28_28","021_28_28","PRO","28","28","28","Mantabon di kaipoipogaw mo say manturay di laway nemnem na. Ngem mo makaan ay turay, omad-ado di nalinteg ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_1","021_29_1","PRO","29","1","1","Din kanayon ay mabagbagaan ngem pakekentegena di nemnem na, awni et bigla ay domteng di kadadaelana ay maga di rimidyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_2","021_29_2","PRO","29","2","2","Naragsak din omili mo nalinteg di manturay, ngem manladingit da mo makedse di manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_3","021_29_3","PRO","29","3","3","Din anak ay mangipateg si kinasirib yan paragsakena si ama na, ngem din man-gasgastos si hostess et owat nan abosen si niloloko din kinabaknang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_4","021_29_4","PRO","29","4","4","Mapapigsan di ari di esa ay nasyon babaen si nalinteg ay panangituray na, ngem din turay ay mansingil si nangato ay bowis et dadaelena di ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_5","021_29_5","PRO","29","5","5","Din mangpasablog si gayyem na et kaman nanpaod si tagdey ay kaknaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_6","021_29_6","PRO","29","6","6","Kaman tagdey ay mangna sin managbasol din basol na met laeng, ngem mankanta ya manragsak am-in ay nalinteg di panagbiyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_7","021_29_7","PRO","29","7","7","Ammon di nalinteg ay ipogaw din kalintegan di nabiteg, ngem adi pagan-anon di managbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_8","021_29_8","PRO","29","8","8","Din makalasoy yan pawadaena di golo sin intiro ay siyodad, ngem kabaelan di masirib ay edpen di kaman omap-apoy ay bonget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_9","021_29_9","PRO","29","9","9","Mo idarum di masirib di esa ay naong-ong, magay silbi na, tan owat manbogaw din naong-ong si bonget na ya manlasoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_10","021_29_10","PRO","29","10","10","Kaliliget di makapese din magay kaoy-oyawan da, ngem daida pay di salakniban di nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_11","021_29_11","PRO","29","11","11","Adi makaitpe di naong-ong si bonget na, ngem din masirib pay, ammo na ay gominek dowanan pabaewen di bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_12","021_29_12","PRO","29","12","12","Din manturay ay mamatpati si baken tet-ewa et mawadaan si lawlawa ay oopisyal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_13","021_29_13","PRO","29","13","13","Din nan-isoan di nabiteg ya mamalpaligat en sisya et si Diyos di nangidawat si biyag da ay dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_14","021_29_14","PRO","29","14","14","Din ari ay mangitonton si kalintegan di nabiteg, et magay mangpos sin turay na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_15","021_29_15","PRO","29","15","15","Somirib di anak ay masoplit ya mabagbagaan, ngem din mabaybay-an et ibabain dan to si ina da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_16","021_29_16","PRO","29","16","16","Omad-ado di lawa ay maamag mo manturay di makedse, ngem ilaen to di nalinteg di kaabakan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_17","021_29_17","PRO","29","17","17","Mo bagbagaam din anak mo, paragsaken daka ya pantalnaena di nemnem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_18","021_29_18","PRO","29","18","18","Mo baken si Diyos di mangiturong si nemnem di ipogaw, liw-an da din linteg. Mabindisyonan din mantongpal si linteg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_19","021_29_19","PRO","29","19","19","Naligat ay mabagbagaan di baa si kali anggoy, tan olay mo maawatan da, adi dan tongpalen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_20","021_29_20","PRO","29","20","20","Maymayat pay laeng ay pannamnamaan di ipogaw ay magay nemnem na mo din alisto ay mankali ay adi na nemnemen omona. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_21","021_29_21","PRO","29","21","21","Din bag-en ay palalo ay tangtangeyem manipod sin kakitkittoy na, panladingiten daka sin odi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_22","021_29_22","PRO","29","22","22","Din nalaka ay bomonget et say mangilogi si ibaw ya ad-adoy bomasolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_23","021_29_23","PRO","29","23","23","Maibabain sin odi na din mangipapangato si awak na, ngem maidayaw din napakombaba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_24","021_29_24","PRO","29","24","24","Din makikadwa sin mangakew et kamanan iliget din awak na met laeng, tan olay mo pansapataen da ay mantistigo, adi na ibaga din tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_25","021_29_25","PRO","29","25","25","Kaman kan nakna si tagdey mo emegyat ka si ipogaw, ngem mo mantalek ka en Diyos, magay pandanagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_26","021_29_26","PRO","29","26","26","Ad-ado di manganap si somigedana sin pangilan di turay, ngem si Diyos di makaikeddeng si kalintegan di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR29_27","021_29_27","PRO","29","27","27","Sigsigaan di nalinteg din managbasol, yan kaliliget aben di managbasol din nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_1","021_30_1","PRO","30","1","1","Da nay di kalin Diyos ay inbagan Agur ay anak Jakeh. Kanana: Apo Diyos, palalo ay nabbayak, enggay magay pigsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_2","021_30_2","PRO","30","2","2","Kamanak animal, adiak maibilang ay ipogaw tan magay nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_3","021_30_3","PRO","30","3","3","Magay sirib ay inadal ko et magay ammok maipanggep en Diyos ay Nasantoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_4","021_30_4","PRO","30","4","4","Sino di nakaeey ed langit ay nantaoli isnan daga? Ay waday makabael ay manpap sin dagem? Sinoy makabongon sin danom si lopot ya nangikeddeng si beddeng isnan daga? Mo waday ammom si makabael isna, ibagam di ngadana ya ngadan di anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_5","021_30_5","PRO","30","5","5","Din kalin Diyos et napaneknekan ay kostokosto. Kaman salida ay manalaknib sin komamang en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_6","021_30_6","PRO","30","6","6","Adi ka taptapian din kalin Diyos tan yamyaman daka ya ipaila na ay maetek ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_7","021_30_7","PRO","30","7","7","Apo Diyos, waday dowa ay banag ay kedawek en sik-a sakbay ay mateyak: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_8","021_30_8","PRO","30","8","8","Panbalinem kod sak-en ay matalek ta adiak polos man-etek ya adi kan palaloan ay pabaknangen ono pabitegen sak-en. Say idawat mo koma din kostokosto ay kasapolak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_9","021_30_9","PRO","30","9","9","tan mo mansobsobraak, into et mo dokogak sik-a yan kanak, “Sino od si Yahweh?” Mo bomitegak abe, mangakewak et ibabain kos sik-a ay Diyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_10","021_30_10","PRO","30","10","10","Adi kan palawlawaen di esa ay baa sin apo na tan baosan daka sin baa ay sana et man-ikaro ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_11","021_30_11","PRO","30","11","11","Waday odom ay ipogaw ay pankalian das lawa da ama da en ina da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_12","021_30_12","PRO","30","12","12","Din odom yan kanan da en magay basbasol da olay mo kinmadodogis da si basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_13","021_30_13","PRO","30","13","13","Din odom yan palalo ay ipapangato da di awak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_14","021_30_14","PRO","30","14","14","Waday palalo di kinagamgam da et posen da din sanikwan di nabiteg ya kakkaasi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_15","021_30_15","PRO","30","15","15","Waday singin ay matek. Kanan da ay dowa, “Omya ka, omya ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_16","021_30_16","PRO","30","16","16","Wada abey opat ay banag ay adi kapkapnek, adi dan polos kanan en kosto: din kad-an di natey, din basig ay babai, din nakgang ay lota ya manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_17","021_30_17","PRO","30","17","17","Din manglasoy en ama na ya adi manongpal en ina na, awni et okiten di gayang sin tanap din mata na ya isidan di dadakke ay titit din lamlames na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_18","021_30_18","PRO","30","18","18","Waday opat ay nakaskasdaaw ay adiak maawatan: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_19","021_30_19","PRO","30","19","19","din iyat di agila ay tomayaw ed kayang, din iyat di eweg ay manbodos sin kabatbatoan, din iyat di bapor ay manbalasat sin baybay ya din iyat di baro ya balasang ay manlinayad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_20","021_30_20","PRO","30","20","20","Siya nay kaiarigan di makikamalala ay babai: mangan asi na ponasan din tepek na yan kanana en magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_21","021_30_21","PRO","30","21","21","Waday opat ay banag ay panpayegpegan di kaipoipogaw isnan lobong, tan adi dan maanosan: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_22","021_30_22","PRO","30","22","22","din bag-en ay manbalin ay ari, din naong-ong ay mawadaan si ad-ado ay makan ya amin ay kasapolana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_23","021_30_23","PRO","30","23","23","din sinigsigaan da ay babai ay maasawaan ya din balasang ay bag-en ay maiskat sin babai ay among na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_24","021_30_24","PRO","30","24","24","Waday opat ay kinittoy ay animal isnan daga, ngem nankalalaing da: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_25","021_30_25","PRO","30","25","25","Din koton, nakapsot da ngem ammo da ay man-idolin si makan sin tiyagew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_26","021_30_26","PRO","30","26","26","Din koneho, nakapsot da abe, ngem manbeey da sin deppas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_27","021_30_27","PRO","30","27","27","Din dodon, magay ari da, ngem naolnos da ay mankokoyog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_28","021_30_28","PRO","30","28","28","Din alalakkap, nalaka da ay depapen, ngem wada da sin palasyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_29","021_30_29","PRO","30","29","29","Waday opat ay mo manmandan da yan maila ay napigsa da: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_30","021_30_30","PRO","30","30","30","din layon ay kapigsaan sin am-in ay animal ya magay egyatana en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_31","021_30_31","PRO","30","31","31","din taraki ay kawwitan, din kalakian ay kalding ya din ari ay mangipangolo sin sosoldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_32","021_30_32","PRO","30","32","32","Mo naong-ong ka et it-it-ek mo di awak mo ya manpanggep kas lawa, opopem san tepek mo ta iginek mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR30_33","021_30_33","PRO","30","33","33","Tan mo ikolog ya pespesan di gatas, mawada di mantikilya. Mo despegem abe din eng di ib-am, bomala di dada. Siya abe ay mo sepsepem di bonget mo et pawadaem di ibaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_1","021_31_1","PRO","31","1","1","Siya na di kalin Diyos ay inbagan Ari Lemuel ay initdon ina na: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_2","021_31_2","PRO","31","2","2","Sino di ibagak en sik-a ay anak ko, sik-a ay songbat di kararag ko? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_3","021_31_3","PRO","31","3","3","Adi kan abosen di bikas ya pilak mo si babai, tan ad-adoy nadadael ay ari begew en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_4","021_31_4","PRO","31","4","4","Baken lemebbeng ay man-inom di ari si arak ya odom ay bemeteng ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_5","021_31_5","PRO","31","5","5","tan mo mabeteng da et liw-an da din linteg ay inkeddeng da ya adi dan itonton din kalintegan di nabiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_6","021_31_6","PRO","31","6","6","Say maidawtan si bemeteng din dandani ay matey ya palaloy ladingit da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_7","021_31_7","PRO","31","7","7","ta liw-an da din ligat da ya kaseseg-ang ay kasasaad da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_8","021_31_8","PRO","31","8","8","Masapol ay salaknibam din adi makaitakder si kalintegan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_9","021_31_9","PRO","31","9","9","Masapol ay magay panlaslasinem ya salaknibam din kalintegan di nabiteg ya kaseseg-ang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_10","021_31_10","PRO","31","10","10","Naligat ay man-ilas nalaing ay babai ay siged di ogali na. Din asawa ay kaman nidi et nabanbanol mo din kabanolan ay kowintas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_11","021_31_11","PRO","31","11","11","Mantalek din asawa na en sisya, yan kanayon di pansigdan ay idawat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_12","021_31_12","PRO","31","12","12","Din amagena sin amin ay agew di biyag na et siged di pantongpalana en asawa na, baken lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_13","021_31_13","PRO","31","13","13","Man-anap si sinolid et nagaget sisya ay man-amag si bado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_14","021_31_14","PRO","31","14","14","Maiarig sisya si bapor ay ad-adoy kalga na, tan man-isaa si makan ay napo sin addawi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_15","021_31_15","PRO","31","15","15","Daan pomat-a yan bomangon sisya ay mangisagana sin kanen di pamilya na ya baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_16","021_31_16","PRO","31","16","16","Estena ay man-ilas daga ta lakoana, asi na eskan si obas ay nilakoana si odom ay pansapolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_17","021_31_17","PRO","31","17","17","Nagaget ya mabikas ay man-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_18","021_31_18","PRO","31","18","18","Ammo na di banol din am-amagena et man-obla engganas emletan di labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_19","021_31_19","PRO","31","19","19","Sisya ay mismo di mangabel si lopot ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_20","021_31_20","PRO","31","20","20","ya badangana din nabiteg ay makasapol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_21","021_31_21","PRO","31","21","21","Waday kamayatan ya naposkol ay ibadon din pamilya na et magay pandanagana olay mo mangandap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_22","021_31_22","PRO","31","22","22","Sisya ay mismo di mangamag si galey ya ap-ap di katri et amin ay bado na yan mankanapteng ay kaman din osal di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_23","021_31_23","PRO","31","23","23","Si asawa na yan esa ay mandinamag ya mabigbigbig ay pangolo sin ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_24","021_31_24","PRO","31","24","24","Man-am-amag sisya si bado ya bilko ay ilako na sin man-ilaklako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_25","021_31_25","PRO","31","25","25","Mabikas sisya ya mapteng di ogali na, yan adi madanagan maipanggep sin omal-ali ay timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_26","021_31_26","PRO","31","26","26","Masirib sisya sin iyat na ay mankali yan nainayad di iyat na ay mamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_27","021_31_27","PRO","31","27","27","Es-estena din pamilya na yan kanayon ay nagaget sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_28","021_31_28","PRO","31","28","28","Idaydayaw din an-ak na yan it-it-ek aben asawa na ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_29","021_31_29","PRO","31","29","29","“Ad-ado di siged ay babai, ngem sik-a di kasigedan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_30","021_31_30","PRO","31","30","30","Din kinapintas yan mangietek ya wada abey timpo ay komopas, ngem din babai ay mangipateg en Diyos et lebbeng na ay maidayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PR31_31","021_31_31","PRO","31","31","31","Bigbigen ya idaydayaw sisya sin sangoanan di kaipoipogaw begew sin inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC1_1","022_1_1","ECC","1","1","1","Siya na di inbagan din mangit-itdo ay anak David ay ari ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC1_2","022_1_2","ECC","1","2","2","Kanana, “Magay silbin di biyag. Di katet-ewa na, enggay magay silbin di amin ay banag!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC2_21","022_2_21","ECC","2","21","21","Tan di ipogaw yan masapol ay ipakat na di laing ya kabaelana ay mangamag si obla na. Asi na pay taynan amin ay sanikwa na si ipogaw ay adi polos nanligat ay mangipawadas di ay sanikwa. Siya na di esa ay magay ol-olog na ya baken kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC2_22","022_2_22","ECC","2","22","22","Ay sino pay di magon-od di esa ay ipogaw sin amin ay pan-es-estana ay man-obla isnan daga? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC2_23","022_2_23","ECC","2","23","23","Sin amin ay biyag na, lak-amenay ladingit ya ligat ay man-obla. Olay sin labi, magay pan-illengan di nemnem na. Esa abe na ay magay ol-olog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_1","022_3_1","ECC","3","1","1","Waday naitoding ay timpo para sin amin ay maam-amag isnan labaw di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_2","022_3_2","ECC","3","2","2","Waday timpo ay kaianakan ya kateyan, panmolaan ya pan-gabotan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_3","022_3_3","ECC","3","3","3","Wada abey timpo ay panpesean ya pan-agasan, panadaelan ya pangisaadan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_4","022_3_4","ECC","3","4","4","Wada pay di timpo ay pan-ogaan ya pansiyekan, panladingitan ya pansalaan begew si ragsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_5","022_3_5","ECC","3","5","5","Waday pantopogan si bato ya pangiwalangan, timpo ay pankawean ya adi pankawean. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_6","022_3_6","ECC","3","6","6","Waday timpo ay pan-anapan ya timpo ay somaldengan ay man-anap. Waday pan-idolinan ya pan-iwasitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_7","022_3_7","ECC","3","7","7","Waday timpo ay panbisngitan si bado ya timpo ay pandaitan. Waday pankalian ya timpo ay gominkan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_8","022_3_8","ECC","3","8","8","Waday timpo ay pangipailaan si layad ya pangipailaan abe si liget. Waday timpon di gobat ya timpon di talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_9","022_3_9","ECC","3","9","9","Sino ngin di gon-oden di ipogaw sin amin ay obla na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_10","022_3_10","ECC","3","10","10","Inan-anap ko sin nemnem ko din maipanggep sin nadagsen ay ipaoblan Diyos si ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_11","022_3_11","ECC","3","11","11","Inkeddeng baw Diyos di amin ay mapasamak sin kosto ay timpo da. Ngem olay mo waday inigto na sin nemnem tako maipanggep si timpo ay eng-enggana, adi tako pay dedan maawatan din oblan Diyos manipod sin logi na engganas gedeng na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_12","022_3_12","ECC","3","12","12","Isonga kanak en iwed di maymayat si amagen di ipogaw mo adi et manragsak ya ganasena di biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC3_13","022_3_13","ECC","3","13","13","Mangan ya man-inom tako koma ya ganasen tako din amin ay bongan di boway tako, tan regalon Diyos dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC9_7","022_9_7","ECC","9","7","7","Isonga manragsak ka ay mangan ya adi ka mandanag, tan say layden Diyos ay amagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC9_8","022_9_8","ECC","9","8","8","Kanayon koma ay manbado kas kosto ya osalem di bangbanglo ay mangipaila si ragsak mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC9_9","022_9_9","ECC","9","9","9","Laylaydem si asawam, isonga ganasen yo din intiro ay timpo ay indawat Diyos ay panbiyagan yo isnan labaw di daga, timpo ay magay ol-olog na. Tan say gasat mo sin biyag mo ya oblam isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC9_10","022_9_10","ECC","9","10","10","Ipakat mo di amin ay kabaelam sin mabalin ay amagem, tan sin kaot ay pantongpalam et magay man-obla ya olay mannemnem, ya adi maosal di laing ya sirib di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC9_11","022_9_11","ECC","9","11","11","Wada abey odom ay naammoak. Isnan daga, baken say kanayon ay mangabak si longba din napaspas ay managtag. Baken say kanayon ay mangabak si gobat din napigsa ya baken kanayon ay laing di pakagon-odan si makan ya kinabaknang. Baken amin ay makabael yan say maisaad si nangato ay turay. Insigon et di naikeddeng ay timpo ya gasat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC9_12","022_9_12","ECC","9","12","12","Dowan et magay makaammo mo pig-an di timpo na. Din nigay yan makna si tabokol, din titit yan makna si tagdey. Say iso na abe sin ipogaw, tan din timpo ya pasamak ay adi da ninamnama et kaman tagdey ay mangna en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC11_1","022_11_1","ECC","11","1","1","Inigosyom din pilak mo sin odom ay il-ili, tan mo mabaybayag, waday ganansiyam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC11_2","022_11_2","ECC","11","2","2","Din wada en sik-a yan panpitoem ono panwaoem, tan adi kan ammo di lawa ay mapasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC11_3","022_11_3","ECC","11","3","3","Mo enggay dinmagsen din liboo, pawadaena di odan sin daga. Olay intoy banda ay katokangan di kaiw et komakaman sin natokangana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC11_4","022_11_4","ECC","11","4","4","Din man-eman-ed si somigedan di timpo ta asi man-obla et magay ena imomola ya magay apitena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC11_5","022_11_5","ECC","11","5","5","Adi kaawatan di iyat di moyang ay mabiyag ya madakdake sin eges ina na. Iso na abe din oblan Diyos ay namarsua si amin, naligat ay maawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC11_6","022_11_6","ECC","11","6","6","Masapa ka ay manmola engganas kalabiana, tan adi kan ammo mo sino di mayat sin inmolam, din esa ono am-in da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_1","022_12_1","ECC","12","1","1","Ed wani ay napigsa ka, nemnemem si Diyos ay namarsua en sik-a sakbay ay domteng di timpo ay lawlawa ay kanam en enggay magay ganas di biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_2","022_12_2","ECC","12","2","2","Sin timpo ay doy, komapsot di pangilam sin agew, bowan ya talaw ya adi omaddawi din liboo ay mangipawadas odan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_3","022_12_3","ECC","12","3","3","Din takkay mo ay pansalaknib mo sin awak mo et manpayegpeg da gapo si kanakay mo, ya din peweg mo ay napigsa ed wani yan komapoy da. Adi kan to aben makagaga, tan magob-awan ka dowan ka aben magodab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_4","022_12_4","ECC","12","4","4","Enggay adi kan to madnge di ngalawngaw sin kalsada, siya abe sin gilingan ya kanta, ngem olay din kantan di titit et balagaen daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_5","022_12_5","ECC","12","5","5","Emegyat kan to ay mandan sin nangato ay lugar ya olay din kalsada et kaman napnos kaeegyat. Maobanan kan to yan maligatan ka ay man-gido ay kaman dodon ay kinmenteg di siki na si teg-in. Enggay makaan abe di ganas mo ay makidaag. Dandani ka sin pan-illengam si eng-enggana et wadan to di manmandan sin kalsada ay manladladingit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_6","022_12_6","ECC","12","6","6","Nemnemem ngarud din namarsua en sik-a sakbay ay masokpot din kadina ay palata et mag-as din balitok ay silawan ay naibibitin, ono sakbay ay masokpot din tali sin bobon et magopak din kalamba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_7","022_12_7","ECC","12","7","7","Din awak tako et mantaoli sin tapok yan din ab-abiik tako abe, mantaoli en Diyos ay napoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_8","022_12_8","ECC","12","8","8","“Awan, magay silbi na! Enggay magay silbin di amin ay banag!” kanan din mangit-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_13","022_12_13","ECC","12","13","13","Naey ngarud di kasinopan di am-in ay inbagak: Patgem ya egyatam si Diyos yan tongpalem din bilbilina, tan siya na di lebbeng na ay amagen di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EC12_14","022_12_14","ECC","12","14","14","Tan okomen ton Diyos datako ay maibasar sin am-in ay inam-amag tako, pati din naililimed, din siged ya lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("SS2_8","023_2_8","SNG","2","8","8","Madngek din laylaydek ay lalaki. Doy managtagtag sin dontog ay omali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("SS2_9","023_2_9","SNG","2","9","9","Kaman bomaro ay ogsa. Sin dingding di beey mi, pinmipika ay mantintining sin tawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("SS2_10","023_2_10","SNG","2","10","10","Kananan sak-en, “Bomangon ka. Napintas ka, laylaydek sik-a. Omali ka ta mankoyog ta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("SS2_11","023_2_11","SNG","2","11","11","Enggay nalabas di timpon di teg-in, nakdeng di pinag-oodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("SS2_12","023_2_12","SNG","2","12","12","Enggay ginmabay din sabsabong isnan daga, et dinomteng di pinagkakanta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("SS2_13","023_2_13","SNG","2","13","13","Din lames di igos yan enggay naom da, din manbongbonga ay obas yan mansengseng-ew da. Napintas ay laylaydek, omali ka, omali ka ta mankoyog ta.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("SS8_6","023_8_6","SNG","8","6","6","Sak-en koma anggoy di laylaydem, magay odom si kaweem. Din layad et kaman nina, kaman pese ay napigsa, tan magay mangabak en sisya ya magay makapos sin sanikwa na. Mabidang ay legab di kaiarigana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("SS8_7","023_8_7","SNG","8","7","7","Din layad, adi edpen di olay ginawang, olay layos, adi na mabaelan. Mo waday mangwani en lakoana si amin ay gameng na, owat et malasoy sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_1","024_1_1","ISA","1","1","1","Naisolat sin libro ay nay din inpaammon Diyos ay mapasamak ed Juda ya Jerusalem. Inpaammo na en Isaias ay anak Amoz sin timpon da Uzzias, Jotam, Ahaz ya Hezekias ay aari ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_2","024_1_2","ISA","1","2","2","Kanan Isaias: Dengngen yo ay daya ya daga, tan si Diyos nan mankali. Kanana, “Din an-ak ko ay inayowanak ya inpadakdakek et kinontra das sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_3","024_1_3","ISA","1","3","3","Din baka et ammo day akin oka en daida. Ammon aben di dangki din pamakpakanan di apo na. Ngem din ipogaw ko ay Israelita et adi da am-ammos sak-en, adi da aben maawatan din pangay-ayowanak en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_4","024_1_4","ISA","1","4","4","Ay apaw kayo! Managbasol ay nasyon, ipogaw ay nadadagsenan sin pag lawa ay am-amagen da, makadadael ay an-ak Diyos, sinigaan ya dinokogan yos Yahweh, ya laslasoyen yos sisya ay nasantoan ay Diyos di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_5","024_1_5","ISA","1","5","5","Apay nga itoltoloy yo ay mangonkontra? Ay layden yo ay matapian din dosa yo? Enggay pag bayang san toktok yo yan baken mayat di likna ya nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_6","024_1_6","ISA","1","6","6","Pag bayang manipod dapan engganas toktok yo. Magay nasalon-at ay partin di awak yo. Adi nadalosan din sogat yo, adi naagasan ya nabedbedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_7","024_1_7","ISA","1","7","7","Golpi ay nadadael din ili yo ya napooan din siyodad. Sin sangoanan yo, okaen di mangili din daga yo ya dadaelen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_8","024_1_8","ISA","1","8","8","Say mabay-an anggoy din siyodad ay Zion ay kaman siyodad ay linilikob di kagobat da. Maiarig si abong di manbanbantay si obas ono pipino. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_9","024_1_9","ISA","1","9","9","Mo adi inpalobos Diyos ay Kangatoan ay Turay ay way at-atik ay makalasat, mamingpingsan koma ay madadael ed Zion ay kaman ed Sodoma ya Gomorra. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_10","024_1_10","ISA","1","10","10","Dakayo ay papangolo ya man-ili, mais-o din ogali yo sin taga-Sodoma ya Gomorra, isonga dengngen yo din kanan Diyos ay daydayawen tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_11","024_1_11","ISA","1","11","11","Siya na din kanana. “Ay kanan yo en malaydanak sin ad-ado ay datdaton yo? Enggay naomaak sin kakarnero ay idaton yo ay mapooan ya din tabtaban di kamayatan ay animal yo. Adiak malaydan sin dadan di karnero, kalding ya bomaro ay baka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_12","024_1_12","ISA","1","12","12","Sinoy nangipalobos en dakayo sin omalian yo sin sangoanak ay mangipakadodogis sin Timplok? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_13","024_1_13","ISA","1","13","14","Isaldeng yo ay mangiali si daton ay magay silbi na, tan enggay naomaak sin insinso yo. Sigaak ay mangil-ila sin katoptopogan yo ay mansilibrar sin Fiestan di Beskan di Bowan, Agew ay Pan-illengan ya odom pay ay silsilibraran yo ya banbanolen yo, tan enggay inpakadodogis din basbasol yo et sinmadotak ay mangil-ila. Maiarig das karga ay tinitilid ko yan enggay nabbayak ay manitilid. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_15","024_1_15","ISA","1","15","15","Olay mo ingato yo din takkay yo ay mankararag en sak-en et pandokogak dakayo. Adiak patgan din kararag yo, tan namansaan din takkay yo si dada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_16","024_1_16","ISA","1","16","16","Owasan yo din basbasol yo ta malinisan kayo. Isaldeng yo ay mangamag si basol sin sangoanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_17","024_1_17","ISA","1","17","17","Adalen yo ay man-amag si siged. Ilaen yo ta say amagen yo din nalinteg. Badangan yo din mapalpaligat ya badangan yo din olila ya nalasang ay manonton si kalintegan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_18","024_1_18","ISA","1","18","18","Kanan aben Diyos, “Ed wani, omali kayo ta manlinawag tako. Olay mo palalo ay manbalanga din mansa yo begew sin basol yo, ngem linisak dakayo et pakilatek dakayo ay kaman andap ya dotdot di karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_19","024_1_19","ISA","1","19","19","Mo silalayad kayo ay mantongpal en sak-en, gon-oden yo din kamayatan ay apit sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS1_20","024_1_20","ISA","1","20","20","Ngem mo adi kayon tongpalen sak-en ya komontra kayo, matey kayo babaen si kampilan.” Si Diyos ay mismo di nangibagas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_1","024_2_1","ISA","2","1","1","Sinay di inpaammon Diyos en Isaias ay anak Amoz maipanggep ed Juda ya Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_2","024_2_2","ISA","2","2","2","Mo domteng di maod-odi ay agew, manbalin ay kangatoan ay dontog din naisaadan di Timplo ay panbeeyan Diyos. Emey sidi di kaipoipogaw ay mapo sin ad-ado ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_3","024_2_3","ISA","2","3","3","Kanan da, “Omali kayo ta mantikid tako sin dontog Diyos ta emey tako sin Timplon Diyos ay daydayawen di Israelita. En tako ta itdo na din laydena ay amagen tako ta say manbiyag tako ay maikompas sin laydena.” Kanan da di, tan din it-itdon Diyos et mapo ed Jerusalem ay makwani abe en Zion, tan isdi di makikalkaliana sin ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_4","024_2_4","ISA","2","4","4","Singpaenan to din adi pankikinaawatan di nanasyon. Pandayen da din kampilan da si alado ya din gayang da si kompay. Awni et din nanasyon yan adi dan mansagana para sin gobat ya adi da aben man-gogobat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_5","024_2_5","ISA","2","5","5","Omali kayo ay polin Jacob ta manbiyag tako ay maikompas sin layden Diyos ay inpaammo na en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_10","024_2_10","ISA","2","10","10","Mantabon dan to si liyang sin kad-an di batbato ya man-osok da sin lota ta ilisian da koma din kaeegyat ay panosaan Diyos en daida ya itabonan da din mankoniniing ay kinadiyos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_11","024_2_11","ISA","2","11","12","Domteng to di timpo ay maipababa din mangipangpangato si awak da et manpatingga di kinangaton di nemnem da. Sin agew ay doy, amin din maibilang ay nangato et maipababa da, et si Diyos anggoy di maipangato ya maidayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_13","024_2_13","ISA","2","13","13","Poyoenan to amin din nakayang ay sidro ed Lebanon ya makneg ay kakaiw ed Basan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_14","024_2_14","ISA","2","14","14","Singpaena abe din nakayang ay dodontog ya bilbilig ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_15","024_2_15","ISA","2","15","15","ya dadaelena din nangangato ay pantamtamangan di gowardiya ya batog ay alad di ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_16","024_2_16","ISA","2","16","16","Ilned na olay din kadakdak-an ya kamayatan ay bapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS2_17","024_2_17","ISA","2","17","18","Siya di et maipababa din mangipangpangato si awak da et manpatingga di kinangaton di nemnem da. Sin agew ay doy, mamingpingsan ay mamaga di sinan didiyos, et si Diyos anggoy di maipangato ya maidayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS4_2","024_4_2","ISA","4","2","2","Domteng to di timpo ay din Pingin Diyos et maptemapteng ya madaydayaw, ya din maapit sin ili et panragragsakan ya it-it-ek din mabay-an ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS4_3","024_4_3","ISA","4","3","3","Daida di maibilang ay nasantoan ay naisosolat di ngadan da sin listaan di makalasat ya matago ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS4_4","024_4_4","ISA","4","4","4","Osalen ton Diyos din panakabalina ay mangokom ya kaman apoy ay manglinis sin basol di babbabai ay taga-Jerusalem ya din dada ay naimansa sin ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS4_5","024_4_5","ISA","4","5","5","Mo makdeng di, pawadaen Diyos di liboo sin kaagawan yan apoy sin labi ay manglidom ed Jerusalem ya din ipogaw ay nasinop sidi. Lidoman din panakabalin Diyos din intiro ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS4_6","024_4_6","ISA","4","6","6","Kaman tolda ay panlidoman sin segit ya pansidoman sin timpon di pewek ya odan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS5_1","024_5_1","ISA","5","1","1","Para sin laylaydek, waday enak ikanta maipanggep sin inobasana: Waday inobasana ay mayat di lota na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS5_2","024_5_2","ISA","5","2","2","Inobla na ya din bato et kinaana, kasigedan ay obas di inmola na. Pansidoman di manbantay et inamag na, siya abe sin panpespesana. Ninamnama na ay siged di apitena, ngem lawlawa et baw di lames da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS5_3","024_5_3","ISA","5","3","3","Isonga kanan din akin daga ay sana, “Dakayo ay omili ed Jerusalem ya Juda, sino pay di en yo maibaga maipanggep en sak-en ya din obas ay enak inmola? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS5_4","024_5_4","ISA","5","4","4","Sino pay di adiak inamag sin enak inmola? Apay nga lawlawa di lames na yan ninamnamak ay mayat koma? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS5_5","024_5_5","ISA","5","5","5","Di amagek sin inobasak et siya na: Kaanek din naialad ay pagat sin benget na ya dadaelek din batog ay alad na ta alaben di animal ya igatigatin da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS5_6","024_5_6","ISA","5","6","6","Baybay-ak ta olay mabeas da. Adiak daldalosan din pingi da ya adiak tabtab-okan din poon da. Bay-ak ay komotan di pagat daida ya bilinek pay din liboo ta adi na paod-odanan daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS5_7","024_5_7","ISA","5","7","7","Naey pay di olog din kanta ay sana. Si Diyos ay Kangatoan ay Turay di akin daga. Din taga-Israel ya namnamed din taga-Juda di maiarig si inobasana ya din obas ay inmola na ay panlaylaydana. Ninamnama na ay din kosto ya nalinteg di amagen da, ngem say maila na, waday manpespese ya waday palpaligaten da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_1","024_6_1","ISA","6","1","1","Sin tawen ay nateyan Ari Uzzias, inilak si Diyos ay tinmotokdo sin trono na. Maila din kinangato ya dayaw na yan inaplagan din tak-ep di bado na din intiro ay Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_2","024_6_2","ISA","6","2","2","Wada di omap-apoy ay paparsua ay mantaytayaw sin ngato na. Sag-eenem di payak da: dowa di ililingeb da sin ropa da ya dowa abe sin siki da ya dowa di os-osalen da ay tomayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_3","024_6_3","ISA","6","3","3","Mansinongbat da ay nangikanta, “Nasantoan, nasantoan, nasantoan si Diyos ay Kangatoan ay Turay. Maila din kinadiyos na sin intiro ay daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_4","024_6_4","ISA","6","4","4","Inkiweg din kali da din fondasyon di Timplo yan napno si asok din Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_5","024_6_5","ISA","6","5","5","Kanak si nemnem ko, “Kaasiak pay isna. Madosaak tan lawlawa amin ay kalik yan naitatapiak si ipogaw ay pag kadodogis ya lawlawa di ibagbaga da. Dowan aben inilak si Diyos ay din ari ay Kangatoan ay Turay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_6","024_6_6","ISA","6","6","6","Idi siya di, tinmayaw sin kad-ak din esa ay parsua. Iin-genana di man-ganggangab ay oling ay inipit na sin altar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_7","024_6_7","ISA","6","7","7","Insagid na sin tepek ko yan kanana, “Naisagid na sin tepek mo, isonga ed wani, nalinisan ya napakawan din basbasol mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_8","024_6_8","ISA","6","8","8","Pagak dengngen din kalin Diyos ay kanana, “Sino di ibaak? Sino di ibaa tako?” Et kinwanik, “Naeyak. Sak-en di ibaam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_9","024_6_9","ISA","6","9","9","Pag nan kanan, “En ka ibaga na sin kaipoipogaw: ‘Olay ipasnek yo ay mandenge, maga di maawatan yo. Olay esten yo ay ilaen et adi yo maawatan din mapaspasamak.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_10","024_6_10","ISA","6","10","10","Kanan Diyos ay nangitoloy, “Panbalinem da nan ipogaw ay nay si adi makaawat, nagodab ya nateweng tan into et mo sagongen das sak-en et maagasan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_11","024_6_11","ISA","6","11","11","Pagak kanan ay nansalodsod, “Kas-ano ngin di kabayag dana ay mapasamak?” Kanan Diyos, “Enggana ay madadael amin ay wada sin siyodad ya matey amin ay man-ili. Enggana ay mataynan din bebbeey ya madadael din payew ya nom-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_12","024_6_12","ISA","6","12","12","Enggana ay ipaey ko sin addawi din kaipoipogaw et maga polos di mabay-an ay man-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS6_13","024_6_13","ISA","6","13","13","Olay mo wada anggoy di inkasinpo ay mabay-an sin omili, ngem wada kasin di mangabak ya mamse en daida. Maiarig din Israelita si napoyo ay kaiw ay owat din poona di mabay-an, ngem nan poon di kaiw et nasantoan ay bin-i ay gomabay kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS7_10","024_7_10","ISA","7","10","10","Wada kasin di inpaammon Diyos en Ahaz ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS7_11","024_7_11","ISA","7","11","11","“Mankedaw ka en Yahweh ay Diyos mo si pangilasinan ay temet-ewa din inkarin Diyos. Mabalin ay olay sino di kedawem ay sinyal, olay mapo ed dallem ay kad-an di natey ono mapod langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS7_12","024_7_12","ISA","7","12","12","Ngem kanan Ahaz, “Aga, sigaak ay mamadas en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS7_13","024_7_13","ISA","7","13","13","Pag kanan Isaias en da Ahaz, “Dengngen yo ay polin David: Ay adi kayo pay laeng mapnek sin pamadpadasan yo si anos di ipogaw? Ay olay si Diyos ay pansilsilbiak yan padasen yo din anos na sin panigaan yo ay mankedaw? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS7_14","024_7_14","ISA","7","14","14","Isonga din Apo ay mismo di mangidawat si sinyal. Mawad-an din balasang et man-anak si lalaki ay ngadananas Immanuel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS7_15","024_7_15","ISA","7","15","15","Mo madakdake ya enggay ammo na di am-amagena, gatas ya anig di kanena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS7_16","024_7_16","ISA","7","16","16","Adi pay laeng domteng di ay timpo yan enggay magay man-ili sin iturayan di dowa ay ari ay egyatan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS7_17","024_7_17","ISA","7","17","17","Ipalak-am Diyos di palalo ay ligat en sik-a, sin ipogaw mo ya sin intiro ay pamilyam, tan ibaa na din arin di Assyria. Din ligat ay nay yan nakarkaro mo din amin ay napasamak manipod sin naisianan di Israel ed Juda.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_11","024_8_11","ISA","8","11","11","Naliknak din panakabalin Diyos yan binagbagaanas sak-en ay adiak on-onodan din am-amagen di kaipoipogaw. Kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_12","024_8_12","ISA","8","12","12","“Adi kan makitimpoyog sin kanan di kaipoipogaw ay sana en tolagan di rebelde ya adi kan emegyat sin egyatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_13","024_8_13","ISA","8","13","13","Sak-en et koma ay Diyos ay Kangatoan ay Turay di bigbigem ay nasantoan, sak-en et anggoy di patgem ya egyatam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_14","024_8_14","ISA","8","14","15","Mo say iyat mo, laton ay sak-en di pankamangam, ngem mo din nandowa ay ilin di Israelita ya din taga-Jerusalem et maiarigak si bato ay kaisokbaan ya kasogatan di ad-ado en daida. Kamanak aben tagdey ay kaknaan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_16","024_8_16","ISA","8","16","16","Dakayo ay pasolot ko, masapol ay bantayan yo ta adi mabalbaliwan nan naisolat ay inpadtok ay inpaammon Diyos en sak-en. Lopilopen yo ya pay-an yo si kaman istam ta adi maoklag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_17","024_8_17","ISA","8","17","17","Dinokogan Diyos din ipogaw na ay polin Jacob, ngem mantalekak en sisya et say pankamangak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_18","024_8_18","ISA","8","18","18","Naeyak ya din an-ak ko ay indawat Diyos ay Kangatoan ay Turay ay manbeey sin Timplo ed Zion. Dakami di inbaa na ay kaman sinyal di mapasamak sin ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_19","024_8_19","ISA","8","19","19","Wadan to di mangibaga ay mandamag kayo sin mansip-ok ya man-gengey ay man-ay-ayasak ya mantibitibi. Kanan da, “Ay adi aya koman kedawen di ipogaw mo sinoy ipaammon di kadiyodiyos da ya din kakading para sin matmatago?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_20","024_8_20","ISA","8","20","20","Ngem siya nay kanak en dakayo. Onodan yo koma din bilbilin ya it-itdon Diyos. Mo din ibagbaga da yan adi maikompas sin kalin Diyos, deda da sin mabolinget ya adi dan edasan din pomat-aan di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_21","024_8_21","ISA","8","21","21","Awni et madismaya ya mandagaang di ipogaw yan owat dan lomikeliked sin daga. Gapo si dagaang ya bonget da, baosan da din ari da ya din Diyos da. Olay tangaden da ed daya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS8_22","024_8_22","ISA","8","22","22","ono isin-eng da din daga, magay maila da mo adi et palalo ay ligat ya kaeegyat ay mabolinget ay say pantongpalan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS9_1","024_9_1","ISA","9","1","1","Ngem olay mo kaman nidi di lak-amen da ay ligat ya mabolinget, makaan to din panladladingitan da. Dandani et ay maibabain din dagan da Zebulun en Naftali, ngem sin tapin di agew, maidaydayaw din daga ay nay ay wada sin benget di annawa ay lebeng ya sin demang di ginawang ay Jordan ya enggana sin sakop di Galilea ay kanan da en ilin di Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS9_2","024_9_2","ISA","9","2","2","Din ipogaw isdi et kaman dan mantetee sin mabolinget, tan kaman nalilibooan din ili da si pese. Ngem awni et ilaen da di somisili ay silaw, tan manpaila sin kad-an da di maninggaw si nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS9_3","024_9_3","ISA","9","3","3","Sik-a ay Diyos yan paannawaem din ili da et palalo di ragsak da. Gapo sin amagem, manragsak da ay kaman din man-ani ono din manbibingay si sinamsam da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS9_4","024_9_4","ISA","9","4","4","Wayawayaam daida sin naibabag-enan da ya kaanem din ligat ay bakbaklayen da. Abakem din nasyon ay mamalpaligat si ipogaw mo ay kaman din inyat mo ay nangabak sin sosoldadon di taga-Midian ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS9_5","024_9_5","ISA","9","5","5","Mapooan to amin ay sapatos ya nadadaan ay badon di sosoldado ay nakigobat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS9_6","024_9_6","ISA","9","6","6","Tan maianak en datako di esa ay lalaki ay mangituray en datako. Mangadanan to si Nalaing ay Mamagbaga, Manakabalin ay Diyos, Ama si Eng-enggana ya Ari ay Mangipawadas Talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS9_7","024_9_7","ISA","9","7","7","Sisya di maisokat en Ari David ay manturay. Pomigsa ay pomigsa din panturayana ya kanayon ay natalna, tan pag kosto ya nalinteg di iyat na ay manturay manipod ed wani ya si eng-enggana. Awni et dadlon amagen Diyos ay Kangatoan ay Turay dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS10_20","024_10_20","ISA","10","20","21","Sin doy ay timpo, wada di mabay-an sin polin Israel ay mansagong kasin en Diyos ay Manakabalin. Makaan di talek da sin nasyon ay namalpaligat en daida ta say pantalkan da anggoy si Yahweh ay din nasantoan ay Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS10_22","024_10_22","ISA","10","22","22","Olay mo ad-ado di Israelita ed wani ay kaman din kaad-adon di darat sin baybay, at-atik anggoy di mantaoli, tan enggay inkeddeng Diyos di kostokosto ay dosan di ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS10_23","024_10_23","ISA","10","23","23","Tet-ewa ay tongpalen Apo Diyos ay Kangatoan ay Turay din inbaga na ay dosaena din intiro ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_1","024_11_1","ISA","11","1","1","Maiarig din polin Jesse si kaiw ay napoyo ngem pomngi din poona, asi gomabay ya manlames din pingi. Say kaiarigana tan wadan to kasin di man-ari ay mapo sin poli na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_2","024_11_2","ISA","11","2","2","Mantee en sisya din Ispiriton Diyos ay mangidawat si sirib ya panakaawat. Idawat na abe di laing na ay mangikeddeng si kosto ya din kabaelana ay mangipatongpal sin ikeddeng na. Ammo na ya patgena si Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_3","024_11_3","ISA","11","3","3","et malaydan ay mansilbi en sisya. Adi na ibasar din iyat na ay mangokom sin ilaena ono dengngena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_4","024_11_4","ISA","11","4","4","Nalinteg din iyat na ay mangokom sin nabiteg ya salaknibana din kalintegan di napakombaba. Babaen sin kali na, dosaena din managbasol isnan daga ya keddengana ay matey di odom en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_5","024_11_5","ISA","11","5","5","Nalinteg ya matalek ay mangituray sin ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_6","024_11_6","ISA","11","6","6","Sin doy ay timpo, mankokoyog dan to din atap ay aso ya karnero, leopard ya kalding. Man-okob dan to di baka ya layon yan anan-ak di mangayowan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_7","024_11_7","ISA","11","7","7","Man-okob dan to di baka ya oso yan mandaag din anak da. Mangan da abes garami din layon ay kaman din baka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_8","024_11_8","ISA","11","8","8","Olay man-ayam di anak sin asag-en di nagitaan ay eweg et adi na katen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_9","024_11_9","ISA","11","9","9","Maga di pan-egyatan ay pomse ono domadael sin dontog Diyos, tan mapno din daga si ipogaw ay mangammo ya mamati en Diyos ay kaman din iyat di baybay ay napno si danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_10","024_11_10","ISA","11","10","10","Sin doy ay timpo, din polin Jesse ay sana et kaman naikayang ay bandila ay kasinopan ya pankamangan di ipogaw ay mapo sin kailiili isnan daga. Matopog da sin kad-ana, et manbalin to ay maptemapteng ya madaydayaw din ili ay panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS11_11","024_11_11","ISA","11","11","11","Sin doy ay timpo, ipailan Diyos kasin din panakabalina ay mangipataoli sin ipogaw na ay nabay-an. Ipasaa na din wada ed Assyria ya ed Egipto, ya din il-ili ay Patros, Sudan, Elam, Babilonia, Hamat ya din il-ili ay linilikob di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS12_1","024_12_1","ISA","12","1","1","Sin doy ay timpo ay domteng to, kanan din ipogaw ay mangikanta: “Sik-a ay Diyos, idaydayaw kos sik-a, tan olay mo inmibonget ka, ngem nasokatan din bonget mos liwliwa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS12_2","024_12_2","ISA","12","2","2","Sik-a ay Diyos di omisalakan, adiak emegyat tan sik-a di enak pantalkan. Tan sik-a di kapoan di panakabalin ya pigsak, ya begew en sik-a, naisalakanak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS12_3","024_12_3","ISA","12","3","3","Manragsak kayo sin pangisalakanan Diyos Apo ay kaman din ragsak di manbigaw ay manakdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS12_4","024_12_4","ISA","12","4","4","Mo domteng di ay timpo et kanan yo, “Idaydayaw yo si Diyos ya manpatolong kayo. Dad-aten yo sin amin ay nasyon din inamag na ya ipaammo yo din kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS12_5","024_12_5","ISA","12","5","5","Mankanta kayo ay mangidayaw en sisya gapo sin nakaskasdaaw ay inam-amag na. Ipaammo yo sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS12_6","024_12_6","ISA","12","6","6","Dakayo ay Israelita, manbogaw ya mankanta kayo ay man-ili ed Zion gapo sin ragsak yo. Tan nangato din nasantoan ay Diyos yo yan wada sin kad-an yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS13_19","024_13_19","ISA","13","19","19","Ed Babilonia di kamaptengan ay ili yan it-it-ek din ipogaw ay wadas di, ngem awni et bakasen Diyos ay kaman din inyat na ay nanadael ed Sodoma ya Gomorra. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS13_20","024_13_20","ISA","13","20","20","Maga kasin di man-ilis di si eng-enggana. Olay din lomikeliked ay Arabo et maga di en mangiamag sin tolda nas di, yan maga abes di di mangipaspastol si karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS13_21","024_13_21","ISA","13","21","21","Manbalin to ay panbeeyan anggoy di animal ya titit ay mantees kadardaratan. Isdi di pan-obongan di kop, ya man-ayam abe di atap ay kalding sin nadadael ay beey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS13_22","024_13_22","ISA","13","22","22","Din nankangangato ya nankamapteng ay beey di baknang et manbalin si owat panngakngakan di atap ay aso. Dandani et di kadadaelan di Babilonia, enggay nabibilang di agew na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_1","024_14_1","ISA","14","1","1","Seg-angan ton Diyos kasin din polin Israel yan kasinan panbalinen daida si ipogaw na. Ipataoli nas daida sin kosto ay ili da et wada abe di mangili ay maitapi en daidas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_2","024_14_2","ISA","14","2","2","Ad-ado ay nasyon di tomolong sin Israelita ay mantaoli sin ili da ay siya met laeng din ilin Diyos, asi da mansilbi ay bag-en da. Din nangibalod ya namalpaligat sin Israelita ed idi yan daidan to di ibalod ya paligaten din Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_3","024_14_3","ISA","14","3","3","Ipasaldeng ton Diyos din ligat ya ladingit ya kaseseg-ang ay kasasaad di ipogaw na ay bag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_4","024_14_4","ISA","14","4","4","Sin pangamaganas di, lasoyen da din ari ed Babilonia ay mangwani, “Kaman nidi baw di nantongpalan din natangsit ay doy! Maga kasin di paligatena! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_5","024_14_5","ISA","14","5","5","Enggay kinaan Diyos din panakabalin din doy lawa ay ipogaw ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_6","024_14_6","ISA","14","6","6","Palalo ay pinalipaligat nas bonget na din ipogaw sin kailiili ay inabak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_7","024_14_7","ISA","14","7","7","Ngem ed wani, sinmaldeng di gobat et tinmalna din kailiili isnan daga, isonga mankanta amin di ipogaw begew si ragsak da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_12","024_14_12","ISA","14","12","12","Natekdag ka baw ay napod langit, sik-a ay makwani en batakagan ay kaman anak di pat-a. Ed idi, sik-a di nangabak sin kailiili, ngem ed wani, naitpig ka isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_13","024_14_13","ISA","14","13","13","Kanam si nemnem mo, “Ngomatoak ed langit ta isaad ko din tronok sin ngaton di talaw ay inamag Diyos. Tomokdoak ay manturay sin toktok di dontog ay addawi di kad-ana ed amyanan ay kasinsinopan di kadiyodiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_14","024_14_14","ISA","14","14","14","Ngomatoak sin ngaton di liboo et panbalinek din awak ko ay kaman si Diyos ay Kangatoan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_15","024_14_15","ISA","14","15","15","Say kinwanim sa si nemnem mo, ngem din nantongpalam baw et naipababa ka ed dallem ay kad-an di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_16","024_14_16","ISA","14","16","16","Din wadas sa et isisin-eng daka. Nasdaaw da ay mannemnem sin lawa ay nantongpalam. Kanan da, “Ay si naey aya din ipogaw ay nangikiweg sin kailiili isnan daga? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS14_17","024_14_17","ISA","14","17","17","Ay mabalin aya ay sisya di nanadael si piga ay siyodad et nanbalinena din lobong si kaman kadardaratan? Ay sisya abe di nanigaan ay mangipawaya sin inpabalod na ta somaa da? Ay apaw na!” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS22_12","024_22_12","ISA","22","12","12","Sin timpo ay doy, inayagan Diyos ay Kangatoan ay Turay si dakayo ta man-oga ya manladingit kayo. Binilinas dakayo ta koskosan yon toktok yo ya manbado kayos sako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS22_13","024_22_13","ISA","22","13","13","Ngem nasis-iyek ya nanragragsak kayo. Nanparti kayos baka ya karnero et nansidsida kayos karni ya nan-in-inom kayos arak. Kanan yo, “Mangan tako, man-inom tako tan mo si bigat et matey tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS22_14","024_22_14","ISA","22","14","14","Isonga kanan Yahweh en sak-en, “Adi mapakawan nan lawa ay am-amagen da sin intiro ay biyag da.” Siya sa di inbagan Diyos ay Kangatoan ay Turay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS22_15","024_22_15","ISA","22","15","15","Pag omibaa si Yahweh ay Diyos ay Kangatoan ay Turay ta enak anapen si Sebna ay din nadotokan ay makaammo sin palasyo ta ibagak na en sisya: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS22_19","024_22_19","ISA","22","19","19","Kaanen dakan to en Diyos sin nangato ay saad mo et ipababa daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS22_20","024_22_20","ISA","22","20","20","Kanan Diyos en sik-a, “Sin agew ay sana, ayagak to din baak ay si Eliakim ay anak Hilkias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS22_21","024_22_21","ISA","22","21","21","Ipaosal kon to en sisya din nagayad ay badom ya bilkom ay ari. Idawat ko en sisya din am-in ay panakabalin ay naidawat ed idi en sik-a et sisya di manbalin ay panakaaman di ipogaw ed Jerusalem ya Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS22_22","024_22_22","ISA","22","22","22","Idawat ko abe en sisya din sosin di palasyon David. Din bokatana, maga di makain-eb. Din in-eb na, maga di makabokat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS22_23","024_22_23","ISA","22","23","23","Estek ay isaad sin turay na ay kaman din pasek di tolda ay nas-et ay naipalok et manbalin ay kaidayawan din intiro ay pamilya na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS25_1","024_25_1","ISA","25","1","1","Apo Yahweh, sik-a din Diyos ko, ipangatok ya idaydayaw ko din ngadan mo. Tan nakaskasdaaw din inam-amag mo, matalek ka et din planom ed bayag yan tinongpal mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS25_2","024_25_2","ISA","25","2","2","Dinadael mo din dadakke ya naaladan ay kailiili. Din siyodad ay insaad di mangili et madadael ay adi polos maitaoli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS25_3","024_25_3","ISA","25","3","3","Isonga din nanasyon ay makedse ya napipigsa et idaydayaw ya egyatan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS25_4","024_25_4","ISA","25","4","4","Din nabiteg ya kakkaasi, sik-a di pankamangan da. Sin pewek, sik-ay manalaknib en daida, sin podot di segit, sik-ay panlidoman da. Din natangsit ay ipogaw et kaman pewek ay napigsa ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS25_5","024_25_5","ISA","25","5","5","ya kaman aben atong di namgaan ay daga. Ngem sik-a ay Apo, inpaginek mo din kalaban mi, inpaginek mo din bogaw di mangili. Kaman din iyat di liboo ay mangipaliteng sin kaagawan ay palalo ay man-atong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS25_6","024_25_6","ISA","25","6","6","Sin tapin di agew, isaganan Diyos ay Kangatoan sin dontog ay Zion di esa ay ragragsak ay ad-ado di makan, makan ya arak ay kam-isan para sin amin ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS25_7","024_25_7","ISA","25","7","7","Kaanenan to sin dontog ay Zion din panladingitan ay kaman namabalkot si amin ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS25_8","024_25_8","ISA","25","8","8","Din pese et kaanenas eng-enggana. Ponasenan to am-in ay lowa. Kaanena din naibabainan di ipogaw na isnan intiro ay daga. Si Apo Diyos ay mismo di nangibaga isna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS25_9","024_25_9","ISA","25","9","9","Sin isdi ay agew et kanan dan to, “Sisya din Diyos tako. Nantalek takon sisya et insalakanas datako. Manragsak tako ngarud sin nangisalakananan datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS26_1","024_26_1","ISA","26","1","1","Domteng to di timpo ay siya na di maikanta sin ili ay Juda: Din siyodad tako et napigsapigsa! Tan si Diyos ay mismo di kaman makneg ay alad na ay manalaknib ya mangisalakan sin ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS26_2","024_26_2","ISA","26","2","2","Din segpan di siyodad, bokatan yo koma ta din kaipoipogaw ay nalinteg ya senggep da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS26_3","024_26_3","ISA","26","3","3","Sik-a ay Diyos di mangidawat si tet-ewa ay talna sin adi mankeyat ay mantalek en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS26_4","024_26_4","ISA","26","4","4","Mantalek kayo si eng-enggana en Diyos Apo, tan kaman makneg ya komakaman ay bato ay say kanayon ay pankamangan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS26_5","024_26_5","ISA","26","5","5","Din nangato et inpababa na. Dinadael na din napigsa ay ili da ya tinokang na din alad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS26_6","024_26_6","ISA","26","6","6","Ed wani din nabiteg ya napalpaligatan et gatigatinan da din nabakas ay siyodad ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS26_7","024_26_7","ISA","26","7","7","Sik-a ay Diyos di mangipasiged ya maningpa sin danan di nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS26_8","024_26_8","ISA","26","8","8","Tongpalen mi din laydem ya mantalek kamin sik-a. Magay odom si anapen mi mo adi et sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS26_19","024_26_19","ISA","26","19","19","Din matey et matago da, matago kasin din awak da. Amin ay wada sin kaot da, matago da ay mangibogaw si ragsak da. Kaman din panibogan di odan si mola ta matago da, say iyat Diyos sin natenatey ay manago en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_9","024_28_9","ISA","28","9","9","Manmayotmot da ay kanan da, “Ay sino pay di kanan nisa en itdoana? Maibagay anggoy sa sin anak ay kaposposot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_10","024_28_10","ISA","28","10","10","Tan ipidwapidwa na ay mangitdo si esa ya esa ay letra ya linya ya leksiyon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_11","024_28_11","ISA","28","11","11","Isonga kanan Isaias, “Mo adi kayo domdomnge, wada di ibaan Diyos ay mapo sin addawi ay ili ay mankalis natken ay kali ta say ibaga da en dakayo din layden Diyos ay maibaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_12","024_28_12","ISA","28","12","12","Kanana en idawtanas dakayo si talna ya pan-illengan, ngem adi yo inkaskaso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_13","024_28_13","ISA","28","13","13","Isonga panbalinen Diyos din kali na en dakayo si kaipidwapidwaan di esa ya esa ay letra ya linya ya leksiyon ta say mo mandan kayo, et mansanod kayo ay matokang. Masogatan kayo et madpap ya maibalod kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_14","024_28_14","ISA","28","14","14","Dakayo ay makalasoy ay mangituray si ipogaw isnan Jerusalem, dengngen yo din kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_15","024_28_15","ISA","28","15","15","Ilaslastog yo en nakitolag kayo sin pese ya din kad-an di natey. Namnamaen yo ay olay domteng di kaeegyat ay dosa sin biyag yo, tan nalaing kayo ay man-etek et say namnamaen yo ay pangsalin sin awak yo ono say pantabtabonan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_16","024_28_16","ISA","28","16","16","Isonga siya na di kanan Yahweh ay Diyos, “Isaad ko ed Zion di napadas ya nabanobanol ay bato. Makneg di ay pansaadan ay mangipakneg sin beey. Adi polos mababainan di mantalek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_17","024_28_17","ISA","28","17","17","Din palteng ko yan kinalinteg, din boyon ko yan kinasiged.” Ngem din et-etek ay pantaltalkan yo ay pangsalin sin awak yo et magay silbi na, tan adi patien di kalaban yo mo adi et abaken das dakayo ay kaman din iyat di dalalo ya layos ay manadael si beey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_18","024_28_18","ISA","28","18","18","Awni et maponas din nakitolagan yo sin pese ya din kad-an di natey. Mo domteng din kaeegyat ay dosa et maabak kayo ay kaman kayon magatigatinan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_19","024_28_19","ISA","28","19","19","Kanayon to ay manligat kayo. Innagew ya linablabi ay lak-amen yo. Manpayegpeg kayos egyat yo tonggal waday baro ay ipaammon Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_20","024_28_20","ISA","28","20","20","Maiarig kayo si ipogaw ay padasena ay maseyep si aptik ay katri ya igaley na di adi omanay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_21","024_28_21","ISA","28","21","21","Awni et makigobat si Diyos ay kaman din inyat na sin dontog ay Perazim ya sin tanap ed Gibeon ta tongpalena din panggep na, olay mo kaman natnatken di amagena en dakayo ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS28_22","024_28_22","ISA","28","22","22","Isaldeng yo ngarud ay manglaslasoy sin pamagbagak en dakayo ta adi masepsep ay domagsen di dosa yo. Tan inpaammon Diyos ay Kangatoan ay Turay en sak-en din naikeddeng ay dosan di intiro ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_13","024_29_13","ISA","29","13","13","Kanan Diyos, “Da nay ay ipogaw et omidaydayaw da anggoy sin kali da, ngem baken tet-ewa ay napo sin nemnem da. Din panaydayawan dan sak-en et maibasar sin owat bilbilin di ipogaw ay inadal da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_14","024_29_14","ISA","29","14","14","Isonga kibtotek daida si mansasaruno ay ligat ay adi da ninamnama. Et magan to di silbin din laing di nalaing.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_15","024_29_15","ISA","29","15","15","Inayan pay di pantongpalan din mangilimed si plano da en Diyos et ipagarup da en magay makaila ya makaammo sin am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_16","024_29_16","ISA","29","16","16","Baliktaden dan katet-ewa na. Kaman dan kankanan en baken nangatngato din mandamdamili mo din dinamili. Ay mabalin aya ay kanan di kalamba ay pinken di esa ay ipogaw, “Adi kan pinomke” ono “Adi kan ammoy am-amagem”? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_17","024_29_17","ISA","29","17","17","Sinkaattikan et manbalin din kakadkadaan ed Lebanon si daga ay magabay di mola dowan pay din namolaan ay daga et maibilang to si kada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_18","024_29_18","ISA","29","18","18","Sin doy ay timpo, dengngen to di nateweng din maibasa ay libro yan makaila abe di nagodab ay manbibiyag si mabolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_19","024_29_19","ISA","29","19","19","Maragsakan kasin din napakombaba ya nabiteg begew sin am-amagen Yahweh ay din nasantoan ay Diyos di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_20","024_29_20","ISA","29","20","20","Sin timpo ay doy di pap-eng din mamalpaligat si iib-a da, din makalasoy ya din alisto ay mangamag si lawa. Mamaga dan to am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_21","024_29_21","ISA","29","21","21","Dosaen aben Diyos din mamabpabasol sin ib-a da, din mangan-anap si kali ay pankamalian din nangidarum si nakabasol ta adi makeddengan din way basol na ya din mangitistigos baken tet-ewa ta adi maiosay di kalintegan din magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_22","024_29_22","ISA","29","22","22","Isonga siya na di kanan Yahweh ay Diyos di Israelita ya nangisalakan en Abraham, “Enggay adi kasin maibabain din polin Jacob, adi da bomalanga si bain da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_23","024_29_23","ISA","29","23","23","Tan mo ilaen dan to din an-ak da ay indawat ko, bigbigen da ay sak-en din nasantoan ay Diyos di Israelita et dayawen ya egyatan das sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS29_24","024_29_24","ISA","29","24","24","Din nasangaw si lawa et maawatan dan to din kosto, ya din makamayotmot et layden dan to ay maitdoan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS30_18","024_30_18","ISA","30","18","18","Olay mo siya di, sedsed-en Diyos din pansagongan yo en sisya ta ipaila na di seg-ang na en dakayo. Tan nalinteg si Yahweh ay Diyos et nagasat amin ay mantalek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS30_19","024_30_19","ISA","30","19","19","Somaldeng to di pan-og-ogaan yo, dakayo ay man-ili ed Jerusalem. Managseg-ang si Diyos et badanganas dakayo mo mankedaw kayo si badang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS30_20","024_30_20","ISA","30","20","20","Olay mo dosaen Diyos dakayo, kanayon pay dedan ay wada di mangit-itdo en dakayo ay adi masapol ay anapen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS30_21","024_30_21","ISA","30","21","21","Mo masangaw kayo sin kannawan ono kannigid sin pandanan yo, madnge yo din kali na sin likodan yo ay kanana, “Sinay di pandanan yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS30_23","024_30_23","ISA","30","23","23","Sin agew ay sana, paodanen Diyos mo tonggal manmola kayo et ad-ado di apiten yo ya annawa abe di pastolan di animal yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS30_24","024_30_24","ISA","30","24","24","Olay din baka ya dangki ay pan-alado yo yan pakanen yo sin kamayatan ay makan ay nas-et ay naisagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS30_25","024_30_25","ISA","30","25","25","Wadan to di man-oy-oyas ay danom sin am-in ay dontog ya bilig sin agew ay sakopen yo din naaladan ay pantean di kalaban yo et ad-ado di matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS30_26","024_30_26","ISA","30","26","26","Din selag di bowan et manbalin ay kaman din kapat-an di sey-ang di agew ya mamin pito abe ay kaman din sigod ay kapigsan di sey-ang di agew din sey-ang na. Mapasamak dana sin timpo ay pangagasan ya pamedbedan Diyos sin sogat ay inpalak-am na en dakayo ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_1","024_32_1","ISA","32","1","1","Wadan to di ari ay kosto ya nalinteg di iyat na ay manturay ya siya met laeng din oopisyal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_2","024_32_2","ISA","32","2","2","Maiarig di esa ya esa en daida si pansidoman mo waday dagem ono pewek. Kaman da aben ginawang ay man-ay-ayos sin kadardaratan ono dakdake ay bato ay panlidoman sin man-atong ay lugar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_3","024_32_3","ISA","32","3","3","Sin timpo ay doy, am-in ay makaila et kosto di pangila da ya din makadnge et esten da tet-ewa ay mandenge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_4","024_32_4","ISA","32","4","4","Manemneman dan to din dalosodos ya mandiwes di kalin din adi mandiwes di kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_5","024_32_5","ISA","32","5","5","Awni et maga di mamanol si naong-ong ya nasikap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_6","024_32_6","ISA","32","6","6","Tan din naong-ong et magay silbin di kalkaliena ya pag lawa di nemnemena. Maikontra en Diyos di ibaga na ya amagena. Adi nan pakanen din mandagaang ono painomen din manbigaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_7","024_32_7","ISA","32","7","7","Din nasikap abe et pag lawa di panggep na ya am-amagena. Dadaelena din nabiteg babaen sin etek na, ya topapenas daida ay manonton sin kalintegan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_8","024_32_8","ISA","32","8","8","Ngem din mabmabadang ya siged ay ipogaw et pag kosto di plano na. Mapaneknekan abe din kinasiged na, tan ipapasnek na ay tongpalen din plano na ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_14","024_32_14","ISA","32","14","14","Mataynan to din intiro ay siyodad ya olay din palasyo. Madadael si eng-enggana din bebbeey da ya din pantean di manbanbantay. Et manbalin din lugar ay doy si pantean di atap ay dangki ya pan-alaban di kakarnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_15","024_32_15","ISA","32","15","15","Ngem awni et ibaan Diyos din Ispirito na en datako. Din daga ay magay silbi da yan somiged di maimola et ad-adoy maapit sin payew ya nom-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_16","024_32_16","ISA","32","16","16","Wadan to di kinalinteg sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_17","024_32_17","ISA","32","17","17","Din bongan di kinalinteg et talna, isonga mawada di talna si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_18","024_32_18","ISA","32","18","18","Et natalnan to di biyag din ipogaw Diyos. Magay pandanagan da sin beey da et tomalna di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_19","024_32_19","ISA","32","19","19","Olay mo dalaposen di dalalo din kada ya siyodad, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS32_20","024_32_20","ISA","32","20","20","naragsak kayon to tan ad-ado di danom ay manibog sin molmola ya nawaya di pan-ayaman din dangki ya baka yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS35_1","024_35_1","ISA","35","1","1","Awni et kaman manragsak din kadardaratan ay magay silsilbi na, tan mansabong dan to di sabsabong sin lugar ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS35_2","024_35_2","ISA","35","2","2","Ad-adon to di sabong na et kaman manragsak din daga ay mankanta. Maidawat en sisya din kinapintas di kakaiw sin kadondontogan ed Lebanon, siya abe sin kinamapteng di pastolan sin dontog ay Carmel ya din mangitit ay lota sin tanap ay Saron. Et ilaen to din omili din panakabalin ya kinangaton Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS35_3","024_35_3","ISA","35","3","3","Papigsaen yo din kinmapoy di takkay ya peweg da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS35_4","024_35_4","ISA","35","4","4","Kanan yo sin amin ay nadismaya, “Papigsaen yo din nemnem yo ya adi kayon emegyat, tan omali si Diyos ay mangisalakan en dakayo ya manosa sin kalaban yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS35_5","024_35_5","ISA","35","5","5","Makaila dan to di nagodab ya makadnge din nateweng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS35_6","024_35_6","ISA","35","6","7","Din napilay, kaman dan to makawas ay manlagto yan din naomel et manbogaw da si ragsak da. Sin man-atong ay kadardaratan, mawadan to di obbog ya ginawang. Din namgaan ay lota et manbalin si posong et gomabay di gabgab, tanobong ya pa-o sin lugar ay nantean di atap ay aso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS35_8","024_35_8","ISA","35","8","8","Isdi mawadan to di dakdake ay kalsada ay mangadanan si “Nasantoan ay Danan.” Adi mabalin ay mandan isdi di managbasol ay magay nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS35_9","024_35_9","ISA","35","9","9","Maga abe di layon ya odom ay maangat ay animal ay manbeey sin danan ay sana. Maga di mandan isdi ay somaa mo adi din winayaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS35_10","024_35_10","ISA","35","10","10","Naragsak dan to ay domateng ed Jerusalem et mankanta ya manbogaw da si ragsak da. Magay pap-eng din ragsak da ay sana, maga abey panladingitan ono pan-ogaan da si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_1","024_40_1","ISA","40","1","1","Kanan Diyos ay daydayawen tako, “Esten yo ay liwliwaen din ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_2","024_40_2","ISA","40","2","2","Naanos ya nainayad koma di iyat yo ay mankali sin ipogaw ed Jerusalem. Ibaga yon daida ay omanay di nabayag ay nanligligatan da et enggay inkaro dan basbasol da, tan enggay linak-am da din kostokosto ay nanosaan Diyos en daida gapo sin basbasol da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_3","024_40_3","ISA","40","3","3","Wada di mangibogbogaw ay kanana, “Sin lugar ay magay omili, isagana yo din danan di Apo ay omali ta say siged di danan ay pandanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_4","024_40_4","ISA","40","4","4","Din iyat yo et singpaen yo am-in ay dontog ya bilig ya tab-okan yo amin ay tanap. Singpaen yo pay din lasonglasong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_5","024_40_5","ISA","40","5","5","Pag maipaila din panakabalin Diyos et ilaen di amin ay ipogaw. Si Diyos ay mismo di nangikari isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_6","024_40_6","ISA","40","6","6","Waday kali ay nangwani, “Ibagam na.” Idi sinalodsod ko mo sino di enak ibaga yan kanana, “Ipaammom ay din amin ay ipogaw et kaman dan logam. Din kaandon di biyag da et kaman din sabsabong sin kada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_7","024_40_7","ISA","40","7","7","Makpit din logam ya mag-as din sabsabong mo dalaposen di dagem ay ibaan Diyos. Et kaman nidi met laeng di kasasaad di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_8","024_40_8","ISA","40","8","8","Tet-ewa ay makpit din logam ya mag-as din sabsabong, ngem din kalin Diyos ay Apo tako et komakaman si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_9","024_40_9","ISA","40","9","9","Sik-a ay mangipaammo si siged ay damag ed Jerusalem, emey ka sin nakayang ay dontog. Adi ka emegyat mo adi et ibogaw mo ay mangipaammo sin siged ay damag. Ibagam sin kailiili ed Juda ay wada din Diyos da ay omal-ali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_10","024_40_10","ISA","40","10","10","Ilaen yo tan omali si Diyos ay Kangatoan ay maila din panakabalina. Iturayana din ipogaw na babaen sin bokbokod na ay panakabalin ya itakina di gon-gona ay idawat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_11","024_40_11","ISA","40","11","11","Ayowanana din ipogaw na ay kaman din iyat di manpaspastol si karnero. Topogena din anak di karnero et bakwaenas daida. Naanos abe ay mangipango sin iin-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_12","024_40_12","ISA","40","12","12","Ay wada aya di ipogaw ay makalokod sin linaon di baybay babaen sin takkay na ono makadangan ay manlokod ed daya? Maga abe di makaisako sin am-in ay lota isnan daga ono makaitimbang sin dontog ya bilig. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_13","024_40_13","ISA","40","13","13","Ay siya mo waday ipogaw si nakin ammo sin nemnem Diyos? Ay siya mo waday nakaitdo ono nakabagbaga en sisya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_14","024_40_14","ISA","40","14","14","Maga di nanpaitdoan Diyos ta ammoena ay mangilasin si siged ya lawa. Maga abe di nangitdo en sisya ta mawadaan si laing ya maawatana di kosto ay amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_15","024_40_15","ISA","40","15","15","Mo mais-o da en Diyos, maiarig di am-in ay nasyon si owat sinkatedted ay danom. Din dagdaga sin gawan di baybay et kaman tapok di kalag-an da sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_16","024_40_16","ISA","40","16","16","Adi omanay di amin ay animal ed Lebanon ay maidaton en Diyos tako. Kolang abe din kakaiw isdi ay pangipooan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_17","024_40_17","ISA","40","17","17","Mo mais-o din am-in ay nasyon en Diyos, kaman enggay maga da, maga polos di kaibilangan da sin pangila na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_25","024_40_25","ISA","40","25","25","Kanan Diyos ay nasantoan, “Sino ngarud di pangis-oan yo en sak-en ono sino di makaison sak-en?” Say kanana di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_26","024_40_26","ISA","40","26","26","Tangaden yo ed daya. Sino di namarsua sin am-in ay mailas di? In-olnos Diyos daida ay kaman sosoldado. Ammo na di kabibilang da ya ayagana di tonggal esa sin ngadan da. Kaeegyat din bikas ya panakabalina, isonga maga di olay esa ay malitaw en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_27","024_40_27","ISA","40","27","27","Apay nga manriri kayo ay taga-Israel? Apay nga kanan yo en adi ammon Diyos din problima yo ya baybay-ana din kalintegan yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_28","024_40_28","ISA","40","28","28","Ay adi kayo ammo ono dinnge ay si Diyos et magay pap-eng na ya say namarsua isnan intiro ay daga? Polos ay adi mabbay ono komapsot ya magay makad-as sin nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_29","024_40_29","ISA","40","29","29","Din nakapoy ya nabbay et papigsaena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_30","024_40_30","ISA","40","30","30","Olay din babbaro et mabbay ya maisokba da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS40_31","024_40_31","ISA","40","31","31","Ngem din mannamnama sin tolong Diyos et mapapigsa da. Kaman dan agila ay tomayaw ya adi dan mabbay ay managtag ya mandan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_8","024_41_8","ISA","41","8","8","Kanan Diyos, “Ngem dakayo ay Israelita ay mansilsilbi en sak-en, dakayo din pinilik ay ipogaw ko, dakayo din polin Abraham ay gayyem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_9","024_41_9","ISA","41","9","9","Inayagak dakayo sin kaaddawian ay solin di daga et kinwanik en dakayo, ‘Dakayo di mansilsilbi en sak-en. Adiak sinigaan mo adi et pinilik dakayo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_10","024_41_10","ISA","41","10","10","Isonga adi kayon emegyat tan sak-en ay Diyos yo di mangadkadwa en dakayo. Papigsaek ya badangak dakayo, salaknibak ya isalakan kos dakayo sin panakabalin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_13","024_41_13","ISA","41","13","13","“Tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo. Itakkayak dakayo yan kanak en dakayo, ‘Adi kayo emegyat tan badangak dakayo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_14","024_41_14","ISA","41","14","14","Olay mo at-atik ya nakapsot kayo ay Israelita, adi kayo emegyat tan badangak dakayo. Sak-en ay nasantoan ay Diyos di mangsobot en dakayo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_15","024_41_15","ISA","41","15","15","Panbalinek sik-a ay Israel si baro ay gilingan ay matadem di bab-a na. Gilingem din dontog ya bilig ta mamekmek da ono manbalin das kaman garami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_16","024_41_16","ISA","41","16","16","Teg-apam daida et itayaw di napigsa ay dagem. Ngem sik-a pay yan manragsak ka ya idaydayaw mos sak-en ay si Yahweh ay nasantoan ay Diyos mo ay Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_17","024_41_17","ISA","41","17","17","“Mo man-anap din kaseseg-ang ya mapalpaligatan ay ipogaw kos danom, mo mamgaan din bagang das bigaw da, patgak din kararag da ya adiak baybay-an daida, tan sak-en din Diyos ay daydayawen di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_18","024_41_18","ISA","41","18","18","Pawadaek di ginawang sin napoltakan ay kadondontogan ya pawadaek di obbog sin tanap. Panbalinek abe si posong ya obbog din kadardaratan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_19","024_41_19","ISA","41","19","19","Pagabayek isdi din kakaiw ay makwani en sidro, acacia, olivo ya odom pay. Awni et manbalin si kada din daga ay adi gomabay di mola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS41_20","024_41_20","ISA","41","20","20","Mo ilaen di ipogaw dana et ammoen da ay sak-en ay nasantoan ay Diyos di Israelita di nangamag isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_1","024_42_1","ISA","42","1","1","Kanan Diyos, “Si naey din baak ay papipigsaek. Sisya din pinilik ay kakapnekak. Idawat kon sisya din Ispiritok ta iali na di kinalinteg sin kailiili isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_2","024_42_2","ISA","42","2","2","Adi manbogaw, adi na aben ipipigsa din kali na ay mandiskurso sin kalsada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_3","024_42_3","ISA","42","3","3","Din napyok ay pa-o et adi na gotloen, ya din madmad-ep ay silaw et adi na edpen. Dadlonan ilaen ta say nalinteg di maikeddeng sin am-in ay ipogaw ay maibasar sin katet-ewa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_4","024_42_4","ISA","42","4","4","Adi madisdismaya mo adi et ipapasnek na enggana ay say maonodan din kinalinteg isnan daga. Et sedsed-en din ipogaw sin olay addawi ay il-ili din itdo na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_5","024_42_5","ISA","42","5","5","Si Yahweh ay Diyos di namarsua ed daya et inoklag na. Pinarsua na abe nan daga ya amin ay wadas na. Sisya di nangidawat si biyag di ipogaw ya amin ay matmatago. Siya na di kanana: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_6","024_42_6","ISA","42","6","6","“Sak-en ay Diyos et nalinteg di panggep ko ay nangdotok en sik-a. Ayowanak ya papigsaek sik-a ta say babaen en sik-a makitolagak sin ipogaw ya masilawan din nemnem di ipogaw sin kailiili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_7","024_42_7","ISA","42","7","7","Gapo en sik-a makaila di nagodab yan mawayawayaan di naibabalod sin mabolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_8","024_42_8","ISA","42","8","8","“Sak-en si Yahweh, siya say ngadan ko. Adiak ipalobos ay awaten di odom ay diyos din kinangatok ya dayaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_9","024_42_9","ISA","42","9","9","Amin ay inpadtok ed idi et natongpal da. Ed wani waday baro ay ipaammok et ibabagak sakbay ay mapasamak da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_10","024_42_10","ISA","42","10","10","Ikanta yo di baro ay kanta ay mangidaydayaw en Diyos isnan intiro ay daga. Dakayo ay mantee sin baybay ya em-emey isdi, dayawen yos sisya. Mankanta kayo abe ay man-ili sin addawi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_11","024_42_11","ISA","42","11","11","Dakayo ay polin Kedar ay mantee sin lugar ay magay silbi na ya din il-ili sin sakop na ay kaman ed Sela, idayaw yo si Diyos sin kankanta. Mantikid kayo sin toktok di dontog ta ibogaw yo din ragsak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS42_12","024_42_12","ISA","42","12","12","Dakayo abe ay mantee sin kaaddawian ay il-ili, dayawen yo ya ipangato yo si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_1","024_43_1","ISA","43","1","1","Siya nay kanan Diyos ay namarsua en dakayo ay Israelita: “Adi kayon emegyat tan sinobot kos dakayo. Inayagak dakayo ta manbalin kayo ay ipogaw ko yan dadlonak inbaga din ngadan yo ay polin Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_2","024_43_2","ISA","43","2","2","Mo man-agadang kayo si malosong ay danom, wadaak ay mangadkadwa en dakayo ta adi kayo maanod. Mo palalo abe ay maligligatan kayo ay kaman kayon manmandan si apoy, adi kayon kaatongan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_3","024_43_3","ISA","43","3","3","Tan sak-en si Yahweh ay din nasantoan ay Diyos yo ay Israelita et sak-en di mangisalakan en dakayo. Paabak ko ed Egipto, Etiopia ya Seba ay kaman maisobot en dakayo ta say mawayawayaan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_4","024_43_4","ISA","43","4","4","Inkeddeng ko ay matey di odom ay ipogaw ay kasokat yo ta say matago kayo. Binaybay-ak di odom ay nasyon ay madadael ta maisalakan kayo gapo ta napateg kayon sak-en ya laydelaydek si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_5","024_43_5","ISA","43","5","5","Isonga adi kayon emegyat tan wadaak ay mangadkadwa en dakayo. Awni et pasaaek din poli yo ay wada sin addawi, din wada sin balaan ya diposan di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_6","024_43_6","ISA","43","6","6","Awni et ibilin ko sin nanasyon sin amyanan ya abagatan ta palobosan das daida. Ibilin ko ay mapalobosan din ipogaw ko ay wada sin amin ay solin di lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_7","024_43_7","ISA","43","7","7","Daida din pinilik ay ipogaw ko et pinarsuak daida para sin kaidayawak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_8","024_43_8","ISA","43","8","8","Kanan Diyos, “Papikaen yo sin sangoanak din ipogaw ko ay waday mata da ngem adi da makaila, waday inga da ngem adi da makadnge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_9","024_43_9","ISA","43","9","9","Ibaga yo sin odom ay nasyon ta masinop da amin ay makidnge. Dakayo ay napo sin kailiili, ay waday diyos yo ay makaibaga si daan mapasamak? Sino di nakaipadto isnan napasamak en daida? Ibaga yo sin odom ay diyos ta pawadaen da di manistigo si katet-ewa da ya din ibagbaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_10","024_43_10","ISA","43","10","10","Dakayo pay ay taga-Israel di pinilik ay manistigo ya mansilbi en sak-en ta ammoan yo ya mamati kayo ay sak-en anggoy di Diyos. Magay odom ay Diyos ay nangon-ona en sak-en ono mawadas tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_11","024_43_11","ISA","43","11","11","Sak-en si Diyos. Magay odom ay mangisalakan mo adi et sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_12","024_43_12","ISA","43","12","12","Inpadtok ed idi din mapasamak ya inmaliak ay mangisalakan en dakayo. Maga polos di didiyosen ay nakaamag isna et dakayo di tistigok.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_16","024_43_16","ISA","43","16","16","Kanan Diyos, “Ed nabaon, sak-en di nangamag si danan sin gawan di baybay ay annawa ya malosong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_17","024_43_17","ISA","43","17","17","Sak-en abe di nangiturong sin bonggoy di sosoldado et naanod da pati din kalisa ya kabayo da. Natey da ay kaman nad-ep ay kandila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_18","024_43_18","ISA","43","18","18","Ngem adi kayon say nemnemen din napasamak ed idi ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_19","024_43_19","ISA","43","19","19","mo adi et nan baro ay banag ay amagek ed wani. Ay adi kayo ayan maila? Man-amagak to si danan sin lugar ay magay omili yan pawadaek di danom isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_20","024_43_20","ISA","43","20","20","Olay din atap ay animal ay kaman din atap ay aso ya kop et mandayaw dan to en sak-en tan pawadaek di ad-ado ay danom sin lugar ay magay omili ta pan-inoman din ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_21","024_43_21","ISA","43","21","21","Tan daida din ipogaw ay pinarsuak para en sak-en ta daida di mangidad-at sin inamag ko ay kaidayawak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_22","024_43_22","ISA","43","22","22","“Ngem baken sak-en di dinaydayaw yo ay Israelita, tan naoma kayo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_23","024_43_23","ISA","43","23","24","Baken sak-en di nan-idatonan ya dinaydayaw yo sin nan-idatdatonan yo si karnero yo. Baken aben sak-en di inlakoan yo si insinso ya pinnek yo sin taban di daton yo. Adiak met pinaligat dakayo ay man-idawat si daton yo ono pinilpilit dakayo ay man-idawat si insinso. Ngem inpadagsen yo et di nemnem ko gapo sin basbasol yo et naomaak sin lawa ay am-amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS43_25","024_43_25","ISA","43","25","25","Ngem olay mo siya di, sak-en pay dedan si Diyos, et gapo met laeng en sak-en, ponasek din basbasol yo et adiak polos nemnemen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_1","024_44_1","ISA","44","1","1","Kanan Diyos, “Dengngen yos sak-en ed wani, dakayo ay mansilsilbin sak-en ay polin Jacob ay pinilik ay ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_2","024_44_2","ISA","44","2","2","Sak-en si Diyos ay namarsua en dakayo ya namke en dakayo manipod pay laeng sin naisikogan yo. Sak-en di namadbadang en dakayo. Adi kayon emegyat ay polin Jacob ay baak, tan dakayo din pinilik ay ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_3","024_44_3","ISA","44","3","3","Tan pawadaek di danom et man-ayos di ginawang sin kaman manbigaw ay nakgang ay lota. Et ibokbok ko din Ispiritok ya ad-ado pay ay bindisyon sin poli yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_4","024_44_4","ISA","44","4","4","Awni et madakdake da ay kaman din logam ay masibsibogan ya kaman kaiw ay ginmabay sin benget di ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_5","024_44_5","ISA","44","5","5","Kanan di odom en ipogaw ko si daida ono daida yan polin Jacob. Wada pay di odom ay mangimarka sin takkay da, ‘Okan Diyos,’ yan ibilang dan awak da ay Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_6","024_44_6","ISA","44","6","6","Isonga kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay ay arin di Israelita ya manobot en daida, “Sak-en di omona ya maodi. Magay odom ay Diyos mo baken et sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_7","024_44_7","ISA","44","7","7","Ay waday makaison sak-en? Ay waday makaipadto ay kaman din inpadpadtok nanipod sin namarsuaak sin ipogaw ed nabaon? Mo wada, may kod ta paneknekanan sak-en. Siya di kod yan ipadto na din dandani ay mapasamak ya din mapasamak sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_8","024_44_8","ISA","44","8","8","Adi kayon emegyat, tan enggay inbabagak ed bayag din mapasamak to, et dakayo di tistigok. Ay waday odom ay Diyos ay pankamangan malaksig en sak-en? Magay odom si ammok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_21","024_44_21","ISA","44","21","21","“Dakayo ay Israelita ay polin Jacob, nemnemen yo dana, tan dakayo din baak. Pinarsuak dakayo ta mansilbi kayon sak-en et adiak linglinglingan dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_22","024_44_22","ISA","44","22","22","Pinonas ko din basbasol yo ay kaman din iyat di liboo ay malitaw. Sagongen yos sak-en tan sak-en di nangsobot en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS44_23","024_44_23","ISA","44","23","23","Dakayo ay langit ya kaonegan ay partin di daga, mankanta kayo ay manragsak begew sin inamag Diyos. Mankanta kayo abe ay dontog, kada ya amin ay kaiw ay wadas di, tan insalakan Diyos din polin Jacob et maidaydayaw sisya ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_1","024_45_1","ISA","45","1","1","Dinotokan Diyos si Cyrus ay manturay ya indawtana si panakabalin ay mangabak si nanasyon ya mangaan sin kalebbengan di aari. Adi main-eb din segpan di ili mo adi et mailokat da para en sisya. Kanan Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_2","024_45_2","ISA","45","2","2","“Sak-en di mangisagana sin danan mo et singpaek din dodontog. Dadaelek din bronsi ay segpan di il-ili ya nanbabag ay landok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_3","024_45_3","ISA","45","3","3","Ipalobos ko ay alaem din kinabaknang di il-ili sin naitatabon ay naidolinan da ta say pangammoam ay si sak-en ay si Yahweh ay Diyos di Israelita di namili en sik-a yan inbagak din mismo ay ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_4","024_45_4","ISA","45","4","4","Dinotokak sik-a ay mamadang sin polin Israel ay pinilik ay mansilbi en sak-en, et idawat kon sik-a di nangato ay saad olay adim am-ammo si sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_5","024_45_5","ISA","45","5","5","Sak-en si Yahweh. Magay odom si Diyos mo adi et sak-en et idawat ko din kasapolam ay pigsa olay adim am-ammo si sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_6","024_45_6","ISA","45","6","6","Amagek na ta say ammoen di kaipoipogaw isnan intiro ay daga ay magay odom si Diyos mo adi et sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_7","024_45_7","ISA","45","7","7","Sak-en di mangipawada si pat-a ya bolinget ya mangidawat si bindisyon ya ligat. Sak-en si Diyos ay mangamag amin isna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_8","024_45_8","ISA","45","8","8","Mawada koma sin daga di kinalinteg ay mapod langit ay kaman odan ay mapo sin liboo. Awaten koman di ipogaw ay kaman din lota ay mangawat sin odan ta say gon-oden da di mankoykoyog ay kaisalakan ya kinalinteg, tan sak-en si Diyos ay nangipawada en daida ay dowa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_11","024_45_11","ISA","45","11","11","Si Yahweh ay din nasantoan ay Diyos di Israelita ay nangipabalin en daida ay nasyon et siya na di kanana: “Ay way lebbeng yo ay mansalodsod ono mangibilin en sak-en maipanggep sin mapasamak to sin an-ak ko ay inamag ko? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_12","024_45_12","ISA","45","12","12","Sak-en met di namarsua sin daga ya din ipogaw ay mantetee sin labaw na. Babaen sin panakabalin ko, inoklag ko ed daya. Sak-en di nangisaad ya nangiturturong sin am-in ay wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_13","024_45_13","ISA","45","13","13","Sak-en met laeng di nangtignay en Cyrus ay mangipatongpal sin nalinteg ay panggep ko, et singpaek amin ay pandanana. Awni et isaad na kasin din siyodad ko ay Jerusalem ya wayawayaana din naibalod si addawi yan baken mabayadan ono mapasoksokan ay mangamag isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_18","024_45_18","ISA","45","18","18","Si Yahweh di namarsua ed daya ya nan daga et insaad na si makneg ay fondasyon. Adi na pinarsua ay magay olnos ya silbi na mo adi et ta pantean di kaipoipogaw. Kanana, “Sak-en si Diyos et magay odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_19","024_45_19","ISA","45","19","19","Adiak met insaot ono intabon din kalik sin mabolinget ay lugar. Adiak inbaga sin polin Jacob ay omanap da sin magay silbi na ay lugar ay adi da makadteng en sak-en. Sak-en si Yahweh et din tet-ewa ya kosto di ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_20","024_45_20","ISA","45","20","20","Masinop kayo amin ay nakalasat sin nanasyon. Din mangiliked si sinan didiyos ay kaiw di amag na ya mankararag si diyos ay adi makaisalakan et magay ammo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_21","024_45_21","ISA","45","21","21","Masinop kayo ta ibaga yo di kaso yo. Sino di nangipadto ed bayag sin daan mapasamak? Ay baken sak-en? Magay odom ay Diyos ay nalinteg ya mangisalakan malaksig en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_22","024_45_22","ISA","45","22","22","Isonga dakayo ay ipogaw isnan intiro ay lobong, mansagong kayon sak-en ta maisalakan kayo. Tan magay odom si Diyos mo adi et sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_23","024_45_23","ISA","45","23","23","Tet-ewa ya adi manbalbaliw din inkalik. Siya na di insapatak sin awak ko, ‘Awni et omali amin ay ipogaw ay mandokmog sin sangoanak ay mangikari ay adi da mankeykeyat ay mansilbi ya mantongpal en sak-en.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_24","024_45_24","ISA","45","24","24","Ibaga dan to ay sak-en anggoy di kapoan di kinalinteg ya pigsa. Ngem amin ay mangililiget en sak-en et maibabain da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS45_25","024_45_25","ISA","45","25","25","Isalakan kon to amin ay polin Jacob et omidaydayaw da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS48_17","024_48_17","ISA","48","17","17","Si Yahweh di nasantoan ay Diyos yo ya din mangisalakan en dakayo ay Israelita. Kanana, “Sak-en si Yahweh ay Diyos yo. Itdok di pansigdan yo ya iturong kos dakayo sin kosto ay pandanan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS48_18","024_48_18","ISA","48","18","18","Mo pinati yo din bilbilin ko, kaman koman ginawang ay man-ayos di bindisyon yo ya kaman dalloyon sin baybay ay magay pap-eng na di kinalinteg yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS48_19","024_48_19","ISA","48","19","19","Kaman koman darat di kaad-adon di poli yo ya adi koman maponas di ngadan da ay ipogaw ko sin pangiilaak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_1","024_49_1","ISA","49","1","1","Dengngen yo nan ibagak, dakayo ay ipogaw sin addawi ay il-ili. Idi daanak pay laeng maianak, pinili ya dinotokan Diyos sak-en ay mansilbi en sisya. Wadaak sin eges inak yan nginadananas sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_2","024_49_2","ISA","49","2","2","Inmay-ayowan yan nanbalinena din kalik ay kaman nanbinas-il di tadem na ay kampilan ay insisiket na ono napalid ay pana ay naisasagana ay maosal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_3","024_49_3","ISA","49","3","3","Kananan sak-en, “Israel, sik-a din baak ay kaidaydayawak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_4","024_49_4","ISA","49","4","4","Ngem kanak, “Nan-oblaak ngem magay silbin din boway ko. Inpakat ko din amin ay pigsak ngem magay nantongpalana. Ngem olay mo siya di, italek ko din oblak en Diyos et sisya di mangidawat si gon-gonak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_5","024_49_5","ISA","49","5","5","Inamag Diyos sak-en sin eges inak ta mansilbiak ay mangitaoli sin polin Jacob ta mansagong dan sisya. Si Diyos di mangidawat si bikas ya dayaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_6","024_49_6","ISA","49","6","6","Kanana, “Wada di nabanbanol ay ipaoblak en sik-a ay baak malaksig sin pangitaoliam sin makalasat ay polin Israel ta mansagong dan sak-en ya somiged kasin di kasasaad da. Panbalinek sik-a ay kaman silaw ay maningtinggaw sin nemnem di Gentil ta way iyat di amin ay ipogaw sin solin di daga ay maisalakan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_7","024_49_7","ISA","49","7","7","Wada di inbagan din nasantoan ay Diyos ay mangsobot sin nasyon ay Israel. Kinwani na sin baa na ay linaslasoy ya inliliget di kaipoipogaw ya baan aben di tuturay, “Awni et ilaen din aari ya tuturay sik-a et pomika da ay mangipailas rispito da, asi da manyakog-ong ay mandayaw en sik-a. Maamag na tan sak-en si Yahweh ay namili en sik-a ay baak. Sak-en din nasantoan ay Diyos di Israelita ya matalekak ay manongpal sin inkarik.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_8","024_49_8","ISA","49","8","8","Siya abe na di kanan Diyos, “Dengngek din kararag mo sin timpo ay ninemnem ko ay maneg-ang en sik-a, ya badangak sik-a sin domatngan di kosto ay agew ay mangisalakanak en sik-a. Ay-ayowanak ya salaknibak sik-a, et babaen en sik-a makitolagak sin kaipoipogaw. Tolongak abes sik-a ta pasigedem kasin din nadadael ay ili ya ikeddeng mo din kosto ay akin oka sin daga ay nataynan ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_9","024_49_9","ISA","49","9","9","Kanam to sin naibabalod ay wadas mabolinget, ‘Bomala kayos na ta mawayaan kayo.’ Kaman dan to karnero ay man-al-alab sin pandanan da et mawada di kanen da olay sin dontog ay magay gomabay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_10","024_49_10","ISA","49","10","10","Adi dan to mandagaang ono manbigaw. Adi da maatongan sin podot di dagem ya agew, tan din mangipango en daida et seg-angana et iturong nas daida sin kad-an di obbog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_11","024_49_11","ISA","49","11","11","Man-amagak to si annawa ay kalsada sin dontog et mawada di pandanan din ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_12","024_49_12","ISA","49","12","12","Ilaen yo, omali da ay mapo sin addawi. Mapo da sin amyanan ya ed Aswan sin abagatan ya siya abe sin diposan di agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_13","024_49_13","ISA","49","13","13","Manragsak kayo ay mankanta, dakayo ay daga ya dontog. Tan masmaseg-ang si Diyos sin maligligatan ay ipogaw na et liwliwaenan to si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_14","024_49_14","ISA","49","14","14","Ngem kanan din taga-Jerusalem, “Binaybay-an ya nilinglingan Diyos datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_15","024_49_15","ISA","49","15","15","Ngem kanan Diyos, “Ay linglingan ayan di ina di anak na ay mansossoso ono adi na seg-angan? Ngem olay mo linglingan da et adiak polos linglingan dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_16","024_49_16","ISA","49","16","16","Adiak linglingan sik-a ay Jerusalem. Ilam, kamanak inkitikit din ngadan mo sin palad ko, et kanayon ay nenemnemek din alad mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_17","024_49_17","ISA","49","17","17","Awni et omali di mangisaad kasin en sik-a ya komaan din namakas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS49_18","024_49_18","ISA","49","18","18","Manmokilang ka kod ta ilaem da nan ipogaw mo ay somaa et masinop da sin kad-am. Isapatak sin awak ko ay matmatago ay Diyos: Awni et it-ek mo din ipogaw mo ay kaman din pangit-it-ekan di mangasawa ay babai sin al-altin di awak na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS50_4","024_50_4","ISA","50","4","4","Initdon din Kangatoan ay Diyos di ibagak ta papigsaek din nabbay. Inagsapa ay pasim-etenas sak-en ay mandenge sin ibaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS50_5","024_50_5","ISA","50","5","5","Indawtanas sak-en si panakaawat et kanayon ay nantongpalak ya adiak dinokogan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS50_6","024_50_6","ISA","50","6","6","Inpalobos ko ay sopliten da din edeg ko yan tinampik da din tamil ko ya ginabot da din emeng ko. Binaybay-ak abes daida ay nangin-insolto ya nanogtogpa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS50_7","024_50_7","ISA","50","7","7","Si Diyos di bomadang isonga adiak masakitan sin pangin-insulto da. Intoled ko dadi tan ammok ay adiak mabainan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS50_8","024_50_8","ISA","50","8","8","tan adi bomaybay-an si Diyos et paneknekanan to ay magay basol ko. Sinoy makaitoled ay mangidarum en sak-en? Mo wada, somango kami sin pangokoman ta ibaga na di darum na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS50_9","024_50_9","ISA","50","9","9","Din Kangatoan ay Diyos di bomadang et sino di makapaneknek ay binmasolak? Awni et mamaga da amin ay mamabpabasol en sak-en ay kaman dan lopot ay madonot ya malakey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS50_10","024_50_10","ISA","50","10","10","Dakayo am-in ay mangipateg en Diyos ya manongpal sin kalin di baa na et mantalek kayo koma en Yahweh ay Diyos yo ta sisya di pankamangan yo, olay mo mabolinget pay laeng di pandanan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_1","024_51_1","ISA","51","1","1","Kanan Diyos, “Dengngen yo nan ibagak, dakayo ay mangipapasnek ay mangonod si nalinteg ay kabibiyag ya mansilbi en sak-en. Nemnemen yo din napoan yo, tan maiarig kayo si pit-ing di bato ay napo sin dakdake ay bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_2","024_51_2","ISA","51","2","2","Nemnemen yos da Abraham en Sara ay ap-apo yo. Magay anak Abraham sin nangayagak en sisya, ngem binindisyonak et inpaad-adok din poli na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_3","024_51_3","ISA","51","3","3","Et siya abe ay ipailak to din seg-ang ko sin taga-Jerusalem ay nadadael din ili da ya liwliwaek si daida. Olay mo adi gomabay di mola sin isdi et pasigedek din lota na ta magabay di maimola ay kaman din mapteng ay daga ay insaad ko ed Eden. Et isdi, wadan to di ragsak ya madnge di kanta ay mangidaydayaw ya man-iyaman en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_4","024_51_4","ISA","51","4","4","“Dakayo ay ipogaw ko, esten yo ay dengngen nan ibagak. Tan maitdoan dan to din kailiili et masilawan din nemnem da sin linteg ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_5","024_51_5","ISA","51","5","5","Dalasek to ay isalakan daida, tan dandani ay mangabakak et sak-en di mangituray sin kaipoipogaw. Din wadas addawi ay il-ili et manseseed da si pangisalakanak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_6","024_51_6","ISA","51","6","6","Tangaden yo ed daya ya ilaen yo nan daga. Maomas ed daya ay kaman asok. Din daga abe et kaman bado ay madonot yan matey din man-ilis di ay kaman lallaeg. Ngem din pangisalakanak et magay patingga na ay kaman met laeng din komakaman ay kinalinteg ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_7","024_51_7","ISA","51","7","7","“Dengngen yo nan ibagak, dakayo ay makaammo si nalinteg ya mangipapasnek ay mangon-onod sin it-itdok. Adi kayon emegyat mo siyekan ya oyawen di ipogaw si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_8","024_51_8","ISA","51","8","8","Din ipogaw ay kaman dadi et kaman dan lopot ay malakey. Ngem din kinalinteg ko ya din panakabalin ko ay mangisalakan et magay pap-eng na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_9","024_51_9","ISA","51","9","9","Apo Diyos, bomangon ka kod ta badangam dakami. Osalem din panakabalin mo ta isalakan mos dakami ay kaman din inamag mo ed idi. Tan sik-a met din nanadtad ay namse sin dragon ay si Rahab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_10","024_51_10","ISA","51","10","10","Gapo sin panakabalin mo, namgaan din baybay et inpawadam di danan sin baybay ta say makaagadang din kaipoipogaw ay sinobot mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_11","024_51_11","ISA","51","11","11","Isonga mankanta dan to si ragsak da ay domateng ed Jerusalem din sinobot mo. Manragsak da si eng-enggana, tan makaan di ligat ya panladingitan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_12","024_51_12","ISA","51","12","12","Kanan Diyos, “Sak-en si Diyos ay mangipapigsa en dakayo. Apay nga emegyat kayo si ipogaw ay maiarig si logam ay owat sinkaattikan di biyag na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_13","024_51_13","ISA","51","13","13","Ay nilinglingan yo ngatas sak-en ay Diyos ay namarsua en dakayo? Sak-en ay namarsua ed daya ya nangisaad isnan fondasyon di daga. Kanayon ay emegyat kayo sin bonget di mamalpaligat en dakayo ya nakasagana ay manadadael en dakayo. Ngem enggay magay kabaelan din bonget da ay manakit en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_14","024_51_14","ISA","51","14","14","Awni et mawayawayaan din naibalod. Adi dan matey sin balodan ya adi dan maawanan si makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_15","024_51_15","ISA","51","15","15","Tan sak-en si Yahweh ay Diyos yo. Kabaelak ay mangipapigsa sin dalloyon sin baybay ta palalo ay man-agodood da. Sak-en si Yahweh ay Kangatoan ay Turay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS51_16","024_51_16","ISA","51","16","16","Pinarsuak ed daya ya nan daga. Kanak sin taga-Jerusalem, ‘Dakayo din ipogaw ko. Indawat kon dakayo din bilbilin ko et sak-en ay mismo di manalaknib en dakayo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_1","024_52_1","ISA","52","1","1","Sik-a ay ili ay Jerusalem, pomigsa ka ta maidayaw ka kasin. Osalem din nabanol ay badom, sik-a ay nasantoan ay siyodad, tan awni et adi da kasin senggep en sik-a din adi mamatin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_2","024_52_2","ISA","52","2","2","Wayawayaam san awak mo. Komaan ka issan tapok ta tomokdo ka sin tronom. Dakayo ay man-ili ed Jerusalem, kaanen yo din naikadina en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_3","024_52_3","ISA","52","3","3","Kanan Diyos sin ipogaw na, “Adi kayon nailakos pilak idi naibag-en kayo, isonga maga abey pilak si maisobot en dakayo mo mawayawayaan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_4","024_52_4","ISA","52","4","4","Ed bayag, nanballalong kayo ed Egipto et nanbalin kayo ay mangili isdi. Baken nabayag yan pinaligat din taga-Assyria si dakayo ay magay gapgapo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_5","024_52_5","ISA","52","5","5","Isonga ed wani, sino ngin di amagek? Naibalod kayo ay ipogaw ko ay magay gapgapo na et manpaspasikat din nangibalod en dakayo. Kanayon abe ay laslasoyen da din ngadan ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_6","024_52_6","ISA","52","6","6","Ngem domteng to di timpo ay mabigbig yo ay sak-en si Diyos ay makikalkali en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_7","024_52_7","ISA","52","7","7","Peteg ay omiparagsak din omalian di mangibagas siged ay damag. Ibaga da sin taga-Jerusalem ay somiged ya tomalna di biyag da. Kanan da abe en maisalakan da ya say manturay din Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_8","024_52_8","ISA","52","8","8","Dengngen yo! Man-es-esa da ay bomanogaw din gowardiya yo si ragsak da. Maila da ay mismo din pantaolian Diyos ed Zion. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_9","024_52_9","ISA","52","9","9","Dakayo ay nabakas ay luglugar ed Jerusalem, ibogaw yo din ragsak yo, tan isalakan Diyos dakayo ya liwliwaena din ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_10","024_52_10","ISA","52","10","10","Osalena din nadiyosan ay panakabalina ay mangisalakan sin ipogaw na et ilaen di kaipoipogaw isnan intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_11","024_52_11","ISA","52","11","11","Taynan yo ed Babilonia ta maikakasin kayon daida. Adi yo aben al-alaen di sanikwa da, tan ibilang ko ay kadodogis. Mo dakayo pay ay manggen sin mallokong ya odom ay bonbonag ay naosal sin Timplok, masapol ay linisan yo din awak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_12","024_52_12","ISA","52","12","12","Ngem ed wani, adi masapol ay dalasen yo ay komaan sin siyodad. Adi masapol ay lomayaw kayo, tan ipangon Yahweh ay Diyos yo si dakayo yan sisya met laeng di manalaknib en dakayo sin likodan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_13","024_52_13","ISA","52","13","13","Kanan Diyos, “Awni et tongpalen nan baak din obla na et maingato ya maidayaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_14","024_52_14","ISA","52","14","14","Ad-ado di masdaaw sin pangilaan dan sisya, tan linmawlawa ay kaman baken ipogaw di kailaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS52_15","024_52_15","ISA","52","15","15","Ngem ad-adon to ay nasyon di masdaaw en sisya et adi makakali din aari ay masmasdaaw, tan maila da din adi da inil-ila ya dengngen da din adi da dindinnge ed idi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_1","024_53_1","ISA","53","1","1","Apay nga at-atik anggoy di namati sin inbagbaga mi? Apay nga at-atik di nangawat sin inpailan Diyos ay panakabalina? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_2","024_53_2","ISA","53","2","2","Dinmakdake din baan Diyos sin pangiilaana ay kaman mola ay ginmabay sin nakgang ay lota. Baken mapteng ya makaawis din kailaana ta layden tako ay sag-enen sisya. Adi aben mabigbig din kaipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_3","024_53_3","ISA","53","3","3","Linaslasoy ya sinigaan tako. Binaybay-an tako ya inbilang tako ay magay silbi na. Kanayon ay nilaklak-am na di ladingit ya sakit. Magay mayad ay mangilan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_4","024_53_4","ISA","53","4","4","Sisya ay mismo di namaklay sin ladingit ya sakit tako, ngem kanan tako en nilak-am na dadi ay ligat tan dinosan Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_5","024_53_5","ISA","53","5","5","Ngem di begew ay nasogatan ya palalo ay nadagsenan sisya et din basbasol tako. Et begew sin nasoplitana ya din dosa ay inkaro na, nailatonan ya naisalakan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_6","024_53_6","ISA","53","6","6","Maiarig tako amin si nasangaw ay karnero ay esa en nanturong si laydena ay emeyan. Ngem inpabaklay Diyos en sisya din dosan di basol ay baklayen tako koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_7","024_53_7","ISA","53","7","7","Pinalpaligat da, ngem din inyat na et kaman din anak di karnero ay adi manpekpekeng mo iey da sin panpalpaltian. Kaman aben iyat di karnero ay igiginek na sin mamokisan da tan ginmiginek sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_8","024_53_8","ISA","53","8","8","Idi dinpap da, adi da binistigal si kosto mo adi et kineddengan da ay madosa et inbala da ta peslen da. Mo din ipogaw ay dededsana, adi dan pagan-ano ay nagagara din biyag na isnan daga et natey begew sin basbasol tako ay ipogaw Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_9","024_53_9","ISA","53","9","9","Olay maga polos di basol na ya adi nan-etek, ninemnem da ay ikaot sin kad-an di managbasol, ngem naiponpon sin kaot ay okan di baknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_10","024_53_10","ISA","53","10","10","Ngem si Diyos di akin nemnem ay lak-amena dadi ay ligat. Natey sisya ay maidaton ta mapakawan din basbasol di ipogaw. Gapo isdi, maila na din poli na ya omando di biyag na. Gapo en sisya, matongpal din layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_11","024_53_11","ISA","53","11","11","Mo makdeng dadi ay ligligat, malaydan sisya et maila na ay way silbin din ligligat na. Kanan Diyos, “Awni et ibaklay din matalek ay baak din dosan di ad-ado ta maibilang da ay nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS53_12","024_53_12","ISA","53","12","12","Isonga idawat ko di nangato ay saad na ay maibagay sin nangato ya nabileg ay aam-a. Tan indawat na din biyag na et naibilang ay esa ay managbasol. Sisya di nangibaklay sin dosa da koma et inkararaganas daida ta mapakawan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_1","024_54_1","ISA","54","1","1","Kanan Diyos, “Sik-a ay Jerusalem, maiarig ka si basig ay babai, ngem ed wani, ipigsam ay mankanta si ragsak mo. Maiarig ka si babai ay tinaynan di asawa na, ngem ad-adon to di anak mo mo din waday asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_2","024_54_2","ISA","54","2","2","Paannawaem din tolda ay panteam. Silpoam din tali na ya is-et mo din pasek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_3","024_54_3","ISA","54","3","3","Paannawaem din sakop di beddeng mo, tan mantaoli dan to din ipogaw mo ta maiskat da isnan pantean di odom ay nasyon ed wani, ya man-ili dan to abe sin sisiyodad ay nataynan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_4","024_54_4","ISA","54","4","4","Adi kan emegyat tan adi kan to maibabain ya malaslasoy. Awni et linglingam din naibabainam sin kabalasang mo ya din ligligat mo sin nalasangam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_5","024_54_5","ISA","54","5","5","Tan si Diyos ay Kangatoan ay Turay ay namarsua en sik-a et kaman asawa di pangibilanganan sik-a. Din nasantoan ay Diyos di Israelita ya Diyos di intiro ay lobong et say nangsobot en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_6","024_54_6","ISA","54","6","6","Maiarig ka si babai ay nakiasawa sin panbasbasangana ay palaloy sakit di nemnem na tan tinaynan din asawa na, et kanan Diyos en sik-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_7","024_54_7","ISA","54","7","7","“Tinaynak sik-a si sinkaattikan, ngem gapo ta masemaseg-angak en sik-a, taoliek kasin sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_8","024_54_8","ISA","54","8","8","Sinkaattikan ay binaybay-ak sik-a gapo sin palalo ay bonget kon sik-a, ngem ipailak ton sik-a di magay pap-eng na ay layad ya seg-ang ko,” kanan Diyos ay nangsobot en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_9","024_54_9","ISA","54","9","9","“Paran sak-en, ed wani et kaman sin timpon Noe. Inkarik ay adiak polos layosen kasin nan daga ay kaman din napasamak sin timpo na. Ed wani abe, ikarik ay adiak to mabonget en sik-a, adiak kasin yamyaman ono dosaen sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_10","024_54_10","ISA","54","10","10","Mabalin ay makosokos din dodontog ya bilbilig, ngem nan layad kon sik-a et magay pap-eng na. Adiak polos linglingan din intolag ko ay makikapyaak en sik-a.” Siya na di kinwanin Diyos ay masemaseg-ang en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_11","024_54_11","ISA","54","11","11","Kanan Diyos, “Kaasi ka ay Jerusalem, siyodad ay kaseseg-ang ya manligligat, maga di mangliwliwa en sik-a. Nankababanol ay bato di iamag ko sin fondasyon mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_12","024_54_12","ISA","54","12","12","Din kakayangan ay kad-am yan bato ay makwani en rubi di iamag ko. Din segpan yan batbato ay kaman apoy ay mankoniniing, din dingding yan nankababanol ay bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_13","024_54_13","ISA","54","13","13","Itdoak to am-in din ipogaw mo yan somiged ya natalna din biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS54_14","024_54_14","ISA","54","14","14","Din kinalinteg di kapoan di panakabalin mo. Maga di mamalpaligat en sik-a ya maga di pan-egyatam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_1","024_55_1","ISA","55","1","1","Kanan Diyos, “Dakayo ay mandagaang ya manbigaw, omali kayos nan kad-an di danom. Dakayo ay magay pilak na, omali kayo ay manlako si makan ta mangan kayo. Manlako kayos arak ya gatas, olay magay bayadan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_2","024_55_2","ISA","55","2","2","Apay gastosen yo di pilak yo si baken kosto ay makan? Apay nga alaen yo ay sokat di boway yo di adi yo kapnekan? Esten yo ay dengngen ya tongpalen din ibagak ta mabsog kayo sin kam-isan ay makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_3","024_55_3","ISA","55","3","3","“Dengngen yo din ibagak ya omali kayon sak-en ta say matagotago kayo. Itolag kon dakayo di adi manbalbaliw ay tolagan, et idawat kon dakayo din bindisyon ay inkarik en David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_4","024_55_4","ISA","55","4","4","Dinotokak sisya ay mangipaammo sin kinadiyos ko sin kailiili, et nanbalinek sisya ay pangolo ay mangituray en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_5","024_55_5","ISA","55","5","5","“Ed wani, ayagam din ipogaw sin addawi ay il-ili. Adi da am-ammos sik-a, ngem ed wani dalasen da ay somag-en en sik-a. Tan sak-en si Yahweh ay Diyos mo. Sak-en din nasantoan ay Diyos di Israelita et ipangatok sik-a,” kinwanin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_6","024_55_6","ISA","55","6","6","Anapen yo si Diyos ya mankararag kayon sisya ed wani ay wada pay laeng sin asag-en yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_7","024_55_7","ISA","55","7","7","Masapol ay isaldeng din managbasol din lawa ay am-amagen da ya balbaliwan da din nemnem da. Sagongen da koma si Yahweh ay Diyos tako, tan managseg-ang ya silalayad ay mamakawan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_8","024_55_8","ISA","55","8","8","Kanan Yahweh, “Baken mais-o din nemnem yo sin nemnem ko ya din ogali yo sin ogalik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_9","024_55_9","ISA","55","9","9","Tan kaman din kinangaton di ed daya mo din daga di kaitkenan di nemnem ko sin nemnem yo ya kaitkenan di ogalik sin ogali yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_10","024_55_10","ISA","55","10","10","“Maiarig din kalik sin odan ya dalalo ay mapod daya ta sibogana din daga. Adi owat mantaoli ay magay silbi na mo adi et pagabayena din mola ay kapoan di bin-i ya makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_11","024_55_11","ISA","55","11","11","Say ison din kalik ay adi owat mantaoli ay magay silbi na mo adi et ipatongpal na amin ay nangibaaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_12","024_55_12","ISA","55","12","12","“Awni et waday mangipango en dakayo et naragsak kayo ya waday talna en dakayo ay komaan ed Babilonia. Mankanta dan to din dontog ya bilbilig dowan aben manpalakpak din kakaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS55_13","024_55_13","ISA","55","13","13","Awni et say gomabay di mapteng ya way silbi na ay kaiw ay maisokat sin pagat. Et danay di pannemneman di ipogaw si eng-enggana sin inamag ko,” kinwanin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS56_1","024_56_1","ISA","56","1","1","Kanan Diyos sin ipogaw na, “Say amagen yo din nalinteg ya din kosto tan dandani din pangisalakanak en dakayo et say kailaan din kinalinteg ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS56_2","024_56_2","ISA","56","2","2","Nagasat din mangipapasnek ay mantongpal sin inbagak. Bindisyonak abe din man-illeng ya adi mangipakadodogis sin agew ay pan-ibbayan. Siya abe sin adi man-amag si basol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS56_3","024_56_3","ISA","56","3","3","Adi koman nemnemen di mangili ay mamati en Diyos ay adi ipalobos Diyos ay maitapi da ay makidayaw sin ipogaw na. Adi koma aben nemnemen di nakapon ay ipogaw ay adi ipalobos Diyos daida ay maitapi sin ipogaw na gapo ta adi dan makaipoli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS56_4","024_56_4","ISA","56","4","4","Tan siya na di ibagan Diyos sin nakapon ay mamanol sin agew ay pan-ibbayan ya mangam-amag sin panlaydan Diyos ya mangipapasnek ay mantongpal sin intolag na: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS56_5","024_56_5","ISA","56","5","5","“Awni et adi malinglingan din ngadan yo sin Timplok ya sin siyodad ko. Sigsiged di idawat kon dakayo mo din mawad-an si an-ak ay babbabai ya lallalaki, tan polos ay adi kayon malinglingan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS56_6","024_56_6","ISA","56","6","6","Siya na abe di kanan Diyos sin baken Israelita ay naitapi sin ipogaw na ay manglaylayad ya mansilsilbi en sisya, daida ay mangipateg sin agew ay pan-ibbayan ya mangipapasnek ay mantongpal sin intolag na en daida: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS56_7","024_56_7","ISA","56","7","7","“Awni et iey kos dakayo sin nasantoan ay dontog ko et manragsak kayo sin beey ko ay pankararagan di ipogaw. Awatek abe din animal ay mapooan ya odom ay idaton yo sin altar ko, tan sin Timplok et pankararagan di ipogaw ay napo sin amin ay ili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS56_8","024_56_8","ISA","56","8","8","Kanan aben Diyos ay nangitaoli sin Israelita ay napilit ay naiey sin addawi, “Awni et waday itapik en daida ay odom ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS57_14","024_57_14","ISA","57","14","14","Siya na di kanan Diyos, “Pataolien yon sak-en din ipogaw ko. Kaanen yo amin ay manawad en daida ya esten yo amin ay pandanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS57_15","024_57_15","ISA","57","15","15","Sak-en din nangato ya manakabalin ay Diyos ay matmatago si eng-enggana ya nasantoan di ngadana. Nangatongato ya nasantoan nan kad-ak, ngem makiteeak abe sin ipogaw ay mangibaba si nemnem da ya mangibabawi si basbasol da ta itaolik din talek ya namnama da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS57_16","024_57_16","ISA","57","16","16","Adi mantoltoloy din bonget ko ya pangidarumak en daida, tan mo say iyat ko et amangan mo matey da yan sak-en met di nangidawat sin biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS57_17","024_57_17","ISA","57","17","17","Binmongetak en daida begew sin kinagamgam da ay manpos si baken dan oka et dinosak ya binaybay-ak daida, ngem makenteg din nemnem da et inpapati da ay mangonod sin lawa ay ogali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS57_18","024_57_18","ISA","57","18","18","“Inilak din inamag da, ngem awni et agasak daida. Awni et ipangok ya badangak daida yan liwliwaek abe din maladingitan ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS57_19","024_57_19","ISA","57","19","19","ta say idayaw das sak-en. Iawis ko di talna sin amin ay ipogaw, asag-en ono addawi, et agasak daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS57_20","024_57_20","ISA","57","20","20","Ngem din mangam-amag si lawa et kaman dan din dalloyon di baybay ay adi tomalna ya mangidateng si pitek ya kadodogis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS57_21","024_57_21","ISA","57","21","21","Magay talna sin mangam-amag si lawa,” siya nay kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_1","024_58_1","ISA","58","1","1","Kanan Diyos, “Pan-ipigsam ay mangibogaw ay mangipaammo sin ipogaw ed Israel sin basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_2","024_58_2","ISA","58","2","2","Innagew ay mandaydayaw dan sak-en ay kaman dadlon tet-ewa ay layden da ay mangammo sin panlaydak. Et kaman da iman nalinteg ay nasyon ay managtongpal sin bilbilin di Diyos da. Tan kanan da en idawtak daida si kosto ay linteg ya malaydan da ay mandayaw en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_3","024_58_3","ISA","58","3","3","Kanan din ipogaw ay mansalodsod, “Sinoy silbi na ay itpe mi di dagaang mi ya ibaba mi din awak mi? Tan adi ka met laeng ikaskaso mo say amagen mi di.” Ngem kanan Diyos ay sombat, “Di katet-ewa na, sin agew ay pangit-itpean yo si dagaang yo yan din bokbokod yo ay pansigdan di nemnemnemen yo met laeng. Palpaligaten yo abe din pan-ob-oblaen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_4","024_58_4","ISA","58","4","4","Sin pangit-itpean yo si dagaang yo yan mabonget kayo sin gagait yo ya man-iibaw kayo ya dowan kayon man-asidespeg. Ay kanan yo en malaydanak ya dengngek din kararag yo sin pangam-amagan yos di? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_5","024_58_5","ISA","58","5","5","Sin pangit-itpean yo si dagaang yo, manyakog-ong kayo ay kaman logam. Iaplag yo di sako ay pey-an yos dap-o yan say bomaktadan yo. Ay siya di di kosto ay iyat ay mangitpe si dagaang? Ay kanan yo aya en malaydanak isdi ay am-amagen yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_6","024_58_6","ISA","58","6","6","“Siya na di laydek ay amagen di mangitpe si dagaang: Isaldeng yo ay mamalpaligat si iib-a yo ya manosowitik en daida. Wayawayaan yo din mapalpaligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_7","024_58_7","ISA","58","7","7","Ibingayan yo sin kanen yo din mandagaang ya padagosen yo din nabiteg ay magay beey da. Badoan yo din magay bado na yan adi yon ipaidam din badang yo sin aag-i yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_8","024_58_8","ISA","58","8","8","“Mo say amagen yo di, din bindisyon ko et kaman segit sin agsapa ay maneysey-ang en dakayo et maganno ay mapey-an din sogat yo. Kaman mangon-ona ay mangipango en dakayo din kinalinteg yo ya din mankoniniing ay kinadiyos ko di manalaknib abe sin likodan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_9","024_58_9","ISA","58","9","9","Et mo mankararag kayo yan songbatak. Mo mankedaw kayo si badang, wadaak ay bomadang en dakayo. “Mo isaldeng yo ay mamalpaligat, mangoy-oyaw ya mankalkali si lawa sin iib-a yo; ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_10","024_58_10","ISA","58","10","10","mo idawtan yo sin kanen yo din mandagaang ya idawtan yo din makasapol sin kasapolan da, awni et pomat-a ay kaman kaagawan din mabolinget ay nanlilikmot en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_11","024_58_11","ISA","58","11","11","Kanayon abe ay ipangpangok dakayo. Sin nakgang ay daga, idawat ko amin ay kasapolan yo ya papigsaek dakayo. Et kaman kayon garden ay masisibogan si obbog ay adi katkatdok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_12","024_58_12","ISA","58","12","12","Awni et isaad kasin din poli yo din nabayag ay nabakas ay ili et saaden da din nabakas ay bebbeey. Et dakayo din makwani en nangibangon sin nadadael ay alad ya bebbeey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_13","024_58_13","ISA","58","13","13","Kanan aben Diyos, “Mo ibilang yo ay nasantoan din agew ay pan-ibbayan ya adi yon say anapen din bokbokod yo ay pansigdan sin agew ay sana, mo banolen yo et adi kayon manbiyahi, man-obla ono mankali si magay silbi na sin agew ay sana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS58_14","024_58_14","ISA","58","14","14","mawadan to di ragsak yo ay mansilbi en sak-en. Ipangatok dakayo sin pangilan di ipogaw sin intiro ay lobong. Lak-amen yon to din kinabaknang di daga ay indawat ko en ap-apo yo ay Jacob, tan sak-en si Diyos ay nangibagas na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_1","024_59_1","ISA","59","1","1","Adi yo kankanan en nakapsot si Diyos ay adi makaisalakan en dakayo ya nateweng ay adi makadnge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_2","024_59_2","ISA","59","2","2","Tan din basol yo di mangiaddawin dakayo en Diyos ya gapo ay adi na dengngen din kararag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_3","024_59_3","ISA","59","3","3","Tan din takkay yo et kaman namansaan si dada ya basol, ya din tepek yo et bomalaan di etek ya lawa ay kali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_4","024_59_4","ISA","59","4","4","Mo mandarum kayo ya somango kayo sin pangokoman, baken din nalinteg di amagen yo mo adi et man-etek kayo ta say mangabak kayo. Say nemnemen yo abe din iyat yo ay mangpasakit sin iib-a yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_6b","024_59_6b","ISA","59","6b","6b","Say am-amagen yo din panbasolan yo ya pamalpaligatan yo si iib-a yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_7","024_59_7","ISA","59","7","7","Alisto kayo ay mangamag si lawa ya manpese si magay basol na. Kanayon ay lawa di panggep yo et olay intoy em-emeyan yo, waday dadaelen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_8","024_59_8","ISA","59","8","8","Adi yo dinan din danan ay maiturong si olnos ya talna,tan baken nalinteg di pandanan yo. Nakillo di inamag yo ay pandanan, isonga amin ay mandan isdi et adi da makadteng si talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_9","024_59_9","ISA","59","9","9","Kanan din ipogaw, “Siya na di gapo ay maga di mangisalakan en datako sin mamalpaligat en datako ya maga di mangitonton sin kalintegan tako. An-anapen tako di silaw ay maninggaw en datako, ngem mabolinget din pandanan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_10","024_59_10","ISA","59","10","10","Kaman takon nagodab ay mankapkapokap sin dingding ya maisokba sin kaagawan ay kaman et labi. Mo is-o tako din kasasaad tako sin nasalon-at ay ipogaw sin kad-an tako, kaman takon natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_11","024_59_11","ISA","59","11","11","Maladingitan ya maganatan tako ay manseseed si kinalinteg ya kaisalakanan, ngem addawi en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_12","024_59_12","ISA","59","12","12","“Apo, adi mabilang nan basbasol mi en sik-a et say kaman mantistigo ay maikontra en dakami, isonga ipodno mi dana ay binmasolan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_13","024_59_13","ISA","59","13","13","Kinonkontra mi ya dinokogan mis sik-a ay Diyos. Adi kami kayman nantongtongpal en sik-a ya pinalpaligat mi din iib-a mi. Pag etek di nemnemen ya ibagbaga mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_14","024_59_14","ISA","59","14","14","Matopap din kinalinteg et addawi ay maamag din kosto. Malaslasoy din tet-ewa sin katoptopogan di ipogaw et adi maawat din kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_15","024_59_15","ISA","59","15","15","Magay mangibagas tet-ewa, isonga say mapaligat din mangisaldeng ay mangamag si lawa.” Lawa sin pangilan Diyos dana ay mapaspasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_16","024_59_16","ISA","59","16","16","Nasdaaw sisya ay mangila ay magay olay esa ay bomadang sin mapaligatan, isonga say osalena din mismo ay panakabalina ya kinalinteg na ay mangisalakan en daida et mangabak sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_17","024_59_17","ISA","59","17","17","Din kinalinteg et kaman say manalida sin pagew na. Kaman helmet ay ikalogong na din pangisalakanana sin ipogaw na. Kamanan bado din napigsa ay nemnem na ay manosa ya mangibaes sin napalpaligatan di ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_18","024_59_18","ISA","59","18","18","Din dosa ay idawat na sin mangililiget en sisya et maibasar sin inamag da, olay pay din wadas addawi ay il-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_19","024_59_19","ISA","59","19","19","Gapo isdi, egyatan ya idaydayaw di ipogaw si Diyos isnan intiro ay daga. Awni et domateng sisya ay kaman napigsa ay ginawang ya mapges ay dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_20","024_59_20","ISA","59","20","20","Kanan Diyos, “Domateng to ed Jerusalem din mangsobot sin ipogaw ko ay mangibabawi si basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS59_21","024_59_21","ISA","59","21","21","Et mo sak-en pay, siya nay itolag kon dakayo: Manipod ed wani, mawada en dakayo din Ispiritok ya din inpaammok ay kali, et itdo yo nan kalik si odom ay ipogaw. Siya na abe di matongpal sin an-ak yo ya poli yo si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS60_1","024_60_1","ISA","60","1","1","Bomangon ka ay Jerusalem ta mansilaw ka ay kaman din agew. Dinmateng di pat-a en sik-a tan silsilawan daka sin mankoniniing ay kinadiyos en Yahweh. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS60_2","024_60_2","ISA","60","2","2","Olay malikmot si bolinget nan lobong, ngem matinggawan ka pay sin silaw ay mapon Diyos et maila din kinadiyos na sin patag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS60_3","024_60_3","ISA","60","3","3","Omali dan to en sik-a din nanasyon ya aari gapo sin silaw ay wadan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS60_4","024_60_4","ISA","60","4","4","Manmokilang ka ta ilaem din maam-amag. Domateng ay masinop nan an-ak mo ay lalaki ay mapo sin addawi. Din an-ak mo abe ay babai yan kaman dan anak ay bakwaen da ay idateng en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS60_5","024_60_5","ISA","60","5","5","Mailam to dana et palalo di ragsak mo, tan iey dan to en sik-a din kinabaknang di il-ili. Ikarga da sin bapor ay iagadang sin baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS60_6","024_60_6","ISA","60","6","6","Awni et domateng issa di ipogaw ay mapo ed Midian ya Efa ay mangidaydayaw en Diyos. Ikoykoyog da di ad-ado ay kamel ay manggen si ad-ado ay balitok ya insinso ay alaen da ed Seba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS60_7","024_60_7","ISA","60","7","7","Maiey to en sik-a din amin ay karnero ed Kedar ya Nebayot. Maidaton da sin altar Diyos et malaydan isdi. Awni et dadlon paptengen Diyos din Timplo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS60_8","024_60_8","ISA","60","8","8","Sino ngin da din bapor sin baybay ay ad-ado ay kaman liboo ya kaman kalapati ay mantaoli sin beey da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS60_9","024_60_9","ISA","60","9","9","Daida din bapor ay napo sin addawi ay il-ili ay mangidateng sin ipogaw Diyos. Idateng da din palata ya balitok da ay pangidaydayaw dan Yahweh ay nasantoan ay Diyos tako ay Israelita. Sisya di nangiturong sin odom ay nasyon ay mangidayaw en dakayo ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_1","024_61_1","ISA","61","1","1","Wadan sak-en din Ispiriton Diyos, tan pinili nas sak-en ay en mangikasaba sin siged ay damag sin nabibiteg. Inbaa nas sak-en ay mangliwliwa sin palalo ay nadadagsenan ya naladingitan, ya ta enak ibaga sin naibabalod ay malokatan din balodan ta mawayaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_2","024_61_2","ISA","61","2","2","Inmibaa abe ta ipaammok sin kaipoipogaw ay dinomteng din timpo ay pangipailaan Diyos sin seg-ang naet abakena din kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_3","024_61_3","ISA","61","3","3","Inmibaa ta enak paragsaken din maladingitan ay ipogaw ed Jerusalem. Sokatak din sadot ya sakit di nemnem da si ragsak da ay layad da ay mangidayaw en Diyos. Maiarig da si makneg ay kaiw ay si Diyos ay mismo di nangimola ta madayaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_4","024_61_4","ISA","61","4","4","Awni et isaad da kasin din nadadael ay beey yan bangonen da din il-ili ay nabayag ay nabakas ya nataynan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_5","024_61_5","ISA","61","5","5","Dakayo ay ipogaw ko, awni et mansilbi di mangili en dakayo. Daida di mangayowan si karnero yo. Daida abe di mangobla sin dagdaga yo ya mangayowan sin kaob-obasan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_6","024_61_6","ISA","61","6","6","Ngem dakayo pay di papadi ay mansilbi en Yahweh ay Diyos tako. Awni et ganasen yo ya it-ek yo din ina yo ay kinabaknang di odom ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_7","024_61_7","ISA","61","7","7","Gapo ta dobli di panakaibabain ya ligat ay linak-am din ipogaw ko, mandobli abe di ganasen da ay ragsak ya kinabaknang sin bokod da ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_8","024_61_8","ISA","61","8","8","Tan kanan Diyos, “Sak-en ay Diyos et laylaydek din kinalinteg, ngem kaliliget ko din akew ya odom ay lawa ay maam-amag. Sigurado ay idawat kon to din gon-gona da ya waday adi manbalbaliw ay itolag ko en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_9","024_61_9","ISA","61","9","9","Mandinamag to din poli da sin amin ay nasyon et amin ay mangila en daida yan ibaga da ay daida din ipogaw ay binindisyonak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_10","024_61_10","ISA","61","10","10","Palalo di ragsak ko begew sin inamag Diyos, tan kamanan inpabado en sak-en din omisalakanana ya kinalinteg na. Maiarig sin osalen di mangasawa ay lalaki ay kaman bedbed di padi ya al-altin di awak ay osalen di makiasawa ay babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS61_11","024_61_11","ISA","61","11","11","Awni et ipailan din Kangatoan ay Diyos di kinalinteg na sin biyag di ipogaw na et idayaw das sisya sin pangiilaan di ipogaw sin amin ay ili. Sigurado ay matongpal dana ay kaman din kinasiguradon di bomngisan ya gomabayan di bin-i. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_1","024_62_1","ISA","62","1","1","Gapon sik-a ay Jerusalem, adiak gomiginek mo adi et mankaliak enggana ay maisalakan ka ya maila din pangabakam ay kaman din silaw sin labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_2","024_62_2","ISA","62","2","2","Awni et ilaen di kaipoipogaw di pangabakam ya mailan di aari din kaidayawam. Wadan to di baro ay ngadan mo ay si Diyos ay mismo di mangipangadan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_3","024_62_3","ISA","62","3","3","Maiarig kan to si nabanol ay korona ay iin-genan Yahweh ay Diyos mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_4","024_62_4","ISA","62","4","4","Et enggay baken kan makwani en “Nabaybay-an ay Ili” ono “Tinaynan di Asawa na” mo adi et “Ili ay Laylayden Diyos” ya “Naragsak ay Nakiasawa” tan laylayden Diyos sik-a ya oka daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_5","024_62_5","ISA","62","5","5","Din layad Diyos ay nangiamag kasin en sik-a et kaman din layad di baro sin balasang ay asawaena et maiarig ka ay asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_6","024_62_6","ISA","62","6","6","Kanan Diyos, “Ili ay Jerusalem, wada day binilin ko ay gowardiya sin alad mo et bantayan daka si labi ya kaagawan.” Dakayo ay gowardiya, adi kayo gomiginek, mo adi et kanayon koma ay ipanemnem yo en Diyos din kari na ta adi na polos linglingan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_7","024_62_7","ISA","62","7","7","Masapol ay itoltoloy yo ay mankararag en sisya enggana ay itaoli na din sigod ay kasasaad di Jerusalem et panbalinena kasin si siyodad ay idaydayaw di intiro ay lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_10","024_62_10","ISA","62","10","10","Dakayo ay taga-Jerusalem, bomala kayo sin siyodad ta man-amag kayo si kalsada ay pandanan din kailian yo ay mantaoli. Man-amag kayo si annawa ay kalsada yan kaanen yo din batbato. Mantood kayo abe si sinyal ta ilaen di ipogaw sin kailiili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_11","024_62_11","ISA","62","11","11","Siya na di ibilin Diyos sin amin ay solin di daga: “Ipaammo yo sin ipogaw ed Jerusalem ay omali din mangisalakan en daida yan itaktakina din gon-gona ay idawat na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS62_12","024_62_12","ISA","62","12","12","Awni et dakayo nan makwani en “Nasantoan ay Ipogaw Diyos” ya “Ipogaw ay Sinobot Diyos.” Din ili yo abe ay Jerusalem et makwani en “Ili ay Laylayden Diyos” ya “Ili ay Adi Baybay-an Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_1","024_63_1","ISA","63","1","1","Sino din mapmapo ed Bozra ay sakop di Edomay nanbabados namansaan si mandada? Maptemapteng di bado na ya namalkaan si sinyal di kinangato na. Manmandan yan maila di palalo ay bikas na. Kanana, “Sak-en din nalinteg di kali na ay manakabalin ay mangisalakan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_2","024_63_2","ISA","63","2","2","Apay nga namansaan din bado nas mandada ay kaman din badon di nanpespes si obas? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_3","024_63_3","ISA","63","3","3","Kanan Diyos, “Es-esak ay nangigatigatin sin nanasyon ay kaman din iyat di manpespes si obas. Magay inmali ay binmadang. In-gatin kos daida gapo sin bonget ko et nagolpi din badok ay minansaan din dada da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_4","024_63_4","ISA","63","4","4","Tan inkeddeng ko ay ed wani di timpo ay isalakan ko din ipogaw ko ya timpo ay dosaek din kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_5","024_63_5","ISA","63","5","5","Nasdaawak tan ilaek yan maga di bomadang, ngem pinmigsaak gapo sin bonget ko et nangabakak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_6","024_63_6","ISA","63","6","6","In-gatigatin kos daida si bonget ko yan pinabeteng kos dosaket inmayos din dada da sin lota.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_7","024_63_7","ISA","63","7","7","Dad-atek din komakaman ay layad Diyos. Idaydayaw ko gapo sin amin ay inamag na para en datako. Dakdake din bindisyona en datako ay Israelita gapo sin seg-ang na ya magay pap-eng na ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_8","024_63_8","ISA","63","8","8","Kanan Diyos, “Daida din ipogaw ko et adi dan omietek.” Et insalakanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_9","024_63_9","ISA","63","9","9","Sin amin ay ligat da et mansakit din nemnem na. Baken baa ono anghel di nangisalakan en daida mo adi et si Diyos ay mismo. Insalakanas daida gapo sin layad ya seg-ang na. Kanayon ay inay-ayowananas daida ed idi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_10","024_63_10","ISA","63","10","10","ngem kinontra das sisya et nansadoten da din nasantoan ay Ispirito na. Isonga nanbalin sisya ay kalaban da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_11","024_63_11","ISA","63","11","11","Pag da et nemnemen ed bayag sin timpon Moses ay baan Diyos et kanan da, “Into pay si Diyos ay nangisalakan sin ipogaw na ya din papangolo da sin baybay? Into pay sisya ay nangidawat sin nasantoan ay Ispirito na en da Moses ta mantee sin kad-an di kaipoipogaw? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_12","024_63_12","ISA","63","12","13","Into pay si Diyos ay nangipaila sin panakabalina babaen en Moses et nansianena din danom sin baybay yan inpango na din ipogaw na ay nandan sin gawa na?” Et gapo isdi yan madaydayaw din ngadana si eng-enggana. Si Diyos di nangipango en daida et kaman dan kabayo ay adi maisokba sin kadardaratan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_14","024_63_14","ISA","63","14","14","Indawtanas daida si pan-illengan ay kaman din baka ay naipastol sin tanap ay magabay di kanen da. Say inyat na ay nangipango sin ipogaw na ta madayaw din ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_15","024_63_15","ISA","63","15","15","Apo, man-osdong ka kod issan ed daya ay nasantoan ya nangato ay beey mo. Into pay din pangay-ayowanam en dakami ya din layad ya seg-ang mo? Into pay din panakabalin mo? Adi ka kod bomaybay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_16","024_63_16","ISA","63","16","16","Sik-a din ama mi olay adi omibilang da Abraham en Jacob ay ap-apo mi. Sik-a din kanayon ay nangsobsobot en dakami manipod ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_17","024_63_17","ISA","63","17","17","Apo Diyos, apay nga baybay-am dakami ay omaddawi sin laydem ya komenteg nemnem mi? Mantaoli ka koma ta badangam dakami ay nansilsilbin sik-a ay ipogaw mos eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_18","024_63_18","ISA","63","18","18","Dakami ay ipogaw mo yan inoka mi din nasantoan ay lugar mo si sinkaattikan, ngem nay et ay in-gatigatin din kalaban mi din Timplom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS63_19","024_63_19","ISA","63","19","19","Ibilang mos dakami ay kaman nasyon ay adi kan polos inturturayan, kaman adi kamin naibilbilang ay ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS64_1","024_64_1","ISA","64","1","1","Apo Diyos, bisngitem koma ed langit ta ilokat mo, ta bomaba ka isnan kad-an mi et manyegyeg din dontog gapo sin kawadam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS64_2","024_64_2","ISA","64","2","2","Din bomabaam et kaman koman din iyat di apoy ay mamoo sin maitongo ta panlowagena di danom. Et siya abe ay omali ka koma ta ipailam din panakabalin mo sin mangililiget en sik-a ya panpayegpegem si egyat din kailiili sin sangoanam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS64_3","024_64_3","ISA","64","3","3","Sin binmabaam ed idi ay nangipailaam si nakaskasdaaw ay inamag mo, nanpayegpeg da din dontog sin kawadam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS64_4","024_64_4","ISA","64","4","4","Maga pay laeng di nakaila ono nakadnge si kaman sik-a ay Diyos ay nangamag si kaman nidi para sin mantalek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS64_5","024_64_5","ISA","64","5","5","Malaydan ka ay mangawat sin maragsakan ay mangamag si kosto ya mangonod sin laydem. Ngem binmonget ka gapo sin basol mi, tan manipod ed bayag, intoltoloy mi kayman ay nanbasol. Intoy iyat mi ngarud ay maisalakan? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS64_6","024_64_6","ISA","64","6","6","Kinmadodogis kami am-in et am-in ay kinasiged mi yan maiarig si kadodogis ay trapo. Gapo sin basbasol mi, kaman kamin nango ay tobon di kaiw ay itayaw di dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS64_7","024_64_7","ISA","64","7","7","Maga di mankararag en sik-a ya mankedaw si badang mo, tan dinokogam ya binaybay-am dakami ta lak-amen mi di pantongpalan di basbasol mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS64_8","024_64_8","ISA","64","8","8","Ngem sik-a ay Diyos din ama mi. Dakami din koli yan sik-a din mandamdamili et inamag mo am-in dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS64_9","024_64_9","ISA","64","9","9","Adi ka koman palalo ay mabonget en dakami ya adi kan nenemnemen din basol mi si eng-enggana. Pangaasim koma ta seg-angam dakami ay ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_1","024_65_1","ISA","65","1","1","Kanan Diyos, “Din adi nankarkararag en sak-en et daida di nanpailaak. Din adi nangan-anap en sak-en et daida di nanteng. Din ipogaw ay adi nandaydayaw en sak-en et ay-ayagak daida ay mangwani, ‘Naeyak ay tomolong.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_2","024_65_2","ISA","65","2","2","Naninsin-agew ay ay-ayagak di kaipoipogaw ay mangipipilit ay mangamag si lawa yan say tongtongpalen da din layden da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_17","024_65_17","ISA","65","17","17","“Ilaen yo! Dandani ay manparsuaak si baro ay daya ya baro ay daga et mamingpingsan ay malinglingan to din sigod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_18","024_65_18","ISA","65","18","18","Manragsak kayo et si eng-enggana gapo sin amagek. Tan din baro ay Jerusalem ay amagek et naragsak dan to din ipogaw ay mantee isdi ya panragsakan aben di odom ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_19","024_65_19","ISA","65","19","19","Sak-en abe et malaydanak ed Jerusalem ya din ipogaw ko. Awni et sin isdi yan magay madnge ay man-oga ono man-adawag si ligat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_20","024_65_20","ISA","65","20","20","Awni et magay matey ay moyang ya magay masapa ay matey ay nataengan. Tan din mantawen si sin-gasot et maibilang ay anak pay laeng, ya din adi mangdas si sin-gasot et maibilang ay binmasol ay madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_21","024_65_21","ISA","65","21","22","Man-isaad dan to si beey yan daida ay mismo di manbeey, baken odom. Manmola das obas yan daida met laeng di mangan sin lames na. Omando abe di biyag da ay kaman din kaandon di panbiyagan di kaiw. Ganasen da din bongan di boway da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_23","024_65_23","ISA","65","23","23","Adi dan man-obla ay magay pantongpalana ono man-anak si lawa di pantongpalana, tan bindisyonak daida ya din ipoli da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_24","024_65_24","ISA","65","24","24","Olay daan dan ibaga ono mankalkali da pay laeng, songbatak din kararag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS65_25","024_65_25","ISA","65","25","25","Awni et man-okob di atap ay aso si anak di karnero. Din layon yan mangan das nabeas ay kaman baka, yan din eweg, tapok di kanena. Magay komat ono domadael sin nasantoan ay dontog ko,” kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_1","024_66_1","ISA","66","1","1","Kanan Diyos, “Ed langit di pantokdoak ay manturay, ya din lobong et say pan-andayak, isonga olay sino ay beey di saaden yo et adi omanay si panteak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_2a","024_66_2a","ISA","66","2a","2a","Tan sak-en di nangamag sin am-in ay wada et okak amin daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_10","024_66_10","ISA","66","10","10","“Dakayo ay mangipatpateg sin ili ay Jerusalem ya nanladingit ed idi gapon sisya, makiragsak kayo sin ipogaw na ya manragsak kayo gapo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_11","024_66_11","ISA","66","11","11","Mapnek kayon to sin kinabaknang na ay kaman din iyat di moyang ay mapnek sin soson ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_12","024_66_12","ISA","66","12","12","Tan kaman din iyat di danom si napno ay ginawang ay man-oyas din iyat ko ay mangipaey en dakayo sin kinabaknang di odom ay nasyon. Et mapnek kayo ya kaman kayo din moyang ay ay-ayowanan din ina na dowanan bakwaen ay pasosoen ya abaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_13","024_66_13","ISA","66","13","13","Awni et liwliwaek dakayo ed Jerusalem ay kaman din iyat di ina sin nadakdake ay anak na,” kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_14","024_66_14","ISA","66","14","14","Mo ilaen yo ay mapasamak dana et manragsak ya pomigsa kayo. Et siya danay pangammoan yo ay badangan Diyos din mansilbi en sisya ngem mabonget sin mangonkontra et dosaenas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_15","024_66_15","ISA","66","15","15","Awni et omali si Diyos ay mangikoyog si apoy. Din kalisa na et kaman alinposapos, yan palalo din bonget na ay manosa sin kalabana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_16","024_66_16","ISA","66","16","16","Tan babaen si apoy ya kampilan, dosaena am-in ay nakabasol et ad-ado di matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_18","024_66_18","ISA","66","18","18","Kanan Diyos, “Ammok din nemnemnemen da ya am-amagen da. Omaliak ta sinopek din nanasyon ay nankinalasi di kali da et ilaen da din panakabalin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_19","024_66_19","ISA","66","19","19","Maammoan da ay sak-en di manosa en daida, yan din odom ay makalasat, ibaak sin nanasyon ya il-ili ay adi pay laeng nakadnge si maipanggep en sak-en ono nakaila sin panakabalin ko. Ibaak daida ed Espanya, Libya, Lydia, Tubal ya Grecia, et dad-aten dan to sin nanasyon ay nay din panakabalin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_20","024_66_20","ISA","66","20","20","Ikoyog dan to ay isaa din kakailian yo ay wada sin odom ay nasyon et kaman regalo ay idawat dan sak-en. Mangabayo da si kabayo, dangki ya kamel. Manlogan din odom si kariton ya kalisa ay para gobat, et emey da sin nasantoan ay dontog ko ed Jerusalem. Idateng das daida ay kaman din iyat di Israelita ay man-idateng si makan ay maidaton sin Timplok ay naipeey si pankargaan ay nalinis sin sangoanan di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("IS66_21","024_66_21","ISA","66","21","21","Et panbalinek din odom en daida si papadi ya Levita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_1","025_1_1","JER","1","1","1","Siya na di dad-at Jeremias ay anak Hilkias ay esa ay padi ed Anatot ay sakop di Benjamin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_2","025_1_2","JER","1","2","2","Inpaammon Diyos din kali na en sisya sin maikasinpo ya tolo ay tawen ay nanturayan Ari Josias ay anak Amon ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_3","025_1_3","JER","1","3","3","Wada kasin di naipaammo en sisya sin timpon di turay Jehoyakim ay anak Josias. Idi nakdeng di, namin ad-ado pay ay waday inpaibagan Diyos en sisya enggana sin maikalima ay bowan di maikasinpo ya esa ay tawen ay nanturayan Zedekias ay anak Josias. Sin doy ay timpo din naabakan di Jerusalem. Naipakaan din omili isdi et napilit da ay naiey sin odom ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_4","025_1_4","JER","1","4","4","Kanan Jeremias, “Siya na din kalin Diyos ay naipaammo en sak-en: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_5","025_1_5","JER","1","5","5","‘Idi daan kon pekken sik-a sin eges inam, enggay inaammok sik-a. Sin daan ka pay laeng maianak, inlalasin kos sik-a ay mansilbi en sak-en yan dinotokak sik-a ay mangipaammo sin kalik sin nanasyon.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_6","025_1_6","JER","1","6","6","Songbatak pay yan kanak, “Bakenak met maapat tan an-anakak pay laeng.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_7","025_1_7","JER","1","7","7","Ngem kanan Diyos, “Adi ka kanan en an-anak ka, tan masapol ay emey ka sin amin ay ipogaw ay pangibaaak en sik-a ta ibagam amin ay ibilin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_8","025_1_8","JER","1","8","8","Adi kan emegyat en daida, tan wadaak ay mangadkadwa ya mangisalakan en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_9","025_1_9","JER","1","9","9","Pag iadawan Diyos din takkay na et giniwit na din tepek ko yan kanana, “Nay ipaammok en sik-a di ibagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_10","025_1_10","JER","1","10","10","Et ed wani ay agew, idawat ko di kalebbengam ay mangipadto si maamag sin nanasyon ay panturayan di ipogaw. Begew sin ipadtom, kabaelam ay manggabot ya mangipababa, manadadael ya mangabak. Kabaelam abe ay mangisaad ya mangimola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_17","025_1_17","JER","1","17","17","“Isonga mansagana ka et ta en ka ibaga en daida am-in ay ibilin ko. Adi ka emegyat en daida tan mo emegyat ka, sepsepek ay paegyaten sik-a sin sangoanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_18","025_1_18","JER","1","18","18","Tan ed wani ay agew, panbalinek sik-a si kaman naaladan ay siyodad, kaman posti ay landok ya bronsi ay dingding. Labanen dakan to sin am-in ay ipogaw ed Juda, pati din ari ya odom ay tuturay ya papadi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR1_19","025_1_19","JER","1","19","19","Ngem olay mo labanen daka, magay bael da, tan wadaak ay mangadkadwa ya manalaknib en sik-a,” kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR3_19","025_3_19","JER","3","19","19","Kanan Diyos, “Dakayo ay Israelita, laydelaydek ay ibilang dakayo ay an-ak ko ya idawtan si maymayat ay daga ay kamaptengan sin am-in ay nasyon. Kanak si nemnem ko en awagan yos sak-en ay ama ya itoltoloy yo ay mangonod en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR3_20","025_3_20","JER","3","20","20","Ngem kaman kayon babai ay nanokat si asawa na tan dinmokog kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR3_21","025_3_21","JER","3","21","21","Waday madnge ay oga sin toktok di dontog. Man-og-oga da ay manpakaasi di ad-ado ay Israelita, tan nanbasbasol da ya nilinglingan da si Yahweh ay Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR3_22","025_3_22","JER","3","22","22","Kanan Diyos, “Dakayo ay baken matalek ay ipogaw, mantaoli kayon sak-en, tan laydek ay agasan dakayo ta manbalin kayo ay matalek.” Asi yon kanan, “Aw, sagongen mis sik-a tan sik-a si Yahweh ay Diyos mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR3_23","025_3_23","JER","3","23","23","Magay naibadang na en dakami din nanaydayawan mi si sinan didiyos sin toktok di dontog. Sik-a anggoy ay Yahweh ay Diyos mi di mangisalakan en dakami ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR3_24","025_3_24","JER","3","24","24","Ngem din nandaydayawan min Baal ay din kadodogis ay didiyosen di gapo ay namaga din inligligatan di aap-o mi ay aan-ak da yan siya abe sin kakarnero ya baka da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR3_25","025_3_25","JER","3","25","25","Manlakob-o kami ay mangipaila ay palalo di bain mi, tan dakami ya din aam-a mi yan nanbasol kami en sik-a ay Yahweh ay Diyos mi. Adi kami nantongpal en sik-a manipod sin kakitkittoy mi engganad wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR4_1","025_4_1","JER","4","1","1","Kanan Diyos, “Dakayo ay Israelita, mo layden yo ay mantaolin sak-en, masapol ay iwasit yo din kaliliget ko ay didiyosen yo ta adi kayo kasin omaddawi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR4_2","025_4_2","JER","4","2","2","Mo naimposoan di iyat yo ay mansapata en sak-en dowan aben nalinteg di kabibiyag yo, kedawen din nanasyon di bindisyon ko et idaydayaw das sak-en ay Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_1","025_7_1","JER","7","1","3","Inbaan Diyos si Jeremias ay emey sin segpan di Timplo ay senggepan di ipogaw ay taga-Juda ay en mandaydayaw. Inbilina ay en pomika isdi ta ipaammo na din kali na. Kanan Jeremias, “Siya na di inbagan Yahweh ay Kangatoan ay Turay en datako ay Israelita: Balbaliwan yo din panagbiyag yo ya din ogali yo ta say adiak pakaanen dakayo isnan ili ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_4","025_7_4","JER","7","4","4","Adi yo patpatien din ipidwapidwa da ay kanan en, ‘Laton ay adi tako maan-ano, tan sinay din Timplon Diyos,’ tan baken tet-ewa di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_5","025_7_5","JER","7","5","5","“Tet-ewa koma ay balbaliwan yo din biyag yo ya ogali yo ta kostokosto di iyat yo si esa ya esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_6","025_7_6","JER","7","6","6","Adi yo palpaligaten din mangili, olila ya balo. Adi kayo manpespese si magay basol na sin ili ay nay. Adi kayo aben mandaydayaw si didiyosen tan say kadadaelan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_7","025_7_7","JER","7","7","7","Mo say iyat yo di, makiteteeak en dakayo si eng-enggana isnan ili ay indawat ko ed idi sin aap-o yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_8","025_7_8","JER","7","8","8","“Ngem nay ay mantalek kayo si baken tet-ewa ay kali ay magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_9","025_7_9","JER","7","9","9","Mangakew kayo, manpese ya makikamalala kayo. Man-etek kayo ay mansapata. Man-idaton kayon Baal ya mandayaw kayo si didiyosen ay adi yo am-ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_10","025_7_10","JER","7","10","10","Asi kayo pay omali sin Timplok ay kaidaydayawak yan kanan yo en adi kayo maan-ano et mabalin ay itoltoloy yo din kaliliget ko ay am-amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_11","025_7_11","JER","7","11","11","Ay din pannemnem yo sin Timplok yan liyang ay pantean di tollisan? Sak-en et iilaek din maam-amag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_12","025_7_12","JER","7","12","12","“Emey kayo ed wani ed Shilo ay pinilik ay pandaydayawan da en sak-en ed idi ta ilaen yo di napasamak sin lugar ay doy gapo sin basol ay inam-amag di ipogaw ko ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_13","025_7_13","JER","7","13","13","Namin ado ay nakikaliak en dakayo, ngem adi yo inkaskaso. Ay-ayagak dakayo, ngem adi kayo somongsongbat. Isonga ed wani, gapo ta say inamag yo amin dana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_14","025_7_14","JER","7","14","14","amagek di kaman din inyat ko ed Shilo sin Timplok ay pantaltalkan yo ya isnan lugar ay indawat kon dakayo ya sin aam-a yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_15","025_7_15","JER","7","15","15","Pakaanek abes dakayo sin sangoanak ay kaman din inyat ko sin aag-i yo ay polin Efraim.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_22","025_7_22","JER","7","22","22","Kanan aben Diyos en Jeremias, “Idi inkaan ko ed Egipto din aam-a yo, magay inbagak ono inbilin ko maipanggep sin daton ay mapooan ono olay sino ay kalasin di daton. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_23","025_7_23","JER","7","23","23","Ngem inbilin ko en daida ay tongpalen das sak-en ta sak-en di Diyos da ya daida di ipogaw ko. Inbagak en daida ay onodan da din panagbiyag ay inbilin ko ta somiged di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_24","025_7_24","JER","7","24","24","Ngem tineteweng da et adi da tinongpal. Say tinongpal da din makenteg ay nemnem da, isonga adi sinmiged di biyag da mo adi et linmawlawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_25","025_7_25","JER","7","25","25","Manipod sin kinmaanan di aam-a yo ed Egipto engganad wani, kanayon ay way inbaak ay mamadto en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_26","025_7_26","JER","7","26","26","Ngem adi da inkaskaso et inpakekenteg da din nemnem da. Nasepsep di inamag da mo din inyat di aap-o da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_27","025_7_27","JER","7","27","27","Isonga mo ibagam dana et adi da dengngen, kaliam et adi dan somongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR7_28","025_7_28","JER","7","28","28","Ibagam ngarud ay daida di nasyon ay adi manongtongpal en Yahweh ay Diyos da ya adi manmannge sin pamagbaga na. Enggay maga polos di tet-ewa ay inbaga da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR9_23","025_9_23","JER","9","23","23","Kanan Diyos, “Adi koman it-it-ek din masirib din laing da ono din napigsa din bikas da ono din babaknang din kinabaknang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR9_24","025_9_24","JER","9","24","24","Ngem mo waday mayad ay mangit-ek si kompormi, say it-ek na koma din pangawat na ya nangammoana en sak-en, tan sak-en si Diyos ay mangipaila si adi manbalbaliw ay layad ya seg-ang ya kinalinteg isnan daga tan say panlaydak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR11_18","025_11_18","JER","11","18","18","Inaammok din panggep di omililiget, tan inpaammon Diyos en sak-en din am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR11_19","025_11_19","JER","11","19","19","Kamanak din naamo ay karnero ay iey da sin panpaltian, tan adiak ammo di lawa ay panggep da en sak-en. Kanan da ay nantotolag, “Poyoen tako din kaiw ed wani ay makneg pay laeng. Peslen tako ta say malinglingan di ngadana si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR11_20","025_11_20","JER","11","20","20","Ngem sik-a ay Kangatoan ay Turay, nalinteg di iyat mo ay mangokom ya inaammom di nemnem di ipogaw. Ipalobos mo kod ay ilaek di panosaam en daida tan intalek ko na ay problimak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR12_1","025_12_1","JER","12","1","1","Apo Diyos, olay mo makisongbatak en sik-a et sik-a pay dedan di kosto. Ngem olay mo siya di, waday laydek ay salodsoden en sik-a. Apay nga mayat di biyag din maetek ya mangam-amag si lawa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR12_2","025_12_2","JER","12","2","2","Inmolam daida et nanlamot da, ginmabay ya nanbonga da. Idaydayaw daka sin kali da ngem addawi ka sin nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR12_3","025_12_3","JER","12","3","3","Ngem sik-a ay Diyos et ammom sak-en. Il-ilaem din am-amagek ya ammom di ison di layad kon sik-a. Ngem nan ipogaw ay mangam-amag si lawa, igoyod mo koma ay kaman karnero ay maiey sin mapaltian da ta mailalasin da para sin agew ay way mamse en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR12_4","025_12_4","JER","12","4","4","Ayye pay nas kabayag na ay mamgaan nan daga mi ya makpit din amin ay logam isnan ili? Enggay natey din aanimal ya titit gapo sin basbasol di omili, dowan da et kanan en adi ka ilaen din am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR12_5","025_12_5","JER","12","5","5","Kanan Diyos ay sinombat, “Mo mabbay ka ay makilongba si ipogaw, into pay di iyat mo ay makilongba si kabayo? Mo sin mapteng ay ili yan maisokba ka, into pay di iyat mo ay manbiyag sin kada sin benget di ginawang ay Jordan? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR12_6","025_12_6","JER","12","6","6","Tan olay din aag-im ya mismo ay pamilyam et linipotan daka. Man-eset da ay mangibaw en sik-a. Isonga adi ka mantalek en daida olay mo kaman mayat din kali da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_1","025_14_1","JER","14","1","1","Siya na di inpaammon Diyos en Jeremias maipanggep sin ando ay tiyagew: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_2","025_14_2","JER","14","2","2","“Manladingit din omili ed Juda tan maligligatan din siyodad da. Man-anog-og da din ipogaw ed Jerusalem begew sin daga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_3","025_14_3","JER","14","3","3","Din babaknang yan panakdoen da din babag-en da et emey da sin sakdoan, ngem magay danom si madteng da, isonga mantaoli da ay magay naigto sin isakdo da. Et mansokdong da gapo si bain ya ladingit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_4","025_14_4","JER","14","4","4","Enggay nabtanabtak din lota gapo ta magay odan, isonga din manmolmola abe yan mansokdong da ay mangipaila si ladingit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_5","025_14_5","JER","14","5","5","Gapo ta enggay magay logam sin dontog, taynan din makawas din kaian-anak ay olbon da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_6","025_14_6","JER","14","6","6","Din atap ay animal sin toktok di dontog yan manngasngas da ay kaman din atap ay aso. Komapsot din mata da gapo ta magay alaben da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_7","025_14_7","JER","14","7","7","“Din ipogaw ko yan man-adawag dan sak-en ay kanan da, ‘Ad-ado ya madagsen kayman nan basol mi ay pamaneknek kontra en dakami, tan namin ado ay dinokogan mis sik-a, ngem gapo sin dayaw mo, badangam kod dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_8","025_14_8","JER","14","8","8","Tan sik-a anggoy di pannamnamaan di Israelita. Sik-a di mangisalakan en dakami sin timpon di ligat mi. Apay nga kaman kan mangili isnan ili mi ay mandagos si owat esay labi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_9","025_14_9","JER","14","9","9","Apay nga kaman kan nakibtot ya kaman soldado ay adi makaisalakan si awak na? Wada ka met ay Diyos sin kad-an mi yan dakami di makwani en ipogaw mo. Adi ka paaben tomaytaynan!’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_10","025_14_10","JER","14","10","10","Pag kanan Diyos, “Layden dana ay ipogaw ay omaddawi en sak-en ya mangamag si adiak layden et adi dan makaitpe sin awak da, isonga adiak malaydan en daida. Adiak linglinglingan din basol da et dosaek daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_19","025_14_19","JER","14","19","19","Kanan Jeremias, “Ay enggay inwasit mo ed Juda ya enggay kadodogis di pangilam ed Zion? Apay nga palalo ay sinogatam dakami et adi kami kaagasan? An-anapen mi di talna ngem magay siged si mas-ed mi. Namnamaen mi ay maagasan kami ngem danag et di wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_20","025_14_20","JER","14","20","20","Tet-ewa kayman ay binmasol kamin sik-a, dakami ya din aap-o mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_21","025_14_21","JER","14","21","21","Ngem gapo sin dayaw mo, adi ka kod dokogan dakami ta adi maibabain din madaydayaw ay turay mo. Adi ka koman linglinglingan din intolag mo en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR14_22","025_14_22","JER","14","22","22","Magay makaidawat si odan sin olay sino ay didiyosen di nanasyon. Ed daya yan adi na kabaelan si bokbokod na ay mangipawadas odan. Sik-a ay Yahweh ay Diyos mi di pannamnamaan mi, tan sik-a anggoy di makaamag amin isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR15_15","025_15_15","JER","15","15","15","Kanan Jeremias, “Apo Diyos, ammok ay makaawat ka. Nemnemem kod sak-en ta bomadang ka. Sik-a koma di mangibaes sin pomalpaligat. Adi ka koman pabaybayagen di anos mo en daida enggana ay pomse da. Nemnemem koma ay sik-a di gapo ay mapalpaligatak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR15_16","025_15_16","JER","15","16","16","Nankali ka et pinatik amin ay inbagam. Naragsakanak tan sik-a ay Yahweh ay Diyos ay Kangatoan ay Turay yan inbilang mos sak-en ay mansilbin sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR15_17","025_15_17","JER","15","17","17","Adiak polos nakikoykoyog ya nakiragsak sin naayat si ragragsak. Nan-es-esaak tan inturong mo din nemnem ko et palalo di bonget ko sin basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR15_18","025_15_18","JER","15","18","18","Apay nga magay pap-eng nan ligat ko ya adi kaagasan nan sogat ko? Ay panggep mo ay domismaya et kaman kan obbog ay natdok?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR15_19","025_15_19","JER","15","19","19","Pag kanan Diyos ay sinombat, “Mo manbabawi ka, awatek sik-a kasin ay baak. Mo mankali ka si kosto ay baken din magay silbi na, manbalin ka kasin ay pankalkaliak. Baken koman sik-a di awisen di kaipoipogaw ay omonod sin wadas nemnem da, mo adi et sik-a di mangawis en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR15_20","025_15_20","JER","15","20","20","Gobaten dakan to sin ipogaw ay nay, ngem laton ay panbalinek sik-a ay maiarig si makneg ay bronsi ay alad di ili. Adi da makaabak en sik-a, tan wadaak ay manalaknib ya mangisalakan en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR15_21","025_15_21","JER","15","21","21","Isalakan kos sik-a sin panakabalin di makedse ay laway nemnem da.” Siya nay kinwanin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_1","025_16_1","JER","16","1","1","Nankali kasin si Diyos en Jeremias yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_2","025_16_2","JER","16","2","2","“Adi ka mangasawa ta say magay anak mo sin ili ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_3","025_16_3","JER","16","3","3","Tan nay ay ipaammok en sik-a din mapasamak to sin maianak isna ya din ama ya ina da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_4","025_16_4","JER","16","4","4","Awni et matey das kaeegyat ay sakit, gobat ya betil, ngem maga di mangiladingit ya mangiponpon, mo adi et maiwalang di bangkay da ay kaman tain di animal sin lota et kanen di titit ya atap ay animal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_5","025_16_5","JER","16","5","5","“Sak-en ay Diyos, naey pay di bilin ko en sik-a. Adi ka en makikan sin minatayan ya olay makiladingit en daida, tan nay ay kaanek din bindisyon ko sin ipogaw ay nay da, ya adiak ipaila din layad ya seg-ang ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_6","025_16_6","JER","16","6","6","Matey dan to din waday kabigbigana ya din nababa, ngem maga di mangiponpon en daida. Maga abe di mangged sin awak na ono mangoskos sin book na ay mangipailas ladingit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_7","025_16_7","JER","16","7","7","Maga abe di mangidawat si makan ya inom ay mangliwliwa sin manladladingit, olay mo si ama na ono si ina na di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_8","025_16_8","JER","16","8","8","“Adi ka aben makikan ya makiinom sin beey ay nanpaltian da ay manraragsak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_9","025_16_9","JER","16","9","9","tan sak-en ay si Yahweh ay Diyos di Israelita et sak-en din Kangatoan ay Turay yan siya na di ibagak: Awni et ipaginek ko din kalin di makiragragsak ay ipogaw sin kasalan ya odom ay ragragsak, tan maga di mankasal. Mapasamak na sin timpo yo ya sin pangiilaan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_10","025_16_10","JER","16","10","10","“Mo ibagam am-in dana sin kaipoipogaw, damagen da mo sinoy gapo ay inkeddeng ko nan palalo ay dosa en daida. Layden da ay ammoan mo sinoy basol dan sak-en ay Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_11","025_16_11","JER","16","11","11","Asi kan ibagan daida, ‘Siya na di songbat Diyos en dakayo. Di gapo na et tinmaynan din aam-a yo ta mandayaw ya mansilbi das odom ay diyos. Dinmokog da et adi dan tinongtongpal din linteg ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_12","025_16_12","JER","16","12","12","Ngem baken anggoy nidi, tan mo dakayo pay yan sinepsep yo din basbasol di aam-a yo. Tan nay ay on-onodan yo am-in din lawa ay laylayden di makenteg ay nemnem yo yan sigaan yo ay manongpal en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_13","025_16_13","JER","16","13","13","Gapos na, ipakaan kos dakayo sin ili ay nay ta emey kayos odom ay ili ay adi yo ammo ya adi aben ammon di aam-a yo. Olay isdi kayo ay mansilsilbi si natken ay diyos si inagew ya nilabi, tan magan to di seg-ang kon dakayo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_14","025_16_14","JER","16","14","14","Kanan aben Diyos, “Domteng to di timpo ay adi dan kanan ay mansapata, ‘Isapatak sin matmatago ay Diyos ay nangikaan sin Israelita ed Egipto.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_15","025_16_15","JER","16","15","15","Kanan dan to, ‘Isapatak sin matmatago ay Diyos ay nangikaan sin Israelita sin nasyon ed amyanan ya sin amin ay il-ili ay nangipaaddawiana en daida.’ Tan itaolik daida sin daga ay indawat ko sin aap-o da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_16","025_16_16","JER","16","16","16","Ngem sakbay ay amagek di, man-ibaaak si en manpap en daida ay kaman din iyat di manabtabokol. Mo makdeng di, man-ibaaak si en manganop en daida sin dodontog, bilbilig ya liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_17","025_16_17","JER","16","17","17","Tan ilaek amin ay am-amagen da et adi mailingeb en sak-en din basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_18","025_16_18","JER","16","18","18","Isonga kostokosto di panosaak en daida sin basbasol da tan inpakadodogis da din daga ay pinilik begew sin baken matmatago ay didiyosen da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_19","025_16_19","JER","16","19","19","Kanan Jeremias ay nankararag, “Apo Diyos, sik-a di poon di bikas ko, sik-a abe di pankamangak ya salaknib ko sin timpon di ligat ko. Emey dan sik-a din nanasyon ay mapo sin amin ay solin di daga yan kanan da, ‘Pag magay silbi na ay didiyosen di wada sin aap-o mi yan magay pansigdan si idawat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_20","025_16_20","JER","16","20","20","Ay mabalin ay amagen di ipogaw di diyos da? Aw, ngem din amagen da et baken tet-ewa ay Diyos.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR16_21","025_16_21","JER","16","21","21","Kanan Diyos ay sinombat, “Mo siya sa, itdoak daida. Ipailak en daida din panakabalin ko et ammoen dan to ay si Yahweh di ngadan ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR17_5","025_17_5","JER","17","5","5","Siya na di kanan Diyos, “Madosa di omaddawi en sak-en ya mantalek si kabaelan di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR17_6","025_17_6","JER","17","6","6","Maiarig si kaiw sin kadardaratan ono manpait ay lota ay magay gomabay et magay pansigdan si mas-ed na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR17_7","025_17_7","JER","17","7","7","Ngem nagasat din ipogaw ay mantalek en sak-en ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR17_8","025_17_8","JER","17","8","8","Maiarig si kaiw ay ginmabay sin benget di danom et komamang din lamot na sin ginawang. Adi emegyat mo domteng di tiyagew, tan komakaman ay maata din tobo na. Adi madanagan mo adi man-odan yan magay somaldengan di panlamsana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR17_9","025_17_9","JER","17","9","9","“Sino di makaawat si nemnem di ipogaw? Tan din nemnem di ipogaw et maetek ay magay is-iso na ya adi kaagasan? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR17_10","025_17_10","JER","17","10","10","Sak-en ay Diyos di mangosig ya mamadas si nemnem ya panggep di ipogaw et gon-gonaak di ipogaw insigon sin inam-amag na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR17_13","025_17_13","JER","17","13","13","Sik-a ay Diyos di pannamnamaan di Israelita. Amin ay manlingling ono manokog en sik-a et maibabain da yan mantongpal da sin kad-an di natey ed dallem, tan dinokogan daka ay Yahweh ay kaman obbog ay kapoan di danom ay mangidawat si biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR17_14","025_17_14","JER","17","14","14","Omagas ka kod ay Apo ta dadlonak mailatonan, omisalakan ka ta maisalakanak si kosto, tan sik-a di daydayawek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_1","025_19_1","JER","19","1","1","Inbilin Diyos en Jeremias ay en manlako si dinamili ay koli. Inbaga na abe en man-itakin sin papangolo ya nankakay ay papadi ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_2","025_19_2","JER","19","2","2","ta bomala da sin segpan ay makwani en Pit-ing di Koli ay emey sin Tanap ay Ben-hinnom ta ena ipaammo din inbagan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_3","025_19_3","JER","19","3","3","Siya nay inbilin Diyos ay inbagan Jeremias, “Dakayo ay aarin di Juda ya ipogaw ed Jerusalem, dengngen yo din kalin Yahweh ay Kangatoan ay Turay ay Diyos di Israelita: Awni et ipawadak di kaeegyat ay pasamak isna ay lugar et masngang di amin ay mannge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_4","025_19_4","JER","19","4","4","Say amagek di tan dinokogan das sak-en ya inpakadodogis da nan ili sin nan-idatdatonan da si didiyosen ay adi da am-ammo ya adi aben am-ammon din aari ya aap-o da. Inpaoyas da abe sin ili di dadan di ad-ado ay magay basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_5","025_19_5","JER","19","5","5","Nan-amag da pay sin toktok di dontog si pan-idatonan da en Baal et isdi ay pinooan da ay indaton din aan-ak da. Din nay ay inamag da et adiak polos inbilin ono inbaga ya adiak polos ninemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_6","025_19_6","JER","19","6","6","Isonga domteng to di timpo ay baken Tofet ono Ben-hinnom di ibaga da ay ngadan din ili ay nay mo adi et Tanap ay Namsean das Ad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_7","025_19_7","JER","19","7","7","Isna ay lugar, awni et dadaelek di planon di taga-Juda ya taga-Jerusalem. Iturong kon to di pamsean din kalaban da en daida babaen si kampilan, et bay-ak to ay kanen di titit ya animal din awak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_8","025_19_8","JER","19","8","8","Ipawadak dana ay kaeegyat ay pasamak sin siyodad ay nay et masdaaw ya masngang dan to di malabas ay mangila sin ligat ay linak-am da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_9","025_19_9","JER","19","9","9","Gapo sin doy ay amagek, isida da din mismo ay aan-ak da ya man-asisida da, tan mankolang dan to si makan gapo sin panlikoban di kalaban da ay mangipapati ay mamse en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_10","025_19_10","JER","19","10","10","Pag ibilin Diyos ay gopaken Jeremias din koli sin sangoanan di lallalaki ay koyogena, et inamag na di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_11","025_19_11","JER","19","11","11","Pag nan kanan, “Siya nay kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay. Ilaen yo san nagopak ay koli ay adi polos maiamag. Kaman nidi met laeng di iyat ko sin ipogaw ay nay da ya isnan ili. Maikaot din natey ed Tofet enggana ay magay lugar ay pan-ikaotan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_12","025_19_12","JER","19","12","12","Panbalinek to din lugar ay nay ay kaman ed Tofet, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_13","025_19_13","JER","19","13","13","et komadodogis ay kaman ed Tofet din kabeebeey ed Jerusalem ya din beey di aari. Komadodogis amin din beey ay di atep da et nan-ipooan das insinso ya nangisoyatan das arak ay naidaton sin amin ay naparsua ed daya ya didiyosen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_14","025_19_14","JER","19","14","14","Idi nakdeng ay kinwani na di, pag mantaoli si Jeremias ay napod Tofet ay nangibaaan Diyos en sisya ay en mangipaammo sin mapasamak sin tapin di agew. Pinmika sin bel-ayan di Timplo yan kanana sin amin ay ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR19_15","025_19_15","JER","19","15","15","“Siya na di kanan Yahweh ay Kangatoan ay Turay ay Diyos di Israelita, ‘Dadlonak ipadateng dana ay ligat ay inbagak ay amagek sin siyodad ay nay ya sin amin ay ili ay sakop na, tan inpakenteg yo din nemnem yo et sigaan yo ay mannge sin kalik.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR20_7","025_20_7","JER","20","7","7","Pag kanan Jeremias, “Apo Diyos, inmietek ka et naietekanak. Napigsa ka mo sak-en et inmabak ka. Somis-iyek din amin ay ipogaw si kankanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR20_8","025_20_8","JER","20","8","8","Tonggal mankaliak masapol ay manbogbogawak ay mangiyew sin lawa ay maam-amag ya mangipadto sin domteng to ay panangdadael. Isonga kanayon ay omoy-oyaw ya lomaslasoy da gapo sin mangibagbagaak sin kalim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR20_9","025_20_9","JER","20","9","9","Ngem no kanak en gominekak ta somaldengak ay mangibagbaga sin kalim, manbalin din kalim si kaman apoy sin nemnem ko ya oneg di awak ko. Et enggay nabbayak ay adiak kabaelan ay mangiitpe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR20_10","025_20_10","JER","20","10","10","Ninemnem ko ay gominekak, tan dindinngek din iay-ayasak di ipogaw ay lomaslasoy. ‘Sanas Kaeegyat! Pag kaeegyat ay dosa di ipadtopadto na. Idarum tako!’ kanan da. Olay din gagayyem ko et sedsed-en da di kaisokbaak. Kanan da, ‘Mabalin siguro ay maietekan et depapen tako ta makaibaes tako!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR20_11","025_20_11","JER","20","11","11","“Ngem sik-a ay Diyos di komadkadwa ya manakabalin ka et maabak din pomalpaligat. Palalo ay maibabain da tan adi matongpal din layden da. Maibabain dan to si eng-enggana et adi polos malinglingan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR20_12","025_20_12","JER","20","12","12","Ngem sik-a ay Diyos ay Kangatoan ay Turay et padasem din nalinteg ya mailam din nemnem di ipogaw. Ipailam kod di panangbaes mo sin kalaban ko, tan intalek kon sik-a din problimak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR20_13","025_20_13","JER","20","13","13","Mankanta tako ay mangidaydayaw en Diyos, tan insalakana din maligligatan sin laway nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR20_14","025_20_14","JER","20","14","14","Ngem sapay koma dedan ta mabaosan din agew ay naianakak, din agew ay inmianakan inak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR20_15","025_20_15","JER","20","15","15","Mabaosan koma abe din ipogaw ay nangipadamag en amak ay binmalay anak na ay lalaki et naragsakan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_1","025_23_1","JER","23","1","1","Kanan Diyos, “Kaasi pay din maiarig si mangay-ayowan si karnero ay mangipappapse ya mangipansisian sin ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_2","025_23_2","JER","23","2","2","Sak-en si Yahweh ay Diyos di Israelita et siya nay kanak maipanggep sin tuturay ay lebbeng na ay mangayowan sin ipogaw ko: Nansisianen yo ya inpakaan yo din ipogaw ko. Adi kayo inayowanan daida, isonga dosaek dakayo gapo sin lawa ay inam-amag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_3","025_23_3","JER","23","3","3","Awni et pataoliek din ipogaw ko manipod sin amin ay nasyon ay nangipansisianak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_4","025_23_4","JER","23","4","4","Man-isaadak si tuturay ay mangayowan en daida et magay pan-egyatan da ya magay malitaw en daida. Adi da aben madisdismaya,” kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_5","025_23_5","JER","23","5","5","“Sigurado ay domteng di timpo ay isaad kon to ay ari di esa ay nalinteg ay polin David ay maiarig si pingi. Nalaing sisya ay manturay et nalinteg ya kosto di iyat na sin kaipoipogaw isnan ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_6","025_23_6","JER","23","6","6","Sin timpon di turay na, maisalakan din taga-Juda ya Israel ya magay pan-egyatan da. Din maipangadan en sisya et ‘Si Diyos di Napoan di Kinalinteg mi.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_7","025_23_7","JER","23","7","7","“Gapo sidi, domteng to di timpo ay mansapata din ipogaw yan adi dan kanan, ‘Isapatak en Diyos ay nangikaan sin Israelita ed Egipto.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_8","025_23_8","JER","23","8","8","Tan kanan dan to, ‘Isapatak en Diyos ay nangikaan sin Israelita sin nasyon ed amyanan ya sin amin ay il-ili ay nangipaaddawiana en daida.’ Et mantee dan to sin bokod da ay daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_23","025_23_23","JER","23","23","23","Kanan Diyos, “Sak-en si Diyos ay wadas amin ay kad-an ay baken owat es-esa ay lugar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_24","025_23_24","JER","23","24","24","Maga polos di makabael ay mantabon si lugar ay adiak maila, tan wadaak sin amin ay lugar ed langit ya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_25","025_23_25","JER","23","25","25","Dinngek din inbagbagan di mamadto ay man-ipadto si baken tet-ewa ay mangos-osal sin ngadan ko. Kanan da en waday inpaammok en daida ay iitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_26","025_23_26","JER","23","26","26","Ay maney pay di pan-ipadtoan dana si baken tet-ewa mo adi et din mapos nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_27","025_23_27","JER","23","27","27","Ipagarup da ay gapo sin iitaw da yan linglingan din ipogaw kos sak-en ay kaman din inyat di aap-o da et say dinaydayaw das Baal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_28","025_23_28","JER","23","28","28","Din mamadto ay owat nan-iitaw et olay ibaga na din iitaw na, ngem din nannge sin kalik, matalek koma ay mangibaga si kosto. Baken man-iso di garami ya lames di bakakew. Addawi abe ay natken din owat iitaw sin inpaammok ay kali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR23_29","025_23_29","JER","23","29","29","Tan din kalik et kaman apoy ya kaman martilyo ay manmekmek si bato.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR25_8","025_25_8","JER","25","8","8","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Gapo ta tineteweng yo din inbagbagak en dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR25_9","025_25_9","JER","25","9","9","ayagak din kailiili sin amyanan ya si Ari Nebukadnezzar ay mansilbi en sak-en, et ipangok daida ay en makigobat sin taga-Juda ya din nandinmang ay il-ili. Tan din panggep ko et dadlon dan madadael si eng-enggana. Panbalinek daida ay il-ili ay laslasoyen di odom ay ipogaw et mo ilaen da, kanan da en, ‘Ay inayan!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR25_10","025_25_10","JER","25","10","10","Ipaginek ko din kalin di makiragragsak ay ipogaw sin kasalan ya odom ay ragragsak, tan maga di mankasal. Maga abe di magiling sin gilingan da ya lana ay pansilaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR25_11","025_25_11","JER","25","11","11","Manbalin ay daga ay magay silbi na din intiro ay ili ay nay ya din nandinmang ay il-ili, et mansilbi da sin ari ed Babilonia si pitopolo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR25_12","025_25_12","JER","25","12","12","“Ngem mo makdeng pay din pitopolo ay tawen ay sana, dosaek met laeng din ari ed Babilonia ya din ili na begew sin basbasol da et panbalinek din ili da si lugar ay magay silbi nas eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR25_13","025_25_13","JER","25","13","13","Ipalak-am kon to en daida am-in ay dosa ay naisolat sin libro ay nay ay inpaipadtok en Jeremias kontra en daida ya din odom abe ay nanasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR25_14","025_25_14","JER","25","14","14","Gon-gonaak daida insigon sin inam-amag da ay mismo, et ad-ado di nasyon ya nankapipigsa ay aari ay mangibag-en met laeng en daida,” kinwanin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_1","025_26_1","JER","26","1","1","Idi nanlogi ay manturay si Jehoyakim ay anak Josias ed Juda, waday inpaammon Diyos en Jeremias ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_2","025_26_2","JER","26","2","2","“Pomika ka sin bel-ayan di Timplo ay beey ko ta ibagam amin ay inbilin kon sik-a sin amin ay ipogaw ed Juda ay en mandayaw isdi. Masapol ay maga di ilimed mo ay olay esay kali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_3","025_26_3","JER","26","3","3","Siguro ay dengngen da et manbabawi da sin lawa ay am-amagen da. Mo say iyat da, adiak itoloy ay manosa en daida gapo sin basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_4","025_26_4","JER","26","4","4","Ibagam en daida ay sak-en ay Diyos di nangibaga ay masapol ay tongpalen da din linteg ay inbilin ko en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_5","025_26_5","JER","26","5","5","Masapol abe ay tongpalen da din kalin di baak ay mamadto. Namin ado ay waday inbaak en daida, ngem adi dan pinatpati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_6","025_26_6","JER","26","6","6","Mo adi dan patien, bakasek to din Timplo ay nay ay kaman din inyat ko ed Shilo, et mo waday mamaos si ib-a na sin olay sino ay nasyon isnan daga, kanana, ‘Maamag koman sik-a di kaman din nanadaelan Diyos ed Jerusalem.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_7","025_26_7","JER","26","7","7","Dinngen din papadi, mamadto ya kaipoipogaw nan inbagan Jeremias sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_8","025_26_8","JER","26","8","8","Idi makdeng ay inbaga na amin din inbilin Diyos, kadepap dan sisya yan kanan da, “Masapol ay matey ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_9","025_26_9","JER","26","9","9","Apay nga inosal moy ngadan Diyos ay nangipadto ay manbalin si kaman ed Shilo din Timplo ay nay et madadael nan siyodad ya magay mantee?” Et inalibongbongan din kaipoipogaw si Jeremias sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_10","025_26_10","JER","26","10","10","Idi dinngen din oopisyal ed Juda di napasamak, binmala da sin palasyo et en da tinmokdo sin segpan di makwani en Baro ay Segpan di Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_11","025_26_11","JER","26","11","11","Idi siya di, kanan din papadi ya mamadto sin oopisyal ya kaipoipogaw, “Lebbeng na ay makeddengan ay matey nan ipogaw ay nay, tan nan-ipadto si maikontra isnan siyodad et dakayo ay mismo yan dinnge yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_12","025_26_12","JER","26","12","12","Pag kanan Jeremias sin amin ay oopisyal ya ipogaw, “Si Diyos di nangibaan sak-en ay mangipadto sin dinnge yo ay maikontra sin Timplo ya isnan siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_13","025_26_13","JER","26","13","13","Isonga ed wani, balbaliwan yo koma din ogali yo ya am-amagen yo ta tongpalen yo din kalin Yahweh ay Diyos yo et ibabawi na din inkeddeng na ay dosa yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_14","025_26_14","JER","26","14","14","Mo pay sak-en, tengel yo din biyag ko, isonga amagen yo mo sino di nemnemen yo ay kosto para en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_15","025_26_15","JER","26","15","15","Ngem sinay di nemnemen yo, dakayo ya din omili isnan siyodad: Mo pomse kayo, bomasol kayo ay manpese si magay basol na, tan si Diyos di nangibaan sak-en ay mangibagas na en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_16","025_26_16","JER","26","16","16","Idi siya di, kanan din oopisyal ya kaipoipogaw sin papadi ya mamadto, “Baken lemebbeng ay matey din ipogaw ay nay, tan din inpadto nan datako et napon Yahweh ay Diyos tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_17","025_26_17","JER","26","17","17","Pag pomika di odom ay papangolo yan kanan da sin ipogaw ay nasisinop, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_18","025_26_18","JER","26","18","18","“Sin nanturayan Hezekias ed Juda, nan-ipadto si Mikias ay taga-Moreset yan kanana sin amin ay ipogaw, ‘Awni et mabakas ed Jerusalem. Maiwalang din amag di nadadael ay bebbeey et maalado di odom ay daga ay naisaadan di siyodad. Din bilig abe ay naisaadan di Timplo et mabeas.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_19","025_26_19","JER","26","19","19","Ngem adi pinsen Ari Hezekias ya din ipogaw na si Mikias. Inmegyat si Hezekias en Diyos et nankedaw si seg-ang na, isonga inbabawin Diyos din panggep na ay manosa en daida. Ay layden yo ay datako met laeng di mangianap si mawadaan di ligat tako?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR26_24","025_26_24","JER","26","24","24","Begew isnan inbaga da ya gapo abe ta insakit Ahikam ay anak Safan si Jeremias, adi naipolang sin omili ay mamse en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR29_1","025_29_1","JER","29","1","1","Ed Jerusalem, nansolat si Jeremias sin papadi, mamadto ya amin ay ipogaw ay in-ey Nebukadnezzar ed Babilonia ay napod Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR29_10","025_29_10","JER","29","10","10","Kanan Jeremias sin solat na, “Siya na di kanan Diyos: Mo mantapos din pitopolo ay tawen ay pangiturayan di Babilonia sin odom ay nanasyon, omaliak sin kad-an yo ta tongpalek din inkarik ay itaolik dakayo sin ili yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR29_11","025_29_11","JER","29","11","11","Tan ammok di planok para en dakayo. Din planok et para sin pansigdan yo ay baken din panligatan yo, ta mawadaan kayo si mayat ay namnama sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR29_12","025_29_12","JER","29","12","12","Et mo mankararag kayon sak-en, songbatak din kararag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR29_13","025_29_13","JER","29","13","13","Mo napasnek kayo ay manganap en sak-en et domteng kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR29_14","025_29_14","JER","29","14","14","Ipalobos ko ay detngen yos sak-en yan ayagak dakayo sin amin ay nasyon ay nangipaaddawiak en dakayo ta itaolik dakayo sin ili yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_7","025_31_7","JER","31","7","7","Kanan Diyos, “Ipigsa yo ay mangikantas ragsak yo begew ed Israel ay kabanolan sin amin ay nasyon. Mankanta kayo ay mandaydayaw et kanan yo, ‘Isalakan mo koma ay Diyos din ipogaw mo. Isalakan mo amin din nabay-an en daida.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_8","025_31_8","JER","31","8","8","Alaek to daida sin nasyon ed amyanan ya sin kaaddawian ay solin di daga et itaolik daida sin ili da. Maikoyog en daida din nagodab, pilay, babbabai ay way anak da ya din masikog, et ad-ado da ay somaa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_9","025_31_9","JER","31","9","9","Man-og-oga ya mankararag da sin pangipangoak en daida ay somaa. Ipangok daida si kad-an di ad-ado ay danom ya mapteng ay danan et adi dan maisokba, tan maibilangak ay aman din nasyon ay Israel yan ed Efraim di ibilang ko ay inoona. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_10","025_31_10","JER","31","10","10","“Sak-en si Diyos. Dengngen yo ay nanasyon din kalik ta ipaammo yo sin addawi ay il-ili. Sak-en di nangipansisian sin Israelita ngem awni et sinopek daida kasin ya ayowanak daida ay kaman din iyat di manpaspastol si karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_11","025_31_11","JER","31","11","11","Tan sinobot ko ed Israel et insalakan kos daida sin napipigsa ay nasyon ay nangabak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_12","025_31_12","JER","31","12","12","Manragsak da ay mankanta sin toktok di dontog ay Zion. Manragsak da gapo sin bindisyon ko ay makan, danom di obas, lana, ya anak di karnero ya baka da. Maiarig da si nas-et di sibog na ay garden et adi da kasin manladingit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_13","025_31_13","JER","31","13","13","Mansala dan to din babalasang gapo si ragsak da yan manragsak da abe din babbaro ya nankakay. Liwliwaek daida et panbalinek si ragsak din ladingit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_14","025_31_14","JER","31","14","14","Mapnek dan to din papadi sin idawat ko ay makan yan idawat ko amin din kasapolan di ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_15","025_31_15","JER","31","15","15","Siya na di kanan Diyos, “Madnge di palalo ay man-og-oga ay manladladingit ed Rama, tan og-ogaan Raquel din aan-ak na. Adi polos kaliwliwa, tan namaga da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_16","025_31_16","JER","31","16","16","Isonga kanan Diyos, “Somaldeng ka ay man-og-oga ya manladladingit tan magon-gonaan ka sin oblam ya mantaoli din aan-ak mo ay mapo sin ilin di kalaban mo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_17","025_31_17","JER","31","17","17","et waday namnamam sin omal-ali ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_23","025_31_23","JER","31","23","23","Kanan Yahweh ay Kangatoan ay Turay ay Diyos di Israelita, “Awni et mo itaolik din ipogaw ko ed Juda ya sin il-ili ay sakop na yan kanan da, ‘Sapay ta bindisyonan Diyos ed Jerusalem, din nasantoan ay dontog ay panbeeyana.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_24","025_31_24","JER","31","24","24","Awni et matopog da din man-ili ed Juda ya sin il-ili ay sakop na. Wada dan to di manmolmola ya waday manpaspastol si karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_25","025_31_25","JER","31","25","25","Idawat kon to di kasapolan di kinmapsot ya nabbay ya papigsaek kasin daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_26","025_31_26","JER","31","26","26","Idi siya di, binmangonak et nanmokilangak yan maymayat baw din seyep ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_27","025_31_27","JER","31","27","27","Kanan Diyos, “Domteng to di timpo ay paad-adoek di ipogaw ya animal ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_28","025_31_28","JER","31","28","28","Mo intoy inyat ko ay nanggabot, nanadael ya namaligat en daida, siya met laeng di kinaannad ko ay mangimola ya mangipagabay en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_29","025_31_29","JER","31","29","29","Sin domtengan di timpo ay sana, adi et kanan di ipogaw din apat ay nay, ‘Nangan din aam-a da si naalsem ay obas et nakilem di aan-ak da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_30","025_31_30","JER","31","30","30","Tan din mangan si naalsem ay obas et sisya ay mismo di makilem. Iso na abe ay matey di ipogaw begew sin bokod na ay basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_31","025_31_31","JER","31","31","31","“Domteng to di timpo ay man-amagak si baro ay tolagan sin ipogaw ed Israel ya Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_32","025_31_32","JER","31","32","32","Din nay baro ay tolagan et baken kaman din intolag ko sin aap-o da sin nangitakkayak en daida sin nangikaanak en daida ed Egipto, tan adi da tinongtongpal din doy ay intolag ko en daida, olay mo maiarigak si asawa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_33","025_31_33","JER","31","33","33","Ngem sin domtengana di ay timpo, siya na di itolag ko sin polin Israel: isolat ko din linteg ko sin nemnem da ta maigtos di, et sak-en di bigbigen da ay Diyos da ya daida di ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_34","025_31_34","JER","31","34","34","Isonga sin doy ay timpo, adi masapol ay itdoan dan aag-i da ya kailian da ay mangwani en ammoan da komas Diyos, tan enggay ammo da am-in sak-en, olay din kababaan ay ipogaw ya olay abe din kangatoan. Tan pakawanek din basbasol da et adiak kasin nemnemnemen din lawa ay inam-amag da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_35","025_31_35","JER","31","35","35","Siya na di kanan Diyos ay nangisaad sin agew ta say maneysey-ang sin kaagawan ya nangiolnos sin pantean din bowan ya tatalaw ay maningtinggaw sin labi. Papigsaena din dalloyon sin baybay et man-agodood. Sisya si Yahweh ay Kangatoan ay Turay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_36","025_31_36","JER","31","36","36","Inkari na ay komakaman ed Israel ay kaman din mawawadaan abe dana ay pinarsua na ed daya sin kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR31_37","025_31_37","JER","31","37","37","Kanana, “Naligat ay malkod ed daya ya maanap din lanad di daga. Iso na abe ay naligat ay dokogak din amin ay polin Israel gapo sin basbasol da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_1","025_32_1","JER","32","1","1","Sin maikasinpo ay tawen ay nanturayan Zedekias ed Juda, waday kalin Diyos ay naipaammo en Jeremias. Siya abe di maikasinpo ya wao ay tawen ay nanturayan Nebukadnezzar ed Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_2","025_32_2","JER","32","2","2","Sin doy ay timpo, linilikob ya gobgobaten din sosoldado ay taga-Babilonia din siyodad ay Jerusalem. Din mamadto ay si Jeremias yan wada ay naibabalod sin pantean di gogowardiyan di palasyon di ari ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_3","025_32_3","JER","32","3","3","Inpaibalod Ari Zedekias si Jeremias begew sin inpadto na ay kanana, “Siya na di ibagan Diyos: Ipalobos ko ay abaken din ari ed Babilonia din siyodad ay nay ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_4","025_32_4","JER","32","4","4","et adi makalisi si Ari Zedekias mo adi et maipolang sin ari ed Babilonia et maila na ya mankali da ay sangosango. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_5","025_32_5","JER","32","5","5","Maiey si Zedekias ed Babilonia et mantees di enggana ay dosaek sisya. Olay mo makigobat sin taga-Babilonia et adi mangabak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_6","025_32_6","JER","32","6","6","Kanan Jeremias, “Inbagan Diyos en sak-en ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_7","025_32_7","JER","32","7","7","ay omali si Hanamel ay anak Sallum ay pangamaek et damagena mo lakoak din payew na ed Anatot. Waday lebbeng ko ay manlako, tan sak-en di kaasag-enan ay ton-od na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_8","025_32_8","JER","32","8","8","Natongpal din inbagan Diyos, tan inmali din kasingsing ko yan kanana, ‘Lakoam din dagak ed Anatot ay sakop di Benjamin. Sik-a di kaasag-enan ay ton-od ko et waday lebbeng mo ay manlako ya mangoka, isonga lakoam ta okaem.’ Naawatak ay siya na di inbilin Diyos ay amagek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_9","025_32_9","JER","32","9","9","Et nilakoak din payew Hanamel et tinimbang ko din pilak yan manbanol si sinpo ya pito ay palata. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_10","025_32_10","JER","32","10","10","“Pinirmaak ya pinatistigoak din kasolatan yan indawat ko din pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_11","025_32_11","JER","32","11","11","Idi makdeng di, inak din kasolatan ay pamaneknek di nanlakoak, din nakalokat ay kopya ya din baken nakalokat ay say naisolatan din tolagan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_12","025_32_12","JER","32","12","12","Indawat ko dana en Baruk ay anak Nerias ya apon Maseyas. Indawat kon sisya sin sangoanan Hanamel, din sasaksi ay nanpirma sin kasolatan ya sin Jujudio ay tomotokdo sin pantean di gogowardiya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_13","025_32_13","JER","32","13","13","Sin sangoanan da amin, kanak en Baruk, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_14","025_32_14","JER","32","14","14","‘Binilin daka en Yahweh ay Kangatoan ay Turay ay Diyos di Israelita ay alaem dana ay kasolatan ta idolin mo si koli ay dinamili ta adi da madadael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_15","025_32_15","JER","32","15","15","Tan siya na din kanana: Awni et wada kasin di manlako ya mangilakos bebbeey, papayew ya kaobasan sin nay ay ili.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_26","025_32_26","JER","32","26","26","Idi makdeng di, waday inpaammon Diyos en Jeremias ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_27","025_32_27","JER","32","27","27","“Sak-en si Yahweh ay Diyos di amin ay ipogaw. Maga polos di adiak kabaelan ay amagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_28","025_32_28","JER","32","28","28","Isonga ipalobos ko ay abaken da Nebukadnezzar ay ari ed Babilonia din siyodad ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_29","025_32_29","JER","32","29","29","Senggep dan to din mangobgobat sin siyodad et pooan da, pati din beey di kaipoipogaw ay nangipabonget en sak-en. Inmipabonget da gapo sin nan-ipooan da si insinso ay indaton dan Baal sin atep di beey da ya nan-isoyat das arak ay indaton da si didiyosen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_30","025_32_30","JER","32","30","31","“Manipod sin nanlogian da ay nasyon, pag din lawa sin pangilak di inam-amag din ipogaw ed Juda ya Israel. Manipod pay sin nabangonan nina ay siyodad engganad wani, palalo ay omipabonget da, isonga inkeddeng ko ay dadaelek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_32","025_32_32","JER","32","32","32","Dadaelek gapo sin basbasol di omili ed Israel ya ed Juda—din basol di aari, papangolo, papadi, mamadto ya amin ay ipogaw, pati din taga-Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_33","025_32_33","JER","32","33","33","Dinokogan das sak-en yan olay mo kanayon ay itdoak daida, adi da dengngen ya adi da ipatpati di pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_34","025_32_34","JER","32","34","34","Inpeey da din kaliliget ko ay didiyosen da sin Timplo ay kaidaydayawak et inpakadodogis da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_35","025_32_35","JER","32","35","35","Nan-amag da abe si altar para en Baal sin Tanap ay Ben-hinnom. Isdi ay indaton da din aan-ak da en Molek ay didiyosen. Adiak inbilin dana ay amagen da ya adiak polos ninemnem dana ay kadodogis ay panbasbasolan di ipogaw ed Juda.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_36","025_32_36","JER","32","36","36","Kanan Yahweh ay Diyos di Israelita, “Inbagbagam sin ipogaw ay abaken din taga-Babilonia din siyodad ay nay et matey da si gobat, betil ya kaeegyat ay sakit. Ed wani, dengngem din ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_37","025_32_37","JER","32","37","37","Awni et alaek daida sin inil-ili ay pangipaaddawiak en daida. Pansisianek daida gapo sin palalo ay bonget ko, ngem asiak itaolis daida isnan ili ay nay ta natalna di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_38","025_32_38","JER","32","38","38","Manbalin da ay ipogaw ko et sak-en di Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_39","025_32_39","JER","32","39","39","Iturong ko di nemnem da ta say kanayon ay ipapasnek da ay mangipateg ya emegyat en sak-en, tan say pansigdan da ya din aan-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_40","025_32_40","JER","32","40","40","Waday itolag ko en daida ay magay pap-eng na. Adiak isaldeng ay man-amag si siged para en daida ya iturong kon to di nemnem da ay emegyat ya mangipateg en sak-en ta adi dan polos domokog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR32_41","025_32_41","JER","32","41","41","Maragsakanak to ay mangidawat si pansigdan da ya naimposoan ay isaad kos daida sin daga ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_6","025_33_6","JER","33","6","6","Kanan Diyos, “Ed wani, agasak di ipogaw sin siyodad ay nay ta somalon-at da. Agasak din ipogaw ko et ipalak-am ko en daida di ragsak gapo sin natalna ay kasasaad da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_7","025_33_7","JER","33","7","7","Itaolik din naipaaddawi ay ipogaw ed Juda ya Israel yan bangonek kasin din ili da ta kaman din iso na ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_8","025_33_8","JER","33","8","8","Linisak daida sin amin ay basbasol dan sak-en ya pakawanek daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_9","025_33_9","JER","33","9","9","Manbalin to ed Jerusalem ay panragragsakak ya kaidaydayawak sin sangoanan di nanasyon ay makadnge sin amin ay siged ay inamag ko en daida. Et manpayegpeg das egyat da gapo sin amin ay bindisyon ya talna ay idawat ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_14","025_33_14","JER","33","14","14","Kanan Diyos, “Domteng to di timpo ay tongpalek din karik sin ipogaw ed Israel ya Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_15","025_33_15","JER","33","15","15","Sin doy ay timpo, pawadaek to di nalinteg ay polin David ay maiarig si pingi et kosto ya nalinteg di iyat na ay mangituray sin ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_16","025_33_16","JER","33","16","16","Sin doy ay timpo, maisalakan to din ipogaw ed Juda et natalna di biyag da ed Jerusalem. Din ipangadan da sin siyodad da et ‘Si Diyos di Napoan di Kinalinteg mi.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_17","025_33_17","JER","33","17","17","Sak-en si Diyos yan ikarik ay kanayon ay wada di polin David ay mangituray ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_18","025_33_18","JER","33","18","18","Kanayon abe ay wada di papadi ay polin Levi ay mansilbi en sak-en ay man-idaton si mapooan ya arina, siya abe sin odom ay daton.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_19","025_33_19","JER","33","19","19","Kanan Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_20","025_33_20","JER","33","20","20","“Adi mabalin ay mabaliwan din inkeddeng ko ay iyat di kaagawan ya labi ay mansinokat et kanayon ay wada da sin inkeddeng ko ay timpo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR33_21","025_33_21","JER","33","21","21","Say iso na abe ay adi maibabawi din intolag kon David ay baak et adi mamaga di poli na ay maisokat ay man-ari. Adi aben maibabawi din intolag ko sin papadi ay polin Levi ay mansilbi en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_1","025_38_1","JER","38","1","1","Dinngen da Sefatias ay anak Matan, Gedalias ay anak Pasur, Jehucal ay anak Selemias ya si Pasur ay anak Malkias din inbagan Jeremias sin amin ay ipogaw. Inbaga nan daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_2","025_38_2","JER","38","2","2","din inbagan Diyos ay kanana, “Amin din adi komaan isnan siyodad et matey si gobat, betil ono kaeegyat ay sakit. Ngem adi matey din komaan ay somoko sin taga-Babilonia et makalisi ya matago dan to.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_3","025_38_3","JER","38","3","3","Inbagan aben Jeremias din kanan Diyos en sigurado ay ipalobos na ay abaken din sosoldadon di ari ed Babilonia din siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_4","025_38_4","JER","38","4","4","Pag kanan din oopisyal sin ari, “Lebbeng na ay matey din ipogaw ay nay, tan pakapkapsotena di nemnem din sosoldado ay nabay-an sin siyodad ya din kaipoipogaw begew sin ibagbaga na. Baken din pansigdan di ipogaw di nemnemnemena mo adi et din kadadaelan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_5","025_38_5","JER","38","5","5","Kanan Ari Zedekias, “Wadan dakayo mo sino di layden yo ay amagen en sisya. Adiak paritan dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_6","025_38_6","JER","38","6","6","Wada di bobon Malkias ay anak di ari sin pantean di gogowardiyan di palasyo yan magay danom na, pitek anggoy di wada. Ina das Jeremias yan tinalian da, asi da in-oy-oy ay inkosnong sin bobon, et nailemlem sin pitek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_7","025_38_7","JER","38","7","7","Dinngen Ebed-Melek ay taga-Etiopia ay esa ay opisyal sin palasyon di ari ay inkosnong das Jeremias sin bobon. Sin doy ay timpo, wada din ari ay tinmotokdo ay manongtong si kaso sin kad-an di makwani en Segpan Benjamin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_8","025_38_8","JER","38","8","8","Tinaynan Ebed-Melek din palasyo et en nakikali sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_9","025_38_9","JER","38","9","9","Kanana, “Apo ari, lawlawa di inamag da en Jeremias ay mamadto, tan inkosnong da si bobon et matey isdi si dagaang mo enggay magay tinapay sin siyodad.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_10","025_38_10","JER","38","10","10","Pag kanan din ari en Ebed-Melek, “Man-ikoyog ka si tolonpo ay lallalaki ay wadas na ta en yo enaten sin bobon si Jeremias ay mamadto ta adi matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_11","025_38_11","JER","38","11","11","Et inkoyog Ebed-Melek din lallalaki, pag en nan-as daan ay lopot sin pan-idoldolinan sin palasyo. Tinaliana din lopot, pag nan ioy-oy en Jeremias sin bobon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_12","025_38_12","JER","38","12","12","Pag kanan Ebed-Melek en Jeremias, “Iamag mo sin gagayyek mo din lopot ay iapin mo sin lobid.” Et say inyat Jeremias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_13","025_38_13","JER","38","13","13","Ginoyod da din lobid et binmala si Jeremias sin sakdoan. Pag mantee sin kad-an di gogowardiya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_14","025_38_14","JER","38","14","14","Sin namingsan, inpaayag Ari Zedekias din mamadto ay si Jeremias et inparang dan sisya sin maikatlo ay segpan di Timplo. Kanana en Jeremias, “Waday salodsodek en sik-a yan maga koma di ilibak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_15","025_38_15","JER","38","15","15","Kanan Jeremias ay nanongbat en Zedekias, “Mo ibagak din tet-ewa, omipapse ka met. Mo bagbagaak sik-a, adi ka met laeng patien.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_16","025_38_16","JER","38","16","16","Isonga inlimed Ari Zedekias ay nansapata en Jeremias ay kanana, “Isapatak sin matmatago ay Diyos ay nangidawat si biyag tako ay adiak peslen sik-a ono idawat sin ipogaw ay manpanggep si biyag mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_17","025_38_17","JER","38","17","17","Pag kanan Jeremias en Zedekias, “Siya na di kanan Yahweh ay Kangatoan ay Turay ay Diyos di Israelita: Mo somoko ka sin oopisyal di ari ed Babilonia, adi kan matey mo adi et makalisi kayo ay sinpamilya. Adi aben mapooan din siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_18","025_38_18","JER","38","18","18","Ngem mo adi ka somoko, abaken das dakayo ya segpen da ya pooan da din siyodad yan adi ka makalisi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_19","025_38_19","JER","38","19","19","Kanan Ari Zedekias en Jeremias, “Emegyatak met sin Jujudio ay naitapi sin taga-Babilonia tan into et mo omipolang din taga-Babilonia en daida et pomaligat da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_20","025_38_20","JER","38","20","20","Ngem kanan Jeremias, “Aga, adi mapasamak sa. Basta tongpalem din kalin Diyos ay ibagak en sik-a et kosto di pantongpalam ya makalisi ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_21","025_38_21","JER","38","21","21","Ngem mo adi ka somoko, wada di inpaammon Diyos en sak-en ay mapasamak: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_22","025_38_22","JER","38","22","22","Amin din babbabai ay nabay-an sin palasyo et maipabala da ta maipolang da sin oopisyal di ari ed Babylonia. Mo labsan daka yan kanan da, ‘In-aw-awan daka sin pantaltalkam ay gagayyem mo et adi da binigbig din turay mo. Ed wani ay mailemlem din sikim sin pitek yan binaybay-an daka.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_23","025_38_23","JER","38","23","23","Pag ipidwan Jeremias ay nangwani, “Amin din aas-awa ya aan-ak yo yan maipolang da sin taga-Babilonia. Olay sik-a yan adi ka makalisi et depapen daka ay balod din ari ed Babilonia yan mapooan abe din siyodad ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_24","025_38_24","JER","38","24","24","Pag kanan Zedekias en Jeremias, “Adi kan daddad-aten nan nankalian ta si olay sino tan mo say iyat mo et matey ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_25","025_38_25","JER","38","25","25","Mo dengngen din oopisyal ay nankali ta yan egyaten das sik-a ay peslen daka mo adi kan ibaga din inbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_26","025_38_26","JER","38","26","26","Ibagam en daida ay nanpakaasi kan sak-en ta adi kan maiey ay en matey sin beey Jonatan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_27","025_38_27","JER","38","27","27","Inmey tet-ewa amin din oopisyal ay en nansalodsod en sisya, ngem say insongbat na amin din inbagan di ari, et ginminek da tan magay nannge sin nankalian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR38_28","025_38_28","JER","38","28","28","Et nantee si Jeremias sin kad-an di gogowardiya enggana sin agew ay naabakan di Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR45_1","025_45_1","JER","45","1","1","Siya na din inbagan din mamadto ay si Jeremias en Baruk ay anak Nerias idi nakdeng ay insolat Baruk si nalopilop ay papil din inbagbaga na en sisya. Sin doy ay timpo yan say maikap-at ay tawen ay nanturayan Jehoyakim ay anak Josias ay ari ed Juda. Kanan Jeremias, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR45_2","025_45_2","JER","45","2","2","“Siya na di kanan Yahweh ay Diyos di Israelita en sik-a ay Baruk: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR45_3","025_45_3","JER","45","3","3","Kankanam, ‘Kaasiak pay isna! Tinapian Diyos din ligat ko ya panladladingitak. Enggay nabbayak ay manpakpakaasi yan magay lomag-anana.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR45_4","025_45_4","JER","45","4","4","Ngem kanan Diyos: “Dadaelek din insaad ko ya gabotek din inmolak. Amagek na isnan intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JR45_5","025_45_5","JER","45","5","5","Apay nga an-anapem di somigedan di kasasaad mo? Adi kan say iyat, tan dosaek amin ay ipogaw, ngem sik-a pay yan adi ka maan-ano olay intoy em-emeyam.” Siya na di inbagan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_1","026_3_1","LAM","3","1","1","Sak-en di esa ay nakilaklak-am sin dosan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_2","026_3_2","LAM","3","2","2","Inmipakaan sin kad-ana ta say manteeak sin kad-an di palalo ay mabolinget, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_3","026_3_3","LAM","3","3","3","et sak-en di kanayon ay sopsoplitena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_17","026_3_17","LAM","3","17","17","Enggay nilinglingak din ison di ragsak ya mayat ay biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_18","026_3_18","LAM","3","18","18","Isonga kanak si nemnem ko, “Enggay namaga di bikas ko ya siya abe sin namnamak en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_19","026_3_19","LAM","3","19","19","Kaman pait di pedis ya sabidong di pannemnem ko mo nemnemek din ligligat ko ya kinaiwed di beey ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_20","026_3_20","LAM","3","20","20","Kanayon ay nemnemek na yan palalo ay domismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_21","026_3_21","LAM","3","21","21","Ngem pomigsa kasin di namnamak mo say nemnemek ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_22","026_3_22","LAM","3","22","22","din magay pap-eng na ay layad ya seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_23","026_3_23","LAM","3","23","23","Gapo sin palalo ay kinamatalek na, inag-agew ay ipaila nan seg-ang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_24","026_3_24","LAM","3","24","24","Isonga kanak si nemnem ko, “Si Diyos anggoy di wada en sak-en, sisya di pannamnamaak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_25","026_3_25","LAM","3","25","25","Siged si Diyos sin manganap ya mantalek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_26","026_3_26","LAM","3","26","26","Mayat ngarud mo anosan tako ay manseed sin omisalakanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_31","026_3_31","LAM","3","31","31","Tan adi domokdokog si Diyos si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_32","026_3_32","LAM","3","32","32","Olay mo omipalak-am si ligat ya ladingit, ngem seg-angana pay dedan si datako gapo sin dakdake ya adi manbalbaliw ay layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LM3_33","026_3_33","LAM","3","33","33","Tan baken silalayad ay mangipawadas sakit ya ladingit en datako ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_1","027_1_1","EZK","1","1","3","Sak-en si Ezekiel ay anak Buzi. Esaak ay padi ay naikoyog en da Ari Jehoyakin idi napilit kami ay naiey ed Babilonia. Inmey di lima ay tawen manipod sin napasamak di. Nakiiliak sin iib-ak ay Judio sin benget di ginawang ay Kebar ed Babilonia. Sin pitsa 5 di maikap-at ay bowan sin maikatolonpo ay tawen, wadaak sin benget di ginawang ay sana. Idi siya et di, nalokatan ed langit yan waday naipaila en sak-en ay kaman iitaw ay maipanggep en Diyos. Wada abey kalin Diyos ay inpaibaga nan sak-en yan naliknak din panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_4","027_1_4","EZK","1","4","4","Idi nantangadak, inilak di napigsa ay dagem ay mapmapo sin amyanan. Waday somilsilap ay kimat ay mapmapo sin naposkol ay liboo et masilawan din nanliniked. Sin gawan di apoy, waday mankoniniing ay kaman bronsi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_5","027_1_5","EZK","1","5","5","Wada abey opat ay matmatago ay parsua. Kaman ipogaw di kailaan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_6","027_1_6","EZK","1","6","6","ngem sag-oopat di ropa da ya payak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_15","027_1_15","EZK","1","15","15","Idi boyboyaek daida, inilak di sag-eesa ay baliling ay tinatakdo da ay maisagsagid sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_16","027_1_16","EZK","1","16","16","Siya na di kailaan da ya amag san baliling ay sana: Somilsilap da ay kaman nabanol ay bato yan nan-iiso da amin ay opat. Tonggal esa yan waday kasin baliling sin gawa na ay natken di tinurong da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_17","027_1_17","EZK","1","17","17","Olay into ay soli ay sagongen da yan mabalin ay emey da ay adi masapol ay manposwid din baliling. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_18","027_1_18","EZK","1","18","18","Nakayang ya nakaskasdaaw da san baliling yan waday mata da sin nanliniked. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_19","027_1_19","EZK","1","19","21","Mo mankoti ono somaldeng din matmatago ay parsua, say iyat met laeng abe din baliling ay tinatakdo da. Mo komayang da yan komayang abe din baliling. Mo intoy emeyan din ab-abiik da yan say emeyan da et makiey en daida din baliling, tan din ab-abiik di matmatago ay parsua yan wada met laeng sin baliling. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_22","027_1_22","EZK","1","22","22","Sin kayang di toktok da yan waday mankoniniing ay kaman din nabanol ay salming ay makwani en kristal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_26","027_1_26","EZK","1","26","26","Sin kayang aben di salming, waday kaman tronon di ari ay din amag na yan kaman din nabanol ay bato ay makwani en safiro. Sin kayang di trono yan waday kaman ipogaw di kailaana ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_27","027_1_27","EZK","1","27","27","ay mankoniniing ay kaman naldang ay bronsi sin gawan di apoy et silawana din nanliniked. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK1_28","027_1_28","EZK","1","28","28","Din kailaan di silaw na yan kaman din badkong sin pinag-oodan et ipaila na din mankoniniing ay kinadiyos en Yahweh. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_1","027_2_1","EZK","2","1","1","Kanana, “Sik-a ay anak di ipogaw, pomika ka ta waday ibagak en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_2","027_2_2","EZK","2","2","2","Idi inbaga na di, sinenggep din Ispiriton Diyos en sak-en et inmipapika yan dinngek ay makikalkali en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_3","027_2_3","EZK","2","3","3","Kanana, “Anak di ipogaw, ibaak sik-a sin Israelita. Kanayon ay kinmonkontra da ya linablabsing dan bilbilin ko enggana ed wani, daida ya din aap-o da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_4","027_2_4","EZK","2","4","4","Adi dan kabagbagaan ya makenteg di nemnem da, isonga ibaak sik-a ta ipaammom en daida din kalik ay Kangatoan ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_5","027_2_5","EZK","2","5","5","Dengngen daka man sin komonkontra ono aga, ammoen da pay dedan ay waday mamadto ay inbaak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_6","027_2_6","EZK","2","6","6","Ngem sik-a ay anak di ipogaw, adi ka emeg-egyat en daida ya sin ibaga da. Olay mo kaman dan pagat ya gayaman ay nanlikob en sik-a, adi kan emeg-egyat sin kali da ono sin kailaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_7","027_2_7","EZK","2","7","7","Masapol ay ibagam en daida din ibagak en sik-a, dengngen da man ono aga. Nemnemnemem koma ay makenteg dedan di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_8","027_2_8","EZK","2","8","8","“Sik-a ay anak di ipogaw, adi kan komonkontra ay kaman daida mo adi et dengngem din ibagak en sik-a. Bokatam san tepek mo ta kanem nan idawat ko en sik-a,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_9","027_2_9","EZK","2","9","9","Pag et waday inilak ay takkay ay mangidawat en sak-en si nalopilop ay papil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK2_10","027_2_10","EZK","2","10","10","Inoklag na yan kambaw nasolatan sin nanbinas-il. Din naisolat yan din kalin di ipogaw ay man-ey-eyaey, manladladingit ya manbaybayeweng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_3","027_3_3","EZK","3","3","3","Kanan Diyos, “Sik-a ay anak di ipogaw, kanem nan papil ay idawat ko en sik-a ta mabsog ka.” Kinan ko yan mam-is di katamtamana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_4","027_3_4","EZK","3","4","4","Pag kanan Diyos, “Anak di ipogaw, emey ka et sin Israelita ta ipaammom en daida din ipaibagak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_5","027_3_5","EZK","3","5","5","Tan din pangibaaak en sik-a et baken ipogaw ay kaman titit di kali da ay adi kaaw-awatan, mo adi et din iib-am ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_6","027_3_6","EZK","3","6","6","Mo ibaak komas sik-a si napigsa ay nanasyon ay adi kan maawatan din natken ya naligat ay kali da, dengngen da pay dedan di ibagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_7","027_3_7","EZK","3","7","7","Ngem mo din Israelita pay, maga en daida di mangasikaso, tan olay sak-en yan adi dan domnge. Tan pag dan nasokil ya makenteg di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_8","027_3_8","EZK","3","8","9","Ngem olay mo kaman nidi di ogali da, adi kan emegyat en daida, tan panbalinek sik-a ay makenkenteg mo moling ay bato ono diamond ta say napigsa ya natoled ka mo daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_14","027_3_14","EZK","3","14","14","Sin nangwanian Diyos sidi, inmikayang din Ispirito na ta omiey sin laydena ay emeyak. Mansakit di nemnem ko ya manbongetak, ngem dowanak aben nalikna din panakabalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_15","027_3_15","EZK","3","15","15","Siya di, dinmatengak ed Tel Abib sin benget di ginawang ay Kebar ay pantean din iib-ak ay naikaan sin ili mi. Nakitokdoak en daida si pito ay agew yan kamanak nasngang sin nakaskasdaaw ya kaeegyat ay dinngek ya inilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_16","027_3_16","EZK","3","16","16","Idi malabas di pito ay agew, waday inpaammon Diyos en sak-en ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_17","027_3_17","EZK","3","17","17","“Sik-a ay anak di ipogaw, dinotokak sik-a ay mamanbantay sin Israelita. Isonga masapol ay idadaan mon daida am-in ay paibagak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_18","027_3_18","EZK","3","18","18","Mo ipaammok en sik-a ay matey di esa ay ipogaw ay mangam-amag si lawa yan adi kan bagbagaan ay balbaliwana din ogali na ta say maisalakan din biyag na, matey sisya begew sin basol na, ngem singilek en sik-a din biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_19","027_3_19","EZK","3","19","19","Ngem mo binagbagaam dowan adi manbabawi ya adi na isaldeng din lawa ay am-amagena, matey sisya gapo sin basol na, ngem sik-a pay yan maisalakan din biyag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_20","027_3_20","EZK","3","20","20","Mo wada abe di nalinteg ay ipogaw ngem isaldeng na ay mangamag sin kosto et say amagena din lawa, idawtak si kaisokbaana et matey mo adi ka bagbagaan. Matey sin basol na yan adiak nemnemen din siged ay inam-amag na, ngem songbatam en sak-en din biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK3_21","027_3_21","EZK","3","21","21","Ngem mo bagbagaam sisya ay adi man-amag si lawa et adi manbasol, sigurado ay matagos sisya tan pinati na din pamagbaga yan matago ka abe.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK11_14","027_11_14","EZK","11","14","14","Kanan Diyos en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK11_15","027_11_15","EZK","11","15","15","“Sik-a ay anak di ipogaw, waday ibagbagan din man-ili pay laeng ed Jerusalem maipanggep sin iib-am ay Israelita ay napilit ay naiey issan ed Babilonia. Kanan da en gapo ta inmaddawi kayo en sak-en, daida kano di nangidawtak sin daga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK11_16","027_11_16","EZK","11","16","16","Ngem siya nay ibagam sin iib-am issan ed Babilonia. Kanam en siya nay inbagan din Kangatoan ay Diyos: Olay mo nansisianek daida ay inpaaddawi sin odom ay nanasyon, ngem sin sinkaattikan ay kawada da isdi yan wadaak pay dedan ay kaman Timplo sin kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK11_17","027_11_17","EZK","11","17","17","Isonga ibagam en daida ay taoliek daida sin il-ili ay naipaaddawian da ta itaolik en daida din ili da ay Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK11_18","027_11_18","EZK","11","18","18","Sin domatngan das di, kaanen da am-in din kadodogis ya kaliliget ko ay didiyosen ay datngan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK11_19","027_11_19","EZK","11","19","19","Awni et sokatak din binmato ay nemnem da si baro ay nemnem ay naimposoan ya manang-awat. Pan-es-esaek di nemnem da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK11_20","027_11_20","EZK","11","20","20","ta say tongpalen da din bilbilin ko. Et daida din ipogaw ko yan sak-en di Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK11_21","027_11_21","EZK","11","21","21","Ngem din napasnek ay manaydayaw si kadodogis ya kaliliget ko ay didiyosen et dosaek daida begew sin inam-amag da.” Siya nay inbagak ay Kangatoan ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK17_22","027_17_22","EZK","17","22","22","Siya na di kanan Yahweh ay Diyos, “Sin otdok di kaiw ay sidro, man-aak to si kasimsimit na ay pingi. Sak-en ay mismo di mangimola sin kakayangan ay dontog ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK17_23","027_17_23","EZK","17","23","23","ed Israel. Awni et manpanga ya manlames. Manbalin ay magabay ay kaiw. Mansidom isdi di am-in ay kalasin di titit ya man-obong da sin panga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK17_24","027_17_24","EZK","17","24","24","Ammoen to di am-in ay kaiw sin daga ay sak-en si Diyos. Poyoek din nakayang ay kaiw yan pakayangek din kinittoy. Pagabayek din nango yan paangoek din magabay. Sak-en si Diyos ay nangibagas na et tongpalek dana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_1","027_18_1","EZK","18","1","1","Waday inpaibagan Diyos en sak-en ay kanana: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_2","027_18_2","EZK","18","2","2","“Dakayo ay Israelita, apay nga ibagbaga yo din apat ay kanana: ‘Nangan din aam-a da si naalsem ay obas yan nakilem di aan-ak da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_3","027_18_3","EZK","18","3","3","Sak-en din Kangatoan ay Diyos et isapatak ay awni et enggay adi yon ibagbaga din apat ay nay ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_4","027_18_4","EZK","18","4","4","Nemnemen yo ay okak amin ay manbibiyag. Din biyag di ama ya anak yan nan-iso ay okak. Mo sino di nanbasol et sisya di matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_21","027_18_21","EZK","18","21","21","“Mo di managbasol yan dokogana din amin ay basol na yan tongpalena amin din linteg ko ya say amagena din nalinteg ya kosto, adi matey mo adi et matagotagos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_22","027_18_22","EZK","18","22","22","Mapakawan amin ay basol na et matago gapo sin siged ay inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_23","027_18_23","EZK","18","23","23","Ay siya mo malaydanak sin kateyan di esa ay managbasol? Aga! Say panragsakak mo manbabawi ta matagos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_24","027_18_24","EZK","18","24","24","Ngem matey di esa ay nalinteg mo isaldeng na ay mangamag si kosto yan amagena din kababain ya lawa ay am-amagen di managbasol. Maliw-an din siged ay inamag na et matey, tan baken napodno ay mangonod en sak-en et nanbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_25","027_18_25","EZK","18","25","25","“Ngem kanan yo, ‘Baken nalinteg di am-amagen Diyos.’ Ay kanan yo en baken nalinteg di am-amagek? Dakayo di baken nalinteg di am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_26","027_18_26","EZK","18","26","26","Mo din nalinteg ay ipogaw yan isaldeng na ay mangamag si siged et say amagena din lawa, matey sisya gapo sin basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_27","027_18_27","EZK","18","27","27","Ngem mo isaldeng di managbasol ay mangamag si lawa yan say amagena din nalinteg ya kosto, maisalakan din biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_28","027_18_28","EZK","18","28","28","Gapo ta binigbig na din basol na yan dinokogana, laton ay matagos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_29","027_18_29","EZK","18","29","29","Ngem kanan yo ay Israelita, ‘Baken nalinteg din am-amagen Diyos.’ Ay sak-en di baken nalinteg di am-amagena? Ay baken ayan si dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_30","027_18_30","EZK","18","30","30","“Dakayo ay polin Israel, okomek dakayo insigon sin inam-amag yo, isonga dokogan yo din lawa ay am-amagen yo ta adi kayo madosa gapo sin basbasol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_31","027_18_31","EZK","18","31","31","Isaldeng yo am-in din lawa ay am-amagen yo. Apay nga ipalobos yo ay matey kayo ay Israelita? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK18_32","027_18_32","EZK","18","32","32","Adiak malaydan sin kateyan di olay sino ay ipogaw, isonga manbabawi kayo ta matago kayo,” kanan din Kangatoan ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_1","027_31_1","EZK","31","1","1","Sin pitsa 1 di maikatlo ay bowan sin maikasinpo ya esa ay tawen nanlogi sin naipakaanan mi ed Juda, waday inpaibagan Diyos en sak-en. Kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_2","027_31_2","EZK","31","2","2","“Sik-a ay anak di ipogaw, kanam sin Faraon ay ari ed Egipto ya sin amin ay ipogaw na: Magay pangis-oak en sik-a sin kinangatom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_3","027_31_3","EZK","31","3","3","Nemnemem ed Assyria ay maiarig sin kaiw ay makwani en sidro ed Lebanon. Magabay ya masaybog di panga na yan palalo ay nakayang ay indasana din liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_4","027_31_4","EZK","31","4","4","Inpagabay di danom ay mapmapo sin obbog ay inmayos sin kad-ana et nasibogan amin ay kaiw sin kada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_5","027_31_5","EZK","31","5","5","Gapo ta kosto di sibog na, nakaykayang mo din amin ay kaiw. Inmad-ado ya inmando din panga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_6","027_31_6","EZK","31","6","6","Nan-obong amin ay kalasin di titit sin panga na yan nan-anak din atap ay aanimal sin sinidomana. Laydena ay kalien, nanlidom di nankapipigsa ay nasyon sin poona. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_10","027_31_10","EZK","31","10","10","“Sak-en din Kangatoan ay Diyos yan siya na di ibagak maipanggep sin kaiw ay sana ay kinmayang ya indasana din liboo. Gapo ta dinmakdake yan inpangato nan nemnem na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_11","027_31_11","EZK","31","11","11","isonga linaksig ko ya inpalobos ko ay poyoen din mangiturturay si ad-ado ay nasyon ta ipalak-am na di maitimbang sin kinalawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_12","027_31_12","EZK","31","12","12","Pinoyon din kakedsean ay nasyon et naiwalang din napotopoto ay panga na sin kadondontogan ya tanap. Et tinaynan din nanasyon ay nanlidom en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_13","027_31_13","EZK","31","13","13","Nanbatay din titit sin natokang ay kaiw yan in-gatigatin din atap ay animal din panga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK31_14","027_31_14","EZK","31","14","14","Isonga manipod ed wani, magay nasyon ay kaman kaiw ay komayang enggana sin liboo olay mo mas-et di sibog na. Nakeddengan da amin ay manpatingga ay kaman din ipogaw ay emey da amin sin kad-an di natey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_1","027_33_1","EZK","33","1","1","Kinwanin Diyos en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_2","027_33_2","EZK","33","2","2","“Sik-a ay anak di ipogaw, ibagam sin kakailiam din mapasamak mo pawadaek di gobat sin esay ili. Mandotok din ipogaw sin ili ay sana si esa ay man-gowardiya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_3","027_33_3","EZK","33","3","3","Mo waday ilaena ay kalaban, mananggoyob ta ammoen amin di omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_4","027_33_4","EZK","33","4","4","Din mannge ay adi mangikaskaso, mo matey da et basol da met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_5","027_33_5","EZK","33","5","5","Dinnge da din tanggoyob ngem adi da inkaskaso, isonga daida met laeng di akin basol si nateyan da. Mo pinati da koma et naisalakan din biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_6","027_33_6","EZK","33","6","6","Ngem no inilan din gowardiya yan adi nananggoyob, et adi napaammoan din ipogaw yan domateng din kalaban da et peslen da din managbasol, singilek to din biyag da sin gowardiya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_7","027_33_7","EZK","33","7","7","“Sik-a ay anak di ipogaw, dinotokak sik-a ay mamanbantay sin Israelita. Isonga masapol ay idadaan mon daida am-in ay paibagak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_8","027_33_8","EZK","33","8","8","Mo ipaammok en sik-a ay matey di esa ay ipogaw ay mangam-amag si lawa yan adi kan bagbagaan ay balbaliwana din ogali na, matey sisya gapo sin basol na ngem singilek en sik-a din biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_9","027_33_9","EZK","33","9","9","Ngem mo binagbagaam yan adi manbabawi, matey da begew sin basol da ngem sik-a pay yan maisalakan din biyag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_10","027_33_10","EZK","33","10","10","“Sik-a ay anak di ipogaw, siya nay ibagam sin Israelita, ‘Kankanan yo: Nadadagsenan kami sin basbasol mi ya din lawa ay inam-amag mi et enggay komapkapsot kami. Into pay di iyat mi ay matago? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK33_11","027_33_11","EZK","33","11","11","Ngem kanan din Kangatoan ay Diyos: Isapatak ay adiak malaydan sin kateyan di managbasol. Say panlaydak mo manbabawi da ta matago da. Isonga ipidwapidwak ay mangibaga ay manbabawi kayo. Apay nga layden yo ay matey, dakayo ay polin Israel?’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_1","027_34_1","EZK","34","1","1","Kinwanin Diyos en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_2","027_34_2","EZK","34","2","2","“Sik-a ay anak di ipogaw, man-ipadto ka si maipanggep sin tuturay ed Israel ta kanam en daida: Kaasi kayo pay ay maiarig si manpaspastol si karnero ay din awak da anggoy di nemnemnemen da. Lebbeng na koma ay ayowanan yo din kakarnero, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_3","027_34_3","EZK","34","3","3","ngem inomen yo met din gatas da ya amagen yo ay bado din dotdot da. Paltien yo abe din kalamesan ay karnero, ngem polos ay adi yo ayowanan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_4","027_34_4","EZK","34","4","4","Adi yo inay-ayowanan din nakapsot. Adi yo aben inag-agasan din mansakit ono binedbedan din nasogatan. Mo din nasangaw ya nalitaw yan adi yo aben inan-anap. Din inamag yo et pinalpaligat yos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_5","027_34_5","EZK","34","5","6","Et nansisian dan karnerok yan owat dan lomikeliked sin dodontog ya nakayang ay bilbilig, tan magay mangipastol en daida. Nansisian da sin intiro ay daga yan magay manganap en daida. Isonga nalaka ay dinpap ya insidan di atap ay animal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_7","027_34_7","EZK","34","7","9","“Dakayo ay tuturay, dengngen yo din ibagak en dakayo tan siya nay isapatak, sak-en ay matmatago ya Kangatoan ay Diyos: Dinpap din mankaaangat ay animal din kakarnerok et pinse da ya insida da tan magay mangay-ayowan en daida. Adi inanap din manpaspastol daida. Say inasikaso da din awak da ay baken din kakarnerok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_10","027_34_10","EZK","34","10","10","Isonga ibilang kos dakayo ay manpaspastol ay kalaban ko et singilek dakayo gapo sin kakarnerok. Taoliek daida et adiak ipalobos ay ipastol yo. Isalakan ko din karnerok ta somaldeng kayo ay mangisidsida en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_11","027_34_11","EZK","34","11","11","Tan sak-en ay Diyos di manganap ya mangayowan sin ipogaw ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_12","027_34_12","EZK","34","12","12","ay kaman din iyat di manpaspastol sin nansisian ay karnero na. Isalakan kos daida sin amin ay lugar ay naisianan da sin timpon di ligat da ay kaeegyat ya mabolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_13","027_34_13","EZK","34","13","14","Ipangok daida ay komaan sin nanasyon ay kad-an da et itaolik daida ta sinopek sin ili da. Kaman dan karnero ay ipastol ko sin mayat ay pastolan ay kad-an di obbog sin dodontog ya tanap ya olay intoy mayat ay pantean ed Israel, et man-alab das di ay magay pan-egyatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_15","027_34_15","EZK","34","15","15","Awni et sak-en ay mismo di mangipastol sin kakarnerok ya ianapak daida si pan-illengan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_16","027_34_16","EZK","34","16","16","Anapek to din nalitaw ya itaolik din nasangaw. Agasak abe din nasogatan ya papigsaek din kinmapsot. Ngem paltiek din napigsa ya malames, tan sak-en ay manpaspastol et din kosto di amagek sin karnerok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_20","027_34_20","EZK","34","20","20","“Isonga siya nay ibagak en dakayo ay pastol ko: Okomek dakayo amin et ilasin kos dakayo ay malames sin nabigot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_21","027_34_21","EZK","34","21","21","Tan tinikdon yo ya sinangdo yo din nakapoy ya mansakit ta maipakaan da sin iib-a da ay karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_22","027_34_22","EZK","34","22","22","Ngem mo sak-en pay, isalakan ko din pastol ko ta adi da kasin mapaligatan. Asiak okomen di esa ya esa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_23","027_34_23","EZK","34","23","23","Mo makdeng di, isaad ko di ari ay mangituray en daida ay kaman si David ay nansilsilbi en sak-en ed idi. Sisya di es-esa ay mangayowan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK34_24","027_34_24","EZK","34","24","24","Sak-en ay si Yahweh di Diyos da, ya kaman si David ay baak din ari ay mangituray en daida.” Siya say inbagak ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK36_22","027_36_22","EZK","36","22","22","Kinwanin Yahweh ay Kangatoan ay Diyos, “Ibagam na sin Israelita: Baken dakayo ay Israelita di begew ay itaolik dakayo sin ili yo. Amagek na gapo sin nasantoan ay ngadan ko ay inpakadodogis yo sin amin ay lugar ay inmeyan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK36_23","027_36_23","EZK","36","23","23","Linisak to din madaydayaw ay ngadan ko ay inpakadodogis yo sin naitatapian yo sin nanasyon. Babaen en dakayo, paneknekak to ay nasantoanak et ammoen da ay sak-en si Yahweh ay Kangatoan ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK36_24","027_36_24","EZK","36","24","24","Din iyat ko et ipangok dakayo ay komaan sin amin ay nanasyon et sinopek dakayo ay itaoli sin kosto ay ili yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK36_25","027_36_25","EZK","36","25","25","Walsiak dakayo si danom ta malinisan kayo sin didiyosen yo ya am-in di odom pay ay nangipakadodogis en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK36_26","027_36_26","EZK","36","26","26","Awni et sokatak din binmato ay nemnem yo si baro ay nemnem ay manang-awat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK36_27","027_36_27","EZK","36","27","27","Ipasgep ko din Ispiritok en dakayo ya iturong kos dakayo ay mantongpal ya mangipateg sin linteg ay inbilin ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK36_28","027_36_28","EZK","36","28","28","Manbeey kayon to sin daga ay indawat ko sin ap-apo yo, et dakayo di ipogaw ko yan sak-en di Diyos yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_1","027_37_1","EZK","37","1","1","Naliknak din panakabalin Diyos yan inmiey din Ispirito na sin tanap ay napnos tong-a et inmipayag sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_2","027_37_2","EZK","37","2","2","Inmiliked sin tanap et inilak di ad-ado ay nango ay tong-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_3","027_37_3","EZK","37","3","3","Idi siya di, kananan sak-en, “Anak di ipogaw, ay mabalin ay matago dana ay tong-a?” Kanak ay sinombat, “Sik-a anggoy ay Diyos di makaammo issa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_4","027_37_4","EZK","37","4","4","Pag nan kanan, “Man-ipadto ka ta kanam sin da sana ay tong-a: Dakayo ay nango ay tong-a, dengngen yo din kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_5","027_37_5","EZK","37","5","6","Tan kanan din Kangatoan ay Diyos en tapianas dakayo si owat ya lamlames, asi na bongonen si kodil, et pag nan idawtan dakayo si leng-ag ta matago kayo ya ammoen yo ay sisya si Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_7","027_37_7","EZK","37","7","7","Tinongpal ko din naibilin ay ipadtok. Idi ibagbagak di, waday dinngek ay mankanitikit yan nansisilpo da din tong-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_8","027_37_8","EZK","37","8","8","Inilak ay nawadaan da si owat, lames ya kodil, ngem magay leng-ag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_9","027_37_9","EZK","37","9","9","Pag kanan Diyos, “Sik-a ay anak di ipogaw, man-ipadto ka sin dagem. Ibagam sin dagem sin amin ay solin di lobong ay sak-en din Kangatoan ay Diyos et ibilin ko ay idawtan da si leng-ag da san bangkay ta matago da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_10","027_37_10","EZK","37","10","10","Tinongpal ko di ay inbilin Diyos et nawadaan das leng-ag yan nabiyag da. Pinmika da yan palalo ay ad-ado da ay kaman dakdake ay bonggoy di soldado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_11","027_37_11","EZK","37","11","11","Pag kanan Diyos, “Maiarig din amin ay Israelita sin da nay ay tong-a. Kanan da en nango da et enggay magay namnama da ya magay siged si pantongpalan da sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_12","027_37_12","EZK","37","12","12","Isonga ipadtom sin ipogaw ko ay Israelita ay bokatak din kaot da ya ibalak daida ay itaoli sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_13","027_37_13","EZK","37","13","13","Mo bokatak din kaot da ya ibalak daida, ammoen da ay sak-en si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_14","027_37_14","EZK","37","14","14","Ipasgep ko en daida din Ispiritok ta matago da kasin ya mantaoli da sin ili da et say pangammoan da ay sak-en si Yahweh ay Diyos ay nangibaga isna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_21","027_37_21","EZK","37","21","21","“Awni et alaek din ipogaw ko sin nanasyon ay naieyan da et sinopek daida ay itaoli sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_22","027_37_22","EZK","37","22","22","Panbalinek daida si es-esa ay nasyon sin dodontog ed Israel ya es-esa di ari ay mangituray en daida am-in. Adi dan to kasin magodwa ay manbalin si dowa ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_23","027_37_23","EZK","37","23","23","Isaldeng dan to ay mangipakadodogis sin awak da babaen sin kadodogis ay didiyosen ya basbasol da. Ilisik daida si am-in ay kalasin di panbasolan ya pananglipot dan sak-en. Linisak to si daida et manbalin da ay ipogaw ko yan sak-en di Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_24","027_37_24","EZK","37","24","25","“Es-esa ay ari ay mais-o en David ay baak di mangituray ya mangayowan en daida si eng-enggana, et napasnek da ay manongpal sin bilbilin ko. Mantee da sin daga ay indawat kon Jacob ay baak ya nantean din ap-apo da, et say pantean aben din ipoli da si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_26","027_37_26","EZK","37","26","26","Itolag ko en daida ay natalna ya mayat di biyag da si eng-enggana. Bindisyonak ya paad-adoek daida yan isaad ko din Timplok sin kad-an da ay komakaman si eng-enggana ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_27","027_37_27","EZK","37","27","27","ta isdi di panbeeyak. Manbalin da ay ipogaw ko yan sak-en di Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK37_28","027_37_28","EZK","37","28","28","Mantee din Timplok sin kad-an da si eng-enggana et say pangammoan din nanasyon ay sak-en si Diyos ay nangikasin sin Israelita ta manbalin da ay ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_1","027_38_1","EZK","38","1","1","Kinwanin Diyos en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_2","027_38_2","EZK","38","2","2","“Sik-a ay anak di ipogaw, waday paipadtok en sik-a ay maikontra en Gog ay man-ili ed Magog ay mangituray sin nanasyon ay Mesek ya Tubal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_14","027_38_14","EZK","38","14","14","Ibagam ay siya na di ipadngen din Kangatoan ay Diyos en sisya: Awni et natalna di biyag di ipogaw ko ay Israelita ya magay pan-egyatan da. Sin timpo ay doy, manlobwat kayo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_15","027_38_15","EZK","38","15","15","sin addawi ay ili yo ed amyanan. Ipango yo di ad-ado ay sosoldado ay nangakabayo ay mapo sin ad-ado ay nasyon. Napigsapigsa kayo ay bonggoy di soldado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_16","027_38_16","EZK","38","16","16","Sin doy ay maod-odi ay agew, en kayo gobaten din ipogaw ko ay Israelita. Kaman kayon kaeegyat ay pewek ay mandan sin intiro ay ili. Sak-en ay mismo di mangiturong en dakayo ta ipailak di kinasantok babaen sin mapasamak en dakayo ta say pangammoan di am-in ay nasyon ay sak-en si Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_17","027_38_17","EZK","38","17","17","Kanan aben din Kangatoan ay Diyos, “Si Gog din inbagbagak ed idi babaen sin baak ay mamadto ed Israel. Inmey di pigay tawen ay nangipadtopadtoan da ay wadan to di ibaak ay mangobat en daida ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_18","027_38_18","EZK","38","18","18","Sin agew ay doy ay gobaten Gog din Israelita et palalo di bonget ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_19","027_38_19","EZK","38","19","19","Gapo sin imon ya palalo ay bonget ko, isapatak ay pawadaek di kaeegyat ay yegyeg ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_20","027_38_20","EZK","38","20","20","Manpayegpeg dan to si egyat dan sak-en din am-in ay nigay sin danom, titit, am-in ay animal pati din manbodbodos ya am-in abe ay ipogaw sin labaw di daga. Makosokos dan to din dodontog ya bilbilig yan matokang am-in ay beey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_21","027_38_21","EZK","38","21","21","Bilinek am-in ay kampilan ay mangontra en Gog sin am-in ay dontog ko, et man-asipepese din sosoldado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_22","027_38_22","EZK","38","22","22","Dosaek daida babaen si pisti ya kampilan. Paodanak sisya si napigsa ay odan, dalalo, apoy ya asufre, siya abe sin am-in ay sosoldado na ya nanasyon ay gait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK38_23","027_38_23","EZK","38","23","23","Siya na di iyat ko ay mangipaila sin kinangatok ya kinasantok sin am-in ay nasyon et maammoan dan to ay sak-en si Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_3","027_39_3","EZK","39","3","3","Kanan aben Diyos, “Tikpayek din pana na sin takkay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_4","027_39_4","EZK","39","4","5","Maiwalang to din bangkay na sin dontog ed Israel, siya abe sin sosoldado na ya din nanasyon ay gait na et bay-ak ay kanen di titit ya am-in ay atap ay animal. Sak-en si Yahweh ay nangibagas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_6","027_39_6","EZK","39","6","6","Pooak to ed Magog ya din am-in ay ili ay natalna di biyag da sin benget di baybay et ammoan da ay sak-en si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_7","027_39_7","EZK","39","7","7","Masapol ay ammoen din Israelita din nasantoan ay ngadan ko yan adiak ipalobos ay ipakadodogis da kasin. Et say pangammoan din nanasyon ay sak-en si Yahweh ay nasantoan ay Diyos di Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_8","027_39_8","EZK","39","8","8","Magay dowadowa ay mapasamak am-in dana,” kanan Yahweh ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_21","027_39_21","EZK","39","21","21","Kanan Diyos, “Ipailak to sin nanasyon din panakabalin ko sin iyat ko ay mangokom ya manosa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_22","027_39_22","EZK","39","22","22","Manipod sin doy ay timpo, ammoen din Israelita ay sak-en si Yahweh ay Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_23","027_39_23","EZK","39","23","23","Yan ammoen din kailiili ay nadpap da ay naipaaddawi din Israelita gapo sin basbasol da tan baken dan matalek. Isonga dinokogak daida ya binaybay-ak ay abaken din kalaban da et pag dan matey si kampilan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_24","027_39_24","EZK","39","24","24","Dinokogak daida yan maitimbang sin basbasol ay nangipakadodogis en daida din inkeddeng ko ay dosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_25","027_39_25","EZK","39","25","25","“Ed wani, seg-angak din Israelita et itaolik daida sin ili da ya pasigedek din biyag da. Salaknibak din nasantoan ay ngadan ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_26","027_39_26","EZK","39","26","26","Natalnan to di biyag da ya magay emegyatan da, et liw-an dan to din naibabainan da gapo sin nanokdokogan dan sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_27","027_39_27","EZK","39","27","27","Taoliek daida sin ilin di kalaban da et pasaaek daida ay sinopen sin ili da et ipailak din kinasantok babaen en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_28","027_39_28","EZK","39","28","28","Inpaaddawik daida sin odom ay nanasyon, ngem asiak taolien ay sinopen sin ili da et say pangammoan da ay sak-en si Yahweh ay Diyos da. Magay olay esa ay mataynan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK39_29","027_39_29","EZK","39","29","29","Ibokbok ko din Ispiritok sin amin ay Israelita et adiak polos dokogan kasin daida.” Siya nay inbagan din Kangatoan ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_1","027_47_1","EZK","47","1","1","Idi siya di, intaolin din lalaki si sak-en sin segpan di Timplo. Waday ginawang ay mapmapo sin dallem di segpan yan manturong sin bomandas balaan di agew ay sinasagang di Timplo. Man-ayos ay bomallalong sin abagatan di altar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_2","027_47_2","EZK","47","2","2","Inbalan din lalakis sak-en sin Timplo et nandan kami sin segpan sin naibandas amyanan. Pag nan iturong sak-en sin segpan sin bel-ayan ay naisagang sin balaan di agew. Waday kitkittoy ay ginawang ay man-ay-ayos sin bomandas abagatan di segpan ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_3","027_47_3","EZK","47","3","3","Nanlokod din lalaki si 500 ay metro sin bomandas balaan di agew, pag nan pandanen sak-en sin danom yan engganas mokmokling di kalosong na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_4","027_47_4","EZK","47","4","4","Nanlokod kasin si 500 ay metro, pag nan pandanen sak-en yan engganas peweg di kalosong na. Nanlokod kasin si 500 ay metro yan sin gitang ko di kalosong din danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_5","027_47_5","EZK","47","5","5","Nanlokod kasin si 500 ay metro yan enggay linmosong ay adiak ammoy lokod na. Masapol ay langoyen mo agadangen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_6","027_47_6","EZK","47","6","6","Kanan din lalaki en sak-en, “Sik-a ay anak di ipogaw, nemnemem si kosto am-in dana ay inilam.” Pag omipango et nantaoli kami sin benget di ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_7","027_47_7","EZK","47","7","7","Idi dinmateng kami sin benget na, inilak di ad-ado ay kaiw sin nandinmang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_8","027_47_8","EZK","47","8","8","Kanan din lalaki, “Omayos din danom ay nay sin daga ay naibandas belaan di agew yan mantaros sin Tanap ay Jordan enggana ay domateng sin Lebeng ay Asin. Mo domateng sin lebeng ay doy yan pasigedena din danom isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_9","027_47_9","EZK","47","9","9","Amin ay omayosan din ginawang ay nay et mabiyag di olay sino ay parsua. Mawada abe di ad-ado ay nigay sin ginawang tan pasigedenan danom ya mangidawat si biyag sin amin ay lugar ay omayosana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_10","027_47_10","EZK","47","10","10","Ad-adon to di mannignigay sin benget di ginawang ay sana et ibilag da din tabokol da sin benget na manipod sin obbog ed Engedi enggana sin obbog ed Eneglaim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_11","027_47_11","EZK","47","11","11","Din mabiyag ay nigay isdi et kaman met laeng din wada sin Baybay ay Mediterranean. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EK47_12","027_47_12","EZK","47","12","12","Sin nandinmang ay benget di ginawang, gomabay di amin ay kalasin di kaiw ay manlames. Adi mango din tobo da yan kankanayon ay manlames da. Binowan ay mayat di lames da, tan din danom ay manibog en daida et mapmapo sin Timplo. Makan din lames da yan para agas din tobo da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_1","028_1_1","DAN","1","1","1","Sin maikatlo ay tawen ay nanturayan Ari Jehoyakim ed Juda, ginobat da Nebukadnezzar ay ari ed Babilonia din siyodad ay Jerusalem et linikob da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_2","028_1_2","DAN","1","2","2","Inpalobos Diyos ay abaken Nebukadnezzar si Jehoyakim ya alaena din odom ay nankababanol ay bonag sin Timplo. In-ey na ed Babilonia sin timplon di didiyosen ay daydayawena et inpeey na sin pan-idoldolinan si gameng di timplo ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_3","028_1_3","DAN","1","3","3","Binilin din ari si Aspenaz ay kangatoan ay opisyal sin palasyo ta pomili sin babbaro ay Israelita ay napo si pamilyan di aari ya mabigbigbig ay pamilya ay napilit ay naiali ed Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_4","028_1_4","DAN","1","4","4","Masapol ay magay dipikton di awak da, gowapo, nalaing, diadal, ya nalaka ay maitdoan ta say maibagay da ay mansilbi sin palasyo. Masapol ay itdoanas daida sin kali ya adal da ay taga-Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_5","028_1_5","DAN","1","5","5","Inbilin aben din ari ay inagew ay maidawtan da si makan ya arak ay kaman din kankanen ya in-inomen di mansilsilbi sin palasyo. Maitdoan da si tolo ay tawen et mo makdeng di, pag dan mansilbi sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_6","028_1_6","DAN","1","6","6","Naitapi ay napili din taga-Juda ay da Daniel, Hananias, Misael ya Azarias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_7","028_1_7","DAN","1","7","7","Binaroan din apon di oopisyal din ngadan da et si Daniel yan nginadanana si Beltesazzar, si Hananias yan si Sadrak, si Misael yan si Mesak, si Azarias yan si Abednego. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_8","028_1_8","DAN","1","8","8","Ninemnem Daniel ay addawiana di komadodogisana begew sin makan ya arak ay mapo sin palasyo et nankedaw sin opisyal ta palobosana ay adi mangan sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_9","028_1_9","DAN","1","9","9","Tinignay Diyos din opisyal et naseg-angan en Daniel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_10","028_1_10","DAN","1","10","10","Ngem kanan din opisyal ay sana, “Emegyatak sin apok ay ari. Tan inbilina di masapol ay kanen yo ya inomen yo, et mo ilaena ay nabigot ka mo din katawenam ay babbaro, sigurado ay ipapoto na din toktok ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_11","028_1_11","DAN","1","11","11","Pag kanan Daniel sin dinotokan di kangatoan ay opisyal ay makaammo en sisya ya da Hananias, Misael ya Azarias, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_12","028_1_12","DAN","1","12","12","“Pangaasim ta padasem ay pakanen dakami si natnateng ya danom si sinpo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_13","028_1_13","DAN","1","13","13","Asi kan ilaen mo waday naitkenan mi sin babbaro ay mangan si mapo sin palasyo. Et mo intoy pangilam, asi kan makaoway si iyat mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_14","028_1_14","DAN","1","14","14","Inaw din gowardiya ay say amagen da di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_15","028_1_15","DAN","1","15","15","Malabas pay di sinpo ay agew, inila na ay nasalsalon-at ya malamlames da mo din babbaro ay mangmangan si mapo sin palasyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_16","028_1_16","DAN","1","16","16","Gapos di, adi inpilit din gowardiya din makan ya arak ay maidawat koma en daida et indawtanas daida si natnateng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_17","028_1_17","DAN","1","17","17","Indawtan Diyos da nan opat ay babbaro si amin ay kalasin di laing. Indawtana abes Daniel si kabaelan ay mangiolog si iitaw ya din maipaila ay kaman iitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_18","028_1_18","DAN","1","18","18","Idi nakdeng din tolo ay tawen ay inkeddeng Ari Nebukadnezzar, inkoyog din pangolon di oopisyal din babbaro sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_19","028_1_19","DAN","1","19","19","Nakikali din ari en daida am-in et naila na ay magay makaiso en da Daniel, Hananias, Misael ya Azarias, isonga naitapi da sin mansilsilbi sin palasyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_20","028_1_20","DAN","1","20","20","Olay sino ay salodsod din ari en daida yan maila na ay mamin sinpo ay nalalaing da mo din amin ay mansalsalamangka ya mankotom sin intiro ay iturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN1_21","028_1_21","DAN","1","21","21","Intoloy Daniel ay nansilbi sin palasyo enggana sin damo ay tawen ay nanturayan Cyrus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_1","028_2_1","DAN","2","1","1","Sin maikadwa ay tawen ay nanturayan Nebukadnezzar, waday iniitaw na ay begew si nandandanagana ya adi nan naseyseyepan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_2","028_2_2","DAN","2","2","2","Idi siya di, inpaayag na amin ay mansalsalamangka, mankotom, man-gengey ya mansip-ok. Dinmateng da et pinmika da sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_3","028_2_3","DAN","2","3","3","Kananan daida, “Wada di iniitaw ko ay mangolgolo isnan nemnem ko et laydek ay ammoen di olog na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_4","028_2_4","DAN","2","4","4","Kanan da ay nanongbat si kalin di Arameo, “Apo ari, matagotago ka koma si eng-enggana. Dad-atem kod en dakami ay mansilsilbi en sik-a san iniitaw mo ta ibaga mi di olog na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_5","028_2_5","DAN","2","5","5","Kanan din ari en daida, “Siya na di inkeddeng ko: Mo adi yo maibaga din iitaw ko ya din olog na, matadtatadtad san awak yo ay kaman din animal ay mapalti ya dadlon mabakas din beey yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_6","028_2_6","DAN","2","6","6","Ngem no maibaga yo din iitaw ko ya din olog na, idawtak dakayo si gon-gona ya dakdake ay pamadayaw. May ngarud, ibaga yo din iitaw ko ya din olog na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_7","028_2_7","DAN","2","7","7","Kanan da kasin ay sinombat, “Apo ari, ibagam koma din iitaw mo ta asi mi ibaga din olog na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_8","028_2_8","DAN","2","8","8","Ngem kanan din ari, “Ammok ay taktaktaken yo et anggoy di timpo, tan ammo yo ay inkeddeng ko din lebbeng na ay mapasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_9","028_2_9","DAN","2","9","9","Mo adi yon maibaga din iitaw ko, nan-iiso di dosa yo. Ammok ay nantotolagan yo ay sikapan sak-en bareng mo manbalbaliw din nemnem ko. Ibaga yo ngarud din iitaw ko ta say pangammoak ay kabaelan yo ay ibaga di olog na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_10","028_2_10","DAN","2","10","10","Kanan da ay nanongbat, “Apo ari, magay ipogaw isnan daga ay makaibaga issan laydem. Di katet-ewa na et magay ari ay nansalodsod si kaman nisa sin mansalsalamangka, mankotom ya mansip-ok, olay intoy kapigsa ya kinangato na ay ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_11","028_2_11","DAN","2","11","11","Apo ari, palalo met ay naligat san damdamagem. Maga polos di makaibaga issa malaksig sin didiyosen, ngem adi da met makitee si ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_12","028_2_12","DAN","2","12","12","Gapo isdi, palalo di bonget din ari et inbilina ay peslen da amin din mamagbaga ay taga-Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_13","028_2_13","DAN","2","13","13","Naipaammo din bilin ay sana et inanap das Daniel ya din gagait na ta itapi da ay peslen daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_14","028_2_14","DAN","2","14","14","Idi siya di, inmey si Daniel en Ariok ay kapitan di gowardiyan di ari ay nabilin ay mamse sin amin ay mamagbaga et inannadana di iyat na ay nakikali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_15","028_2_15","DAN","2","15","15","Sinalodsod na di gapo ay naibilin di kaman nidi ay nadagsen ay bilin et dinad-at Ariok en sisya di napasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_16","028_2_16","DAN","2","16","16","Pag et emey si Daniel sin kad-an di ari et nanpakaasi ta idawtan din ari si timpo ta asi nan ibaga din olog di iitaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_17","028_2_17","DAN","2","17","17","Idi siya di, sinmaa si Daniel et ena inbaga en da Hananias, Misael ya Azarias di napasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_18","028_2_18","DAN","2","18","18","Inbilina ay mankedaw da si seg-ang Diyos ed daya ta ipaammo na din iitaw ya din olog na ta adi dan maitapi ay matey sin mamagbaga ay taga-Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_19","028_2_19","DAN","2","19","19","Isdi ay labi, naipaammo din banag ay doy en Daniel babaen si kaman iitaw et dinaydayaw na si Diyos ay wadad daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_20","028_2_20","DAN","2","20","20","Kanana, “Madaydayaw koma si Diyos si eng-enggana, tan sisyay poon di sirib ya panakabalin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_21","028_2_21","DAN","2","21","21","Ikeddeng na di am-in ay mapasamak ya din timpo ay maamagan da. Sisya di mangaan ya mangisaad si ari ya idawtana si laing din makaawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_22","028_2_22","DAN","2","22","22","Ipaammo na din naoneg ay adi maawatan. Ammo na din wadas mabolinget yan nanliniked di pat-a en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_23","028_2_23","DAN","2","23","23","Apo Diyos ay dinaydayaw di apo mi, man-iyamanak ya daydayawek sik-a, tan indawtam sak-en si laing ya panakabalin. Pinatgam din kararag mi et inpaammom ed wani din masapol ay ibaga mi sin ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_24","028_2_24","DAN","2","24","24","Idi siya di, inmey si Daniel en Ariok ay dinotokan di ari ay mamse sin mamagbaga ay taga-Babilonia. Kanan Daniel, “Adi ka koman peslen daida. Omipango ka kod sin sangoanan di ari ta ibagak en sisya din olog di iitaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_25","028_2_25","DAN","2","25","25","Dinagdagos Ariok ay inpango si Daniel sin sangoanan di ari yan kanana, “Apo ari, waday nadtengak ay taga-Juda ay naiali sinan ili tako ay makaibaga sin olog di iitaw mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_26","028_2_26","DAN","2","26","26","Kanan din ari en Daniel ay nginadanan das Beltesazzar, “Ay kabaelam ay ibaga din iitaw ko ya din olog na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_27","028_2_27","DAN","2","27","27","Kanan Daniel ay sinombat, “Apo ari, magay makaibaga sin salsalodsodem, olay sino ay nalaing ay mankotom, mansalsalamangka ono man-gengey, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_28","028_2_28","DAN","2","28","29","ngem waday Diyos ed daya ay mangipaammo si naligat ay maawatan. Idi naseseyep ka ay apo ari, inpaila na en sik-a di mapasamak sin maod-odi ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_30","028_2_30","DAN","2","30","30","Di gapo ay naipaammo din olog na en sak-en et baken gapo ta nalalaingak mo din odom ay ipogaw mo adi et ta maipaammo en sik-a din olog di iniitaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_31","028_2_31","DAN","2","31","31","Apo ari, siya na din iniitaw mo: Inilam di dakdake ay sinan ip-ipogaw ay pinmipika sin sangoanam yan mankoniniing ya kaeegyat di ila na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_32","028_2_32","DAN","2","32","32","Natanig ay balitok din toktok na, palata din pagew na ya takkay na yan bronsi din eges ya opo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_33","028_2_33","DAN","2","33","33","Din siki na yan landok, ya din dapana et nanlinaok ay landok ya linang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_34","028_2_34","DAN","2","34","34","Idi il-ilaem din sinan ip-ipogaw ay sana, waday dakdake ay bato ay napolag ay napo sin dontog ay baken ipogaw di namolag. Pinontaana din landok ya linang ay dapan di sinan ip-ipogaw et nagopak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_35","028_2_35","DAN","2","35","35","Pag et mamekmek din landok, linang, bronsi, palata ya balitok et nanbalin das kaman din tapok sin pan-ir-irikan mo tiyagew. Idi siya di, intayaw amin din dagem et maga polos di nabay-an sin partin di sinan ip-ipogaw ay sana. Ngem din bato ay nanmekmek yan nanbalin si dakdake ay dontog et kinopado na din intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_36","028_2_36","DAN","2","36","36","“Siya na din iitaw mo et ibaga mi din olog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_37","028_2_37","DAN","2","37","37","Sik-a ay apo ari di kangatoan sin amin ay ari. Si Diyos ed daya di nangisaad en sik-a yan indawtan daka si panakabalin, turay ya dayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_38","028_2_38","DAN","2","38","38","Insaad nas sik-a ay mangituray sin kaipoipogaw, olay intoy kad-an da ay ili, siya abe sin animal ya titit. Sik-a din balitok ay toktok di sinan ip-ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_39","028_2_39","DAN","2","39","39","Wadan to di maisokat en sik-a, ngem nakapkapsot din iturayana mo sik-a. Maisokat abe di maikatlo ay ari et iturayana din intiro ay daga. Sisya din maiarig si bronsi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_40","028_2_40","DAN","2","40","40","Pag aben waday maikap-at ay kaman landok di kapigsana. Kaman din kapigsan di landok ay manmekmek si amin ay banag di iyat na ay manadael sin amin ay namangpango ay nanturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_41","028_2_41","DAN","2","41","41","Inilam ay din dapana yan nanlinaok di landok ya linang. Laydena ay kalien, magodwan to din iturayana, ngem wada pay dedan di pigsa na ay kaman landok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_42","028_2_42","DAN","2","42","42","Landok ya linang din gomot di siki na et laydena ay kalien, din tapin di maiturayan et napigsa ngem din tapi na abe et nalaka ay madadael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_43","028_2_43","DAN","2","43","43","Esa abe ay kaliena et manlilinaok din poli da tan man-aasawa da, ngem adi dan man-es-esa tan kaman dan din landok ya linang ay adi mabalin ay man-es-esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_44","028_2_44","DAN","2","44","44","Sin timpon di aari ay sana, isaad Diyos ay wadad daya di panturayan ay adi polos maabak ono madadael, mo adi et say manadael sin amin ay panturayan et komakaman si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_45","028_2_45","DAN","2","45","45","Tan say olog din inilam ay napolag ay bato ay napo sin dontog ay adi pinolag di ipogaw yan minekmek na din landok, bronsi, linang, palata ya balitok. Inpaammon Diyos ay kangatoan en sik-a ay apo ari din mapasamak sin tapin di agew. Sigurado ay mapasamak din iniitaw mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_46","028_2_46","DAN","2","46","46","Siya et di, kalakpap si Ari Nebukadnezzar sin sangoanan Daniel. Pag nan ibilin ay idatonan das Daniel si bakakew ya insinso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_47","028_2_47","DAN","2","47","47","Kanan din ari en Daniel, “Tet-ewa ay din Diyos mo di kangatoan sin amin ay diyos ya Apon di aari. Sisya di makaibaga si naligat ay maawatan, tan sik-a di nakaibagas na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_48","028_2_48","DAN","2","48","48","Pag nan isaad si Daniel si nangato ay saad. Indawtana si ad-ado ay regalo ya nanbalinena ay gobernador sin intiro ay probinsiya ay Babilonia. Nanbalinena abe ay pangolon di amin ay mamagbaga sin ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN2_49","028_2_49","DAN","2","49","49","Begew sin dawat Daniel, dinotokan din ari da Sadrak, Mesak ya Abednego ay mangipangolo sin maam-amag sin probinsiya ay Babilonia. Si Daniel pay yan nantee sin palasyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_1","028_3_1","DAN","3","1","1","Sin namingsan, nanpaamag si Ari Nebukadnezzar si balitok ay sinan ip-ipogaw. Dowanpo ya pito ay metro di kakayang na ya tolo ay metro di kadakdaken di awak na. Tinood na sin tanap ed Dura sin probinsiya ay Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_2","028_3_2","DAN","3","2","2","Pag nan ibilin ay masinop amin din oopisyal–din tuturay, gogobernador, diputado, mamagbaga, tesorero, howis, abogado ya amin ay opisyal sin probinsiya. Inpasinop nas daida ta boyaen da din kaidatonan di sinan ip-ipogaw ay inpaamag na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_3","028_3_3","DAN","3","3","3","et pinmika da sin sangoanan di sinan ip-ipogaw ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_4","028_3_4","DAN","3","4","4","Idi siya di, kanan din mangipakpakaammo ay nangibogaw, “Kaipoipogaw ay napo sin amin ay nasyon ay nankinalasi di kali ya kodil da, siya na di maibilin en dakayo: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_5","028_3_5","DAN","3","5","5","Mo dengngen yo din tanggoyob, kolalleng, gitara, arpa ya odom ay matoktokar, masapol ay mandokmog kayo ay manyakog-ong ay mandayaw sin sinan ip-ipogaw ay inpaamag Ari Nebukadnezzar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_6","028_3_6","DAN","3","6","6","Mo sino di adi manyakog-ong ay mandayaw, maitep-a ay dagos sin dakdake ay pogon ay kad-an di mabidang ay apoy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_7","028_3_7","DAN","3","7","7","Idi dinngen din kaipoipogaw din tokar, nandokmog da am-in ay nanyakog-ong, olay intoy napoan da ay nasyon ay nankinalasi di kodil ya kali da, et nandayaw da sin balitok ay inpaamag Ari Nebukadnezzar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_8","028_3_8","DAN","3","8","8","Asi et ginondawayan din odom ay taga-Babilonia din napasamak ay sana, et indarum da din Jujudio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_9","028_3_9","DAN","3","9","9","Kanan da en Ari Nebukadnezzar, “Madaydayaw ay ari, matagotago ka koma si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_10","028_3_10","DAN","3","10","10","Inbilin mo ay manyakog-ong di amin ay ipogaw ta dayawen da din inpaamag mo ay balitok ay sinan ip-ipogaw mo manlogi din tokar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_11","028_3_11","DAN","3","11","11","Inkeddeng mo ay din adi manyakog-ong ay mandayaw et maitep-a ay dagos sin mabidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_12","028_3_12","DAN","3","12","12","Ngem din Jujudio ay nantalkam si maamag isnan probinsiya ay Babilonia yan adi dan tinongpal din bilin mo, daidas da Sadrak, Mesak ya Abednego. Apo ari, adi dan mandayaw sin diyos mo et adi dan dayawen din inpaiamag mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_13","028_3_13","DAN","3","13","13","Idi siya di, palalo di bonget Nebukadnezzar et inpaayag nas da Sadrak, Mesak ya Abednego. Idi dinmateng da sin sangoanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_14","028_3_14","DAN","3","14","14","kanana en daida, “Dakayo ay Sadrak, Mesak ya Abednego, ay tet-ewa ay sigaan yo ay mansilbi sin daydayawek ay diyos ya sigaan yo ay dayawen din inpaiamag ko ay balitok ay sinan ip-ipogaw? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_15","028_3_15","DAN","3","15","15","Ed wani, mo nakasagana kayo ay mandayaw sin inpaitood ko ay sinan ip-ipogaw mo dengngen yo din tokar di tanggoyob, kolalleng, gitara, arpa ya odom pay ay instrumento, et mayat. Ngem mo adi kayon mandayaw, maitep-a kayo ay dagos sin mabidang ay apoy, et maga polos di diyos ay makaisalakan en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_16","028_3_16","DAN","3","16","16","Kanan da Sadrak, Mesak ya Abednego, “Madaydayaw ay ari, adi masapol ay ikalintegan mi din awak mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_17","028_3_17","DAN","3","17","17","Mo maitep-a kami sin mabidang ay apoy, kabaelan met din pansilsilbian mi ay Diyos ay isalakan dakami, et omilisi sin apoy ya panakabalin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_18","028_3_18","DAN","3","18","18","Ngem olay mo adi omisalakan, layden mi ay ammoem, apo ari, ay adi kamin mansilbi sin diyos mo ono mandayaw sin balitok ay sinan ip-ipogaw ay tinood mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_19","028_3_19","DAN","3","19","19","Siya et di, palalo di bonget Nebukadnezzar en da Sadrak, Mesak ya Abednego et nanbaliw din ropa na. Inbilina ay paatongen da din pogon si mamin pito di kaatong na mo din sigod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_20","028_3_20","DAN","3","20","20","Binilina din odom ay kapipigsaan ay gowardiya ta baloden das da Sadrak, Mesak ya Abednego ta itep-a da sin manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_21","028_3_21","DAN","3","21","21","Adi dan kinaan din bado, kalogong ya odom ay osal da sin namalodan dan daida et intep-a da sin palaloy atong na ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_22","028_3_22","DAN","3","22","22","Gapo ta masapol ay dadlon matongpal din bilin di ari, palaloy atong din pogon et napooan din lallalaki ay nangitep-an da Sadrak, Mesak ya Abednego. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_23","028_3_23","DAN","3","23","23","Ngem din tolo ay nay yan nag-as da sin manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_24","028_3_24","DAN","3","24","24","Pag et kapika din ari ay palalo ay masmasdaaw yan kanana sin oopisyal na, “Ay baken ayan tolo da din lalaki ay binalod ya intep-a tako sin apoy?” “Aw yan, apo ari,” kanan da ay nanongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_25","028_3_25","DAN","3","25","25","Kanan din ari, “Ngem apay nga oopat din mailak ay manmandan sin gawan di apoy, ngem maga din balod da yan adi dan maan-ano, asi et din maikap-at yan kaman esa ay diyos di kailaana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_26","028_3_26","DAN","3","26","26","Pag emey si Ari Nebukadnezzar sin asag-en di tangeb di pogon yan kanana, “Sadrak, Mesak ya Abednego ay mansilsilibi sin Diyos ay Kangatoan, bomala kayo.” Et binmala da ay kinmaan sin kad-an di apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_27","028_3_27","DAN","3","27","27","Nasinop din am-in ay tuturay ya odom ay oopisyal, et inila da ay adi da naan-ano sin apoy, olay din book ya bado da. Maga abey masongsong ay asok sin awak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_28","028_3_28","DAN","3","28","28","Pag kanan Nebukadnezzar, “Madaydayaw din Diyos da Sadrak, Mesak ya Abednego ay nangibaa sin anghel na ay mangisalakan sin mansilsilbi ya mantalek en sisya. Adi dan tinongpal din bilin di ari et inposta dan biyag da ta say adi dan mansilbi si odom ay didiyosen malaksig sin Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_29","028_3_29","DAN","3","29","29","Isonga siya na di bilin ko: Olay sino ay ipogaw, mo intoy napoana ay nasyon ya sinoy kali ya kodil na, mo palawlawaena din Diyos da Sadrak, Mesak ya Abednego, masapol ay matey et matadtatadtad din awak na ay kaman napalti ay animal ya madadael din beey na. Tan magay odom ay Diyos ay kaman nidi di iyat na ay mangisalakan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN3_30","028_3_30","DAN","3","30","30","Idi makdeng di, inpangaton din ari di saad da Sadrak, Mesak ya Abednego sin probinsiya ay Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_1","028_4_1","DAN","4","1","1","Siya na di solat Ari Nebukadnezzar sin amin ay ipogaw isnan intiro ay daga, olay sino di kodil ya kali da: Sapay koma ta somigsiged di biyag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_2","028_4_2","DAN","4","2","2","Maragsakanak ay mangipaammo en dakayo sin milagro ya nakaskasdaaw ay sinyal ay inpailan Diyos ay Kangatoan en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_3","028_4_3","DAN","4","3","3","Kaeegyat din nakaskasdaaw ay inam-amag na! Manturay si eng-enggana ya magay pap-eng di kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_4","028_4_4","DAN","4","4","4","Sak-en ay si Nebukadnezzar yan natalna ya mayat di biyag ko sin palasyo ay beey ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_5","028_4_5","DAN","4","5","5","Asi et waday kaeegyat ay iniitaw ko et nakibtotak begew sin inilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_6","028_4_6","DAN","4","6","6","Isonga inpaayag ko amin ay nankalalaing isnan Babilonia ta ibaga dan sak-en di olog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_7","028_4_7","DAN","4","7","7","Idi dinmateng din mansalsalamangka, mankotom, man-gengey ya mansip-ok, inbagak en daida din iitaw ko, ngem adi dan maibagan sak-en di olog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_8","028_4_8","DAN","4","8","8","Pag omali si Daniel ay nangadanan si Beltesazzar ay ngadan din diyos ay daydayawek. Wadan sisya din laing di nasantoan ay kadiyodiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_9","028_4_9","DAN","4","9","9","Kanak en sisya, “Beltesazzar ay apon di nankalalaing, ammok ay wadan sik-a din laing di kadiyodiyos et magay naligat ay maawatan para en sik-a. Dengngem nan dad-atek ay iitaw ko ta ibagam en sak-en di olog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_10","028_4_10","DAN","4","10","10","“Idi naseseyepak siya di iniitaw ko: Waday inilak ay nakayang ay kaiw sin gawan di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_11","028_4_11","DAN","4","11","11","Dinmakdake ya makneg din kaiw ay sana. Enggay domateng ed daya din kakayang na et ilaen da sin amin ay solin di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_12","028_4_12","DAN","4","12","12","Mapteng din tobo na ya ad-adoy lames na ay omanay ay kanen di amin ay ipogaw. Say panlidoman di atap ay animal yan pan-obongan di titit din panga na. Say kanen di amin ay manbibiyag din lames na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_13","028_4_13","DAN","4","13","13","“Idi nemnemnemek din inilak, waday nasantoan ay anghel ay manbanbantay ay napod langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_14","028_4_14","DAN","4","14","14","Kanana ay nangibogaw, ‘Poyoem din kaiw yan salipangam din panga na. Aplotem din tobo na ya iwalang mo din lames na. Aboem din aanimal sin poona ya din titit sin panga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_15","028_4_15","DAN","4","15","15","Ngem bay-am din tongod na sin lota. Potipotam si landok ya bronsi yan bay-am sin kad-an di gabgab sin pastolan. Bay-am ta mabasa sin dono ay mapod daya ya makitapi sin aanimal ay man-alab si gabgab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_16","028_4_16","DAN","4","16","16","Awni et baken nemnem di ipogaw di nemnem na mo adi et manbalin si kaman nemnem di animal si pito ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_17","028_4_17","DAN","4","17","17","Siya sa di inkeddeng din alisto ay manbanbantay ay aanghel. Ammoen koma ngarud di amin ay ipogaw sin amin ay lugar ay makaammo si Diyos ay Kangatoan sin amin ay panturayan di ipogaw. Mabalin ay paituray na dana ay ili si olay sino ay piliena, olay din kababaan ay ipogaw,’ kanan din anghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_18","028_4_18","DAN","4","18","18","Siya sa di iniitaw ko,” kanan Ari Nebukadnezzar. “Beltesazzar, ed wani ibagam di olog na. Tan magay makaiolog sin amin ay mamagbaga isnan intiro ay iturayak. Ngem kabaelam ay ibaga tan wadan sik-a din laing di nasantoan ay kadiyodiyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_19","028_4_19","DAN","4","19","19","Enggay nasngang si Daniel ay manngadan abes Beltesazzar begew sin kaeegyat ay nemnemnemena et adi makakali. Kanak en sisya, “Beltesazzar, adi kan madanagan begew sin iitaw ko ya din olog na.” Kanan Beltesazzar ay sinombat, “Ay apaw kayman na, apo ari! Baken koman sik-a di katongpalan din iitaw mo ay sana mo adi et din kaibaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_20","028_4_20","DAN","4","20","20","Inilam di nakayang ya makneg ay kaiw ay nangdas ed daya et il-ilaen di amin ay ipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_21","028_4_21","DAN","4","21","21","Mapteng di tobo na yan omanay din lames na ay kanen di amin ay ipogaw isnan daga. Din panga na yan nanlidoman di atap ay aanimal ya nan-obongan di titit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_22","028_4_22","DAN","4","22","22","Madaydayaw ay ari, sik-a din kaiw ay nakayang ya napigsa. Nginmato ka enggana ay kaman kan edasan ed daya. Sinakop di iturayam din intiro ay lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_23","028_4_23","DAN","4","23","23","“Idi boyboyaem din kaiw, waday anghel ay napod daya yan kanana, ‘Poyoem din kaiw ta dadaelem, ngem bay-am din tongod na sin lota. Balodem si landok ya bronsi yan taynam sin pastolan ta mabasa si dono ya makitee sin aanimal si pito ay tawen.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_24","028_4_24","DAN","4","24","24","“Siya na di olog din iitaw mo, madaydayaw ay ari. Siya na di inkeddeng Diyos ay Kangatoan ay mapasamak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_25","028_4_25","DAN","4","25","25","Maipakaan kan to sin kad-an di kaipoipogaw et makitee ka sin atap ay aanimal si pito ay tawen. Mangan ka si gabgab ay kaman baka yan maseyep ka sin pastolan ay mabasbasa si dono. Pito ay tawen ay kaman nidi di kasasaad mo. Mo makdeng di, bigbigem to ay si Diyos ay Kangatoan di makaammo sin amin ay ili ya mabalin ay isaad na ay mangituray di olay sino ay piliena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_26","028_4_26","DAN","4","26","26","Naibilin ay mabay-an din tongod di kaiw sin lota. Laydena ay kalien, maisaad ka kasin ay ari mo bigbigem ay si Diyos di mangituray sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_27","028_4_27","DAN","4","27","27","Isonga dengngem ay apo ari nan pamagbagak: Isaldeng mo ay manbasol ta din siged di amagem ya seg-angam din kakkaasi. Mo say iyat mo di, mantoltoloy ay somiged di biyag mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_28","028_4_28","DAN","4","28","29","Idi malabas di makatawen, napasamak amin dana en sak-en. Sin namingsan, manmandanak sin atep di palasyok ed Babilonia ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_30","028_4_30","DAN","4","30","30","yan kanak, “Tet-ewa ay mapteng nan Babilonia ay nangisaadak si siyodad ko ay kailaan di panakabalin ko, pigsak ya kinangatok.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_31","028_4_31","DAN","4","31","31","Idi mankalkaliak pay laeng, waday kali ay napod daya ay kanana, “Ari Nebukadnezzar, dengngem nan ibagak. Enggay nakaan din kinaarim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_32","028_4_32","DAN","4","32","32","Maipakaan ka sin kad-an di kaipoipogaw et makitee ka sin atap ay animal ya mangan kas gabgab ay kaman din baka si pito ay tawen. Mo makdeng di, bigbigem to ay si Diyos ay Kangatoan di makaammo sin amin ay panturayan di ipogaw et mabalin ay paituray na dana si olay sino ay ipogaw ay piliena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_33","028_4_33","DAN","4","33","33","Sin doy met laeng ay timpo, napasamak di en sak-en. Naipakaanak sin kad-an di kaipoipogaw et nanganak si gabgab ay kanen di baka ya nabasbasa si dono. Inmando di book ko et kaman dotdot di agila ya inmando abe di kokok ay kaman kokon di titit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_34","028_4_34","DAN","4","34","34","Malabas pay di pito ay tawen, tinangad ko ed daya et nantaoli din kosto ay nemnem ko. Dinaydayaw ko si Diyos ay Kangatoan ay matmatago si eng-enggana. Kinwanik: “Manturay si Diyos si eng-enggana, magay panpatinggaan di panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_35","028_4_35","DAN","4","35","35","Din kaipoipogaw isnan daga et magay kaibilangan da sin pangila na. Way kabaelana ay mangamag sin laydena sin aanghel ed langit ya ipogaw isnan daga. Magay makabael ay mangontra sin laydena ya mansalodsod mo sinoy am-amagena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_36","028_4_36","DAN","4","36","36","Idi nantaoli din kosto ay nemnem ko, naitaolin sak-en din kinaturay ko, dayaw ko ya kinangatok. Naragsakan da ay nangawat en sak-en din oopisyal ko ya mabigbig ay ipogaw ko et nangatngato pay din panakabalin ya dayaw ko ay ari mo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN4_37","028_4_37","DAN","4","37","37","Ed wani, sak-en ay si Nebukadnezzar yan idaydayaw ko ya ipangatok din Ari ed langit. Nalinteg di amin ay amagena ya mabalin ay ipababa na di olay sino ay mangipapangato si awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_1","028_5_1","DAN","5","1","1","Sin namingsan, inawis Ari Belsazzar di sinlibo ay opisyal na sin dakdake ay sida na et nan-iinom das arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_2","028_5_2","DAN","5","2","2","Idi nakainom, inbilina ay alaen da din balitok ya palata ay tasa ay inan ama na ay Nebukadnezzar sin Timplo ed Jerusalem. Inpaa na ta pan-inomana ya din oopisyal na ya aas-awa na pati din maikadwa ay aas-awa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_3","028_5_3","DAN","5","3","3","Naiey ay dagos din balitok ya palata ay tasa et inosal da ay nan-iinom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_4","028_5_4","DAN","5","4","4","Nan-inom da ya nandaydayaw da si didiyosen ay balitok, palata, bronsi, landok, kaiw ya bato di amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_5","028_5_5","DAN","5","5","5","Idi siya di, wada et di inila da ay takkay di ipogaw ay mansolsolat sin napalitadaan ay dingding sin asag-en di patangan di silaw. Inilan aben di ari din takkay ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_6","028_5_6","DAN","5","6","6","Inmopsat begew sin palalo ay egyat na et kaman linmokay din nansisilpoan di gitang ya peweg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_7","028_5_7","DAN","5","7","7","Inbogaw na ay paayagan da din mansalsalamangka, mankotom ya mansip-ok. Idi dinmateng da, kanana en daida, “Mo sino di makabasa ya makailawlawag sin naisolat, mabadoan si manbalanga ya nabanol ay badon di ari. Makekean abe si balitok ya maisaad ay maikatlo ay kangatoan isnan panturayak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_8","028_5_8","DAN","5","8","8","Inmasag-en da amin din mamagbaga sin ari, ngem maga en daida di makabasa sin naisolat ya makaibaga sin olog na sin ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_9","028_5_9","DAN","5","9","9","Siya et di, nasepsep ay inmegyat si Ari Belsazzar et nasepsep abe ay inmopsat. Din oopisyal na abe yan enggay nagolo di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_10","028_5_10","DAN","5","10","10","Dinngen din reyna ay inan di ari din pankalkalian da sin oopisyal na et inmey sin pan-iinoman da. Kanana, “Matagotago koma din ari si eng-enggana. Apay nga palalo ay kinmilat ka? Adi ka koman palalo ay emegyat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_11","028_5_11","DAN","5","11","11","Waday esay lalaki isnan iturayam ay naidawtan si laing di nasantoan ay kadiyodiyos. Sin timpon di turay amam, napaneknekan ay kaman nidi di laing na et dinotokan amam ay Nebukadnezzar ay say pangolon di mansalsalamangka, mankotom ya mansip-ok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_12","028_5_12","DAN","5","12","12","Si Daniel ay nay ay nginadanan din ari si Beltesazzar et naila ay nakaskasdaaw di laing na ay mangiolog si iitaw ya naligat ay maawatan. Isonga paayagam ta ibaga na di olog na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_13","028_5_13","DAN","5","13","13","Intolod das Daniel sin sangoanan di ari et kananan Daniel, “Sik-a baw di si Daniel ay in-alin amak isna ay napod Juda? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_14","028_5_14","DAN","5","14","14","Wada kanon sik-a di nakaskasdaaw ay laing ay kaman din laing di kadiyodiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_15","028_5_15","DAN","5","15","15","Inmali da din mamagbaga ya mansalsalamangka ta basaen da ya iolog da din naisolat ngem magay makaibaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_16","028_5_16","DAN","5","16","16","Ngem dinngek ay kabaelam ay mangiolog si iitaw ya mangilawlawag si naligat ay maawatan. Mo kabaelam ay basaen ya iolog din naisolat, mabadoan ka si manbalanga ay naloyong ya makekean kas balitok. Maisaad ka abe ay maikatlo ay kangatoan isnan iturayak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_17","028_5_17","DAN","5","17","17","Kanan Daniel ay nanongbat sin ari, “Apo ari, olay okam din gon-gona ono idawat mos odom. Ngem olay mo siya di, basaek ya ibagak pay dedan din olog di naisolat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_18","028_5_18","DAN","5","18","18","Apo ari, insaad Diyos ay Kangatoan si amam ay Nebukadnezzar ay ari. Inpangato nas sisya ya indawtanas palalo ay dayaw ya kalebbengan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_19","028_5_19","DAN","5","19","19","Gapo sin kinangato na ay sana, inmegyat en sisya amin ay nanasyon, olay sinoy kali ya kodil da. Pinse na amin din laydena ay peslen ya isalakana din laydena ay isalakan. Inpangato na din laydena ay ipangato ya inpababa na din laydena ay ipababa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_20","028_5_20","DAN","5","20","20","Ngem gapo ta nginmato ya kinmenteg din nemnem na, nakaan sin kinaari na et naipababa di dayaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_21","028_5_21","DAN","5","21","21","Naipakaan sin kad-an di kaad-adoan ay ipogaw yan nanbalin si kaman nemnem di animal din nemnem na. Nakitee ya nakikan sin atap ay aanimal et nabasbasa si dono ay mapod daya enggana ay binigbig na ay si Diyos di makaammo sin amin ay panturayan di ipogaw ya isaad na di laydena ay mangituray. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_22","028_5_22","DAN","5","22","22","“Ngem sik-a ay Belsazzar ay anak na yan adi kan manpakombaba, olay mo ammom amin dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_23","028_5_23","DAN","5","23","23","Inamag mo di maikontra en Diyos ed langit. Inam din tasa ay napo sin Timplo na et nan-inoman yo si arak, dakayo sin oopisyal mo ya aas-awam pati din maikadwa ay aas-awam. Nandaydayaw kayo si didiyosen ay balitok, palata, bronsi, landok, kaiw ya bato di amag na–didiyosen ay adi makaila ya makadnge ya polos abe di ammo da. Ngem adi kan dinaydayaw si Diyos ay poon di biyag mo ya makaammo si amin ay am-amagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_24","028_5_24","DAN","5","24","24","Siya din gapo ay inbaa na din takkay ay nangisolat isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_25","028_5_25","DAN","5","25","25","Et siya na din naisolat, ‘mene, mene, tekel, parsin.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_26","028_5_26","DAN","5","26","26","Siya na abe di olog na: din kali ay mene yan laydena ay kalien, nabilang. Enggay binilang Diyos din agew ay panturayam et inkeddeng na ay pasaldengen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_27","028_5_27","DAN","5","27","27","Din olog di tekel yan natimbang. Natimbang ka et napaneknekan ay kolang di timbang mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_28","028_5_28","DAN","5","28","28","Din olog aben di parsin et mabingay. Mabingay to din iturayam et maidawat sin taga-Media ya taga-Persia,” kanan Daniel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_29","028_5_29","DAN","5","29","29","Pag binilin Belsazzar din baa na et binadoan das Daniel si manbalanga ay kaman din badon di ari. Kinekean da abe si balitok ya naipaammo ay sisya di maikatlo ay kangatoan sin iturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_30","028_5_30","DAN","5","30","30","Isdi met laeng ay labi, waday namse en Belsazzar ay ari ed Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN5_31","028_5_31","DAN","5","31","31","Et si Darius ay taga-Media di naisokat ay ari. Mantawen si Darius si enemapolo ya dowa sin timpo ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_1","028_6_1","DAN","6","1","1","Inkeddeng Darius ay mandotok si 120 ay gobernador sin intiro ay iturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_2","028_6_2","DAN","6","2","2","Pinili nas Daniel ya dowa pay ay pangolo ta say waday nakin tengel sin gogobernador ta adi malogi din ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_3","028_6_3","DAN","6","3","3","Baken nabayag yan maila ay nalalaing si Daniel ya nas-et di obla na mo din iib-a na ay papangolo ya gogobernador. Gapo sin nakaskasdaaw ay kabaelana, panggep din ari ay isaad si Daniel ay makaammo sin intiro ay iturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_4","028_6_4","DAN","6","4","4","Idi siya di, pinadpadas din odom ay mangipangolo ya gogobernador ay man-anap si pangipalawaan da en Daniel sin iyat na ay mangipangolo si pansigdan di ili. Ngem magay maanap das ipabasol da, tan matalek, adi na liwayan din obla na ya magay sinosowitik ay am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_5","028_6_5","DAN","6","5","5","Kanan da ay nankakali, “Magay maipabasol takon sisya, malaksig sin pammati na anggoy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_6","028_6_6","DAN","6","6","6","Nantotolag din papangolo ya gogobernador et inmey da sin ari yan kanan da, “Ari Darius, matagotago ka koma si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_7","028_6_7","DAN","6","7","7","Nantotolagan di amin ay mangipangpangolo, gogobernador ya oopisyal isnan iturayam ay ibilin mo di esay linteg ay masapol ay matongpal. Ibilin mo ay sin oneg di tolonpo ay agew, magay mankarkararag si olay sino ay diyos ono ipogaw malaksig en sik-a. Mo sino di adi manongpal sin bilin ay nay, maitep-a sin liyang ay pokokan di layon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_8","028_6_8","DAN","6","8","8","Apo ari, ibilin mo koma ta maipatongpal na ay linteg ya pirmaam ta kaman din odom ay linteg tako ay taga-Media ya taga-Persia ay adi mabalin ay mabaliwan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_9","028_6_9","DAN","6","9","9","Et pinirmaan Darius din bilin ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_10","028_6_10","DAN","6","10","10","Ammon Daniel ay enggay napirmaan din linteg ay doy, ngem intoltoloy na pay dedan ay nandayaw en Diyos sin akin ngato ay kowarton di beey na ay naisagang di tawa na sin bomanda ed Jerusalem. Mamitlo si esay agew ay mankararag ya mandayaw en Diyos ay kaman din sigod ay am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_11","028_6_11","DAN","6","11","11","Inmey din nantotolag ay oopisyal et indasan das Daniel ay mankarkararag ay mankedaw si tolong Diyos ay daydayawena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_12","028_6_12","DAN","6","12","12","Pag dan mankokoyog ay inmey sin ari et indarum da si Daniel. Kanan da, “Madaydayaw ay ari, wada met di pinirmaam ay bilin, ay sin oneg di tolonpo ay agew, mo waday mankararag si olay sino ay diyos ono ipogaw malaksig en sik-a et masapol ay maitep-a sin liyang ay pokokan di layon.” Kanan din ari, “Aw yan, masapol ay matongpal din naibilin, tan adi mabalbaliwan di linteg tako ay taga-Media ya taga-Persia.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_13","028_6_13","DAN","6","13","13","Pag dan kanan sin ari, “Si Daniel ay esa ay taga-Juda ay naipaaddawi sin ili na et linabsing na din linteg ay pinirmaam, tan mankarkararag si mamitlo sin esay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_14","028_6_14","DAN","6","14","14","Palalo di sakit din nemnem di ari sin nanngeana si darum da. Man-an-anap si pamosposana ay mangisalakan en Daniel et naninsin-agew ay nannemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_15","028_6_15","DAN","6","15","15","Ngem inmali kasin din lallalaki ay nantotolag et kanan da sin ari, “Apo ari, ammom met ay adi mabalbaliwan di linteg tako ay taga-Media ya taga-Persia.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_16","028_6_16","DAN","6","16","16","Et inbilin din ari ay madpap ya maitep-a si Daniel sin liyang ay pokokan di layon. Kanan din ari, “Sapay koma ta isalakan daka en Diyos mo ay pansilsilbiam ay sipapasnek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_17","028_6_17","DAN","6","17","17","Inenban da si dakdake ay bato din segpan di liyang yan naimalka din pirman di ari ya papangolo ta magay mabalbaliwan sin naikeddeng en Daniel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_18","028_6_18","DAN","6","18","18","Pag somaa din ari sin palasyo na et naninsinlabi ay adi naseyep ya adi nangan. Sinigaana abe am-in ay panragsakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_19","028_6_19","DAN","6","19","19","Idi pomatpat-a, binmangon din ari et inmey ay dagos sin kad-an di liyang ay pokokan di layon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_20","028_6_20","DAN","6","20","20","Idi inmasag-en sin liyang, madandanagan ay namogaw yan kanana, “Ay Daniel! Sik-a ay mansilsilbi sin matmatago ay Diyos, ay insalakan daka en Diyos mo ay nangipapasnekam ay nansilbian?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_21","028_6_21","DAN","6","21","21","Sinongbatan Daniel yan kanana, “Apo ari, matagotago ka koma si eng-enggana! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_22","028_6_22","DAN","6","22","22","Si Diyos ay daydayawek yan nan-ibaa si anghel na et nandiyemena din tepek di layon ta adi dan komat, tan magay binmasolak en sisya ya siya abe en sik-a ay apo ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_23","028_6_23","DAN","6","23","23","Palalo di ragsak din ari et pag nan ibilin ay ibala da si Daniel sin liyang. Inbala da et maga di sogsogat na tan nantaltalek en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_24","028_6_24","DAN","6","24","24","Inbilin din ari ay maitep-a sin pokokan di layon din namabasol en Daniel, pati din aas-awa ya aan-ak da. Adi da pay laeng domateng sin lota yan enggay sinikpaw din layon ya ginotlogotlo da din tong-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_25","028_6_25","DAN","6","25","25","Idi siya di, nansolat si Ari Darius sin kaipoipogaw sin intiro ay daga, olay sino di kodil ya kali da. Kanana, “Sapay koma ta somiged di biyag yo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_26","028_6_26","DAN","6","26","26","Siya na di ibilin ko: Dakayo amin ay iturayak, patgen ya egyatan yo din Diyos ay daydayawen Daniel. Sisya din matmatago ay Diyos ay magay pap-eng na. Adi polos madadael din turay na mo adi et mantoltoloy si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_27","028_6_27","DAN","6","27","27","Sisya din mangisalakan sin ipogaw na ya makaamag si nakaskasdaaw ed daya ya isnan daga, tan si Daniel et insalakana sin layon ay mamse koman sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN6_28","028_6_28","DAN","6","28","28","Et mayat di biyag Daniel sin timpon di nanturayan Darius ya si Cyrus ay taga-Persia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_1","028_7_1","DAN","7","1","1","Sin damo ay tawen ay nanturayan Belsazzar ed Babilonia, binmabaktad si Daniel sin katri na yan waday inila na ay kaman iitaw. Insolat na di et siya na di kanana ay manad-at: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_2","028_7_2","DAN","7","2","2","Sak-en si Daniel et siya na di inilak ay kaman iitaw sin labi. Inilak ay mapmapo di napigsa ay angin sin am-in ay soli ed daya yan papigpigsaena din dalloyon sin malosong ay baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_3","028_7_3","DAN","7","3","3","Pag et bomala sin baybay di opat ay kaeegyat ay animal ay nankinalasi di kailaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_4","028_7_4","DAN","7","4","4","Din nangon-ona yan kaman layon ay napayakan ay kaman agila. Sin pamoyboyaak, inilak ay nakaan din payak na, pag maikayang sin lota et pinmika ay kaman ipogaw. Naidawtan si nemnem ay kaman ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_5","028_7_5","DAN","7","5","5","Binmala din maikadwa ay animal yan kaman oso. Pinmika babaen sin dowa ay maodi ay siki na yan intatanga na di tolo ay tadlang. Pag et waday nangibilin en sisya, “May, manpennek ka ay mansida si karni.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_6","028_7_6","DAN","7","6","6","Pagak ilaen abey esa ay animal ay kaman leopard. Waday opat ay payak na sin edeg na ay kaman payak di titit. Opat di toktok na yan naidawtan si kalebbengana ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_7","028_7_7","DAN","7","7","7","Makdeng pay di, inilak sin labi ay doy di maikap-at ay kaeegyat ay animal. Kaeegyat di kailaana ya napigsapigsa. Dadakke ay landok di bab-a na ay panngalngal na si depapena, asi na igatigatin. Naitken sin nangon-ona ay aanimal yan waday sinpo ay sakngod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_8","028_7_8","DAN","7","8","8","Idi il-ilaek dadi ay sakngod, inilak di esay kitkittoy ay sakngod ay tinmobo sin nan-gawaan da. Inoknot na din tolo ay sakngod ay sigod ay wadas di yan waday mata na ay kaman matan di ipogaw. Wada abey tepek na yan it-it-ek na din awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_9","028_7_9","DAN","7","9","9","Idi boyboyaek, wada da di trono ay naiolnos, et en tinmokdo di esa ay Adi Kabilang di Tawena. Din bado na yan mankikilat ay kaman andap, din book na yan mankilat abe ay kaman dotdot di karnero. Din trono na ya din baliling ay naisaadana yan manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_10","028_7_10","DAN","7","10","10","Waday kaman ginawang ay apoy ay omay-ayos ay mapo sin trono na. Niliblibo di mansilsilbi en sisya ya adi kabilang ay libo din wadas sangoanana. Nanlogi din pangokomana et nalokatan di lilibro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_11","028_7_11","DAN","7","11","11","Intoltoloy ko ay nanboya. Gapo sin ngalawngaw di sakngod ay mangit-it-ek pay laeng sin awak na, pinse da din kaeegyat ay animal et naitep-a din awak na sin apoy ta mapooan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_12","028_7_12","DAN","7","12","12","Nakaan di panakabalin din odom ay kaeegyat ay animal, ngem napalobosan da ay matago enggana ay domateng din naikeddeng ay timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_13","028_7_13","DAN","7","13","13","Sin labi ay doy, inilak di kaman ipogaw, yan omas-asag-en ay maikoykoyog sin liboo ay mapod daya. Waday nangitlod en sisya ay somag-en sin Adi Kabilang di Tawena et en pinmika sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_14","028_7_14","DAN","7","14","14","Naidawat en sisya di panakabalin, dayaw ya kinaari ta mansilbi da en sisya din amin ay ipogaw isnan daga, olay sinoy kodil ya kali da, et manturay si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_15","028_7_15","DAN","7","15","15","Palalo ay nadandanaganak ya inmegyatak begew sin sana ay inilak ay kaman iitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_16","028_7_16","DAN","7","16","16","Isonga sinmag-enak sin esa ay pinmipika ay mansilsilbi isdi yan dinamag kon sisya di kosto ay olog nidi, et kanana en ilawlawag na am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_17","028_7_17","DAN","7","17","17","Kanana, “Din opat ay kaeegyat ay animal yan opat ay ari ay manturay to sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_18","028_7_18","DAN","7","18","18","Ngem pag ton idawat din Kangatoan ay Diyos sin ipogaw na di kalebbengan da ay manturay et maiskat da ay manturay si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_19","028_7_19","DAN","7","19","19","Pagak aben damagen din olog di maikap-at ay kaeegyat ay animal ay naitken sin gagait na. Landok di bab-a na, bronsi di koko na ay say ibisngibisngit na sin depapena asi na igatigatin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_20","028_7_20","DAN","7","20","20","Sinalodsod ko di maipanggep sin sinpo ay sakngod sin toktok na, din esa ay tinmobo, din tolo ay sigod ay sakngod ay nakaan, din mata na, din tepek na ay mangit-it-ek sin awak na ya mo apay nga kaman napigpigsa mo din odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_21","028_7_21","DAN","7","21","21","Dinad-at ko abe sin pinmipika ay sana ay sin namoyboyaak sidi, ginobat din sakngod ay sana din ipogaw Diyos yan inabak nas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_22","028_7_22","DAN","7","22","22","Pag domateng din Adi Kabilang di Tawena yan inkalintegana din ipogaw na. Enggay dinmateng din timpo ay pangawatan din ipogaw Diyos si panakabalin ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_23","028_7_23","DAN","7","23","23","Siya na di kanana ay nangilawlawag: “Din maikap-at ay kaeegyat ay animal yan maikap-at ay panturayan di ari ay mawadan to sin daga yan maitken to sin odom ay iturayan di ari. Abakenan to din am-in ay nanasyon sin daga et igatigatinas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_24","028_7_24","DAN","7","24","24","Din sinpo ay sakngod yan sinpo ay ari ay mangituray to sin ili ay sana. Mo makdeng di, manturay to di esa ay ari ay naitken sin odom ay nangon-ona en sisya et abakena di tolo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_25","028_7_25","DAN","7","25","25","Mankalis lawa maipanggep en Diyos ay Kangatoan ya paligatena din ipogaw Diyos. Laydena abe ay balbaliwan din linteg ya fiesta. Iturayanan to din ipogaw Diyos si tolo ya kagodwa ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_26","028_7_26","DAN","7","26","26","Ngem keddengan ton Diyos et makaan to din panakabalina ya dadlon madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_27","028_7_27","DAN","7","27","27","Maidawat to sin ipogaw Diyos ay Kangatoan di panakabalin ya kinangato sin am-in ay panturayan isnan lobong. Magay pap-eng din panakabalin da ay manturay et mansilbi ya mantongpal en daida din am-in ay tuturay isnan daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN7_28","028_7_28","DAN","7","28","28","Siya na di pap-eng din napasamak. Inmopsatak sin palalo ay egyat ko ngem adiak dinaddad-at na si odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_1","028_9_1","DAN","9","1","1","Esa ay taga-Media si Darius ay anak Xerxes yan inturayana ed Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_2","028_9_2","DAN","9","2","2","Sin damo ay tawen ay nanturayana, inad-adal ko din Nasantoan ay Kasolatan, yan nemnemnemek din inpaibagan Diyos sin mamadto ay si Jeremias ay kanana en pitopolo ay tawen ay mababakas ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_3","028_9_3","DAN","9","3","3","Intoled ko di dagaang ko, nanbadoak si sako ya tinmokdoak si dap-o, et inpasnek ko ay nankararag ya nankedaw si seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_4","028_9_4","DAN","9","4","4","Nankararagak en Yahweh ay Diyos ko et inpodnok di basbasol din kailiak. Kanak ay nankararag, “Sik-a ay Yahweh din kaeegyat ya nangato ay Diyos. Tongpalem din intolag mo ya adi manbalbaliw din layad mo sin manglaylayad en sik-a ya manongtongpal sin linteg mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_5","028_9_5","DAN","9","5","5","Nanbasol kami ya say inamag mi din maikontra sin laydem, tan adi kamin tinongpal din bilbilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_6","028_9_6","DAN","9","6","6","Adi mi pinatpati din baam ay mamadto ay nangibaga sin kalim sin aari, tuturay ya aap-o mi ya am-in abe ay kailian mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_7","028_9_7","DAN","9","7","8","Sik-a ay Diyos yan kanayon ay nalinteg ka, ngem dakami am-in ay omili isnan Juda ya Jerusalem yan naibabain kami engganad wani, pati din aari mi, din mangiturturay en dakami ya aap-o mi, tan baken kamin napodno et binmasol kami en sik-a. Siya abe sin amin ay Israelita ay nansisianem ay inpaey sin addawi ya asag-en ay il-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_9","028_9_9","DAN","9","9","9","Ngem managseg-ang ka ya nakasagana ka ay mamakawan olay mo nilabsing mi din bilin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_10","028_9_10","DAN","9","10","10","Tan adi mi tinongpal din kalim ya bilbilin mo ay inpaibagam sin mamadto ay nansilsilbi en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_11","028_9_11","DAN","9","11","11","Sinalongasing din amin ay Israelita din linteg mo et sinigaan da ay nanongpal sin inbagam. Nanbasol kamin sik-a et inbokbok mo en dakami din dosa ay naisolat sin linteg Moses ay baam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_12","028_9_12","DAN","9","12","12","Tinongpal mo din amin ay inbagam ay amagem en dakami ya sin mangituray en dakami, tan nakarkaro di inyat mo ay nanosa en dakami mo din odom ay ili isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_13","028_9_13","DAN","9","13","13","Nilak-am mi amin din dosa ay naisolat sin linteg Moses. Ngem enggana ed wani, magay inam-amag mi ay kapnekam. Tan adi kami inbabawi din basbasol mi ya adi kami aben inon-onodan din inpaammom ay tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_14","028_9_14","DAN","9","14","14","Isonga sin-ed mo di kosto ay timpo ay nanosaam en dakami. Ngem nalinteg ka ay Yahweh ay Diyos mi sin amin ay inamag mo tan sinalongasing mi din kalim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_15","028_9_15","DAN","9","15","15","“Sik-a ay Yahweh ay Diyos mi, inpailam di panakabalin mo babaen sin nangwayawayaam sin ipogaw mo ed Egipto et adi malinglingan enggana ed wani. Nanbasol kami tan lawa di inam-amag mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_16","028_9_16","DAN","9","16","16","Sinalaknibam dakami ed idi, isonga adi ka koman ibonget din siyodad mo ay Jerusalem ya din Timplom sin nasantoan ay dontog mo. Laslasoyen din amin ay ipogaw sin nanliniked din ili ay Jerusalem ya din ipogaw mo gapo sin basbasol mi ya lawa ay inam-amag di aap-o mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_17","028_9_17","DAN","9","17","17","Isonga ed wani, dengngem koma nan kararag ko ay manpakaasi en sik-a. Ilaem koma nan ligat ay laklak-amen mi ya laklak-amen nan siyodad ay kaidaydayawan di ngadan mo. Isaad mo koma din nabakas ay Timplom ta ammoen di amin ay ipogaw ay sik-a si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_18","028_9_18","DAN","9","18","18","Apo Diyos, dengngem kod din kararag mi. Ilaem koma nan ligat mi ya panakadadael di siyodad ay kaidaydayawam. Din pankedawan mi et baken gapo sin siged ay am-amagen mi mo adi et gapo ta managseg-ang ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_19","028_9_19","DAN","9","19","19","Dengngem koma din kararag mi ya pakawanem dakami. Adi kan bayagen ta ammoen di kaipoipogaw din kinadiyos mo tan okam nan siyodad ya da nan ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_20","028_9_20","DAN","9","20","20","Intoltoloy ko ay mankararag yan inpodnok din basbasol ko ya din basol di kailiak ay Israelita. Nanpakpakaasiak en Yahweh ay Diyos ko para sin nasantoan ay siyodad ya Timplo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_21","028_9_21","DAN","9","21","21","Idi mankarkararagak, paspas ay tinmayaw si Gabriel sin kad-ak. Sisya din lalaki ay inilak sin nangon-ona ay kaman iitaw. Sin oras ay doy yan say timpo ay pan-idatonan sin masmasdem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_22","028_9_22","DAN","9","22","22","Kanana, “Daniel, inmaliak ta tolongak sik-a ay mangammo ya mangawat sin olog di inilam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_23","028_9_23","DAN","9","23","23","Idi inlogim ay nankararag en Diyos, pinatgana din kararag mo et inmaliak ay mangibagan sik-a tan laydelayden Diyos sik-a. Estem ay dengngen ta maawatam di olog din inilam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_24","028_9_24","DAN","9","24","24","Mamin pitopolo ay pito ay tawen di inkeddeng Diyos ay mapalabas, asi na wayawayaan din kailiam ya nasantoan ay siyodad mo sin basol. Mapakawan to din basol da ya manlogi di kinalinteg ay magay pap-eng na ta matongpal din naipaila ya naipadto et maidaton en Diyos din nasantoan ay Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_25","028_9_25","DAN","9","25","25","Masapol ngarud ay ammoem ya nemnemem na: Opatapolo ya siyam ay tawen di malabas manipod sin kaibilinana ay maamag kasin din siyodad ay Jerusalem enggana sin domatngan di dinotokan Diyos ay manturay. Maamag to kasin din siyodad ay Jerusalem et mawada di kalsada ya makneg ay alad na. Komakaman to si oneg di mamin pito ay enemapolo ya dowa ay tawen, ngem din timpo ay doy yan timpon di golo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_26","028_9_26","DAN","9","26","26","Mo malabas di ay timpo, peslen dan to din dinotokan Diyos ay manturay, et maga di mabay-an en sisya. Kaman layos ay domateng din sosoldadon di esay pangolo, et bakasen da din siyodad ya Timplo. Mantoltoloy di gobat ya waday madaddadael enggana sin kakdengan di timpo ay doy, tan say inkeddeng Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN9_27","028_9_27","DAN","9","27","27","Makitolag to din pangolo ay sana si ad-ado ay ipogaw si pito ay tawen. Mo emey di tolo ya kagodwa ay tawen manipod sin nakitolagana, pasaldengena din pan-idatonan di ipogaw. Maisaad to sin kakayangan ay partin di Timplo din kaliliget ay domadael et mantees di enggana ay domteng din inkeddeng Diyos ay kadosaan di nangisaad.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_1","028_10_1","DAN","10","1","1","Sin maikatlo ay tawen ay nanturayan Ari Cyrus ed Persia, waday naipaammo en Daniel ay nangadanan abes Beltesazzar. Din naipaammo en sisya yan maipanggep si kaeegyat ay gobat yan dadlon tet-ewa. Naawatana din laydena ay kalien, tan nailawlawag en sisya babaen si inila na ay kaman iitaw. Siya na di dinad-at na: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_2","028_10_2","DAN","10","2","2","Sin timpo ay doy, enggay nanladladingitak si tolo ay dominggo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_3","028_10_3","DAN","10","3","3","Sin oneg din tolo ay dominggo ay doy, adiak nangnangan si mam-is, adiak nansidsidas karni ya adiak nan-in-inom si arak. Adiak aben inap-aplosan din awak kos nabanglo ay lana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_4","028_10_4","DAN","10","4","4","Sin maikadowanpo ya opat ay agew di damo ay bowan, wadaak ay pinmipika sin benget di annawa ay ginawang ay Tigris. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_5","028_10_5","DAN","10","5","5","Idi nanmeswatak, inilak di lalaki ay nanbabados nangina ay mankilat ya nanbibilkos kamayatan ay balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_6","028_10_6","DAN","10","6","6","Mankoniniing din awak na ay kaman kowintas, kaman kimat din ropa na ya kaman apoy ay manbidbidang din mata na. Din takkay ya siki na yan kaman nalaslasan ay gambang di koniniing da, ya napigsa din kali na ay kaman din bogaw di ad-ado ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_7","028_10_7","DAN","10","7","7","Magay nangila sin kaman iitaw ay nay mo adi et sak-en anggoy ay si Daniel. Din lallalaki ay gagait ko et magay inila da, ngem palalo ay nakibtot da et katagtag da ay en mantabon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_8","028_10_8","DAN","10","8","8","Isonga nabay-anak et es-esak ay mamoyboya isnan nakaskasdaaw ay kaman iitaw. Enggay namagay bikas ko ya palalo ay inmopsat di ropak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_9","028_10_9","DAN","10","9","9","Pagak dengngen din kali na et natalimodawak ay nanlakpap sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_10","028_10_10","DAN","10","10","10","Idi siya di, in-adawa nan takkay na yan binadanganas sak-en ay nandokmog ya nantamed. Manpaypayegpegak pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_11","028_10_11","DAN","10","11","11","Kanan din anghel, “Ay Daniel, laydelayden dakan Diyos. Ipikam ta estem ay dengngen di ibagak en sik-a, tan si Diyos di nangibaa en sak-en.” Sin nangwanianas di, pinmikaak ay manpaypayegpeg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_12","028_10_12","DAN","10","12","12","Pag na et kanan, “Daniel, adi kan emegyat. Manlogi sin damo ay agew ay nanpakombabaam ay nankedaw en Diyos si panang-awat, pinatgana din kararag mo, et nay ay inmaliak ay kaman songbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_13","028_10_13","DAN","10","13","13","Ngem din anghel ay pangolo ed Persia yan tinmopap si dowanpo ya esa ay agew. Pag domateng si Miguel ay esa sin papangolon di anghel ay tomolong. Tinaynak sisyas di sin kad-an di anghel ay pangolo ed Persia, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_14","028_10_14","DAN","10","14","14","et inmaliak isna ta ilawlawag ko en sik-a di mapasamak sin kakailiam sin tapin di agew, tan siya na di ibagbagan din sana ay inilam ay kaman iitaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_15","028_10_15","DAN","10","15","15","Sin nangibagaanas di, nandomogak et adiak makakali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_16","028_10_16","DAN","10","16","16","Pag kapayen din anghel ay kaman ipogaw di kailaana din sobil ko et kanak en sisya, “Apo, naabakak si egyat ko gapos nan inilak et kinmapsotak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_17","028_10_17","DAN","10","17","17","Intoy iyat ko ay owat esay bag-en ay makingalat en sik-a ay apok? Namagay bikas ko et kamanak adi makaleng-ag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_18","028_10_18","DAN","10","18","18","Pag na kasin kapayen sak-en et pinmigsaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_19","028_10_19","DAN","10","19","19","Kanana, “Maga koma di emegyatam ono pandanagam, tan laydelayden dakan Diyos. Tomoled ka ngarud ta pomigsa ka.” Sin nangibagaanas di, pinmigpigsaak pay yan kanak, “Apo, ibagam kod di laydem ay ibaga, tan nay ay inmipapigsa ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN10_20","028_10_20","DAN","10","20","21","Pag nan kanan, “Ay ammom di panggep ko ay inmalis na? Inmaliak ta ipaammok en sik-a din naisolat sin libro ay pag tet-ewa di linaona. Asiak mantaoli ay mangobat sin pangolo ay makaammo ed Persia. Et mo makdeng di, maisokat ay kagobat ko din mangipangolo ed Grecia. Maga di bomadang ay makigobat en daida mo adi et si Miguel ay say pangolo yo ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_1","028_11_1","DAN","11","1","1","Et sak-en abe di namadang ya nanalaknib en sisya sin damo ay tawen ay nanturayan Darius ay taga-Media.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_31","028_11_31","DAN","11","31","31","“Domateng din sosoldadon di ari ay sana et ipakadodogis da din Timplo. Pasaldengen da din innagew ay daton yan isaad da din kaliliget ay domadael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_32","028_11_32","DAN","11","32","32","Ietekan to din ari din manokog si pammati da ta maawis da ay makikadwa en sisya, ngem din napasnek ay mantalek en Diyos et ipapati da ay mangontra en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_33","028_11_33","DAN","11","33","33","Din masirib yan ad-ado di bagbagaan da, ngem sinkaattikan yan peslen das daida babaen si kampilan ya apoy. Maakewan ya maibalod di odom en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_34","028_11_34","DAN","11","34","34","Wadan to di tomolong en daida sin timpon di kapalpaligatan da, ngem ad-ado en daida di lawa di panggep da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_35","028_11_35","DAN","11","35","35","Maipapse din odom ay masirib, ngem maamag di ta mapadas ya malinisan din odom enggana ay domteng din kakdengan di timpo ay inkeddeng Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_36","028_11_36","DAN","11","36","36","“Amagen to din ari di am-in ay laydena. It-it-ek na ay nangatngatos sisya mo olay sino ay diyos ya palawlawaenas Diyos ay Kangatoan. Kabaelana ay amagen dana enggana ay domteng din timpo ay panosaan Diyos en sisya, tan sigurado ay amagen Diyos din inkeddeng na ay amagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_37","028_11_37","DAN","11","37","37","Adi bigbigen din ari ay sana din didiyosen ay dinaydayaw di aap-o na ya didiyosen ay laylayden di babbabai. Di katet-ewa na, maga polos di bigbigena ay diyos, tan kanana en sisya di kangatoan si am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_38","028_11_38","DAN","11","38","38","Adi na dayawen daida mo adi et din didiyosen ay kanan da en manalsalaknib si alad di ili, didiyosen ay adi dinaydayaw di aap-o na. Idatonana si balitok, palata ya nankababanol ay bato ya odom pay ay nabanol ay regalo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_39","028_11_39","DAN","11","39","39","Olay din il-ili ay nasalakniban si kaknegan ay alad, ena gobaten babaen sin tolong di didiyosen di odom ay ili. Padayawanan to din manpaituray en sisya et idawtanas nangato ay saad ya daga ay gon-gona da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_40","028_11_40","DAN","11","40","40","“Idi dandani ay makdeng din naikeddeng ay timpo, gobaten to din ari sin abagatan din ari ay sana sin amyanan, ngem din ari sin amyanan et kaman napigsa ay dagem di iyat na ay mangabat babaen si kalisa ay para gobat, nangakabayo ay sosoldado ya ad-ado ay bapor. Kaman layos ay manalapos sin odom ay nanasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_41","028_11_41","DAN","11","41","41","Gobatena abe din kamaptengan ay nasyon et ad-ado di matey, ngem makalasat to din taga-Edom, Moab ya din papangolon di Ammonita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_42","028_11_42","DAN","11","42","42","Ad-ado di abakena ay nasyon et olay ed Egipto yan adi makalisi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_43","028_11_43","DAN","11","43","43","Okaenan to din balitok, palata ya amin ay nabanol ay sanikwan di Egipto. Abakena abe ed Libya ya Etiopia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_44","028_11_44","DAN","11","44","44","Ngem wadan to di maipadamag en sisya ay mapo sin bomandas balaan di agew ya amyanan et palalo ay madanagan sisya. Pag et palalo di iyat na ay makigobat et ad-ado di peslena gapo sin palalo ay bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN11_45","028_11_45","DAN","11","45","45","Iamag na din dadakke ay tolda na ay toldan di ari sin nan-gawaan di baybay ya dontog ay naisaadan di Timplo. Ngem matey tos sisya ay magay mamadang.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_1","028_12_1","DAN","12","1","1","Intoloy din anghel ay nangwani, “Sin doy ay timpo, manpailas Miguel ay din kangatoan ay anghel. Sisya di mangay-ayowan sin kailiam. Sin doy ay timpo, wadan to di ligat ay magay is-iso na manipod pay laeng sin nanlogian di nanasyon. Mo domteng di ay timpo, maisalakan din kakailiam ay naisolat di ngadan da sin libron di biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_2","028_12_2","DAN","12","2","2","Awni et ad-ado di matago ay natey. Din odom yan matagotago da si eng-enggana, din odom yan maibabain das eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_3","028_12_3","DAN","12","3","3","Din nalaing yan mansilaw da ay kaman din silaw ed daya. Din mangit-itdo sin kaipoipogaw si iyat da ay man-amag si siged et kaman dan din talaw ay mansilaw si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_4","028_12_4","DAN","12","4","4","“Ngem sik-a ay Daniel, timbream din libro ta mapaneknekan ay kosto din linaona enggana sin maodi ay timpo. Tan ad-adon to di manganaanap si katapian di ammo da,” kanan din anghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_5","028_12_5","DAN","12","5","5","Pagak ilaen di dowa ay lalaki. Pinmipika din esa sin benget di ginawang yan din maikadwa abe sin benget na sin demang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_6","028_12_6","DAN","12","6","6","Nansalodsod din esa sin lalaki ay nanbados nabanol ay lopot ay wada sin maibandas poon di ginawang. Kanana, “Pig-an pay ay matongpal dana ay nakaskasdaaw ay maamag?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_7","028_12_7","DAN","12","7","7","Intag-ay din wada sin poon di ginawang din dowa ay takkay na yan nansapata en Diyos ay magay pap-eng na. Dinngek din kanana, “Tolo ya kagodwa ay tawen. Makdeng dana mo enggay namagay kabaelan di ipogaw Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_8","028_12_8","DAN","12","8","8","Dinngek din inbaga na, ngem adiak inawatan, isonga kanak ay nansalodsod, “Apo, sino pay di pantongpalan dana?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_9","028_12_9","DAN","12","9","9","Kanana ay sinombat, “Daniel, emey ka et tan masapol ay adi maawatan dana ay padto enggana sin maodi ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_10","028_12_10","DAN","12","10","10","Ad-adon to di malinisan sin basbasol da, ngem din mangam-amag si lawa et itoltoloy da din lawa ay am-amagen da. Adi maawatan din mangam-amag si lawa, ngem din nalaing et maawatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_11","028_12_11","DAN","12","11","11","“Manipod sin timpo ay maisaldeng din inag-agew ay daton ay mapooan, ay siya din maisaadan din kaliliget ay domadael, malabas to di 1,290 ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_12","028_12_12","DAN","12","12","12","Nagasat din makaanos enggana ay makdeng din 1,335 ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("DN12_13","028_12_13","DAN","12","13","13","Mo sik-a pay ay Daniel, ipapasnek mo koma ay mansilbi en Diyos. Matey ka, ngem bomangon kan to sin maodi ay timpo ta awatem din gon-gonam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_1","029_1_1","HOS","1","1","1","Waday inpaibagan Diyos en Hosea ay anak Beeri sin timpon da Uzzias, Jotam, Ahaz ya si Hezekias ay aari ed Juda. Sin doy ay timpo, si Jeroboam abe ay anak Joas di ari ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_2","029_1_2","HOS","1","2","2","Sin damo ay nakikalian Diyos en Hosea, kanana, “En ka mangasawa si manakikamalala, yan din anak yo abe et isoen das ina da. Say iyat mo di, tan din ipogaw sin ili ay sana yan kaman dan manakikamalala begew sin nanokogan dan sak-en ay Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_3","029_1_3","HOS","1","3","3","Idi siya di, inasawa nas Gomer ay anak Diblaim et nawad-an sisya. Idi inpabela na din anak da, lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_4","029_1_4","HOS","1","4","5","Pag kanan Diyos en Hosea, “Ngadanam sisya si Jezreel, tan baken mabayag yan dosaek din polin Jehu gapo sin pinsen Jehu ed Jezreel. Pap-engek abe din turay di Israel. Sin agew ay sana, paabak koy Israel sin tanap ay Jezreel ta mapap-eng din kabaelan da ay makigobat ya siya abe sin kasasaad da ay nasyon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_6","029_1_6","HOS","1","6","6","Nansikog kasin si Gomer yan babai di in-anak na. Kanan Diyos en Hosea, “Lo-Ruhama di ipangadan mo, tan enggay adiak seg-angan din taga-Israel. Polos ay adiak kasin pakawanen daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_7","029_1_7","HOS","1","7","7","Ngem seg-angak din taga-Juda et isalakan kos daida. Baken babaen si gobat, kampilan, pana, kabayo ono sosoldado di iyat ko ay mangisalakan en daida mo adi et babaen sin mismo ay panakabalin ko ay si Yahweh ay Diyos da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_8","029_1_8","HOS","1","8","8","Idi pinsot Gomer si Lo-Ruhama, nawad-an kasin et lalaki di in-anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_9","029_1_9","HOS","1","9","9","Kanan Diyos, “Ngadanam si Lo-Ammi, tan baken kon ipogaw dakayo ay Israelita yan baken yon Diyos si sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_10","029_1_10","HOS","1","10","10","Ngem omad-ado kayon to ay Israelita et kaman din darat sin baybay ay adi kabilang ya adi kasokat. Et sin mismo ay lugar ay nangibagaak en baken kon ipogaw dakayo, mangadanan kayon to ay anak di matmatago ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS1_11","029_1_11","HOS","1","11","11","Awni et man-es-esa din ipogaw ed Juda ya Israel yan mandotok da si esa ay pangolo da. Et pag da kasin omad-ado ya somiged di biyag da sin ili da. Nabanol to din agew ay sana ed Jezreel!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS2_16","029_2_16","HOS","2","16","16","Intoloy Diyos ay nangwani, “Sin agew ay sana, asawa di pangwani dan sak-en ay baken baal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS2_17","029_2_17","HOS","2","17","17","Tan pasaldengek si daida ay mangibaga sin ngadan Baal ay didiyosen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS2_18","029_2_18","HOS","2","18","18","Mo makdeng di, makitolagak sin am-in ay atap ay animal ya titit sin daga ta adi da sakitan din ipogaw ko. Kaanek abe di pana ya kampilan yan pasaldengek di gobat isnan ili da ta say tomalna di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS2_19","029_2_19","HOS","2","19","19","Panbalinek din Israelita ay asawak si eng-enggana et kosto ya nalinteg di iyat ko en daida. Ipailak abe din adi manbalbaliw ay layad ya seg-ang ko en daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS2_20","029_2_20","HOS","2","20","20","ya din kinapodnok ay asawa et bigbigen das sak-en ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS2_21","029_2_21","HOS","2","21","21","“Sin agew ay sana, bilinek ed daya ay manibog isnan daga ay mankedkedaw si odan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS2_22","029_2_22","HOS","2","22","22","Gomabay din mola isnan daga et mawada di arak ya mantika ta masongbatan din kararag di ipogaw ko ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS2_23","029_2_23","HOS","2","23","23","Sin timpo ay sana, kaman mola din Israelita ay is-ek ko sin daga da ya pagabayek ta manbalin da ay ipogaw ko. Seg-angak da din ipogaw ay nangadanan si ‘adi naseg-angan’ ed idi. Ibilang ko ay ipogaw ko din nangadanan si ‘baken kon ipogaw’ ed idi et kanan dan to, ‘Sik-a di Diyos mi.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS3_1","029_3_1","HOS","3","1","1","Idi siya di, kanan Diyos en sak-en, “En ka taolien si asawam. Olay mo makilallalakis sisya ya laylayden di odom, ipailam din layad mon sisya ay kaman din iyat ko ay Diyos ay manglaylayad sin Israelita, olay dinokogan das sak-en ya nandayaw da si didiyosen ay indatonan da si kasigedan ay daton.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS3_2","029_3_2","HOS","3","2","2","Et sinobot ko si asawak si sinpo ya lima ay palata ya pito ay salop ay sabog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS3_3","029_3_3","HOS","3","3","3","Kanak en sisya, “Masapol ay mabayag ay makibeey ka en sak-en yan isaldeng mo ay makikamalala. Masapol ay adi ka makidaag si odom ay lalaki. Olay sak-en et adiak daagen sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS3_4","029_3_4","HOS","3","4","4","Siya nay mangipaila ay mabayag to ay magay ari ono pangolon din Israelita. Mabayag abe ay isaldeng da ay man-idaton ya mamaga din tinootood da ay bato ay pandayawan da. Mamaga abe din osalen da ay manpontos ya kinitikitan sin beey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS3_5","029_3_5","HOS","3","5","5","Sin maod-odi pay ay agew, mansagong din Israelita en Yahweh ay Diyos da ya sin polin David ay ari da. Omali da ay manpayegpeg sin sangoanan Diyos ta bindisyonanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS5_15","029_5_15","HOS","5","15","15","Kanan Diyos, “Taynak din ipogaw ko enggana ay ipodno da din basbasol da et omanap da sin timpon di ligat da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_1","029_6_1","HOS","6","1","1","Idi siya di, kanan din kaipoipogaw, “Sagongen tako et si Diyos! Pinaligat nas datako, ngem agasana met laeng datako. Sinogatanas datako, ngem awni et bedbedana din sogat tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_2","029_6_2","HOS","6","2","2","Makdeng di dowa ono tolo ay agew, tagoena kasin datako et matago tako sin kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_3","029_6_3","HOS","6","3","3","Bigbigen takos Diyos ya ipakat tako din kabaelan tako ay mangammo en sisya. Sigurado din omaliana ay kaman din bomalaan di agew ya din domtengan di odan sin kosto ay timpo na ay manibog sin lota.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_4","029_6_4","HOS","6","4","4","Ngem kanan Diyos, “Sino pay di amagek en dakayo ay Israel ya Juda? Din layad yo en sak-en et kaman liboo ono dono sin agsapa ay sinkaattikan yan mamaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_5","029_6_5","HOS","6","5","5","Isonga inbaak din mamadtok ay mangibaga sin iyat ko ay mangokom ya manosa en dakayo. Nalawag din laydek ay amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_6","029_6_6","HOS","6","6","6","Say laydek et din mantoltoloy ay layad yon sak-en, baken din animal ay idaton yo. Mas laydek din panangammo yon sak-en mo din daton ay mapooan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_7","029_6_7","HOS","6","7","7","“Ngem kaman kayon si Adan, adi yo tinongpal din intolag ko. Inpaila yo ay baken kayon matalek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_8","029_6_8","HOS","6","8","8","Kaspangarigan, ed Gilead et ilin di ad-ado ay managbasol. Ad-ado di pespeslen das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_9","029_6_9","HOS","6","9","9","Din papadi da yan kaman bonggoy di tollisan ay mansesseed si peslen da sin kalsada ay emey ed Sekem. Ay inayan! Madagsen di basol da! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_10","029_6_10","HOS","6","10","10","Palalo ay lawlawa din il-ilaek ay maam-amag ed Israel. Pinakadodogis dan awak da, tan daagen da di hostess sin timplon di sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS6_11","029_6_11","HOS","6","11","11","Sik-a abe ay Juda, waday naikeddeng ay timpo ay kadosaam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS10_1","029_10_1","HOS","10","1","1","Din Israelita yan maiarig da ed idi si magabay ay obas ay ad-adoy lames na. Ngem idi binmakbaknang da, ad-ad-ado abe din altar ay inamag da ay nanaydayawan das sinan didiyos. Masepsep abe ay inaltialtian da din tinootood da ay bato ay nandaydayawan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS10_2","029_10_2","HOS","10","2","2","Baken naimposoan din nemnem di Israelita, isonga ed wani masapol ay manligat da ay mangikaro sin basbasol da. Awni et bakasen Diyos din aaltar da ya din tinootood da ay pandaydayawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS10_3","029_10_3","HOS","10","3","3","Sin timpo ay doy, kanan da, “Magay ari mi tan adi mi inegyatan si Diyos, ngem sino pay dedan di maibadang di ari en dakami?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS10_4","029_10_4","HOS","10","4","4","Magay silbin din ad-ado ay kali da. Mansapata da ya makitolag da, ngem adi da tongpalen. Din kanan da en kinalinteg yan kaman makasabidong ay logam sin naalado ay payew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS10_5","029_10_5","HOS","10","5","5","Madandanagan din taga-Samaria gapo sin balitok ay sinan baka ay didiyosen ed Bet-aven. Manladingit ya man-oga din ipogaw ya papadi na, tan awni et maiaddawi din mankanapteng ay arkos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS10_6","029_10_6","HOS","10","6","6","Maiey din didiyosen da ed Assyria et maidaton sin nangato ay ari da. Et maibabain din Israelita gapo sin lawa ay pamagbaga ay inonodan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS10_7","029_10_7","HOS","10","7","7","Awni et maiey ed addawi din ari ed Samaria ya din kailiana ay kaman sapsap di kaiw ay maianod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS10_8","029_10_8","HOS","10","8","8","Madadael abe din pandaydayawan das didiyosen ed Aven ay begew si binmasolan di Israelita. Gomabay di pagat ay manab-ok sin aaltar da. Et kanan din ipogaw sin dodontog, “Magodogod kayo koma ta tab-okan yos dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS11_1","029_11_1","HOS","11","1","1","Kanan Diyos, “Idi anak pay laeng din nasyon ay Israel, inpailak din layad ko. Inpangok din anak ko ay nay ay komaan ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS11_2","029_11_2","HOS","11","2","2","Ngem sin nangayagak en daida, nasepsep et ay inmaddawi dan sak-en yan nan-idatdaton das animal ya insinso sin didiyosen ay makwani en Baal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS11_3","029_11_3","HOS","11","3","3","Sak-en ay mismo di nangitakkay ya nangitdo sin Israelita ay mandan, ngem adi da ammo ay sak-en di nangay-ayowan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS11_4","029_11_4","HOS","11","4","4","Sin nangipangoak en daida, inpailak din seg-ang ya layad ko. Maiarigak si ipogaw ay mangipapaing si moyang sin tamil na. Nanyakog-ongak ay namakan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS11_5","029_11_5","HOS","11","5","5","“Mantaoli dan to ed Egipto et iturayan di taga-Assyria si daida, tan sigaan da ay mantaolin sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS11_6","029_11_6","HOS","11","6","6","Mawada di gobat sin siyodad da et daddaelen din kalaban da din segpan di siyodad ya peslen das daida. Mapasamak na tan say pinati da di lawa ay pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS11_7","029_11_7","HOS","11","7","7","Talaga ay ipapati da ay manokog en sak-en. Olay mo pigay iyat din mamadto ay mamagbaga en daida ta mantaoli da en sak-en ay Kangatoan ay Diyos, adi da pay dedan bomigbig. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS11_8","029_11_8","HOS","11","8","8","“Israel, ay maitoled ko aya ay mangipolang en sik-a sin kagobat mo? Ay maitoled ko aya ay mamaybay-an en sik-a? Ay siya mo mabalin ko ay daddaelen sik-a ay kaman ed Adma ya Zeboiim? Nay ay manbabawiak. Adiak baw maamag gapo sin palalo ay seg-ang ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS11_9","029_11_9","HOS","11","9","9","Adiak manpaabak sin palalo ay bonget ko ya adiak kasin daddaelen ed Israel, tan Diyosak dedan ay baken ipogaw. Nasantoanak ay wada en dakayo et adiak omali ay mangipaila si bonget ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_1","029_13_1","HOS","13","1","1","Ed idi, mo mankali din polin Efraim, emegyat din odom ay tribu, tan mabigbigbig din tribun Efraim ed Israel. Ngem binmasol da sin nandayawan da en Baal et nakeddengan da ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_2","029_13_2","HOS","13","2","2","Yan ed wani, sepsepsepen da din basol da. Tan din nalaing ay manpanpanday et am-amagen da din palata da si didiyosen ay nas-et di amag na. Kanan da, “Man-idaton tako en daida,” dowan dan ongoan din didiyosen da ay sana ay sinan baka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_3","029_13_3","HOS","13","3","3","Isonga kaman dan liboo sin agsapa ya dono ay sinkaattikan yan mamaga. Kaman dan teg-ap ay itayaw di dagem ya asok ay bomala sin tawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_4","029_13_4","HOS","13","4","4","Ngem kanan Diyos, “Manipod sin kawada yo ed Egipto, sak-en si Yahweh ay Diyos yo. Magay odom ay Diyos yo tan magay odom ay mangisalakan en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_5","029_13_5","HOS","13","5","5","Sak-en di nangay-ayowan en dakayo sin lugar ay magay omili ay magay danom na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_6","029_13_6","HOS","13","6","6","Pinakpakan kos dakayo, ngem idi nabsog kayo, nginmato din nemnem yo et niliw-an yos sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_7","029_13_7","HOS","13","7","8","Isonga kamanak layon ono leopard ay mansesseed sin benget di danan si katena ya kanena. Kamanak aben maangat ay oso ay way nangilayaw sin anak na. Enak abten ya peslen dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_9","029_13_9","HOS","13","9","9","“Mo dadaelek sik-a ay Israel, sino pay di makaisalakan en sik-a? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_10","029_13_10","HOS","13","10","10","Into pay din ari ya tuturay yo ta isalakan das dakayo? Ed idi, nanpakpakaasi kayo ay nankedaw si ari ya odom ay tuturay ay mangituray en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_11","029_13_11","HOS","13","11","11","Gapo si bonget ko, indawtak dakayo si ari, ngem gapo met laeng si bonget ko yan tinaolik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_12","029_13_12","HOS","13","12","12","“Naililista din lawa ay inam-amag din Israelita et naidodolin din listaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_13","029_13_13","HOS","13","13","13","Waday waya koman din Israelita ay matago, ngem baybay-an da. Maiarig das magay nemnem na ay liton. Manpalpaligat si ina na tan dinomteng din timpo na ay bomala, ngem sigaana ay bomala sin eges ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_14","029_13_14","HOS","13","14","14","“Ay siya mo sobotek daida sin kad-an di natey ta maisalakan da sin panakabalin di pese? Dakayo ay pese ya din kad-an di natey, pawadaen yo di pisti ay makapese tan enggay nakaan di seg-ang kon daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_15","029_13_15","HOS","13","15","15","“Olay mo somiged di biyag di Israelita sin nan-gawaan di iib-a da, pawadaek di man-atong ay dagem ay mapo sin belaan di agew, sin lugar ay magay omili, et mamgaan di sakdoan da. Ilayaw na abe am-in ay nabanol ay sanikwa da sin pangidoldolinan si gameng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS13_16","029_13_16","HOS","13","16","16","Ikaron din taga-Samaria din dosan di nangontraan dan sak-en ay Diyos da. Matey dan to si gobat, mapis-it din an-ak da ya mabotyakan din eges di masikog.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS14_1","029_14_1","HOS","14","1","1","Dakayo ay Israelita, sagongen yo si Yahweh ay Diyos yo, tan din basbasol yo di begew sin ligat yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS14_2","029_14_2","HOS","14","2","2","Mantaoli kayo koma en Diyos et ikararag yo na en sisya, “Linisam kod din basbasol mi ya awatem koma nan kararag mi ta say idaydayaw mis sik-a ay say daton mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS14_3","029_14_3","HOS","14","3","3","Adi makaisalakan din taga-Assyria en dakami ya enggay magay kabayo mi. Isaldeng mi ay manaydayaw si didiyosen ay inamag mi, tan sik-a di pankamangan di naolila.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS14_4","029_14_4","HOS","14","4","4","Kanan Diyos, “Agasak to si daida sin kinasukir da et ipailak di naimposoan ay layad ko, tan nakaan din bonget ko en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS14_5","029_14_5","HOS","14","5","5","Maiarigak si dono sin Israelita et mansabong da ay kaman kalalily ya manlamot da ay kaman din kakaiw ed Lebanon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS14_6","029_14_6","HOS","14","6","6","Omando din pingi da et mapteng di kailaan da ay kaman olivo, yan manseng-ew da ay kaman din kaiw ay sidro ed Lebanon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS14_7","029_14_7","HOS","14","7","7","Mantaoli dan sak-en et ayowanak kasin daida. Gomabay dan to ay kaman pagey ya manlames da ay kaman obas. Madamdamag da ay kaman din arak ed Lebanon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS14_8","029_14_8","HOS","14","8","8","Sino pay di pakasapolan di taga-Israel si didiyosen yan wadaak ay mangidawat sin kedawen da ya mangayowan en daida? Maiarigak si magabay ay bebe ay panlidoman da. Sak-en di kapoan di am-in ay bindisyon da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HS14_9","029_14_9","HOS","14","9","9","Din nalaing, maawatan ya patgan da koma din naisolat isna. Tan doritso ya kosto di danan ay itdon Diyos, pandanan di nalinteg ngem kaisokbaan di managbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_1","030_1_1","JOL","1","1","1","Siya na di inpaibagan Diyos en Joel ay anak Petuel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_2","030_1_2","JOL","1","2","2","Dengngen yo nan ibagak, dakayo ay nankakay ya am-in ay ipogaw isnan Juda. Nemnemen yo kod mo waday kaman nina ay napasamak sin timpo yo ono sin timpon di aap-o yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_3","030_1_3","JOL","1","3","3","Dad-aten yo sin aan-ak yo ta dad-aten da sin aan-ak da ya dad-aten abe din aan-ak da sin mais-isned en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_4","030_1_4","JOL","1","4","4","Nansosokat day dodon ay nanadael sin mola. Din binay-an di namangpango yan inabos din naiskat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_5","030_1_5","JOL","1","5","5","Bomangon kayo ay makabeteng! Man-oga kayo, tan enggay nadadael din obas ay amagen da komas baro ay arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_6","030_1_6","JOL","1","6","6","Kaman esa ay nasyon di nanadael sin ili tako. Napigsa da ya adi da kabilang. Matadem din bab-a da ay kaman saong di layon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_7","030_1_7","JOL","1","7","7","Ginolpi da ay dinadael din mola tako ay obas. Kinibikiban da abe din kaiw tako ay igos. Ginotlo da din pingi da ya inokisan da et enggay kinmilat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_8","030_1_8","JOL","1","8","8","Manladingit kayo koma ay kaman di esay balasang ay nanbabados sako ay mangipaila sin sakit di nemnem na gapo ta natey din mangasawa koma en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_9","030_1_9","JOL","1","9","9","Magay bakakew ya arak ay maidaton sin Timplo, isonga manladingit din papadi ay mansilsilbin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_10","030_1_10","JOL","1","10","10","Kaman aben manladingit din lota, tan nadadael din papayew ya din maani isdi, nango din obas ya natey din kakaiw ay olivo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_11","030_1_11","JOL","1","11","11","Manladingit kayo ay manmolmola ya mangay-ayowan sin kaobasan, tan nadadael din bakakew, sabog ya am-in abe ay mola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL1_12","030_1_12","JOL","1","12","12","Enggay nango din obas ya igos yan natey am-in ay kaiw ay manlames si makan, et sigurado ay namaga din ragsak di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_1","030_2_1","JOL","2","1","1","Mananggoyob kayo ed Zion ay nasantoan ay dontog Diyos ta manpayegpeg din ipogaw sin daga si egyat da, tan enggay dandani din agew ay pangokoman Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_2","030_2_2","JOL","2","2","2","Kasasadot din agew ay sana, tan palalo ay mabolinget ya manliliboo. Pag et domateng di napigsa ya adi kabilang ay sosoldado ay kaman din bigla ay domatngan di sey-ang sin toktok di dontog. Magay is-iso na ay napasamak ed idi ya olay sin omal-ali ay timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_12","030_2_12","JOL","2","12","12","Ngem kanan Diyos en olay ed wani, naimposoan di iyat yo ay manbabawi ta sagongen yos sisya. Itpe yo di dagaang yo, man-oga ya manladingit kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_13","030_2_13","JOL","2","13","13","Masapol ay napasnek kayo ay manbabawi, tan adi omanay din pamisngitan yos bado yo ay mangipaila si babawi yo. Mantaoli kayo en Yahweh ay Diyos yo, tan naanos ya managseg-ang sisya. Baken nalaka ay bomonget mo adi et managlayad. Nakasagana ay mamakawan ya adi na itoloy ay mandosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_14","030_2_14","JOL","2","14","14","Bareng manbalbaliw din nemnem Yahweh ay Diyos yo et seg-angana ya bindisyonanas dakayo. Mo siya di, wada kasin di idaton yon sisya ay arina ya arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_15","030_2_15","JOL","2","15","15","Mananggoyob kayo sin dontog ay Zion ta sinopen yo din kaipoipogaw yan ibilin yo ay itpe da di dagaang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_16","030_2_16","JOL","2","16","16","Isagana yos daida, tan nasantoan na ay masinopan tako. Sinopen yos daida am-in: din nankakay, nankababkes ya anan-ak pati din mansossoso. Olay kaas-asawa na, masapol ay bomala da sin beey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_17","030_2_17","JOL","2","17","17","Din papadi ay mansilsilbi en Diyos sin nan-gawaan di altar ya segpan di Timplo yan masapol ay man-oga da ay mankararag yan kanan da, “Sik-a ay Diyos, seg-angam koma nan ipogaw mo. Adi ka kod ipalobos ay laslasoyen ya sis-iyekan di odom ay nasyon dakami ay mangwani, ‘Into pay din Diyos yo?’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_18","030_2_18","JOL","2","18","18","Makdeng pay ay tinongpal da din bilbilin ay doy, inpailan Diyos din layad na sin ili ay pinili na et sineg-angana din ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_19","030_2_19","JOL","2","19","19","Kanan Diyos en daida, “Ed wani ipawadak en dakayo di sabog, arak ya mantikan di olivo enggana ay waday omanay para en dakayo. Polos ay adiak kasin baybay-an dakayo ay laslasoyen di odom ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_21","030_2_21","JOL","2","21","21","“Sik-a ay daga, adi ka emegyat mo adi et manragsak ka gapo sin nakaskasdaaw ay inam-amag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_22","030_2_22","JOL","2","22","22","Dakayo ay atap ay animal, adi kayo emegyat, tan ginmabay kasin din logam sin panpaspastolan. Manlames din kakaiw et ad-ado di lames din igos ya obas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_23","030_2_23","JOL","2","23","23","“Manragsak kayo ay ipogaw ed Zion gapo en sak-en ay Diyos yo. Tan indawat ko din kostokosto ay damo ay odan en dakayo. Ipawadak din masapa ya maodi ay odan ay kaman ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_24","030_2_24","JOL","2","24","24","Mapnon to si bakakew ya sabog din pan-irikan yan manleplepyas abe si arak ya mantika din pankargaan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_25","030_2_25","JOL","2","25","25","Sokatak din dinadael di nansososkat ay dodon ay kaman kon sosoldado ay inbabbaak sin kad-an yo sin oneg di pigay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_26","030_2_26","JOL","2","26","26","Manpennek kayon to ay mangan ya dayawen yos sak-en ay Diyos yo ay nangamag si nakaskasdaaw en dakayo. Polos ay adi kasin maibabain din ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_27","030_2_27","JOL","2","27","27","Sin timpo ay doy, ammoen yo ay wadaak sin kad-an yo ay Israelita ya sak-en si Yahweh ay Diyos yo, magay odom. Polos ay adi kasin maibabain din ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_28","030_2_28","JOL","2","28","28","“Mo makdeng di, ibaak din Ispiritok ta senggep sin olay sino ay ipogaw. Din an-ak yo et ibaga da din ipaibagak en daida, din babbaro et waday ipailak en daida ay kaman iitaw ya din nankakay et wada abey ipaiitaw kon daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_29","030_2_29","JOL","2","29","29","Olay din lallalaki ya babbabai ay bag-en et ibaak din Ispiritok ay senggep en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_30","030_2_30","JOL","2","30","30","Awni et ipailak di nakaskasdaaw ed daya ya isnan daga. Maila dan to di dada, apoy ya kaeegyat ay asok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_31","030_2_31","JOL","2","31","31","Awni kadi et bomolinget din agew, ya din bowan yan domalangdang ay kaman dada. Asi pay domateng din nabanol ay agew ay magay kais-oana ay omaliak ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL2_32","030_2_32","JOL","2","32","32","Yan am-in da ay manpakaasi en sak-en et maisalakan da. Tan wada dan to di piliek ay makalasat ed Jerusalem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_1","030_3_1","JOL","3","1","1","Kanan Diyos, “Sin doy ay timpo, pabaknangek kasin ed Juda ya Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_2","030_3_2","JOL","3","2","2","Sinopek am-in ay nasyon et iey kos daida sin Tanap ay Pangokoman. Isdi di pangokomak en daida gapo sin am-in ay inam-amag da sin Israelita ay ipogaw ko. Nansisianen das daida ay inpaey sin odom ay ili ya nanbibingayan da din dagak ay Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_3","030_3_3","JOL","3","3","3","Nanbibinnonotan da mo sino di manga sin ipogaw ko ta balod da. Inlako da din anan-ak ay lalaki ya babai ta way ibayad das hostess ya arak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_9","030_3_9","JOL","3","9","9","“Ipaammo yo na sin am-in ay nasyon: ‘Mansagana kayo ay makigobat! Ayagan yo am-in ay sosoldado yo ta emey kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_10","030_3_10","JOL","3","10","10","Amagen yo ay kampilan din alado yo ya gayang din kompay yo. Olay din nakapoy, masapol ay makigobat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_11","030_3_11","JOL","3","11","11","Dalasen yo ay omali, dakayo am-in ay nasyon sin nanniliked ta masinop kayo sin tanap.’” “Apo Diyos, ibaam koma din sosoldadom ay en mangobat en daida,” kinwanin di mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_12","030_3_12","JOL","3","12","12","Pag itoloy Diyos ay nangwani, “Masapol ay mansagana din nanasyon ta emey da sin Tanap ay Pangokoman. Tan isdi, okomek to din am-in ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_13","030_3_13","JOL","3","13","13","Palaloy kinalawa da, isonga magapas da ay kaman din pagey sin pinag-aani ya mapespesan da ay kaman obas sin panpespesan engganay mapno.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_17","030_3_17","JOL","3","17","17","“Din pangokomak en daida, say pangammoan yo ay Israelita ay sak-en si Yahweh ay Diyos yo ay mantee ed Zion ay nasantoan ay dontog ko. Manbalin ed Zion ay nasantoan ay siyodad ed Israel et polos ay adi kasin abaken di odom ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_18","030_3_18","JOL","3","18","18","Sin doy ay timpo, mamolaan di dontog si obas ya omad-ado di baka sin bilig. Ad-adon to abe di danom ed Juda et wada di obbog ay mapo sin Timplon Diyos ay manibsibog sin tanap ay Acacia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_19","030_3_19","JOL","3","19","19","Mo ed Egipto ya Edom, manbalin das lugar ay magay omili ya magay silbi na gapo sin namsean das taga-Juda ay magay basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JL3_20","030_3_20","JOL","3","20","21","Ibaes ko din pinse da, adiak pakawanen din nakabasol. Ngem ed Juda ya Jerusalem pay, wadan to di man-ili si eng-enggana, et sak-en ay Diyos yan manteeak ed dontog ay Zion.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM1_1","031_1_1","AMO","1","1","1","Siya na di inbagan Amos ay mangay-ayowan si karnero ed Tekoa. Dowa ay tawen sakbay ay mapasamak din yegyeg, inpaammon Diyos en sisya dana ay mapasamak to ed Israel. Sin doy ay timpo, si Uzzias di ari ed Juda yan si Jeroboam ay anak Joas di ari ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM3_1","031_3_1","AMO","3","1","1","Kanan Amos: Dakayo am-in ay Israelita ay inpangon Diyos ay komaan ed Egipto, dengngen yo nan ibaga na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM3_2","031_3_2","AMO","3","2","2","Kanana en dakayo anggoy di pinili na ya inay-ayowanana ay ipogaw na sin am-in ay nasyon isnan daga, isonga masapol ay dosaenas dakayo begew sin basbasol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM3_3","031_3_3","AMO","3","3","3","Intoloy Amos ay nangwani: Ay mabalin aya ay mankoyog di dowa ay ipogaw mo adi da mantolag omona? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM3_4","031_3_4","AMO","3","4","4","Ay siya mo manngaed di layon sin kada mo baken dandani di panpapana sin an-anopena? Adi aben manngaed sin liyang na mo magay dinpap na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM3_5","031_3_5","AMO","3","5","5","Mo magay tapan sin tagdey, magay makna ay titit. Adi aben mabkas di tagdey mo magay mangiwit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM3_6","031_3_6","AMO","3","6","6","Mo dengngen da sin siyodad di tanggoyob ay mangipaammo ay waday gobat, sigurado ay mandanag da. Adi mapasamak di lawa si esa ay siyodad mo baken si Diyos di mangipawada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM3_7","031_3_7","AMO","3","7","7","Say iso na abe ay magay amagen din Kangatoan ay Diyos mo adi na ipaammo omona sin baa na ay mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM3_8","031_3_8","AMO","3","8","8","Mo manngaed di layon, ay wada aya di adi emegyat? Et mo din Kangatoan ay Diyos di mankali, sino abe di adi mangipaammo sin ibaga na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_6","031_5_6","AMO","5","6","6","Sagongen yo si Diyos ta matago kayo. Tan mo sigaan yo, kaman apoy ay mamoo en dakayo am-in ay Israelita, pati din manbeey ed Betel, et maga polos di makad-ep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_7","031_5_7","AMO","5","7","7","Madosa kayo ay mamaliktad si linteg ya manowitik si ib-a yo ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_10","031_5_10","AMO","5","10","10","Mo waday kasos, kaliliget yo pay din mangipaneknek ay baken kosto di maam-amag ya din mangitistigo si tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_11","031_5_11","AMO","5","11","11","Palpaligaten yo din nabiteg ya ipilit yo ay manbayad das sobra ay bowis sin apit da, isonga olay mo nan-amag kayos mankanakneg ya mankanapteng ay beey, adi yo met laeng panbeeyan. Olay mo mayat di mola yo ay obas, adi yo inomen din arak ay kaamagan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_12","031_5_12","AMO","5","12","12","Tan ammok di kaad-ado ya kadagsen di basbasol yo. Palpaligaten yo din nalinteg ay ipogaw ya aw-awaten yo di pasoksok. Dowan yo et toptopapen di panontonan di nabiteg si kalintegan da mo waday kasos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_13","031_5_13","AMO","5","13","13","Isonga gomiginek din naannad ay ipogaw sin kaman dadi ay timpo ay lawlawa di maam-amag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_14","031_5_14","AMO","5","14","14","Ipasnek yo et koma ay man-amag si siged ay baken din lawa ta say matago kayo ya temet-ewa abe din ibagbaga yo ay kadkadwaen Yahweh ay Manakabalin ay Diyos si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_15","031_5_15","AMO","5","15","15","Dokogan yo koma din lawa ya say layden yo din kosto. Ilaen yo ta say maamag din nalinteg sin pangokoman. Bareng seg-angan Yahweh ay Manakabalin ay Diyos din matmatago pay laeng ay ipogaw isna ay nasyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_18","031_5_18","AMO","5","18","18","Kaasi kayo pay ay maneseed sin agew ay pangokoman Diyos. Sino pay di namnamaen yo sin agew ay sana? Bolinget di idawat na en dakayo ay baken pat-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_19","031_5_19","AMO","5","19","19","Din kaiarigana et intagtagan di esa ay ipogaw di layon ngem inabat na met laeng di maangat ay oso. Di esa abe ay kaiarigana et nantabon di esay ipogaw sin beey na, ngem wada et di eweg sin dingding ay nangat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_20","031_5_20","AMO","5","20","20","Sin agew ay pangokoman Diyos et mabolinget, maga polos di pat-a na, agew ay kasasadot, maga polos di ragsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_21","031_5_21","AMO","5","21","21","Kanan Diyos, “Dadlonak sigaan din panangdayaw yon sak-en sin fiesta yo. Madmadogisak isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_22","031_5_22","AMO","5","22","22","Adiak awaten din daton yo ay mapooan ya idaton yo ay arina, olay din inpalames yo ay animal ay idaton yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_23","031_5_23","AMO","5","23","23","Isaldeng yo san kanta yo ay owat ngalawngaw. Sigaak ay mannge sin gitara yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_24","031_5_24","AMO","5","24","24","Kanayon et koma ay say amagen yo din kosto ta say man-ayos din kinalinteg ay kaman din ginawang ay adi katkatdok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_25","031_5_25","AMO","5","25","25","“Dakayo ay polin Israel, adiak met binilin dakayo ay man-idaton en sak-en sin opatapolo ay tawen ay kawada yo sin lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_26","031_5_26","AMO","5","26","26","Ngem ed wani, masapol ay sakbaten yo din rebolton di didiyosen yo ay da Sakkut ay ari ya si Kaiwan ay talaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM5_27","031_5_27","AMO","5","27","27","Tan dandani ay pakaanek dakayo isnan ili yo et mapilit kayo ay maiey sin ili sin labes di Damascus.” Siya say kinwanin Yahweh ay Manakabalin ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM6_1","031_6_1","AMO","6","1","1","Kaasi kayo pay ay nanam-ay di biyag da ed Zion ya din mangipagarup ay natalna di kasasaad da ed Samaria. Kaasi kayo ay papangolo isnan mandindinamag ay nasyon ay Israel, dakayo ay pankamangan koman di kakailian yo mo kasapolan day tolong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM6_2","031_6_2","AMO","6","2","2","En kayo ilaen din siyodad ay Calne, asi yo ikanayon ay emey sin mandindinamag ay siyodad ay Hamat. Mo makdeng di, emey kayo abe ed Gat ay siyodad di Filisteo. Ay napigpigsa da aya mo nan ili yo ay Juda ya Israel? Ay siya mo an-annawa din daga da mo din daga yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM6_3","031_6_3","AMO","6","3","3","Sigaan yo ay awaten ay waday domteng ay agew ay kadosaan yo, ngem din am-amagen yo di mangisagsag-en sin agew ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM6_4","031_6_4","AMO","6","4","4","Kaasi kayo pay ay mantoktokdo si nangingina ay kotson ya mansidsidas karnin di olbon ay baka ya anak di karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM6_5","031_6_5","AMO","6","5","5","Layden yo ay man-am-amag si kanta ya itokar yo sin gitara ay kaman din inyaat David ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM6_6","031_6_6","AMO","6","6","6","Man-in-inom kayo si ad-ado ay arak ya man-osal kayo abes nankangingina ay bangbanglo, ngem adi mansakit di nemnem yo mo madadael ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM6_7","031_6_7","AMO","6","7","7","Isonga dakayo di mangon-ona ay mapilit ay maiey sin odom ay ili et mapap-eng din panragragsakan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_7","031_7_7","AMO","7","7","7","Wada kasin di inpailan Diyos en sak-en. Inilak sisya ay pinmipika sin kad-an di esay dingding ay naboyonan yan iin-genana di boyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_8","031_7_8","AMO","7","8","8","Kanana, “Amos, sino di mailam?” Songbatak pay yan kanak, “Boyon.” Pag nan kanan, “Osalek na ta ipailak sin ipogaw ko ay maiarig das dingding ay adi naboyonan. Et adiak kasin pakawanen daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_9","031_7_9","AMO","7","9","9","Awni et mabakas din pandaydayawan di polin Isaac sin dodontog ya din odom ay pandaydayawan di Israelita. Pasaldengek abe din panturayan di polin Ari Jeroboam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_10","031_7_10","AMO","7","10","10","Idi siya di, waday inbaan Amazias ay padi ed Betel en Jeroboam ay ari ed Israel. Kanana, “Waday planon Amos ay maikontra en sik-a isnan mismo ay iturayam. Madadael nan ili sin ad-ado ay ibagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_11","031_7_11","AMO","7","11","11","Tan ibagbaga na ay matey ka ay Apo Ari sin gobatan ya sigurado abe ay mapilit ay maiey sin addawi ay ili din ipogaw isnan Israel.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_12","031_7_12","AMO","7","12","12","Pag aben kanan Amazias en Amos, “Sik-a ay mamadto, komaan kas na! Mantaoli ka ed Juda ta isdi ka ay manpalagbo ay man-ipadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_13","031_7_13","AMO","7","13","13","Ngem adi ka kasin man-ipadpadto isnan Betel, tan say kad-an din timplon di ili ay pandaydayawan din ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_14","031_7_14","AMO","7","14","14","Songbatan pay Amos yan kanana, “Bakenak mamadto ono mimbro sin grupon di mamadto ay manpalpalagbo. Esaak ay manpaspastol ya mangay-ayowan si igos di sikomoro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_15","031_7_15","AMO","7","15","15","Ngem inmayag si Diyos sin manpaspastolak yan inmibaa ay enak man-ipadto sin ipogaw na ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_16","031_7_16","AMO","7","16","16","Isonga ed wani, dengngem din kanan Diyos. Kanam en isaldeng ko ay man-ipadto si maikontra sin Israelita ay polin Isaac. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM7_17","031_7_17","AMO","7","17","17","Isonga siya na di kanan Diyos en sik-a, ‘Awni et manbalin din asawam si hostess sin siyodad. Din an-ak mo abe yan matey da sin gobatan. Din dagam yan panbibingayan di odom ay ipogaw. Sik-a pay yan matey ka sin odom ay ili. Din ipogaw abe isnan Israel yan mapilit da ay komaan isnan ili da ta maiey da sin addawi ay ili.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM8_4","031_8_4","AMO","8","4","4","Dengngen yo na, dakayo ay mamalpaligat ya mangoskos si nabiteg ya odom ay kaseseg-ang isnan ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM8_5","031_8_5","AMO","8","5","5","Kanan yo, “Makdeng koma nan masilsilibraran ay fiesta ya agew ay pan-illengan ta man-ilako kami kasin si bakakew. Pakitkittoyen mi din salopan, ingina mi din lako mi ya sowitiken mi din manlako sin iyat mi ay mantimbang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM8_6","031_8_6","AMO","8","6","6","Nangina met laeng di pangilako mi sin magay silbi na ay bakakew. Di pantongpalana et mabalin mi ay lakoan din nabiteg tan adi dan makabayad sin otang da, olay din kababaan ay otang ay kaman owat lakon di sinilas.” Say kanan yos nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM8_7","031_8_7","AMO","8","7","7","Isonga si Yahweh ay it-it-ek din polin Jacob yan kinwani na ay nangisapata, “Polos ay magay liw-ak sin olay sino ay inamag da ay lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM9_8","031_9_8","AMO","9","8","8","Intoloy Diyos ay nangwani, “Sak-en si Yahweh ay Kangatoan ay Diyos. Kanayon ay iilaek din am-amagen di managbasol ay ipogaw sin ili ay nay. Daosak to daida sin labaw di daga, ngem adiak kaanen am-in din polin Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM9_9","031_9_9","AMO","9","9","9","Ed wani, ibilin ko ay mayakayak to din polin Israel sin pantean da sin odom ay nanasyon ta say mailasin am-in din lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM9_10","031_9_10","AMO","9","10","10","Matey si kampilan am-in din managbasol sin ipogaw ko ay mangwani en laton ay adi dan maabotan si lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM9_11","031_9_11","AMO","9","11","11","“Din nasyon ay Israel yan kaman beey ay nadadael, ngem wadan to di agew ay isaad ko kasin ya baroak din nadadael ta pomigsa ay kaman ed idi sin timpon Ari David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM9_12","031_9_12","AMO","9","12","12","Et sakopen dan to din odom pay ay lak-am di Edom ya din am-in ay ili ay sigod ay maibilang ay okak.” Siya say inbagan Diyos et sisya di manongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM9_13","031_9_13","AMO","9","13","13","Kanan aben Diyos, “Domteng to di timpo ay mayat ya palalo ay ad-ado di apit sin payew ya inobasan da. Din kaiarigana et mantedtedted di mam-is ay arak sin dodontog ya man-oy-oyas sin bilbilig. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM9_14","031_9_14","AMO","9","14","14","Itaolik to din ipogaw ko sin daga da et amagen da kasin din nadadael ay siyodad da ta isdi di panbeeyan da. Man-esek das obas et daida di manginom sin arak ay kaamagana. Manmola da abe sin garden et daida di mangan sin apiten da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AM9_15","031_9_15","AMO","9","15","15","Maiarig din ipogaw ko si mola ay is-ek ko sin daga ay indawat ko en daida et adi da polos magab-ot kasin.” Siya say inbagan Yahweh ay Diyos tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_1","033_1_1","JON","1","1","1","Sin namingsan, waday inbilin Diyos en Jonas ay anak Amittai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_2","033_1_2","JON","1","2","2","Kanana, “Emey ka ay dagos ed Nineve ay mandindinamag ay siyodad ta ibagam sin ipogaw isdi ay dandani ay dosaek daida, tan ammok din palalo ay basbasol da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_3","033_1_3","JON","1","3","3","Ngem natken din inmeyan Jonas, tan kananas nemnem na en ilayawanas Diyos. Nanballalong ed Joppa et waday dintengana ay bapor ay manloblobwat ay emey ed Tarsis ay siyodad di Espanya. Nanbayad et nakilogan ta say omaddawis sisya en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_4","033_1_4","JON","1","4","4","Ngem idi nadipos da, inpawadan Diyos di mapges ay dagem sin baybay. Palalo ay napigsa din pewek et kaman mabakas din bapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_5","033_1_5","JON","1","5","5","Inmegyat din man-ob-obla sin bapor et esa en nan-adawag si diyos na. Intep-a da abe din karga sin baybay ta yomap-ew din bapor. Si Jonas pay yan wada ay nas-et di seyep na sin akin baba ay partin di bapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_6","033_1_6","JON","1","6","6","Dinatngan din kapitan di bapor et kananan sisya, “Apay nga naseseyep ka? Ibangon mo et ta mankararag ka sin diyos mo, bareng mo seg-anganas datako ta adi tako matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_7","033_1_7","JON","1","7","7","Pag mantotolag din oblantis yan kanan da, “Manbobonot tako ta maammoan mo sino di begew isnan lawa ay pasamak.” Idi say inyat da, si Jonas di nabonot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_8","033_1_8","JON","1","8","8","Isonga kanan dan sisya, “Ibagam mo sino di mapabasol isnan napasamak. Sinoy am-amagem isna? Ya taga-ano ka?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_9","033_1_9","JON","1","9","9","Kanan Jonas ay nanongbat, “Esaak ay Hebreo. Daydayawek si Yahweh ay Diyos ed langit ay namarsua sinan daga ya baybay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_10","033_1_10","JON","1","10","10","Dinad-at nan daida ay ilaylayawanas Diyos et palalo di egyat da ay nannge isdi, isonga kanan dan sisya, “Ay inayan pay sas inamag mo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_11","033_1_11","JON","1","11","11","Idi pomigpigsa din pewek, kanan da en Jonas, “Sinoy amagen mi en sik-a ta somaldeng din pewek?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_12","033_1_12","JON","1","12","12","Kanana en daida, “Omitep-a kayo sin baybay ta somaldeng din pewek, tan ammok ay sak-en di gapo isnan laklak-amen tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_13","033_1_13","JON","1","13","13","Adi inonodan din man-ob-obla din inbagan Jonas mo adi et inpakat da di amin ay kabaelan da ay mangipaigid sin bapor, ngem adi dan kaya, tan nasepsep ay pomigpigsa din pewek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_14","033_1_14","JON","1","14","14","Isonga kanan da ay nan-adawag en Diyos, “Sik-a ay Yahweh, pangaasim koma ta adim peslen dakami begew sin kateyan di ipogaw ay nay. Adi ka koman ibilang ay pinomse kami si magay basol na, tan sik-a ay Diyos di makaammo isnan ligat mi. Sik-a ay mismo di nanongpal sin laydem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_15","033_1_15","JON","1","15","15","Pag dan bit-inen si Jonas et intep-a da sin baybay yan dagos ay sinmaldeng din pewek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_16","033_1_16","JON","1","16","16","Begew isdi, palalo ay inegyatan ya pinateg din man-ob-obla sin bapor si Diyos, et nan-idaton da ya inkari da ay mansilbi dan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH1_17","033_1_17","JON","1","17","17","Idi siya di, binilin Diyos di dakdake ay nigay ay nangokmon en Jonas et nantee sin eges di nigay si tolo ay agew ya tolo ay labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_1","033_2_1","JON","2","1","1","Sin kawadan Jonas sin eges di nigay, kanana ay nankararag en Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_2","033_2_2","JON","2","2","2","“Idi maligligatanak ya istayak maitapi sin kad-an di natey, nankararagak en sik-a yan pinatgam din kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_3","033_2_3","JON","2","3","3","Inmitep-a ka sin adalem ay lanad di baybay et nalim-otanak sin danom ya labsalabsan di napipigsa ay dalloyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_4","033_2_4","JON","2","4","4","Kanak en adiak makataoli sin sangoanam ya polos ay adiak kasin maila din nasantoan ay Timplom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_5","033_2_5","JON","2","5","5","Nalnedak et adiak makayasyas. Enggay nalim-otanak si danom ya nakomotan toktok ko si logam di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_6","033_2_6","JON","2","6","6","Naieyak sin kaonegan ay poon di dontog, ay say daga ay naitetelbek di segpana si eng-enggana ta magay makabala. Ngem insalakan mo din biyag ko sin malosong ay kad-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_7","033_2_7","JON","2","7","7","Idi dandani ay mateyak, nankararagak en sik-a, Yahweh ay Diyos ko, et sin nasantoan ay Timplom, dinngem din kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_8","033_2_8","JON","2","8","8","Din mandayaw si didiyosen ay magay silsilbi na et dinokogan da din napodno ay layad dan sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_9","033_2_9","JON","2","9","9","Ngem sak-en pay, mankantaak to ay mangidaydayaw en sik-a. Man-idatonak en sik-a ya tongpalek din karik. Sik-a ay Diyos di mangisalakan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH2_10","033_2_10","JON","2","10","10","Idi siya di, binilin Diyos din nigay ay mangiota en Jonas sin benget di baybay, et tinongpal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_1","033_3_1","JON","3","1","1","Pag kasin bilinen Diyos si Jonas yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_2","033_3_2","JON","3","2","2","“Emey ka sin mandinamag ay siyodad ay Nineve ta ibagam isdi din ipaibagak en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_3","033_3_3","JON","3","3","3","Pinatin Jonas din bilin Diyos et inmey ed Nineve. Annaannawa din siyodad ay sana, tolo ay agew di pandad-anan ay manbalasat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_4","033_3_4","JON","3","4","4","Nilogian Jonas ay sokisoken din siyodad et esay agew ay nannandan yan kanana ay nangipaammo en daida, “Mo malabas di opatapolo ay agew, mabakas nan siyodad ay Nineve.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_5","033_3_5","JON","3","5","5","Namati din taga-Nineve en Diyos, isonga ninemnem da amin ay itpe di dagaang da. Nanbado amin din omili si makelsang ay sako, olay nabiteg ono baknang, ta ipaila da ay manbabawi da sin basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_6","033_3_6","JON","3","6","6","Idi naipadamag di sin ari ed Nineve, kinmaan sin trono na et sinokatana din bado na. Nanbado si sako et tinmokdo si nabonton ay dap-o. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_7","033_3_7","JON","3","7","7","Pag nan paibaga sin kaipoipogaw ed Nineve, “Sinay di bilin din ari ya din oopisyal na: Dadlon maiparit ay mangan ya man-inom di ipogaw, baka ya karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_8","033_3_8","JON","3","8","8","Amin ay ipogaw et masapol ay manbado das sako, ya magaleyan abe amin ay animal si sako. Masapol ay ipasnek amin din ipogaw ay mankararag en Diyos ya dokogan da din lawlawa ay ogali ya am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_9","033_3_9","JON","3","9","9","Amangan mo ibabawin Diyos din inbaga na ya mabaew din palalo ay bonget na et adi takon matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH3_10","033_3_10","JON","3","10","10","Idi inilan Diyos din inamag da ya din nanokogan da sin basbasol da, inbabawi na din inbaga na et adi na dinosas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_1","033_4_1","JON","4","1","1","Palalo ay nasnit si Jonas sin napasamak ay doy et binmonget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_2","033_4_2","JON","4","2","2","Isonga kanana ay nankararag, “Apo Diyos, siya na di ineg-egyatak sin kawadak pay laeng ed ili, isonga dinagdagos ko ay linmayaw ed Tarsis, tan ammok ay managlayad ya managseg-ang ka ay Diyos, magay pap-eng di kinaanos mo et nakasagana ka ay mangibabawi sin panosaam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_3","033_4_3","JON","4","3","3","Alaem koma ngarud ay Apo nan biyag ko. Agpos et mo mateyak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_4","033_4_4","JON","4","4","4","Ngem kanan Diyos, “Apay nga manbonget ka?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_5","033_4_5","JON","4","5","5","Pag bomala si Jonas sin siyodad et en nan-amag si pansidomana sin maibandas belaan di agew. Isdi ay tinmokdo ta sed-ena mo sinoy mapasamak ed Nineve. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_6","033_4_6","JON","4","6","6","Idi siya di, inpagabay Yahweh ay Diyos di esa ay mola ay nanlidom en Jonas ta say adi masgitan, et palalo ay nalaydan si Jonas sin mola ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_7","033_4_7","JON","4","7","7","Ngem idi pinmat-a sin kabigatana, binilin Diyos di esay bigis ay nanadael sin mola ay sana et nakpit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_8","033_4_8","JON","4","8","8","Idi kinmayang din agew, inpawadan Diyos di man-atong ay dagem ay napo sin belaan di agew. Palalo abe ay man-atong din segit et enggay kaman matalimodaw si Jonas, isonga inkararag na en agpos et mo matey sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_9","033_4_9","JON","4","9","9","Ngem kanan Diyos en sisya, “Ay way kalintegam aya ay manbonget gapo sin napasamak sin mola?” Kanan Jonas ay sinombat, “Wada met a. Palalo di bonget ko isonga laydek ay matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_10","033_4_10","JON","4","10","10","Pag kanan Diyos, “Ginmabay din mola ay sana si esay labi yan natey si esa ay labi. Mansakit nemnem mo yan maga met di ligat mo sin mola ay sana ya baken sik-a di nangipagabay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JH4_11","033_4_11","JON","4","11","11","Ay baken ayan lebbeng na abe ay maseg-angak sin man-ili sin mandindinamag ay siyodad ay Nineve? Isdi yan waday nasurok ay 120,000 ay anan-ak ay adi pay laeng makaammo si siged ya lawa. Wada abe isdi di ad-ado ay animal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC1_1","034_1_1","MIC","1","1","1","Sin timpo ay nanturayan da Jotam, Ahaz ya si Hezekias ay ari ed Juda, inpaipadton Diyos dana en Mikias ay taga-Moreset. Inpailan Diyos en sisya amin dana ay mapasamak ed Samaria ya Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC1_2","034_1_2","MIC","1","2","2","Kanan Mikias: Dengngen yo na, dakayo am-in ay ipogaw isnan daga. Tan wada din Kangatoan ay Diyos sin timplo na ed langit yan awni et mankali ay mangipaneknek sin kinalawa yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC1_3","034_1_3","MIC","1","3","3","Doy ay taynana din nasantoan ay beey na ta bomaba ay mandan sin toktok di kadondontogan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC1_4","034_1_4","MIC","1","4","4","Pag makosokos din dodontog ay gatinana ay kaman allid ay matenaw mo maisag-en si apoy, et magday da sin tanap ay kaman danom ay man-oyas sin deppas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC1_5","034_1_5","MIC","1","5","5","Mapasamak amin dana gapo ta binmasol din taga-Israel ya kinontra das Diyos. Sino di akin basol sin binmasolan di taga-Israel? Din taga-Samaria. Sino abe di nandaydayaw si didiyosen ed Juda? Din man-ili ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC1_6","034_1_6","MIC","1","6","6","Isonga kanan Diyos, “Bakasek ed Samaria et manbalin si owat panmolaan si obas. Iwalang ko din bato ay amag na et mapolag da sin tanap enggana ay mabonsian din fondasyona. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC1_7","034_1_7","MIC","1","7","7","Mamekmek amin din daydayawen da ay kinitikitan et maiwasit da ay kaman basura. Mapooan abe amin din sagsagot ay indatdaton da sin didiyosen da. Din naolnong ay sagsagot ay sana et indawdawat di mandaydayaw si sinan didiyos, isonga maiey da met laeng sin odom ay ili ta osalen kasin di mandaydayaw si sinan didiyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC3_5","034_3_5","MIC","3","5","5","Wada abe di ibagan Diyos en dakayo ay mamadto ay mangiet-etek si ipogaw na, tan man-ikari kayos talna sin mamakan en dakayo, ngem gobat di ipadto yo mo adi kayo mangan ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC3_6","034_3_6","MIC","3","6","6","Isonga siya na di kanan Diyos: “Dakayo ay mamadto, magan to di iitaw yo sin labi ya adi kayon to kabaelan ay mankotom. Enggay mapospos di timpo yo et olay din kaagawan yan mabolinget para en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC3_7","034_3_7","MIC","3","7","7","Maibabain kayon to ay man-ipadto ya mankotom gapo ta adi matongpal. Maibabain kayo amin tan adiak songbatan dakayo.” Siya say inbagan Diyos en dakayo, kanan Mikias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC3_8","034_3_8","MIC","3","8","8","Ngem si sak-en pay, mapnoak si Ispirito ya panakabalin Diyos. Ipaammo nan sak-en di kinalinteg ya idawtanas sak-en si toled ay mangipaammo sin Israelita sin basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC3_9","034_3_9","MIC","3","9","9","Dengngen yo nan ibagak, dakayo ay mangituray en dana ay Israelita, dakayo ay dadlon manigaan ya mangikillo si kosto ya nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC3_10","034_3_10","MIC","3","10","10","Insaad yo di ad-ado ay beey ed Jerusalem ay din siyodad Diyos babaen sin nanpespesean yo ya nangam-amagan yos lawa ay say inyat yo ay nangon-od si pilak ya panakabalin yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC3_11","034_3_11","MIC","3","11","11","Dakayo ay tuturay yan mapaspasoksokan kayo. Dakayo abe ay papadi ya mamadto yan pilak di gamgamgaman yo sin iyat yo ay mangipatongpal sin obla yo, yan kanan yo amin en si Diyos di mamadbadang en dakayo et magay lawa ay mapasamak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC3_12","034_3_12","MIC","3","12","12","Isonga gapon dakayo, mabakas ed Jerusalem. Maiwalang din amag di nadadael ay bebbeey et maalado di odom ay daga ay naisaadan di siyodad. Din bilig abe ay naisaadan di Timplo et mabeas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC4_1","034_4_1","MIC","4","1","1","Mo domteng di maod-odi ay agew, manbalin ay kangatoan ay dontog din naisaadan di Timplo ay panbeeyan Diyos. Mankokoyog dan to di ipogaw ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC4_2","034_4_2","MIC","4","2","2","ay mapo sin ad-ado ay nasyon ay emey isdi, et kanan da, “Omali kayo ta mantikid tako sin dontog Diyos ta emey tako sin Timplon Diyos ay daydayawen di Israelita. Emey tako ta itdo na din laydena ay amagen tako ta say manbiyag tako ay maikompas sin laydena.” Kanan da di, tan din it-itdon Diyos et mapo ed Jerusalem ay makwani abe en Zion, tan isdi di makikalkaliana sin ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC4_3","034_4_3","MIC","4","3","3","Singpaenan to din adi pankikinaawatan di nanasyon, olay din napipigsa ya mandinamag ay nasyon sin asag-en ya addawi. Pandayen da din kampilan da si alado ya din gayang da si maosal sin pan-oblaan da. Awni et din nanasyon yan adi dan mansagana para sin gobat ya adi da aben man-gogobat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC4_4","034_4_4","MIC","4","4","4","Amin ay ipogaw et manbiyag da ay natalna sin payew ya garden da et maga di pan-egyatan da, tan siya na di inkarin Diyos ay Kangatoan ay Turay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC4_5","034_4_5","MIC","4","5","5","Tonggal nasyon yan mandaydayaw ya on-onodan da din didiyosen da ngem datako pay et dayawen ya tongpalen tako si eng-enggana si Yahweh ay Diyos tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC4_6","034_4_6","MIC","4","6","6","Kanan Diyos, “Sin agew ay sana, sinopek kasin din Israelita ay ipogaw ko ay dinosak ay inpaey ko sin odom ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC4_7","034_4_7","MIC","4","7","7","Magay kabaelan da ya addawi da sin ili da ngem badangak din at-atik ay nakalasat en daida sin iyat da ay manlogi ta manbalin da si napigsa ay nasyon. Manipod sidi ay timpo, iturayak daida ed Zion si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC4_8","034_4_8","MIC","4","8","8","Et sik-a ay Jerusalem ay kad-ak ay mamanbantay sin ipogaw ko, maitaoli kasin din sigod ay dayaw mo et sik-a din mandindinamag ay kapital di nasyon ay iturayak ay ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC5_1","034_5_1","MIC","5","1","1","Mantabon kayo sin alad di ili, dakayo ay wada ed Jerusalem, tan enggay nilikob di kalaban din ili yo. Awni et abaken das dakayo et ibabain da din ari yo ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC5_2","034_5_2","MIC","5","2","2","Ngem kanan Diyos, “Sik-a ay Betlehem ed Efrata, sik-a di kakitkittoyan ay ili sin lak-am Juda, ngem sik-a di bomalaan di nawawada nanipod ed nabaon ay mangituray sin ipogaw ko ay Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC5_3","034_5_3","MIC","5","3","3","Isonga baybay-an Diyos daida enggana ay makaanak din nawad-an ay babai, asi maitaoli ay maitapi kasin sin kailian da din kakailiana ay napilit ay naiey ed addawi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC5_4","034_5_4","MIC","5","4","4","Sin omaliana, ipango na ya ay-ayowanana din ipogaw na ay kaman din mangay-ayowan si karnero. Iturayanas daida babaen sin panakabalin ya kinangaton Yahweh ay Diyos na. Magay pan-egyatan din ipogaw na, tan awni et bigbigen di amin ay ipogaw isnan daga din kinangato na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC5_5","034_5_5","MIC","5","5","5","et sisya ay mismo di kapoan di talna. Mo omali din taga-Assyria ay mangobat en datako ya makasgep da sin makneg ay pankamangan tako, omanay din papangolo ay ipasango takon daida ay manalaknib en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC5_6","034_5_6","MIC","5","6","6","Isalakan das datako et abaken da din taga-Assyria, pag dan iturayan daida babaen si kampilan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC6_1","034_6_1","MIC","6","1","1","Dengngen yo di ibagan Diyos maipanggep sin Israelita. Pomika ka ay Apo ta iparang mo din darum mo ta saksian din dodontog ya bilbilig. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC6_2","034_6_2","MIC","6","2","2","Dengngen yo ay dontog ya adi manpatingga ay lanad di daga din kason Diyos tan waday nadagsen ay kaso ay pangidarumana sin Israelita ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC6_3","034_6_3","MIC","6","3","3","Kanan Diyos, “Dakayo ay ipogaw ko, sinoy inamag ko en dakayo? Intoy inyat ko ay nangpadagsen si biyag yo? Somongbat kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC6_4","034_6_4","MIC","6","4","4","Inpangok dakayo ay komaan ed Egipto. Inbaak da Moses, Aaron ya si Miriam ay mangipango en dakayo et insalakan kos dakayo sin naibag-enan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC6_5","034_6_5","MIC","6","5","5","Dakayo ay ipogaw ko, nemnemen yo din lawa ay pinanggep Balak ay ari ed Moab ay amagen en dakayo ya din songbat Balaam ay anak Beor en sisya. Nemnemen yo abe din napasamak manipod sin namalasatan yo sin ginawang ay Jordan ed Acacia enggana sin dinmatngan yo ed Gilgal. Nemnemen yo dana ta maammoan yo din kinalinteg ko ay nangisalakan en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC6_6","034_6_6","MIC","6","6","6","“Sino ngin di mabalin ay idawat kon Diyos ed langit mo enak mandayaw en sisya? Ay man-idatonak en sisya si olbon ay baka ay sag-eesay tawen da ta mapooan da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC6_7","034_6_7","MIC","6","7","7","Ay mapnek si Diyos mo idawtak si kalibolibo ay bomaro ay karnero ya kaman obbog ay adi kaabos ay mantikan di olivo? Ay peslek din besag ay anak ko ta idaton kon sisya ay ibayad sin basol ko?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC6_8","034_6_8","MIC","6","8","8","“Maga! Inlawlawag Diyos din kosto ay amagen. Siya na di laydena ay amagen tako. Amagen tako din nalinteg sin pangilan Diyos, ipaila tako di adi manbalbaliw ay layad ya manpakombaba tako ay mantongpal en Diyos ay daydayawen tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_1","034_7_1","MIC","7","1","1","Magay namnama! Kamanak din nadagaangan ay magay maanapanas nabay-an ay lames di kaiw ya lames di obas. Enggay naboras amin din lames di obas ya din laylaydek ay damo ay lames di igos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_2","034_7_2","MIC","7","2","2","Enggay maga polos di nalinteg ay ipogaw ay kanayon ay mantongpal en Diyos. Nakasagana da amin ay manpese. Man-asiaanop da amin din sinkakailian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_3","034_7_3","MIC","7","3","3","Nalaing da amin ay man-amag si lawa. Din oopisyal ya howis yan mankedaw da si pasoksok. Basta ibagan di mabigbigbig ay ipogaw din laydena yan mantotolag da ay mangikillo si nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_4","034_7_4","MIC","7","4","4","Olay din kasigedan ay ipogaw et maiarig das tombek ay logam ono kaiw ay napagatan. Dinomteng din agew ay panosaan Diyos en daida ay kaman met laeng din indadaan di mamadto ay namanbantay en daida, et adi da ammo mo sinoy amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_5","034_7_5","MIC","7","5","5","Adi kayon mantalek sin tinokmang ya gayyem yo. Annadan yo din kali yo, olay en asawa yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_6","034_7_6","MIC","7","6","6","Tan enggay adi banolen din an-ak ay lallalaki din am-a da, ya din anan-ak ay babbabai yan kontraen da din iin-a da. Din manogang ay babai yan ibawena din katogangana ay babai. Din kalaban di esay ipogaw et din pamilya na met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_7","034_7_7","MIC","7","7","7","Ngem mo sak-en pay, sedsed-ek si Diyos. Sisya di namnamaek ay omisalakan. Ammok ay si Diyos ay daydayawek et patgana din kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_8","034_7_8","MIC","7","8","8","Magay panragsakan di kalaban tako, tan olay naisokba tako, bomangon tako kasin. Ed wani, tinmotokdo tako sin mabolinget, ngem si Diyos di kapoan di silaw tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_9","034_7_9","MIC","7","9","9","Nanbasol tako en Diyos, isonga masapol ay anosan tako din bonget na. Ngem awni et salaknibanas datako sin kalaban tako. Dosaenas daida gapo sin ligat ay inpalak-am dan datako. Ibala nas datako sin mapat-a et maila tako din kinalinteg na sin pangisalakanana en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_10","034_7_10","MIC","7","10","10","Mo ilaen din kaibaw tako din iyat Diyos ay omisalakan, palalo ay mabainan da. Daida met laeng di nanglaslasoy en datako ed idi ay nangwani, “Into ngin si Yahweh ay Diyos yo?” Edasan tako din kaabakan da et boyaen takos daida ay maipababa ay kaman pitek ay magatgatinan sin kalsada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_11","034_7_11","MIC","7","11","11","Dakayo ay taga-Jerusalem, omalin to di timpo ay pangisaadan yo kasin sin alad di ili yo ya paannawaen yo din beddeng di daga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_12","034_7_12","MIC","7","12","12","Sin timpo ay sana, omali sin kad-an yo di mapod Assyria ya din ginawang ay Eufrates ay maibandas belaan di agew, mapod Egipto ay maibandas abagatan, ya mapo sin addawi ay baybay ya kadondontogan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_13","034_7_13","MIC","7","13","13","Tan dana ay kailiili isnan daga et madadael da ya manbalin da ay kadardaratan begew sin lawa ay inam-amag di omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_14","034_7_14","MIC","7","14","14","Apo Diyos, ayowanam komas dakami ay pinilim ay ipogaw mo ta ipastol mos dakami ay kaman karnero. Ang-anggoy mi sin kada, ngem nanliniked sin kad-an mi di mayat ay pastolan. Ipastol mo komas dakami ed Basan ya Gilead ay kaman ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_15","034_7_15","MIC","7","15","15","Ipailam koma kasin di nakaskasdaaw ay kaman sin nangipangoam en dakami ay komaan ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_16","034_7_16","MIC","7","16","16","Ilaen to din odom ay nasyon et magay bael da olay mo pigay pigsa da. Gapo sin palalo ay masdaawan da, masngang ya mateweng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_17","034_7_17","MIC","7","17","17","Pakiokmon dan to di tapok ay kaman din eweg. Bomala dan to sin naaladan ay ili da et manpayegpeg das egyat da ay somag-en en sik-a ay Diyos mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_18","034_7_18","MIC","7","18","18","Magay odom ay diyos ay makaiso en sik-a, Apo. Tan pakawanem din basbasol mi ay ipogaw mo ay nakalasat. Baken eng-enggana din bonget mo, mo adi et malaydan ka ay mangipaila en dakami sin layad mo ay adi manbalbaliw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_19","034_7_19","MIC","7","19","19","Maseg-ang ka kasin en dakami. Abakem din basbasol mi ay kaman mon in-gatin ya kaanem ay ikosnong mo sin lanad di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MC7_20","034_7_20","MIC","7","20","20","Ipailam din adi manbalbaliw ay layad ya seg-ang mo en dakami ay ipogaw mo ay polin da Abraham en Jacob, ay kaman din inkarim ed nabaon sin ap-apo mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_1","036_1_1","HAB","1","1","1","Siya na di inpaammon Diyos en Habakkuk ay esa ay mamadto babaen si iitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_2","036_1_2","HAB","1","2","2","Kanan Habakkuk ay nanriri, “Sik-a ay Diyos, nabayag ay nanpakpakaasiak en sik-a ay mankedaw si badang mo. Pig-an pay ay patgam nan kararag ko ya isalakan mos dakami sin mamalpaligat en dakami? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_3","036_1_3","HAB","1","3","3","Apay nga ipalak-am mon sak-en di ad-ado ay ligat ya ipalobos mo ay maam-amag di lawa? Kanayon ay mailak di ipogaw ay mangipakaseseg-ang ya mamalpaligat sin iib-a da. Sin amin ay lugar yan waday mankokontra ya man-iibaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_4","036_1_4","HAB","1","4","4","Isonga magay silbin di linteg ya maga polos di mangowis si kosto, tan din mangam-amag si lawa yan abaken da din magay basol na sin kasos da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_5","036_1_5","HAB","1","5","5","Kanan Diyos, “Sipotan yo din nanasyon sin asag-en yo et palalo ay masdaaw kayon to si maila yo, tan waday amagek sin timpo ay sibibiyag kayo ay masdaawan yo mo madamag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_6","036_1_6","HAB","1","6","6","Panturayek to din makedse ya dalosodos ay taga-Babilonia et likeden din sosoldado da din intiro ay daga ta posen da di baken dan oka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_7","036_1_7","HAB","1","7","7","Paegyaten dan kaipoipogaw sin odom ay ili. Gapo sin kinalastog da, din laylayden da ay amagen et say panbalinen da ay linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_8","036_1_8","HAB","1","8","8","Paspas din kabayo da mo din kanan da en leopard. Maangat da mo din mandagaang ay atap ay aso ay man-anap si anopen da sin labi. Paspas di tagtag din kabayon di sosoldado da ay mapo sin addawi. Biglaen da din kalaban da ay kaman din iyat di agila ay manipdot si depapen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_9","036_1_9","HAB","1","9","9","Domateng da amin ay mamaligat yan napodot di toktok da ay kaman din dagem ay mapmapos belaan di agew. Din balod da et kaman din kaad-adon di darat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_10","036_1_10","HAB","1","10","10","Din aari ya tuturay yan laslasoyen da. Magay alad di ili ay makasawad en daida, tan mantob-on das lota ay somakyaban da ay manadael sin alad, asi dan abaken din ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_11","036_1_11","HAB","1","11","11","Pag dan dalasen ay madipos ay kaman din dagem. Nakabasol da, tan mantalek da sin bokbokod da ay pigsa ay kaman dan say diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_12","036_1_12","HAB","1","12","12","Pag kanan Habakkuk, “Sik-a ay Yahweh din nasantoan ay Diyos ko. Magay nanlogiam ya magay pap-eng mo. Sik-a ay Diyos ay pankamangan di nangdotok en daida ay man-ikeddeng ya mandosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK1_13","036_1_13","HAB","1","13","13","Nasantoan ka et adi kan maitoled ay mangiila si mangam-amag si lawa. Ngem mo siya sa, apay ngin ay baybay-am da nan manglilipot ay mamaligat sin ipogaw ay nalinteg mo daida?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK2_1","036_2_1","HAB","2","1","1","Emeyak sin nakayang ay pantean di gowardiya ta sed-ek mo sino di ibagan Diyos ya din songbat na sin kararag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK2_2","036_2_2","HAB","2","2","2","Siya na di songbat Diyos en sak-en, “Estem ay isolat si bato din ibagak en sik-a ta nalaka ay mabasa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK2_3","036_2_3","HAB","2","3","3","Masapol ay isolat mo dana tan daan pay laeng di naikeddeng ay timpo ay katongpalan da. Olay mo kaman mabayag, masapol ay sed-em, tan sigurado ay matongpal dana ay adi mataktak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK2_4","036_2_4","HAB","2","4","4","Din managbasol yan magay kosto ay pantongpalan da, ngem din nalinteg ay ipogaw et maibasar din biyag da sin pammati da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_1","036_3_1","HAB","3","1","1","Siya na di kararag din mamadto ay si Habakkuk. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_2","036_3_2","HAB","3","2","2","“Apo Diyos, dinngek din inam-amag mo et nasdaawak dadlo. Amagem koma abe ed wani ay timpo mi din nakaskasdaaw ay inam-amag mo ed idi. Olay mo manbonget ka, maseg-ang ka koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_3","036_3_3","HAB","3","3","3","Omali kasin si Diyos ay nasantoan ay mapo ed Edom ya sin kadondontogan ed Paran. Din koniniing na et silawana amin ed daya, et idaydayaw da sin amin ay solin di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_4","036_3_4","HAB","3","4","4","Kaman agew di koniniing na, somilsilap di silaw ay mapo sin takkay na ay kad-an di naidodolin ay panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_5","036_3_5","HAB","3","5","5","Wada di dowa ay kaeegyat ay makiey en sisya: din nakaro ay sakit ay ipaon-ona na, ya din pese ay ipaonod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_6","036_3_6","HAB","3","6","6","Mo isaldeng na ay mandan, manyegyeg nan daga, manpayegpeg din kaipoipogaw mo ilaenas daida. Din makneg ay dontog et makosokos da, din bilig ay nannandanana ed bayag et magday da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_7","036_3_7","HAB","3","7","7","Inilak ay emegyat din taga-Cusan, manpayegpeg da abe din taga-Midian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_8","036_3_8","HAB","3","8","8","Apo Diyos, ay din baybay ya ginawang di binmongetam idi nanlogan ka sin kalisam ay mangisalakan? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_9","036_3_9","HAB","3","9","9","Insaganam din panam ya nansianem din daga babaen si ginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_10","036_3_10","HAB","3","10","10","Manpayegpeg das egyat da din dontog ay mangilan sik-a ya nan-odan si napigsa. Din malosong ay baybay yan man-agodood da, et pomigsa din dalloyon da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_11","036_3_11","HAB","3","11","11","Gominek din agew ya bowan sin kad-an da ay mangila sin panam ay napigsa ya gayang mo ay somilsilap di tadem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_12","036_3_12","HAB","3","12","12","Gapo din bonget mo, din nanasyon yan in-gatigatin mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_13","036_3_13","HAB","3","13","13","Inmali ka ay mangisalakan sin ipogaw mo ya din arim ay pinilim, Apo. Pinsem din pangolon di mangam-amag si lawa, maga polos di binay-am sin sosoldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_14","036_3_14","HAB","3","14","14","Pinanam din toktok di pangolo da idi kaman dan pewek ay inmali ta pansisianen das dakami. Naragsakan da abe ay namalpaligat en dakami ay kaseseg-ang sin nantabtabonan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_15","036_3_15","HAB","3","15","15","Nangabayo ka ay nangigatigatin sin baybay et manlowag din napigsa ay danom na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_16","036_3_16","HAB","3","16","16","Sin nanngeak isna, palalo di egyat ko, et nan-gayenggeng din sobil ko. Kinmapoyak ya nanpayegpeg din peweg ko, ngem gominekak ay man-ed sin panosaan Diyos ay Apo mi sin inmali ay mangobat en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_17","036_3_17","HAB","3","17","17","Olay mo din igos, obas ya olivo yan magay lames da, sin payew yan magay maapit da, olay matey amin ay karnero ya baka, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_18","036_3_18","HAB","3","18","18","naragsakak pay dedan, tan si Diyos di omisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HK3_19","036_3_19","HAB","3","19","19","Din kapoan di pigsak et si Diyos ay Kangatoan, sisya di omay-ayowan sin kadondontogan. Panbalinenas sak-en ay kaman ogsa ay adi maisoksokba.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP1_1","037_1_1","ZEP","1","1","1","Siya na di inpaibagan Diyos en Zefanias ay anak Cusi idi nanturturay si Josias ay anak Amon ed Juda. Si Zefanias et anak Cusi ya apon da Gedalias, Amarias ya ari Hezekias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP1_7","037_1_7","ZEP","1","7","7","Dandani ay domteng din pangokoman Diyos, isonga iginek yo sin sangoanana. Mansagsaganas Diyos ay manosa sin ipogaw na ed Juda ay kaman dan animal ay maidaton, et inayagana di kalaban da ay mangabak ya mamse en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP1_12","037_1_12","ZEP","1","12","12","Kanan Diyos, “Sin doy ay timpo, man-aak si silaw ta sokisokek ed Jerusalem. Dosaek din ipogaw ay mapnek ya mantalek sin awak da et anggoy. Daida di mangwanis nemnem da, ‘Maga polos di amagen Diyos, olay siged ono lawa.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP1_13","037_1_13","ZEP","1","13","13","Ilayaw to din kalaban da din kinabaknang da ya madadael din bebbeey da. Polos ay adi dan to panbeeyan din bebbeey ay am-amagen da ya adi dan inomen din arak ay mapo sin obas ay is-is-ek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP1_14","037_1_14","ZEP","1","14","14","“Enggay dandani ya madalas ay domteng din agew ay pangokomak sin kaipoipogaw. Palalon to di ligat sin agew ay sana, tan olay din katoledan ay sosoldado et man-adawag da tan magay namnamaen da ay badang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP1_15","037_1_15","ZEP","1","15","15","Din agew ay doy di kailaan di bonget ko, agew ay panlak-aman si ladingit ya ligat, agew di panakadadael ya agew di bolinget ya liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP1_16","037_1_16","ZEP","1","16","16","Sin agew ay doy, madnge di ad-ado ay tanggoyob ay mangipaammo si kawadan di gobat. Madnge abe din bogaw di sosoldado ay mangobat si naaladan ay siyodad ay waday nakayang ay pantamangan di gowardiya da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP1_17","037_1_17","ZEP","1","17","17","Kanan aben Diyos, “Idawtak din ipogaw si panligatan da enggana ay kaman dan nagodab ay mankapkapokap. Gapo ta binmasol dan sak-en, manbolos din dada da ay kaman owat danom ay maiwasit sin lota ya maiwalang din bangkay da ay maboyok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP1_18","037_1_18","ZEP","1","18","18","Adi makaisalakan en daida din palata ya balitok da sin agew ay pangipailaak si bonget ko. Tan din bonget ko et kaman apoy ay mangan sin intiro ay daga, et peslek amin ay ipogaw ay matago sin labaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP2_3","037_2_3","ZEP","2","3","3","Ipapasnek yo ay mansagong en Diyos, dakayo ay napakombaba ya managtongpal en sisya. Man-amag kayo si siged ya ipababa yo di nemnem yo sin sangoanana. Mo siya say iyat yo, mabalin ay malisian yo di dosa sin agew ay pangipailaan Diyos si bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_1","037_3_1","ZEP","3","1","1","Kaseseg-ang pay din siyodad ay Jerusalem. Ad-ado di omili ay kadodogis di ogali da ay mangonkontra en Diyos ya mamalpaligat si gait da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_2","037_3_2","ZEP","3","2","2","Adi da patpatien di pamagbaga. Adi da aben mantalek en Diyos ono somag-en en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_9","037_3_9","ZEP","3","9","9","Kinwanin Diyos, “Sin doy ay timpo, linisak din kadodogis ay nemnem ya tepek di ipogaw ta man-es-esa da ay mandayaw ya mansilbin sak-en ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_10","037_3_10","ZEP","3","10","10","Olay din ipogaw ko ay wada ed addawi ay ili ay Etiopia, omali dan to ay mankararag ya man-idaton en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_11","037_3_11","ZEP","3","11","11","Sin agew ay doy, adi kayon maibabain gapo sin kinmontraan yo. Tan manipod sin doy ay timpo, kaanek din mangipapangato si awak da et maga di natangsit sin nasantoan ay dontog ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_12","037_3_12","ZEP","3","12","12","Tan bay-ak issa di napakombaba et sak-en di pankamangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_13","037_3_13","ZEP","3","13","13","Din mabay-an ay Israelita et adi dan to man-amag si lawa ya man-etek. Awni et mayat di biyag da ya magay pan-egyatan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_14","037_3_14","ZEP","3","14","14","Ibogaw yo din kanta yo, dakayo ay taga-Israel, ya ipapas yo di amin ay likna yo ay manragsak, dakayo ay taga-Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_15","037_3_15","ZEP","3","15","15","Tan insaldeng Diyos ay manosa en dakayo yan kinaana amin din kalaban yo. Si Diyos ay ari tako ay Israelita et wada sin kad-an yo, isonga magay gapo ay emegyat kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_16","037_3_16","ZEP","3","16","16","Domteng to di timpo ay kanan da sin taga-Jerusalem, “Dakayo ay ipogaw ed Jerusalem, adi kayon emegyat ya madismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_17","037_3_17","ZEP","3","17","17","Wadas Yahweh ay Diyos yo sin kad-an yo et abaken yo din kalaban yo babaen sin panakabalina. Maragsakan sisya en dakayo et gapo sin layad na, idawtanas dakayo si baro ay biyag. Awni et mankanta si ragsak na gapo en dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_18","037_3_18","ZEP","3","18","18","ay kaman din ragsak di ipogaw ay makifiesta.” Kanan Diyos, “Adiak ipalobos ay wada kasin di mamaligat en dakayo ya maibabain kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_19","037_3_19","ZEP","3","19","19","Domteng to di timpo ay dosaek din mamaligat en dakayo. Isalakan ko amin ay magay kabaelana ya itaolik sin ili da din napilit ay naiey sin addawi ay ili. Panbalinek ay dayaw din naibabainan da et madayaw dan to sin intiro ay daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZP3_20","037_3_20","ZEP","3","20","20","Domteng to di timpo ay itaolik sin bebbeey da din ipogaw ko ay naisiasian sin odom ay ili. Panbalinek dakayo ay mandinamag ya madaydayaw sin amin ay ipogaw isnan daga ya ipailak en dakayo ay pasigedek kasin di biyag yo.” Siya nay inbagan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC1_1","039_1_1","ZEC","1","1","1","Sin maikawao ay bowan sin maikadwa ay tawen di turay Darius, waday inpaibagan Diyos sin mamadto ay si Zekarias ay anak Berekias ay anak Iddo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC1_2","039_1_2","ZEC","1","2","2","Kanan Zekarias, “Palalo di bonget Diyos ay Kangatoan ay Turay sin aap-o yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC1_3","039_1_3","ZEC","1","3","3","Isonga kanana en dakayo, ‘Sagongen yos sak-en ta awatek dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC1_4","039_1_4","ZEC","1","4","4","Adi yo tadonen din aap-o yo ed idi. Kinaskasabaan di mamadto si daida ta manbabawi da sin basbasol da ya sagongen das sak-en ngem adi da pinatpati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC1_5","039_1_5","ZEC","1","5","5","Ed wani, enggay natey da amin din aap-o yo ya mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC1_6","039_1_6","ZEC","1","6","6","Binagbagaak ya inpaammok din bilbilin ko sin aap-o yo babaen sin mamadto, ngem adi da pinatpati, isonga nadosa da. Pag dan manbabawi yan kanan da: Kosto baw din inkeddeng Diyos ay dosa tan maibagay sin inam-amag tako.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC2_10","039_2_10","ZEC","2","10","10","Kanan din Anghel Diyos, “Dakayo ay taga-Jerusalem, ikanta yo di ragsak yo, tan kanan Diyos en omaliak ay makitee en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC2_11","039_2_11","ZEC","2","11","11","Sin doy ay timpo, ad-ado ay nasyon di komamang en Diyos et manbalin dan to ay ipogaw na. Makitee si Diyos en dakayo et say pangammoan yo ay sisya di nangibaan sak-en en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC2_12","039_2_12","ZEC","2","12","12","Manbalin kasin ed Juda ay nabanol ay sanikwa na sin pinili na ay daga. Ed Jerusalem abe di piliena kasin ay siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC2_13","039_2_13","ZEC","2","13","13","Gominek kayo amin ay ipogaw sin sangoanan Diyos tan omali ay mapo sin nasantoan ay panteana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC3_7","039_3_7","ZEC","3","7","7","“Siya na di inbagan Diyos ay Kangatoan ay Turay, ‘Mo tongpalem din linteg ko ya amagem din inbilin ko, sik-an to di makaammo sin Timplok ya sin pangokoman. Dengngek abe din kararag mo ay kaman din iyat ko ay mannge sin kararag di aanghel sin sangoanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC3_8","039_3_8","ZEC","3","8","8","Isonga sik-a ay Josue ay kangatoan ay padi, dengngem din ibagak, siya abe en dakayo ay gagait na ay padi. Dakayo di sinyal di mayat ay maamag sin tapin di agew tan ipailak to din baak ay makwani en Pingi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC3_9","039_3_9","ZEC","3","9","9","Ipeey ko sin sangoanan Josue di bato ay pito di ropa na. Waday kali ay ikitikit kos di yan sin oneg di esay agew, ponasek din basbasol di ipogaw isnan ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC3_10","039_3_10","ZEC","3","10","10","Sin agew ay sana, man-asiawis kayon to sin katokmang yo sin kad-an di ineskan yos obas ya igos ta ganasen yo din kinatalnan di ili yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC6_9","039_6_9","ZEC","6","9","9","Kanan Diyos en Zekarias, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC6_10","039_6_10","ZEC","6","10","10","“Alaem din rigalon di balod ay napod Babilonia ay da Heldai, Tobias ya Jedayas yan emey ka ay dagos sin beey Josias ay anak Zefanias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC6_11","039_6_11","ZEC","6","11","11","Alaem din insagot da ay balitok ya palata ta amagem si korona ay ikoronam sin kangatoan ay padi ay si Josue ay anak Josadac. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC6_12","039_6_12","ZEC","6","12","12","Ibagam en Josue ay kinwanin Diyos ay Kangatoan ay Turay en naey di ipogaw ay manngadan si Pingi. Domakdake sin daga ay kad-am et isaad na din Timplon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC6_13","039_6_13","ZEC","6","13","13","Sisya di mangamag yan maidayaw ay kaman ari et tomokdo sin trono na ta iturayana din ipogaw na. Et baken ari et anggoy di saad na sin tinmokdoana ay manturay mo adi et padi abe, yan mankompas din dowa ay saad na ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC6_14","039_6_14","ZEC","6","14","14","Din korona et komakaman sin Timplon Diyos ta say panginemnemneman en da Heldai, Tobias, Jedayas ya si Josias ay anak Zefanias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC6_15","039_6_15","ZEC","6","15","15","Omali dan to din manbeey sin addawi et tomolong da sin kaisaadan di Timplon Diyos. Maamag din Timplon Diyos et say pangammoan yo ay si Diyos ay Kangatoan ay Turay di nangibaan sak-en. Mapasamak dana mo napasnek kayo ay mantongpal sin kalin Yahweh ay Diyos yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_1","039_8_1","ZEC","8","1","1","Siya dana di inbagan Diyos ay Kangatoan ay Turay en Zekarias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_2","039_8_2","ZEC","8","2","2","Kanana, “Laydelaydek ay tomolong ed Zion begew sin dakdake ay layad ko sin ipogaw ay man-ilis di. Begew sin layad ko ay nay, palalo abe di bonget ko sin kaibaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_3","039_8_3","ZEC","8","3","3","Mantaoliak to ed Jerusalem ay nasantoan ay siyodad ko et manteeak isdi. Mangadanan din siyodad si Napodno ay Siyodad, yan din dontog ay panteak et mangadanan si Nasantoan ay Dontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_4","039_8_4","ZEC","8","4","4","Wadan to di nankakay ya nankababkes ay mantoktokdo sin katoptopogan di ipogaw, et mansokod da ay mandan tan enggay nakanakay ya nabakebakes da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_5","039_8_5","ZEC","8","5","5","Ad-ado abe kasin di anan-ak ay man-ay-ayam sin kakalsada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_6","039_8_6","ZEC","8","6","6","“Kaman naligat ay mapasamak dana sin pannemnem di at-atik ay ipogaw ay deda ay matmatago sin timpo ay sana, ngem nalaka en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_7","039_8_7","ZEC","8","7","7","Isalakan kon to din ipogaw ko sin kailiili sin belaan ya diposan di agew ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_8","039_8_8","ZEC","8","8","8","ta itaolik daida ed Jerusalem et isdi di panbeeyan da. Daidan to di ipogaw ko yan sak-en di Diyos da, et nalinteg ya kosto si kanayon di iyat ko ay mangituray en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_9","039_8_9","ZEC","8","9","9","“Papigsaen yo din nemnem yo, tan din dinnge yo ed wani et siya met laeng din inbagbagan di mamadto sin naisaadan di fondasyon di maamag kasin ay Timplok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_10","039_8_10","ZEC","8","10","10","Tan sin daan pay laeng domateng din timpo ay doy, magay makabael ay manglagbo si ipogaw ya mangabang si animal. Emegyat di amin ay ipogaw ay bomala sin beey da, tan inturong ko di nemnem da ay man-asililiget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_11","039_8_11","ZEC","8","11","11","Ngem ed wani, baken kaman din inyat ko ed idi di iyat ko sin nakalasat ay ipogaw isna ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_12","039_8_12","ZEC","8","12","12","Awni et magay emegyatan da mo man-esek da. Omanay di odan ay manibog sin mola da et ad-ado di lames din obas da. Mayat abe di apit da. Idawat ko am-in dana ay bindisyon sin nakalasat ay ipogaw ay nay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_13","039_8_13","ZEC","8","13","13","Dakayo ay man-ili ed-Juda ya Israel, adi kayo emegyat mo adi et papigsaen yo di nemnem yo. Tan ed idi mo man-asibaos di mangili, kanan da, ‘Madosa ka koma ay kaman din taga-Juda ya Israel.’ Ngem isalakan kos dakayo, isonga ibagan to di mangili, ‘Mabindisyonan ka koma ay kaman din taga-Juda ya Israel.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_14","039_8_14","ZEC","8","14","14","Kinwanin aben Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Idi inmipabonget din aap-o yo, ninemnem ko ay waday kaeegyat ay mapasamak en daida, et adiak inbabawi mo adi et tinongpal ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_15","039_8_15","ZEC","8","15","15","Ngem ed wani, panggepek ay bindisyonan dakayo ay taga-Jerusalem ya Juda, isonga adi kayo emegyat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_16","039_8_16","ZEC","8","16","16","Siya dana di masapol ay amagen yo. Din tet-ewa di ibaga yo sin gagait yo. Nalinteg di iyat yo ay mangowis ta mawaday talna ya olnos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_17","039_8_17","ZEC","8","17","17","Adi kayo manpanggep si lawa sin gagait yo. Adi kayo aben man-etek ay mantistigo, tan kaliliget ko dana ay maamag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_18","039_8_18","ZEC","8","18","18","Siya na abey inpaammon Diyos ay Kangatoan ay Turay en Zekarias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_19","039_8_19","ZEC","8","19","19","Kanana, “Din pangit-itpean yo si dagaang yo sin maikap-at, maikalima, maikapito ya maikasinpo ay bowan et manbalin to ay fiesta ay panragragsakan di taga-Juda, isonga patgen yo di tet-ewa, olnos ya talna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_20","039_8_20","ZEC","8","20","20","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Sin tapin di agew, emey dan to ed Jerusalem din ad-ado ay ipogaw ay mapo sin kailiili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_21","039_8_21","ZEC","8","21","21","Kanan to din ipogaw di esa ay siyodad sin omili si esa ay siyodad, ‘En kami mandaydayaw en Diyos ay Kangatoan ay Turay ya mankedaw si bindisyona. Emey tako!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_22","039_8_22","ZEC","8","22","22","Emey din nanasyon ed Jerusalem ta en da mandayaw ya mankedaw si bindisyon ko ay Kangatoan ay Turay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC8_23","039_8_23","ZEC","8","23","23","Sin doy ay timpo, sinpo ay ipogaw ay mapos nanasyon ay nankinalasi di kali da yan manpakod da sin badon di esa ay Judio yan kanan da, ‘Layden mi ay omonod en sik-a tan dinamag mi ay wadas Diyos en sik-a.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC9_9","039_9_9","ZEC","9","9","9","Dakayo ay taga-Jerusalem, manragsak kayo, ibogaw yo din ragsak yo, tan dandani ay omali din ari yo. Nangabak ngem napakombaba, anak di dangki di nangabayoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC9_10","039_9_10","ZEC","9","10","10","Kanan Diyos, “Awni et kaanek ed Israel amin dana: din kalisa, kabayo ya pana ay gobat di kaosalan da. Din ari yo, awni et makikapya sin kailiili isnan daga. Sakopen to di iturayana manlogi sin benget di baybay enggana sin esay benget na, manlogi sin ginawang ay Eufrates enggana sin gedeng di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC9_11","039_9_11","ZEC","9","11","11","Gapo sin intolag kon dakayo ay siniglotan di dadan di daton yo, wayawayaak to din ipogaw yo sin bobon ay magay danom na ay naibalodan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC9_12","039_9_12","ZEC","9","12","12","Dakayo ay naibalod sin addawi ay daga, balod ay wada di namnama da, mantaoli kayo sin ili yo ay makneg di alad na. Ed wani, ibagak en dakayo, dobli di bindisyon ay idawat kon dakayo mo din ligat ay linaklak-am yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC9_13","039_9_13","ZEC","9","13","13","Dakayo ay taga-Juda ya Israel, dengngen yo, dakayo abe ed Zion, tan osalek dakayo ay kaman pana ya kampilan di soldado ay makigobat sin ipogaw ay Griego.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_4","039_11_4","ZEC","11","4","4","Kanan Yahweh ay Diyos ko, “Waday laydek ay amagem ay kaman pangarig. En ka manpastol si sinkabeweg ay karnero ay nakeddengan ay mapalti. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_5","039_11_5","ZEC","11","5","5","Pinalpaltin di nanlaklako en daida ngem adi da madosa. Kanan din nangilaklako en daida, ‘Madaydayaw si Diyos tan nay binmaknangak.’ Olay din nangipaspastol en daida et adi da naseg-angan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_6","039_11_6","ZEC","11","6","6","“Tan enggay adiak seg-angan din ipogaw sin ili ay sana. Sak-en ay mismo di mangipolang en daida sin panakabalin di turay ya ari da. Dadaelen din tuturay ay nay din ili et maga di isalakan ko,” kinwanin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_7","039_11_7","ZEC","11","7","7","Idi siya di, linmagbo da din nanlako si kakarnero et inpastol ko din kakarnero ay natodingan ay mapalti. Nan-aak si dowa ay sokod ay nginadanak si Seg-ang ya Timpoyog et inayowanak din kakarnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_8","039_11_8","ZEC","11","8","8","Sin oneg di esay bowan, kinaan ko di tolo ay manpaspastol. Ngem enggay naabos abe di anos ko sin kakarnero yan malmaliget da abe en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_9","039_11_9","ZEC","11","9","9","Idi siya di, kanak sin kakarnero, “Manipod ed wani, baken sak-en di mangayowan en dakayo. Mo waday matey, bay-ak ay matey. Mo waday malitaw, bay-ak ay malitaw. Din mabay-an, olay man-asiabos da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_10","039_11_10","ZEC","11","10","10","Inak din sokod ko ay manngadan si Seg-ang et ginotlok ta mangipaila ay nawaswas din intolag Diyos sin amin ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_11","039_11_11","ZEC","11","11","11","Isonga sin isdi ay agew, naokas din tolagan. Omiila din man-ilaklako ya manlaklako si kakarnero yan ammo da ay si Diyos di nankalkali babaen sin inam-amag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_12","039_11_12","ZEC","11","12","12","Kanak en daida, “Mo layden yo, idawat yo din lagbok, mo sigaan yo et olay maga.” Pag dan idawat di tolonpo ay palata ay say lagbok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_13","039_11_13","ZEC","11","13","13","Kanan Diyos en sak-en, “Itep-am sin kad-an di man-am-amag si banga.” Et intep-ak sin Timplo sin kad-an di man-am-amag si banga din sana ay kalalasoy ay kanan da en banol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_14","039_11_14","ZEC","11","14","14","Idi makdeng di, ginotlok din maikadwa ay sokod ay makwani en Timpoyog. Say nangipaammo ay madadael di timpoyog di Juda ya Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_15","039_11_15","ZEC","11","15","15","Pag kanan Diyos en sak-en, “Ed wani, manbalin ka si manpaspastol ay magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_16","039_11_16","ZEC","11","16","16","Tan nay mandotokak isnan ili si mangipastol sin kakarnerok, ngem baybay-ana din nalitaw. Adi na anapen din nasangaw, adi na agasan din nasogatan ya adi na pakanen din napigsa pay laeng, mo adi et isida na din kalamsan ay karnero et loksobena din kokob da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC11_17","039_11_17","ZEC","11","17","17","Madosa din manpaspastol ay sana ay mamaybay-an sin kakarnero. Sapay koma ta madoyok din kannawan ay mata na si kampilan ta maboldingan ya mabetbet abe din takkay na ta makingking.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_1","039_12_1","ZEC","12","1","1","Si Diyos di namarsua ed daya ya isnan daga ya nangidawat si biyag di ipogaw. Siya nay inbaga na maipanggep ed Israel: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_2","039_12_2","ZEC","12","2","2","“Panbalinek to ed Jerusalem si kaman bason di arak ay pan-inoman din nanasyon sin nanniliked et kaman dan nabeteng ay mandinapig. Likoben dan to abe din odom ay ili ed Juda sin panlikoban da ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_3","039_12_3","ZEC","12","3","3","Pantitinolongan di amin ay nasyon isnan daga ay gobaten di Jerusalem. Ngem sin domtengana di ay timpo, panbalinek ed Jerusalem si kaman madagsen ay bato et madadael di amin ay nasyon ay mamadas ay mamidking en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_4","039_12_4","ZEC","12","4","4","Sin doy ay timpo, kibtotek din kabayo da ya bogeek din nangabayo en daida. Godabek din kabayon di nanasyon, ngem bantayak pay din ipogaw ed Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_5","039_12_5","ZEC","12","5","5","Et kanan din papangolo ed Juda, ‘Si Yahweh ay Kangatoan ay Turay ay Diyos tako di mangidawat si pigsan din ipogaw na ay man-ili ed Jerusalem.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_6","039_12_6","ZEC","12","6","6","“Sin doy ay timpo, panbalinek din papangolo ed Juda ay kaman apoy sin kada ono sin garami ta abaken ya dadaelen da amin ay ili ay wada sin nanliniked. Ngem ed Jerusalem pay et laton ay adi maabak din omili mo adi et komakaman das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_7","039_12_7","ZEC","12","7","7","Ngem pangon-onaek ay pangabaken din sosoldadon Juda ta din polin David ya omili ed Jerusalem yan adi da it-ek din awak da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_8","039_12_8","ZEC","12","8","8","Sin doy ay timpo, salakniban Diyos din omili ed Jerusalem et olay din kakapsotan en daida yan pomigsa ay kaman si David. Din polin David et kaman si Diyos ono kaman din Anghel Diyos ay mangipangolon daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_9","039_12_9","ZEC","12","9","9","Tan inkeddeng ko ay dadaelek amin ay nasyon ay mangobat ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_10","039_12_10","ZEC","12","10","10","“Awni et panbalinek din polin David ya ipogaw ed Jerusalem ay managseg-ang ya managkararag. Ilaen dan to din dinoyok da et manladingit da ay kaman din nateyan di bogbogtong ono besag ay anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_11","039_12_11","ZEC","12","11","11","Sin agew ay sana, palalo di ladingit ed Jerusalem ay kaman din ladingit da paran Hadad-rimmon sin tanap ed Megiddo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC12_12","039_12_12","ZEC","12","12","14","Tonggal pamilya sin intiro ay ili yan manladingit da ay ang-anggoy da. Manladingit din polin David, Levi, Natan, Simei ya din odom ay poli. Maikasin ay manladingit din lallalaki sin babbabai.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC13_1","039_13_1","ZEC","13","1","1","Kanan Diyos, “Sin timpo ay sana, mawadan to di obbog para sin polin David ya din ipogaw ed Jerusalem ta malinisan da sin basbasol da ya kinmadodogisan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC13_7","039_13_7","ZEC","13","7","7","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Matood ka ay kampilan ta idoyok kos sik-a. Tan awni et peslek din ib-ak ay manpaspastol et mansisian karnero da. Dosaek din ipogaw ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC13_8","039_13_8","ZEC","13","8","8","et sin intiro ay ili yan matey din dowa ay inkatlo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC13_9","039_13_9","ZEC","13","9","9","Din inkatlo ay mabay-an yan linisak ay kaman din iyat ay manlinis si palata ya balitok babaen si apoy. Awni et mankararag dan sak-en et songbatak daida. Ibagak ay daida di ipogaw ko yan ibaga da abe ay sak-en di Diyos da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_1","039_14_1","ZEC","14","1","1","Ilaen yo ay taga-Jerusalem, tan dandani din agew ay pangokoman Diyos. Sin doy ay timpo, omalin to di manamsam sin sanikwa yo et panbibingayan da sin sangoanan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_2","039_14_2","ZEC","14","2","2","Din iyat na ay maamag et sinopen Diyos din am-in ay nasyon et gobaten da din siyodad ay Jerusalem. Abaken da et alaen da am-in ay layden da sin bebbeey ya piliten da abe din babbabai. Din kagodwan di omili yan maiey da ay maibalod sin addawi, ngem din odom pay yan mabay-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_3","039_14_3","ZEC","14","3","3","Pag bomala si Diyos ay en mangobat sin nanasyon ay sana ay kaman met laeng din inyat na ay nakigobgobat ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_4","039_14_4","ZEC","14","4","4","Sin agew ay sana, pomikas sisya sin toktok di dontog ay Olivo sin bomandas belaan di agew ed Jerusalem. Magodwa din dontog et mawada di annawa ay tanap sin nan-gawaana manipod sin bandan di belaan enggana sin diposan di agew. Demenden sin amyanan din kagodwa yan sin abagatan din godwa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_5","039_14_5","ZEC","14","5","5","Lomayaw kayo ay mandan sin tanap ay sana sin nan-gawaan di dontog Diyos, tan domateng sa enggana ed Azel. Managtag kayo ay kaman din inyat di aap-o tako sin nanyegyegana sin timpon Uzzias ay ari ed Juda. Pag omali si Yahweh ay Diyos ko yan ikoyog na din nasantoan ay aanghel na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_6","039_14_6","ZEC","14","6","6","Mo domteng di ay timpo, maga di teg-in ono andap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_7","039_14_7","ZEC","14","7","7","Maga abe di labi, pag kaagawan, tan olay sin labi et mapat-a pay dedan. Din domtengana di ay timpo et si Diyos anggoy di makaammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_8","039_14_8","ZEC","14","8","8","Sin agew ay sana, man-oyas di danom ay mapo ed Jerusalem sin intiro ay tawen, sin pinag-oodan ya siya abe sin tiyagew. Omayos din godwa na sin baybay ay Mediterranean yan din godwa na sin lebeng ay Asin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_9","039_14_9","ZEC","14","9","9","Pag man-ari si Diyos sin intiro ay lobong. Am-in ay ipogaw et dayawen das sisya ay Diyos yan es-esa di ammo da ay ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_10","039_14_10","ZEC","14","10","10","Masingpan to din intiro ay ili manipod ed Geba sin amyanan enggana ed Rimmon sin abagatan, ngem ed Jerusalem pay yan komakaman ay nakaykayang mo din am-in ay ili ay wada sin nanliniked. Sakopen din siyodad manipod sin Segpan Benjamin enggana sin Segpan sin Soli, ay naiamagan di sigod ay segpan, manipod abe sin pan-gowardiyaan ed Hananel enggana sin panpespesan si obas ay okan di ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_11","039_14_11","ZEC","14","11","11","Mailian to ya polos ay adi kasin madadael. Natalna abe di biyag din omili ay magay pan-egyatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_12","039_14_12","ZEC","14","12","12","Awni et ipalak-am Diyos di kaeegyat ay sakit sin nanasyon ay nangobat ed Jerusalem. Maboyok din lamlames, mata ya dila da olay matmatago da pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_13","039_14_13","ZEC","14","13","13","Sin timpo ay sana, palalo ay kibtoten Diyos daida et esa en mangamdot ya mangibaw sin ipogaw ay katakdo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_14","039_14_14","ZEC","14","14","14","Din taga-Juda abe yan makigobat da ay manalaknib ed Jerusalem. Samsamen da din sanikwan di am-in ay nasyon ay balitok, palata ya lopot ay ad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_15","039_14_15","ZEC","14","15","15","Wadan to abe di kaeegyat ay sakit di kabayo, dangki, kamel ya am-in ay animal sin kampon di nanasyon ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ZC14_16","039_14_16","ZEC","14","16","16","Mo makdeng di, am-in din makalasat sin nanasyon ay nangobat ed Jerusalem yan tinawen ay emey da ed Jerusalem ta en da mandayaw en Diyos ay bigbigen da ay Kangatoan ay Turay. Silibraren da abe din fiesta ay makwani en Ab-abong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_1","040_1_1","MAL","1","1","1","Siya na din kalin Diyos ay inbaga nan Malakias ta ipaammo na sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_2","040_1_2","MAL","1","2","2","Kanana, “Kanayon ay inpailak din layad kon dakayo, ngem kanan yo, ‘Intoy inyat mo ay nangipaila si layad mo en dakami?’” Et kanan Diyos, “Sin-iyogtan da Esau en Jacob, ngem inpailak di layad ko en Jacob ya din poli na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_3","040_1_3","MAL","1","3","3","yan sinigaak si Esau ya din poli na. Dinadael ko din kadondontogan ay ili na et nanbalin ay pantean di atap ay animal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_4","040_1_4","MAL","1","4","4","Mo kanan din taga-Edom ay polin Esau, “Nadadael din il-ili tako ngem bangonen tako kasin,” kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Olay amagen da ngem dadaelek kasin. Mangadanan dan to si managbasol ay nasyon ya ipogaw ay kaliliget Diyos si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_5","040_1_5","MAL","1","5","5","Kadi man et ilaen din Israelita dana ay mapasamak et kanan dan to, ‘Manakabalin baw si Diyos olay sin ili ay lasin di Israel.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_6","040_1_6","MAL","1","6","6","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Rispitoen din anak si ama na ya din bag-en din apo na. Sak-en si Ama yo ya Apo yo, ngem apay nga adi yon dayawen sak-en? Dakayo ay papadi yan laslasoyen yos sak-en ngem kanan yo pay laeng, ‘Intoy inyat mi pay ay nanglasoy en sik-a?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_7","040_1_7","MAL","1","7","7","Din songbat ko yan nan-idaton kayo si kadodogis sin altar ko. Asi yo kanan, ‘Intoy inyat mi ay nangipakadodogis en sik-a?’ Ibagak en dakayo. Maipaila sin am-amagen yo din panglaslasoyan yo sin altar ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_8","040_1_8","MAL","1","8","8","Ay kanan yo en kosto din pangidatdatonan yon sak-en si naboldingan, napilay ya mansaksakit ay animal? Padasen yo man ay idawat sin gobernador ta maila mo malaydan en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_9","040_1_9","MAL","1","9","9","“Ed wani, padasen yo ay papadi ay manpakaasi en sak-en ay Diyos ta seg-angak din kaipoipogaw. Ngem adiak dengngen din kararag yo et dakayo di akin basol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_10","040_1_10","MAL","1","10","10","Kanan aben Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Wada koma di esa en dakayo ay mangin-eb sin Timplo ta adi kayon makasgep ay man-ipoo si daton ay magay silbi na sin altar ko, tan adiak malaydan en dakayo et adiak awaten di olay sino ay idaton yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_11","040_1_11","MAL","1","11","11","Tan awni et dayawen ya patgen di kaipoipogaw sak-en isnan intiro ay daga. Am-in ay ili yan man-ipoo dan to si insinso ya makaay-ayo ay daton. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_12","040_1_12","MAL","1","12","12","Ngem dakayo pay, lomaslasoy kayo begew sin pangwanian yo en kadodogis din altar ya makan ay naidaton isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_13","040_1_13","MAL","1","13","13","Natangsit kayo ay manglaslasoy yan kanan yo en naoma kayo. Ay kanan yo aya en awatek din idaton yo ay naakew, napilay ya mansaksakit ay animal? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML1_14","040_1_14","MAL","1","14","14","Madosa din maetek ay mangikari en idatona din kamayatan ay animal na ngem kadodogis di idatona olay mo waday mapteng ay bomaro ay karnero na. Tan nangatoak ay ari et patgen ya egyatan das sak-en sin am-in ay nasyon isnan daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_1","040_2_1","MAL","2","1","1","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Siya na di ibilin ko en dakayo ay papadi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_2","040_2_2","MAL","2","2","2","Masapol ay dayawen yos sak-en babaen sin am-amagen yo. Mo adi kayon pomatpati ya baken napasnek di nemnem yo ay mangidaydayaw en sak-en, baosak dakayo ya din am-in ay awaten yo ay panbiyagan yo. Di katet-ewa na et enggay binaosak dana, tan baken kayon napasnek ay mantongpal sin bilin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_3","040_2_3","MAL","2","3","3","Dosaek to din poli yo ya pababainak dakayo sin sangoanan di kaipoipogaw. Di kaiarigana et pakpakak din ropa yo sin tain di animal ay idatdaton yo et kaman kayon maitapi sin tai ay maiwasit sin basuraan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_4","040_2_4","MAL","2","4","4","Et say pangammoan yo ay inbilin ko na en dakayo ta matoloy din intolag ko sin Levita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_5","040_2_5","MAL","2","5","5","Intolag ko ay idawtak daida si mayat ya ando ay biyag mo patgen ya egyatan das sak-en et siya din inamag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_6","040_2_6","MAL","2","6","6","Say initdo da din kosto et inam-amag da din maikompas sin laydek. Nalinteg di ogali da ya ad-ado di tinolongan da ay mangisaldeng ay manbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_7","040_2_7","MAL","2","7","7","Lebbeng na ay itdon din papadi din kosto ay panangammo en sak-en ay Diyos. Daida di lebbeng na ay panpaitdoan di ipogaw sin linteg ko, tan daida din baak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_8","040_2_8","MAL","2","8","8","Ngem dakayo ay papadi yan naisian kayo sin kosto ay danan yan linablabsing yo din intolag ko en Levi. Ad-ado abe di binmasol begew sin init-itdo yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_9","040_2_9","MAL","2","9","9","Gapo ta adi yon inon-onodan din laydek ta baken man-iiso di iyat yo sin ipogaw, panbalinek dakayo ay lawa sin pangilan di Israelita ta laslasoyen das dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_10","040_2_10","MAL","2","10","10","Ay baken ayan es-esa di Ama tako yan sisya din Diyos ay namarsua en datako? Apay ngarud ay laslasoyen tako din intolag Diyos sin aap-o tako babaen sin panokogan tako sin kari tako si esa ya esa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_11","040_2_11","MAL","2","11","11","Dinokogan din taga-Juda din kari da en Diyos et palalo ay lawlawa di naamag ed Jerusalem ya sin intiro ay Israel. Inpakadodogis da din Timplon Diyos begew sin nangasawaan da sin babbabai ay mandaydayaw si sinan didiyos di odom ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_12","040_2_12","MAL","2","12","12","Sapay koma ta dosaen Diyos di manbasol si kaman nina et maipakaan isnan ili tako ta maisian sin ipogaw ay man-idatdaton en Diyos ay Kangatoan ay Turay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_13","040_2_13","MAL","2","13","13","Siya abe dana di odom ay am-amagen yo: Man-oga ya manpilalak kayo et enggay bassaen yo din altar Diyos si lowa yo, tan adi nan awaten din idatdaton yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_14","040_2_14","MAL","2","14","14","Salodsoden yo di begew ay adi na awaten din daton yo. Say gapo et ammo na ay adi yo tinongpal din kari yo sin aas-awa yo olay mo nabayag ay kinadkadwa yo ya nansapata kayo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_15","040_2_15","MAL","2","15","15","Pinarsuan Diyos sisya ay waday awak ya ab-abiik na yan di panggep na ay nangipan-es-esa en dakayo et ta mawadaan kayo si an-ak ay tet-ewa ay ipogaw Diyos. Isonga annadan yo ta adi yo liwliw-an din kari yo ya komakaman kayo ay napodno sin asawa yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_16","040_2_16","MAL","2","16","16","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Mangituray sin Israelita, “Kaliliget ko di idang. Kaliliget ko din mamalpaligatan di lalaki sin asawa na begew sin pangisianana en sisya. Isonga siliban yo ta komakaman kayo ay napodno sin asawa yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML2_17","040_2_17","MAL","2","17","17","Enggay naoma si Diyos sin kali yo. Salodsoden yo di gapo na, ngem say begew et din pangwanian yo en siged sin pangilan Diyos din am-in ay mangam-amag si lawa ya kanan yo en malaydan en daida. Siya abe sin pangwanian yo en “Into pay di kanan da en nalinteg ay Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_1","040_3_1","MAL","3","1","1","Siya nay songbat Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Awni et ibaak din mangisagana sin danek et bigla ay domatengak sin Timplok, sak-en ay Diyos ay an-anapen yo. Omalin to din baak ay sedsed-en yo ay mangipaammo sin itolag ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_2","040_3_2","MAL","3","2","2","Maga polos di makalasat sin omaliana, tan maiarig si apoy ya napigsa ay sabon ay manglinis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_3","040_3_3","MAL","3","3","3","Omali ay mangokom et linisana din Levita ay kaman din iyat ay manlinis si balitok ya palata babaen si apoy ta say nalinteg da ay man-idaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_4","040_3_4","MAL","3","4","4","Et mo siya di, malaydan kasin si Diyos sin daton di taga-Juda ya Jerusalem ay kaman ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_5","040_3_5","MAL","3","5","5","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Omaliak to ay mangokom en dakayo et mantistigoak ay dagos ay mangipaneknek sin basbasol di mansip-ok ya man-gengey, manakikamalala, man-etek ay mantistigo, din mansosowitik si makilaglagbo, din mamalpaligat si nalasang, olila ya mangili, ya din am-in ay adi mangipateg en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_6","040_3_6","MAL","3","6","6","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Sak-en si Diyos ay adi manbalbaliw, isonga dakayo ay polin Jacob yan adi magolpi ay malitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_7","040_3_7","MAL","3","7","7","Manipod sin aap-o yo, dinokogan yo din bilbilin ko et adi yon tinongtongpal. Mantaoli kayon sak-en et taoliek dakayo. Ngem kanan yo, ‘Intoy amagen mi ta makataoli kamin sik-a?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_8","040_3_8","MAL","3","8","8","“Isalodsod ko na ay manongbat: Ay kosto aya mo akewan di ipogaw si Diyos? Ngem nay ay ak-akewan yos sak-en. Salodsoden yo mo intoy inyat yo ay nangakew, ngem ibagak en dakayo ay din adi yon pangidawtan si inkasinpo ya daton yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_9","040_3_9","MAL","3","9","9","Dakayo ay intiro ay nasyon di Israelita, nakeddengan kayo ay madosa tan ak-akewan yos sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_10","040_3_10","MAL","3","10","10","Iey yo sin Timplo din am-in ay inkasinpon di apit yo ta omad-ado di makan isdi. Say iyat yo ay mamadas en sak-en ta maila yo di iyat ko ay mangilokat sin kaidoldolinan di kinabaknang ed langit ta ibokbok ko di ad-ado ay bindisyon en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_11","040_3_11","MAL","3","11","11","Adiak ipalobos ay kanen di bigis din mola yo yan ad-ado abey lames di obas yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_12","040_3_12","MAL","3","12","12","Mo siya di, ibilang di am-in ay nasyon dakayo ay nagasat gapo sin bindisyon ay aw-awaten yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_13","040_3_13","MAL","3","13","13","Kanan aben Diyos, “Palawlawaen yos sak-en asi yo pay kanan, ‘Ay sino pay di lawa ay kinali mi maipanggep en sik-a?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_14","040_3_14","MAL","3","14","14","Din inbaga yo et: ‘Magay silbin di pansilbian takon Diyos. Sino pay di gon-gona tako ay mantongtongpal sin bilbilin Diyos ay Kangatoan ay Turay ya mangibabawi sin basbasol tako? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_15","040_3_15","MAL","3","15","15","Di katet-ewa na, ed wani et naragsak ya mayat din biyag di natangsit ya mangam-amag si lawa. Padpadasen das Diyos, ngem maga met di lawa ya mapasamak en daida.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_16","040_3_16","MAL","3","16","16","Idi makdeng di, nanngangalat din mangipatpateg en Diyos yan dinngen Diyos din am-in ay inbagbaga da. Sin sangoanana, naisolat di libro ay naisolatan din ngadan di am-in ay mangipatpateg ya mandaydayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_17","040_3_17","MAL","3","17","17","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Sin agew ay pangokomak, ibilang kos daida ay kapatgan ay sanikwa et seg-angak daida ay kaman din iyat di esa ay ama sin anak ay mansilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML3_18","040_3_18","MAL","3","18","18","Et mo siya di, maila yo kasin di nailasinan di nalinteg sin managbasol ya din mansilsilbi sin baken mansilbi en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML4_1","040_4_1","MAL","4","1","1","Kanan Diyos ay Kangatoan ay Turay, “Ilaen yo tan dandani din kadosaan di am-in ay natangsit ya mangam-amag si lawa. Sin agew ay doy, kaman dan logam ay mapooan si mabidang ay apoy et maga polos di mabay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML4_2","040_4_2","MAL","4","2","2","Ngem dakayo pay ay mangipatpateg en sak-en, awni et domteng di kinalinteg ay kaman segit ay bomala ay mangagas en dakayo, et manlagto kayos ragsak yo ay kaman din iyat di kilaw ay baka ay naibolos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML4_3","040_4_3","MAL","4","3","3","Sin agew ay doy ay pangokomak, abaken yon to din mangam-amag si lawa et igatigatin yo ay kaman tapok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML4_4","040_4_4","MAL","4","4","4","“Nemnemnemen yo din init-itdon Moses ay baak ay siya din bilbilin ya linteg ay inbagak en sisya ed Horeb ta tongpalen din am-in ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML4_5","040_4_5","MAL","4","5","5","Ngem mangon-ona ay ibaak si Elias asi domteng din agew ay doy ay kaeegyat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("ML4_6","040_4_6","MAL","4","6","6","Et pankakapyaena din aam-a sin aan-ak ta adiak omali ay manadael sin ili yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_1","070_1_1","MAT","1","1","1","Siya na di listaan di ap-apon Jesu Cristo ay polin David ya polin aben Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_2","070_1_2","MAT","1","2","2","Si Abraham et aman Isaac ay aman Jacob ay aman aben Juda ya din aag-i na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_3","070_1_3","MAT","1","3","3","Si Juda et aman da Perez en Zera, ya si Tamar di ina da. Si Perez et aman Hezron ay aman Ram. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_4","070_1_4","MAT","1","4","4","Si Ram abe et aman Amminadab ay aman Nason ay aman Salmon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_5","070_1_5","MAT","1","5","5","Si Salmon et say aman Boaz, ya si Rahab di ina na. Si Boaz abe et aman Obed, ya si Ruth di ina na. Si Obed et sisya di aman Jesse, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_6","070_1_6","MAT","1","6","6","et si Jesse di aman Ari David. Si David et aman Solomon, ya din ina na et sigod ay asawan Urias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_7","070_1_7","MAT","1","7","7","Si Solomon et aman Rehoboam ay aman Abias ay aman aben Asa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_8","070_1_8","MAT","1","8","8","Si Asa abe et aman Jehosafat ay aman Jehoram ay aman Uzzias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_9","070_1_9","MAT","1","9","9","Si Uzzias et aman Jotam ay aman Ahaz ay aman Hezekias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_10","070_1_10","MAT","1","10","10","Si Hezekias abe et aman Manasses ay aman Amon ay aman Josias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_11","070_1_11","MAT","1","11","11","Et si Josias di aman Jeconias ya din aag-i na sin timpo ay napilit ay naiey di Judio ed Babilonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_12","070_1_12","MAT","1","12","12","Idi nakdeng ay naikaan di Judio sin ili da, naianak si Sealtiel ay si Jeconias di ama na. Si Sealtiel et aman Zerubbabel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_13","070_1_13","MAT","1","13","13","Si Zerubbabel abe et aman Abiud ay aman Eliakim ay aman Azor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_14","070_1_14","MAT","1","14","14","Si Azor et say aman Zadok ay aman Akim ay aman aben Eliud. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_15","070_1_15","MAT","1","15","15","Si Eliud abe di aman Eleazar ay aman Mattan ay aman Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_16","070_1_16","MAT","1","16","16","Si Jacob di aman Jose, et si Jose di asawan Maria ay inan Jesus ay makwani en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_17","070_1_17","MAT","1","17","17","Din katontonan di kapototan Jesu Cristo et sinpo ya opat manlogi en Abraham enggana en David. Wada abe di sinpo ya opat ay kapototan manlogi en David enggana sin timpo ay napilit ay naiey di Judio ed Babilonia. Et wada abe kasin di sinpo ya opat ay kapototan manlogi sin naieyan das di enggana sin kaianakan din makwani en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_18","070_1_18","MAT","1","18","18","Siya na di kadad-atan di naianakan Jesu Cristo. Naitotolag si Maria ay ina na ay makiasawa en Jose, ngem sin daan dan man-asawa, naammoan ay nawad-an sisya babaen sin panakabalin di Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_19","070_1_19","MAT","1","19","19","Managtongpal si Jose sin linteg Moses, ngem adi na aben layden ay maibabain si Maria, isonga ninemnem na ay isiana ay adi maammoan di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_20","070_1_20","MAT","1","20","20","Say nemnem na di, asi et nan-iitaw ay wada di anghel Apo Diyos ay nanpaila en sisya ay nangwani, “Jose ay polin David, adi ka madanagan ay mangibeey en Maria, tan din nawad-ana et babaen din panakabalin di Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_21","070_1_21","MAT","1","21","21","Man-anak si lalaki, et ngadanam si Jesus, tan sisya di mangisalakan si ipogaw na sin basbasol da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_22","070_1_22","MAT","1","22","22","Naamag am-in dana ta say matongpal din inpaibagan Apo Diyos sin esa ay mamadto ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_23","070_1_23","MAT","1","23","23","“Mawad-an di esa ay balasang ay magay nangiwgiwit en sisya, et man-anak si lalaki ay mangadanan si Immanuel,” di olog na et “wadas Diyos en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_24","070_1_24","MAT","1","24","24","Idi binmangon si Jose, pinati na din inbagan di anghel, et inbeey na si Maria, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT1_25","070_1_25","MAT","1","25","25","ngem adi na dinaddaag sin daan bomalaan di anak na. Idi pay binmala, nginadananas Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_1","070_2_1","MAT","2","1","1","Naianak si Jesus ed Betlehem ay ilin di Judea sin kaarin Herod. Pag wada da di emey ed Jerusalem ay napo sin belaan di agew ay nankalalaing ay mangibagas olog di talaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_2","070_2_2","MAT","2","2","2","Idi dinmateng das di, pinoot da ay nangwani, “Into din naianak ay arin di Judio? Tan inila mi din binmelaan di talaw ay sinyal di naianakana, et inmali kami ay mandayaw en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_3","070_2_3","MAT","2","3","3","Sin nanamagan Ari Herod sidi, peteg di egyat na ya siya abe sin am-in ay man-ili ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_4","070_2_4","MAT","2","4","4","Isonga inpasinop na din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg, et pinoot na en daida mo into di maianakan di Messias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_5","070_2_5","MAT","2","5","5","“Ed Betlehem isnan nay ay probinsiya ay Judea,” kanan da ay sinombat. “Tan siya na di inpaisolat Diyos sin mamadto ed nabaon ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_6","070_2_6","MAT","2","6","6","‘Sik-a ay Betlehem sin dagan Juda, sik-a di kapatgan sin madaydayaw ay il-ili ay lak-am Juda, tan sik-a di kapoan di manturay ay mangipango ya mangay-ayowan si ipogaw ko ay Israelita.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_7","070_2_7","MAT","2","7","7","Pag paayag Herod din doy ay nankalalaing ay mangibagas olog di talaw ta say makikali da en sisya ay eng-enggay da, et inammoana en daida din kosto ay timpo ay binmalaan din talaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_8","070_2_8","MAT","2","8","8","Pag nan ibaas daida ed Betlehem ay nangwani, “Emey kayos di, et esten yo ay manganap sin moyang ay sana. Mo datngan yo, mantaoli kayos na ta ibaga yo en sak-en ta say emeyak abe ay mandayaw en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_9","070_2_9","MAT","2","9","10","Sin nanngean da sin intogon di ari, nanlobwat da, et peteg di ragsak da, tan inila da kasin din mismo ay talaw ay inila da ay binmela ed idi. Inpangpango nas daida enggana ay dinmateng sin patag di beey ay kad-an di moyang, yan pag somaldeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_11","070_2_11","MAT","2","11","11","Idi sinmawang da sin kad-an di beey ay sana, sinenggep da et inila da din moyang ya si Maria ay ina na. Nandokmog da ay nanyakog-ong ay mandayaw sin moyang, et pag dan bokatan din naigtoan di nangina ay isagot da, et indawtan das sisya si balitok, nabanglo ay insinso ay makwani en frankincense, ya mirra. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_12","070_2_12","MAT","2","12","12","Idi siya di, inpaiitaw Diyos daida, et intogona en daida ay adi da mantaoli en Herod, isonga natken di nandanan da ay sinmaa ed ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_13","070_2_13","MAT","2","13","13","Idi nadipos da, nanpaila di anghel Apo Diyos en Jose sin iitaw na yan kanana en sisya, “Ibangon mo, et ikoyog mo din moyang ya si ina na ta lomayaw kayo ed Egipto. Mantee kayos di enggana ay ibagak ay mantaoli kayo, tan din panggep Herod et ipaanap na din moyang ta ipapse na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_14","070_2_14","MAT","2","14","14","Siya et di, kabangon si Jose et kalobwat sin gawan di labi ay mangikoyog sin moyang ya si ina na ta emey da ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_15","070_2_15","MAT","2","15","15","Et say nantetean da enggana sin nateyan Herod. Naamag na ta say matongpal din inpaibagan Apo Diyos sin mamadto ay kanana, “Awni et ayagak din anak ko ay komaan ed Egipto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_16","070_2_16","MAT","2","16","16","Idi inammoan Herod ay sinikapan din nankalalaing ay mangibagas olog di talaw sisya, palaloy bonget na, et inbilina ay en peslen di soldado na din am-in ay lalaki ay mantawen si dowa ono kolang ed Betlehem ya sin nandinmang ay il-ili. Tan pinasal na ay say kosto ay kabayag di timpo manlogi sin binmalaan di talaw ay maibasar sin inammoana sin doy ay nankalalaing ay sangaili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_17","070_2_17","MAT","2","17","17","Isonga natongpal din inpaibagan Diyos sin mamadto ay si Jeremias ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_18","070_2_18","MAT","2","18","18","“Madmadnge di palalo ay man-og-oga ay manladladingit ed Rama, tan og-ogaan Raquel din aan-ak na. Adi polos kaliwliwa, tan namaga da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_19","070_2_19","MAT","2","19","19","Idi natey si Herod, nanpaila di anghel Apo Diyos en Jose sin iitaw na sin kad-an da ed Egipto, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_20","070_2_20","MAT","2","20","20","yan kanana, “Ibangon mo ta ikoyog mo din moyang ya si ina na ta mantaoli kayo sin ili yo ay Israel, tan enggay natey din mangwani en mamse sin moyang.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_21","070_2_21","MAT","2","21","21","Siya di et binmangon da Jose et nantaoli da ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_22","070_2_22","MAT","2","22","22","Asi et dinngen Jose ay naiskat si Arkelaus ay anak Herod ay manturay ed Judea, isonga emegyat ay mantaoli. Gapo ta wada kasin di naitogon en sisya sin iitaw na, inmey da sin probinsiya ay Galilea, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT2_23","070_2_23","MAT","2","23","23","et nakiili da ed Nazaret. Naamag na ta say matongpal din inpaibagan Diyos sin doy da ay mamadto ay kanana, “Awni et makwanis sisya en taga-Nazaret.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_1","070_3_1","MAT","3","1","1","Sin siya di ay timpo ay nantetean pay laeng da Jesus ed Nazaret, inmey si Juan ay Mamonbonyag sin lugar ed Judea ay magay omili, et nangaskasaba sin en nandengdenge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_2","070_3_2","MAT","3","2","2","Kanana, “Ibabawi yo din basbasol yo, tan dandani di panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_3","070_3_3","MAT","3","3","3","Si Juan di inbagbagan Isaias ay mamadto ay nangwani, “Wada sin lugar ay magay omili di mangibogbogaw ay mangmangwani, ‘Isagana yo din danen di Apo ay omali ta say siged di danan ay pandanana.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_4","070_3_4","MAT","3","4","4","Din badon Juan et owat inabel ay book di kamel ya kopkop di animal di bilko na. Din kankanena abe et dodon ya danom di iyokan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_5","070_3_5","MAT","3","5","5","Em-emey en sisya di omili ed Jerusalem ya din man-ili sin am-in ay ili ed Judea ya sin nandinmang di ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_6","070_3_6","MAT","3","6","6","Inpodpodno dan basbasol da et pag bonyagan Juan si daida sin ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_7","070_3_7","MAT","3","7","7","Ngem sin nangilaana sin ad-ado ay Fariseo ya Sadduceo ay omal-ali ay manpabonyag koma, kanana en daida, “Ay peteg kayo kayman ay kaman nasikap ay eweg! Sino ngata di nangibaga en dakayo ay mailsot yo din panosaan Diyos en dakayo mo mabonyagan kayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_8","070_3_8","MAT","3","8","8","Adi met mabalin, tan masapol ay amagen yo din mangipaila ay tet-ewa ay inbabawi yo din basbasol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_9","070_3_9","MAT","3","9","9","Adi yo aben kankanan en mailisi kayo tan si Abraham din apo yo, tan olay dana ay bato et mabalin met ay amagen Diyos si polin Abraham! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_10","070_3_10","MAT","3","10","10","Din panosaan Diyos en dakayo et maiarig si wasay ay naibibiyad ay mamoyo sin kaiw, et am-in ay kaiw ay adi manlames si siged et mapoyo sin poona ta asi maitongo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_11","070_3_11","MAT","3","11","11","Pag nan itoloy ay nangwani, “Wada di nangatngato mo sak-en ay omonod. Et begew din nay kinangato na, adiak maikari ay olay manggen sin sapatos na. Danom anggoy di ibonyag ko en dakayo ta maipaila ay inbabawi yo din basbasol yo, ngem mo sisya pay et bonyaganas dakayo si Ispirito Santo ya apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_12","070_3_12","MAT","3","12","12","Maiarig sisyas ipogaw ay nananggen si liga-o ay paneg-ap na sin nabayo ay pagey. Din lames na et ena idolin sin beey na, ngem din teg-ap pay et ipoo na sin apoy ay adi kadkad-ep.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_13","070_3_13","MAT","3","13","13","Sin timpo ay doy ay nanbonbonyagan Juan, napo si Jesus ed Galilea et inmey sin ginawang ay Jordan ay manpabonyag en Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_14","070_3_14","MAT","3","14","14","Sinigaan Juan ay nangwani, “Sak-en di masapol ay manpabonyag en sik-a. Apay nga omali ka ay manpabonyag en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_15","070_3_15","MAT","3","15","15","Ngem kanan Jesus ay sinombat, “Olay itay-on mo ed wani, tan bagay na ay tongpalen ta din am-in ay panggep Diyos.” Isonga pag bonyagan Juan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_16","070_3_16","MAT","3","16","16","Makdeng pay ay nabonyagan si Jesus, pag et komaan sin danom dowan et mabokatan ed langit, et inila na din Ispirito Santo ay kaman kalapati ay bomabbaba enggana ay pinmatong en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT3_17","070_3_17","MAT","3","17","17","Pag et wada di kali ay napod langit ay kanana, “Si naey di laydelaydek ay anak ko. Sisya di kakapnekak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_1","070_4_1","MAT","4","1","1","Pag ipangon din Ispirito Santo si Jesus sin lugar ay magay omili ta say solisogen din Diablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_2","070_4_2","MAT","4","2","2","Nantetees di si opatapolo ay agew ya labi ay adi polos nangnangan, et pag nan liknaen di dagaang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_3","070_4_3","MAT","4","3","3","Asi et din manolisog et inmey sin kad-ana yan kanana, “Mo tet-ewa ay Anak Diyos sik-a, bilinem din batbato ay nay ta manbalin das makan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_4","070_4_4","MAT","4","4","4","Ngem sinongbatan Jesus ay nangwani, “Din naisolat ay kalin Diyos et kanana, ‘Baken makan et anggoy di katagoan di ipogaw, mo adi et masapol da abe di am-in ay ibagbagan Diyos.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_5","070_4_5","MAT","4","5","5","Pag ipangon din Diablo sisya sin nasantoan ay siyodad, et inpapika na sin kakayangan ay partin di Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_6","070_4_6","MAT","4","6","6","Asi na pag kanan, “Mo tet-ewa ay Anak Diyos sik-a, mantekgas ka kod, tan kanan din naisolat ay kalin Diyos, ‘Bilinen Diyos din aanghel na ta ayowanan daka. Aklopen das sik-a ta say adi maidosnog sikim sin bato.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_7","070_4_7","MAT","4","7","7","“Aw kayman,” kanan Jesus ay sinombat, “ngem din naisolat ay kalin Diyos et kanana abe en, ‘Adi yo padpadasen si Diyos ay Apo yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_8","070_4_8","MAT","4","8","8","Idi nakdeng di, pag iturong din Diablo sin nakayakayang ay dontog et inpaila na en sisya din am-in ay nasyon isnan lobong ya din kinabaknang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_9","070_4_9","MAT","4","9","9","Kanan din Diablo, “Idawat ko am-in dana en sik-a mo mandokmog ka ay mandayaw en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_10","070_4_10","MAT","4","10","10","Ngem sinombat si Jesus ay nangwani, “Komaan ka et ay Satanas! Tan din naisolat ay kalin Diyos et kanana, ‘Magay odom si dayawen yo ya pansilbian yo mo adi anggoy si Diyos ay Apo yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_11","070_4_11","MAT","4","11","11","Pag komaan din Diablo, et dinmateng di aanghel ay mamadang en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_12","070_4_12","MAT","4","12","12","Idi dinngen Jesus ay naibalod si Juan, nantaoli ed Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_13","070_4_13","MAT","4","13","13","Ngem adi nakiili ed Nazaret mo adi et nantee ed Capernaum ay esa ay ili sin benget di annawa ay lebeng ay Galilea sin sakop di dagan Zebulun ya Naftali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_14","070_4_14","MAT","4","14","14","Naamag na ta say matongpal din inpaibagan Diyos en Isaias ay mamadto ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_15","070_4_15","MAT","4","15","15","“Din dagan da Zebulun en Naftali et wada sin benget di annawa ay lebeng ya sin demang di ginawang ay Jordan ya enggana sin sakop di Galilea ay kanan da en ilin di Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_16","070_4_16","MAT","4","16","16","Din ipogaw isdi et kaman dan mantetee sin mabolinget, tan kaman nalilibooan din ili da si pese. Ngem awni et ilaen da di somisili ay silaw, tan manpaila sin kad-an da di maninggaw si nemnem da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_17","070_4_17","MAT","4","17","17","Manlogi sin timpo ay doy, inlogin Jesus ay mangaskasaba ay mangmangwani, “Ibabawi yo din basbasol yo, tan dandani di panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_18","070_4_18","MAT","4","18","18","Sin namingsan ay mandad-an si Jesus sin benget di annawa ay lebeng ay Galilea, inila na di sin-iyogtan ay manabtabokol, tan say obla da. Daidas da Simon ay nabdayan si Pedro ya si Andrew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_19","070_4_19","MAT","4","19","19","Kanana en daida, “Enggana ed wani, manabtabokol kayos nigay. Manbalin kayo et si pasolot ko ta itdoak dakayo ay mangawis si ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_20","070_4_20","MAT","4","20","20","Kaipayag da sin tabokol da yan nakiey da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_21","070_4_21","MAT","4","21","21","Mandad-an da pay sin benget di lebeng, inilan Jesus di dowa pay ay sin-agi ay da Santiago en Juan ya din ama da ay si Zebedeo. Nanlologan da sin bangka da ay mangisagsagana sin tabokol da. Inayagan Jesus din sin-iyogtan ay sana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_22","070_4_22","MAT","4","22","22","et kataynan da sin bangka ya en ama da, et nakiey da abe en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_23","070_4_23","MAT","4","23","23","Nanlikliked si Jesus sin intiro ay probinsiya ay Galilea. Nan-it-itdo sin kasinasinagoga ay nangikaskasaba sin siged ay damag ay maipanggep sin panturayan Diyos, ya inag-agasana abe di mansaksakit si am-in ay kalasin di sakit ya ligat di awak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_24","070_4_24","MAT","4","24","24","Isonga nandindinamag din inam-amag Jesus enggana sin intiro ay sakop di Syria, et in-ey da en sisya din am-in ay mansaksakit ya manligligat ay kaman din kinapet di anito, din mankedas ya din paralitiko. Et inagasanas daida am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT4_25","070_4_25","MAT","4","25","25","Isonga ad-adoy ipogaw ay inmonod en sisya ay napo ed Galilea, din Sinpo ay Siyodad, Jerusalem ya odom ay il-ili ed Judea, ya sin demang di ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_1","070_5_1","MAT","5","1","1","Sin nangilaan Jesus sin ad-ado ay ipogaw, nantikid sin kabilbiligan et tinmokdo. Idi nasinop din papasolot na sin kad-ana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_2","070_5_2","MAT","5","2","2","inlogi na ay nangitdo en daida yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_3","070_5_3","MAT","5","3","3","“Nagasat di ipogaw ay mangammo ay nabibiteg das kabaelan sin pangiilaan Diyos, tan daida di naitatapi sin panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_4","070_5_4","MAT","5","4","4","“Nagasat di ipogaw ay manladladingit begew si basol, tan liwliwaen Diyos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_5","070_5_5","MAT","5","5","5","“Nagasat di naanos ay ipogaw ay mangibabas nemnem da, tan daida di manawid sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_6","070_5_6","MAT","5","6","6","“Nagasat di ipogaw ay peteg ay laydelayden da ay mangamag sin layden Diyos, tan mapnek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_7","070_5_7","MAT","5","7","7","“Nagasat di ipogaw ay managseg-ang, tan seg-angan aben Diyos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_8","070_5_8","MAT","5","8","8","“Nagasat di ipogaw ay naimomongsan di nalinis ay nemnem da sin layden Diyos, tan daida di mangila en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_9","070_5_9","MAT","5","9","9","“Nagasat di ipogaw ay mangikapya si iib-a da, tan daida di maibilang ay an-ak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_10","070_5_10","MAT","5","10","10","“Nagasat di ipogaw ay mapalpaligat begew sin kinalinteg da, tan daida di naitatapi sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_11","070_5_11","MAT","5","11","11","“Nagasat kayo mo pabainan di ipogaw si dakayo ya paligaten das dakayo ya man-etek da ay mangipalawlawa en dakayo begew en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_12","070_5_12","MAT","5","12","12","Peteg koma ay manragsak kayo, tan palalo ay dakdake di gon-gona ay naidodolin para en dakayo ed langit. Tan din iyat di ipogaw en dakayo et siya met laeng din naiyaat en daida ay mamadto ed nabaon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_13","070_5_13","MAT","5","13","13","Intoloy Jesus ay nan-itdo et kanana, “Dakayo di maiarig si asin para sin kaipoipogaw isnan daga. Ngem mo omamsit di asin, adi met mabalin ay pataolien din pait na. Magay silbi na, isonga maiwasit et gatinan di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_14","070_5_14","MAT","5","14","14","“Maiarig kayo abe si silaw ay maninggaw si nemnem di ipogaw isnan daga. Nemnemen yo kadi ay mo waday ili sin toktok di dontog, dadlon maila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_15","070_5_15","MAT","5","15","15","Maga abe di maneteng si silaw ta asi na sakoboan si palanggana, mo adi et ipatang na ta din am-in ay bemeey et ilaen dan am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_16","070_5_16","MAT","5","16","16","Siya abe ay masapol ay mansilaw kayo sin pangiilaan di ipogaw ta say ilaen da din siged ay ogali yo et dayawen da si Ama yo ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_17","070_5_17","MAT","5","17","17","Pag kanan Jesus, “Adi yo nemnemnemen ay inmaliak ay mangwaswas sin linteg Moses ya din insolat di mamadto, mo adi et inmaliak ta say tongpalek din inbagbaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_18","070_5_18","MAT","5","18","18","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay engganay mankaiiwed din daga ya langit, maga polos di linaon di linteg Diyos ay mamaga, olay din kaaptikan ay kali ono es-esa ay toldok, engganas matongpal din am-in ay panggep Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_19","070_5_19","MAT","5","19","19","Mo wada ngarud di manglabsing si olay din kayap-ewan ay bilin Diyos ya itdo nas iib-a na ay olay adi da patpatien, maibilang ay kababaan sin panturayan Diyos. Ngem din manongtongpal ya mangit-itdo sin bilbilin ay nay et maibilang ay nangato sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_20","070_5_20","MAT","5","20","20","Ibagak ngarud en dakayo ay adi kabalin ay maitapi kayo sin panturayan Diyos mo baken kayon nalinlinteg mo din Fafariseo ya mamaestron di linteg.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_21","070_5_21","MAT","5","21","21","Intoloy Jesus ay nangwani, “Dindinnge yo din naibilin sin aap-o tako ed nabaon ay adi da manpespese, et mo pomse das biyag, maokom ya makeddengan da ay madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_22","070_5_22","MAT","5","22","22","Ngem ibagak en dakayo ay olay din mangibonget si gait na et maokom ya makeddengan ay madosa. Din ipogaw abe ay mamabbain si gait na ay mangwani en ‘Magay silsilbim’ et maidarum sin papangolo. Et din ipogaw abe ay mangwani sin gait na en, ‘Naong-ong ka’ et em-emey sin apoy ed infierno. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_23","070_5_23","MAT","5","23","23","Isonga mo waday idatdaton mo en Diyos sin Timplo, asi ka et nemnemen ay waday inamag mo ay panigaan di gait mo en sik-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_24","070_5_24","MAT","5","24","24","masapol ay taynam din daton mo sin sangoanan di altar ta en ka makikapya omona sin gait mo, asi ka pay mantaoli ay mangidaton sin sagot mo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_25","070_5_25","MAT","5","25","25","“Mo wada abe di mangiey en sik-a ed korti ta say idarum daka begew si otang mo, dalasem ay makikapya en sisya mo wada kayo pay laeng sin danan. Tan mo maga pay, ipolang daka sin howis, et pag ipolang din howis sik-a sin polis ta say maibalod ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_26","070_5_26","MAT","5","26","26","Tet-ewa nan ibagak en sik-a ay adi ka makabala sin balodan enggana ay bayadam din am-in ay otang mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_27","070_5_27","MAT","5","27","27","“Dindinnge yo abe din naibilin en daida ed nabaon ay adi da makibabbabai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_28","070_5_28","MAT","5","28","28","Ngem ibagak en dakayo ay din mangila si babai ta aklongana et enggay nakibabai en sisya sin nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_29","070_5_29","MAT","5","29","29","Isonga mo din makannawan ay matam di bomasolam, okitem ta iwasit mo. Tan agpos mo makolangan di awak mo si esa ay parti na mo din magay kolang di awak mo yan maitpig kad infierno. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_30","070_5_30","MAT","5","30","30","Mo pay din makannawan ay takkay mo di bomasolam, potoam ta iwasit mo. Tan agpos mo makolangan di awak mo si esa ay parti na mo din magay kolang di awak mo yan maitpig kad infierno.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_31","070_5_31","MAT","5","31","31","“Naibilbilin abe ed idi ay mo waday lalaki ay mangisian si asawa na, masapol ay idawtanas kasolatan ay mangipaneknek ay nansian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_32","070_5_32","MAT","5","32","32","Ngem ibagak en dakayo ay din lalaki ay mangisian si asawa na malaksig mo nakilalakis sisya et panbalinena si makilalaki mo makiasawa kasin. Din lalaki abe ay mangasawa si babai ay naiidang et makabasol met laeng si kamalala.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_33","070_5_33","MAT","5","33","33","Intoloy Jesus ay nangwani, “Dindinnge yo abe din naibilin sin ap-apo tako ed nabaon ay masapol ay adi da lablabsingen di insapata da, mo adi et tongpalen da di insapata da en Apo Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_34","070_5_34","MAT","5","34","34","Ngem ibagak en dakayo ay adi kayo polos mansapsapata. Adi yo kanan, ‘Ilam ay langit,’ tan say pantokdoan Diyos ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_35","070_5_35","MAT","5","35","35","Adi yo aben kanan, ‘Ilam ay daga,’ tan siya na di pan-andayan di siki na, ono ‘Ilam ay Jerusalem,’ tan siya di din ilin di nangato ay Ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_36","070_5_36","MAT","5","36","36","Olay din toktok yo et adi yo isapsapata, tan adi yo kabaelan ay mangipakilat ono mangipangitit si olay esay book. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_37","070_5_37","MAT","5","37","37","Agpos et mo kanan yo anggoy en ‘Aw’ ono ‘Aga’ ay adi yo taptapian si sapata. Tan olay sino ay itaptapi yo ay sapata et mapo en Satanas.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_38","070_5_38","MAT","5","38","38","“Dindinnge yo abe din naibilin ed idi ay kanana, ‘Mata di bayad di mata, bab-a si bab-a.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_39","070_5_39","MAT","5","39","39","Ngem ibagak en dakayo ay adi yo ibabbaes di lawa ay amagen di gait yo en dakayo, mo adi et kaman nina di amagen yo. Mo waday manampik sin kannawan ay tamil mo, patampik mo abe din esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_40","070_5_40","MAT","5","40","40","Mo wada abey mangidarum en sik-a ta alaena din badom, itay-on mo ay alaena abe din tak-ep di badom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_41","070_5_41","MAT","5","41","41","Et mo waday mangipapilit en sik-a ay aligidam din egena si esay kilometro, olay aligidam si dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_42","070_5_42","MAT","5","42","42","Mo waday mankedaw en sik-a, idawtam, ya mo wada abey manbolod, pabolodam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_43","070_5_43","MAT","5","43","43","“Dindinnge yo din naibilin ed idi ay kanana, ‘Laydelaydem din gagayyem mo, ngem kaliget mo din kaibaw mo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_44","070_5_44","MAT","5","44","44","Ngem ibagak en dakayo ay laydelayden yo koma din kaibaw yo ya ikararagan yo din mamaligat en dakayo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_45","070_5_45","MAT","5","45","45","ta say maibilang kayo ay an-ak Ama tako ed langit. Tan mo sisya et ipalpalobos na din agew ay pinarsua na ay maneysey-ang sin siged ay ipogaw ya siya abe sin lawa. Ibaa na abe di odan ta maodanan dagan di nalinteg ay ipogaw ya siya abe sin baken nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_46","070_5_46","MAT","5","46","46","Mo anggoy din manglaylayad en dakayo si laylayden yo, ay magon-gonaan kayo aya? Olay din malaslasoy ay mansingsingil si bowis et kabaelan da di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_47","070_5_47","MAT","5","47","47","Et mo anggoy din gagayyem yo si ngalngalaten yo, sino aya di nanlasinan yo? Olay din adi nangaammo en Diyos et am-amagen da di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT5_48","070_5_48","MAT","5","48","48","Masapol ngarud ay magay pankolkolangan yo ay kaman si Ama tako ed langit ay magay pankolkolangana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_1","070_6_1","MAT","6","1","1","Intoloy Jesus ay nan-itdo et kanana, “Ilaen yo ta mo man-amag kayos siged, adi yo amagen sin pangiilaan di ipogaw ta say dayawen das dakayo. Tan mo say amagen yo di, magay gon-gona si idawat Ama tako ed langit en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_2","070_6_2","MAT","6","2","2","“Isonga mo man-idawat kayos badang sin nabibiteg, adi yo ipappaila ya ingalngalawngaw ay kaman din am-amagen di agin sisiged sin simbaan ya kalsada ta say dayawen di ipogaw si daida. Tet-ewa nan ibagak en dakayo: enggay ginon-od da din gon-gona da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_3","070_6_3","MAT","6","3","3","Mo wada ngarud di idawat yos nabiteg, adi yo ipaammo si olay din kapatgan ay gayyem yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_4","070_6_4","MAT","6","4","4","ta say magay mangammo. Et si Ama tako ay mangil-ila sin am-amagen yo ay adi maammoan di mangon-gona en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_5","070_6_5","MAT","6","5","5","Kanan aben Jesus, “Mo mankararag kayo, adi yo koma tadtadonen di agin sisiged, tan laylayden da ay en pomipika ay mankararag sin simbaan ya sin solyon di kalsada ta say ilaen di kaipoipogaw si daida. Tet-ewa nan ibagak en dakayo: enggay ginon-od da din gon-gona da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_6","070_6_6","MAT","6","6","6","Mo mankararag kayo ngarud, senggep kayos kowarto ay ang-anggoy yo et in-eb yo, asi kayo mankararag en Ama tako ay adi kaila. Et si Ama tako ay mangil-ila sin am-amagen yo ay ang-anggoy yo et gon-gonaanas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_7","070_6_7","MAT","6","7","7","“Sin pankarkararagan yo, adi yo paandoandoen ay adi mangnemnemnem sin olog di ibagbaga yo ay kaman din ipogaw ay adi nangaammo en Diyos. Say am-amagen da di, tan kanan da en madnge di karkararag da begew sin ad-ado ay kali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_8","070_6_8","MAT","6","8","8","Adi yo tadtadonen daida, tan si Ama tako et enggay ammo na din kasapolan yo sin adi yo pay laeng kindaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_9","070_6_9","MAT","6","9","9","Kaman nina ngarud di iyat yo ay mankararag: ‘Ama mi ay wada ed langit, madaydayaw koma din nasantoan ay ngadan mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_10","070_6_10","MAT","6","10","10","Domteng koma din panturayam isnan daga ta say matongpal din laydem isnan daga ay kaman ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_11","070_6_11","MAT","6","11","11","Iyaam dakami ed wani sin kanen ay kasapolan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_12","070_6_12","MAT","6","12","12","Pakawanem din basbasol mi, tan pinakawan mi abe din binmasol en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_13","070_6_13","MAT","6","13","13","Bomadang ka abe ta adi kami masolsolisog mo adi et mailisi kami si lawa.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_14","070_6_14","MAT","6","14","14","“Masapol ay pakawanen yo din binmasol en dakayo, tan mo pakawanen yos daida, pakawanen aben Ama tako ed langit si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_15","070_6_15","MAT","6","15","15","Ngem mo adi yo pakawanen daida, adi aben pakawanen Ama tako ed langit din basbasol yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_16","070_6_16","MAT","6","16","16","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Sin pangitpean yo si dagaang yo, adi yo ipappaila ay masmasadot kayo ay kaman din agin sisiged. Tan layden da ay ammoan di kaipoipogaw ay it-itpe day dagaang da, isonga adi da mandaddaop ya mansagsagaysay. Tet-ewa nan ibagak en dakayo: enggay ginon-od da din gon-gona da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_17","070_6_17","MAT","6","17","17","Mo ngarud man-itpe kayos dagaang yo, mandaop ya mansagaysay kayo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_18","070_6_18","MAT","6","18","18","ta say magay mangammo ay it-itpe yo di dagaang yo mo adi anggoy si Ama tako ay adi kaila. Tan il-ilaena din am-amagen yo ay adi yo ipaam-ammos odom, et sisya di mangon-gona en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_19","070_6_19","MAT","6","19","19","“Adi kayo man-idoldolin si kinabaknang yo isnan daga, tan din bonbonag yos na et nalaka ay dadaelen di lakey ya lati, ya wada abey mangakew ay manaltal si telbek ta senggep ya akewen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_20","070_6_20","MAT","6","20","20","Man-idolin kayo ngarud si kinabaknang yo ed langit ay maga polos di lakey ya lati ay manadael, ya maga abe di senggep ay mangakew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_21","070_6_21","MAT","6","21","21","Tan din kad-an di kinabaknang yo et siya abe di kad-an di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_22","070_6_22","MAT","6","22","22","“Din mata et kaman silaw di ipogaw. Isonga mo siged di pangilam, kaman dadlon nasilawan di nemnem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_23","070_6_23","MAT","6","23","23","Ngem mo lawa di pangilam, kaman palalo ay mabolinget di nemnem mo. Mo kanam ngarud en nasilawan nemnem mo ngem kambaw et mabolinget, adi pay peteg ay mabolinget!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_24","070_6_24","MAT","6","24","24","“Adi mabalin ay madodowa di among di bag-en, tan laylaydena din esa yan sigaana din esa. Patgena abe din esa dowanan laslasoyen din esa. Isonga adi mabalin ay pandesanen yo din pansilbian yo en Diyos ya din pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_25","070_6_25","MAT","6","25","25","“Siya na di begew ay ibagak en dakayo, adi kayo madandanagan si makan, mainom ya maibado ay kasapolan yo sin biyag ay nay. Tan addawi ay nabanbanol din biyag yo mo din makan, ya nabanbanol met abe din awak yo mo din bado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_26","070_6_26","MAT","6","26","26","Nemnemen yo din titit ay mantaytayaw ed kayang. Adi da man-esek ya man-ani, maga abe di agamang da si pangidoldolinan das kanen da, ngem laton ay adi da madagdagaangan, tan idawdawtan Ama tako ed langit si kanen da. Addawi met ay nabanbanol kayo mo din titit, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_27","070_6_27","MAT","6","27","27","Di esa pay, olay mo kankanayon ay mandandanag kayo, ay mabalin ay paandoen yo di biyag yo si olay esa ay oras? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_28","070_6_28","MAT","6","28","28","“Apay nga madandanagan kayo abe si ibado yo? Ilaen yo din iyat di sabsabong ay madakdake sin kadondontogan. Adi da man-obla ya man-abel si bado da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_29","070_6_29","MAT","6","29","29","ngem kanak en dakayo en olay si Ari Solomon ay palalo di kinabaknang na et magay bado na ay kaman din kinapintas di esa sin nay da ay sabsabong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_30","070_6_30","MAT","6","30","30","Mo kaman nidi din kinapintas ay idawdawat Diyos sin nabeas ay wada ed wani ya mapooan si bigat, ay baken sigsigurado ngata ay ammo na ay mangidawat si bado yo? Apay ngin ngarud ay at-atik et anggoy di talek yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_31","070_6_31","MAT","6","31","31","Isonga adi kayo madandanagan ay mangwani, ‘Into ngin di ia takos kanen ya bado tako?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_32","070_6_32","MAT","6","32","32","Tan say gamgamgamen di ipogaw ay adi nangammo en Diyos. Ngem mo si dakayo pay et ammon din Ama yo ed langit ay masapol yo am-in dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_33","070_6_33","MAT","6","33","33","Isonga imongsan yo koma di nemnem yo sin panturayan Diyos ya din nalinteg ay kabibiyag ay inbilina, et idawat na abe am-in dana en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT6_34","070_6_34","MAT","6","34","34","Isonga adi kayo madandanagan si ligat ay lak-amen yo ngin si bigat. Awni ta si bigat, asi yo sangoen di ligat ay domateng sin agew ay doy. Tan kosto din ligat ay laklak-amen tako si esa ya esa ay agew. Olay adi tako taptapian.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_1","070_7_1","MAT","7","1","1","Intoloy Jesus ay nan-itdo ay nangwani, “Adi yo panbalbalinen din awak yos mangokom si gait yo ta adi aben okomen ya keddengan Diyos dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_2","070_7_2","MAT","7","2","2","Tan din lokod ay pangokom yo si gait yo et siya abe din lokod ay osalen Diyos ay mangokom en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_3","070_7_3","MAT","7","3","3","Apay nga delawem din kitkittoy ay mokat sin matan di ib-am, yan adim madlaw din dakdake ay mokat sin matam? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_4","070_7_4","MAT","7","4","4","Apay nga ibagam sin ib-am, ‘Pangaasim kod ta ponasak san mokat mo,’ dowan pay wada di dakdake ay mokat mo abe? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_5","070_7_5","MAT","7","5","5","Sik-a ay agin sisiged, ponasam on-ona din dakdake ay mokat mo ta say makaila ka ay kosto, asi ka pay mabalin ay ponasan din mokat di ib-am.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_6","070_7_6","MAT","7","6","6","Pag kanan Jesus, “Adi yo ipapati ay mangitdo sin nasantoan ay kalin Diyos si ipogaw ay manglaslasoy ya manigaan ay mandenge, tan maiarig das aso ya bisaang. Tan olay mo nangina di idawat mos maangat ay aso, katen daka pay dedan. Et mo perlas di itep-am sin sangoanan di bisaang, owat dan gatigatinan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_7","070_7_7","MAT","7","7","7","Kanan aben Jesus, “Kanayon koma ay mankedkedaw kayo en Diyos, et idawat na en dakayo din kedkedawen yo. Itoltoloy yo abe ay man-an-anap et datngen yo din an-anapen yo. Ipapati yo koma abe ay mantogtog et mabokatan pantew ta senggep kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_8","070_7_8","MAT","7","8","8","Tan olay sino di mankedaw en Diyos et maidawtan, ya olay sino di man-anap et datngena din an-anapena. Olay sino abe di mantogtog et mabokatan pantew para en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_9","070_7_9","MAT","7","9","9","Tan ilan yo, dakayo ay aam-a, mo mankedaw di anak yo si tinapay, ay idawtan yo aya si bato? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_10","070_7_10","MAT","7","10","10","Ono mo mankedaw si piskaw, ay idawtan yo aya si eweg? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_11","070_7_11","MAT","7","11","11","Dakayo ngarud ay lawa, mo ammo yo ay idawtan di anak yo si siged, adi namnamed pay ay idawat Ama tako ed langit di siged en daida ay mankedaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_12","070_7_12","MAT","7","12","12","“Isonga amagen yo sin iib-a yo din layden yo ay amagen da en dakayo, tan siya na di kasinopan di linteg Moses ya din insolsolat di mamadto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_13","070_7_13","MAT","7","13","13","“Senggep kayo sin nalipit ay segpan, tan annawa di segpan ya mapteng di danan ay emey ed infierno, et ad-ado di senggep ya mandad-an sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_14","070_7_14","MAT","7","14","14","Ngem nalipit di segpan ya ad-adoy ligat sin danan ay emey sin biyag ay iwed patingga na, et at-atik di manteng sin danan ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_15","070_7_15","MAT","7","15","15","“Siliban yo di makaetek ay mamadto ay omali sin kad-an yo, tan naanos di kailaan da ay kaman karnero, ngem din tet-ewa ay ogali da et kaman maangat ay aso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_16","070_7_16","MAT","7","16","16","Din pangilasinan yo en daida et din am-amagen da. Tan adi met dedan pogpogen di obas sin ewey ono pogasen di igos sin kawayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_17","070_7_17","MAT","7","17","17","Din siged ay kaiw et siged di lames na, ngem din lawa ay kaiw et lawa abe di lames na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_18","070_7_18","MAT","7","18","18","Tan adi mabalin ay manlames di siged ay kaiw si lawa, ya adi aben mabalin ay manlames di lawa ay kaiw si siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_19","070_7_19","MAT","7","19","19","Am-in ay kaiw ay lawa di lames na et mapoyo sin poona ta asi maitongo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_20","070_7_20","MAT","7","20","20","Iso ngarud ay mailasinan yo di makaetek ay mamadto begew sin am-amagen da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_21","070_7_21","MAT","7","21","21","“Din maitapi sin panturayan Diyos ed langit et baken am-in di mangwani en ‘Apo, Apo,’ mo adi et anggoy din mangam-amag sin layden Amak ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_22","070_7_22","MAT","7","22","22","Mo domateng din agew ay pangokoman Diyos sin kaipoipogaw, ad-ado di mangwani en sak-en, ‘Apo, Apo, nanpadpadto kami ay panakaawak mo, inos-osal mi abe din ngadan mo ay mangipakaan si aanito ya mangamag si ad-ado ay milagro!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_23","070_7_23","MAT","7","23","23","Ngem asiak ipodno en daida, ‘Adiak polos am-ammo si dakayo. Komaan kayos na, dakayo ay mangam-amag si lawa!’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_24","070_7_24","MAT","7","24","24","“Am-in ay mannge ya mamati sin ibagbagak et maiarig si nalaing ay ipogaw ay nangisaad sin beey na sin bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_25","070_7_25","MAT","7","25","25","Pag mandeges et inmad-ado din danom sin ginawang. Napigsa abe din dagem ay nanalapos sin beey, ngem laton ay adi natokang, tan din fondasyona et naisaad sin bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_26","070_7_26","MAT","7","26","26","Ngem din ipogaw ay nandengdenge sin kankanak yan adi na patpatien et maiarig si naong-ong ay ipogaw ay nangisaad sin beey na sin darat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_27","070_7_27","MAT","7","27","27","Pag mandeges et inmad-ado din danom sin ginawang. Napigsa abe din dagem ay nanalapos sin beey. Natokang et dadlon nabakas.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_28","070_7_28","MAT","7","28","28","Idi nakdeng ay initdon Jesus am-in dana sin nasisinop ay ipogaw, nasdaaw da sin inyat na ay nan-itdo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT7_29","070_7_29","MAT","7","29","29","tan sin nan-it-itdoana, maila da ay waday turay na, ay baken say in-inyat di mamaestron di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_1","070_8_1","MAT","8","1","1","Idi binmallalong si Jesus sin kadondontogan, ad-ado di ipogaw ay nangon-onod en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_2","070_8_2","MAT","8","2","2","Pag et somag-en di lalaki ay mansakit si kaeegyat ay sakit di kodil, et nandokmog sin sangoanan Jesus ay nangwani, “Apo, ammok ay kabaelam ay mangaan sin sakit ko mo laydem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_3","070_8_3","MAT","8","3","3","Inoyad Jesus din takkay na ta ikapay na sin lalaki ay sana. Pag nan kanan, “Laydek, madalosan ka.” Et nakaan ay dagos din sakit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_4","070_8_4","MAT","8","4","4","Asi ibilin Jesus en sisya, “Adi ka idaddad-at na si olay sino ay ipogaw mo adi et emey ka ay en manpaila sin padi ta ilaena ay nakaan sakit mo. Asi ka idawat en sisya din inbilin Moses ay idaton yo en Diyos ta say pangammoan din kaipoipogaw ay tet-ewa ay sinmiged ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_5","070_8_5","MAT","8","5","5","Sin sinmawangan Jesus ed Capernaum, wada di kapitan di soldado ay taga-Roma ay en nangabat en sisya. Nanpakpakaasi ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_6","070_8_6","MAT","8","6","6","“Apo, wada di baak ay binmabaktad ed bebbeey. Adi makagido ya peteg di ligat na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_7","070_8_7","MAT","8","7","7","“En ta ngarud ta kaanek sakit na,” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_8","070_8_8","MAT","8","8","8","Ngem kanan et din kapitan, “Olay adi ka omali, Apo, tan adiak maikari ay senggep kas beey ko. Olay ibilin mo et anggoy, tan omanay din kalim ay mangagas sin baak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_9","070_8_9","MAT","8","9","9","Tan sak-en abe et wada di nangatngato ay mamilbilin en sak-en, ya wada abey sosoldadok ay bilbilinek. Mo kanak sin esa en, ‘Emey ka,’ emey, ya mo kanak abe sin esa, ‘Omali ka,’ omali, ya mo ibagak abe sin bag-en ko en, ‘Amagem na,’ amagena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_10","070_8_10","MAT","8","10","10","Nasdaaw si Jesus sin nanngeanas di, et kanana sin kaipoipogaw ay omon-onod en sisya, “Tet-ewa adi nan ibagak en dakayo ay magay dinatdatngak ay waday talek na ay kaman nina, olay en datako ay taga-Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_11","070_8_11","MAT","8","11","11","Nemnemen yo na! Ad-ado di maitapi sin panturayan Diyos ay mapo sin belaan ya kadiposan di agew, et makiokob da en da Abraham en Isaac ya si Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_12","070_8_12","MAT","8","12","12","Ngem din Judio ay maitapi koma sin panturayan Diyos et maiwasit da sin kad-an di mabolinget, et man-anog-og da dowan da aben man-gaygayetget si bonget da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_13","070_8_13","MAT","8","13","13","Pag kanan Jesus sin kapitan, “Somaa ka, tan din pinatim ay maamag et matongpal.” Et nailatonan din baan di kapitan sin kostokosto ay oras ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_14","070_8_14","MAT","8","14","14","Sin namingsan, inmey si Jesus sin beey da Pedro, et inila na ay binmabaktad din katogangan Pedro ay babai, tan manpodpodot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_15","070_8_15","MAT","8","15","15","Sinmag-en si Jesus en sisya, yan kinapay na din takkay na. Pag et makaan din podot na, et binmangon ay mamakan en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_16","070_8_16","MAT","8","16","16","Madipos pay din agew, in-ey din omili en Jesus di ad-ado ay kinapet di anito ya mansaksakit. Et pinakaana din aanito si kali na et anggoy dowana aben ag-agasan din am-in ay mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_17","070_8_17","MAT","8","17","17","Naamag na ta say matongpal din inpaibagan Diyos en Isaias ay mamadto ay kanana, “Sisya ay mismo di nangaan sin ligat di awak ya sakit tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_18","070_8_18","MAT","8","18","18","Sin esa ay agew, inilan Jesus din ad-ado ay ipogaw ay nangaalibongbong en sisya, et tinogona din pasolot na ay nangwani, “Omagadang tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_19","070_8_19","MAT","8","19","19","Ngem dowan et somag-en di maestron di linteg yan kanana en sisya, “Apo maestro, omonodak en sik-a olay intoy em-emeyam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_20","070_8_20","MAT","8","20","20","Asi et kanan Jesus, “Olay din bewet et waday lokaw ay panbeeyan da, ya din titit abe et waday obong da, ngem sak-en ay Anak di Ipogaw et magay kosto ay kaseypak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_21","070_8_21","MAT","8","21","21","Wada abe di pasolot na ay nangwani, “Apo, awni kod ta en mi iponpon agan-o si amak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_22","070_8_22","MAT","8","22","22","“Bay-am,” kanan Jesus, “ta din iib-an amam ay kaman dan nanatey di en mangiponpon en sisya. Ngem mo sik-a pay, manbalin ka ay pasolot ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_23","070_8_23","MAT","8","23","23","Pag manlogan si Jesus ya din papasolot na si bangka et nanlobwat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_24","070_8_24","MAT","8","24","24","Idi nanlologan da, naseyep et sisya. Siya et di kadateng di mapges ay dagem et sepyasepyatan di dalloyon din bangka et nganngani ay malned da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_25","070_8_25","MAT","8","25","25","Isonga binangon das sisya ay nangwani, “Ay Apo, omisalakan ka! Nay malned tako!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_26","070_8_26","MAT","8","26","26","Pag kanan Jesus, “Apay nga emegyat kayo? Apay nga at-atik et anggoy di talek yo?” Pag bomangon et bilinena din dagem ya dalloyon, et ginminek da ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_27","070_8_27","MAT","8","27","27","Peteg ay nasdaaw da am-in et kanan da, “Sino di kaipogaw nina? Kambaw olay dagem ya dalloyon et patien day ibaga na!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_28","070_8_28","MAT","8","28","28","Intoloy da Jesus ay mangagadang sin lebeng enggana ay domateng da sin sakop di Gadara. Idi kinmaan si Jesus sin bangka, inabat di dowa ay lalaki ay kinapet di aanito ay napo sin kad-an di liliyang ay kamposanto. Palalo ay makedse ya maangat da, isonga maga di makaitoled ay mandan sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_29","070_8_29","MAT","8","29","29","Kaibogaw da ay nangwani, “Sik-a ay Anak Diyos, apay nga domisdistolbo ka? Ay inmali kas na ay manosa en dakami yan nay daan di kosto ay timpo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_30","070_8_30","MAT","8","30","30","Wada et di ad-ado ay kabisabisaang ay lomanoblob sin dagdagas, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_31","070_8_31","MAT","8","31","31","isonga manpakpakaasi din aanito en Jesus ay nangwani, “Mo pakaanem dakami, ibaam kod dakami sin doy kabisabisaang ta say kapten mis daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_32","070_8_32","MAT","8","32","32","“May, en kayo,” kanan Jesus. Isonga tinaynan da din lallalaki, et en da kinmapet sin bibisaang. Pag tomanagtag din bibisaang ay namallalong et pag dan maekgas sin lebeng et nalned da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_33","070_8_33","MAT","8","33","33","Mo din nangibanbantay sin kabisabisaang, katagtag da sin ili da et inpadamag da am-in dana sin kailian da, pati din naamag sin lallalaki ay kinapet di aanito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT8_34","070_8_34","MAT","8","34","34","Isonga din am-in ay man-ili et inmey da sin kad-an Jesus ta makingalat dan sisya. Idi sinmawang da, nanpakpakaasi da en sisya ta komaan sin sakop di ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_1","070_9_1","MAT","9","1","1","Pag somakyab da Jesus sin bangka et nan-agadang da ay mantaoli sin ili na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_2","070_9_2","MAT","9","2","2","Idi siya di, wada et di nangiali en sisyas paralitiko ay binmabaktad si dayon. Sin nangilaan Jesus sin talek da en sisya, kanana sin paralitiko ay doy, “Papigsaem nemnem mo ay ib-a. Napakawan din basbasol mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_3","070_9_3","MAT","9","3","3","Asi et din mamaestron di linteg ay wadas di et kanan da sin nemnem da, “Din ipogaw ay nay et is-is-o nan awak na en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_4","070_9_4","MAT","9","4","4","Ngem ammon pay dedan Jesus ay say wada sin nemnem da, et kanana, “Apay nga lawa san nemnemnemen yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_5","070_9_5","MAT","9","5","5","Nalaklaka kayman ay kanan en, ‘Mapakawan san basbasol mo’ mo din ‘Ibangon mo ta mandan ka.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_6","070_9_6","MAT","9","6","6","Ngem mo siya sa, ibagak ngarud din naligat ta say paneknekak en dakayo ay sak-en ay Anak di Ipogaw et waday kalebbengak isnan labaw di daga ay mamakawan si basol.” Pag nan kanan sin paralitiko ay doy, “Ibangon mo, bidkingem san dayon mo ta somaa ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_7","070_9_7","MAT","9","7","7","Pag bomangon din sana et sinmaa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_8","070_9_8","MAT","9","8","8","Inmegyat din kaipoipogaw sin nangilaan das di dowan da aben dayawen si Diyos begew sin nangidawtana si kaman nadi ay kalebbengan si ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_9","070_9_9","MAT","9","9","9","Maaw-awni pay sin pandad-anan Jesus, inila na di mansingsingil si bowis ay manngadan si Mateo ay tinmotokdo sin opisina na. “Manbalin ka et si pasolot ko,” kanan Jesus. Kapikas Mateo et nakiey en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_10","070_9_10","MAT","9","10","10","Mangmangan pay da Jesus ya din papasolot na sin beey da Mateo, ad-adoy sinmawang ay mansingsingil si bowis ya odom ay managbasol ay ipogaw, et nakiokob da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_11","070_9_11","MAT","9","11","11","Idi inilan di Fariseo si daida, kanan da sin papasolot Jesus, “Apay nga makikan din maestro yo sin mansingsingil si bowis ya odom ay managbasol ay ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_12","070_9_12","MAT","9","12","12","Ngem dinngen Jesus din pinoot da et kanana ay nangiarig, “Baken din nasalon-at ay ipogaw di makasapol si mangagas mo adi din mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_13","070_9_13","MAT","9","13","13","Adiak inmali ta enak ayagan din nalinteg ay ipogaw mo adi din nakabasol. En kayo ngarud adalen din kosto ay olog din inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Nabanbanol en sak-en din panegseg-angan yos gagait yo mo din pangidatdatonan yos animal en sak-en.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_14","070_9_14","MAT","9","14","14","Pag emey din papasolot Juan en Jesus yan kanan da en sisya, “Mo si dakami ya din Fafariseo et waday agew ay pangit-itpean mis dagaang mi. Ngem mo din pasolot mo pay et maga. Apay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_15","070_9_15","MAT","9","15","15","Sinombat si Jesus ay nangiarig, “Mo waday mankasal, ay kanan yo aya en masmasadot koma din gagayyem di mangasawa ay inayagana? Ngem mo domateng di timpo ay maipakaan en daida din mangasawa, siya di din pangitpean da sin dagaang da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_16","070_9_16","MAT","9","16","16","Kanan aben Jesus ay nangiarig, “Iwed di ipogaw ay mangilkeb si baro ay lopot sin baak ay bado. Tan komsen din mailkeb et masepsep ay mabisngit din nailkebana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_17","070_9_17","MAT","9","17","17","Iwed abe dedan di mangipeey si kabobbobod ay danom di obas sin nakpit ay sopot ay lalat, tan mo maget, mabtakan din lalat et madadael din sopot dowan aben maiwasit din danom di obas. Din kabobbobod ay danom di obas ngarud et siyat baro ay lalat di kaipay-ana ta say maga di madadael ono maiwasit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_18","070_9_18","MAT","9","18","18","Mankalkali pay laeng si Jesus en daida dowan et somawang di turay di Judio. Nandokmog sin sangoanana yan kanana, “Katkatey din anak mi ay babai, ngem omali ka kod ta kapayem sisya et matago.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_19","070_9_19","MAT","9","19","19","Isonga inmonod si Jesus en sisya, ya nakiey abe din papasolot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_20","070_9_20","MAT","9","20","20","Wada et di babai ay adi katkatdok di manbolos ay dada na si sinpo ya dowa ay tawen. Inmasag-en sin edegan Jesus yan giniwit na din gayadan di bado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_21","070_9_21","MAT","9","21","21","Tan kananas nemnem na, “Olay mo owatak giwiten koma din bado na, mailatonanak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_22","070_9_22","MAT","9","22","22","Pag et mansagong si Jesus et inila nas sisya. Pag nan kanan, “Papigsaem nemnem mo. Begew din talek mo, nailatonan ka.” Et nailatonan sisya ay dagos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_23","070_9_23","MAT","9","23","23","Somawang pay da Jesus sin beey di turay, inila na din mangolkolalleng ya din nasisinop ay kaipoipogaw ay manngalngalawngaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_24","070_9_24","MAT","9","24","24","et kanana, “Komaan kayo, tan din balasang ay nay et adi natey, naseseyep et anggoy.” Pag dan siniyesiyekan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_25","070_9_25","MAT","9","25","25","Asi na et pinakaan din kaipoipogaw, et sinenggep sin kad-an di balasang. Pag nan itakkayan et kabangon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_26","070_9_26","MAT","9","26","26","Siya di et nandinamag din inamag Jesus ay nay sin am-in ay nandinmang ay il-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_27","070_9_27","MAT","9","27","27","Idi kinmaan si Jesus, inmonod di dowa ay lalaki ay nagodab ay nangibogbogaw, “Sik-a ay Polin David, maseg-ang ka paabe!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_28","070_9_28","MAT","9","28","28","Intoltoloy Jesus ay mandan enggana ay somawang sin beey ay emeyana et sinenggep. Sinenggep abe din dowa ay nagodab. Pag nan kanan en daida, “Ay patien yo ay kabaelak ay mangaan sin godab yo?” “Aw, Apo,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_29","070_9_29","MAT","9","29","29","Pag kapayen Jesus din mata da yan kanana, “Maitongpal en dakayo begew sin talek yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_30","070_9_30","MAT","9","30","30","Et nakaan ay dagos din godab da. Pag nan dadlon bilinen daida ay nangwani, “Adi yo polos ap-apaten nan inamag ko en dakayo si olay sino ay ipogaw!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_31","070_9_31","MAT","9","31","31","Ngem kinmaan da et en da inapaapat di maipanggep en Jesus sin am-in ay nandinmang ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_32","070_9_32","MAT","9","32","32","Sin komakkaanan da, waday nangitlod sin kad-an Jesus si lalaki ay naomel ay kinapet di anito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_33","070_9_33","MAT","9","33","33","Pinakaan Jesus din anito et nilogian din lalaki ay mankali. Peteg ay nasdaaw din kaipoipogaw et kanan da, “Anna! Maga polos di inil-ila takos kaman nina sin intiro ay ili tako ay Israel!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_34","070_9_34","MAT","9","34","34","Ngem wada da di Fariseo ay nangwani, “Din ap-apon di aanito di nangidawat en sisya si panakabalina ay mangipakpakaan si anito.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_35","070_9_35","MAT","9","35","35","Pag manlikliked si Jesus sin kailiili ay man-it-itdo sin kasinasinagoga ay mangikaskasaba sin siged ay damag maipanggep sin panturayan Diyos. Inag-agasana abe di mansaksakit si am-in ay kalasin di sakit ya ligat di awak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_36","070_9_36","MAT","9","36","36","Sin nangilaana sin ad-ado ay kaipoipogaw, naseg-angan en daida, tan maligligatan ya nadisdismaya da ay kaman dan karnero ay iwed di mangay-ayowan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_37","070_9_37","MAT","9","37","37","Isonga kanana ay nangiarig sin papasolot na, “Ad-ado di ipogaw ay maani koma, ngem kolang di mangan-ani en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT9_38","070_9_38","MAT","9","38","38","Kedawen yo ngarud sin akin payew ta man-ibaa si odom ay en makiani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_1","070_10_1","MAT","10","1","1","Idi esay agew, inayagan Jesus din sinpo ya dowa ay pasolot na, et nasinop da. Pag nan iyaan daida si kalebbengan ay mangipakaan si anito ya mangaan si am-in ay kalasin di sakit ya ligat di awak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_2","070_10_2","MAT","10","2","2","Siya dana di ngadngadan di sinpo ya dowa ay aapostol: din kangatoan et si Simon ay nabdayan si Pedro, ya wada abe din agi na ay si Andrew, da Santiago en Juan ay anak Zebedeo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_3","070_10_3","MAT","10","3","3","da Felipe en Bartolome, si Tomas ya si Mateo ay mansingsingil si bowis, da Santiago ay anak Alfeus en Taddeus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_4","070_10_4","MAT","10","4","4","si Simon ay makwani en Patriota tan insakit na din ili na, ya si Judas Iscariot ay nanglipot en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_5","070_10_5","MAT","10","5","5","Inbaan Jesus dana ay sinpo ya dowa ya tinogonas daida ay nangwani, “Adi yo idan sin danan ay emey sin il-ilin di Gentil. Adi kayo aben em-emey sin il-ili ed Samaria, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_6","070_10_6","MAT","10","6","6","mo adi et emey kayo sin iib-a tako ay Israelita ay kaman nasangaw ay karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_7","070_10_7","MAT","10","7","7","Sin am-in ay em-emeyan yo, ikaskasaba yo ay dandani di panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_8","070_10_8","MAT","10","8","8","Agasan yo di mansaksakit, tagoen yo di natey, pasigeden yo din mansakit si kaeegyat ay sakit di kodil, ya pakaanen yo di aanito. Magay inbaybayad yo sin nay kalebbengan ay indawat ko en dakayo, isonga adi yo aben ipabaybayad di badang yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_9","070_10_9","MAT","10","9","9","Adi kayo man-itaktakin si pilak ay dadakke ya olay silsilyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_10","070_10_10","MAT","10","10","10","Adi kayo aben man-itaktakin si sangi, pansokatan ay bado ya sinilas, ya sokod. Tan din man-obla et maikari ay mangawat si katagoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_11","070_10_11","MAT","10","11","11","“Mo somawang kayo si esa ay ili, man-anap kayos maikari ay manangaili en dakayo, et isdi di pantean yo engganas taynan yo din ili ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_12","070_10_12","MAT","10","12","12","Mo senggep kayo sin esa ay beey, kanan yo en, ‘Sapay koma ta bindisyonan Diyos dakayo ay bemeey.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_13","070_10_13","MAT","10","13","13","Mo maikari da ay mangawat sin bindisyon ay inbaga yo, mabindisyonan da tet-ewa, ngem mo adi da maikari, adi da aben mabindisyonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_14","070_10_14","MAT","10","14","14","Mo somawang kayos esa ay ili ono beey yan adi da sangailien dakayo ya sigaan da abe ay mannge sin ibagbaga yo, pokpokan yo din dapan yo sin komaanan yo ta say pangammoan da ay makaoway da sin dosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_15","070_10_15","MAT","10","15","15","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mo domateng din pangokoman Diyos sin kaipoipogaw, madagdagsen din dosan di man-ili isdi mo din dosan di taga-Sodoma ya taga-Gomorra.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_16","070_10_16","MAT","10","16","16","Intoloy Jesus ay nangwani, “Nemnemen yo na. Ibaak dakayo sin makedse ay ipogaw ay kaman kayon karnero ay emey sin kad-an di mabonget ay aso. Masapol ngarud ay nalaing ya naannad kayo ay maga abe di maipabasol en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_17","070_10_17","MAT","10","17","17","Siliban yo, tan depapen ya idarum das dakayo ya sopliten das dakayo sin kasinasinagoga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_18","070_10_18","MAT","10","18","18","Begew sin pammati yo en sak-en, maidarum kayo abe sin gogobernador ya aari, et say waday waya yo ay mangibaga sin siged ay damag en daida ya din iturturayan da ay Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_19","070_10_19","MAT","10","19","19","Mo bistigalen das dakayo, adi kayo madandanagan si isongbat yo ya ibaga yo, tan sin oras ay doy, maipaammo en dakayo din kosto ay ibaga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_20","070_10_20","MAT","10","20","20","Tan baken si dakayo di nakin kali mo adi din Ispiriton Diyos ay Ama tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_21","070_10_21","MAT","10","21","21","“Sin doy ay timpo, wada da di manglipot si agi na sin tuturay ta peslen da. Iso na sin aam-a ay lipotan dan aan-ak da sin tuturay ta peslen da. Din anan-ak abe et kontraen das da am-a en in-a da et ipapse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_22","070_10_22","MAT","10","22","22","Am-in di ipogaw et kaliliget das dakayo begew sin nakies-esaan yo en sak-en. Ngem mo ipapasnek yo ay mamati ay adi mankeykeyat enggana ay makdeng di panpaligatan yo, maisalakan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_23","070_10_23","MAT","10","23","23","Mo paligaten das dakayo sin esa ay ili, lomayaw kayo ta emey kayo si esa ay ili. Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mo omaliak ay Anak di Ipogaw, adi yo pay laeng kedngen din inpaoblak en dakayo sin inil-ili ed Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_24","070_10_24","MAT","10","24","24","“Maga di man-ad-adal ay nangatngato mo din maestro na. Maga abe di bag-en ay nangatngato mo din among na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_25","070_10_25","MAT","10","25","25","Isonga mapnek koma di man-ad-adal mo din lak-amena et mais-o sin maestro na, ya siya abe sin bag-en mo mais-o sin among na. Mo sak-en ay maiarig si akin beey et kanan da en sak-en si Beelzebul, adi pay masepsep ay lawlawa di pangwani da en dakayo ay makibebbeey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_26","070_10_26","MAT","10","26","26","“Isonga adi kayo emeg-egyat en daida, tan am-in ay naitatabon ya adi naammoan ed wani et maipaila ya maammoan sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_27","070_10_27","MAT","10","27","27","Din inbagbagak en dakayo ay magay nakadnge et masapol ay ipaammo yo sin kaipoipogaw. Din in-ay-ayasak ko abe en dakayo et masapol ay ibogaw yo ta dengngen di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_28","070_10_28","MAT","10","28","28","Adi kayo emeg-egyat en daida ay mamse sin awak et anggoy di ipogaw ngem adi da kabaelan ay mamse sin ab-abiik na, mo adi et emegyat kayo en Diyos. Tan kabaelana ay manosa sin awak ya siya abe sin ab-abiik di ipogaw ed infierno. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_29","070_10_29","MAT","10","29","29","Ngem nemnemen yo abe din iyat Diyos ay Ama yo sin boding. Mailako di dowa ay boding si balkeg et anggoy, ay baken siya? Ngem maga di olay esa en daida si matey ya matekdag mo adi na ipalobos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_30","070_10_30","MAT","10","30","30","Namnamed kayo ay ipogaw! Tan olay din book yo et ammo na di kabibilang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_31","070_10_31","MAT","10","31","31","Isonga adi kayo emeg-egyat, tan addawi ay nabanbanol di esa ya esa en dakayo mo kaad-adon di boding!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_32","070_10_32","MAT","10","32","32","“Isonga olay sino ay mangipodno sin sangoanan di kaipoipogaw en mamati en sak-en, siya met laeng di ipodnok sin sangoanan Amak ay wada ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_33","070_10_33","MAT","10","33","33","Ngem din mangwani en adi na am-ammos sak-en sin sangoanan di kaipoipogaw, siya abe di ibagak sin sangoanan Amak ay wada ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_34","070_10_34","MAT","10","34","34","Kanan aben Jesus, “Adi yo kanan en inmaliak ay mangiali si talna isnan daga, tan din katet-ewa na et inmaliak ay mangiali si pan-iibawan ya pansisianan di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_35","070_10_35","MAT","10","35","35","Isonga awni et mankokontra di sin-ama ya sin-ina. Mankokontra abe di sinkakatogangan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_36","070_10_36","MAT","10","36","36","ya din kaibaw di ipogaw et din mismo ay pamilya na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_37","070_10_37","MAT","10","37","37","“Olay sino ay dakdakdake din layad na en da ama na en ina na ya olay sin anan-ak na mo din layad na en sak-en et adi maikari ay maibilang ay pasolot ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_38","070_10_38","MAT","10","38","38","Olay sino abe ay adi manilid sin krus na ta asi makiey en sak-en et adi maikari ay maibilang ay pasolot ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_39","070_10_39","MAT","10","39","39","Tan din mangipatpateg sin awak na et matey met laeng, ngem din matey begew sin pammati na en sak-en et waday biyag na ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_40","070_10_40","MAT","10","40","40","“Olay sino ay mangawat en dakayo et sak-en di inawat na, yan din mangawat en sak-en et inawat na abe din nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_41","070_10_41","MAT","10","41","41","Mo waday manangaili si pankalkalian Diyos gapo ta pankalkalian Diyos sisya, man-iso di awatena ay gon-gona sin gon-gonan di pankalkalian Diyos. Et mo wada abey manangaili si nalinteg ay ipogaw gapo ta say kaipogaw na, man-iso di awatena ay gon-gona sin gon-gonan di nalinteg ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT10_42","070_10_42","MAT","10","42","42","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay olay din owat mangipainom si esa ay tasa ay danom sin kababaan ay pasolot ko gapo ta pasolot ko et dadlon magon-gonaan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_1","070_11_1","MAT","11","1","1","Idi nakdeng ay binilin Jesus din sinpo ya dowa ay pasolot na, kinmaan sidi et inmey nan-itdo ya nangasaba sin nandinmang ay il-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_2","070_11_2","MAT","11","2","2","Mo pay si Juan ay Mamonbonyag, deda ay naibabalod. Sin nanngeana sin inam-amag Cristo, inbaa na di papasolot na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_3","070_11_3","MAT","11","3","3","ta en da pooten en Jesus, “Ay sik-a din inkarin Diyos ay omali ono waday natken si masmas-ed?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_4","070_11_4","MAT","11","4","4","Kanan Jesus, “Mantaoli kayo en Juan ta en kayo ibaga en sisya din inila ya dinnge yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_5","070_11_5","MAT","11","5","5","ay din nagodab et makaila da, din napilay et makadan da, din waday kaeegyat ay sakit di kodil na et nailatonan da, din nateweng et makadnge da, din natey et natago da kasin, ya din siged ay damag et maikaskasaba sin nabibiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_6","070_11_6","MAT","11","6","6","Ibaga yo abe en sisya en nagasat din ipogaw ay magay dowadowa na maipanggep en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_7","070_11_7","MAT","11","7","7","Idi madipdipos da doy ay pasolot Juan, nilogian Jesus ay mangibaga sin kaipoipogaw si maipanggep en Juan. Kanana, “Sin doy inmeyan yo sin kad-an Juan sin lugar ay magay man-ili, sinoy layden yo ay en ilaen? Ay esa aya ay ipogaw ay kaman pa-o ay igiwgiwed di dagem? Baken samet. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_8","070_11_8","MAT","11","8","8","Sino ngarud di en kayo inila? Ay esay ipogaw ay nanbabado si kagkagam-is? Baken met abe dedan, tan din nanbabado si kaman nadi et sin beey di aari di pantetean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_9","070_11_9","MAT","11","9","9","Ibaga yo ngarud mo sino di en kayo inila. Ay esay mamadto? Aw met a, ngem din katet-ewa na et nangatngato mo mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_10","070_11_10","MAT","11","10","10","Tan si Juan di ibagbagan din naisolat ay kalin Diyos ay kanana en, ‘Waday ibaak ay mangon-ona mo sik-a ay mangisagana sin danem.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_11","070_11_11","MAT","11","11","11","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay magay ipogaw ay naianak isnan daga ay nangatngato mo si Juan, ngem olay mo siya di, din kababaan sin panturturayan Diyos et nangatngato pay mo sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_12","070_11_12","MAT","11","12","12","Manlogi sin nangaskasabaan Juan enggana ed wani, wada da di mangipapati ay mangikaskasaba sin panturayan Diyos, ya wada da abe di mangipapilit ay maitapi sin panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_13","070_11_13","MAT","11","13","13","Tan din insolsolat di mamadto ya din linteg Moses et inpadto da am-in din panturayan Diyos, pag domateng si Juan ay nangilogi ay manongpal sin inpadto da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_14","070_11_14","MAT","11","14","14","Et mo layden yo ay patien din inbagan di esa ay mamadto, maawatan yo ay si Juan met laeng din si Elias ay inpadto na ay omali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_15","070_11_15","MAT","11","15","15","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo san dinnge yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_16","070_11_16","MAT","11","16","16","Intoloy Jesus ay nangwani, “Sino ngata di pangiarigak sin ipogaw ed wani? Kaman dan anan-ak ay man-ay-ayam sin plaza ay adi polos mapmapnek. Kanan da sin kaay-ayam da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_17","070_11_17","MAT","11","17","17","‘Nanganggangsa kami met, ngem sinigaan yo ay manayaw. Isonga nan-eyaey kami, ngem sinigaan yo pay dedan ay maitapi.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_18","070_11_18","MAT","11","18","18","Daida di kaiarigan yo, tan inmali si Juan yan init-itpe nay dagaang na ya adi nan-in-inom si bemeteng yan kanan yo, ‘Nadimonyo di et abe.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_19","070_11_19","MAT","11","19","19","Mo sak-en pay ay Anak di Ipogaw et nakikikanak ya nakiin-inomak en dakayo yan kanan yo en, ‘Ilan yo kadi nan ipogaw ay nay! Makaem ay mangan ya makabeteng dowana pay gayyemen din mansingsingil si bowis ya odom ay managbasol ay ipogaw!’ Ngem olay mo siya di din kanan yo, maila pay dedan din kakoston di sirib Diyos sin am-amagen di ipogaw ay mangawat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_20","070_11_20","MAT","11","20","20","Pag yamyaman Jesus din man-ili sin il-ili ay nangamagana sin kaad-adoan ay nakaskasdaaw, tan adi da inbabawi din basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_21","070_11_21","MAT","11","21","21","Kanana, “Kaseseg-ang kayo ay taga-Korazin ya siya abe en dakayo ay taga-Betsaida! Tan ad-ado di nakaskasdaaw ay inam-amag ko sin ili yo, ngem adi yo inbabawi din basbasol yo. Mo koma ed Tiro ya ed Sidon di nangam-amagak sin nakaskasdaaw ay nay, nanbado da komas sako ay dagos ya dowan da pay sapowakan toktok das dap-o ay mangipaila ay nanbabawi da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_22","070_11_22","MAT","11","22","22","Isonga kanak en dakayo en on-onina din dosan di taga-Tiro ya taga-Sidon mo si dakayo sin agew ay pangokoman Diyos sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_23","070_11_23","MAT","11","23","23","Dakayo pay abe ay taga-Capernaum, ay kanan yo aya en maingato kayo ed langit ay madayaw? Awni man et maibaba kayo ed infierno. Tan ad-ado di nakaskasdaaw ay inam-amag ko sin ili yo, ngem adi yo inbabawi din basbasol yo. Mo koma ed Sodoma di nangam-amagak sin nakaskasdaaw ay nay, nanbabawi da koma et wada pay koma din ili da ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_24","070_11_24","MAT","11","24","24","Isonga kanak en dakayo en on-onina din dosan di taga-Sodoma mo si dakayo sin agew ay pangokoman Diyos sin kaipoipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_25","070_11_25","MAT","11","25","25","Sin siya di ay timpo, nankararag si Jesus ay nangwani, “Ama, sik-a ay Apo ed langit ya isnan daga, dakdake di iyaman ko en sik-a, tan din adi ka inpaammo sin masirib ya diadal ay ipogaw et say inpaammom sin baken diadal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_26","070_11_26","MAT","11","26","26","Et inamag mo di ay Ama, tan siya kayman din nilayad mo ay naiyat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_27","070_11_27","MAT","11","27","27","Pag kanan Jesus sin kaipoipogaw, “Sak-en di nangipolangan Amak sin am-in. Tan magay mangam-ammo si kosto en sak-en mo baken si Amak, ya maga abe di mangam-ammo en Amak mo baken si sak-en ya din ipogaw ay laydek ay pangiammoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_28","070_11_28","MAT","11","28","28","“Dakayo am-in ay nabbay ya nadadagsenan et omali kayo en sak-en ta pan-ibbayek dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_29","070_11_29","MAT","11","29","29","Onodan yo din bilbilin ko ya manpaitdo kayo en sak-en, tan say pantalnaan di nemnem yo, tan naanosak ya adiak ipapangato di awak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT11_30","070_11_30","MAT","11","30","30","Baken aben madagsen di ipabaklay ko en dakayo mo adi et mayap-ew ay tiliden yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_1","070_12_1","MAT","12","1","1","Sin namingsan ay Sabado ay pan-ibbayan di Judio, mandad-an da Jesus sin kapaypayewan ay nas-ekan si bakakew. Mandagaang din papasolot na, isonga manposposngi das lames na et kotkotimen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_2","070_12_2","MAT","12","2","2","Asi et wada da di Fariseo ay nangila sin inyat da et kanan da en Jesus, “Ilam, din papasolot mo et lablabsingen da din linteg tako ay Judio ay mangiparit si man-ani sin agew ay pan-ibbayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_3","070_12_3","MAT","12","3","3","Sinongbatan Jesus ay nangwani, “Binasa yo met din inyat Ari David ya din gagait na sin dinmagaangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_4","070_12_4","MAT","12","4","4","Sinenggep sin beey en Diyos yan ina na din tinapay ay naidaton en Diyos ay iparit di linteg ay kanen di baken padi. Ngem kinana pay dedan et inbingayana abe din kakoyog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_5","070_12_5","MAT","12","5","5","Nemnemen yo koma abe din naisolat sin linteg Moses ay mangiparit si man-obla sin agew ay pan-ibbayan. Kanana en din papadi ay man-ob-obla sin Timplo sin agew ay pan-ibbayan et lablabsingen da di linteg ngem baken da pay dedan basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_6","070_12_6","MAT","12","6","6","Kanak pay en dakayo en din wadas na ed wani et napatpateg mo din Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_7","070_12_7","MAT","12","7","7","Waday inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Nabanbanol en sak-en din panegseg-angan yos gagait yo mo din pangidatdatonan yos animal en sak-en.’ Mo naawatan yo koma din layden nina ay kalien, adi yo koma pinabasol din magay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_8","070_12_8","MAT","12","8","8","Tan sak-en ay Anak di Ipogaw di akin lebbeng sin mabalin ay maam-amag sin agew ay pan-ibbayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_9","070_12_9","MAT","12","9","9","Sin kinmaanan Jesus sidi, inmey sin sinagoga da et sinenggep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_10","070_12_10","MAT","12","10","10","Wada et sidi di lalaki ay nakingking di esay takkay na. Wada da abe di ipogaw ay mangan-anap si ipabasol da en Jesus ta way pangidaruman da, isonga kanan da en sisya, “Ay ipalobos di linteg tako di mangagas si mansakit sin agew ay pan-ibbayan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_11","070_12_11","MAT","12","11","11","Sinongbatan Jesus ay nangwani, “May kod mo waday karnero yo si matekdag sin bito sin agew ay pan-ibbayan, en kayo enaten, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_12","070_12_12","MAT","12","12","12","Addawi ay nabanbanol di ipogaw mo karnero, isonga ipalobos dedan di linteg tako ay badangan takon gait tako sin agew ay pan-ibbayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_13","070_12_13","MAT","12","13","13","Pag nan kanan sin nakingking di takkay na, “Oyadem san takkay mo.” Inoyad na et dadlon nailatonan ay kaman din esa ay takkay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_14","070_12_14","MAT","12","14","14","Ngem asi et kinmaan din Fariseo et en da nantotolag mo intoy iyat da ay mamse en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_15","070_12_15","MAT","12","15","15","Ammon Jesus di panggep da, isonga kinmaan sidi. Ad-ado di inmonod en sisya, et inag-agasana din am-in ay mansakit ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_16","070_12_16","MAT","12","16","16","dowana aben bilbilinen daida ay adi da ibagbaga di maipanggep en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_17","070_12_17","MAT","12","17","17","Inamag na di ta say matongpal din inpaibagan Diyos en Isaias ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_18","070_12_18","MAT","12","18","18","“Si naey di pinilik ay mansilbi en sak-en. Sisya di laydelaydek ya kakapnekak. Ibaak din Ispiritok ay mantetee en sisya ta ipaammo na sin Gentil din iyat di ipogaw ay mapalinteg sin pangiilaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_19","070_12_19","MAT","12","19","19","Adi makisongbat ya manbogaw, ya adi na aben ipipigsa din kali na sin kalsadan di ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_20","070_12_20","MAT","12","20","20","Din napyok ay pa-o et adi na gotloen, ya din madmad-ep ay silaw et adi na edpen. Itoltoloy na di obla na enggana ay matongpal din nalinteg ay panggep Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_21","070_12_21","MAT","12","21","21","Et sisya di pannamnamaan di am-in ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_22","070_12_22","MAT","12","22","22","Sin namingsan, wada da di nangiey en Jesus si lalaki ay nagodab ya naomel tan kinapet di anito. Pinakaan Jesus din anito, et makaila ya makakali din lalaki ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_23","070_12_23","MAT","12","23","23","Peteg ay nasdaaw din kaipoipogaw, et kanan da, “Ay si naey ngata din polin David ay sedsed-en tako?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_24","070_12_24","MAT","12","24","24","Ngem idi dinngen di Fafariseo, kanan da, “Baken met a! Din panakabalina ay mangipakpakaan si anito et magay odom ay nangidawat en sisya mo baken si Beelzebul ay ap-apon di aanito.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_25","070_12_25","MAT","12","25","25","Ngem ammon Jesus di wada sin nemnem da, isonga kanana en daida, “Mo man-asigobat din kaipoipogaw sin esa ay ili, madadael din ili ay doy. Siya abe sin pamilya ono sinkakailian, mo man-iibaw da, mansisian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_26","070_12_26","MAT","12","26","26","Iso na abe en Satanas. Mo pakpakaanena din iib-a na ay anito, laydena ay kalien ay ib-ibawenas daida, et madadael met din panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_27","070_12_27","MAT","12","27","27","Kanan yo en si Beelzebul di nangidawat si panakabalin ko ay mangipakaan si anito. Mo tet-ewa sa, intoy inyat ngarud din papasolot yo ay nangipakpakaan si anito? Olay daida et paneknekan da ay naipaksaw din kankanan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_28","070_12_28","MAT","12","28","28","Tan din katet-ewa na et din Ispiriton Diyos di nangidawat si panakabalin ko ay mangipakaan si anito, et say pangammoan yo ay dinmateng din panturayan Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_29","070_12_29","MAT","12","29","29","“Si Satanas et maiarig si mabikas ay ipogaw, tan magay makasgep sin beey na ta akewena din bonag na mo adi na baloden omona sisya. Asi mabalin ay itagtag na din bonag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_30","070_12_30","MAT","12","30","30","“Olay sino di adi maitapi en sak-en et komonkontra, ya din adi bomadang ay maninop si karnero et pansisianenas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_31","070_12_31","MAT","12","31","31","Isonga kanak en dakayo en olay sino ay basol di ipogaw ya olay sino di ibaga na ay mangipalawlawas odom et mabalin ay pakawanen Diyos malaksig din mangipalawlawa sin Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_32","070_12_32","MAT","12","32","32","Olay din mangipalawlawa en sak-en ay Anak di Ipogaw et mabalin ay mapakawan din basol na ay sana, ngem din mangipalawlawa pay sin Ispirito Santo et adi polos mapakawan basol na ed wani ya siya abe sin tapin di agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_33","070_12_33","MAT","12","33","33","Pag kanan Jesus ay nangiarig, “Pan-iisoen yo koma di pannemnem yo sin kaiw ya sin lames na. Mo ibilang yo ay siged di esa ay kaiw, siged koma abe di pannemnem yo sin lames na. Mo pay ibilang yo ay lawa di esa ay kaiw, lawa koma abe di pannemnem yo sin lames na. Tan din kailasinan di kaiw et din lames na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_34","070_12_34","MAT","12","34","34","Peteg kayo kayman ay kaman eweg ay waday gita na! Mo lawa kayo, intoy iyat yo ngarud ay mangibagas siged? Tan din ibagbagan di ipogaw et mapo met laeng sin wada sin nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_35","070_12_35","MAT","12","35","35","Din siged ay ipogaw et siged di ipabela na, tan siged dedan din naiigto sin nemnem na. Ngem din lawa ay ipogaw et lawa abe din ipabela na, tan lawa abe dedan din naiigto sin nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_36","070_12_36","MAT","12","36","36","Nemnemen yo nan ibagak en dakayo. Sin agew ay pangokoman Diyos sin kaipoipogaw, makaoway da ay manongbat sin am-in ay inbagbaga da ay magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_37","070_12_37","MAT","12","37","37","Tan din inbagbagan di esa ya esa en dakayo et osalen Diyos ay mangokom en dakayo, et say kaibasaran di pangwaniana ay waday basol yo ono maga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_38","070_12_38","MAT","12","38","38","Asi et kanan di odom ay mamaestron di linteg ya Fafariseo, “Apo maestro, omipaila ka kod si nakaskasdaaw ay sinyal ay pangammoan mi ay napo en Diyos din panakabalin mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_39","070_12_39","MAT","12","39","39","Kanan Jesus ay sinombat, “Lawlawa din ipogaw ed wani, tan dinokogan da din tet-ewa ay Diyos. Ipapilit da ay ipailak di nakaskasdaaw ay sinyal en daida, ngem iwed met maipaila mo adi anggoy din sinyal ay kaman din napasamak en Jonas ay mamadto ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_40","070_12_40","MAT","12","40","40","Tan si Jonas et nantetee sin eges di dakdake ay nigay si tolo ay agew ya tolo ay labi, ya sak-en ay Anak di Ipogaw et manteteeak abe sin kaiponponak si tolo ay agew ya tolo ay labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_41","070_12_41","MAT","12","41","41","Mo domateng din agew ay pangokoman Diyos sin kaipoipogaw, awni man et makipika din nan-ili ed Nineve ay mangipabasol en dakayo, tan mo daida et inbabawi da din basbasol da sin nanngean da sin inkaskasaban Jonas, ngem mo dakayo et olay mo wada di naitatapi en dakayo ay napatpateg mo si Jonas, adi yo pay dedan patien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_42","070_12_42","MAT","12","42","42","Din babai abe ay reyna ed Seba ed idi et makipika sin siya di ay agew ay mangipabasol abe en dakayo, tan mo sisya et inmey ay napo sin kaaddawian ay ili ta say ena dengngen din inbagbagan di nalaing ay Ari Solomon, ngem kanak en dakayo en napatpateg mo si Solomon din wadas na ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_43","070_12_43","MAT","12","43","43","Intoloy Jesus ay nangiarig, “Mo komaan di anito ay kinmapet si ipogaw, en manlikliked sin kabatbatoan ay magay danom na ay man-anap si pan-illengana. Et mo magay datngana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_44","070_12_44","MAT","12","44","44","kananas nemnem na en, ‘Olay mantaoliak sin beey ay napoak.’ Et mantaoli ya datngana ay magay mantetee ay enggay nadalosan ya kagkagam-is mo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_45","070_12_45","MAT","12","45","45","Pag en man-ayag si pito ay anito ay makmakedse mo sisya ta en da makibeey en sisya. Adi pay masepsep ay komaseseg-ang din ipogaw ay doy mo sin damo. Et kaman nidi abe di mapasamak sin lawlawa ay ipogaw ay matmatago ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_46","070_12_46","MAT","12","46","46","Mankalkali pay laeng si Jesus sin kaipoipogaw yan sinmawang si ina na ya din aag-i na sin beey ay kad-ana et inpaayag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_47","070_12_47","MAT","12","47","47","Isonga wada di nangibaga en sisya, “Si inam ya din aag-im et wada da sin bel-ayan ay wada kanoy layden da ay ibaga en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_48","070_12_48","MAT","12","48","48","Kanan Jesus, “Aw pay dedan, ngem wada pay di odom ay ibilang ko ay inak ya aag-ik.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_49","070_12_49","MAT","12","49","49","Pag nan tedken din papasolot na yan kanana, “Da naey si inak ya aag-ik, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT12_50","070_12_50","MAT","12","50","50","tan din mangamag sin layden Amak ed langit et daida di maibilang ay inak ya aag-ik.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_1","070_13_1","MAT","13","1","1","Sin agew ay doy, kinmaan si Jesus sin beey et inmey sin benget di annawa ay lebeng. Pag nan itokdo ay man-itdo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_2","070_13_2","MAT","13","2","2","ngem gapo ta ad-aad-ado di ipogaw ay nangal-alibongbong en sisya, en tinmokdo sin bangka dowan pay nantetee din kaipoipogaw sin benget di lebeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_3","070_13_3","MAT","13","3","3","Ad-adoy initdo na en daida ay man-iar-arig. Kanana, “Sin namingsan, wada di esay ipogaw ay en nan-isapowak si bin-i sin nom-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_4","070_13_4","MAT","13","4","4","Idi insapsapowak na din bin-i, naekdag di odom sin danan et tintinpek di tititit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_5","070_13_5","MAT","13","5","5","Din odom ay insapowak na et naekdag da sin kabatbatoan. Gapo ta naisasapew di lota na, kasimit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_6","070_13_6","MAT","13","6","6","Ngem idi kinmayang din agew, nay-osan ya nakpit da, tan kolang di lamot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_7","070_13_7","MAT","13","7","7","Din odom abe et naekdag da sin kapagpagatan, ngem asi et nakigabay di papagat et insengan da din momola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_8","070_13_8","MAT","13","8","8","Ngem din odom pay et naekdag da sin siged ay lota, pag da et gomabay yan nanlames da. Waday nanlames si sagsisin-gasot, waday sag-eenemapolo, ya wada abey sagtotolonpo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_9","070_13_9","MAT","13","9","9","Inpaanongos Jesus ay nangwani, “Dakayo ay manmannge, nemnemen yo san dinnge yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_10","070_13_10","MAT","13","10","10","Pag omasag-en din papasolot Jesus en sisya yan pooten da, “Apay nga pangarig di osalem ay mangitdo sin kaipoipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_11","070_13_11","MAT","13","11","11","Kanan Jesus, “Tan dakayo di nangidawtan Diyos si gondaway ay mangammo sin adi naipaammo ed idi maipanggep sin panturayana, ngem adi na indawat sin odom ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_12","070_13_12","MAT","13","12","12","Tan din ipogaw ay mangikaskaso sin dengdengngena et mataptapian din pangawat na enggana ay ad-ado di maawatana, ngem din adi mangikaskaso et mamaiwed din olay at-atik ay kanana en naawatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_13","070_13_13","MAT","13","13","13","Isonga pangarig di os-osalek ay mangitdo en daida, tan olay mo il-ilaen da, adi da maimatonan, ya olay mo dengdengngen da, adi da maawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_14","070_13_14","MAT","13","14","14","Daida di katongpalan di inpaisolat Diyos en Isaias ay mamadto ay kanana, ‘Olay mo dengngedengngen da, adi da maawatan. Ya olay mo isin-esin-eng da, adi da maimatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_15","070_13_15","MAT","13","15","15","Tan enggay kinmenteg di nemnem da. Tetewengen da din tet-ewa dowan da aben mankikimit tan into et mo makaila, makadnge ya makaawat da yan sagongen das sak-en ta agasak si daida.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_16","070_13_16","MAT","13","16","16","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Ngem mo si dakayo pay, nagasat kayo tan makaila ya makadnge kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_17","070_13_17","MAT","13","17","17","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay ad-ado met iman di mamadto ya nalinteg ay ipogaw ay mayad ay mangila sin inil-ila yo, ngem adi da inila, yan layden da abe ay dengngen din dindinnge yo, ngem adi da dinnge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_18","070_13_18","MAT","13","18","18","“Dengngen yo ngarud ta ibagak din olog di pangarig maipanggep sin en nan-isapowak si bin-i. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_19","070_13_19","MAT","13","19","19","Din bin-i ay natekdag sin danan et maiarig dadi sin ipogaw ay mannge si maipanggep sin panturayan Diyos ngem adi da maawatan. Asi et emey si Satanas et posena sin nemnem da din kali ay dinnge da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_20","070_13_20","MAT","13","20","20","Din natekdag abe sin kabatbatoan et siya dadi din ipogaw ay manragragsak ay nangawat sin kalin Diyos sin nanngean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_21","070_13_21","MAT","13","21","21","Ngem adi linmamot din kali sin nemnem da, isonga mo domteng di ligat ono mapaligat da begew sin nangawatan da sin kalin Diyos, adi da itoloy ay mamati mo adi et dokogan da ay dagos din pammati da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_22","070_13_22","MAT","13","22","22","Din natekdag abe sin kapagpagatan et siya dadi din manmannge sin kalin Diyos, ngem masangaw da sin pandandanagan ya bomaknangan da, isonga mas-engan din kali ay dinnge da et adi malamsan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_23","070_13_23","MAT","13","23","23","Din natekdag pay sin siged ay lota et siya dadi din manmannge sin kalin Diyos dowan da aben maawatan, et waday pantongpalan din kali sin biyag da. Waday ad-ado di pantongpalana, waday namnamona ya wada abey at-atik.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_24","070_13_24","MAT","13","24","24","Pag kasin man-iarig si Jesus sin kaipoipogaw et kanana, “Din maamag sin panturayan Diyos et kaman din naamag si ipogaw ay waday inbonobona ay kagam-is ay pagey sin payew na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_25","070_13_25","MAT","13","25","25","Waday esa ay labi ay naseseyep da, inmey din kaibaw na ay nan-isapowak si bin-in di logam ay naitapi sin pagey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_26","070_13_26","MAT","13","26","26","Ginmabay da ay dowa enggana ay nanlames da, asi naimatonan ay waday logam ay naitapi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_27","070_13_27","MAT","13","27","27","Inmey din baan din akin payew en sisya yan kanan da, ‘Apo, ay baken mayat aya ay pagey di inbonobon tako sin payew mo? Into pay ngata di napoan din lologam?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_28","070_13_28","MAT","13","28","28","“‘Waday nangililiget en datako ay nangamag sidi,’ kanana ay sinombat. “‘Ay laydem ay en kami kamasan?’ kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_29","070_13_29","MAT","13","29","29","“‘Aga,’ kanana, ‘tan makigabot din pagey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_30","070_13_30","MAT","13","30","30","Bay-an yo ta makigabay din logam engganas pinag-aani. Asiak ibaga sin man-ani ay pangon-onaen da ay alaen din logam ta labden da ay maipoo, asi da pay anien din pagey ya iali da sin agamang ko.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_31","070_13_31","MAT","13","31","31","Pag kasin man-iarig si Jesus en daida yan kanana, “Din panturayan Diyos et maiarig si esa ay bin-in di mostasa ay inis-ek di esa ay ipogaw sin nom-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_32","070_13_32","MAT","13","32","32","Siya na din kakitkittoyan sin am-in ay bin-i, ngem mo gomabay ya maket-eng, siya na din kadakdak-an sin am-in ay molmola ay kaman kaiw di kadakdake na, et mabalin ay man-obong di titit sin panga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_33","070_13_33","MAT","13","33","33","Kanan aben Jesus, “Din panturayan Diyos et kaman labadura ay inlaok di esa ay babai sin ad-ado ay arina ta say palbagena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_34","070_13_34","MAT","13","34","34","Pangarig di inos-osal Jesus sin nangit-itdoana sin am-in dana sin kaipoipogaw. Maga di init-itdo na en daida ay adi mandaddad-at si pangarig. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_35","070_13_35","MAT","13","35","35","Say in-inyat na ay nan-it-itdo ta say matongpal din inpaibagan Diyos sin mamadto ay kanana, “Pangarig di osalek ay mankali en daida. Ibagak en daida di adi naipaammo manlogi sin naparsuaan di lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_36","070_13_36","MAT","13","36","36","Pag taynan Jesus din kaipoipogaw yan sinenggep sin beey. Inmonod din papasolot na et kanan da, “Iolog mo kod en dakami din pangarig ay maipanggep sin logam ay nakigabay sin pagey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_37","070_13_37","MAT","13","37","37","Kanan Jesus, “Din nangibonobon sin pagey et sak-en ay Anak di Ipogaw ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_38","070_13_38","MAT","13","38","38","ya din payew et din daga ay nay. Din mayat ay bin-in di pagey et daida din ipogaw ay maitatapi sin panturayan Diyos, ya din logam abe et din ipogaw Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_39","070_13_39","MAT","13","39","39","Din kaibaw ay nangisapowak sin bin-in di logam et din Diablo. Din pinag-aani et din panpatinggaan di lobong, ya din nan-ani abe et din aanghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_40","070_13_40","MAT","13","40","40","Din nangolnongan di baa sin logam ta maipoo et kaman nidi abe di maamag sin panpatinggaan di lobong, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_41","070_13_41","MAT","13","41","41","tan sak-en ay Anak di Ipogaw et ibaak din aanghel ko ta en da olnongen sin panturayak din am-in ay ipogaw ay bomasolan di gait na ya am-in abe ay mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_42","070_13_42","MAT","13","42","42","Itpig das daida sin kad-an di apoy ay adi kadkad-ep, et man-anog-og da dowan da aben man-gaygayetget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_43","070_13_43","MAT","13","43","43","Ngem din nalinteg ay ipogaw Diyos et mankoniniing da ay kaman din agew sin panturayan Ama da. Dakayo ay manmannge, nemnemen yo san dinnge yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_44","070_13_44","MAT","13","44","44","Intoloy Jesus ay nangwani, “Din panturayan Diyos et maiarig si balitok ay naikakaot si nom-a. Idi dinteng di esa ay ipogaw, peteg di ragsak na. Intabona kasin et ena inlako din am-in ay sanikwa na, pag mantaoli ay manglako sin nom-a ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_45","070_13_45","MAT","13","45","45","“Di esa abe ay kaiarigan di panturayan Diyos et kaman mannigosyo ay nanganaanap si kagkagam-is ay perlas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_46","070_13_46","MAT","13","46","46","Idi inila na di esa ay nabanobanol, sinmaa et inlako na din am-in ay sanikwa na ta way iyat na ay en manglako sin perlas ay sana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_47","070_13_47","MAT","13","47","48","“Din panturayan Diyos et maiarig abe si tabokol ay inoy-oy di manabtabokol sin baybay enggana ay mapno si ad-ado ay kalasin di nigay. Pag dan goyoden sin benget na et tinmokdo da ay mamispis sin ina da. Din mayat ay maisida et inpeey da sin timba, ngem din lawa et inwasit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_49","070_13_49","MAT","13","49","49","Kaman nina abe di mapasamak sin panpatinggaan di lobong. Din aanghel et en da pispisen din lawa ay ipogaw ta ikasin da sin siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_50","070_13_50","MAT","13","50","50","Pag dan iwasit sin apoy ay adi kadkad-ep, et man-anog-og da dowan da aben man-gaygayetget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_51","070_13_51","MAT","13","51","51","“Ay naawatan yo am-in dana?” kanan Jesus. “Aw,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_52","070_13_52","MAT","13","52","52","Pag kanan Jesus, “Maawatan yo ngarud ay mo waday maestron di linteg ay mamati sin it-itdok maipanggep si panturayan Diyos, maiarig si akin beey ay ammo na ay mangibela sin baak ya baro ay maosal ay naidodolin sin bodega na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_53","070_13_53","MAT","13","53","53","Idi nakaitdos Jesus en dana ay pangarig, kinmaan sidi ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_54","070_13_54","MAT","13","54","54","et nantaoli sin ili ay nadakdak-ana. En nan-itdo sin sinagoga, et nasdaaw din nannge yan kanan da, “Intoy nangaan ninas laing na ya panakabalin ay mangamag si nakaskasdaaw? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_55","070_13_55","MAT","13","55","55","Ay baken si naey aya din anak di karpintiro? Ay baken si Maria din si ina na ya din aag-i na et da Santiago, Jose, Simon ya si Judas? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_56","070_13_56","MAT","13","56","56","Din aag-i na abe ay babai et man-ili da met laeng isna. Into ngarud di nangaanas laing ya panakabalina?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_57","070_13_57","MAT","13","57","57","Isonga nasnit da en sisya et adi da namati. Asi na et kanan en daida, “Maga di mamadto ay bigbigen di kailiana ya pamilya na, ngem bigbigen da met sin odom ay ili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT13_58","070_13_58","MAT","13","58","58","Et gapo ta adi da namati en sisya, baken ad-adoy inamag na ay nakaskasdaaw sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_1","070_14_1","MAT","14","1","1","Sin doy ay timpo, nadamag Gobernador Herod ed Galilea din inam-amag Jesus ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_2","070_14_2","MAT","14","2","2","yan kanana sin oopisyal na, “Si naey si Juan ay Mamonbonyag ay natago kasin. Siya di din gapo ay wada en sisya di panakabalin ay mangam-amag en dana ay nakaskasdaaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_3","070_14_3","MAT","14","3","4","Say kanan Herod na begew sin napasamak ed idi. Tan inpadpap nas Juan ya inpabalod na ay nakakadinaan begew sin namagbagaan Juan en sisya. Tan si Herod et inasawa na din aydo na ay si Herodias ay asawan iyogtana ay si Felipe. Et inpidwapidwan Juan ay nangwani en kontran di linteg ay asawaenas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_5","070_14_5","MAT","14","5","5","Isonga layden Herod ay ipapse si Juan, ngem emegyat sin kaipoipogaw, tan binigbig das Juan ay mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_6","070_14_6","MAT","14","6","6","Domateng pay din agew ay naianakan Herod, nansala din balasang ay anak Herodias sin sangoanan di am-in ay naayagan ay nakiragragsak. Palalo ay ginan-ganas Herod din nansalaana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_7","070_14_7","MAT","14","7","7","isonga nan-ikari en sisya ay nangwani, “Mansapataak ay idawat ko en sik-a di olay sino ay kedawem!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_8","070_14_8","MAT","14","8","8","Pag et itogon Herodias sin balasang na ay kanana en Herod, “Paialim ngarud isna din toktok Juan ay Mamonbonyag ay maipeey si palato.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_9","070_14_9","MAT","14","9","9","Mansakit nemnem Herod sin nanngeanas di, ngem gapo ta nansapata sin sangoanan di ad-ado ay inayagana, inbilina ay matongpal din kindaw di balasang, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_10","070_14_10","MAT","14","10","10","et inpapoto na din toktok Juan sin balodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_11","070_14_11","MAT","14","11","11","Inpeey das palato et in-ey da sin balasang ay en nangidawat en ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_12","070_14_12","MAT","14","12","12","Idi nadamag din papasolot Juan din nay naamag, en da ina din awak na et en da inponpon. Pag dan emey ibaga en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_13","070_14_13","MAT","14","13","13","Sin nanngean da Jesus sin napasamak, kinmaan das di et nanlogan das bangka ay emey sin naidodolin ay lugar ta maeng-enggay da koma. Ngem idi inammoan din kaipoipogaw ay inmey da, nanlobwat da sin kailiili et nandad-an da ay nangonod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_14","070_14_14","MAT","14","14","14","Idi sinmanglad da Jesus et inila na din ad-ado ay ipogaw ay inmonod, naseg-angan en daida et inagasana din waday sakit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_15","070_14_15","MAT","14","15","15","Idi malablabi, inmey din papasolot na en sisya et kanan da, “Ibagam sin ipogaw ta en da manlakos kanen da sin naisasag-en ay il-ili, tan nay met ay enggay malablabi yan naidodolin isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_16","070_14_16","MAT","14","16","16","Ngem kanan et Jesus en daida, “Olay adi da emey. Dakayo di mamakan en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_17","070_14_17","MAT","14","17","17","Pag dan kanan, “Lima ay tinapay ya dowa ay piskaw et anggoy di wadas na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_18","070_14_18","MAT","14","18","18","Ngem kanan pay Jesus, “Iali yos na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_19","070_14_19","MAT","14","19","19","Inbilina ay itokdon din kaipoipogaw sin logam. Pag nan alaen din lima ay tinapay ya dowa ay piskaw, et tinangad na ed langit ay nan-iyaman en Diyos. Asi na pag kinittoyen et indawat na sin pasolot na ta iwatwat da sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_20","070_14_20","MAT","14","20","20","Nangan da amin et nabsog da. Olnongen da pay din nabay-an, sinpo ya dowa ay baskit di napay-an sin namekmek ay makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_21","070_14_21","MAT","14","21","21","Di kabibilang di nangan et emey ay lima ay libo di nankakay ya babbaro, powira di babbabai ya anan-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_22","070_14_22","MAT","14","22","22","Pag panloganen Jesus din papasolot na sin bangka ta mangon-ona da sin demang na dowanan pasaaen din kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_23","070_14_23","MAT","14","23","23","Idi inpasaa nas daida, nantikid sin dontog ay es-esa na ay en mankararag. Idi nalabi, wada pay laeng si Jesus sin dontog ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_24","070_14_24","MAT","14","24","24","dowan pay din bangka ay nanloganan di pasolot na et enggay inmaddawi sin benget na. In-giwegiwed din dalloyon tan maiab-abet din dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_25","070_14_25","MAT","14","25","25","Gomabgabis pay, nanballalong si Jesus yan nandan sin labaw di danom ay omasag-en en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_26","070_14_26","MAT","14","26","26","Sin nangilaan di papasolot na en sisya ay mandad-an sin labaw di danom, palalo ay inmegyat da. “Banig!” kanan da ay nanbogaw dowan da et man-olakis si egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_27","070_14_27","MAT","14","27","27","Kakali si Jesus en daida et kanana, “Laton! Sak-en na. Adi kayo emegyat!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_28","070_14_28","MAT","14","28","28","Pag et kanan Pedro, “Apo, mo tet-ewa ay sik-a sa, omayag ka ay emeyak issa ay mandan sin labaw di danom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_29","070_14_29","MAT","14","29","29","“Omali ka,” kanana. Pag komaan si Pedro sin bangka et inlogi na ay mandan ay emey en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_30","070_14_30","MAT","14","30","30","Ngem idi nilikna na din kapigsan di dagem, inmegyat et inlogi na ay malned. Kabogaw ay nangwani, “Apo, omisalakan ka!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_31","070_14_31","MAT","14","31","31","Kaiadawas Jesus sin takkay na et kagamdot en sisya. “Apay nga at-atik di talek mo? Apay nga nandowadowa ka?” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_32","070_14_32","MAT","14","32","32","Pag dan somakyab sin bangka, et ginminek din dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_33","070_14_33","MAT","14","33","33","Asi pag dayawen din nanlologan sisya ay nangwani, “Tet-ewa ay sik-a din Anak Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_34","070_14_34","MAT","14","34","34","Idi nakaagadang da pay ya sinmanglad da sin sakop di Gennesaret, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_35","070_14_35","MAT","14","35","35","naimatonan din man-ilis di si Jesus. Isonga paayag da din mansaksakit sin am-in ay nandinmang ay ili ta iali da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT14_36","070_14_36","MAT","14","36","36","Nanpakpakaasi da ay giwiten koma din mansakit olay owat din gayadan di bado na. Et am-in ay nangiwit et nailatonan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_1","070_15_1","MAT","15","1","1","Sin namingsan, wada di Fafariseo ya mamaestron di linteg ay inmey sin kad-an Jesus ay napo ed Jerusalem. Pinoot da en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_2","070_15_2","MAT","15","2","2","“Apay nga lablabsingen din papasolot mo din ogali ay tinawid tako sin aap-o tako? Sana met ay mangmangan da yan adi da inonodan din kosto ay iyat di manbo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_3","070_15_3","MAT","15","3","3","Sinongbatan Jesus yan kanana, “Et mo si dakayo pay, lablabsingen yo met din bilin Diyos ta say onodan yo din ogali yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_4","070_15_4","MAT","15","4","4","Tan din bilin Diyos et kanana, ‘Dayawem da amam en inam,’ et ‘Mo waday mangipalawlawa en ama na ono en ina na, masapol ay matey.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_5","070_15_5","MAT","15","5","5","Ngem din it-itdo yo et natken. Tan kanan yo en mo waday ibadang koman di ipogaw en ama na ono en ina na, olay mo adi na idawat. Basta manpambal en daida ay mangwani, ‘Din ibadang ko koma en dakayo et enggay inkarik ay maidaton en Diyos.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_6","070_15_6","MAT","15","6","6","Et kanan yo en mo say ibaga na di, olay adi na dayawen da ama na ay mangidawat si kasapolan da. Begew sin sana ay ogali ay on-onodan yo, nanbalinen yo damdama ay magay silbin din kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_7","070_15_7","MAT","15","7","7","Dakayo ay agin sisiged! Tet-ewa din nay kanan Diyos ay inpadton Isaias maipanggep en dakayo ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_8","070_15_8","MAT","15","8","8","‘Dana ay ipogaw, daydayawen das sak-en sin kali da, ngem addawi di nemnem da en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_9","070_15_9","MAT","15","9","9","Magay silbin di panaydayawan dan sak-en, tan din it-itdo da ay owat bilbilin di ipogaw et kanan da en bilbilin ko.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_10","070_15_10","MAT","15","10","10","Pag ayagan Jesus din kaipoipogaw yan kanana en daida, “Dengngen yo na ta say maawatan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_11","070_15_11","MAT","15","11","11","Baken din ipasgep di ipogaw sin tepek na di mangipakadodogis en sisya mo adi et din ipabala na sin tepek na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_12","070_15_12","MAT","15","12","12","Pag somag-en din papasolot Jesus en sisya yan kanan da, “Ay ammom ay nasnit din Fafariseo sin inbagam?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_13","070_15_13","MAT","15","13","13","Ngem kanan et Jesus ay nangiarig, “Awni et magabot am-in ay esek ay adi inis-ek Amak ay wadad langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_14","070_15_14","MAT","15","14","14","Bay-an yo ngarud da doy ay Fariseo, tan kaman dan nagodab ay mangipangpango si iib-a da sin danan. Et mo nagodab di mangipangpango sin ib-a na ay nagodab, matekdag da ay dowa sin deppas.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_15","070_15_15","MAT","15","15","15","Pag kanan Pedro, “Iolog mo kod din pangarig ay inbagam ed kaonyan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_16","070_15_16","MAT","15","16","16","Kanan Jesus, “Dakayo abe, ay adi yo pay laeng maawatan? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_17","070_15_17","MAT","15","17","17","Ay adi yo ammo ay din ipasgep di ipogaw sin tepek na et emey sin eges na et pag bomala? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_18","070_15_18","MAT","15","18","18","Ngem din ipabala na sin tepek na et napo sin nemnem na, et siya dana di mangipakadodogis en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_19","070_15_19","MAT","15","19","19","Tan din nemnem di ipogaw di kapoan di am-in ay lawa ay panggep. Et din lawa ay panggep di mangiturong si ipogaw ay mangamag si lawa ay kaman dana: manpese, makikamalala ya odom ay kadodogis, mangakew, mantistigo ay man-etek, ya mangipalawlawa si ib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_20","070_15_20","MAT","15","20","20","Siya dana di mangipakadodogis si ipogaw. Ngem din panganan di ipogaw ay adi nanbo ay kosto et baken di si mangipakadodogis en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_21","070_15_21","MAT","15","21","21","Pag komaan da Jesus sidi et inmey da sin sakop di Tiro ya Sidon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_22","070_15_22","MAT","15","22","22","Wada di babai ay Gentil ay man-ilis di. Inmasag-en en Jesus yan inpidwapidwa na ay mangibogaw, “Apo, polin David, maseg-ang ka paabe! Tan palalo ay mapalpaligatan din anak ko ay balasang ay kinapet di dimonyo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_23","070_15_23","MAT","15","23","23","Binaybay-an Jesus sisya ay ginmiginek, isonga inmasag-en din papasolot na en sisya yan kanan da, “Olay ngin amagem din laydena ta komaan, tan nay met ay omonoonod ay manbogbogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_24","070_15_24","MAT","15","24","24","Ngem kanan Jesus, “Magay odom ay nangibaaan Diyos en sak-en mo adi et anggoy sin Israelita ay maiarig si nasangaw ay karnero.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_25","070_15_25","MAT","15","25","25","Ngem din babai ay doy et inmey pay dedan nandokmog sin sangoanan Jesus. “Apo, bomadang ka paabe,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_26","070_15_26","MAT","15","26","26","Asi et kanan Jesus ay nangiarig, “Baken met kosto mo maipakan din kanen di anak si aso.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_27","070_15_27","MAT","15","27","27","“Siya kayman, Apo,” kanan din babai, “ngem olay din aso et kanen da din mogay ay matekdag mo mangmangan din among da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_28","070_15_28","MAT","15","28","28","Pag kanan Jesus, “Ina, dakdake san talek mo! Matongpal ngarud din kindaw mo.” Et sin siya di ay oras, nailatonan din anak na ay balasang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_29","070_15_29","MAT","15","29","29","Pag komaan si Jesus et inmey sin benget di lebeng ay Galilea. Nantikid sin kadondontogan et tinmokdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_30","070_15_30","MAT","15","30","30","Palalo ay ad-ado di inmey en sisya ay nangitaktakin si mansaksakit. Wada da di napilay, nagodab, paralitiko, naomel ya ad-adoy odom. In-ey da sin sangoanan Jesus, et inagasanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_31","070_15_31","MAT","15","31","31","Siya di et nasdaaw din kaipoipogaw et dinaydayaw das Diyos ay Diyos di Israelita, tan inila da ay mankalkali din naomel, nailatonan din paralitiko, manmandan din napilay, ya makaila din nagodab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_32","070_15_32","MAT","15","32","32","Idi toloy agew das di, inayagan Jesus din papasolot na et kanana, “Masmaseg-anganak sin nay kaipoipogaw, tan toloy agew ay nakitetee das na en datako yan enggay naabos baon da. Adiak layden ay pasaaen daida mo adi da nangan pay laeng, tan mo masidingan da sin danan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_33","070_15_33","MAT","15","33","33","“Aw kayman,” kanan din papasolot na, “ngem intoy pangaan tako pay si omanay ay kanen da, tan nay met ay naidodolin isna?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_34","070_15_34","MAT","15","34","34","“Pigay tinapay yo?” pinoot Jesus. “Pitpito,” kanan da, “ya at-atik pay ay piskaw ay kinittoy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_35","070_15_35","MAT","15","35","35","Siya et di patokdoen Jesus din kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_36","070_15_36","MAT","15","36","36","Pag nan alaen din pito ay tinapay ya din piskaw et nan-iyaman en Diyos. Asi na pag kinittoyen et indawat na sin papasolot na ta iwatwat da sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_37","070_15_37","MAT","15","37","37","Nangan da amin et nabsog da. Olnongen da pay din nabay-an, pito ay baskit di napay-an sin nabay-an ay makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_38","070_15_38","MAT","15","38","38","Di kabibilang di nangan et opat ay libo di nankakay ya babbaro, powira di babbabai ya anan-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT15_39","070_15_39","MAT","15","39","39","Pag pasaaen Jesus din kaipoipogaw et nakilogan sin papasolot na sin bangka ay emey sin sakop di Magadan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_1","070_16_1","MAT","16","1","1","Wada da di Fariseo ya Sadduceo ay inmey en Jesus. Layden da ay padasen sisya, isonga dawaten da ay paila nay nakaskasdaaw ay sinyal ay si Diyos di nangibaa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_2","070_16_2","MAT","16","2","2","Ngem kanan Jesus, “Mo madipdipos din agew ya mandalangdang ed daya, kanan yo en, ‘Laton ay maegew sin kabigatana.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_3","070_16_3","MAT","16","3","3","Sin agsapa abe, mo mandalangdang ed daya ya manlibliboo, kanan yo en, ‘Omodan samet.’ Kabaelan yo ay pontosan mo man-odan ono maegew mo ilaen yo ed daya, ngem adi yo baw ammo din olog di sinyal ay inpappailan Diyos maipanggep sin maam-amag ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_4","070_16_4","MAT","16","4","4","Lawlawa din ipogaw ed wani, tan dinokogan da din tet-ewa ay Diyos. Ipapilit da ay ipailak di nakaskasdaaw ay sinyal en daida, ngem iwed met maipaila mo adi anggoy di sinyal ay kaman din napasamak en Jonas ed idi.” Kanan Jesus di, pag nan taynan daida et nadipos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_5","070_16_5","MAT","16","5","5","Idi nakaagadang da Jesus sin demang di lebeng, ninemnem din papasolot na ay magay baon da ay tinapay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_6","070_16_6","MAT","16","6","6","Pag kanan Jesus en daida, “Siliban yo din labaduran di Fariseo ya Sadduceo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_7","070_16_7","MAT","16","7","7","Sin nangibagaanas di, nanngangalat da ay nangwani, “Say kanan Jesus di, tan magay baon tako ay tinapay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_8","070_16_8","MAT","16","8","8","Ammon Jesus din ngalngalaten da, isonga kanana en daida, “Ay apaw kayo! At-atik anggoy di talek yo! Apay nga madandanagan kayo si magay tinapay yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_9","070_16_9","MAT","16","9","9","Ay adi yo pay laeng maawatan? Ay nilinglingan yo din lima ay tinapay ay inmanay sin nasurok si lima ay libo ay ipogaw? Pigay baskit di pinay-an yos nabay-an? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_10","070_16_10","MAT","16","10","10","Yan din pito ay tinapay ay inmanay sin nasurok si opat ay libo ay ipogaw, pigay baskit di pinay-an yos nabay-an? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_11","070_16_11","MAT","16","11","11","Apay ngarud ay adi yo pay laeng maawatan ay baken tinapay di inbagbagak en dakayo ed kaonyan? Din inbagak et siliban yo din labaduran di Fariseo ya Sadduceo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_12","070_16_12","MAT","16","12","12","Et pag dan maawatan ay din inbagbagan Jesus ay siliban da et baken din labadura ay maosal si oton di tinapay mo adi din it-itdon di Fariseo ya Sadduceo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_13","070_16_13","MAT","16","13","13","Idi sinmawang da Jesus sin sakop di Cesarea Filipos, pinoot na sin papasolot na, “Sinoy pangwanin di kaipoipogaw en sak-en ay Anak di Ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_14","070_16_14","MAT","16","14","14","“Wada di mangwani en sik-a si Juan ay Mamonbonyag. Kanan di odom en sik-a si Elias, yan kanan aben di odom en sik-a si Jeremias ono odom ay mamadto ed nabaon,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_15","070_16_15","MAT","16","15","15","“Ngem dakayo pay,” kanan Jesus, “sinoy pangwani yo en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_16","070_16_16","MAT","16","16","16","Kanan Simon Pedro, “Sik-a din Messias ay Anak di matmatago ay Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_17","070_16_17","MAT","16","17","17","Pag kanan Jesus, “Nagasat ka, Simon ay anak Jonas, tan baken ipogaw di nangipaammos na en sik-a mo adi et si Amak ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_18","070_16_18","MAT","16","18","18","Et mo sak-en pay, ibagak ay sik-a si Pedro, di olog na et bato. Din bato ay nay di pangisaadak sin iglesiak ay siya da din am-in ay mamati en sak-en, et din panakabalin di pese, adi makaabak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_19","070_16_19","MAT","16","19","19","Idawat ko en sik-a din sosi ay panbokat sin panturayan Diyos, et olay sino ay iparit mo isnan daga et iparit aben Diyos ed langit. Olay sino abe ay ipalobos mo isnan daga et ipalobos aben Diyos ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_20","070_16_20","MAT","16","20","20","Pag dadlon ibilin Jesus sin papasolot na en adi da polos ibagbaga si olay sino ay ipogaw ay sisya din Messias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_21","070_16_21","MAT","16","21","21","Manlogi sin timpo ay doy, inlogin Jesus ay mangilawag sin papasolot na di mapasamak en sisya sin tapin di agew. Kanana, “Masapol ay emeyak ed Jerusalem et dadlon pomaligat din aam-a ya din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg. Omipapse da, ngem tagoen Diyos kasin sak-en sin maikatlo ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_22","070_16_22","MAT","16","22","22","Asi et paay-ayeden Pedro yan inlogi na ay mangyamyam en sisya ay nangwani, “Apo, adi koma ipalobos Diyos din inbagam! Adi kabalin ay mapasamak dana en sik-a!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_23","070_16_23","MAT","16","23","23","Sinagong Jesus sisya yan kanana, “Komaan kas na ay Satanas! Somangsangaw ka! Tan din nemnemnemem et baken din layden Diyos mo adi et din layden di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_24","070_16_24","MAT","16","24","24","Pag kanan Jesus sin papasolot na, “Mo sino di mayad ay manbalin ay pasolot ko, masapol ay pandokogana din awak na ya tilidena din krus na ta asi makiey en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_25","070_16_25","MAT","16","25","25","Tan din mangipatpateg sin awak na et matey met laeng, ngem din matey begew sin pammati na en sak-en et waday biyag ay iwed patingga na ay idawat Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_26","070_16_26","MAT","16","26","26","Tan sino aya di maganab di ipogaw mo okaena din intiro ay lobong yan asi et malitaw din biyag na et madosa ay eng-enggana? Maga! Tan magay mabalin ay isokat di ipogaw si biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_27","070_16_27","MAT","16","27","27","Tan sak-en ay Anak di Ipogaw et omaliak ay mangikoyog si aanghel ko ya ipailak abe din dayaw Amak. Asiak gon-gonaan di esa ya esa ay ipogaw ay maibasar sin inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT16_28","070_16_28","MAT","16","28","28","Tet-ewa nan ibagak ay wada en dakayo isna di daan pay laeng di kateyan da et ilaen das sak-en ay Anak di Ipogaw sin omaliak ay manturay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_1","070_17_1","MAT","17","1","1","Emey pay di enem ay agew, inayagan Jesus si Pedro ya din sin-agi ay da Santiago en Juan, et nantikid da si esay nakayang ay dontog ay ang-anggoy da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_2","070_17_2","MAT","17","2","2","Il-ilaen da pay sisya, nanbaliw di kailaana. Din ropa na et somisili ay kaman din agew ya din bado na abe et kinmilakilat ay komonkoniniing. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_3","070_17_3","MAT","17","3","3","Pag et manpailas da Moses en Elias ay makingalngalat en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_4","070_17_4","MAT","17","4","4","Kanan Pedro en sisya, “Apo, mayat din kawada takos na. Mo panlaydam, man-amagak et adis na si tolo ay pansidoman ta okam di esa, okan Moses di esa, ya okan Elias di esa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_5","070_17_5","MAT","17","5","5","Idi mankalkali pay laeng, kadateng di somisili ay liboo et sinalinanas daida am-in. Pag wada di kali ay napo sin liboo ay nangwani, “Si naey di laydelaydek ay anak ko ay kakapnekak. Dengngen yo din kanana!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_6","070_17_6","MAT","17","6","6","Sin nanngean din papasolot Jesus sin kali ay nay, kadokmog da ay nanyakog-ong si palalo ay egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_7","070_17_7","MAT","17","7","7","Pag somag-en si Jesus yan kinapay nas daida ay nangwani, “Ibangon yo. Adi kayo emegyat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_8","070_17_8","MAT","17","8","8","Manmeswat da pay yan magay odom si inila da mo adi et ang-anggoy Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_9","070_17_9","MAT","17","9","9","Idi manballalong da pay, inbilin Jesus en daida, “Adi yo daddad-aten din nay naipaila en dakayo si olay esa ay ipogaw enggana ay sak-en ay Anak di Ipogaw et matagoak kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_10","070_17_10","MAT","17","10","10","Pag pooten din pasolot na, “Mo tet-ewa din kanam en masapol ay matey ya matago ka kasin, apay ngarud ay it-itdon di mamaestron di linteg ay masapol ay mangon-ona ay omali si Elias mo din Messias ta olnosena di am-in?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_11","070_17_11","MAT","17","11","11","“Tet-ewa iman din it-itdo da ay sana,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_12","070_17_12","MAT","17","12","12","“Ngem kanak abe en dakayo ay enggay inmalis Elias, ngem adi naimatonan di ipogaw mo adi et ol-olay di inyaat da en sisya. Et siya abe ay paligaten das sak-en ay Anak di Ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_13","070_17_13","MAT","17","13","13","Sin nangwanian Jesus sidi, pag maawatan din papasolot na ay si Juan ay Namonbonyag di inbagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_14","070_17_14","MAT","17","14","14","Idi nakaballalong da, ad-adoy dinatngan da ay ipogaw. Di esa en daida ay lalaki et inmasag-en en Jesus ya nandokmog sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_15","070_17_15","MAT","17","15","15","Kanana, “Apo, seg-angam kod nan anak ko ay mankedas. Tan mo domateng di kedas na, palalo ay maligligatan. Namin ado ay naidangdang-op ya naibenbenben. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_16","070_17_16","MAT","17","16","16","In-alik sin papasolot mo, ngem adi da kabaelan ay agasan sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_17","070_17_17","MAT","17","17","17","“Ay daetan kayo pay! Adi kayo mamati dowan kayon adi kakwani!” kanan Jesus ay sinombat. “Kaman kayman nabayabayag di nakiteteeak en dakayo! Ay ken manpigapiga pay di anos ko en dakayo?” Pag nan kanan sin aman di anak, “May, ialim isna din anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_18","070_17_18","MAT","17","18","18","Pag ibilin Jesus sin anito ay komaan yan tinaynana din anak ay sana et nailatonan ay dagos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_19","070_17_19","MAT","17","19","19","Maaw-awni pay ay ang-anggoy Jesus ya din papasolot na, pinoot da en sisya, “Apay nga adi mi binaelan ay nangipakaan sin anito ay doy?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_20","070_17_20","MAT","17","20","20","“Tan kolang di pammati yo,” kanan Jesus ay sinombat. “Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay olay mo kitkittoy di pammati yo ay kaman din kakitkittoyan ay bin-i, mabalin ay kanan yo sin dontog ay nay, ‘Demenden kas di,’ et demenden tet-ewa. Maga polos di adi yo kabaelan! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_21","070_17_21","MAT","17","21","21","Ngem din kaman nidi ay anito et adi komaan mo din mangipakaan en sisya et adi na ipapasnek ay mankararag en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_22","070_17_22","MAT","17","22","22","Sin esay agew ay nasinop da Jesus ya din papasolot na ed Galilea, kanan Jesus en daida, “Sak-en ay Anak di Ipogaw, awni et maipolangak sin kaibaw ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_23","070_17_23","MAT","17","23","23","et pomse da, ngem tagoen Diyos kasin sak-en sin maikatlo ay agew.” Sin nanngean din papasolot nas di, peteg ay masmasadot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_24","070_17_24","MAT","17","24","24","Idi sinmawang da Jesus ya din papasolot na ed Capernaum, inmey din mansingsingil si bowis di Timplo en Pedro et pinoot da, “Ay manbaybayad di maestro yo si bowis di Timplo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_25","070_17_25","MAT","17","25","25","“Aw yan,” kanan Pedro. Senggep pay si Pedro sin beey ay kad-an Jesus, nangon-onas Jesus ay mankali yan kanana, “Ay Simon, sinoy pannemnem mo? Intoy pansingsingilan di aari isnan daga si bowis? Ay sin an-ak da ono odom ay ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_26","070_17_26","MAT","17","26","26","“Sin odom adi ay ipogaw,” kanan Pedro. Kanan aben Jesus, “Mo siya sa ngarud, adi masapol ay manbayad din an-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT17_27","070_17_27","MAT","17","27","27","Ngem adi tako koma sinsiniten din ipogaw ay nay, isonga en ka mamannait sin lebeng. Din damo ay bannaitam et takawem tepek na yan mailam di siping ay omanay si ibayad ta ay dowa. Alaem et en ka idawat en daida ta mabayadan bowis ta.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_1","070_18_1","MAT","18","1","1","Sin timpo ay doy, inmey din papasolot Jesus en sisya yan kanan da, “Sino en dakami di kangatoan sin panturayan Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_2","070_18_2","MAT","18","2","2","Siya di inayagan Jesus di esay anak et inpapika na sin nan-gawaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_3","070_18_3","MAT","18","3","3","Pag nan kanan, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mo adi yo baliwan di nemnem yo ta mais-o kayos anan-ak, adi kayo polos maitapi sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_4","070_18_4","MAT","18","4","4","Isonga din kangatoan sin panturayan Diyos et din mangibabas awak na ta komaman din anak ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_5","070_18_5","MAT","18","5","5","Et olay sino ay mangawat si nababa ay ipogaw ay kaman nina ay anak manbegew sin pammati na en sak-en et sak-en di inawat na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_6","070_18_6","MAT","18","6","6","“Ngem olay sino ay manolisog ta manbasol din olay esa en da naey ay kababaan ay ipogaw ay namati en sak-en, agpos et koma mo tay-adan din bagang na si madagsen ay bato asi maitpig sin baybay mo din pangitoloyana sin solisog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_7","070_18_7","MAT","18","7","7","Kaseseg-ang di kaipoipogaw isnan daga begew sin ad-ado ay solisog ay sangsangoen da. Wada kayman dedan di domteng ay solisog, ngem kaseseg-ang pay din ipogaw ay pan-gapoan di solisog ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_8","070_18_8","MAT","18","8","8","Isonga mo din takkay mo ono sikim di panbasolam, potoam ta iwasit mo. Tan agpos mo en ka makilak-am sin biyag ed langit ay napopotoan di esay takkay mo ono sikim mo din dodoway takkay mo ono sikim yan maitpig ka sin kad-an di apoy ay adi kadkad-ep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_9","070_18_9","MAT","18","9","9","Din matam abe, mo say panbasolam, okitem ta iwasit mo. Tan agpos mo en ka makilak-am sin biyag ed langit ay bolding ka mo din dodoway matam yan maitpig ka sin apoy ed infierno.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_10","070_18_10","MAT","18","10","10","“Ilaen yo ta adi yo laslasoyen di olay esa en dana ay magay kaibilangan da. Tan kanak en dakayo en kanayon ay wada din aanghel da sin kad-an Amak ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_11","070_18_11","MAT","18","11","11","Tan sak-en ay Anak di Ipogaw et inmaliak isna ta enak anapen ya isalakan din nalitaw ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_12","070_18_12","MAT","18","12","12","“Kaspangarigan, mo wada di nangin oka si sin-gasot ay karnero yan malitaw di esa, sino ngin di amagena? Adi na ngata taynan din siyamapolo ya siyam sin pastolan sin kabilbiligan ta ena anapen din nalitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_13","070_18_13","MAT","18","13","13","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mo datngena din es-esa ay nalitaw, peteg di ragsak na mo din ragsak na sin siyamapolo ya siyam ay adi nalitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_14","070_18_14","MAT","18","14","14","Siya abe en Ama yo ed langit ay adi na layden ay maisian di olay esa ay kababaan ay ipogaw en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_15","070_18_15","MAT","18","15","15","“Mo waday ib-am ay nakabasol en sik-a, en ka makingalat en sisya ay ang-anggoy yo ta ibagam en sisya din basol na. Mo patiena di ibagam, laton ay man-gayyem kayo kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_16","070_18_16","MAT","18","16","16","Ngem mo sigaana ay dengngen, asi ka man-ayag si esa ono dowa ay ib-am ta say waday dowa ono tolo ay mangipaneknek si am-in ay maibaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_17","070_18_17","MAT","18","17","17","Mo sigaana pay ay dengngen din ibagbaga da, ipaammom sin gimong, et mo sigaana pay ay dengngen din kankanan di gimong, ibilang yo ay ipogaw ay adi nangaammo en Diyos ono mansingsingil si bowis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_18","070_18_18","MAT","18","18","18","“Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay olay sino ay iparit yo isnan daga et iparit aben Diyos ed langit, ya olay sino abe ay ipalobos yo isnan daga et ipalobos aben Diyos ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_19","070_18_19","MAT","18","19","19","“Kanak pay en dakayo en mo mantotolag di dowa en dakayo si maipanggep di kedawen yo en Amak ed langit, maitongpal en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_20","070_18_20","MAT","18","20","20","Tan mo nasisinop di olay dowa ono tolo et anggoy begew sin nakies-esaan da en sak-en, wadaak sidi ay makikadkadwa en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_21","070_18_21","MAT","18","21","21","Pag emey si Pedro en Jesus yan kanana, “Apo, mo ipidwapidwan di gait ko ay manbasol en sak-en, mamin piga ay pakawanek sisya? Ay engganas mamin pito?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_22","070_18_22","MAT","18","22","22","“Adiak kanan en mamin pito anggoy mo adi et mamin pitopolo ay pito,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_23","070_18_23","MAT","18","23","23","“Tan din panturayan Diyos et maiarig si ari ay nannemnem ay mansingil si otang di oopisyal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_24","070_18_24","MAT","18","24","24","Kailoglogi na ay mansingil yan waday opisyal ay naiey en sisya ay nakaotang si piga ay milyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_25","070_18_25","MAT","18","25","25","Adi makabayad din opisyal ay sana, isonga inbilin din ari ay mailako di am-in ay sanikwa na ya mailako abes sisya, din asawa na, ya din aan-ak da ta manbalin das bag-en ta say mabayadan otang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_26","070_18_26","MAT","18","26","26","Idi siya et di kadokmog din opisyal ay sana sin sangoanan di ari et nanpakpakaasi ay nangwani, ‘Apo, maseg-ang ka paabe! Anosam pay laeng sak-en ta bayadak am-in.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_27","070_18_27","MAT","18","27","27","Siya et di naseg-angan din ari en sisya et pinogidas na din otang na. Pag nan palobosan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_28","070_18_28","MAT","18","28","28","“Idi madipdipos din opisyal ay sana, dinatngana di gait na ay opisyal ay nakaotang en sisya si pigay libo et anggoy. Kasee en sisya ay nangwani, ‘Bayadam otang mo!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_29","070_18_29","MAT","18","29","29","“Pag et mandokmog din gait na ay sana yan nanpakpakaasi ay nangwani, ‘Maseg-ang ka paabe! Anosam pay laeng sak-en ta bayadak am-in.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_30","070_18_30","MAT","18","30","30","Ngem sinigaana et inpabalod na enggana ay bayadana din otang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_31","070_18_31","MAT","18","31","31","Idi inilan din gagait na ay opisyal din inamag na ay doy, peteg ay mansakit nemnem da, et inmey da sin ari ay among da et dinad-at da en sisya din am-in ay napasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_32","070_18_32","MAT","18","32","32","“Asi et inpaayag din ari din opisyal na ay doy et kanana en sisya, ‘Lawlawa damdama san ogalim! Pinogidas ko din otang mo tan nan-adawag ka en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_33","070_18_33","MAT","18","33","33","Apay nga adi ka sineg-angan din gait mo ay opisyal ay kaman din inyat ko en sik-a?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_34","070_18_34","MAT","18","34","34","Et begew sin palalo ay bonget din ari, kineddengana din opisyal ay doy ay mapaligatan sin balodan enggana ay bayadana din am-in ay otang na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT18_35","070_18_35","MAT","18","35","35","Pag ipaanongos Jesus ay nangwani, “Et kaman nidi abe di amagen Amak ed langit sin esa ya esa en dakayo mo adi yo pakawanen ay sipoposo din gagait yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_1","070_19_1","MAT","19","1","1","Idi nakaitdos Jesus en dana ay banbanag, kinmaan ed Galilea et inmey sin demang di ginawang ay Jordan ay sakop di Judea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_2","070_19_2","MAT","19","2","2","Ad-ado di inmon-onod en sisya et inagasana din waday sakit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_3","070_19_3","MAT","19","3","3","Wada abe di Fafariseo ay inmey en Jesus ta padasen da ay mangiapat en sisya. Kanan da, “Ay ipalobos di linteg tako ay isian di lalaki di asawa na si kompormi ay begew?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_4","070_19_4","MAT","19","4","4","Sinongbatan Jesus ay nangwani, “Ay adi yo binasa din naisolat ay kalin Diyos maipanggep sin namarsuaanas ipogaw? Din naisolat et kanana en din inyat di namarsua sin damo et inamag na di lalaki ya babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_5","070_19_5","MAT","19","5","5","Pag nan kanan, ‘Say gapo na ay taynan di lalaki da ama na en ina na ta ibeey na din asawa na, et manbalin das es-esa.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_6","070_19_6","MAT","19","6","6","Isonga baken dan dodowa mo adi et es-esa. Din nanbalinen ngarud Diyos si es-esa et adi koma pansianen di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_7","070_19_7","MAT","19","7","7","“Aw ngin kayman,” kanan da. “Ngem apay ngarud ay ipalobos di linteg Moses ay idawtan di lalaki di asawa na si kasolatan ay mangipaneknek ay nansian da, pag nan pakaanen?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_8","070_19_8","MAT","19","8","8","Kanan aben Jesus, “Inpalobos Moses ay isian yo din asawa yo begew sin kinakenteg di nemnem yo, ngem natken met di panggep Diyos sin damo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_9","070_19_9","MAT","19","9","9","Ibagak ngarud en dakayo ay din lalaki ay mangisian si asawa na malaksig mo nakilalaki et makibabai mo mangasawas odom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_10","070_19_10","MAT","19","10","10","Pag kanan din papasolot Jesus en sisya, “Mo kaman nidi ay adi kaisian di asawa, agpos et mo adi ta mangas-asawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_11","070_19_11","MAT","19","11","11","Kanan pay Jesus, “Tet-ewa kayman ay waday ipogaw ay indawtan Diyos si kabaelan ay adi mangasawa, ngem din adi na indawtan et adi da makaanos sin nay ay inbaga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_12","070_19_12","MAT","19","12","12","Nankinalasi di gapo ay adi makaasawa di ipogaw. Waday naianak ay kaman dan nakakapon, di odom et kinapon di ib-a da ay ipogaw, ya di odom pay et adi da mangasawa ta say pan-es-esaen dan nemnem da sin pansilsilbian da en Diyos sin panturturayana. Din makabael ay mangonod isna et onodana koma.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_13","070_19_13","MAT","19","13","13","Sin namingsan wada di nangiey en Jesus si an-ak da ta kapayena ya ikararaganas daida. Inandiyan din papasolot na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_14","070_19_14","MAT","19","14","14","ngem kanan Jesus en daida, “Itay-on yo ta omali din anan-ak en sak-en. Adi yo andiyan, tan din kaman dana di maitapi sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_15","070_19_15","MAT","19","15","15","Pag nan kapayen ay mamindisyon en daida et pag komaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_16","070_19_16","MAT","19","16","16","Sin namingsan abe, wada di lalaki ay inmey en Jesus. “Apo maestro,” kanana, “sinoy siged ay masapol ay amagek ta say wada en sak-en di biyag ay iwed patingga na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_17","070_19_17","MAT","19","17","17","Kanan Jesus, “Apay nga pootem en sak-en maipanggep si siged? Tan ang-anggoy Diyos si siged. Ngem mo laydem ay makilak-am si biyag ay iwed patingga na, masapol ay patiem din bilbilin Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_18","070_19_18","MAT","19","18","18","“Sino ay bilbilin?” pinoot kasin din lalaki. “Adi ka manpespese, adi ka makikamkamalala, adi ka mangak-akew, adi ka mantistigo ay man-et-etek, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_19","070_19_19","MAT","19","19","19","dayawem da amam en inam, ya laylaydem di gait mo ay kaman din pananglayad mo sin awak mo,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_20","070_19_20","MAT","19","20","20","Asi pay kanan din lalaki ay doy, “Tinongtongpal ko am-in dana ay bilbilin. Sino pay di masapol ay amagek?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_21","070_19_21","MAT","19","21","21","Kanan aben Jesus, “Mo laydem ay maga di pankolangam, en ka ilako din sanikwam ta idawat mo din lako na si nabiteg, et mawada di kinabaknang mo ay indodolin Diyos ed langit. Asi ka omali ta manbalin ka ay pasolot ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_22","070_19_22","MAT","19","22","22","Idi dinnge na din kanan Jesus ay doy, tinaynanas daida ay manladladingit, tan palalo ay baknang sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_23","070_19_23","MAT","19","23","23","Pag kanan Jesus sin papasolot na, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay naligat ay maitapi di baknang sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_24","070_19_24","MAT","19","24","24","Kanak pay en nalaklaka ay senggep di kamel sin lokaw di dagom mo din kaitapian di baknang sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_25","070_19_25","MAT","19","25","25","Sin nanngean di papasolot nas di, peteg ay nasdaaw da et kanan da, “Mo siya ngarud sa, sino ngin di maisalakan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_26","070_19_26","MAT","19","26","26","Insisin-eng Jesus daida yan kanana, “Mo ipogaw et adi da kabaelan ay mangamag isna, ngem mo si Diyos pay et kabaelana di am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_27","070_19_27","MAT","19","27","27","Pag et kanan Pedro, “Yan si dakami pay? Sino di gon-oden mi? Tan tinaynan mi di am-in ta manbalin kami ay pasolot mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_28","070_19_28","MAT","19","28","28","“Aw kayman,” kanan Jesus, “yan tet-ewa pay din ibagak en dakayo ay mo mabaroan din lobong ay nay, maammoan din kinapateg ya panakabalin ko ay Anak di Ipogaw, tan tomokdoak sin tronok ay manturay. Ya dakayo abe ay papasolot ko et waday sinpo ya dowa ay trono ay tokdoan yo ta okomen yo din kaipoipogaw ay naipoli sin sinpo ya dowa ay an-ak Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_29","070_19_29","MAT","19","29","29","Olay sino ay manaynan sin beey na, aag-i na, da ama na en ina na, an-ak na ya daga na begew sin naitapiana en sak-en et mamin sin-gasot di awatena mo din banol di tinaynana ya makitawid abe si biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT19_30","070_19_30","MAT","19","30","30","Ngem ad-ado di nangato ed wani ay maibaba, ya ad-ado abe di nababa ed wani ay maipangato.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_1","070_20_1","MAT","20","1","1","Kanan Jesus, “Din panturayan Diyos et maiarig si nakin okas kaobasan ay binmalas mapat-a ta en man-ilas mapoldiya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_2","070_20_2","MAT","20","2","2","Wada da di dinatngana et nakitolag en daidas esa ay denario si poldiya da, pag nan ibaa ay en man-obla sin kaobasan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_3","070_20_3","MAT","20","3","3","“Maag-aggew pay, binmala kasin din nakin nom-a et inila na di manbolbolakbol sin markitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_4","070_20_4","MAT","20","4","4","Kanana en daida, ‘Mo layden yo ay en makipoldiya sin kaobasak, lagboak dakayo si kosto.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_5","070_20_5","MAT","20","5","5","Et inmey da nakiobla. “Sin alas dosi ya siya abe sin alas tres, nan-iso di inyat din nakin nom-a ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_6","070_20_6","MAT","20","6","6","Idi dandani ay alas singko, inmey kasin sin markitan yan wada pay di odom ay inila nas di ay owat dan manbolbolakbol. Kanana en daida, ‘Apay nga sinayang yo di esa ay agew ay owat kayon nan-ay-ayam?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_7","070_20_7","MAT","20","7","7","“‘Maga di mamoldiya en dakami ngay,’ kanan da ay sinombat. “‘May,’ kanan aben din nakin nom-a, ‘en kayo aben makiobla sin kaobasak.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_8","070_20_8","MAT","20","8","8","“Idi pay madipdipos din agew, kanan din nakin nom-a sin kapatas na, ‘Ayagam din man-ob-obla ta idawat mon poldiya da manlogi sin naodi ay en nakiobla enggana sin nangon-ona.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_9","070_20_9","MAT","20","9","9","“Siya di inmali din nanlogi ay nan-obla sin alas singko, et nalagboan das sag-eesa ay denario. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_10","070_20_10","MAT","20","10","10","Isonga idi inmali din nangon-ona ay nan-obla, namnamaen da ay ad-ad-ado di poldiya da, ngem kambaw sag-eesa ay denario met laeng di naidawat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_11","070_20_11","MAT","20","11","11","Isonga nanmayotmot da sin nanpaobla en daida ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_12","070_20_12","MAT","20","12","12","‘Da naey ay naodi et es-esay oras anggoy di nan-oblaan da dowan pay dakami yan inan-anosan mi ay nan-ob-obla sin palalo ay segit sin intiro ay agew. Apay ngarud ay nan-iisoem din poldiya mi?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_13","070_20_13","MAT","20","13","13","“‘Dengngem na ay ib-a,’ kanan din nakin nom-a sin esa en daida. ‘Adiak met sinowitik dakayo, tan nantolag takos esa ay denario, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_14","070_20_14","MAT","20","14","14","Alaem ngarud san lagbom et somaa ka. Mo laydek ay nan-iso di lagbon di naodi sin lagbo yo, adi ngata biyang ko di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_15","070_20_15","MAT","20","15","15","Ay bakenak aya lebbeng ay mangamag si laydek sin pilak ko? Ay inmapos kayo ngata tan adiak nan-imot?’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_16","070_20_16","MAT","20","16","16","Pag ipaanongos Jesus ay nangwani, “Kaman nidi di mapasamak sin panturayan Diyos, tan din nababa ed wani et maipangato, ya din nangato ed wani et maibaba.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_17","070_20_17","MAT","20","17","17","Sin nantiktikidan da Jesus ay emey ed Jerusalem, inayagana din sinpo ya dowa ay pasolot na ta omay-ayed da et kanana en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_18","070_20_18","MAT","20","18","18","“Dengngen yo. Nay ay tomiktikid tako ed Jerusalem. Mo somawang takos di, sak-en ay Anak di Ipogaw et maipolangak sin papangolon di papadi ya mamaestron di linteg. Keddengan das sak-en ay matey, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_19","070_20_19","MAT","20","19","19","pag dan omipolang sin Gentil ta lomaslasoy ya somoplisoplit da yan pag dan omilansa sin krus, ngem sin maikatlo ay agew pay, matagoak kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_20","070_20_20","MAT","20","20","20","Pag emey en Jesus din asawan Zebedeo ya din dowa ay anak na, et nandokmog sisya sin sangoanan Jesus yan kanana, “Apo, wada kod di kedawek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_21","070_20_21","MAT","20","21","21","“Sinoy laydem?” kanan Jesus. “Ikarim kod ay sin panturayam, makitokdo din doway anak ko ay nay en sik-a sin makannawan ya makannigid mo,” kanana ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_22","070_20_22","MAT","20","22","22","Asi et kanan Jesus sin dowa ay pasolot na ay doy, “Adi yo ammo din ibagbaga yo. Ay maanosan yo aya din ligat ay nam-osek?” “Mabalin,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_23","070_20_23","MAT","20","23","23","Pag kanan Jesus, “Siya kayman ay manligat kayo ay kaman din ligat ko. Ngem din tomokdo sin makannawan ya makannigid ko et magay lebbeng ko ay mangibaga, tan enggay pinilin Amak din tomokdos di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_24","070_20_24","MAT","20","24","24","Sin nanngean din sinpo ay gagait da, inbonget da din dowa ay sin-agi ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_25","070_20_25","MAT","20","25","25","Siya di inayagan Jesus daida am-in et kanana en daida, “Ammo yo ay din manturturay isnan daga et ipipilit da din layden da sin iturturayan da. Din nangato abe di saad na et ipaila da din turay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_26","070_20_26","MAT","20","26","26","Ngem baken say iyat yo koma. Tan mo wada en dakayo di manglayad ay ngomato, masapol ay silbiana din gagait na ay kaman baa, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_27","070_20_27","MAT","20","27","27","ya din manglayad ay kapatgan et masapol ay silbiana din gagait na ay kaman bag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_28","070_20_28","MAT","20","28","28","Tadonen yo komas sak-en ay Anak di Ipogaw, tan adiak inmali ay masilbian mo adi et ta mansilbiak si kaipoipogaw ya idawat kon biyag ko ay mangsobot si ad-ado.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_29","070_20_29","MAT","20","29","29","Sin kinmaanan da Jesus ed Jerico, nabeweg di ipogaw ay omon-onod en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_30","070_20_30","MAT","20","30","30","Wada et di dowa ay nagodab ay tinmotokdo sin benget di kalsada. Idi dinnge da ay malablabas si Jesus, kabogaw da ay nangwani, “Apo, polin David, maseg-ang ka paabe!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_31","070_20_31","MAT","20","31","31","Niyamyaman din kaipoipogaw daida ta gominek da koma, ngem sinepsep da et ay nangibogaw, “Apo, polin David, maseg-ang ka paabe!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_32","070_20_32","MAT","20","32","32","Siya di et sinmaldeng si Jesus et inpaayag nas daida. Pag nan kanan, “Sinoy layden yo ay amagek en dakayo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_33","070_20_33","MAT","20","33","33","“Apo,” insongbat da, “layden mi ay makaila.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT20_34","070_20_34","MAT","20","34","34","Sineg-angan Jesus daida et kinapay nan mata da. Makaila da ay dagos et nakiey da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_1","070_21_1","MAT","21","1","1","Somagsag-en pay da Jesus ed Jerusalem, sinmawang da sin demang di Betfage sin gowab di bilig ay Olivo. Nangon-onaena di dowa ay pasolot na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_2","070_21_2","MAT","21","2","2","ay nangwani, “Emey kayo sin doy ay ili ed demang. Kostokosto ay mo domateng kayos di, datngan yo di dangki ay naitataked ya din anak na. Obaden yo ta iali yos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_3","070_21_3","MAT","21","3","3","Mo waday manpoot sin am-amagen yo, kanan yo en, ‘Masapol din Apo mi,’ et ipalobos na ay dagos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_4","070_21_4","MAT","21","4","4","Naamag dana ta say matongpal din inpaibagan Diyos sin mamadto ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_5","070_21_5","MAT","21","5","5","“Ibaga yo sin omili ed Jerusalem, ‘Ilaen yo, nay omal-ali din ari yo ay nangibaba sin awak na ay mangakabayo si anak di dangki.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_6","070_21_6","MAT","21","6","6","Inmey ngarud din papasolot Jesus ay doy, et inamag da din intogon Jesus en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_7","070_21_7","MAT","21","7","7","In-ali da din dangki ya din anak na en Jesus, et in-ap-ap da din tak-ep di bado da sin edeg din dowa ay animal. Asi pag mangabayo si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_8","070_21_8","MAT","21","8","8","Din kaad-adoan di kaipoipogaw ay wadas di et in-ap-aplag da din tak-ep di bado da sin kalsada. Din odom pay et inap-apan da si pangan di kaiw ay sinipat da ta say pandayaw da en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_9","070_21_9","MAT","21","9","9","Din nangon-ona ya inmon-onod et inbogbogaw da ay nangwani, “Madaydayaw nan polin David! Mabindisyonan koma nan inbaan Diyos ay panakaawak na! Madaydayaw si Diyos ed langit!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_10","070_21_10","MAT","21","10","10","Sin sinmawangan Jesus ed Jerusalem, nagolo din am-in ay omili et kanan da, “Sino od na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_11","070_21_11","MAT","21","11","11","“Si naey si Jesus ay mamadto ay napo ed Nazaret sin probinsiya ay Galilea,” insongbat din kaipoipogaw ay kakoykoyog Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_12","070_21_12","MAT","21","12","12","Pag senggep si Jesus sin Timplo et inpabela na din man-ilaklako ya manlaklako si maidaton en Diyos. Tinokang na abe din lalamisaan di mansoksokat si pilak ya din totokdoan di man-ilaklako si kalapati, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_13","070_21_13","MAT","21","13","13","yan kanana en daida, “Naisolat sin kalin Diyos, ‘Din beey ko et makwani en pankarkararagan di ipogaw.’ Ngem dakayo pay et nanbalinen yo si panosowitikan yos iib-a yo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_14","070_21_14","MAT","21","14","14","Pag emey din nagodab ya napilay sin kad-an Jesus sin Timplo, et inagasanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_15","070_21_15","MAT","21","15","15","Ngem din papangolon di papadi ya mamaestron di linteg et binmonget da sin nangilaan da sin nakaskasdaaw ay inam-amag Jesus ya din anan-ak ay nangipigsapigsa si kali da sin Timplo ay mangmangwani, “Madaydayaw din polin David!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_16","070_21_16","MAT","21","16","16","Siya di et kanan da en Jesus, “Ay adim dengngen din kankanan di anan-ak ay sana?” “Dengdengngek yan!” kanan Jesus ay sinombat. “Ay adi yo binasa din naisolat sin kalin Diyos ay kanana en initdoana din anan-ak ya momoyang ay mandayaw en sisya si kostokosto?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_17","070_21_17","MAT","21","17","17","Pag taynan Jesus daida sin siyodad et en nan-iyan ed Betania. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_18","070_21_18","MAT","21","18","18","Sin napat-a ay pantattaolian da Jesus ed Jerusalem, mandagaang sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_19","070_21_19","MAT","21","19","19","Inila na di kaiw ay igos sin benget di danan, et sinag-ena ta ilaena mo waday lames na, ngem wada et anggoy di tobo na. Isonga kanana sin kaiw ay doy, “Adi ka kasin manlamlames.” Et nango ay dagos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_20","070_21_20","MAT","21","20","20","Sin nangilaan di papasolot nas di, peteg ay nasdaaw da et kanan da, “Agasem! Nango ay dagos san kaiw ay igos mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_21","070_21_21","MAT","21","21","21","“Tet-ewa nan ibagak en dakayo,” kanan Jesus ay sinombat. “Mo waday talek yo en Diyos ay adi kayo mandowadowa ay matongpal di ibaga yo, makaamag kayo si kaman din inamag ko sin kaiw ay nay. Baken anggoy nidi mo adi et mabalin abe ay kanan yo sin bilig ay nay, ‘Komaan kas na et pomadtok ka sin baybay,’ et matongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_22","070_21_22","MAT","21","22","22","Olay sino ay kedawen yo en Diyos et maidawat tet-ewa en dakayo mo talken yo ay maidawat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_23","070_21_23","MAT","21","23","23","Pag mantaoli si Jesus sin Timplo. Sin nan-it-itdoana, inmey en sisya din papangolon di papadi ya din aam-a. Pinoot da en sisya ay nangwani, “Sinoy lebbeng mo ay mangam-amag en dana? Sinoy nangidawat en sik-a sin kalebbengam ay nay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_24","070_21_24","MAT","21","24","24","Kanan aben Jesus, “Wada abey pootek kod en dakayo on-ona. Mo songbatan yo, asiak aben ibaga din kalebbengak ay mangam-amag en dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_25","070_21_25","MAT","21","25","25","Siya na din salodsod ko. Sinoy nangidawat en Juan si kalebbengana ay namonbonyag si kaipoipogaw? Ay si Diyos ono ipogaw?” Pag dan man-asipoot ay nangwani, “Ay sinoy isongbat tako? Mo kanan tako en si Diyos di nangidawat si lebbeng na, kanan samet Jesus en, ‘Mo siya sa, apay ngarud ay adi yo pinatpatis sisya?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_26","070_21_26","MAT","21","26","26","Ngem mo kanan tako abe en owat ipogaw di nangidawat, ay inayan! Kaeegyat di amagen di kaipoipogaw en datako, tan patien da am-in ay mamadto si Juan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_27","070_21_27","MAT","21","27","27","Pag da et kanan en Jesus, “Adi mi ammo.” Kanan aben Jesus, “Mo siya sa, adiak aben ibaga en dakayo mo sinoy nangidawat en sak-en si kalebbengak ay mangam-amag en dana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_28","070_21_28","MAT","21","28","28","Pag dad-aten Jesus din pangarig ay nay en daida. Kanana, “Sinoy pannemnem yo isna? Wada di ipogaw ay dodoway anak na ay lalaki. Sin namingsan, kanana sin pangpangoan, ‘Anak ko, en ka man-obla sin kaobasan.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_29","070_21_29","MAT","21","29","29","“‘Sigaak,’ kanana, ngem maaw-awni pay, nanbaliw di nemnem na et en nan-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_30","070_21_30","MAT","21","30","30","“Pag emey din ama sin iyogtan, et nan-iso di inbilina en sisya. ‘Aw adi, Ama, emeyak,’ kanana. Ngem adi baw inmey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_31","070_21_31","MAT","21","31","31","May ngarud,” kanan Jesus, “sino en da naey ay dowa di nanongpal sin layden ama da?” “Din pangpangoan adi,” kanan da. “Kosto,” kanan Jesus, “et tet-ewa nan ibagak en dakayo ay din managbasol ay ipogaw ay kaman din mansingsingil si bowis ya din babbabai ay malaklakoan di kinababai da et on-onaan das dakayo ay maitapi sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_32","070_21_32","MAT","21","32","32","Tan inmali si Juan ay Namonbonyag et init-itdo na en dakayo din nalinteg ay kabibiyag ay maonodan koma, ngem adi yo pinatis sisya. Et mo pay din mansingsingil si bowis ya din babbabai ay malaklakoan di kinababai da et pinati da. Et olay sin nangilaan yo sin inyat da, adi yo binaliwan nemnem yo ay mamati.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_33","070_21_33","MAT","21","33","33","Pag kanan Jesus, “Dengngen yo kod di esa pay ay pangarig. Wada di esa ay ipogaw ay nangis-ek si ad-ado ay obas. Binatog na din nanliniked, et tinolikawana di bato ay manaytaya sin someset ay danom di lames na mo igatin da. Nan-isaad abe si nakayang ay kalapaw ay pantean di mangadog. Pag nan ipaayowan si odom ay mantaltalon, et pag emey sin addawi ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_34","070_21_34","MAT","21","34","34","Domteng pay din panagbobolas si obas, inbaan din nakin nom-a di babag-ena ta en da alaen din bingay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_35","070_21_35","MAT","21","35","35","Ngem idi sinmawang dana ay babag-en, sinoplit din nangnangset di esa, pinse day esa, ya pinigpig day esa enggana ay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_36","070_21_36","MAT","21","36","36","Pag ibaan din nakin nom-a di ad-ado ay babag-en mo sin damo, ngem nan-iso di inyat din nangnangset sin nom-a en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_37","070_21_37","MAT","21","37","37","Isonga pag nan ibaa din anak na, tan kananas nemnem na, ‘Kabain das sisya.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_38","070_21_38","MAT","21","38","38","“Ngem sin nangilaan da doy ay makitaltalon sin anak na ay sana, kanan da et en, ‘Si naey di akin tawid sin nom-a ay nay. Peslen tako et ta bansen tako nan tawid na!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_39","070_21_39","MAT","21","39","39","Pag da et depapen et ipabela da sin kaobasan, asi da pag peslen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_40","070_21_40","MAT","21","40","40","“Mo siya sa di napasamak,” kanan Jesus, “sino ngata di amagen din nakin nom-a sin doy da ay makitaltalon mo mantaolis sisya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_41","070_21_41","MAT","21","41","41","“Kaeegyat di amagena ay mamse en da dooy ay ipogaw ay lawlawa,” kanan da ay sinombat. “Asi na aben ipaayowan din nais-ek sin odom ay ipogaw ay matalek ay mangidawat si bingay na mo panagbobolas.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_42","070_21_42","MAT","21","42","42","Pag kanan Jesus en daida, “Kosto san songbat yo. Apay ngarud ay adi yo maawatan din inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Din bato ay sinigaan din man-isassaad si beey et say nanbalinen Diyos ay kabanolan ay bato ay mangipakneg sin beey. Say inamag Apo Diyos na, et sigesiged ya nakaskasdaaw sin pangila tako.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_43","070_21_43","MAT","21","43","43","Isonga kanak en dakayo ay isaldeng Diyos din pangiturturayana en dakayo et ilogi na ay mangituray si kaipoipogaw ay mangam-amag si maibagay sin panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_44","070_21_44","MAT","21","44","44","Olay sino abe ay mag-as sin nay ay bato et magimok, ya mamekmek abe ay kaman tapok di olay sino ay pontaana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_45","070_21_45","MAT","21","45","45","Idi dinngen din papangolon di papadi ya din Fafariseo din naey da ay pangarig ay dinad-at Jesus, ammo da ay daida di inbagbaga na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT21_46","070_21_46","MAT","21","46","46","isonga layden da ay depapen. Ngem emegyat da sin kaipoipogaw, tan binigbig das sisya ay mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_1","070_22_1","MAT","22","1","1","Pag kasin man-iarig si Jesus ay nangwani en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_2","070_22_2","MAT","22","2","2","“Din panturayan Diyos et maiarig si ari ay nansagana, tan mankasal din lalaki ay anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_3","070_22_3","MAT","22","3","3","Idi naisagana am-in, inbaa na di babag-ena ta en da ibaga kasin sin sigod ay naayagan ay omali da koma ay makikasal. Ngem din naayagan et sinigaan da ay omali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_4","070_22_4","MAT","22","4","4","Isonga inbaa na kasin di odom ay babag-ena ta ibaga da sin ipogaw ay naayagan, ‘Omali kayo et ay makikasal, tan naisasagana am-in. Pinalti mi din nankalalames ay baka mi et naoto da am-in.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_5","070_22_5","MAT","22","5","5","Ngem din doy da ay naayagan et tineteweng da. Adi da inmali mo adi et intoltoloy da din am-amagen da. Di esa et inmey sin payew na, di esa pay et inmey man-ilako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_6","070_22_6","MAT","22","6","6","Din odom et dinpap da din babag-en di ari, palalo ay pinaligat das daida yan pag dan peslen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_7","070_22_7","MAT","22","7","7","Palaloy bonget din ari sin nanngeana sin napasamak, et inbaa na di sosoldado na ta en da peslen din doy da ay namse sin babag-ena ya pooan da din ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_8","070_22_8","MAT","22","8","8","Pag kanan din ari sin odom ay babag-ena, ‘Naisasagana am-in din para sin kasal, ngem din ipogaw ay inayagak et adi da maikari ay omali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_9","070_22_9","MAT","22","9","9","Emey kayo ngarud sin kakalsadan di ili ta ayagan yo din am-in ay datngan yos di.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_10","070_22_10","MAT","22","10","10","Isonga inmey da et inayagan da din am-in ay dinatngan da ay siged ya olay lawa di ogali na, et napno din dakdake ay kowarto ay pankasalan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_11","070_22_11","MAT","22","11","11","“Maaw-awni pay, sinenggep din ari ay makingalat sin sangaili na, et inila na di esa ay adi nanbado si maibagay sin kasalan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_12","070_22_12","MAT","22","12","12","‘Gayyem ko,’ kanana en sisya, ‘apay nga wada kas na yan adi ka nanbado si para kasal?’ Ngem ginmiginek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_13","070_22_13","MAT","22","13","13","Isonga pag kanan din ari sin babag-ena, ‘Baloden yon takkay ya siki na ta asi yo itpig sin bel-ayan ay mabolinget ay pan-og-ogaan ya pan-gaygayetgetana.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_14","070_22_14","MAT","22","14","14","Pag ipaanongos Jesus ay nangwani, “Ad-ado di maayagan, ngem at-atik di pilien Diyos ay maitapi sin panturayana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_15","070_22_15","MAT","22","15","15","Pag komaan din Fafariseo et en da nantotolag mo intoy iyat da ay mansalodsod en Jesus ta mo waday songbat na, say pangidaruman da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_16","070_22_16","MAT","22","16","16","Pag dan ibaa di papasolot da ay Fariseo ya din naitatapi sin bonggoy Herod ta emey da en Jesus. Idi dinatngan das sisya, kanan da, “Apo maestro, ammo mi ay tet-ewa am-in di kankanam. Ammo mi abe ay adi ka panlaslasinen din waday kabigbigana, mo adi et it-itdom din tet-ewa ay maipanggep sin layden Diyos ay amagen di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_17","070_22_17","MAT","22","17","17","Isonga ibagam kod mo sinoy pannemnem mo isna. Ay labsingen mi din linteg tako mo manbayad kamis bowis sin Emperador ed Roma?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_18","070_22_18","MAT","22","18","18","Ngem ammon Jesus din lawa ay panggep da, isonga pag nan kanan en daida, “Dakayo ay agin sisiged, apay nga padpadasen yos sak-en? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_19","070_22_19","MAT","22","19","19","Omipaila kayo kod si esay denario ay maibayad si bowis.” Idi in-ali da en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_20","070_22_20","MAT","22","20","20","kanana en daida, “Sinoy nakin ropa ya nakin ngadan isna?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_21","070_22_21","MAT","22","21","21","“Din Emperador,” insongbat da. “Mo siya sa,” kanan Jesus, “din okan Emperador et idawat yo en sisya, ya din okan Diyos et idawat yo abe en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_22","070_22_22","MAT","22","22","22","Sin nanngean das di, peteg ay nasdaaw da, et kataynan da en sisya et nadipos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_23","070_22_23","MAT","22","23","23","Maaw-awni pay, wada da di Sadduceo ay inmey en Jesus. Daida di esa ay bonggoy di Judio ay mangmangwani en adi kasin matago di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_24","070_22_24","MAT","22","24","24","Kanan da en sisya, “Apo maestro, kanan din linteg tako ay insolat Moses, ‘Mo waday sin-asawa ay magay anak da ya matey din lalaki, masapol ay asawaen din agi na din nalasang ta say mo way anak da, kaman say anak din natey.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_25","070_22_25","MAT","22","25","25","May kod, wada kano di pito ay sisiag-i ay lallalaki. Nangasawa din pangpangoan, ngem natey ay iwed anak da. Isonga naiskat iyogtana et inasawa na din balo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_26","070_22_26","MAT","22","26","26","ngem natey ay iwed abey anak da. Iso na abe sin maikatlo. Pag siyasiya di enggana sin maikapito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_27","070_22_27","MAT","22","27","27","Pag omanongos ay matey din babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_28","070_22_28","MAT","22","28","28","May kod, mo sin tapin di agew sin katagoan kasin di natnatey, sino ngin en daida di kosto ay akin asawa en sisya? Tan inasawa da am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_29","070_22_29","MAT","22","29","29","Sinongbatan Jesus ay nangwani, “Naipaksaw kayo, tan adi yo maawatan din naisolat ay kalin Diyos ya adi yo aben maawatan din panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_30","070_22_30","MAT","22","30","30","Tan mo matago kasin di natnatey, adi da man-aasawa mo adi et mais-o da sin aanghel ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_31","070_22_31","MAT","22","31","31","Et mo maipanggep abe sin kasin katagoan di natey, kaman yon adi binasa din naisolat ay kalin Diyos en dakayo ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_32","070_22_32","MAT","22","32","32","‘Sak-en si Diyos ay deda ay Diyos da Abraham en Isaac ya si Jacob.’ Say kanana di olay mo nabayag ay nanatey da Abraham. Di layden nina ay kalien et matago kasin di natey, tan si Diyos et baken Diyos di natey ay ipogaw mo adi et din matmatago.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_33","070_22_33","MAT","22","33","33","Din kaipoipogaw ay nandengdenge et peteg ay nasdaaw da sin init-itdo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_34","070_22_34","MAT","22","34","34","Sin nanngean din Fafariseo ay inabak Jesus din Sadduceo, nasinop da et inmey da sin kad-an Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_35","070_22_35","MAT","22","35","35","Di esa en daida ay nalaing ay maestron di linteg et nansalodsod en Jesus ta padasenas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_36","070_22_36","MAT","22","36","36","Kanana, “Apo maestro, sino di kapapatgan ay bilin sin linteg Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_37","070_22_37","MAT","22","37","37","Kanan Jesus, “‘Masapol ay imongsan mo di am-in ay nemnem ya laing mo ay manglaylayad en Diyos ay Apom.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_38","070_22_38","MAT","22","38","38","Siya na din kapapatgan ay bilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_39","070_22_39","MAT","22","39","39","Din maikadwa ay kapapatgan et mais-o: ‘Masapol ay laylaydem di ib-am ay kaman din pananglayad mo sin awak mo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_40","070_22_40","MAT","22","40","40","Din intiro ay linteg Moses ya din insolat di mamadto et maibasar da sin dowa ay bilbilin ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_41","070_22_41","MAT","22","41","41","Idi nasisinop pay laeng din Fafariseo, pinoot aben Jesus en daida ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_42","070_22_42","MAT","22","42","42","“Sinoy pannemnem yo sin Messias? Sinoy nangipoli en sisya?” “Polin David sisya,” kanan da ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_43","070_22_43","MAT","22","43","43","Kanan aben Jesus, “Mo siya sa, apay ngarud ay Apo di pangwanin David en sisya? Tan din inpaibagan di Ispiriton Diyos en David et siya na: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_44","070_22_44","MAT","22","44","44","‘Kanan Apo Diyos en Apok: Tomokdo ka sin makannawan ko engganas abakek din kaibaw mo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_45","070_22_45","MAT","22","45","45","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Mo say kanan David en Apo na din Messias, intoy iyat na ay polin David?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT22_46","070_22_46","MAT","22","46","46","Ngem adi da polos makasongbat, et manlogi isdi, maga di mangitoled ay manpoot en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_1","070_23_1","MAT","23","1","1","Pag kanan Jesus sin kaipoipogaw ya sin papasolot na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_2","070_23_2","MAT","23","2","2","“Din mamaestron di linteg ya din Fafariseo et waday kalintegan da ay mangilawag sin linteg Moses, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_3","070_23_3","MAT","23","3","3","isonga masapol ay dadlon yon patien din am-in ay it-itdo da en dakayo. Ngem adi yo tadtadonen din kabibiyag da, tan adi da on-onodan din it-itdo da ay mismo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_4","070_23_4","MAT","23","4","4","Ipag-en da sin kaipoipogaw di madagsen ay siya din ad-ado ay bilbilin ay ipapati da ay maonodan, ngem adi da pay makig-en si olay at-atik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_5","070_23_5","MAT","23","5","5","Am-in din am-amagen da et amagen da ta say ilaen ya it-ek di ipogaw daida. Isonga padakdak-en da din kaiigtoan di versikulo ay tapin di linteg ay ibebedbed da sin kitong ya takkay da ya paandoen da abe din pagaypay sin gayadan di tak-ep di bado da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_6","070_23_6","MAT","23","6","6","Sin en da makikanan, pilien da din napateg ay ipogaw si pakitokdoan da, ya pilien da abe din kasisigedan ay tokdoan sin sinagoga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_7","070_23_7","MAT","23","7","7","Layden da abe ay dayawen di ipogaw daida ay mangwani en ‘Apo’ mo en da manpasyal, ya layden da ay maibaga ay maestro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_8","070_23_8","MAT","23","8","8","“Ngem mo dakayo pay, adi yo ipalobos ay maestro di pangwanin di gagait yo en dakayo, tan siag-i kayo am-in ya ang-anggoy ko ay maestro yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_9","070_23_9","MAT","23","9","9","Adi yo aben aw-awagan di olay sino isnan daga si Ama, tan es-esa di Ama yo ay si Diyos ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_10","070_23_10","MAT","23","10","10","Et adi yo aben ipalobos din gagait yo ay mangwani en Apo en dakayo, tan sak-en ay Messias din es-esa ay Apo yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_11","070_23_11","MAT","23","11","11","Din kapatgan en dakayo et din mansilsilbi sin gagait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_12","070_23_12","MAT","23","12","12","Din mangipapangato sin awak na et maibaba, ngem din mangibaba pay sin awak na et maipangato.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_13","070_23_13","MAT","23","13","13","Pag itoloy Jesus ay mangwani, “Kaseseg-ang kayo ay mamaestron di linteg ya Fafariseo, dakayo ay agin sisiged! Tan kaman yon in-eb din pantew ay senggepan koman di ipogaw sin panturayan Diyos. Sigaan yo ay maitapi sin panturayana dowan yo aben sangsangawen di ipogaw ay manglayad ay maitapi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_14","070_23_14","MAT","23","14","14","“Kaseseg-ang kayo ay mamaestron di linteg ya Fafariseo, dakayo ay agin sisiged! Tan iet-etekan yo di nabalo ay babbabai ta say alaen yo din gamgameng da ya olay din beey da dowan yon paandoandoen din kararag yo sin pangiilaan di kaipoipogaw. Awni man et madagdagsen din dosa yo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_15","070_23_15","MAT","23","15","15","“Kaseseg-ang kayo ay mamaestron di linteg ya Fafariseo, dakayo ay agin sisiged! Tan omagadang kayo sin baybay ya emey kayo sin addawi ay il-ili ta way iyat yo ay mangawis si olay es-esa ay manbalin si pasolot yo. Et mo inawis yo, panbalinen yo si ipogaw ay mas maikari ay madosa ed infierno mo si dakayo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_16","070_23_16","MAT","23","16","16","“Kaseseg-ang kayo! Kaman kayon nagodab ay mangipangpango si danan. Tan it-itdo yo ay mo waday mansapata yan alaena din Timplo ay tistigo na, baken basol mo adi na tongpalen din insapata na, ngem mo din balitok sin Timplo di alaena ay tistigo na, masapol ay tongpalena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_17","070_23_17","MAT","23","17","17","Palalo kayo ay nagodab! Kaman magay nemnem yo! Sino aya di napatpateg? Ay din balitok ono din Timplo ay mangipabalin ay nasantoan din balitok? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_18","070_23_18","MAT","23","18","18","Kanan yo abe en mo waday mansapata yan alaena din altar ay tistigo na, baken basol mo adi na tongpalen din insapata na, ngem mo din naidaton sin altar di alaena ay tistigo, masapol ay tongpalena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_19","070_23_19","MAT","23","19","19","Palalo san kinagodab yo! Sino aya di napatpateg? Ay din daton ono din altar ay mangipabalin ay nasantoan din daton? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_20","070_23_20","MAT","23","20","20","Din altar ngarud! Isonga din mansapata yan alaena din altar ay tistigo na et baken anggoy din altar di alaena na mo adi aben din naidatdaton sin altar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_21","070_23_21","MAT","23","21","21","Ya din mansapata yan alaena din Timplo ay tistigo na et baken anggoy din Timplo di alaena ay tistigo mo adi si Diyos abe ay manbeey sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_22","070_23_22","MAT","23","22","22","Ya mo wada abe di mansapata ay mangwani, ‘Ilam ay langit,’ baken anggoy din langit di alaena ay tistigo na mo adi din tronon aben Diyos ya din tinmotokdos di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_23","070_23_23","MAT","23","23","23","“Kaseseg-ang kayo ay mamaestron di linteg ya Fafariseo, dakayo ay agin sisiged! Tan es-esten yo ay mangidawat en Diyos sin inkasinpo, olay din ap-apiten yo ay maisab-ong sin madengdeng, ngem binaybay-an yo din nabanbanol ay bilbilin di linteg ay kanana en nalinteg koma di iyat yo sin iib-a yo, seg-angan yo komas daida ya matalek kayo. Agpos mo in-inset yo koma dana ay nabanbanol dowan yo et aben intoltoloy ay mangidawat sin inkasinpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_24","070_23_24","MAT","23","24","24","Dakayo ay nagodab ay man-ipangpango! Kaman kayon ipogaw ay mangset ay mansagat si inomena ta magay maitapi ay ngilaw ngem dowan kaokmon si esay kamel! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_25","070_23_25","MAT","23","25","25","“Kaseseg-ang kayo ay mamaestron di linteg ya Fafariseo, dakayo ay agin sisiged! Kaman kayon ipogaw ay mangowas et anggoy sin baklang di tasa ya edeg di palato, tan siged di ogali ay ipappaila yo sin kaipoipogaw, ngem din nemnem yo et napnos kinagamgam ya plano ay manowitik si iib-a yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_26","070_23_26","MAT","23","26","26","Ay daetan kayo! Dakayo ay Fariseo ay nagodab! Dalosan yo koma agan-o din wadas oneg di tasa ta nadalos abe din baklang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_27","070_23_27","MAT","23","27","27","“Kaseseg-ang kayo ay mamaestron di linteg ya Fafariseo, dakayo ay agin sisiged! Tan kaman kayon pansiyong ay napintolan si mankilat. Kagkagam-is di boya na, ngem napnos tong-an di natey ya odom ay kadodogis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_28","070_23_28","MAT","23","28","28","Et siya abe ay siged di ogali yo sin pangiilaan di kaipoipogaw, ngem din katet-ewa na et agin sisiged kayo ya pag lawa di naiigtos nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_29","070_23_29","MAT","23","29","29","“Kaseseg-ang kayo ay mamaestron di linteg ya Fafariseo, dakayo ay agin sisiged! Tan iam-amagan yo si kagkagam-is ay pansiyong din mamadto ed nabaon ya altialtian yo abe din pansiyong di nalinteg ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_30","070_23_30","MAT","23","30","30","Kanan yo, ‘Mo wada kami koma sin timpon di aap-o mi, adi kami naitapi sin namsenamsean da sin mamadto.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_31","070_23_31","MAT","23","31","31","Ngem begew sin kankanan yo ay sana, ipodno yo ay naipoli kayo sin namsenamse sin mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_32","070_23_32","MAT","23","32","32","May ngarud, itoloy yo ay mangikdeng sin inlogin di aap-o yo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_33","070_23_33","MAT","23","33","33","Peteg kayo kayman ay kaman nasikap ay eweg! Ay siya mo mailsot yo din pangeddengan Diyos en dakayo ay madosa ed infierno? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_34","070_23_34","MAT","23","34","34","Isonga ibaak en dakayo di mamadto ya mamasirib ay ipogaw ya man-it-itdo si kalin Diyos. Peslen yo di odom ya ilansa yo di odom sin krus. Di odom pay et soplisopliten yo sin kasinasinagoga yo, et olay intoy lomaylayawan da, atikoen yo ta paligaten yos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_35","070_23_35","MAT","23","35","35","Isonga makaoway kayo sin nateyan di am-in ay nalinteg ay ipogaw isnan daga manlogi sin namsean da en Abel enggana sin namsean di ap-apo yo en Zekarias ay anak Berekias sin nan-gawaan di altar ya din Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_36","070_23_36","MAT","23","36","36","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay din ipogaw ed wani et makaoway da sin nateyan da am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_37","070_23_37","MAT","23","37","37","Pag kanan Jesus, “Ay apaw kayo ay taga-Jerusalem ay namigpigpig ya namnamse sin mamadto ya odom ay inbaan Diyos! Namin piga ay laydek ay sinopen ya ay-ayowanan dakayo ay kaman din iyat di oboan ay manakoko sin an-ak na, ngem sinigaan yo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_38","070_23_38","MAT","23","38","38","Isonga makaoway kayo, tan taynan Diyos dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT23_39","070_23_39","MAT","23","39","39","Tan kanak en dakayo en adi kayo kasin omil-ila enggana sin tapin di agew ay pangibagaan yo en, ‘Madaydayaw din nay omali ay inbaan Diyos.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_1","070_24_1","MAT","24","1","1","Idi kinmaan si Jesus sin Timplo yan madipdipos, sinmag-en din papasolot na ta ipaila da en sisya din kinakagam-is di Timplo ya bebbeey ay linak-am na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_2","070_24_2","MAT","24","2","2","Kanan Jesus, “Il-ilaen yo am-in dana ay kagkagam-is, ay baken siya? Ngem tet-ewa nan ibagak en dakayo ay awni et maiwalang da am-in, tan iwed di olay esay bato si komakaman sin kad-ana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_3","070_24_3","MAT","24","3","3","Pag dan mantikid sin bilig ay Olivo et tinmokdos Jesus. Asi pay emey din papasolot na en sisya ay ang-anggoy da et kanan da, “Ibagam kod mo pig-an di kaamagan nisa ya sinoy sinyal si pangimatonan mi ay dandani di omaliam ya panpatinggaan di lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_4","070_24_4","MAT","24","4","4","Sinombat si Jesus ay nangwani, “Siliban yo ta adi kayo kaietekan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_5","070_24_5","MAT","24","5","5","Tan ad-ado da di omali ay mangwani en, ‘Sak-en met din Messias,’ et ad-ado di ietekan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_6","070_24_6","MAT","24","6","6","Dengngen yo abe din banangbang di gobat ay maisag-en en dakayo ya damag di gobat sin odom ay il-ili, ngem adi kayo emeg-egyat. Masapol ay maamag dana, ngem daan pay din panpatinggaan di lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_7","070_24_7","MAT","24","7","7","Tan man-gogobat din kailiili ya siya abe sin gogobierno. Wada abe di betil ya yegyeg sin kailiili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_8","070_24_8","MAT","24","8","8","Ngem am-in dana et kaman owat din panngitingitan di eges di babai mo iloglogi na ay man-anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_9","070_24_9","MAT","24","9","9","“Awni et depapen das dakayo ta paligaten ya peslen das dakayo. Am-in di ipogaw abe et kaliliget das dakayo begew sin pammati yo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_10","070_24_10","MAT","24","10","10","Sin timpo ay doy, ad-ado di manokog si pammati da en sak-en, et lipotan ya kaliliget da din iib-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_11","070_24_11","MAT","24","11","11","Ad-ado abe di makaetek ay mamadto ay manpaila, et ad-ado di ietekan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_12","070_24_12","MAT","24","12","12","Begew sin inmad-adoan di lawa, omat-atik din layad di kaad-adoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_13","070_24_13","MAT","24","13","13","Ngem olay sino ay mangipapasnek ay mamati ay adi mankeykeyat et maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_14","070_24_14","MAT","24","14","14","Din siged ay damag ay maipanggep sin panturayan Diyos et maikasaba sin kailiili isnan daga ta say dengngen di am-in ay ipogaw, et pag domateng din panpatinggaan di lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_15","070_24_15","MAT","24","15","15","Intoloy Jesus ay nangwani, “Awni et matongpal din inpadton Daniel ay wada di ‘kaliliget ay domadael’ ay pomipika sin nasantoan ay lugar ay siya din Timplo. (Din mamasa sin naipadto ay nay et maawatana koma.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_16","070_24_16","MAT","24","16","16","Mo ilaen yo di, din mantetee ed Judea et masapol ay dalasen da ay lomayaw sin kadondontogan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_17","070_24_17","MAT","24","17","17","Din wada sin bel-ayan di beey na et masapol ay adi mataktak ay senggep ay en manga sin bonag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_18","070_24_18","MAT","24","18","18","Din wada abe sin payew et adi koma somaa ay en man-as tak-ep di bado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_19","070_24_19","MAT","24","19","19","Sin da doy ay agew, kaseseg-ang iman din maliton ya din way pansosoena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_20","070_24_20","MAT","24","20","20","Ikararag yo ay adi koma maitompong din lomayawan yo sin pinag-aandap ono agew ay pan-ibbayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_21","070_24_21","MAT","24","21","21","Tan din timpon di nalabes ay ligat ay sana et magay kaiisoana manlogi sin naparsuaan di lobong enggana ed wani, ya maga abe di makaiso sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_22","070_24_22","MAT","24","22","22","Mo doy ya adi ninemnem Diyos ay paaptiken din doy timpo ay panligatan, maga di ipogaw si mabay-an isnan daga. Ngem laton ay paaptikena begew sin pinili na ay ipogaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_23","070_24_23","MAT","24","23","23","Intoloy Jesus ay nangwani, “Sin doy ay timpo, mo waday mangwani en dakayo, ‘Ilam, naey din Messias,’ ono ‘Dooy baw sisya,’ adi yo patpatien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_24","070_24_24","MAT","24","24","24","Tan manpaila di makaetek ay iipogaw ay mangwani en daida kano din Messias ya daida kano di mamadto. Et ipaila da di nakaskasdaaw ay sinyal ya milagro ta say ietekan da koma di kaipoipogaw ya olay din ipogaw ay pinilin Diyos mo mabalin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_25","070_24_25","MAT","24","25","25","Isonga nemnemen yo dana, tan nay ay indadaan ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_26","070_24_26","MAT","24","26","26","“Isonga mo kanan da en, ‘Ilam, wada din Messias sin lugar ay magay omili,’ adi kayo em-emey. Mo kanan da abe en, ‘Ilam, wadas na ay nantatabon,’ adi yo patpatien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_27","070_24_27","MAT","24","27","27","Tan din pantaoliak ay Anak di Ipogaw et kaman din somilap ay kimat ay maila sin am-in ay banda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_28","070_24_28","MAT","24","28","28","Sigurado ay matongpal dana ay kaman din kankanan da, ‘Olay intoy kad-an di natey et say kasinopan di titit ay mangan en daida.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_29","070_24_29","MAT","24","29","29","“Makdeng pay din timpon di ligat ay doy, pag et bomolinget din agew ya adi somlag din bowan. Matekdag abe din katalatalaw ya maikiweg din am-in ay wada ed kayang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_30","070_24_30","MAT","24","30","30","Pag wada di sinyal ed kayang ay mangipaila ay dandani di omaliak ay Anak di Ipogaw, et manladingit di am-in ay grupon di ipogaw isnan daga. Ilaen das sak-en ay Anak di Ipogaw ay omal-ali ay maikoyog sin liboo. Peteg di panakabalin ko ya dadlonak mansilap si kinadiyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_31","070_24_31","MAT","24","31","31","Pag et wada di napigsa ay bongog di tanggoyob, et ibaak din aanghel ko sin opat ay kapoan di dagem ta en da sinopen din pinilik ay ipogaw ko sin am-in ay solin di lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_32","070_24_32","MAT","24","32","32","Pag kanan Jesus, “Nemnemen yo din kaiw ay igos ta say pan-adalan yo. Mo manngengeta din panga na yan tomobo, namnamaen yo ay dandani di pinag-oodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_33","070_24_33","MAT","24","33","33","Et siya abe mo ilaen yo ay maam-amag am-in dana ay inbagbagak en dakayo, ammo yo ay dandani di omaliak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_34","070_24_34","MAT","24","34","34","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay matmatago pay laeng di odom ay ipogaw ay wada ed wani mo matongpal am-in din inbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_35","070_24_35","MAT","24","35","35","Mankaiiwed din wada ed kayang ya din daga ay nay, ngem din kalik pay et komakaman si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_36","070_24_36","MAT","24","36","36","Kanan aben Jesus, “Mo din inbagak en dakayo, magay nakin ammo sin agew ya oras ay katongpalana. Olay din aanghel ed langit et adi da ammo. Olay sak-en ay Anak Diyos et adiak aben ammo. Tan magay nakin ammo mo adi et anggoy si Diyos Ama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_37","070_24_37","MAT","24","37","37","Din ogalin di ipogaw sin agew ay kasinak omalian ay Anak di Ipogaw et kaman din timpon Noe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_38","070_24_38","MAT","24","38","38","Tan sin doy ay timpo ay daan malbeng di daga, intoltoloy da ay mangmangan ya man-in-inom ya man-aasawa enggana sin agew ay sinenggepan da Noe sin daong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_39","070_24_39","MAT","24","39","39","Adi da naawatan din kaeegyat ay awni et mapasamak en daida enggana sin kosto ay nalbengan din daga ay nalnedan da am-in. Et kaman nidi abe di mapasamak sin omaliak ay Anak di Ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_40","070_24_40","MAT","24","40","40","Mo wada di dowa ay lalaki ay man-ob-obla sin kapaypayewan, maa din esa yan mabay-an din esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_41","070_24_41","MAT","24","41","41","Mo wada abe di dowa ay babai ay manbaybayo, maa din esa yan mabay-an din esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_42","070_24_42","MAT","24","42","42","Isonga mansasagana kayo si kanayon, tan adi yo ammo din kosto ay agew ay omalian din Apo yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_43","070_24_43","MAT","24","43","43","“Nemnemen yo na: mo ammon koma din akin beey din oras sin labi ay domatngan di mangakew, adi koma maseyep mo adi et manbantay koma ta adi makasgep din mangakew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_44","070_24_44","MAT","24","44","44","Isonga dakayo abe et masapol ay mansasagana kayo, tan sak-en ay Anak di Ipogaw et omaliak sin oras ay adi yo namnamaen ay omaliak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_45","070_24_45","MAT","24","45","45","Dinad-at aben Jesus din pangarig ay nay. Kanana, “Din matalek ya masirib ay baa et sisya di dinotokan din among na ay makaammo sin odom ay baa ya mangidawat si kanen da si inagew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_46","070_24_46","MAT","24","46","46","Nagasat din sana ay baa mo somaa din among na ya datnganas sisya ay mangam-amag sin obla ay naitalek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_47","070_24_47","MAT","24","47","47","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay ipangaton din among nas sisya ta say makaammo sin am-in ay bonag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_48","070_24_48","MAT","24","48","48","Ngem mo kaspangarigan lawa din baa ay sana, kananas nemnem na, ‘Mabayag pay samet di pantaolian din among ko.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_49","070_24_49","MAT","24","49","49","Et palipaligatena din iib-a na ay baa dowan aben makikikan ya makiin-inom si makabeteng ay gagayyem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_50","070_24_50","MAT","24","50","50","Asi et kataoli din among na sin agew ya oras ay adi namnamaen din baa ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT24_51","070_24_51","MAT","24","51","51","Dadlonan dosaen sisya et iwasit na ed infierno ay pan-anog-ogan ya pan-gayetgetan di ipogaw ta say makilak-am sin dosan di agin sisiged.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_1","070_25_1","MAT","25","1","1","Intoloy Jesus ay nangwani, “Din manglayad ay maitapi sin panturayan Diyos et maiarig das sinpo ay babassang ay nangas silaw da ta en da abten din lalaki ay mangasawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_2","070_25_2","MAT","25","2","2","Din lima en daida et nanemneman da, ngem din lima pay et maga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_3","070_25_3","MAT","25","3","3","Mo din lima ay baken nanemneman et intakin dan silaw da, ngem nilinglingan da ay nan-itakin si reserba da ay lana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_4","070_25_4","MAT","25","4","4","Mo din nanemneman pay, waday intakin da ay botilya ay napnos reserba da ay lana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_5","070_25_5","MAT","25","5","5","Idi siya di, nabayabayag ay sinsin-ed da din omalian di mangasawa, isonga inlogi da ay manyek-ew et pag dan maseyep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_6","070_25_6","MAT","25","6","6","“Sin gawan di labi, waday nangibogaw, ‘Naey din mangasawa! Omali kayo ta abten yo!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_7","070_25_7","MAT","25","7","7","Kabangon din sinpo ay babassang ay doy et insagana dan silaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_8","070_25_8","MAT","25","8","8","Asi et kanan din magay reserba na sin gagait da ay nanemneman, ‘Omya kayo kod si lana yo, tan nay madmad-ep din silaw mi.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_9","070_25_9","MAT","25","9","9","“‘Adi mabalin,’ kanan din nanemneman ay sinombat. ‘Adi omanay din reserba mi en datako am-in. En kayo sin kantina ta manlako kayo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_10","070_25_10","MAT","25","10","10","“Siya di, en da nanlako. Ngem idi nadipos da, sinmawang din mangasawa. Din babassang ay maneseed ay nakasasagana et nakiey da sin beey ay emeyan da. Nakisgep da ta makikan ya makiragsak da sin odom ay naayagan, et pag main-eb. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_11","070_25_11","MAT","25","11","11","“Maaw-awni pay, sinmawang din babassang ay en nanlako, et nanbogbogaw da sin kad-an di pantew ay nangwani, ‘Apo, Apo! Senggep kami kod!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_12","070_25_12","MAT","25","12","12","“Ngem sinombat din mangasawa ay nangwani, ‘Adi mabalin, tan adiak am-ammo si dakayo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_13","070_25_13","MAT","25","13","13","Pag kanan Jesus ay nangipaanongos, “Masapol ngarud ay mansasagana kayo si kanayon, tan adi yo ammo din agew ya oras ay omaliak kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_14","070_25_14","MAT","25","14","14","Dinad-at aben Jesus din pangarig ay nay. Kanana, “Din panturayan Diyos et maiarig abe si lalaki ay mansagana ay emey sin addawi ay ili. Isonga inayagana din baa na ta say italek na en daida din kinabaknang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_15","070_25_15","MAT","25","15","15","Indawtana di esa ya esa en daida insigon sin kabaelan da. Di esa et indawtana si lima ay talento, di esa abe et dowa ay talento, ya din esa abe et es-esa ay talento. Pag manlobwat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_16","070_25_16","MAT","25","16","16","“Idi siya di, din naitalkan si lima ay talento et innigosyo na ay dagos, et nan-ganansiya si lima. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_17","070_25_17","MAT","25","17","17","Siya abe ay din naitalkan si dowa ay talento et dowa abe di ganansiya na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_18","070_25_18","MAT","25","18","18","Ngem din naitalkan si es-esa ay talento et ena inkaot ay nangitabon sin sana ay pilak di among na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_19","070_25_19","MAT","25","19","19","“Idi nabayag, sinmaa din among di baa ay doy, et inpaayag nas daida ta say damagena mo piga di ginanansiya da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_20","070_25_20","MAT","25","20","20","Siya di inmey din naitalkan di lima ay talento et kanana sin among na, ‘Apo, lima ay talento di intalek mo en sak-en. Naey abe din lima ay in-anak na.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_21","070_25_21","MAT","25","21","21","‘Siged di inyat mo,’ kanan din among na. ‘Siged ya matalek ka kayman ay baa. Gapo ta matalek ka sin at-atik ay intalek ko en sik-a, taptapiak ta say makaammo kas ad-ado. Omali ka ay makiragsak en sak-en.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_22","070_25_22","MAT","25","22","22","“Pag emey abe din naitalkan di dowa ay talento et kanana, ‘Apo, dowa ay talento di intalek mo en sak-en. Naey abe din dowa ay in-anak na.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_23","070_25_23","MAT","25","23","23","‘Siged di inyat mo,’ kanan aben din among na. ‘Siged ya matalek ka kayman ay baa. Gapo ta matalek ka sin at-atik ay intalek ko en sik-a, taptapiak ta say makaammo kas ad-ado. Omali ka abe ay makiragsak en sak-en.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_24","070_25_24","MAT","25","24","24","“Asi pag emey din naitalkan di es-esa ay talento et kanana, ‘Apo, ammok ay natangsit ka ay ipogaw. Al-alaem din adi ka nanbowayan ya ap-apitem abe din adi ka inis-ek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_25","070_25_25","MAT","25","25","25","Isonga enak inkaot din pilak mo, tan emegyatak en sik-a. Naey din pilak mo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_26","070_25_26","MAT","25","26","26","Pag kanan din among na, ‘Lawa ya nasadot ka ay baa! Mo inaammom ay al-alaek din adiak nanbowayan ya ap-apitek abe din adiak inis-ek, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_27","070_25_27","MAT","25","27","27","apay ngarud ay adim inbangko din pilak ko ta say mo somaaak, wada koma di olay at-atik ay anak na si alaek?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_28","070_25_28","MAT","25","28","28","Pag nan kanan sin odom ay baa na, ‘Alaen yo din talento na ta asi yo idawat sin waday sinpo ay talento na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_29","070_25_29","MAT","25","29","29","Tan olay sino di waday kabaelana et matobtoban ta say omad-ado din wada en sisya, ngem din magay kabaelana et mataoli din olay at-atik ay wada en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_30","070_25_30","MAT","25","30","30","Mo maipanggep abe sin nay magay silbi na ay baa, iwasit yo sin kad-an di mabolinget ay pan-anog-ogan ya pan-gayetgetan di ipogaw.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_31","070_25_31","MAT","25","31","31","Intoloy Jesus ay nangwani, “Sak-en ay Anak di Ipogaw, mo omaliak ay mangipappaila sin kalebbengak ya sin somilap ay kinadiyos ko ay mangikoykoyog sin amin ay anghel, tomokdoak sin tronok ay man-ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_32","070_25_32","MAT","25","32","32","Am-in ay ipogaw isnan daga et masisinop da sin sangoanak, et pansianek daida ay kaman din iyat di mangay-ayowan si animal ay mangikasin sin karnero ya kalding. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_33","070_25_33","MAT","25","33","33","Din nalinteg ay ipogaw ay maiarig si karnero et ipeey ko sin makannawan ko, ya din maiarig si kalding et ipeey ko abe sin makannigid ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_34","070_25_34","MAT","25","34","34","“Pag si sak-en ay ari et ibagak sin ipogaw ay wada sin makannawan ko, ‘Dakayo ay binindisyonan Amak, omali kayo ta ganasen yo din tawid yo ay siya din kaitapian yo sin panturayan Diyos ay naisasagana para en dakayo manlogi sin naparsuaan di lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_35","070_25_35","MAT","25","35","35","Tan nadagaanganak et pinmakan kayo, ya nabigawak et nan-inomen yos sak-en. Sangailiak abe sin kad-an yo et sinangaili yos sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_36","070_25_36","MAT","25","36","36","Maga abey badok yan binadoan yos sak-en. Nansaksakitak abe yan inmay-ayowan kayo, ya sin naibabalodak yan pinmasyal kayo ta bomadang kayo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_37","070_25_37","MAT","25","37","37","“Pag kanan din nalinteg ay ipogaw, ‘Apo, pig-an ngin di nangilaan mi en sik-a ay nadagaangan yan pinakan daka, ya nabigaw ka yan pinainoman daka? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_38","070_25_38","MAT","25","38","38","Pig-an abe di nanangilian mi en sik-a ya nangidawtan mi en sik-as bado? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_39","070_25_39","MAT","25","39","39","Pig-an abe di nansakitam yan inay-ayowanan mis sik-a, ya naibabalod ka yan pinasyal mis sik-a ta badangan daka?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_40","070_25_40","MAT","25","40","40","“Pag sak-en ay ari et kanak en daida, ‘Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay sin nangam-amagan yos kaman dana sin olay esa ay kababaan en da naey ay aag-ik, inamag yo en sak-en.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_41","070_25_41","MAT","25","41","41","“Asiak pag kanan sin ipogaw sin makannigid ko, ‘Dakayo ay nakeddengan ay madosa, komaan kayo! En kayo sin kad-an di apoy ay adi kadkad-ep ay naisasagana para sin Diablo ya sin aanghel na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_42","070_25_42","MAT","25","42","42","Tan nadagaanganak ngem adi yo pinmakan, ya nabigawak ngem adi yo pinmainom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_43","070_25_43","MAT","25","43","43","Sangailiak ngem adi yo sinangailis sak-en. Maga abey badok ngem adi yo binadoan sak-en. Nansakit ya naibalodak abe ngem sinigaan yo ay inmayowan.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_44","070_25_44","MAT","25","44","44","“Pag dan pooten en sak-en, ‘Apo, pig-an di nangilaan mi en sik-a ay nadagaangan ya nabigaw ya sangaili ya magay badom ya mansakit ya naibabalod yan adi mi binadangan sik-a?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_45","070_25_45","MAT","25","45","45","“Asiak pag kanan en daida, ‘Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay sin nanigaan yo ay mamadang sin olay esa ay kababaan en da naey ay aag-ik, sinigaan yo abe ay mamadang en sak-en.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT25_46","070_25_46","MAT","25","46","46","Pag ipaanongos Jesus ay nangwani, “Da dooy ngarud et maipakaan da ta madosa da ay eng-enggana, ngem din nalinteg ay ipogaw et ganasen da di biyag ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_1","070_26_1","MAT","26","1","1","Idi nakdeng ay initdon Jesus am-in dana, kanana sin papasolot na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_2","070_26_2","MAT","26","2","2","“Ammo yo ay si loman, domateng din fiesta ay makwani en Nalabas, et sak-en ay Anak di Ipogaw et maipolangak ay mailansa sin krus.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_3","070_26_3","MAT","26","3","3","Sin kosto ay nangwanian Jesus sidi, nasinop din papangolon di papadi ya din aam-a sin beey Caifas ay kangatoan ay padi ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_4","070_26_4","MAT","26","4","4","ta anapen da mo intoy iyat da ay manpap en Jesus ay adi maam-ammoan ta say ipapse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_5","070_26_5","MAT","26","5","5","Kanan da, “Basta adi tako itomtompong sin fiesta tan into et mo man-gogolo din kaipoipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_6","070_26_6","MAT","26","6","6","Sin kawadan da Jesus ed Betania, en da nakikan sin beey Simon ay kinaan Jesus din kaeegyat ay sakit di kodil na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_7","070_26_7","MAT","26","7","7","Idi mangmangan da, sinmag-en en Jesus di babai ay nananggen si botilya ay alabastro di amag na ay napay-an si kanginaan ay bangbanglo, et insoyat na sin toktok Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_8","070_26_8","MAT","26","8","8","Idi inilan din papasolot na, binmonget da yan kanan da, “Ay-ayyoayyo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_9","070_26_9","MAT","26","9","9","Nailako koma di ta maidawat sin nabiteg, tan nangina!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_10","070_26_10","MAT","26","10","10","Ngem ammon Jesus din kankanan da et kanana, “Bay-an yo! Apay nga palpaligaten yos sisya? Mayamayat di inamag na en sak-en! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_11","070_26_11","MAT","26","11","11","Tan kanayon ay waday nabiteg sin kad-an yo, ngem mo sak-en pay, bakenak wadas kanayon en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_12","070_26_12","MAT","26","12","12","Insoyat na din bangbanglo ay nay en sak-en ta say isagana na din awak ko para sin kaiponponak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_13","070_26_13","MAT","26","13","13","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay olay intos nan daga di kaikaskasabaan di siged ay damag, madaddad-at abe din inamag di babai ay nay ay pangnemneman di ipogaw en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_14","070_26_14","MAT","26","14","14","Pag emey si Judas Iscariot ay esa sin sinpo ya dowa ay pasolot Jesus sin papangolon di papadi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_15","070_26_15","MAT","26","15","15","et kanana, “Piga di mabalin ay ilagbo yo en sak-en mo ipolang kos Jesus en dakayo?” Et binilang da di tolonpo ay palata ay lagbo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_16","070_26_16","MAT","26","16","16","Et manlogis di, inan-anap na di waya na ay manglipot en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_17","070_26_17","MAT","26","17","17","Domateng pay din damo ay agew di fiesta ay makwani en Tinapay ay Magay Labadura na, inmey din papasolot Jesus en sisya et pinoot da, “Intoy laydem ay en mi pangisaganaan si kanen tako para sin fiesta ay makwani en Nalabas?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_18","070_26_18","MAT","26","18","18","Kanan Jesus, “En kayo sin kad-an din doy lalaki ay ammo tako sin siyodad, et kanan yo en sisya, ‘Inbagan din Apo tako ay dandani din timpo ay inkeddeng Diyos para en sisya. Omali kami kanos na sin beey mo ta say pangiokoban mi en sisya sin fiesta.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_19","070_26_19","MAT","26","19","19","Siya di, tinongpal din papasolot na din intogona en daida et en da sinagana din kanen da ay para sin fiesta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_20","070_26_20","MAT","26","20","20","Idi nalabi, nakitokdos Jesus sin papasolot na ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_21","070_26_21","MAT","26","21","21","Mangmangan da pay, kanan Jesus, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay waday esa en dakayo ay manglipot en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_22","070_26_22","MAT","26","22","22","Palaloy sakit di nemnem da, et nansososkat da ay nanpoot en sisya, “Apo, tan mo sak-en, ay siya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_23","070_26_23","MAT","26","23","23","“Esa met en dakayo ay makisiwsiwsiw en sak-en si tinapay sin mallokong ay nay,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_24","070_26_24","MAT","26","24","24","“Sak-en ay Anak di Ipogaw et mateyak met, tan say inpaisolat Diyos ed nabaon, ngem kaseseg-ang pay san manglipot en sak-en. Agpos et koma mo adi naianak!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_25","070_26_25","MAT","26","25","25","Pag et mankalis Judas ay awni et manglipot en sisya yan kanana, “Apo maestro, tan mo sak-en, ay siya?” “Mo say kanam, kosto,” insongbat Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_26","070_26_26","MAT","26","26","26","Idi mangmangan da pay laeng, nan-as Jesus si tinapay et nan-iyaman en Diyos. Asi na pag pit-ipit-ingen et idawat na sin papasolot na ay nangwani, “Alaen yo na ta kanen yo, tan si naey di awak ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_27","070_26_27","MAT","26","27","27","Pag man-as tasa ay napay-an si danom di obas et man-iyaman en Diyos. Pag nan idawat en daida ay nangwani, “Alaen yo na ta pantedted-an yo am-in, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_28","070_26_28","MAT","26","28","28","tan si naey di dadak ay maniglot sin baro ay tolag Diyos. Omayos mo mateyak ta say mapakawan din basbasol di ad-ado ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_29","070_26_29","MAT","26","29","29","Kanak en dakayo ay adiak kasin omin-inom si danom di obas enggana sin agew ay makiinomak en dakayo sin baro ay danom di obas sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_30","070_26_30","MAT","26","30","30","Idi naibagan Jesus di, nankanta da ay nandayaw en Diyos, et pag dan bomala ay emey sin bilig ay Olivo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_31","070_26_31","MAT","26","31","31","Idi wada da sin danan, kanan Jesus en daida, “Sin labi ay nay, awni man et tomaynan kayo am-in et lomayaw kayo, tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Awni et peslek din mangay-ayowan sin kakarnero et mansisian da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_32","070_26_32","MAT","26","32","32","Ngem mo tagoen kasin Diyos sak-en, mangon-onaak mo si dakayo ay emey ed Galilea.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_33","070_26_33","MAT","26","33","33","Asi et kanan Pedro, “Olay mo lomayaw am-in dana ay gagait ko, adiak pay taynan sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_34","070_26_34","MAT","26","34","34","Kanan Jesus, “Awni kadi, sin daan pantan-oan di kawwitan sin nay ay labi, mamitlo ka ay mangwani en adim am-ammos sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_35","070_26_35","MAT","26","35","35","Pag et kanan Pedro, “Olay mo masapol ay makikateyak en sik-a, adiak polos isassaot sik-a.” Et siya abe di inbagan din am-in ay gagait na ay pasolot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_36","070_26_36","MAT","26","36","36","Somawang pay da Jesus ya din papasolot na sin lugar ay makwani en Getsemani, kanana en daida, “Itokdo yos na, ta dowanak en mankararag ed dagas.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_37","070_26_37","MAT","26","37","37","Pag nan ayagan si Pedro ya din dowa ay anak Zebedeo, et nakiey da en sisya. Manlogi isdi, peteg ay mansakit nemnem na ya nadagsenan sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_38","070_26_38","MAT","26","38","38","et kanana en daida, “Nalabes nan sakit di nemnem ko. Kaman siya nay kateyak. Mantee kayos na ay komakadwa. Adi kayo kaseyseyep.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_39","070_26_39","MAT","26","39","39","Pag emey sin dagdagas et nanlakob-o ay mankararag. “Ama,” kanana, “mo mabalin, ipalobos mo kod ay adiak nam-osen din nay omali ay ligat ko. Ngem baken koma din laydek mo adi din laydem di matongpal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_40","070_26_40","MAT","26","40","40","Mantaoli pay sin kad-an di tolo ay pasolot na ay doy, dinatnganas daida ay naseseyep. Siya di kanana en Pedro, “Ay adi kayo makaitoled si seyep yo si olay es-esa ay oras ta komakadwa kayo koma? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_41","070_26_41","MAT","26","41","41","Adi kayo maseyep, mo adi et mankararag kayo ta say adi kayo masolsolisog. Tan kosto kayman di panggep yo, ngem nakapoy di awak yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_42","070_26_42","MAT","26","42","42","Pag kasin en mankararag si Jesus ay nangwani, “Ama, mo adi mabalin ay mailisiak din ligat ko ay nay mo adi et masapol ay nam-osek, sapay koma ta matongpal din laydem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_43","070_26_43","MAT","26","43","43","Mantaoli pay kasin sin kad-an di papasolot na, naseseyep da kasin, tan adi da makakiyat sin mata da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_44","070_26_44","MAT","26","44","44","Isonga inmey kasin ay mankararag si maikapitlo ay nan-iso di inkararag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_45","070_26_45","MAT","26","45","45","Pag mantaoli sin kad-an di papasolot na et kanana en daida, “Kambaw gan-ganasen yo pay laeng ay maseseyep! Enggay dinmateng din oras ay inkeddeng Diyos, et sak-en ay Anak di Ipogaw et maipolangak sin managbasol ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_46","070_26_46","MAT","26","46","46","Ibangon yo, tan nay omal-ali din manglipot en sak-en. En tako abten.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_47","070_26_47","MAT","26","47","47","Deda ay mankalkali si Jesus, sinmawang si Judas ay esa sin sinpo ya dowa ay pasolot na. Ad-ado di kabeweg na ay inbaan din papangolon di papadi ya din aam-an di Judio ay nan-egeegen si kampilan ya pat-o. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_48","070_26_48","MAT","26","48","48","Waday sinyas ay nakitolagan Judas sin kabeweg na ta say pangimatonan da en Jesus. Kanana, “Din ongoak et say depapen yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_49","070_26_49","MAT","26","49","49","Siya di inmey en Jesus ay dagos ay nangwani, “Apo maestro, komosta ka?” Pag na et ongoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_50","070_26_50","MAT","26","50","50","Kanan et Jesus, “Gayyem ko, tongpalem san panggep mo ay inmalis na.” Pag somag-en din kabeweg na. Dinpap das Jesus et pinden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_51","070_26_51","MAT","26","51","51","Dowan et din esa ay gait Jesus et kaoksot sin kampilana. Kabetbet sin bag-en di kangatoan ay padi et nalongodan inga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_52","070_26_52","MAT","26","52","52","Ngem kanan et Jesus, “Isiket mo sa, tan din mangos-osal si kampilan et matey si kampilan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_53","070_26_53","MAT","26","53","53","Ay adim ammo ay mo mankedawak komas badang en Amak, ibaa na ay dagos di nasurok ay pitopolo ya dowa ay libo ay anghel? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_54","070_26_54","MAT","26","54","54","Ngem mo say iyat ko koma, intoy iyat di inpaisolat Diyos ay matongpal ay kanana en masapol ay maamag dana?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_55","070_26_55","MAT","26","55","55","Pag kanan Jesus sin kaipoipogaw, “Ay tollisanak aya ta inmali kayo ay nan-egeegen si kampilan ya pat-o ay en dompap? Inag-agew met ay nantoktokdoak sin Timplo ay nan-it-itdo, ngem adi kayo dinomdompap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_56","070_26_56","MAT","26","56","56","Ngem naamag am-in dana ta say matongpal din inpaisolat Diyos sin mamadto.” Sin nangwanian Jesus sidi, kalayaw din papasolot na et tinaynan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_57","070_26_57","MAT","26","57","57","Din nanpap en Jesus et in-ey das sisya sin beey Caifas ay din kangatoan ay padi ay nasisinopan din mamaestron di linteg ya aam-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_58","070_26_58","MAT","26","58","58","Mo si Pedro pay et inmon-onod ay namona di betaey da engganas dinmateng sin bel-ayan di beey ay sana. Pag en makitokdo sin gogowardiya ta ilaena mo sinoy mapasamak en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_59","070_26_59","MAT","26","59","59","Mo din papangolon di papadi ya din odom ay papangolo et nan-an-anap das pamabasol ay olay baken tet-ewa en Jesus ta say pangidaruman dan sisya ta ipapse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_60","070_26_60","MAT","26","60","60","Ngem olay ad-ado di nantistigo ay man-etek maipanggep en sisya, magay inanap das omanay si pangeddengan da en sisya. Idi nabaybayag, wada di dowa ay inmey sin sango ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_61","070_26_61","MAT","26","61","61","et kanan da, “Kanan din ipogaw ay nay en mabalin kano ay bakasena din Timplon Diyos ta asi na kasin saaden si tolo ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_62","070_26_62","MAT","26","62","62","Siya di pinmika din kangatoan ay padi et kanana en Jesus, “Ay magay maisongbat mo aya sin nay inpabasol dana en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_63","070_26_63","MAT","26","63","63","Ngem ginmiginek. Isonga kanan aben din kangatoan ay padi, “Isapatam sin ngadan di matmatago ay Diyos ta ibagam mo sik-a din Messias ay Anak Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_64","070_26_64","MAT","26","64","64","“Mo say kanam, kosto,” kanan Jesus ay sinombat. “Et wada pay di ibagak en dakayo am-in. Sin tapin di agew, ilaen yos sak-en ay Anak di Ipogaw ay tomotokdo sin makannawan Diyos ay manakabalin. Ilaen yo abes sak-en ay omal-ali ay mapod langit ay maikoyog sin liboo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_65","070_26_65","MAT","26","65","65","Sin nanngeanas di, binisngit din kangatoan ay padi din mismo ay bado na begew sin bonget na yan kanana, “Inis-o nan awak na en Diyos! Ay siya mo masapol tako di manistigo? Nay met ay dinnge tako din lawa ay inbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_66","070_26_66","MAT","26","66","66","Sinoy pannemnem yos na?” “Nanbasol adi! Matey koma!” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_67","070_26_67","MAT","26","67","67","Pag dan togpatogpaan din ropa na dowan da aben despedespegen. Di odom en daida pay yan tinampitampik das sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_68","070_26_68","MAT","26","68","68","ay nangwani, “Sik-a ay Messias kano, pogtoam kod mo sinoy nanampik en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_69","070_26_69","MAT","26","69","69","Mo si Pedro pay et nakitotokdo pay laeng sin bel-ayan di beey. Inmey di balasang ay baan di kangatoan ay padi en sisya yan kanana, “Esa ka met ay gait Jesus ay taga-Galilea.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_70","070_26_70","MAT","26","70","70","Ngem insaot na sin sangoanan da am-in ay nangwani, “Ado paabe na! Adiak ammo san ibagbagam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_71","070_26_71","MAT","26","71","71","Pag emey sin benget di bel-ayan sin kad-an di pasbol. Ngem wada et di esa ay balasang sidi ay nangila en sisya et kanana sin pinmipikas di, “Din lalaki ay doy et esa met ay gait Jesus ay taga-Nazaret.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_72","070_26_72","MAT","26","72","72","Ngem kasin insaot Pedro ay nangwani, “Isapatak ay adiak am-ammo din lalaki ay doy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_73","070_26_73","MAT","26","73","73","Maaw-awni pay, inmey din pinmipikas di en sisya yan kanan da, “Tet-ewa met ay esa ka en daida, tan mailasin mi din ayog di kalim!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_74","070_26_74","MAT","26","74","74","Asi et manbayos si Pedro ay nangwani, “Sapay koma ta domosas Diyos mo baken tet-ewa nan kankanak. Isapatak ay adiak polos am-ammo san ipogaw,” kanana. Pag et katan-o din kawwitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT26_75","070_26_75","MAT","26","75","75","Et pag nemnemen Pedro din inbagan Jesus ay sin daan pay pantan-oan di kawwitan, mamitlo ay kanana en adi na ammos sisya. Asi pay komaan et palalo di anog-og na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_1","070_27_1","MAT","27","1","1","Sin napat-aana, nanmimiting din am-in ay papangolon di papadi ya aam-an di Judio, et nantotolag da sin iyat da ay mangipapse en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_2","070_27_2","MAT","27","2","2","Pag dan baloden et en da inpolang en Gobernador Pilato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_3","070_27_3","MAT","27","3","3","Mo si Judas ay nanglipot en Jesus, idi inammoana ay nakeddengan si Jesus ay matey, inbabawi na din inamag na et intaoli na din tolonpo ay palata sin papangolon di papadi ya aam-a ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_4","070_27_4","MAT","27","4","4","yan kanana, “Nakabasolak, tan linipotak di ipogaw ay magay basol na et nay ay nakeddengan ay matey.” “Magay lawa na en dakami,” kanan da ay sinombat. “Sik-a di makaoway sidi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_5","070_27_5","MAT","27","5","5","Siya di initpig Judas din pilak sin Timplo et kinmaan. Pag en manposos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_6","070_27_6","MAT","27","6","6","Pinidit din papangolon di papadi din pilak ay sana yan kanan da, “Iparit di linteg tako ay maitapi na sin pilak di Timplo, tan naibayad sin biyag di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_7","070_27_7","MAT","27","7","7","Pag dan manngangalat mo intoy pangosalan da sin pilak, et ninemnem da ay ilako da sin dagan di esa ay man-am-amag si banga ta panbalinen da si kamposanton di mangili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_8","070_27_8","MAT","27","8","8","Isonga din daga ay doy et makwani en Daga ay Nabayadan si Dada enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_9","070_27_9","MAT","27","9","9","Et say natongpalan din inpadton Jeremias ay nangwani, “Ina da din tolonpo ay palata ay nantotolagan di odom ay Israelita ay say kosto ay panbayad dan sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_10","070_27_10","MAT","27","10","10","et inbayad da sin dagan di man-am-amag si banga ay maibasar sin inbilin din Apo en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_11","070_27_11","MAT","27","11","11","Mo si Jesus et pinmipika sin sangoanan di gobernador. Pinoot din gobernador en sisya, “Ay sik-a baw din arin di Judio?” “Mo say kanam et siya,” insongbat Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_12","070_27_12","MAT","27","12","12","Ngem olay mo pinabasbasol din papangolon di papadi ya aam-as sisya, adi sinomsombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_13","070_27_13","MAT","27","13","13","Siya di et kanan Pilato, “Ay adim dengdengngen din ad-ado ay ipabasbasol da en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_14","070_27_14","MAT","27","14","14","Ngem adi polos sinongsongbatan Jesus di olay esa sin inpabasbasol da en sisya, isonga peteg ay nasdaaw din gobernador. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_15","070_27_15","MAT","27","15","15","Din ogalin Pilato sin tonggal fiesta ay makwani en Nalabas et ibolos na di esa ay balod ay pilien di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_16","070_27_16","MAT","27","16","16","Sin doy ay timpo, wada di balod ay madamdamag begew sin lawa ay inam-amag na ay manngadan si Jesus Barabbas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_17","070_27_17","MAT","27","17","17","Isonga idi nasinop din kaipoipogaw, pinoot Pilato en daida, “Sinoy layden yo ay ibolos ko? Ay si Jesus Barabbas ono si Jesus ay makwani en Cristo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_18","070_27_18","MAT","27","18","18","Say pinoot na di, tan ammo na ay inpolang din papangolon di Judio si Jesus en sisya begew si apos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_19","070_27_19","MAT","27","19","19","Idi wada pay laeng si Pilato sin tokdoan di mangokom, waday inpaw-it asawa na ay nangwani, “Adi ka makibiyang ay manosa sin ipogaw ay sana ay magay basol na, tan waday iniitaw ko ed labi maipanggep en sisya, et palalo ay napaligatanak begew sin iitaw ko ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_20","070_27_20","MAT","27","20","20","Idi siya di, din papangolon di papadi ya aam-a et sinogsogan da din kaipoipogaw ta say kedawen da en Pilato ay si Barabbas di ibolos na dowana pay ipapse si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_21","070_27_21","MAT","27","21","21","Isonga sin namootan Pilato kasin ay nangwani, “Sino en da naey ay dowa di layden yo ay ibolos ko?” “Barabbas!” kanan da ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_22","070_27_22","MAT","27","22","22","“Mo siya sa, intoy iyat ko ngarud en Jesus ay makwani en Cristo?” “Ilansam sin krus!” insongbat da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_23","070_27_23","MAT","27","23","23","“Ay tan? Sino ngin di basol na?” kanan Pilato. Pag da et kabanogaw ay nangwani, “Ilansam sin krus!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_24","070_27_24","MAT","27","24","24","Sin nangilaan Pilato ay magay pamosposana tan dandani ay mawada di golo, nan-as danom et nanbo sin sangoanan di kaipoipogaw ay nangwani, “Siya nay inamag ko ta ipailak ay adiak makibiyang sin mapsean di ipogaw ay nay. Dakayo di makaammo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_25","070_27_25","MAT","27","25","25","Pag kanan da am-in ay sinombat, “Aw adi! Olay dakami ya din an-ak mi di makaoway sin kateyana!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_26","070_27_26","MAT","27","26","26","Idi siya di, inbolos Pilato si Barabbas, ngem si Jesus pay et inpasoplit na et pag nan ipolang sin sosoldado ta en da ilansa sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_27","070_27_27","MAT","27","27","27","Inisgep din sosoldado si Jesus sin beey di gobernador et inpasinop da din am-in ay gagait da et nilikob da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_28","070_27_28","MAT","27","28","28","Pag dan kaanen bado na et sinokatan das manbalanga ay naloyong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_29","070_27_29","MAT","27","29","29","Nan-apid da abe si pagat ay inkorona da en sisya. Nan-a da abe si pa-o et inpag-en da sin makannawan ay takkay na. Pag dan mandokmog sin sangoanana, et linaslasoy da ay nangwani, “Matagotago ka ay Arin di Judio!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_30","070_27_30","MAT","27","30","30","Tinogpatogpaan da dowan da aben nansososkat ay manga sin pa-o ay iin-genana ta iseppaseppat da sin toktok na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_31","070_27_31","MAT","27","31","31","Idi nakdeng ay nilaslasoy das sisya, kinaan da din manbalanga ay inbado da en sisya, et inpaibado da kasin en sisya din sigod ay bado na. Pag dan ikaan ay en da ilansa sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_32","070_27_32","MAT","27","32","32","Wada da pay sin danan, inabat da di lalaki ay taga-Cirene ay manngadan si Simon, et pinilit da ay tilidena din krus Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_33","070_27_33","MAT","27","33","33","Pag dan itoloy enggana ay sinmawang da sin lugar ay kanan da en Golgota, di olog na et kad-an di tong-an di toktok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_34","070_27_34","MAT","27","34","34","Domateng da pay sidi, pan-inomen da komas Jesus si arak ay natapian si manpait ay mangipaon-onina kano si sakit. Ngem idi tinamtamana, sinigaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_35","070_27_35","MAT","27","35","35","Pag dan ilansa sin krus. Asi da pag panbinnonotan din bado na ta say panbibingayan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_36","070_27_36","MAT","27","36","36","et pag dan tomokdos di ay mamanbantay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_37","070_27_37","MAT","27","37","37","Wada di naisolat ay inpakpak da sin toktokan Jesus ay mangibaga sin naipabasol en sisya. Kanana, “Si naey si Jesus ay Arin di Judio.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_38","070_27_38","MAT","27","38","38","Wada abe di dowa ay tollisan ay inlansa da si natken ay krus, esa sin kannawan ya esa sin kattigid Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_39","070_27_39","MAT","27","39","39","Mo din malablabas, nanwegweg da ay nanglaslasoy en sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_40","070_27_40","MAT","27","40","40","ay nangwani, “Kanam od abe en bakasem din Timplo ta asi ka kasin saaden si tolo ay agew. Mo siya sa, isalakan mon awak mo! Mo tet-ewa ay sik-a din Anak Diyos, komaan kas san krus ta bomaba ka!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_41","070_27_41","MAT","27","41","41","Siya abe ay din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg ya aam-a et linaslasoy da ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_42","070_27_42","MAT","27","42","42","“Insalakana met di odom ay ipogaw, ngem adi makaisalakan sin awak na. Sisya kano di Arin di Israelita. Mo tet-ewa di, olay bomaba sin krus et mamati kami en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_43","070_27_43","MAT","27","43","43","Talkena kanos Diyos ya kanana en tet-ewa ay Anak Diyos, isonga ilaen tako mo layden Diyos ay mangisalakan en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_44","070_27_44","MAT","27","44","44","Olay din tollisan ay nailalansa sin krus da et kaman nidi abe di inyat da ay nanglaslasoy en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_45","070_27_45","MAT","27","45","45","Idi inmalas dosi, kasaldeng din agew ay mansey-ang, et binmolinget din intiro ay ili engganas alas tres. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_46","070_27_46","MAT","27","46","46","Alas tres pay, inpigsan Jesus din kali na ay nangibogaw, “Eli, Eli, lama sabachthani?” laydena ay kalien, “Diyos ko, Diyos ko, apay nga tinmaynan ka?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_47","070_27_47","MAT","27","47","47","Idi dinngen di odom ay pinmipikas di, kanan da, “Ay-ayaganas Elias!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_48","070_27_48","MAT","27","48","48","Di esa en daida et katagtag ay en man-as kaman kapes. Inbebe na si soka, et pag nan tebken si pa-o ta idewdew nan sisya ta sopsopana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_49","070_27_49","MAT","27","49","49","Ngem kanan di odom, “Awni ka kod ta ilaen tako mo omalis Elias ay mangisalakan en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_50","070_27_50","MAT","27","50","50","Pag kasin manbogaw si Jesus et intalek na din ab-abiik na en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_51","070_27_51","MAT","27","51","51","Pag et nabisngit din kurtinan di Timplo et nandowa ay nanlogi sin ngato ay nanpababa. Nanyegyeg abe et nagpak di dadakke ay bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_52","070_27_52","MAT","27","52","52","Dowan et nabokatan din liliyang ay kamposanto et natago di ad-ado ay nasantoan ay ipogaw Diyos ay natey ed idi ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_53","070_27_53","MAT","27","53","53","yan kinmaan da sin naiponponan da. Sin natagoan kasin Jesus, inmey da ed Jerusalem ay din Nasantoan ay Siyodad, et ad-ado di nangila en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_54","070_27_54","MAT","27","54","54","Idi niliknan din kapitan di sosoldado ya din gagait na ay namanbantay en Jesus din yegyeg ya inila da din am-in ay napasamak, palalo di egyat da, et kanan da, “Tet-ewa ay Anak Diyos sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_55","070_27_55","MAT","27","55","55","Ad-ado abe di babbabai isdi ay nanatamang. Daida di nakikiey en Jesus ay napod Galilea ya namadbadang en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_56","070_27_56","MAT","27","56","56","Di odom en daida et si Maria Magdalena ya si Maria ay inan da Santiago en Jose ya din asawan Zebedeo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_57","070_27_57","MAT","27","57","57","Idi masmasdem, sinmawang di nabaknang ay pasolot Jesus ay taga-Arimatea ay manngadan si Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_58","070_27_58","MAT","27","58","58","Inmey en Pilato ay nangdaw sin bangkay Jesus, et inbilin Pilato ay maidawat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_59","070_27_59","MAT","27","59","59","Isonga inmey si Jose ay en manga sin bangkay et binotibotana si siged ya baro ay lopot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_60","070_27_60","MAT","27","60","60","Pag nan igto sin liyang ay oka na ay adi naos-osal ay tiniktikana ay bato. Makdeng di, pinolag na di dakdake ay bato ta maenban din liyang, et pag komaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_61","070_27_61","MAT","27","61","61","Si Maria Magdalena ya din kangadngadanana ay si Maria et wada da abes di ay tinmotokdo ay manasagang sin liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_62","070_27_62","MAT","27","62","62","Din agew ay doy ay Biyernes et say pansaganaan di Judio si para si bigat ay agew ay pan-ibbayan da. Sin pan-ibbayan ay doy, inmey din papangolon di papadi ya din Fafariseo en Pilato ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_63","070_27_63","MAT","27","63","63","et kanan da, “Apo, ninemnem mi ay sin matmatago pay laeng din doy makaetek ay ipogaw, kanana en matago kasin mo emey di tolo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_64","070_27_64","MAT","27","64","64","Isonga mayat ngin mo ibilin mo ay waday en mamanbantay sin naiponponana enggana si maikatlo ay agew tan into et mo emey din papasolot na ay mangakew sin bangkay na et pag dan ipadamadamag sin kaipoipogaw en natago kasin. Mo say amagen da di, adi ngin masepsep ay lawlawa di pantongpalan di etek da ay nay mo din nangon-ona ay etek Jesus ay sisya din Messias.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_65","070_27_65","MAT","27","65","65","“May ngarud,” kanan Pilato, “man-ayag kayos sosoldado ta emey kayo sin naigtoana. Ipakat yo di kabaelan yo ay mamantay si kosto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT27_66","070_27_66","MAT","27","66","66","Isonga pag dan emey sin liyang et minalkaan da din bato ay nain-eb ta say maila mo waday mangolin. Pag dan komaan ay nataynan din sosoldado ay mamanbantay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_1","070_28_1","MAT","28","1","1","Idi nakdeng din agew ay pan-ibbayan yan pomatpat-a sin Dominggo, inmey si Maria Magdalena ya din kangadngadanana ay si Maria ta en da ilaen din naiponponan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_2","070_28_2","MAT","28","2","2","Pag et manyegyeg si napigsa, tan wada di anghel di Apo ay binmaba ay napod langit. Inolina din bato ay nain-eb sin liyang yan tinokdoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_3","070_28_3","MAT","28","3","3","Din kailaana et mansilsilap ay kaman kimat ya din bado na abe et mankikilat ay kaman andap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_4","070_28_4","MAT","28","4","4","Idi inilan din gogowardiya din anghel ay sana, nanpayegpeg das palalo ay egyat da et natokang da ay kaman dan natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_5","070_28_5","MAT","28","5","5","Pag kanan din anghel sin babbabai, “Adi kayo emegyat. Ammok ay an-anapen yos Jesus ay nailansa sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_6","070_28_6","MAT","28","6","6","Ngem maga isna, tan natago kasin ay say inbaga na. Omali kayos na ta ilaen yo din naipayagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_7","070_28_7","MAT","28","7","7","Asi yo dalasen ay en ibaga sin papasolot na ay natago kasin et mangon-ona mo si dakayo ay emey ed Galilea. Maila yos sisyas di. Anggay nisas ibagak en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_8","070_28_8","MAT","28","8","8","Isonga pag dan dalasen ay komaan sidi ay emeegyat ngem dowan da aben naragsaragsakan, et nanagtag da ay en mangibaga sin papasolot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_9","070_28_9","MAT","28","9","9","Sin nanagtagan da, kawada et si Jesus ay nangabat en daida yan kanana, “Komosta kayo?” Sinmag-en da en sisya, et nandokmog da ya in-genan dan siki na ay nandayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_10","070_28_10","MAT","28","10","10","Pag kanan Jesus en daida, “Adi kayo emegyat. En kayo ibaga sin aag-ik ta emey da ed Galilea ta man-asiila kamis di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_11","070_28_11","MAT","28","11","11","Idi wada din babbabai sin danan, di odom ay sosoldado ay wada sin naiponponan Jesus et inmey da sin siyodad, et insodsod da sin papangolon di papadi din am-in ay napasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_12","070_28_12","MAT","28","12","12","Siya di et nanmimiting din papangolon di papadi ya din aam-a ta mantolag das amagen da. Din ninemnem da ay amagen et pasoksokan da din sosoldado si ad-ado ay pilak ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_13","070_28_13","MAT","28","13","13","yan intogon da en daida, “Din ibaga yo sin ipogaw et naseseyep kayo yan inmali din papasolot Jesus sin gawan di labi et inakew da din bangkay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_14","070_28_14","MAT","28","14","14","Tan into et mo madamag din gobernador na, makaammo kami ta mapnek sisya et maga di mapasamak en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_15","070_28_15","MAT","28","15","15","Siya di, inan din sosoldado din pilak ay sana et tinongpal da din naibilin en daida. Isonga enggana ed wani, siya na din mandindinamag sin Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_16","070_28_16","MAT","28","16","16","Inmey din sinpo ya esa ay pasolot Jesus sin dontog ed Galilea ay inbaga na ay pangabtana en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_17","070_28_17","MAT","28","17","17","Sin nangilaan da en sisya, dinaydayaw da, ngem di odom et nandowadowa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_18","070_28_18","MAT","28","18","18","Pag omasag-en si Jesus en daida yan kanana, “Naidawat en sak-en din am-in ay kalebbengan ed langit ya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_19","070_28_19","MAT","28","19","19","Emey kayo ngarud sin kaipoipogaw sin am-in ay il-ili ta say panbalinen yos daida si papasolot ko. Bonyagan yos daida sin ngadan Ama, Anak ya Ispirito Santo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MT28_20","070_28_20","MAT","28","20","20","ya itdo yo en daida ay dadlon dan tongpalen din am-in ay inbilin ko en dakayo. Nemnemen yo abe ay kakadwaek dakayo si kankanayon enggana sin panpatinggaan di lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_1","071_1_1","MRK","1","1","1","Siya na di panlogian di siged ay damag ay maipanggep en Jesu Cristo ay Anak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_2","071_1_2","MRK","1","2","2","Waday inbagan Diyos sin Anak na ed nabaon ay inpaisolat na en Isaias ay esa ay mamadto. Kanana, “Dengngem, waday ibaak ay mangon-ona mo sik-a ay mangisagana sin danem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_3","071_1_3","MRK","1","3","3","Manbogaw sin lugar ay magay omili ay mangmangwani, ‘Isagana yo din danen di Apo ay omali ta say siged di danan ay pandanana.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_4","071_1_4","MRK","1","4","4","Et natongpal di, tan nanpailas Juan ay Mamonbonyag sin lugar ay magay omili, et nangaskasaba sin en nandengdenge. Kanana, “Ibabawi yo din basbasol yo yan manpabonyag kayo ta say pakawanen Diyos din basbasol yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_5","071_1_5","MRK","1","5","5","Em-emey en sisya di omili ed Jerusalem ya din man-ili sin am-in ay ili ed Judea. Inpodpodno dan basbasol da et pag bonyagan Juan si daida sin ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_6","071_1_6","MRK","1","6","6","Din badon Juan et owat inabel ay book di kamel ya kopkop di animal di bilko na. Din kankanena abe et dodon ya danom di iyokan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_7","071_1_7","MRK","1","7","7","Inbagbaga na sin kaipoipogaw, “Wada di nangatngato mo sak-en ay omonod. Et begew din nay kinangato na, adiak maikari ay olay mangobad sin galot di sapatos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_8","071_1_8","MRK","1","8","8","Danom anggoy di ibonyag ko en dakayo, ngem mo sisya pay et bonyaganas dakayo si Ispirito Santo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_9","071_1_9","MRK","1","9","9","Sin timpo ay doy ay nanbonbonyagan Juan, dinmateng et si Jesus ay napo ed Nazaret ay esa ay ili sin probinsiya ay Galilea, et binonyagan Juan sisya sin ginawang ay Jordan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_10","071_1_10","MRK","1","10","10","Sin kinmaanan Jesus sin danom, pag na et ilaen ed langit ay mabokbokatan ya din Ispirito Santo ay kaman kalapati ay bomabbaba enggana ay pinmatong en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_11","071_1_11","MRK","1","11","11","Pag wada di kali ay napod langit ay kanana en, “Sik-a di laydelaydek ay anak ko. Sik-a di kakapnekak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_12","071_1_12","MRK","1","12","12","Pag et iturong din Ispirito Santo si Jesus sin lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_13","071_1_13","MRK","1","13","13","Nantetees di si opatapolo ay agew dowan aben pinadapadas Satanas ay manolisog en sisya. Wada abey mankaaangat ay animal sin kad-ana, ngem laton ay wada di aanghel ay namadbadang en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_14","071_1_14","MRK","1","14","14","Idi nakdeng ay naibalod si Juan, nantaoli si Jesus ed Galilea ay mangikasaba sin siged ay damag ay napo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_15","071_1_15","MRK","1","15","15","Kanana, “Dinmateng din timpo ay inkeddeng Diyos. Dandani di panturayana. Ibabawi yo ngarud din basbasol yo yan mamati kayo sin siged ay damag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_16","071_1_16","MRK","1","16","16","Sin namingsan ay mandad-an si Jesus sin benget di annawa ay lebeng ay Galilea, inila nas da Simon en Andrew ay sin-iyogtan ay manabtabokol, tan say obla da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_17","071_1_17","MRK","1","17","17","Kanana en daida, “Enggana ed wani, manabtabokol kayos nigay. Manbalin kayo et si pasolot ko ta itdoak dakayo ay mangawis si ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_18","071_1_18","MRK","1","18","18","Kaipayag da sin tabokol da yan nakiey da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_19","071_1_19","MRK","1","19","19","Mandad-an da pay sin benget di lebeng, inilan Jesus di dowa pay ay sin-iyogtan ay da Santiago en Juan. Nanlologan da sin bangka da ay mangisagsagana sin tabokol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_20","071_1_20","MRK","1","20","20","Kaayag si Jesus en daida, et tinaynan da si ama da ya din lallalaki ay laglagboana sin bangka, et nakiey da abe en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_21","071_1_21","MRK","1","21","21","Inmey da Jesus ed Capernaum. Sin agew ay pan-ibbayan, sinenggep da sin sinagoga, et inlogin Jesus ay man-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_22","071_1_22","MRK","1","22","22","Nasdaaw din kaipoipogaw sin inyat na ay nan-itdo, tan sin nan-it-itdoana, maila da ay waday turay na, ay baken say in-inyat di mamaestron di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_23","071_1_23","MRK","1","23","23","Wada et sidi di lalaki ay kinapet di anito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_24","071_1_24","MRK","1","24","24","Kaibogaw ay nangwani, “Inayan! Jesus ay taga-Nazaret, apay nga disdistolboem dakami? Ay inmali ka aya ta dosaem dakami? Am-ammok dedan sik-a. Sik-a din nasantoan ay Anak Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_25","071_1_25","MRK","1","25","25","Pag bilinen Jesus din anito ay nangwani, “Igiginek mo! Taynam sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_26","071_1_26","MRK","1","26","26","Asi et inpakedas din anito din lalaki ay sana dowanan pakilaladen, et pag nan taynan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_27","071_1_27","MRK","1","27","27","Natekeng din matan di wadas di yan nan-asibaga da en, “Wey! Anna pay dis baro ay mait-itdo! Olay aanito yan wada iman di turay na ay mamilin en daida yan komaan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_28","071_1_28","MRK","1","28","28","Siya di, naganno ay nandinamag di maipanggep en Jesus sin amin ay soli ed Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_29","071_1_29","MRK","1","29","29","Idi binmala da Jesus sin sinagoga, nandagas da sin beey da Simon en Andrew. Nakiey abe da Santiago en Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_30","071_1_30","MRK","1","30","30","Kambaw et din katogangan Simon ay babai et binmabaktad, tan manpodpodot. Inbaga da ay dagos en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_31","071_1_31","MRK","1","31","31","Pag somag-en si Jesus en sisya, yan intakkayana ta badangana ay bomangon. Pag et makaan din podot na, et pinakanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_32","071_1_32","MRK","1","32","32","Madipos pay din agew, in-ey din omili en Jesus din am-in ay kinapet di anito ya mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_33","071_1_33","MRK","1","33","33","Nasinop abe din am-in ay omili sin bel-ayan di beey ay kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_34","071_1_34","MRK","1","34","34","Et inagasana din ad-ado ay mansakit si nakalakalasi ay sakit. Pinakaana abe din ad-ado ay anito dowanan paginken daida, tan ammo da mo sinos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_35","071_1_35","MRK","1","35","35","Sin gabis, binmangon si Jesus et inmey sin naidodolin ay lugar ta say en mankararag sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_36","071_1_36","MRK","1","36","36","Bomangon pay da Simon, en da inanaanap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_37","071_1_37","MRK","1","37","37","Idi dinatngan da, kanan da en sisya, “Din kaipoipogaw et an-anapen das sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_38","071_1_38","MRK","1","38","38","Ngem kanana, “En tako pay dedan sin nandinmang ay il-ili ta say enak mangasaba abes di, tan say panggep ko ay inmalis na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_39","071_1_39","MRK","1","39","39","Asi da pay manlikliked sin inil-ili ed Galilea ay mangaskasaba sin kasinasinagoga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_40","071_1_40","MRK","1","40","40","Sin namingsan, inmey en Jesus di lalaki ay mansakit si kaeegyat ay sakit di kodil. Nandokmog en sisya ay manpakpakaasi, “Ammok ay kabaelam ay mangaan sin sakit ko mo laydem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_41","071_1_41","MRK","1","41","41","Naseg-angan si Jesus et inoyad na din takkay na ta ikapay na sin lalaki ay sana. Pag nan kanan, “Laydek, madalosan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_42","071_1_42","MRK","1","42","42","Et nakaan ay dagos din sakit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_43","071_1_43","MRK","1","43","43","Asi pinakaan Jesus sisya et dadlonan binilin ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_44","071_1_44","MRK","1","44","44","“Adi ka idaddad-at na si olay sino ay ipogaw mo adi et emey ka ay en manpaila sin padi ta ilaena ay nakaan sakit mo. Asi ka idawat en sisya din inbilin Moses ay idaton yo en Diyos ta say pangammoan din kaipoipogaw ay tet-ewa ay sinmiged ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK1_45","071_1_45","MRK","1","45","45","Ngem adi na pinati, mo adi et ena dinad-adad-at din naamag en sisya. Di nantongpalana et adi makaeey si Jesus sin il-ili tan mo et abten di nabeweg ay ipogaw, mo adi et nantetee sin naidodolin ay luglugar ay magay omili. Ngem olay mo siya di, em-emey pay dedan di kaipoipogaw sin kad-ana ay napo sin am-in ay soli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_1","071_2_1","MRK","2","1","1","Idi inmey di piga ay agew, nantaolis Jesus ed Capernaum, et nandinamag ay wada sin beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_2","071_2_2","MRK","2","2","2","Pag et nasinop di kaipoipogaw isdi engganas magay pantean di odom, olay sin kad-an di pantew. Idi pay inkaskasaban Jesus din kalin Diyos en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_3","071_2_3","MRK","2","3","3","wada et di sinmawang ay nangialis paralitiko. Opat ay lalaki di nangaatayang en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_4","071_2_4","MRK","2","4","4","Asi et magay iyat da ay mangisag-en en Jesus begew sin naposek ay ipogaw, isonga insakyab da sin atep et tinekla da din odom ay atep sin patag Jesus. Asi da pay oy-oyen din dayon ay binmabaktadan di paralitiko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_5","071_2_5","MRK","2","5","5","Sin nangilaan Jesus sin talek da en sisya, kanana sin paralitiko ay doy, “Napakawan din basbasol mo ay ib-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_6","071_2_6","MRK","2","6","6","Asi et din mamaestron di linteg ay wadas di ay tinmotokdo et kanan da sin nemnem da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_7","071_2_7","MRK","2","7","7","“Apay nga say inbaga na di? Din ipogaw ay nay et is-is-o nan awak na en Diyos. Tan sino aya di akin lebbeng ay mamakawan si basol mo adi et si Diyos et anggoy?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_8","071_2_8","MRK","2","8","8","Ngem ammon pay dedan Jesus ay say wada sin nemnem da, et kanana, “Apay nga say nemnemnemen yo sa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_9","071_2_9","MRK","2","9","9","Nalaklaka kayman ay kanan en, ‘Mapakawan san basbasol mo’ mo din ‘Ibangon mo, bidkingem san dayon mo ta mandan ka.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_10","071_2_10","MRK","2","10","10","Ngem mo siya sa, ibagak ngarud din naligat ta say paneknekak en dakayo ay sak-en ay Anak di Ipogaw et waday kalebbengak isnan labaw di daga ay mamakawan si basol.” Pag nan kanan sin paralitiko ay doy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_11","071_2_11","MRK","2","11","11","“Din ibilin ko en sik-a et ibangon mo, bidkingem san dayon mo ta somaa ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_12","071_2_12","MRK","2","12","12","Pag bomangon din sana, kabidking sin dayon ay binmabaktadana, et binmala ay il-ilan da am-in. Et am-in din wadas di et nasdaaw da dowan da aben dayawen si Diyos ay mangmangwani, “Anna! Magay inil-ila takos kaman nina!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_13","071_2_13","MRK","2","13","13","Inmey kasin si Jesus sin benget di lebeng. Nabeweg di ipogaw ay nasinop sin kad-ana et initdoanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_14","071_2_14","MRK","2","14","14","Maaw-awni pay, malablabas si Jesus sin opisina ay panbaybayadan das bowis, et inila na si Levi ay anak Alfeus ay tinmotokdos di. “Manbalin ka et si pasolot ko,” kanan Jesus. Kapika si Levi et nakiey en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_15","071_2_15","MRK","2","15","15","Mangmangan pay da Jesus ya din papasolot na sin beey da Levi, ad-adoy nakiokob ay mansingsingil si bowis ya odom ay managbasol ay ipogaw. Tan ad-ado da ay nakibeweg en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_16","071_2_16","MRK","2","16","16","Idi inilan di mamaestron di linteg ay Fariseo ay naiokob si Jesus sin kaman dadi ay ipogaw, kanan da sin papasolot Jesus, “Apay nga makikan sin mansingsingil si bowis ya odom ay managbasol ay ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_17","071_2_17","MRK","2","17","17","Ngem dinngen Jesus din pinoot da et kanana ay nangiarig, “Baken din nasalon-at ay ipogaw di makasapol si mangagas mo adi din mansaksakit. Adiak inmali ta enak ayagan din nalinteg ay ipogaw mo adi din nakabasol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_18","071_2_18","MRK","2","18","18","Sin namingsan ay iniitpen din papasolot Juan ay Mamonbonyag ya din Fafariseo di dagaang da, wada et di inmey en Jesus yan kanan da, “Din papasolot Juan ya din Fafariseo et waday agew ay pangit-itpean das dagaang da. Ngem mo din pasolot mo pay et maga. Apay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_19","071_2_19","MRK","2","19","19","Sinombat si Jesus ay nangiarig, “Mo waday mankasal, ay kanan yo aya en adi makikan din gagayyem di mangasawa ay inayagana? Mangan da met, tan eweewe mo itpe day dagaang da yan wada pay laeng din mangasawa sin kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_20","071_2_20","MRK","2","20","20","Ngem domateng di timpo ay maipakaan en daida din mangasawa, et siya di din pangitpean da sin dagaang da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_21","071_2_21","MRK","2","21","21","Kanan aben Jesus ay nangiarig, “Iwed di ipogaw ay mangilkeb si baro ay lopot sin baak ay bado. Tan komsen din mailkeb et goyodena din dait, et mabisngit din nailkebana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_22","071_2_22","MRK","2","22","22","Iwed abe dedan di mangipeey si kabobbobod ay danom di obas sin nakpit ay sopot ay lalat, tan mo maget, mabtakan din lalat et madadael din sopot dowan aben maiwasit din danom di obas. Din kabobbobod ay danom di obas ngarud et siyat baro ay lalat di kaipay-ana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_23","071_2_23","MRK","2","23","23","Sin namingsan ay Sabado ay pan-ibbayan di Judio, mandad-an da Jesus sin kapaypayewan ay nas-ekan si bakakew. Yan din papasolot na et manposposngi das lames na et kotkotimen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_24","071_2_24","MRK","2","24","24","Asi et wada da di Fariseo ay nangwani en Jesus, “Ilam, apay nga lablabsingen din papasolot mo din linteg tako ay Judio ay mangiparit si man-ani sin agew ay pan-ibbayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_25","071_2_25","MRK","2","25","25","Sinongbatan Jesus ay nangwani, “Binasa yo met din inyat Ari David ya din gagait na sin dinmagaangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_26","071_2_26","MRK","2","26","26","Sinenggep sin beey en Diyos yan ina na din tinapay ay naidaton en Diyos ay iparit di linteg ay kanen di baken padi. Ngem kinana pay dedan et inbingayana abe din kakoyog na. Naamag na sin madama ay Kangatoan ay Padi si Abiatar.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_27","071_2_27","MRK","2","27","27","Pag ipaanongos Jesus, “Adi pinarsuan Diyos di ipogaw para sin agew ay pan-ibbayan mo adi et inkeddeng Diyos di agew ay pan-ibbayan para si ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK2_28","071_2_28","MRK","2","28","28","Isonga sak-en ay Anak di Ipogaw di akin lebbeng sin mabalin ay maam-amag sin agew ay pan-ibbayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_1","071_3_1","MRK","3","1","1","Inmey kasin si Jesus sin sinagoga et sinenggep. Wada et sidi di lalaki ay nakingking di takkay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_2","071_3_2","MRK","3","2","2","Wada abe di mangisisin-eng en Jesus mo agasana din lalaki ay doy sin agew ay pan-ibbayan, tan an-anapen day ipabasol da en sisya ta way pangidaruman da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_3","071_3_3","MRK","3","3","3","Kanan Jesus sin sana ay nakingking di takkay na, “Omali ka sin sangoanan mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_4","071_3_4","MRK","3","4","4","Asi pag kanan Jesus en daida, “Sinoy ipalobos di linteg tako ay amagen tako sin agew ay pan-ibbayan? Ay amagen din siged ono din lawa? Ay isalakan di ib-a ono peslen?” Ngem ginmiginek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_5","071_3_5","MRK","3","5","5","Manbonget si Jesus sin nangisisin-engana en daida. Mansakit abe di nemnem na begew sin makenteg ay nemnem da. Pag na et kanan sin nakingking di takkay na, “Oyadem san takkay mo.” Inoyad na et dadlon nailatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_6","071_3_6","MRK","3","6","6","Siya di, kinmaan din Fariseo et en da nakitolag sin papasolot Ari Herod mo intoy iyat da ay mamse en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_7","071_3_7","MRK","3","7","7","Asi et kinmaan da Jesus ya din papasolot na isdi et inmey da sin benget di lebeng. Nabeweg di ipogaw ay inmonod en daida ay napod Galilea. Ad-ado abe di napo ed Judea, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_8","071_3_8","MRK","3","8","8","Jerusalem, sakop di Idumea, demang di ginawang ay Jordan, ya napo ed Tiro ya Sidon ya din linak-am da. Inmey da en Jesus, tan dindinnge da din am-in ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_9","071_3_9","MRK","3","9","9","Begew sin kaad-adon di ipogaw, inbaga na sin papasolot na ay en da man-as bangka ay tomokdoana tan into et mo ipiten di kaipoipogaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_10","071_3_10","MRK","3","10","10","Tan ad-ado di inagasana, isonga din deday sakit na et inalibongbongan das sisya ta say giwiten da koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_11","071_3_11","MRK","3","11","11","Din iipogaw abe ay kinapet di aanito, sin nangil-ilaan da en Jesus, nanyakyakog-ong da ay mandokmog sin sangoanana dowan aben pakilkilaladen di aanito ay nangwani, “Sik-a di Anak Diyos!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_12","071_3_12","MRK","3","12","12","Ngem dadlon inbilbilin Jesus en daida ay adi da ibagbaga di maipanggep en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_13","071_3_13","MRK","3","13","13","Pag mantikid si Jesus sin kadondontogan. Inayagana din ipogaw ay laydena, et inonod das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_14","071_3_14","MRK","3","14","14","Somawang da pay, yan pag nan dotokan di sinpo ya dowa. Kanana en daida, “Pinilik dakayo ta makitee kayo en sak-en ya ta ibaak dakayo ay mangaskasaba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_15","071_3_15","MRK","3","15","15","Iyaak abes dakayo si kalebbengan ay mangipakaan si aanito.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_16","071_3_16","MRK","3","16","16","Naey di ngadngadan din dinotokana: si Simon (ay bindayan Jesus si Pedro), ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_17","071_3_17","MRK","3","17","17","din dowa ay anak Zebedeo ay da Santiago en Juan (ay bindayan Jesus si Boanerges, laydena ay kalien, kaman kido), ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_18","071_3_18","MRK","3","18","18","si Andrew, si Felipe, si Bartolome, si Mateo, si Tomas, si Santiago ay anak Alfeus, si Taddeus, si Simon ay makwani en Patriota tan insakit na din ili da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_19","071_3_19","MRK","3","19","19","ya si Judas Iscariot ay nanglipot en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_20","071_3_20","MRK","3","20","20","Pag dan somaa. Asi et nasinop kasin di kaipoipogaw et magay wayan da Jesus ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_21","071_3_21","MRK","3","21","21","Idi nadamag din aag-i na, nanlobwat da ta en da ton-oden, tan wada da di mangmangwani en naboge sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_22","071_3_22","MRK","3","22","22","Wada abe di mamaestron di linteg ay napod Jerusalem ay nangnangwani, “Kinapet Beelzebul sisya. Din doy ap-apon di aanito di nangidawat en sisya si panakabalina ay mangipakpakaan si aanito.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_23","071_3_23","MRK","3","23","23","Siya di, inayagan Jesus daida yan kanana ay nangiarig, “Intoy iyat Satanas ay mangipakaan sin awak na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_24","071_3_24","MRK","3","24","24","Mo man-asigobat din kaipoipogaw sin esa ay ili, madadael din ili ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_25","071_3_25","MRK","3","25","25","Siya abe sin pamilya, mo man-iibaw da, mansisian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_26","071_3_26","MRK","3","26","26","Iso na abe en Satanas. Mo pakpakaanena din iib-a na ay anito, laydena ay kalien ay ib-ibawenas daida, et awni et maga di panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_27","071_3_27","MRK","3","27","27","Maiarig si Satanas si mabikas ay ipogaw, tan magay makasgep sin beey na ta akewena din bonag na mo adi na baloden omonas sisya. Asi mabalin ay itagtag na din bonag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_28","071_3_28","MRK","3","28","28","“Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mabalin ay mapakawan di olay sino ay basol di ipogaw ya olay sino di ibaga na ay mangipalawlawas odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_29","071_3_29","MRK","3","29","29","Ngem din mangipalawlawa pay sin Ispirito Santo et adi polos mapakawan basol na, tan say basol na di ay eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_30","071_3_30","MRK","3","30","30","Say kanan Jesus di, tan inbagbaga da ay kinapet di anitos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_31","071_3_31","MRK","3","31","31","Pag somawang si ina na ya din aag-i na sin beey ay kad-ana et inpaayag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_32","071_3_32","MRK","3","32","32","Isonga din kaipoipogaw ay tinmotokdo ay nanglilikob en sisya et kanan da, “Si inam ya din aag-im et wada da sin bel-ayan ay ipaay-ayag daka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_33","071_3_33","MRK","3","33","33","Kanan Jesus, “Aw pay dedan, ngem wada pay di odom ay ibilang ko ay inak ya aag-ik.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_34","071_3_34","MRK","3","34","34","Il-ilaena pay din tinmokdotokdo ay doy, kanana, “Da naey si inak ya aag-ik, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK3_35","071_3_35","MRK","3","35","35","tan din mangamag sin layden Diyos et daida di maibilang ay inak ya aag-ik.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_1","071_4_1","MRK","4","1","1","Sin namingsan, en kasin nan-itdos Jesus sin benget di annawa ay lebeng. Gapo ta nabeweg di ipogaw ay nangal-alibongbong en sisya, en tinmokdo sin bangka dowan pay nantetee din kaipoipogaw sin benget di lebeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_2","071_4_2","MRK","4","2","2","Ad-adoy initdo na en daida ay man-iar-arig. Sin nan-it-itdoana, kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_3","071_4_3","MRK","4","3","3","“Dengngen yo. Sin namingsan, wada di esay ipogaw ay en nan-isapowak si bin-i sin nom-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_4","071_4_4","MRK","4","4","4","Idi insapsapowak na din bin-i, naekdag di odom sin danan et tintinpek di tititit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_5","071_4_5","MRK","4","5","5","Din odom ay insapowak na et naekdag da sin kabatbatoan. Gapo ta naisasapew di lota na, kasimit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_6","071_4_6","MRK","4","6","6","Ngem idi kinmayang din agew, nay-osan ya nakpit da, tan kolang di lamot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_7","071_4_7","MRK","4","7","7","Din odom abe et naekdag da sin kapagpagatan, ngem asi et nakigabay di papagat et insengan da din momola, isonga adi da nanlames. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_8","071_4_8","MRK","4","8","8","Ngem din odom pay et naekdag da sin siged ay lota, pag da et gomabay yan nanlames da. Waday nanlames si sagsisin-gasot, waday sag-eenemapolo, ya wada abey sagtotolonpo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_9","071_4_9","MRK","4","9","9","Inpaanongos Jesus ay nangwani, “Dakayo ay manmannge, nemnemen yo san dinnge yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_10","071_4_10","MRK","4","10","10","Idi kinmaan din kaipoipogaw, pag omasag-en din sinpo ya dowa ay pasolot Jesus ya di odom ay nakikiey en daida yan pooten da en sisya maipanggep sin olog di papangarig. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_11","071_4_11","MRK","4","11","11","Kanan Jesus, “Dakayo di nangidawtan Diyos si gondaway ay mangammo sin adi naipaammo ed idi maipanggep sin panturayana, ngem din odom ay ipogaw pay et pangarig anggoy di madaddad-at en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_12","071_4_12","MRK","4","12","12","ta say olay mo il-ilaen da, adi da maimatonan, yan olay mo dengdengngen da, adi da maawatan tan into et mo sagongen das sak-en ta agasak si daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_13","071_4_13","MRK","4","13","13","Pag kanan Jesus en daida, “Ay adi yo maawatan din pangarig ay nay? Mo siya di, intoy iyat yo pay ay mangawat si odom ay pangarig? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_14","071_4_14","MRK","4","14","14","Din olog di pangarig et siya na. Din bin-i ay naisapowak et siya di din kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_15","071_4_15","MRK","4","15","15","Din natekdag sin danan et maiarig dadi sin ipogaw ay mannge si maipanggep sin panturayan Diyos. Asi et emey si Satanas ay dagos et kaanena sin nemnem da din kali ay dinnge da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_16","071_4_16","MRK","4","16","16","Din natekdag abe sin kabatbatoan et siya dadi din ipogaw ay manragragsak ay nangawat sin kalin Diyos sin nanngean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_17","071_4_17","MRK","4","17","17","Ngem adi linmamot din kali sin nemnem da, isonga mo domteng di ligat ono mapaligatan da begew sin nangawatan da sin kalin Diyos, adi da itoloy ay mamati mo adi et dokogan da ay dagos din pammati da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_18","071_4_18","MRK","4","18","18","Din natekdag abe sin kapagpagatan et siya dadi din manmannge sin kalin Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_19","071_4_19","MRK","4","19","19","ngem masangaw da sin pandandanagan ya bomaknangan da, isonga mas-engan din kali ay dinnge da et adi malamsan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_20","071_4_20","MRK","4","20","20","Din natekdag pay sin siged ay lota et siya dadi din manmannge sin kalin Diyos dowan da aben maawatan, et waday pantongpalan din kali sin biyag da. Waday at-atik di pantongpalana, waday namnamona ya wada abey ad-ado.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_21","071_4_21","MRK","4","21","21","Kanan aben Jesus ay nangiarig, “Ay wada aya di maneteng si silaw ta asi na sakoboan si palanggana ono ipeey na sin dallem di katri? Ipatang na adi! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_22","071_4_22","MRK","4","22","22","Iso na sin in-ar-arig ko, tan am-in din naitatabon ono adi naammoan ed wani et maammoan ya mailawag sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_23","071_4_23","MRK","4","23","23","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo san dinnge yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_24","071_4_24","MRK","4","24","24","Pag intoloy Jesus ay nangwani, “Esten yo ngarud ay manmannge sin ibagbagak, tan mo say iyat yo di, ad-ado abey maawatan yo, yan wada pay di itapin Diyos sin pangawat yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_25","071_4_25","MRK","4","25","25","Tan din ipogaw ay mangikaskaso sin dengdengngena et mataptapian din pangawat na, ngem din adi mangikaskaso et mamaiwed din olay at-atik ay naawatana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_26","071_4_26","MRK","4","26","26","Wada abey esa ay pangarig ay dinad-at Jesus. Kanana, “Din panturayan Diyos et maiarig si esay lalaki ay en nangsek sin bangkag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_27","071_4_27","MRK","4","27","27","Maseyep sin labi yan bomangon sin agsapa dowan pay somimsimit ya gomabgabay din inis-ek na. Ngem di iyat na ay gomabgabay et adi na ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_28","071_4_28","MRK","4","28","28","Tan gomabay pay dedan din mola. Somimit, pag manliton et pag manbala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_29","071_4_29","MRK","4","29","29","Idi naom, pag nan en anien.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_30","071_4_30","MRK","4","30","30","Pag kanan Jesus, “Sino ngata di pangiarigak sin panturayan Diyos? Sinoy iso na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_31","071_4_31","MRK","4","31","31","Maiarig si esa ay bin-in di mostasa ay siya na din kakitkittoyan sin am-in ay bin-i isnan labaw di daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_32","071_4_32","MRK","4","32","32","Ngem mo mais-ek, gomabay ay manbalin si kakayangan si am-in ay natnateng. Manpanga abe si anando, et mabalin ay man-obong di titit sin nalidoman ay panga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_33","071_4_33","MRK","4","33","33","Ad-adoy pangarig ay inos-osal Jesus sin nangikaskasabaana sin kalin Diyos en daida. Initdoanas daida insigon di kabaelan da ay mangawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_34","071_4_34","MRK","4","34","34","Maga di init-itdo na en daida ay adi mandaddad-at si pangarig, ngem mo ang-anggoy na ya din papasolot na, inlawlawag na am-in en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_35","071_4_35","MRK","4","35","35","Idi madipdipos din agew, kanan Jesus sin papasolot na, “Man-agadang tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_36","071_4_36","MRK","4","36","36","Pag da et manlogan sin bangka ay nanlologanan Jesus et tinaynan da din kaipoipogaw. Wada abey odom ay bangka ay nakiey en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_37","071_4_37","MRK","4","37","37","Siya et di kadateng di mapges ay dagem et sepyasepyatan di dalloyon din bangka et nganngani ay malned da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_38","071_4_38","MRK","4","38","38","Ngem kambaw et naseseyep si Jesus ay nanpopongan sin likod di bangka. Binangon din papasolot na ay nangwani, “Apo maestro, ay adi ka pagan-ano ay matey tako?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_39","071_4_39","MRK","4","39","39","Pag bomangon et bilinena din dagem ay nangwani, “Somaldeng ka.” Kanana abe sin dalloyon, “Gominek kayo.” Pag somaldeng din dagem yan gominek abe din dalloyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_40","071_4_40","MRK","4","40","40","Pag kanan Jesus sin papasolot na, “Apay nga emegyat kayo? Apay nga magay talek yo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK4_41","071_4_41","MRK","4","41","41","Peteg di egyat da am-in et nan-asibaga da, “Sino di kaipogaw nina? Kambaw olay dagem ya dalloyon et patien day ibaga na!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_1","071_5_1","MRK","5","1","1","Intoloy da Jesus ay mangagadang sin lebeng enggana ay somanglad da sin sakop di Gerasa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_2","071_5_2","MRK","5","2","2","Pag komaan si Jesus sin bangka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_3","071_5_3","MRK","5","3","3","Wada et sidi di nantetee sin liliyang ay kamposanto ay esay lalaki ay kinapet di kaanianito. Maga di makabalod en sisya olay mo kadina di ibalod da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_4","071_5_4","MRK","5","4","4","Tan namin ado ay kinadkadinaan dan takkay ya siki na, ngem kasokposokpot sin kadina sin takkay na ya dadaelena din wada sin siki na. Maga abe di makatengel en sisya, tan palalo di bikas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_5","071_5_5","MRK","5","5","5","Inagew ya linabi, manlikliked sin liliyang ya kadondontogan ay mankilkilalad ya gedgedgedena din awak nas bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_6","071_5_6","MRK","5","6","6","Idi tinamang nas Jesus, nanagtag ay napo sin kad-an di liliyang ay en mangabat, et nandokmog sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_7","071_5_7","MRK","5","7","7","Pag nan kanan ay mangibogaw, “Ay Jesus, Anak di Kangatoan ay Diyos, apay nga domisdistolbo ka? Ibayos mon Diyos ta adi ka domosdosa!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_8","071_5_8","MRK","5","8","8","Siya di din inbaga na, tan enggay inbilin Jesus, “Sik-a ay anito, taynam sa!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_9","071_5_9","MRK","5","9","9","Pag pooten Jesus en sisya, “Sinoy ngadan mo?” “Linibolibo,” kanana, “tan ad-ado kami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_10","071_5_10","MRK","5","10","10","Pag nan ipidwapidwa ay man-ad-adawag en Jesus ta adi na pakaanen daida sin ili ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_11","071_5_11","MRK","5","11","11","Wada et di kabisabisaang ay lomanoblob sidi sin matikid, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_12","071_5_12","MRK","5","12","12","isonga nanpakpakaasi din aanito ay mangwani, “Itay-on mo kod ta en kami komapet sin kabisabisaang ay doy.” “Aw adi,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_13","071_5_13","MRK","5","13","13","Isonga pag dan taynan din lalaki et en da kinmapet sin bibisaang. Pag tomanagtag din bibisaang ay namallalong et pag dan maekgas sin lebeng et nalned da. Din kabibilang di bisaang et emey ay dowa ay libo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_14","071_5_14","MRK","5","14","14","Mo din nangibanbantay sin kabisabisaang, katagtag da sin ili da ya sin nandinmang ay lugar ta en da ipadamag sin man-ilis di. Isonga din kaipoipogaw et en da inila mo sinoy napasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_15","071_5_15","MRK","5","15","15","Somawang da pay sin kad-an da Jesus, dinatngan da din lalaki ay tinaynan di kaanianito ay tinmotokdo ay nanbabado ya sinmiged di nemnem na. Et inmegyat da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_16","071_5_16","MRK","5","16","16","Pag kasin dad-aten din nangilas napasamak sin doy lalaki ya kabisabisaang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_17","071_5_17","MRK","5","17","17","Et inlogi da ay nanpakpakaasi en Jesus ta komaan sin ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_18","071_5_18","MRK","5","18","18","Somaksakyab si Jesus sin bangka yan dowan aben manpakpakaasi din lalaki ay tinaynan di aanito ta makeey koma en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_19","071_5_19","MRK","5","19","19","Ngem inandiyan Jesus ay nangwani, “Olay somaa ka sin gagait mo ta en ka dad-aten din am-in ay inamag di Apo ay naneg-ang en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_20","071_5_20","MRK","5","20","20","Pag komaan din lalaki ay doy, et nanlikeliked sin sakop di Sinpo ay Siyodad ay mangibagbaga sin inamag Jesus en sisya. Et nasdaaw di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_21","071_5_21","MRK","5","21","21","Sin nangagadangan kasin Jesus ay mantaoli sin demang na, inalibongbongan di ad-aad-ado ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_22","071_5_22","MRK","5","22","22","Pag et somawang di pangolon di sinagoga ay manngadan si Jairus. Idi inila nas Jesus, nanyakog-ong ay nandokmog sin sangoanana. Nanpakpakaasi ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_23","071_5_23","MRK","5","23","23","“Dandani ay matey din anak mi ay babai. Omali ka paabe ta kapayem sisya ta say mailatonan et matago.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_24","071_5_24","MRK","5","24","24","Isonga nakiey si Jesus en sisya. Inmon-onod abe di nabeweg ay ipogaw, et mansisinokikit da ay manag-en en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_25","071_5_25","MRK","5","25","25","Wada et di babai ay adi katkatdok di manbolos ay dada na si sinpo ya dowa ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_26","071_5_26","MRK","5","26","26","Peteg ay nanligligat sin ad-ado ay nangag-agas en sisya, et enggay nagastoan. Ngem adi nailatonan mo adi et nasepsep din sakit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_27","071_5_27","MRK","5","27","27","Nadamag na di maipanggep en Jesus, et nansokikit sin kaipoipogaw ta omasag-en sin edegana. Pag nan giwiten din bado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_28","071_5_28","MRK","5","28","28","Tan kananas nemnem na, “Olay mo owatak giwiten koma din bado na, mailatonanak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_29","071_5_29","MRK","5","29","29","Siya et di sinmaldeng ay dagos din manbolos ay dada na, et linikna na ay nakaan din sakit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_30","071_5_30","MRK","5","30","30","Pag et manwingi si Jesus ta sagongena din kaipoipogaw, tan dinlaw na ay waday binmela ay panakabalin en sisya. Pag nan kanan, “Sinoy nangiwit sin badok?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_31","071_5_31","MRK","5","31","31","Asi et kanan din papasolot na, “Il-ilam met dedan ay ad-ado di ipogaw ay managsagid en sik-a. Ay pootem pay laeng mo sino di nangiwit sin badom?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_32","071_5_32","MRK","5","32","32","Ngem nanmokmokilang pay dedan si Jesus ta ilaena mo sino. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_33","071_5_33","MRK","5","33","33","Gapo ta ammon din babai din naamag en sisya, inmasag-en en Jesus ay manpayegpeg si egyat na et manyakog-ong ay mandokmog sin sangoanana. Pag na et ipodno en sisya din am-in ay naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_34","071_5_34","MRK","5","34","34","Pag kanan Jesus, “Anak ko, begew din talek mo, nailatonan ka. May, emey ka ay natalna di nemnem mo. Laton ay adi mantaoli san sakit mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_35","071_5_35","MRK","5","35","35","Deda ay mankalkali si Jesus dowan et somawang di napo sin beey en Jairus ay nangibaga en sisya, “Olay adi tako sangsangawen pay laeng san maestro, tan natey san anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_36","071_5_36","MRK","5","36","36","Ngem adi pagan-anon Jesus din inbaga da en Jairus mo adi et kanana en sisya, “Adi ka emeg-egyat. Basta mamati ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_37","071_5_37","MRK","5","37","37","Et maga di intay-on Jesus ay makiey en sisya malaksig si Pedro ya din sin-iyogtan ay da Santiago en Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_38","071_5_38","MRK","5","38","38","Idi sinmawang da sin beey en Jairus, inilan Jesus din manngalawngaw ay kaipoipogaw ay man-an-anog-og ya manpilpilalak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_39","071_5_39","MRK","5","39","39","Senggep pay si Jesus, kanana, “Apay nga manngalngalawngaw ya man-og-oga kayo? Din balasang ay nay et adi natey, naseseyep et anggoy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_40","071_5_40","MRK","5","40","40","Pag dan siniyesiyekan sisya. Isonga inpabala nas daida am-in. Asi na ayagan din nakin anak ya din papasolot na et senggep da sin kowarto ay kad-an di balasang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_41","071_5_41","MRK","5","41","41","Intakkayan Jesus sisya yan kanana sin kali da, “Talita kom.” Di olog na et: “Balasang, bomangon ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_42","071_5_42","MRK","5","42","42","Kabangon tet-ewa yan mandan. (Din balasang ay doy et mantawen si sinpo ya dowa.) Palalo ay nasdaaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK5_43","071_5_43","MRK","5","43","43","Ngem dadlon inbilin Jesus ay adi da polos ap-apaten din doy ay naamag si olay sino ay ipogaw. Pag nan ibaga ay pakanen da din balasang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_1","071_6_1","MRK","6","1","1","Pag komaan da Jesus ya din papasolot na sidi et inmey da sin ili ay nadakdak-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_2","071_6_2","MRK","6","2","2","Domateng pay din agew ay pan-ibbayan di Judio ay Sabado, en nan-itdos Jesus sin sinagoga. Et ad-ado di nasdaaw sin nanngean da et kanan da, “Intoy nangaan ninas nemnem na? Intoy nangaanas laing na? Intoy iyat na pay ay mangamag si milagro? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_3","071_6_3","MRK","6","3","3","Ay baken si naey aya din karpintiro ay anak Maria? Ay baken da Santiago, Jose, Judas ya si Simon din aag-i na? Din aag-i na abe ay babai et man-ili da met laeng isna.” Isonga nasnit da en sisya et adi da namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_4","071_6_4","MRK","6","4","4","Asi na et kanan en daida, “Maga di mamadto ay bigbigen di kailiana, toton-od na ya pamilya na, ngem bigbigen da met sin odom ay ili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_5","071_6_5","MRK","6","5","5","At-atik di mansakit ay kinapay Jesus ay inagasana, ngem magay inyat na ay nangamag si ad-ado ay milagro sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_6","071_6_6","MRK","6","6","6","Et nasdaaw begew sin adi da namatian en sisya. Pag en manlikliked si Jesus sin kailiili ay man-it-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_7","071_6_7","MRK","6","7","7","Asi na ayagan din sinpo ya dowa ay pasolot na ta ibaa nas daida ay sagdodowa. Inyaanas daida si kalebbengan ay mangipakaan si aanito ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_8","071_6_8","MRK","6","8","8","yan tinogonas daida ay nangwani, “Iwed di itaktakin yo sin pandad-anan yo, sokod anggoy. Adi kayo man-itaktakin si makan, sangi, ya pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_9","071_6_9","MRK","6","9","9","Mabalin ay mansinilas kayo, ngem adi yo pantaktak-epen di bado yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_10","071_6_10","MRK","6","10","10","Mo emey kayo si esa ay ili ya waday mangayag en dakayo sin beey na, isdi di pantean yo engganas taynan yo din ili ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_11","071_6_11","MRK","6","11","11","Ngem mo waday ili ay emeyan yo yan adi da awaten dakayo ya sigaan da abe ay mannge sin ibagbaga yo, taynan yos daida, et sin komaanan yo, pokpokan yo din dapan yo ta say pangammoan da ay makaoway da sin dosa da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_12","071_6_12","MRK","6","12","12","Pag manlobwat din papasolot na et en da inkaskasaba sin kaipoipogaw ay ibabawi da koma din basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_13","071_6_13","MRK","6","13","13","Pinakaan da di ad-ado ay anito ay kinmapet si ipogaw, et inap-aplosan das lana di ad-ado ay mansakit et nailatonan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_14","071_6_14","MRK","6","14","14","Nadamag Ari Herod ed Galilea din inam-amag da Jesus, tan nandinamag di ngadan Jesus sin kailiili. Waday nangwani en, “Si naey si Juan ay Mamonbonyag ay natago kasin. Siya di din gapo ay wada en sisya di panakabalin ay mangam-amag en dana ay nakaskasdaaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_15","071_6_15","MRK","6","15","15","Din odom abe et kanan da en si Elias ay natago kasin, ya din odom pay et kanan da, “Mamadto na ay kaman din mamadto ed nabaon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_16","071_6_16","MRK","6","16","16","Ngem sin nanngean Ari Herod sin inam-amag Jesus, kanana, “Din ipogaw ay doy et si Juan ay Mamonbonyag ay inpapotok di toktok na. Kambaw natago kasin!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_17","071_6_17","MRK","6","17","17","Say kanan Herod na begew sin napasamak ed idi. Tan inpadpap nas Juan ya inpabalod na ay nakakadinaan begew sin namagbagaan Juan en sisya. Tan si Herod et inasawa na din aydo na ay si Herodias ay asawan iyogtana ay si Felipe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_18","071_6_18","MRK","6","18","18","Et inpidwapidwan Juan ay nangwani en kontran di linteg ay asawaena din asawan iyogtana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_19","071_6_19","MRK","6","19","19","Isonga malmaliget si Herodias en Juan et laydena ay ipapses sisya, ngem adi na kabaelan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_20","071_6_20","MRK","6","20","20","Tan emegyat si Herod en Juan et sinalsalaknibana, tan ammo na ay nalinteg ya nasantoan ay ipogaw sisya. Naligat di pannemnem na sin nannanngeana en sisya, ngem laydena pay dedan ay dengdengngen din ibagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_21","071_6_21","MRK","6","21","21","Domateng pay din agew ay naianakan Herod, inpaayag na din oopisyal ya ap-on di soldado ya din waday kabigbigana ed Galilea ta say makiragsak da en sisya. Et siya nan gondaway Herodias ay nangipapse en Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_22","071_6_22","MRK","6","22","22","Tan sinenggep din balasang ay anak Herodias sin kad-an da Herod ya din inayagana et nansala. Palalo ay ginan-ganas da din nansalaana, isonga kanan Herod en sisya, “Sinoy laydem? Ibagam ta idawat ko en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_23","071_6_23","MRK","6","23","23","Insapata na abe ay kanana, “Olay mo sinoy kedawem, olay din kagodwan di panturturayak et idawat ko en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_24","071_6_24","MRK","6","24","24","Pag bomala din balasang et ena pinoot en ina na, “Sinoy kedawek?” “Din toktok Juan ay Mamonbonyag,” insongbat ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_25","071_6_25","MRK","6","25","25","Pag dalasen din balasang ay mantaoli en Ari Herod yan kanana en sisya, “Laydek ay paialim ay dagos din toktok Juan ay Mamonbonyag ay maipeey si palato.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_26","071_6_26","MRK","6","26","26","Peteg ay mansakit nemnem Herod sin nanngeanas di, ngem gapo ta nansapata sin sangoanan di ad-ado ay inayagana, mabain ay adi manongpal sin inkari na en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_27","071_6_27","MRK","6","27","27","Isonga inbaa na ay dagos di esa ay soldado ta ena alaen din toktok Juan. Inmey din soldado sin balodan et pinotoana din toktok na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_28","071_6_28","MRK","6","28","28","Pag nan ipeey si palato et in-ey na sin balasang ay en nangidawat en ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_29","071_6_29","MRK","6","29","29","Idi nadamag din papasolot Juan din nay naamag, en da ina din awak na et en da inponpon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_30","071_6_30","MRK","6","30","30","Nantaoli din aapostol, et inbaga da en Jesus din am-in ay inam-amag ya init-itdo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_31","071_6_31","MRK","6","31","31","Pag nan kanan, “Emey tako si esa ay naidodolin ay lugar ay maang-anggay tako ta way iyat tako ay man-illeng si sinkaattikan.” Tan mansinoskat di emey sin kad-an da et magay waya da ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_32","071_6_32","MRK","6","32","32","Et nanlogan das bangka ay inmey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_33","071_6_33","MRK","6","33","33","Ngem ad-ado di nangimaton en daida sin nanlobwatan da. Nanagtag da ay napo sin inil-ili et nangon-ona da sin emeyan da Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_34","071_6_34","MRK","6","34","34","Idi sinmanglad da Jesus et kinmaan da sin bangka, inila na din ad-ado ay ipogaw, et naseg-angan en daida, tan kaman dan karnero ay iwed di mangay-ayowan en daida. Pag na et ilogi ay mangitdo en daida si ad-ado ay banag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_35","071_6_35","MRK","6","35","35","Idi masmasdem, inmey din papasolot na en sisya et kanan da, “Nay met ay enggay masmasdem yan naidodolin isna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_36","071_6_36","MRK","6","36","36","Ibagam sin ipogaw ta en da manlakos kanen da sin naisasag-en ay il-ili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_37","071_6_37","MRK","6","37","37","Ngem kanan et Jesus en daida, “Olay dakayo di mamakan en daida.” Pag dan kanan, “Ay laydem ay kalien en dakami di manlakos tinapay ay manbanol si pigay libo ta ipakan mi en daida?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_38","071_6_38","MRK","6","38","38","Pinoot Jesus, “Pigay tinapay yo? En kayo ilan.” Idi en da pay inila, kanan da en, “Lima ay tinapay ya dowa ay piskaw di wada.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_39","071_6_39","MRK","6","39","39","Pag nan ibilin ay patokdoen da ay matopotopog din kaipoipogaw sin logam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_40","071_6_40","MRK","6","40","40","Et natopotopog da ay tinmokdo, waday sagsisin-gasot ya saglilimapolo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_41","071_6_41","MRK","6","41","41","Pag alaen Jesus din lima ay tinapay ya dowa ay piskaw, et tinangad na ed langit ay nan-iyaman en Diyos. Asi na pag kinittoyen et indawat na sin pasolot na ta iwatwat da sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_42","071_6_42","MRK","6","42","42","Nangan da amin et nabsog da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_43","071_6_43","MRK","6","43","43","Olnongen da pay din nabay-an, sinpo ya dowa ay baskit di napay-an sin namekmek ay makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_44","071_6_44","MRK","6","44","44","Di kabibilang di nankakay ya babbaro ay nangan et emey ay lima ay libo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_45","071_6_45","MRK","6","45","45","Pag panloganen Jesus ay dagos din papasolot na sin bangka ta omagadang da ay mangon-ona ed Betsaida dowanan pasaaen din kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_46","071_6_46","MRK","6","46","46","Idi inpasaa nas daida, nantikid sin dontog ay en mankararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_47","071_6_47","MRK","6","47","47","Idi nalabi, wada pay laeng si Jesus sin dontog ay es-esa na dowan pay din bangka ay nanloganan di papasolot na et wada sin gawan di lebeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_48","071_6_48","MRK","6","48","48","Idi inosdonganas daida, inila na ay maligligatan da ay mangipadan sin bangka, tan maiab-abet din dagem. Gomabgabis pay, nanballalong si Jesus yan nandan sin labaw di danom ay omasag-en en daida. Linabsana komas daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_49","071_6_49","MRK","6","49","50","ngem sin nangilaan da en sisya ay mandad-an sin labaw di danom, peteg di egyat da am-in et nankilalad da, tan kanan da en banig. Kakali si Jesus en daida et kanana, “Laton! Sak-en na. Adi kayo emegyat!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_51","071_6_51","MRK","6","51","51","Pag somakyab sin bangka, et ginminek din dagem. Palalo ay nasdaaw din papasolot na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_52","071_6_52","MRK","6","52","52","tan olay mo inila da din nangipaad-adoana sin tinapay, adi da naawatan din laydena ay kalien maipanggep sin panakabalina, tan makenteg pay laeng di toktok da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_53","071_6_53","MRK","6","53","53","Idi nakaagadang da pay ya sinmanglad da sin sakop di Gennesaret, intaked da din bangka sin benget di lebeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_54","071_6_54","MRK","6","54","54","Pag dan komaan sin bangka. Inmatonan ay dagos din nangila en Jesus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_55","071_6_55","MRK","6","55","55","et dalasen da ay emey sin nandinmang ay il-ili ta say dayonan da din mansaksakit ay mangiabat en Jesus olay mo intoy inammoan da ay kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK6_56","071_6_56","MRK","6","56","56","Et olay mo intoy in-inmeyan Jesus, dadakke ay ili ono barbaryo ono kinittoy ay sityo, iniis-ed da din mansaksakit sin markitan ay emeyana. Et nanpakpakaasi da ay giwiten koma din mansakit olay owat din gayadan di bado na. Et am-in ay nangiwit et nailatonan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_1","071_7_1","MRK","7","1","1","Sin namingsan, wada di Fafariseo ya mamaestron di linteg ay inmey sin kad-an Jesus ay napo ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_2","071_7_2","MRK","7","2","2","Inila da ay mangmangan di odom ay papasolot Jesus ay kadodogis pay laeng di takkay da, laydena ay kalien, adi da inonodan din kosto ay iyat di manbo ay inbilin di Fariseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_3","071_7_3","MRK","7","3","3","Tan din Fafariseo ya siya abe din odom ay Judio et on-onodan da din ogali ay tinawid da sin ap-apo da ay adi da mangan mo adi da manbo ay kosto agan-o. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_4","071_7_4","MRK","7","4","4","Mo napo da abe sin markitan, adi da mangan mo adi da walsian on-ona din awak das danom. Ad-ado pay di ogali ay tinawid da sin ap-apo da ay kaman din iyat da ay mangowas si tasa, takori ya banga ay gambang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_5","071_7_5","MRK","7","5","5","Isonga din doy ay Fafariseo ya mamaestron di linteg et pinoot da en Jesus, “Apay nga adi on-onodan din papasolot mo din ogali ay tinawid tako sin aap-o tako? Sana met ay mangmangan da yan adi da inonodan agan-o din kosto ay iyat di manbo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_6","071_7_6","MRK","7","6","6","Sinongbatan Jesus yan kanana, “Tet-ewa din nay kanan Diyos ay inpadton Isaias maipanggep en dakayo ay kanana, ‘Dana ay ipogaw, daydayawen das sak-en sin kali da, ngem addawi di nemnem da en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_7","071_7_7","MRK","7","7","7","Magay silbin di panaydayawan dan sak-en, tan din it-itdo da ay owat bilbilin di ipogaw et kanan da en bilbilin ko.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_8","071_7_8","MRK","7","8","8","Et tet-ewa ay am-amagen yo nan insolat Isaias, tan binaybay-an yo din linteg Diyos ta say onodan yo din ogalin di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_9","071_7_9","MRK","7","9","9","Pag intoloy Jesus ay nangwani, “Nalaing kayo kayman dedan ay mangiaw-awan sin linteg Diyos ta say onodan yo din ogali yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_10","071_7_10","MRK","7","10","10","Tan din inpaisolat Diyos en Moses et kanana, ‘Dayawem da amam en inam,’ et ‘Mo waday mangipalawlawa en ama na ono en ina na, masapol ay matey.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_11","071_7_11","MRK","7","11","11","Ngem din it-itdo yo et natken. Tan kanan yo en mo waday ibadang koman di ipogaw en ama na ono en ina na, olay mo adi na idawat. Basta manpambal en daida ay mangwani, ‘Din ibadang ko koma en dakayo et korban, laydena ay kalien, enggay inkarik ay maidaton en Diyos.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_12","071_7_12","MRK","7","12","12","Et mo say kanana di, iparit yo ay eng-enggana din pangibadangana en da ama na en ina na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_13","071_7_13","MRK","7","13","13","Begew sin sana ay ogali ay it-itdo yo sin kaipoipogaw, nanbalinen yo damdama ay magay silbin din kalin Diyos. Et ad-ado di am-amagen yo ay kaman nina,” kanan Jesus en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_14","071_7_14","MRK","7","14","14","Pag ayagan Jesus din kaipoipogaw yan kanana en daida, “Dengngen yo am-in na ta say maawatan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_15","071_7_15","MRK","7","15","15","Baken din ipasgep di ipogaw sin tepek na di mangipakadodogis en sisya mo adi et din ipabala na sin tepek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_16","071_7_16","MRK","7","16","16","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo san dinnge yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_17","071_7_17","MRK","7","17","17","Idi tinaynan Jesus din kaipoipogaw et sinenggep sin beey, inbagan din papasolot na ay iolog na koma din in-arig na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_18","071_7_18","MRK","7","18","18","Kanan Jesus, “Dakayo abe, ay adi yo pay laeng maawatan? Ay adi yo ammo ay din ipasgep di ipogaw sin tepek na et baken say mangipakadodogis en sisya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_19","071_7_19","MRK","7","19","19","Tan din emeyana et baken din nemnem na mo adi din eges na et pag bomala.” Sin nangwanian Jesus sidi, laydena ay kalien ay mabalin ay kanen tako di am-in ay makan. Baken basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_20","071_7_20","MRK","7","20","20","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Din ipabalan di ipogaw sin nemnem na et say mangipakadodogis en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_21","071_7_21","MRK","7","21","21","Tan din nemnem di ipogaw di kapoan di am-in ay lawa ay panggep. Et din lawa ay panggep di mangiturong si ipogaw ay mangamag si lawa ay kaman dana: manaag si bakenan asawa, mangakew, manpese, makikamalala, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_22","071_7_22","MRK","7","22","22","man-gamgam si bakenan oka, mamaligat si ib-a na, mangietek si ib-a na, naalas ay ogali, apos, mangipalawlawa si ib-a na, mangingato si awak na, ya adi mangosal si nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_23","071_7_23","MRK","7","23","23","Am-in dana et mapo das nemnem di ipogaw, et siya dadi di mangipakadodogis en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_24","071_7_24","MRK","7","24","24","Pag komaan si Jesus sidi et inmey sin sakop di Tiro ya Sidon. Nantee si esa ay beey ay dinatngana, et laydena ay adi maammoan ay wadas di, ngem naammoan pay dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_25","071_7_25","MRK","7","25","25","Wada et di babai ay kinapet di anito din anak na ay balasang. Sin nanngeana ay wadas Jesus sidi, dinalas na ay emey sin kad-ana. Nanyakog-ong ay nandokmog sin sangoanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_26","071_7_26","MRK","7","26","26","et nanpakpakaasi ta pakaanena din anito ay kinmapet sin anak na. Din babai ay nay et naianak ed Fenicia ay sinakop di Syria et Griego di kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_27","071_7_27","MRK","7","27","27","Asi et kanan Jesus ay nangiarig, “Awni ta mabsog on-ona din anan-ak ay mangmangan, tan baken met kosto mo maipakan din kanen di anak si aso.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_28","071_7_28","MRK","7","28","28","“Siya kayman, Apo,” kanan din babai, “ngem olay din aso et kanen da din mogay ay matekdag mo mangmangan din anan-ak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_29","071_7_29","MRK","7","29","29","Pag kanan Jesus, “Begew din sana ay songbat mo, mabalin ay somaa ka. Enggay tinaynan din anito din anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_30","071_7_30","MRK","7","30","30","Sinmaa din babai et dinatngana din anak na ay binmabaktad sin katri. Laton ay tinaynan tet-ewa din anitos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_31","071_7_31","MRK","7","31","31","Pag taynan Jesus ed Tiro et mandan ed Sidon, pag sin sakop di Sinpo Ay Siyodad, et nantaoli sin lebeng ay Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_32","071_7_32","MRK","7","32","32","Wada da di nangiey en sisya si lalaki ay nateweng ya nadoti. Nanpakpakaasi da en Jesus ta kapayena din lalaki ay doy ta mailatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_33","071_7_33","MRK","7","33","33","Idi siya di, inlasin Jesus din nateweng sin kaipoipogaw et dod-owa da. Pag nan ilwek din gomot na sin ingan di lalaki, asi nan togpaan gomot na yan ikapay na sin dilan di lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_34","071_7_34","MRK","7","34","34","Pag nan tangaden ed langit ay manmag-es yan kanana sin kali da, “Eppata,” di olog na et: “Mabokatan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_35","071_7_35","MRK","7","35","35","Pag et mailit-ingan tet-ewa din ingan di lalaki. Nakaan abe din doti na et mandiwes di kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_36","071_7_36","MRK","7","36","36","Asi et binilin Jesus daida ta adi da polos ap-apaten si olay sino ay ipogaw. Ngem olay mo inpidwapidwa na ay nangibilin, masepsep ay indaddad-at da pay dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK7_37","071_7_37","MRK","7","37","37","Palalo ay nasdaaw da et kanan da, “Pag siged di am-in ay inam-amag na. Olay din nateweng et kaanena din teweng da, ya din naomel et kaanena abe din omel da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_1","071_8_1","MRK","8","1","1","Sin timpo ay doy, waday namingsan ay kasin nasinop di ad-ado ay ipogaw sin kad-an Jesus, yan enggay naabos baon da. Isonga inayagan Jesus din papasolot na et kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_2","071_8_2","MRK","8","2","2","“Masmaseg-anganak sin nay kaipoipogaw, tan toloy agew ay nakitetee das na en datako yan enggay naabos baon da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_3","071_8_3","MRK","8","3","3","Mo pasaaek daida yan adi da nangan pay laeng, waday masidingan sin danan, tan di odom et addawi di somaaan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_4","071_8_4","MRK","8","4","4","“Aw kayman,” kanan din papasolot na, “ngem intoy pangaan tako pay si kanen da, tan nay met ay naidodolin isna?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_5","071_8_5","MRK","8","5","5","“Pigay tinapay yo?” pinoot Jesus. “Pitpito,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_6","071_8_6","MRK","8","6","6","Siya et di patokdoen Jesus din kaipoipogaw. Pag nan alaen din pito ay tinapay et nan-iyaman en Diyos. Asi na pag pit-ipit-ingen et indawat na sin papasolot na ta iwatwat da sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_7","071_8_7","MRK","8","7","7","Wada abey at-atik ay piskaw ay kinittoy. Nan-iyaman kasin si Jesus, et inpaiwatwat na abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_8","071_8_8","MRK","8","8","8","Nangan da amin et nabsog da. Olnongen da pay din nabay-an, pito ay baskit di napay-an sin nabay-an ay makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_9","071_8_9","MRK","8","9","9","Di kabibilang di nangan et emey ay opat ay libo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_10","071_8_10","MRK","8","10","10","Pag pasaaen Jesus din kaipoipogaw et nakilogan sin papasolot na sin bangka ay emey sin sakop di Dalmanuta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_11","071_8_11","MRK","8","11","11","Wada di Fafariseo ay inmey en Jesus. Layden da ay padasen sisya, isonga inlogi da ay mangibaw dowan da et dawaten ay paila nay nakaskasdaaw ay sinyal ay si Diyos di nangibaa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_12","071_8_12","MRK","8","12","12","Nanmag-es si Jesus begew sin sakit di nemnem na yan kanana, “Apay nga ipapilit di ipogaw ed wani ay ipailak di nakaskasdaaw ay sinyal en daida? Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay iwed met maipaila en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_13","071_8_13","MRK","8","13","13","Kanan Jesus di, pag nan taynan daida et nanlogan da kasin sin bangka ta omagadang da sin demang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_14","071_8_14","MRK","8","14","14","Kambaw nilinglingan din papasolot na ay man-itakin si baon da ay tinapay. Es-esay tinapay di wada sin bangka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_15","071_8_15","MRK","8","15","15","Pag bagbagaan Jesus daida ay nangwani, “Siliban yo din labaduran di Fariseo ya din labaduran Herod.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_16","071_8_16","MRK","8","16","16","Sin nangibagaanas di, nanngangalat da ay nangwani, “Say kanan Jesus di, tan magay baon tako ay tinapay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_17","071_8_17","MRK","8","17","17","Ammon Jesus din ngalngalaten da, isonga kanana en daida, “Apay nga madandanagan kayo si magay tinapay yo? Ay adi yo pay laeng maawatan? Ay naligat di pannemnem yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_18","071_8_18","MRK","8","18","18","Waday mata yo, ngem adi kayo makaila. Wada abey inga yo, ngem adi kayo makadnge. Ay nilinglingan yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_19","071_8_19","MRK","8","19","19","din lima ay tinapay ay inmanay sin nasurok si lima ay libo ay ipogaw? Pigay baskit di pinay-an yos nabay-an?” “Sinpo ya dowa,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_20","071_8_20","MRK","8","20","20","“Yan din pito ay tinapay ay inmanay sin nasurok si opat ay libo ay ipogaw, pigay baskit di pinay-an yos nabay-an?” “Pito,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_21","071_8_21","MRK","8","21","21","“Yan adi yo pay laeng maawatan din laydek ay kalien?” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_22","071_8_22","MRK","8","22","22","Idi sinmawang da ed Betsaida, waday nangiey si lalaki ay nagodab en Jesus. Nanpakpakaasi da en sisya ta kapayena ta mailatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_23","071_8_23","MRK","8","23","23","Idi siya di, intakkayan Jesus din nagodab ay doy et inpango na sin benget di ili. Tinogpaana din mata na, asi na kapayen yan kanana, “Ay waday ilam?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_24","071_8_24","MRK","8","24","24","Manmeswat pay din nagodab et kanana, “Wada. Mailak di ipogaw. Kaman kaiw di kailaan da, ngem mandad-an da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_25","071_8_25","MRK","8","25","25","Pag kasin kapayen Jesus din matan di nagodab. Tinekeng nan mata na et naibolinasnasan ay mabtag di pangila na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_26","071_8_26","MRK","8","26","26","Asi pag pasaaen Jesus ay nangwani, “Mandagdagas ka od ay somaa. Adi ka masmaspad sin ili ay tinaynan ta.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_27","071_8_27","MRK","8","27","27","Pag emey da Jesus sin il-ili ay sinakop di Cesarea Filipos. Sin pandad-anan da, pinoot na sin papasolot na, “Sinoy pangwanin di kaipoipogaw en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_28","071_8_28","MRK","8","28","28","“Wada di mangwani en sik-a si Juan ay Mamonbonyag. Kanan di odom en sik-a si Elias, yan kanan aben di odom en sik-a di esa ay mamadto ed nabaon,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_29","071_8_29","MRK","8","29","29","“Ngem dakayo pay,” kanan Jesus, “sinoy pangwani yo en sak-en?” Kanan Simon Pedro, “Sik-a din Messias.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_30","071_8_30","MRK","8","30","30","Pag ibilin Jesus sin papasolot na en adi da polos ibagbaga na si olay sino ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_31","071_8_31","MRK","8","31","31","Pag ilogin Jesus ay mangilawag sin papasolot na di mapasamak en sisya sin tapin di agew. Kanana, “Sak-en ay Anak di Ipogaw et masapol ay nam-osek di ad-ado ay ligat. Din aam-a ya din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg et sigaan das sak-en ya omipapse da, ngem kasinak matago sin maikatlo ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_32","071_8_32","MRK","8","32","32","Dadlonan inlawag na, asi et paay-ayeden Pedro yan inlogi na ay mangyamyam en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_33","071_8_33","MRK","8","33","33","Sinagong Jesus din papasolot na yan niyamyamanas Pedro ay nangwani, “Komaan kas na ay Satanas! Tan din nemnemnemem et baken din layden Diyos mo adi et din layden di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_34","071_8_34","MRK","8","34","34","Pag ayagan Jesus din kaipoipogaw ya din papasolot na yan kanana en daida, “Mo sino di mayad ay manbalin ay pasolot ko, masapol ay pandokogana din awak na ya tilidena din krus na ta asi makiey en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_35","071_8_35","MRK","8","35","35","Tan din mangipatpateg sin awak na et matey met laeng, ngem din matey begew sin pammati na en sak-en ya din pangikaskasabaana sin siged ay damag et waday biyag ay iwed patingga na ay idawat Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_36","071_8_36","MRK","8","36","36","Tan sino aya di maganab di ipogaw mo okaena din intiro ay lobong yan asi et malitaw din biyag na et madosa ay eng-enggana? Maga! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_37","071_8_37","MRK","8","37","37","Tan magay mabalin ay isokat di ipogaw si biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK8_38","071_8_38","MRK","8","38","38","Dadlon managbasol di ipogaw ed wani. Tinaynan das Diyos ta en da man-anap si odom ay diyos. Olay sino en daida di manigaan en sak-en ay Anak di Ipogaw ya din it-itdok et sigaak abes sisya sin omaliak ay kadwak din nasantoan ay aanghel ko ya pangipailaak sin dayaw Amak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_1","071_9_1","MRK","9","1","1","Pag nan itoloy ay nangwani, “Tet-ewa nan ibagak ay wada en dakayo isna di daan pay laeng di kateyan da et ilaen da din panakabalin Diyos sin panturayana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_2","071_9_2","MRK","9","2","2","Emey pay di enem ay agew, inayagan Jesus si Pedro ya da Santiago en Juan, et nantikid da si esay nakayang ay dontog ay ang-anggoy da. Il-ilaen da pay sisya, nanbaliw di kailaana ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_3","071_9_3","MRK","9","3","3","ya din bado na et kinmilakilat ay komonkoniniing. Din kakilat na et magay makaiso isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_4","071_9_4","MRK","9","4","4","Pag et manpailas da Elias en Moses ay makingalngalat en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_5","071_9_5","MRK","9","5","5","Kanan Pedro en sisya, “Apo, mayat din kawada takos na. Man-amag kami et adi si tolo ay pansidoman ta okam di esa, okan Moses di esa, ya okan Elias di esa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_6","071_9_6","MRK","9","6","6","Ngem say inbaga na di, tan adi na iman ammo din kankanana, tan palalo di egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_7","071_9_7","MRK","9","7","7","Pag et domateng di liboo et sinalinanas daida am-in. Pag wada di kali ay napo sin liboo ay nangwani, “Si naey di laydelaydek ay anak ko. Dengngen yo din kanana!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_8","071_9_8","MRK","9","8","8","Kameswat da ay dagos, ngem magay odom si inila da mo adi et ang-anggoy Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_9","071_9_9","MRK","9","9","9","Idi manballalong da pay, inbilin Jesus en daida, “Adi yo daddad-aten din nay inila yo si olay esa ay ipogaw enggana ay sak-en ay Anak di Ipogaw et matagoak kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_10","071_9_10","MRK","9","10","10","Pinatin din papasolot na et adi da dinaddad-at si odom, ngem nanngangalat da pay mo sinoy laydena ay kalien sin nangwaniana en matago kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_11","071_9_11","MRK","9","11","11","Pinoot da en sisya, “Apay nga it-itdon di mamaestron di linteg ay masapol ay mangon-ona ay omali si Elias mo din Messias?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_12","071_9_12","MRK","9","12","12","“Tet-ewa iman ay mangon-ona ay omali si Elias ta olnosena di am-in,” kanan Jesus ay sinombat. “Ngem wada abey inpaisolat Diyos maipanggep en sak-en ay Anak di Ipogaw. Kanana en masapol ay nam-osek di ad-ado ay ligat ya malasoyak abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_13","071_9_13","MRK","9","13","13","Ngem kanak abe en dakayo ay enggay inmalis Elias, et ol-olay di inyaat di ipogaw en sisya ay siya met laeng di inpaisolat Diyos maipanggep en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_14","071_9_14","MRK","9","14","14","Idi nakaballalong da Jesus ay somagsag-en sin kad-an di odom ay papasolot na, inila da ay inaalibongbongan di ad-ado ay ipogaw din papasolot na. Wada abey mamaestron di linteg ay mangib-ibaw en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_15","071_9_15","MRK","9","15","15","Sin nangilaan di kaipoipogaw en Jesus, peteg ay nasdaaw da, et nanagtag da sin kad-ana yan pinakomostaan das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_16","071_9_16","MRK","9","16","16","“Sinoy nangib-ibawan yo en daida?” pinoot Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_17","071_9_17","MRK","9","17","17","“Apo maestro,” kanan di esa ay sinombat. “In-alik koma en sik-a nan anak ko, tan kinapet di anito ay nangomel en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_18","071_9_18","MRK","9","18","18","Mo depapenas sisya, maidogos, man-oosab tepek na, mankayetket bab-a na ya komenteg di awak na. Inbagak sin papasolot mo ay pakaanen da din anito, ngem adi da kabaelan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_19","071_9_19","MRK","9","19","19","“Dakayo ay adi mamati!” kanan Jesus ay sinombat. “Kaman kayman nabayabayag di nakiteteeak en dakayo! Ay ken manpigapiga pay di anos ko en dakayo?” Pag nan kanan sin aman di anak, “May, ialim din anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_20","071_9_20","MRK","9","20","20","Et in-ey da. Sin nangilaan di anito en Jesus, pag na et pankedasen din anak, et matokang yan manpolipolig-ad dowan aben man-oosab tepek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_21","071_9_21","MRK","9","21","21","Pinoot Jesus sin aman di anak, “Pig-an di nangilogianas na?” “Nanlogi sin kakitkittoy na,” kanana ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_22","071_9_22","MRK","9","22","22","“Namin ado ay indangdang-op ya inbenbenben din anitos sisya ta peslena koma. Maseg-ang ka paabe ta badangam si dakami mo kabaelam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_23","071_9_23","MRK","9","23","23","“Sinoy kanam, mo kabaelak?” kanan Jesus. “Din waday pammati na en Diyos et maga di adi na kabaelan ay amagen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_24","071_9_24","MRK","9","24","24","Pag et ipigsan din aman di anak di kali na yan kanana, “Mamatiak, ngem kolang. Bomadang ka kod ta maanayan di pammatik.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_25","071_9_25","MRK","9","25","25","Idi inilan Jesus ay madalas ay masinsinop di kaipoipogaw, binilina din anito ay kanana, “Sik-a ay anito ay naneweng ya nangomel sin anak ay sana, taynam yan adim kasin kapkapten.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_26","071_9_26","MRK","9","26","26","Din anito et palalo ay nankekedasenas sisya dowanan nankilaladen, asi kataynan. Kaman natey din kailaan din anak, isonga kanan di kaipoipogaw en natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_27","071_9_27","MRK","9","27","27","Ngem intakkayan Jesus ay namangon, et pinmika. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_28","071_9_28","MRK","9","28","28","Idi sinenggep pay da Jesus sin beey ay pantean da, et ang-anggoy da, pinoot din papasolot na en sisya, “Apay nga adi mi binaelan ay nangipakaan sin anito ay doy?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_29","071_9_29","MRK","9","29","29","“Din kaman nidi ay anito et adi komaan mo din mangipakaan en sisya et adi mankararag en Diyos,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_30","071_9_30","MRK","9","30","30","Pag taynan da Jesus din ili ay doy et nandan da sin probinsiya ay Galilea. Sigaan Jesus ay maammoan di kad-an da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_31","071_9_31","MRK","9","31","31","tan it-itdoana din papasolot na. Kanana en daida, “Sak-en ay Anak di Ipogaw, awni et maipolangak sin kaibaw ko et pomse da, ngem matagoak kasin sin maikatlo ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_32","071_9_32","MRK","9","32","32","Ngem adi da ammo din laydena ay kalien, yan emegyat da ay mamoot en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_33","071_9_33","MRK","9","33","33","Domateng da pay ed Capernaum et senggep das beey, pag inbagan Jesus sin papasolot na, “Sinoy nan-iibawan yo sin danan ed kaonyan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_34","071_9_34","MRK","9","34","34","Ngem ginmiginek da, tan nan-iibaw da mo sino di kangatoan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_35","071_9_35","MRK","9","35","35","Pag tomokdo si Jesus. Inayagana din sinpo ya dowa ay pasolot na yan kanana, “Din manglayad ay manbalin si kangatoan et masapol ay panbalinena din awak na ay kababaan yan mansilbi sin am-in ay ib-a na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_36","071_9_36","MRK","9","36","36","Pag nan ayagan di esay anak et inpapika na sin nan-gawaan da. Asi na kinawe din anak ay doy yan kanana en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_37","071_9_37","MRK","9","37","37","“Olay sino ay mangawat si nababa ay ipogaw ay kaman nina ay anak manbegew sin pammati na en sak-en et sak-en di inawat na, yan din mangawat en sak-en et inawat na abe din nangibaan sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_38","071_9_38","MRK","9","38","38","Pag kanan Juan en Jesus, “Apo maestro, inila mi di ipogaw ay mangipakpakaan si aanito ay mangos-osal sin ngadan mo, yan inandiyan mi tan baken takon ib-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_39","071_9_39","MRK","9","39","39","“Adi kayo an-andiyan,” kanan Jesus, “tan din man-amag si milagro ay mangos-osal sin ngadan ko et adi na kabaelan ay mangipalawlawa en sak-en si awni. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_40","071_9_40","MRK","9","40","40","Tan din adi mangonkontra en datako et badbadanganas datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_41","071_9_41","MRK","9","41","41","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay olay din owat mangipainom si esa ay tasa ay danom en dakayo gapo ta makwani kayo en pasolot Cristo et dadlon magon-gonaan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_42","071_9_42","MRK","9","42","42","“Olay sino ay manolisog ta manbasol din olay esa en da naey ay kababaan ay ipogaw ay namati en sak-en, agpos et koma mo tay-adan din bagang na si madagsen ay bato asi maitpig sin baybay mo din pangitoloyana sin solisog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_43","071_9_43","MRK","9","43","43","Isonga mo din takkay mo di panbasolam, potoam. Tan agpos mo en ka makilak-am sin biyag ed langit ay napopotoan di esay takkay mo mo din dodoway takkay mo yan maitpig ka sin kad-an di apoy ay adi kadkad-ep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_45","071_9_45","MRK","9","45","45","Et mo din sikim di panbasolam, potoam. Tan agpos mo en ka makilak-am sin biyag ed langit ay napopotoan di esay sikim mo din dodoway sikim yan maitpig ka sin kad-an di apoy ay adi kadkad-ep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_47","071_9_47","MRK","9","47","47","Din matam abe, mo say panbasolam, okitem. Tan agpos mo en ka makilak-am sin biyag ed langit ay bolding ka mo din dodoway matam yan maitpig ka sin apoy ed infierno. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_48","071_9_48","MRK","9","48","48","Tan ed infierno, adi katkatey din bigis ay mangmangan sin awak da ya din apoy et adi kasebseban. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_49","071_9_49","MRK","9","49","49","“Am-in ay ipogaw et masapol ay padasen day ligat ta somiged di ogali da ay kaman din makan ay masapol ay maasinan ta mam-is. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK9_50","071_9_50","MRK","9","50","50","Din asin et waday silbi na, ngem mo omamsit, adi met mabalin ay pataolien din pait na. Nemnemen yo ngarud din silbin di asin et manbinadang kayo ta say maoolnos kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_1","071_10_1","MRK","10","1","1","Kinmaan da Jesus sidi et inmey da sin sakop di Judea et pag sin demang di ginawang ay Jordan. Inalibongbongan kasin di kaipoipogaw et initdoana abes daida, tan say ogali na di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_2","071_10_2","MRK","10","2","2","Wada abe di Fafariseo ay inmey en Jesus ta padasen da ay mangiapat en sisya. Kanan da, “Ay ipalobos di linteg tako ay isian di lalaki di asawa na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_3","071_10_3","MRK","10","3","3","“Sino di inbilin Moses en dakayo ed nabaon?” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_4","071_10_4","MRK","10","4","4","“Inpalobos Moses ay idawtan di lalaki di asawa na si kasolatan ay mangipaneknek ay nansian da, pag nan pakaanen,” kanan da ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_5","071_10_5","MRK","10","5","5","Kanan aben Jesus, “Inpalobos Moses ay isian yo din asawa yo begew sin kinakenteg di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_6","071_10_6","MRK","10","6","6","Ngem din inyat di namarsua sin damo et inamag na di lalaki ya babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_7","071_10_7","MRK","10","7","7","‘Say gapo na ay taynan di lalaki da ama na en ina na ta ibeey na din asawa na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_8","071_10_8","MRK","10","8","8","et manbalin das es-esa.’ Isonga baken dan dodowa mo adi et es-esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_9","071_10_9","MRK","10","9","9","Din nanbalinen ngarud Diyos si es-esa et adi koma pansianen di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_10","071_10_10","MRK","10","10","10","Idi nantaoli da Jesus sin beey da, pinoot din papasolot na mo sinoy olog din inbaga na ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_11","071_10_11","MRK","10","11","11","Kanan Jesus, “Olay sino ay lalaki di mangisian si asawa na ya dowan makiasawa si odom ay babai et makibabbabai et makabasol en asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_12","071_10_12","MRK","10","12","12","Ya olay sino abe ay babai di mangisian si asawa na ya dowan makiasawa si odom ay lalaki et makabasol en asawa na ay makilalaki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_13","071_10_13","MRK","10","13","13","Sin namingsan wada di nangiey en Jesus si an-ak da ta kapayena ya bindisyonanas daida. Ilaen pay din papasolot na et inandiyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_14","071_10_14","MRK","10","14","14","Ngem binongetan Jesus daida yan kanana, “Itay-on yo ta omali din anan-ak en sak-en. Adi yo andiyan, tan din kaman dana di maitapi sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_15","071_10_15","MRK","10","15","15","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mo adi yo awaten din pangiturayan Diyos en dakayo ay kaman din iyat di anak ay mangawat, adi kayo polos maitapis di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_16","071_10_16","MRK","10","16","16","Pag nan saksaklien din anan-ak ay doy et kinapkapay na ay mamindisyon en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_17","071_10_17","MRK","10","17","17","Idi manloblobwat da Jesus, wada et di lalaki ay nanagtag sin kad-ana. Nandokmog sin sangoanana yan kanana, “Siged ka ay Apo, sinoy masapol ay amagek ta say wada en sak-en din biyag ay iwed patingga na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_18","071_10_18","MRK","10","18","18","Kanan Jesus, “Apay nga kanam en sigedak? Tan iwed polos di siged mo adi si Diyos et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_19","071_10_19","MRK","10","19","19","Ammom din linteg Diyos ay kanana, ‘Adi ka manpespese, adi ka makikamkamalala, adi ka mangak-akew, adi ka mantistigo ay man-et-etek, adi ka mansowsowitik, ya dayawem da amam en inam.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_20","071_10_20","MRK","10","20","20","Asi pay kanan din lalaki ay doy, “Apo maestro, manlogi sin kakitkittoy ko, tinongtongpal ko am-in dana ay linteg.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_21","071_10_21","MRK","10","21","21","Sin nangisin-engan Jesus, laylaydenas sisya yan kanana, “Wada pay di esa ay pankolangam. En ka ilako din sanikwam ta idawat mo din lako na si nabiteg, et mawada di kinabaknang mo ay indodolin Diyos ed langit. Asi ka omali ta manbalin ka ay pasolot ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_22","071_10_22","MRK","10","22","22","Idi dinnge na din kanan Jesus ay doy, maila sin mata na ay masmasadot, et tinaynanas daida ay manladladingit, tan palalo ay baknang sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_23","071_10_23","MRK","10","23","23","Asi et insin-eng Jesus din papasolot na yan kanana, “Naligat ay maitapi di baknang sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_24","071_10_24","MRK","10","24","24","Nasdaaw da sin nanngean das di, ngem inpidwan pay dedan Jesus ay nangwani, “An-ak ko, tet-ewa met ay naligat di kaitapian di ipogaw sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_25","071_10_25","MRK","10","25","25","Nalaklaka pay ay senggep di kamel sin lokaw di dagom mo din kaitapian di baknang sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_26","071_10_26","MRK","10","26","26","Nantatakaw din papasolot na sin nanngean das di et kanan da, “Mo siya ngarud sa, sino ngin di maisalakan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_27","071_10_27","MRK","10","27","27","Insisin-eng Jesus daida yan kanana, “Mo ipogaw et adi da kabaelan ay mangamag isna, ngem mo si Diyos pay et mabalin, tan kabaelan Diyos di am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_28","071_10_28","MRK","10","28","28","Pag et kanan Pedro, “Yan si dakami pay? Tan tinaynan mi di am-in ta manbalin kami ay pasolot mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_29","071_10_29","MRK","10","29","29","“Aw kayman,” kanan Jesus, “yan tet-ewa pay din ibagak en dakayo ay olay sino di manaynan sin beey na, aag-i na, da ama na en ina na, an-ak na ya daga na begew sin naitapiana en sak-en ya din pangikaskasabaana sin siged ay damag, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_30","071_10_30","MRK","10","30","30","et mamin sin-gasot di awatena sin naey ay biyag mo din banol di tinaynana. Ad-ad-ado di awatena ay beey, aag-i, iin-a, aan-ak ya daga. Mapaligat abe, ngem sin tapin di agew pay, maidawtan si biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_31","071_10_31","MRK","10","31","31","Ngem ad-ado di nangato ed wani ay maibaba, ya ad-ado abe di nababa ed wani ay maipangato.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_32","071_10_32","MRK","10","32","32","Sin nantiktikidan da Jesus ay emey ed Jerusalem, mangon-on-onas sisya. Nasdaaw din papasolot na yan emeegyat abe din omon-onod ay ipogaw. Asi et inayagan Jesus din sinpo ya dowa ay pasolot na ta omay-ayed da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_33","071_10_33","MRK","10","33","33","et kanana en daida, “Dengngen yo. Nay ay tomiktikid tako ed Jerusalem. Mo somawang takos di, sak-en ay Anak di Ipogaw et maipolangak sin papangolon di papadi ya mamaestron di linteg. Keddengan das sak-en ay matey, pag dan omipolang sin Gentil ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_34","071_10_34","MRK","10","34","34","ta lomaslasoy, tomogpatogpa ya somoplisoplit da ya pag dan pomse, ngem sin maikatlo ay agew pay, matagoak kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_35","071_10_35","MRK","10","35","35","Pag emey en Jesus da Santiago en Juan ay anak Zebedeo yan kanan da, “Apo maestro, wada koma di kedawen mi en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_36","071_10_36","MRK","10","36","36","“May, sinoy layden yo ay amagek para en dakayo?” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_37","071_10_37","MRK","10","37","37","“Mo madayaw ka sin panturayam, patokdoem kod si dakami sin makannawan ya makannigid mo,” kanan da ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_38","071_10_38","MRK","10","38","38","Asi et kanan Jesus en daida, “Adi yo ammo din ibagbaga yo. Ay maanosan yo aya din ligat ay nam-osek? Ay maitoled yo ay matey ay kaman din iyat ko ay matey?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_39","071_10_39","MRK","10","39","39","“Mabalin,” kanan da. Pag kanan Jesus, “Siya kayman ay manligat kayo ay kaman din ligat ko. Matey kayo abe ay kaman din kateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_40","071_10_40","MRK","10","40","40","Ngem din tomokdo sin makannawan ya makannigid ko et magay lebbeng ko ay mangibaga, tan enggay pinilin Diyos din tomokdos di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_41","071_10_41","MRK","10","41","41","Sin nanngean din sinpo ay gagait da, inbonget das da Santiago en Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_42","071_10_42","MRK","10","42","42","Siya di inayagan Jesus daida am-in et kanana en daida, “Ammo yo ay din maibilang ay tuturay isnan daga et ipipilit da din layden da sin iturturayan da. Din nangato abe di saad na et ipaila da din turay da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_43","071_10_43","MRK","10","43","43","Ngem baken say iyat yo koma. Tan mo wada en dakayo di manglayad ay ngomato, masapol ay silbiana din gagait na ay kaman baa, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_44","071_10_44","MRK","10","44","44","ya din manglayad ay kapatgan et masapol ay silbiana di am-in ay ipogaw ay kaman bag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_45","071_10_45","MRK","10","45","45","Tadonen yo komas sak-en ay Anak di Ipogaw, tan adiak inmali ay masilbian mo adi et ta mansilbiak si kaipoipogaw ya idawat kon biyag ko ay mangsobot si ad-ado.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_46","071_10_46","MRK","10","46","46","Sinmawang da Jesus ya din papasolot na ed Jerico. Sin kinmaanan da, nakiey di nabeweg ay ipogaw. Wada et di nagodab ay tinmotokdo sin benget di kalsada ay makipalpalimos, si Bartimeus ay anak en Timeus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_47","071_10_47","MRK","10","47","47","Idi dinnge na ay wada si Jesus ay taga-Nazaret, kabogaw ay nangwani, “Ay Jesus! Polin David! Maseg-ang ka paabe!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_48","071_10_48","MRK","10","48","48","Ad-adoy nangyamyam en sisya ta gominek koma, ngem sinepsep na et ay inbogaw, “Polin David, maseg-ang ka paabe!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_49","071_10_49","MRK","10","49","49","Siya di et sinmaldeng si Jesus et kanana, “Ayagan yo kod sina.” Pag dan ayagan din nagodab yan kanan da, “Tomoled ka, ipikam, tan doy ipaayag daka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_50","071_10_50","MRK","10","50","50","Kaiwalsi si Bartimeus sin tak-ep di bado na, kapika et omasag-en en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_51","071_10_51","MRK","10","51","51","Pag kanan Jesus en sisya, “Sinoy laydem ay amagek en sik-a?” “Apo,” insongbat din nagodab, “laydek ay makaila.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK10_52","071_10_52","MRK","10","52","52","“May, en ka,” kanan Jesus. “Nailatonan ka begew din talek mo.” Et pag nakaan ay dagos din godab na et nakibeweg en da Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_1","071_11_1","MRK","11","1","1","Somagsag-en pay da Jesus ed Jerusalem, sinmawang da sin demang di Betfage ya ed Betania sin gowab di bilig ay Olivo. Nangon-onaena di dowa ay pasolot na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_2","071_11_2","MRK","11","2","2","ay nangwani, “Emey kayo sin doy ay ili ed demang. Kostokosto ay mo domateng kayos di, datngan yo di anak di dangki ay adi nakabkabayoan ay naitataked. Obaden yo ta iali yos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_3","071_11_3","MRK","11","3","3","Mo waday mangipoot en dakayo, ‘Apay nga obaden yo sa?’ kanan yo en, ‘Masapol din Apo mi,’ et ipalobos na ay dagos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_4","071_11_4","MRK","11","4","4","Inmey da ngarud, yan inila da tet-ewa din anak di dangki. Wada sin kalsada ay naitataked sin bel-ayan di esa ay beey. Sin nangobadan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_5","071_11_5","MRK","11","5","5","kanan di pinmipikas di, “Apay nga ob-obaden yo sa?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_6","071_11_6","MRK","11","6","6","Insongbat da din intogon Jesus en daida, et pag itay-on din doy nangila en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_7","071_11_7","MRK","11","7","7","Pag dan iey en Jesus. In-ap-ap da din tak-ep di bado da sin edeg di dangki et pag mangabayo si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_8","071_11_8","MRK","11","8","8","Ad-ado di ipogaw ay wadas di et in-ap-aplag da din tak-ep di bado da sin kalsada. Din odom pay et inap-apan da din kalsada si pangan di kaiw ay sinipat da sin benget na ta say pandayaw da en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_9","071_11_9","MRK","11","9","9","Din nangon-ona ya inmon-onod et inbogbogaw da ay nangwani, “Madaydayaw! Mabindisyonan koma nan inbaan Diyos ay panakaawak na! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_10","071_11_10","MRK","11","10","10","Mabindisyonan nan maiskat en Ari David! Madaydayaw si Diyos ed langit!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_11","071_11_11","MRK","11","11","11","Domateng da pay ed Jerusalem, sinenggep si Jesus sin Timplo et inila na di am-in ay wadas di. Pag komaan et inmey da ya din papasolot na ed Betania, tan enggay masmasdem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_12","071_11_12","MRK","11","12","12","Sin napat-a ay pantattaolian da Jesus ay napod Betania, mandagaang sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_13","071_11_13","MRK","11","13","13","Tinamang na di kaiw ay igos ay ad-adoy tobo na, et sinag-ena ta ilaena mo waday lames na, ngem idi dinmateng sin kad-an di kaiw, wada et anggoy di tobo na, tan daan di panaglalames di igos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_14","071_11_14","MRK","11","14","14","Isonga kanana sin kaiw ay doy, “Adi ka kasin manlamlames.” Et dinngen din papasolot na din inbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_15","071_11_15","MRK","11","15","15","Pag senggep si Jesus sin Timplo et inpabela na din man-ilaklako ya manlaklako si maidaton en Diyos. Tinokang na abe din lalamisaan di mansoksokat si pilak ya din totokdoan di man-ilaklako si kalapati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_16","071_11_16","MRK","11","16","16","Inparit na abe ay mandan di man-egen si kalga sin lak-am di Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_17","071_11_17","MRK","11","17","17","Pag nan itdoan din kaipoipogaw yan kanana, “Naisolat sin kalin Diyos, ‘Din beey ko et makwani en pankarkararagan di ipogaw.’ Ngem dakayo pay et nanbalinen yo si panosowitikan yos iib-a yo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_18","071_11_18","MRK","11","18","18","Nadamag din papangolon di papadi ya mamaestron di linteg din inamag Jesus, et an-anapen da mo intoy iyat da ay mamse en sisya. Tan emegyat da en sisya, begew tan nasdaaw din kaipoipogaw sin init-itdo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_19","071_11_19","MRK","11","19","19","Idi pay malablabi, kinmaan da Jesus sin siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_20","071_11_20","MRK","11","20","20","Sin napat-a, linabsan da din kaiw ay igos, et kambaw enggay nango, pati din lamot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_21","071_11_21","MRK","11","21","21","Pag nemnemen Pedro din inbagan Jesus et kanana, “Apo, ilam! Din kaiw ay binaosam et nango tet-ewa!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_22","071_11_22","MRK","11","22","22","Pag kanan Jesus, “Masapol ay waday pammati yo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_23","071_11_23","MRK","11","23","23","Tet-ewa nan ibagak en dakayo, mo patien yo ay matongpal di ibaga yo ay adi kayo mandowadowa, mabalin ay kanan yo sin bilig ay nay, ‘Komaan kas na et pomadtok ka sin baybay,’ et matongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_24","071_11_24","MRK","11","24","24","Isonga kanak en dakayo, olay sino ay kedawen yo en Diyos et maidawat tet-ewa mo talken yo ay sigurado ay awaten yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_25","071_11_25","MRK","11","25","25","Mo mankarkararag kayo abe yan waday pangiligetan yo sin ib-a yo, pakawanen yos sisya ta say pakawanen aben Ama tako ed langit si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_26","071_11_26","MRK","11","26","26","Ngem mo adi yo pakawanen, adi aben pakawanen Ama tako ed langit din basbasol yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_27","071_11_27","MRK","11","27","27","Sinmawang da kasin ed Jerusalem. Mandad-an pay si Jesus sin bel-ayan di Timplo, inmey en sisya din papangolon di papadi, din mamaestron di linteg ya din aam-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_28","071_11_28","MRK","11","28","28","Pinoot da en sisya ay nangwani, “Sinoy lebbeng mo ay mangam-amag en dana? Sinoy nangidawat en sik-a sin kalebbengam ay nay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_29","071_11_29","MRK","11","29","29","Kanan aben Jesus, “Wada abey pootek kod en dakayo on-ona. Mo songbatan yo, asiak aben ibaga din kalebbengak ay mangam-amag en dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_30","071_11_30","MRK","11","30","30","Siya na din salodsod ko. Sinoy nangidawat en Juan si kalebbengana ay namonbonyag si kaipoipogaw? Ay si Diyos ono ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_31","071_11_31","MRK","11","31","31","Pag dan man-asipoot ay nangwani, “Ay sinoy isongbat tako? Mo kanan tako en si Diyos di nangidawat si lebbeng na, kanan samet Jesus en, ‘Mo siya sa, apay ngarud ay adi yo pinatpatis sisya?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_32","071_11_32","MRK","11","32","32","Ngem mo kanan tako en owat ipogaw di nangidawat, ay inayan!” Say kanan da di, tan emegyat da sin kaipoipogaw, tan patien da am-in ay tet-ewa ay mamadto si Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK11_33","071_11_33","MRK","11","33","33","Pag da et kanan en Jesus, “Adi mi ammo.” Kanan aben Jesus, “Mo siya sa, adiak aben ibaga en dakayo mo sinoy nangidawat en sak-en si kalebbengak ay mangam-amag en dana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_1","071_12_1","MRK","12","1","1","Pag kanan Jesus ay mangiarig, “Wada di esa ay ipogaw ay nangis-ek si ad-ado ay obas. Binatog na din nanliniked, et tinolikawana di bato ay manaytaya sin someset ay danom di lames na mo igatin da. Nan-isaad abe si nakayang ay kalapaw ay pantean di mangadog. Pag nan ipaayowan si odom ay mantaltalon, et pag emey sin addawi ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_2","071_12_2","MRK","12","2","2","Domteng pay din panagbobolas si obas, inbaan din nakin nom-a di bag-ena ta ena alaen din bingay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_3","071_12_3","MRK","12","3","3","Ngem idi sinmawang sisya, sinoplit din nangnangset ya inpasaa da ay enggay nakoskosan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_4","071_12_4","MRK","12","4","4","Isonga kasin inbaan din nakin oka di esa ay bag-en. Ngem pinat-oan da din toktok na ya binabainan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_5","071_12_5","MRK","12","5","5","Isonga namitlo ay nan-ibaa si bag-en, ngem din maikatlo ay nay et pinse da. Wada abey naiskat ay inbaa na, ngem sinoplit day odom ya pinse day odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_6","071_12_6","MRK","12","6","6","Idi siya di, naabos din ibabbaa na et anggay din laydelaydena ay anak na si nabay-an. Isonga pag nan ibaa din anak na, tan kananas nemnem na, ‘Kabain das sisya.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_7","071_12_7","MRK","12","7","7","“Ngem sin sinmawangan din anak na, kanan din makitaltalon, ‘Si naey di akin tawid sin nom-a ay nay. Peslen tako et ta bansen tako nan tawid na!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_8","071_12_8","MRK","12","8","8","Pag da et depapen et peslen da, asi da initpig din awak na sin lasin di kaobasan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_9","071_12_9","MRK","12","9","9","Pag kanan Jesus, “Sino ngata di amagen din nakin nom-a sin doy da ay makitaltalon? Adi ena ngarud peslen daida ta asi na aben ipaayowan din nais-ek sin odom ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_10","071_12_10","MRK","12","10","10","Apay nga adi yo maawatan din inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Din bato ay sinigaan din man-isassaad si beey et say nanbalinen Diyos ay kabanolan ay bato ay mangipakneg sin beey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_11","071_12_11","MRK","12","11","11","Say inamag Apo Diyos na, et sigesiged ya nakaskasdaaw sin pangila tako.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_12","071_12_12","MRK","12","12","12","Pag layden din doy papangolon di Judio ay depapen si Jesus, tan ammo da ay daida di inbagbagan di pangarig. Ngem emegyat da sin kaipoipogaw, isonga tinaynan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_13","071_12_13","MRK","12","13","13","Pag dan ibaa di odom ay naitatapi sin bonggoy Herod ya Fafariseo ta mo waday songbat na, say pangidaruman da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_14","071_12_14","MRK","12","14","14","Idi dinatngan das sisya, kanan da, “Apo maestro, ammo mi ay tet-ewa am-in di kankanam. Ammo mi abe ay adi ka panlaslasinen din waday kabigbigana, mo adi et it-itdom din tet-ewa ay maipanggep sin layden Diyos ay amagen di ipogaw. Isonga ibagam kod mo labsingen mi din linteg tako mo manbayad kamis bowis sin Emperador ed Roma. Ay bayadan mi ono adi?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_15","071_12_15","MRK","12","15","15","Ngem ammon Jesus ay siksikapan das sisya, isonga pag nan kanan en daida, “Apay nga padpadasen yos sak-en? Omya kayo kod si esay pilak ta ilaek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_16","071_12_16","MRK","12","16","16","Idi in-ali da en sisya, kanana en daida, “Sinoy nakin ropa ya nakin ngadan isna?” “Din Emperador,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_17","071_12_17","MRK","12","17","17","“Mo siya sa,” kanan Jesus, “din okan Emperador et idawat yo en sisya, ya din okan Diyos et idawat yo abe en Diyos.” Sin nanngean das di, peteg ay nasdaaw da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_18","071_12_18","MRK","12","18","18","Wada da abe di Sadduceo ay inmey en Jesus. Daida di esa ay bonggoy di Judio ay mangmangwani en adi kasin matago di natey. Kanan da en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_19","071_12_19","MRK","12","19","19","“Apo maestro, kanan din linteg tako ay insolat Moses, ‘Mo waday sin-asawa ay magay anak da ya matey din lalaki, masapol ay asawaen din agi na din nalasang ta say mo way anak da, kaman say anak din natey.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_20","071_12_20","MRK","12","20","20","May kod, wada kano di pito ay sisiag-i ay lallalaki. Nangasawa din pangpangoan, ngem natey ay iwed anak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_21","071_12_21","MRK","12","21","21","Isonga naisokat iyogtana et inasawa na din balo, ngem natey ay iwed abey anak da. Iso na abe sin maikatlo. Pag siyasiya di. Am-in din doy pito ay sisiag-i et nansososkat da ay nangasawa sin balo ay sana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_22","071_12_22","MRK","12","22","22","yan natey da am-in ay magay anak da. Pag omanongos ay matey din babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_23","071_12_23","MRK","12","23","23","May kod, mo sin tapin di agew sin katagoan kasin di natnatey, sino ngin en daida di kosto ay akin asawa en sisya? Tan inasawa da am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_24","071_12_24","MRK","12","24","24","Sinongbatan Jesus ay nangwani, “Naipaksaw kayo, tan adi yo maawatan din naisolat ay kalin Diyos ya adi yo aben maawatan din panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_25","071_12_25","MRK","12","25","25","Tan mo matago kasin di natnatey, adi da man-aasawa mo adi et mais-o da sin aanghel ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_26","071_12_26","MRK","12","26","26","Et mo maipanggep abe sin kasin katagoan di natey, kaman yon adi binasa din inpaisolat Diyos en Moses maipanggep sin manbidbidang ay kaiw ay kanana, ‘Sak-en si Diyos ay deda ay Diyos da Abraham en Isaac ya si Jacob.’ Say kanana di olay mo nabayag ay nanatey da Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_27","071_12_27","MRK","12","27","27","Di layden nina ay kalien et matago kasin di natey, tan si Diyos et baken Diyos di natey ay ipogaw mo adi et din matmatago. Isonga tet-ewa ay dadlon kayon naipaksaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_28","071_12_28","MRK","12","28","28","Wada di maestron di linteg ay nanannge sin nanngangalatan din Sadduceo ya si Jesus et pinoot na en Jesus, “Sino di kapapatgan ay bilin?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_29","071_12_29","MRK","12","29","29","Kanan Jesus, “Siya na din kapapatgan ay bilin Diyos. ‘Dengngen yo ay Israelita. Es-esa di Apo tako ay si Apo Diyos, magay odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_30","071_12_30","MRK","12","30","30","Masapol ay imongsan mo di am-in ay nemnem, laing ya bikas mo ay manglaylayad en Diyos ay Apom.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_31","071_12_31","MRK","12","31","31","Din maikadwa ay kapapatgan et: ‘Masapol ay laylaydem di ib-am ay kaman din pananglayad mo sin awak mo.’ Maga di bilin ay napatpateg mo da naey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_32","071_12_32","MRK","12","32","32","“Kosto, apo maestro,” kanan din maestron di linteg. “Tet-ewa din inbagam ay es-esa di Diyos, magay odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_33","071_12_33","MRK","12","33","33","Kosto abe ay masapol ay imongsan tako di am-in ay nemnem, laing ya bikas tako ay manglaylayad en sisya, yan masapol abe ay laylayden tako di ib-a tako ay kaman din pananglayad tako sin awak tako. Napatpateg mo patien tako din dowa ay bilin ay nay mo din pangidatdatonan takos animal ya odom ay daton en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_34","071_12_34","MRK","12","34","34","Sin nanngean Jesus sin kalaing di songbat na, kanana en sisya, “Dandani ay maitapi ka sin panturayan Diyos.” Et manlogi isdi, maga di mangitoled ay manpoot en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_35","071_12_35","MRK","12","35","35","Sin nan-it-itdoan Jesus sin Timplo, kanana, “Apay nga kanan din mamaestron di linteg en polin David din Messias? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_36","071_12_36","MRK","12","36","36","Tan din inpaibagan di Ispiriton Diyos en David et siya na. ‘Kanan Apo Diyos en Apok: Tomokdo ka sin makannawan ko engganas abakek din kaibaw mo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_37","071_12_37","MRK","12","37","37","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Mo say kanan David en Apo na din Messias, intoy iyat na ay polin David?” Et laylayden din nabeweg ay ipogaw ay manmannge sin kankanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_38","071_12_38","MRK","12","38","38","Intoloy Jesus ay nan-itdo yan kanana, “Siliban yo din mamaestron di linteg, tan layden da ay manbabado si kagkagam-is ay nagayad ta say waday kailasinan da ya layden da abe ay daydayawen din mangila en daida ay mangwani en, ‘Emeyam, apo?’ mo en da manpasyal sin markitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_39","071_12_39","MRK","12","39","39","Pilpilien da abe din kasigedan ay tokdoan sin sinagoga, ya mo en da makipangan, siyat din napateg ay ipogaw di en da pakitokdoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_40","071_12_40","MRK","12","40","40","Iet-etekan da pay di nabalo ay babbabai ta say alaen da din gamgameng da ya olay din beey da dowan dan paandoandoen din kararag da sin pangiilaan di kaipoipogaw. Awni man et madagdagsen din dosa da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_41","071_12_41","MRK","12","41","41","Pag en tomokdo si Jesus et sasagangena din kaikoskosnongan di pilak sin Timplo. Pag nan boyboyaen di kaipoipogaw ay mangikoskosnong si pilak da. Ad-adoy babaknang ay nangikoskosnong si ad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_42","071_12_42","MRK","12","42","42","Asi et somawang di nalasang ay nabiteg ay nangikosnong si dowa ay balkeg ay kababaan di banol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_43","071_12_43","MRK","12","43","43","Pag ayagan Jesus din papasolot na yan kanana en daida, “Tet-ewa met nan ibagak en dakayo ay ad-ad-ado din inkosnong din nay nabiteg ay balo mo din inkosnong am-in di odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK12_44","071_12_44","MRK","12","44","44","Tan mo din odom et din sobran di kinabaknang da anggoy di indawat da, ngem din balo ay nay et olay nabibiteg, indawat na am-in ay katagoana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_1","071_13_1","MRK","13","1","1","Sin binmalaan Jesus sin Timplo, kanan di esay pasolot na, “Apo maestro, ilam din dadakke ay bato ay in-amag das Timplo ya bebbeey ay linak-am na. Nais-et iman di inyat da ay nangiamag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_2","071_13_2","MRK","13","2","2","“Aw kayman,” kanan Jesus, “il-ilaen yo am-in dana ay beey ay dadakke, ngem awni et maiwalang da am-in, tan iwed di olay esay bato si komakaman sin kad-ana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_3","071_13_3","MRK","13","3","3","Pag dan mantikid sin bilig ay Olivo et tinmokdos Jesus ay sinasagang na din Timplo. Asi pay inmasag-en da Pedro, Santiago, Juan ya si Andrew en sisya ay ang-anggoy da et kanan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_4","071_13_4","MRK","13","4","4","“Ibagam kod mo pig-an di kaamagan nisa ya sinoy sinyal si pangimatonan mi ay dandani di katongpalan da am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_5","071_13_5","MRK","13","5","5","Sinombat si Jesus ay nangwani, “Siliban yo ta adi kayo kaietekan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_6","071_13_6","MRK","13","6","6","Tan ad-ado da di omali ay mangwani en, ‘Sak-en met din Messias,’ et ad-ado di ietekan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_7","071_13_7","MRK","13","7","7","Dengngen yo abe din banangbang di gobat ay maisag-en en dakayo ya damag di gobat sin odom ay il-ili, ngem adi kayo emeg-egyat. Masapol ay maamag dana, ngem daan pay din panpatinggaan di lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_8","071_13_8","MRK","13","8","8","Tan man-gogobat din kailiili ya siya abe sin gogobierno. Wada abe di yegyeg sin kailiili. Wada abe di betil. Ngem am-in dana et kaman owat din panngitingitan di eges di babai mo iloglogi na ay man-anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_9","071_13_9","MRK","13","9","9","“Siliban yo, tan depapen ya idarum das dakayo ya sopliten das dakayo sin kasinasinagoga. Begew sin pammati yo en sak-en, maidarum kayo abe sin gogobernador ya aari, et say waday gondaway yo ay mangibaga sin siged ay damag en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_10","071_13_10","MRK","13","10","10","Din siged ay damag et masapol ay maikasaba on-ona sin kailiili isnan daga, asi domateng din panpatinggaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_11","071_13_11","MRK","13","11","11","Mo bistigalen das dakayo, adi kayo madandanagan si ibaga yo, tan sin oras ay doy, maipaammo en dakayo din kosto ay ibaga yo. Tan baken si dakayo di nakin kali mo adi din Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_12","071_13_12","MRK","13","12","12","“Sin doy ay timpo, wada da di manglipot si agi na sin tuturay ta peslen da. Iso na sin aam-a ay lipotan dan aan-ak da sin tuturay ta peslen da. Din anan-ak abe et kontraen dan aam-a ya iin-a da et ipapse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_13","071_13_13","MRK","13","13","13","Am-in di ipogaw et kaliliget das dakayo begew sin nakies-esaan yo en sak-en. Ngem mo ipapasnek yo ay mamati ay adi mankeykeyat enggana ay makdeng di panligatan yo, maisalakan kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_14","071_13_14","MRK","13","14","14","Intoloy Jesus ay nangwani, “Awni et wada di ‘kaliliget ay domadael’ ay pomipika sin bakenan kalebbengan. (Din mamasa isna et maawatana koma.) Mo ilaen yo di, din mantetee ed Judea et masapol ay dalasen da ay lomayaw sin kadondontogan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_15","071_13_15","MRK","13","15","15","Din wada sin bel-ayan di beey na et masapol ay adi mataktak ay senggep ay en manga sin bonag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_16","071_13_16","MRK","13","16","16","Din wada abe sin payew et adi koma somaa ay en man-as tak-ep di bado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_17","071_13_17","MRK","13","17","17","Sin da doy ay agew, kaseseg-ang iman din maliton ya din way pansosoena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_18","071_13_18","MRK","13","18","18","Ikararag yo ay adi koma maitompong dana ay ligat sin pinag-aandap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_19","071_13_19","MRK","13","19","19","Tan din timpon di nalabes ay ligat ay sana et magay kaiisoana manlogi sin naparsuaan di lobong enggana ed wani, ya maga abe di makaiso sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_20","071_13_20","MRK","13","20","20","Mo doy ya adi ninemnem Diyos ay paaptiken din doy timpo ay panligatan, maga di ipogaw si mabay-an isnan daga. Ngem laton ay paaptikena begew sin pinili na ay ipogaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_21","071_13_21","MRK","13","21","21","Intoloy Jesus ay nangwani, “Sin doy ay timpo, mo waday mangwani en dakayo, ‘Ilam, naey din Messias,’ ono ‘Dooy baw sisya,’ adi yo patpatien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_22","071_13_22","MRK","13","22","22","Tan manpaila di makaetek ay iipogaw ay mangwani en daida kano din Messias ya daida kano di mamadto. Et ipaila da di nakaskasdaaw ay sinyal ya milagro ta say ietekan da koma di kaipoipogaw ya olay din ipogaw ay pinilin Diyos mo mabalin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_23","071_13_23","MRK","13","23","23","Isonga siliban yo, tan nay ay indadaan ko en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_24","071_13_24","MRK","13","24","24","“Makdeng pay din timpon di ligat ay doy, pag et bomolinget din agew ya adi somlag din bowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_25","071_13_25","MRK","13","25","25","Matekdag abe din katalatalaw ya maikiweg din am-in ay wada ed kayang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_26","071_13_26","MRK","13","26","26","Et pag dan ilaen sak-en ay Anak di Ipogaw ay omal-ali ay maikoyog sin liboo. Peteg di panakabalin ko ya dadlonak mansilap si kinadiyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_27","071_13_27","MRK","13","27","27","Pag et ibaak din aanghel sin opat ay kapoan di dagem ta en da sinopen din pinilik ay ipogaw ko sin am-in ay solin di lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_28","071_13_28","MRK","13","28","28","Pag kanan Jesus, “Nemnemen yo din kaiw ay igos ta say pan-adalan yo. Mo manngengeta din panga na yan tomobo, namnamaen yo ay dandani di pinag-oodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_29","071_13_29","MRK","13","29","29","Et siya abe mo ilaen yo ay maam-amag am-in dana ay inbagbagak en dakayo, ammo yo ay dandani di omaliak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_30","071_13_30","MRK","13","30","30","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay matmatago pay laeng di odom ay ipogaw ay wada ed wani mo matongpal am-in din inbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_31","071_13_31","MRK","13","31","31","Mankaiiwed din wada ed kayang ya din daga ay nay, ngem din kalik pay et komakaman si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_32","071_13_32","MRK","13","32","32","Kanan aben Jesus, “Mo din inbagak en dakayo, magay nakin ammo sin agew ya oras ay katongpalana. Olay din aanghel ed langit et adi da ammo. Olay sak-en ay Anak Diyos et adiak aben ammo. Tan magay nakin ammo mo adi et anggoy si Diyos Ama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_33","071_13_33","MRK","13","33","33","Siliban yo ngarud, mansasagana kayo si kanayon, tan adi yo ammo mo pig-an di maamagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_34","071_13_34","MRK","13","34","34","Maiarigak si lalaki ay mansagana ay emey si addawi ay ili. Italek na din beey na sin baa na, yan paamag na sin esa ya esa din kosto ay obla na. Bilinena abe din gowardiya ta adi kaseyseyep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_35","071_13_35","MRK","13","35","35","Isonga mansasagana kayo, tan adi yo ammo mo pig-an di pantaoliak ay nakin beey, mo sin malablabi, gawan di labi, gabis, ono mapat-aana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_36","071_13_36","MRK","13","36","36","Into et mo bigla di omaliak, agpos et mo adiak datngan dakayo ay naseseyep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK13_37","071_13_37","MRK","13","37","37","Din nay inbilin ko en dakayo, ibilin ko abe sin am-in ay ipogaw ta say mansasagana kayo am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_1","071_14_1","MRK","14","1","1","Kolang di doway agew sin domatngan di fiestan di Judio ay makwani en Nalabas ay panganan da sin tinapay ay magay labadura na. Et din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg et an-anapen da mo intoy iyat da ay manpap en Jesus ay adi maam-ammoan ta say ipapse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_2","071_14_2","MRK","14","2","2","Kanan da, “Basta adi tako itomtompong sin fiesta tan into et mo man-gogolo din kaipoipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_3","071_14_3","MRK","14","3","3","Sin kawadan da Jesus ed Betania, en da nakikan sin beey Simon ay kinaan Jesus din kaeegyat ay sakit di kodil na. Idi mangmangan da, sinmag-en en Jesus di babai ay nananggen si botilya ay alabastro di amag na ay napay-an si natanig ay nardo, esa ay kanginaan ay bangbanglo. Insoyat na sin toktok Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_4","071_14_4","MRK","14","4","4","Asi et binmonget di odom ay wadas di yan nankinali da, “Ay-ayyoayyo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_5","071_14_5","MRK","14","5","5","Nailako koma di si nasurok ay toloy gasot ay denario ta maidawat sin nabiteg.” Pag dan pis-opis-oyen din babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_6","071_14_6","MRK","14","6","6","Ngem kanan Jesus, “Bay-an yo! Apay nga palpaligaten yos sisya? Mayamayat di inamag na en sak-en! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_7","071_14_7","MRK","14","7","7","Tan kanayon ay waday nabiteg sin kad-an yo, et olay sino ay oras ay layden yo, mabalin ay badangan yos daida, ngem mo sak-en pay, bakenak wadas kanayon en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_8","071_14_8","MRK","14","8","8","Inamag na di kabaelana. Sinapsapa na ay nangisoyat sin bangbanglo ay nay en sak-en ta say isagana na din awak ko para sin kaiponponak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_9","071_14_9","MRK","14","9","9","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay olay intos nan daga di kaikaskasabaan di siged ay damag, madaddad-at abe din inamag di babai ay nay ay pangnemneman di ipogaw en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_10","071_14_10","MRK","14","10","10","Pag emey si Judas Iscariot ay esa sin sinpo ya dowa ay pasolot Jesus sin papangolon di papadi ta makitolag mo intoy iyat na ay mangipolang en Jesus en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_11","071_14_11","MRK","14","11","11","Peteg di ragsak da et inkari da ay iyaan das pilak. Pag ilogin Judas ay manganap si waya na ay manglipot en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_12","071_14_12","MRK","14","12","12","Domateng pay din damo ay agew di fiesta ay makwani en Tinapay ay Magay Labadura na, et say namaltian da si anak di karnero para sin fiesta ay makwani en Nalabas. Inmey din papasolot Jesus en sisya et pinoot da, “Intoy laydem ay en mi pangisaganaan si kanen tako para sin fiesta ay makwani en Nalabas?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_13","071_14_13","MRK","14","13","13","Pag ibaan Jesus di dowa ay pasolot na ay nangwani, “Emey kayo sin siyodad. Mo somawang kayos di, waday abaten yo ay lalaki ay en nanakdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_14","071_14_14","MRK","14","14","14","Onoden yo sin beey ay segpena, et kanan yo sin akin beey, ‘Inbagan din Apo tako mo into di kowarto ay ena makiokoban en dakami ay pasolot na sin para fiesta?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_15","071_14_15","MRK","14","15","15","Asi na itdo en dakayo di annawa ay kowarto ed kayang ay kad-an di am-in ay masapol tako. Saganaen yo din kanen takos di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_16","071_14_16","MRK","14","16","16","Siya di, pag manlobwat din dowa ay pasolot na ay sana et inmey da sin siyodad. Et tinmet-ewa din am-in ay inbagan Jesus en daida. Et pag dan saganaen din kanen da ay para sin fiesta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_17","071_14_17","MRK","14","17","17","Idi nalabi, say inmeyan da Jesus ya din sinpo ya dowa ay pasolot na din beey ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_18","071_14_18","MRK","14","18","18","Mangmangan da pay, kanan Jesus, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay waday esa en dakayo ay naiookob ay manglipot en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_19","071_14_19","MRK","14","19","19","Palaloy sakit di nemnem da, et nansososkat da ay nanpoot en sisya, “Tan mo sak-en, ay siya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_20","071_14_20","MRK","14","20","20","“Esa met en dakayo ay sinpo ya dowa ay makisiwsiwsiw en sak-en si tinapay sin mallokong ay nay,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_21","071_14_21","MRK","14","21","21","“Tan sak-en ay Anak di Ipogaw et mateyak met, tan say inpaisolat Diyos ed nabaon, ngem kaseseg-ang pay san manglipot en sak-en. Agpos et koma mo adi naianak!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_22","071_14_22","MRK","14","22","22","Idi mangmangan da pay laeng, nan-as Jesus si tinapay et nan-iyaman en Diyos. Asi na pag pit-ipit-ingen et idawat na sin papasolot na ay nangwani, “Alaen yo na, tan si naey di awak ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_23","071_14_23","MRK","14","23","23","Pag man-as tasa ay napay-an si danom di obas et man-iyaman en Diyos. Pag nan idawat en daida et nantedted-an da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_24","071_14_24","MRK","14","24","24","Kanan Jesus, “Si naey di dadak ay maniglot sin baro ay tolag Diyos. Omayos mo mateyak para sin ad-ado ay kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_25","071_14_25","MRK","14","25","25","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay adiak kasin omin-inom si danom di obas enggana sin agew ay makiinomak en dakayo sin baro ay danom di obas sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_26","071_14_26","MRK","14","26","26","Idi naibagan Jesus di, nankanta da ay nandayaw en Diyos, et pag dan bomala ay emey sin bilig ay Olivo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_27","071_14_27","MRK","14","27","27","Idi wada da sin danan, kanan Jesus en daida, “Awni man et tomaynan kayo am-in et lomayaw kayo, tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Awni et peslek din mangay-ayowan sin kakarnero et mansisian da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_28","071_14_28","MRK","14","28","28","Ngem mo tagoen kasin Diyos sak-en, mangon-onaak mo si dakayo ay emey ed Galilea.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_29","071_14_29","MRK","14","29","29","Asi et kanan Pedro, “Olay mo lomayaw am-in dana ay gagait ko, adiak pay taynan sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_30","071_14_30","MRK","14","30","30","Kanan Jesus, “Awni kadi, sin daan pamidwaan di kawwitan ay mantan-o sin nay ay labi, mamitlo ka ay mangwani en adim am-ammos sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_31","071_14_31","MRK","14","31","31","Pag et ipipilit Pedro ay nangwani, “Olay mo masapol ay makikateyak en sik-a, adiak polos isassaot sik-a.” Et siya abe di inbagan din am-in ay gagait na ay pasolot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_32","071_14_32","MRK","14","32","32","Somawang pay da Jesus ya din papasolot na sin lugar ay makwani en Getsemani, kanana en daida, “Itokdo yos na, ta dowanak en mankararag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_33","071_14_33","MRK","14","33","33","Pag nan ayagan da Pedro en Santiago ya si Juan, et nakiey da en sisya. Manlogi isdi, peteg ay mansakit nemnem na ya nadagsenan sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_34","071_14_34","MRK","14","34","34","et kanana en daida, “Nalabes nan sakit di nemnem ko. Kaman siya nay kateyak. Mantee kayos na yan adi kayo kaseyseyep.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_35","071_14_35","MRK","14","35","35","Pag emey sin dagdagas et nanlakob-o ay mankararag ay mo mabalin koma, adi katoloy din maamag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_36","071_14_36","MRK","14","36","36","“Ama, Ama,” kanana, “kabaelam am-in. Ipalobos mo kod ay adiak nam-osen din nay omali ay ligat ko. Ngem baken koma din laydek mo adi din laydem di matongpal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_37","071_14_37","MRK","14","37","37","Mantaoli pay sin kad-an di tolo ay pasolot na ay doy, dinatnganas daida ay naseseyep. Siya di kanana en Pedro, “Ay Simon, ay naseseyep ka baw? Ay adi ka makaitoled si seyep mo si olay es-esa ay oras? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_38","071_14_38","MRK","14","38","38","Adi kayo maseyseyep, mo adi et mankararag kayo ta say adi kayo masolsolisog. Tan kosto kayman di panggep yo, ngem nakapoy di awak yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_39","071_14_39","MRK","14","39","39","Pag kasin en mankararag si Jesus ay kaman din inyat na sin damo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_40","071_14_40","MRK","14","40","40","Mantaoli pay kasin sin kad-an di papasolot na, naseseyep da kasin, tan adi da makakiyat sin mata da. Et adi da ammoy ibaga da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_41","071_14_41","MRK","14","41","41","Isonga inmey kasin ay mankararag. Mantaoli pay sin naikapitlo, kanana sin papasolot na ay sana, “Kambaw gan-ganasen yo pay laeng ay maseseyep! Ado sa! Tan enggay dinmateng din oras ay inkeddeng Diyos, et sak-en ay Anak di Ipogaw et maipolangak sin managbasol ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_42","071_14_42","MRK","14","42","42","Ibangon yo, tan nay omal-ali din manglipot en sak-en. En tako abten.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_43","071_14_43","MRK","14","43","43","Deda ay mankalkali si Jesus, sinmawang si Judas ay esa sin sinpo ya dowa ay pasolot na. Ad-ado di kabeweg na ay inbaan din papangolon di papadi ya din aam-an di Judio ay nan-egeegen si kampilan ya pat-o. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_44","071_14_44","MRK","14","44","44","Waday sinyas ay nakitolagan Judas sin kabeweg na ta say pangimatonan da en Jesus. Kanana, “Din ongoak et say depapen yo. Dadlon yon siliban ay mangikaan en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_45","071_14_45","MRK","14","45","45","Siya di inmey en Jesus ay dagos ay nangwani, “Apo maestro, komosta ka?” Pag na et ongoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_46","071_14_46","MRK","14","46","46","Pag dan depapen si Jesus et pinden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_47","071_14_47","MRK","14","47","47","Dowan et di esa ay pinmipika isdi et kaoksot sin kampilana. Kabetbet sin bag-en di kangatoan ay padi et nalongodan inga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_48","071_14_48","MRK","14","48","48","Pag kanan Jesus en daida, “Ay tollisanak aya ta inmali kayo ay nan-egeegen si kampilan ya pat-o ay en dompap? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_49","071_14_49","MRK","14","49","49","Inag-agew met ay wadaak sin Timplo ay nan-it-itdo en dakayo, ngem adi kayo dinomdompap. Ngem naamag am-in dana ta say matongpal din inpaisolat Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_50","071_14_50","MRK","14","50","50","Sin nangwanian Jesus sidi, kalayaw din am-in ay pasolot na et tinaynan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_51","071_14_51","MRK","14","51","51","Wada et di esay baro ay omon-onod en Jesus ay nangigagaley si lopot et anggoy. Kanan din sosoldado en pakidpap da et ginamdot da din in-gagaley na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_52","071_14_52","MRK","14","52","52","Ngem kaiwalsi yan katagtag ay nanlallalabos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_53","071_14_53","MRK","14","53","53","In-ey das Jesus sin beey di kangatoan ay padi ay nasisinopan din papangolon di papadi, aam-a ya mamaestron di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_54","071_14_54","MRK","14","54","54","Mo si Pedro pay et inmon-onod ay namona di betaey da engganas dinmateng sin bel-ayan di beey ay sana. Pag en makitokdo sin gogowardiya ay man-anido. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_55","071_14_55","MRK","14","55","55","Mo din papangolon di papadi ya din odom ay papangolo et nan-an-anap das pamabasol dan Jesus ta say pangidaruman dan sisya ta ipapse da. Ngem magay inanap da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_56","071_14_56","MRK","14","56","56","tan olay ad-ado di nantistigo ay man-etek maipanggep en sisya, nankokontra din intistigo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_57","071_14_57","MRK","14","57","57","Idi siya di, wada da di pinmika ay mantistigo. Kanan da ay nangietek, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_58","071_14_58","MRK","14","58","58","“Dinnge mi din nangwanian nina en bakasena kano din Timplo ay nay ay inamag di ipogaw ta asi na kanon saaden di esa ay Timplo si tolo ay agew ay baken ipogaw di mangisaad.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_59","071_14_59","MRK","14","59","59","Ngem olay din intistigo da ay nay et nankokontra. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_60","071_14_60","MRK","14","60","60","Siya di pinmika din kangatoan ay padi sin sangoanan da am-in et kanana en Jesus, “Ay magay maisongbat mo aya sin nay inpabasol dana en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_61","071_14_61","MRK","14","61","61","Ngem ginmiginek ay magay insongbat na. Isonga kanan aben din kangatoan ay padi, “Ay sik-a din Messias ay Anak di madaydayaw ay Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_62","071_14_62","MRK","14","62","62","“Aw yan,” kanan Jesus ay sinombat. “Et mo sin tapin di agew, ilaen yos sak-en ay Anak di Ipogaw ay tomotokdo sin makannawan Diyos ay manakabalin. Ilaen yo abes sak-en ay omal-ali ay mapod langit ay maikoyog sin liboo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_63","071_14_63","MRK","14","63","63","Sin nanngeanas di, binisngit din kangatoan ay padi din mismo ay bado na begew sin bonget na yan kanana, “Ay siya mo masapol tako pay laeng di mantistigo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_64","071_14_64","MRK","14","64","64","Nay met ay dinnge tako din inbaga na ay mangis-o sin awak na en Diyos! Sinoy pannemnem yos na?” Et kineddengan da am-in ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_65","071_14_65","MRK","14","65","65","Pag ilogin di odom en daida ay manogpatogpa sin ropa na. Kinopopan da aben mata na yan dinespedespeg da ay nangwani, “May kod ay, pogtoam mo sinoy nanespeg en sik-a.” Din gogowardiya abe et tinampitampik das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_66","071_14_66","MRK","14","66","66","Mo si Pedro pay et wada pay laeng sin bel-ayan di beey yan nalabas di balasang ay baan di kangatoan ay padi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_67","071_14_67","MRK","14","67","67","Sin nangilaana en Pedro ay man-an-anido, insin-eng nas sisya yan kanana, “Esa ka met ay gait Jesus ay taga-Nazaret.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_68","071_14_68","MRK","14","68","68","Ngem insaot na ay nangwani, “Ado paabe na! Adiak met ammo san ibagbagam ya adiak aben maawatan.” Pag emey sin benget di bel-ayan sin kad-an di pasbol. Et nantan-o di kawwitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_69","071_14_69","MRK","14","69","69","Pag kasin inilan din doy ay balasang sisya et kanana sin pinmipikas di, “Din lalaki ay doy et esa met en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_70","071_14_70","MRK","14","70","70","Ngem kasin insaot Pedro. Maaw-awni pay, kanan aben din pinmipikas di, “Tet-ewa met ay esa ka en daida, tan taga-Galilea ka abe.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_71","071_14_71","MRK","14","71","71","Asi et manbayos si Pedro ay nangwani, “Sapay koma ta domosas Diyos mo baken tet-ewa nan kankanak. Isapatak ay adiak polos am-ammo din lalaki ay ibagbaga yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK14_72","071_14_72","MRK","14","72","72","Pag et ipidwan din kawwitan ay toman-o. Et pag nemnemen Pedro din inbagan Jesus ay sin daan pamidwaan di kawwitan ay mantan-o, mamitlo ay kanana en adi na ammos sisya. Et dadlon naabak si sakit di nemnem na et man-anog-og. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_1","071_15_1","MRK","15","1","1","Sin napat-aana, nanmimiting din papangolon di papadi, aam-a, mamaestron di linteg ya din am-in ay waday turay na ay mangiosay, et nantotolag da mo sino di amagen da en Jesus. Pag dan baloden et en da inpolang en Gobernador Pilato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_2","071_15_2","MRK","15","2","2","Pinoot Pilato en sisya, “Ay sik-a baw din arin di Judio?” “Mo say kanam et siya,” insongbat Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_3","071_15_3","MRK","15","3","3","Din papangolon di papadi et ad-adoy inpabasbasol da en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_4","071_15_4","MRK","15","4","4","Siya di et kanan Pilato, “Dinngem din ad-ado ay ipabasbasol da en sik-a. Ay magay songbat mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_5","071_15_5","MRK","15","5","5","Ngem adi inpidpidwan Jesus ay nanongbat, isonga peteg ay nasdaaw si Pilato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_6","071_15_6","MRK","15","6","6","Din ogalin Pilato sin tonggal fiesta ay makwani en Nalabas et ibolos na di esa ay balod ay pilien di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_7","071_15_7","MRK","15","7","7","Sin doy ay timpo, ad-adoy balod ay namse si ipogaw sin nakigobatan da sin gobierno. Si Barabbas di ngadan di esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_8","071_15_8","MRK","15","8","8","Idi siya di, nasinop din kaipoipogaw sin kad-an Pilato et kindaw da ay ibolos na di esa ay balod tan say ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_9","071_15_9","MRK","15","9","9","Kanan Pilato, “Ay layden yo ay ibolos ko din Arin di Judio?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_10","071_15_10","MRK","15","10","10","Say pinoot na di, tan ammo na ay inpolang din papangolon di papadi si Jesus en sisya begew si apos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_11","071_15_11","MRK","15","11","11","Ngem din papangolon di papadi et sinogsogan da din kaipoipogaw ta say kedawen da ay si Barabbas di maibolos ay baken si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_12","071_15_12","MRK","15","12","12","“Mo siya sa, intoy iyat ko ngarud en Jesus ay kanan yo en Arin di Judio?” kanan Pilato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_13","071_15_13","MRK","15","13","13","“Ilansam sin krus!” kanan da ay nangibogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_14","071_15_14","MRK","15","14","14","“Ay tan? Sino ngin di basol na?” kanan Pilato. Ngem nasepsep et ay ibogbogaw da, “Ilansam sin krus!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_15","071_15_15","MRK","15","15","15","Idi siya di, inbolos Pilato si Barabbas, tan laydena ay mapnek din kaipoipogaw, ngem si Jesus pay et inpasoplit na et pag nan ipolang sin sosoldado ta en da ilansa sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_16","071_15_16","MRK","15","16","16","Inisgep din sosoldado si Jesus sin beey di gobernador et inpasinop da din am-in ay gagait da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_17","071_15_17","MRK","15","17","17","Pag dan badoan si Jesus si manbalanga ay nagayad ay kaman din ibadon di ari. Nan-apid da abe si pagat ay inkorona da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_18","071_15_18","MRK","15","18","18","Pag dan ilogi ay manglaslasoy ay mangwani, “Matagotago ka ay Arin di Judio!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_19","071_15_19","MRK","15","19","19","Sineppaseppat das pa-o din toktok na dowan da aben togpatogpaan. Asi da aben mandokmog ay agin dadayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_20","071_15_20","MRK","15","20","20","Idi nakdeng ay nilaslasoy das sisya, kinaan da din manbalanga ay inbado da en sisya, et inpaibado da kasin en sisya din sigod ay bado na. Pag dan ikaan ay en da ilansa sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_21","071_15_21","MRK","15","21","21","Wada da pay sin danan, inabat da di lalaki ay em-emey sin siyodad ay napo sin barbaryo, et pinilit da ay tilidena din krus Jesus. Din lalaki ay nay et si Simon ay taga-Cirene ay aman da Alexander en Rufus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_22","071_15_22","MRK","15","22","22","Pag dan itoloy enggana ay sinmawang da sin lugar ay kanan da en Golgota, di olog na et kad-an di tong-an di toktok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_23","071_15_23","MRK","15","23","23","Domateng da pay sidi, pan-inomen da komas Jesus si arak ay natapian si mirra ay mangipaon-onina kano si sakit. Ngem sinigaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_24","071_15_24","MRK","15","24","24","Pag dan ilansa sin krus. Asi da pag manbibinnonot ay mamingay sin bado na ta say ilaen da mo sinoy pontaan di esa ya esa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_25","071_15_25","MRK","15","25","25","Alas nowibi sin agsapa di nangilansaan da en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_26","071_15_26","MRK","15","26","26","Wada di naisolat ay mangibaga sin naipabasol en sisya ay kanana, “Arin di Judio.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_27","071_15_27","MRK","15","27","27","Wada abe di dowa ay tollisan ay inlansa da si natken ay krus, esa sin kannawan ya esa sin kattigid Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_28","071_15_28","MRK","15","28","28","Siya na di tinmet-ewaan di inpaisolat Diyos ay kanana, “Naibilang ay tollisan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_29","071_15_29","MRK","15","29","29","Mo din malablabas, nanwegweg da ay nanglaslasoy en sisya ay nangwani, “O, kanam od abe en bakasem din Timplo ta asi ka kasin saaden si tolo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_30","071_15_30","MRK","15","30","30","Mo siya sa, isalakan mon awak mo! Komaan kas san krus ta bomaba ka!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_31","071_15_31","MRK","15","31","31","Siya abe ay din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg et linaslasoy da ay nangwani, “Insalakana met di odom ay ipogaw, ngem adi makaisalakan sin awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_32","071_15_32","MRK","15","32","32","Olay koma bomaba din nay Messias ay Arin di Israelita sin krus ta say ilaen tako yan mamati tako en sisya,” kanan da. Olay din tollisan ay nailalansa sin krus da et linaslasoy da abes sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_33","071_15_33","MRK","15","33","33","Idi inmalas dosi, kasaldeng din agew ay mansey-ang, et binmolinget din intiro ay ili engganas alas tres. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_34","071_15_34","MRK","15","34","34","Alas tres pay, inpigsan Jesus din kali na ay nangibogaw, “Eli, Eli, lama sabachthani?” laydena ay kalien, “Diyos ko, Diyos ko, apay nga tinmaynan ka?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_35","071_15_35","MRK","15","35","35","Idi dinngen di odom ay pinmipikas di, kanan da, “Dengngen yo sa! Ay-ayaganas Elias!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_36","071_15_36","MRK","15","36","36","Di esa en daida et katagtag ay en man-as kaman kapes. Inbebe na si soka, et pag nan tebken si pa-o ta idewdew nan sisya ta sopsopana. “Awni kod ta ilaen tako mo omalis Elias ay mangipababa en sisya sin krus,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_37","071_15_37","MRK","15","37","37","Pag manbogaw si Jesus et natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_38","071_15_38","MRK","15","38","38","Pag et nabisngit din kurtinan di Timplo et nandowa ay nanlogi sin ngato ay nanpababa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_39","071_15_39","MRK","15","39","39","Idi inilan din kapitan di sosoldado ay nanasagang en Jesus di inyat na ay natey, kanana, “Tet-ewa ay Anak Diyos din ipogaw ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_40","071_15_40","MRK","15","40","40","Wada abe di babbabai ay nanatamang. Di odom en daida et si Maria Magdalena ya si Maria ay inan da Jose en Santiago ay nabdayan si Kitkittoy ya si Salome. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_41","071_15_41","MRK","15","41","41","Daida di nakikiey en Jesus sin kawada na ed Galilea ay namadbadang en sisya. Wada abe di ad-ado ay babbabai ay nakiey en Jesus ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_42","071_15_42","MRK","15","42","42","Idi masmasdem sin agew ay doy ay pansaganaan di Judio para sin agew ay pan-ibbayan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_43","071_15_43","MRK","15","43","43","wadas Jose ay taga-Arimatea ay nangitoled ay inmey en Pilato ay nangdaw sin bangkay Jesus. Si Jose et esa ay madayaw ay pangolon di Judio ay manman-ed sin domatngan di panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_44","071_15_44","MRK","15","44","44","Nasdaaw si Pilato sin nanngeana ay enggay natey si Jesus, isonga inpaayag na din kapitan di sosoldado ta pootena mo tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_45","071_15_45","MRK","15","45","45","Kanan din kapitan en tet-ewa ay natey, et pag ipalobos Pilato ay en alaen Jose din bangkay Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_46","071_15_46","MRK","15","46","46","Siya di inmey si Jose ay en manlakos lopot ay mankilat. Pag nan en ibaba din awak Jesus sin krus, et binotibotana sin lopot ay sana, asi na pag igto sin liyang ay natiktikan ay bato. Makdeng di, pinolag na di dakdake ay bato ta maenban din liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK15_47","071_15_47","MRK","15","47","47","Wada abes di da Maria Magdalena ya Maria ay inan Jose ay nangila sin naigtoan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_1","071_16_1","MRK","16","1","1","Idi nakdeng din agew ay pan-ibbayan, inmey da Maria Magdalena, Salome ya si Maria ay inan Santiago ay en da manlakos bangbanglo ta en da iaplos sin bangkay Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_2","071_16_2","MRK","16","2","2","Pomatpat-a pay sin Dominggo, inmey da sin naiponponana. Enggay naaggew sin sinmawangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_3","071_16_3","MRK","16","3","4","Idi wada da pay laeng sin danan, nan-asipoot da ay nangwani, “Sino ngin di mangolin sin doy bato ay nain-eb sin liyang?” Say kanan da di tan palaloy kadakdaken din bato ay doy. Ngem sin sinmawangan da, nanmeswat da et ilaen da ay enggay naolin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_5","071_16_5","MRK","16","5","5","Pag dan senggep sin liyang et inila da di baro ay nanbabado si mankilat ay nagayad ay tinmotokdo sin kannawan. Et nakibtot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_6","071_16_6","MRK","16","6","6","Pag nan kanan en daida, “Adi kayo emegyat. Ammok ay an-anapen yos Jesus ay taga-Nazaret ay nailansa sin krus. Ngem maga isna, tan natago kasin. Ilaen yo! Si naey di naipayagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_7","071_16_7","MRK","16","7","7","En kayo ibaga en Pedro ya sin odom ay pasolot na ay mangon-onas Jesus mo si dakayo ay emey ed Galilea. Maila yos sisyas di ay kaman met laeng din inbaga na en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_8","071_16_8","MRK","16","8","8","Pag et bomala din babbabai sin liyang et nanagtag da ay komaan, tan palalo ay nakibtot da et manpayegpeg das egyat da. Magay nangibagaan da si olay sino ay ipogaw, tan palalo di egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_9","071_16_9","MRK","16","9","9","Sin pomatpat-aan di Dominggo di kasin natagoan Jesus. Sin kasinan natagoan, nangon-ona ay nanpaila en Maria Magdalena ay nangipakaanana si pito ay anito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_10","071_16_10","MRK","16","10","10","Pag emey si Maria sin kad-an di manladladingit ya man-og-oga ay papasolot Jesus, et inbaga na en daida ay inila nas Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_11","071_16_11","MRK","16","11","11","Ngem sin nanngean da sin inbaga na ay doy, adi da pinati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_12","071_16_12","MRK","16","12","12","Asi pag manpailas Jesus sin dowa ay pasolot na sin pandad-anan da ay emey sin barbaryo, ngem nanbaliw di kailaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_13","071_16_13","MRK","16","13","13","Din dowa ay sana et nantaoli da ay en da ipadamag sin gagait da, ngem din gagait da et adi da aben pinati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_14","071_16_14","MRK","16","14","14","Pag manpailas Jesus sin sinpo ya esa ay pasolot na sin pangpanganan da et niyamyamanas daida begew din magay pammati da ya kinakenteg di nemnem da, tan adi da pinati din inpadamag di nangil-ila en sisya sin kasinan natagoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_15","071_16_15","MRK","16","15","15","Pag nan kanan en daida, “Emey kayo sin intiro ay lobong ta en kayo ikasaba din siged ay damag sin am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_16","071_16_16","MRK","16","16","16","Din ipogaw ay mamati ya mabonyagan et maisalakan, ngem din adi mamati et makeddengan ay madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_17","071_16_17","MRK","16","17","17","Da naey di sinyal ay ipailan di mamati. Pakaanen day aanito ay mangos-osal sin ngadan ko ya makakali das odom ay kali ay adi da ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_18","071_16_18","MRK","16","18","18","Mo piditen day eweg ono man-inom das nakedetan, maga di mapasamak en daida. Kapayen da abe di waday sakit na et mailatonan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_19","071_16_19","MRK","16","19","19","Idi nakdeng ay nakikalis Jesus en daida, naikayang ed langit et tinmokdo sin makannawan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("MK16_20","071_16_20","MRK","16","20","20","Pag emey din papasolot na ay mangikaskasaba sin siged ay damag sin inil-ili. Binadbadangan Apo Jesus si daida et pinaneknekana din katet-ewan di inkaskasaba da begew sin nakaskasdaaw ay sinyal ay inpaam-amag na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_1","072_1_1","LUK","1","1","1","Patgek ay Apo Teofilus, Ad-ado iman di namadpadas ay nangisolat si maipanggep sin am-in ay natongpal isnan kad-an tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_2","072_1_2","LUK","1","2","2","Din insolat da et din dinaddad-at met laeng di nangil-ila manlogi sin damo ya nangikaskasaba si maipanggep en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_3","072_1_3","LUK","1","3","3","Et sak-en abe, dadlonak sinolsolot am-in da sana manipod sin nanlogian da, isonga kanak en mayat ngin mo olnosek din dinaddad-at da ay sana ta say kosto di kaitoopan da ta asiak isolat en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_4","072_1_4","LUK","1","4","4","Tan laydek ay ammoem ay dadlon tet-etet-ewa din am-in ay nait-itdo en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_5","072_1_5","LUK","1","5","5","Sin nanturturayan Ari Herod ed Judea, wada di padi ay manngadan si Zekarias ay naitatapi sin bonggoy di papadi ay polin Abias. Din asawa na ay si Elizabet, naipoli abe en Aaron ay padi ed nabaon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_6","072_1_6","LUK","1","6","6","Nalinteg da ay sin-asawa sin pangiilaan Diyos, et dadlon dan tinongtongpal din am-in ay bilina ya linteg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_7","072_1_7","LUK","1","7","7","Ngem iwed pay et di anak da, tan basig si Elizabet. Esa pay, enggay nakay ya nabakes da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_8","072_1_8","LUK","1","8","8","Sin esay agew, dinomteng di biyang da Zekarias ay mansilbi en Diyos sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_9","072_1_9","LUK","1","9","9","Din ogalin di papadi et panbinnonotan da mo sinoy oblan di esa ya esa, et si Zekarias di nabonot ay senggep sin Timplo ay mangipoo sin insinso ay mansengseng-ew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_10","072_1_10","LUK","1","10","10","Domateng pay din kosto ay oras, wadas sisya sin Timplo ay mamoppoo dowan pay mankarkararag din nasinop ay ipogaw sin bel-ayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_11","072_1_11","LUK","1","11","11","Asi et manpaila di anghel di Diyos en sisya ay pinmipika sin makannawan di altar ay pangipooan das insinso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_12","072_1_12","LUK","1","12","12","Nakibtot si Zekarias sin nangilaana yan inmegyaegyat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_13","072_1_13","LUK","1","13","13","Ngem kanan et din anghel en sisya, “Adi ka emegyat ay Zekarias, tan dinngen Diyos din kindaw mo. Isonga si asawam ay Elizabet et mawad-an to et man-anak si lalaki et asi ka ngadanan si Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_14","072_1_14","LUK","1","14","14","Peteg di ragsak mo ya siya abe sin ad-ado ay ipogaw mo maianak sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_15","072_1_15","LUK","1","15","15","tan napateg sisya sin pangilan Diyos. Masapol ay adi man-in-inom si danom di obas ono odom ay bemeteng, yan manipod pay laeng sin daan maianak, napno sin panakabalin di Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_16","072_1_16","LUK","1","16","16","Awni man et ad-ado di pantaoliena ay iib-am ay Israelita en Diyos ay Apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_17","072_1_17","LUK","1","17","17","Mangon-ona mo din Apo, yan din panakabalina et kaman met laeng din panakabalin ay indawat di Ispirito Santo en Elias ay mamadto ed nabaon. Pan-oolnosena din man-iibaw ay sin-ama, ya pantaoliena abe din adi manongtongpal en Diyos ta din nemnem da et mais-o sin nemnem di nalinteg ay ipogaw. Siya di din iyat na ta say masasagana din ipogaw sin omalian di Apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_18","072_1_18","LUK","1","18","18","Pag kanan Zekarias sin anghel, “Aw, ngem intoy pangammoak ay matongpal dana? Tan nay ay enggay nakayak ya nabakes abe si asawak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_19","072_1_19","LUK","1","19","19","Kanan aben din anghel, “Sak-en si Gabriel ay mansilsilbi en Diyos, et sisya di nangibaa en sak-en ta enak ibaga en sik-a din nay siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_20","072_1_20","LUK","1","20","20","Ngem gapo ta adim patien din inbagak, awni man et maomel ka enggana ay domateng din agew ay temet-ewaana, tan awni et matongpal din inbagak mo domateng din kosto ay timpo ay inkeddeng Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_21","072_1_21","LUK","1","21","21","Masmasdaaw din kaipoipogaw ay manman-ed en Zekarias, tan mabamabayag sin oneg di Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_22","072_1_22","LUK","1","22","22","Idi bomala pay sisya, sinsinyasanas daida tan adi makakali, et say nangammoan da ay waday inpailan Diyos en sisya ed oneg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_23","072_1_23","LUK","1","23","23","Makdeng pay ay nansilbi da sin Timplo, sinmaas Zekarias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_24","072_1_24","LUK","1","24","24","Baken nabayag et nawad-an si asawa na ay si Elizabet, et nanpopokok sin beey da si limay bowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_25","072_1_25","LUK","1","25","25","Kananas nemnem na en, “Kambaw ed wani et sineg-angan Apo Diyos sak-en, tan kinaana din kaibabbainak sin ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_26","072_1_26","LUK","1","26","26","Sin maikan-em ay bowan din liton Elizabet, inbaan Diyos din anghel na ay si Gabriel ed Nazaret ay esay ili sin probinsiya ay Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_27","072_1_27","LUK","1","27","27","Tan waday ibaga na sin esay balasang ay magay nangiwgiwit en sisya ay naitotolag ay makiasawa en Jose ay polin din si Ari David. Din ngadan di balasang ay sana et si Maria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_28","072_1_28","LUK","1","28","28","Inmey din anghel en sisya yan kanana, “Komosta ka. Kadkadwaen dakan Apo Diyos ya peteg di seg-ang nan sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_29","072_1_29","LUK","1","29","29","Palalo ay nariribokan si Maria sin inbagan di anghel et anaanapena mo sino ngin di laydena ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_30","072_1_30","LUK","1","30","30","Siya di et kanan din anghel en, “Adi ka emegyat ay Maria, tan sineg-angan dakan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_31","072_1_31","LUK","1","31","31","Awni et mawad-an ka, et man-anak kas lalaki et ngadanam si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_32","072_1_32","LUK","1","32","32","Napateg tos sisya ya makwani en Anak di Kangatoan ay Diyos. Pan-arien aben Diyos sisya ay kaman din apo na ay si Ari David ed nabaon, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_33","072_1_33","LUK","1","33","33","et sisya di mangituray sin polin Jacob ay eng-enggana, tan iwed polos patinggan di panturayana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_34","072_1_34","LUK","1","34","34","Asi et kanan Maria sin anghel, “Aw, ngem intoy iyat na ngin, tan iwed met di nangiwgiwit en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_35","072_1_35","LUK","1","35","35","Sinombat din anghel yan kanana, “Awni et emey din Ispirito Santo en sik-a ya malinongan ka sin panakabalina. Et siya nay gapo ay din nasantoan ay ianak mo et makwani en Anak en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_36","072_1_36","LUK","1","36","36","Nemnemem din ton-od mo ay si Elizabet. Olay mo kanan da en basig ya nabakes pay sisya, nawad-an pay dedan, et enem ay bowan din litona ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_37","072_1_37","LUK","1","37","37","Tan mo maipanggep en Diyos, maga di adi na kabaelan ay amagen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_38","072_1_38","LUK","1","38","38","Kanan pay Maria, “Naeyak kayman ay mansilbi en Apo Diyos. Sapay koma ta maitongpal en sak-en din inbagam.” Et pag komaan din anghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_39","072_1_39","LUK","1","39","39","Idi siya di mansaganas Maria et dalasena ay emey sin beey da Zekarias ay wada sin esay ili sin kadondontogan ed Judea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_40","072_1_40","LUK","1","40","40","Somawang pay sidi, sinenggep sin beey da et komostaenas Elizabet. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_41","072_1_41","LUK","1","41","41","Idi dinngen Elizabet din kalin Maria, mankeykey din litona. Pag mapno sin panakabalin di Ispirito Santo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_42","072_1_42","LUK","1","42","42","yan ipigsa na ay mangwani, “Sik-a met kayman di kagagasatan sin am-in ay babai, yan nagasat abe din moyang ay ianak mo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_43","072_1_43","LUK","1","43","43","Ay sino aya di kaipogaw ko ta inmali ka ay pomasyal, sik-a pay san inan di Apok? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_44","072_1_44","LUK","1","44","44","Tan idi kosto ay dinngek din kalim, nankeykey din liton ko si ragsak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_45","072_1_45","LUK","1","45","45","Peteg ay nagasat ka, kanak, tan pinatim ay temet-ewa din inbagan Apo Diyos en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_46","072_1_46","LUK","1","46","46","Pag kanan Maria, “Daydayawek si Apo Diyos sin am-in ay nemnem ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_47","072_1_47","LUK","1","47","47","et palalo di ragsak ko begew en sisya ay mangisalakan en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_48","072_1_48","LUK","1","48","48","tan ninemnem nas sak-en ay nababa ay baa na. Isonga manlogi ed wani, kanan am-in di ipogaw en nagasatak ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_49","072_1_49","LUK","1","49","49","manbegew sin nakaskasdaaw ay inamag din manakabalin ya nasantoan ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_50","072_1_50","LUK","1","50","50","Masmaseg-ang sin am-in ay mangipateg en sisya ay manlogi sin damo ay ipogaw enggana sin am-in ay inmon-onod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_51","072_1_51","LUK","1","51","51","Ipappaila na din panakabalina, tan bokbokabokena di ipogaw ay mangipapangato sin nemnem da ya din am-in ay plano da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_52","072_1_52","LUK","1","52","52","Ipababa na abe din nankangangato ay manturay yan ipangato na abe din nababa ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_53","072_1_53","LUK","1","53","53","Idawtana pay din kaseseg-ang si siged enggana ay mapnek da, ngem din babaknang pay et pakaanenas daida ay nakoskosan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_54","072_1_54","LUK","1","54","54","Tinongpal na din inkari na sin ap-apo tako ya binadbadangana abes datako ay Israelita ay mansilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_55","072_1_55","LUK","1","55","55","Aw, ninemnem na ay sineg-angan din si Abraham, siya abe en datako ya am-in ay poli na ay eng-enggana.” Siya say kanan Maria ay mangidayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_56","072_1_56","LUK","1","56","56","Nakitetee en da Elizabet si tolo ay bowan, asi somaa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_57","072_1_57","LUK","1","57","57","Idi dinomteng din pan-anakan Elizabet, lalaki din in-anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_58","072_1_58","LUK","1","58","58","Idi dinngen din katokmang ya toton-od da din nakaskasdaaw ay seg-ang Diyos en sisya, nakiragragsak da abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_59","072_1_59","LUK","1","59","59","Sin maikawao ay agew din moyang, nasinop din katokmang ya toton-od da Zekarias ta kogiten ya ngadanan da, tan say ogalin di Judio. Inpangadan da koma din ngadan ama na ay Zekarias, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_60","072_1_60","LUK","1","60","60","ngem kanan et ina na en, “Baken sa! Din ngadana et si Juan!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_61","072_1_61","LUK","1","61","61","“Ay tan? Iwed polos di ton-od yos manngadan issa!” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_62","072_1_62","LUK","1","62","62","Asi da et sinyasan si ama na ay mamoot mo sinoy laydena ay ingadan sin moyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_63","072_1_63","LUK","1","63","63","Nanpaa si Zekarias si pansolatana yan di insolat na yan, “Di ngadana, si Juan.” Et peteg ay nasdaaw da am-in ay wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_64","072_1_64","LUK","1","64","64","Pag et nakaan din omel Zekarias yan komali ay mandayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_65","072_1_65","LUK","1","65","65","Peteg ay nasdaaw din am-in ay kailian da, et mandinamag na ay naiyat sin am-in ay inil-ili sin kadondontogan ed Judea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_66","072_1_66","LUK","1","66","66","Am-in din nannannge, nemnenemnemen da yan kanan da, “Ay sino ngata di panbalinan nan moyang ay nay?” Tan maila dedan ay wada en sisya din panakabalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_67","072_1_67","LUK","1","67","67","Idi siya di, napno si ama na ay Zekarias sin panakabalin di Ispirito Santo yan kanana ay nangipadto: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_68","072_1_68","LUK","1","68","68","“Dayawen takos Diyos ay Apon di Israelita, tan inmali ay mangipawaya en datako ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_69","072_1_69","LUK","1","69","69","Tan inbaa na di manakabalin ay mangisalakan en datako ay say polin di nansilbi en sisya ay si Ari David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_70","072_1_70","LUK","1","70","70","Siya met laeng din inpaipadto na sin nasantoan ay mamadto ed nabayag ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_71","072_1_71","LUK","1","71","71","ay mangwani en isalakanas datako sin kaibaw tako ya din am-in ay mangililiget en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_72","072_1_72","LUK","1","72","72","Kanana abe en tongpalena din inbaga na sin ap-apo tako maipanggep sin seg-ang na et adi na linglinglingan din nabanol ay inkari na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_73","072_1_73","LUK","1","73","73","Inkari na abe en Abraham ay apo tako ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_74","072_1_74","LUK","1","74","74","ay isalakanas datako sin kaibaw tako ta say adi tako emegyat ay mansilbi en sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_75","072_1_75","LUK","1","75","75","ya ta nasantoan ya nalinteg tako sin pangiilaana enggana sin kaposposan di leng-ag tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_76","072_1_76","LUK","1","76","76","Sik-a pay abe ay anak ko, sik-a din makwani en mamadton Diyos ay Kangatoan, tan mangon-ona ka mo din Apo tako ta isaganam din danena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_77","072_1_77","LUK","1","77","77","Ibagam sin ipogaw na ay mabalin ay maisalakan da mo mapakawan di basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_78","072_1_78","LUK","1","78","78","Tan din Diyos tako et masemaseg-ang ya naanos. Isonga waday ibaa na ay mapod langit ay mangisalakan en datako ay maiarig sin bomalaan di agew mo agsapa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_79","072_1_79","LUK","1","79","79","Tan mo omalis sisya, silawana di ipogaw ay mantetee sin mabolinget ay emegyat ay matey ya itdo na en datako din pandanan tako ta say natalna di nemnem tako.” Say kanan Zekarias ay nangipadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK1_80","072_1_80","LUK","1","80","80","Mo din anak na pay, dinmakdake ya linmalaing dowan pay pinmigsa din pammati na. En nantetee sin lugar ay magay omili enggana ay dinomteng din panpailaana ay man-itdo sin Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_1","072_2_1","LUK","2","1","1","Sin siya di ay timpo, inbilin Emperador Augustus ed Roma ay en manpalista am-in di ipogaw sin lak-am na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_2","072_2_2","LUK","2","2","2","Say damo na ay sinsos et naamag sin kagobernador Kirinio ed Syria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_3","072_2_3","LUK","2","3","3","Isonga esa ya esa yan emey sin ilin di apo na ay say ena panpalistaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_4","072_2_4","LUK","2","4","4","Siya aben Jose, inmey ay napo ed Nazaret ay ilin di Galilea ta en manpalista ed Betlehem ay ilin di Judea, tan say ilin Ari David ay apo na ed nabayag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_5","072_2_5","LUK","2","5","5","Nakiey abes Maria ay en manpalista, tan naitolag ay man-asawa da. Enggay nayadi din liton Maria, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_6","072_2_6","LUK","2","6","6","et idi wada da ed Betlehem, timpon din moyang ay bomala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_7","072_2_7","LUK","2","7","7","Gapo ta magay pantean da sin pandagdag-osan di ipogaw, inmey da sin kolongan di animal. Et isdi di nangianakana sin besag na ay lalaki. Idi binmalas sisya, binotibotana, asi na iolig sin pangpanganan di animal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_8","072_2_8","LUK","2","8","8","Sin siya di ay labi, wada da di ipogaw sin pastolan ay mamanbantay sin karnero da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_9","072_2_9","LUK","2","9","9","Pag et manpaila di esay anghel Apo Diyos en daida et nasilawan ya nasili da sin koniniing di Diyos, et palalo di egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_10","072_2_10","LUK","2","10","10","Asi et kanan din anghel en daida, “Adi kayo emeg-egyat! Tan din ipadamag ko en dakayo et say panragsakan di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_11","072_2_11","LUK","2","11","11","Tan ed wani ay labi, naianak sin ilin David din mangisalakan en dakayo ay ipogaw, din Messias ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_12","072_2_12","LUK","2","12","12","Siya na di pangammoan yo ay tet-ewa. Awni et datngan yo san moyang ay nabobotibotan ya naipababaktad sin pangpanganan di animal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_13","072_2_13","LUK","2","13","13","Sin kosto ay nangwanianas di, kabala et di ad-ado ay ib-a na ay aanghel ay napod daya ay manaydayaw en Diyos ay kankanan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_14","072_2_14","LUK","2","14","14","“Madaydayaw si Diyos ed langit. Tomalna abe di ipogaw sin daga ay panlaylaydana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_15","072_2_15","LUK","2","15","15","Idi nantaoli din aanghel ed langit, kanan din mamanbantay si karnero da, “En tako ed Betlehem ta en tako ilaen din napasamak sidi ay inpaammon Apo Diyos en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_16","072_2_16","LUK","2","16","16","Pag dan dalasen ay emey, et dinatngan das da Maria en Jose ya din moyang ay naipababaktad sin pangpanganan di animal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_17","072_2_17","LUK","2","17","17","Idi inila da din moyang, dinad-at da din inbagan di anghel maipanggep en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_18","072_2_18","LUK","2","18","18","et nasdaaw da am-in din nannge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_19","072_2_19","LUK","2","19","19","Si Maria pay, inigto na am-in dana ay naamag sin nemnem na et nemnenemnemena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_20","072_2_20","LUK","2","20","20","Mo din mamanbantay pay sin karnero, nantaoli da ay mankankanta ya manaydayaw en Diyos begew sin inila da ya dinnge da, tan tet-ewa am-in din inbagan di anghel en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_21","072_2_21","LUK","2","21","21","Idi maikawao ay agew din moyang, inpakogit da ya nginadanan das Jesus ay say ngadan ay inbagan met laeng din anghel en daida sin daan pay laeng mawad-an si Maria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_22","072_2_22","LUK","2","22","24","Idi dinmateng din agew ay panongpalan da Jose en Maria sin inbilin di linteg Moses maipanggep sin kaan-anak na, inmey da ed Jerusalem ta en da idaton en Diyos din inbagan di linteg ay sana ay doway pagaw ono doway anak di kalapati. Intakin da abe din moyang ta say idaton das sisya en Apo Diyos. Tan din naisolat sin sana ay linteg Apo Diyos, “Masapol ay maidaton en Diyos din am-in ay besag ay lalaki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_25","072_2_25","LUK","2","25","25","Wada et di esay nakay ed Jerusalem ay manngadan si Simeon ay manman-ed sin kaisalakanan di iib-a na ay Israelita. Nalinteg ya relihioso ay ipogaw, yan wada abe din Ispirito Santo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_26","072_2_26","LUK","2","26","26","Inpaammon din Ispirito Santo en sisya ay adi matmatey enggana ay ilaena din Messias ay inkarin Diyos ay omali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_27","072_2_27","LUK","2","27","27","Idi siya di, dinmateng da aman Jesus ed Jerusalem et inisgep das sisya sin Timplo ta amagen da din inbilin di linteg maipanggep en sisya. Wada abes di si Simeon ay inpangon di Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_28","072_2_28","LUK","2","28","28","Inaklop na din moyang ya dinaydayaw nas Diyos ay mangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_29","072_2_29","LUK","2","29","29","“Apo, olay ipalobos mo din kateyak ay bag-en mo, tan natalna di nemnem ko. Tan nay ay tinongpal mo din inkarim en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_30","072_2_30","LUK","2","30","31","Inilak baw kayman din insaganam ay pangiilaan di am-in ay ipogaw ay din inbaam ay mangisalakan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_32","072_2_32","LUK","2","32","32","Maiarig sisya sin silaw ay mangipaila sin Gentil sin danan ay emey en sik-a. Begew abe en sisya, madayaw din ipogaw mo ay Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_33","072_2_33","LUK","2","33","33","Nasdaaw da aman Jesus sin inbagan Simeon maipanggep en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_34","072_2_34","LUK","2","34","35","Pag bindisyonan Simeon daida et kanana en Maria, “Din moyang ay nay et dinotokan Diyos ay sinyal, ngem ad-ado da ay manigaan sin sinyal ay sana. Isonga masakitan di nemnem mo ay kaman matbek sin matadem ay kampilan. Begew en sisya, ad-ado da ay taga-Israel di maisokba, ngem ad-ado abe di pomika ay maisalakan, et say kaammoan din tet-ewa ay wadas nemnem da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_36","072_2_36","LUK","2","36","36","Wada abes di di mamadto ay enggay nabakes. Sisya si Anna ay anak en Fanuel ay polin Aser. Pito ay tawen di nakiasawaana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_37","072_2_37","LUK","2","37","37","asi mabalo enggana ed wani ay waopolo ya opat di tawena. Inagew ya olay sin labi, wada sin Timplo ay manaydayaw en Diyos ya mankarkararag dowanan it-itpe din dagaang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_38","072_2_38","LUK","2","38","38","Sin doy ay oras ay wadas da Jesus sin Timplo, sinmawang sisya et nan-iyaman en Diyos. Manlogi sidi, daddad-atena din moyang sin am-in ay manman-ed sin pangipawayaan Diyos sin taga-Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_39","072_2_39","LUK","2","39","39","Idi tinongpal da Jose en Maria din am-in ay inbilin di linteg Apo Diyos, sinmaa da sin ili da ed Nazaret ay ed Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_40","072_2_40","LUK","2","40","40","Et say nadakdak-an din anak ay binmikas ya palalo di laing na, tan binadbadangan Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_41","072_2_41","LUK","2","41","42","Idi mantawen si Jesus si sinpo ya dowa, nakiey en da ama na ay emey ed Jerusalem, tan ogali da ay tinawen ay en da makififiesta sin fiesta ay makwani en Nalabas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_43","072_2_43","LUK","2","43","43","Makdeng pay din fiesta, somaa da am-in koma, ngem nataynan baw si Jesus ed Jerusalem yan adi ammon din napoana ay magas sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_44","072_2_44","LUK","2","44","44","tan kanan da en nakikoyog sin kabeweg da. Esay agew di nandad-anan da, asi da pag anapen sin toton-od da ya am-ammo da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_45","072_2_45","LUK","2","45","45","ngem maga. Isonga nantaoli da ed Jerusalem ta say en da panganapan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_46","072_2_46","LUK","2","46","46","Sin katlo na, asi da datngan sisya sin Timplo ay nakitotokdo sin mamaestro ay mandengdenge ya mansalsalodsod en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_47","072_2_47","LUK","2","47","47","Nasdaaw da am-in ay manmannge en sisya, tan siged am-in din insongsongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_48","072_2_48","LUK","2","48","48","Nasdaaw met laeng da ama na sin nangilaan da en sisyas di. Pag kanan ina na en, “Anak ko, apay nga inamag mo na en dakami? Palalo et ay madandanagan kami en amam ay nanganaanap en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_49","072_2_49","LUK","2","49","49","“Ay tan? Apay nga omanaanap kayo? Ammo yo koma ay masapol ay wadaak isnan beey en Amak,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_50","072_2_50","LUK","2","50","50","Ngem adi da naawatan din laydena ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_51","072_2_51","LUK","2","51","51","Pag maikoyog si Jesus en daida ay somaa ed Nazaret, et pinatpati na am-in din inbagbaga da en sisya. Mo si ina na, inigto na sin nemnem na am-in dana ay naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK2_52","072_2_52","LUK","2","52","52","Et si Jesus, nadakdakdake ya linmalaing. Masepsepsep abe ay laylayden Diyos ya din kaipoipogaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_1","072_3_1","LUK","3","1","1","Idi maikasinpo ya lima ay tawen di panturayan Emperador Tiberius, si Poncio Pilato di gobernador ed Judea ya si Herod ed Galilea. Din agin Herod ay si Felipe et say manturay abe sin sakop di Iturea ya ed Trakonitis, ya si Lisanias di manturay ed Abilene. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_2","072_3_2","LUK","3","2","2","Din kangatoan ay papadi et da Annas en Caifas. Sin siya di ay timpo, waday inbagan Diyos en Juan ay anak en Zekarias ay mantetee sin lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_3","072_3_3","LUK","3","3","3","Pag emey si Juan ay en mangaskasaba sin kailiili sin nandinmang di ginawang ay Jordan. Inbagbaga na en, “Ibabawi yo din basbasol yo yan manpabonyag kayo ta say pakawanen Diyos din basbasol yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_4","072_3_4","LUK","3","4","4","Din sana ay inam-amag Juan et say natongpalan din insolat Isaias ay mamadto ay nangwani, “Wada sin lugar ay magay omili di mangibogbogaw ay mangmangwani, ‘Isagana yo din danen di Apo ay omali ta say siged di danan ay pandanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_5","072_3_5","LUK","3","5","5","Din iyat yo et singpaen yo din dontog ya bilig. Mo wada abe di nakillokillo et idoritso yo. Din lasonglasong pay et tab-okan yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_6","072_3_6","LUK","3","6","6","ta asi ilaen din am-in ay ipogaw din iyat Diyos ay mangisalakan en daida.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_7","072_3_7","LUK","3","7","7","Ad-ado di ipogaw ay inmey en Juan ay manpabonyag koma, ngem asi na et kanan, “Ay peteg kayo kayman ay kaman nasikap ay eweg! Sino ngata di nangibaga en dakayo ay mailsot yo din panosaan Diyos en dakayo mo mabonyagan kayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_8","072_3_8","LUK","3","8","8","Adi met mabalin, tan masapol ay amagen yo din mangipaila ay tet-ewa ay inbabawi yo din basbasol yo. Adi yo aben kankanan en mailisi kayo tan si Abraham din apo yo, tan olay dana ay bato et mabalin met ay amagen Diyos si polin Abraham! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_9","072_3_9","LUK","3","9","9","Din panosaan Diyos en dakayo et maiarig si wasay ay naibibiyad ay mamoyo sin kaiw, et am-in ay kaiw ay adi manlames si siged et mapoyo sin poona ta asi maitongo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_10","072_3_10","LUK","3","10","10","Pag pooten din kaipoipogaw en, “Ay intoy iyat mi ngarud?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_11","072_3_11","LUK","3","11","11","Sinongbatan Juan yan kanana, “Din waday dowa ay bado na, masapol ay idawat na din esa sin iwed di bado na, ya din waday kanena, ibingayana abe koma din magay kanena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_12","072_3_12","LUK","3","12","12","Wada da abe di mansingsingil si bowis ay en nanpabonyag. Kanan da en, “Apo maestro, intoy masapol ay iyat mi?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_13","072_3_13","LUK","3","13","13","“Adi kayo mansingsingil si sobra mo adi din kostokosto,” kanana ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_14","072_3_14","LUK","3","14","14","Wada abey sosoldado ay en nanpoot en sisya ay nangwani, “Dakami pay abe yan intoy iyat mi?” Kanan Juan en, “Adi kayo paeg-egyaten ono palawlawaen di olay sino ay ipogaw ta say alaen yo din pilak na. Masapol pay ay mapnek kayo sin lagbo yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_15","072_3_15","LUK","3","15","15","Begew sin inbagbagan Juan, masepsepsep ay namnamaen di kaipoipogaw din omalian di Messias, yan nemnenemnemen da, “Ay si naey ngata din Messias?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_16","072_3_16","LUK","3","16","16","Ngem kanan Juan en daida, “Wada di nangatngato mo sak-en ay omonod. Et begew din nay kinangato na, adiak maikari ay olay mangobad sin galot di sapatos na. Danom anggoy di ibonyag ko en dakayo, ngem mo sisya pay et bonyaganas dakayo si Ispirito Santo ya apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_17","072_3_17","LUK","3","17","17","Maiarig sisyas ipogaw ay nananggen si liga-o ay paneg-ap na sin nabayo ay pagey. Din lames na et ena idolin sin beey na, ngem din teg-ap pay et ipoo na sin apoy ay adi kadkad-ep.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_18","072_3_18","LUK","3","18","18","Siya na ya ad-ado pay di init-itdon Juan sin kaipoipogaw sin nangikaskasabaana sin siged ay damag en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_19","072_3_19","LUK","3","19","19","Niyamyamana abe si Gobernador Herod begew sin nangasawaana en Herodias ay asawan agi na ya din odom ay lawa ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_20","072_3_20","LUK","3","20","20","Ngem si Herod et nasepsep ay kinmedse et inpabalod na si Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_21","072_3_21","LUK","3","21","21","Idi daan pay laeng mabalod si Juan sin namonbonyagana sin kaipoipogaw et nanpabonyag abes Jesus. Makdeng di yan mankarkararag pay sisya, nabokatan ed langit ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_22","072_3_22","LUK","3","22","22","et binmaba din Ispirito Santo ay kaman kalapati et pinmatong en sisya. Pag wada di kali ay napod langit ay kanana en, “Sik-a di laydelaydek ay anak ko. Sik-a di kakapnekak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_23","072_3_23","LUK","3","23","23","Sin nanlogian Jesus ay man-itdo, emey ay tolonpo di tawena. Et inbilang di ipogaw ay anak en Jose sisya. Si Jose et anak Heli ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_24","072_3_24","LUK","3","24","24","ay anak Mattat. Si Mattat et say anak Levi ay anak aben Melki. Si Melki yan anak Jannai ay anak aben Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_25","072_3_25","LUK","3","25","25","Si Jose et say anak Mattatias ay anak aben Amos. Si Amos di anak Nahum ay anak Esli ay anak aben Naggai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_26","072_3_26","LUK","3","26","26","Si Naggai et say anak aben Maat ay anak Mattatias ay anak Semein ay anak Josek ay anak aben Joda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_27","072_3_27","LUK","3","27","27","Si Joda et say anak Joanan ay anak Resa ay anak Zerubbabel ay anak Sealtiel ay anak aben Neri. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_28","072_3_28","LUK","3","28","28","Si Neri abe et anak Melki ay anak Addi ay anak Cosam ay anak Elmadam ay anak aben Er. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_29","072_3_29","LUK","3","29","29","Si Er yan anak Josue ay anak Eliezer ay anak Jorim ay anak Mattat ay anak aben Levi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_30","072_3_30","LUK","3","30","30","Si Levi et sisya di anak Simeon ay anak Juda ay anak Jose ay anak Jonam ay anak aben Eliakim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_31","072_3_31","LUK","3","31","31","Si Eliakim abe et anak Melea ay anak Menna ay anak Mattata ay anak Natan ay anak aben David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_32","072_3_32","LUK","3","32","32","Si David abe et say anak Jesse ay anak Obed ay anak Boaz ay anak Salmon ay anak aben Nason. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_33","072_3_33","LUK","3","33","33","Si Nason yan anak Amminadab ay anak Admin ay anak Arni ay anak Hezron ay anak Perez ay anak aben Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_34","072_3_34","LUK","3","34","34","Et si Juda et say anak Jacob ay anak Isaac ay anak Abraham ay anak Tera ay anak aben Nahor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_35","072_3_35","LUK","3","35","35","Si Nahor et anak Serug ay anak Reu ay anak Peleg ay anak Eber ay anak Sela. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_36","072_3_36","LUK","3","36","36","Si Sela abe et say anak Cainan ay anak Arfaxad ay anak Sem ay anak Noe ay anak Lamek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_37","072_3_37","LUK","3","37","37","Si Lamek abe et anak Metusela ay anak Enok ay anak Jared ay anak Mahalaleel ay anak Cainan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK3_38","072_3_38","LUK","3","38","38","Et si Cainan et say anak Enos ay anak Set ay anak Adan ay anak aben Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_1","072_4_1","LUK","4","1","1","Idi napo si Jesus sin ginawang ay Jordan, napno si panakabalin di Ispirito Santo, et inpangon din Ispirito Santo sisya sin lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_2","072_4_2","LUK","4","2","2","Nantetees di si opatapolo ay agew yan dowan pinadapadas din Diablo ay manolisog en sisya. Adi polos nangnangan si Jesus sin doy da ay agew. Idi nakdeng di, nilikna na di dagaang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_3","072_4_3","LUK","4","3","3","Asi et kanan din Diablo en sisya, “Mo tet-ewa ay Anak Diyos sik-a, bilinem din bato ay nay ta manbalin si makan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_4","072_4_4","LUK","4","4","4","Ngem sinongbatan Jesus ay nangwani, “Din naisolat ay kalin Diyos et kanana, ‘Baken makan et anggoy di katagoan di ipogaw.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_5","072_4_5","LUK","4","5","5","Idi nakdeng di, pag ipangon din Diablo sin nakayang ay lugar et sinkaattikan yan inpaila na en sisya din am-in ay nasyon isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_6","072_4_6","LUK","4","6","6","Kanan din Diablo en, “Idawat ko en sik-a din kalebbengan ay mangituray sin am-in dadi ta say okam din kinabaknang da. Tan naidawat am-in en sak-en et mabalin ay idawat ko abe sin olay sino ay laydek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_7","072_4_7","LUK","4","7","7","Mandokmog ka ngarud ay mandayaw en sak-en, et okam am-in dadi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_8","072_4_8","LUK","4","8","8","Ngem sinombat si Jesus yan kanana, “Din naisolat ay kalin Diyos et kanana en, ‘Magay odom si dayawen yo ya pansilbian yo mo adi anggoy si Diyos ay Apo yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_9","072_4_9","LUK","4","9","9","Pag ipangon din Diablo sisya ed Jerusalem et inpapika na sin kakayangan ay partin di Timplo. Asi na pag kanan, “Mo tet-ewa ay Anak Diyos sik-a, mantekgas ka kod, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_10","072_4_10","LUK","4","10","10","tan kanan din naisolat ay kalin Diyos, ‘Bilinen Diyos din aanghel na ta ayowanan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_11","072_4_11","LUK","4","11","11","Aklopen das sik-a ta say adi maidosnog sikim sin bato.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_12","072_4_12","LUK","4","12","12","“Aw kayman,” kanan Jesus ay sinombat, “ngem din naisolat ay kalin Diyos et kanana abe en, ‘Adi yo padpadasen si Diyos ay Apo yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_13","072_4_13","LUK","4","13","13","Idi inamag Satanas din am-in ay kabaelana ay manolisog koma en Jesus, pag nan taynan enggana sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_14","072_4_14","LUK","4","14","14","Siya di et nantaoli si Jesus ed Galilea ay wada en sisya din panakabalin di Ispirito Santo. Et nandinamag din maipanggep en sisya sin kailiili das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_15","072_4_15","LUK","4","15","15","Nan-it-itdo sin kasinasinagoga yan daydayawen da am-in sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_16","072_4_16","LUK","4","16","16","Pag emey si Jesus ed Nazaret ay nadakdak-ana. Domateng pay din agew ay pan-ibbayan di Judio ay Sabado, inmey sin sinagoga, tan say ogali na. Et pinmika ay manbasa sin kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_17","072_4_17","LUK","4","17","17","Indawat da en sisya din nalopilop ay libro ay insolat din mamadto ay si Isaias, pag nan bitlagen et datngena din naisolat ay nay, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_18","072_4_18","LUK","4","18","18","“Wada en sak-en din Ispiriton Apo Diyos, tan pinili nas sak-en ay en mangikasaba sin siged ay damag sin nabibiteg. Inbaa nas sak-en ay en mangibaga sin balod ay mawayaan da ya mangagas sin nagodab ta makaila da ya mamadang sin maligligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_19","072_4_19","LUK","4","19","19","Ya ta ipaammok abe sin kaipoipogaw ay dinmateng din timpo ay pangipailaan Apo Diyos sin seg-ang na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_20","072_4_20","LUK","4","20","20","Idi nakdeng ay basaen Jesus di, linopilop na kasin din libro et intaoli na sin mansilsilbi, et pag tomokdo ay man-itdo dowan pay inenengneng din am-in ay ipogaw sin sinagogas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_21","072_4_21","LUK","4","21","21","Kanana en daida, “Din inpaisolat Diyos ay sana et natongpal ed wani sin kosto ay nanngean yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_22","072_4_22","LUK","4","22","22","Dinaydayaw am-in din ipogaw sisya yan nasdaaw da sin makaay-ayo ay inbaga na. Ngem dowan da et kanan, “Si naey met din anak Jose, ay baken siya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_23","072_4_23","LUK","4","23","23","Asi na et kanan en daida, “Ammok met ay ibaga yo en sak-en din pangarig ay nay: ‘Doktor, agasam abe din awak mo.’ Layden yo ay kanan, ‘Amagem abe isnan ilim din dinnge mi ay inam-amag mo ed Capernaum.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_24","072_4_24","LUK","4","24","24","Pag nan itoloy ay mangwani, “Tet-ewa din ibagak en dakayo ay maga di mamadto ay bigbigen di kailiana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_25","072_4_25","LUK","4","25","25","Nemnemen yo din naamag sin timpon Elias. Adi polos nan-od-odan si tolo ya kagodwa ay tawen, et palalo di betil sin intiro ay ili. Ad-ado di nalasang isnan ed Israel, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_26","072_4_26","LUK","4","26","26","ngem adi met inbaan Diyos si Elias ay mamadang sin olay esa en daida, mo adi et inbaa na ay mamadang sin esa ay balo ay taga-Zarefat sin sakop di Sidon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_27","072_4_27","LUK","4","27","27","Siya abe sin timpon din mamadto ay si Eliseo. Ad-ado abe di ipogaw isnan ed Israel ay kaeegyat di sakit di kodil da, ngem iwed di olay esa en daida ay inagasana, tan ang-anggoy Naaman ay taga-Syria si inagasana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_28","072_4_28","LUK","4","28","28","Palalo di bonget am-in din ipogaw sin sinagoga sin nanngean das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_29","072_4_29","LUK","4","29","29","Pag dan pomanika et igalalad das Jesus ta pakaanen da sin ili da. Ginoyod da ay in-ey sin toktok di dontog ay kad-an di ili da ta tekdagen da koma sin deppas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_30","072_4_30","LUK","4","30","30","Ngem nandan si Jesus sin nan-gawaan da et nadipos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_31","072_4_31","LUK","4","31","31","Pag bomallalong si Jesus ed Capernaum ay esay ili ed Galilea. Sin Sabado ay pan-ibbayan da et inmey sin sinagoga ay en man-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_32","072_4_32","LUK","4","32","32","Et nasdaaw da sin inyat na ay nan-itdo, tan din kali na et kaman kalin di waday turay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_33","072_4_33","LUK","4","33","33","Wadas di di lalaki ay kinapet di anito. Nankilalad ay nangibogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_34","072_4_34","LUK","4","34","34","“Inayan! Jesus ay taga-Nazaret, apay nga disdistolboem dakami? Ay inmali ka aya ta dosaem dakami? Am-ammok dedan sik-a. Sik-a din nasantoan ay Anak Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_35","072_4_35","LUK","4","35","35","Pag bilinen Jesus din anito ay nangwani, “Igiginek mo! Taynam sisya.” Asi et pan-idogos din anito din lalaki ay sana sin sangoanan di kaipoipogaw et pag nan taynan ay adi na sinakitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_36","072_4_36","LUK","4","36","36","Natekeng din matan di wadas di yan nan-asibaga da en, “Wey! Anna pay dis inbaga na! Olay anito yan wada iman di turay na ya panakabalina ay mamilin en daida yan komaan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_37","072_4_37","LUK","4","37","37","Siya di, nandinamag di maipanggep en Jesus sin amin ay soli isdi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_38","072_4_38","LUK","4","38","38","Bomala pay si Jesus sin sana ay sinagoga, inmey sin beey da Simon. Kambaw et din katogangan Simon ay babai et palalo ay manpodpodot, isonga inbaga da en Jesus ta agasanas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_39","072_4_39","LUK","4","39","39","Sinmag-en si Jesus sin binmabaktadana et inbilina ay makaan din podot na. Nakaan ay dagos yan kabangon et doy ay pakanenas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_40","072_4_40","LUK","4","40","40","Madipdipos pay din agew, in-ey din omili en sisya din am-in ay mansaksakit si olay sino ay kalasin di sakit. Saes-aen Jesus ay mangapay en daida et nailatonan da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_41","072_4_41","LUK","4","41","41","Pinakaana abe di aanito sin ad-ado ay kinapet da, et sin kinmaanan da, inbogbogaw da en, “Sik-a din Anak Diyos!” Dowan et yamyaman Jesus ay mangipaginek en daida, tan ammo da dedan ay sisya din Messias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_42","072_4_42","LUK","4","42","42","Idi mapat-a, tinaynan Jesus din ili ay doy et inmey sin naidodolin ay lugar. Isonga din ipogaw, en da an-anapen sisya. Idi dinatngan da, inpakodan da ta adi na taynan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_43","072_4_43","LUK","4","43","43","Ngem kanana, “Masapol ay enak ikaskasaba sin odom ay ili abe din siged ay damag ay maipanggep sin panturayan Diyos, tan say gapo si nangibaaana en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK4_44","072_4_44","LUK","4","44","44","En nanlikliked ngarud sin inil-ili ed Judea ay mangaskasaba sin kasinasinagoga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_1","072_5_1","LUK","5","1","1","Sin namingsan, wadas Jesus sin benget di annawa ay lebeng ay Gennesaret ay man-it-itdo sin kalin Diyos, et inalibongbongan din kaipoipogaw tan layden da ay dengngen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_2","072_5_2","LUK","5","2","2","Inilan pay Jesus di dowa ay bangka sin benget di lebeng ay tinaynan di manabtabokol ay en nangowas sin tabokol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_3","072_5_3","LUK","5","3","3","Isonga nanlogan si Jesus sin esa ay okan Simon yan kanana en sisya en iad-addawi da si at-atik sin benget. Pag tomokdo ay man-itdo et initdoana din kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_4","072_5_4","LUK","5","4","4","Idi nakdeng ay man-itdo, kanana en Simon, “Iay-ayed mo din bangkam sin kad-an di malosong ay danom ta asi yo oy-oyen din tabokol yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_5","072_5_5","LUK","5","5","5","“Aw, Apo,” kanan Simon, “ngem tinpeg mi kayman din labi ay nanabtabokol yan maga met di ina mi. Ngem mo siya say ibagam, olay oy-oyen mi pay dedan nan tabokol mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_6","072_5_6","LUK","5","6","6","Siya di et inoy-oy da yan ad-ado tet-ewa di ina da enggana ay dandani ay mabisngit din tabokol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_7","072_5_7","LUK","5","7","7","Isonga sininyasan da din iib-a da sin esa ay bangka ta omali da ay badangan daida. Omali da pay yan pinno da din doway bangka si nigay et nganngani ay lomned da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_8","072_5_8","LUK","5","8","8","Idi inilan Simon Pedro din sana ay napasamak, nandokmog en Jesus yan kanana, “Apo, taynam kod sak-en, tan managbasolak kayman.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_9","072_5_9","LUK","5","9","9","Siya sa di inbaga na, tan nasdaaw da iman sin iib-a na sin kaad-adon di tinabokol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_10","072_5_10","LUK","5","10","10","Et siya abe sin gagait Simon ay da Santiago en Juan ay an-ak Zebedeo. Pag kanan Jesus en Simon, “Adi ka emeg-egyat, tan manlogi ed wani, adi ka manabtabokol si nigay mo adi et mangawis ka si ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_11","072_5_11","LUK","5","11","11","Siya et di insang-at da din bangka, et tinaynan da am-in ta makiey da en Jesus ay pasolot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_12","072_5_12","LUK","5","12","12","Idi namingsan sin kad-an Jesus sin esay ili, sinmawang di lalaki ay mansakit si kaeegyat ay sakit di kodil. Idi inila nas Jesus, en nandokmog ay nanyakog-ong sin sangoanana et manpakpakaasi ay nangwani, “Apo, ammok ay kabaelam ay mangaan sin sakit ko mo laydem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_13","072_5_13","LUK","5","13","13","Inoyad Jesus din takkay na ta ikapay na sin lalaki ay sana. Pag nan kanan, “Laydek, madalosan ka.” Et nakaan ay dagos din sakit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_14","072_5_14","LUK","5","14","14","Asi ibilin Jesus en sisya, “Adi ka idaddad-at na si olay sino ay ipogaw mo adi et emey ka ay en manpaila sin padi ta ilaena ay nakaan sakit mo. Asi ka idawat en sisya din inbilin Moses ay idaton yo en Diyos ta say pangammoan din kaipoipogaw ay tet-ewa ay sinmiged ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_15","072_5_15","LUK","5","15","15","Ngem masepsep pay dedan ay mandinamag din maipanggep en Jesus, isonga ad-aad-ado di in-inmey ay manmannge sin kankanana ya ta kaanena din sakit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_16","072_5_16","LUK","5","16","16","Ngem mo si Jesus et namin ado ay inmey man-es-esa sin naidodolin ay luglugar ta say en mankararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_17","072_5_17","LUK","5","17","17","Idi namingsan, wadas Jesus sin esay beey ay man-it-itdo, et wada abe di nakitotokdo ay Fafariseo ya mamaestron di linteg Diyos ay napo sin kailiili ed Galilea ya ed Judea ya ed Jerusalem abe. Et wada en Jesus din panakabalin Apo Diyos ay mangagas sin way sakit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_18","072_5_18","LUK","5","18","18","Idi siya di, wada et di sinmawang ay nangaatayang sin dayon ay binmabaktadan di paralitiko. Padasen da ay mangisgep sin beey ta ipayag da komas sisya sin sangoanan Jesus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_19","072_5_19","LUK","5","19","19","ngem iwed polos mabalin da begew sin naposek ay ipogaw. Isonga insakyab da sin atep et tinekla da din odom ay atep. Asi da pay oy-oyen din binmabaktadan di paralitiko enggana ay maipayag sin nan-gawaan di ipogaw sin kosto ay sinasagang Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_20","072_5_20","LUK","5","20","20","Idi inilan Jesus din talek da en sisya, kanana sin lalaki ay doy, “Napakawan din basbasol mo ay ib-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_21","072_5_21","LUK","5","21","21","Asi et da doy ay Fariseo ya maestron di linteg, kanan da sin nemnem da, “Apay nga say inbaga na di? Is-o nan awak na en Diyos. Tan sino aya di akin lebbeng ay mamakawan si basol mo adi si Diyos et anggoy?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_22","072_5_22","LUK","5","22","22","Ngem ammon pay dedan Jesus ay say wada sin nemnem da et kanana, “Apay nga say nemnemnemen yo sa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_23","072_5_23","LUK","5","23","23","Nalaklaka kayman ay kanan en, ‘Mapakawan san basbasol mo’ mo din ‘Ibangon mo ta mandan ka.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_24","072_5_24","LUK","5","24","24","Ngem mo siya sa, ibagak ngarud din naligat ta say paneknekak en dakayo ay sak-en ay Anak di Ipogaw et waday kalebbengak isnan labaw di daga ay mamakawan si basol.” Pag nan kanan sin paralitiko ay doy, “Din ibilin ko en sik-a et ibangon mo, bidkingem san dayon mo ta somaa ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_25","072_5_25","LUK","5","25","25","Pag kabangon din sana ay il-ilan da am-in, binidking na din dayon ay binmabaktadana yan pag somaa ay manaydayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_26","072_5_26","LUK","5","26","26","Et am-in din wadas di et palalo ay nasdaaw da dowan da aben emegyat ya dayawen das Diyos ay mangmangwani, “Anna! Palalo ay nakaskasdaaw nan inila tako ed wani!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_27","072_5_27","LUK","5","27","27","Nakdeng pay di et pag bomala si Jesus yan inila na di mansingsingil si bowis ay manngadan si Levi ay tinmotokdo sin opisina na. “Manbalin ka et si pasolot ko,” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_28","072_5_28","LUK","5","28","28","Kapika si Levi yan tinaynana am-in ta makiey en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_29","072_5_29","LUK","5","29","29","Pag da et emey sin beey da Levi, et inpaltianas Jesus si ad-ado. Ad-ado abey mansingsingil si bowis ya odom ay ipogaw ay naiokob en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_30","072_5_30","LUK","5","30","30","Asi et din odom ay Fafariseo ya din gagait da ay mamaestron di linteg, iniyew da din papasolot Jesus ay nangwani, “Apay nga makikan ya makiinom kayos mansingsingil si bowis ya odom ay managbasol ay ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_31","072_5_31","LUK","5","31","31","Ngem si Jesus di nanongbat et kanana ay nangiarig, “Baken din nasalon-at ay ipogaw di makasapol si mangagas mo adi din mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_32","072_5_32","LUK","5","32","32","Adiak inmali ta enak ayagan din nalinteg ay ipogaw mo adi din nakabasol ta say ibabawi dan basbasol da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_33","072_5_33","LUK","5","33","33","Wada da di en nangibaga en Jesus, “Din papasolot Juan et namin ad-ado ay it-itpe day dagaang da dowan da pay mankararag ya siya abe sin papasolot di Fafariseo. Ngem din papasolot mo pay et adi da it-itpe di dagaang da. Apay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_34","072_5_34","LUK","5","34","34","Sinombat si Jesus ay nangiarig, “Mo waday mankasal, ay kanan yo aya en adi makikan din gagayyem di mangasawa ay inayagana? Mangan da met. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_35","072_5_35","LUK","5","35","35","Ngem mo domateng di timpo ay maipakaan en daida din mangasawa et siya di din pangitpean da sin dagaang da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_36","072_5_36","LUK","5","36","36","Kanan aben Jesus ay nangiarig, “Iwed abe di ipogaw ay mamisngit sin baro ay bado ta asi na ilkeb sin baak ay bado. Tan mo say iyat na di, sayang dedan din baro ay bado yan adi maibagay abe din baro ay lopot sin baak ay mailkebana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_37","072_5_37","LUK","5","37","37","Iwed abe dedan di mangipeey si kabobbobod ay danom di obas sin nakpit ay sopot ay lalat, tan mo maget, mabtakan din lalat et madadael din sopot dowan aben maiwasit din danom di obas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_38","072_5_38","LUK","5","38","38","Din kabobbobod ay danom di obas ngarud, siyat baro ay lalat di kaipay-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK5_39","072_5_39","LUK","5","39","39","Esa pay, din nairuam ay manginom si naket-eng ay danom di obas, sigaana ay tamtaman din daddaan, tan kanana en mammam-is din naket-eng ay nairuamana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_1","072_6_1","LUK","6","1","1","Sin namingsan ay Sabado ay pan-ibbayan di Judio, mandad-an da Jesus sin kapaypayewan ay nas-ekan si bakakew. Yan din papasolot na et manposposngi das lames na ta say polipoen da et kotimen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_2","072_6_2","LUK","6","2","2","Asi et wada di Fafariseo ay nangila sin inyat da et kanan da en Jesus, “Apay nga lablabsingen yo din linteg tako ay Judio ay mangiparit si man-ani sin agew ay pan-ibbayan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_3","072_6_3","LUK","6","3","3","Sinongbatan Jesus ay nangwani, “Binasa yo met din inyat Ari David ya din gagait na sin dinmagaangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_4","072_6_4","LUK","6","4","4","Sinenggep sin beey en Diyos yan ina na din tinapay ay naidaton en Diyos ay iparit di linteg ay kanen di baken padi. Ngem kinana pay dedan et inbingayana abe din kakoyog na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_5","072_6_5","LUK","6","5","5","Pag ipaanongos Jesus, “Sak-en ay Anak di Ipogaw di akin lebbeng sin mabalin ay maam-amag sin agew ay pan-ibbayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_6","072_6_6","LUK","6","6","6","Idi esay Sabado kasin sinenggep si Jesus sin sinagoga ay man-itdo. Wada et sidi di lalaki ay nakingking di kannawan ay takkay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_7","072_6_7","LUK","6","7","7","Wada abe di odom ay mamaestron di linteg ya Fafariseo ay mangisisin-eng en Jesus mo agasana din lalaki ay doy sin agew ay pan-ibbayan, tan an-anapen day ipabasol da en sisya ta way pangidaruman da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_8","072_6_8","LUK","6","8","8","Ngem ammon Jesus di wada sin nemnem da, et kanana sin sana ay nakingking di takkay na, “Ipikam ta omali ka sin sangoanan mi.” Pag pomika et emey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_9","072_6_9","LUK","6","9","9","Asi pag kanan Jesus en daida, “Wada kod di isalodsod ko en dakayo. Sinoy ipalobos di linteg tako ay amagen tako sin agew ay pan-ibbayan? Ay amagen din siged ono din lawa? Ay isalakan di ib-a ono peslen?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_10","072_6_10","LUK","6","10","10","Insisin-eng nas daida am-in, pag nan kanan sin nakingking di takkay na, “Oyadem san takkay mo.” Inoyad na et dadlon nailatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_11","072_6_11","LUK","6","11","11","Ngem asi et palalo di bonget da, et manngangalat da mo sino di mabalin ay iyat da en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_12","072_6_12","LUK","6","12","12","Nakdeng pay di et pag mantikid si Jesus sin dontog, et inlablabi na ay nankarkararag en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_13","072_6_13","LUK","6","13","13","Sin kabigatana, inayagana din papasolot na et nanpili si sinpo ya dowa ay nginadanana si aapostol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_14","072_6_14","LUK","6","14","14","Naey di ngadngadan din pinili na: si Simon (ay bindayana si Pedro) ya din agi na ay si Andrew, da Santiago en Juan, da Felipe en Bartolome, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_15","072_6_15","LUK","6","15","15","da Mateo en Tomas, si Santiago ay anak Alfeus, si Simon (ay makwani en Patriota tan insakit na din ili na), ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_16","072_6_16","LUK","6","16","16","si Judas ay anak Santiago, ya si Judas Iscariot ay nanglipot en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_17","072_6_17","LUK","6","17","17","Nanballalong da Jesus enggana ay sinmawang da sin annawa ay dekkan ay nasinopan di ad-ado ay pasolot na ya ad-aad-ado abe ay ipogaw ay napo ed Judea ya ed Jerusalem ya din inil-ili sin benget di baybay ed Tiro ya ed Sidon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_18","072_6_18","LUK","6","18","18","Inmey das di ta dengngen da din kankanan Jesus ya ta kaanena din saksakit da. Inmey abe din pinalpaligat di anito et pinakaan Jesus din nangapet en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_19","072_6_19","LUK","6","19","19","Am-in din wadas di et inamag da din kabaelan da ay nangapay en sisya, tan wada di mapmapo en sisya ay panakabalin ay mangag-agas sin am-in da ay mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_20","072_6_20","LUK","6","20","20","Pag sagongen Jesus din papasolot na yan kanana, “Nagasat kayo ay nabibiteg, tan maitapi kayo sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_21","072_6_21","LUK","6","21","21","“Nagasat kayo ay mandagdagaang ed wani, tan mabsog kayo. “Nagasat kayo ay man-og-oga ed wani, tan masiyek kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_22","072_6_22","LUK","6","22","22","“Nagasat kayo mo kalkaliget di ipogaw dakayo ya ipowira das dakayo ya babbainen da abes dakayo ya palawaen da pay si dakayo begew sin pammati yo en sak-en ay Anak di Ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_23","072_6_23","LUK","6","23","23","Mo say iyat da en dakayo, manragsak kayo koma ya manlagto kayos ragsak yo, tan palalo ay dakdake di gon-gona ay naidodolin para en dakayo ed langit. Tan din iyat da en dakayo et siya met laeng din in-inyat di ap-apo da en daida ay mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_24","072_6_24","LUK","6","24","24","“Ngem kaseseg-ang kayo ay babaknang, tan ed wani et anggoy di panganasan yo sin biyag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_25","072_6_25","LUK","6","25","25","“Kaseseg-ang kayo abe ay nanabsog ed wani, tan awni et mandagaang kayo. “Kaseseg-ang kayo abe ay masis-iyek ed wani, tan awni et manladingit ya man-anog-og kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_26","072_6_26","LUK","6","26","26","“Kaseseg-ang kayo pay mo it-it-ek am-in di ipogaw dakayo, tan siya met laeng din in-inyat di ap-apo da sin makaetek ay mamadto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_27","072_6_27","LUK","6","27","27","Intoloy Jesus ay nangwani, “Din ibagak pay en dakayo ay manmannge et laylayden yo koma din kaibaw yo. Siged abe di iyat yo sin malmaliget en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_28","072_6_28","LUK","6","28","28","Din mamaos en dakayo et mankedaw kayo en Diyos ta bindisyonanas daida, ya din mamaligat en dakayo et ikararagan yos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_29","072_6_29","LUK","6","29","29","Mo waday manampik sin esay tamil mo, patampik mo abe din esa ya mo waday manga sin tak-ep di badom, olay bay-am ta alaena abe din badom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_30","072_6_30","LUK","6","30","30","Idawtam din am-in ay mankedaw en sik-a ya mo waday manga sin bonag mo, adim kankanan en itaoli na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_31","072_6_31","LUK","6","31","31","Amagen yo sin iib-a yo din layden yo ay amagen da en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_32","072_6_32","LUK","6","32","32","“Mo anggoy din manglaylayad en dakayo si laylayden yo, ay magon-gonaan kayo aya? Olay din managbasol ay ipogaw et laylayden da dedan din manglaylayad en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_33","072_6_33","LUK","6","33","33","Mo anggoy abe din mangamag si siged en dakayo din pangamagan yos siged, ay magon-gonaan kayo aya? Olay din managbasol ay ipogaw et say iyat da met laeng dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_34","072_6_34","LUK","6","34","34","Ya mo anggoy din ammo yo ay mangitattaolis boloden da di pabolbolodan yo, ay magon-gonaan kayo aya? Olay din managbasol et ibolodan da dedan ib-a da, tan namnamaen da ay itaolin din namolod met laeng din inbolod da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_35","072_6_35","LUK","6","35","35","Baken da sana koma di amagen yo mo adi laylayden yo koma abe din kaibaw yo ya siged abe di iyaat yo en daida. Man-ibolod kayo abe olay namnamaen yo ay adi da itaoli din boloden da. Tan mo siya nay iyat yo et dakdake di gon-gona yo et maibilang kayo ay anan-ak di Kangatoan ay Diyos. Tan mo si Diyos et masmaseg-ang sisya sin ipogaw ay lawa ya adi nangin ammo ay man-iyaman en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_36","072_6_36","LUK","6","36","36","“Masapol ay managseg-ang kayo ay kaman din Ama yo ay managseg-ang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_37","072_6_37","LUK","6","37","37","Isonga adi yo panbalbalinen din awak yos mangokom ya mangikeddeng si ib-a yo ta adi aben okomen ya keddengan Diyos dakayo, mo adi pakawanen yo din ib-a yo ta pakawanen aben Diyos dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_38","072_6_38","LUK","6","38","38","Idawtan yo din ib-a yo et idawtan aben Diyos dakayo. Tan din kaad-adon di idawdawat yo et say kaad-adon aben din idawat Diyos en dakayo. Asi et din iyat Diyos ay mangidawat et itamed ya iyagyag na ay mangisedsed, asi na kasin tapian ta lemeplepyas pay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_39","072_6_39","LUK","6","39","39","Dinad-at aben Jesus en daida din pangarig ay nay. “Ay mabalin aya ay ipangon di nagodab din ib-a na ay nagodab? Mo say iyat na, adi pay matekdag da ay dowa sin deppas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_40","072_6_40","LUK","6","40","40","Maga abe di man-ad-adal ay nangatngato mo din maestro na, ngem mo ikdeng na ay kosto din ad-adalena, pag komaman sin maestro na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_41","072_6_41","LUK","6","41","41","“Apay nga delawem din kitkittoy ay mokat sin matan di ib-am, yan adim madlaw din dakdake ay mokat sin matam? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_42","072_6_42","LUK","6","42","42","Apay nga ibagam sin ib-am, ‘Pangaasim kod ta ponasak san mokat mo,’ dowan kan gogodaben din dakdake ay mokat mo? Sik-a ay agin sisiged, ponasam on-ona din dakdake ay mokat mo ta say makaila ka ay kosto, asi ka pay mabalin ay ponasan din mokat di ib-am.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_43","072_6_43","LUK","6","43","43","Kanan aben Jesus, “Din siged ay kaiw et adi manlames si lawa, ya adi aben manlames din lawa ay kaiw si siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_44","072_6_44","LUK","6","44","44","Din kailasinan di am-in ay kaiw et din lames na, tan adi dedan pogasen di gayabas sin kawayan ono pogpogen di obas sin ewey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_45","072_6_45","LUK","6","45","45","Kaman datako abe ay ipogaw. Din siged ay ipogaw et siged di ipabela na, tan siged dedan din naiigto sin nemnem na. Ngem din lawa ay ipogaw et lawa abe din ipabela na, tan lawa abe dedan din naiigto sin nemnem na. Tan din ibagbagan di ipogaw, napo met laeng sin wada sin nemnem na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_46","072_6_46","LUK","6","46","46","Intoloy Jesus ay nangwani, “Apay nga Apo di pangawag yo en sak-en dowan kayon adi patpatien din ibagbagak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_47","072_6_47","LUK","6","47","47","Din omali en sak-en ay mannge ya mamati sin ibagbagak et iarig ko en dakayo di iso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_48","072_6_48","LUK","6","48","48","Iso na din esa ay ipogaw ay nangisaad si beey na sin bato. Intikitik na ay kosto din fondasyona, asi na pay saaden din beey na. Omad-ado pay din danom sin ginawang et dinalapos na din beey ay sana, ngem laton ay adi naigiwed, tan makneg di amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK6_49","072_6_49","LUK","6","49","49","Ngem din ipogaw ay nandengdenge sin kankanak yan adi na patpatien et maiarig si ipogaw ay nangisaad sin beey na sin lota yan adi na intiktik din beey na si bato ay pangipatangana sin fondasyona. Isonga idi dinalapos din danom din beey na ay sana, natokang et dadlon nabakas.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_1","072_7_1","LUK","7","1","1","Idi nakdeng ay initdon Jesus am-in dana sin kaipoipogaw, inmey ed Capernaum. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_2","072_7_2","LUK","7","2","2","Wada di kapitan di soldado ay taga-Roma isdi ay wada di baa na ay laylaydena. Din baa na ay nay et mansaksakit yan dandani ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_3","072_7_3","LUK","7","3","3","Idi dinngen din kapitan ay sana di maipanggep en Jesus, inbaa na di papangolon di Judio ta en da ayagan si Jesus ay en mangagas sin baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_4","072_7_4","LUK","7","4","4","Inmey da en Jesus yan manpakpakaasi da ay nangwani, “Din ipogaw ay nay et maikari adi sin tolong mo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_5","072_7_5","LUK","7","5","5","tan laylaydena iman si datako ay Judio yan nanpasaad pay si sinagoga tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_6","072_7_6","LUK","7","6","6","Isonga nakiey si Jesus en daida. Idi dandani ay somawang da sin beey di kapitan, inbaa na di gagayyem na ay en mangibaga en Jesus, “Apo, olay adi ka kano manboway ay somawang sin beey na tan kababain mo senggep kas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_7","072_7_7","LUK","7","7","7","Adi aben maikari kano ay en manpaila en sik-a. Isonga omanay kano din kalim ay mangagas sin baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_8","072_7_8","LUK","7","8","8","Tan iso na kanos sisya ay wada di nangatngato ay mamilbilin en sisya ya wada abey sosoldado na ay bilbilinena. Mo kanana sin esa en, ‘Emey ka,’ emey, ya mo kanana abe sin esa, ‘Omali ka,’ omali, ya mo ibaga na abe sin bag-ena en, ‘Amagem na,’ amagena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_9","072_7_9","LUK","7","9","9","Nasdaaw si Jesus sin nanngeanas di. Sinagong na din kaipoipogaw ay omon-onod en sisya yan kanana, “Tet-ewa adi nan ibagak en dakayo ay magay dinatdatngak ay waday talek na ay kaman nina, olay en datako ay taga-Israel.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_10","072_7_10","LUK","7","10","10","Mantaoli pay din binaan di kapitan et dinatngan da ay nailatonan din baa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_11","072_7_11","LUK","7","11","11","Baken nabayag et inmey si Jesus sin ili ay kanan da en Nain. Nakiey en sisya din papasolot na ya ad-ado ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_12","072_7_12","LUK","7","12","12","Idi inmasag-en da sin beddeng di ili, inabat da di ad-ado ay mabeb-eweg ay omili ay en mangiponpon si lalaki ay natey. Din natey ay sana et ang-anggoy nas anak di nalasang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_13","072_7_13","LUK","7","13","13","Olay si Jesus et palalo ay naseg-angan sin nangilaana sin nalasang ay sana, et kanana en sisya, “Laton sa. Adi ka man-og-oga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_14","072_7_14","LUK","7","14","14","Pag et somag-en si Jesus et kinapay na din longen ay iin-genan da ta somaldeng din nananggen. Somaldeng da pay et kanana sin natey, “Ibangon mo ay anak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_15","072_7_15","LUK","7","15","15","Et pag kabangon tet-ewa din natey yan mankali. Pag kanan Jesus en ina na, “Naey din anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_16","072_7_16","LUK","7","16","16","Am-in ay wadas di et palalo di egyat da yan dowan da aben dayawen si Diyos. Kanan di odom, “Wey, manakabalin baw din nay mamadto ay inmali isnan kad-an tako!” Kanan aben di odom, “Inmali baw si Diyos ay mangisalakan sin ipogaw na!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_17","072_7_17","LUK","7","17","17","Et din nay inamag Jesus et nandinamag sin intiro ay Judea pati din nandinmang ay il-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_18","072_7_18","LUK","7","18","18","Din papasolot Juan et in-inmey da sin balodan ay en nangibagbaga en sisya maipanggep sin am-in dana ay naam-amag. Isonga inayagana di dowa ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_19","072_7_19","LUK","7","19","19","et inbaa na ta en da pooten en Jesus mo sisya din inkarin Diyos ay omali ono waday natken si masmas-ed. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_20","072_7_20","LUK","7","20","20","Idi sinmawang da sin kad-an Jesus, kanan da en, “Inbaan Juan ay Mamonbonyag dakami ta pooten mi mo sik-a din inkarin Diyos ay omali ono waday natken si masmas-ed.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_21","072_7_21","LUK","7","21","21","Sin kosto ay sinmawangan da, inag-agasan Jesus di ad-ado ay mansaksakit si nakalakalasi ay sakit ya pinakpakaana abe di ad-ado ay anito ya kinaana abe di godab di ad-ado ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_22","072_7_22","LUK","7","22","22","Isonga kanana en da sana ay inbaan Juan, “Mantaoli kayo en Juan ta en kayo ibaga en sisya din inila ya dinnge yo, ay din nagodab et makaila da, din napilay et makadan da, din waday kaeegyat ay sakit di kodil na et nailatonan da, din nateweng et makadnge da, din natey et natago da kasin, ya din siged ay damag et maikaskasaba sin nabibiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_23","072_7_23","LUK","7","23","23","Ibaga yo abe en sisya en nagasat din ipogaw ay magay dowadowa na maipanggep en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_24","072_7_24","LUK","7","24","24","Idi kinmaan din inbaan Juan ay doy, nilogian Jesus ay mangibaga sin kaipoipogaw si maipanggep en Juan. Kanana, “Sin doy inmeyan yo sin kad-an Juan sin lugar ay magay man-ili, sino di layden yo ay en ilaen? Ay esa aya ay ipogaw ay kaman pa-o ay igiwgiwed di dagem? Baken samet. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_25","072_7_25","LUK","7","25","25","Sino ngarud di en kayo inila? Ay esay ipogaw ay nanbabado si kagkagam-is ya nangina? Baken met abe dedan, tan din nanbabado si kaman nadi ya mayat di biyag na et sin beey di aari di pantetean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_26","072_7_26","LUK","7","26","26","Ibaga yo ngarud mo sino di en kayo inila. Ay esay mamadto? Aw met a, ngem din katet-ewa na et nangatngato mo mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_27","072_7_27","LUK","7","27","27","Tan si Juan di ibagbagan din naisolat ay kalin Diyos ay kanana en, ‘Waday ibaak ay mangon-ona mo sik-a ay mangisagana sin danem.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_28","072_7_28","LUK","7","28","28","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay magay ipogaw ay naianak isnan daga ay nangatngato mo si Juan, ngem olay siya di, din kababaan sin panturturayan Diyos et nangatngato pay mo sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_29","072_7_29","LUK","7","29","29","(Sin nanngean das di, am-in di ipogaw ya olay din mansingsingil si bowis et binigbig da ay kosto din inyat Diyos, tan si Juan di namonyag en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_30","072_7_30","LUK","7","30","30","Ngem din Fafariseo pay ya din mamaestron di linteg et sinigaan da ay mangamag sin inplanon Diyos en daida, tan sinigaan da dedan ay nanpabonyag en Juan.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_31","072_7_31","LUK","7","31","31","Kanan aben Jesus, “Sino ngata di pangiarigak sin ipogaw ed wani? Sinoy iso da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_32","072_7_32","LUK","7","32","32","Kaman dan anan-ak ay man-ay-ayam sin plaza ay adi polos mapmapnek. Kanan da sin iib-a da en, ‘Nanganggangsa kami met, ngem sinigaan yo ay manayaw. Isonga nan-eyaey kami, ngem sinigaan yo pay dedan ay maitapi.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_33","072_7_33","LUK","7","33","33","Daida di kaiarigan yo, tan inmali si Juan ay Mamonbonyag yan init-itpe nay dagaang na ya adi nan-in-inom si bemeteng yan kanan yo, ‘Nadimonyo di et abe.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_34","072_7_34","LUK","7","34","34","Mo sak-en pay ay Anak di Ipogaw et nakikikanak ya nakiin-inomak en dakayo yan kanan yo en, ‘Ilan yo kadi nan ipogaw ay nay! Makaem ay mangan ya makabeteng dowana pay gayyemen din mansingsingil si bowis ya odom ay managbasol ay ipogaw!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_35","072_7_35","LUK","7","35","35","Ngem olay mo siya di din kanan yo, maila pay dedan din kakoston di sirib Diyos sin biyag di mangawat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_36","072_7_36","LUK","7","36","36","Sin esay agew, waday Fariseo ay manngadan si Simon ay nangayag en Jesus ta makikan sin beey na. Isonga inmey si Jesus et nakitokdo ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_37","072_7_37","LUK","7","37","37","Sin doy ay ili, wada di babai ay lawa di kaistoryaana. Idi dinnge na ay wadas Jesus ay makikikan sin beey di Fariseo, inmey sidi ay nangitatakin si botilya ay alabastro di amag na ay napay-an si bangbanglo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_38","072_7_38","LUK","7","38","38","Senggep pay sisya et inmey sin edegan di sikin Jesus ay man-og-oga enggana ay nabasa din siki na sin lowa na. Pag nan ponasan din siki na sin book na dowanan ongoan et pag nan soyatan sin bangbanglo ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_39","072_7_39","LUK","7","39","39","Idi inilan din doy ay Fariseo ay nangayag en Jesus, kananas nemnem na, “Mo doy ya tet-ewa ay mamadtos sisya, ammo na koma mo sinoy kaipogaw din babai ay nay ay mangap-aplos en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_40","072_7_40","LUK","7","40","40","Asi et kanan Jesus en sisya, “Ay Simon, waday ibagak en sik-a.” “May, Apo maestro, ibagam adi,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_41","072_7_41","LUK","7","41","41","Pag kanan Jesus, “Wada di doway ipogaw ay nan-otang si pilak sin esay man-ibolbolod si pilak. Din esa et limay gasot di otang na ya din esa pay et limapolo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_42","072_7_42","LUK","7","42","42","Ngem gapo ta adi makabayad din dowa et pinogidas na iman din otang da. May koday, ibagam kod mo sino en daida di dakdakdake di layad na sin nangibolod en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_43","072_7_43","LUK","7","43","43","Sinombat si Simon et kanana, “Siguro, din ad-ado di otang na ay nakaan.” “Aw, kosto san songbat mo,” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_44","072_7_44","LUK","7","44","44","Pag nan sagongen din babai yan kanana en Simon, “Ilaem ngarud nan babai ay nay. Sinangailim kayman sak-en sin beey mo, ngem magay inbaam si en mangowas sin sikik, ngem si naey iman et inowasana din sikik sin lowa na yan pinonasana sin book na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_45","072_7_45","LUK","7","45","45","Adi ka aben inmongo ay inmabat ay kaman din ogali tako, ngem sisya pay et adi sinmalsaldeng ay mangong-ongo sin sikik manlogi sin inmaliak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_46","072_7_46","LUK","7","46","46","Adim aben linanaan din book ko, ngem sisya pay et sinoyatana din sikik si bangbanglo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_47","072_7_47","LUK","7","47","47","Ibagak ngarud en sik-a ay din dakdake ay layad ay inpaila na en sak-en et say mangipaila ay napakawan din ad-ado ay basol na. Ngem din ipogaw pay ay at-atik di basol na ay napakawan, at-atik abey layad ay ipaila na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_48","072_7_48","LUK","7","48","48","Pag kanan Jesus sin babai ay sana, “Napakawan din basbasol mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_49","072_7_49","LUK","7","49","49","Asi et din odom ay makikikan et kanan das nemnem da, “Ay sino ngin di kaipogaw nina ay olay din basol et pakawanena?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK7_50","072_7_50","LUK","7","50","50","Ngem kanan Jesus sin babai, “Din pammatim et say begew ay naisalakanam. Somaa ka ay natalna di nemnem mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_1","072_8_1","LUK","8","1","1","Adi pay nabayag et nakilikliked si Jesus sin kailiili ay en mangikaskasaba sin siged ay damag ay maipanggep sin panturayan Diyos. Nakiey abe din sinpo ya dowa ay pasolot na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_2","072_8_2","LUK","8","2","2","pati di odom ay babai ay kinaan Jesus di sakit da ya nangipakaanana sin aanito ay nangapet en daida. Da naey ay babai et si Maria Magdalena ay tinaynan di pito ay anito, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_3","072_8_3","LUK","8","3","3","si Joanna ay asawan Kuza ay esay opisyal en Herod, si Susanna, ya ad-ado pay ay babai ay nangidawdawat sin odom ay gamgameng da ay namadbadang en da Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_4","072_8_4","LUK","8","4","4","Nabeweg di ipogaw ay in-inmey sin kad-an Jesus ay napo sin kailiili ay pinaspasyal na. Idi nasinop da sin kad-ana, pag nan dad-aten en daida din pangarig ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_5","072_8_5","LUK","8","5","5","Kanana, “Sin namingsan, wada di esay ipogaw ay en nan-isapowak si bin-i sin nom-a na. Idi insapsapowak na din bin-i, naekdag di odom sin danan et ginatgatinan di ipogaw dowan pay teptepken di tititit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_6","072_8_6","LUK","8","6","6","Din odom ay insapowak na et naekdag da sin kabatbatoan. Sinmimit da ngem pag dan makpit, tan namgaan dedan din lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_7","072_8_7","LUK","8","7","7","Din odom abe et naekdag da sin kapagpagatan, ngem asi et nakigabay di papagat et insengan da din momola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_8","072_8_8","LUK","8","8","8","Ngem din odom pay et naekdag da sin siged ay lota, pag da et gomabay yan nanlames da si sagsisin-gasot.” Inpaanongos Jesus ay nangwani, “Dakayo ay manmannge, nemnemen yo san dinnge yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_9","072_8_9","LUK","8","9","9","Pag pooten din papasolot na en sisya mo sinoy layden din pangarig ay sana ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_10","072_8_10","LUK","8","10","10","Kanan Jesus, “Dakayo di nangidawtan Diyos si gondaway ay mangammo sin adi naipaammo ed idi maipanggep sin panturayana, ngem din odom ay ipogaw pay et pangarig anggoy di madaddad-at en daida ta say olay mo il-ilaen da, adi da maimatonan, yan olay mo dengdengngen da, adi da maawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_11","072_8_11","LUK","8","11","11","“Siya na ngarud di olog din in-arig ko. Din bin-i et siya di din kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_12","072_8_12","LUK","8","12","12","Din natekdag sin danan et maiarig dadi sin ipogaw ay manmannge sin kalin Diyos, asi et emey din Diablo et ena pakaanen sin nemnem da din kali ay dinnge da ta say adi da mamati ya maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_13","072_8_13","LUK","8","13","13","Din natekdag abe sin kabatbatoan et siya dadi din ipogaw ay manragragsak ay nangawat sin kalin Diyos sin nanngean da. Ngem adi linmamot din kali sin nemnem da, isonga mo domteng di ligat, adi da itoloy ay mamati mo adi et pandokogan da din pammati da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_14","072_8_14","LUK","8","14","14","Din natekdag abe sin kapagpagatan et siya dadi din manmannge sin kalin Diyos, ngem masangaw da sin pandandanagan ya bomaknangan da ya din odom ay laylayden da ay ganasen isnan biyag ay nay, isonga mas-engan din kali ay dinnge da et adi malamsan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_15","072_8_15","LUK","8","15","15","Din natekdag pay sin siged ay lota et siya dadi din manmannge sin kalin Diyos dowan dan iigto sin siged ya napasnek ay nemnem da yan itoltoloy da ay mamati enggana ay waday pantongpalan din kali sin biyag da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_16","072_8_16","LUK","8","16","16","Kanan aben Jesus ay nangiarig, “Maga di maneteng si silaw ta asi na sakoboan si palanggana ono ipeey na sin dallem di katri mo adi ipatang na ta say maptag mo senggep di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_17","072_8_17","LUK","8","17","17","Iso na sin in-ar-arig ko, tan am-in din naitatabon ono adi naammoan ed wani et maammoan ya mailawag sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_18","072_8_18","LUK","8","18","18","Esten yo ngarud ay manmannge sin ibagbagak, tan din ipogaw ay mangikaskaso sin dengdengngena et mataptapian din pangawat na, ngem din adi mangikaskaso et mamaiwed din olay at-atik ay kanana en naawatana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_19","072_8_19","LUK","8","19","19","Pag somawang si inan Jesus ya din aag-i na sin kad-ana, ngem adi da makasag-en en sisya tan inalibongbongan di ad-ado ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_20","072_8_20","LUK","8","20","20","Isonga wada di nangibaga en Jesus, “Si inam ya din aag-im et wada da sin bel-ayan ay wada kanoy layden da ay ibaga en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_21","072_8_21","LUK","8","21","21","Pag kanan Jesus, “Aw pay dedan, ngem wada pay di odom ay ibilang ko ay inak ya aag-ik et siya dadi din manmannge ya manongtongpal sin kalin Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_22","072_8_22","LUK","8","22","22","Sin namingsan, kanan Jesus sin papasolot na, “Man-agadang tako.” Et nanlogan das bangka ay nanlobwat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_23","072_8_23","LUK","8","23","23","Idi nanlologan da naseyep et sisya. Siya et di kadateng di mapges ay dagem et sepyasepyatan di dalloyon din bangka et nganngani ay malned da. Peteg ay kaeegyat! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_24","072_8_24","LUK","8","24","24","Isonga pag dan bangonen si Jesus ay nangwani, “Ay Apo, Apo! Nay malned tako!” Pag bomangon si Jesus et bilinena din dagem ya napigsa ay dalloyon, et ginminek da ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_25","072_8_25","LUK","8","25","25","Pag nan kanan sin pasolot na, “Apay nga magay talek yo?” Ngem nasdaaw da ya emegyat da pay laeng ya man-asibaga da en, “Sino di kaipogaw nina? Kambaw olay dagem ya dalloyon et bilinenas daida yan patien da!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_26","072_8_26","LUK","8","26","26","Intoloy da Jesus ay mangagadang sin lebeng enggana ay somawang da sin sakop di Gerasa ay naiidmang ed Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_27","072_8_27","LUK","8","27","27","Idi sinmanglad da et kinmaan si Jesus sin bangka, inabat di lalaki ay napo sin ili ay sana ay kinapet di kaanianito. Nabayag ay manlalalabos ya adi somassaa, tan nantettee sin liliyang ay kamposanto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_28","072_8_28","LUK","8","28","29","Namin ado abe ay pinalpaligat di aanitos sisya, et olay inpokopokok ya kinadikadinaan di kakailiana din takkay ya siki na, sinoksokpot na pay dedan din kadina dowan patagtagtagen din anito sin naidodolin ay lugar. Isonga idi inila nas Jesus, man-olakis et kadokmog ay manyakog-ong en sisya. Pag nan kanan ay mangibogaw, “Ay Jesus, Anak di Kangatoan ay Diyos, apay nga domisdistolbo ka? Pangaasim ta adi ka domosdosa!” Siya di din inbaga na tan inbilin Jesus ay komaan din anito en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_30","072_8_30","LUK","8","30","30","Pag pooten Jesus en sisya, “Sinoy ngadan mo?” “Linibolibo,” kanana, tan ad-ado din anito ay nangapet en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_31","072_8_31","LUK","8","31","32","Wada et di kabisabisaang ay lomanoblob sidi sin matikid, isonga manpakpakaasi din anito en Jesus ta adi na ibaas daida ed dallem ay kadosaan da, mo adi ta ipalobos na ay en da kapten din kabisabisaang ay doy. “Aw adi,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_33","072_8_33","LUK","8","33","33","Isonga pag dan taynan din lalaki et en da kinmapet sin bibisaang. Pag tomanagtag din bibisaang ay namallalong et pag dan maekgas sin lebeng et nalned da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_34","072_8_34","LUK","8","34","34","Idi inilan din mangibanbantay sin kabisabisaang din sana ay napasamak, katagtag da sin ili da ya sin nandinmang ay lugar ta en da ipadamag sin man-ilis di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_35","072_8_35","LUK","8","35","35","Isonga din kaipoipogaw et en da inila mo sinoy napasamak. Somawang da pay sin kad-an da Jesus, dinatngan da din lalaki ay tinaynan di aanito ay tinmotokdo sin sangoanan Jesus ay nanbabado ya sinmiged di nemnem na, isonga inmegyat da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_36","072_8_36","LUK","8","36","36","Pag kasin dad-aten din nangila din inyat di lalaki ay doy ay nailatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_37","072_8_37","LUK","8","37","37","Et am-in da dooy ay napo sin sakop di Gerasa et nanpakpakaasi da en Jesus ta komaan sin ili da, tan enggay naabak das egyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_38","072_8_38","LUK","8","38","38","Somaksakyab si Jesus sin bangka yan dowan aben manpakpakaasi din lalaki ay tinaynan di aanito ta makeey koma en sisya. Ngem inpasaan Jesus ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_39","072_8_39","LUK","8","39","39","“Olay somaa ka ta en ka dad-aten din am-in ay inamag Diyos en sik-a.” Pag somaa din lalaki ay doy, et maga di adi na inmeyan sin ili da ay mangibagbaga sin inamag Jesus en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_40","072_8_40","LUK","8","40","40","Idi nantaoli da Jesus sin demang, naragsak din kaipoipogaw ay nangawat en sisya, tan sin-esin-ed da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_41","072_8_41","LUK","8","41","41","Pag et somawang di pangolon di sinagoga ay manngadan si Jairus. Nanyakog-ong ay nandokmog sin sangoanan Jesus ay manpakpakaasi en sisya ta emey sin beey da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_42","072_8_42","LUK","8","42","42","tan matmatey din es-esa ay anak da ay babai ay sinpo ya dowa di tawena. Idi mandad-an si Jesus ay emey sidi, palalo ay inalibongbongan di kaipoipogaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_43","072_8_43","LUK","8","43","43","Di esa en daida et babai ay adi katkatdok di manbolos ay dada na si sinpo ya dowa ay tawen. Enggay nagastoan sisya si inbaybayad nas mangagas en sisya, ngem maga polos makaagas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_44","072_8_44","LUK","8","44","44","Inmasag-en sin edegan Jesus yan giniwit na din gayadan di bado na, pag et kasaldeng din manbolos ay dada na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_45","072_8_45","LUK","8","45","45","Pag kanan Jesus, “Sinoy nangiwit sin badok?” Ngem esaen nangwani en baken sisya. Asi et kanan Pedro, “Apo, ad-ado met dedan din ipogaw ay mangal-alibongbong ya manikdon en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_46","072_8_46","LUK","8","46","46","Ngem kanan et Jesus, “Wada met di nangiwit sin badok, tan dinlaw ko ay waday binmela ay panakabalin en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_47","072_8_47","LUK","8","47","47","Inammoan din babai ay sana ay nasokalan sisya, isonga inmasag-en en Jesus ay manpayegpeg et manyakog-ong ay mandokmog sin sangoanana. Pag na et ibaga en Jesus sin pangiilaan di kaipoipogaw di begew ay nangiwitana sin bado na ya din nakaanan di sakit na ay dagos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_48","072_8_48","LUK","8","48","48","Et pag kanan Jesus en sisya, “Begew din talek mo, nailatonan ka. May, emey ka ay natalna di nemnem mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_49","072_8_49","LUK","8","49","49","Deda ay mankalkali si Jesus dowan et somawang di napo sin beey en Jairus ay nangibaga en sisya, “Olay adi tako sangsangawen pay laeng san maestro, tan natey san anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_50","072_8_50","LUK","8","50","50","Ngem didinngen Jesus din inbaga da en Jairus yan kanana en sisya, “Adi ka emeg-egyat. Basta mamati ka et mailatonan anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_51","072_8_51","LUK","8","51","51","Idi sinmawang da sin beey, magay intay-on Jesus ay makisgep en sisya malaksig si Pedro, da Juan en Santiago, ya da aman di balasang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_52","072_8_52","LUK","8","52","52","Am-in din ipogaw ay wadas di et inog-ogaan das sisya ay manladladingit da. Ngem kanan Jesus en daida, “Kosto sa, adi kayo man-og-oga, tan din balasang ay nay et adi natey, naseseyep et anggoy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_53","072_8_53","LUK","8","53","53","Pag dan siniyesiyekan sisya, tan ammo da ay enggay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_54","072_8_54","LUK","8","54","54","Ngem si Jesus pay, intakkayana din balasang yan kanana en sisya, “Anak ko, ibangon mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_55","072_8_55","LUK","8","55","55","Pag mantaoli din ab-abiik na et kabangon et pag ibilin Jesus ay pakanen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK8_56","072_8_56","LUK","8","56","56","Palalo ay nasdaaw da ama na en ina na, ngem inbilin Jesus ay adi da polos ap-apaten din doy ay naamag si olay sino ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_1","072_9_1","LUK","9","1","1","Idi esay agew, inayagan Jesus din sinpo ya dowa ay pasolot na, et nasinop da. Pag nan idawtan daida si panakabalin ya kalebbengan ay mangipakaan sin am-in ay anito ya mangagas sin mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_2","072_9_2","LUK","9","2","2","Pag nan ibaa si daida ta en da ikaskasaba din maipanggep sin panturayan Diyos ya agasan da din mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_3","072_9_3","LUK","9","3","3","Intogona en daida, “Iwed di itaktakin yo sin pandad-anan yo. Adi yo itaktakin di sokod, sangi, makan, pilak, ono pansokatan ay bado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_4","072_9_4","LUK","9","4","4","Mo waday mangayag en dakayo sin beey da, isdi di pantean yo engganas taynan yo din ili ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_5","072_9_5","LUK","9","5","5","Ngem mo waday ili ay emeyan yo yan adi da awaten dakayo, taynan yos daida, et sin komaanan yo, pokpokan yo din dapan yo ta say pangammoan da ay makaoway da sin dosa da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_6","072_9_6","LUK","9","6","6","Pag manlobwat din papasolot na et en da manlikliked sin kailiili ay mangikaskasaba sin siged ay damag ya mangag-agas sin mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_7","072_9_7","LUK","9","7","7","Idi dinamag Gobernador Herod ed Galilea am-in dana ay inam-amag da Jesus, nariribokan nemnem na, tan waday nangibaga ay natago kasin si Juan ay Mamonbonyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_8","072_9_8","LUK","9","8","8","Din odom abe et kanan da en nanpaila si Elias, ya din odom pay et kanan da en waday mamadto ed nabaon ay natago kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_9","072_9_9","LUK","9","9","9","Ngem si Herod pay, kanana, “Inpapotok met din toktok Juan. Sino ngata din ipogaw ay ibagbaga da ay sana?” Et manlogi isdi, nemnenemnemena mo intoy iyat na ay mangila en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_10","072_9_10","LUK","9","10","10","Idi nantaoli din aapostol, inbaga da en Jesus am-in din inam-amag da. Pag na et koyogen daida et ang-anggay da ay inmey sin ili ed Betsaida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_11","072_9_11","LUK","9","11","11","Ngem idi inammoan din kaipoipogaw ay inmey da, inonod das daida. Pag ayagan Jesus daida yan itdoanas daida maipanggep sin panturayan Diyos. Inagasana abe din mansaksakit en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_12","072_9_12","LUK","9","12","12","Idi malablabi, inmey din papasolot na en sisya et kanan da, “Ibagam sin ipogaw ta en da man-ila si kanen da ya pan-iyanan da sin naisasag-en ay il-ili, tan nay met ay naidodolin isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_13","072_9_13","LUK","9","13","13","Ngem kanan et Jesus en daida, “Olay dakayo di mamakan en daida.” Pag dan kanan, “Lima ay tinapay ya dowa ay piskaw et anggoy di wada. Ay en kami manlako si kanen da naey am-in?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_14","072_9_14","LUK","9","14","14","Say kanan da di tan di kabibilang di nankakay ya babbaro et emey ay lima ay libo. Ngem kanan pay Jesus en daida, “Patokdoen yos daida si saglilimapolo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_15","072_9_15","LUK","9","15","15","Et say inyat da di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_16","072_9_16","LUK","9","16","16","Pag alaen Jesus din lima ay tinapay ya dowa ay piskaw, et tinangad na ed langit ay nan-iyaman en Diyos. Asi na pag kinittoyen et indawat na sin pasolot na ta iwatwat da sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_17","072_9_17","LUK","9","17","17","Nangan da amin et nabsog da. Olnongen da pay din nabay-an, sinpo ya dowa ay baskit di napay-an sin namekmek ay makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_18","072_9_18","LUK","9","18","18","Sin namingsan, ang-anggoy da Jesus sin papasolot na et mankarkararag si Jesus. Pag nan kanan en daida, “Sinoy pangwanin di kaipoipogaw en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_19","072_9_19","LUK","9","19","19","“Wada di mangwani en sik-a si Juan ay Mamonbonyag. Kanan di odom en sik-a si Elias, yan kanan aben di odom en sik-a di esa ay mamadto ed nabaon,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_20","072_9_20","LUK","9","20","20","“Ngem dakayo pay,” kanan Jesus, “sinoy pangwani yo en sak-en?” Kanan Pedro, “Sik-a din Messias ay dinotokan Diyos ay manturay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_21","072_9_21","LUK","9","21","21","Dadlon inbilin Jesus en daida ay adi da polos ibagbaga na si olay sino ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_22","072_9_22","LUK","9","22","22","Pag nan itoloy ay nangwani, “Sak-en ay Anak di Ipogaw et masapol ay nam-osek di ad-ado ay ligat. Din aam-a ya din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg et sigaan das sak-en ya omipapse da, ngem kasin tagoen Diyos sak-en sin maikatlo ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_23","072_9_23","LUK","9","23","23","Pag ayagan Jesus din kaipoipogaw yan kanana en daida am-in, “Mo sino di mayad ay manbalin ay pasolot ko, masapol ay pandokogana din awak na. Inag-agew abe, masapol ay tilidena din krus na ta asi makiey en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_24","072_9_24","LUK","9","24","24","Tan din mangipatpateg sin awak na et matey met laeng, ngem din matey begew sin pammati na en sak-en et wada di biyag ay iwed patingga na ay idawat Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_25","072_9_25","LUK","9","25","25","Tan sino aya di maganab di ipogaw mo okaena din intiro ay lobong yan asi et malitaw din biyag na et madosa ay eng-enggana? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_26","072_9_26","LUK","9","26","26","Mo sinoy manigaan en sak-en ay Anak di Ipogaw ya din it-itdok et sigaak abes sisya sin omaliak ay pangipailaan sin dayaw ko ya din dayaw Amak ya din aanghel na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_27","072_9_27","LUK","9","27","27","Tet-ewa nan ibagak ay wada en dakayo isna di daan pay laeng di kateyan da et ilaen da din panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_28","072_9_28","LUK","9","28","28","Nalabas di esay dominggo sin nangibagaan Jesus sidi, pag nan ayagan da Pedro en Juan ya si Santiago et mantikid da si esay dontog ay en mankararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_29","072_9_29","LUK","9","29","29","Mankarkararag pay si Jesus, nanbaliw din kailaan di ropa na ya din bado na et kinmilakilat ay komonkoniniing. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_30","072_9_30","LUK","9","30","31","Pag et manpaila di dowa ay nakay ay mankoniniing abe di kailaan da ay makingalngalat en Jesus ay da Moses en Elias. Din ibagbaga da et din nganngani ay kateyana ed Jerusalem ay manongpal sin planon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_32","072_9_32","LUK","9","32","32","Dowan pay naseseyep da Pedro, ngem asi da igibek et ilaen da din koniniing en Jesus ya din dowa ay nakay ay nakipipika en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_33","072_9_33","LUK","9","33","33","Idi komakkaan din dowa ay nakay ay sana sin kad-an Jesus, kanan Pedro en sisya, “Apo, mayat din kawada takos na. Man-amag kami et adi si tolo ay pansidoman ta okam di esa, okan Moses di esa, ya okan Elias di esa.” Ngem say inbaga na di, tan adi na iman ammo din kankanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_34","072_9_34","LUK","9","34","34","Idi mankalkali pay laeng, kadateng di liboo et sinalinanas daida am-in. Asi pag malingban da Jesus et inmegyat din papasolot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_35","072_9_35","LUK","9","35","35","Pag wada di kali ay napo sin liboo ay nangwani, “Si naey di anak ko ay pinilik. Dengngen yo din kanana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_36","072_9_36","LUK","9","36","36","Somaldeng pay din kali, si Jesus anggoy di inila da. In-giginek din pasolot na din nay ay inila da ay magay nangibagbagaan da enggana ay tinaynan Jesus daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_37","072_9_37","LUK","9","37","37","Sin kabigatana, binmallalong da Jesus sin dontog, yan ad-ado di ipogaw ay nangabat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_38","072_9_38","LUK","9","38","38","Pag et kaibogaw di esa en daida, “Apo! Ilaem kod paabe, tan ang-anggoy nas anak ko! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_39","072_9_39","LUK","9","39","39","Tan wada di anito ay mangapkapet en sisya. Mo depapena et kaolakis, mankekedas ya man-oosab tepek na. Palalo ay palipaligatena enggana ay nasbas sisya ya adi na baybay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_40","072_9_40","LUK","9","40","40","Nanpakpakaasiak sin pasolot mo ta pakaanen da din anito, ngem adi da kabaelan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_41","072_9_41","LUK","9","41","41","“Ay daetan kayo pay! Adi kayo mamati dowan kayon adi kakwani!” kanan Jesus ay sinombat. “Kaman kayman nabayabayag di nakiteteeak en dakayo! Ay ken manpigapiga pay di anos ko en dakayo?” Pag nan kanan sin aman di anak, “May, ialim isna din anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_42","072_9_42","LUK","9","42","42","Somagsag-en pay din anak ay sana en Jesus et kaidogos din anito dowanan nankekedasen. Pag ibilin Jesus sin anito ay komaan yan tinaynana din anak ay sana et nailatonan. Asi kanan Jesus sin ama na, “Naey din anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_43","072_9_43","LUK","9","43","43","Et nasdaaw am-in din ipogaw sin panakabalin Diyos. Deda ay masmasdaaw din kaipoipogaw sin am-in ay inam-amag Jesus dowana et kanan sin pasolot na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_44","072_9_44","LUK","9","44","44","“Adi yo linglinglingan din nay ibagak en dakayo. Sak-en ay Anak di Ipogaw, awni et maipolangak sin kaibaw ko ta oway di iyaat da en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_45","072_9_45","LUK","9","45","45","Ngem adi da ammo din laydena ay kalien, tan adi inpalobos Diyos ay maawatan da yan emegyat da ay mamoot en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_46","072_9_46","LUK","9","46","46","Din pasolot en Jesus et waday nan-iibawan da mo sinoy kangatoan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_47","072_9_47","LUK","9","47","47","Ngem ammon Jesus din wada sin nemnem da, isonga inayagana di esay anak et inpapika na ay naidking en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_48","072_9_48","LUK","9","48","48","Pag nan kanan en daida, “Mo sinoy mangawat si anak ay kaman nina manbegew sin pammati na en sak-en et sak-en di inawat na, yan din mangawat en sak-en et inawat na abe din nangibaa en sak-en. Isonga din kababaan en dakayo et sisya di kangatoan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_49","072_9_49","LUK","9","49","49","Pag kanan Juan en Jesus, “Apo, inila mi di ipogaw ay mangipakpakaan si aanito ay mangos-osal sin ngadan mo, yan inandiyan mi tan baken takon ib-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_50","072_9_50","LUK","9","50","50","“Adi kayo an-andiyan,” kanan Jesus, “tan din adi mangonkontra en dakayo et badbadanganas dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_51","072_9_51","LUK","9","51","51","Idi nganngani din kaipangatoan Jesus ed daya, inpaes-esa na di nemnem na ay emey ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_52","072_9_52","LUK","9","52","52","Isonga wada di inpaon-ona na ay emey sin esay ili ed Samaria ay mangisagana sin ena maspadan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_53","072_9_53","LUK","9","53","53","Ngem din omili isdi et sigaan da ay maspad da Jesus sin ili da, tan ammo da ay ed Jerusalem ay ilin di Judio di emeyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_54","072_9_54","LUK","9","54","54","Idi dinamag din papasolot na ay da Santiago en Juan ay say inyat din taga-Samaria ay doy, kanan da en Jesus, “Apo, ay laydem ay ibaga mi en Diyos ta ibaa na di apoy ta pooanas daida?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_55","072_9_55","LUK","9","55","55","Ngem sinagong Jesus daida et yinamyamana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_56","072_9_56","LUK","9","56","56","Et pag dan emey sin natken abe ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_57","072_9_57","LUK","9","57","57","Sin pandad-anan da, wada di lalaki ay nangwani en Jesus, “Omonodak en sik-a olay intoy em-emeyam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_58","072_9_58","LUK","9","58","58","Asi et kanan Jesus, “Olay din bewet et waday lokaw ay panbeeyan da, ya din titit abe et waday obong da, ngem sak-en ay Anak di Ipogaw et magay kosto ay kaseypak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_59","072_9_59","LUK","9","59","59","Kanan aben Jesus sin esa ay ipogaw, “Manbalin ka et ay pasolot ko.” Ngem sinongbatan din sana, “Apo, awni kod ta en mi iponpon agan-o si amak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_60","072_9_60","LUK","9","60","60","“Bay-am,” kanan Jesus, “ta din iib-an amam ay kaman dan nanatey di en mangiponpon en sisya. Ngem mo sik-a pay, en ka ikaskasaba din panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_61","072_9_61","LUK","9","61","61","Wada pay di esa ay nangwani, “Apo, omonodak en sik-a, ngem awni kod ta enak manpakada agan-o sin pamilyak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK9_62","072_9_62","LUK","9","62","62","Ngem kanan Jesus, “Din nanlogi ay man-alado ay manwingiwingi et iwed met silbin di obla na. Iso na sin makikiey en sak-en ay manwingiwingi, tan iwed iyat na ay mansilbi sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_1","072_10_1","LUK","10","1","1","Idi nakdeng di, pinilin Jesus di odom ay pitopolo ya dowa ay pasolot na yan inbaa nas daida si sagdodowa ta mangon-ona da ay en man-it-itdo sin inil-ili ay awni et emeyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_2","072_10_2","LUK","10","2","2","Kanana en daida ay nangiarig, “Ad-ado di ipogaw ay maani koma, ngem kolang di mangan-ani en daida. Kedawen yo ngarud sin akin payew ta man-ibaa si odom ay en makiani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_3","072_10_3","LUK","10","3","3","En kayo! Ngem siliban yo, tan ibaak dakayo sin makedse ay ipogaw ay kaman kayon karnero ay emey sin kad-an di mabonget ay aso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_4","072_10_4","LUK","10","4","4","Adi kayo man-itaktakin si pilak ono sangi ono pansokatan ay sinilas, ya adi kayo masangsangaw si ngalat sin danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_5","072_10_5","LUK","10","5","5","Mo senggep kayo sin esa ay beey, kanan yo agan-o, ‘Sapay koma ta bindisyonan Diyos dakayo ay bemeey.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_6","072_10_6","LUK","10","6","6","Mo maikari da ay mangawat sin bindisyon ay inbaga yo, mabindisyonan da tet-ewa, ngem mo adi da maikari, adi da aben mabindisyonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_7","072_10_7","LUK","10","7","7","Mo waday manangaili en dakayo, isdi di pantetean yo ay adi kayo man-et-etan si odom ay beey. Adi kayo aben mabain ay mangan ya man-inom si isango da en dakayo, tan din man-obla et maikari ay malagboan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_8","072_10_8","LUK","10","8","8","Isonga olay sino ay ili ay emeyan yo, mo sangailien das dakayo, kanen yo din isango da en dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_9","072_10_9","LUK","10","9","9","agasan yo di mansaksakit, ya ibaga yo sin omili isdi en dandani din pangiturayan Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_10","072_10_10","LUK","10","10","10","Ngem mo emey kayos esa ay ili yan sigaan das dakayo, bomala kayo sin kalsada yan kanan yo en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_11","072_10_11","LUK","10","11","11","‘Olay nan tapok di ili yo ay pinomket sin siki mi et nay ay pokpokan mi ta say pangammoan yo ay makaoway kayo sin dosa yo. Ngem dadlon yon nemnemen ay inmasag-en si Diyos pay dedan ay mangituray koma en dakayo.’ Say kanan yo di en daida,” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_12","072_10_12","LUK","10","12","12","“Tan ibagak en dakayo ay mo domateng din pangokoman Diyos sin kaipoipogaw, madagdagsen din dosan di man-ili isdi mo din dosan di taga-Sodoma.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_13","072_10_13","LUK","10","13","13","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Kaseseg-ang kayo ay taga-Korazin ya siya abe en dakayo ay taga-Betsaida! Tan ad-ado di nakaskasdaaw ay inam-amag ko sin ili yo, ngem adi yo inbabawi din basbasol yo. Mo koma ed Tiro ya ed Sidon di nangam-amagak sin nakaskasdaaw ay nay, nanbado da komas sako ay dagos ya dowan da pay itotokdo sin dap-o ay mangipaila ay nanbabawi da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_14","072_10_14","LUK","10","14","14","Isonga on-onina din dosan di taga-Tiro ya taga-Sidon mo si dakayo sin agew ay pangokoman Diyos sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_15","072_10_15","LUK","10","15","15","Dakayo pay abe ay taga-Capernaum, ay kanan yo aya en maingato kayo ed langit ay madayaw? Awni man et maibaba kayo ed infierno.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_16","072_10_16","LUK","10","16","16","Pag kanan Jesus sin pasolot na, “Din mangikaskaso sin ibagbaga yo et sak-en met laeng di ikaskaso na, ya din manigaan en dakayo et sak-en met laeng di sigaana, ya din manigaan en sak-en et si Diyos ay nangibaa en sak-en din sigaana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_17","072_10_17","LUK","10","17","17","Idi nantaoli din doy ay pitopolo ya dowa ay inbaan Jesus, peteg di ragsak da yan kanan da, “Apo, olay din aanito et pinatpati das dakami idi pinakaan mis daida ay nangos-osal sin ngadan mo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_18","072_10_18","LUK","10","18","18","“Aw,” kanan Jesus, “inilak si Satanas ay matektekdag ay napod langit ay kaman din iyat di kimat ay mansilap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_19","072_10_19","LUK","10","19","19","Et sak-en met laeng di nangidawat si panakabalin yo ta say olay gatgatinan yo di eweg ya gayaman, maga di mapasamak en dakayo mo adi et abaken yo din am-in ay kabaelan Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_20","072_10_20","LUK","10","20","20","Ngem din kalebbengan yo ay nay ay mamilin sin aanito et baken say kabanolan ay panragsakan yo koma mo adi et tan naisolat din ngadngadan yo ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_21","072_10_21","LUK","10","21","21","Sin siya di ay oras, peteg ay inparagsak din Ispirito Santo si Jesus, et nankararag ay nangwani, “Ama, sik-a ay Apo ed langit ya isnan daga, dakdake di iyaman ko en sik-a tan din adi ka inpaammo sin masirib ya diadal ay ipogaw et say inpaammom sin baken diadal. Et inamag mo di ay Ama, tan siya kayman din nilayad mo ay naiyat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_22","072_10_22","LUK","10","22","22","Pag kanan Jesus sin kaipoipogaw, “Sak-en di nangipolangan Amak sin am-in. Tan magay mangam-ammo si kosto en sak-en mo baken si Amak, ya maga abe di mangam-ammo en Amak mo baken si sak-en ya din ipogaw ay laydek ay pangiammoan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_23","072_10_23","LUK","10","23","23","Asi pag sagongen Jesus din pasolot na yan kanana en daida, “Nagasat da am-in ay mangila sin inil-ila yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_24","072_10_24","LUK","10","24","24","Tan ad-ado met iman di mamadto ya ari ed idi ay mayad ay mangila sin inil-ila yo, ngem adi da inila, yan layden da abe ay dengngen din dindinnge yo, ngem adi da dinnge.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_25","072_10_25","LUK","10","25","25","Sin namingsan wada di maestron di linteg ay inmey sin kad-an Jesus ta ena padasen sisya. Kanana, “Apo maestro, sinoy masapol ay amagek ta say awatek din biyag ay eng-enggana?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_26","072_10_26","LUK","10","26","26","“Sinoy kanan din naisolat ay kalin Diyos? Sinoy pangawat mo?” kanan aben Jesus en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_27","072_10_27","LUK","10","27","27","Sinongbatan din sana ay maestron di linteg, “Din inpaisolat Diyos et kanana en, ‘Masapol ay imongsan mo di am-in ay nemnem, bikas ya laing mo ay manglaylayad en Diyos ay Apom,’ yan kanana abe, ‘Masapol ay laylaydem di ib-am ay kaman din pananglayad mo sin awak mo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_28","072_10_28","LUK","10","28","28","“Kosto din songbat mo,” kanan Jesus. “Mo say iyat mo di, wada di biyag mo ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_29","072_10_29","LUK","10","29","29","Ngem din maestro ay sana et laydena ay ipaneknek ay kosto di in-inyat na, isonga inbaga na pay en Jesus, “Aw, ngem sino ngarud di ib-ak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_30","072_10_30","LUK","10","30","30","Pag kanan Jesus ay nangiarig, “Wada di ib-a tako ay Judio ay napo ed Jerusalem ay manballalong ed Jerico. Idi wada pay sin danan, biniglan di tollisan ay nanga sin am-in ay in-genana pati bado na yan pinat-opat-oan das sisya enggana ay matmatey, yan pag dan taynan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_31","072_10_31","LUK","10","31","31","Idi siya di, wada et di padi ay manballalong sin sana ay danan, ngem idi inila na din matmatey ay doy, inligligana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_32","072_10_32","LUK","10","32","32","Maaw-awni abe wada di sinmawang ay polin Levi. Datngana pay din kaseseg-ang ay doy, inmasag-en en sisya ta ena ilaen, ngem pag nan inligligan ay nadipos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_33","072_10_33","LUK","10","33","33","Maaw-awni pay, wada iman di malabas ay taga-Samaria. Idi inila na din matmatey ay Judio ay sana, naseg-angan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_34","072_10_34","LUK","10","34","34","et inmey sin kad-ana yan inagasana din sogat na si lana ya arak dowanan bedbedan. Pag nan ilogan sin kabayo na et iey na sin pandagdag-osan di ipogaw ta ayowananas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_35","072_10_35","LUK","10","35","35","Sin kabigatana, indawtana din nakin beey si pilak yan kanana, ‘Ayowanam kod sisya. Mo mantaoliak, asiak tapian nan siping ay nay mo kolang.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_36","072_10_36","LUK","10","36","36","Inpaanongos Jesus din nay pangarig ay nangwani, “May kod ay, sin pannemnem mo, sino en daida ay tolo di kosto ay ib-an din pinaligat di tollisan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_37","072_10_37","LUK","10","37","37","“Yan din naneg-ang adi en sisya,” insongbat din sana ay maestron di linteg. Pag kanan Jesus, “En ka ngarud ta say tadonem sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_38","072_10_38","LUK","10","38","38","Intoloy da Jesus sin papasolot na ay mandad-an enggana ay somawang da sin esa ay ili. Wadas di di babai ay manngadan si Marta, et sinangaili nas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_39","072_10_39","LUK","10","39","39","Wada abe di iyogtan en Marta ay si Maria ay tinmokdo sin kad-an Jesus ta dengngena din it-itdo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_40","072_10_40","LUK","10","40","40","Asi et nasangaw si Marta sin ad-ado ay isagsagana na. Adi et nabayag, ena inbaga en Jesus, “Apo, ay adi ka pagan-ano ay bomaybay-an san iyogtan ko ta ang-anggoy ko ay man-ob-obla? Ibagam koma en sisya ta bomadang!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_41","072_10_41","LUK","10","41","41","Ngem kanan Jesus, “Marta, Marta, ad-ado di pandandanagam ya kariribokam, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK10_42","072_10_42","LUK","10","42","42","ngem es-esa anggoy di masapol ay amagen, et siya di din kosto ay pinilin Maria. Adi met mabalin ay makaan en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_1","072_11_1","LUK","11","1","1","Sin namingsan, mankarkararag si Jesus sin esa ay lugar. Idi nakakararag, kanan di esa ay pasolot na en sisya, “Apo, itdoam kod dakami ay mankararag ay kaman din inyat Juan ay nangitdo sin papasolot na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_2","072_11_2","LUK","11","2","2","Kanan Jesus en daida, “Mo mankararag kayo, siya nay kanan yo: ‘Ama, madaydayaw koma din nasantoan ay ngadan mo. Domteng koma din panturayam isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_3","072_11_3","LUK","11","3","3","Iyaam dakamis inag-agew sin kanen ay kasapolan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_4","072_11_4","LUK","11","4","4","Pakawanem din basbasol mi, tan pakawanen mi abe din binmasol en dakami. Bomadang ka abe ta adi kami masolsolisog.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_5","072_11_5","LUK","11","5","5","Kanan aben Jesus, “Mo kaspangarigan wada di esa en dakayo ay waday gayyem na, yan emey ka sin beey na sin gawan di labi ta en ka kanan en sisya, ‘Ay ib-ak, omya ka kod si makan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_6","072_11_6","LUK","11","6","6","tan wada di gayyem ko ay manbibbiyahe ay kadatdateng na ed bebbeey, yan magay ipakan ko en sisya.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_7","072_11_7","LUK","11","7","7","Ngem sodsoden daka ay mangwani, ‘Apay nga domisdistolbo ka? Nay enggay naidadakig ya naseseyep kami am-in. Masadotak ay bomangon ay mangidawat en sik-a.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_8","072_11_8","LUK","11","8","8","Mo kaspangarigan say napasamak di, sino pay di maamag? Kanak en dakayo, olay mo adi maawis gayyem mo ay bomangon begew sin pan-gayyeman yo, ngem gapo ta ipipilit mo ay mankedakedaw, bomangon pay dedan ta idawat na en sik-a din am-in ay kasapolam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_9","072_11_9","LUK","11","9","9","“Ibagak ngarud en dakayo, kanayon koma ay mankedkedaw kayo en Diyos et idawat na en dakayo din kedkedawen yo. Itoltoloy yo abe ay man-an-anap et datngen yo din an-anapen yo. Ipapati yo koma abe ay mantogtog et mabokatan pantew ta senggep kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_10","072_11_10","LUK","11","10","10","Tan olay sino di mankedaw en Diyos et maidawtan, ya olay sino di man-anap et datngena din an-anapena. Olay sino abe di mantogtog et mabokatan pantew para en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_11","072_11_11","LUK","11","11","11","Tan ilan yo, dakayo ay aam-a, mo mankedaw di anak yo si piskaw, ay idawtan yo aya si eweg? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_12","072_11_12","LUK","11","12","12","Ono mo mankedaw si itlog, ay idawtan yo aya si gayaman? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_13","072_11_13","LUK","11","13","13","Dakayo ngarud ay lawa, mo ammo yo ay idawtan di anak yo si siged, adi namnamed pay ay idawat Ama tako ed langit din Ispirito Santo en daida ay mankedaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_14","072_11_14","LUK","11","14","14","Sin namingsan, pinakaan Jesus di anito ay nangomel sin esa ay lalaki. Idi kinmaan din anito ay sana, makakali kasin din tinaynana, et nasdaaw din kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_15","072_11_15","LUK","11","15","15","Ngem kanan di odom en daida, “Si Beelzebub ay ap-apon di aanito di nangidawat en sisya si panakabalina ay mangipakpakaan si aanito.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_16","072_11_16","LUK","11","16","16","Din odom pay et layden da ay padasen sisya, isonga kindaw da ay man-amag si nakaskasdaaw ay mangipaila ay si Diyos di nangibaa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_17","072_11_17","LUK","11","17","17","Ngem ammon Jesus di wada sin nemnem da, isonga kanana en daida, “Mo man-asigobat din kaipoipogaw sin esa ay ili, madadael din ili ay doy. Siya abe sin pamilya, mo man-iibaw da, mansisian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_18","072_11_18","LUK","11","18","18","Iso na abe en Satanas. Mo ibawena din iib-a na ay anito, madadael met din panturayana. Say ibagak na en dakayo tan kanan yo en si Beelzebub di nangidawat si panakabalin ko ay mangipakaan si anito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_19","072_11_19","LUK","11","19","19","Mo tet-ewa sa, intoy inyat ngarud din papasolot yo ay nangipakpakaan si anito? Olay daida et paneknekan da ay naipaksaw din kankanan yo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_20","072_11_20","LUK","11","20","20","Tan din katet-ewa na et si Diyos di nangidawat si panakabalin ko ay mangipakaan si anito, et say pangammoan yo ay dinmateng din panturayan Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_21","072_11_21","LUK","11","21","21","“Si Satanas et maiarig si mabikas ay ipogaw ay nan-aarmas. Mo banbantayana din beey na, magay makaakew sin bonag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_22","072_11_22","LUK","11","22","22","Ngem mo ibawen ya abaken di mabmabikas ay ipogaw sisya, posena din armas ay nantalkan di kaibaw na et pag nan alaen din bonag di kaibaw na ay sana ta say ibingay na sin iib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_23","072_11_23","LUK","11","23","23","“Olay sino di adi maitapi en sak-en et komonkontra, ya din adi bomadang ay maninop si karnero et pansianenas daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_24","072_11_24","LUK","11","24","24","Intoloy Jesus ay nangiarig, “Mo komaan di anito ay kinmapet si ipogaw, en manlikliked sin kabatbatoan ay magay danom na ay man-anap si pan-illengana. Et mo magay datngana, kananas nemnem na en, ‘Olay mantaoliak sin beey ay napoak.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_25","072_11_25","LUK","11","25","25","Et mantaoli ya datngana ay enggay nadalosan ya kagkagam-is mo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_26","072_11_26","LUK","11","26","26","Pag en man-ayag si pito ay anito ay makmakedse mo sisya ta en da makibeey en sisya. Adi pay masepsep ay komaseseg-ang din ipogaw ay doy mo sin damo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_27","072_11_27","LUK","11","27","27","Sin nangwanian Jesus sidi, wada di babai ay naitatapi sin kaipoipogaw ay nangipigsa ay nangwani, “Nagasat od kayman din nangianak ya nanpasoso en sik-a!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_28","072_11_28","LUK","11","28","28","“Aw kayman,” kanan Jesus ay sinombat, “ngem nagasgasat pay di ipogaw ay manmannge ya mamati sin kalin Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_29","072_11_29","LUK","11","29","29","Masepsep ay inalibongbongan di kaipoipogaw si Jesus, et intoloy na ay nangwani, “Lawlawa din ipogaw ed wani, tan ipapilit da ay ipailak di nakaskasdaaw ay sinyal en daida, ngem iwed met maipaila mo adi anggoy din sinyal ay kaman din napasamak en Jonas ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_30","072_11_30","LUK","11","30","30","Tan din naamag en Jonas et siya di din sinyal ay nangipaila en daida ed Nineve ay inbaan Diyos sisya. Ya din maamag abe en sak-en ay Anak di Ipogaw et sinyal para sin ipogaw ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_31","072_11_31","LUK","11","31","31","Mo domateng din agew ay pangokoman Diyos sin am-in ay ipogaw, awni man et makipika din babai ay reyna ed Seba ed idi ay mangipabasol en dakayo, tan mo sisya et inmey ay napo sin kaaddawian ay ili ta say ena dengngen din inbagbagan di nalaing ay Ari Solomon, ngem kanak en dakayo en napatpateg mo si Solomon din wadas na ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_32","072_11_32","LUK","11","32","32","Din nan-ili ed Nineve abe, makipika da sin siya di ay agew ay mangipabasol abe en dakayo, tan mo daida et inbabawi da din basbasol da sin nanngean da sin inkaskasaban Jonas, ngem mo dakayo et olay mo wada di naitatapi en dakayo ay napatpateg mo si Jonas, adi yo pay dedan patien.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_33","072_11_33","LUK","11","33","33","Pag itoloy Jesus ay mangiarig, “Maga di maneteng si silaw ta asi na ipeey sin nasasalinan ono sakoboana si palanggana mo adi et ipatang na ta say maptag mo senggep di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_34","072_11_34","LUK","11","34","34","Din mata abe et kaman silaw di ipogaw. Isonga mo siged di pangilam, kaman dadlon nasilawan di nemnem mo, ngem mo lawa di pangilam, kaman palalo ay mabolinget di nemnem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_35","072_11_35","LUK","11","35","35","Silibam ngarud into et mo kanam en nasilawan nemnem mo ngem kambaw et mabolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_36","072_11_36","LUK","11","36","36","Tan mo dadlon maptag di nemnem mo ay iwed polos mabolinget, masilawan ka ay kosto ay kaman sin napigsa ay silaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_37","072_11_37","LUK","11","37","37","Idi nakdeng ay nan-itdo si Jesus, inayagan di esay Fariseo ta en da mangan, isonga nakiey si Jesus sin beey na et nakitokdo ay nangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_38","072_11_38","LUK","11","38","38","Ngem nasdaaw din Fariseo ay sana sin nangilaana ay adi nanbo agan-o si Jesus maibasar sin ogali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_39","072_11_39","LUK","11","39","39","Isonga pag kanan Jesus en sisya ay nangiarig, “Palalo kayo ay Fafariseo! Kaman kayon ipogaw ay mangowas et anggoy sin baklang di tasa ya edeg di palato, tan esten yo ay manbo ngem baybay-an yo din nemnem yo ay napno si kinagamgam ya lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_40","072_11_40","LUK","11","40","40","Dakayo ay naong-ong! Si Diyos ay nangamag sin awak tako et inamag na abe dedan din nemnem tako, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_41","072_11_41","LUK","11","41","41","Isonga din amagen yo koma agan-o et pasigeden yo di nemnem yo ta say ibingay yo din wada en dakayo sin nabibiteg. Tan mo say iyat yo di, enggay nalinisan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_42","072_11_42","LUK","11","42","42","“Kaseseg-ang kayo ay Fafariseo, tan es-esten yo ay mangidawat en Diyos sin inkasinpo, olay din ap-apiten yo ay maisab-ong sin madengdeng, ngem binaybay-an yo din nabanbanol: din pangamagan yo si kosto sin iib-a yo ya din panlaylaydan yo en Diyos. Agpos mo in-inset yo koma dana ay nabanbanol dowan yo et aben intoltoloy ay mangidawat sin inkasinpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_43","072_11_43","LUK","11","43","43","“Kaseseg-ang kayo ay Fafariseo, tan laylayden yo ay pilien din kasigedan ay tokdoan sin sinagoga ya layden yo abe ay dayawen di ipogaw dakayo ay mangwani en ‘Apo’ mo en kayo manpasyal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_44","072_11_44","LUK","11","44","44","“Kaseseg-ang kayo, tan kaman kayon naiponponan di natey ay adi kailasin, isonga gatgatinan di ipogaw, ngem adi da ammo ay say gatgatinan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_45","072_11_45","LUK","11","45","45","Asi et kanan di esa ay maestron di linteg, “Apo maestro, sin pangibagbagaam issa, itaptapim met dakami ay mapababbainan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_46","072_11_46","LUK","11","46","46","Pag kanan Jesus, “Kaseseg-ang kayo abe ay mamaestron di linteg, tan ipag-en yo sin kaipoipogaw di madagsen ay siya din ad-ado ay bilbilin ay ipapati yo ay onoden da, ngem adi kayo pay makig-en si olay at-atik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_47","072_11_47","LUK","11","47","47","“Kaseseg-ang kayo, tan iam-amagan yo si kagkagam-is ay pansiyong din mamadto ed nabaon ay pinpinsen din aap-o yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_48","072_11_48","LUK","11","48","48","Ngem sin pangam-amagan yos di, ipaila yo ay apolbalan yo din sana ay inam-amag din aap-o yo, tan daida di namnamse, ngem dakayo pay di mangam-amag si beey din pinpinse da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_49","072_11_49","LUK","11","49","49","Siya na di mangipaila sin laing Diyos, tan kanana ed idi, ‘Waday ibaak en daida ay mamadto ya aapostol, ngem peslen dan odom ya paligaten dan odom.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_50","072_11_50","LUK","11","50","50","Isonga din ipogaw ed wani et madosa da sin nateyan di am-in ay mamadto manlogi sin naparsuaan di daga, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_51","072_11_51","LUK","11","51","51","manlogi sin namsean da en Abel enggana sin namsean da en Zekarias ay pinse da sin nan-gawaan di altar ya din Timplo. Aw, tet-ewa met nan inbagak en dakayo ay din ipogaw ed wani et makaoway da sin nateyan da am-in! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_52","072_11_52","LUK","11","52","52","“Kaseseg-ang kayo ay mamaestron di linteg, tan kinaan yo din maiarig sin sosi ay manglokat sin pangammoan di ipogaw sin kalin Diyos. Gogodaben yo din kosto ay olog na dowan yo aben sangsangawen din kaipoipogaw ta adi da aben patien!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_53","072_11_53","LUK","11","53","53","Sin binmalaan Jesus sin beey di Fariseo ay doy, inpakat din mamaestron di linteg ya din Fafariseo di kabaelan da ay mangonkontra en sisya. Ad-ado abe di pinoppoot da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK11_54","072_11_54","LUK","11","54","54","ay mangietek koma en sisya ta say waday isongbat na koma si mabalin ay pangipabasolan da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_1","072_12_1","LUK","12","1","1","Sin naam-amagan dana, nasinsinop di piga ay libo ay ipogaw enggana ay man-asigagatin da. Nakikali si Jesus sin papasolot na agan-o ay nangwani, “Siliban yo ta adi kayo maalinan sin labaduran di Fafariseo, laydek ay kalien, din ogali da ay agin sisiged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_2","072_12_2","LUK","12","2","2","Tan am-in ay naitatabon ya adi naammoan ed wani et maipaila ya maammoan sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_3","072_12_3","LUK","12","3","3","Isonga olay sino ay inbagbaga yo sin labi et maammoan sin kaagawan, ya din in-ayaayasak yo sin naenban ay kowarto et maibogbogaw ta dengngen di kaipoipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_4","072_12_4","LUK","12","4","4","Kanan aben Jesus sin papasolot na, “Ibagak en dakayo ay gagayyem ko, adi kayo emegyat en daida ay mamse si awak et anggoy di ipogaw, tan say gedeng di kabaelan da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_5","072_12_5","LUK","12","5","5","mo adi et emegyat kayo en Diyos. Tan sin pangaanan Diyos si leng-ag di ipogaw, wada pay abe di kalebbengana ay mangitpig ed infierno. Isonga sisya et di emegyatan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_6","072_12_6","LUK","12","6","6","Ngem nemnemen yo abe din iyat Diyos sin boding. Mailako di lima ay boding si doway balkeg et anggoy, ay baken siya? Ngem adi linglinglingan Diyos di olay esa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_7","072_12_7","LUK","12","7","7","Namnamed kayo ay ipogaw! Tan olay din book yo et ammo na di kabibilang da. Isonga adi kayo emeg-egyat, tan addawi ay nabanbanol di esa ya esa en dakayo mo kaad-adon di boding!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_8","072_12_8","LUK","12","8","8","Intoloy Jesus ay nangwani, “Kanak en dakayo, olay sino ay mangipodno sin sangoanan di kaipoipogaw en mamati en sak-en ay Anak di Ipogaw, siya met laeng di ipodnok sin sangoanan di aanghel en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_9","072_12_9","LUK","12","9","9","Ngem din mangwani en adi na am-ammos sak-en sin sangoanan di kaipoipogaw, siya abe di ibagak sin sangoanan di aanghel en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_10","072_12_10","LUK","12","10","10","“Olay sino di mangipalawlawa en sak-en ay Anak di Ipogaw et mabalin ay mapakawan din basol na ay sana, ngem din mangipalawlawa pay sin Ispirito Santo et adi mapakawan basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_11","072_12_11","LUK","12","11","11","“Mo depapen das dakayo ta en da idarum dakayo sin sinagoga ya sin sangoanan di gogobernador ya odom ay tuturay, adi kayo madandanagan si isongbat yo ya ibaga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_12","072_12_12","LUK","12","12","12","Tan sin doy ay oras, ipaammon din Ispirito Santo en dakayo din kosto ay ibaga yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_13","072_12_13","LUK","12","13","13","Pag kanan di esa ay lalaki ay nakisinop sin kaipoipogaw, “Apo maestro, ibagam kod sin agik ta ibingayanas sak-en sin tawid mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_14","072_12_14","LUK","12","14","14","Ngem kanan Jesus ay sinombat, “Ay tan wada aya di lebbeng ko ay mangiosay en dakayo ta say maibingay ay kosto din tawid yo? Maga met.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_15","072_12_15","LUK","12","15","15","Pag nan itoloy ay mangwani en daida am-in, “Siliban yo ta adi kayo masolisog ay man-gamgam si okan di iib-a yo, tan din biyag di ipogaw et adi maibasar sin kaad-adon di bonag na, olay mo sobra di kinabaknang na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_16","072_12_16","LUK","12","16","16","Pag dad-aten Jesus din pangarig ay nay en daida. Kanana, “Wada di esa ay baknang ay ad-ado ya siged di apit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_17","072_12_17","LUK","12","17","17","Isonga kananas nemnem na, ‘Sino ngin di iyat ko? Tan nay kolang di agamang ko si pangigtoak sin am-in ay apit ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_18","072_12_18","LUK","12","18","18","A, siya na baw di iyat ko. Bakasek am-in ay agamang ko ta asiak mansaad si daddadakke ta say omanay di pangidolinak sin am-in ay apit ko ya din bonag ko abe.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_19","072_12_19","LUK","12","19","19","Asiak kanan si nemnem ko, ‘Nagasatak kayman ay ipogaw! Omanay dana ay siged ay indodolin ko si piga ay tawen. Namnam-ayek ngarud di biyag! Mangamanganak, ominoinomak, ya gan-ganasek et anggoy!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_20","072_12_20","LUK","12","20","20","Ngem pag kanan Diyos en sisya, ‘Naong-ong ka ay ipogaw, matey ka met ed wani ay labi. Sino ngin di mangon-od sin am-in dana ay indodolin mo?’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_21","072_12_21","LUK","12","21","21","Pag ipaanongos Jesus ay nangwani, “Siya na di maamag sin ipogaw ay mangidodolin si kinabaknang na para sin awak na, ngem baken baknang sin pangilan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_22","072_12_22","LUK","12","22","22","Pag kanan Jesus sin pasolot na, “Siya na di begew ay kanak en dakayo, adi kayo madandanagan si makan ya maibado ay kasapolan yo isnan biyag ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_23","072_12_23","LUK","12","23","23","Tan addawi ay nabanbanol din biyag yo mo din makan, ya nabanbanol met abe din awak yo mo din bado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_24","072_12_24","LUK","12","24","24","Nemnemen yo din titit, adi da man-esek ya man-ani, iwed abe di baeg ya agamang da, ngem laton ay adi da madagdagaangan, tan idawdawtan Diyos daida si kanen da. Addawi met ay nabanbanol kayo mo din titit, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_25","072_12_25","LUK","12","25","25","Di esa pay, olay mo kankanayon ay mandandanag kayo, ay mabalin aya ay paandoen yo di biyag yo si olay esa ay oras? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_26","072_12_26","LUK","12","26","26","Isonga mo adi yo kabaelan di olay esa ay oras, adi kayo koma madandanagan si odom ay kasapolan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_27","072_12_27","LUK","12","27","27","“Ilaen yo din iyat di sabsabong ay madakdake. Adi da man-obla ya man-abel si bado da, ngem kanak en dakayo en olay si Ari Solomon ay palalo di kinabaknang na et magay bado na ay kaman din kinapintas di esa sin nay da ay sabsabong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_28","072_12_28","LUK","12","28","28","Mo kaman nidi din kinapintas ay idawdawat Diyos sin nabeas ay wada ed wani ya mapooan si bigat, ay baken sigsigurado ngata ay ammo na ay mangidawat si bado yo? Apay ngin ngarud ay at-atik et anggoy di talek yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_29","072_12_29","LUK","12","29","29","Isonga din kanen yo ya inomen yo et baken siya koma din kaimongsanan di nemnem yo ya pandandanagan yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_30","072_12_30","LUK","12","30","30","tan say gamgamgamen din kaipoipogaw ay adi nangammo en Diyos. Ngem mo si dakayo pay et ammon din Ama yo ed langit ay masapol yo am-in dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_31","072_12_31","LUK","12","31","31","Isonga imongsan yo koma di nemnem yo sin panturayan Diyos et idawat na abe dana en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_32","072_12_32","LUK","12","32","32","“Adi kayo aben emegyat, olay mo at-atik kayo, tan ninemnem Diyos ay lak-amen yo din panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_33","072_12_33","LUK","12","33","33","Isonga ilako yo din bonag yo ta idawat yo din lako na sin nabibiteg, et maisaganaan kayo si pitaka ay adi kadadael ay pangidolinan si kinabaknang yo ed langit. Isdi et adi makmaksayan, tan magay mangakew ay makasag-en ya maga abe di manadael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_34","072_12_34","LUK","12","34","34","Tan din kad-an di kinabaknang yo et siya abe di kad-an di nemnem yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_35","072_12_35","LUK","12","35","36","Intoloy Jesus ay nangwani sin papasolot na, “Masapol ay nakasagana kayo ay kaman baa ay manman-ed sin among da ay en nakikasal. Nanbabado da ya nansisilaw da ta say mo somaa din among da ya mantogtog, mabalin ay bokatan da din pantew ay dagos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_37","072_12_37","LUK","12","37","38","Nagasat da ay baa mo datngan din among da ay manman-ed ya nansasagana, olay mo gawan di labi ono maladladaw pay di somaaana. Kanak en dakayo en mansokat din among da et patokdoena din baa na ay sana ta say pakanenas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_39","072_12_39","LUK","12","39","39","“Nemnemen yo abe na: mo ammon koma din akin beey din oras ay domatngan di mangakew, nakasagana koma ta adi makasgep din mangakew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_40","072_12_40","LUK","12","40","40","Dakayo abe, masapol ay mansasagana kayo, tan omaliak sin oras ay adi yo namnamaen ay omaliak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_41","072_12_41","LUK","12","41","41","Pag kanan Pedro, “Apo, ay dakami anggoy di nangiturongam sin pangarig ay sana ono am-in ay ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_42","072_12_42","LUK","12","42","42","Sinongbatan Jesus sisya ay nangiarig, “Din matalek ya masirib ay baa et sisya di dotokan din among na ay makaammo sin odom ay baa ya mangidawat si kanen da si inagew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_43","072_12_43","LUK","12","43","43","Nagasat din sana ay baa mo somaa din among na ya datnganas sisya ay mangam-amag sin obla ay naitalek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_44","072_12_44","LUK","12","44","44","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay ipangaton din among nas sisya ta say makaammo sin am-in ay bonag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_45","072_12_45","LUK","12","45","45","Ngem mo kaspangarigan lawa din sana ay baa, kananas nemnem na, ‘Mabayag pay samet di pantaolian din among ko.’ Et palipaligatena din iib-a na ay baa ay lallalaki ono babbabai ya dowan aben mangamangan, ominoinom ya manbetebeteng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_46","072_12_46","LUK","12","46","46","Pag et kataoli din among na sin agew ya oras ay adi namnamaen din baa ay sana. Et peslenas sisya ta say makilak-am sin dosan di adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_47","072_12_47","LUK","12","47","47","“Din baa ay makin ammo sin layden di among na ay amagena, ngem adi na ilogi ay tongpalen et madosa si ad-ado ay soplit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_48","072_12_48","LUK","12","48","48","Ngem din baa ay adi makin ammo sin layden di among na ay amagena et bomasol si maikari si soplit, masoplit met laeng, ngem at-atik. Tan din ipogaw ay naitalkan di ad-ado, ad-ado abe di manamnama ay mapo en sisya, ya din naitalkan pay di ad-ad-ado et ad-ad-ado abe di manamnama ay mapo en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_49","072_12_49","LUK","12","49","49","Kanan aben Jesus ay nangiarig, “Inmaliak ay mamoo isnan daga et laydek ay enggay manbidbidang koma ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_50","072_12_50","LUK","12","50","50","Ngem masapol ay mannam-osak si ligat agan-o et nay nadadagsenanak enggana ay makdeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_51","072_12_51","LUK","12","51","51","Kanan yon samet en inmaliak ay mangiali si talna isnan daga, ngem baken. Inmaliak ay mangipasian sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_52","072_12_52","LUK","12","52","52","Isonga manlogi ed wani mankinontra da. Mo lima da ay sinpamilya, kontraen din tolo din dowa, ya din dowa et kontraen da abe din tolo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_53","072_12_53","LUK","12","53","53","Din sin-ama ya sin-ina et man-iibaw da ya siya abe din sinkakatogangan. Mankikinontra da am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_54","072_12_54","LUK","12","54","54","Pag kanan aben Jesus sin kaipoipogaw, “Mo ilaen yo di liboo ay mapmapo sin diposan di agew, kanan yo en, ‘Omodan samet,’ et man-odan tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_55","072_12_55","LUK","12","55","55","Mo ammo yo abe ay mapmapo din dagem ed abagatan, kanan yo en, ‘Palalon samet ay omatong,’ et temet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_56","072_12_56","LUK","12","56","56","Dakayo ay agin lalaing! Mo mailasin yo din sinyal ed daya ya sin daga maipanggep sin timpo, apay ngarud ay adi yo ammo din olog di sinyal ay inpappailan Diyos maipanggep en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_57","072_12_57","LUK","12","57","57","Intoloy Jesus ay nangiarig, “Nemnemen yo koma din kosto ay amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_58","072_12_58","LUK","12","58","58","Kaspangarigan, mo waday mangiey en sik-a ed korti ta say idarum daka begew si otang mo, ipakat mo koma di kabaelam ay makikapya en sisya mo wada kayo pay laeng sin danan. Tan mo maga pay, goyoden daka sin sangoanan di howis, et pag ipolang din howis sik-a sin polis ta say ibalod daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK12_59","072_12_59","LUK","12","59","59","Tet-ewa met ay adi ka makabala sin balodan enggana ay bayadam din am-in ay otang mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_1","072_13_1","LUK","13","1","1","Sin nangit-itdoan Jesus en da naey ay banag, wada da di sinmawang sin kad-ana, et dinad-at da en sisya din inyat Gobernador Pilato ay nangipapse si taga-Galilea sin nangidatdatonan das animal en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_2","072_13_2","LUK","13","2","2","Kanan Jesus, “Kanan yon samet ay din nakateyan din taga-Galilea ay doy et ipaila na ay madagdagsen di basol da mo din am-in ay iib-a da ay taga-Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_3","072_13_3","LUK","13","3","3","Ngem baken tet-ewa. Kanak en dakayo, mo adi kayo ibabawi din basbasol yo, mais-o din dosa yo sin dosa da, tan malitaw kayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_4","072_13_4","LUK","13","4","4","Nemnemen yo abe din sinpo ya wao ay nagabonan sin nadadaelan di nakayang ay beey ed Siloam ay sakop di Jerusalem. Ay layden nina ay kalien en madagdagsen di basol da mo din am-in ay kailian da? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_5","072_13_5","LUK","13","5","5","Kanak en dakayo, mo adi kayo ibabawi din basbasol yo, malitaw kayo ay kaman met laeng si daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_6","072_13_6","LUK","13","6","6","Pag dad-aten Jesus din pangarig ay nay en daida. Kanana, “Wada di esa ay ipogaw ay gomabgabay di kaiw ay igos sin daga na. Sin kosto koma ay panlamsana, ena inila mo waday lames na, ngem maga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_7","072_13_7","LUK","13","7","7","Isonga kanana sin laglagboana, ‘Ilaem, tolo ay tawen di inmal-aliak ay en mangil-ila mo nanlames din kaiw ay nay, ngem iwed polos dinatdatngak. Poyoem ngarud, tan ab-abosena din abonon di lota anggoy.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_8","072_13_8","LUK","13","8","8","“Ngem kanan et din mamanbantay ay sana, ‘Apo, anosan ta kod si olay esa pay ay tawen anggoy ta dowanak sokayen din poona ya abonoak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_9","072_13_9","LUK","13","9","9","Mo manlames si taw-en, mayat, ngem mo maga, asi ka pay dedan poyoen.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_10","072_13_10","LUK","13","10","10","Waday esay Sabado ay pan-ibbayan et man-it-itdo si Jesus sin sinagoga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_11","072_13_11","LUK","13","11","11","Wada abes di di babai ay binok-ong di anito si sinpo ya wao ay tawen et adi makaoyad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_12","072_13_12","LUK","13","12","12","Idi inilan Jesus sisya, inayagana et kanana, “Ina, mailatonan ka sin sakit mo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_13","072_13_13","LUK","13","13","13","Pag nan kapayen sisya et nan-oyad ay dagos et nandaydayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_14","072_13_14","LUK","13","14","14","Asi et manbonget din ap-apon di sinagoga, tan inagasan Jesus din babai ay doy yan agew ay pan-ibbayan. Isonga pag nan kanan sin kaipoipogaw, “Enem ay agew anggoy di pan-oblaan tako koma. Siya koma ngarud dana ay agew di omalian yo ay panpaagasan ay baken din pan-ibbayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_15","072_13_15","LUK","13","15","15","Sinongbatan Jesus sisya et kanana, “Dakayo ay agin sisiged, iwed samet di olay esa en dakayo si adi mangiwayway si animal na ta ena pan-inomen sin agew ay pan-ibbayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_16","072_13_16","LUK","13","16","16","Yan nay ay wada en datako din nay polin Abraham ay kaman binalod Satanas si sinpo ya wao ay tawen. Ay siya mo lawa mo naiwayaan sisya sin sakit na sin pan-ibbayan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_17","072_13_17","LUK","13","17","17","Enggay nabainan din nangonkontra en Jesus sin nay songbat na dowan pay peteg di ragsak din kaipoipogaw sin am-in ay nakaskasdaaw ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_18","072_13_18","LUK","13","18","18","Pag kanan Jesus, “Sino ngata di pangiarigak sin panturayan Diyos? Sinoy iso na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_19","072_13_19","LUK","13","19","19","Maiarig si esa ay bin-in di mostasa ay kitkittoy ay inis-ek di esa ay ipogaw sin nom-a na. Ginmabay enggana ay kaman kaiw di kadakdake na et mabalin ay man-obong di titit sin panga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_20","072_13_20","LUK","13","20","20","Pag kasin kanan Jesus, “Sino pay di pangiarigak sin panturayan Diyos? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_21","072_13_21","LUK","13","21","21","Kaman labadura ay inlaok di esa ay babai sin ad-ado ay arina ta say palbagena am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_22","072_13_22","LUK","13","22","22","Pag itoloy Jesus ay emey ed Jerusalem ngem mansepasepad sin lablabsana ay il-ili ay man-it-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_23","072_13_23","LUK","13","23","23","Wada di namoot en sisya, “Apo, ay at-atik anggoy di maisalakan?” Sinombat si Jesus et kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_24","072_13_24","LUK","13","24","25","“Ipakat yo din kabaelan yo ay senggep sin nalipit ay pantew ed langit tan wada pay laeng di waya yo. Tan manlogi sin pangin-eban din akin beey, ad-ado di mamadas ay senggep ngem adi da kabaelan. Olay mo mantogtog da ay mangmangwani, ‘Apo, bokatam kod,’ kanana ay mangisongbat, ‘Adiak ammo si dakayo ya din napoan yo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_26","072_13_26","LUK","13","26","26","Pag dan kanan, ‘Yan doy adi ay dakami din nakikikan ya nakiin-inom en sik-a. Nan-itdo ka pay sin ili mi!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_27","072_13_27","LUK","13","27","27","Ngem dowana et kasin kanan, ‘Adiak met ammo si dakayo ya din napoan yo. Komaan kayo issa, dakayo am-in ay mangam-amag si lawa!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_28","072_13_28","LUK","13","28","28","Mo ilaen da si da Abraham en Isaac ya si Jacob ya din am-in ay mamadto ay naitatapi sin panturayan Diyos, palalo ay man-anog-og da dowan da aben man-gaygayetget si bonget da, tan mo daida pay et maiwasit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_29","072_13_29","LUK","13","29","29","Ngem ad-ado pay di maitatapi ay makiokob sin panturayan Diyos ay mapo sin belaan ya kadiposan di agew ya ed amyanan ya ed abagatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_30","072_13_30","LUK","13","30","30","Tan wada da ed wani di nababa ay maipangato, ya wada da abe ed wani di nangato ay maibaba.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_31","072_13_31","LUK","13","31","31","Sin kosto ay nangwanian Jesus isdi, sinmawang di odom ay Fariseo, et kanan da en Jesus, “Agpos mo komaan kas na, tan layden kanon Herod ay mangipapse en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_32","072_13_32","LUK","13","32","32","Ngem kanan et Jesus en daida, “En kayo ibaga sin sana ay nasikap en itoltoloy ko pay laeng ay mangipakaan si aanito ya mangagas sin mansaksakit, ngem adi mabayag, tan dandani ay kedngek din oblak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_33","072_13_33","LUK","13","33","33","Aw, adiak met matey isna mo adi et itoltoloy ko enggana ay somawangak ed Jerusalem, tan kaman adi mabalin ay matey di mamadto mo baken isdi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_34","072_13_34","LUK","13","34","34","Pag kanan Jesus, “Ay apaw kayo ay taga-Jerusalem ay namigpigpig ya namnamse sin mamadto ya odom ay inbaan Diyos! Namin piga ay laydek ay sinopen ya ay-ayowanan dakayo ay kaman din iyat di oboan ay manakoko sin an-ak na, ngem sinigaan yo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK13_35","072_13_35","LUK","13","35","35","Isonga makaoway kayo, tan taynan Diyos dakayo. Kanak en dakayo en adi kayo kasin omil-ila enggana sin tapin di agew ay pangibagaan yo en, ‘Madaydayaw din nay omali ay inbaan Diyos.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_1","072_14_1","LUK","14","1","1","Sin esa ay Sabado ay pan-ibbayan, inmey si Jesus ay en nakikan sin beey di esa ay nangato ay Fariseo, et insisin-eng das sisya mo sinoy amagena, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_2","072_14_2","LUK","14","2","2","tan wada abes di sin sangoanana di esa ay lalaki ay linmadag di awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_3","072_14_3","LUK","14","3","3","Kanan Jesus sin mamaestron di linteg ya Fafariseo ay wadas di, “Ay ipalobos di linteg tako ay agasan di mansakit sin agew ay pan-ibbayan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_4","072_14_4","LUK","14","4","4","Ngem ginmiginek da. Isonga kinapay na din mansakit ay doy et nailatonan, et pag nan pasaaen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_5","072_14_5","LUK","14","5","5","Pag kanan Jesus en daida, “Ya kod mo waday anak yo ono olay baka yo si matekdag sin bobon, dalasen yo met ay en enaten olay mo agew ay pan-ibbayan, ay baken siya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_6","072_14_6","LUK","14","6","6","Et magay iyat da ay manongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_7","072_14_7","LUK","14","7","7","Inilan Jesus ay din odom ay inayagan din Fariseo et pinili da din kasisigedan ay tomokdoan da, isonga binagaanas daida am-in ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_8","072_14_8","LUK","14","8","8","“Mo waday mangayag en sik-a ay makipangan, adi ka koma en makitokdo sin tomokdoan di nankangangato ay ipogaw tan mo et waday naayagan si nangatngato pay mo sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_9","072_14_9","LUK","14","9","9","Tan mo somawang din nangatngato ay ipogaw, asi omali din bemeey en sik-a yan kanana, ‘Idenden mo kod ta say tomokdoan en naey.’ Adi pay kababain, tan masapol ay demenden ka ay en makitokdo sin benget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_10","072_14_10","LUK","14","10","10","Isonga din amagem koma mo maayagan ka ay makipangan et en ka makitokdo sin benget. Asi makaammo din bemeey ay mangwani en sik-a, ‘Lawlawa sa ay tokdoan, omali kas na tan naey di siged.’ Isonga madayaw ka sin pangiilaan din odom ay nakipangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_11","072_14_11","LUK","14","11","11","Tan din mangipapangato sin awak na et maibaba, ngem din mangibaba pay sin awak na et maipangato.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_12","072_14_12","LUK","14","12","12","Pag kanan Jesus sin nangayag en sisya, “Mo man-ayag ka si makiokob en sik-a, baken anggoy di gagayyem mo, toton-od mo ya babaknang ay kailiam di ay-ayagam, tan en da aben ayagan sik-a et say masobalitan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_13","072_14_13","LUK","14","13","13","Din iyat mo koma et ayagam abe din nabibiteg, din paralitiko, din napilay, ya din nagodab, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_14","072_14_14","LUK","14","14","14","et nagasat ka. Tan olay mo adi da makasobalit en sik-a, magon-gonaan ka pay dedan, tan si Diyos di manobalit sin agew ay kasin katagoan di siged ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_15","072_14_15","LUK","14","15","15","Idi dinngen di esa ay nakiookob din inbilin Jesus ay sana, kanana en sisya, “Aw od kayman, palalo ay nagasat din maiokob sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_16","072_14_16","LUK","14","16","16","Asi et songbatan Jesus sisya ay nangiarig. Kanana, “Wada di esa ay nakay ay nansagana ay manpakan si ad-ado, et ad-ado abe di inayagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_17","072_14_17","LUK","14","17","17","Idi naisagana am-in, inbaa na di en nangibaga sin sangaili, ‘Omali kayo et ta en tako mangan.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_18","072_14_18","LUK","14","18","18","Ngem din da doy ay naayagan et sinodsod di esa ya esa ay nanpambal. Kanan di esa, ‘Pasinsiya, tan kalaklakok si daga et masapol ay enak ilaen.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_19","072_14_19","LUK","14","19","19","Kanan aben di esa, ‘Pasinsiya, tan nilakoak di sinbakid ay baka et emeyak ta eyak kod ipadas ay mangiobla en daida.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_20","072_14_20","LUK","14","20","20","Di esa abe et kanana, ‘Kaas-asawak, isonga adiak makipangan.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_21","072_14_21","LUK","14","21","21","“Idi siya di, pag mantaoli din baa ay sana et inpadnge na am-in sin among na. Palalo di bonget din among na ay sana et kanana sin baa na, ‘May ngarud, dalasem ta emey ka sin kalsada ya markitan di ili ay en mangayag si nabibiteg, paralitiko, nagodab ya napilay ta omali da ay makikan.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_22","072_14_22","LUK","14","22","22","Et inmey. Maaw-awni pay, ena kanan sin among na, ‘Apo, tinongpal ko din inbilin mo, ngem wada pay di waya para sin odom.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_23","072_14_23","LUK","14","23","23","Pag kanan din among na, ‘Emey ka ngarud sin kompormi ay ad-addawi ay danan ya lugar ta en ka pay man-awis si odom ay en makikan ta say mapno nan beey ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_24","072_14_24","LUK","14","24","24","Kanak en sik-a en iwed di olay esa en daida ay inayagak sin damo ay en manamtam sin insasaganak ay makan.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_25","072_14_25","LUK","14","25","25","Idi namingsan, ad-ado di kaipoipogaw ay mangon-onod en Jesus. Sinagong nas daida yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_26","072_14_26","LUK","14","26","26","“Olay sino di mayad ay maitapi en sak-en ta manbalin si pasolot ko, masapol ay dakdakdake din layad na en sak-en mo din layad na en da ama na en ina na, si asawa na ya anan-ak na, din toton-od na, ya olay din awak na, tan mo maga, adi mabalin ay pasolot ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_27","072_14_27","LUK","14","27","27","Tan adi mabalin ay manbalin di ipogaw si pasolot ko mo adi na tiliden din krus na ta asi makiey en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_28","072_14_28","LUK","14","28","28","“Masapol ngarud ay nemnemen yo agan-o din ligat di manbalin si pasolot ko. Kaspangarigan, mo waday mangisaad en dakayo si dakdake ay beey, kowintaena agan-o din banol na mo omanay din pilak na si gastosena enggana ay makdeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_29","072_14_29","LUK","14","29","29","Tan mo adi na kowintaen dowan adi omanay pilak na, awni et makdeng din tokod di beey anggoy et adi makaitoloy. Adi pay din am-in ay mangil-ila et siyekan das sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_30","072_14_30","LUK","14","30","30","ay mangwani, ‘E, ilaen yo kadi! Inlogi na et anggoy yan adi makaitoloy.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_31","072_14_31","LUK","14","31","31","“Din esa abe ay kaiarigana, mo wada di ari ay sinpo ay libo di soldado na ya en makigobat sin ari ay dowanpo ay libo di soldado na, nemnemena met agan-o mo kaya na ay abaken din kagobat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_32","072_14_32","LUK","14","32","32","Mo pasalena ay adi makaabak, omibaa si en mangabat sin kaibaw na ay sana mo addawi da pay laeng ta en da pooten mo sinoy layden da ta say mankapya da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_33","072_14_33","LUK","14","33","33","Iso na abe en dakayo mo layden yo ay manbalin si pasolot ko, ibilang yo koma din ligat on-ona. Tan adi mabalin ay manbalin di ipogaw si pasolot ko mo adi na taynan am-in din wada en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_34","072_14_34","LUK","14","34","34","Nan-iarig kasin si Jesus ay nangwani, “Din asin et waday silbi na, ngem mo omamsit, adi met mabalin ay pataolien din pait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK14_35","072_14_35","LUK","14","35","35","Isonga iwed polos silbi na olay sin lota ono para abono. Masapol ay maiwasit. Dakayo ay manmannge, nemnemen yo san dinnge yo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_1","072_15_1","LUK","15","1","1","Ad-ado di mansingsingil si bowis ya din odom ay kanan di Judio en managbasol ay em-emey ay mandengdenge sin it-itdon Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_2","072_15_2","LUK","15","2","2","Isonga nanmaymayotmot din Fafariseo ya mamaestron di linteg ay mangmangwani, “Ilan yo man nan ipogaw ay nay! Apay nga laylaydena ay makingalngalat sin managbasol ay ipogaw ya olay makikikan en daida!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_3","072_15_3","LUK","15","3","3","Isonga pag dad-aten Jesus din pangarig ay nay en daida. Kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_4","072_15_4","LUK","15","4","4","“Kaspangarigan, mo wada en dakayo di nangin oka si sin-gasot ay karnero yan malitaw di esa, sino ngin di amagena? Adi na ngata taynan din siyamapolo ya siyam sin pastolan ta ena anapen din nalitaw enggana ay datngena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_5","072_15_5","LUK","15","5","5","Et mo datngena pay, peteg di ragsak na et tilidena ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_6","072_15_6","LUK","15","6","6","ay mangisaa. Pag nan ayagan din gagayyem na ya katokmang na et kanana, ‘Manragsak tako, tan nay dinteng ko din nalitaw ay karnerok!’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_7","072_15_7","LUK","15","7","7","Inpaanongos Jesus, “Kanak en dakayo ay peteg di ragsak da ed langit mo manbabawi di esa ay managbasol mo din ragsak da sin siyamapolo ya siyam ay nalinteg ay ipogaw ay adi da masapol ay manbabawi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_8","072_15_8","LUK","15","8","8","Intoloy Jesus ay mangiarig, “May kod mo waday babai ay wada di sinpo di palata na ya kambaw et nilitaw na di esa, sino di amagena? Man-eteg si silaw yan estena ay manigid sin beey na ay manganaanap enggana ay datngena, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_9","072_15_9","LUK","15","9","9","Et mo datngena, pag nan ayagan din gagayyem na ya katokmang na et kanana, ‘Makiragsak kayo en sak-en, tan nay dinteng ko din palatak ay nalitaw!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_10","072_15_10","LUK","15","10","10","Kaman nina met laeng di,” kanan Jesus, “ay manragragsak din aanghel en Diyos mo manbabawi di olay esa ay managbasol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_11","072_15_11","LUK","15","11","11","Pag itoloy Jesus ay mangidad-at sin pangarig ay nay. Kanana, “Wada di esay nakay ay doway anak na ay lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_12","072_15_12","LUK","15","12","12","Kanan din iyogtan, ‘Ama, alaek kod din tawid ko.’ Isonga pag bingayen ama da din tawid da ay sin-agi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_13","072_15_13","LUK","15","13","13","“Idi inmey di piga ay agew anggoy, inlakon din iyogtan ay sana din am-in ay bingay na et inmey sin addawi ay ili. Idi sinmawang isdi, ginasgastos na din pilak na si niloloko ay kabibiyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_14","072_15_14","LUK","15","14","14","Idi naabos pilak na, dinmateng di palalo ay betil sin ili ay kad-ana, ya nakoskosan abes sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_15","072_15_15","LUK","15","15","15","Isonga en nakilagbo sin esa ay man-ili isdi et inbaa nas sisya sin pastolan ay kad-an di bisaang ta banbantayanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_16","072_15_16","LUK","15","16","16","Begew si dagaang na, laydena ay mangan koma sin lames di kaiw ay kankanen di bisaang, ngem iwed indawdawat da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_17","072_15_17","LUK","15","17","17","“Pag mainemneman et kanana si nemnem na, ‘Am-in ay laglagboan amak et sobra di kankanen da, yan nay pay ay wadaak isna ay matmatey si dagaang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_18","072_15_18","LUK","15","18","18","Olay et somaaak ta ibagak en amak: Ama, nanbasolak en Diyos ya siya abe en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_19","072_15_19","LUK","15","19","19","Adiak kayman maikari ay maibilang ay anak mo, ngem mo mabalin koma, makilagboak kod en sik-a.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_20","072_15_20","LUK","15","20","20","“Sin nannemnemanas di, nanlobwat ay mantaoli sin kad-an da ama na. Idi addawi pay laeng, tinamang ama na ay napalalo di seg-ang na en sisya. Isonga nanagtag ay en mangabat en sisya et kinawe na dowanan ongoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_21","072_15_21","LUK","15","21","21","Pag kanan din anak na, ‘Ama, nanbasolak en Diyos ya siya abe en sik-a. Adiak kayman maikari ay maibilang ay anak mo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_22","072_15_22","LUK","15","22","22","“Ngem inayagan ama na din baa na yan kanana, ‘Dalasen yo. En kayo alaen din kasisigedan ay bado ta ipabado yo. Singsingan yo abe ya dowan yon sapatosan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_23","072_15_23","LUK","15","23","23","Asi kayo en alaen din malames ay kilaw ay baka ta paltien yo ta say isida tako ya manragragsak tako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_24","072_15_24","LUK","15","24","24","tan din anak ko ay nay et kaman natey, ngem wada baw ay matmatago. Nalitaw sisya, ngem nay ay sinmawang.’ Pag dan ilogi ay manragragsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_25","072_15_25","LUK","15","25","25","“Ngem din pangpangoana et wada pay laeng sin kapaypayewan. Idi somassaa, dinnge na di mansasala, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_26","072_15_26","LUK","15","26","26","isonga inayagana di esa ay baa ta pootena mo sinoy am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_27","072_15_27","LUK","15","27","27","‘Sinmaa din iyogtan mo,’ insongbat din baa ay sana, ‘isonga inpaltian ama yo si malames ay baka tan laton ay inpadateng na ay magay napasamak en sisya.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_28","072_15_28","LUK","15","28","28","“Pag manbonget din pangpangoan et sigaana ay senggep. Isonga binmala si ama da ay manpakpakaasi ay mangayag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_29","072_15_29","LUK","15","29","29","Ngem sinongbatana ay nangwani, ‘Ay daetan! Pigay tawen ay nan-ob-oblaak ay kaman bag-en mo ya pinatpatik am-in din inbilbilin mo. Ngem iwed polos indawat mo si olay anak di kalding ta way pakiragragsakak koma sin gagayyem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_30","072_15_30","LUK","15","30","30","Ngem nay sinmaa pay din nay anak mo ay nangipakawas ay nangibabbabai sin gamgameng mo, et sisya pay di inpaltiam sin malames ay baka tako!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_31","072_15_31","LUK","15","31","31","“Pag kanan ama na, ‘Anak ko, kankanayon ay nantetee kas na sin kad-ak. Am-in di wada en sak-en et okam met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK15_32","072_15_32","LUK","15","32","32","Ngem masapol met ay manragragsak tako, tan din nay iyogtan mo ay kaman natey et nay baw ay matmatago. Nalitaw sisya ngem nay sinmawang.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_1","072_16_1","LUK","16","1","1","Pag nan-iarig kasin si Jesus sin papasolot na et kanana, “Wada di esa ay oblantis di baknang ay makaammo sin kinabaknang na. Asi et wada di nangipabasol en sisya ay nangwani en gasgastosena din gamgameng di baknang ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_2","072_16_2","LUK","16","2","2","Isonga inpaayag din baknang et kanana en sisya, ‘Sino na ay nadamag ko maipanggep en sik-a? Ialim din listaan di inay-ayowanam, tan kaanek sik-a sin oblam.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_3","072_16_3","LUK","16","3","3","“Pag kanan din oblantis ay sana sin awak na, ‘Intoy iyat ko ngin ed wani, tan nay kaanen among kos sak-en sin oblak? Adiak kabaelan ay manpala yan mabainak abe dedan ay makipalpalimos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_4","072_16_4","LUK","16","4","4","A, siya na baw di amagek ta say mo makaanak sin oblak, wada pay dedan di gagayyem ko ay mangayag en sak-en sin bebbeey da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_5","072_16_5","LUK","16","5","5","“Pag na et ayagan di am-in ay nakaotang sin among na. Kanana sin esa, ‘Piga di otang mo sin among ko?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_6","072_16_6","LUK","16","6","6","‘Sin-gasot ay lata ay mantika,’ insongbat na. ‘Naey di risibom. Tomokdo ka et ta isolat mo en limapolo,’ kanan din oblantis ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_7","072_16_7","LUK","16","7","7","Kanana abe sin esa, ‘Sik-a pay abe, piga di otang mo?’ ‘Sinlibo ay salop ay bakakew,’ insongbat na. Pag kanan din oblantis, ‘Naey, alaem risibom et isolat mo en wao ay gasot.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_8","072_16_8","LUK","16","8","8","“Idi inammoan din among na, init-ek na din oblantis ay sana sin kinasikap na ay mannemnem si katagoana. Tan tet-ewa ay din ipogaw ay adi mamati et nalalaing da ay makinigosyo sin iib-a da mo daida ay nasilawan di nemnem na,” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_9","072_16_9","LUK","16","9","9","“Isonga ibilin ko ngarud en dakayo ay osalen yo din kinabaknang yo isnan daga ay pangayyeman yo sin iib-a yo ta mo domateng din agew ay magay kaosalan di pilak, awaten daka ed langit ay panteteean yo si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_10","072_16_10","LUK","16","10","10","Intoloy Jesus ay nangwani, “Din matalek si at-atik et matalek abe sin ad-ado, ya din adi katalek si at-atik et adi aben katalek sin ad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_11","072_16_11","LUK","16","11","11","Mo ngarud adi kayo katalek ay manggen si kinabaknang isnan daga, intoy iyat na ay maitalek en dakayo din tet-ewa ay kinabaknang? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_12","072_16_12","LUK","16","12","12","Mo adi kayo aben matalek ay manggen sin gamgameng di odom, ay siya mo maidawtan ka abe si gameng ay okaem? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_13","072_16_13","LUK","16","13","13","“Adi mabalin ay madodowa di among di bag-en, tan laylaydena din esa yan sigaana din esa. Patgena abe din esa dowanan laslasoyen din esa. Isonga adi mabalin ay pandesanen yo din pansilbian yo en Diyos ya din pilak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_14","072_16_14","LUK","16","14","14","Idi dinngen din Fafariseo din nay inbagan Jesus, sinis-iyekan das sisya, tan laylayden da di pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_15","072_16_15","LUK","16","15","15","Pag kanan Jesus en daida, “Dakayo di mangipappaila sin kinalinteg yo sin kaipoipogaw, ngem ammon dedan Diyos din wada sin nemnem yo. Siliban yo tan din ibilang di ipogaw ay napateg et peteg ay sigaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_16","072_16_16","LUK","16","16","16","“Din linteg Moses ya din insolat di mamadto et naon-onodan enggana sin timpon Juan ay Mamonbonyag. Manlogis di abe, naikaskasaba din siged ay damag maipanggep sin panturayan Diyos, et ipapilit am-in di ipogaw ay maitapi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_17","072_16_17","LUK","16","17","17","Ngem nalaklaka pay dedan ay mankaiiwed din daga ya langit mo din kaaptikan ay kali sin linteg.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_18","072_16_18","LUK","16","18","18","Kanan aben Jesus, “Mo sino ay lalaki di mangisian si asawa na ya dowan makiasawa si odom ay babai et bomasol sisya si kamalala. Iso na abe din lalaki ay mangasawa si babai ay naiidang et makabasol met laeng si kamalala.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_19","072_16_19","LUK","16","19","19","Pag mandad-at si Jesus et kanana, “Wada di esa ay baknang ay manbabado si kanginaan ay bado et kankanayon ay mansidsida ya manragragsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_20","072_16_20","LUK","16","20","20","Wada abe di nabiteg ay manngadan si Lazarus ay nabayabayangan di awak na. Inpapayag da sin pantew di baknang, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_21","072_16_21","LUK","16","21","21","tan laydena ay mangan koma sin iwaswasit di baknang. Et baken anggoy nidi, tan olay din aso et en da dildilan din bayang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_22","072_16_22","LUK","16","22","22","“Idi natey din nabiteg ay sana, in-ey din aanghel sin kad-an Abraham. Idi natey abe din baknang, inigto da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_23","072_16_23","LUK","16","23","23","et inmey ed Hades ay kad-an di natnatey. Isdi et palalo ay mapalpaligatan sisya. Pag mantangad et inila na si Abraham sin ed addawi ya si Lazarus ay naidking en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_24","072_16_24","LUK","16","24","24","Isonga inpigsa na ay nangwani, ‘Apo Abraham, maseg-ang ka paabe ta ibaam si Lazarus ay sana ta itab-aw na din gomot na sin danom ta tedtedana din dilak ta say lomiteng. Tan nay palalo di ligat ko sin apoy ay nay.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_25","072_16_25","LUK","16","25","25","“Ngem kanan et Abraham, ‘Nemnemem ay anak ko ay sin kamatagom, wada en sik-a din am-in ay siged ay laylaydem, ya mo si Lazarus pay et pag ligat di nilaklak-am na. Ngem ed wani, gan-ganasena isna ya sik-a pay di mapalpaligatan issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_26","072_16_26","LUK","16","26","26","Baken pay anggoy nasa, tan wada di annaannawa ay dayokong ay nangikakasin en datako ta say din mayad ay emey issa ay mapos na et adi da makaeey, ya adi aben makaalis na din mapo sin kad-am.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_27","072_16_27","LUK","16","27","27","“Pag kanan din baknang, ‘Kedawek ngarud en sik-a ay apo ta ibaam si Lazarus sin beey da amak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_28","072_16_28","LUK","16","28","28","ta say bagbagaana din lima ay aag-ik ay wadas di ta say adi da aben omalis na ay kad-an di palalo ay ligat.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_29","072_16_29","LUK","16","29","29","“Pag kanan et Abraham, ‘Mo panggep din aag-im et wada din insolat Moses ya din insolat di mamadto ay mamagbaga en daida. Say ikaskaso da koma din kankanan da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_30","072_16_30","LUK","16","30","30","“‘Aw kayman, apo Abraham,’ kanan aben din baknang, ‘ngem adi met omanay sa. Mo wada koma di mapo sin kad-an di natey ay emey en daida, ibabawi da din basbasol da.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK16_31","072_16_31","LUK","16","31","31","“Ngem pag kanan Abraham, ‘Mo adi da patpatien din insolat Moses ya din mamadto, adi da met maawis ay mamati olay mo waday kasin matago si natey.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_1","072_17_1","LUK","17","1","1","Kanan Jesus sin pasolot na, “Wada kayman dedan di domteng ay solisog ay bomasolan di ipogaw, ngem kaseseg-ang pay din ipogaw ay pan-gapoan di solisog ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_2","072_17_2","LUK","17","2","2","Agpos et mo tay-adan din bagang na si madagsen ay bato asi maitpig sin baybay mo din panolisogana si olay esa en da naey ay kababaan ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_3","072_17_3","LUK","17","3","3","Isonga siliban yo din am-amagen yo. “Mo bomasol din ib-am, bagaam sisya, et mo manbabawi, pakawanem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_4","072_17_4","LUK","17","4","4","Olay mo mamin piga ay bomasol en sik-a si sin-agew, basta emey en sik-a ay mankombaba et masapol abe ay pakawanem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_5","072_17_5","LUK","17","5","5","Pag kanan din aapostol en sisya, “Apo, papigpigsaem kod nan pammati mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_6","072_17_6","LUK","17","6","6","Et kanana en, “Olay mo kitkittoy di pammati yo ay kaman din kakitkittoyan ay bin-i, mabalin ay kanan yo sin dakdake ay kaiw ay nay, ‘Gabotem san lamot mo et emey ka sin baybay ta say gomabayam,’ et ena tongpalen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_7","072_17_7","LUK","17","7","7","Intoloy Jesus ay nangwani, “Mo kaspangarigan wada di esa en dakayo ay waday baa na ay man-al-alado ono manpaspastol si karnero, mo somawang din baam ay sana ay napo sin nan-ob-oblaana, ay kanam aya en sisya, ‘Omali ka et ta mangan ka?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_8","072_17_8","LUK","17","8","8","Baken met, mo adi et kanam, ‘En ka mansokat ta asi ka isagana din kanek ya isangom en sak-en enggana ay makakanak, asi ka pay mangan abe.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_9","072_17_9","LUK","17","9","9","Ay man-iyaman ka pay en sisya mo tinongpal na din inbilin mo? Maga adi! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_10","072_17_10","LUK","17","10","10","Iso na abe en dakayo. Mo kindeng yo di am-in ay intogon Diyos ay amagen yo, kanan yo koma en, ‘Owat takon mababbaa. Inamag tako et anggoy din obla ay nanlebbengan tako.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_11","072_17_11","LUK","17","11","11","Idi em-emey da Jesus ed Jerusalem, indan da sin nanbeddengan di Samaria ya Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_12","072_17_12","LUK","17","12","12","Somawang da pay sin esa ay ili, en inabat di sinpo ay mansakit si kaeegyat ay sakit di kodil. Pinmipika da sin dagdagas ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_13","072_17_13","LUK","17","13","13","yan kanan da ay nangibogaw, “Apo Jesus, maseg-ang ka paabe en dakami!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_14","072_17_14","LUK","17","14","14","Idi inilan Jesus daida, kanana, “En kayo manpaila sin papadi ta ilaen da mo nakaan sakit yo.” Idi wada da pay laeng sin danan, nailatonan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_15","072_17_15","LUK","17","15","15","Idi inilan din esa en daida ay nakaan sakit na, nantaoli dowanan ipigpigsa din kali na ay mangidaydayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_16","072_17_16","LUK","17","16","16","Somawang pay sin kad-an Jesus et nandokmog ay nanyakog-ong sin sangoanana ay nan-iyaman en sisya. Din nantaoli ay sana et taga-Samaria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_17","072_17_17","LUK","17","17","17","Pag kanan Jesus, “Sinpo da met di nailatonan. Into pay din siyam? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_18","072_17_18","LUK","17","18","18","Apay nga maga da ay nantaoli ay man-iyaman en Diyos, owat et anggoy nan esa ay Gentil?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_19","072_17_19","LUK","17","19","19","Pag nan kanan sin lalaki ay doy, “Ipikam ta somaa ka. Din talek mo et say begew ay nailatonan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_20","072_17_20","LUK","17","20","20","Sin namingsan wada da di Fariseo ay en nansalodsod en Jesus mo pig-an di panlogian di panturayan Diyos. Kanan Jesus, “Magay sinyal si mangipaila mo pig-an di panlogian di panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_21","072_17_21","LUK","17","21","21","Maga abe di mangwani en, ‘Ilam, naey!’ ono ‘Ilam, dooy!’ Tan din katet-ewa na et enggay wada en dakayo din panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_22","072_17_22","LUK","17","22","22","Pag nan kanan sin pasolot na, “Awni et domateng di timpo ay layden yo ay ilaen sak-en ay Anak di Ipogaw si olay sinkaattikan, ngem adi pay laeng mabalin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_23","072_17_23","LUK","17","23","23","Wada da di mangwani, ‘En kayo ilan, wadas di!’ ono ‘Omali kayo ta ilan yo, wadas na!’ Ngem adi yo kadin patpatien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_24","072_17_24","LUK","17","24","24","Tan din pantaoliak ay Anak di Ipogaw et kaman din somilap ay kimat ay maila sin am-in ay banda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_25","072_17_25","LUK","17","25","25","Ngem masapol ay lak-amek on-ona di ad-ado ay ligat ya dowan somigaan di ipogaw ay matmatago ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_26","072_17_26","LUK","17","26","26","“Din ogalin di ipogaw sin agew ay kasinak omalian et kaman din timpon Noe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_27","072_17_27","LUK","17","27","27","Tan sin doy ay timpo, intoltoloy da ay mangmangan ya man-in-inom ya man-aasawa enggana sin agew ay sinenggepan da Noe sin daong. Pag et malbeng din daga et nalned da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_28","072_17_28","LUK","17","28","28","Kaman aben sin timpo ay kawadan Lot ed Sodoma. Tan am-in da et intoltoloy da ay mangmangan ya man-in-inom, manlaklako ya man-ilaklako, man-es-esek ya mangisassaad si beey ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_29","072_17_29","LUK","17","29","29","enggana sin agew ay tinaynan da Lot din ili ay doy. Pag et natekdag di apoy ya manbidbidang ay bato ay makwani en sulfur ay napod langit et napooan da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_30","072_17_30","LUK","17","30","30","Kaman nadi met laeng di mapasamak sin agew ay panpailaan din Anak di Ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_31","072_17_31","LUK","17","31","31","“Sin agew ay doy, din wada sin bel-ayan di beey na et masapol ay adi senggep ay en manga sin bonag na. Din wada abe sin payew, adi koma somaa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_32","072_17_32","LUK","17","32","32","Nemnemen yo din napasamak sin asawan Lot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_33","072_17_33","LUK","17","33","33","Din mangipatpateg sin awak na et matey met laeng, ngem din matey begew sin pammati na en sak-en et wada di biyag na ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_34","072_17_34","LUK","17","34","34","Ibagak en dakayo ay mo sin labi di omaliak ya wada di dowa ay nandaag si esay katri, maa din esa yan mabay-an din esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_35","072_17_35","LUK","17","35","35","Mo wada abe di dowa ay babai ay manbaybayo, maa din esa yan mabay-an din esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_36","072_17_36","LUK","17","36","36","Mo pay wada di dowa ay lalaki ay man-ob-obla sin kapaypayewan, maa din esa yan mabay-an din esa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK17_37","072_17_37","LUK","17","37","37","Pag pooten din pasolot na en sisya, “Apo, intoy maamagan nina?” Sinombat si Jesus ay nangiarig, “Olay intoy kad-an di natey et say kaagoman din titit ay mangan si natey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_1","072_18_1","LUK","18","1","1","Pag dad-aten Jesus sin papasolot na din pangarig ay nay ta say itdo na en daida ay mankarkararag da koma si kankanayon ya adi da somadsadot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_2","072_18_2","LUK","18","2","2","Kanana, “Wada di howis sin esa ay ili ay adi polos emegyat en Diyos ya laslasoyena abe din gagait na ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_3","072_18_3","LUK","18","3","3","Wada abe di nalasang sin ili ay sana ay emeemey en sisya ay manpakpakaasi sin kalintegana ay mangmangwani, ‘Bomadang ka paabe ta adi omabak din kaibaw ko.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_4","072_18_4","LUK","18","4","4","Nabayag ay adi inkaskason din howis, ngem sin naodi, kanana sin nemnem na, ‘Adiak kayman emegyat en Diyos ya laslasoyek abe din iib-ak ay ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_5","072_18_5","LUK","18","5","5","ngem gapo sin panisdistolboan di balo ay nay en sak-en, olay idawat ko en sisya din kedkedawena tan into et mo maomaak sin omalialiana.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_6","072_18_6","LUK","18","6","6","Pag ipaanongos Jesus, “Nemnemen yo na. Mo binadangan din lawa ay howis din balo ay doy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_7","072_18_7","LUK","18","7","7","adi pay masepsep ay badangan Diyos din ipogaw ay pinili na ay man-ad-adawag en sisya si inagew ya linabi. Ay taktakena aya din badang na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_8","072_18_8","LUK","18","8","8","Maga dedan, mo adi et idawat na ay dagos din kosto en daida. Ngem olay mo siya di, at-atik samet di napasnek di pammati da en sak-en mo omaliak kasin, sak-en ay Anak di Ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_9","072_18_9","LUK","18","9","9","Dinad-at aben Jesus din pangarig ay nay en daida ay napnenapnek sin kinalinteg da ya dowan da pay laslasoyen din iib-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_10","072_18_10","LUK","18","10","10","Kanana, “Wada di dowa ay ipogaw ay nanikid sin Timplo ay en mankararag. Din esa et Fariseo ya din esa et mansingsingil si bowis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_11","072_18_11","LUK","18","11","11","Idi sinenggep da, en pinmika din Fariseo ay naikakasin sin odom ay ipogaw yan nankararag ay nangwani, ‘Man-iyamanak en sik-a ay Diyos, tan bakenak kaman din odom ay ipogaw ay man-gamgamgam si baken dan oka ya manlablabsing si linteg ya makikamkamalala, ya bakenak aben kaman din nay mansingsingil si bowis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_12","072_18_12","LUK","18","12","12","Tan mo sak-en pay et mamin dowa si dinominggo ay it-itpek di dagaang ko ya idawdawat ko abe en sik-a din inkasinpon di am-in ay lagbok.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_13","072_18_13","LUK","18","13","13","“Mo din mansingsingil si bowis pay et pinmika ed dagdagas ya adi mantangad ed langit mo adi et kepakepagena din pagew na begew sin pangibabawiana sin basol na ay mangmangwani, ‘Ay Diyos, maseg-ang ka paabe en sak-en ay managbasol.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_14","072_18_14","LUK","18","14","14","Pag ipaanongos Jesus ay nangwani, “Ibagak en dakayo ay din inbilang Diyos ay nalinteg sin sinmaaan da et din ipogaw ay nay ay baken din Fariseo. Tan din mangipapangato sin awak na et maipababa met laeng, ngem din mangibaba pay sin awak na et maipangato.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_15","072_18_15","LUK","18","15","15","Sin namingsan wada di nangiey en Jesus si an-ak da ta kapayena ya bindisyonanas daida. Ilaen pay din papasolot na et inandiyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_16","072_18_16","LUK","18","16","16","Ngem inayagan Jesus din anan-ak yan kanana sin pasolot na, “Itay-on yo ta omali din anan-ak en sak-en. Adi yo andiyan, tan din kaman dana di maitapi sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_17","072_18_17","LUK","18","17","17","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mo adi yo awaten din pangiturayan Diyos en dakayo ay kaman din iyat di anak ay mangawat, adi kayo polos maitapis di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_18","072_18_18","LUK","18","18","18","Wada di ap-apon di Judio ay nangibaga en Jesus, “Siged ka ay Apo, sinoy masapol ay amagek ta say wada en sak-en di biyag ay iwed patingga na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_19","072_18_19","LUK","18","19","19","Kanan Jesus, “Apay nga kanam en sigedak? Tan maga polos di siged mo adi si Diyos et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_20","072_18_20","LUK","18","20","20","Ammom din linteg Diyos ay kanana, ‘Adi ka makikamkamalala, adi ka manpespese, adi ka mangak-akew, adi ka mantistigo ay man-et-etek, ya dayawem da amam en inam.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_21","072_18_21","LUK","18","21","21","Asi pay kanan din lalaki ay doy, “Manlogi sin kakitkittoy ko, tinongtongpal ko am-in dana ay linteg.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_22","072_18_22","LUK","18","22","22","Idi dinngen Jesus di, kanana en sisya, “Wada pay di esa ay pankolangam. En ka ilako din am-in ay sanikwam ta idawat mo din lako na si nabiteg, et mawada di kinabaknang mo ay indodolin Diyos ed langit. Asi ka omali ta manbalin ka ay pasolot ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_23","072_18_23","LUK","18","23","23","Idi dinnge na din kanan Jesus ay doy, peteg ay masmasadot, tan palalo ay baknang sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_24","072_18_24","LUK","18","24","24","Idi ilaen pay Jesus ay masmasadot, kanana, “Naligat ay maitapi di baknang sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_25","072_18_25","LUK","18","25","25","Nalaklaka pay ay senggep di kamel sin lokaw di dagom mo din kaitapian di baknang sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_26","072_18_26","LUK","18","26","26","Mo din nannges di et kanan da, “Mo siya ngarud sa, sino ngin di maisalakan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_27","072_18_27","LUK","18","27","27","Sinongbatan Jesus ay nangwani, “Din adi mabalin ay amagen di ipogaw et kabaelan pay dedan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_28","072_18_28","LUK","18","28","28","Pag et kanan Pedro, “Yan si dakami pay? Tan tinaynan mi di am-in ta manbalin kami ay pasolot mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_29","072_18_29","LUK","18","29","29","“Aw kayman,” kanan Jesus, “yan tet-ewa pay din ibagak en dakayo ay olay sino di manaynan sin beey na, asawa na, aag-i na, da ama na en ina na, ya an-ak na begew sin pansilsilbiana sin panturayan Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_30","072_18_30","LUK","18","30","30","et addawi ay ad-ado di idawat Diyos en sisya sin naey ay biyag. Yan sin tapin pay di agew, maidawtan abe si biyag ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_31","072_18_31","LUK","18","31","31","Pag ayagan Jesus din sinpo ya dowa ay pasolot na ta omay-ayed da yan kanana en daida, “Dengngen yo. Nay ay tomiktikid tako ed Jerusalem, et matongpal din am-in ay insolsolat di mamadto panggep en sak-en ay Anak di Ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_32","072_18_32","LUK","18","32","32","Maipolangak sin Gentil ay lomaslasoy, bomabbain ya tomogpatogpa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_33","072_18_33","LUK","18","33","33","Asi da somoplisoplit ya pag dan pomse, ngem sin maikatlo ay agew pay, matagoak kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_34","072_18_34","LUK","18","34","34","Ngem adi polos naawatan din papasolot na din laydena ay kalien, tan kaman nalingban di olog na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_35","072_18_35","LUK","18","35","35","Idi omas-asag-en da Jesus ed Jerico, wada di nagodab ay tinmotokdo sin benget di kalsada ay makipalpalimos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_36","072_18_36","LUK","18","36","36","Idi dinnge na din malablabas ay kaipoipogaw, pootena mo sinoy maam-amag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_37","072_18_37","LUK","18","37","37","“Nay malablabas si Jesus ay taga-Nazaret,” kanan da ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_38","072_18_38","LUK","18","38","38","Isonga pag nan kanan ay nangibogaw, “Ay Jesus! Polin David! Maseg-ang ka paabe!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_39","072_18_39","LUK","18","39","39","Din nangon-ona et niyamyaman das sisya ta gominek koma, ngem sinepsep na et ay inbogaw, “Polin David, maseg-ang ka paabe!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_40","072_18_40","LUK","18","40","40","Siya di et sinmaldeng si Jesus et inbilina ay itlod da din nagodab sin kad-ana. Idi naisag-en, pag kanan Jesus en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_41","072_18_41","LUK","18","41","41","“Sinoy laydem ay amagek en sik-a?” “Apo,” insongbat na, “laydek ay makaila.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_42","072_18_42","LUK","18","42","42","“Makaila ka,” kanan Jesus. “Din talek mo et say nailatonam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK18_43","072_18_43","LUK","18","43","43","Et pag makaan ay dagos din godab na et nakibeweg en da Jesus ay manaydayaw en Diyos. Olay abe din ad-ado ay ipogaw, idi inila da din naamag ay nay, dinaydayaw da abes Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_1","072_19_1","LUK","19","1","1","Sin pandad-anan da Jesus ed Jerico, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_2","072_19_2","LUK","19","2","2","wada di baknang ay apon di mansingsingil si bowis ay manngadan si Zakeus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_3","072_19_3","LUK","19","3","3","Laydena ay ilaen si Jesus, ngem magay iyat na, tan ad-ado di ipogaw dowan od iman aptiaptik sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_4","072_19_4","LUK","19","4","4","Isonga nanagtag ay nangon-ona mo da Jesus et en kinmalab sin esay kaiw ay sikomoro ta say way iyat na ay mangila en Jesus mo malabas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_5","072_19_5","LUK","19","5","5","Idi naipatag si Jesus sin kad-an Zakeus, tinangad nas sisya et kanana, “Zakeus, omagpas ka, tan masapol ay madag-osak sin beey mo ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_6","072_19_6","LUK","19","6","6","Kaagpas si Zakeus, et peteg di ragsak na ay nangipango en Jesus ed bebbeey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_7","072_19_7","LUK","19","7","7","Ngem am-in da ay nangila et man-ag-agotoot da ay mangmangwani, “Apay man di ay en nanpasangaili sin beey di managbasol ay doy?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_8","072_19_8","LUK","19","8","8","Dowan et pomika si Zakeus yan kanana en Jesus, “Ay Apo, ilam! Idawat ko sin nabibiteg din kagodwan di bonag ko. Mo wada abe di sinowitik ko, itaolik en sisya si mamin opat ay kaad-ado na mo din inak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_9","072_19_9","LUK","19","9","9","Pag kanan Jesus, “Ed wani ay agew, naisalakan kayo ay bemeey, tan olay sik-a et esa ka ay nalitaw ay polin Abraham, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_10","072_19_10","LUK","19","10","10","yan sak-en ay Anak di Ipogaw, inmaliak isna ta enak anapen ya isalakan di nalitaw ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_11","072_19_11","LUK","19","11","11","Asi dad-aten Jesus din pangarig ay nay en daida ay nandengdenge en sisya, tan asag-en da ed Jerusalem et ipagarup da en nganngani din panlogian di panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_12","072_19_12","LUK","19","12","12","Kanana, “Wada di nangato ay ipogaw ay inmey sin addawi ay ili ta say dotokan das sisya ay mantaoli sin ili na ay man-ari. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_13","072_19_13","LUK","19","13","13","Sin daan emey sisya, inayagana di sinpo ay baa na et indawdawtana si sag-eesa ay pilak ay balitok ay nangwani, ‘Paad-adoen yo din pilak ay sana enggana ay mantaoliak.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_14","072_19_14","LUK","19","14","14","“Ngem kalkaliget din kakailianas sisya, isonga inmibaa da si mangonod en sisya ta en da ibaga sin mangdotok, ‘Adi mi layden din ipogaw ay nay si ari mi.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_15","072_19_15","LUK","19","15","15","Ngem nadotokan ay ari pay dedan et pag somaa. “Domateng pay sisya, inpaayag na din baa na ay nangidawtana si pilak ta say damagena mo piga di ginanansiya da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_16","072_19_16","LUK","19","16","16","Dinmateng din esa et kanana, ‘Apo Ari, din esa ay pilak ay balitok ay indawat mo en sak-en et nanbalin si sinpo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_17","072_19_17","LUK","19","17","17","‘Siged di inyat mo,’ kanan din Ari. ‘Siged ka kayman ay baa. Gapo ta matalek ka sin at-atik ay intalek ko en sik-a, panturayek abes sik-a si sinpo ay siyodad.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_18","072_19_18","LUK","19","18","18","“Inmey abe din maikadwa ay baa et kanana, ‘Apo Ari, din esa ay pilak ay balitok ay indawat mo en sak-en et nanbalin si lima.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_19","072_19_19","LUK","19","19","19","Kanan aben din ari, ‘Mo siya sa, dotokak sik-a abe ay manturay si lima ay siyodad.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_20","072_19_20","LUK","19","20","20","“Inmey pay di esa ay baa et kanana, ‘Apo Ari, naey abe din indawat mo ay pilak. Binotibotak si panyo et indodolin ko et anggoy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_21","072_19_21","LUK","19","21","21","tan emegyatak en sik-a, tan mabonget ka met ay ipogaw. Al-alaem din adi ka nanbowayan ya ap-apitem abe din adi ka inis-ek.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_22","072_19_22","LUK","19","22","22","‘Lawa ka ay baa!’ kanan din ari. ‘Din inbagam met laeng di pangikeddengak en sik-a. Mo inaammom ay mabongetak ay ipogaw ay mangmang-a si adiak nanbowayan ya mangap-apit si adiak inis-ek, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_23","072_19_23","LUK","19","23","23","apay ngarud ay adim inbangko din pilak ko ta say mo somaaak, wada koma di olay at-atik ay anak na si alaek?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_24","072_19_24","LUK","19","24","24","“Pag nan kanan en daida ay pinmipikas di, ‘Alaen yo din pilak na ta asi yo idawat sin waday sinpo ay pilak na.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_25","072_19_25","LUK","19","25","25","“‘Aw, Apo,’ kanan da, ‘ngem sinpo met di nawawada en sisya.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_26","072_19_26","LUK","19","26","26","“‘Yan aw adi,’ kanan din Ari ay sinombat, ‘tan tet-ewa met ay olay sino di waday kabaelana et matobtoban din wada en sisya, ngem din magay kabaelana et mataoli din olay at-atik ay wada en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_27","072_19_27","LUK","19","27","27","Mo maipanggep abe sin doy ay kaibaw ko ay manigaan ay man-ariak en daida, iali yo isna ta say peslen yos daida sin sangoanak.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_28","072_19_28","LUK","19","28","28","Idi nakdeng ay in-arig Jesus di en daida, intoloy na ay nantikid ed Jerusalem ay mangipango en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_29","072_19_29","LUK","19","29","29","Somagsag-en da pay ed Betfage ya ed Betania sin gowab di bilig ay Olivo, nangon-onaena di dowa ay pasolot na ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_30","072_19_30","LUK","19","30","30","“Emey kayo sin doy ay ili ed demang. Kostokosto ay mo somawang kayos di, datngan yo di anak di dangki ay adi nakabkabayoan ay naitataked. Obaden yo ta iali yos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_31","072_19_31","LUK","19","31","31","Mo waday mangipoot en dakayo, ‘Apay nga obaden yo sa?’ kanan yo en, ‘Masapol din Apo mi.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_32","072_19_32","LUK","19","32","32","Inmey da ngarud et tinmet-ewa din am-in ay inbagan Jesus en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_33","072_19_33","LUK","19","33","33","Sin pangob-obadan da sin iket na, kanan din nangin oka, “Apay nga ob-obaden yo sa?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_34","072_19_34","LUK","19","34","34","“Masapol din Apo mi,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_35","072_19_35","LUK","19","35","35","Pag dan iey en Jesus. In-ap-ap da din tak-ep di bado da sin edeg di dangki et pag dan pangabayoen si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_36","072_19_36","LUK","19","36","36","Idi nankakabayo pay sisya, waday odom ay nangiap-aplag sin tak-ep di bado da sin kalsada ta say pandayaw da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_37","072_19_37","LUK","19","37","37","Idi dinmateng da ed demang di Jerusalem sin panballalongan di kalsada ay napo sin dontog ay Olivo, peteg di ragsak din ad-ado ay pasolot na, et inlogi da ay mangipigpigsa sin kali da ay manaydayaw en Diyos begew sin am-in ay nakaskasdaaw ay inil-ila da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_38","072_19_38","LUK","19","38","38","Kanan da, “Madaydayaw nan ari ay inbaan Diyos ay panakaawak na! Talna ed langit ya madaydayaw si Diyos!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_39","072_19_39","LUK","19","39","39","Asi et kanan din odom ay Fafariseo ay naitatapi sin kaipoipogaw en Jesus, “Apo maestro, paginkem koma din papasolot mo ay sana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_40","072_19_40","LUK","19","40","40","Ngem kanan Jesus, “Mo iginek da, awni man et maiskat olay din batbato ay nay ay domaydayaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_41","072_19_41","LUK","19","41","41","Idi inmasag-en da Jesus ed Jerusalem, inila na din siyodad, et nan-oga gapo sin seg-ang na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_42","072_19_42","LUK","19","42","42","dowanan kankanan, “Ay Jerusalem, mo ammom koma ed wani di masapol ta say tomalna ka! Ngem adi ka pay laeng mailasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_43","072_19_43","LUK","19","43","43","Awni man et domateng din agew ay likoben dakas kaibaw mo ya sawaden daka si am-in ay banda ta magay lomayawan di ipogaw mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_44","072_19_44","LUK","19","44","44","Dadlon bakasen daka ya peslen da din ipogaw ay man-ili issa. Maga di olay esay bato ay komakaman sin kad-ana, tan adi ka nailasin din inmalian Diyos ay mangisalakan koma en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_45","072_19_45","LUK","19","45","45","Idi dinmateng si Jesus ed Jerusalem, inmey sin Timplo et nilogiana ay nangipabela sin man-ilaklako ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_46","072_19_46","LUK","19","46","46","ay nangwani, “Naisolat sin kalin Diyos, ‘Din beey ko et say pankarkararagan di ipogaw.’ Ngem dakayo pay et nanbalinen yo si panosowitikan yos iib-a yo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_47","072_19_47","LUK","19","47","47","Inag-agew ay nan-it-itdo si Jesus sin Timplo. Din papangolon di papadi, din mamaestron di linteg, ya din ap-apon di kaipoipogaw et an-anapen da mo intoy iyat da ay mamse en Jesus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK19_48","072_19_48","LUK","19","48","48","ngem magay waya da, tan am-in din kaipoipogaw et laylayden da ay manmannge sin am-in ay kankanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_1","072_20_1","LUK","20","1","1","Sin esay agew ay man-it-itdo si Jesus sin Timplo ya mangikaskasaba sin siged ay damag, inmey en sisya din papangolon di papadi, din mamaestron di linteg ya din aam-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_2","072_20_2","LUK","20","2","2","Pinoot da en sisya ay nangwani, “Ibagam kod en dakami mo sinoy lebbeng mo ay mangam-amag en dana. Sinoy nangidawat en sik-a sin kalebbengam ay nay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_3","072_20_3","LUK","20","3","3","Kanan aben Jesus, “Wada abey pootek kod en dakayo on-ona. Ibaga yo en sak-en ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_4","072_20_4","LUK","20","4","4","mo sinoy nangidawat en Juan si kalebbengana ay namonbonyag si kaipoipogaw. Ay si Diyos ono ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_5","072_20_5","LUK","20","5","5","Pag dan man-asipoot ay nangwani, “Ay sino di isongbat tako? Mo kanan tako en si Diyos di nangidawat si lebbeng na, kanan samet Jesus en, ‘Apay ngarud ay adi yo pinatpatis sisya?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_6","072_20_6","LUK","20","6","6","Ngem mo kanan tako abe en owat ipogaw di nangidawat, adi pay pigpigen din am-in ay kaipoipogaw si datako, tan dadlon dan patien ay mamadto si Juan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_7","072_20_7","LUK","20","7","7","Isonga kanan da et anggoy, “Adi mi ammo mo sinoy nangidawat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_8","072_20_8","LUK","20","8","8","Kanan aben Jesus, “Mo siya sa, adiak aben ibaga en dakayo mo sinoy nangidawat en sak-en si kalebbengak ay mangam-amag en dana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_9","072_20_9","LUK","20","9","9","Pag dad-aten Jesus din pangarig ay nay sin kaipoipogaw. Kanana, “Wada di esa ay ipogaw ay nangis-ek si ad-ado ay obas. Inpaayowana si odom ay mantaltalon, et pag emey sin addawi ay ili ay nabayag sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_10","072_20_10","LUK","20","10","10","Domteng pay din panagbobolas si obas, inbaan din nakin nom-a di esa ay bag-ena ta ena alaen din bingay na. Ngem idi sinmawang sisya, sinoplit din nangnangset ya inpasaa da ay enggay nakoskosan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_11","072_20_11","LUK","20","11","11","Isonga kasin inbaan din nakin nom-a di esa ay bag-en. Ngem iso met laeng ay sinoplit da ya binabainan da yan asi da pantaolien ay magay indawat da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_12","072_20_12","LUK","20","12","12","Isonga namitlo ay nan-ibaa si bag-en, ngem din maikatlo ay nay et sinogatan da dowan dan initpig sin lasin di kaobasan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_13","072_20_13","LUK","20","13","13","Pag kanan din nakin nom-a, ‘Sino ngata di mabalin ay amagek? Olay et ibaak din bogbogtong ya laydelaydek ay anak ko, tan mabalin siguro ay kabain das sisya.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_14","072_20_14","LUK","20","14","14","“Ngem sin nangilaan da doy ay makitaltalon en sisya, kanan da et en, ‘Si naey di akin tawid sin nom-a ay nay. Peslen tako et ta bansen tako nan tawid na!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_15","072_20_15","LUK","20","15","15","Pag da et ipabela sin kaobasan et peslen da.” Pag kanan Jesus, “Sino ngata di amagen din nakin nom-a sin doy da ay makitaltalon? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_16","072_20_16","LUK","20","16","16","Adi ena ngarud peslen daida ta asi na aben ipaayowan din nais-ek sin odom ay ipogaw.” Sin nanngean din kaipoipogaw sidi, kanan da, “Dakey kod ay! Maga koma di mapasamak si kaman nisa!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_17","072_20_17","LUK","20","17","17","Ngem pag isisin-eng Jesus daida et kanana, “Mo siya sa ay adi mapasamak, sino ngarud di olog din inpaisolat Diyos ay nay? ‘Din bato ay sinigaan din man-isassaad si beey et say nanbalinen Diyos ay kabanolan ay bato ay mangipakneg sin beey.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_18","072_20_18","LUK","20","18","18","Olay sino ay mag-as sin nay ay bato et magimok, ya mamekmek abe ay kaman tapok di olay sino ay pontaana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_19","072_20_19","LUK","20","19","19","Idi dinngen din mamaestron di linteg ya din papangolon di papadi din pangarig ay nay, layden da ay depapen si Jesus ay dagos, tan ammo da ay daida di inbagbagan Jesus. Ngem emegyat da sin kaipoipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_20","072_20_20","LUK","20","20","20","isonga sedsed-en da di waya da ay manpap en sisya. Di inyat da et pinasoksokan da di odom ay lallalaki ta say en da paila en Jesus ay kaman dan nalinteg ay ipogaw, ngem din plano da et mansalodsod da en Jesus ta mo waday songbat na si pangidaruman da en sisya, asi da depapen et en da ipolang sin gobernador. Tan din gobernador et waday kalebbengana ay mangokom en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_21","072_20_21","LUK","20","21","21","Inmey ngarud dana ay lalaki en Jesus et kanan da, “Apo maestro, ammo mi ay kosto am-in di kankanam ya it-itdom. Ammo mi abe ay adi ka panlaslasinen din waday kabigbigana, mo adi et it-itdom din tet-ewa ay maipanggep sin layden Diyos ay amagen di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_22","072_20_22","LUK","20","22","22","Isonga ibagam kod mo labsingen mi din linteg tako mo manbayad kamis bowis sin Emperador ed Roma.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_23","072_20_23","LUK","20","23","23","Ngem ammon Jesus din sikap da, isonga pag nan kanan en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_24","072_20_24","LUK","20","24","24","“Omipaila kayo kod si esay pilak. Sinoy nakin ropa ya nakin ngadan isna?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_25","072_20_25","LUK","20","25","25","“Din Emperador,” insongbat da. “Mo siya sa,” kanan Jesus, “din okan Emperador et idawat yo en sisya, ya din okan Diyos et idawat yo abe en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_26","072_20_26","LUK","20","26","26","Siya di et enggay naabak da sin namadasan da ay nangietek en Jesus sin sangoanan di kaipoipogaw, isonga pag dan gomiginek, tan nasdaaw da sin insongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_27","072_20_27","LUK","20","27","27","Wada da abe di Sadduceo ay inmey en Jesus. Daida di esa ay bonggoy di Judio ay mangmangwani en adi kasin matago di natey. Kanan da en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_28","072_20_28","LUK","20","28","28","“Apo maestro, kanan din linteg tako ay insolat Moses, ‘Mo waday sin-asawa ay magay anak da ya matey din lalaki, masapol ay asawaen din agi na din nalasang ta say mo way anak da, kaman say anak din natey.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_29","072_20_29","LUK","20","29","29","May kod, wada kano di pito ay sisiag-i ay lallalaki. Nangasawa din pangpangoan, ngem natey ay iwed anak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_30","072_20_30","LUK","20","30","30","Isonga naisokat iyogtana et inasawa na din balo, ngem natey ay iwed abey anak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_31","072_20_31","LUK","20","31","31","Iso na abe sin maikatlo. Pag siyasiya di. Am-in din doy pito ay sisiag-i et nansososkat da ay nangasawa sin balo ay sana, yan natey da am-in ay magay anak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_32","072_20_32","LUK","20","32","32","Pag omanongos ay matey din babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_33","072_20_33","LUK","20","33","33","May kod, mo sin tapin di agew sin katagoan kasin di natnatey, sino ngin en daida di kosto ay akin asawa en sisya? Tan inasawa da am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_34","072_20_34","LUK","20","34","34","Kanan Jesus en daida, “Aw kayman, mo din ipogaw ed wani et man-aasawa da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_35","072_20_35","LUK","20","35","35","ngem din ibilang Diyos ay maikari ay matago kasin ya maitapi en sisya ed langit et adi da man-aasawas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_36","072_20_36","LUK","20","36","36","Tan kaman da din aanghel ay adi da katkatey. Daida di an-ak Diyos tan kasinan tagoen daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_37","072_20_37","LUK","20","37","37","“Et mo maipanggep abe sin kasin katagoan di natey, olay si Moses et dadlonan pinaneknekan ay matago kasin di natey. Tan mo din insolat na ay maipanggep sin manbidbidang ay kaiw et kanana en si Diyos di deda ay Diyos da Abraham en Isaac ya si Jacob. Say kanana di olay mo nabayag ay nanatey da Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_38","072_20_38","LUK","20","38","38","Di layden nina ay kalien et matago kasin di natey, tan si Diyos et baken Diyos di natey ay ipogaw mo adi et din matmatago, tan am-in da ay mamati et matmatago da sin pangila na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_39","072_20_39","LUK","20","39","39","Pag kanan di odom ay mamaestron di linteg, “Kosto met kayman din insongbat mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_40","072_20_40","LUK","20","40","40","Et manlogi isdi, maga di mangitoled ay manpoot en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_41","072_20_41","LUK","20","41","41","Pag kanan Jesus en daida, “Apay nga kanan da en polin David din Messias? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_42","072_20_42","LUK","20","42","42","Tan olay si David et insolat na sin libro ay Salmo en, ‘Kanan Apo Diyos en Apok: Tomokdo ka sin makannawan ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_43","072_20_43","LUK","20","43","43","engganas abakek din kaibaw mo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_44","072_20_44","LUK","20","44","44","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Mo say kanan David en Apo na din Messias, intoy iyat na ay polin David?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_45","072_20_45","LUK","20","45","45","Idi nandengdenge din am-in ay kaipoipogaw, kanan Jesus sin papasolot na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_46","072_20_46","LUK","20","46","46","“Siliban yo din mamaestron di linteg, tan layden da ay manbabado si kagkagam-is ay nagayad ta say waday kailasinan da ya layden da abe ay daydayawen din mangila en daida ay mangwani en, ‘Emeyam, apo?’ mo en da manpasyal sin markitan. Pilpilien da abe din kasigedan ay tokdoan sin sinagoga, ya mo en da makipangan, siyat din napateg ay ipogaw di en da pakitokdoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK20_47","072_20_47","LUK","20","47","47","Iet-etekan da pay di nabalo ay babbabai ta say alaen da din gamgameng da ya olay din beey da dowan dan paandoandoen din kararag da sin pangiilaan di kaipoipogaw. Awni man et madagdagsen din dosa da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_1","072_21_1","LUK","21","1","1","Pag manmeswat si Jesus et inila na di babaknang ay mangipeppeey si pilak da sin kaikoskosnongan di pilak sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_2","072_21_2","LUK","21","2","2","Inila na abe di nalasang ay nabiteg ay nangikosnong si dowa ay balkeg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_3","072_21_3","LUK","21","3","3","Pag kanan Jesus, “Tet-ewa met nan ibagak en dakayo ay ad-ad-ado din inkosnong din nay nabiteg ay balo mo din inkosnong am-in di odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_4","072_21_4","LUK","21","4","4","Tan mo din odom et din sobran di kinabaknang da anggoy di indawat da, ngem din balo ay nay et olay nabibiteg, indawat na am-in ay katagoana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_5","072_21_5","LUK","21","5","5","Din odom sin pasolot na et ngalngalaten da din kinapintas di Timplo, tan naamag si kagkagam-is ay batbato ya naaltian si odom ay napintas ay naidadaton en Diyos. Pag kanan Jesus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_6","072_21_6","LUK","21","6","6","“Awni man et domteng din agew ay maiwalang am-in da naey ay il-ilaen yo, tan iwed di olay esay bato si komakaman sin kad-ana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_7","072_21_7","LUK","21","7","7","Pag dan kanan, “Apo maestro, pig-an di kaamagan nisa ya sinoy sinyal si pangimatonan mi ay dandani ay domateng din agew ay sana?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_8","072_21_8","LUK","21","8","8","Sinombat si Jesus et kanana, “Siliban yo ta adi kayo kaietekan. Tan ad-ado da di omali ay mangwani en, ‘Sak-en met din Messias,’ ya kanan da abe en, ‘Dandani ay domateng din agew.’ Ngem adi kayo koma maitaptapi en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_9","072_21_9","LUK","21","9","9","Mo dengngen yo abe ay waday gobat ya golo, adi kayo emeg-egyat. Masapol ay maamag dana, ngem daan pay din panpatinggaan di lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_10","072_21_10","LUK","21","10","10","Intoloy na ay nangwani, “Tan din maamag et man-gogobat din kailiili ya siya abe sin gogobierno. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_11","072_21_11","LUK","21","11","11","Ad-ado abe di kaeegyat ay yegyeg, betil ya sakit ay mamse si ad-ado ay ipogaw sin kailiili. Ya wada abe di kaeegyat ya nakaskasdaaw ay sinyal ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_12","072_21_12","LUK","21","12","12","“Ngem sin daan mapasamak dana, depapen ya paligaten das dakayo. Idarum das dakayo sin sinagoga et ibalod das dakayo. Begew sin pammati yo en sak-en, iey das dakayo sin aari ya gogobernador. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_13","072_21_13","LUK","21","13","13","Et say waday gondaway yo ay mangibaga sin siged ay damag en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_14","072_21_14","LUK","21","14","14","Ipapasnek yo sin nemnem yo ta adi yo nememnenemnem si isongbat yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_15","072_21_15","LUK","21","15","15","tan sak-en met laeng di mangidawat en dakayo si laing ay mankali ya sirib ay manongbat ta say magay iyat di kaibaw yo ay mangabak en dakayo ya mangontra sin ibagbaga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_16","072_21_16","LUK","21","16","16","Sin doy ay timpo abe, olay din nanapoan yo, aag-i yo, toton-od yo ya gagayyem yo et lipotan das dakayo sin tuturay ta say peslen da di odom en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_17","072_21_17","LUK","21","17","17","Am-in din kaipoipogaw abe et kalkaliget das dakayo begew sin nakies-esaan yo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_18","072_21_18","LUK","21","18","18","Ngem laton, tan ay-ayowanan Diyos dakayo ta adi malitaw di olay esa sin book yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_19","072_21_19","LUK","21","19","19","Isonga anosan yo tan say iyat yo ay mangon-od si biyag ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_20","072_21_20","LUK","21","20","20","Kanan aben Jesus, “Mo ilaen yo ay likoben di ad-ado ay soldado ed Jerusalem, say pangammoan yo na ay dandani di kabakasana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_21","072_21_21","LUK","21","21","21","Isonga din mantetee ed Judea et masapol ay dalasen da ay lomayaw sin kadondontogan. Din wada ed Jerusalem et manbakwit da koma, ya din wada abe sin pastolan et adi da koma somaa ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_22","072_21_22","LUK","21","22","22","Tan siya na di timpon di dosa ay katongpalan din am-in ay inpaisolat Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_23","072_21_23","LUK","21","23","23","Sin da doy ay agew, kaseseg-ang iman din maliton ya din way pansosoena, tan am-in di ipogaw sin ili ay nay et palalo ay mapaligatan da ya liknaen da din panosaan Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_24","072_21_24","LUK","21","24","24","Di odom et matey das gobat ya din odom pay et iey das daida sin kailiili ay addawi ta say panbalinen da ay bag-en. Et mo din ili ay nay Jerusalem, abaken din Gentil et manturay das na enggana ay pasaldengen Diyos daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_25","072_21_25","LUK","21","25","25","“Pag wada di kaeegyat ay mapasamak sin agew, bowan ya din tatalaw. Et am-in ay ipogaw isnan daga et enggay mariribokan da ya palalo abe di egyat da sin dalloyon ya din napigsa ay agodood di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_26","072_21_26","LUK","21","26","26","Matalimodaw da si egyat da sin pansedsed-an das mapasamak isnan daga, tan maikiweg din am-in ay maila ed kayang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_27","072_21_27","LUK","21","27","27","Et pag dan ilaen sak-en ay Anak di Ipogaw ay omal-ali ay maikoyog sin liboo. Peteg di panakabalin ko ya dadlonak mansilap si kinadiyos ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_28","072_21_28","LUK","21","28","28","Isonga mo manlogi am-in dana ay maamag, papigsaen yo ya panragsaken yo di nemnem yo, tan dandani di kaisalakanan yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_29","072_21_29","LUK","21","29","29","Pag dad-aten Jesus en daida din pangarig ay nay. Kanana, “Nemnemnemen yo din kaiw ay igos ya din odom ay kaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_30","072_21_30","LUK","21","30","30","Mo masokatan tobo da, namnamaen yo ay dandani di pinag-oodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_31","072_21_31","LUK","21","31","31","Iso na abe din nay inbagbagak en dakayo, mo ilaen yo ay maam-amag dana, ammo yo ay dandani din panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_32","072_21_32","LUK","21","32","32","“Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay matmatago pay laeng di odom ay ipogaw ay wada ed wani mo matongpal am-in din inbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_33","072_21_33","LUK","21","33","33","Mankaiiwed din wada ed kayang ya din daga ay nay, ngem din kalik pay et komakaman si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_34","072_21_34","LUK","21","34","34","Intoloy Jesus ay nangwani, “Siliban yo ta adi kayo masangsangaw si beteng ono odom ay niloloko ay ogali ya adi kayo madadagsenan si katagoan yo tan into et ya masngang kayo sin omaliak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_35","072_21_35","LUK","21","35","35","Tan masngang met di ipogaw sin am-in ay kailiili isnan labaw di daga ay kaman titit ay nakna sin tagdey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_36","072_21_36","LUK","21","36","36","Mansasagana kayo ngarud si kankanayon dowan kayo aben mankarkararag ta waday bikas ya toled yo ay mangitpe sin am-in dana ay maamag ta say mabalin ay sangoen yos sak-en ay Anak di Ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_37","072_21_37","LUK","21","37","37","Inag-agew ay en man-it-itdo si Jesus sin Timplo ya nilablabi ay en man-iiyan sin dontog ay Olivo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK21_38","072_21_38","LUK","21","38","38","Isonga din kaipoipogaw et masapsapa das binigbigat ay emey sin Timplo ta en da dengdengngen din kankanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_1","072_22_1","LUK","22","1","1","Dandani ay domateng din fiestan di Judio ay makwani en Nalabas ay panganan da sin tinapay ay magay labadura na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_2","072_22_2","LUK","22","2","2","Et din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg et an-anapen da mo intoy iyat da ay mangipapse en Jesus ay adi maam-ammoan, tan emegyat da sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_3","072_22_3","LUK","22","3","3","Pag kapten Satanas si Judas Iscariot ay esa en daida ay sinpo ya dowa ay pasolot Jesus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_4","072_22_4","LUK","22","4","4","et inmey sin papangolon di papadi ya din ap-apon di gogowardiyan di Timplo ta makitolag mo intoy iyat na ay mangipolang en Jesus en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_5","072_22_5","LUK","22","5","5","Peteg di ragsak da et nantotolag da ay idawtan si pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_6","072_22_6","LUK","22","6","6","Inaw Judas et pag nan ilogi ay manganap si waya na ay manglipot en Jesus mo maga di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_7","072_22_7","LUK","22","7","7","Domateng pay din damo ay agew di fiesta ay makwani en Tinapay ay Magay Labadura na, et say namaltian da si anak di karnero para sin fiesta ay makwani en Nalabas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_8","072_22_8","LUK","22","8","8","Isonga binaan Jesus da Pedro en Juan ay nangwani, “En kayo isagana din kanen tako sin fiesta.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_9","072_22_9","LUK","22","9","9","“Intoy laydem ay en mi pangisaganaan?” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_10","072_22_10","LUK","22","10","10","Pag nan kanan, “Emey kayo sin siyodad. Mo somawang kayos di, waday abaten yo ay lalaki ay en nanakdo. Onoden yo sin beey ay segpena, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_11","072_22_11","LUK","22","11","11","et kanan yo sin akin beey, ‘Inbagan din Apo tako mo into di kowarto ay ena makiokoban en dakami ay pasolot na sin para fiesta?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_12","072_22_12","LUK","22","12","12","Asi na itdo en dakayo di annawa ay kowarto ed kayang ay kad-an di am-in ay masapol tako. Saganaen yo din kanen takos di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_13","072_22_13","LUK","22","13","13","Siya di, pag emey din dowa ay sana et tinmet-ewa din am-in ay inbagan Jesus en daida. Et pag dan saganaen din kanen da ay para sin fiesta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_14","072_22_14","LUK","22","14","14","Idi dinmateng din kosto ay oras, nakitokdo si Jesus sin aapostol na ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_15","072_22_15","LUK","22","15","15","Kanana en daida, “Peteg ay laydek ay makiokob en dakayo sin nay fiesta ay makwani en Nalabas, asiak pay manligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_16","072_22_16","LUK","22","16","16","Tan kanak en dakayo ay adiak kasin makikan sin kaman nina ay fiesta enggana ay matongpal din ologena sin panturayan Diyos ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_17","072_22_17","LUK","22","17","17","Pag man-as Jesus si tasa ay napay-an si danom di obas et man-iyaman en Diyos, asi na pag kanan, “Alaen yo na ta pantedted-an yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_18","072_22_18","LUK","22","18","18","Tan kanak en dakayo en adiak kasin omin-inom si danom di obas enggana ay domateng din panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_19","072_22_19","LUK","22","19","19","Pag na aben alaen din tinapay et man-iyaman en Diyos. Asi na pag pit-ipit-ingen et idawat na en daida ay nangwani, “Si naey di awak ko ay maidaton para en dakayo. Amagen yo na ta say pangnemneman yo en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_20","072_22_20","LUK","22","20","20","Idi nakakan da, kaman nidi met laeng di inyat na sin tasa ay ina na yan kanana, “Din tasa ay nay et say baro ay tolag Diyos ay siglotan di dadak ay omayos mo mateyak para en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_21","072_22_21","LUK","22","21","21","“Ngem kanak abe en dakayo ay din manglipot en sak-en et wada isna ay nakiookob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_22","072_22_22","LUK","22","22","22","Sak-en ay Anak di Ipogaw et mateyak met maibasar sin ninemnem Diyos ed idi, ngem kaseseg-ang pay din manglipot en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_23","072_22_23","LUK","22","23","23","Pag dan man-asipoot mo sino ngin en daida di mangiat sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_24","072_22_24","LUK","22","24","24","Idi maaw-awni, nansosongbat din papasolot Jesus mo sino en daida di maibilang ay kapatgan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_25","072_22_25","LUK","22","25","25","Kanan et Jesus en daida, “Din aari ya odom ay manturturay isnan daga et ipipilit da din layden da sin iturturayan da ya layden da abe ay mabdayan si Managseg-ang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_26","072_22_26","LUK","22","26","26","Ngem baken say iyat yo koma, tan din kapatgan en dakayo et masapol ay ibilang na din awak na ay kaman sisya din anongos, ya din pangolo et komaman koman baa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_27","072_22_27","LUK","22","27","27","Sino aya di nangatngato, ay din tomokdo ay mangan ono din mansilsilbi en sisya? Din pansilbian ay mangmangan, ay baken siya? Ngem nay ay wadaak isna ay mansilsilbi en dakayo ay kaman baa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_28","072_22_28","LUK","22","28","28","“Dakayo di nakilaklak-am sin am-in ay ligat ko ay adi tinmaytaynan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_29","072_22_29","LUK","22","29","29","isonga amagek en dakayo din inamag Amak en sak-en. Tan indawat na en sak-en din kalebbengak ay manturay et say iyat ko met laeng en dakayo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_30","072_22_30","LUK","22","30","30","ta say makiokob kayo en sak-en sin panturturayak ya tomokdo kayo abe sin trono ay mangokom sin polin di sinpo ya dowa ay an-ak Israel.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_31","072_22_31","LUK","22","31","31","Pag kanan Jesus en Pedro, “Simon, dengngem kod nan ibagak. Kindaw Satanas di waya na ay mamadas en dakayo am-in ta say ilaena mo waday maisian en dakayo ay kaman din kaisianan di begas ya teg-ap mo mateg-apan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_32","072_22_32","LUK","22","32","32","Ngem inkarkararagak sik-a ay Simon ta say itoltoloy mo ay mamati, et mo mansagong ka kasin en sak-en, masapol ay papigsaem din iib-am.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_33","072_22_33","LUK","22","33","33","Asi et kanan Pedro, “Apo, enggay met nakasaganaak ay olay makibalodak ya makikateyak en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_34","072_22_34","LUK","22","34","34","“Siya say kanam,” kanan Jesus, “ngem ibagak en sik-a, mo sin daan pantan-oan di kawwitan si bigat, mamitlo ka ay mangwani en adim am-ammos sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_35","072_22_35","LUK","22","35","35","Pag kanan Jesus en daida, “Sin nangibaaak en dakayo ay magay intakin yo si pilak, sangi ya pansokatan ay sinilas, ay waday nankolangan yo?” “Maga yan,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_36","072_22_36","LUK","22","36","36","“Ngem ed wani pay,” kanan Jesus, “din waday pilak ya sangi na et olay itakina, ya din magay kampilana et masapol ay en manlako, olay mo masapol ay ilako na din tak-ep di bado na ta way ibayad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_37","072_22_37","LUK","22","37","37","Tan masapol met ay matongpal din naisolat ay kalin Diyos maipanggep en sak-en ay kanana en, ‘Naibilang sisya ay tollisan.’ Et nay dandani ay matongpal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_38","072_22_38","LUK","22","38","38","“Apo,” kanan da, “Naey di dowa ay kampilan.” “Kosto et sa,” insongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_39","072_22_39","LUK","22","39","39","Pag komaan da Jesus ya din papasolot na sin siyodad et inmey da sin dontog ay Olivo, tan say in-inmeyan da met laeng mo malabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_40","072_22_40","LUK","22","40","40","Idi dinmateng da, pag nan kanan en daida, “Mankararag kayo ta say adi kayo masolisog.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_41","072_22_41","LUK","22","41","41","Pag nan addawian si daidas at-atik ay kaman din kaaddawin di maitpig ay bato, et nandokmog ay nankararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_42","072_22_42","LUK","22","42","42","“Ama,” kanana, “mo laydem, ipalobos mo kod ay adiak nam-osen din nay omali ay ligat ko. Ngem baken koma din laydek mo adi din laydem di matongpal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_43","072_22_43","LUK","22","43","43","Pag et manpaila di anghel en sisya ay napod langit ay nangipapigsa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_44","072_22_44","LUK","22","44","44","Et sin nay palalo ay ligat na, inpapasnek na pay ay nankararag, et di linget na yan kaman dada ay mantedted sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_45","072_22_45","LUK","22","45","45","Idi nakakararag, nantaoli sin kad-an di papasolot na, et dinatnganas daida ay naseseyep, tan enggay nabbay da sin palalo ay sakit di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_46","072_22_46","LUK","22","46","46","Pag nan kanan, “Apay nga naseseyep kayo? Ibangon yo ta mankararag kayo ta say adi kayo masolisog.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_47","072_22_47","LUK","22","47","47","Deda ay mankalkali si Jesus, sinmawang di kaipoipogaw ay inpangon Judas ay esa sin sinpo ya dowa ay pasolot na. Sinmag-en en Jesus ta say ongoana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_48","072_22_48","LUK","22","48","48","ngem kanan Jesus, “Judas, apay nga nanbalinem din ongo ay sinyal di layad si sinyal di panglipotam en sak-en ay Anak di Ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_49","072_22_49","LUK","22","49","49","Ilaen pay din pasolot Jesus din maamag en sisya et kanan da en, “Apo, ay makibinetbetan kami?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_50","072_22_50","LUK","22","50","50","Dowan et kabetbet din esa ay pasolot na sin bag-en di kangatoan ay padi et nalongodan inga na ay makannawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_51","072_22_51","LUK","22","51","51","Ngem kanan et Jesus, “Kosto sa!” Et kinapay na din ingan di bag-en ay sana et nailatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_52","072_22_52","LUK","22","52","52","Pag nan kanan sin papangolon di papadi ya din ap-apon di gogowardiyan di Timplo ya din aam-a ay en nanpap en sisya, “Ay tollisanak aya ta inmali kayo ay nan-egeegen si kampilan ya pat-o ay en dompap? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_53","072_22_53","LUK","22","53","53","Inag-agew met ay wadaak sin Timplo ay man-it-itdo en dakayo, ngem adi kayo dinomdompap. Ngem nay dinmateng din waya yo ay inkeddeng Diyos ya din waya aben Satanas ay manturay sin mabolinget.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_54","072_22_54","LUK","22","54","54","Pag dan depapen si Jesus et in-ey da sin beey di kangatoan ay padi. Mo si Pedro pay et inmon-onod ay namona di betaey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_55","072_22_55","LUK","22","55","55","Ngem idi namongpong da sin gawan di bel-ayan ta man-anido da, en nakianido si Pedro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_56","072_22_56","LUK","22","56","56","Inilan di esa ay baa ay balasang sisya tan nasisilawan sin apoy, et insisin-eng na ay nangwani, “Din lalaki ay nay et esa met ay gait na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_57","072_22_57","LUK","22","57","57","Ngem insaot Pedro ay nangwani, “Maga yan, ay siya mo am-ammok sisya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_58","072_22_58","LUK","22","58","58","Maaw-awni pay, wada kasin di esa ay lalaki ay nangimaton en sisya et kanana, “Sik-a met di esa en daida.” Ngem kanan Pedro, “Baken yan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_59","072_22_59","LUK","22","59","59","Malabas pay di esa ay oras, wada kasin di esa ay lalaki ay nangipapati en, “Tet-ewa met ay esa na ay gait Jesus, tan taga-Galilea met abe.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_60","072_22_60","LUK","22","60","60","“Adiak polos ammo san kankanam,” insongbat Pedro. Mankalkali pay laeng sisya yan nantan-o din kawwitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_61","072_22_61","LUK","22","61","61","Pag et mansagong si Apo Jesus et isin-eng nas Pedro, et asi na ninemnem din inbagan di Apo ay sin daan pay pantan-oan di kawwitan sin labi ay doy, mamitlo ay kanana en adi na ammos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_62","072_22_62","LUK","22","62","62","Asi pag komaan et palalo ay man-anog-og. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_63","072_22_63","LUK","22","63","63","Din namanbantay en Jesus et nilaslasoy da ya dinesdespeg da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_64","072_22_64","LUK","22","64","64","Kinopopan da aben mata na, asi da kanan, “May kod ay, pogtoam mo sinoy nanespeg en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_65","072_22_65","LUK","22","65","65","Et ad-ado pay di kankanan da ay manglaslasoy ya manis-iyek en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_66","072_22_66","LUK","22","66","66","Sin napat-aana, naipango si Jesus sin kad-an di nasinop ay aam-an di Judio ya din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_67","072_22_67","LUK","22","67","67","Kanan da en sisya, “Ibagam kod, ay sik-a din Messias?” Sinongbatan Jesus ay nangwani, “Olay mo ibagak, adi yo met laeng patien, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_68","072_22_68","LUK","22","68","68","ya mo wada abe di isalodsod ko en dakayo, adi yo met laeng songbatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_69","072_22_69","LUK","22","69","69","Ngem manlogi ed wani, sak-en ay Anak di Ipogaw et tomokdoak sin makannawan Diyos ay manakabalin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_70","072_22_70","LUK","22","70","70","Pag da kasin ipoot, “Ay sik-a ngarud din Anak Diyos?” “Mo say kanan yo, kosto,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK22_71","072_22_71","LUK","22","71","71","Pag da et kanan, “Ay siya mo masapol tako di manistigo? Nay met ay dinnge tako din inbaga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_1","072_23_1","LUK","23","1","1","Pag pomika da am-in ta iey da si Jesus en Gobernador Pilato. Idi sinmawang das di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_2","072_23_2","LUK","23","2","2","indarum da ay nangwani, “Sinokalan mi na ay ipogaw ay mangaw-awis ay mangolo sin kailian mi ay Judio. Maikadwa, kanana en adi da koma baybayadan di bowis en Emperador, ya maikatlo, kankanana en sisya din Cristo ay ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_3","072_23_3","LUK","23","3","3","Pag pooten Pilato en Jesus, “Ay sik-a baw din arin di Judio?” “Mo say kanam et siya,” insongbat Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_4","072_23_4","LUK","23","4","4","Pag kanan Pilato sin papangolon di papadi ya din kaipoipogaw, “Magay ammok si basol na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_5","072_23_5","LUK","23","5","5","Ngem inpapilit da pay ay nangwani, “Ginolgolo na din am-in ay kaipoipogaw, manlogi ed Galilea enggana ed Judea, et nay ay dinmateng abe isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_6","072_23_6","LUK","23","6","6","Sin nanngean Pilato isna, pinoot na mo taga-Galilea si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_7","072_23_7","LUK","23","7","7","Idi inammoana ay napo si Jesus ed Galilea ay nanturturayan Herod, inpaitlod nas Jesus en sisya, tan naidsan ay wadas Herod ed Jerusalem sin da doy ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_8","072_23_8","LUK","23","8","8","Idi inilan Herod si Jesus, peteg di ragsak na, tan nabayag ay dindinnge na di maipanggep en sisya, yan laydena ay ilaen di esa ay nakaskasdaaw ay amagen Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_9","072_23_9","LUK","23","9","9","Isonga ad-ado di insalodsod na, ngem adi polos sinomsombat sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_10","072_23_10","LUK","23","10","10","Din papangolon di papadi ya din mamaestron di linteg et inpigpigsa da abe ay mangipabasbasol en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_11","072_23_11","LUK","23","11","11","Pag maitapi si Herod sin sosoldado na ay manis-iyek ya manglaslasoy en Jesus. Binadoan das sisya si kagkagam-is ay nagayad ay kaman din ibadon di ari et pag dan pataolien en Pilato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_12","072_23_12","LUK","23","12","12","Manlogi sin doy ay agew, dagos ay nan-gayyem da Herod en Pilato, tan sigod ay way ibaw da ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_13","072_23_13","LUK","23","13","13","Pag paayag Pilato din papangolon di papadi ya din odom ay aap-on di Judio ya din kaipoipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_14","072_23_14","LUK","23","14","14","et kanana en daida, “Indarum yo na en sak-en ay kanan yo en aw-awisena din kaipoipogaw ay mangolo sin gobierno. Ngem nay binistigal ko sin nangiilaan yo et magay inammoak ay mangipaneknek sin inpabpabasol yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_15","072_23_15","LUK","23","15","15","Olay si Herod abe et magay inammoana ay basol na, tan nay inpataoli na en datako, isonga maga ngarud di basol na si omanay si kapseana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_16","072_23_16","LUK","23","16","16","Isonga ipasoplit ko et anggoy, asiak ibolosan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_17","072_23_17","LUK","23","17","17","Say kanana di tan masapol ay ibolos na di esa ay balod sin tonggal fiesta ay makwani en Nalabas, tan say ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_18","072_23_18","LUK","23","18","18","Ngem din kaipoipogaw et kabanogbogaw da ay nangwani, “Peslem! Si Barabbas di layden mi ay ibolos mo!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_19","072_23_19","LUK","23","19","19","(Si Barabbas ay nay et naibalod tan nan-golo ed Jerusalem ya wada abey pinse na.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_20","072_23_20","LUK","23","20","20","Layden Pilato ay mangibolos en Jesus, isonga nakikali kasin sin kaipoipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_21","072_23_21","LUK","23","21","21","ngem inbogabogaw da en, “Ilansam! Ilansam sin krus!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_22","072_23_22","LUK","23","22","22","Inpitlon Pilato ay nakikali en daida et kanana, “Ay tan? Sino ngin di basol na? Iwed ammok si inamag na ay gapo si kapseana. Olay pasoplit ko et anggoy ta asiak ibolos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_23","072_23_23","LUK","23","23","23","Ngem intoltoloy da ay mangibogbogaw ay mangipapilit en mailansa si Jesus sin krus enggana ay naabak si Pilato, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_24","072_23_24","LUK","23","24","24","et inaw na din layden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_25","072_23_25","LUK","23","25","25","Inbolos na din layden da ay maibolos ay naibalod begew si golo ya pese ngem inpolang na pay si Jesus en daida ta say matongpal din layden da maipanggep en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_26","072_23_26","LUK","23","26","26","Pag ikaan din sosoldado si Jesus ay en da ilansa sin krus. Wada da pay sin danan et inabat da di esa ay lalaki ay si Simon ay taga-Cirene ay em-emey sin siyodad ay napo sin barbaryo. Dinpap das sisya et inpapilit da ay tilidena din krus, pag dan ipaonod en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_27","072_23_27","LUK","23","27","27","Ad-ado abe di kaipoipogaw ay mangon-onod en Jesus pati babbabai ay mangog-oga en sisya ya manladladingit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_28","072_23_28","LUK","23","28","28","Sinagong Jesus daida yan kanana, “Babbabai ay taga-Jerusalem, baken sak-en koma di og-ogaan yo mo adi din awak yo ya din anan-ak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_29","072_23_29","LUK","23","29","29","Tan awni et domteng di timpon di ligat ay pangwanian di ipogaw en, ‘Nagasat din babbabai ay basig ay adi nan-an-anak ya adi nanpaspasoso.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_30","072_23_30","LUK","23","30","30","Tan mo sin timpo ay sana, man-adawag di ipogaw ay magday di dontog ta say tab-okanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_31","072_23_31","LUK","23","31","31","Tan mo say amagen da na en sak-en ay kaman daan mango ay kaiw, adi pay masepsep di iyat da en dakayo ay kaman nanango.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_32","072_23_32","LUK","23","32","32","Wada abe di dowa ay tollisan ay inkoyog da en Jesus ta en da peslen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_33","072_23_33","LUK","23","33","33","Idi dinmateng da sin lugar ay kanan da en Tong-an di Toktok, inlansa da si Jesus sin krus. Din dowa ay tollisan et inlansa da abe si natken ay krus, esa sin kannawan ya esa sin kattigid Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_34","072_23_34","LUK","23","34","34","Pag kanan Jesus, “Ama, pakawanem daida, tan adi da ammo din am-amagen da.” Mo din sosoldado, nanbinnonotan da din badon Jesus ta say panbibingayan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_35","072_23_35","LUK","23","35","35","Din kaipoipogaw et pinmipika das di ay mamoyboya dowan din papangolon di Judio et siniyesiyekan das sisya ay nangwani, “Insalakana met di odom ay ipogaw. Isalakana kod abe din awak na mo tet-ewa ay sisya din Messias ay pinilin Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_36","072_23_36","LUK","23","36","36","Sinis-iyekan abe din sosoldado. Sinmag-en da ta idewdewan das sokas sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_37","072_23_37","LUK","23","37","37","dowan dan kankanan, “Isalakan mo ngarud din awak mo mo tet-ewa ay sik-a din arin di Judio.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_38","072_23_38","LUK","23","38","38","Wada abe di naisolat ay naipakpak sin toktokan Jesus ay kanana en, “Si naey di arin di Judio.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_39","072_23_39","LUK","23","39","39","Olay din esa ay tollisan ay nailansa et nilaslasoy na si Jesus ay nangwani, “Ay baken sik-a din Messias? Isalakan mo ngarud din awak mo ya dakami abe!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_40","072_23_40","LUK","23","40","40","Ngem din kadwa na ay tollisan, iniyew na ay nangwani, “Ay adi ka emegyat en Diyos? Nan-iso di naikeddeng en datako am-in, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_41","072_23_41","LUK","23","41","41","ngem mo daita pay et kosto din dosa ta tan say gon-gona ta sin basol ta, ngem mo sisya pay, maga iman di basol na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_42","072_23_42","LUK","23","42","42","Pag nan kanan en Jesus, “Apo Jesus, nemnemem kod sak-en mo omali ka ay manturay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_43","072_23_43","LUK","23","43","43","Et kanan Jesus en sisya, “Tet-ewa nan ibagak en sik-a. Ed wani ay agew, maitapi ka en sak-en ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_44","072_23_44","LUK","23","44","44","Idi inmalas dosi, kasaldeng din agew ay mansey-ang et binmolinget din intiro ay ili engganas alas tres. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_45","072_23_45","LUK","23","45","45","Pag et nabisngit din kurtinan di Timplo et nandowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_46","072_23_46","LUK","23","46","46","Inpigsan Jesus din kali na ay nangwani, “Ama, italek ko din ab-abiik ko en sik-a.” Say kanana di, pag matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_47","072_23_47","LUK","23","47","47","Idi inilan din kapitan di soldado am-in dana ay naamag, dinaydayaw nas Diyos ay nangwani, “Tet-ewa baw ay nalinteg na ay ipogaw!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_48","072_23_48","LUK","23","48","48","Din kaipoipogaw abe ay nasinop ay namoya, idi inila da din naamag, sinmaa da ay nangepakepag sin pagew da begew sin sakit di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_49","072_23_49","LUK","23","49","49","Ngem am-in din gagayyem Jesus ya din babbabai ay nakikiey en sisya ay napod Galilea et nantetee da sin ay-ayed ay nangil-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_50","072_23_50","LUK","23","50","51","Wada di lalaki ay manngadan si Jose ay taga-Arimatea ay esa ay ili sin probinsiya ay Judea. Siged ya nalinteg ay ipogaw sisya ay manman-ed sin domatngan di panturayan Diyos. Olay mo sisya et esa ay pangolon di Judio, adi nakiaw sin planon di iib-a na ya din natongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_52","072_23_52","LUK","23","52","52","Si Jose ay nay et inmey en Pilato ay nangdaw sin bangkay Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_53","072_23_53","LUK","23","53","53","Pag nan en ibaba sin krus et binotibotana si siged ay lopot, asi na pag igto sin liyang ay natiktikan ay bato ay adi naos-osal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_54","072_23_54","LUK","23","54","54","Sin nangamaganas di, dandani ay manlogi din agew ay pan-ibbayan, tan masdem di Biyernes ay pansaganaan di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_55","072_23_55","LUK","23","55","55","Din babbabai ay nakikiey en Jesus ay napo ed Galilea et inmonod da en Jose et inila da din kad-an di naiponponan Jesus ya din inyat Jose ay nangigto sin bangkay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK23_56","072_23_56","LUK","23","56","56","Pag dan somaa ta en da isagana din lana ya bangbanglo ay awni et en da iaplos sin bangkay na. Ngem sin kabigatana ay pan-ibbayan, nantetee da ed bebbeey da ay nan-illeng, tan say linteg di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_1","072_24_1","LUK","24","1","1","Idi Dominggo, nasapa din babbabai ay sana ay inmey sin kad-an di naiponponan Jesus ay nangitatakin si bangbanglo ay insagana da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_2","072_24_2","LUK","24","2","2","Dintengan da ay naolin din bato ay nain-eb sin liyang, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_3","072_24_3","LUK","24","3","3","isonga pag da et senggep, ngem magay dinatngan da sin awak Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_4","072_24_4","LUK","24","4","4","Idi pinmipika das di, nasdanasdaaw da, nanpaila et di dowa ay lalaki ay mansilsilap di bado da ay nakipipika en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_5","072_24_5","LUK","24","5","5","Nanyongo din babbabai begew si palalo ay egyat da, ngem kanan din doy lallalaki en daida, “Apay nga an-anapen yo din natago sin kad-an di natey? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_6","072_24_6","LUK","24","6","6","Iwed si Jesus isna, tan natago kasin. Ay nilinglingan yo din inbaga na en dakayo sin kad-an yo ed Galilea ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_7","072_24_7","LUK","24","7","7","ay masapol ay maipolang din Anak di Ipogaw sin managbasol ta ilansa da sin krus, ngem matago kasin sin maikatlo ay agew?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_8","072_24_8","LUK","24","8","8","Et pag dan nemnemen din inbagan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_9","072_24_9","LUK","24","9","9","Mantaoli da pay et inbaga da sin sinpo ya esa ay pasolot na ya din iib-a da din naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_10","072_24_10","LUK","24","10","10","Din ngadan di babbabai ay nay et da Maria Magdalena, Joanna, ya si Maria ay inan Santiago. Daida ya odom pay ay babbabai di en nangibaga sin aapostol sin naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_11","072_24_11","LUK","24","11","11","Ngem kanan din aapostol en taytayoktok et anggoy din inbagan di babbabai, isonga adi da pinati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_12","072_24_12","LUK","24","12","12","Ngem si Pedro pay et nanagtag ay inmey sin kad-an di liyang. Domateng pay isdi, nanyakog-ong ay nangitining, ngem magay inila na powira din lopot ay inbotibot da. Pag somaa ay manganaanap sin nemnem na mo sino di naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_13","072_24_13","LUK","24","13","13","Sin doy met laeng ay agew, mandad-an di dowa ay pasolot Jesus ay emey sin esa ay baryo ed Emmaus ay nasurok si sinpo ya esa ay kilometro din kaaddawi na ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_14","072_24_14","LUK","24","14","14","Idi mandad-an da, ngalngalaten da din maipanggep sin am-in ay naam-amag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_15","072_24_15","LUK","24","15","15","Manngalngalat da pay yan inmasag-en si Jesus et nakiey en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_16","072_24_16","LUK","24","16","16","Ngem olay mo inila das sisya, adi da naimatonan tan kaman nagodab mata da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_17","072_24_17","LUK","24","17","17","Kanan Jesus en daida, “Sino di ngalngalaten yo dowan kayon mandad-an?” Sinmaldeng da et maila sin mata da ay mansasadot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_18","072_24_18","LUK","24","18","18","Pag kanan di esa en daida ay manngadan si Cleopas, “Anggoy mon samet si mantetee ed Jerusalem si adi makin ammo sin naam-amag isdi en dana ay agew ay nalabas.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_19","072_24_19","LUK","24","19","19","“Ay sino di naam-amag?” kanan Jesus. “Din naam-amag en Jesus ay taga-Nazaret,” insongbat da. “Mamadtos sisya et inbilang Diyos ya din am-in ay kaipoipogaw ay manakabalin sisya ay nan-it-itdo ya nangam-amag si nakaskasdaaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_20","072_24_20","LUK","24","20","20","Ngem din papangolon di papadi ya din mangiturturay en datako et indarum das sisya ta matey et inpailansa da sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_21","072_24_21","LUK","24","21","21","Sisya pay koma di namnamaen mi ay mangipawaya en datako ay Israelita. Ed wani pay, say maikatlo ay agew nanlogi sin naamagan dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_22","072_24_22","LUK","24","22","22","Ed wani abe, waday naamag ay nasdaawan mi. Tan nasapa di odom ay babbabai ay iib-a mi ay inmey sin liyang ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_23","072_24_23","LUK","24","23","23","yan adi da kanon dintengan din bangkay na. Pag da et mantaoli ay manaddad-at en nanpaila kano di aanghel ay nangwani en natago kasin sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_24","072_24_24","LUK","24","24","24","Inmey abe di odom ay iib-a mi sin liyang yan kambaw tet-ewa am-in din inbagan din babbabai, ngem adi da met laeng inila si Jesus.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_25","072_24_25","LUK","24","25","25","Pag kanan Jesus en daida, “Ay apaw kayo ay kolang nemnem na! Apay nga naligat ay patien yo din am-in ay inbagbagan di mamadto? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_26","072_24_26","LUK","24","26","26","Maawatan yo koma ay masapol ay nam-osen din Messias din ligat ay sana agan-o, asi pag madayaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_27","072_24_27","LUK","24","27","27","Pag iolog Jesus en daida din am-in ay naisolat sin kalin Diyos maipanggep en sisya ay manlogi sin damo ay libro ay insolat Moses enggana sin insolat din am-in ay mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_28","072_24_28","LUK","24","28","28","Idi inmas-asag-en da sin ili ay emeyan da, intoloy Jesus ay manmandan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_29","072_24_29","LUK","24","29","29","ngem inpakodan das sisya ay mangmangwani, “Man-iyan takos na tan nay enggay nalabi.” Isonga pag makiey en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_30","072_24_30","LUK","24","30","30","Idi tinmokdo da ay mangan, inan Jesus din tinapay et man-iyaman en Diyos. Pag nan pit-ingen et idawat na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_31","072_24_31","LUK","24","31","31","Asi pag et maibolinasnasan mata da et inmatonan das sisya. Ngem pag et bigla ay namaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_32","072_24_32","LUK","24","32","32","Asi da nan-asibaga, “Iso met gayam ay siged di nemnem ta sin danan sin nangiol-ologana sin naisolat ay kalin Diyos en daita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_33","072_24_33","LUK","24","33","33","Kapika da ay dagos et nantaoli da ed Jerusalem. Dinatngan da din sinpo ya esa ay pasolot na ya din odom ay nakisinop en daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_34","072_24_34","LUK","24","34","34","ay mangmangwani, “Tet-ewa baw adi ay natago kasin din Apo, tan nanpaila en Simon!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_35","072_24_35","LUK","24","35","35","Pag dad-aten aben din dowa ay sana din naamag sin danan ya din nangimatonan da en Jesus sin namit-ipit-ingana sin tinapay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_36","072_24_36","LUK","24","36","36","Daddad-aten da pay laeng dana ay naamag yan kawada et si Jesus ay pinmipika sin kad-an da. “Talna koma di mawada en dakayo,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_37","072_24_37","LUK","24","37","37","Ngem nakibtot da ya palalo di egyat da, tan kanan da en banig di il-ilaen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_38","072_24_38","LUK","24","38","38","Isonga pag nan kanan en daida, “Apay nga emegyat kayo ya mandowadowa kayo maipanggep en sak-en? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_39","072_24_39","LUK","24","39","39","Ilaen yo nan takkay ko ya nan sikik ta patien yo en tet-ewa ay sak-en. Kapayen yos sak-en ta say mapnek kayo. Tan din banig et magay awak na ya tong-a na, et mail-ila yo met ay wada en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_40","072_24_40","LUK","24","40","40","Sin nangibagaana isna, inpaila na en daida din takkay na ya siki na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_41","072_24_41","LUK","24","41","41","Adi da pay laeng patien tan palalo ay masmasdaaw ya maragragsakan da, isonga kanan aben Jesus, “Ay wada di makan isna?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_42","072_24_42","LUK","24","42","42","Indawtan da si naidawis ay nigay, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_43","072_24_43","LUK","24","43","43","et insida na sin nangiilaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_44","072_24_44","LUK","24","44","44","Pag nan kanan en daida, “Da naey ay naam-amag et siya met laeng din inbagbagak en dakayo sin kawadak en dakayo ed idi: masapol ay matongpal am-in din insolat Moses ya din mamadto ya din wada abe sin libro ay Salmo ay maipanggep en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_45","072_24_45","LUK","24","45","45","Pag nan silawan din nemnem da ta say maawatan da din naisolat ay kalin Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_46","072_24_46","LUK","24","46","46","yan kanana en daida, “Siya na di naisolat: masapol ay manligat ya matey din Messias et pag kasin matago sin maikatlo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_47","072_24_47","LUK","24","47","47","Masapol abe ay maikaskasaba din panbabawian di ipogaw ya din pamakawanan Diyos sin basbasol da begew en sak-en sin am-in ay ili isnan daga manlogi isnan ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_48","072_24_48","LUK","24","48","48","Dakayo di mangipaneknek ay tet-ewa din nay inil-ila yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_49","072_24_49","LUK","24","49","49","Awni et sak-en met laeng di mangibaa sin inkarin Amak ta say bomaba en dakayo. Sedsed-en yo ngarud ed Jerusalem enggana ay awaten yo din nay panakabalin ay mapo ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_50","072_24_50","LUK","24","50","50","Pag nan ipango si daida ed Betania, et inkayang nan takkay na ay mamindisyon en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_51","072_24_51","LUK","24","51","51","Binbindisyonana pay laeng daida ya dowanan taytaynan daida et naikayang ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_52","072_24_52","LUK","24","52","52","Dinaydayaw das sisya et pag dan mantaoli ed Jerusalem ay peteg di ragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("LK24_53","072_24_53","LUK","24","53","53","Et kankanayon ay em-emey da sin Timplo ay manaydayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_1","073_1_1","JHN","1","1","1","Sin damodamo, sin daan maparsuaan di lobong, nawawada din Kali. Sisya di kadwan Diyos yan Diyos met laeng sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_2","073_1_2","JHN","1","2","2","Nanipod sin eng-enggana, wada din Kali ay sana ay kadwan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_3","073_1_3","JHN","1","3","3","Sisya di nangipaamagan Diyos sin am-in ay wada, et maga polos di naamag mo adi babaen en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_4","073_1_4","JHN","1","4","4","Sisya abe di poon di biyag ay maiarig si silaw ay maninggaw si nemnem di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_5","073_1_5","JHN","1","5","5","Tinitinggawana din mabolinget, yan din bolinget et adi makaabak sin silaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_6","073_1_6","JHN","1","6","6","Waday ipogaw ay inbaan Diyos ay manngadan si Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_7","073_1_7","JHN","1","7","7","Inbaan Diyos sisya ta ena paneknekan sin kaipoipogaw di maipanggep sin silaw ta mamati koma am-in ay ipogaw begew din inpaneknek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_8","073_1_8","JHN","1","8","8","Si Juan et baken din silaw ay mismo, mo adi et din inmali ay mangipaneknek si maipanggep sin silaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_9","073_1_9","JHN","1","9","9","Din kosto ay silaw et din inmali isnan daga ta ena silawan di nemnem di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_10","073_1_10","JHN","1","10","10","Ngem olay mo wada isnan lobong yan pinarsuan Diyos din am-in ay wadas na babaen en sisya, adi pay dedan inmatonan di ipogaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_11","073_1_11","JHN","1","11","11","Inmali sin ili na, yan adi aben inawat din kailiana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_12","073_1_12","JHN","1","12","12","Ngem wada pay di nangawat ay din namati en sisya. Daida di inyaanas kalintegan ay manbalin si anak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_13","073_1_13","JHN","1","13","13","Din nanbalinan da ay anak Diyos et baken naipogawan, tan baken maipoon sin nandaagan di sin-asawa ya din panggep da ay waday anak da, mo adi et maipoon sin panakabalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_14","073_1_14","JHN","1","14","14","Din Kali et nanbalin si ipogaw et nakitettee en dakami. Masemaseg-ang sisya ya pag tet-ewa din inbagbaga na. Inila mi din kinadiyos na ay din kinadiyos di bogbogtong ay Anak Diyos ay napo en Ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_15","073_1_15","JHN","1","15","15","Pinaneknekan Juan sisya ay nangwani, “Si naey din inbagbagak sin nangwaniak en dakayo en nangatngato mo sak-en din omonod, tan sin daanak pay bomalaan, nawawadas sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_16","073_1_16","JHN","1","16","16","Begew sin dakdake ay seg-ang na, kankanayon ay binbindisyonanas datako am-in ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_17","073_1_17","JHN","1","17","17","Tan inpaammon Diyos din linteg na babaen en Moses, ngem din seg-ang na ya din tet-ewa ay maipanggep en sisya et inpaammo na en datako babaen en Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_18","073_1_18","JHN","1","18","18","Maga di nakaila en Diyos, ngem din bogbogtong ay Anak na ay kadwan Ama na si kankanayon et sisya di nangipaammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_19","073_1_19","JHN","1","19","19","Sin namingsan, waday papadi ya Levita ay inmey sin kad-an Juan. Inbaan di papangolon di Judio ed Jerusalem si daida ta en da pooten en Juan mo sinos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_20","073_1_20","JHN","1","20","20","Adi insaot Juan din katet-ewa na mo adi et inpodno na ay nangwani, “Bakenak din Messias.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_21","073_1_21","JHN","1","21","21","“Sino ka ngarud? Ay sik-a si Elias?” kanan da. “Baken,” kanana. “Ay sik-a ngata din omali ay mamadto?” kasin dan inpoot. “Baken,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_22","073_1_22","JHN","1","22","22","“Yan sino ka ngarud? Ibagam kod tan siyat way isongbat mi sin nangibaa en dakami. Sinoy pangwanim sin awak mo?” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_23","073_1_23","JHN","1","23","23","“Sak-en di natongpalan di inpadton Isaias ay wada sin lugar ay magay omili di mangibogbogaw ay mangmangwani, ‘Isagana yo din danan di Apo ta maidoritso’” kanan Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_24","073_1_24","JHN","1","24","24","Asi et inbagan din doy inbaan di Fafariseo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_25","073_1_25","JHN","1","25","25","“Mo baken ka din Messias ya baken kas Elias ya din omali ay mamadto, apay ngarud ay manbonbonyag ka?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_26","073_1_26","JHN","1","26","26","Sinongbatan Juan ay nangwani, “Danom anggoy di ibonyag ko en dakayo, ngem waday nakipipika en dakayo ay adi yon ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_27","073_1_27","JHN","1","27","27","Sisya di omonod en sak-en, et begew din kinangato na, adiak maikari ay olay mangobad sin galot di sapatos na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_28","073_1_28","JHN","1","28","28","Naamag na ed Betania sin demang di ginawang ay Jordan ay nanbonbonyagan Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_29","073_1_29","JHN","1","29","29","Sin kabigatana, inilan Juan si Jesus ay omal-ali yan kanana ay nangiarig, “Dooy din karnero ay indawat Diyos ay maidaton ay mangaan sin basbasol di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_30","073_1_30","JHN","1","30","30","Sisya di inbagbagak ay omonod ay nangatngato mo sak-en, tan sin daanak bomalaan, nawawadas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_31","073_1_31","JHN","1","31","31","Olay sak-en et adiak ammo ed idi mo sinos sisya. Ngem inmaliak pay dedan ay mangibonyag si danom ta say maipaammos sisya en dakayo ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_32","073_1_32","JHN","1","32","33","Ed idi, kanak, adiak am-ammos sisya. Ngem asi et din nangibaa en sak-en ta enak ibonyag di danom et kanana, ‘Din ilaem ay pomatongan ya pantean di Ispiritok et sisya di mangibonyag si Ispirito Santo.’ Yan siya et sa inilak din Ispirito Santo ay kaman kalapati ay binmaba ay napod langit et nantee en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_34","073_1_34","JHN","1","34","34","Siya say inilak, isonga paneknekak en dakayo ay sisya di Anak Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_35","073_1_35","JHN","1","35","35","Sin kasin napat-a, wadas di da Juan ya dowa ay pasolot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_36","073_1_36","JHN","1","36","36","Inila nas Jesus ay malablabas yan kanana, “Si dooy din karneron en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_37","073_1_37","JHN","1","37","37","Idi dinngen din doway pasolot na din nangwanianas di, kaonod da en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_38","073_1_38","JHN","1","38","38","Manwingi pay si Jesus, inila na din omon-onod en sisya et kananan daida, “Ay way ibaga yo?” “Intoy panteteam ay Rabbi?” kanan da ay sinombat. (Din olog di Rabbi et maestro.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_39","073_1_39","JHN","1","39","39","“Omali kayot ilan yo,” kanana. Isonga nakiey da et inila da din panteteana. Isdi di nakiteean da en Jesus nanlogi sin alas kowatro engganas nalabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_40","073_1_40","JHN","1","40","40","Di esa en daida ay nannge sin inbagan Juan ya nakiey en Jesus et si Andrew ay iyogtan en Simon Pedro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_41","073_1_41","JHN","1","41","41","En kaanap en Simon et kanana en sisya, “Dintengan mi din Messias” (laydena ay kalien, din Cristo). ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_42","073_1_42","JHN","1","42","42","Asi na et ikoyog si Simon sin kad-an Jesus. Insin-eng Jesus sisya yan kanana, “Sik-a si Simon ay anak Juan. Mabdayan ka si Cefas.” (Din ngadan ay nay et iso na en Pedro yan din olog na et bato.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_43","073_1_43","JHN","1","43","44","Sin kasin napat-a, ninemnem Jesus ay emey ed Galilea. Dintenganas Felipe ay kailian da Andrew en Pedro ay taga-Betsaida yan kanana en sisya, “Manbalin ka et si pasolot ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_45","073_1_45","JHN","1","45","45","Si Felipe pay et ena dinatngan si Nataniel yan kanana en sisya, “Dintengan mi din ipogaw ay insolat Moses ya insolsolat aben di mamadto. Sisya si Jesus ay taga-Nazaret ay anak Jose.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_46","073_1_46","JHN","1","46","46","Asi et kanan Nataniel, “Ay siya mo waday siged ay mapo ed Nazaret?” “En ta ngarud ta en ka ilaen,” kanan Felipe ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_47","073_1_47","JHN","1","47","47","Sin nangilaan Jesus en Nataniel ay omal-ali, kanana, “Si naey di tet-ewa ay Israelita, tan magay siksikap na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_48","073_1_48","JHN","1","48","48","Pag pooten Nataniel, “Intoy nangammoam aya en sak-en?” “Inilak sik-a sin poon di kaiw ay igos sin daan pangayagan Felipe en sik-a,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_49","073_1_49","JHN","1","49","49","Pag et kanan Nataniel, “Apo maestro, sik-a od baw din Anak Diyos. Sik-a di Arin di Israel.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_50","073_1_50","JHN","1","50","50","Kanan aben Jesus, “Mamati ka begew sin nangwaniak en inilak sik-a sin poon di kaiw ay igos, ay baken siya? Awni abe et mailam di nakaskasdaaw ay maam-amag mo sinay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN1_51","073_1_51","JHN","1","51","51","Pag nan kanan en daida, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay awni et ilaen yo ed langit ay mabobokatan. Et pag kayon ilaen din aanghel en Diyos ay em-emey ed langit ya bomabbaba en sak-en ay Anak di Ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_1","073_2_1","JHN","2","1","1","Idi inmey di dowa ay agew, waday kasal ed Cana sin probinsiya ay Galilea. Wadas di si inan Jesus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_2","073_2_2","JHN","2","2","2","ya siya abe en da Jesus ya din papasolot na, tan naayagan da abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_3","073_2_3","JHN","2","3","3","Idi naabos din arak, kanan inan Jesus en sisya, “Naabosan das arak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_4","073_2_4","JHN","2","4","4","Kanan Jesus, “Ina, olay bay-am ta asiak makaoway, tan daan di timpo ay panongpalak sin planon Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_5","073_2_5","JHN","2","5","5","Pag kanan inan Jesus sin mantagtagay, “Tongpalen yo di am-in ay itogona en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_6","073_2_6","JHN","2","6","6","Waday ogalin di Judio ay maipanggep si kosto ay iyat di manbo. Isonga waday naisasaad ay enem ay koli ay dadakke ta say os-osalen da. Di laonen di esa et emey ay lima ay lata. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_7","073_2_7","JHN","2","7","7","Kanan Jesus sin mantagtagay, “Pon-en yo din am-in ay koli ay sanas danom.” Et say inyat da di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_8","073_2_8","JHN","2","8","8","Pag nan kanan en daida, “Gomaok kayo ta en yo iyaan din pangolo ay makaammo si makan ya inom.” Et inyaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_9","073_2_9","JHN","2","9","9","Ngem din pangolo ay doy et adi na ammo di napoan din arak, tan din nangaok anggoy sin koli di nakin ammo. Siya di, idi tinamtamana din danom ay nanbalin si arak, inayagana din mangasawa ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_10","073_2_10","JHN","2","10","10","yan kanana en sisya, “Ogalin di ipogaw ay pangon-onaen da di kam-isan ay arak. Et mo nakainoinom da, asi da paanongosen di maamsit. Ngem sik-a pay, indolin mo baw din kam-isan enggana ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_11","073_2_11","JHN","2","11","11","Din nay inamag Jesus ed Cana ay ili ed Galilea et say damo ay sinyal ay nangipailaana sin kinadiyos na. Et namnamed ay namati din papasolot na en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_12","073_2_12","JHN","2","12","12","Makdeng pay din kasal, inmey da Jesus en ina na, din aag-i na ya papasolot na ed Capernaum, et nantetee das di si piga ay agew et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_13","073_2_13","JHN","2","13","13","Idi dandani din fiestan di Judio ay makwani en Nalabas, inmey da Jesus ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_14","073_2_14","JHN","2","14","14","Sinenggep sin Timplo yan dinatngana di man-ilaklakos baka, karnero ya kalapati ya din mansoksokat si pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_15","073_2_15","JHN","2","15","15","Kaamag et si lobid ay soplit yan inpabela nas daida pati din karnero ya baka. Inwalang na abe din pilak di mansoksokat yan tinokang na din lalamisaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_16","073_2_16","JHN","2","16","16","Asi na et kanan sin man-ilaklakos kalapati, “Kaanen yo sa damdama! Adi yo panbalinen din beey Amak si panmarkitan!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_17","073_2_17","JHN","2","17","17","Et pag nemnemen din papasolot na din inpaisolat Diyos ay kanana, “Di palalo ay mangisaksakitak sin beey mo et say kateyak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_18","073_2_18","JHN","2","18","18","Idi siya di, kanan di papangolon di Judio en sisya, “Sinoy sinyal si pailam en dakami ay waday kalebbengam ay nangiyat sidi?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_19","073_2_19","JHN","2","19","19","Kanan Jesus, “Bakasen yo din Timplo ay nay ta asiak kasin saaden si tolo ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_20","073_2_20","JHN","2","20","20","Asi da et kanan, “Opatapolo ya enem ay tawen ket di naamagan din Timplo ay nay, asi ka et kanan en saadem kasin si tolo ay agew?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_21","073_2_21","JHN","2","21","21","Ngem din Timplo ay inbagan Jesus et din awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_22","073_2_22","JHN","2","22","22","Siyat kasin natago, asi ninemnem din papasolot na din kali na ay sana. Et pag dan patien din inpaisolat Diyos ya din inbagan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_23","073_2_23","JHN","2","23","23","Ad-ado da ay namati en sisya sin nakifiestaana ay sana ed Jerusalem, tan inila da din nakaskasdaaw ay sinyal ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_24","073_2_24","JHN","2","24","24","Ngem adi intalek Jesus din awak na en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN2_25","073_2_25","JHN","2","25","25","tan ammo na din ogalin di am-in ay ipogaw. Adi na masapol di mangibaga en sisya si wadas nemnem da, tan inaammo na met dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_1","073_3_1","JHN","3","1","1","Waday pangolon di Judio ay manngadan si Nicodemus ay naitatapi sin bonggoy di Fariseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_2","073_3_2","JHN","3","2","2","Sin namingsan ay labi, inmey sin kad-an Jesus yan kanana en sisya, “Apo maestro, ammo mi ay inbaan Diyos sik-a ay man-itdo en dakami. Tan maga polos di makaamag sin nakaskasdaaw ay sinyal ay inam-amag mo mo magas Diyos en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_3","073_3_3","JHN","3","3","3","“Tet-ewa nan ibagak en sik-a,” kanan Jesus ay sinombat. “Mo adi kasin maianak di ipogaw, adi mabalin ay makilak-am sin panturayan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_4","073_3_4","JHN","3","4","4","Et pag pooten Nicodemus, “Intoy iyat ngin di nakay ay maianak kasin? Ay makataoli aya sin eges di ina na ta asi maipidwa ay maianak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_5","073_3_5","JHN","3","5","5","“Tet-ewa nan ibagak en sik-a,” insongbat Jesus. “Mo adi maianak di ipogaw si danom ya si Ispirito Santo, adi mabalin ay maitapi sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_6","073_3_6","JHN","3","6","6","Tan din ianak di ipogaw et naipogawan, ngem din ianak pay di Ispirito Santo et naispiritoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_7","073_3_7","JHN","3","7","7","Adi ka ngarud masdaaw sin inbagak en masapol ay maianak kayo kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_8","073_3_8","JHN","3","8","8","Tan olay mo adi maawatan di iyat na ay maamag, maamag met laeng. Kaman din dagem. Adi tako ammo din kapkapoana ya din em-emeyana, tan oway di iyaat na, ngem liknaen tako pay dedan. Iso na sin am-in ay maianak si Ispirito Santo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_9","073_3_9","JHN","3","9","9","Pag kasin pooten Nicodemus, “Intoy iyat ngin nina ay maamag?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_10","073_3_10","JHN","3","10","10","Kanan Jesus, “Esa ka ay madayaw ay maestro isnan ed Israel, ngem adi ka maawatan? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_11","073_3_11","JHN","3","11","11","Tet-ewa nan ibagak ay din kalien mi et din ammo mi ya inila mi. Ngem dakayo pay et adi yo awaten din kankanan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_12","073_3_12","JHN","3","12","12","Nay inpaammok en dakayo di maipanggep sin nay kalotaan, ngem adi yo patpatien. Mo siya sa, intoy iyat yo ngin ay mamati mo way dad-atek si maipanggep ed langit? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_13","073_3_13","JHN","3","13","13","Maga met di kinmayang ed langit mo adi et sak-en anggoy ay Anak di Ipogaw ay binmaba ay napod langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_14","073_3_14","JHN","3","14","14","Yan din maamag en sak-en et kaman din naamag sin sinan eweg ay intakap ya inkayang Moses si posti sin nandad-anan da sin lugar ay magay omili. Tan sak-en abe ay Anak di Ipogaw et masapol ay maitakapak sin krus ya maikayangak ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_15","073_3_15","JHN","3","15","15","ta say mo sino di mamati en sak-en et waday biyag na ay iwed patingga na,” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_16","073_3_16","JHN","3","16","16","Gapo ta peteg di layad Diyos sin ipogaw isnan lobong, inbaa na din bogbogtong ay Anak na ta say mo sino di mamati en sisya, adi kaisian en Diyos ta madosa, mo adi et wada en sisya di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_17","073_3_17","JHN","3","17","17","Tan adi inbaan Diyos din Anak na isnan lobong ta keddengana di kaipoipogaw, mo adi et ta maisalakan da babaen en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_18","073_3_18","JHN","3","18","18","Isonga din mamati en sisya et adi da met madosa. Ngem din adi mamati et enggay nakeddengan da ay madosa, tan adi da gayam namati sin bogbogtong ay Anak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_19","073_3_19","JHN","3","19","19","Siya nay begew si nakeddengan da. Inmali isnan lobong din silaw ay maninggaw si nemnem di ipogaw, ngem pinatpateg da din mabolinget mo din mapat-a, tan lawa di inam-amag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_20","073_3_20","JHN","3","20","20","Tan din mangam-amag si lawa et sigaan da din silaw, et adi da sag-enan tan into et mo maipaila di basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_21","073_3_21","JHN","3","21","21","Ngem din mangon-onod si tet-ewa et omasag-en da sin silaw ta dalon maipaila ay si Diyos di nakin amag sin siged ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_22","073_3_22","JHN","3","22","22","Pag emey da Jesus ya din papasolot na sin probinsiya ay Judea et nantettee das di ay manbonbonyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_23","073_3_23","JHN","3","23","23","Si Juan abe et manbonbonyag ed Enon ay naisag-en ed Salim, tan ad-adoy danom sidi. Nan-inonod di ipogaw ay emey en sisya ta en da manpabonyag, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_24","073_3_24","JHN","3","24","24","tan daan pay laeng maibalod si Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_25","073_3_25","JHN","3","25","25","Din papasolot Juan et waday nakisongbatan da si esa ay Judio maipanggep si iyat di bonyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_26","073_3_26","JHN","3","26","26","Siya di, inmey din papasolot ay sana en Juan. Kanan da, “Apo maestro, ay manemnem mo din gait mo sin kawadam ed demang di Jordan, ay din inbagbagam met laeng? Wada kano ay manbonbonyag, yan am-in ay ipogaw et em-emey dan sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_27","073_3_27","JHN","3","27","27","Sinongbatan Juan yan kanana, “Olay mo sino ay ipogaw et maga di awatena ay kasasaad mo baken si Diyos di mangidawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_28","073_3_28","JHN","3","28","28","Dinnge yo dedan din inbagak en bakenak din Messias mo adi et din inbaan Diyos ay mamangpango mo sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_29","073_3_29","JHN","3","29","29","Din kasasaad ko et kaman din gait di mangasawa ay makaammo sin saganan di kasal. Olay mo baken sisya di akin asawa sin babai, peteg di layad na pay dedan ay maitapi sin kasal, tan dengngena di ibagbagan di gait na. Isonga sak-en abe ay nangisagana si ipogaw para sin omalian di Messias et peteg di layad ko ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_30","073_3_30","JHN","3","30","30","Masapol ay maipangatngatos sisya dowanak pay bomabbaba.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_31","073_3_31","JHN","3","31","31","Mo din napo sin daga et naidagaan, isonga din kalkaliena et naidagaan met laeng. Ngem mo din napo ed langit, sisya di kangatoan si am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_32","073_3_32","JHN","3","32","32","Kalkaliena di inila ya dinnge na, ngem at-atik di mamati sin ibagbaga na, olay mo sisya di kangatoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_33","073_3_33","JHN","3","33","33","Ngem din mamati et paneknekan da ay tet-ewa din kalin Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_34","073_3_34","JHN","3","34","34","tan say ibagbagan din inbaan Diyos din kalin Diyos met laeng. Tan sisya di inyaan Diyos sin am-in ay panakabalin di Ispirito na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_35","073_3_35","JHN","3","35","35","Tan si Diyos Ama et laylaydena din Anak na, et inpolang na di am-in en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN3_36","073_3_36","JHN","3","36","36","Mo sino di mamati sin Anak na et waday biyag na ay iwed patingga na, ngem din adi manongpal sin Anak na et maga en sisya din biyag ay nay, mo adi et dosaen Diyos ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_1","073_4_1","JHN","4","1","1","Din Fafariseo et nadamag da ay ad-ado kano di aw-awisen ya bonbonyagan Jesus ay pasolot na mo si Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_2","073_4_2","JHN","4","2","2","Ngem di katet-ewa na et baken si Jesus di namonbonyag mo adi et din papasolot na anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_3","073_4_3","JHN","4","3","3","Idi inammoan da Jesus ay say nadamag din Fafariseo, kinmaan da ed Judea ta mantaoli da ed Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_4","073_4_4","JHN","4","4","4","Masapol ay mandan da sin sakopen di Samaria, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_5","073_4_5","JHN","4","5","5","et sinmawang da ed Sikar ay esa ay ili isdi. Din ili ay doy et asag-en sin daga ay intawid Jacob sin anak na ay si Jose ed nabaon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_6","073_4_6","JHN","4","6","6","Wada abes di din bobon ay kinaotan Jacob. Nabbay si Jesus sin nandad-anana tan enggay omalas dosi, et katokdo sin kad-an di bobon ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_7","073_4_7","JHN","4","7","8","Din papasolot na pay et inmey da sin ili ta en da manlakos kanen da. Idi nadipos da, waday babai ay man-ili ed Samaria ay en nanakdo. “Man-inomak kod,” kanan Jesus en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_9","073_4_9","JHN","4","9","9","“Aw a, ngem Judio ka met. Apay ngin ay mankedaw kas danom en sak-en ay babai ay taga-Samaria?” kanana ay sinombat. (Tan din Judio et adi da iman makipolpolapol si taga-Samaria.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_10","073_4_10","JHN","4","10","10","Kanan pay Jesus, “Mo ammom koma din idawat Diyos ya mo sinoak ay mankedkedaw si danom, sik-a et koma di mankedaw en sak-en ta asiak iyaan sik-as danom ay mangidawat si biyag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_11","073_4_11","JHN","4","11","11","Asi et kanan din babai, “Apo, maga met di igaok mo yan sana ay malosong din bobon. Into ngin di pangaam si danom ay mangidawat si biyag? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_12","073_4_12","JHN","4","12","12","Ay napatpateg ka aya mo din ap-apo tako ay si Jacob? Tan sisya met di nangitawid sin bobon ay nay, yan say nanaksakdoana ya din aan-ak na si inin-inom da ya din talaken da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_13","073_4_13","JHN","4","13","13","Kanan aben Jesus ay sinombat, “Mo sino di man-inom sin danom ay sana, manbigaw kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_14","073_4_14","JHN","4","14","14","Ngem din man-inom pay sin danom ay idawat ko, adi kabigbigaw. Tan din danom ay idawat ko et manbalin si kaman obbog sin awak na ay adi katkatdok ay mangidawat en sisya si biyag ay eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_15","073_4_15","JHN","4","15","15","Pag kanan din babai, “Apo, omya ka kod sin danom ay sana ta adiak kabigbigaw ya adiak masapol ay omalialis na ay en manakdo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_16","073_4_16","JHN","4","16","16","Kanan Jesus, “En ka ayagan si asawam ta omali kayos na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_17","073_4_17","JHN","4","17","17","“Maga met di asawak,” insongbat din babai. Kanan aben Jesus, “Tet-ewa kayman san kanam en magay asawam, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_18","073_4_18","JHN","4","18","18","tan namin lima ka ay nakiasawa, yan din kabebbeey mo ed wani et baken mon asawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_19","073_4_19","JHN","4","19","19","Pag kanan din babai, “Apo, mamadto ka baw! Waday ibagak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_20","073_4_20","JHN","4","20","20","Din dontog ay nay et say nandaydayawan di ap-apo mi en Diyos ed nabaon. Ngem dakayo ay Judio et kanan yo en ed Jerusalem anggoy di kosto ay pandaydayawan di ipogaw en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_21","073_4_21","JHN","4","21","22","Asi et kanan Jesus, “Ina, dakayo ay taga-Samaria, adi yo met ammo si Diyos ay daydayawen yo, ngem dakami pay ay Judio et ammo mi, tan din mangisalakan si am-in ay ipogaw et naianak si Judio. Patiem man din nay kanak. Sin domateng ay timpo, baken sin dontog ay nay ya baken aben ed Jerusalem di pandaydayawan di ipogaw en Diyos Ama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_23","073_4_23","JHN","4","23","23","Di katet-ewa na et enggay dinmateng din timpo ay din kosto ay mandayaw en Diyos Ama et naimposoan di panangdayaw da en sisya babaen sin Ispirito na ay maibasar sin tet-ewa ay kinadiyos na. Tan layden Diyos ay say iyat di ipogaw ay mandayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_24","073_4_24","JHN","4","24","24","Si Diyos et ispirito gamin. Isonga din mandayaw en sisya et masapol ay naimposoan di panangdayaw da babaen sin Ispirito na ay maibasar sin tet-ewa ay kinadiyos na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_25","073_4_25","JHN","4","25","25","Pag kanan din babai, “Ammok kayman ay omali din Messias (ay mangadanan si Cristo). Et mo omali, ipaammo na di am-in en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_26","073_4_26","JHN","4","26","26","“Yan sak-en adi di, ay makingalngalat en sik-a,” kanan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_27","073_4_27","JHN","4","27","27","Idi siya et di, kadateng din papasolot na. Nasdaaw da, tan makingalngalat si babai, ngem maga en daida di nanpoot mo sinoy layden din babai ya mo sinoy begew ay makingalngalat si Jesus en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_28","073_4_28","JHN","4","28","28","Siya et di, kaipayag din babai sin sinakdo na et kataoli sin ili. Kanana sin ipogaw ay wadas di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_29","073_4_29","JHN","4","29","29","“Omali kayot ilaen yoy lalaki ay nangibagan sak-en sin am-in ay inam-amag ko, mo sisya et din kanan da en Messias.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_30","073_4_30","JHN","4","30","30","Et inmey da sin kad-an Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_31","073_4_31","JHN","4","31","31","Idi nadipos din babai, inpidwapidwan din papasolot Jesus ay nangwani en sisya, “Apo maestro, mangan ka et.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_32","073_4_32","JHN","4","32","32","Ngem kanana, “Kosto, tan waday kinan ko ay adi yon ammo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_33","073_4_33","JHN","4","33","33","Siya et di nan-asipoot din papasolot na, “Ay wada ngata di nangialis kinana?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_34","073_4_34","JHN","4","34","34","Pag kanan Jesus, “Siya na di kanek, din panongpalak sin layden di inmibaa ta say makdeng di obla ay inpaamag na en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_35","073_4_35","JHN","4","35","35","Waday apat yo ay kanana, ‘Wada di opat ay bowan pay, asi domateng di pinag-aani.’ Ngem kanak en dakayo en enggay pinag-aani ed wani. Ilaen yo man din omal-ali ay ipogaw. Daida di iarig kos naom ay pagey sin payew, tan maani da koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_36","073_4_36","JHN","4","36","36","Din man-ani et malagboan da, ya din ipogaw ay anien da et gon-oden da di biyag ay iwed patingga na. Isonga din nangibonobon sin kalin Diyos et makiragsak da sin man-ani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_37","073_4_37","JHN","4","37","37","Tet-ewa iman din apat di ipogaw ay kanana, ‘Manbonobon di esa, man-ani abey esa.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_38","073_4_38","JHN","4","38","38","Tan inbaak si dakayo ay mangani si adi yo nanling-etan, et nay gon-oden yo din oblan di odom,” kanan Jesus sin papasolot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_39","073_4_39","JHN","4","39","39","Mo din taga-Samaria ay man-ili ed Sikar, ad-ado da ay namati en Jesus begew din nangwanian din babai en inbagan Jesus en sisya di am-in ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_40","073_4_40","JHN","4","40","40","Isonga idi sinmawang da sin kad-an Jesus, inpakodan da ta makitee en daida. Et nantees di si doway agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_41","073_4_41","JHN","4","41","41","Ad-ado pay di namati en sisya begew sin inbagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_42","073_4_42","JHN","4","42","42","Et pag dan kanan sin babai, “Din pamatian mi ed wani et baken anggoy manbegew din inbagam mo adi et begew tan dinnge mi din inbagbaga na, et ammo mi ay sisya tet-ewa di mangisalakan si kaipoipogaw isnan lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_43","073_4_43","JHN","4","43","43","Idi nakdeng din dowa ay agew, kinmaan da Jesus ed Samaria et inmey da sin probinsiya ay Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_44","073_4_44","JHN","4","44","44","Tan waday inbagan Jesus ed idi ay maga di mamadto ay bigbigen di kailiana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_45","073_4_45","JHN","4","45","45","Idi sinmawang da ed Galilea, sinangailin din omilis sisya, tan inila da din am-in ay inam-amag Jesus ed Jerusalem sin nakifiestaan das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_46","073_4_46","JHN","4","46","46","Idi siya di, nantaolis da Jesus ed Cana ay ili ed Galilea ay nangipabalinanas danom si arak. Sin dinmatnganas di, wada di esay opisyal di gobierno ed Capernaum ay mansakit di anak na ay lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_47","073_4_47","JHN","4","47","47","Idi nadamag na ay sinmawang si Jesus ed Galilea ay napo ed Judea, en nanpakpakaasi en sisya ay emey koma ed Capernaum ta ena agasan din anak na ay enggay matmatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_48","073_4_48","JHN","4","48","48","Kanan Jesus en sisya, “Ay peteg kayo kayman! Mo magay ilan yos nakaskasdaaw ay sinyal, adi kayo mamati.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_49","073_4_49","JHN","4","49","49","Dowan et kanan din opisyal, “Apo, emey ta paabe ta adi matey din anak ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_50","073_4_50","JHN","4","50","50","Pag kanan Jesus, “Emey ka et. Laton ay matago din anak mo.” Pinati na din kalin Jesus et doy ay somaa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_51","073_4_51","JHN","4","51","51","Idi wada pay laeng sin danan sin napat-aana, inabat na di baa na ay nangibaga en matmatago din anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_52","073_4_52","JHN","4","52","52","“Pig-an pay di nailatonana?” pinoot din opisyal. “Nakaan din atong di awak na ed nasdem sin ala una,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_53","073_4_53","JHN","4","53","53","Pag nemnemen din opisyal ay siya di din oras ay nangwanian Jesus en, “Laton ay matago din anak mo.” Siya di, namatis sisya ya am-in da ay bemeey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN4_54","073_4_54","JHN","4","54","54","Siya na di maikadwa ay nakaskasdaaw ay sinyal ay inamag Jesus ed Galilea sin napoana ed Judea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_1","073_5_1","JHN","5","1","1","Idi nakdeng pay di, wada di fiestan di Judio ed Jerusalem et en nakifiesta si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_2","073_5_2","JHN","5","2","2","Ed Jerusalem, sin asag-en sin pasbol di karnero, waday nabyeng ay posong ay nginadanan di Judio si Betzata. Sin benget na, waday lima ay ab-abong ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_3","073_5_3","JHN","5","3","3","ay pansidsidoman di mansakit. Waday nagodab, waday napilay, ya wada abey paralitiko. Ad-ado da di binmabaktad isdi ay manman-ed sin pankibyawan di danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_4","073_5_4","JHN","5","4","4","Tan sagpamingsan kano, waday anghel en Diyos ay en mantab-aw ay mangibyaw sin danom. Yan din mangon-ona ay mantab-aw sin danom sin pangibyawan di anghel et makaan mo sinoy sakit na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_5","073_5_5","JHN","5","5","5","Waday lalaki sidi ay nansaksakit si tolonpo ya wao ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_6","073_5_6","JHN","5","6","6","Idi inilan Jesus sisya ya inammoana ay nabayag ay binmabaktad sidi, kanana en sisya, “Ay laydem ay mailatonan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_7","073_5_7","JHN","5","7","7","Sinongbatan din lalaki ay nangwani, “Laydek, Apo, ngem maga di mangiey en sak-en sin danom mo makibyaw. Pinadapadas ko ay emey, ngem sin daanak domateng, wada et di enggay nangon-ona.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_8","073_5_8","JHN","5","8","8","Pag kanan Jesus, “Ibangon mo, bidkingem san abek mo ta mandan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_9","073_5_9","JHN","5","9","9","Et nailatonan ay dagos, kabidking sin abek na, et pag mandan. Naamag na sin agew ay pan-ibbayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_10","073_5_10","JHN","5","10","10","Isonga kanan di papangolon di Judio sin lalaki ay sana, “Kontran di linteg tako ay egnam san abek mo, tan ed wani et agew ay pan-ibbayan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_11","073_5_11","JHN","5","11","11","“Aw kayman,” kanan din lalaki. “Ngem din nangagas en sak-en et kanana met en, ‘Bidkingem san abek mo ta mandan ka.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_12","073_5_12","JHN","5","12","12","“Yan sino ngin damdama san nangwanis sa?” pinoot da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_13","073_5_13","JHN","5","13","13","Ngem din lalaki ay sana et adi na ammo mo sino di nangagas en sisya, tan enggay nadipos si Jesus ay nilingban di nabeweg ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_14","073_5_14","JHN","5","14","14","Maaw-awni pay, dinatngan Jesus sin Timplo yan kanana en sisya, “Ilam, nay nailatonan ka. Adi ka kasin manbasbasol tan mo waday mapasamak en sik-a et nakarkaro mo sin damo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_15","073_5_15","JHN","5","15","15","Pag emey din lalaki et inpaammo na sin papangolon di Judio ay si Jesus di nangagas en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_16","073_5_16","JHN","5","16","16","Et say nangilogian da ay namalpaligat en Jesus, tan waday inam-amag na ay kaman nina sin agew ay pan-ibbayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_17","073_5_17","JHN","5","17","17","Kanan Jesus en daida, “Si Amak et adi na polos isalsaldeng di obla na, isonga sak-en abe et itoltoloy ko ay man-obla.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_18","073_5_18","JHN","5","18","18","Siya et di, nasepsep ay inpapasnek dan nemnem da ay mamse en sisya. Tan adi na et anggoy nilabsing din linteg maipanggep sin agew ay pan-ibbayan mo adi et aben inis-o nan awak na en Diyos ay mangwani en si Diyos di Ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_19","073_5_19","JHN","5","19","19","Kanan Jesus en daida, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo. Sak-en ay Anak Diyos et maga di mabalin ay amagek si bokod ko mo adi et amagek anggoy din ilaek ay am-amagen Amak. Mo sinoy amagena et siya abey amagek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_20","073_5_20","JHN","5","20","20","Tan si Amak et laylaydenas sak-en. Isonga ipappaila na en sak-en di am-in ay am-amagena. Yan wada abey pail-ila na en sak-en ay nakaskasdaaw mo din inamag ko ay nay. Et masdaaw kayo adi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_21","073_5_21","JHN","5","21","21","Tan si Amak et tagoena di natey, et siya abey iyat ko ay Anak na, tan tagoek mo sino di laydek ay tagoen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_22","073_5_22","JHN","5","22","22","Si Amak abe et maga polos di okomena mo adi et inpolang na en sak-en ay Anak na din kalebbengan ay mangokom, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_23","073_5_23","JHN","5","23","23","ta say dayawen di am-in ay ipogaw sak-en ay kaman din iyat da ay manaydayaw en Amak. Din adi mandayaw en sak-en et adi na aben dayawen si Amak ay nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_24","073_5_24","JHN","5","24","24","“Tet-ewa nan ibagak en dakayo. Mo sino di mamati sin kankanak ya mamati abe sin nangibaa en sak-en, waday biyag na ay iwed patingga na. Adi makeddengan ay madosa, tan enggay nakdeng di naisianana en Diyos yan naidawtan si biyag ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_25","073_5_25","JHN","5","25","25","Tet-ewa abe nan kanak. Am-in ay ipogaw et kaman dan natey, tan naisisian da en Diyos. Ngem enggay dinmateng din timpo ay olay din kaman natey et dengngen da din kalik ay Anak Diyos, yan din mamati sin dinnge da et matago da tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_26","073_5_26","JHN","5","26","26","Tan si Amak di mangidawat si biyag. Et siya abe en sak-en, tan indawat na en sak-en din kalebbengan ay mangidawat si biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_27","073_5_27","JHN","5","27","27","Indawat na abe en sak-en ay Anak na din kalebbengan ay mangokom, tan sak-en din Anak di Ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_28","073_5_28","JHN","5","28","28","Adi kayo masmasdaaw sin nay inbagak, tan sin tapin di agew, am-in din natey et dengngen da din kalik ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_29","073_5_29","JHN","5","29","29","yan bomala da sin naiponponan da. Din nangam-amag si siged et matago da ta say gon-oden da di biyag ay eng-enggana, ngem din nangam-amag si lawa et matago da ta say makeddengan da ay madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_30","073_5_30","JHN","5","30","30","Maga di mabalin ay amagek si bokod ko, tan di iyat ko ay mangokom et maibasar si ibagan Diyos en sak-en. Isonga kosto di iyat ko ay mangokom, tan baken din laydek di onodak mo adi et din layden di nangibaa en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_31","073_5_31","JHN","5","31","31","“Mo sak-en anggoy di mangipaneknek si maipanggep sin awak ko, adi met mapati din ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_32","073_5_32","JHN","5","32","32","Ngem wada abe si Amak ay mangipaneknek si maipanggep en sak-en, et ammok ay tet-ewa di ibagbaga na maipanggep en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_33","073_5_33","JHN","5","33","33","“Wada pay di inbaa yo ay en nannge en Juan, yan inbaga na di katet-ewan di maipanggep en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_34","073_5_34","JHN","5","34","34","Adiak od masapol di ipogaw ay mangipaneknek si maipanggep en sak-en. Ngem ipanemnem ko pay dedan en dakayo din inbagan Juan ta say patien yo koma ya maisalakan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_35","073_5_35","JHN","5","35","35","Si Juan et maiarig si silaw ay mansilsilaw, yan ginan-ganas yo di nanilsilawana sin nemnem yo si sinkaattikan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_36","073_5_36","JHN","5","36","36","Ngem waday mangipaneknek en dakayo sin katet-ewan di inbagbagak ay madagdagsen mo din inbagan Juan. Tan din obla ay tongtongpalek ay inpaamag Amak en sak-en et siya di din mangipaneknek ay si Amak di nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_37","073_5_37","JHN","5","37","37","Yan si Amak ay nangibaa en sak-en et sisya ay mismo di nangipaneknek si maipanggep en sak-en. Ngem adi yo polos dindinnge din kali na ya adi yo aben inil-ila din iso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_38","073_5_38","JHN","5","38","38","Adi yo aben inigto din inbaga na sin nemnem yo, tan adi yo patien sak-en ay inbaa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_39","073_5_39","JHN","5","39","39","Adaadalen yo din inpaisolat Diyos ed nabaon, tan ipagarup yo ay mo say iyat yo di, waday biyag yo ay iwed patingga na. Ngem sak-en dedan di kankanan din naisolat ay sana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_40","073_5_40","JHN","5","40","40","yan sigaan yo pay dedan ay maitapi en sak-en ta idawat ko koma en dakayo di biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_41","073_5_41","JHN","5","41","41","“Adiak masapol ay omit-ek di ipogaw, ngem olay mo say masapol ko koma, baken dakayo di omit-ek, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_42","073_5_42","JHN","5","42","42","tan ammok dedan di nemnem yo ay magay layad yo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_43","073_5_43","JHN","5","43","43","Nay inmaliak sina ay si Amak di nangidawat si kalebbengak, yan adi kayo omawat. Ngem mo waday esa ay omali ay mangit-ek sin mismo ay kalebbengana, sisya di awaten yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_44","073_5_44","JHN","5","44","44","Intoy iyat yo aya ay mamati? Tan din layden yo et din pan-asidayawan yo, ngem adi yo pagan-ano din pangit-ekan di es-esa ay Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_45","073_5_45","JHN","5","45","45","Olay siya di, adi yo koman kanan en sak-en di mangidarum en dakayo en Amak, tan din mangidarum en dakayo et din insolat Moses. Namnamaen yo ay maisalakan kayo mo patien yo din insolat Moses ay sana. Ngem adi yo met patien, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_46","073_5_46","JHN","5","46","46","tan mo patien yo koma, patien yo koma abes sak-en, tan din insolat Moses et sak-en di ibagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN5_47","073_5_47","JHN","5","47","47","Ngem gapo ta adi yo patien din insolat na ay sana, intoy iyat yo ngarud ay mamati sin kankanak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_1","073_6_1","JHN","6","1","1","Idi inmey di piga ay agew, inmagadang da Jesus ya din papasolot na sin annawa ay lebeng ay Galilea ay nginadanan da abe si Tiberias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_2","073_6_2","JHN","6","2","2","Ad-aad-ado di ipogaw ay inmon-onod en daida, tan inila da din nakaskasdaaw ay inam-amag na en daida ay mansakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_3","073_6_3","JHN","6","3","3","Pag manikid da Jesus si bilig et tinmokdo das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_4","073_6_4","JHN","6","4","4","Din timpo ay doy et dandani din fiestan di Judio ay makwani en Nalabas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_5","073_6_5","JHN","6","5","5","Idi tinamang Jesus din ad-ado ay ipogaw ay em-emey sin kad-an da, kanana en Felipe, “Into ngata di pangaan takos kanen da?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_6","073_6_6","JHN","6","6","6","Ammon Jesus pay dedan di amagena, ngem pinoot na di ay say pamadas na en Felipe mo sinoy isongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_7","073_6_7","JHN","6","7","7","Kanan pay Felipe, “Olay piga ay libo di ilako takos tinapay, adi omanay ta map-eng da, olay pay saat-ik di kanen da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_8","073_6_8","JHN","6","8","8","Asi et kanan di esa ay pasolot na ay manngadan si Andrew ay iyogtan en Simon Pedro, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_9","073_6_9","JHN","6","9","9","“Naey di esa ay an-anak ay lalaki ay nanbaon si limay tinapay ay sabog ya doway piskaw. Ngem pigpiga pay na sin nay kaad-adon di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_10","073_6_10","JHN","6","10","10","“Patokdoen yo kod daida,” kanan Jesus sin papasolot na. Ad-adoy logam sin kad-an das di, et say tinmokdoan din kaipoipogaw. Di kabibilang di nankakay ya babbaro et emey ay lima ay libo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_11","073_6_11","JHN","6","11","11","Pag alaen Jesus din tinapay et nan-iyaman en Diyos. Pag nan paiwatwat sin papasolot na sin kaipoipogaw. Siya abe sin piskaw, inpaiwatwat na di kaad-adon di layden di esa ya esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_12","073_6_12","JHN","6","12","12","Idi nabsog da am-in, kanan Jesus sin papasolot na, “Olnongen yo din binay-an da ta maga di mabalang.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_13","073_6_13","JHN","6","13","13","Olnongen da pay din nabay-an sin sigod ay lima ay tinapay, sinpo ya dowa ay baskit di napay-an sin namekmek ay makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_14","073_6_14","JHN","6","14","14","Sin nangilaan din kaipoipogaw sin doy ay nakaskasdaaw ay inamag Jesus, kanan da, “Si naey baw adi din mamadto ay pinadtoan da ay omali isnan lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_15","073_6_15","JHN","6","15","15","Ngem si Jesus pay, ammo na ay en da koman piliten sisya ta man-ari en daida. Et kadipos ay emey sin kadondontogan ay ang-anggay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_16","073_6_16","JHN","6","16","16","Idi malablabi pay, nanballalong din papasolot Jesus sin lebeng, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_17","073_6_17","JHN","6","17","17","et nanlogan das bangka ta omagadang da ed Capernaum. Enggay nalabi yan maga pay laeng si Jesus ay maitapi en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_18","073_6_18","JHN","6","18","18","Siya et di domateng et di mapges ay dagem yan pomigsa et abe din dalloyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_19","073_6_19","JHN","6","19","19","Idi inmaddawi das lima ono enem ay kilometro, inila das Jesus ay omas-asag-en en daida ay mandad-an sin labaw di danom. Et inmegyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_20","073_6_20","JHN","6","20","20","Ngem kanan et Jesus, “Sak-en na! Adi kayo emegyat!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_21","073_6_21","JHN","6","21","21","Pag manbaliw di nemnem da et layden da ay mangipalogan en sisya sin bangka, yan sinkaattikan yan kasanglad da sin emeyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_22","073_6_22","JHN","6","22","22","Sin napat-a, din kaipoipogaw ay nataynan sin demang na et sinsin-ed das Jesus. Tan ninemnem da ay es-esa ay bangka di wadas di sin labi, et ammo da ay adi nakilogan si Jesus mo adi et din papasolot na anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_23","073_6_23","JHN","6","23","23","Siya di, sinmawang di odom ay bangka ay napod Tiberias et sinmanglad da sin asag-en di nanganan di ipogaw si tinapay idi nakaiyaman si Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_24","073_6_24","JHN","6","24","24","Sin nangilaan di kaipoipogaw ay magas da Jesus ya din papasolot na, nakilogan da sin bangka ay sana et inmey dad Capernaum ta en da anapen si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_25","073_6_25","JHN","6","25","25","Idi dinatngan das sisya sin demang di lebeng, pinoot da en sisya, “Apo maestro, pig-an di sinmawangam sina?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_26","073_6_26","JHN","6","26","26","Kanan Jesus ay sinombat, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo. Anaanapen yos sak-en tan nangan kayos tinapay et nabsog kayo, baken begew tan naawatan yo din nakaskasdaaw ay sinyal ay inil-ila yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_27","073_6_27","JHN","6","27","27","Baken koma san makan ay madadael di maimongsanan di nemnem yo mo adi et din makan ay mabayag, ay din mangidawat si biyag ay eng-enggana. Din mangidawat sin makan ay nay en dakayo et sak-en ay Anak di Ipogaw, tan inpailan Amak ay Diyos ay inapolbalanas sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_28","073_6_28","JHN","6","28","28","Asi da et pinoot, “Sino ngin di amagen mi ta say tongpalen mi di obla ay layden Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_29","073_6_29","JHN","6","29","29","Sinombat si Jesus, “Siya nay obla ay layden Diyos ay amagen yo. Mamati kayo en sak-en ay inbaa na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_30","073_6_30","JHN","6","30","30","Pag da aben pooten, “Sino ngarud di sinyal ay pailam en dakami ta say mamati kami en sik-a? Sino ngatay amagem? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_31","073_6_31","JHN","6","31","31","Mo si Moses et pinakana din ap-apo tako si manna sin nandad-anan da sin lugar ay magay omili. Et say kanan din inpaisolat Diyos met laeng en, ‘Pinakanas daida si makan ay napod langit.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_32","073_6_32","JHN","6","32","32","Sinongbatan Jesus yan kanana, “Tet-ewa adi nan ibagak en dakayo ay baken si Moses di nangidawat si makan ay napod langit mo adi et si Amak. Yan din kinan da ed idi ay napod langit et baken din tet-ewa ay makan ay idawdawat Diyos en dakayo ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_33","073_6_33","JHN","6","33","33","Tan din tet-ewa ay makan ay idawat Diyos et siya din mapod langit ay mangidawat si biyag sin ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_34","073_6_34","JHN","6","34","34","Asi da et kanan, “Apo, idawat mo kod en dakami san makan si kanayon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_35","073_6_35","JHN","6","35","35","Kanan pay Jesus ay nangiarig, “Sak-en adi din makan ay mangidawat si biyag. Tan din omali en sak-en ay mamati et adi kasin domagdagaang ya kabigbigaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_36","073_6_36","JHN","6","36","36","Ngem dakayo pay, olay mo inil-ila yos sak-en, adi yo pay dedan mamati. Et siya met laeng din inbagak en dakayo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_37","073_6_37","JHN","6","37","37","Mo sino da pay di italek Amak en sak-en et omali da en sak-en, yan din omali en sak-en et adiak polos pakaanen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_38","073_6_38","JHN","6","38","38","Tan adiak binmaba ay napod langit ta say amagek din laydek mo adi ta amagek din layden di nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_39","073_6_39","JHN","6","39","40","Et din layden Amak ay nangibaa en sak-en et dadlonak ayowanan din intalek nan sak-en ta adi malitaw di olay esa mo adi et kasinak tagoen daida sin kaodian ay agew. Tan laydena ay am-in ay mangammo ya mamati en sak-en et wada di biyag da ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_41","073_6_41","JHN","6","41","41","Asi et nilogian di Judio ay nanmayotmot begew din inbagan Jesus ay sisya din makan ay napod langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_42","073_6_42","JHN","6","42","42","“Ay baken si naey aya si Jesus ay anak Jose?” kanan da. “Ammo tako met da ama na en ina na. Apay nga kanana en binmaba ay napod langit?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_43","073_6_43","JHN","6","43","43","Sinongbatan Jesus yan kanana, “Adi kayo manmaymayotmot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_44","073_6_44","JHN","6","44","44","Magay makaali en sak-en ay mamati mo adi awisen Amak ay nangibaa en sak-en, yan daida di tagoek sin kaodian ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_45","073_6_45","JHN","6","45","45","Tan waday insolat di mamadto ay kanana, ‘Am-in ay ipogaw et itdoan Diyos si daida.’ Et mo sino da ay mangitneng sin inbagan Amak ta say sisya di pan-adalan da, daida iman di omali en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_46","073_6_46","JHN","6","46","46","Adiak layden ay kalien ay waday nangila en Diyos, tan magay nakaila en sisya mo adi et anggoy sak-en ay napo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_47","073_6_47","JHN","6","47","47","Tet-ewa adi nan kanak ay din mamati en sak-en et wada en sisya di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_48","073_6_48","JHN","6","48","48","Tan sak-en din makan ay mangidawat si biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_49","073_6_49","JHN","6","49","49","Din ap-apo yo et nangan das manna sin nandad-anan da sin lugar ay magay omili, yan doy ay natey da pay dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_50","073_6_50","JHN","6","50","50","Din makan pay ay ibagbagak en dakayo ed wani et siya di din kosto ay makan ay napod langit, yan din mangan sin makan ay nay et adi katkatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_51","073_6_51","JHN","6","51","51","Sak-en met laeng din makan ay matmatago ay napod langit, et mo sino di mangan sin makan ay nay, matagotago ay eng-enggana. Din makan ay nay et din awak ko ay idawat ko ta say mabalin ay matago di kaipoipogaw isnan lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_52","073_6_52","JHN","6","52","52","Asi et nan-iibaw din Judio ay nangwani, “Intoy iyat ngin san ipogaw ay mangidawat si awak na ta kanen tako?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_53","073_6_53","JHN","6","53","53","Kanan aben Jesus, “Tet-ewa adi nan ibagak en dakayo ay mo adi yo kanen din awak ko ay Anak di Ipogaw ya adi yo inomen din dadak, maga en dakayo di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_54","073_6_54","JHN","6","54","54","Tan din mangan sin awak ko ya manginom sin dadak et daida di idawtan Diyos si biyag ay eng-enggana, yan daida abe di tagoek sin kaodian ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_55","073_6_55","JHN","6","55","55","Tan din awak ko ya din dadak et siya dadi din kosto ay makan ya mainom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_56","073_6_56","JHN","6","56","56","Din mangan sin awak ko ya manginom sin dadak et wada en sak-en si kanayon, yan sak-en abe et wadaak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_57","073_6_57","JHN","6","57","57","Matagoak begew en Amak ay nangibaan sak-en, tan sisya di poon di biyag. Iso na abe sin mangan en sak-en ay matago begew en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_58","073_6_58","JHN","6","58","58","Tan sak-en din kosto ay makan ay napod langit ay maitken sin kinan din ap-apo yo ed idi. Tan din nangan sidi et natey da met laeng. Ngem din mangan pay sin makan ay nay et matago si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_59","073_6_59","JHN","6","59","59","Say initdon Jesus am-in dana sin sinagoga ed Capernaum. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_60","073_6_60","JHN","6","60","60","Idi dinngen din nakikiey en sisya din inbagbaga na, ad-ado en daida di nangwani, “Palalo ay naligat nan itdo na! Magan samet di mamatis sa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_61","073_6_61","JHN","6","61","61","Magay nangibaga en Jesus, ngem ammo na pay dedan ay say nanmaymayotmotan da din initdo na ay sana, et kanana en daida, “Kambaw nasnit kayo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_62","073_6_62","JHN","6","62","62","Mo siya sa, sino ngata di wadas nemnem yo mo ilan yos sak-en ay Anak di Ipogaw ay komaykayang ay mantaoli sin napoak? Adi pay masepsep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_63","073_6_63","JHN","6","63","63","Din mangidawat si biyag et din Ispiriton Diyos, baken din awak. Magay silbin di awak sidi. Mo din inbagbagak en dakayo et napo da sin Ispiriton Diyos, isonga siya met laeng di mangidawat si biyag, dalo et mo mamati kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_64","073_6_64","JHN","6","64","64","Ngem wada en dakayo di adi mamati,” kanan Jesus. Say inbaga na di, tan sigod ay ammo na mo sinoy adi mamati ya mo sinoy manglipot en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_65","073_6_65","JHN","6","65","65","Pag nan itoloy ay mangwani, “Say begew na ay inbagak en dakayo ay magay makaali en sak-en ay mamati mo adi ipalobos Amak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_66","073_6_66","JHN","6","66","66","Et manlogis di, ad-ado en daida ay nakikiey en sisya di nantallikod, et adi da intoloy ay makibebbeweg en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_67","073_6_67","JHN","6","67","67","Siya di, kanan Jesus sin sinpo ya dowa ay pasolot na, “Yan dakayo pay, ay komaan kayo abe?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_68","073_6_68","JHN","6","68","68","Pag et kanan Simon Pedro, “Apo, sino ngin pay di onodan mi? Sik-a met di mangibagas kali ay mangidawat si biyag ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_69","073_6_69","JHN","6","69","69","Mo dakami pay et namati kami en sik-a yan dadlon min ammo ay sik-a din nasantoan ay dinotokan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_70","073_6_70","JHN","6","70","70","Kanan Jesus, “Sak-en di namili en dakayo ay sinpo ya dowa, ay baken siya? Ngem wada met di esa en dakayo ay nadimonyo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN6_71","073_6_71","JHN","6","71","71","Din inbagbaga na et si Judas ay anak en Simon Iscariot, tan olay mo sisya di esa sin sinpo ya dowa ay pasolot na, sisya met laeng di awni et manglipot en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_1","073_7_1","JHN","7","1","1","Nakdeng pay di, pag lomikeliked si Jesus sin probinsiya ay Galilea. Sigaana ay emey ed Judea, tan din papangolon di Judio isdi et sissiimen da mo intoy iyat da ay mamse en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_2","073_7_2","JHN","7","2","2","Idi dandani din fiestan di Judio ay makwani en Ab-abong, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_3","073_7_3","JHN","7","3","3","kanan din aag-in Jesus en sisya, “Komaan kas na ta emey ka ed Judea ta say mabalin ay ilaen di papasolot mos di di nakaskasdaaw ay am-amagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_4","073_7_4","JHN","7","4","4","Tan din mayad ay madamdamag et adi mantetee sin barbaryo, tan adi dedan maammoan di am-amagena. Mo waday am-amagem si nakaskasdaaw, en ka ngarud ipaila ta maammoan sin intiro ay lobong,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_5","073_7_5","JHN","7","5","5","Tan olay daida ay agin Jesus et adi da namati en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_6","073_7_6","JHN","7","6","6","Kanan Jesus en daida, “Daan met di kosto ay timpo ay panongpalak sin planon Diyos. Olay emey kayo, tan kinompolan di timpo ay emeyan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_7","073_7_7","JHN","7","7","7","Laton, tan din komonkontra et adi mabalin ay kaliliget das dakayo, ngem mo sak-en pay et kaliliget da, tan paneknekak ay lawlawa di am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_8","073_7_8","JHN","7","8","8","En kayo ngarud makifiesta. Adiak pay makaey tan daan di kosto ay panongpalak sin planon Diyos,” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_9","073_7_9","JHN","7","9","9","kanana. Et nataynan pay ed Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_10","073_7_10","JHN","7","10","10","Idi nadipos din aag-i na ay en makifiesta, asi inmonod si Jesus ay es-esa na ta adi kaammoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_11","073_7_11","JHN","7","11","11","Siya di, din nakifiesta ay papangolon di Judio et inanaanap das Jesus ay nanpoopoot mo intoy kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_12","073_7_12","JHN","7","12","12","Mo din nasinop pay ay ipogaw et nan-ayaayasak da ay nansosongbat maipanggep en sisya. Waday nangwani en, “Siged iman di ogali na,” dowan kanan aben di odom, “Baken met a, tan iet-etekana di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_13","073_7_13","JHN","7","13","13","Ngem adi da et inpigpigsa din kali da, tan emegyat da sin papangolo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_14","073_7_14","JHN","7","14","14","Idi nagodwa din fiesta, inmey si Jesus sin Timplo ta en man-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_15","073_7_15","JHN","7","15","15","Et say nasdaawan din papangolon di Judio ay kanan da, “Ay intoy nangaan ninas laing na, tan baken met naadal ay ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_16","073_7_16","JHN","7","16","16","Dengngen pay Jesus din kanan da ay sana, sinongbatanas daida yan kanana, “Din nay it-itdok et baken napos nemnem ko, mo adi et napo en Diyos ay nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_17","073_7_17","JHN","7","17","17","Mo sinoy mayad ay mangamag si layden Diyos et sisya di mangammo mo intoy napoan di it-itdok, mo si Diyos ono din nemnem ko et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_18","073_7_18","JHN","7","18","18","Din mangibagbagas napos nemnem na et anggoy et ipakat nay kabaelana ta mait-ek din awak na. Ngem din mangipakat pay si kabaelana ta mait-ek di nangibaa en sisya et pag tet-ewa di ibagbaga na ay magay siksikap na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_19","073_7_19","JHN","7","19","19","Si Moses di nangipaammo sin linteg Diyos en dakayo ed idi, ay baken siya? Ngem maga polos en dakayo di manongpal. Tan mo doy ya tongpalen yo koma, adi kayo koma gomagara ay pomse.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_20","073_7_20","JHN","7","20","20","“Nadimonyo ka! Sino ngin di mangagara ay mamse en sik-a?” kanan da ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_21","073_7_21","JHN","7","21","21","Asi et kanan Jesus, “Idi namingsan, waday inagasak ay mansakit sin agew ay pan-ibbayan et nasdaaw kayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_22","073_7_22","JHN","7","22","22","olay mo wada abey amagen yo sin siya di ay agew. Tan waday inbilin Moses en dakayo ay tinawid na sin ap-apo na ay kogiten yo di anak yo ay lalaki sin maikawao ay agew. Mo maiponta pay din agew ay sana sin agew ay pan-ibbayan, kogiten yo pay dedan ta tongpalen yo din bilin ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_23","073_7_23","JHN","7","23","23","Mo say iyat yo di sin agew ay pan-ibbayan ta matongpal din bilin Moses maipanggep si es-esa ay partin di awak, apay ngin ay ibobonget yos sak-en mo inagasak di lalaki sin agew ay pan-ibbayan ta dalon makaan din sakit di intiro ay awak na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_24","073_7_24","JHN","7","24","24","Adi yo koma pabasolen di ipogaw ay dagos ay maibasar sin damo ay pangila yo, mo adi et dadlon yo koman nemnemen on-ona mo sinoy katet-ewa na ta waday kosto ay kaibasaran di ipabasol yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_25","073_7_25","JHN","7","25","25","Idi siya di, wada da di taga-Jerusalem ay nangwani, “Ay baken si naey aya din layden da ay peslen? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_26","073_7_26","JHN","7","26","26","Doy ay mankalkali sin sangoanan di kaipoipogaw, yan gomineginek met din papangolo tako. Ay ninemnem da ngata ay sisya din Messias? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_27","073_7_27","JHN","7","27","27","Aga ngin, tan mo omali din Messias, maga kano di nakin ammo si napoana. Ngem mo si dooy pay, ammo tako met di napoana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_28","073_7_28","JHN","7","28","28","Idi siya et di, inpigsan Jesus din kali na sin nan-it-itdoana sin Timplo yan kanana, “Kanan yo kayman en ammo yos sak-en, yan kanan yo abe en ammo yo din napoak. Ngem di katet-ewa na et baken sak-en di nakaammo sin inmaliak mo adi et wada met di nangibaa en sak-en. Et mo dakayo, adi yo ammos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_29","073_7_29","JHN","7","29","29","Ngem mo sak-en pay, ammok dedan, tan napoak en sisya, yan sisya met laeng di nangibaa en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_30","073_7_30","JHN","7","30","30","Sin nangwanian Jesus sidi, pinadas din papangolo ay manpap en sisya, ngem magay kabaelan da, tan daan pay di timpo ay panongpalana sin planon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_31","073_7_31","JHN","7","31","31","Mo din kaipoipogaw pay, ad-ado da ay namati en sisya, et kanan da, “Ay baken si naey din omali ay Messias? Tan magan samet di makaamag si nakaskasdaaw mo din inam-amag nina.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_32","073_7_32","JHN","7","32","32","Idi dinngen din Fafariseo din sana ay inngayngayodongod di kaipoipogaw, din Fafariseo ya din papangolon di papadi et inbaa day polis di Timplo ta en da depapen si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_33","073_7_33","JHN","7","33","33","Ngem asi et kanan Jesus, “Baken mabayag di pakiteteeak en dakayo, asiak pay mantaoli sin nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_34","073_7_34","JHN","7","34","34","Awni et omanaanap kayo, ngem adi kayo makadteng en sak-en, tan din kad-ak et adi yo mabalin ay ayen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_35","073_7_35","JHN","7","35","35","Pag et man-asipoot din papangolon di Judio, “Into ngin di emeyana dedan ta adi tako makadteng? Ay siya et mo emey sin addawi ay il-ili ay kad-an di gait tako ay Judio ta ena itdoan di Gentil ay wadas di? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_36","073_7_36","JHN","7","36","36","Kanana en awni et anaanapen takos sisya ngem adi tako makadteng. Kanana abe en adi tako makaey sin kad-ana. Sino ngin di laydena ay kalien?” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_37","073_7_37","JHN","7","37","37","Pag domateng din agew ay kaodian di fiesta ay say kapatgan ay agew. Sin siya di ay agew, pinmika si Jesus yan inpigsa nan kali na ay nangwani, “Mo sinoy nabigaw, omali koma en sak-en ta man-inom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_38","073_7_38","JHN","7","38","38","Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Mo sinoy mamati en sak-en, wada en sisya di mangidawat si biyag ay kaman danom ay bemelbela si obbog si kankanayon.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_39","073_7_39","JHN","7","39","39","Din inbagbagan Jesus ay nay et din Ispiriton Diyos ay awni et awaten da ay namati en sisya. Maga pay din Ispirito en daida, tan daan madayaw si Jesus sin kateyana ya kaikayangana ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_40","073_7_40","JHN","7","40","40","Di odom ay nannannge sin nay inbagan Jesus et kanan da, “Si naey od baw din masmas-ed ay mamadto.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_41","073_7_41","JHN","7","41","41","Di odom pay et kanan da en, “Si naey din Messias,” dowan pay kanan di odom, “Ay siya mo ed Galilea di kapoan di Messias? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_42","073_7_42","JHN","7","42","42","Tan kanan din inpaisolat Diyos en maipoli kano din Messias en Ari David ya maianak kano ed Betlehem ay ilin David.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_43","073_7_43","JHN","7","43","43","Siya et di nankokontra din pangwanin di ipogaw en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_44","073_7_44","JHN","7","44","44","Wada abey mayad ay manpap en sisya, ngem maga en daida di en namden. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_45","073_7_45","JHN","7","45","45","Idi siya di, nantaoli din polis di Timplo sin kad-an di papangolon di papadi ya Fafariseo. Pinoot da en daida, “Apay nga adi yo in-alis na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_46","073_7_46","JHN","7","46","46","“Maga met di ipogaw ay makaiso sin iyat na ay mankali,” insongbat din polis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_47","073_7_47","JHN","7","47","47","Pag lasoyen din Fafariseo ay nangwani, “Ay in-etekana abes dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_48","073_7_48","JHN","7","48","48","Ay siya mo way olay esa en dakami ay tuturay ya Fafariseo ay namati en sisya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_49","073_7_49","JHN","7","49","49","Mo pay din doy kaipoipogaw ay namati et magay ammo das maipanggep di linteg tako. Awni man et dosaen Diyos daida,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_50","073_7_50","JHN","7","50","50","Waday esa en daida ay Fariseo ay si Nicodemus ay en nakingalat en Jesus ed idi. Kanana en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_51","073_7_51","JHN","7","51","51","“Mo maibasar kayman sin linteg tako, adi mabalin ay keddengan tako di ipogaw mo maga pay di kabistaana. Masapol ay wada omona di waya na ay manongbat ta asi tako nemnemen mo sinoy basol na. Ay baken siya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_52","073_7_52","JHN","7","52","52","Asi da et sombat yan kanan da, “Kaman ka aben taga-Galilea. En ka adalen din inpaisolat Diyos ta ammoem ay maga di mamadto ay napod Galilea.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN7_53","073_7_53","JHN","7","53","53","Pag dan somaa am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_1","073_8_1","JHN","8","1","1","Mo si Jesus pay, inmey sin dontog ay Olivo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_2","073_8_2","JHN","8","2","2","Idi napat-a, nasapa ay nantaoli sin Timplo et inalibongbongan di am-in ay ipogaw. Asi na pay itokdo et initdoanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_3","073_8_3","JHN","8","3","3","Pag et somawang di mamaestron di linteg ya Fafariseo ay nangialis babai ay nasokalan ay makilallalaki. Inpapika da sin sangoanan di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_4","073_8_4","JHN","8","4","4","Pag dan kanan en Jesus, “Apo maestro, din babai ay nay et nasokalan ay makilallalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_5","073_8_5","JHN","8","5","5","Kanan di linteg Moses en masapol ay pigpigen di kaman nina ay babai enggana ay matey. Mo sik-a pay, sinoy kanam?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_6","073_8_6","JHN","8","6","6","Say pinoot da di ay manikap koma en sisya, tan kanan da en osalen dan songbat na ay pangidaruman dan sisya. Ngem si Jesus et nanyakog-ong ay nangisolat si gomot na sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_7","073_8_7","JHN","8","7","7","Idi inpidwapidwa da ay nanpoot en sisya, nan-oyad si Jesus yan kanana, “Mo sino en dakayo di magay basol na, sisya di mangon-ona ay mamigpig en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_8","073_8_8","JHN","8","8","8","Asi pag kasin manyakog-ong yan insolat nan gomot na sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_9","073_8_9","JHN","8","9","9","Sin nanngean da sin doy ay inbaga na, nasaes-a da ay kinmaan ay namangpango din kakayan en daida. Et maga di nataynan malaksig da Jesus ya din babai ay deda ay pinmipikas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_10","073_8_10","JHN","8","10","10","Idi siya et di, nan-oyad kasin si Jesus yan kanana en sisya, “Iyogtan, into pay da di? Ay magay nataynan ay mamigpig en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_11","073_8_11","JHN","8","11","11","“Maga, Apo,” insongbat na. Kanan aben Jesus, “Adiak aben keddengan sik-a ay matey. Emey ka et, ngem adi ka ipidpidwa ay manbasol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_12","073_8_12","JHN","8","12","12","Idi kasin nankalis Jesus sin kaipoipogaw, kanana ay nangiarig, “Sak-en di silaw ay maninggaw si nemnem di ipogaw isnan lobong. Mo sinoy mangonod en sak-en, adi mandan sin mabolinget, tan wada en sisya din silaw ay mangidawat si biyag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_13","073_8_13","JHN","8","13","13","Asi et kanan din Fafariseo en sisya, “Adi met mapati san ibagbagam, tan sana ay paneknekam din mismo ay awak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_14","073_8_14","JHN","8","14","14","Kanan Jesus ay sinombat, “Olay mo din awak ko di paneknekak, tet-ewa pay dedan di ibagak, tan ammok din napoak ya din emeyak. Ngem mo dakayo pay, adi yo ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_15","073_8_15","JHN","8","15","15","Di iyat yo abe ay mangokom en sak-en et naipaksaw tan maibasar sin mail-ila yo. Mo sak-en pay et maga di okomek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_16","073_8_16","JHN","8","16","16","Ngem mo wada, kosto di pangokom ko, tan bakenak ang-anggay ay mangokom. Wada pay di kadwak ay si Amak ay nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_17","073_8_17","JHN","8","17","17","Naisolat kayman sin linteg yo ay mapati di kanan di doway tistigo mo nan-iso di itistigo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_18","073_8_18","JHN","8","18","18","May ngarud, di esa ay mangipaneknek en sak-en et sak-en ay mismo, ya din maikadwa et si Amak ay nangibaa en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_19","073_8_19","JHN","8","19","19","Asi da et pinoot, “Intoy kad-an amam?” Kanan aben Jesus, “Adi yo ammos sak-en ya adi yo aben ammo si Amak. Mo ammo yo komas sak-en, siya koma abe en Amak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_20","073_8_20","JHN","8","20","20","Say initdon Jesus am-in da naey sin naiasag-en si kaikoskosnongan di pilak sin Timplo. Ngem magay en nanpap en sisya, tan daan pay di timpo ay panongpalana sin planon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_21","073_8_21","JHN","8","21","21","Pag kasin kanan Jesus en daida, “Awni et taynak si dakayo et asi yo anaanapen sak-en. Ngem adi kayo makaey sin emeyak, tan matey kayo ay adi napakawan di basol yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_22","073_8_22","JHN","8","22","22","Isonga kanan din papangolon di Judio, “Apay ngata ay kanana en adi tako makaonod en sisya? Ay peslena ngata din awak na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_23","073_8_23","JHN","8","23","23","Kanan aben Jesus, “Mo si dakayo, napo kayo sin nay lobong et nailobongan di nemnem yo. Mo sak-en pay, napoak ed langit, isonga maitken di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_24","073_8_24","JHN","8","24","24","Say begew na ay kanak ed kaonyan en matey kayo ay adi napakawan di basol yo, tan say maamag tet-ewa mo adi yo patien ay sak-en din inbagak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_25","073_8_25","JHN","8","25","25","“Yan sino ka ngarud?” kanan da. “Din inbagbagak met laeng en dakayo nanlogi sin damo enggana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_26","073_8_26","JHN","8","26","26","Mo maipanggep en dakayo, ad-ado koma di ibagak ay mangipabasol en dakayo. Ngem siya anggoy di ipaammok sin kaipoipogaw, din dengngek ay mapo sin nangibaa en sak-en, tan pag tet-ewa di ibagbaga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_27","073_8_27","JHN","8","27","27","Ngem adi da inawatan ay si Ama na ay Diyos din inbagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_28","073_8_28","JHN","8","28","28","Isonga kanan aben Jesus en daida, “Mo makdeng ay ipakayang yos sak-en ay Anak di Ipogaw sin krus, asi yo dadlon ammoan ay sak-en din inbagak. Ammoan yo abe ay maga di amagek si bokbokod ko ay nemnem, mo adi et ibagbagak anggoy di initdon Amak en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_29","073_8_29","JHN","8","29","29","Din sana ay nangibaa en sak-en et sisya di kadwak. Adi tinmaytaynan, tan say am-amagek si kankanayon din kapnekana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_30","073_8_30","JHN","8","30","30","Et ad-ado da ay namati en sisya sin nanngean das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_31","073_8_31","JHN","8","31","31","Idi siya di, kanan Jesus sin Judio ay namati en sisya, “Mo ipapasnek yo ay mangonod sin init-itdok en dakayo, dakayo di tet-ewa ay pasolot ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_32","073_8_32","JHN","8","32","32","Maammoan yo di katet-ewa ay maipanggep en sak-en, et babaen din tet-ewa ay nay, mapawayaan kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_33","073_8_33","JHN","8","33","33","Asi da et kanan, “Dakami et polin Abraham. Adi kami naibabag-en si olay sino. Apay nga kanam en mapawayaan kami?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_34","073_8_34","JHN","8","34","34","Sinongbatan Jesus yan kanana, “Tet-ewa nan ibagak en dakayo. Mo sino di managbasol et bag-en di basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_35","073_8_35","JHN","8","35","35","Mo din bag-en et adi maibilang si kanayon sin pamilya. Ngem din anak pay di nakin beey et maibilang si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_36","073_8_36","JHN","8","36","36","Isonga mo sak-en ay Anak Diyos di mangipawaya en dakayo si basol, maiwayaan kayo adi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_37","073_8_37","JHN","8","37","37","“Ammok kayman dedan ay polin Abraham dakayo, ngem nay et ay layden yo ay pomse, tan sigaan yo din ibagbagak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_38","073_8_38","JHN","8","38","38","Siya anggoy di ibagbagak, din inpailan Amak en sak-en. Yan say iyat yo met laeng, tan dakayo abe et onodan yo din inbagan ama yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_39","073_8_39","JHN","8","39","39","Asi et kanan din Judio, “Si Abraham adi di ama mi.” Ngem insongbat Jesus, “Mo siya ay an-ak Abraham si dakayo, onodan yo koma di inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_40","073_8_40","JHN","8","40","40","Ngem nay napasnek di nemnem yo ay pomse, yan sak-en met di nangibagabaga en dakayos tet-ewa ay dinngek en Diyos. Ay siya mo way inamag Abraham ay kaman nisa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_41","073_8_41","JHN","8","41","41","Din onodan yo ngarud et din tet-ewa ay ama yo.” “Yan si Diyos adi di kosto ay Ama mi, magay odom, tan sisya anggoy di onodan mi,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_42","073_8_42","JHN","8","42","42","Kanan aben Jesus, “Mo tet-ewa ay si Diyos di Ama yo, laylayden yo komas sak-en, tan sak-en pay et inmaliak sina ay napo en sisya. Yan baken sak-en di nakaammo sin inmaliak, mo adi et sisya di nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_43","073_8_43","JHN","8","43","43","Apay nga adi yo maawatan din kanak? Ay tan tineteweng yo din laydek ay kalien, ay siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_44","073_8_44","JHN","8","44","44","Is-iso yo si ama yo ay si Satanas, et din panggep yo et tongpalen yo din layden ama yo ay sana. Makapeses sisya nanlogi sin damo enggana ed wani. Maga abe di ibaga nas tet-ewa, tan magay biyang nas di. Mo man-etek, amagena di maibagay sin ogali na, tan makaetek sisya yan sisya met laeng di poon di etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_45","073_8_45","JHN","8","45","45","Ngem mo sak-en pay et ibagak en dakayo di tet-ewa, et siya na di gapo ay adi yo patien sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_46","073_8_46","JHN","8","46","46","Ay wada ngata en dakayo di mangipaneknek ay waday binmasolak? Iwed met. Mo tet-ewa ngarud di ibagak, apay nga adi yo patien? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_47","073_8_47","JHN","8","47","47","Din an-ak en Diyos et esten da ay mannge ya mamati si ibaga na en daida. Ngem bakenan anak si dakayo, isonga say begew ay adi yo dengngen ya patien.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_48","073_8_48","JHN","8","48","48","Asi et kanan di Judio, “Tet-ewa baw adi din kanan mi ed idi en kaman kan taga-Samaria ya nadimonyo ka abe.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_49","073_8_49","JHN","8","49","49","“Bakenak nadimonyo,” insongbat Jesus, “tan daydayawek si Amak. Ngem dakayo pay et lomaslasoy kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_50","073_8_50","JHN","8","50","50","Adiak pay manpaidayaw, ngem wada pay dedan di makaammo sin kaidayawak, yan sisya met laeng di mangokom en daida ay lomaslasoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_51","073_8_51","JHN","8","51","51","Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mo sinoy mamati sin ibagbagak et adi katey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_52","073_8_52","JHN","8","52","52","Asi et kanan di Judio, “Enggay magay dowadowa mi ay nadimonyo ka. Natey met si Abraham, yan siya abe en daida ay mamadto, yan kanam pay laeng en adi katey din mamati sin ibagbagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_53","073_8_53","JHN","8","53","53","Ay siya mo napateg ka mo din ap-apo tako ay si Abraham ya din mamadto? Natey da met am-in. Sino ngin di pangis-oam sin awak mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_54","073_8_54","JHN","8","54","54","Kanan aben Jesus ay sinombat, “Mo dayawek din awak ko, magay silbi na. Ngem wada pay si Amak ay kanan yo en Diyos yo ay mangidayaw en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_55","073_8_55","JHN","8","55","55","Adi yo inam-ammoan sisya, ngem mo sak-en pay et ammok. Mo kanak koma en adiak ammos sisya, isoek si dakayo ay makaetek. Ngem ammok dedan yan patiek din kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_56","073_8_56","JHN","8","56","56","Peteg di layad Abraham ay ap-apo yo, tan namnamaena ay ilaena din inmaliak sina, yan tet-ewa ay naipaila en sisya et nanragsak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_57","073_8_57","JHN","8","57","57","Kanan di Judio, “Maga pay di limapolo ay tawen mo. Ay siya mo inilam si Abraham?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_58","073_8_58","JHN","8","58","58","Kanan aben Jesus, “Dadlon tet-ewa nan ibagak en dakayo ay sin daan bomalaan Abraham, nawawadaak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN8_59","073_8_59","JHN","8","59","59","Asi da et pomanidit si bato ta pigpigen das sisya, ngem nanlingeb si Jesus yan kinmaan sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_1","073_9_1","JHN","9","1","1","Sin nandad-anan Jesus, inila nay lalaki ay naianak ay nagodab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_2","073_9_2","JHN","9","2","2","Din papasolot Jesus et pinoot da en sisya, “Apo maestro, sinoy nakin basol sin nagodaban din lalaki ay doy? Ay din nakin anak en sisya ono sisya ay mismo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_3","073_9_3","JHN","9","3","3","“Bakenan basol di nangodab en sisya. Baken aben basol di nakin anak en sisya. Naamag di en sisya ta say maipaila din panakabalin Diyos ay mangaan sin godab na,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_4","073_9_4","JHN","9","4","4","“Masapol ay amagen tako din inpaamag di nangibaa en sak-en tan kaagawan pay laeng, laydena ay kalien, wada pay laeng di waya tako. Tan awni et malabi et magay iyat tako ay mangamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_5","073_9_5","JHN","9","5","5","Ngem nay wadaak pay laeng isnan lobong, et kamanak silaw ay maninggaw si ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_6","073_9_6","JHN","9","6","6","Sin nangwanian Jesus sidi, tinogpaanay lota et inamag nas pitek. Asi na in-aplos sin matan di nagodab ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_7","073_9_7","JHN","9","7","7","yan kanana, “En ka mandaop sin nanabyeng ay posong ed Siloam.” (Din olog di Siloam et naibaa.) Idi inmey din nagodab et nandaop, makaila et pag somaa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_8","073_9_8","JHN","9","8","8","Sin nangilaan di katokmang na ya din nangil-ila en sisya sin nanpalpalimosana ed idi, kanan da en, “Ay baken si naey aya din tomotokdos di si kanayon ay manpalpalimos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_9","073_9_9","JHN","9","9","9","“Siya sa yan,” kanan di odom. Ngem di odom pay et kanan da, “Baken met, ngem sana ay is-iso na.” Asi et kanan din lalaki, “Sak-en adi di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_10","073_9_10","JHN","9","10","10","Asi da et pooten en sisya ay nangwani, “Yan nay ay makaila ka ed wani mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_11","073_9_11","JHN","9","11","11","Kanana ay sinmongbat, “Din doy manngadan si Jesus et nan-amag si pitek, asi na pay in-aplos sin matak yan kanana en, ‘Emey kad Siloam ta en ka mandaop.’ Enak ngarud nandaop, et pag maibolinasnasan matak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_12","073_9_12","JHN","9","12","12","Asi da et kanan, “Intoy kad-ana?” “Toan adi,” insongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_13","073_9_13","JHN","9","13","13","Idi siya di, in-ey da din lalaki ay sana sin Fafariseo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_14","073_9_14","JHN","9","14","14","Tan agew ay pan-ibbayan di nangamagan Jesus si pitek ay nangaan sin godab na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_15","073_9_15","JHN","9","15","15","Pag pooten din Fafariseo mo sinoy naamag en sisya, pag makaila. Kanan din lalaki, “Waday in-aplos na ay pitek sin matak, asiak en daopan, et nay makailaak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_16","073_9_16","JHN","9","16","16","Isonga kanan di odom ay Fafariseo, “Adi met inbaan Diyos din ipogaw ay doy, tan adi na tongtongpalen din linteg maipanggep sin agew ay pan-ibbayan.” Dowan et kanan di odom, “Aw kayman, ngem mo nakabasol iman di, ay siya mo makaamag si nakaskasdaaw ay sinyal ay kaman dadi?” Et nankinontra da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_17","073_9_17","JHN","9","17","17","Idi siya di, pinoot da kasin sin lalaki ay doy, “Sik-a pay, sinoy kanam maipanggep en sisya, tan sik-a dedan di nakin matas naibolinasnasan?” “Mamadtos sisya,” insongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_18","073_9_18","JHN","9","18","18","Ngem sigaan pay din papangolon di Judio ay mamati ay din doy lalaki ay makaila ed wani et naianak ay nagogodab mo adi da pooten agan-o sin nakin anak en sisya. Isonga inpaayag das daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_19","073_9_19","JHN","9","19","19","et inbagaan da, “Ay si naey din anak yo ay kanan yo en nangibelas godab na? Mo siya, intoy inyat na pay ay makaila ed wani?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_20","073_9_20","JHN","9","20","20","Sombat pay din nakin anak, kanan da en, “Aw yan, anak mi adi sa et tet-ewa ay nagodab sin binmalaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_21","073_9_21","JHN","9","21","21","Ngem mo maipanggep sin makailaana ed wani, adi mi ammo mo sinoy nangaan sin godab na ya mo intoy inyat na ay naamag. Sisya di panpootan yo, tan nakay et ammo na ay sombat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_22","073_9_22","JHN","9","22","23","Say kanan da di, tan emegyat da sin papangolon di Judio. Tan enggay tinotolag da ay mo sinoy mangwani en Messias si Jesus, adi maibilang sin gagait na ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_24","073_9_24","JHN","9","24","24","Pag ipaayag kasin din papangolon di Judio din nagodab et kanan da en sisya, “Isapatam en Diyos ay ibagam di tet-ewa, tan mo din doy nangagas en sik-a et ammo mi ay nakabasol ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_25","073_9_25","JHN","9","25","25","Kanan pay din lalaki, “Toan adi mo nakabasol sisya. Din ammok anggoy et nagodabak ed idi yan nay makailaak ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_26","073_9_26","JHN","9","26","26","“Aw, ngem intoy inyat na pay ay nangaan sin godab mo? Sinoy inamag na?” kasin dan pinoot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_27","073_9_27","JHN","9","27","27","“Enggay inbagak met, ngem adi yo patien. Apay nga layden yo ay dengngen kasin? Ay layden yo abe ay manbalin si pasolot na aya?” kanana ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_28","073_9_28","JHN","9","28","28","Pag dan iyewen sisya ay nangwani, “Wo, sik-a od abe di pasolot din ipogaw ay doy. Mo dakami pay et pasolot en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_29","073_9_29","JHN","9","29","29","Tan ammo mi ay nginalat Diyos si Moses, ngem mo maipanggep din ipogaw ay doy, adi mi pay ammo olay din napoana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_30","073_9_30","JHN","9","30","30","Asi et sinongbatan din lalaki, “Ado paabe na! Adi yo ammo din napoana, yan sisya di nangaan sin godab ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_31","073_9_31","JHN","9","31","31","Ammo tako met ay adi dengngen Diyos di ibagbagan di nakabasol mo adi din mandayaw en sisya ay man-am-amag si laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_32","073_9_32","JHN","9","32","32","Nanipod sin nanlogian di lobong, maga met di nadamag ay ipogaw ay nangaan si godab di nangibalas godab na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_33","073_9_33","JHN","9","33","33","Mo doy ya baken napo en Diyos sisya, adi met makaamag si kaman nina.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_34","073_9_34","JHN","9","34","34","Pag da aben kanan ay sinombat, “Dadlon kan nakabasol nanlogi sin napkeam yan kanam pay laeng en itdoam si dakami?” Pag da et keddengan ay adi maibilang sin gagait na ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_35","073_9_35","JHN","9","35","35","Idi nadamag Jesus ay say inyat da di sin nagodab, ena dinteng et kanana en sisya, “Ay mamati ka sin Anak di Ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_36","073_9_36","JHN","9","36","36","“Apo, ibagam kod mo sinos sisya ta say mamatiak en sisya,” insongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_37","073_9_37","JHN","9","37","37","Pag kanan Jesus, “Nay il-ilaem sisya, tan sisya nan makingalngalat en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_38","073_9_38","JHN","9","38","38","Asi kanan din lalaki, “Apo, mamatiak.” Et nandokmog ay mandayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_39","073_9_39","JHN","9","39","39","Idi siya di, pag kanan Jesus, “Inmaliak isnan lobong ta mailasinan di nangin ammo en Diyos sin adi nangin ammo. Mo din adi nangin ammo en Diyos et maiarig si nagodab, kaanek di godab da. Ngem din mangwani pay en ammo das Diyos, ipailak ay nagodab da pay laeng.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_40","073_9_40","JHN","9","40","40","Wada da di Fariseo sin kad-an Jesus ay nannge sin inbaga na, yan kanan da en sisya, “Ay laydem ay kalien aya en nagodab kami abe?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN9_41","073_9_41","JHN","9","41","41","Songbatan pay Jesus yan kanana, “Aga, tan mo doy ya nagodab kayo, maga koma di basol yo. Ngem gapo ta kanan yo en makaila kayo, deda san basol yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_1","073_10_1","JHN","10","1","1","Pag nan kanan ay nangiarig, “Tet-ewa adi nan ibagak en dakayo. Mo waday kodalan di kakarnero yan adi senggep di ipogaw sin kosto ay segpan mo adi et komalab sin alad, mangakew ya tollisan di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_2","073_10_2","JHN","10","2","2","Tan din mangay-ayowan sin kakarnero et senggep sin kosto ay segpan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_3","073_10_3","JHN","10","3","3","Sisya di pasgepen di gowardiya, et ayagana din kakarnero ay oka na. Mo ingad-ana pay si daida, maimatonan da din kali na et omonod da en sisya mo bomala da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_4","073_10_4","JHN","10","4","4","Mo bomala da pay am-in, ipango nas daida, et sisya di onoden da, tan ammo da din kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_5","073_10_5","JHN","10","5","5","Ngem adi da onoden di mangili mo adi et itagtagan da, tan adi da maimatonan din kali na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_6","073_10_6","JHN","10","6","6","Say dinad-at Jesus di en daida ay nangiarig, ngem adi da inawatan din laydena ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_7","073_10_7","JHN","10","7","7","Siya di, kasin kanan Jesus ay nangiarig, “Tet-ewa adi nan ibagak en dakayo ay sak-en di segpan di karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_8","073_10_8","JHN","10","8","8","Din am-in ay nangon-ona mo sak-en ay nangibagabagas etek et daida di mangakew ya tollisan. Ngem laton ay adi pinatpati di karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_9","073_10_9","JHN","10","9","9","Sak-en di segpan. Mo sinoy senggep ay mandan en sak-en et maisalakan. Maiarig si karnero ay senggep dowan bomala ay en man-alab. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_10","073_10_10","JHN","10","10","10","“Di panggep di mangakew et en mangakew ono gandat ay manpese ono mansida si karnero et anggoy. Sak-en pay et inmaliak ta magon-od koman di ipogaw di sigesiged ay biyag ay magay kolang na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_11","073_10_11","JHN","10","11","11","Kanan aben Jesus ay nangiarig, “Sak-en di siged ay mangay-ayowan si kakarnero ya mangisalakan en daida, olay mo say kateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_12","073_10_12","JHN","10","12","12","Mo din owat nalagboan ay manpaspastol si karnero, mo tamangena di maangat ay animal ay omali, taynana din karnero et tomagtag, tan baken sisya di kosto ay mangay-ayowan ay akin oka sin karnero. Mo bomala pay din maangat ay animal, katenan odom dowanan pansisianen odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_13","073_10_13","JHN","10","13","13","Et siya nay gapo na ay tomagtag din nalagboan ay sana, tan owat nalagboan et adi na banolen din kakarnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_14","073_10_14","JHN","10","14","15","Ngem sak-en pay di siged ay mangay-ayowan. Tan din pan-iinammoan mi sin karnerok et iso na sin pan-inammoan mi en Amak. Sak-en abe di matey ta way iyat di karnerok ay matago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_16","073_10_16","JHN","10","16","16","Wada abey kakarnerok ay adi naitapi sin kodalan ay nay. Siyatak aben ayagan si daida ta omali da et dengngen dan kalik. Asi da manbalin si esa ay sinkabeweg et es-esa di mangay-ayowan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_17","073_10_17","JHN","10","17","17","“Si Amak et laylaydenas sak-en, tan idawat kon biyag ko ta asiak kasin matago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_18","073_10_18","JHN","10","18","18","Maga met di mamse en sak-en mo baken sak-en di akin nemnem, tan waday kalebbengak ay mangidawat sin biyag ko ya wada abey kalebbengak ay taolien. Tan siya na di inbilin Diyos en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_19","073_10_19","JHN","10","19","19","Pag kasin mankinontra din Judio begew din kanan Jesus ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_20","073_10_20","JHN","10","20","20","Tan ad-ado da ay nangwani, “Binogen di dimonyos sisya! Apay ngarud ay layden yo pay laeng ay mannge?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_21","073_10_21","JHN","10","21","21","Dowan kanan di odom, “Ay siya mo say iyat di nadimonyo sa ay mankali? Ay mabalin aya ay kaanen di dimonyo di godab di ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_22","073_10_22","JHN","10","22","22","Sin pinag-aandap, wada di fiesta ay makwani en Kaidatonan di Timplo ed Jerusalem. Idi dinmateng din fiesta ay doy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_23","073_10_23","JHN","10","23","23","wadas Jesus ay mandaddad-an sin lak-am di Timplo ay makwani en Tambobong en Solomon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_24","073_10_24","JHN","10","24","24","Inalibongbongan di Judio yan kanan da, “Ay ken pay omando san panlingbalingbam si maipanggep en sik-a? Idoritsom man mo sik-a din Messias.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_25","073_10_25","JHN","10","25","25","Songbatan pay Jesus yan kanana, “Enggay inbagak yan, ngem adi yo met patien. Din nakaskasdaaw ay inam-amag kos kalebbengan Amak et siya da di mangipaneknek en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_26","073_10_26","JHN","10","26","26","Ngem adi yo dedan patien, tan baken kon karnero si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_27","073_10_27","JHN","10","27","27","Tan din karnerok et maimatonan da din kalik ya ammok abe si daida. Isonga sak-en di onoden da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_28","073_10_28","JHN","10","28","28","et iyaak daida si biyag ay eng-enggana. Adi da polos kaisian en Diyos, et maga abe di makapos en daida en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_29","073_10_29","JHN","10","29","29","Tan si Amak ay nangitalek en daida en sak-en di kapatgan si am-in. Maga di makapos en daida sin pangay-ayowanan Diyos Ama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_30","073_10_30","JHN","10","30","30","Tan dakami en Diyos Ama et es-esa kami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_31","073_10_31","JHN","10","31","31","Siya et di kasin nanpidit din Judio si bato ta ipigpig da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_32","073_10_32","JHN","10","32","32","Isonga kanan Jesus en daida, “Ad-adoy inpailak en dakayo ay siged ay say inpaamag Amak en sak-en. Sino ngin en da nay ay inamag ko di begew si pamigpigan yon sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_33","073_10_33","JHN","10","33","33","Sinongbatan pay din Judio ay kanan da, “Baken din siged ay inam-amag mo di gapo si pamigpigan mi en sik-a mo adi et din nanglaslasoyam en Diyos. Owat kan ipogaw dedan, ngem sana ay inis-om din awak mo en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_34","073_10_34","JHN","10","34","34","Kanan pay Jesus, “Ngem wada pay dedan di inpaisolat Diyos ay kanan yo en linteg yo maipanggep si papangolon di Judio ed idi ay kanana, ‘Sak-en ay Diyos et inbagak ay didiyos kayo.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_35","073_10_35","JHN","10","35","35","Din inpaisolat Diyos ay sana et adi met mabalin ay mawaswas. Mo didiyos ngarud di inngad-an Diyos en da doy ay ipogaw ay nankalkaliana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_36","073_10_36","JHN","10","36","36","apay nga kanan yo en is-ok din awak ko en Diyos mo kanak en sak-en di Anak na? Tan sak-en di dinotokan ya inbaa na isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_37","073_10_37","JHN","10","37","37","Mo adiak koman am-amagen din nakaskasdaaw ay inpaamag Diyos en sak-en, olay adi yo pomati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_38","073_10_38","JHN","10","38","38","Ngem mo say amagek dadi, say kaawisan yo koma ay mamati olay mo adi yo patien din kankanak, ta say dadlon yon ammoan ay wadas Amak en sak-en ya wadaak abe en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_39","073_10_39","JHN","10","39","39","Siya et di kasin dan pinadas ay manpap en Jesus, ngem inlisianas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_40","073_10_40","JHN","10","40","40","Asi pag mantaoli sin demang di ginawang ay Jordan sin kad-an di nanbonbonyagan Juan ed idi, et say nanteana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_41","073_10_41","JHN","10","41","41","Ad-adoy ipogaw ay emeemey en sisya. Kanan da en, “Magay inamag Juan si nakaskasdaaw ay sinyal, ngem tet-ewa pay dedan di am-in ay inbaga na maipanggep en naey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN10_42","073_10_42","JHN","10","42","42","Et ad-ado da ay namati en sisyas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_1","073_11_1","JHN","11","1","2","Waday siag-i ay omili ed Betania ay da Maria en Marta ya si Lazarus. Si Maria ay nay di awni et mangisoyat si bangbanglo sin dapan Apo Jesus ta asi na ponasan sin book na. Si Lazarus pay et mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_3","073_11_3","JHN","11","3","3","Siya di inbaan da Maria en Marta di en mangipadamag en Jesus, “Apo, mansakit din laylaydem ay gayyem mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_4","073_11_4","JHN","11","4","4","Sin nanngean Jesus sidi, kanana, “Din sakit na ay doy et adi mantongpal sin kateyana mo adi et napasamak na ta say maipaila din panakabalin Diyos ya mabigbig abe din kinadiyos ko ay Anak na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_5","073_11_5","JHN","11","5","5","Si Jesus et laylaydena din siag-i ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_6","073_11_6","JHN","11","6","6","Ngem olay mo siya di, sin nanngeana ay mansakit si Lazarus, adi inmey, dowa ay agew pay di nanteana sin kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_7","073_11_7","JHN","11","7","7","Asi na pag kanan sin papasolot na, “En tako kasin ed Judea.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_8","073_11_8","JHN","11","8","8","“Ngem Apo maestro, magay bayag na din istay pamigpigan di Judio en sik-as di, yan sana ay mantaoli tako pay laeng?” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_9","073_11_9","JHN","11","9","9","Kanan pay Jesus ay nangiarig, “Laton, maga pay laeng di mapasamak en datako tan sinpo ya dowa ay oras di kaagawan, ay baken siya? Mo mandan di ipogaw sin kaagawan, adi maisokba, tan maila din danan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_10","073_11_10","JHN","11","10","10","Ngem mo din labi di pandanana, maisokba, tan mabolinget ya maga en sisya di silaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_11","073_11_11","JHN","11","11","11","Pag nan itoloy ay mangwani, “Naseseyep din gayyem tako ay si Lazarus. Enak bangonen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_12","073_11_12","JHN","11","12","12","Asi et kanan din papasolot na, “Apo, mo naseseyep et mayat, tan mailatonan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_13","073_11_13","JHN","11","13","13","Say inbaga da di, tan kanan da en naseseyep si Lazarus tet-ewa, ngem di layden Jesus ay kalien et natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_14","073_11_14","JHN","11","14","14","Siya di, indoritson Jesus din kali na ay nangwani, “Natey si Lazarus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_15","073_11_15","JHN","11","15","15","ngem naragsakak pay dedan ay magaak sidi sin nateyana, tan awni et pomigsa di pammati yo begew sin ilaen yo. May, en tako ngarud sin kad-ana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_16","073_11_16","JHN","11","16","16","Asi et kanan Tomas ay nabdayan si Singin sin gagait na ay pasolot, “Siya, en tako iman ta olay makikatey tako en Jesus.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_17","073_11_17","JHN","11","17","17","Somawang pay da Jesus ed Betania, inammoana ay nakap-at si Lazarus ay naiponpon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_18","073_11_18","JHN","11","18","18","Ed Betania ay nay, asag-en ed Jerusalem, emey ay tolo ay kilometro di kaaddawi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_19","073_11_19","JHN","11","19","19","Isonga ad-adoy inmey ay Judio ay en mangliwliwa en da Marta en Maria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_20","073_11_20","JHN","11","20","20","Idi nadamag Marta ay wadas Jesus ay omal-ali, ena inabat, ngem nataynan si Maria ay tinmotokdo sin beey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_21","073_11_21","JHN","11","21","21","Kanan Marta en sisya, “Apo, mo wada kas na ed idi, adi koman natey din agi mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_22","073_11_22","JHN","11","22","22","Ngem ammok pay dedan ay olay ed wani, mo sinoy kedawem en Diyos et idawat nan sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_23","073_11_23","JHN","11","23","23","Kanan Jesus, “Matago kasin din agi yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_24","073_11_24","JHN","11","24","24","“Aw met kayman,” kanan aben Marta. “Ammok ay matago kasin sisya sin kasin katagoan di am-in ay natey sin kaodian ay agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_25","073_11_25","JHN","11","25","25","Asi et kanan Jesus, “Sak-en di manago si natey. Sak-en di mangidawat si biyag. Mo sinoy mamati en sak-en, olay mo matey, matago met laeng ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_26","073_11_26","JHN","11","26","26","Yan da sana ay matago ay mamati en sak-en et adi da polos kaisian en Diyos. Ay patiem na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_27","073_11_27","JHN","11","27","27","“Aw, Apo,” insongbat na. “Patiek ay sik-a din sinsin-ed mi ay omali sinan lobong. Sik-a din Messias ay Anak Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_28","073_11_28","JHN","11","28","28","Asi pag mantaolis Marta ed beey da yan kanana en iyogtana ay mangiayasak, “Maria, wada din Maestro yan ipaay-ayag daka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_29","073_11_29","JHN","11","29","29","Sin nanngean Maria sidi, kapika et ena inabat, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_30","073_11_30","JHN","11","30","30","tan wada pay laeng si Jesus sin benget di ili ay sin nangabtan Marta en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_31","073_11_31","JHN","11","31","31","Din Judio pay ay wada sin beey ay mangliwliwa en da Maria, idi inila das sisya ay mandaldalas ay komaan, inonod da, tan kanan da en mo emey sin naiponponan Lazarus ta en man-oga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_32","073_11_32","JHN","11","32","32","Somawang pay si Maria sin kad-an Jesus, kadokmog sin sangoanana yan kanana, “Apo, mo wada ka komas na ed idi, adi koman natey din agi mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_33","073_11_33","JHN","11","33","33","Idi inilan Jesus ay man-anog-og da Maria ya din nakiey ay Judio, peteg ay mansakit ya nariribokan di nemnem na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_34","073_11_34","JHN","11","34","34","et kanana, “Intoy nangiponponan yo?” “En tako ilaen, Apo,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_35","073_11_35","JHN","11","35","35","Yan pag manlolowas Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_36","073_11_36","JHN","11","36","36","Asi kanan din Judio, “Ilan yo kadin kadakdaken di layad na en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_37","073_11_37","JHN","11","37","37","Ngem kanan di odom, “Mo inagasana din doy nagodab, ay maga ngata di mabalin ay inamag na ta adi koman natey si Lazarus?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_38","073_11_38","JHN","11","38","38","Et palalo kasin ay mansakit nemnem Jesus. Pag somag-en sin naiponponan Lazarus ay liyang ay naenban si bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_39","073_11_39","JHN","11","39","39","“Kaanen yo din bato,” kanan Jesus. “Ngem Apo, enggay adi ay man-agob, tan nakap-at ay naiponpon,” insongbat Marta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_40","073_11_40","JHN","11","40","40","Kanan pay Jesus, “Ay tan niliw-am din inbagak en sik-a ay mo mamati ka, ilaem din panakabalin Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_41","073_11_41","JHN","11","41","41","Et kinaan da din bato. Asi tangaden Jesus ed langit yan kanana, “Ama, man-iyamanak tan dinngem sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_42","073_11_42","JHN","11","42","42","Ammok ay dengngem sak-en si kanayon, ngem say ibagak sa begew din naey da ay ipogaw ta say patien da ay sik-a di nangibaa en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_43","073_11_43","JHN","11","43","43","Pag nan kanan ay nangibogaw, “Ay Lazarus, bomala ka!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_44","073_11_44","JHN","11","44","44","Et binmala din natey ay nabotibotan si lopot din takkay ya siki na ya nabedbedan abe din ropa na. Pag kanan Jesus en daida ay wadas di, “Obaden yo san naibotibot ta way iyat na ay somaa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_45","073_11_45","JHN","11","45","45","Idi siya di, din ad-ado ay Judio ay nakiey en da Maria ay nangila sin inamag Jesus ay doy et namati da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_46","073_11_46","JHN","11","46","46","Ngem di odom pay et inmey da sin Fafariseo ay en nangipadamag sin inamag Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_47","073_11_47","JHN","11","47","47","Idi siya di, din Fafariseo ya din papangolon di papadi et inpaayag da din odom ay papangolon di Judio yan kanan da, “Intoy iyat tako pay, tan din ipogaw ay doy et ad-adoy nakaskasdaaw ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_48","073_11_48","JHN","11","48","48","Mo baybay-an tako, mamati am-in di ipogaw en sisya. Adi pay omali din taga-Roma ay mangituray en datako, et bakasen da din Timplo tako ay nay ya siya abe sin ili tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_49","073_11_49","JHN","11","49","49","Ngem asi et si Caifas ay din kangatoan ay padi sin siya di ay tawen et kanana, “Maga polos di ammo yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_50","073_11_50","JHN","11","50","50","Maawatan yo koma ay agpos mo matey di esa ay ipogaw ta matago din kakailiana mo din matey tako am-in ay man-ili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_51","073_11_51","JHN","11","51","51","Din inbagan Caifas ay nay et baken napo sin bokbokod na ay nemnem, ngem gapo ta sisya di kangatoan ay padi, inpaipadton Diyos en sisya ay matey si Jesus ta say matago di kakailiana ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_52","073_11_52","JHN","11","52","52","Ya baken din kakailiana ay Judio anggoy mo adi et am-in ay anak Diyos ay man-ili sin kailiili ta say panbalinenas daida si es-esa ay pamilya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_53","073_11_53","JHN","11","53","53","Et manlogi sin agew ay doy, inan-anap din papangolon di Judio mo intoy iyat da ay mangipapse en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_54","073_11_54","JHN","11","54","54","Idi siya di, adi nanpappailas da Jesus sin kaipoipogaw ed Judea mo adi et kinmaan das di et inmey da ed Epraim, esa ay ili ay asag-en sin kadondontogan. Et say nantean da Jesus ya din papasolot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_55","073_11_55","JHN","11","55","55","Nganngani din fiestan di Judio ay makwani en Nalabas. Isonga ad-ado di nantikid ed Jerusalem ay napo sin barbaryo ta tongpalen dan ogali da ay masapol ay man-ames da ta asi da pay mabalin ay makifiesta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_56","073_11_56","JHN","11","56","56","Din ipogaw ay nay et inanaanap das Jesus, et sin nasinsinopan da sin Timplo, nan-asibaga da, “Sinoy kanam? Adi ngin omalis sisya ay makifiesta?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN11_57","073_11_57","JHN","11","57","57","Tan din papangolon di papadi ya Fafariseo et inbilin da ay mo sinoy nakin ammo sin kad-an Jesus et ipadamag na koma en daida ta depapen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_1","073_12_1","JHN","12","1","1","Idi kolang di enem ay agew sin domatngan di fiesta, inmey da Jesus ed Betania ay ilin Lazarus ay din tinagon Jesus sin nateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_2","073_12_2","JHN","12","2","2","Nan-oto das kanen da ay nanangaili en Jesus, et si Marta di nandondono. Si Lazarus pay et nakiokob en da Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_3","073_12_3","JHN","12","3","3","Idi siya di, inan Maria di kagodwan di litro ay natanig ay nardo ay esay kanginaan ay bangbanglo. Et insoyat na sin dapan Jesus dowanan ponasan sin book na. Et napno din beey si banglo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_4","073_12_4","JHN","12","4","4","Asi et si Judas Iscariot ay pasolot Jesus ay awni et manglipot en sisya et kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_5","073_12_5","JHN","12","5","5","“Apay! Nailako koma din bangbanglo ay nay ta maidawat sin nabiteg, tan manbanol si piga ay libo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_6","073_12_6","JHN","12","6","6","Say kanana di baken gapo ta insaksakit na di nabiteg mo adi et gapo ta mangakew. Tan sisya di makaammo sin pilak dan da Jesus, et ogali na ay kolakolangana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_7","073_12_7","JHN","12","7","7","Asi et songbatan Jesus si Judas yan kanana, “Bay-am sisya, tan indodolina din bangbanglo ay nay ta say mangon-ona ay mailalana sin awak ko para sin kaiponponak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_8","073_12_8","JHN","12","8","8","Mo di nabiteg et kanayon ay wada da sin kad-an yo, ngem mo sak-en pay, bakenak wadas kanayon en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_9","073_12_9","JHN","12","9","9","Nadamag di ad-ado ay Judio ay wadas Jesus ed Betania, isonga inmey das di. Ngem baken begew si Jesus et anggoy di inmeyan da, mo adi et ta ilan da abes Lazarus ay tinago na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_10","073_12_10","JHN","12","10","10","Isonga din papangolon di papadi et nantotolag da ay peslen da abes Lazarus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_11","073_12_11","JHN","12","11","11","tan begew en sisya, ad-adoy Judio ay naisian en daida ta mamati da en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_12","073_12_12","JHN","12","12","12","Sin napat-a, nadamag din ad-aad-ado ay makifiesta ay somawsawang si Jesus ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_13","073_12_13","JHN","12","13","13","Et nan-a das pangan di palma ta en da abten dowan dan ibogbogaw, “Madaydayaw si Diyos! Mabindisyonan koma nan inbaan di Apo ay panakaawak na! Nagasat nan Ari tako sinan ed Israel!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_14","073_12_14","JHN","12","14","14","Nangabayo si Jesus sin anak di dangki ay inpaiali na. Et say tinmet-ewaan din inpaisolat Diyos ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_15","073_12_15","JHN","12","15","15","“Dakayo ay taga-Jerusalem, adi kayo emegyat, tan nay omal-ali din Ari yo ay nangakabayo si anak di dangki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_16","073_12_16","JHN","12","16","16","Din papasolot Jesus et daan da pay maawatan din olog di napasamak ay nay. Siyat mantaolis Jesus ed langit, asi da nemnemen ay siya na din natongpalan di inpaisolat Diyos maipanggep en sisya yan daida met laeng di nangamag sin natongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_17","073_12_17","JHN","12","17","17","Din ad-ado ay ipogaw ay nangila sin nangayagan Jesus en Lazarus ay binmala sin liyang sin nanagoana en sisya et inpidwapidwa da ay nangipadamag sin inila das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_18","073_12_18","JHN","12","18","18","Isonga ad-ado di en nangabat en Jesus, tan dinamag da din doy nakaskasdaaw ay sinyal ay inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_19","073_12_19","JHN","12","19","19","Siya di, nan-asibaga din Fafariseo, “Ilan yo kadi, naabak tako! Tan am-in ay ipogaw et nanbalin das pasolot na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_20","073_12_20","JHN","12","20","20","Wada da abey baken Judio ay Griego ay en nakifiesta ed Jerusalem ta dayawen das Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_21","073_12_21","JHN","12","21","21","Inmey dan Felipe (ay taga-Betsaida ay esay ili ed Galilea) yan kanan da en sisya, “Apo, makingalat kami kod en Jesus.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_22","073_12_22","JHN","12","22","22","En inbagan Felipe en Andrew, et pag dan mankoyog ay en mangibaga en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_23","073_12_23","JHN","12","23","23","Kanan Jesus, “Enggay dinmateng din timpo ay sak-en ay Anak di Ipogaw et maidayawak sin kateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_24","073_12_24","JHN","12","24","24","Kaman din maamag si bin-i. Tan tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mo adi mais-ek di esa ay bin-i ta say madonot ya somimit, komakaman ay es-esa. Ngem mo mais-ek ya madonot, asi somimit et manlames si ad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_25","073_12_25","JHN","12","25","25","Mo banolen di ipogaw din biyag na, matey pay dedan. Ngem mo ibilang na ay baken nabanol di biyag na isnan lobong, awni et matago ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_26","073_12_26","JHN","12","26","26","Mo sinoy mansilbi en sak-en, masapol ay sak-en di itoltoloy na ay onodan ta say din kad-ak et siya abey kad-ana. Yan din sana ay mansilbi en sak-en et dayawen Amak sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_27","073_12_27","JHN","12","27","27","Pag itoloy Jesus ay mangwani, “Nay nariribokan di nemnem ko. Sino ngata di ikararag ko en Amak? Ay kanak ngin en ilisi nas sak-en sin kateyak? Aga, tan say panggep ko ay inmalis na et ta sagabaek am-in dana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_28","073_12_28","JHN","12","28","28","Pag nan kanan en Diyos, “Ama, ipailam kod din kinadiyos mo ta say madayaw din ngadan mo.” Et wada di kali ay napod langit ay kanana, “Enggay inpailak et ipailak kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_29","073_12_29","JHN","12","29","29","Din kaipoipogaw ay pinmipika sidi et dinnge da abe din kali. Ngem kanan di odom en nankido dowan pay kanan di odom, “Nginalat di anghel sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_30","073_12_30","JHN","12","30","30","Asi et kanan Jesus en daida, “Din sana ay kali ay dinnge yo et baken naikali para en sak-en mo adi et para en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_31","073_12_31","JHN","12","31","31","Tan nay dinmateng din timpo ay kaokoman di ipogaw isnan lobong. Ed wani abe di maabakan Satanas ay din ap-apon di ipogaw ay adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_32","073_12_32","JHN","12","32","32","Tan mo maikayangak, awisek am-in ay ipogaw ta mamati da koman sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_33","073_12_33","JHN","12","33","33","Say kanan Jesus di ta ipaammo na di iyat na ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_34","073_12_34","JHN","12","34","34","Asi et kanan din kaipoipogaw, “Apay ngin ay kanam en masapol ay maikayang din Anak di Ipogaw? Tan din inpaisolat Diyos ay naitdo en dakami et kanana en matagotago din Messias ay eng-enggana. Sino ngin pay san Anak di Ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_35","073_12_35","JHN","12","35","35","Pag kanan Jesus ay nangiarig, “Baken mabayag di kawadan di silaw en dakayo. Onoden yo ngarud din nasilawan ay danan agpiya et wada pay laeng din silaw en dakayo tan into et ya mabolingetan kayo. Tan din mandan sin mabolinget et adi na ammo din emeyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_36","073_12_36","JHN","12","36","36","Mamati kayo ngarud sin silaw agpiya et wada pay laeng en dakayo ta say manbalin kayos ipogaw ay nasilawan di nemnem na.” Sin nangwanian Jesus sidi, tinaynanas daida et en nanlingeb. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_37","073_12_37","JHN","12","37","37","Olay mo ad-adoy nakaskasdaaw ay sinyal ay enggay inpappailan Jesus en daida, adi da pay laeng namati en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_38","073_12_38","JHN","12","38","38","ta say matongpal din inpadton Isaias ay kanana, “Apo, apay nga at-atik anggoy di namati sin inbagbaga mi? Apay nga at-atik di nangawat sin inpail-ilam ay panakabalin mo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_39","073_12_39","JHN","12","39","39","Din begew ay adi da mabalin ay namati et siya abey insolat Isaias ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_40","073_12_40","JHN","12","40","40","“Ginodab Diyos si daida ya pinakenteg na di nemnem da tan into et mo makaila ya makaawat da yan sangoen das sisya ta agasanas daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_41","073_12_41","JHN","12","41","41","Say kanan Isaias di tan naipaila di kinadiyos Jesus en sisya ed idi, yan si Jesus met laeng din inbagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_42","073_12_42","JHN","12","42","42","Ad-ado pay dedan di papangolon di Judio ay namati en Jesus. Ngem adi da inpodpodno din pammati da begew din egyat da ay dosaen din Fafariseo si daida ay adi kaibilang sin gagait da ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_43","073_12_43","JHN","12","43","43","Tan say banolen da din pandayawan di ib-a dan daida mo din pandayawan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_44","073_12_44","JHN","12","44","44","Idi kasin nankalis Jesus sin kaipoipogaw, inpigsa na ay nangwani, “Mo sinoy mamati en sak-en, baken sak-en anggoy di pinati na mo adi aben din nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_45","073_12_45","JHN","12","45","45","Mo ilaenas sak-en, il-ilaena abe din nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_46","073_12_46","JHN","12","46","46","Inmaliak ay kaman silaw isnan lobong ta mo sino da di mamati en sak-en et adi da mantettee sin mabolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_47","073_12_47","JHN","12","47","47","“Mo din mannge sin kalik ngem adi na patpatien et baken sak-en di mangokom en sisya. Tan adiak inmalis nan lobong ay mangokom si ipogaw mo adi et ta isalakan kos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_48","073_12_48","JHN","12","48","48","Ngem wada pay di mangokom sin ipogaw ay manigaan en sak-en ay adi mangawat sin kankanak. Tan din nay inbagbagak ay mismo di mangeddeng en sisya sin kaodian ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_49","073_12_49","JHN","12","49","49","Tan adiak inbaga dana si bokbokod ko mo adi et si Amak ay nangibaa en sak-en di nangibilin sin kaliek ya siya abe sin iyat ko ay mangikali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN12_50","073_12_50","JHN","12","50","50","Isonga siya anggoy di inbagbagak din inbilin Amak en sak-en, tan ammok ay din bilina et maiturong si biyag ay eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_1","073_13_1","JHN","13","1","1","Masmas-ed din fiesta ay makwani en Nalabas, yan ammon Jesus ay enggay dinmateng din timpo ay komaanana isnan lobong ta mantaoli en Ama na. Nanlogi sin damo et nilaylayad nas kanayon din ipogaw na isnan lobong. Ngem ed wani ena ipaila din kadakdaken di layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_2","073_13_2","JHN","13","2","2","Idi nalabi sin pangpanganan da Jesus ya din papasolot na, enggay inpanemnem Satanas en Judas ay anak en Simon Iscariot ay sin siya di ay labi di panglipotana en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_3","073_13_3","JHN","13","3","3","Ngem ammon Jesus ay indawat Ama na en sisya di am-in ay panakabalin. Ammo na abe ay si Diyos di napoana ya siya abe sin pantaoliana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_4","073_13_4","JHN","13","4","4","Isonga pinmika et kinaana din tak-ep di bado na, asi man-eten si towalya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_5","073_13_5","JHN","13","5","5","Pag nan pay-an di palangganas danom et inlogi na ay mangowas sin sikin di papasolot na dowanan ponasan sin towalya ay in-etena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_6","073_13_6","JHN","13","6","6","Datngana pay si Simon Pedro, kananan Jesus, “Apo, baken sik-a koma di mangowas sin sikik.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_7","073_13_7","JHN","13","7","7","Kanan aben Jesus, “Adi ka maawatan ed wani din am-amagek. Awni ta sin tapin di agew, asim maawatan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_8","073_13_8","JHN","13","8","8","Asi et kanan Pedro, “Dakey, adim oowasan nan sikik.” Ngem kanan Jesus, “Mo adiak owasan sikim, adi ka aben maibilang ay pasolot ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_9","073_13_9","JHN","13","9","9","Asi pag kanan Pedro, “Apo, mo siya sa, baken ngarud din sikik et anggoy di owasam, pati din takkay ya toktok ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_10","073_13_10","JHN","13","10","10","Pag kanan Jesus, “Din nakaames ay ipogaw et adi na masapol ay amsen kasin din awak na tan enggay sinmiged. Owat din siki na anggoy di maowasan koma. Yan dakayo et kinmagam-is kayo, ngem baken kayon am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_11","073_13_11","JHN","13","11","11","Say kanana di en baken dan sinmiged am-in, tan inaammo na mo sino di manglipot en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_12","073_13_12","JHN","13","12","12","Makdeng pay ay owasan Jesus din siki da, kasinan inbado din tak-ep di bado na et nakitokdo kasin en daida. Asi na kanan, “Ay maawatan yo din kaam-amag ko en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_13","073_13_13","JHN","13","13","13","Din pangawag yon sak-en ay Maestro ya Apo et kosto kayman di, tan siya od ay si sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_14","073_13_14","JHN","13","14","14","Mo sak-en ngarud ay apo ya maestro yo di nangowas sin siki yo, dakayo abe et man-asiowas kayo komas siki yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_15","073_13_15","JHN","13","15","16","Tan tet-ewa nan ibagak en dakayo ay baken napateg di bag-en mo din among na, yan siya abe sin naibaa ay baken napateg mo din nangibaa en sisya. Inamag ko nan dakayo ta say waday tadonen yo ta siya abe di iyat yo sin gagait yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_17","073_13_17","JHN","13","17","17","Yan gapo ta maawatan yo dana, nagasat kayo mo tongpalen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_18","073_13_18","JHN","13","18","18","“Baken kayon am-in sin kankanak, tan ammok di nemnem yo am-in ay pinilik. Ngem pinilik dakayo am-in pay dedan ta say matongpal din inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Din naiokob en sak-en et nanbalin ay kaibaw ko.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_19","073_13_19","JHN","13","19","19","Et siya nay ibagak en dakayo ed wani ta mo matongpal si awni, patien yo ay sak-en din Messias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_20","073_13_20","JHN","13","20","20","Tet-ewa nan kanak en dakayo. Mo sinoy mangawat sin ibaak et awatenas sak-en ya siya abe sin nangibaa en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_21","073_13_21","JHN","13","21","21","Sin nangwanian Jesus sidi, peteg ay mansakit di nemnem na yan kanana sin papasolot na ay nangidoritso, “Tet-ewa nan ibagak ay waday esa en dakayo ay manglipot en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_22","073_13_22","JHN","13","22","22","Din pasolot na et owat dan man-asisisin-eng ay nagolo di nemnem da, tan adi da ammo mo sinoy kalkaliena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_23","073_13_23","JHN","13","23","23","Din kadiking en Jesus ay pasolot na et say laydelaydena en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_24","073_13_24","JHN","13","24","24","Sininyasan Simon Pedro sisya ta pootena en Jesus mo sino en daida di kankanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_25","073_13_25","JHN","13","25","25","Siya et di, nanwingi din pasolot ay sana en Jesus yan kanana, “Apo, sino san manglipot en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_26","073_13_26","JHN","13","26","26","“Din pangidawtak sin nay isiwsiw ko ay tinapay et sisya di,” kanan Jesus ay sinombat. Et pag nan isiwsiw din tinapay sin digo et indawat na en Judas ay anak en Simon Iscariot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_27","073_13_27","JHN","13","27","27","Sin kosto ay nangawatan Judas sin tinapay, sin-gep Satanas sisya. Pag kanan Jesus en sisya, “Dalasem! Adim taktaken san en ka amagen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_28","073_13_28","JHN","13","28","28","Din nakiookob ay papasolot Jesus et adi da ammo mo sinoy laydena ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_29","073_13_29","JHN","13","29","29","Ngem gapo ta si Judas di makaammo sin pilak da, din wadas nemnem di odom et ibaan Jesus sisya ay en manlakos kasapolan da sin fiesta ono ena iyaan si pilak di nabiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_30","073_13_30","JHN","13","30","30","Idi nakdeng pay ay kinan Judas din tinapay, kabala. Yan enggay nalabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_31","073_13_31","JHN","13","31","31","Idi nadipos si Judas, kanan Jesus, “Din maamag si awni en sak-en ay Anak di Ipogaw et say maidayawak ya maidayawan aben Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_32","073_13_32","JHN","13","32","32","Et mo madayaw si Diyos babaen en sak-en, dayawena abes sak-en ed langit yan amagena ay dagos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_33","073_13_33","JHN","13","33","33","“Anan-ak ko, baken mabayag di pakiteak en dakayo. Awni et omanap kayo, ngem ipidwak en dakayo din inbagak sin papangolon di Judio ay adi kayo makaey sin emeyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_34","073_13_34","JHN","13","34","34","Naey di baro ay ibilin ko en dakayo. Masapol ay manlinayad kayo. Kaman koman din layad ay inpappailak en dakayo di iyat yo ay manlilinayad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_35","073_13_35","JHN","13","35","35","Tan mo manlilinayad kayo, say pangammoan di am-in ay ipogaw ay pasolot kos dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_36","073_13_36","JHN","13","36","36","Asi kanan Simon Pedro, “Apo, into pay san emeyam?” Sinongbatan Jesus yan kanana, “Din emeyak et adi mabalin ay omonod ka ed wani. Ngem sin tapin di agew et siya ay omonod ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_37","073_13_37","JHN","13","37","37","Kanan aben Pedro, “Apo, apay ngin ay adiak makaonod ed wani? Tan nay nakasaganaak ay matey para en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN13_38","073_13_38","JHN","13","38","38","“Ay siya mo nakasagana ka ay matey para en sak-en?” insongbat Jesus. “Awni kadi! Sin daan pantan-oan di kawwitan, mamitlo ka ay mangwani en adim am-ammos sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_1","073_14_1","JHN","14","1","1","Asi kanan Jesus en daida, “Adi kayo madanagan, mo adi et itoloy yo ay mamati en Diyos ya mamati kayo abe en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_2","073_14_2","JHN","14","2","2","Tan ad-adoy panbeeyan di ipogaw sin pantetean Amak ed langit, yan emeyak sidi ta enak isagana di panbeeyan yo. Mo baken koman tet-ewa nan kanak en dakayo, ay siya mo say ibagak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_3","073_14_3","JHN","14","3","3","Mo maisagana pay din panbeeyan yo, asiak mantaoli ta enak ayagan si dakayo ta makitee kayo sin kad-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_4","073_14_4","JHN","14","4","4","Ammo yo met din danan ay emey sin emeyak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_5","073_14_5","JHN","14","5","5","Pag kanan Tomas, “Apo, adi mi ammo din danan, tan adi mi ammo din emeyam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_6","073_14_6","JHN","14","6","6","Asi et kanan Jesus, “Sak-en din danan, tan sak-en din poon di tet-ewa ya din mangidawat si biyag. Magay emey en Amak mo baken sak-en di pandanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_7","073_14_7","JHN","14","7","7","Mo tet-ewa ay ammo yos sak-en, ammo yo abe si Amak. Yan manlogi ed wani, tet-ewa ay ammo yo ya inila yos sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_8","073_14_8","JHN","14","8","8","Pag kanan Felipe, “Apo, ipailam ngarud en dakami si Amam ta mapnek kami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_9","073_14_9","JHN","14","9","9","Asi et songbatan Jesus, “Felipe, nabayag ay wadaak en dakayo, yan adi ka pay laeng ammos sak-en? Di nangila en sak-en et inila nas Amak. Apay ngarud ay ibagam en ipailak en dakayo si Amak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_10","073_14_10","JHN","14","10","10","Ay adim patien ay wadaak en Amak ya wada abe si Amak en sak-en? Din kankanak en dakayo et baken napo sin nemnem ko mo adi et napo en Amak ay mantettee en sak-en. Din inam-amag ko abe et sisya met laeng di nakin amag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_11","073_14_11","JHN","14","11","11","Isonga patien yo koma din kanak en dakayo ay wadaak en Amak yan wada abe si Amak en sak-en. Et mo adi kayo mapnek sin kanak, patien yo pay koma begew din nakaskasdaaw ay inam-amag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_12","073_14_12","JHN","14","12","12","“Tet-ewa adi nan kanak en dakayo ay mo sino di mamati en sak-en, amagena abe din nakaskasdaaw ay inam-amag ko. Yan wada abey amagena ay nabanbanol mo da naey. Tan emeyak en Amak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_13","073_14_13","JHN","14","13","13","et mo sinoy kedawen yo begew sin nakies-esaan yo en sak-en, amagek ta say madayaw si Amak begew en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_14","073_14_14","JHN","14","14","14","Ipidwak ay mo sinoy kedawen yo en sak-en begew sin nakies-esaan yo en sak-en, amagek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_15","073_14_15","JHN","14","15","15","Kanan aben Jesus en daida, “Mo laylayden yos sak-en, patien yo abe din bilbilin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_16","073_14_16","JHN","14","16","16","Yan kedawek en Amak ay ibaa na di maiskat en sak-en ay mamadang en dakayo ta mantetee en dakayo ay eng-enggana. Sisya din Ispirito na ay mangitdo en dakayos tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_17","073_14_17","JHN","14","17","17","Di adi mamati en sak-en et adi da maawat sisya, tan adi da maimatonan ya adi da aben ammos sisya. Ngem dakayo pay et ammo yos sisya, tan nay mantettee sin kad-an yo et awni et wada en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_18","073_14_18","JHN","14","18","18","“Adiak taynan si dakayo ay kaman nangoso, tan mantaoliak met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_19","073_14_19","JHN","14","19","19","Baken mabayag yan din adi namati en sak-en isnan lobong et adi da omila. Ngem mo dakayo, awni et ilaen yos sak-en. Gapo ta matagoak kasin, matago kayo abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_20","073_14_20","JHN","14","20","20","Sin siya di ay timpo, ammo yo ay wadaak en Amak dowan kayo aben wada en sak-en ya sak-en en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_21","073_14_21","JHN","14","21","21","Mo sino di mangigtos bilbilin ko sin nemnem na ta say patiena et sisya di manglayad en sak-en. Yan din manglayad en sak-en et laylayden Amak. Laylaydek abe et ipaammok en sisya din maipanggep en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_22","073_14_22","JHN","14","22","22","Asi et kanan Judas (baken si Judas Iscariot), “Apo, sinoy gapo na ay dakami anggoy di pangipaammoam issa ay baken am-in ay ipogaw sinan lobong?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_23","073_14_23","JHN","14","23","23","Kanan aben Jesus, “Tan din manglayad en sak-en et patiena di ibagak. Sisya di laylayden Amak. Isonga dakami en Amak et en kami manbeey en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_24","073_14_24","JHN","14","24","24","Ngem din adi manglayad en sak-en et adi na aben patien di ibagak. Din nay inbagbagak en dakayo et baken sak-en di nakin kali mo adi et si Amak ay nangibaa en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_25","073_14_25","JHN","14","25","25","Pag nan itoloy ay nangwani, “Inbagak am-in dana en dakayo sin naitatapiak pay laeng en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_26","073_14_26","JHN","14","26","26","Ngem awni et ibaan Diyos din Ispirito Santo ay panakaawak ko ay mamadang en dakayo. Sisya di mangitdo en dakayo si am-in ay banag, ya ipanemnem na abe en dakayo di am-in ay inbagbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_27","073_14_27","JHN","14","27","27","“Adi kayo madandanagan ya emeg-egyat, tan pantalnaek di nemnem yo. Yan din talna ay idawat ko en dakayo et baken din talna ay ibagbagan di ipogaw isnan lobong mo adi et din talnan di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_28","073_14_28","JHN","14","28","28","Dinnge yo din kanak en taynak si dakayo ngem asiak mantaoli. Mo laylayden yo komas sak-en, manragsak kayo koma, tan emeyak en Amak ay napateg mo sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_29","073_14_29","JHN","14","29","29","Siya na di ipadadaan kon dakayo ed wani ta say pomigsa di pammati yo sin temet-ewaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_30","073_14_30","JHN","14","30","30","“Adiak pay makingalngalat en dakayo si mabayag, tan nay omali si Satanas ay ap-apon di ipogaw ay adi mamati. Magay kalebbengana en sak-en, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN14_31","073_14_31","JHN","14","31","31","ngem ipalobos ko di mapasamak ta say ammoan di am-in ay ipogaw ay laylaydek si Amak ya es-estek ay tongpalen din am-in ay inbilina en sak-en. May, en tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_1","073_15_1","JHN","15","1","1","Pag nan kanan ay nangiarig, “Sak-en di kosto ay poon di obas, ya si Amak di mangay-ayowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_2","073_15_2","JHN","15","2","2","Potoana di am-in ay panga ay adi manlames dowanan dalosan di waday lames na ta say maad-ado di lames na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_3","073_15_3","JHN","15","3","3","Dakayo di panga ay enggay nadalosan begew din init-itdok ay inigto yo sin nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_4","073_15_4","JHN","15","4","4","Itoltoloy yo ay makies-esa en sak-en yan itoloy ko abe ay makies-esa en dakayo. Din pangan di obas et magay iyat na ay manlames mo naisian sin poona. Iso na en dakayo, tan magay bongan di pammati yo mo adi yo itoltoloy ay makies-esa en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_5","073_15_5","JHN","15","5","5","Asi na inpidwa ay nangiarig, “Sak-en di poon di obas yan dakayo di panga na. Mo sino di mangitoloy ay makies-esa en sak-en ta makies-esaak abe en sisya et siya na di ad-adoy bongan di pammati na, tan magay kabaelan di ipogaw ay amagen mo magaak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_6","073_15_6","JHN","15","6","6","Mo sino pay di adi mangitoloy ay makies-esa en sak-en et kaman napotoan ay panga ay maiwasit. Mo mango din panga ay sana, masinop da et mapooan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_7","073_15_7","JHN","15","7","7","Ngem mo itoltoloy yo pay ay makies-esa en sak-en ya mangiigto sin kalik sin nemnem yo ta say onodan yo, olay mo sinoy kedawen yo et maidawat en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_8","073_15_8","JHN","15","8","8","Siya nay maidayawan Amak, mo ad-adoy bongan di pammati yo, yan siya na abey iyat yo ay mangipaila ay pasolot kos dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_9","073_15_9","JHN","15","9","9","“Laylaydek si dakayo ay kaman din pananglayad Amak en sak-en. Itoltoloy yo ay gon-oden din nay layad ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_10","073_15_10","JHN","15","10","10","Say gon-oden yos kankanayon din nay layad ko dalo et mo patien yo din bilbilin ko. Iso na en sak-en, tan patiek abe din bilbilin Amak et kanayon ay gon-odek din layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_11","073_15_11","JHN","15","11","11","Siya dana di ibagak en dakayo ta say peteg di ragsak yo ay kaman din ragsak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_12","073_15_12","JHN","15","12","12","“Siya na abey ibilin ko en dakayo ay manlinayad kayo ay kaman met laeng din pananglayad ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_13","073_15_13","JHN","15","13","13","Siya nay kadakdak-an ay layad ay maipailan di ipogaw, mo matey ta say matago di gagayyem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_14","073_15_14","JHN","15","14","14","Et dakayo adi di gagayyem ko mo patien yo di bilin ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_15","073_15_15","JHN","15","15","15","Baken baa di pangwanik en dakayo ed wani mo adi et gagayyem. Tan din baa et adi na ammo din planon di among na, ngem mo dakayo pay et enggay inpaammok en dakayo din am-in ay dinngek en Amak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_16","073_15_16","JHN","15","16","16","Baken met dakayo di namili en sak-en mo adi et sak-en di namili ya nangdotok en dakayo ta en kayo man-awis si ad-ado ay ib-a yo ay mamati ta say waday bongan di pammati yo ay komakaman si eng-enggana. Tan mo say iyat yo di, olay mo sinoy kedawen yo en Amak begew sin nakies-esaan yo en sak-en et idawat na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_17","073_15_17","JHN","15","17","17","Siya na kasin di bilin ko. Masapol ay manlinayad kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_18","073_15_18","JHN","15","18","18","Kanan aben Jesus sin papasolot na, “Awni et kalkaliget di adi mamati en sak-en si dakayo. Mo say iyat da di, adi kayo masdaaw. Nemnemen yo ay inmon-ona ay inliliget das sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_19","073_15_19","JHN","15","19","19","Mo doy ya nailobongan koma di ogali yo ay kaman din adi mamati, laylayden das dakayo ay gagait da. Ngem nay pinilik si dakayo ta mailasin kayo en daida ay adi mamati. Et say gapo na si pangiligetan dan dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_20","073_15_20","JHN","15","20","20","Nenemnemen yo din inbagak en dakayo ay baken napateg di baa mo din among na. Mo pinmalpaligat da, siya abe en dakayo. Mo adi da pinati din inbagbagak, adi da aben patien di kanan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_21","073_15_21","JHN","15","21","21","Say amagen da am-in da naey en dakayo begew din nakies-esaan yo en sak-en, tan adi da ammo din nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_22","073_15_22","JHN","15","22","22","Mo doy ya adiak inmali ta enak ngalaten si daida, baken da koman basol din adi da pamatian. Ngem ed wani, magay ipambal das basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_23","073_15_23","JHN","15","23","23","Din mangililiget en sak-en et kaliliget na abe si Amak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_24","073_15_24","JHN","15","24","24","Baken da koma aben basol mo adiak inpaila en daida di nakaskasdaaw ay magay odom si nakaamag. Ngem nay inila da am-in dadi, yan kaliliget da pay laeng si dakami en Amak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_25","073_15_25","JHN","15","25","25","Ngem siya iman, ta say temet-ewa din inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Inliliget das sak-en ay magay gapo na.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_26","073_15_26","JHN","15","26","26","Pag itoloy Jesus ay nangwani, “Awni et ibaak en dakayo din Ispirito ay mapo en Amak ay mamadang en dakayo. Sisya di mangipaneknek sin katet-ewan di maipanggep en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN15_27","073_15_27","JHN","15","27","27","Yan dakayo abe et paneknekan yos sak-en, tan kinmoyokoyog kayo nanlogi ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_1","073_16_1","JHN","16","1","1","“Inbagak am-in dana en dakayo ta adi kayo maetnga sin maamagan da mo adi et itoltoloy yo ay mamati en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_2","073_16_2","JHN","16","2","2","Tan adi da ibilang dakayo sin gagait yo ay Judio. Sin tapin di agew abe, waday mamse en dakayo et kanan das nemnem da en say siged di si pandayaw dan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_3","073_16_3","JHN","16","3","3","Siya dana di amagen da tan adi da ammo si Amak ya sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_4","073_16_4","JHN","16","4","4","Idadaan ko na ed wani ta sin tapin di agew yan maamag na en dakayo, nemnemen yo ay say inbagak en dakayo. “Adiak inbaga na en dakayo sin damo, tan dedaak sin kad-an yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_5","073_16_5","JHN","16","5","5","Ngem ibagak ed wani, tan mantaoliak sin nangibaa en sak-en. Yan nay ay maga en dakayo di mangipoot mo intoy emeyak mo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_6","073_16_6","JHN","16","6","6","Siya kayman, tan mansakit di nemnem yo begew din inbagak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_7","073_16_7","JHN","16","7","7","Ngem tet-ewa pay dedan ay say pansigdan yo mo komaanak. Tan mo adiak komaan, adi aben omali din Ispirito Santo en dakayo. Ngem mo komaanak, ibaak sisya ay en mamadang en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_8","073_16_8","JHN","16","8","8","Sin omaliana, ipaneknek na sin kaipoipogaw ay naipaksaw da maipanggep si basol. Ipaneknek na abe ay naipaksaw da maipanggep si kinalinteg ko ya din pangokoman Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_9","073_16_9","JHN","16","9","9","Mo maipanggep si basol, ipaneknek na ay basol da din adi da pamatian en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_10","073_16_10","JHN","16","10","10","Mo maipanggep abe si kinalinteg ko, ipaneknek na ay tet-ewa ay nalintegak. Di pangammoan da et nay emeyak en Diyos Ama yan awni et adi kayo omil-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_11","073_16_11","JHN","16","11","11","Mo maipanggep abe si pangokoman Diyos sin kaipoipogaw, ipaneknek na ay enggay kineddengana si Satanas ay ap-apon di adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_12","073_16_12","JHN","16","12","12","“Ad-ado pay di adiak maibaga en dakayo ed wani, tan palalo ay naligat di pannemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_13","073_16_13","JHN","16","13","13","Ngem olay, tan mo omali din Ispiriton Diyos ay pag tet-ewa di ibagbaga na, sisya di mangiturong si nemnem yo ta ammoan yo di am-in ay tet-ewa. Yan baken sisya di nakin kali, mo adi et ipaammo na din dengngena en Diyos. Olay din maamag sin tapin di agew et siya abe di ipaammo na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_14","073_16_14","JHN","16","14","14","Sak-en di dayawena, tan din wadas nemnem ko et say ena ipaammo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_15","073_16_15","JHN","16","15","15","Inbagak ay din wadas nemnem ko et say ipaammon din Ispirito en dakayo, tan am-in din nemnem Amak et say nemnem ko met laeng.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_16","073_16_16","JHN","16","16","16","Intoloy Jesus ay nangwani sin papasolot na, “Baken mabayag et adi kayon omila. Ngem baken aben mabayag yan kasin kayon omila.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_17","073_16_17","JHN","16","17","17","Siya di, di odom ay pasolot na et inpidwapidwa da ay nan-asipoot, “Sino ngin di laydena ay kalien? Kanana en baken mabayag et adi tako ilaen sisya, pag nan kanan en baken aben mabayag yan kasin takon ilaen. Yan kanana abe en emey en Ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_18","073_16_18","JHN","16","18","18","Din baken mabayag ay nay, sino ngin di laydena ay kalien? Adi tako iman maawatan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_19","073_16_19","JHN","16","19","19","Ammon Jesus ay layden da ay pooten, isonga namangpango ay nangwani, “Man-asipoot kayo maipanggep sin inbagak en baken mabayag et adi kayon omila, ngem baken aben mabayag yan kasin kayon omila, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_20","073_16_20","JHN","16","20","20","Tet-ewa nan ibagak en dakayo. Man-oga ya manladingit kayo dowan manragragsak pay din adi mamati en sak-en. Mansakit adi di nemnem yo, ngem din sakit di nemnem yo et manbalin si ragsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_21","073_16_21","JHN","16","21","21","Kaman babai ay palalo di ligat na sin pan-anakana. Ngem mo bomala pay din moyang, niliw-ana din ligat na, et peteg di ragsak na begew sin anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_22","073_16_22","JHN","16","22","22","Iso na en dakayo, tan ed wani, mansakit di nemnem yo. Ngem sin tapin di agew, man-asiila tako et asi kayo manragragsak. Yan din ragsak yo ay sana et magay mangaan en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_23","073_16_23","JHN","16","23","23","“Sin siya di ay timpo, magay masapol ay pooten yo en sak-en. Tet-ewa nan ibagak en dakayo ay mo sino di kedawen yo en Amak et idawat na en dakayo begew sin nakies-esaan yo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_24","073_16_24","JHN","16","24","24","Enggana ed wani, maga di kinkindaw yo begew sin sana ay nakies-esaan yo en sak-en. Ed wani pay, komedakedaw kayo ta say maidawtan kayo ta dadlon kayon maragsakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_25","073_16_25","JHN","16","25","25","“Inbagbagak na en dakayo ay nangiarig. Sin tapin di agew pay, magay odom ay pangarig si dad-atek, mo adi et idoritsok ay mangibaga en dakayo si maipanggep en Amak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_26","073_16_26","JHN","16","26","26","Mo domateng din agew ay sana, sisya di pankedawan yo begew sin nakies-esaan yo en sak-en. Adiak kanan en siyat sak-en di mankedaw en sisya para en dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_27","073_16_27","JHN","16","27","27","tan si Diyos Ama ay mismo et laylaydenas dakayo. Yan siya nay gapo na ay laylaydenas dakayo, tan laylayden yo abes sak-en ya patien yo ay napoak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_28","073_16_28","JHN","16","28","28","Si Amak di napoak ay inmali isnan lobong, yan sisya abe di pantaoliak, tan nay komaanak isnan lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_29","073_16_29","JHN","16","29","29","Sin nanngean das di, kanan din papasolot na, “A, nay nalawag di kankanam, tan idordoritsom ay adi mangibagbagas pangarig. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_30","073_16_30","JHN","16","30","30","Ed wani yan, dadlon min ammo ay ammom am-in. Olay din salodsod ay wadas nemnem di ipogaw et adi masapol ay maibaga en sik-a, tan enggay ammom. Isonga patien mi ay napo ka en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_31","073_16_31","JHN","16","31","31","“Patien yo kayman ed wani,” kanan Jesus ay sinombat, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_32","073_16_32","JHN","16","32","32","“ngem nemnemen yo na. Dandani met di pansisianan yo. Esa ya esa et emey sin beey na et maes-esaak. Ngem bakenak es-esa tet-ewa, tan wadas Amak en sak-en si kankanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN16_33","073_16_33","JHN","16","33","33","Siya nay ibagak en dakayo ta say waday talna yo begew sin nakies-esaan yo en sak-en. Tet-ewa kayman ay mapaligatan kayo isnan lobong. Ngem olay, tomoled kayo, tan enggay inabak ko din lawa ay wadas nan lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_1","073_17_1","JHN","17","1","1","Sin nangwanian Jesus isna, asi na pag tangaden ed langit yan kanana, “Ama, enggay dinmateng din timpo ay inkeddeng mo. Ipailam din dayaw ko ay Anak mo, ta asiak aben ipaila din dayaw mo ay Amak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_2","073_17_2","JHN","17","2","2","Tan inpolang mon sak-en di kalebbengan ay mangituray sin am-in ay ipogaw ta idawat koy biyag ay eng-enggana en daida am-in ay intalek mon sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_3","073_17_3","JHN","17","3","3","Yan siya na di biyag ay iwed patingga na, din pangaammoan dan sik-a ay din es-esa ay tet-ewa ay Diyos ya sak-en ay inbaam ay si Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_4","073_17_4","JHN","17","4","4","Inpail-ilak isnan lobong din kinadiyos mo, tan dadlonak tinongpal din inpaamag mo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_5","073_17_5","JHN","17","5","5","Ed wani, Ama, mantaoliak kod en sik-a ta say kasin kan ipaila din kinadiyos ko ay say kinadiyos ko idi wadaak en sik-a sin daan maamagan di lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_6","073_17_6","JHN","17","6","6","“Din ipogaw mo ay pinilim isnan lobong ay intalek mo en sak-en et inpailak en daida din kinadiyos mo. Sigod ay ipogaw mos daida yan intalek mo en sak-en. Inon-onodan da din inbagbagam, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_7","073_17_7","JHN","17","7","7","et ed wani inammoan da ay sik-a di napoan di am-in ay inam-amag ko ya inbagbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_8","073_17_8","JHN","17","8","8","Tan inawat da din initdok en daida ay inbagam en sak-en, et dadlon dan ammo ay sik-a di napoak ya sik-a di nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_9","073_17_9","JHN","17","9","9","“Di ikarkararagak et baken si daida ay adi mamati en sak-en mo adi et din ipogaw mo ay intalek mon sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_10","073_17_10","JHN","17","10","10","Tan am-in di okak et okam, yan din okam et siya met laeng ay okak. Yan enggay madaydayawak babaen en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_11","073_17_11","JHN","17","11","11","Adiak itoloy ay mantetee isnan lobong mo adi et mantaoliak en sik-a. Ngem da naey pay et mataynan da. Ama ay Nasantoan, salaknibam kod daidas panakabalin di ngadan mo ay indawat mo abe en sak-en ta say kanayon ay mantimpoyog di nemnem da ta kaman din nemnem ta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_12","073_17_12","JHN","17","12","12","Idi wadaak sin kad-an da, sinalaknibak ya inayowanak si daidas panakabalin di ngadan mo ay indawat mo en sak-en. Et laton ay maga en daida di naisian en sak-en powira din esa ay natodingan ay madosa, ta say temet-ewa din inpaisolat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_13","073_17_13","JHN","17","13","13","“Dandani di pantaoliak en sik-a, ngem dedaak pay laeng isnan daga. Isonga ipigsak ay mangikararag sina ta say dengngen da ta dadlon dan maragsakan sin mismo ay ragsak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_14","073_17_14","JHN","17","14","14","Inpaammok en daida din inbagbagam, isonga din adi mamati en sak-en et kaliliget da abe si daida, tan kaman dan sak-en met laeng ay baken nailobongan di ogali da ay kaman din adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_15","073_17_15","JHN","17","15","15","Adiak pay kanan en kaanem si daida isnan lobong mo adi et ta salaknibam si daida en Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_16","073_17_16","JHN","17","16","16","Tan kaman dan sak-en ay adi da maibilang sin ipogaw ay adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_17","073_17_17","JHN","17","17","17","Iaddawim kod daida si lawa babaen sin kalim ay tet-ewa ta say mansilbi da en sik-a si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_18","073_17_18","JHN","17","18","18","Tan nay ibaak si daida sin gagait das nan lobong ay kaman met laeng di inyat mo ay nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_19","073_17_19","JHN","17","19","19","Et idaton ko din awak ko ay matey para en daida ta say maiaddawi da tet-ewa si lawa ay mansilbi en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_20","073_17_20","JHN","17","20","20","“Baken anggoy da naey si ikararagak mo adi et olay daida abe ay mamati en sak-en begew di en da ibagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_21","073_17_21","JHN","17","21","21","Ama, ikararag ko ay man-es-esa koma di nemnem da ay kaman aben din nemnem ta, ta say patien di ipogaw ay sik-a di nangibaa en sak-en. Sapay koma ta wada da en daita ay kaman met laeng din kawadam en sak-en ya kawadak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_22","073_17_22","JHN","17","22","22","Indawat ko en daida din mismo ay kinangato ay indawat mo en sak-en ta say man-es-esa di nemnem da ay kaman daita met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_23","073_17_23","JHN","17","23","23","Wadaak en daida ya wada ka abe en sak-en ta say magay kolang din pan-es-esaan di nemnem da ay sana ta say ammoan di ipogaw ay sik-a di nangibaa en sak-en ya ammoan da abe ay nan-iso di layad mo en daida sin layad mo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_24","073_17_24","JHN","17","24","24","“Ama, laydek ay din ipogaw ay intalek mo en sak-en et maitapi dan sak-en ed langit ta ilaen da din somili ay kinadiyos ko. Siya na din kinadiyos ko ay indawat mo en sak-en tan nilaylayad mos sak-en sin daan maparsuaan di lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_25","073_17_25","JHN","17","25","25","“Ama ay Nalinteg, din adi mamati en sak-en et adi da ammos sik-a. Ngem sak-en pay et ammok sik-a, yan din papasolot ko ay nay et ammo da ay sik-a di nangibaa en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN17_26","073_17_26","JHN","17","26","26","Tan inpaammok en daida din kinadiyos mo, yan itoltoloy ko ay mangipaammo ta say manlilinayad da ay kaman din pananglayad mo en sak-en ya ta wadaak en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_1","073_18_1","JHN","18","1","1","Idi nakakararag si Jesus, binmala da ya din papasolot na et inmagadang da sin ginawang ay Kidron. Sin demang na, waday lugar ay naeskan si kakaiw ay olivo, yan say inmeyan da Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_2","073_18_2","JHN","18","2","2","Si Judas pay ay manglipot en Jesus, ammo na din kad-an da, tan namin ado ay inmey da Jesus ya din papasolot nas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_3","073_18_3","JHN","18","3","3","Et isdi di nangipangoana si sinkabeweg ay soldado ya polis di Timplo ay inbaan di papangolon di papadi ya Fafariseo. Nansilasilaw ya nan-armaarmas da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_4","073_18_4","JHN","18","4","4","Gapo ta ammon Jesus di am-in ay maamag en sisya, ena inabet daida yan kanana, “Sinoy an-anapen yo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_5","073_18_5","JHN","18","5","6","“Si Jesus ay taga-Nazaret,” insongbat da. “Yan sak-en adi,” kanan Jesus. Idi kanana di, kasanod da et natokang da, pati si Judas ay nanglipot en sisya ay nakipipika en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_7","073_18_7","JHN","18","7","7","Siya et di kasin pinoot Jesus, “Sino ngarud di an-anapen yo?” “Si Jesus ay taga-Nazaret,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_8","073_18_8","JHN","18","8","8","“Enggay met inbagak ay sak-en,” kanan Jesus. “Et mo sak-en di an-anapen yo, olay bay-an yo pay nan papasolot ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_9","073_18_9","JHN","18","9","9","Say kanana di ta matongpal din inbaga na ay iwed di malitaw en daida ay intalek Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_10","073_18_10","JHN","18","10","10","Kaoksot si Simon Pedro sin kampilana yan kabetbet en Malkus ay bag-en di kangatoan ay padi, et nalongodan din kannawan ay inga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_11","073_18_11","JHN","18","11","11","Kanan Jesus en Pedro, “Isiket mo sa. Ay kanam en adiak masapol ay nam-osen di ligat ay inkeddeng Amak en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_12","073_18_12","JHN","18","12","12","Siya et di, din sosoldado, din kapitan da ya din polis di Judio et dinpap das Jesus et binalod dan takkay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_13","073_18_13","JHN","18","13","13","Din damo ay nangieyan da et si Annas ay katogangan Caifas. Si Caifas di kangatoan ay padi sin siya di ay tawen, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_14","073_18_14","JHN","18","14","14","yan sisya abe di nangwani sin Judio en agpos mo matey di esa ay ipogaw ta matago di kakailiana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_15","073_18_15","JHN","18","15","15","Si Simon Pedro ya di esa ay pasolot Jesus et inmonod da. Din esa ay nay et am-ammon din kangatoan ay padi, isonga inpalobos da ay makisgep en Jesus sin bel-ayan di beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_16","073_18_16","JHN","18","16","16","Si Pedro pay, nataynan sin bel-ayan sin kad-an di pantew. Siya et di, kataoli din gait na et ena ibaga sin babai ay manilsilib sin pantew mo mabalin ay senggep si Pedro. Et inpalobos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_17","073_18_17","JHN","18","17","17","Idi sengsenggep si Pedro, kanan din babai ay sana, “Esa kan samet ay pasolot din ipogaw ay doy, ay baken siya?” “Baken,” kanan Pedro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_18","073_18_18","JHN","18","18","18","Din babag-en ya gogowardiya et nanpoo das oling yan man-an-anido da, tan teg-in. Et en nakipika si Pedro en daida ta makianido. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_19","073_18_19","JHN","18","19","19","Mo din kangatoan ay padi et binistigal nas Jesus maipanggep sin papasolot ya it-itdo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_20","073_18_20","JHN","18","20","20","Kanan Jesus, “Kanayon met ay nan-it-itdoak ay dengdengngen di kaipoipogaw, tan nan-it-itdoak sin kasinsinopan di am-in ay Judio ay sin kasinasinagoga ya sin Timplo. Maga met di initdok ay inlimlimed ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_21","073_18_21","JHN","18","21","21","Apay nga salodsodem sak-en? Pootem koma en daida ay nannannge en sak-en, tan ammo da din inbagbagak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_22","073_18_22","JHN","18","22","22","Sin nangwanian Jesus sidi, katampik di esa ay gowardiya ay wadas di ay kanana, “Ay say iyat mo sa ay manongbat sin kangatoan ay padi?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_23","073_18_23","JHN","18","23","23","“Mo waday insongbat ko ay lawa, ibagam ta maammoan. Mo maga pay, apay nga tomampik ka?” insongbat Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_24","073_18_24","JHN","18","24","24","Idi siya di, inbaan Annas si Jesus ay nababalod en Caifas ay din kangatoan ay padi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_25","073_18_25","JHN","18","25","25","Si Pedro et wada pay laeng ay makian-anido, yan kanan da en sisya, “Sik-a pay, esa kan samet ay pasolot na, ay baken siya?” “Baken yan,” kanana ay nangisaot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_26","073_18_26","JHN","18","26","26","Asi et waday bag-en di kangatoan ay padi ay ton-od din lalaki ay nilongodan Pedro di inga na. Kanana, “Ay baken sik-a din inilak ay esa ay gait Jesus sin kad-an di kakakkaiwan?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_27","073_18_27","JHN","18","27","27","Ngem kasin insaot Pedro dowan et katan-o din kawwitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_28","073_18_28","JHN","18","28","28","Makdeng pay din nabistigalan Jesus sin beey en Caifas, enggay pomatpat-a, et in-ey din papangolon di Judio sisya sin beey en Gobernador Pilato. Ngem sigaan da ay senggep, tan into et mo maibilang da ay naipakadodogis et maiparit ay makikan da sin fiesta ay makwani en Nalabas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_29","073_18_29","JHN","18","29","29","Siya di, binmala si Pilato et pinoot na en daida, “Sinoy darum yo sin ipogaw ay sana?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_30","073_18_30","JHN","18","30","30","“Mo baken managbasol na, adi mi koman iali en sik-a,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_31","073_18_31","JHN","18","31","31","Asi et kanan Pilato, “Dakayo ngarud di makaammo. Olay dakayo ay mismo di mangokom en sisya ay maibasar sin linteg yo.” “Ngem dakami ay Judio et magay kalebbengan mi ay mangipapses ipogaw,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_32","073_18_32","JHN","18","32","32","Naamag na ta say matongpal din kanan Jesus maipanggep si iyat na ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_33","073_18_33","JHN","18","33","33","Siya et di kasin sinenggep si Pilato sin beey na et inpaayag nas Jesus. “Ay sik-a din Arin di Judio?” pinoot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_34","073_18_34","JHN","18","34","34","Kanan Jesus, “Ay napos nemnem mo din salodsod ay sana ono waday odom ay nangibaga en sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_35","073_18_35","JHN","18","35","35","Kanan Pilato, “Ay kanam en Judioak aya? Din gagait mo ay Judio ya din papangolon di papadi yo di nangipolang en sik-as na. Sinoy basol mo ngarud?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_36","073_18_36","JHN","18","36","36","Songbatan pay Jesus yan kanana, “Din kinaturay ko et naitken sin tuturay di lobong ay nay. Tan mo ariak koma isnan lobong, nakiibaw koma di ipogaw ko en daida ay Judio ta adi da dinompap. Ngem di katet-ewa na et baken din lobong ay nay di napoan di kinaturay ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_37","073_18_37","JHN","18","37","37","“Isonga ari ka ngarud, ay baken siya?” kanan Pilato. “Mo say kanam et siya,” insongbat Jesus. “Yan din panggep ko ay inmali isnan lobong ay maianak et ta ipaammok din tet-ewa. Mo sino di mamanol si tet-ewa et awaten da din kankanak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_38","073_18_38","JHN","18","38","38","Asi et kanan Pilato, “Sino ngin din tet-ewa ay sana?” Pag kasin bomala yan kanana sin Judio. “Magay ammok si basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_39","073_18_39","JHN","18","39","39","Ngem waday ogali yo ay ibolos ko di esa ay balod sin tonggal fiesta ay makwani en Nalabas. Ay layden yo ngarud ay ibolos ko din ari yo ay nay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN18_40","073_18_40","JHN","18","40","40","“Baken si sana! Si Barabbas di layden mi!” kanan da ay nangibogaw. Si Barabbas ay nay et tollisan ay nangonkontra sin gobierno. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_1","073_19_1","JHN","19","1","1","Idi siya et di, inpasoplit Pilato si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_2","073_19_2","JHN","19","2","2","Pag man-apid din sosoldado si pagat ay inkorona da en sisya. Asi da badoan si manbalanga ay nagayad, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_3","073_19_3","JHN","19","3","3","et nansinoskat da ay en nangwani en sisya, “Matagotago ka ay Arin di Judio,” dowan dan tampiken. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_4","073_19_4","JHN","19","4","4","Pag kasin bomala si Pilato yan kanana sin Judio, “Ilaen yo, nay ipabalak sisya ta maammoan yo ay magay ammok si basol na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_5","073_19_5","JHN","19","5","5","Bomala pay si Jesus ay nabebedbedan si pagat ya nababadoan si manbalanga ay nagayad, yan kanan Pilato, “Ilan yo kadi nan ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_6","073_19_6","JHN","19","6","6","Sin nangilaan din papangolon di papadi ya din polis di Timplo en sisya, kabogaw da ay nangwani, “Ilansam! Ilansam sin krus!” Ngem kanan Pilato, “Dakayo ngarud di mangilansa en sisya sin krus, tan mo sak-en pay et magay ammok si basol na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_7","073_19_7","JHN","19","7","7","Kanan aben din Judio, “Ngem wada abey linteg mi, yan mo maibasar sin linteg mi ay nay, siyat matey, tan kanana en Anak Diyos sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_8","073_19_8","JHN","19","8","8","Sin nanngean Pilato sidi, namnamed ay inmegyat, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_9","073_19_9","JHN","19","9","9","et sinenggep kasin sin beey na yan pinoot na en Jesus, “Intoy napoam?” Ngem adi sinombat si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_10","073_19_10","JHN","19","10","10","Asi et kanan Pilato, “Adi ka somongbat mo? Ay adim ammo aya ay waday turay ko ay mangibolos en sik-a ono mangipailansa en sik-a sin krus?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_11","073_19_11","JHN","19","11","11","Sinongbatan Jesus yan kanana, “Magay turay mo en sak-en mo adi koman indawat Diyos en sik-a. Isonga din nangipolang en sak-en en sik-a et madagsen di basol da mo din basol mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_12","073_19_12","JHN","19","12","12","Sin nanngean Pilato sidi, inpakat na di kabaelana ay mangwaya en Jesus. Ngem din Judio et intoltoloy da ay nangibogaw. “Mo wayaam sa ay ipogaw, maawatan ay baken dakan gayyem en Emperador. Tan din mangipaari si awak na et kontraena met si Emperador.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_13","073_19_13","JHN","19","13","13","Sin nanngean Pilato sin inbogbogaw da, kasinan inbala si Jesus et tinmokdo sin pantokdoan di howis. Din tokdoan ay nay et wada sin nabatoan ay makwani en Gabbata sin kalin di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_14","073_19_14","JHN","19","14","14","Sin tinmokdoanas di, dandani ay alas dosi sin agew ay doy ay pansaganaan di Judio si para sin fiesta. Kanan Pilato sin Judio, “Naey san ari yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_15","073_19_15","JHN","19","15","15","Ngem ibogbogaw da, “Pakaanem, peslem! Ilansam sin krus!” Kanan aben Pilato, “Yan sana ay layden yo ay ilansak san ari yo mo?” Asi et sinombat din papangolon di papadi yan kanan da, “Si Emperador anggoy di ari mi, magay odom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_16","073_19_16","JHN","19","16","16","Siya et di, inpolang nas Jesus en daida ta mailansa sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_17","073_19_17","JHN","19","17","17","Din sosoldado pay et inpatilid dan Jesus din krus na et in-ey das sisya sin lugar ay kanan da en Kad-an di Tong-an di Toktok. Din ngadana sin kalin di Judio et Golgota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_18","073_19_18","JHN","19","18","18","Say nangilansaan dan Jesus sin krus. Inkrus da abe di dowa ay ipogaw, esa sin makannawana, esa sin makannigid na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_19","073_19_19","JHN","19","19","19","Wada abey insolat Pilato ay inpakpak da sin krus en Jesus ay kanana, “Si Jesus ay taga-Nazaret, din Arin di Judio.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_20","073_19_20","JHN","19","20","20","Ad-ado di Judio ay namasas di, tan naisolat si Hebreo, Latin, ya Griego, ya naisag-en abe din nailansaan Jesus sin siyodad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_21","073_19_21","JHN","19","21","21","Siya di, inmey din papangolon di papadin di Judio en Pilato yan kanan da, “Din insolat mo koma et baken ‘Arin di Judio’ mo adi et ‘Kanan nina en Arin di Judio.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_22","073_19_22","JHN","19","22","22","Ngem insongbat Pilato, “Din enggay insolat ko et adi met masokatan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_23","073_19_23","JHN","19","23","23","Din sosoldado pay, idi inlansa das Jesus sin krus, ina da din bado na et nan-opaten da ta panbibingayan da. Ngem din nagayad pay, magay nansilpoana ay nakakanayon di abel na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_24","073_19_24","JHN","19","24","24","Isonga kanan din sosoldado, “Adi tako bisngiten. Mayat mo panbinnonotan tako ta ilaen tako mo sinoy mamonta.” Et say inyat da. Naamag na ta matongpal din inpaisolat Diyos ay kanana, “Nanbibinisngitan dan badok yan din naloyong pay et nanbinnonotan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_25","073_19_25","JHN","19","25","25","Waday pinmikapika sin sag-en di krus en Jesus ay si ina na, din iyogtan ina na, si Maria ay asawan Clopas ya si Maria Magdalena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_26","073_19_26","JHN","19","26","26","Idi inilan Jesus ay wada abe din pasolot na ay laydelaydena en daida ay nakipipika en ina na, kanana en ina na, “Ay ina, ibilang mo sa ay anak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_27","073_19_27","JHN","19","27","27","Asi na aben kanan sin pasolot na ay sana, “Ibilang mo sa ay inam.” Et pag isaan din doy ay pasolot na si inan Jesus ta makitee sin beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_28","073_19_28","JHN","19","28","28","Maaw-awni pay, ammon Jesus ay nakdeng am-in yan kanana, “Nay nabigawak,” ta matongpal din inpaisolat Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_29","073_19_29","JHN","19","29","29","Wadas di di koli ay napnos soka. Isonga din sosoldado, inbebe day kaman kapes. Asi da tebken si pingin di hisopo et indewdew dan Jesus ta sopsopana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_30","073_19_30","JHN","19","30","30","Idi sinopsopan Jesus, kanana, “Enggay natongpal.” Et pag manyongyong ya italek na din ab-abiik na en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_31","073_19_31","JHN","19","31","31","Din kabigatan din agew ay doy et say agew ay pan-ibbayan, ya napateg abe ay agew di, tan naitompong sin fiesta. Isonga din papangolon di Judio et en da inbaga en Pilato ay gopngen koma din sosoldado din sikin di nailansalansa sin krus ta matey da ay dagos ta asi maibaba din awak da. Tan din Judio et paniyewen da mo domateng din agew ay pan-ibbayan yan deda din bangkay sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_32","073_19_32","JHN","19","32","32","Siya di, en ginpong din sosoldado din sikin di dowa ay naikrus ay naigawaan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_33","073_19_33","JHN","19","33","33","Ngem idi datngan da pay si Jesus, adi da ginpong din siki na, tan inila da ay enggay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_34","073_19_34","JHN","19","34","34","Ngem waday esa ay soldado, dinoyok nas gayang din bikes na et kabelay dada ya danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_35","073_19_35","JHN","19","35","35","Din naamag ay nay et dadlon mapati, tan say pinaneknekan din nangilas di. Dadlonan ammo ay tet-ewa din inbaga na, ya din panggep na ay nangibaga et ta mamati kayo abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_36","073_19_36","JHN","19","36","36","Naamag abe dana ta say matongpal din inpaisolat Diyos ay kanana, “Maga di magpong si olay es-esay tong-a na,” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_37","073_19_37","JHN","19","37","37","ya din esa abe ay inpaisolat na ay kanana, “Awni et ilaen das sisya ay dinoyok da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_38","073_19_38","JHN","19","38","38","Idi nakdeng am-in dana, wadas Jose ay taga-Arimatea ay inmey en Pilato ay nangdaw sin bangkay Jesus. Si Jose ay nay et namati en Jesus, ngem adi na inpaam-ammo tan emegyat sin papangolon di Judio. Inpalobos Pilato, isonga ena ina din bangkay Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_39","073_19_39","JHN","19","39","39","Nakiey si Nicodemus ay din inmey nakingalat en Jesus ed idi si namingsan ay labi. Si Nicodemus et nan-itatakin si bangbanglo ay naamag si nanlaok ay niket di mirra ya aloe. Din kadagsena et nasurok si tolonpo ay kilo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_40","073_19_40","JHN","19","40","40","Binotibotan din dowa ay doy din bangkay Jesus si siged ya baro ay lopot ay naitapian din bangbanglo, tan say ogalin di Judio maipanggep si natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_41","073_19_41","JHN","19","41","41","Sin sag-en di nailansaan Jesus, waday lugar ay naeskan si kakaiw ay kad-an di liyang ay adi naos-osal ay katiktiktik da ay bato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN19_42","073_19_42","JHN","19","42","42","Gapo ta dandani din agew ay pan-ibbayan ya man-aagag da ay mangiponpon en Jesus, say nangiponponan da, tan asag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_1","073_20_1","JHN","20","1","1","Sin daan di kapat-aana sin Dominggo, inmey da Maria Magdalena sin naiponponan Jesus. Somawang da pay, inila da ay nakaan din bato ay nain-eb sin liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_2","073_20_2","JHN","20","2","2","Et nanagtag da ay emey sin kad-an da Pedro ya din pasolot Jesus ay laydelaydena. Kanan Maria en daida, “Kinaan da din awak di Apo tako sin liyang, yan adi mi ammoy nangipay-an da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_3","073_20_3","JHN","20","3","3","Isonga kalobwat et da Pedro ay emey sin kad-an di liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_4","073_20_4","JHN","20","4","4","Nanagtag da et ay dowa, ngem gapo ta mabmabikas ay managtag din esa mo si Pedro, nangon-ona ay sinmawang sin liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_5","073_20_5","JHN","20","5","5","Nanyakog-ong ay nangitining, et inila na din lopot ay naibotibot en Jesus, ngem adi sinenggep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_6","073_20_6","JHN","20","6","6","Somawang pay si Pedro, kasegep et inila na din naibotibot ay lopot ay naipapayag ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_7","073_20_7","JHN","20","7","7","ya din panyo ay naibedbed sin toktok Jesus. Din panyo et nalopilop ay naikasin di kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_8","073_20_8","JHN","20","8","8","Asi aben senggep din esa ay nangon-ona. Sin nangilaana sin lopot ay wadas di, pinati na ay natago kasin si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_9","073_20_9","JHN","20","9","9","Tan din inpaisolat Diyos ay kanana en siyat kasin matagos sisya et daan da pay laeng maawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_10","073_20_10","JHN","20","10","10","Asi pag somaa din doway pasolot ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_11","073_20_11","JHN","20","11","11","Ngem si Maria pay, deda ay pinmipika sin kad-an di liyang ay man-og-oga. Man-og-oga ay nanyakog-ong ay nangitining sin liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_12","073_20_12","JHN","20","12","12","Kambaw et waday dowa ay anghel ay nanbabado si mankilat. Tinmotokdo da sin sigod ay naipayagan Jesus, di esa sin toktokan ya din esa sin andayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_13","073_20_13","JHN","20","13","13","Kanan da en sisya, “Ay iyogtan, sinoy pan-og-ogaam?” “Tan ina dan bangkay di Apok, et adiak ammo mo intoy nangieyan da,” insongbat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_14","073_20_14","JHN","20","14","14","Pag manwingi et ilaenas Jesus ay pinmipika, ngem adi na naimatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_15","073_20_15","JHN","20","15","15","Kanan Jesus, “Iyogtan, apay nga man-og-oga ka? Sinoy an-anapem?” Ngem si Maria et kananas nemnem na en sisya din mangay-ayowan sin nais-ek sidi et kananan sisya, “Apo, mo sik-a di nanga en sisya, ibagam kod mo intoy nangipay-am ta enak kod alaen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_16","073_20_16","JHN","20","16","16","“Maria,” kanan Jesus en sisya, dowan et mansagong si Maria ay nangwani en, “Rabboni,” sin kalin di Judio, di olog na et maestro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_17","073_20_17","JHN","20","17","17","Ngem kanan et Jesus, “Adi ka omipakod, tan daanak pay mantaoli en Amak. En ka et ipaammo sin aag-ik ay mantaoliak en Amak ay siya abey Ama yo, ya en Diyos ko ay siya abey Diyos yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_18","073_20_18","JHN","20","18","18","Idi siya di, inmey si Maria Magdalena et ena inbaga sin papasolot Jesus, “Inilak din Apo.” Asi na aben inpaammo en daida din inbagan Jesus en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_19","073_20_19","JHN","20","19","19","Idi nalabi sin siya di ay Dominggo, naidakig din beey ay nasinopan di papasolot Jesus, tan emegyat da sin papangolon di Judio. Idi siya di, kasawang si Jesus ay pinmipika sin kad-an da, yan kanana en daida, “Talna koma di mawada en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_20","073_20_20","JHN","20","20","20","Asi na inpaila din takkay ya bikes na en daida. Et peteg di ragsak da ay nangila en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_21","073_20_21","JHN","20","21","21","Pag kasin kanan Jesus en daida, “Talna koma di mawada en dakayo. Ibaak si dakayo ay kaman din nangibaaan Amak en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_22","073_20_22","JHN","20","22","22","Pag nan bod-okan si daida yan kanana, “Awaten yo din Ispirito Santo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_23","073_20_23","JHN","20","23","23","ta mo sino da di pangibagaan yo en napakawan di basbasol na, enggay pinakawan Diyos. Ya mo sino da di pangibagaan yo en adi napakawan di basbasol na, adi aben pinakawan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_24","073_20_24","JHN","20","24","24","Idi nanpailas Jesus sin papasolot na, maga en daida si Tomas ay nabdayan si Singin ay esa sin sinpo ya dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_25","073_20_25","JHN","20","25","25","Isonga pag kanan din odom ay pasolot en sisya, “Inila mi din Apo.” Ngem kanan Tomas, “Mo adiak ilaen ya kampisen din takkay na ay dinan di lansa, yan mo adiak aben lesken si gomot ko din sogat sin bikes na, adiak patien san kanan yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_26","073_20_26","JHN","20","26","26","Malabas pay di esay dominggo, kasin nasinop din papasolot Jesus sin beey, yan wadas Tomas. Naidadakig, ngem kasegep si Jesus pay dedan yan pinmipika sin kad-an da. “Talna koma di mawada en dakayo,” kanana en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_27","073_20_27","JHN","20","27","27","Asi na kanan en Tomas, “Nay din takkay ko, kampisem. Iadawam abe san takkay mo ta ilsek mo sin bikes ko. Adi ka mandowadowa mo adi et mamati ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_28","073_20_28","JHN","20","28","28","Kanan Tomas, “Sik-a din Apok ya din Diyos ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_29","073_20_29","JHN","20","29","29","Pag kanan Jesus, “Nay mamati ka tan inilam sak-en. Nagasat da di olay adi inmila, ngem mamati da pay dedan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_30","073_20_30","JHN","20","30","30","Ad-ado di nakaskasdaaw ay sinyal ay inpailan Jesus sin papasolot na ay adi naisolat sin libro ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN20_31","073_20_31","JHN","20","31","31","Ngem da naey pay et naisolat das na ta say patien yo ay si Jesus din Messias ay Anak Diyos ta say babaen sin pammati yo, wada en dakayo di biyag ay iwed patingga na begew sin nakies-esaan yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_1","073_21_1","JHN","21","1","1","Idi inmey di piga ay agew, nanpailas Jesus kasin sin papasolot na sin benget di lebeng ay Tiberias. Siya nay inyat na ay naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_2","073_21_2","JHN","21","2","2","Nanbebeweg da Simon Pedro, si Tomas ay nabdayan si Singin, si Nataniel ay taga-Cana ed Galilea, din an-ak en Zebedeo, ya dowa pay ay pasolot Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_3","073_21_3","JHN","21","3","3","Kanan Simon Pedro sin gagait na, “Enak manabokol.” “En tako ngarud,” kanan da. Et en da nanlogan si bangka. Ngem olay mo tinpeg dan labi ay manabtabokol, maga polos di ina da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_4","073_21_4","JHN","21","4","4","Pomatpat-a pay, wadas Jesus ay pinmipika sin benget di lebeng, ngem adi naimatonan din papasolot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_5","073_21_5","JHN","21","5","5","Kanan Jesus en daida, “Ay way ina yo ay iib-a?” “Maga,” insongbat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_6","073_21_6","JHN","21","6","6","Kanan aben Jesus, “Ipolwak yo sin makannawan di bangka et way alaen yo.” Ipolwak da pay, adi da et makaigoyod begew din kaad-adon di tinabokol da ay nigay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_7","073_21_7","JHN","21","7","7","Idi siya di, din pasolot Jesus ay laydelaydena et kanana en Pedro, “Din Apo baw adi di.” Sin nanngean Simon Pedro sidi, kaigaley sin tak-ep di bado na, tan sigod ay nanwaway-as, man-aagag yan kapadtok sin danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_8","073_21_8","JHN","21","8","8","Din gagait na pay, nantee da sin bangka ay mangigoygoyod sin tabokol ay napnos nigay engganas somanglad da. Tan asag-en da ay dandani ay sin-gasot ay metro di kaaddawi da sin benget di lebeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_9","073_21_9","JHN","21","9","9","Idi binmela da sin bangka, inila day ninigay ay maidawdawis si man-ganggangab ay oling. Wada abey tinapay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_10","073_21_10","JHN","21","10","10","Kanan Jesus en daida, “Omiali kayo sin nigay ay ina yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_11","073_21_11","JHN","21","11","11","Nantaoli si Simon Pedro sin kad-an di bangka ay en mangigoyod sin tabokol sin bangkag. Napno si dadakke ay nigay ay sin-gasot ya limapolo ya tolo di kabibilang da, ngem olay say kaad-ado da, adi nabisngit din tabokol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_12","073_21_12","JHN","21","12","12","Pag kanan Jesus en daida, “Omali kayot mangan tako.” Yan mabain da am-in ay nangipoot mo sinos sisya, tan ammo da ay din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_13","073_21_13","JHN","21","13","13","Asi inan Jesus di nigay ya tinapay et inwatwat na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_14","073_21_14","JHN","21","14","14","Siya nay maikatlo ay nanpailaan Jesus sin papasolot na nanlogi sin kasinan natagoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_15","073_21_15","JHN","21","15","15","Idi nakakan da, kanan Jesus en Simon Pedro, “Ay Simon ay anak Juan, ay dakdake di layad mo en sak-en mo din layad dana?” “Aw yan, Apo, ammom ay laylaydek sik-a,” kanana. Asi et kanan Jesus, “Mo siya sa, ayowanam di ipogaw ko ay maiarig ay kakarnerok.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_16","073_21_16","JHN","21","16","16","Asi na pay inpidwa ay nangwani, “Ay Simon ay anak Juan, ay laylaydem sak-en?” “Aw yan, Apo, ammom ay laylaydek sik-a,” kanana kasin ay sinombat. “Mo siya sa,” kanan aben Jesus, “Ayowanam di ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_17","073_21_17","JHN","21","17","17","Asi pag ipitlon Jesus ay nangwani, “Ay Simon ay anak Juan, ay laylaydem od si sak-en?” Siya et di mansakit di nemnem Pedro, tan namin tolo ay nangipoot mo laylaydenas sisya. Et kanana, “Apo, ammom di am-in. Ammom adi ay laylaydek sik-a.” Pag kanan aben Jesus, “Ayowanam ngarud di ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_18","073_21_18","JHN","21","18","18","Pag nan itoloy ay nangwani, “Tet-ewa nan kanak en sik-a. Sin kabarom, sik-a ay mismo di nangibakget si bilkom yan oway di in-inmeyam. Ngem mo makay ka pay, idpam san takkay mo, yan baloden daka ta asi daka iey sin adi ka layden ay emeyam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_19","073_21_19","JHN","21","19","19","Say inbagan Jesus na ay nangipaammo sin iyat Pedro ay matey ay mangidayaw en Diyos. Pag nan kanan en sisya, “Omonod ka.” Et inmey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_20","073_21_20","JHN","21","20","20","Manwingi pay si Pedro, doy ay omon-onod din pasolot Jesus ay laydelaydena. Sisya di naidking en Jesus sin nanganan da ya din nangipoot mo sinoy manglipot en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_21","073_21_21","JHN","21","21","21","Sin nangilaan Pedro en sisya, kanana en Jesus, “Apo, si dooy pay, sinoy mapasamak en sisya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_22","073_21_22","JHN","21","22","22","Ngem kanan Jesus, “Olay mo laydek ay matagos sisya engganas mantaoliak, magay biyang mos di. Basta onodam sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_23","073_21_23","JHN","21","23","23","Begew sin kanan Jesus ay nay, nandinamag sin namati en sisya ay adi matey din pasolot ay sana. Ngem baken say layden Jesus ay kalien, tan kanana anggoy en, “Olay mo say laydek ay matagos sisya engganas mantaoliak, magay biyang mos di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_24","073_21_24","JHN","21","24","24","Sak-en met laeng din pasolot ay inbagbagan Jesus sidi. Paneknekak ay tet-ewa di naisolat isna, tan sak-en met laeng di nangisolat, et ammo mi ay tet-ewa di am-in ay wadas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JN21_25","073_21_25","JHN","21","25","25","Ad-ado pay kayman di inam-amag Jesus. Mo maisolat da am-in koma, olay din intiro ay lobong et adi ngin makalaon sin kalibrolibro ay kaisolatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_1","074_1_1","ACT","1","1","1","Patgek ay Teofilus, Sin damo ay libro ay insolat ko, dinad-at ko di am-in ay inam-amag ya init-itdon Jesus ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_2","074_1_2","ACT","1","2","3","nanipod sin nanlogiana ay nan-itdo enggana sin naikayangana ed langit. Idi natey asi kasin natago, nanpaila sin pinili na ay aapostol, yan ad-adoy inam-amag na ta dadlon dan ammoan ay natago kasin sisya. Inmey di opatapolo ay agew ay nanpappaila en daida ya init-itdo na di maipanggep si panturayan Diyos. Inbilina abe en daida din inpaibagan di Ispirito Santo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_4","074_1_4","ACT","1","4","5","Sin namingsan ay nasinopan da, inbilin Jesus en daida, “Si Juan et binonyagana di ipogaw si danom, ngem awni et mabonyagan kayo sin Ispirito Santo. Isonga adi kayo komakkaan isnan ed Jerusalem mo adi et sed-en yo din Ispirito Santo ay maisagot en dakayo, tan sisya di inbagak en dakayo ed idi ay inkarin Amak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_6","074_1_6","ACT","1","6","6","Idi nasinop din aapostol ya si Jesus, pinoot da en sisya, “Apo, ay ed wani di pangipakaanam sin taga-Roma ay mangiturturay en datako ta say datako ay taga-Israel di manturay?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_7","074_1_7","ACT","1","7","7","“Adi kabalin ay ammoan yo sa, tan si Amak anggoy di waday lebbeng na ay mangikeddeng mo sinoy maamag sin tapin di agew ya mo pig-an di kaamagana,” kanan Jesus ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_8","074_1_8","ACT","1","8","8","“Ngem sin omalian di Ispirito Santo ta mantetee en dakayo, wada en dakayo di panakabalin Diyos, et paneknekan yo di ammo yo maipanggep en sak-en isnan ed Jerusalem ya sin kailiili sin probinsiya ay Judea ya Samaria, ya enggana sin intiro ay lobong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_9","074_1_9","ACT","1","9","9","Sin nangwanian Jesus sidi, naikayang ed langit et tangtangaden da enggana ay nalingban si liboo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_10","074_1_10","ACT","1","10","10","Inengnengneng da pay din nadiposan Jesus ed kayang, kawada et di doway anghel ay nanbabados mankilat ay nakipipika sin kad-an da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_11","074_1_11","ACT","1","11","11","Kanan da, “Dakayo ay taga-Galilea, apay nga tatangaden yo ed kayang? Si Jesus ay inila yo ay naikayang ed langit, mais-o din pantaoliana sin inmeyana, tan maila ay bomabbaba ay maikoyog sin liboo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_12","074_1_12","ACT","1","12","12","Pag mantaoli din aapostol ed Jerusalem ay napo sin dontog Olivo. Din kaaddawi na et nganngani ay esay kilometro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_13","074_1_13","ACT","1","13","13","Somawang da pay ed Jerusalem, inmey da sin beey ay pan-iyanan da et sinenggep da sin kowarto sin kayang. Daidas da Pedro, Juan, Santiago, Andrew, Felipe, Tomas, Bartolome, Mateo, si Santiago ay anak Alfeus, si Simon ay makwani en Patriota tan insakit na din ili na, ya si Judas ay anak Santiago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_14","074_1_14","ACT","1","14","14","Am-in dana et nasinop das kankanayon ta mankararag da, pati din babbabai, si Maria ay inan Jesus ya din aag-in Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_15","074_1_15","ACT","1","15","15","Waday esay agew ay nasinopan di namati en Jesus ay emey ay sin-gasot ya dowanpo di kabibilang da. Pinmika si Pedro yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_16","074_1_16","ACT","1","16","16","“Aag-i, masapol ay natongpal din inpaisolat di Ispirito Santo en David ed nabaon ay maipanggep sin naamag en Judas. Si Judas ay nay di nangipango sin nanpap en Jesus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_17","074_1_17","ACT","1","17","17","ngem ed idi gait mis sisya, tan dinotokan Jesus ay makisilbi en dakami ay aapostol.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_18","074_1_18","ACT","1","18","18","Siya na din naamag en Judas. Din pilak ay nailagbo en sisya sin lawa ay inamag na et inlako nas daga, et say ena namsean sin awak na. Natekdag et pag bomtak din awak na et binmel-ay din eges na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_19","074_1_19","ACT","1","19","19","Idi inammoan di man-ili ed Jerusalem din naamag en sisya, nginadanan da din daga ay doy si Akeldama, di olog na sin kali da et Daga ay Nabayadan si Dada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_20","074_1_20","ACT","1","20","20","Intoloy Pedro ay nangwani, “Din insolat David sin libro ay Salmo et siya na: ‘Sapay koma ta mabaybay-an di beey na, et maga kasin di manbeey isdi.’ Wada abey naisolat ay kanana, ‘Sapay koma ta bansen di odom ay ipogaw din saad na.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_21","074_1_21","ACT","1","21","22","Masapol ngarud ay pilien tako di maisokat en Judas ta waday maitapi en dakami ay mangipaneknek sin kasin natagoan Apo Jesus. Din pilien tako et masapol ay nakibeb-eweg en dakami si kankanayon sin kawadan Jesus en datako, ay manlogi sin nanbonbonyagan Juan enggana sin naikayangan Jesus ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_23","074_1_23","ACT","1","23","23","Pag da et ibaga din ngadan di dowa ay ipogaw ta panpilian da, si Jose Barsabbas ay manngadan abe si Justus ya si Mattias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_24","074_1_24","ACT","1","24","24","Et nankararag da ay nangwani, “Apo, gapo ta sik-a di mangammo sin nemnem di am-in ay ipogaw, ipaammom kod en dakami din pinilim en da naey ay dowa ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_25","074_1_25","ACT","1","25","25","ay maiskat sin kinaapostol en Judas, tan dinokogana din nansilsilbiana ay kinaapostol et inmey sin lugar ay kaibagayana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC1_26","074_1_26","ACT","1","26","26","Pag dan manbonot, et si Mattias di nabonot, et naitapi sin sinpo ya esa ay aapostol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_1","074_2_1","ACT","2","1","1","Idi dinmateng din fiesta ay makwani en Pentecostes, nasisinop din am-in ay namati en Jesus si esay beey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_2","074_2_2","ACT","2","2","2","Idi siya di, kadenge das agodood ay napod langit ay kaman mapges ay dagem, yan pinno na din intiro ay beey ay nasinopan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_3","074_2_3","ACT","2","3","3","Et inila da di kakam-an apoy ay mansisisian ay en pinmatong sin esa ya esa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_4","074_2_4","ACT","2","4","4","Napno da am-in si panakabalin di Ispirito Santo, et pinakali nas daida ta mankali das nankinalasi ay kali ay adi da ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_5","074_2_5","ACT","2","5","5","Wada da et di Judio ay mansilsilbi en Diyos ay mantettee ed Jerusalem. Napo da sin am-in ay nasyon isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_6","074_2_6","ACT","2","6","6","Sin nanngean da sin doy ay man-agodood, ad-ado da ay inmey ta en da ilaen. Nantatakaw da, tan idi dinnge da din ibagbagan di namati en Jesus, esaen nannge sin kosto ay kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_7","074_2_7","ACT","2","7","7","Peteg ay nasdaaw da ay nangwani, “Ay sino od na? Ay baken aya taga-Galilea am-in da doy ay mankalkali? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_8","074_2_8","ACT","2","8","8","Intoy iyat na ngin ay dengdengngen di esa ya esa en datako di kosto ay kali na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_9","074_2_9","ACT","2","9","9","Wada en datako di taga-Partia, taga-Media ya taga-Elam. Wada abey taga-Mesopotamia, taga-Judea, taga-Cappadocia, taga-Pontus ya taga-Asia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_10","074_2_10","ACT","2","10","10","Wada pay di taga-Frigia, taga-Pamfilia, taga-Egipto ya napo sin sakop di Libya ay as-asag-en ed Cirene. Wada abey taga-Roma ay manpaspasyal isna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_11","074_2_11","ACT","2","11","11","Di odom et Judio, di odom pay et Gentil ngem inonodan dan ogali tako ay Judio. Wada abey taga-Creta ya taga-Arabia. Yan nay dengdengngen tako am-in ay ibagbaga da sin nankinalasi ay kali tako din nakaskasdaaw ay inam-amag Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_12","074_2_12","ACT","2","12","12","Sinoy layden nina ay kalien?” kanan da ay nan-asipoot, tan peteg ay nasdaaw da ya naligat di pannemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_13","074_2_13","ACT","2","13","13","Ngem wada abey odom ay nanglaslasoy sin namati ay nangwani, “Owat nabeteng da dooy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_14","074_2_14","ACT","2","14","14","Idi siya di, pinmika da Pedro ya din sinpo ya esa ay gagait na, yan inpigsa na din kali na ay nangwani, “Gagait ko ay Judio ya am-in kayo ay mantettee ed Jerusalem, dengngen yo kod ta ibagak di layden nina ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_15","074_2_15","ACT","2","15","15","Kanan yo en nabeteng dana, ngem baken met, tan adi kabeteng di ipogaw sin alas nowibi sin agsapa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_16","074_2_16","ACT","2","16","16","Din naamag en dakami ed kaonyan et siya di din inpadton Joel ed nabaon ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_17","074_2_17","ACT","2","17","17","‘Siya na di kanan Diyos. Din amagek sin maod-odi ay agew et ibaak din Ispiritok ta senggep si olay sino ay ipogaw. Din an-ak yo et ibaga da din ipaibagak en daida, din babbaro et waday ipailak en daida ay kaman iitaw, ya din nankakay et wada abey ipaiitaw ko en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_18","074_2_18","ACT","2","18","18","Olay din babag-en ay mansilbi en sak-en, lallalaki ya babbabai et ipasgep ko din Ispiritok en daida et ibaga da din ipaibagak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_19","074_2_19","ACT","2","19","19","Awni et wada di ipailak ed kayang ay nakaskasdaaw. Olay sin daga, waday ipailak ay sinyal ay dada, apoy ya kaeegyat ay asok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_20","074_2_20","ACT","2","20","20","Awni kadi et bomolinget din agew, ya din bowan et domalangdang ay kaman dada. Asi pay domateng din nabanol ay agew ay magay kais-oana ay omalian di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_21","074_2_21","ACT","2","21","21","Yan am-in da ay manpakaasi en Apo et maisalakan da.’ Siya di din inpadton Joel,” kanan Pedro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_22","074_2_22","ACT","2","22","22","Pag nan itoloy ay nangwani, “Gagait ko ay Israelita, dengngen yo kod nan ibagak. Pinaneknekan Diyos en dakayo ay si Jesus ay taga-Nazaret di inbaa na babaen sin nakaskasdaaw ay milagro ya sinyal ay inpaam-amag na en sisya. Ammo yo sa tan naamag sina sin kad-an yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_23","074_2_23","ACT","2","23","23","Si Jesus ay nay et sigod ay ninemnem Diyos ay maipolang en dakayo, tan say plano na ed nabaon et ammo na ay matongpal. Yan inpapse yos sisya ay inpolang yo si lawa ay ipogaw ta ilansa da sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_24","074_2_24","ACT","2","24","24","Ngem tinagon Diyos kasin, tan adi mabalin ay ipapakodan di peses sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_25","074_2_25","ACT","2","25","25","Si Jesus met laeng di natongpalan di inpadton David ay kanana, ‘Apo, adiak emegyat, tan ammok ay komadkadwa ya bomadbadang kas kankanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_26","074_2_26","ACT","2","26","26","Isonga maragsakanak ya idaydayaw kos sik-a. Natalna abe di nemnem ko, tan waday namnamaek ay para sin awak ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_27","074_2_27","ACT","2","27","27","ay adi ka tomaynan sin kad-an di natey. Adi ka aben ipalobos ay madonot nan awak ko, tan neekak ay mansilbi en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_28","074_2_28","ACT","2","28","28","Inpaammom en sak-en din danan ay maiturong sin biyag, et peteg di ragsak ko tan makikadwaak en sik-a.’ Siya sa di insolat David,” kanan Pedro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_29","074_2_29","ACT","2","29","29","Pag nan kanan, “Dakayo ay iib-a, laydek ay ipaammo ay kosto en dakayo di maipanggep en David ay ap-apo tako ed nabaon. Si David et natey ya naiponpon, et deda ay mail-ila din naiponponana ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_30","074_2_30","ACT","2","30","30","Ngem gapo ta mamadtos sisya, ammo na din inkarin Diyos en sisya ay wada di apo na ay pan-arien Diyos ay maisokat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_31","074_2_31","ACT","2","31","31","Ammo na abe ay kasin tagoen Diyos din apo na ay sana, et din inpadto na ay adi mataynan sin kad-an di natey ya adi aben madonot din awak na et ibagbaga na din Messias ay ibaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_32","074_2_32","ACT","2","32","32","Si Jesus met laeng din Messias ay nay, tan sisya di kasin tinagon Diyos. Mabalin ay paneknekan mi na en dakayo, tan inila mi am-in sin kasinan natagoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_33","074_2_33","ACT","2","33","33","Naikayang ed langit sin panakabalin Diyos, et indawat Diyos Ama en sisya di kalebbengan ay mangibaa sin Ispirito Santo ta mantee en dakami, tan siya met laeng din inkarin Diyos. Din inila ya dinnge yo ngarud et inamag din Ispirito Santo ay inbaan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_34","074_2_34","ACT","2","34","35","Waday insolat David maipanggep sin naikayang ed langit ay kanana, ‘Kanan Apo Diyos en Apok: Tomokdo ka sin makannawan ko engganas abakek din kaibaw mo.’ Ngem din inbagan David et baken din awak na, tan baken sisya di naikayang ed langit mo adi et din Apo na ay si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_36","074_2_36","ACT","2","36","36","Dadlonak ngarud ipaammo en dakayo ay Israelita, ay si Jesus ay inlansa yo sin krus et dinotokan Diyos sisya ay Apo ya Messias.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_37","074_2_37","ACT","2","37","37","Sin nanngean din kaipoipogaw sin kanan Pedro, peteg di babawi da yan kanan da en Pedro ya din odom ay aapostol, “Gagait, sino ngarud di amagen mi?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_38","074_2_38","ACT","2","38","38","Sinmongbat si Pedro ay nangwani, “Dakayo am-in, ibabawi yo din basbasol yo yan manpabonyag kayo ay mangipaammo ay Apo yo si Jesu Cristo, ta say mapakawan din basbasol yo, et pag yon awaten din Ispirito Santo ay isagot Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_39","074_2_39","ACT","2","39","39","Tan say inkarin Diyos en dakayo ya sin poli yo ya en daida sin addawi ay kailiili, olay sino ay ipogaw ay ayagan Diyos ay Apo tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_40","074_2_40","ACT","2","40","40","Ad-ado pay di inbagan Pedro ay mamagbaga ya mangidadaan en daida ta maawis da koma. “Ilsot yo koma din dosan di adi kakwani ay ipogaw ed wani,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_41","074_2_41","ACT","2","41","41","Et ad-ado di namati sin inbagbaga na et nanpabonyag da. Di kabibilang di naitapi en daida ay namati sin agew ay doy et emey ay toloy libo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_42","074_2_42","ACT","2","42","42","Inpapasnek da ay mangad-adal ya mangon-onod sin it-itdon di aapostol. Neekan da abe ay makikadkadwa ya makikarkararag sin iib-a da ay namati ya makikikan sin tinapay ay pangnemneman da sin nateyan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_43","074_2_43","ACT","2","43","43","Ad-adoy nakaskasdaaw ay milagro ay inpaam-amag Diyos sin aapostol, et peteg ay nasdaaw din kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_44","074_2_44","ACT","2","44","44","Intoltoloy din am-in ay namati ay matoptopog ya manbiningay si sanikwa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_45","074_2_45","ACT","2","45","45","Inlakolako da abe di daga ya sanikwa da ta ibingayan da din iib-a da insigon di kasapolan di esa ya esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_46","074_2_46","ACT","2","46","46","Inag-agew ay nakigimgimong da sin Timplo. Nan-ookob da abe sin bebeey, yan naimposoan di ragsak da sin nangam-amagan das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC2_47","074_2_47","ACT","2","47","47","Indaydayaw das Diyos si kankanayon, yan binigbig di am-in ay ipogaw din siged ay ogali da. Inag-agew abe ay maitaptapi en daida din isalsalakan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_1","074_3_1","ACT","3","1","1","Idi namingsan, inmey da Pedro en Juan sin Timplo sin alas tres sin masdem, tan say oras ay pankarkararagan di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_2","074_3_2","ACT","3","2","2","Wada pay di lalaki ay naianak ay napilay ay wada sin kad-an di makwani en Kagkagam-is ay segpan di Timplo. Inag-agew ay ineg-egnan das sisya ay nangiey sidi ta manpalimos sin sengsenggep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_3","074_3_3","ACT","3","3","3","Sin nangilaana en da Pedro en Juan ay senggep sin Timplo, nanpalimos abe en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_4","074_3_4","ACT","3","4","4","Asi da et insisin-eng sisya yan kanan Pedro, “Ilaem kod dakami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_5","074_3_5","ACT","3","5","5","Inila na ngarud si daida tan namnamaena ay waday idawat da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_6","074_3_6","ACT","3","6","6","Asi et kanan Pedro, “Iwed polos pilak ko, ngem din wada en sak-en et say ibadang ko en sik-a. Begew sin panakabalin di ngadan Jesu Cristo ay taga-Nazaret, mandan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_7","074_3_7","ACT","3","7","7","Pag itakkayan Pedro sin kannawan et paalageyena. Binmikas din siki na ay dagos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_8","074_3_8","ACT","3","8","8","yan kapika et mandan. Pag makisgep en da Pedro en Juan sin Timplo, yan mandad-an dowan mantabtab-oy ay manaydayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_9","074_3_9","ACT","3","9","9","Am-in din wadas di, idi inila da ay mandad-an ya mandaydayaw en Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_10","074_3_10","ACT","3","10","10","inmatonan da ay sisya din tomotokdo ay manpalpalimos sin segpan ay makwani en Kagkagam-is, et palalo ay nasdaaw da sin naamag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_11","074_3_11","ACT","3","11","11","Idi siya di, inmey da Pedro en Juan sin lak-am di Timplo ay kanan da en Tambobong Solomon. Nanpapakod din sigod ay napilay en daida dowan katanagtag din kaipoipogaw ay emey sin kad-an da, tan nasdaaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_12","074_3_12","ACT","3","12","12","Sin nangilaan Pedro en daida, kanana, “Gagait ko ay Israelita, apay nga nasdaaw kayos sa? Apay nga ominenengneng kayo? Ay siya mo din panakabalin ono kinasiged mi di nangipadan sin lalaki ay nay? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_13","074_3_13","ACT","3","13","13","Baken met dakami mo adi et din Diyos ay dinaydayaw din aap-o tako ay da Abraham en Isaac ya si Jacob. Sisya di nangagas sin lalaki ay nay ta maila din kinadiyos Jesus ay nansilbin sisya isnan lobong, tan enggay inpangato nas Jesus ed langit. Si Jesus ay nay et inpolang yo sin tuturay, yan idi binistigal Gobernador Pilato, olay mo ninemnem Pilato ay mangibolos en sisya, sinigaan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_14","074_3_14","ACT","3","14","14","Nasantoan ya nalinteg sisya, ngem sinigaan yo pay dedan dowan yo pay kedakedawen en Pilato ta say ibolos na din pinomses biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_15","074_3_15","ACT","3","15","15","Inpapse yo din mangidawat si biyag, ngem si Diyos et tinago na kasin. Et paneknekan mi ay tet-ewa ay natago tan inila mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_16","074_3_16","ACT","3","16","16","Din panakabalin di ngadan Jesus ya din talek mi en sisya di nangipabikas sin lalaki ay nay ay il-ilaen ya am-ammo yo. Si Jesus abe di nangipapigsa sin nemnem na ay mantalek en sisya, isonga dadlon nakaan di pilay na ay il-ilaen yo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_17","074_3_17","ACT","3","17","17","“Dakayo ay iib-a, ammok kayman ay idi inpapse yos Jesus, adi yon ammo ay sisya di inbaan Diyos. Olay din papangolo yo et adi da aben ammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_18","074_3_18","ACT","3","18","18","Ngem din nateyan Jesus et say natongpalan din inpaisolat Diyos ed nabaon, tan din am-in ay mamadto et inbaga da ay masapol ay manligat ya matey din Messias ay ibaa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_19","074_3_19","ACT","3","19","19","Ibabawi yo ngarud din basbasol yo ta sagongen yo si Diyos, ta asi na linglingan din basbasol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_20","074_3_20","ACT","3","20","20","Tan mo say iyat yo di, waday ipadateng Diyos ay timpon di pantatalnaan ya pomipigsaan di nemnem, yan kasina aben ibaas Jesus ay din Messias ay dinotokana ed idi ay mangituray en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_21","074_3_21","ACT","3","21","21","Ed wani pay, masapol ay mantetees Jesus ed langit enggana ay domateng di timpo ay panbaroan Diyos si am-in, tan say inpaibagbagan Diyos sin nasantoan ay mamadto ed nabaon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_22","074_3_22","ACT","3","22","22","Kaspangarigan, si Moses et kanana, ‘Awni kadi et wada di mamadto ay kaman sak-en ay ibaan din Apo tako ay Diyos en dakayo. Kailian takos sisya ay Israelita. Masapol ay patien yo di am-in ay ibagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_23","074_3_23","ACT","3","23","23","Mo sino di adi mamati et maisian sin iipogaw en Diyos ta madosa ay eng-enggana.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_24","074_3_24","ACT","3","24","24","Si Samuel abe ya am-in din odom ay mamadto ay naisokat en sisya et wada abey inpadto da maipanggep sin maam-amag ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_25","074_3_25","ACT","3","25","25","Datako pay di naitompongan di inpaibagan Diyos en da doy ay mamadto. Maibilang tako abe sin intolag Diyos sin aap-o tako, tan kanana en Abraham, ‘Babaen sin polim, mabindisyonan di kaipoipogaw sin am-in ay ili isnan lobong.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC3_26","074_3_26","ACT","3","26","26","Isonga datako ay Judio di nangon-ona ay nangibaaan Diyos sin mansilbi en sisya ay din Messias, ta bindisyonanas datako babaen sin pangipadokogana en datako sin lawa ay am-amagen tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_1","074_4_1","ACT","4","1","1","Deda ay mankalkali da Pedro en Juan sin kaipoipogaw, wada et di sinmawang ay papadi, Sadduceo ya din kapitan di polis di Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_2","074_4_2","ACT","4","2","2","Binmonget da tan init-itdon da Pedro ay natago kasin si Jesus, isonga matago abe din am-in ay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_3","074_4_3","ACT","4","3","3","Siya et di tinngel das daida et in-ey da sin balodan ta sin kabigatana asi da bistigalen, tan enggay malablabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_4","074_4_4","ACT","4","4","4","Ngem ad-ado pay dedan en da doy ay nandengdenge di namati. Emey ay limay libo di kabibilang di lallalaki mo maibilang din namati sin damo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_5","074_4_5","ACT","4","5","5","Sin napat-a, nasinop ed Jerusalem din tuturay, aam-a ya mamaestron di linteg Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_6","074_4_6","ACT","4","6","6","Et nakimiting da en Annas ay din kangatoan ay padi ya da Caifas, Juan, Alexander ya din iib-a da ay toton-od Annas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_7","074_4_7","ACT","4","7","7","Inpapika das da Pedro en Juan sin sangoanan da, et binistigal das daida ay nangwani, “Intoy napoan di panakabalin yo ay nangagas sin napilay ay nay? Sinoy nakin ngadan si inosal yo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_8","074_4_8","ACT","4","8","8","Si Pedro et napnos panakabalin di Ispirito Santo, et sinombat yan kanana, “Dakayo ay tuturay ya aam-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_9","074_4_9","ACT","4","9","9","din pamistigalan yo en dakami ed wani, mo maipanggep kayman sin siged ay inamag mi sin napilay ay nay ya din iyat na ay nailatonan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_10","074_4_10","ACT","4","10","10","dengngen yo kod ta ipaammok ay kosto en dakayo ya am-in kayo ay kailian ay Israelita. Din lalaki ay nay ay pinmipika sin sangoanan yo et dadlon nailatonan begew sin panakabalin di ngadan Jesu Cristo ay taga-Nazaret. Sisya di inlansa yo sin krus, ngem kasin tinagon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_11","074_4_11","ACT","4","11","11","Sisya abe di naiarigan di inpaisolat Diyos ay kanana, ‘Din bato ay sinigaan yo, dakayo ay man-isassaad si beey, et say nanbalinen Diyos ay kabanolan ay bato ay mangipakneg sin beey.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_12","074_4_12","ACT","4","12","12","Ang-anggay Jesus si mabalin ay mangisalakan en datako. Tan magay odom sin intiro ay lobong ay inbaan Diyos ay mangisalakan en datako mo adi et sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_13","074_4_13","ACT","4","13","13","Idi inilan din papangolon di Judio din toled da Pedro en Juan ay nanongbat, nasdaaw da, tan ammo da ay nababa da ay ipogaw ay adi naadal. Pag da et nemnemen ay nakibeb-eweg da en Jesus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_14","074_4_14","ACT","4","14","14","ngem maga di maisongbat da, tan doy ay nakipipika din nakaan di pilay na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_15","074_4_15","ACT","4","15","15","Siya et di inpabala das da Pedro ta iang-anggay da ay papangolo ay manngangalat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_16","074_4_16","ACT","4","16","16","Pag dan kanan, “Intoy iyat tako pay en da dooy, tan ammon di am-in ay ipogaw isnan ed Jerusalem din nakaskasdaaw ay milagro ay inamag da, et adi mabalin ay kanan tako en baken tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_17","074_4_17","ACT","4","17","17","Paegyaten takos daida ta adi da ipidpidwa ay mangibagas ngadan en Jesus mo makingalat da sin kaipoipogaw, tan into et mo masepsep ay maammoan di odom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_18","074_4_18","ACT","4","18","18","Pag dan ayagan da Pedro en Juan et dalon dan binilin ay nangwani, “Adi yo man ipidpidwa ay mangibagas ngadan Jesus. Adi yo aben it-itdo di maipanggep en sisya si olay sino ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_19","074_4_19","ACT","4","19","19","Ngem kanan da Pedro en Juan, “Nemnemen yo kod mo kosto sin pangiilaan Diyos mo patien mi din kankanan yo ay baken din kankanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_20","074_4_20","ACT","4","20","20","Tan mo si dakami et adi mi maisaldeng ay mangibagbaga sin inil-ila ya dindinnge mi en Jesus.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_21","074_4_21","ACT","4","21","21","Asi et kasin pinaegyat din papangolon di Judio si daida et pag dan palobosan, tan adi da makanemnem si iyat da ay manosa en daida, tan din kaipoipogaw et daydayawen das Diyos begew din nakaskasdaaw ay naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_22","074_4_22","ACT","4","22","22","Tan din lalaki ay naagasan et nasurok si opatapolo di tawena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_23","074_4_23","ACT","4","23","23","Idi naibolosan da Pedro en Juan, inmey da et sin kad-an di iib-a da ay mamati et inpadamag da en daida din inbagan di papangolon di papadi ya din aam-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_24","074_4_24","ACT","4","24","24","Idi dinngen din iib-a da, nankararag da am-in ay es-esa di nemnem da ay nangwani, “Manakabalin ay Apo, sik-a di namarsua ed daya ya sin daga ya sin baybay ya sin am-in ay wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_25","074_4_25","ACT","4","25","25","Sik-a met laeng di nakin kali sin inpaisolat di Ispirito Santo en David ay apo mi ay nansilbi en sik-a ed nabaon ay kanana, ‘Apay nga inpangaton di Gentil di awak da en Diyos? Apay nga ninemnem di Israelita di plano ay magay silbi na ay manglaban en sisya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_26","074_4_26","ACT","4","26","26","Din aari ya tuturay isnan lobong et nasinop ya nansagana da ay mangobat en Diyos ya din Messias ay dinotokana.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_27","074_4_27","ACT","4","27","27","Et natongpal din insolat David ay doy, tan nasinop adi isnan ed Jerusalem da Ari Herod en Poncio Pilato ya din Gentil ya din kailian mi ay Israelita ta mantotolag da ay mamse en Jesus ay din nasantoan ay nansilbi en sik-a ay dinotokam ay Messias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_28","074_4_28","ACT","4","28","28","Et inamag da din am-in ay ninenemnem mo ed idi begew sin panakabalin mo ay matongpal koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_29","074_4_29","ACT","4","29","29","Ed wani pay, Apo, dengngem kod din ibagbaga da ay mangipaegyat en dakami ay mansilsilbi en sik-a, yan dadlon kan patoleden dakami ay mangibagbagas kalim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_30","074_4_30","ACT","4","30","30","Ipailam kod abe din panakabalin mo ta agasan mi di mansakit ya amagen mi di odom ay nakaskasdaaw babaen sin ngadan Jesus ay nasantoan ay nansilbi en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_31","074_4_31","ACT","4","31","31","Idi nakakararag da, nan-giwed din beey ay nasinopan da. Pag dan mapno sin panakabalin di Ispirito Santo, et tinmoled da am-in ay nangibagbagas kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_32","074_4_32","ACT","4","32","32","Am-in din namati et nan-es-esa di nemnem da. Adi da inbilbilang ay bokbokod da din sanikwa da mo adi et inbingbingay da sin makasapol en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_33","074_4_33","ACT","4","33","33","Din aapostol abe et napigsa di panakabalin da ay nangipaneknek sin kasin natagoan Jesus, et dadlon bininbindisyonan Diyos daida am-in ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_34","074_4_34","ACT","4","34","34","Maga di mankolang en daida, tan din waday daga na ono beey na et ilaklako da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_35","074_4_35","ACT","4","35","35","et ipolang dan lako na sin aapostol ta asi da iwaras sin odom ay mamati insigon di kasapolan di esa ya esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_36","074_4_36","ACT","4","36","36","Siya na met laeng di inamag Jose ay taga-Cyprus ay polin Levi. Din inpangadan di aapostol en sisya et Barnabas, di olog na et mangipapigsa si nemnem di ib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC4_37","074_4_37","ACT","4","37","37","Di inamag na et waday inlako na ay daga na, yan ena inpolang din lako na sin aapostol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_1","074_5_1","ACT","5","1","1","Ngem wada pay di sin-asawa ay da Ananias en Safira ay nangilakos daga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_2","074_5_2","ACT","5","2","2","Nantolag da ay man-idolin sin odom ay lako na, asi en inpolang Ananias din odom sin aapostol ay nangwani, “Naey din lakon di daga mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_3","074_5_3","ACT","5","3","3","Asi et kanan Pedro, “Ananias, apay nga inpalobos mo ay kapten dakan Satanas et nan-etek ka sin Ispirito Santo ay mangisaot sin odom ay lako na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_4","074_5_4","ACT","5","4","4","Oka yo met din daga sin daan yon pangilakoan, et oway di pangosalan yo. Kompormi abe di pangosalan yo sin lako na. Apay nga ninemnem mo ay mangiyat sidi? Baken met ipogaw di nan-etekam mo adi et si Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_5","074_5_5","ACT","5","5","6","Sin nanngean Ananias sin kanan Pedro, naidsan ay natokang ay natey. Binotibotan din babbaro din awak na, pag da et ibala yan en da iponpon. Et peteg di egyat di am-in ay nannannge sin naamag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_7","074_5_7","ACT","5","7","7","Emey pay di toloy oras, sinmawang abe din asawa na, ngem adi na pay ammo din naamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_8","074_5_8","ACT","5","8","8","Kanan Pedro en sisya, “Ibagam kod mo siya na di kosto ay lakon din daga yo.” “Aw yan, siya sa,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_9","074_5_9","ACT","5","9","9","Asi et kanan Pedro, “Apay nga nantolag kayo ay mamadas sin Ispiriton di Apo? Sana da sin pantew di nangiponpon en asawam. Ibala da abes sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_10","074_5_10","ACT","5","10","10","Et natokang ay natey. Sinenggep din doy da ay babbaro, et idi inila da ay natey, pag dan ibala ay en nangidking sin naiponponan asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_11","074_5_11","ACT","5","11","11","Et am-in din namati en Jesus ya am-in abe ay nannannge sin napasamak et inmegyaegyat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_12","074_5_12","ACT","5","12","14","Din masinsinopan di mamati et din kanan da en Tambobong Solomon ay wada sin lak-am di Timplo. Mo din adi namati et emegyat da ay maitapi, ngem binigbig pay dedan di kaipoipogaw din mamati et ad-ado di maitaptapi ay lallalaki ya babbabai ay namati. Ad-ado di nakaskasdaaw ay inam-amag din aapostol ay il-ilaen di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_15","074_5_15","ACT","5","15","15","Isonga in-ey da din mansaksakit sin kalsada et pag dan pababaktaden sin kama ya abek da, tan kanan da en ta mo malabas si Pedro, et olay mo malidoman da anggoy si alidong na yan makaan sakit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_16","074_5_16","ACT","5","16","16","Ad-ado pay di in-inmey ed Jerusalem ay napo sin nandinmang ay ili ay mangiey sin mansaksakit ya din kinapet di aanito, et nailatonan da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_17","074_5_17","ACT","5","17","17","Idi siya di, din kangatoan ay padi ya din iib-a na ay Sadduceo et nalabes ay maapos da sin aapostol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_18","074_5_18","ACT","5","18","18","Isonga en da dinpap daida et inbalod da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_19","074_5_19","ACT","5","19","19","Ngem sin nalabi, waday anghel di Apo ay en namokat sin eneb di balodan. Inbala nas daida et pag nan kanan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_20","074_5_20","ACT","5","20","20","“Emey kayo sin Timplo ta dadlon yon ibaga sin kaipoipogaw di maipanggep sin baro ay biyag ay idawdawat Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_21","074_5_21","ACT","5","21","21","Idi pinmat-a, pinati da din inbagan di anghel. Sinenggep da sin Timplo et inlogi da ay man-itdo. Maaw-awni pay, sinmawang din kangatoan ay padi ya din iib-a na sin panmitmitingan da, et inayagan da din am-in ay aam-a ya odom ay papangolon di Judio ta makimiting da. Asi da baaen di popolis ay emey sin balodan ta en da ton-oden din aapostol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_22","074_5_22","ACT","5","22","22","Ngem idi sinmawang das di, maga da, isonga nantaoli da ta en da isodsod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_23","074_5_23","ACT","5","23","23","Kanan da, “Idi sinmawang kami sin balodan, deda ay naitetelbek. Wada abe din gogowardiya ay pinmipika sin kad-an di eneb. Ngem idi binokatan mi, maga met di ipogaw sin oneg.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_24","074_5_24","ACT","5","24","24","Sin nanngean din kapitan di polis di Timplo ya din papangolon di papadi, nariribokan da yan kanan das nemnem da, “Ay into ngin di kaiturongan nina?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_25","074_5_25","ACT","5","25","25","Pag wada di sinmawang ay nangipadamag, “Din doy da ay inbalod yo et wada da sin Timplo ay man-it-itdo sin ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_26","074_5_26","ACT","5","26","26","Siya di et inmey din gogowardiya ya din kapitan da ay en manga en daida. Ngem adi da pinilit, tan emegyat da sin kaipoipogaw, tan mo et bomonget da ya pigpigen das daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_27","074_5_27","ACT","5","27","27","In-ey da din aapostol sin nasinsinopan di papangolon di Judio, et inpapika da sin sangoanan da. Pag yamyaman din kangatoan ay padi ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_28","074_5_28","ACT","5","28","28","“Dadlon min inparit ay it-itdo yo di maipanggep en Jesus, yan sana ay sinepsep yo ay nangipaammo sin intiro ay Jerusalem dowan yon pabasbasolen dakami ay kanan yo en dakami di makaoway sin nateyana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_29","074_5_29","ACT","5","29","29","Sinongbatan da Pedro ya din iib-a na ay aapostol yan kanan da, “Masapol met ay si Diyos di patien mi, baken ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_30","074_5_30","ACT","5","30","30","Tan dakayo pay et pinse yo met si Jesus ay inlansa yo sin krus. Ngem din Diyos ay dinaydayaw din aap-o tako et tinago na kasin ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_31","074_5_31","ACT","5","31","31","et inpangato na sin makannawana ta sisya di mangituray ya mangisalakan en datako. Say inamag Diyos di ta waday waya tako ay Israelita ay manbabawi ta pakawanena din basbasol tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_32","074_5_32","ACT","5","32","32","Paneknekan mi ay tet-ewa am-in dana ya paneknekan aben din Ispirito Santo ay indawat Diyos en daida ay manongtongpal en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_33","074_5_33","ACT","5","33","33","Sin nanngean das di, palaloy bonget da et layden da ay peslen din aapostol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_34","074_5_34","ACT","5","34","34","Ngem wada di esa ay Fariseo ay maestron di linteg ay binigbig din kaipoipogaw. Din ngadana et si Gamaliel. Pinmika yan kanana, “Pabelaen yos daida si sinkaattikan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_35","074_5_35","ACT","5","35","35","Inpabela da, pag kanan Gamaliel, “Iib-a ay Israelita, annadan tako di iyaat tako en da doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_36","074_5_36","ACT","5","36","36","Tan ed idi waday naamag ay kaman nina. Wadas Teudas ay binmala ay nangipangatos awak na, yan emey ay opat gasot ay ipogaw di sinmolot en sisya. Ngem pinse das sisya, et pag mansisian din papasolot na, et napap-eng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_37","074_5_37","ACT","5","37","37","Wada abes Judas ay taga-Galilea ay binmala sin timpon di nasinsosan di ipogaw. Ad-ado abey inawis na ay makibeweg en sisya. Ngem pinse da abes sisya, et nansisian abe din papasolot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_38","074_5_38","ACT","5","38","38","Isonga din ibagak en dakayo ed wani, olay ibolosan ya baybay-an takos daida, tan mo owat nemnem di ipogaw di napoan di panggep ya am-amagen da, adi katoloy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_39","074_5_39","ACT","5","39","39","Ngem mo si Diyos di napoana, magay iyat tako ay mangabak en daida, tan si Diyos di kontraen tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_40","074_5_40","ACT","5","40","40","Inonodan din papangolon di Judio din kanan Gamaliel ay sana. Inpaayag da kasin din aapostol et pinasoplisoplit das daida. Pag dan ibilin ay adi da ipidpidwa ay mangibaga si maipanggep en Jesus, et inbolosan das daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_41","074_5_41","ACT","5","41","41","Komaan pay din aapostol, peteg di layad da tan inbilang Diyos ay maikari da ay maibabain para en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC5_42","074_5_42","ACT","5","42","42","Inag-agew ay inpapasnek da ay man-it-itdo ya mangaskasaba sin Timplo ya sin kabeebeey ay si Jesus din Messias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_1","074_6_1","ACT","6","1","1","Siya di, namnamed ay maad-ado din namati en Jesus. Asi et din Judio ay Griego di kali da et nanmayotmot das maipanggep sin Judio ay mankalis Hebreo. Din nanmayotmotan da et kanan da en nabaybay-an din nalasalasang ay gait da sin kaiwarasan di pilak sin inag-agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_2","074_6_2","ACT","6","2","2","Isonga din aapostol, inpasinop da din am-in ay namati en Jesus yan kanan da en daida, “Eweewe mo iwarwaras mi din pilak yan baybay-an mi din obla mi ay mangikasaba sin kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_3","074_6_3","ACT","6","3","3","Isonga dakayo ay aag-i, pomili kayos pito ay nalaing ay lallalaki ay napnos panakabalin di Ispirito Santo ya siged di damag di ogali da. Daida di pangitalkan mi sin kaiwarasan di pilak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_4","074_6_4","ACT","6","4","4","ta say mo dakami pay, mabalin ay neekan mi ay mankarkararag ya mangikaskasaba sin kalin Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_5","074_6_5","ACT","6","5","5","Am-in din nasinop sidi et layden da din sana ay inbagan din aapostol, et pinili das da naey. Di esa et si Esteban. Napigsa di pammati na ya napno sin panakabalin di Ispirito Santo. Din iib-a na et da Felipe, Prokorus, Nicanor, Timon, Parmenas, ya si Nicolaus ay taga-Antiok. Si Nicolaus et Gentil, ngem inon-onodana din ogalin di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_6","074_6_6","ACT","6","6","6","Da dooy ay pito et inpapika da sin sangoanan di aapostol, yan din aapostol et nankararag da ay nangapay en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_7","074_6_7","ACT","6","7","7","Siya et di nasepsep ay naam-ammoan din kalin Diyos dowan inmad-ado si kanayon di namati ed Jerusalem. Ad-ado abe di papadi ay nangonod sin kosto ay pammati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_8","074_6_8","ACT","6","8","8","Si Esteban et palalo ay nakaskasdaaw di inam-amag na ay milagro ya sinyal ay il-ilaen di ipogaw, tan dakdakey badang Diyos en sisya ya napno abe si panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_9","074_6_9","ACT","6","9","9","Ngem wada pay di Judio ay taga-Cirene ya taga-Alexandria ay naitatapi sin sinagoga ay makwani en Sinagogan di Nawayaan ay Babag-en. Daida ya di odom ay Judio ay taga-Cilicia ya taga-Asia et nakisongbat da en Esteban. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_10","074_6_10","ACT","6","10","10","Ngem adi da makaabak en sisya, tan binadangan di Ispirito Santo et nalaing ay somongbat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_11","074_6_11","ACT","6","11","11","Siya et di pinasoksokan day iipogaw ta pabasolen das sisya ay mangwani, “Waday dinnge mi ay inbagan Esteban ay mamispis-oy en Moses ya en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_12","074_6_12","ACT","6","12","12","Et say binmongetan di kaipoipogaw, aam-a ya mamaestron di linteg en Esteban. Siya et di, en da dinpap et in-ey da sin nasinsinopan di papangolon di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_13","074_6_13","ACT","6","13","13","Wada abey inayagan da ay nantistigo ay nan-etek maipanggep en sisya ay nangwani, “Si naey et palawlawaenas kankanayon din nasantoan ay Timplo ay nay ya din linteg Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_14","074_6_14","ACT","6","14","14","Tan dinnge mi din nangibagaana ay bakasen Jesus ay taga-Nazaret din Timplo ay nay yan sokatana abe din ogali ay intawid Moses en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC6_15","074_6_15","ACT","6","15","15","Din papangolo ay nasisinop sidi et inenengneng das Esteban, yan inila da ay din ropa na et kaman ropan di anghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_1","074_7_1","ACT","7","1","1","Pag pooten din kangatoan ay padi en Esteban, “Ay tet-ewa din inpabasol dan sik-a?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_2","074_7_2","ACT","7","2","2","Sinongbatan Esteban yan kanana, “Aag-i ya aam-a, dengngen yo kod nan ibagak en dakayo. Ed nabaon, nanpaila din madaydayaw ya somili ay Diyos en apo tako ay si Abraham sin nanteteana ed Mesopotamia sin daan pay laeng man-etan ay emey ed Haran. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_3","074_7_3","ACT","7","3","3","Yan kanana en sisya, ‘Komaan ka sin ilim ay sana ya taynam din toton-od mo ta emey ka sin ili ay awni et itdok en sik-a.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_4","074_7_4","ACT","7","4","4","Et kinmaan sin ili na ay din ilin di Kaldeo, et en nantee ed Haran. Matey pay si ama na, pag inpangon Diyos sin nay ay ili ay pantetean tako ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_5","074_7_5","ACT","7","5","5","Sin inmalianas na, maga polos di indawat Diyos ay daga na si olay esay adpa. Ngem inkarin Diyos ay awni et idawat na en sisya din ili ay nay ta say ipatawid na sin poli na. Din nangwanianas di et maga pay laeng di anak da Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_6","074_7_6","ACT","7","6","6","Kanan aben Diyos en sisya en emey di ap-o na sin ilin di natken ay ipogaw ta mabag-en ya mapalpaligat da enggana ay emey di opat gasot ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_7","074_7_7","ACT","7","7","7","Yan kanan Diyos en asi na dosaen din doy da ay mangibag-en en daida, ta asi pag komaan di ap-o nas di ta mantaoli da isnan ili ay nay, ta say isna di panaydayawan da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_8","074_7_8","ACT","7","8","8","Intogon aben Diyos en da Abraham ay kogiten da din an-ak da ay lalaki ay sinyal di intolag na en daida. Bomala pay din anak Abraham ay si Isaac, kinogit na sin maikawao ay agew. Et siya met laeng di inyat Isaac sin anak na ay si Jacob. Siya abe din inyat Jacob sin sinpo ya dowa ay an-ak na ay lallalaki ay am-a tako ed nabaon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_9","074_7_9","ACT","7","9","9","“Asi et da doy ay am-a tako et inapalan da din iyogtan da ay si Jose, et inlako das sisya si taga-Egipto ta manbalin si bag-en sidi. Ngem wadas Diyos ay kadwa na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_10","074_7_10","ACT","7","10","10","et insalakanas sisya sin am-in ay nanligligatana. Indawtanas laing ya siged ay ogali ay say nanlaydan din Faraon ono arin di Egipto en sisya. Isonga dinotokan din Faraon ay man-gobernador sin am-in ay ili ed Egipto ya makaammo abe sin am-in ay sanikwa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_11","074_7_11","ACT","7","11","11","“Siya di dinmateng di betil sin kailiili ed Egipto ya ed Canaan, yan palalo ay mapaligatan di ipogaw. Din am-a tako et magay pan-aan das kanen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_12","074_7_12","ACT","7","12","12","Isonga idi dinngen Jacob ay wada di pansaoyan si makan ed Egipto, inbaa na din aan-ak na ay din am-a tako ta en da manlakos kanen da. Siya di din damo ay inmeyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_13","074_7_13","ACT","7","13","13","Sin maikapidwa ay inmeyan da, nanpaimaton si Jose en daida ay sisya din iyogtan da, et inpaammo na abe sin Faraon di maipanggep en daida ya din ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_14","074_7_14","ACT","7","14","14","Pag ipaayag Jose si ama na ay si Jacob ya din am-in ay aag-i na ya din pamilya da ta emey da ed Egipto. Pitopolo ya lima da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_15","074_7_15","ACT","7","15","15","Inmey da ngarud ed Egipto ta say panteean da, yan din ili ay doy et say nateyan da Jacob ya din aan-ak na ay din am-a tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_16","074_7_16","ACT","7","16","16","Din bangkay da pay et naisaa ed Sekem ya naigto da sin liyang ay nilakoan Abraham ed idi sin an-ak Hamor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_17","074_7_17","ACT","7","17","17","“Idi nganngani di panongpalan Diyos sin inkari na en Abraham ed idi, nasepsep ay inmad-ado din ap-o tako ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_18","074_7_18","ACT","7","18","18","Dowan nansososkat din aari enggana ay naisokat di esa ay magay ammo nas maipanggep en Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_19","074_7_19","ACT","7","19","19","Din ari ay doy et siniksikapana din ap-o tako ya pinalpaligat nas daida ay nangipilit ay iwasit dan momoyang da ta matey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_20","074_7_20","ACT","7","20","20","“Et siya di din timpo ay naianakan Moses ay kagkagam-is ay moyang. Toloy bowan di namaspasosoan ina na en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_21","074_7_21","ACT","7","21","21","Idi pilit ay tinaynan da sin bel-ayan, dinatngan di esay babai ay anak en Faraon, yan tinagannoana ay kamanan anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_22","074_7_22","ACT","7","22","22","Naitdoan sisya sin am-in ay maad-adal di man-ili ed Egipto, yan din inbagbaga na ya inam-amag na et waday dagsena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_23","074_7_23","ACT","7","23","23","“Idi nantawen si Moses si opatapolo, ninemnem na ay en mamasyal sin gagait na ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_24","074_7_24","ACT","7","24","24","Sin inmeyana, inaspoana di esa ay il-ilbasan di taga-Egipto. Ena binadangan yan inbaes na ay namse sin taga-Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_25","074_7_25","ACT","7","25","25","Kanan Moses en maawatan di gagait na ay sisya di pinilin Diyos ay mangipawaya en daida, ngem adi da baw naawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_26","074_7_26","ACT","7","26","26","Sin kasin napat-a, dinatngana di dowa ay Israelita ay man-ib-ibaw, yan pinadas na ay anawaen daida ay nangwani, ‘Ay iib-a, mansinakit kayo mo? Sin-agi kayo damdama!’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_27","074_7_27","ACT","7","27","27","“Ngem din binmasol et kaitodon en Moses ay nangwani, ‘Ay siya mo waday lebbeng mo ay mangituray ya mangokom en dakami? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_28","074_7_28","ACT","7","28","28","Ay pomse ka aya ay kaman din inyat mo sin taga-Egipto ed nasdem?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_29","074_7_29","ACT","7","29","29","Inmegyat si Moses sin nanngeanas di, et linmayaw ay en manbeey ed Midian. Nangasawa sidi et siya abe di binmalaan di doway anak na ay lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_30","074_7_30","ACT","7","30","30","“Idi inmey di opatapolo ay tawen, waday anghel ay nanpaila en Moses si manbidbidang ay kitkittoy ay kaiw ay wada sin kabatbatoan ay asag-en di dontog ay Sinai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_31","074_7_31","ACT","7","31","31","Nasdaaw si Moses sin nangilaanas di, et inmasag-en ta isin-eng na ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_32","074_7_32","ACT","7","32","32","Dowana et dengngen din kalin di Apo ay nangwani, ‘Sak-en di Diyos ay dinaydayaw da apom ay da Abraham en Isaac ya si Jacob.’ Idi dinnge na di, nanpayegpeg si egyat na et adi na maitoled ay mangisin-eng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_33","074_7_33","ACT","7","33","33","Pag kanan Diyos en sisya, ‘Kaanem sapatos mo, tan din pinmipikaam et nasantoan ay lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_34","074_7_34","ACT","7","34","34","Inil-ilak din mapalpaligatan di ipogaw ko ed Egipto. Dindinngek abe din adawag ya bayeweng da. Isonga nay inmaliak ay mangipawaya en daida. Omali ka ta ibaak sik-a ay mantaoli ed Egipto,’ kanan Diyos en Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_35","074_7_35","ACT","7","35","35","“Si Moses ay nay et sinigaan di iib-a na sin damo ay kanan da en, ‘Ay siya mo waday lebbeng mo ay mangituray ya mangokom en dakami?’ Ngem sisya pay din inbaan Diyos ay mangituray ya mangipawaya en daida, dowan binadangan din anghel ay nanpaila en sisya sin manbidbidang ay kaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_36","074_7_36","ACT","7","36","36","Si Moses met laeng di nangipangpango sin Israelita sin kinmaanan da ed Egipto, yan ad-adoy inam-amag na ay nakaskasdaaw sin deda da ed Egipto ya sin inmagadangan da sin makwani en Baybay ay Mandalangdang ya sin nandad-anan da sin lugar ay magay omili si opatapolo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_37","074_7_37","ACT","7","37","37","Si Moses abe di nangibaga sin Israelita, ‘Awni kadi et wada di mamadto ay kaman sak-en ay ibaan Diyos en dakayo. Kailian takos sisya ay Israelita.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_38","074_7_38","ACT","7","38","38","Idi nasinop abe din ap-o tako sin lugar ay magay omili ay sin dontog ay Sinai, si Moses di nginalat di anghel, yan inawat na din naisolat ay kalin Diyos ay mangidawat si biyag ta elbaten tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_39","074_7_39","ACT","7","39","39","“Ngem din ap-o tako et sinigaan das Moses ay adi da patien din kankanana, tan mail-iliw da sin ogalin di taga-Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_40","074_7_40","ACT","7","40","40","Idi nabayag si Moses sin toktok di dontog ay doy, kanan da en Aaron, ‘Man-amag ka kod si didiyos ay mangipango en datako, tan adi mi ammo mo sinoy naamag en Moses ay sana ay nangipango en datako sin kinmaanan tako ed Egipto.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_41","074_7_41","ACT","7","41","41","Pag da et man-amag si inol-olbon ay baka, et indatonan ya insidaan da ay manragragsak ya manaydayaw sin inamag da ay mismo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_42","074_7_42","ACT","7","42","42","Asi et dinokogan ya binaybay-an Diyos si daida, ta say olay din agew, bowan ya talaw di daydayawen da. Siya na met laeng di inpaisolat Diyos sin esa ay mamadto ay kanana, ‘Dakayo ay Israelita, ay sak-en aya di insidasidaan yo sin opatapolo ay tawen ay nandad-anan yo issan lugar ay magay omili? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_43","074_7_43","ACT","7","43","43","Baken met, tan din intakitakin yo et din toldan di sinan diyos ay makwani en Molek ya din tinaltalaw di sinan diyos ay makwani en Refan. Da sana din sinan didiyos ay inamag yo ta say daydayawen yo. Isonga pakaanek dakayo ta emey kayo sin ili ay adawdawi mo ed Babilonia.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_44","074_7_44","ACT","7","44","44","“Din ap-o tako ed idi, nan-amag das Tolda ay nangipay-an da sin bato ay naisosolatan din bilbilin Diyos. Din nangamagan da sin Tolda ay sana et inis-o da sin inpailan Diyos en Moses ay maonodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_45","074_7_45","ACT","7","45","45","Idi natey si Moses, si Josue di naisokat ay nangipango en daida sin inmalian da sin ili ay nay. Yan din sana ay Tolda ay tinawid da et intakin da sin namansan da sin dagan di sigod ay man-ilis na ay inpakaan Diyos. Yan din Tolda ay sana et nantetees nan ili tako enggana sin timpon Ari David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_46","074_7_46","ACT","7","46","46","Si David pay et nilaylayad Diyos, et nankedaw en Diyos mo mabalin ay mansaad si kosto ay panbeeyana ta say pandaydayawan di polin Jacob en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_47","074_7_47","ACT","7","47","47","Ngem baken si David di nangisaad mo adi et din anak na ay si Solomon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_48","074_7_48","ACT","7","48","48","“Ngem din kangatoan ay Diyos et baken beey ay saaden di ipogaw di panbeeyana, tan kanan di esa ay nankalkalian Diyos ed idi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_49","074_7_49","ACT","7","49","49","‘Ed langit di pantokdoak ay manturay, ya din lobong et say pan-andayak. Isonga olay sino ay beey di saaden yo et adi omanay si panteeak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_50","074_7_50","ACT","7","50","50","Tan sak-en di nangamag sin am-in ay wada.’ Say inpaisolat Diyos ed idi,” kanan Esteban. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_51","074_7_51","ACT","7","51","51","Pag nan itoloy ay nangwani, “Makenteg san nemnem yo. Kaman kayon pagano ay manigaan ay mamati en Diyos ya maneteweng sin ibagbaga na. Isoen yo abe di inyaat di ap-o tako ay kokontraen yos kankanayon din Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_52","074_7_52","ACT","7","52","52","Ay waday olay esa sin doy da ay mamadto si adi pinaligat di ap-o tako? Maga met. Olay din nangipadpadto sin inmalian di nasantoan ay Messias ay nansilbi en Diyos et pinse da. Yan dakayo pay et nilipotan ya pinse yo din Messias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_53","074_7_53","ACT","7","53","53","Dakayo di nanawid sin linteg ay inpasan Diyos sin aanghel ed idi, ngem adi yo pinatpati,” kanan Esteban. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_54","074_7_54","ACT","7","54","54","Sin nanngean din papangolon di Judio sin kanan Esteban, peteg di bonget da dowan dan man-gayetget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_55","074_7_55","ACT","7","55","55","Ngem si Esteban et napnos panakabalin di Ispirito Santo. Tinangad na ed langit, et inila na din koniniing di Diyos ya si Jesus ay pinmipika sin makannawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_56","074_7_56","ACT","7","56","56","“Alla! Ilan yo di!” kanana. “Nabokatan ed langit, et il-ilaek din Anak di Ipogaw ay si Jesus ay pomipika sin makannawan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_57","074_7_57","ACT","7","57","57","Asi et din papangolon di Judio et inopop dan inga da dowan da et nanbogaw ta adi da dengngen di kankanana. Pag da et pomanika et kagamdot dan sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_58","074_7_58","ACT","7","58","58","dowan dan goyoden ay mangiey sin benget di ili ta pigpigen da. Din titistigo ay nangipabasol en sisya et inpayag dan tak-ep di bado da sin kad-an di esa ay lalaki ay si Saulo ta way iyat da ay makipigpig. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_59","074_7_59","ACT","7","59","59","Sin namigpigpigan da en sisya, nankararag si Esteban yan kanana, “Apo Jesus, awatem nan ab-abiik ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC7_60","074_7_60","ACT","7","60","60","Pag mandokmog yan inbogaw na ay nangwani, “Apo Jesus, adi ka kod ibilbilang din basol da ay nay,” et pag matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_1","074_8_1","ACT","8","1","3","Din agew ay doy ay nateyan Esteban et say nanlogian di napalalo ay napalpaligatan di gimgimong di mamati ed Jerusalem. Wada da di managtongpal sin linteg Diyos ay en nangiponpon en sisya dowan dan ogaan ay manpilpilalak. Ngem si Saulo et inapolbalana din nateyan Esteban et pinalaloana ay nangipakaseseg-ang en da doy ay mamati ta say maga koma di mabay-an. Sin-gesin-gep da Saulo din kabeebeey dowanan ipagalalad din bemeey ta iey da sin balodan. Isonga am-in ay mamati, powira din aapostol, et nansisian da ay linmayaw sin kailiili sin probinsiya ay Judea ya Samaria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_4","074_8_4","ACT","8","4","4","Din nansisian ay doy, olay intoy in-inmeyan da, et inkaskasaba da din kalin Diyos maipanggep en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_5","074_8_5","ACT","8","5","5","Di esa en daida et si Felipe. Inmey sin esay ili ed Samaria, yan inkaskasaba na ay si Jesus din Messias ay inbaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_6","074_8_6","ACT","8","6","6","Idi dinngen din kaipoipogaw din inbagbaga na yan inila da din nakaskasdaaw ay inam-amag na, pinati da am-in din inbagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_7","074_8_7","ACT","8","7","7","Tan din aanito ay kinmapet et kinmaan da si ad-ado ay ipogaw dowan dan man-olakis, ya ad-ado abey paralitiko ya napilay ay nailatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_8","074_8_8","ACT","8","8","8","Isonga naragragsakan din omilis di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_9","074_8_9","ACT","8","9","9","Ngem wada di nabayag ay man-gengey sin doy ay ili ay manngadan si Simon ay nasdaawan din am-in ay man-ili ed Samaria. Init-it-ek nan awak na ay nangwani en waday kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_10","074_8_10","ACT","8","10","10","Et din kaipoipogaw, olay nangato ya nababa, et pinatipati dan kankanana yan inbilang da ay sisya din nadiyosan ay makwani en Napigsa di Panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_11","074_8_11","ACT","8","11","11","Din nangon-onodan dan sisya et begew tan nabayag ay man-gengey, et nasdaaw da sin kabaelana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_12","074_8_12","ACT","8","12","12","Ngem idi namati da sin siged ay damag ay inkaskasaban Felipe ay maipanggep sin panturayan Diyos ya din saad Jesus ay Messias, nanpabonyag da, waday lallalaki ya babbabai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_13","074_8_13","ACT","8","13","13","Olay si Simon et namati abe et nabonyagan. Et pag makikiey en Felipe dowan nasdaaw sin nakaskasdaaw ay sinyal ya milagro ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_14","074_8_14","ACT","8","14","14","Sin nanngean din aapostol ed Jerusalem ay inawat din taga-Samaria din kalin Diyos, binaa das da Pedro en Juan ay emey sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_15","074_8_15","ACT","8","15","15","Somawang da pay, pag dan ikararagan din namati ta say awaten da din Ispirito Santo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_16","074_8_16","ACT","8","16","16","tan daanan segpen daida. Nabonyagan da sin ngadan Jesus et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_17","074_8_17","ACT","8","17","17","Pag kapayen da Pedro en Juan si daida, et awaten da din Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_18","074_8_18","ACT","8","18","18","Idi inilan Simon ay sin-gep din Ispirito Santo daida sin nangapayan di aapostol, inpaila nay siping ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_19","074_8_19","ACT","8","19","19","ay nangwani, “Omya kayo kod si panakabalin ay sana ta say olay sino abe di kapayek et awaten da din Ispirito Santo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_20","074_8_20","ACT","8","20","20","Ngem kanan Pedro en sisya, “Maitapi koma san siping mo en sik-a ay mapooan ed infierno, tan kanam en mabalin ay lakoam din sagot Diyos ay adi malakoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_21","074_8_21","ACT","8","21","21","Adi ka maibilang isnan obla mi, tan baken kosto di nemnem mo sin pangilan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_22","074_8_22","ACT","8","22","22","Ibabawim ngarud din lawa ay nemnem ya panggep mo ay sana, yan man-adawag ka en Diyos ta mo mabalin koma, pakawanen daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_23","074_8_23","ACT","8","23","23","Tan mailak ay palalo di apos mo, ya deda ay binabalod dakas basbasol mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_24","074_8_24","ACT","8","24","24","Pag kanan Simon, “Ikararagan yo paabes sak-en en Apo ta maga di mapasamak en sak-en sin sana ay inbaga yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_25","074_8_25","ACT","8","25","25","Idi nakdeng pay ay inbagan da Pedro en Juan din kalin di Apo ya pinaneknekan da di inil-ila ya dindinnge da en Jesus, nantaoli da ed Jerusalem ay nansepsepad sin kailiili ed Samaria ay nilablabsan da ta ikaskasaba da din siged ay damag maipanggep en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_26","074_8_26","ACT","8","26","26","Idi siya di, waday anghel di Apo ay en nangibaga en Felipe, “Ipikam et manpaabagatan ka sin kalsada ay mapo ed Jerusalem ay emey ed Gaza.” Din kalsada ay nay et malabas sin lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_27","074_8_27","ACT","8","27","27","Kapikas Felipe et inmey. Idi wada pay sin danan, tinamang na di opisyal ay taga-Etiopia ay napod Jerusalem, tan inmey sidi ay en nandayaw en Diyos. Din opisyal ay sana et nangato di saad na, tan makaammo sin am-in ay gamgameng di reyna ono Candace di Etiopia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_28","074_8_28","ACT","8","28","28","Nanlologan sin kalisa na ay somaa dowana pay basbasaen din libro ay insolat Isaias ay mamadto ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_29","074_8_29","ACT","8","29","29","Din Ispirito Santo et kanana en Felipe, “En ka sag-enen din kalisa ay sana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_30","074_8_30","ACT","8","30","30","Nanagtag ngarud si Felipe et inmasag-en, pag nan dengngen din basbasaen di opisyal ay insolat Isaias. “Ay maawatam san basbasaem?” pinoot na en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_31","074_8_31","ACT","8","31","31","“Maga, tan iwed di mangiolog en sak-en,” kanana ay sinombat. Pag nan ayagan si Felipe ta makilogan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_32","074_8_32","ACT","8","32","32","Din basbasaena ay inpaisolat Diyos et siya na: “Din in-inyat na et kaman din iyat di karnero ay adi manpekpekeng mo iey da sin panpalpaltian. Kaman aben iyat di anak di karnero ay igiginek na sin pamokisan da, tan ginmiginek met sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_33","074_8_33","ACT","8","33","33","Binabainan das sisya ya adi da binistigal si kosto. Maga abe di manad-at maipanggep sin poli na, tan ginagara dan biyag na isnan daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_34","074_8_34","ACT","8","34","34","Sin namasaanas di, kanana en Felipe, “Ibagam kod mo sino di inbagbagan di mamadto. Ay din mismo ay awak na ono natken ay ipogaw?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_35","074_8_35","ACT","8","35","35","Yan inlawag Felipe ay si Jesus di kaiturongan din doy ay binasa na. Pag nan itoloy enggana ay inpaammo na din siged ay damag maipanggep en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_36","074_8_36","ACT","8","36","36","Maaw-awni pay, waday dinatngan da ay danom. “Dooy di danom,” kanan din opisyal. “Ay mabalin ay mabonyaganak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_37","074_8_37","ACT","8","37","37","“Mo dadlon kan mamati en Jesus, mabalin,” kanan Felipe ay sinombat. “Mamatiak yan,” kanan din opisyal. “Patiek ay Anak Diyos si Jesu Cristo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_38","074_8_38","ACT","8","38","38","Pag nan ipasaldeng din kalisa ay nanloganan da, et inmagpas da ay dowa ay en da pinmisok sin danom. Pag bonyagan Felipe sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_39","074_8_39","ACT","8","39","39","Idi kinmaan da pay sin danom, kaa din Ispiriton Diyos en Felipe, et adi kasin inilan din opisyal. Ngem intoloy na met laeng ay emey sin emeyana ay manragragsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC8_40","074_8_40","ACT","8","40","40","Mo si Felipe et kawada ed Azotus, pag mandan sin kailiilis di ay mangikaskasaba sin siged ay damag enggana ay sinmawang ed Cesarea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_1","074_9_1","ACT","9","1","1","Sin sana abe ay timpo, si Saulo et intoltoloy na ay mangeg-egyat en daida ay nangon-onod en Jesus, yan inpakapakat nay kabaelana ay mamse en daida. Isonga inmey sin kangatoan ay padi ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_2","074_9_2","ACT","9","2","2","ay mankedaw si solat ay pamalobos ta ena ipaila sin kasinasinagogan di Judio ed Damascus, ta mo waday datngana ay mangon-onod en Jesus, olay lallalaki ono babbabai, waday kalebbengana ay manpap en daida ta iey na ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_3","074_9_3","ACT","9","3","3","Idi wada pay sin danan ay omas-asag-en ed Damascus, linikob di somilsilap ay pat-a ay napod langit, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_4","074_9_4","ACT","9","4","4","et natokang. Pag nan dengngen di kali ay mangmangwani, “Saulo, Saulo, apay nga pomaligat ka?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_5","074_9_5","ACT","9","5","5","“Sino ka ay Apo?” kanan Saulo. “Sak-en si Jesus ay palpaligatem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_6","074_9_6","ACT","9","6","6","Ibangon mo ta emey ka sin ili ay sana, tan wadas di di mangibaga en sik-a si masapol ay amagem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_7","074_9_7","ACT","9","7","7","Din kabewbeweg Saulo et nasngang da, tan dinnge da din kali, ngem magay inila da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_8","074_9_8","ACT","9","8","8","Pag bomangon si Saulo, ngem idi kiniyat nan mata na, kambaw adi makaila. Isonga intakkayan da ay nangipango ed Damascus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_9","074_9_9","ACT","9","9","9","Toloy agew ay adi makaila dowan aben adi mangmangan ya man-in-inom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_10","074_9_10","ACT","9","10","10","Siya di, wada di pasolot Jesus ed Damascus ay manngadan si Ananias. Nanpailas Apo Jesus en sisya si kaman iitaw yan kanana, “Ay Ananias.” “Sinoy ibagam, Apo?” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_11","074_9_11","ACT","9","11","11","“Emey ka sin kalsada ay nangadanan si Doritso, yan pootem sin beey en Judas mo wadas Saulo ay taga-Tarsus. Wadas di ay mankarkararag, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_12","074_9_12","ACT","9","12","12","yan waday inpailan Diyos en sisya ay kaman iitaw ay sinenggep di lalaki ay manngadan si Ananias yan kinapay nas sisya ta kasin makaila,” kanan Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_13","074_9_13","ACT","9","13","13","“Aw Apo, ngem ad-ado da ay nangipadpadamag en sak-en sin inam-amag Saulo ay namalpaligat sin ipogaw mo ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_14","074_9_14","ACT","9","14","14","Yan ed wani kano, inmalis na yan inyaan di papangolon di papadi si kalebbengan ay manpap en dakami am-in ay manaydayaw en sik-a,” kanan Ananias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_15","074_9_15","ACT","9","15","15","Pag kanan Apo Jesus, “Olay emey ka pay dedan, tan sisya di pinilik ay en mangibagbagas maipanggep en sak-en en daida ay Gentil ya din aari da ya dakayo abe ay Israelita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_16","074_9_16","ACT","9","16","16","Ipaammok abe en sisya di kaad-adon di ligat ay nam-osena ta say maammoan di ngadan ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_17","074_9_17","ACT","9","17","17","Pag emey si Ananias et senggep sin beey ay pantetean Saulo. Asi na pay kapayen dowanan kanan, “Agik ay Saulo, din Apo tako ay si Jesus ay nanpaila en sik-a sin inmaliam isna, sisya met laeng di nangibaa en sak-en ta kasin kan makaila ya awatem din Ispirito Santo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_18","074_9_18","ACT","9","18","18","Pag et mag-as sin matan Saulo di kaman siksik, et naibolinasnasan sisya. Asi pag pomika et mabonyagan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_19","074_9_19","ACT","9","19","19","Makdeng pay di, pag mangan et bomikas din awak na. At-atik ay agew di nakitetean Saulo en daida ay mamati ed Damascus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_20","074_9_20","ACT","9","20","20","Pag et emey sin kasinasinagoga ay mangikaskasaba ay Anak Diyos si Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_21","074_9_21","ACT","9","21","21","Nasdaaw din am-in ay nandengdenge. “Ay baken si dooy din namalpaligat sin manaydayaw en Jesus ed Jerusalem? Ay baken od din inmalianas na, et ta depapena din mamati ta iey na sin papangolon di papadi ed Jerusalem?” kanan da ay nan-asipoot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_22","074_9_22","ACT","9","22","22","Dowan si Saulo et nataptapian di kabaelana ay mangaw-awis si ipogaw ay mangipaneknek ay si Jesus din Messias. Yan din Judio ed Damascus et adi da makasongbat en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_23","074_9_23","ACT","9","23","23","Idi inmey di pigay agew, nantotolag din Judio ay sana si iyat da ay mamse en Saulo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_24","074_9_24","ACT","9","24","24","Inag-agew ya nilablabi ay sissiimen da sin segpan di ili da ta peslen da mo bomala. Ngem inammoan Saulo din plano da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_25","074_9_25","ACT","9","25","25","Isonga waday esay labi, din inawis na ay namati et nan-a das dakdake ay baskit ta say panloganana, pag dan oy-oyen sin nakayang ay batog ay kodal di ili da ta way iyat na ay lomayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_26","074_9_26","ACT","9","26","26","Idi sinmawang pay si Saulo ed Jerusalem, en maitapi koma sin papasolot Jesus. Ngem emegyat da en sisya, tan adi da patien ay pasolot Jesus abes sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_27","074_9_27","ACT","9","27","27","Asi et inkoyog Barnabas sisya sin kad-an di aapostol, et pag nan dad-aten din nangilaan Saulo en Jesus sin danan ya din nakingalatan Jesus en sisya. Dinad-at na abe din toled na ay nangikaskasabas maipanggep en Jesus ed Damascus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_28","074_9_28","ACT","9","28","28","Siya di, nakibewbeweg si Saulo en daida ed Jerusalem yan natoled ay nangikaskasaba si kalebbengan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_29","074_9_29","ACT","9","29","29","Nakingalngalat ya nakidisdiskotil abe si Judio ay Griego di kali da, ngem an-anapen da mo intoy iyat da ay mamse en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_30","074_9_30","ACT","9","30","30","Idi inammoan pay din iib-a na ay namati, en da initlod ed Cesarea, pag dan palobwaten ay emey ed Tarsus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_31","074_9_31","ACT","9","31","31","Siya pay di, sinmaldeng di kapalpaligatan di mamati en Jesus sin kailiili ed Judea, Galilea ya ed Samaria. Yan inmad-ado da dowan pomigpigsa di pammati da begew sin mamatpatgan da en Apo ya din badang di Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_32","074_9_32","ACT","9","32","32","Si Pedro abe et nanlikliked sin kailiili ay mamaspasyal sin ipogaw en Diyos. Idi sinmawang ed Lidda, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_33","074_9_33","ACT","9","33","33","waday dinatngana ay lalaki ay manngadan si Eneas ay binmabaktad si wao ay tawen, tan paralitiko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_34","074_9_34","ACT","9","34","34","Kanan Pedro en sisya, “Ay Eneas, ibangon mo ta kopikopem san kamen mo, tan agasan dakan Jesu Cristo.” Pag et bomangon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_35","074_9_35","ACT","9","35","35","Yan din omili ed Lidda ya sin tanap ed Saron, idi inila das sisya, namati da en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_36","074_9_36","ACT","9","36","36","Wada abey babai ay pasolot Jesus ed Joppa ay manngadan si Tabita. (Din inpangadan da sin kalin di Griego et Dorcas, di olog na et ogsa.) Pag siged di inam-amag nas kankanayon, et ammo na ay mamadbadang sin nankabibiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_37","074_9_37","ACT","9","37","37","Sin kawadan Pedro ed Lidda, nansakit si Tabita et natey. Inames dan awak na, et pag dan pabaktaden sin kowarto sin kayang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_38","074_9_38","ACT","9","38","38","Asi da ibaa di doway lalaki ay en mangayag en Pedro, tan dinnge da ay wada ed Lidda ay sag-en di ili da. Idi sinmawang da, kanan da, “Dalasem kod ta en tako ed Joppa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_39","074_9_39","ACT","9","39","39","Pag mapika si Pedro et makeey en daida. Sin sinmawangan da, inpango da sin kowarto ay kad-an di natey. Et pag alibongbongan di man-og-oga ay nalasalasang ay wadas di, dowan dan ipaipaila en sisya din dinait Dorcas ay bado sin daanan kateyan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_40","074_9_40","ACT","9","40","40","Inpabalan Pedro si daida am-in, pag mandokmog ay mankararag. Asi na sagongen din bangkay di natey yan kanana, “Tabita, ibangon mo.” Nakiyat mata na, et sin nangilaana en Pedro, binmangon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_41","074_9_41","ACT","9","41","41","Intakkayan Pedro ta papikaenas sisya. Pag nan ayagan din doy ay nalasalasang ya din odom ay mamati, et inpaila nas sisya ay kasin natago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_42","074_9_42","ACT","9","42","42","Din naamag ay nay et nandinamag sin intiro ay ili ed Joppa, yan ad-ado da ay namati en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC9_43","074_9_43","ACT","9","43","43","Si Pedro pay et namona ay agew di nanteteana ed Joppa sin beey Simon ay man-ob-obla si lalat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_1","074_10_1","ACT","10","1","1","Wada ed Cesarea di kapitan di sin-gasot ay soldado ay manngadan si Cornelius. Sisya ya din sosoldado na di tapin din makwani en Kompanyan di taga-Italia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_2","074_10_2","ACT","10","2","2","Gentil sisya, ngem am-in da ay bemeey et relihioso da ya dinaydayaw das Diyos. Ad-ado abey badang na si nabibiteg ay Judio, ya nankarkararag en Diyos si kankanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_3","074_10_3","ACT","10","3","3","Sin sinkamasdem sin alas tres, waday inpailan Diyos en sisya, yan dadlonan inila di anghel Diyos ay sinenggep sin beey na yan kanana, “Ay Cornelius.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_4","074_10_4","ACT","10","4","4","Nanmomolagat si egyat na yan kanana, “Sinoy ibagam, Apo?” Pag kanan din anghel, “Nenemnemen Diyos sik-a, tan dindinnge na din karkararag mo ya ammo na di iyaat mo ay mamadbadang sin nankabibiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_5","074_10_5","ACT","10","5","5","Bomaa ka ngarud si emey ed Joppa ay en mangayag en Simon ay nabdayan si Pedro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_6","074_10_6","ACT","10","6","6","Mantee sin benget di baybay sin beey en Simon ay man-ob-obla si lalat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_7","074_10_7","ACT","10","7","7","Idi nadipos din anghel, inayagan Cornelius di dowa ay baa na ya esa ay soldado ay kabadbadang na ay manaydayaw abe en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_8","074_10_8","ACT","10","8","8","Dinad-at na en daida din am-in ay napasamak, et pag nan ibaa ed Joppa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_9","074_10_9","ACT","10","9","9","Sin kabigatana sin alas dosi, wada da sin danan ay omas-asag-en ed Joppa dowan aben si Pedro et inmey sin nasingpa ay atep di beey da ay en mankararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_10","074_10_10","ACT","10","10","10","Dinmagaang et mangan koma, ngem idi sagsaganaen da di pinangan, waday inpailan Diyos en sisya ay kaman iitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_11","074_10_11","ACT","10","11","11","Din inila na et nabokatan ed langit, yan wada di maoy-oy-oy sin kad-ana ay kaman dakdake ay lopot ay naitatakyad sin opat ay soli na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_12","074_10_12","ACT","10","12","12","Din linaona et am-in ay boyan di aanimal, mankodkodap ya mantaytayaw, ay maiparit ay kanen di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_13","074_10_13","ACT","10","13","13","Yan dinnge na di kali ay nangwani, “Pedro, ibangon mo ta pomalti kas isidam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_14","074_10_14","ACT","10","14","14","“Sigaak met, Apo,” kanana, “tan maga polos di insidsidak ay paniyewen mi ay Judio.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_15","074_10_15","ACT","10","15","15","Kanan kasin din mankalkali, “Din inbagan Diyos en siged ay makan et adim paniyewen.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_16","074_10_16","ACT","10","16","16","Namitlo ay inila ya dinnge na di, asi naipataoli din lopot ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_17","074_10_17","ACT","10","17","17","Nemnemnemen pay Pedro mo sino ngin di laydena ay kalien, sinmawang din inbaan Cornelius yan dinamag da din kad-an di beey Simon. Somawang da pay sin segpan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_18","074_10_18","ACT","10","18","18","pag dan pooten mo siya sa di beey ay panteean Simon ay nabdayan si Pedro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_19","074_10_19","ACT","10","19","19","Si Pedro et nemnemnemena pay laeng di kaiologan din inpailan Diyos en sisya, isonga kanan din Ispiriton Diyos en sisya, “Wada di tolo ay ipogaw ay mangan-anap en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_20","074_10_20","ACT","10","20","20","Bomaba ka, yan adi ka mandowadowa ay makeey en daida, tan sak-en dedan di nangibaa en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_21","074_10_21","ACT","10","21","21","Siya et di binmaba si Pedro yan kanana sin tolo ay sana, “Sak-en din an-anapen yo. Sino ngin di panggep yo ay inmalis na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_22","074_10_22","ACT","10","22","22","“Si Kapitan Cornelius et inbaa nas dakami ay en mangayag en sik-a, tan inbagan di anghel Diyos en sisya ay ipaayag daka ta dengngena di ibagam. Si Cornelius et siged ay ipogaw ay manaydayaw en Diyos. Din iib-am abe ay Judio et tangtangaden das sisya,” kanan da ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_23","074_10_23","ACT","10","23","23","Pag pasgepen Pedro ta man-iyan das di. Sin napat-aana, nakeey da Pedro ya di odom ay namati ay taga-Joppa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_24","074_10_24","ACT","10","24","24","Idi sinmawang da pay ed Cesarea sin maikadwa ay agew, wadas da Cornelius ay manseseed, pati din inayagana ay aag-i ya gagayyem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_25","074_10_25","ACT","10","25","25","Sengsenggep pay si Pedro, en inabat Cornelius yan nanyakog-ong ay nandokmog sin sangoanana ay mandayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_26","074_10_26","ACT","10","26","26","Ngem si Pedro et inpapika na ay nangwani, “Ipikam, tan sak-en abe et owatak ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_27","074_10_27","ACT","10","27","27","Pag dan senggep ay manngalngalat. Sin nangilaan Pedro sin ad-ado ay ipogaw ay nasinop sidi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_28","074_10_28","ACT","10","28","28","kanana en daida, “Ammo yo met din ogali mi ay Judio et maiparit di makipolpolapol ya olay manpasyal kami si Gentil. Ngem inpaammon Diyos en sak-en ay maga koma di ib-ak ay ibilang ko ay eweewe ono kadodogis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_29","074_10_29","ACT","10","29","29","Isonga idi inpaayag yos sak-en, inmaliak ay adi nanpampambal. Ibaga yo ngarud di nangipaayagan yo en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_30","074_10_30","ACT","10","30","30","Sinongbatan Cornelius yan kanana, “Ed esa ay on-ona sin kaman nina ay alas tres, nankarkararagak sin beey ko ay nay. Yan kawada di mankoniniing di bado na ay pinmipika sin sangoanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_31","074_10_31","ACT","10","31","31","Kanana en sak-en, ‘Cornelius, dinngen Diyos din kararag mo, yan nenemnemena abe di iyaat mo ay mamadbadang sin nankabibiteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_32","074_10_32","ACT","10","32","32","Bomaa ka ngarud si emey ed Joppa ay en mangayag en Simon ay nabdayan si Pedro. Mantee sin benget di baybay sin beey en Simon ay man-ob-obla si lalat,’ kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_33","074_10_33","ACT","10","33","33","Isonga inpaayag kos sik-a ay dagos, yan inbag ta inmali ka, tan nay ay nasinop kamis na sin pangilaan Diyos ta dengngen mi am-in din inbilina ay ibagam,” kanan Cornelius. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_34","074_10_34","ACT","10","34","34","Pag mankali si Pedro yan kanana, “Tet-ewa baw adi ay magay idomdoman Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_35","074_10_35","ACT","10","35","35","mo adi et awatena di olay sino ay ipogaw, Judio ono Gentil, mo patpatgen das Diyos ya siged di am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_36","074_10_36","ACT","10","36","36","Ammo yo din siged ay damag ay inpaammon Diyos en dakami ay Israelita ay mabalin ay siged di pakikadkadwaan di ipogaw en sisya babaen sin inamag Jesu Cristo ay apon di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_37","074_10_37","ACT","10","37","37","Ammo yo abe din nabanol ay naam-amag ay manlogi ed Galilea ya sin intiro ay Israel sin nakdengan di nan-itdoan Juan maipanggep si bonyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_38","074_10_38","ACT","10","38","38","Ammo yo ay indawat Diyos din Ispirito Santo ya din panakabalina en Jesus ta olay intoy in-inmeyana, pag siged di inam-amag na ya inag-agasana di am-in ay pinalpaligat din Diablo, tan wadas Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_39","074_10_39","ACT","10","39","39","Yan dakami pay, inila mi di am-in ay inam-amag na ed Jerusalem ya sin odom ay ilin di Judio. Inlansa da sin krus et say nateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_40","074_10_40","ACT","10","40","40","Ngem si Diyos et tinago na kasin sin maikatlo ay agew. Inpaila na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_41","074_10_41","ACT","10","41","41","en dakami, yan nakikikan kami en sisya sin kasinan natagoan. Adi inilan am-in di ipogaw mo adi et dakami anggoy ay pinilin Diyos ed idi ay mangipaneknek sin inila mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_42","074_10_42","ACT","10","42","42","Yan binilinas dakami ay en mangikaskasaba sin siged ay damag ay maipanggep en sisya ya en mangipaneknek ay sisya di dinotokan Diyos ay mangokom sin am-in ay ipogaw ay matmatago ya siya abe din natenatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_43","074_10_43","ACT","10","43","43","Am-in abe din mamadto ed nabaon et inbaga da ay babaen en Jesus, mapakawan din basbasol di am-in ay mamati en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_44","074_10_44","ACT","10","44","44","Deda ay mankalkali si Pedro, pag et segpen din Ispirito Santo am-in ay nandengdenge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_45","074_10_45","ACT","10","45","45","Idi siya di, nasdaaw din Judio ay mamati ay nakeey en Pedro, tan olay din Gentil et inawat da din Ispirito Santo ay insagot Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_46","074_10_46","ACT","10","46","46","Din nangammoan da ay siya di din naamag, nankalkali das natken ay kali ay adi da inadal dowan da aben idaydayaw din kinangaton Diyos. Pag kanan Pedro sin gagait na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_47","074_10_47","ACT","10","47","47","“Da nay ay ipogaw et inawat da din Ispirito Santo ay kaman datako met laeng. Adi ngarud mabalin ay iparit tako di kabonyagan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC10_48","074_10_48","ACT","10","48","48","Pag nan ibilin ay manpabonyag da Cornelius ay mangipaila ay Apo da si Jesu Cristo. Nakdeng pay di, inpakpakodan da Cornelius si Pedro ta makitee en daida si sinkaattikan ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_1","074_11_1","ACT","11","1","1","Idi siya di, din aapostol ya din iib-a da ay namati sin kailiili ed Judea et nadamag da ay inawat aben di Gentil din kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_2","074_11_2","ACT","11","2","2","Sin nantaolian Pedro ed Jerusalem, din mamati ay napinget ay mangonod sin ogalin di Judio et pinispis-oy das sisya ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_3","074_11_3","ACT","11","3","3","“Aye ka kayman ay nanpasyal sin beey di Gentil yan nakikikan ka pay en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_4","074_11_4","ACT","11","4","4","Pag dad-aten Pedro din am-in ay naam-amag ay manlogi sin lamot na enggana sin tobo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_5","074_11_5","ACT","11","5","5","Kanana, “Wadaak ed Joppa ay mankarkararag yan waday kaman iitaw ay inpailan Diyos en sak-en. Din inilak et kaman dakdake ay lopot ay maoy-oy-oy ay napod langit ay naitatakyad din opat ay soli na, et naipayag sin kad-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_6","074_11_6","ACT","11","6","6","Isisin-eng ko pay, wadas di di kakalasin di maayew ya atap ay animal, wada abey mankodkodap ya mantaytayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_7","074_11_7","ACT","11","7","7","Asiak dinnge di kali ay nangwani, ‘Pedro, ibangon mo ta pomalti kas isidam.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_8","074_11_8","ACT","11","8","8","Asi et kanak, ‘Sigaak met, Apo, tan maga polos di insidsidak ay paniyewen mi ay Judio.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_9","074_11_9","ACT","11","9","9","“Dinngek kasin din kali ay napod langit ay nangwani, ‘Din inbagan Diyos en siged ay makan, adim paniyewen.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_10","074_11_10","ACT","11","10","10","Namitlo di nangilaak ya nanngeak isdi, pag mantaoli am-in ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_11","074_11_11","ACT","11","11","11","“Yan siya di, kasawang di tolo ay lalaki sin beey ay nanteak. Naibaa da ay napod Cesarea ay en mangayag en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_12","074_11_12","ACT","11","12","12","Idi siya di, inbagan din Ispirito Santo ay adiak mandowadowa ay makeey en daida. Nakeeyak ngarud ay kabeweg ko da naey ya enem ay aag-i tako. Somawang kami pay ed Cesarea, sinenggep kami sin beey da Cornelius. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_13","074_11_13","ACT","11","13","13","Et pag nan dad-aten din nanpailaan di anghel en sisya sin beey na ya din inbagan di anghel ay nangwani, ‘Omibaa kas emey ed Joppa ay en mangayag en Simon ay nabdayan si Pedro, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_14","074_11_14","ACT","11","14","14","ta ena ibaga en dakayo di iyat yo ay bemeey ay maisalakan,’ kanan kanon di anghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_15","074_11_15","ACT","11","15","15","Kailoglogik pay ay mankali, sinenggep din Ispirito Santo en daida ay kaman met laeng din inyat na en datako sin damo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_16","074_11_16","ACT","11","16","16","Et say nannemnemak sin kanan Apo Jesus ed idi en binonyagan Juan di ipogaw si danom, ngem datako pay et mabonyagan tako sin Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_17","074_11_17","ACT","11","17","17","Mo insagot ngarud Diyos din Ispirito Santo en daida ay Gentil ay say insagot na en datako sin namatian tako en Apo Jesu Cristo, sino aya di kaipogaw ko ay mangiparit en Diyos ay nangamag sidi?” kanan Pedro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_18","074_11_18","ACT","11","18","18","Sin nanngean das di, sinmaldeng da ay mamispis-oy en sisya yan dayawen da et si Diyos ay nangwani, “Kambaw olay din Gentil et indawtan Diyos daida si gondaway ay manbabawi ta gon-oden da abe di biyag ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_19","074_11_19","ACT","11","19","19","Sin namsean di Judio en Esteban, napalpaligat di namati et nansisian da. Waday inmey enggana ed Fenicia, Cyprus ya ed Antiok ay mangibagbagas kalin Diyos, ngem din nangibagbagaan da et Judio anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_20","074_11_20","ACT","11","20","20","Ngem wada abey taga-Cyprus ya taga-Cirene ay inmey ed Antiok, yan inbagbaga da abe din siged ay damag ay maipanggep en Apo Jesus sin Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_21","074_11_21","ACT","11","21","21","Gapo ta wada din panakabalin Apo Diyos en daida ay man-itdo, ad-ado di nanagong en Apo Jesus ay namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_22","074_11_22","ACT","11","22","22","Idi nadamag din gimong ed Jerusalem ay namati di Gentil ed Antiok, inbaa das Barnabas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_23","074_11_23","ACT","11","23","23","Idi sinmawang pay sidi, naragsakan sin nangilaana ay sineg-angan Diyos si daida, yan tinogtogona ta dadlon dan ipapasnek ay mamati en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_24","074_11_24","ACT","11","24","24","Tan siged ay ipogaw si Barnabas ay napno si panakabalin di Ispirito Santo, ya napigsa abe di pammati na. Isonga ad-ado pay di naitapi en daida ay namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_25","074_11_25","ACT","11","25","25","Pag emey si Barnabas ed Tarsus ay en manganap en Saulo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_26","074_11_26","ACT","11","26","26","Idi dinatngana, nantaoli da ed Antiok. Nakatawen das di ay makigimgimong, yan ad-ado abe di init-itdoan da. Din papasolot Jesus ed Antiok di damo ay makwani en Cristiano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_27","074_11_27","ACT","11","27","27","Sin nantetean da Barnabas en Saulo sidi, wada da di mamadto ay sinmawang ay napod Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_28","074_11_28","ACT","11","28","28","Din esa ay manngadan si Agabus et pinmika sin nasisinopan di gimong, et inpaipadton di Ispirito Santo ay waday domateng ay betil sin kailiili isnan daga. (Din inpadto na ay nay et natongpal sin timpon Emperador Claudius.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_29","074_11_29","ACT","11","29","29","Siya di, din papasolot Jesus ay doy et nantotolag da ay mangipaw-it si badang sin aag-i da ed Judea. Esaen nan-alos insigon si mabalina, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC11_30","074_11_30","ACT","11","30","30","et pag dan ipaw-it en da Barnabas en Saulo ta iey da sin papangolon di mamati ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_1","074_12_1","ACT","12","1","1","Sin timpo ay doy, inlogin Ari Herod ay mamaligat sin odom ay mamati en Jesus, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_2","074_12_2","ACT","12","2","2","yan inpapoto na din toktok Santiago ay agin Juan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_3","074_12_3","ACT","12","3","3","Idi inammoana ay say nanlaydan di Judio, sinepsep na ay mangipadpap abe en Pedro. Naamag di sin fiesta ay makwani en Nalabas ay panganan das tinapay ay magay labadura na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_4","074_12_4","ACT","12","4","4","Idi nadpap pay si Pedro, inpabalod Herod ya inpagowardiya na si sinpo ya enem ay soldado ay sag-oopat ay mansinoskat, tan plano na ay okomen ya ipapses sisya ay boyaen di kaipoipogaw mo makdeng din fiesta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_5","074_12_5","ACT","12","5","5","Siya di, naibabalod si Pedro, dowan pay din gimong di mamati et inpapasnek da ay mangikarkararag en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_6","074_12_6","ACT","12","6","6","Waday sinlabi ay pag din kabigatana di planon Herod ay pangokoman ya pangipapsean en Pedro. Si Pedro et naseseyep sin nan-gawaan di dowa ay gowardiya. Nababalod pay si doway kadina dowan aben nagogowardiyaan din eneb di balodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_7","074_12_7","ACT","12","7","7","Siya et di kawada di anghel di Apo ay nanpaila, yan waday silaw ay naninggaw sin kowarto ay kad-an Pedro. Pinagpag nas Pedro ay namangon en sisya, yan kanana, “Dalasem ay bomangon!” Pag et nankaeekdag din kadina ay naibabalod sin gadingana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_8","074_12_8","ACT","12","8","8","yan kanan din anghel, “Olnosem badom, mansinilas ka.” Idi pinati na, kanan din anghel, “Iewes mon tak-ep di badom ta omonod ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_9","074_12_9","ACT","12","9","9","Si Pedro et inonod na din anghel ay bomala, ngem di wada sin nemnem na et baken tet-ewa din am-amagen di anghel en sisya, owat iitaw et anggay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_10","074_12_10","ACT","12","10","10","Linabsan da din esa ya maikadwa ay gowardiya, pag dan somawang sin eneb ay landok ay bomala sin bel-ayan. Eteng nabokatan et binmala da. Mandan da pay si betaey di esa ay kalsada, pag namaga din anghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_11","074_12_11","ACT","12","11","11","Siya et di nainemneman si Pedro yan kanana, “Tet-ewa baw adi! Inbaan baw Diyos din anghel na ay mangisalakan en sak-en ta adi pomses Herod, ta say adi matongpal din namnamaen di Judio ay mapasamak en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_12","074_12_12","ACT","12","12","12","Idi ninemnem na di, inmey sin beey da Maria ay inan Juan Marcos ay nasinsinopan di ad-ado ay ipogaw ay mankarkararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_13","074_12_13","ACT","12","13","13","Nantogtog et waday katolong ay manngadan si Roda ay en nangila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_14","074_12_14","ACT","12","14","14","Idi nailasinana din kalin Pedro, nilinglingana ay mamokat begew si ragsak na, et katagtag ay en mangibaga ay wadas Pedro sin segpan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_15","074_12_15","ACT","12","15","15","“Naong-ong ka baw adi,” kanan da. Idi inpapilit na pay ay tet-ewa, kanan da, “Din anghel nan samet.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_16","074_12_16","ACT","12","16","16","Dowan tomogtotogtog si Pedro. Neyneyna et binokatan da, kambaw tet-ewa ay si Pedro, et nasdaaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_17","074_12_17","ACT","12","17","17","Ngem si Pedro, nansinyas ay mangipaginek en daida, et pag nan dad-aten din nangipabalaan di Apo en sisya sin balodan. “Ibaga yo kod abe na en Santiago ya din odom ay aag-i tako,” kanana. Pag komaan ay emey si natken ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_18","074_12_18","ACT","12","18","18","Idi maagsapa pay, palalo ay nanngalawngaw din gogowardiya. “Namagas Pedro mo?” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_19","074_12_19","ACT","12","19","19","Inbilin Herod ay en da anapen sisya, ngem adi da makadteng. Isonga binistigal nas daida et pag nan ipapse. Asi pay komaan si Herod ed Judea et en nantee ed Cesarea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_20","074_12_20","ACT","12","20","20","Sin nantetean Herod sidi, palaloy bonget na sin omili ed Tiro ya ed Sidon. Isonga an-anapen da mo intoy iyat da ay mangabog en sisya, tan din lak-am na di panpan-aan das kanen da. Din inamag da et ginayyem das Blasto ay makaammo sin beey Herod. Pag dan masinop ay en manpakaasi en Herod ta makaan bonget na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_21","074_12_21","ACT","12","21","21","Domateng pay din agew ay inbagan Herod, inbado na din nagayad ay osal di ari, et en tinmokdo sin trono na ta mandiskurso sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_22","074_12_22","ACT","12","22","22","Nakdeng din diskurso na, kanan da ay nangibogaw, “Kalin di Diyos sa, baken owat kalin di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_23","074_12_23","ACT","12","23","23","Siya et di, dagos ay inpasakit din anghel di Apo sisya, tan inawat na din panaydayawan dan sisya ay adi na padayaw si Diyos. Pag mabigis awak na et matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_24","074_12_24","ACT","12","24","24","Dowan et pay masepsep ay inmad-ado di ipogaw ay manmannge ya mamati sin kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC12_25","074_12_25","ACT","12","25","25","Mo da Barnabas en Saulo et nakdeng di naibaaan da ed Jerusalem. Nantaoli da ed Antiok ay gait das Juan Marcos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_1","074_13_1","ACT","13","1","1","Sin gimong di mamati ed Antiok, wada di naitatapi ay pankalkalian Diyos ya man-it-itdo sin kalin Diyos. Siya dana di ngadan da: da Barnabas, Simeon ay nabdayan si Natoling, Lucius ay taga-Cirene, Saulo, ya si Manaen ay gait Gobernador Herod ed Galilea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_2","074_13_2","ACT","13","2","2","Sin esay agew, idi it-itpe day dagaang da ya daydayawen das Diyos, kanan din Ispirito Santo, “Dotokan yos da Barnabas en Saulo ay mansilbi en sak-en, tan waday ipaoblak en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_3","074_13_3","ACT","13","3","3","Kasin dan mankararag dowan adi da pay laeng nangan, pag dan kapayen da Barnabas en Saulo et palobwaten das daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_4","074_13_4","ACT","13","4","5","Idi siya di, inbaan din Ispirito Santo si daida et inmey da ed Seleucia ta manlogan das bapor ay emey ed Cyprus. Intakin das Juan Marcos ay mamadang en daida. Somanglad da pay ed Salamis ay esay ili ed Cyprus, en da inkaskasaba din kalin Diyos sin kasinasinagogan di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_6","074_13_6","ACT","13","6","6","Asi da pinasyal din kailiili ed Cyprus enggana ay sinmawang da ed Pafos. Say nangaspoan das Judio ay man-gengey ay mangwani en pankalkalian Diyos sisya, ngem baken tet-ewa. Din ngadana et si Barjesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_7","074_13_7","ACT","13","7","7","Sisya et esa ay gait di gobernador ed Cyprus ay si Sergius Paulus. Din gobernador et nalaing ay ipogaw, et inpaayag nas da Barnabas en Saulo tan laydena ay dengngen din kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_8","074_13_8","ACT","13","8","8","Ngem din man-gengey ay si Elimas (tan say ngadana sin kalin di Griego) et kinontra nas daida sin nakingalatan da sin gobernador ta masangaw ya adi na patien din tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_9","074_13_9","ACT","13","9","9","Asi et si Saulo ay manngadan abes Pablo et napnos panakabalin di Ispirito Santo, et intekengenas Elimas ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_10","074_13_10","ACT","13","10","10","yan kanana, “Sik-a ay anak di diablo ay mangontra sin am-in ay siged, kanayon ay iet-etekam ya sowsowitikem di iib-am dowan kan sepsepen ay panbalinen din tet-ewa ay kalin Diyos si etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_11","074_13_11","ACT","13","11","11","Ed wani, dosaen dakan Diyos yan magodab kas piga ay agew, ta olay din segit et adi ka mailasin.” Sin kosto ay nangwanianas di, niliknan Elimas di kaman binmolinget ay liboo ay nanalin sin mata na, et mankapokap ay man-anap si mangitakkay en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_12","074_13_12","ACT","13","12","12","Idi inilan din gobernador din naamag ay sana, namati en Apo Jesus, tan nasdaaw sin panakabalin di init-itdo da ay maipanggep en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_13","074_13_13","ACT","13","13","13","Idi siya di, nanlobwat da Pablo ed Pafos, et nanlogan das bapor ay emey ed Perga ay esay ili sin probinsiya ay Pamfilia. Idi sinmawang das di, tinaynan Juan Marcos si daida et nantaoli ed Jerusalem, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_14","074_13_14","ACT","13","14","14","dowan dan ikanayon ed esa ay Antiok ay wada sin sakop di Pisidia. Sin Sabado ay agew ay pan-ibbayan, inmey da sin sinagoga et nakitokdo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_15","074_13_15","ACT","13","15","15","Waday nanbasa sin linteg Moses ya din insolat di odom ay mamadto, pag waday en inpaibagan din papangolon di sinagoga en da Pablo ay nangwani, “Aag-i, mo waday itdo yo ay mangipapigsa sin nemnem di ipogaw ay nay da, ibaga yo kod.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_16","074_13_16","ACT","13","16","16","Siya di pinmika si Pablo, et inkayang nan takkay na ay mangipaginek sin ipogaw. Pag nan kanan, “Iib-a ay Israelita ya dakayo abe ay Gentil ay manaydayaw en Diyos, dengngen yo kod nan ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_17","074_13_17","ACT","13","17","17","Din Diyos ay daydayawen tako ay Israelita et pinili na din aap-o tako ed idi ta say daida di ipogaw na. Sin nantean da ed Egipto ay baken dan ili, binadanganas daida et inmad-ado da, et pag nan ipaila din napigsa ay panakabalina ay mangipabala en daidas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_18","074_13_18","ACT","13","18","18","Sin nandad-anan da pay sin lugar ay magay omili si opatapolo ay tawen, inan-anosana din basbasol da en sisya dowana aben inay-ayowanan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_19","074_13_19","ACT","13","19","19","Idi sinmawang da pay ed Canaan, pinaabak na din pito ay nasyon ay wadas di ta din ipogaw na di mangoka sin daga da. Manlogi sin inmeyan da ed Egipto engganas di, inmey di opat gasot ya limapolo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_20","074_13_20","ACT","13","20","20","“Makdeng pay di, dinotokan Diyos di mangokom en daida ay nansisinokat enggana sin timpon Samuel ay pankalkalian Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_21","074_13_21","ACT","13","21","21","Idi siya di, nankedaw das ari en Diyos, et pinili nas Saulo ay anak Kis ay polin Benjamin ta say man-ari en daida si opatapolo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_22","074_13_22","ACT","13","22","22","Pag kaanen Diyos sisya et insokat nas David ay man-ari en daida. Kanan Diyos, ‘Din anak Jesse ay si David et peteg ay laydelaydek, tan tongpalena di am-in ay panggep ko ay amagena.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_23","074_13_23","ACT","13","23","23","Si David met laeng di nangin apo en Jesus ay inbaan Diyos ay mangisalakan en datako ay Israelita ay maibasar sin inkari na ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_24","074_13_24","ACT","13","24","24","Sin daan di pangilogian Jesus ay man-itdo, wadas Juan ay nangaskasaba sin am-in ay Israelita ay ibabawi dan basbasol da ya manpabonyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_25","074_13_25","ACT","13","25","25","Nganngani ay makdeng di oblan Juan, kanana sin kaipoipogaw, ‘Ay kanan yo aya en sak-en di inbaan Diyos ay mangisalakan en dakayo? Baken sak-en mo adi et din maisokat en sak-en. Begew din kinangato na, adiak maikari ay olay mangobad sin galot di sapatos na.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_26","074_13_26","ACT","13","26","26","“Iib-a ay polin Abraham ya dakayo ay Gentil ay manaydayaw en Diyos, datako met laeng di nangipaammoan Diyos sin iyat na ay mangisalakan en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_27","074_13_27","ACT","13","27","27","Ngem din omili ed Jerusalem ya din papangolo da et adi da nailasin ay si Jesus di inbaan Diyos. Adi da aben naawatan ay sisya din inbagbagan di mamadto ed nabaon, olay mo sinabado ay basbasaen da din insolat da. Ngem tinongpal da pay dedan din kanan di mamadto ay sana, tan kineddengan das Jesus ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_28","074_13_28","ACT","13","28","28","Olay mo magay ammo das binmasolana, inbaga da pay dedan en Pilato ay ipapse na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_29","074_13_29","ACT","13","29","29","Idi inamag da di yan natongpal am-in din naisolat maipanggep en sisya, wada abe di nangibaba sin awak na sin krus, et en da inponpon si liyang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_30","074_13_30","ACT","13","30","30","Ngem kasin tinagon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_31","074_13_31","ACT","13","31","31","Et din nakiey en sisya sin napoan da ed Galilea ay inmey ed Jerusalem, daida di nanpaipailaana si pigay agew. Ed wani, daida met laeng di mangipaneknek si maipanggep en sisya en datako ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_32","074_13_32","ACT","13","32","32","Siya di di inmalian mi ta ibaga mi en dakayo din siged ay damag, et siya na. Din inkarin Diyos sin aap-o tako ed nabaon ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_33","074_13_33","ACT","13","33","33","et say naitongpal en datako ay poli da, tan sin timpo tako di nanagoana en Jesus. Siya na met laeng di ibagbagan din naisolat sin maikadwa ay Salmo ay kanana, ‘Sik-a din anak ko. Ed wani ipailak ay sak-en si Amam.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_34","074_13_34","ACT","13","34","34","Mo maipanggep abe sin kasin natagoan Jesus ta adi kasin matey, wada abey naisolat ay inkarin Diyos sin iipogaw na ed nabaon ay kanana, ‘Idawat ko en dakayo din nasantoan ay bibindisyon ay inkarik en David ay dadlon matongpal.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_35","074_13_35","ACT","13","35","35","Si Jesus di natongpalan di inkari na ay sana, tan wada abey naisolat ay kanan David en Diyos, ‘Sak-en di matalek ay mansilbi en sik-a. Adim ipalobos ay madonot nan awak ko.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_36","074_13_36","ACT","13","36","36","Ngem si David, idi nakdeng ay inamag na din layden Diyos sin kamatago na, natey. Inponpon da sin naiponponan di aap-o na, et pag madonot din awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_37","074_13_37","ACT","13","37","37","Ngem si Jesus pay et adi nadonot awak na, tan tinagon Diyos kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_38","074_13_38","ACT","13","38","38","Iib-a, laydek ay ammoan yo ay kosto ay babaen din inamag Jesus, mabalin ay pakawanen Diyos din basbasol tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_39","074_13_39","ACT","13","39","39","Tan babaen en sisya, ibilang Diyos ay nalinteg di olay sino ay mamati, ngem maga en datako di mapalinteg sin pangiilaan Diyos babaen sin panongpalan tako sin linteg Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_40","074_13_40","ACT","13","40","40","Siliban yo ngarud ta adi mapasamak en dakayo din inbagan di pankalkalian Diyos ed idi ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_41","074_13_41","ACT","13","41","41","‘Dengngen yo, dakayo ay manlaslasoy, tan waday amagek sin kamatago yo ay masdaawan yo, ngem matey kayo pay dedan, tan adi yo patien ay maamag, olay mo waday mangibaga ay kosto en dakayo.’” Siya di di kakdengan di inbagan Pablo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_42","074_13_42","ACT","13","42","42","Idi bomalbala pay da Pablo en Barnabas, inbagan di ipogaw mo mabalin ta ipidwa da ay man-itdo sin omali ay Sabado ay manilpo sin inbaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_43","074_13_43","ACT","13","43","43","Binmala da am-in, ad-adoy nakiey en daida ay Judio ya Gentil ay nangonod sin ogalin di Judio. Nakingalat da Pablo en daida, yan intogon da ta ipapasnek da ay mantalek sin seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_44","074_13_44","ACT","13","44","44","Sinmabado kasin, nasinop di istay am-in di omili ay makidnge sin kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_45","074_13_45","ACT","13","45","45","Ngem din Judio, idi inila da din ad-ado ay ipogaw, palalo di apos da. Isonga inpalawlawa das Pablo dowan dan kinontra din inbagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_46","074_13_46","ACT","13","46","46","Asi et intoled da Pablo en Barnabas ay nangwani, “Masapol ay dakayo ay Judio agan-o di pangibagaan mi sin kalin Diyos. Ngem gapo ta sigaan yo, dakayo ay mismo di mangibilang sin awak yo ay adi kayo maikari ay makilak-am si biyag ay eng-enggana. Isonga ed wani taynan mi ngarud si dakayo ta emey kami sin Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_47","074_13_47","ACT","13","47","47","Tan say inbilin Diyos en dakami ay kanana, ‘Dinotokak sik-a ay manilaw si nemnem di Gentil ta way iyat am-in di ipogaw isnan lobong ay maisalakan begew en sik-a.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_48","074_13_48","ACT","13","48","48","Sin nanngean di Gentil sin kanan Pablo ay sana, naragsakan da dowan dan idaydayaw din kalin Diyos. Yan am-in ay pinilin Diyos ta daida di waday biyag na ay eng-enggana et namati da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_49","074_13_49","ACT","13","49","49","Siya di nandinamag din kalin Diyos ay maipanggep en Jesus sin kailiili das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_50","074_13_50","ACT","13","50","50","Ngem din Judio ay adi namati et sinogsogan da di baknang ay iin-a ay mandayaw en Diyos ya din mabigbig ay papangoan sin ili ta ilogi da ay mamaligat en da Pablo en Barnabas. Et inpakaan das daida sin doy ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_51","074_13_51","ACT","13","51","51","Asi et pinokpokan da Pablo din dapan da ta say pangammoan da ay omili ay makaoway da sin dosa da. Pag dan emey ed Iconium, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC13_52","074_13_52","ACT","13","52","52","dowan din papasolot Jesus ay nataynan ed Antiok, peteg di layad da pay dedan ya napno das panakabalin di Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_1","074_14_1","ACT","14","1","1","Ed Iconium abe, inmey da Pablo sin sinagogan di Judio ay man-itdo. Yan din initdo da et waday nantongpalana, tan ad-adoy Judio ya Gentil ay namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_2","074_14_2","ACT","14","2","2","Ngem din Judio ay nanigaan ay mamati et sinogsogan da di Gentil ta lomawlawa di nemnem da sin namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_3","074_14_3","ACT","14","3","3","Ngem nabayag pay dedan da Pablo en Barnabas sidi. Natoled da ay man-it-itdo maipanggep en Apo Jesus. Yan pinaneknekan Jesus ay tet-ewa di inkaskasaba da maipanggep sin seg-ang na babaen sin panakabalin ay indawat na en daida ay mangam-amag si nakaskasdaaw ay sinyal ya milagro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_4","074_14_4","ACT","14","4","4","Ngem nagogodwa di nemnem din omilis di, tan waday inmonod sin Judio ay adi mamati, wada abey inmonod sin aapostol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_5","074_14_5","ACT","14","5","5","Idi siya di, nantotolag di Judio ya Gentil ya din papangolo da ay mamaligat ya mamigpig en daida ta matey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_6","074_14_6","ACT","14","6","6","Sin nangammoan din aapostol, linmayaw da ed Listra ya ed Derbe ya sin nandinmang ay ili sin sakop di Licaonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_7","074_14_7","ACT","14","7","7","Et intoloy da ay nangikaskasaba sin siged ay damag sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_8","074_14_8","ACT","14","8","8","Wada ed Listra di esay lalaki ay napengkey di siki na ay adi polos nandad-an manlogi sin binmalaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_9","074_14_9","ACT","14","9","9","Sin nannanngeana sin kankanan Pablo, insin-eng Pablo sisya, yan dinlaw na ay waday talek na ay mabalin ay mailatonan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_10","074_14_10","ACT","14","10","10","Isonga inpigsa na din kali na ay nangwani, “Ipikam!” Pag et kapika et mandan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_11","074_14_11","ACT","14","11","11","Sin nangilaan di kaipoipogaw sin inamag Pablo, inlogi da ay mangibogaw sin kali da ed Licaonia, “Diyos dana ay nanpaila ay kaman ipogaw. Nay binmaba da en datako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_12","074_14_12","ACT","14","12","12","Et nginadanan das daida sin ngadngadan di didiyos da. Si Barnabas et nginadanan das Zeus, ya si Pablo et nginadanan das Hermes, tan sisya di nankalkali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_13","074_14_13","ACT","14","13","13","Din timplo ay nanaydayawan da en Zeus et wada sin benget di ili. Isonga din padi da et in-ey na di bomaro ay babaka ay nakekean si sabsabong sin pasbol ay segpan di ili, tan layden da am-in ay ipaltian da Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_14","074_14_14","ACT","14","14","14","Ngem sin nangammoan da Barnabas en Pablo ay say amagen din kaipoipogaw di, binisngit dan bado da ay mangipaila sin bonget ya sakit di nemnem da, dowan da pay managtag sin kad-an di kaipoipogaw ay manbogbogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_15","074_14_15","ACT","14","15","15","“Dakey ay iib-a! Apay nga iyat yos sa? Owat kamin ipogaw ay kaman dakayo met laeng. Inmali kamis na ta ibaga mi en dakayo din siged ay damag ay maipanggep en Apo Jesus, ta say pandokogan yo din sinan didiyos ay sana ay magay silbi na ta patien yo din matmatago ay Diyos ay nangamag ed daya ya sin daga ya sin baybay ya din am-in ay wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_16","074_14_16","ACT","14","16","16","Ed idi binaybay-an Diyos din aap-o yo ay Gentil ta oway di iyaat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_17","074_14_17","ACT","14","17","17","Ngem wada met laeng di nangammoan dan sisya, tan inpaila nan kinadiyos na ay mangam-amag si siged en daida. Sisya di mangidawat sin odan ya din lomamsan di mais-is-ek ta waday katagoan yo ta say manragsak kayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_18","074_14_18","ACT","14","18","18","Ngem olay mo say inbaga na di, istay dan itoloy ay ipaltian daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_19","074_14_19","ACT","14","19","19","Idi siya di, wada et di sinmawang ay Judio ay napod Antiok ed Pisidia ya napod Iconium. Inawis da din kaipoipogaw ta pigpigen das Pablo, asi da ginoyod sin benget di ili, tan kanan da en natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_20","074_14_20","ACT","14","20","20","Ngem idi nilikob di mamati, binmangon et nantaoli sin ili. Sin napat-aana, inmey da Pablo en Barnabas ed Derbe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_21","074_14_21","ACT","14","21","21","Sin sinmawangan da ed Derbe, inkasaba da din siged ay damag, et ad-ado di inawis da ay manbalin si pasolot Jesus. Pag dan mantaoli ed Listra ya ed Iconium ya pag ed Antiok ed Pisidia ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_22","074_14_22","ACT","14","22","22","ta papigsaen da di pammatin di papasolot. Sin esa ya esa ay ili ay inmeyan da, tinogon das daida ay nangwani, “Ipapasnek yo pay et ay mamati olay sino di maamag en dakayo, tan masapol ay nam-osen tako di ad-ado ay ligat, asi tako maitapi sin panturayan Diyos ed langit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_23","074_14_23","ACT","14","23","23","Dinotokan da abe di papangolon di esa ya esa ay gimong dowan dan itpe di dagaang da ay mangikarkararag en daida, yan intalek da en Apo Jesus ay pinati da, ta say sisya di mangay-ayowan en daida. Say inamag da Pablo sin esa ya esa ay ili ay inmeyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_24","074_14_24","ACT","14","24","25","Asi da mandan sin probinsiya ay Pisidia, et inmey da ed Perga ay esa ay ili ed Pamfilia. Idi nankasaba das di, pag dan emey ed Attalia, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_26","074_14_26","ACT","14","26","26","et nanlogan das bapor ay mantaoli ed Antiok ed Syria. Tan say kad-an di nangikarkararag en daida ay nangitalek en Diyos ta ay-ayowanana ya segseg-anganas daida sin obla ay kakedkedeng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_27","074_14_27","ACT","14","27","27","Idi sinmawang das di, inpasinop da din gimong, et pag dan dad-aten din am-in ay inpaamag Diyos en daida ya din namadangana en daida ay nangaskasaba sin Gentil ta wada abey gondaway da ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC14_28","074_14_28","ACT","14","28","28","Nabayag pay di nakitetean da sin mamati en Jesus ed isdi ay Antiok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_1","074_15_1","ACT","15","1","1","Idi siya di, wada da et di napod Judea ay inmey ed Antiok ay nan-itdo en daida ay mamati. Kanan da, “Adi mabalin ay maisalakan kayo mo adi kayo manpakogit ay manongpal sin ogali ay initdon Moses.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_2","074_15_2","ACT","15","2","2","Ngem da Pablo en Barnabas et palalo di in-in-at da ay makisongsongbat en daida. Isonga nantotolag da am-in ay emey da Pablo en Barnabas ya di odom ay mamati ed Jerusalem ta en da makingalat sin aapostol ya papangolon di mamati maipanggep sin initdo da ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_3","074_15_3","ACT","15","3","3","Pag palobwaten din gimong si daida. Sin nannandanan da pay sin probinsiya ay Fenicia ya Samaria, nansepsepad da ay nangidaddad-at sin mamatis di sin namatian di Gentil en Jesus. Et naragragsakan da sin nanngean das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_4","074_15_4","ACT","15","4","4","Somawang da pay ed Jerusalem, naragsak din gimong ya din papangolo da ya din aapostol ay nangila en daida. Et dinad-at da Pablo di am-in ay inam-amag Diyos babaen en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_5","074_15_5","ACT","15","5","5","Ngem wada di aag-i ay naitatapi sin bonggoy di Fariseo, et pinmika da ay nangwani, “Masapol ay bilinen tako din Gentil ta manpakogit da ya patien da abe din odom ay linteg Moses.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_6","074_15_6","ACT","15","6","6","Siya di nanmimiting din aapostol ya papangolo ta say panngalatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_7","074_15_7","ACT","15","7","7","Nabayag di nansosongbatan da, asi pay pomika si Pedro yan kanana, “Aag-i, ammo yo ay sak-en di pinilin Diyos en datako ed idi ay en mangikaskasaba sin siged ay damag sin Gentil ta say dengngen da ya patien da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_8","074_15_8","ACT","15","8","8","Yan si Diyos ay makin ammo sin wadas nemnem di ipogaw et inpaila na ay inawat na din Gentil ay mamati, tan inpasgep na din Ispirito Santo en daida ay kaman met laeng din inyat na en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_9","074_15_9","ACT","15","9","9","Baken naitken din inyat na en daida, tan manbegew din pammati da met laeng di nanalosana sin nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_10","074_15_10","ACT","15","10","10","Mo siya di ngarud, apay nga padpadasen yo si Diyos ay mangwani en siyat dan tongpalen di am-in ay ogali tako? Tan olay din aap-o tako ya olay datako ed wani, adi tako kabaelan ay tongpalen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_11","074_15_11","ACT","15","11","11","Nemnemen yo kod ay patien tako ay maisalakan tako begew din seg-ang Apo Jesus, yan siya met laeng en daida,” kanan Pedro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_12","074_15_12","ACT","15","12","12","Nakdeng di, ginmiginek din kaipoipogaw ta dengngen da din daddad-aten da Barnabas en Pablo maipanggep sin nakaskasdaaw ay sinyal ya milagro ay inam-amag Diyos babaen en daida sin en da nangaskasabaan sin Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_13","074_15_13","ACT","15","13","13","Nakdeng pay din apat da ay sana, pag mankali si Santiago ay nangwani, “Dakayo ay aag-i, dengngen yo kod nan kanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_14","074_15_14","ACT","15","14","14","Kadaddad-at Simon Pedro din damo ay nangipailaan Diyos sin seg-ang na sin ipogaw ay Gentil ta pomili en daida si makwani en ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_15","074_15_15","ACT","15","15","15","Din inamag Diyos ay sana et maikompas sin insolat di mamadto ay mangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_16","074_15_16","ACT","15","16","16","‘Kanan di Apo, Mantaoliak sin tapin di agew ta isaad ko kasin din nabakas ay beey en Ari David ta dadlon mabaroan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_17","074_15_17","ACT","15","17","17","ta asi somagong en sak-en am-in din Gentil ay pinilik ay makwani en ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_18","074_15_18","ACT","15","18","18","Siya di di kinwanin di Apo ay inpaammo na ed nabaon.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_19","074_15_19","ACT","15","19","19","“Isonga din wadas nemnem ko et adi tako paligaten di Gentil ay managsagong en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_20","074_15_20","ACT","15","20","20","Olay mansolat tako anggoy en daida ta ibaga tako ay adi da isida di naidaton sin sinan didiyos, tan paniyew en datako, adi da daddaagen di baken dan asawa, ya adi da aben mansidas dada ono napososan ay animal, tan adi nakaan di dada na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_21","074_15_21","ACT","15","21","21","Tan ammon am-in di Judio dana ay linteg, tan manlogi ed nabaon, inbasbasa das sinabado din linteg Moses sin am-in ay sinagoga tako. Isonga olay tongpalen da dana tan into et mo masakitan di nemnem di Judio,” kanan Santiago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_22","074_15_22","ACT","15","22","22","Siya di din aapostol ya din papangolo ya am-in da ay miembron di gimong et ninemnem da ay manpili sin gimong si makeey en da Pablo en Barnabas ay emey ed Antiok. Di pinili da et doway am-ama da ay da Judas ay nabdayan si Barsabbas ya si Silas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_23","074_15_23","ACT","15","23","23","Siya na di inpaw-it da ay solat en daida: “Dakami ay aag-i yo ay aapostol ya papangolo isnan ed Jerusalem, isolat mi na en dakayo ay Gentil ay mamati issan ed Antiok, Syria ya Cilicia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_24","074_15_24","ACT","15","24","24","Wada kano di napos na ay en nangriribok en dakayo ay nangit-itdos natnatken. Ngem adi mi indawtan daidas kalebbengan ay nangiyat sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_25","074_15_25","ACT","15","25","27","Isonga nanmimiting kami, et ninemnem mi ay siged mo mantaolis sa da Pablo en Barnabas. Nabanol ay gayyem mis daida ay nangiposposta si biyag da ay nansilbi en Apo Jesu Cristo. Pinili mi abes da Judas en Silas ay makeey en daida ta paneknekan das kali da din insolat mi ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_28","074_15_28","ACT","15","28","28","Din layden mi ay ibaga en dakayo et siya met laeng di layden di Ispirito Santo, tan inpanemnem na en dakami en adi mi paligaten dakayo ay mangipapati ta onodan yo din ogali mi. Da naey ay bilin anggoy di masapol ay tongpalen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_29","074_15_29","ACT","15","29","29","Adi yo isidsida di naidaton sin sinan didiyos, adi kayo aben mansidsidas dada ono napososan ay animal, ya adi yo aben daddaagen di baken yon asawa. Kosto di amagen yo mo anosan yo ay tongpalen dana ay bilin. Anggay dana si layden mi ay ibaga en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_30","074_15_30","ACT","15","30","30","Idi nakasolat da, pinalobwat da din nangiey, et inmey da ed Antiok. Somawang da pay sidi, inpasinop da din gimong ta idawat da din solat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_31","074_15_31","ACT","15","31","31","Idi basaen da pay, peteg di layad da sin mayat ay pamagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_32","074_15_32","ACT","15","32","32","Ad-ado abey inbagbagan da Judas en Silas ay mangiparagsak ya mangipapigpigsa sin pammati da, tan nankalkalian Diyos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_33","074_15_33","ACT","15","33","33","Nantetee das di si nabaybayag, pag palobwaten din mamati ay nangwani, “Sapay koma ta ayowanan Diyos dakayo sin emeyan yo.” Asi da pay mantaoli ed Jerusalem ay kad-an di nangibaa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_35","074_15_35","ACT","15","35","35","Ngem intoltoloy pay da Pablo en Barnabas ed Antiok ay man-it-itdo ya mangikaskasaba si maipanggep en Apo Jesus. Ad-ado abey iib-a da ay mamati ay nakibadang en daida sin sana ay obla da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_36","074_15_36","ACT","15","36","36","Emey pay di piga ay agew, pag kanan Pablo en Barnabas, “En ta pasyalen din aag-i sin kailiili ay en ta nangaskasabaan si maipanggep en Apo Jesus, ta ilan ta mo kas-ano da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_37","074_15_37","ACT","15","37","37","Asi et layden Barnabas ay itakin das Juan Marcos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_38","074_15_38","ACT","15","38","38","ngem sigaan Pablo, tan tinaynanas daida ed idi sin kad-an da ed Pamfilia, et adi na intoloy ay binmadang sin obla da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_39","074_15_39","ACT","15","39","39","Pag nalabes di songbat da, et nansisian da. Intakin Barnabas si Marcos, et nanlogan das bapor ay emey ed Cyprus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_40","074_15_40","ACT","15","40","40","Ngem si Pablo et pinili nas Silas ay kadwa na. Inkararagan din mamatis daida ta seg-angan ya ayowanan din Apo si daida sin am-in ay emeyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC15_41","074_15_41","ACT","15","41","41","Pag dan emey sin kailiili ed Syria ya ed Cilicia ta en da papigsaen di nemnem di mamati sin kagimogimong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_1","074_16_1","ACT","16","1","1","Inmey da abe ed Derbe ya ed Listra, et say nanatngan da en Timoteo ay esa ay pasolot Jesus. Mamati abe din ina na ay Judio, ngem si ama na et Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_2","074_16_2","ACT","16","2","2","Init-it-ek di am-in ay mamati ed Listra ya ed Iconium si Timoteo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_3","074_16_3","ACT","16","3","3","et layden Pablo ay itakin sisya. Ngem gapo ta ammon am-in di ipogaw sidi ay Gentil si ama na, inpakogit Pablo agan-o ta adi masakitan nemnem di ib-a da ay Judio sin kailiili ay emeyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_4","074_16_4","ACT","16","4","4","Pag dan pasyalen din il-ili ed isdi ta en da ipaammo sin Gentil din ninemnem di aapostol ya papangolo ed Jerusalem ta say onodan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_5","074_16_5","ACT","16","5","5","Isonga pinmigsa din pammatin di aag-i sin kagimogimong dowan da pay omad-ad-ado si inag-agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_6","074_16_6","ACT","16","6","6","Pag mandan da Pablo sin sakop di Frigia ya Galacia, tan inparit di Ispirito Santo di emeyan da ed Asia ay en mangaskasabas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_7","074_16_7","ACT","16","7","7","Somawang da pay sin gedeng di probinsiya ay Misia, kanan da en emey da ed Bitinia, ngem adi inpalobos di Ispiriton Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_8","074_16_8","ACT","16","8","8","Isonga nandan da ed Misia ay nandagdagas ed Troas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_9","074_16_9","ACT","16","9","9","Idi nalabi, waday inpailan Diyos en Pablo ay kaman iitaw, inila na di esay lalaki ay taga-Macedonia ay pinmipika ay manpakpakaasi en sisya, “Omagadang kas nan ed Macedonia ta badangam dakami,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_10","074_16_10","ACT","16","10","10","Idi siya et di, nan-anap kamis panloganan mi ay emey ed Macedonia, tan inammoan mi ay say layden Diyos ay emeyan mi ay pangikaskasabaan sin siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_11","074_16_11","ACT","16","11","11","Nanlobwat kami ed Troas, et nanlogan kamis bapor ay mandagas ed Samotracia. Mapat-a pay, asi kami inkanayon ed Neapolis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_12","074_16_12","ACT","16","12","12","Nandisaag kamis di, et nandan kami ed Filipos ay din kadakdak-an ay ili sin doy ay distriton di Macedonia. Din kaad-adoan ay man-ilis di et taga-Roma da. Taga-Roma abe din tuturay. Et say nantetean mis piga ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_13","074_16_13","ACT","16","13","13","Sin agew ay pan-ibbayan, tinaynan mi din ili, et inmey kami sin benget di ginawang, tan siya kano di pankarkararagan di Judio. Tinmokdo kami et nakingalat kami sin babbabai ay nasinop sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_14","074_16_14","ACT","16","14","14","Din esa ay nannannge et si Lydia ay taga-Tiatira ay mangilaklakos nangina ay lopot ay manbalanga. Gentil sisya ay naitatapi sin Judio ay manaydayaw en Diyos. Sin nannanngeana sin inkasaban Pablo, inturong Diyos di nemnem na ta patiena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_15","074_16_15","ACT","16","15","15","Et nanpabonyag da am-in ay bemeey. Pag nan ayagan dakami ay makitee en daida. “Mo kanan yo en tet-ewa ay mamatiak en Apo Jesus, en tako ed bebbeey ta say pantean yo,” kanana. Yan inpapilit na ay emey kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_16","074_16_16","ACT","16","16","16","Sin esa ay agew sin em-emeyan mi sin pankararagan, waday inabat mi ay balasang ay bag-en ay nalaing ay manpontos, tan kinapet di anito. Begew din kinalaing na ay sana, ad-adoy pilak ay al-alaen di nakin bag-en en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_17","074_16_17","ACT","16","17","17","Inon-onod nas dakami en da Pablo, yan kanana ay nangibogabogaw, “Da naey ay ipogaw et mansilsilbi da sin Kangatoan ay Diyos! Ibagbaga da di iyat yo ay maisalakan!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_18","074_16_18","ACT","16","18","18","Pigay agew di nangiyatanas di enggana ay binmonget si Pablo. Pag nan sagongen yan kanana sin anito, “Begew din panakabalin di ngadan Jesu Cristo, taynam man sisya.” Et kinmaan din anito ay dagos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_19","074_16_19","ACT","16","19","19","Idi inammoan din nakin bag-en en sisya ay namaga din pansapolan das pilak, kagamdot da en da Pablo en Silas, et in-galalad da ay nangiey sin kad-an di tuturay di ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_20","074_16_20","ACT","16","20","20","Pag dan idarum sin hohowis ay dinotokan di taga-Roma yan kanan da, “Da naey ay Judio et golgoloen da din ili tako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_21","074_16_21","ACT","16","21","21","tan din og-ogali ay init-itdo da et kontran di linteg tako, yan adi mabalin ay onodan tako ay Romano.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_22","074_16_22","ACT","16","22","22","Dowan pay naitapi din kaipoipogaw ay manbogbogaw ay mangipabasol en daida. Siya et di nanlabosen din hohowis daida et pasoplit da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_23","074_16_23","ACT","16","23","23","Idi palalo ay sinoplisoplit da, pag dan ibalod, et inbilin da sin gowardiya ta dadlonan bantayan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_24","074_16_24","ACT","16","24","24","Isonga din gowardiya et in-ey nas daida sin kowarto sin ed dogo na, et inpeey na din siki da sin nalolokawan ay nandemilan di dowa ay tabla, asi na pan-ipiten. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_25","074_16_25","ACT","16","25","25","Sin gawan di labi pay, mankarkararag ya mankankanta da Pablo en Silas ay manaydayaw en Diyos dowan et pay dengdengngen din iib-a da ay balod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_26","074_16_26","ACT","16","26","26","Idi siya et di, wada et di kaeegyat ay yegyeg ay palalo ay nangikiweg sin balodan, yan nankabkatan din eeneb, dowan et nankakakaan din kadina ay naiposas sin kabalobalod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_27","074_16_27","ACT","16","27","27","Idi binmangon pay din gowardiya yan inila na ay nabobokatan din eeneb, inoksot nan kampilana ta peslena koma din awak na, tan kanana en linmayaw am-in din balod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_28","074_16_28","ACT","16","28","28","Ngem nanbogaw si Pablo ay nangwani, “Adim peslen awak mo, tan deda kamis na am-in!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_29","074_16_29","ACT","16","29","29","Siya et di kaayag din gowardiya sin iib-a na ta ieyan da si silaw. Pag na et dalasen ay senggep sin kad-an da Pablo en Silas, yan mandokmog ay manpaypayegpeg sin sangoanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_30","074_16_30","ACT","16","30","30","Pag nan pabel-ayen daida sin bel-ayan yan kanana, “Apo, sinoy masapol ay amagek ta maisalakanak?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_31","074_16_31","ACT","16","31","31","“Mamati ka en Apo Jesus et maisalakan ka, pati am-in dakayo ay bemeey,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_32","074_16_32","ACT","16","32","32","Pag dan itoloy ay mangikaskasaba sin kalin di Apo en daida am-in ay bemeey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_33","074_16_33","ACT","16","33","33","Deda ay gawan di labi, in-ey din gowardiyas daida sin kad-an di danom ta owasana din sogat da. Makdeng di, pag et manpabonyag pati da am-in ay bemeey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_34","074_16_34","ACT","16","34","34","Asi na pag ayagan da Pablo en Silas sin beey da ta pakanenas daida. Et naragsaragsakan da am-in ay bemeey begew sin namatian da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_35","074_16_35","ACT","16","35","35","Mapat-a pay, binaan din hohowis di popolis ay en mangibaga sin gowardiya, “Ibolosam din ipogaw ay da sana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_36","074_16_36","ACT","16","36","36","Isonga kanan din gowardiya en Pablo, “Kanan din hohowis en maibolosan kayo en Silas. En kayo ngarud, ngem igiginek yo kod ay komaan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_37","074_16_37","ACT","16","37","37","Ngem kanan Pablo sin polis, “Pinasoplit das dakami ay binoboyan di kaipoipogaw ay adi da binmistigal agan-o, pag dan omibalod, yan Romano kami met. Yan nay et ay layden da ay igiginek mi ay komaan mo? Adi met mabalin! Olay omali din hohowis ta daida di mangitlod en dakami ay komaan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_38","074_16_38","ACT","16","38","38","Inmey din popolis ay en nangisodsod sin hohowis, et inmegyat da sin nanngean da ay Romano da Pablo en Silas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_39","074_16_39","ACT","16","39","39","Isonga inmey da sin balodan ay en manpakombaba en daida. Asi da pay inpango sin bel-ayan, et kedawen da ta komaan da sin ili ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC16_40","074_16_40","ACT","16","40","40","Komaan pay da Pablo en Silas sin balodan, pag dan emey sin beey en Lydia, et nakingalat da sin mamati ay nasinop sidi ay mangipapigsa sin nemnem da. Pag dan madipos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_1","074_17_1","ACT","17","1","1","Nandan da Pablo ed Amfipolis ya ed Apollonia, et pag dan somawang ed Tessalonica ay kad-an di sinagogan di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_2","074_17_2","ACT","17","2","2","Say inmeyan Pablo ay nakidisdiskotil maipanggep sin kalin Diyos, tan say ogali na, et say inamag nas tolo ay Sabado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_3","074_17_3","ACT","17","3","3","Inlawlawag na din naisolat sin kalin Diyos ay nangipaneknekana ay masapol ay nam-osen din Messias di ligat ya matey ya pag kasin matago. “Din si Jesus ay ibagbagak en dakayo et sisya met laeng din Messias,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_4","074_17_4","ACT","17","4","4","Wada di Judio ay naawis sin inbagbaga na, yan sinmolot da en da Pablo en Silas. Ad-ado abe di namati ay Gentil ay nakidaydayaw en Diyos ya babaknang ay iin-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_5","074_17_5","ACT","17","5","5","Asi et maapos din Judio ay adi mamati, et inpasinop da di mankakekedse ay owat manbolbolakbol ta manngalawngaw da enggana ay nagolo am-in din omili. Pag dan en piliten din eneb di beey en Jason ay pantetean da Pablo, ta pabel-ayen da komas daida ta iey da sin panmitmitingan di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_6","074_17_6","ACT","17","6","6","Ngem adi da makadteng en daida, isonga in-galalad das Jason ya odom ay mamati et in-ey da sin tuturay di ili, yan kanan da ay nangibogaw, “Din ipogaw ay mangologolo sin kailiili et inmali da abes na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_7","074_17_7","ACT","17","7","7","yan si Jason ay nay et sinangaili nas daida. Am-in di somolot en daida et labsingen da di linteg di Emperador ay mangwani en waday natken ay ari ay manngadan si Jesus.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_8","074_17_8","ACT","17","8","8","Idi dinngen din tuturay ya din kaipoipogaw din inpabasol da ay sana, peteg ay madanagan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_9","074_17_9","ACT","17","9","9","Et pinapiyansa das da Jason ya din iib-a na ay mamati, pag dan ibolosan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_10","074_17_10","ACT","17","10","10","Idi nalabi pay, pinalobwat din aag-i da Pablo en Silas ta emey da ed Berea. Somawang da pay sidi, inmey da sin sinagogan di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_11","074_17_11","ACT","17","11","11","Din Judio ed Berea et mas manang-awat da mo din taga-Tessalonica, tan laydelayden da ay manmannge sin kalin Diyos, yan inag-agew ay basbasaen da ta ilaen da mo tet-ewa din it-itdon Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_12","074_17_12","ACT","17","12","12","Isonga ad-ado da di namati, pati di ad-ado ay Gentil ay lallalaki ya babaknang ay iin-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_13","074_17_13","ACT","17","13","13","Ngem idi inammoan din Judio ed Tessalonica ay mankaskasabas Pablo ed Berea, inonod das di, et inlogi da ay manogsog ya mangolo sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_14","074_17_14","ACT","17","14","14","Isonga din mamati et inpalobwat das Pablo ay dagos ta emey sin benget di baybay, ngem nataynan da Silas en Timoteo ed Berea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_15","074_17_15","ACT","17","15","15","Din kakoyog Pablo et initlod da enggana ed Athens, pag dan somaa ay en mangibaga sin intogon Pablo ay dalasen koman da Silas en Timoteo ay en manteng en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_16","074_17_16","ACT","17","16","16","Sin kawadan Pablo ed Athens ay manman-ed en da Silas, palalo di sakit di nemnem na sin nangilaana sin ad-ado ay sinan didiyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_17","074_17_17","ACT","17","17","17","Isonga inmey sin sinagogan di Judio ta makidiskotil en daida ya din Gentil ay manaydayaw en Diyos. Inag-agew abe ay in-inmey sin kasinsinopan di ipogaw ay makingalngalat ya makidisdiskotil sin ipogaw ay wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_18","074_17_18","ACT","17","18","18","Wada abe di mamaestron di Epicureo ya Estoico ay nakidiskotil en sisya. Di odom et kanan da en, “Sino ngin di ibagbagan nan mansalsalawasaw?” Dowan kanan di odom, “Kamanan ibagbaga din didiyos da sin addawi ay ili.” Kanan da di, tan inkaskasaban Pablo di maipanggep en Jesus ya din kasin matagoan di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_19","074_17_19","ACT","17","19","19","Idi siya di, in-ey das sisya sin kasinsinopan di aam-a ya papangolon di ili ay kanan da en Areopagus, yan kanan da en sisya, “Mo mabalin ta ipaammom kod en dakami din baro ay it-itdom, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_20","074_17_20","ACT","17","20","20","tan di odom ay inbagbagam et magay dindinnge mis kaman nidi, et layden mi ay ammoen din laydena ay kalien.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_21","074_17_21","ACT","17","21","21","Kanan da di, tan am-in di omili ed Athens, olay din napos natken ay ili ay nakiili en daida, iag-agew da ay mangibagbaga ya manmannge si baro ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_22","074_17_22","ACT","17","22","22","Pag pomika si Pablo sin sangoanan da yan kanana, “Dakayo ay taga-Athens, ammok kayman ay es-esten yo ay manaydayaw sin didiyos yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_23","074_17_23","ACT","17","23","23","tan idi nannandanak sin ili yo ay mamoyboya sin pandaydayawan yo sin kadiyodiyos, wada di dinatngak ay altar ay way naisolat ay kanana, ‘Para sin diyos ay adi mi am-ammo.’ Din Diyos ay doy ay daydayawen yo olay adi yo am-ammo et sisya di ipaammok en dakayo ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_24","074_17_24","ACT","17","24","24","Sisya din Diyos ay namarsua isnan daga ya din am-in ay wadas na, yan adi manbeey sin timplo ay inamag di ipogaw, tan sisya di Apo sin ed langit ya sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_25","074_17_25","ACT","17","25","25","Maga abe di masapol na si mabalin ay ibadang tako ay ipogaw en sisya, tan sisya met laeng di mangidawat si biyag, leng-ag, ya am-in ay masapol tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_26","074_17_26","ACT","17","26","26","Es-esa ay ipogaw di pinarsua na sin damo ta say mapoan di nankinalasi ay ipogaw isnan labaw di daga. Inkeddeng na abe ed nabaon di timpo ay panturayan di esa ya esa ay nasyon ya din beddeng di ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_27","074_17_27","ACT","17","27","27","Say inamag na di ta anapen di ipogaw sisya bareng mo datngan das sisya sin pankapkapokapan da, tan baken met naiaddawi en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_28","074_17_28","ACT","17","28","28","Tan wada di nangwani, ‘Sisya di mangidawat si biyag en datako, yan sisya di mangay-ayowan sin pandad-anan ya katagoan tako.’ Wada abe di odom ay nakaadal ay iib-a yo ay nangwani, ‘Anak na met datako.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_29","074_17_29","ACT","17","29","29","Mo tet-ewa ngarud ay an-ak Diyos datako, adi tako koman kanan en mais-o di kinadiyos na sin sinan didiyos ay naamag si balitok ono palata ono bato ay ninemnem di nalaing ay ipogaw ay amagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_30","074_17_30","ACT","17","30","30","Ed idi, inan-anosan Diyos din natnatken ay inam-amag di ipogaw, tan daan da pay laeng ammoan sisya. Ngem ed wani, inbilina ay masapol ay pandokogan am-in di ipogaw din lawa ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_31","074_17_31","ACT","17","31","31","Tan waday inkeddeng Diyos ay agew ay pangokomana sin am-in ay ipogaw isnan lobong. Wada abe di ipogaw ay pinili na ay mangokom ay kosto en daida, yan pinaneknekana ay sisya di pinili na babaen sin kasinan nanagoan en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_32","074_17_32","ACT","17","32","32","Sin nanngean da sin kanan Pablo en wada di kasin natago ay ipogaw, nilaslasoy di odom dowan aben kanan di odom, “Layden mi ay dengdengngen din it-itdom ay sana si mamingsan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_33","074_17_33","ACT","17","33","33","Pag komaan si Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC17_34","074_17_34","ACT","17","34","34","Ngem wada pay di sinmolot en sisya ay namati en Jesus. Wada si Dionisius ay esay pangpangoan di Areopagus, waday babai ay manngadan si Damaris, ya wada abey odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_1","074_18_1","ACT","18","1","1","Idi siya di, kinmaan si Pablo ed Athens, et inmey ed Corinto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_2","074_18_2","ACT","18","2","2","Dinatnganas di di Judio ay taga-Pontus ay manngadan si Aquila ya din asawa na ay si Priscilla. Kadatdateng da ay napod Italia, tan inbilin Emperador Claudius ay komaan am-in di Judio ed Roma ay say kapital di Italia. Inmey si Pablo ay en namasyal en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_3","074_18_3","ACT","18","3","3","yan gapo ta iso nas daida ay man-amag si tolda, nakitetee ya nakiob-obla en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_4","074_18_4","ACT","18","4","4","Sinabado pay yan en nakidisdiskotil sin sinagoga ta awisena koma di Judio ya Gentil ta mamati da en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_5","074_18_5","ACT","18","5","5","Idi sinmawang pay da Silas en Timoteo ay napo ed Macedonia, in-ag-agew Pablo ay mangikaskasaba ay mangipaneknek sin Judio ay si Jesus din Messias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_6","074_18_6","ACT","18","6","6","Ngem idi kinontra ya pinalawlawan di Judio sisya, inkelyag nan bado na ta say pangammoan da ay makaoway da sin dosa da yan kanana, “Mo dosaen Diyos dakayo, gon-gona yo dedan! Baken kon basol. Manlogi ed wani, enak itdoan di Gentil.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_7","074_18_7","ACT","18","7","7","Pag taynan Pablo si daida, et en nakibeey en Ticius Justus ay Gentil ay manaydayaw en Diyos. Din beey na et naiidking sin sinagoga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_8","074_18_8","ACT","18","8","8","Waday si Crispus ay pangolon di sinagoga ya am-in da ay bemeey et namati da en Jesus. Ad-ado abe di taga-Corinto ay namati sin nanngean da sin inkaskasaban Pablo, et nanpabonyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_9","074_18_9","ACT","18","9","10","Sin esay labi, iniitaw Pablo ay kanan Apo Jesus en sisya, “Adi ka emeg-egyat, maga di manakit en sik-a, tan kadkadwaek sik-a. Ipapasnek mo ngarud ay mangaskasaba ay adi ka gomiginek, tan ad-ado pay laeng di omilis na ay manbalin si ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_11","074_18_11","ACT","18","11","11","Isonga nantetees Pablo sidi si esa ya kagodwa ay tawen ay nan-it-itdo si kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_12","074_18_12","ACT","18","12","12","Idi naisokat pay si Gallio ay man-gobernador ed Akaya, nantotolag di adi mamati ay Judio ay nanpap en Pablo, et in-ey da sin korti ta idarum da sin gobernador. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_13","074_18_13","ACT","18","13","13","Kanan da, “Din ipogaw ay nay et aw-awisena di kaipoipogaw ta di iyat da ay mandayaw en Diyos et maikontra sin linteg.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_14","074_18_14","ACT","18","14","14","Istay komali si Pablo, ngem dowan et kanan Gallio sin Judio, “Mo wada koma di basol nisa ono lawa ay inamag na, an-anosak adi kayman ay mannge en dakayo ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_15","074_18_15","ACT","18","15","15","Ngem gapo ta maipanggep anggoy sin kaiol-ologan di kali ya ngadngadan di ipogaw ya din linteg ay on-onodan yo di panririan yo, olay dakayo di makaammos sa, tan sigaak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_16","074_18_16","ACT","18","16","16","Pag na et ipabela sin korti. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_17","074_18_17","ACT","18","17","17","Siya et di, din Gentil ay mamoyboya et kagamdot da en Sostenes ay pangolon di sinagoga et sinoplit da sin bel-ayan di korti, ngem si Gallio et binaybay-anas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_18","074_18_18","ACT","18","18","18","Nabayag pay laeng si Pablo ed Corinto. Pag nan taynan din aag-i ay mamati, et inmey ed Cenkrea ay kinoykoyog da Aquila en Priscilla. Idi sinmawang das di, nanpakalbo si Pablo ta say pangipailaana ay natongpal din inkari na en Diyos. Pag dan manlogan si bapor ay emey ed Syria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_19","074_18_19","ACT","18","19","21","Maspad da pay ed Efeso, inmey si Pablo sin sinagoga et nakidiskotil sin Judio. Inpakodan da ta makitetees di, ngem sinigaan Pablo. “Mo say layden Diyos, asiak mantaoli,” kanana. Pag nan taynan da Aquila en Priscilla, et manlogan kasin sin bapor ay emey ed Syria. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_22","074_18_22","ACT","18","22","22","Somawang pay ed Cesarea ay esay ilin di Syria, nandad-an ay tinmikid ed Jerusalem ta en manpasyal sin gimong, asi pag manballalong ed Antiok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_23","074_18_23","ACT","18","23","23","Idi nabaybayag isdi, nanlobwat kasin ay ena pasyalen din kailiili sin sakop di Galacia ya Frigia ay mangipapigpigsa si nemnem di mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_24","074_18_24","ACT","18","24","24","Dowan pay et wada di esa ay Judio ay taga-Alexandria ay inmey ed Efeso. Di ngadana et si Apollos. Nalaing sisya ay man-itdo, ya ad-ado abey ammo na maipanggep sin inpaisolat Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_25","074_18_25","ACT","18","25","25","Nagaget ay man-itdo si maipanggep en Apo Jesus, yan tet-ewa abe di inbagbaga na, tan waday nangitdo en sisya ed idi. Ngem asi et din ammo na anggoy et din init-itdon Juan sin deda ay nanbonbonyagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_26","074_18_26","ACT","18","26","26","Inlogi na ay mangaskasaba sin sinagoga, yan natoled abe ay mankali. Sin nanngean da Priscilla en Aquila, inayagan das sisya sin beey da, et initdoan da ay kosto sin adi na ammo ay maipanggep en Jesus ya din iyat Diyos ay mangisalakan si ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_27","074_18_27","ACT","18","27","27","Idi layden pay Apollos ay emey sin probinsiya ay Akaya, inaboloyan din aag-i ay mamati ed Efeso sisya, et nansolat da sin mamati ed Akaya ta awaten das sisya. Idi sinmawang sidi, ad-adoy badang na en daida ay namati babaen sin seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC18_28","074_18_28","ACT","18","28","28","Tan nalaing ay makidiskotil sin Judio ay il-ilan di ipogaw, yan inabak nas daida ay nangipaneknek sin kalin Diyos ay si Jesus din Messias. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_1","074_19_1","ACT","19","1","1","Idi deda si Apollos ed Corinto, inmey si Pablo ed Efeso ay napo ed Frigia ay nandad-an sin kadondontogan. Idi sinmawang sidi, waday dinatngana ay papasolot, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_2","074_19_2","ACT","19","2","2","yan pinoot na en daida, “Ay inawat yo din Ispirito Santo sin namatian yo?” “Aga, magay dindinnge mi sin kanam en Ispirito Santo,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_3","074_19_3","ACT","19","3","3","“Mo siya sa, intoy ison ngarud di nanpabonyagan yo?” kanan Pablo. “Din iyat di bonyag ay initdon Juan,” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_4","074_19_4","ACT","19","4","4","Pag kanan Pablo, “Din initdon iman Juan et kanana en masapol ay manbabawi di ipogaw sin basbasol da ta asi da manpabonyag. Ngem kanana abe en masapol ay mamati da sin omonod en sisya ay si Jesus.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_5","074_19_5","ACT","19","5","5","Sin nanngean das di, nanpabonyag da kasin ay nangipaammo ay si Jesus di Apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_6","074_19_6","ACT","19","6","6","Pag kapayen Pablo si daida, et sin-gep di Ispirito Santo. Asi da pag mankali si natken ay kalkali dowan da aben ibagbaga din inpabagan Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_7","074_19_7","ACT","19","7","7","Di kabibilang da et emey ay sinpo ya dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_8","074_19_8","ACT","19","8","8","Tolo ay bowan pay di nan-it-itdoan Pablo sin sinagoga, yan natoled ay nakidisdiskotil en daida maipanggep sin panturayan Diyos ta maawis da koma ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_9","074_19_9","ACT","19","9","9","Ngem wada di odom ay kinmenteg di nemnem da ay sinigaan da ay mamati, et pinalawlawa da din pammatin di Cristiano sin iib-a da ay makigimgimong. Isonga tinaynan da Pablo ya din sinmolsolot en Jesus, et inmey da sin iskowilaan Tirannus. Say nakidisdiskotilan Pablo si inag-agew ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_10","074_19_10","ACT","19","10","10","enggana ay inmey di doway tawen. Isonga am-in din omili sin probinsiya ay Asia, olay Judio ya Gentil, dinnge da din kalin Diyos maipanggep en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_11","074_19_11","ACT","19","11","11","Palalo ay nakaskasdaaw din milagro ay inam-amag Diyos babaen en Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_12","074_19_12","ACT","19","12","12","Tan olay panyo ono trapo ay osal na, mo iey da sin mansaksakit ya kinapet di anito, nailatonan da dowan aben tinaynan din aanito si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_13","074_19_13","ACT","19","13","13","Asi et wada da di Judio ay manlikliked ay mangipakpakaan si aanito, yan pinadpadas da ay nangos-osal sin ngadan Jesus. Din in-inyat da et kanan da, “Sik-a ay anito, begew din panakabalin di ngadan Jesus ay ikaskasaban Pablo, komaan ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_14","074_19_14","ACT","19","14","14","Waday pito ay an-ak Sceva ay esa ay pangolon di papadin di Judio ay nangiyat sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_15","074_19_15","ACT","19","15","15","Ngem sinongbatan din anito si daida ay nangwani, “Si Jesus et am-ammok, si Pablo abe et am-ammok, ngem dakayo pay, sino kayo?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_16","074_19_16","ACT","19","16","16","Pag et kadepap din kinapet di anito en daida, yan palalo di inyat na ay nangibaw en daida enggana ay naabak da am-in. Et nalabolabosan ya nasogasogatan da ay linmayaw sin beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_17","074_19_17","ACT","19","17","17","Idi dinngen din omili ed Efeso, Judio ya Gentil, din naamag ay doy, inmegyaegyat da et binigbig da din ngadan Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_18","074_19_18","ACT","19","18","18","Yan ad-ado di mamati ay nangipodpodno sin iib-a da sin in-inyat da ay nan-gengey, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_19","074_19_19","ACT","19","19","19","dowan di odom et tinopog da din libro da et pinooan da ay boyboyaen di kaipoipogaw. Idi binilang da din banol di napooan, inmey ay limapolo ay libo sin pilak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_20","074_19_20","ACT","19","20","20","Begew sin am-in dana ay naam-amag, nandinamag din kalin Diyos maipanggep en Apo Jesus, dowan aben inmad-ado di namati en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_21","074_19_21","ACT","19","21","21","Idi siya di, ninemnem Pablo ay mandan sin probinsiya ay Macedonia ya Akaya ay emey ed Jerusalem. Inbaga na abe ay mo makdeng di, masapol ay en manpasyal ed Roma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_22","074_19_22","ACT","19","22","22","Nangon-onaena ngarud ed Macedonia da Timoteo en Erastus ay dowa ay kabadbadang na, yan nabay-an sisya sin probinsiya ay Asia ay kad-an di Efeso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_23","074_19_23","ACT","19","23","23","Siya di di binmalaan di kaeegyat ay golo ed Efeso maipanggep sin pammatin di Cristiano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_24","074_19_24","ACT","19","24","24","Tan wada di lalaki ay manngadan si Demetrius ay nalaing ay manpanday si palata. Ad-ado abe di laglagboana ay mangam-amag si sinan titimplon di babai ay diyos da ay si Artemis, yan dakdake abe di ganansiya da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_25","074_19_25","ACT","19","25","25","Isonga inpasinop Demetrius din laglagboana ya din iib-a na ay manpanpanday yan kanana, “Gagait ko, ammo yo ay ad-adoy pilak ay al-alaen tako sin obla tako ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_26","074_19_26","ACT","19","26","26","Inil-ila tako abe si Pablo, ya dindinnge tako di it-itdo na sin kaipoipogaw. Kanana en baken tet-ewa ay diyos di inamag di ipogaw, yan ad-adoy inaw-awis na isnan ed Efeso ya istay am-in ay ili isnan probinsiya ay Asia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_27","074_19_27","ACT","19","27","27","Adi pay mo mapalawlawa di obla tako ay nay, awni kadi et mamaga di manlako. Yan baken ang-anggoy nina, mo adi et mamagay kowintan di timplon di nangato ay diyos tako ay si Artemis. Olay si Artemis ay mismo ay daydayawen da sin kailiili isnan probinsiya ay Asia ya enggana sin intiro ay lobong, madadael abe iman din kinadiyos na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_28","074_19_28","ACT","19","28","28","Sin nanngean da sin kanan Demetrius ay sana, palalo ay binmonget da, yan kababanogaw da ay nangwani, “Madaydayaw si Artemis ay diyos tako isnan Efeso!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_29","074_19_29","ACT","19","29","29","Adi nabayag yan enggay nagolo din am-in ay omili. Kadepap da en da Gaius en Aristarkus ay kakoyog Pablo ay taga-Macedonia. Pag da et katantanagtag ay mangigalalad sin panboyboyaan di omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_30","074_19_30","ACT","19","30","30","Si Pablo abe et laydena ay emey sidi ta makingalat sin kaipoipogaw, ngem adi inpalobos di mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_31","074_19_31","ACT","19","31","31","Wada abey tuturay di probinsiya ay gayyem Pablo ay nangibaas ipogaw ay en nangwani en sisya, “Adi ka kod paaben manpail-ila sin panboyboyaan di ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_32","074_19_32","ACT","19","32","32","Dowan pay din kaipoipogaw et nalabes ay ngomalangalawngaw da ay nantinetken ya mankokontra di ibogbogaw da, tan di kaad-adoan en daida et adi da ammo di poon ya gapon di nasinopan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_33","074_19_33","ACT","19","33","33","Isonga din Judio et inpapika da di esa ay ib-a da ay si Alexander sin sangoanan di kaipoipogaw ta lawaganas daida, tan emegyat da tan mo pabasolen di kaipoipogaw si daida. Nansinyas si Alexander ay mangipaginek koma sin ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_34","074_19_34","ACT","19","34","34","Ngem idi inlasinan da ay Judio sisya, nan-es-esaen dan ibogaw da si nganngani ay doway oras ay mangwani, “Madaydayaw si Artemis ay diyos tako isnan Efeso.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_35","074_19_35","ACT","19","35","35","Pag bomala din mayor di ili. Idi inpaginek nas daida, kanana, “Iib-a ay taga-Efeso, ay ken wada di olay esay ipogaw ay adi mangammo ay datako di mangay-ayowan sin timplon di madaydayaw ay si Artemis ya din bato ay kais-is-oana ay natekdag ay napod langit ed nabaon? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_36","074_19_36","ACT","19","36","36","Maga di mabalin ay mangwani en baken tet-ewa na, isonga iginek tako iman ay adi tako maag-agagan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_37","074_19_37","ACT","19","37","37","Din ipogaw ay in-ali yos na et maga met di inakew da sin timplo tako, yan adi da aben pinalawlawa din diyos tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_38","074_19_38","ACT","19","38","38","Mo si da Demetrius pay ya din iib-a na ay manpanpanday, mo wada di pangigab-itan das basol di ipogaw, wada di hohowis ya tuturay di ili sin opisina da. Say en da koman pangidaruman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_39","074_19_39","ACT","19","39","39","Mo wada di odom ay layden yo ay maibaga, awni kod ta asi tako ngalaten sin kosto ay miting tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_40","074_19_40","ACT","19","40","40","Tan nay madanaganak, tan mo idarum das datako sin papangolo tako ed Roma manbegew din nan-goloan yo ay nay, sino ngin di ipambal tako, tan maga met di kosto ay nan-gapoana?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC19_41","074_19_41","ACT","19","41","41","Sin nangwanianas di, pag nan ibaga ta mansisian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_1","074_20_1","ACT","20","1","1","Idi nakdeng din golo ay doy, inpasinop Pablo din mamati ta papigsaena di nemnem da. Nanpakada, pag komaan ay emey ed Macedonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_2","074_20_2","ACT","20","2","2","Pinaspasyal na din mamati sin kailiili isdi ay mangipapigpigsa en daida, asi pag emey ed Akaya ay makwani abe en Grecia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_3","074_20_3","ACT","20","3","3","Nantetees di si tolo ay bowan, pag nan kanan en manlogan si bapor ay emey ed Syria. Ngem idi manlobwat koma, inammoana ay nantotolag di Judio ay mamse en sisya, isonga inkotiwtiw na ay mandan ed Macedonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_4","074_20_4","ACT","20","4","5","Idi sinmawang kami ed Filipos, inmon-ona din kakoyog mi ay maneseed en dakami ed Troas. Waday si Sopater ay anak Pirrus ay taga-Berea, da Aristarkus en Secundus ay taga-Tessalonica, si Gaius ay taga-Derbe, si Timoteo, ya da Tikicus en Trofimus ay taga-Asia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_6","074_20_6","ACT","20","6","6","Makdeng pay din fiesta ay panganan da sin tinapay ay magay labadura na, nanlogan kamis bapor ay mangonod en daida. Emey pay di limay agew, asi kami datngan din iib-a mi ed Troas. Et nakadominggo kamis di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_7","074_20_7","ACT","20","7","7","Sin sedem di Sabado, nan-gimong kami am-in ay mamati ta kanen mi din tinapay ay pangnemneman mi sin nateyan Jesus. Pag man-itdos Pablo enggana sin gawan di labi, tan kanana en manlobwat sin kabigatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_8","074_20_8","ACT","20","8","8","Ad-adoy silaw sin kowarto sin kayang ay nasinopan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_9","074_20_9","ACT","20","9","9","Wada abe di baro ay si Eutikus ay tinmotokdo sin tawa. Idi nabayag di nankalkalian Pablo, masmaseyep, neyneyna yan naseyep, et pag matekdag ay napo sin maikatlo ay galadon di beey. Idi en da binidking, enggay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_10","074_20_10","ACT","20","10","10","Asi et binmaba abe si Pablo, et ena sinakli, pag nan kanan, “Adi kayo madanagan, tan matmatago.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_11","074_20_11","ACT","20","11","11","Pag kasin somakyab si Pablo et mangan kami. Nakakan kami pay, intoltoloy na ay makingalngalat enggana ay mapat-a, asi kami pay komaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_12","074_20_12","ACT","20","12","12","Din baro pay et insaa da sin beey da, yan peteg di layad da tan natagos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_13","074_20_13","ACT","20","13","13","Nansian kami en Pablo et en kami nanlogan si bapor ay emey ed Assos dowan pay mandad-an si Pablo, tan say nantolagan mi ay dag-osen mis sisya sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_14","074_20_14","ACT","20","14","14","Idi nan-abat kami ed Assos, nakilogan en dakami, et inmey kami ed Mitilene. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_15","074_20_15","ACT","20","15","15","Mapat-a pay, nanlobwat kamis di, et nilabsan mi ed Kios. Sin maikadwa ay agew, naspad kami ed Samos, et sin katlo na pay, nandagas kami ed Miletus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_16","074_20_16","ACT","20","16","16","Adi kami naspad ed Efeso tan into et mo mataktak kamis di sin probinsiya ay Asia, tan man-gaganat si Pablo ay somawang ed Jerusalem ta mo mabalin, abotana din fiesta ay makwani en Pentecostes. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_17","074_20_17","ACT","20","17","17","Isonga sin kawada mi ed Miletus, binaan Pablo di emey ed Efeso ay en mangayag sin papangolon di gimong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_18","074_20_18","ACT","20","18","18","Idi sinmawang da, kanana en daida, “Ammo yo di kabibiyag ko sin nakiteteak en dakayo manlogi sin damo ay inmaliak isnan probinsiya ay Asia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_19","074_20_19","ACT","20","19","19","Tinongtongpal ko din inbilbilin Apo Jesus ay adi manpangpangato. Nanlolowaak abe sin sakit di nemnem ko begew sin namalpaligatan di iib-ak ay Judio en sak-en ay nanpaplanoan da ay pomse koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_20","074_20_20","ACT","20","20","20","Ammo yo abe ay maga di binokbokodak ay pansigdan yo sin nangaskasabaak ya nangit-itdoak en dakayo sin mitmiting tako ya olay sin bebeey yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_21","074_20_21","ACT","20","21","21","Dadlonak aben intogotogon sin iib-ak ay Judio ya din Gentil ay masapol ay dokogan da di basol da ta sagongen das Diyos ya mamati da en Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_22","074_20_22","ACT","20","22","22","“Ed wani pay, emeyak ed Jerusalem, tan say inbilin din Ispirito Santo en sak-en, yan adiak ammo mo sino di mapasamak en sak-en sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_23","074_20_23","ACT","20","23","23","Ammok anggoy din indadaan di Ispirito Santo en sak-en sin kailiili ay pinasyal ko en awni et maibalod ya mapaligatanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_24","074_20_24","ACT","20","24","24","Ngem olay mateyak, tan din banolek et baken din biyag ko mo adi et ta kedngek am-in din paoblan Apo Jesus en sak-en ay mangipaneknek sin siged ay damag maipanggep sin seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_25","074_20_25","ACT","20","25","25","“Dakayo ay nakiteteak sin nangikaskasabaak maipanggep si panturayan Diyos, ammok ay adi tako kasin man-asiila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_26","074_20_26","ACT","20","26","26","Isonga dadlonak ibaga en dakayo ed wani, mo wada en dakayo di maisian en Diyos ta madosa, baken kon basol, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_27","074_20_27","ACT","20","27","27","tan inset ko ay nangitdo en dakayo sin am-in ay layden Diyos ay magay binokbokodak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_28","074_20_28","ACT","20","28","28","“Siliban yo ngarud di iyat yos biyag yo, dowan yo aben banbantayan din iipogaw ay intalek di Ispirito Santo en dakayo, tan say biyang yo ay papangolo da. Ay-ayowanan yo si kosto din ipogaw en Diyos, tan inisbot na din dadan di Anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_29","074_20_29","ACT","20","29","29","Tan ammok ay mo komaanak, wada di en man-itdo en dakayos natnatken. Kaman dan maangat ay animal ay mamse si talaken, tan kibolen da din pammatin di ipogaw ay ay-ayowanan yo, yan adi da seg-angan daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_30","074_20_30","ACT","20","30","30","Wada abey naitatapi en dakayo ay mamati ay awni et man-itdos et-etek ta awisen da di mamati ta daida di soloten da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_31","074_20_31","ACT","20","31","31","Siliban yo ngarud. Nemnemnemen yo ay indadaan ko am-in en dakayo sin tolo ay tawen ay nakiteteak en dakayo, olay kaagawan ya labi, dowanak aben nanlolowa si dakdake ay layad ya seg-ang ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_32","074_20_32","ACT","20","32","32","“Ed wani pay, italek kos dakayo en Diyos ya sin inkari na ay seg-anganas dakayo. Sisya di manakabalin ay mangipapigsa sin pammati yo ya mangidawat sin bibindisyon ay inkari na en daida am-in ay nanbalinenas ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_33","074_20_33","ACT","20","33","33","Mo sak-en pay, adiak nankedkedaw si pilak ono bado sin olay sino en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_34","074_20_34","ACT","20","34","34","Ammo yo ay sak-en ay mismo di nan-ob-obla ay nangnang-a sin kasapolak ya din kasapolan di iib-ak ay kakoykoyog ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_35","074_20_35","ACT","20","35","35","Say inamag kos kanayon ta waday tadonen yo, tan masapol ay man-gaget tako ay man-obla ta waday ibadang tako sin makasapol. Nemnemnemen tako koma din kanan Apo Jesus en, ‘Dakdake din ragsak di man-idawat mo din maidawtan.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_36","074_20_36","ACT","20","36","36","Sin nangwanian Pablo sidi, pag dan mandokmog am-in, et mankararag si Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_37","074_20_37","ACT","20","37","37","Asi da pay maiog-ogaan ay mangawe ya mangongo en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC20_38","074_20_38","ACT","20","38","38","tan peteg ay mansakit di nemnem da sin nangwaniana en adi da kasin man-asiila. Asi da pag itlod enggana sin kad-an di bapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_1","074_21_1","ACT","21","1","1","Idi nanlogan kami en Pablo ay manaynan en daida, nandagas kami ed Cos. Sin kabigatana pay, inmey kami ed Rodes, sin katlo na, ed Patara, et say nandisaagan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_2","074_21_2","ACT","21","2","2","Asi mi dinatngan di esa ay bapor ay emey ed Fenicia, et nanlogan kamis di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_3","074_21_3","ACT","21","3","3","Sin kannigid, matamang ed Cyprus sin nalabsan mi, pag kami et mandagas ed Tiro ay esay ili sin probinsiya ay Syria. Nandisaag kamis di, tan say nangipadisaagan da sin kalga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_4","074_21_4","ACT","21","4","4","Datngan mi pay di papasolot Jesus, nakadominggo kami ay nakitetee en daida. Inpidwapidwa da ay mangidadaan en Pablo ay adi na koman itoloy ay emey ed Jerusalem, tan inpaammon din Ispirito Santo en daida ay mapaligat sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_5","074_21_5","ACT","21","5","5","Ngem idi nakdeng di nantetean mis di, inkanayon mi pay dedan. Daida am-in ay mamati, pati din babbabai ya din an-ak da et initlod das dakami enggana sin baybay ay wada sin beddeng di ili da. Et nandokmog kamis di sin benget di baybay yan nankararag kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_6","074_21_6","ACT","21","6","6","Asi kami nanpipinakada, et nanlogan kami kasin sin bapor dowan da pay somaa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_7","074_21_7","ACT","21","7","7","Somawang kami pay ed Tolemais sin napoan mi ed Tiro, nandisaag kami, et en kami pinasyal din mamati en Jesus sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_8","074_21_8","ACT","21","8","8","Sin agsapa pay, kinmaan kami, et inmey kami ed Cesarea. Idi sinmawang kamis di, en kami nakitetee sin beey Felipe ay esa sin pito ay pinili da ed Jerusalem ed idi. Din obla na abe et mangikaskasaba sin siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_9","074_21_9","ACT","21","9","9","Wada abe di opat ay an-ak da ay babassang ay mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_10","074_21_10","ACT","21","10","10","Idi nganngani di esay dominggo mis di, sinmawang di mamadto ay napod Judea ay manngadan si Agabus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_11","074_21_11","ACT","21","11","11","Ina na din balikes Pablo, yan inbalod na sin mismo ay takkay ya siki na. Pag nan kanan, “Siya na di kanan di Ispirito Santo, ‘Kaman nina met laeng di iyat di Judio ed Jerusalem ay mamalod sin nakin oka sin balikes ay nay, asi da pay ipolang sin Gentil.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_12","074_21_12","ACT","21","12","12","Sin nanngean mis di, nanpakpakaasi kami ya din odom ay wadas di ta adi emey si Pablo ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_13","074_21_13","ACT","21","13","13","Ngem sinongbatana yan kanana, “Adi yo og-ogaan sak-en, tan pasaksakiten yon nemnem ko. Nakasaganaak ay mabalod ya olay mateyak ed Jerusalem para en Apo Jesus.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_14","074_21_14","ACT","21","14","14","Idi adi kami makabaliw sin nemnem na, insaldeng mi, pag min kanan, “Sapay koma ta din layden Diyos di matongpal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_15","074_21_15","ACT","21","15","15","Pag kami mansagana, et emey kami ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_16","074_21_16","ACT","21","16","16","Wada abe di papasolot Jesus ay taga-Cesarea ay nakeey. Idi sinmawang kami, in-ey das dakami sin beey Mnason ay napod Cyprus ay esa en daida ay sigod ay namati, ta say pantean mi kano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_17","074_21_17","ACT","21","17","17","Idi sinmawang kamis di, maragsakan din aag-i ay nangawat en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_18","074_21_18","ACT","21","18","18","Sin napat-aana, inmey kami en Pablo ay en mamasyal en Santiago. Wada abes di am-in din papangolon di mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_19","074_21_19","ACT","21","19","19","Idi nakisamano si Pablo en daida, dinad-at na din am-in ay inam-amag Diyos babaen sin ena nangaskasabaan en daida ay Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_20","074_21_20","ACT","21","20","20","Sin nanngean das di, dinayaw da am-in si Diyos. Ngem asi da kanan en Pablo, “Agi mi, layden mi mo nemnemem abe ay kalibolibo di bilang di Judio ay namati en Jesus, yan napinget da abe ay mangonod sin linteg tako ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_21","074_21_21","ACT","21","21","21","Dinnge da ay init-itdoam kano din Judio ay manbeey sin kailiilin di Gentil ta dokogan da din bilbilin Moses ya adi da kogiten din an-ak da ya adi da aben onodan din ogali tako ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_22","074_21_22","ACT","21","22","22","Intoy iyat tako pay ta ammoen da ay baken tet-ewa, tan dadlon dan madamag ay wada kas na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_23","074_21_23","ACT","21","23","23","Din wadas nemnem mi et siged mo siya na di amagem. Wada en dakami di opat ay lalaki ay nganngani ay makdeng ngilin da ay inkari da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_24","074_21_24","ACT","21","24","24","Makeey ka en daida sin Timplo ta manpaila ka sin padi ya maitapi ka sin amagen da sin pito ay agew ay pangikdengan da. Mo makdeng di, asi ka bayadan din masapol ay paltien da ta mabalin ay koskosan di padi din toktok da ay mangipaila ay nakdeng di inkari da. Say pangammoan di ipogaw ay din nadamag da maipanggep en sik-a, owat etek di, tan maila dedan ay kosto di iyat mo ay manongpal sin linteg tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_25","074_21_25","ACT","21","25","25","Mo maipanggep abe sin Gentil ay mamati, da naey ay bilin anggoy di insolat mi en daida ay masapol ay tongpalen da. Adi da isida di naidaton sin sinan didiyos, adi da aben mansidas dada ono napososan ay animal, ya adi da aben daddaagen di baken dan asawa.” Siya di di inbagan da Santiago en Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_26","074_21_26","ACT","21","26","26","Isonga sin kaagsapaana, kinoyog Pablo din opat ay lalaki ay doy, et naitapi sin inamag da ay nangilogi ay manglinis sin awak da. Asi da inmey sin Timplo, et inbagan Pablo sin padi din pitsa ay kakdengana, ta say panpaltian ya panpakalboan din opat ay gait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_27","074_21_27","ACT","21","27","27","Idi nganngani ay makdeng din pito ay agew, wada da di Judio ay napo ed Asia ay nangila en Pablo sin Timplo. Sinogsogan da din kaipoipogaw ta pabongeten da, asi da depapen si Pablo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_28","074_21_28","ACT","21","28","28","ay mangibogbogaw, “Gagait mi ay Israelita, pakibadang kayo! Tan si naey di en mangit-itdo sin am-in ay ipogaw en lawa tako ay Judio ya lawa abe di linteg Moses ya din Timplo tako. Yan nay sinepsep na ay nangipakadodogis sin Timplo tako, tan inpasgep na di Gentil.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_29","074_21_29","ACT","21","29","29","Say kanan da di, tan inil-ila da ay inkoykoyog Pablo di esa ay taga-Efeso ay si Trofimus ed Jerusalem, yan kanan da en inpasgep na abes sisya sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_30","074_21_30","ACT","21","30","30","Baken nabayag yan nagolo am-in din omili, et kasintatagtag da ay emey sin Timplo. Kagamdot da en Pablo et kaigalalad da ay mangibala. Pag da et in-eb. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_31","074_21_31","ACT","21","31","31","Padpadasen da pay ay mamse en sisya, waday nangipadamag sin komander di sosoldado ay Romano ay man-gogolo din am-in ay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_32","074_21_32","ACT","21","32","32","Dagos et kaayag sisya sin kakapitan ya sosoldado, et tomanagtag da ay emey sin kad-an di kaipoipogaw. Sin nangilaan di ipogaw sin komander ya din sosoldado, kaisaldeng da ay manesdespeg en Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_33","074_21_33","ACT","21","33","33","Pag tiliwen din komander sisya, et pabalod na si doway kadina. Asi na pay kanan sin kaipoipogaw, “Sino din ipogaw ay nay? Sinoy inamag na?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_34","074_21_34","ACT","21","34","34","Ngem nankinalasi din inbogbogaw da ay manongsongbat, dowan dan ngomanalawngaw, isonga magay iyat na ay mangammo sin katet-ewa na. Idi siya et di, inbilina sin sosoldado ta iey das Pablo sin kampo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_35","074_21_35","ACT","21","35","35","Idi insawang da sin agdan, kapilitan ay ikayang da, tan gamboloken din kaipoipogaw si bonget da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_36","074_21_36","ACT","21","36","36","yan nakikiey da en daida ay mangibogbogaw, “Peslen tako!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_37","074_21_37","ACT","21","37","37","Idi istay dan pasgepen si Pablo sin kampo da, kanana sin komander, “Wada kod di ibagak en sik-a.” Nasdaaw din komander, tan Griego di inkali na, yan kanana, “Ammom baw ay mankalis Griego. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_38","074_21_38","ACT","21","38","38","Kanak en sik-a din taga-Egipto ay nanglaban sin gobierno ed idi ay nangipango sin opat ay libo ay tollisan sin lugar ay magay omili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_39","074_21_39","ACT","21","39","39","“Baken met sak-en,” insongbat Pablo, “tan mo sak-en et Judioak ay taga-Tarsus sin probinsiya ay Cilicia ay madamdamag ay siyodad. Wada abey laydek ay ibaga sin ipogaw, mo mabalin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC21_40","074_21_40","ACT","21","40","40","Inpalobos din komander, isonga pinmika si Pablo sin agdan, yan nansinyas ay mangipaginek sin ipogaw. Idi ginminek da, kinmali sin kalin di Judio ay Hebreo, yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_1","074_22_1","ACT","22","1","1","“Gagait ko ya aam-ak, dengngen yo kod din isongbat ko en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_2","074_22_2","ACT","22","2","2","Sin nanngean da ay Hebreo din ikalkali na, nasepsep ay ginminek da. Et pag itoloy Pablo ay mangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_3","074_22_3","ACT","22","3","3","“Sak-en et Judioak ay naianak ed Tarsus ed Cilicia, ngem isnan Jerusalem di nadakdak-ak. Si Gamaliel di maestrok, yan inset na ay nangitdo en sak-en sin am-in ay linteg di aap-o tako. Nineekak abe ay mansilbi en Diyos ay kaman si dakayo met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_4","074_22_4","ACT","22","4","4","Tan inil-ilbasak din mamati en Jesus enggana ay inpapsek di odom. Lallalaki ya babbabai et dinpap kos daida ay inbalod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_5","074_22_5","ACT","22","5","5","Yan mabalin dedan ay paneknekan din kangatoan ay padi ya am-in da ay papangolo tako ay tet-ewa, tan daida met laeng di nangipaw-it en sak-en si solat ta iey ko sin aag-i tako ed Damascus. Isonga inmeyak sidi ay en manpap sin mamati en Jesus, ta ialik isnan ed Jerusalem ay mapoposasan ta madosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_6","074_22_6","ACT","22","6","6","“Ngem idi wadaak sin danan sin alas dosi ay omas-asag-en ed Damascus, bigla ay linmikob di somilsilap ay pat-a ay napod langit, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_7","074_22_7","ACT","22","7","7","et natokangak. Pagak dengngen di kali ay mangmangwani, ‘Saulo, Saulo, apay nga pomaligat ka?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_8","074_22_8","ACT","22","8","8","“‘Sino ka ay Apo?’ kanak. “‘Sak-en si Jesus ay taga-Nazaret ay palpaligatem,’ kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_9","074_22_9","ACT","22","9","9","Din kakoykoyog ko pay et inila da din sinmilap, ngem adi da dinnge din inbagbagan di nankalkali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_10","074_22_10","ACT","22","10","10","“Asiak kanan, ‘Sinoy masapol ay amagek ay Apo?’ “Pag nan kanan ay somongbat, ‘Ibangon mo ta emey ka ed Damascus, tan wadas di di mangibaga en sik-a sin am-in ay ninemnem ko ay ipaamag en sik-a.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_11","074_22_11","ACT","22","11","11","Ngem adiak makaila, tan nadidiak sin sinmilap, isonga intakkayan din kakoykoyog kos sak-en ay nangipango ed Damascus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_12","074_22_12","ACT","22","12","12","“Siya di, wadas di di ipogaw ay manngadan si Ananias ay managtongpal sin linteg tako. Dadlon aben pinatpateg di am-in ay kailiana ay Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_13","074_22_13","ACT","22","13","13","Inmalis sisya et pinmika sin kad-ak. Pag nan kanan, ‘Agik ay Saulo, makaila ka kasin.’ Yan naidsan ay naibolinasnasan matak, et inilak sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_14","074_22_14","ACT","22","14","14","Asi na pag kanan, ‘Din Diyos ay dinaydayaw din aap-o tako et pinili daka ta ammoem din laydena ya ilaem din nasantoan ay Anak na ay nansilbi en sisya ya dengngem abe din kali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_15","074_22_15","ACT","22","15","15","Tan sik-a di mangipaneknek sin am-in ay ipogaw sin inilam ya dinngem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_16","074_22_16","ACT","22","16","16","May ngarud, sinoy sedsed-em? Ibangon mo ta en ka manpabonyag dowan kan os-osalen din ngadan Jesus ay mangipaammo ay sisya di Apom, ta maowasan din basol mo,’ kanan Ananias en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_17","074_22_17","ACT","22","17","17","“Idi nantaoliak ed Jerusalem, wadaak sin Timplo ay mankarkararag, yan waday inpailan Diyos en sak-en ay kaman iitaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_18","074_22_18","ACT","22","18","18","Inilak din Apo ay nangwani en sak-en, ‘Dalasem! Komaan ka ed Jerusalem ay dagos, tan din ipogaw issa, adi da patien di ibagbagam maipanggep en sak-en.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_19","074_22_19","ACT","22","19","19","“Ngem sinongbatak ay nangwani, ‘Apo, mabalin siguro ay patien da, tan ammo da ngarud ay sak-en di inmey sin kasinasinagoga ay en manpap sin mamati en sik-a ta ibalod ko ya soplitek si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_20","074_22_20","ACT","22","20","20","Ammo da abe ay naragsakanak sin namsean da en Esteban ay nangipaneknek en sik-a, tan wadaak sidi ay nanilsilib sin badon di namse,’ kanak en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_21","074_22_21","ACT","22","21","21","“Pag na et kanan en sak-en, ‘Emey ka pay dedan, tan ibaak sik-a ed addawi sin ipogaw ay Gentil.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_22","074_22_22","ACT","22","22","22","Sin nangwanian Pablo sidi, din kaipoipogaw ay nannannge en sisya et inlogi da ay nangibogaw, “Peslen tako et! Magay silbin di biyag na!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_23","074_22_23","ACT","22","23","23","Intoltoloy da ay nanbogbogaw dowan dan iwaswasawas din badbado da, yan isapsapowak dan tapok sin kayang ay mangipaila sin bonget da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_24","074_22_24","ACT","22","24","24","Isonga inpasgep din komander si Pablo, et inbilina ta sopliten da ta ipodno na din nan-gapoan di namogbogawan di ipogaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_25","074_22_25","ACT","22","25","25","Ngem idi intaked da ta say sopliten da, nankali si Pablo sin kapitan ay pinmipika sidi yan kanana, “Ay baken kontran di linteg ay sopliten yo di ipogaw ay Romano mo adi yo bistigalen on-ona?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_26","074_22_26","ACT","22","26","26","Sin nanngean din kapitan sin kanan Pablo ay sana, ena insodsod sin komander. “Silibam din amagem sin ipogaw ay doy, tan Romano kano.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_27","074_22_27","ACT","22","27","27","Isonga inmey din komander ay en namoot en Pablo mo tet-ewa. “Ibagam kod, ay Romano ka kano?” kanana. “Aw,” kanan Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_28","074_22_28","ACT","22","28","28","“Olay sak-en, ngem dakdake di inbayad ko asiak maibilang ay Romano,” kanan din komander. “Ngem sak-en pay, Romanoak manlogi sin binmalaak,” kanan Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_29","074_22_29","ACT","22","29","29","Siya et di, man-aagag din istay manoplit en sisya ay komaan, yan olay din komander, inmegyat sin nangammoana ay inpabalod nas kadina di ipogaw ay Romano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC22_30","074_22_30","ACT","22","30","30","Layden pay din komander ay ammoan di kosto ay ipabasol di Judio en Pablo. Isonga idi napat-a, inpasinop na din papangolon di papadi ya am-in ay aam-a. Pag nan ipaibolos si Pablo ta iey na sin panmitingan da, et inpapika na sin sangoanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_1","074_23_1","ACT","23","1","1","Insisin-eng Pablo si daida yan kanana, “Aag-i, ammon Diyos ay nadalos di nemnem ko maipanggep sin inyat ko ay nansilsilbi en sisya manlogi ed idi enggana ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_2","074_23_2","ACT","23","2","2","Sin nangwanianas di, inbagan din kangatoan ay padi sin naisasag-en en Pablo ta tampiken da din tepek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_3","074_23_3","ACT","23","3","3","Asi et kanan Pablo en sisya, “Sik-a ay agin ookom, awni kadi et tampiken aben Diyos sik-a! Tan tinmotokdo kas sa ay mamistigal en sak-en maibasar sin linteg tako, ngem nilabsing mo din linteg ay sana, tan patampik mos sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_4","074_23_4","ACT","23","4","4","Pag et kanan din naisasag-en en Pablo, “Apay nga iy-iyewem din kangatoan ay padin Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_5","074_23_5","ACT","23","5","5","Kanan pay Pablo ay sinombat, “Aag-i, mo doy ya inammoak koma ay sisya di kangatoan ay padi, adiak koman binabbain, tan wada kayman di naisolat sin kalin Diyos ay kanana, ‘Adim palawlawaen din pangolon di ili yo.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_6","074_23_6","ACT","23","6","6","Idi siya di, gapo ta ammon Pablo ay nagogodwa din papangolo, ay Sadduceo di odom, Fariseo di odom, inpigsa na di kali na ay nangwani, “Aag-ik, Fariseoak. Fariseo abe din aap-ok. Isonga namnamaek ay matago kasin di natey, yan say gapo si pamistigalan yo en sak-en ed wani.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_7","074_23_7","ACT","23","7","7","Idi kanana di, say nanlogian di Fariseo ya Sadduceo ay man-iibaw, et nagodwa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_8","074_23_8","ACT","23","8","8","(Tan din Sadduceo et kanan da en adi kasin matago di natey. Kanan da abe en maga di anghel ono ab-abiik. Ngem din Fariseo et patien da am-in dadi.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_9","074_23_9","ACT","23","9","9","Isonga palalo ay manngalawngaw da. Di odom ay Fafariseo ay mamaestron di linteg et pinmika da ta ipapilit dan nemnem da, yan kanan da ay mangwani, “Iwed polos ammo mis basol nina. Mo nginalat iman di anghel ono odom ay adi kaila, ay siya mo lawa di?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_10","074_23_10","ACT","23","10","10","Idi siya et di, sinepsep da ay man-iibaw enggana ay madanagan din komander tan into et mo bisngiten das Pablo sin pan-asiposan da en sisya. Isonga inbilina ta emey di sosoldado ay en mamos en Pablo en daida ta iey da sin kampo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_11","074_23_11","ACT","23","11","11","Sin siya di ay labi, nanpailas Apo Jesus en Pablo yan kanana, “Papigsaem nemnem mo, tan masapol ay en ka paneknekan di maipanggep en sak-en ed Roma ay kaman met laeng din inyat mo isnan ed Jerusalem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_12","074_23_12","ACT","23","12","13","Idi napat-a, waday nasurok ay opatapolo ay Judio ay nantotolag ay mamse en Pablo. Insapata da am-in en adi da mangmangan ya man-in-inom enggana ay peslen das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_14","074_23_14","ACT","23","14","14","Asi da inmey sin papangolon di papadi ya aam-an di Judio et kanan da, “Nansapata kami ta adi kami mangmangan enggana si pamsean mi en Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_15","074_23_15","ACT","23","15","15","Isonga dakayo ya din odom ay papangolo et ibaa yo di en mangibaga sin komander ta iali nas Pablo sina, ta bistigalen yo kano ay kosto maipanggep sin kaso na. Asi mi sissiimen ta peslen mi sin danan sin daan dan somawangan isna.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_16","074_23_16","ACT","23","16","16","Ngem din panganaken Pablo ay anak di agi na ay babai et inammoana din sana ay totolagan di Judio, et inmey sin kampon di sosoldado ay en nangisipsip en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_17","074_23_17","ACT","23","17","17","Pag ayagan Pablo di esa ay kapitan, yan kanana en sisya, “Itlod mo kod din baro ay nay sin komander, tan wada kano di ibaga na en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_18","074_23_18","ACT","23","18","18","Isonga in-ey nas di yan kanana, “Din balod ay si Pablo et inayaganas sak-en, yan inbaga na ta ipangok din baro ay nay en sik-a, tan wada kano di ibaga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_19","074_23_19","ACT","23","19","19","Siya et di, intakkayan din komander, et inmay-ayed da ta maang-anggay da. Pag nan pooten ay mangwani, “Sinoy laydem ay ibaga?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_20","074_23_20","ACT","23","20","20","Sinongbatan din baro yan kanana, “Nantotolag din papangolon di Judio ta ibaga da en sik-a ta iey mos Pablo sin panmitmitingan da si bigat, ta bistigalen da kano ay kosto maipanggep sin kaso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_21","074_23_21","ACT","23","21","21","Ngem adim patpatien, tan nasurok si opatapolo ay ipogaw di manisiim en sisya, yan insapata da ay adi da mangmangan ya man-in-inom engganas peslen das sisya. Enggay nakasagana da, yan din pangaboloyam anggoy di sedsed-en da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_22","074_23_22","ACT","23","22","22","Pag pasaaen din komander ay nangwani, “Adim ibagbaga si olay sino ay insipsip mo na en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_23","074_23_23","ACT","23","23","23","Asi pay ayagan din komander di dowa ay kapitan yan kanana en daida, “Isagana yo di doway gasot ay sosoldado ya doway gasot ay gomagayang ya pitopolo ay mangakabayo ta itlod yos Pablo ed Cesarea. Manlobwat kayo si alas nowibi si labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_24","074_23_24","ACT","23","24","24","Pangabayoen yo abes Pablo, yan esten yo ay mamantay en sisya ta say maga di maam-amag en sisya si lawa enggana ay idateng yo en Gobernador Felix.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_25","074_23_25","ACT","23","25","25","Nansolat abe ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_26","074_23_26","ACT","23","26","26","“Apo Gobernador Felix, sak-en si Claudius Lisias di nansolat isna. Komosta ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_27","074_23_27","ACT","23","27","27","Din ipogaw ay sana ay inpaitlod ko en sik-a et dinpap di Judio yan istay dan pinse. Ngem dakami sin sosoldadok et en mi insalakan, tan inammoak ay Romano sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_28","074_23_28","ACT","23","28","28","Laydek ay ammoan mo sino di ipabasol dan sisya, isonga in-ey ko sin papangolo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_29","074_23_29","ACT","23","29","29","Din inammoak et magay basol na si omanay si kateyana ono maibalodana, tan maipanggep si linteg da et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_30","074_23_30","ACT","23","30","30","Idi wada pay di nangisipsip en sak-en ay nantotolag di Judio ay mamse en sisya, adiak tinaktak ay nangibaa en sik-a. Tinogon ko abe din nangipabasol en sisya ta en da idarum en sik-a. Anggay nisa.” Siya di din insolat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_31","074_23_31","ACT","23","31","31","Idi nalabi, tinongpal din sosoldado din inbilin di apo da, et initlod das Pablo enggana ed Antipatris. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_32","074_23_32","ACT","23","32","32","Mapat-a pay, nantaoli din mandad-an ay sosoldado sin kampo da ed Jerusalem dowan pay intoloy din nangakabayo ay mangoyog en Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_33","074_23_33","ACT","23","33","33","Sin sinmawangan da ed Cesarea, indawat da din solat sin gobernador, et inpolang das Pablo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_34","074_23_34","ACT","23","34","34","Binasan din gobernador din solat, pag nan pooten en Pablo mo sino ay probinsiya di napoana. Idi inbagan Pablo ay taga-Cilicia sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC23_35","074_23_35","ACT","23","35","35","kanan din gobernador, “Asiak bistigalen sik-a mo omali din mangipabpabasol en sik-a.” Pag nan ibilin ta magowardiyaan sin beey na ay inpasaad Ari Herod ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_1","074_24_1","ACT","24","1","1","Idi inmey di lima ay agew, sinmawang din kangatoan ay padi ya di odom ay aam-a ed Cesarea. Wada abey intakin da ay abogado ay manngadan si Tertullus. Inmey da am-in sin kad-an Gobernador Felix ta idarum das Pablo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_2","074_24_2","ACT","24","2","2","Idi inpaayag din gobernador si Pablo, kinmali si Tertullus ay nangipabasol en sisya. Kanana, “Madayaw ay Apo Gobernador! Begew sin kinalaing mo ay mangituray en dakami, nabayag ay natalna di biyag mis na. Ad-ado abe di inam-amag mo ay nangipasiged sin ili ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_3","074_24_3","ACT","24","3","3","Isonga olay intoy em-emeyan mi, dakdake di iyaman mi en sik-as kankanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_4","074_24_4","ACT","24","4","4","Ngem adiak layden ay sangawen sik-a, isonga mo mabalin ta anosam kod ay mannge sin nay at-atik ay ibaga mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_5","074_24_5","ACT","24","5","5","“Din padas mi maipanggep sin ipogaw ay nay et langgong, tan ginolgolo na din Judio sin am-in ay ili isnan labaw di daga. Sisya abe di esa ay pangolon di bonggoy ay somolsolot sin esa ay taga-Nazaret. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_6","074_24_6","ACT","24","6","6","Pinadas na abe ay mangipakadodogis sin Timplo ed Jerusalem, isonga dinpap mi, tan kanan mi en bistigalen mi maibasar sin linteg mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_7","074_24_7","ACT","24","7","7","Asi et inmali din komander ay si Lisias et pinos na en dakami, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_8","074_24_8","ACT","24","8","8","dowana aben inbilin ay omali kamis na ta idarum mi en sik-a. Mo bistigalem si naey, ipaammo na ngarud ay tet-ewa am-in din ibagbaga mi,” kanan Tertullus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_9","074_24_9","ACT","24","9","9","Din iib-a na abe ay Judio et pinaneknekan da ay tet-ewa am-in din inbagbaga na ay nangipabasol en Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_10","074_24_10","ACT","24","10","10","Pag sinyasan din gobernador si Pablo ta say maisokat ay mankali. Et siya na di songbat na. “Apo Gobernador, ammok ay nabayag di nangiturturayam ya nangok-okomam en dakami ay Judio, isonga manlayadak ay manongbat sin inpabasol da naey en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_11","074_24_11","ACT","24","11","11","Nalaka ay maammoam ay owat sinpo ya dowa ay agew di inmey manlogi sin inmeyak ed Jerusalem ay en nakidaydayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_12","074_24_12","ACT","24","12","12","Sin kawadak sidi, maga di nangil-ila en sak-en ay makisongsongbat sin Timplo ono mangolgolo sin ipogaw olay sin kasinasinagoga ono sin odom ay lugar. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_13","074_24_13","ACT","24","13","13","Maga met abe di pangigab-itan da sin sana ay ipabasol da en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_14","074_24_14","ACT","24","14","14","Ngem wada pay di ipodnok en sik-a, et siya na. On-onodak di pammatin di Cristiano sin panaydayawak sin Diyos di aap-o mi, yan say kanan da en baken kosto ay mait-itdo. Ngem patiek pay dedan di am-in ay linteg mi ya am-iam-in ay insolat di mamadto ed nabaon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_15","074_24_15","ACT","24","15","15","Namnamaek abe ay tagoen Diyos kasin din am-in ay natey, olay din nalinteg ya olay din lawa, yan siya met laeng di namnamaen aben da naey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_16","074_24_16","ACT","24","16","16","Gapo ta siya di di patiek, ipakat ko di kabaelak ay addawian di lawa ta say nadalos di konsensiak ay magay basol ko en Diyos ya siya abe sin iib-ak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_17","074_24_17","ACT","24","17","17","“Waday pigay tawen ay kinmaanak ed Jerusalem, isonga inmeyak sidi ay en mangidawat si pilak ay maibadang sin iib-ak ay Judio ay mankolang ya ta enak aben manpalti si maidaton en Diyos sin Timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_18","074_24_18","ACT","24","18","18","Say inam-amag ko sin nanatngan di Judio ay taga-Asia en sak-en. Enggay inikdeng ko din ogali mi maipanggep sin ngilin mi. Maga met di manngalngalawngaw sidi, yan maga abe di ad-ado ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_19","074_24_19","ACT","24","19","19","Din doy da ay taga-Asia koma di inmalis na ay en mangidarum, mo waday ipabasol da en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_20","074_24_20","ACT","24","20","20","Ngem mo maga pay, olay ibagan da naey mo sinoy inammoan da ay basol ko sin pinmipikaak sin sangoanan da ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_21","074_24_21","ACT","24","21","21","Tan sin kawadak sidi, inpigsak di kalik ay nangwani, ‘Mamatiak ay kasin matago di natey. Say gapo si pamistigalan yo en sak-en ed wani,’ kanak anggoy en daidas di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_22","074_24_22","ACT","24","22","22","Si Gobernador Felix et ad-ado di ammo na maipanggep si pammatin di Cristiano, isonga inpasaldeng na din kason Pablo ay nangwani, “Mo somawang din komander ay si Lisias, asiak osayen din kasom.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_23","074_24_23","ACT","24","23","23","Pag nan ibilin sin kapitan ta pagowardiya nas Pablo, ngem ta ibilang da ay baken balod ya ipalobos da abe di emeyan di gagayyem na ay mangiey si masapol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_24","074_24_24","ACT","24","24","24","Idi siya di, wada di inmeyan Felix, ngem baken nabayag yan nantaoli ay nangitakin sin asawa na ay Judio ay si Drusilla. Inpaayag nas Pablo ta dengngen da di ibaga na maipanggep si pammati en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_25","074_24_25","ACT","24","25","25","Ngem sin nangit-itdoan Pablo si maipanggep si nalinteg ay ogali, din pangitpean di ipogaw sin awak na ya din omali ay agew ay pangokoman Diyos sin kaipoipogaw, inmegyat si Felix yan kanana, “Kosto sa, olay emey ka et ed wani, ta sin mamingsan abe mo waday wayak, asiak kasin ipaayag sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_26","074_24_26","ACT","24","26","26","Yan sin naod-odi ay agew, namin ado ay inpaay-ayag na si Pablo ta manngalat da, ngem din wadas nemnem na et kanana en ta pasoksokan Pablo sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC24_27","074_24_27","ACT","24","27","27","Idi makdeng pay di dowa ay tawen, naisokat si Porcius Festus en Felix ay man-gobernador. Ngem sin kinmaanan Felix, binaybay-anas Pablo sin balodan ta say layden di Judio sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_1","074_25_1","ACT","25","1","1","Inmey di tolo ay agew manlogi sin nangilogian Festus ay nan-gobernador ed Cesarea, asi emey ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_2","074_25_2","ACT","25","2","2","Idi sinmawang sidi, en inilan din papangolon di papadi ya din papangolon di Judio ta idarum das Pablo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_3","074_25_3","ACT","25","3","3","Nanseg-aseg-ang da abe ta paton-od nas Pablo ay mangipaiey ed Jerusalem, tan nemnem da ay siimen sisya sin danan ta peslen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_4","074_25_4","ACT","25","4","4","Ngem sinongbatan Festus si daida ay nangwani, “Nagogowardiyaan si Pablo ed Cesarea, yan owat pigay agew yan mantaoliak abes di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_5","074_25_5","ACT","25","5","5","Isonga olay makeey di odom ay papangolo yo ta idarum das di, mo waday inamag na si lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_6","074_25_6","ACT","25","6","6","Nantetee ed Jerusalem si wao ono sinpo ay agew, asi nantaoli ed Cesarea. Sin kabigatana, nansagana ay mangasos, et pag nan ipaayag si Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_7","074_25_7","ACT","25","7","7","Idi sinmawang sisya, nilikob din Judio ay napod Jerusalem ay nangidarum si ad-ado ay basol ay madagsen, ngem magay iyat da ay mangipaneknek sin inpabaklay da ay basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_8","074_25_8","ACT","25","8","8","Asi pag songbatan Pablo yan kanana, “Maga polos di inamag ko ay lawa maipanggep sin linteg mi ay Judio ono din Timplo mi. Adiak aben nilabsing di olay sino ay linteg di Emperador.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_9","074_25_9","ACT","25","9","9","Ngem layden Festus ta laylayden di Judio sisya, isonga kanana en Pablo, “Olay en tako ed Jerusalem ta bistigalek sik-as di maipanggep sin darum da ay sana, dalo et mo laydem ay emey a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_10","074_25_10","ACT","25","10","10","Ngem kanan Pablo ay sinombat, “Sigaak met, tan naeyak sina sin sangoanam, yan isna koma di kabistigalak, tan sik-a met dedan di dinotokan di Emperador ay mangokom en sak-en. Mo din Judio pay, ammom met ay magay basol ko en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_11","074_25_11","ACT","25","11","11","Isonga mo waday basol ko si omanay si kapseak, adiak man-adawag ta mailsot ko. Ngem mo maga ngarud di tet-ewa sin inpabasol da en sak-en, maga abe di waday lebbeng na ay mangipolang en sak-en en daida ta say maragsakan da. Iapilok ngarud din kasok sin Emperador.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_12","074_25_12","ACT","25","12","12","En nanngangalat da Festus ya din tuturay ay kabadbadang na. Pag nan kanan en Pablo, “In-apilom din kasom sin Emperador. Si Emperador ngarud din pangipaeyak en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_13","074_25_13","ACT","25","13","13","Idi nalabas di piga ay agew, inmey din Arin di Judio ay si Agrippa ya din iyogtana ay si Bernice ed Cesarea ta en da pasyalen si Festus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_14","074_25_14","ACT","25","14","14","Idi nabaybayag das di, dinad-at Festus en Ari Agrippa di maipanggep sin kason Pablo. Kanana, “Wada di balod isna ay tinaynan Gobernador Felix. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_15","074_25_15","ACT","25","15","15","Idi wadaak ed Jerusalem, indarum di papangolon di padi ya aam-an di Judio en sak-en, yan inbaga da ta keddengak sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_16","074_25_16","ACT","25","16","16","Insongbat ko ngarud en baken min ogali ay Romano ay mangipolang si naidarum ay ipogaw sin odom ta madosa mo daan mabistigal. Masapol ay waday gondaway na agan-o ay managang sin mangipabasol en sisya ta way iyat na ay manongbat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_17","074_25_17","ACT","25","17","17","Idi sinmawang da pay isna, adiak tinaktak din kaso na mo adi et inlogik sin kaagsapaana. Inpaayag ko din balod, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_18","074_25_18","ACT","25","18","18","et pag komali din kaibaw na. Kanak en waday madagsen ay ipabasol da en sisya, ngem maga met. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_19","074_25_19","ACT","25","19","19","Din riri da anggoy en sisya et maipanggep si pammatin di Judio ya di esa ay natey ay manngadan si Jesus ay kanan Pablo en kasin natago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_20","074_25_20","ACT","25","20","20","Gapo ta kolang di padas ko ay mangiosay si kaman nadi ay riri, inbagak en Pablo mo laydena ay ed Jerusalem di mabistigalan di kaso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_21","074_25_21","ACT","25","21","21","Ngem sinigaana. Kanana en olay sed-ena din kaiapiloan di kaso na sin Emperador ta sisya di mangiosay. Isonga inpagogowardiyak enggana si mawayaanak ay mangipatolod sin Emperador.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_22","074_25_22","ACT","25","22","22","Asi pag kanan Ari Agrippa, “Olay sak-en et laydek abe ay mannge en sisya.” “Si bigat ngarud,” kanan Festus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_23","074_25_23","ACT","25","23","23","Isonga sin kabigatana, inmey da Ari Agrippa en Bernice sin panbistaan ay mangit-it-ek sin kinangato da. Nakiey abe din kokomander di sosoldado ya din babaknang di ili. Idi sinenggep da am-in, inpaayag Gobernador Festus si Pablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_24","074_25_24","ACT","25","24","24","Pag nan kanan, “Madayaw ay Ari Agrippa ya dakayo am-in ay wadas na! Din ipogaw ay il-ilaen yo ay nay, si naey di rirririen di Judio ed Jerusalem ya ed isna ay Cesarea en sak-en ay mangibogbogaw en adi koman lemebbeng ay matago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_25","074_25_25","ACT","25","25","25","Mo sak-en pay, magay inammoak si basol na si omanay si kapseana, ngem gapo ta in-apilo na din kaso na sin Emperador ed Roma, ninemnem ko ay mangipaiey sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_26","074_25_26","ACT","25","26","26","Ngem magay ammok si kosto ay isolat ko sin Emperador maipanggep en sisya. Et say begew si nangialiak en sisya sin sangoanan yo am-in, ya namnamed en sik-a ay Ari Agrippa, ta say wada di isolat ko mo makdeng ay bistigalen takos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC25_27","074_25_27","ACT","25","27","27","Tan di wadas nemnem ko et magay silbi na mo maipolang di balod sin Emperador yan maga di kosto ay maipabasol en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_1","074_26_1","ACT","26","1","1","Pag kanan Ari Agrippa en Pablo, “Mabalin ay komali ka.” Inoyad Pablo di takkay na, asi na kanan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_2","074_26_2","ACT","26","2","2","“Madayaw ay Ari Agrippa! Inbag ta wada kas na ed wani ta mabalin ay songbatak en sik-a din am-in ay pangidardaruman di iib-a ta ay Judio en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_3","074_26_3","ACT","26","3","3","Tan mo sik-a, dadlon mon ammo kayman di ogali tako ay Judio ya din pansosongbatan tako. Kedawek ngarud ta anosam ay dengngen nan kanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_4","074_26_4","ACT","26","4","4","“Ammon am-in di iib-a ta ay Judio di kabibiyag ko manlogi sin kakitkittoy ko, tan kankanayon ay nakiteteak en daida sin ili mi ya ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_5","074_26_5","ACT","26","5","5","Isonga nabayag di nangammoan da ay manlogi sin damo naitatapiak sin bonggoy di Fariseo ay kapingetan sin relihion tako, yan in-inset ko ay nangonod sin am-in ay pammati da. Mabalin ay paneknekan da ay tet-ewa dana mo layden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_6","074_26_6","ACT","26","6","6","Yan wadaak sina ed wani ay mabistigal maipoon sin namnamaek ay tongpalen Diyos di inkari na sin aap-o tako ed nabaon ay tagoena kasin di natenatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_7","074_26_7","ACT","26","7","7","Am-in abe din iib-a tako ay Judio et siya met laeng di namnamaen da ay matongpal en daida, isonga neekan da ay manaydayaw en Diyos si inag-agew ya nilablabi. Ngem gapo ta patiek ay tinagon Diyos kasin si Jesus et say pannamnamaan tako ay tagoena abe di natenatey, siya sa ay Apo Ari di ipabasol da en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_8","074_26_8","ACT","26","8","8","Apay nga mailigligatan kayo ay mamati ay tagoen Diyos kasin di natey? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_9","074_26_9","ACT","26","9","9","“Olay sak-en ed idi, kanak en ipakat ko koma di kabaelak ay mangontra sin mamati en Jesus ay taga-Nazaret. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_10","074_26_10","ACT","26","10","10","Et say inam-amag ko ed Jerusalem. Ad-ado di mamati ay inbalod ko, tan indawat din papangolon di papadi din lebbeng ko. Mo wada abe di kineddengan da ay matey, inaw ko din kateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_11","074_26_11","ACT","26","11","11","Namin ado abe di inmeyak sin kasinasinagoga ay manosadosa en daida ay mamati ta ipilit ko, mo mabalin, ay palawaen das Jesus. Olay sin addawi ay ilin di Gentil, inmeyak abes di ay nangipakaseseg-ang en daida, tan palalo di liget ko en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_12","074_26_12","ACT","26","12","12","“Siya di di inmeyak ed Damascus ay nananggen si solat ay napo sin papangolon di papadi ay mangidawat si kalebbengak ay en manpap si olay sino ay mamati en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_13","074_26_13","ACT","26","13","13","Idi wadaak sin danan sin alas dosi, Apo Ari, inilak di sinmilap ay napod langit ay domidi mo din agew. Niliktob nas sak-en ya din kakoyog ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_14","074_26_14","ACT","26","14","14","et natokang kami am-in. Asiak dengngen di kali ay nangwani sin kali ay Hebreo, ‘Saulo, Saulo, apay nga pomaligat ka? Din mismo ay awak mo di palpaligatem sin pangonkontraam en sak-en ay kaman nowang ay mangodtal sin pantebek di man-alado.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_15","074_26_15","ACT","26","15","15","“Asiak kanan, ‘Sino ka, Apo?’ “Et kanana, ‘Sak-en si Jesus ay palpaligatem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_16","074_26_16","ACT","26","16","16","May, ibangon mo, tan nanpailaak en sik-a ta dotokak sik-a ay mansilbi en sak-en ay en mangipaneknek sin nangilaam en sak-en ed wani ya din ipailak en sik-a sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_17","074_26_17","ACT","26","17","17","Isalakan kos sik-a sin iib-am ay Judio ya sin Gentil ay pangibaaak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_18","074_26_18","ACT","26","18","18","Ibaak sik-a ta makaan godab da maipanggep en sak-en ta dokogan da di lawa ya masilawan nemnem da. Et mo dokogan da din pangiturayan Satanas en daida ya sagongen das Diyos, mapakawan basol da begew sin pammati dan sak-en, et maibilang da sin pinilin Diyos ay ipogaw na, dowan da aben makigon-od sin siged ay idawdawat Diyos en daida.’ Siya say kanan Apo Jesus en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_19","074_26_19","ACT","26","19","19","“Et siya di ay Apo Ari Agrippa, dadlonak pinati din inpailan Diyos en sak-en ay napod langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_20","074_26_20","ACT","26","20","20","Tan enak inkaskasaba sin kaipoipogaw ay manbabawi da sin basbasol da ta sagongen das Diyos ya amagen da abe din siged ay mangipaammo ay tet-ewa ay nanbabawi da. Say inkaskasabak ay nanlogi ed Damascus, pag ed Jerusalem, pag sin kailiili sin probinsiya ay Judea, et pag aben sin Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_21","074_26_21","ACT","26","21","21","Yan begew din inkaskasabak ay sana, dinompap di iib-a ta ay Judio sin Timplo, et pinadas da ay mamse en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_22","074_26_22","ACT","26","22","22","Ngem binadbadangan Diyos sak-en, isonga inpapasnek ko ay nangikaskasaba sin am-in ay ipogaw, olay nababa ono nangato, enggana ed wani. Yan magay odom si inbagbagak mo adi et din inbagan met laeng Moses ya din odom ay mamadto ed nabaon ay awni et matongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_23","074_26_23","ACT","26","23","23","Tan inpadto da ay masapol ay nam-osen din Messias di ligat ya matey, ta asi awni pay et sisya di mangon-ona ay matago kasin ta silawana di nemnem di kaipoipogaw, olay Judio ono Gentil, ay mangipaammo sin iyat Diyos ay mangisalakan en daida.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_24","074_26_24","ACT","26","24","24","Sin nangwanian Pablo sidi, insingasing Festus ay nangibogaw, “Naboge ka, Pablo! Din nalabes ay adal mo di namoge en sik-a!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_25","074_26_25","ACT","26","25","25","Ngem sinongbatan Pablo ay nangwani, “Bakenak naboge, Apo Gobernador, tan din nay ibagbagak et tet-ewa met, ya din kalik et kalin di nanemneman ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_26","074_26_26","ACT","26","26","26","Ammok abe ay enggay inammoan Ari Agrippa am-in dana, tan baken met naitatabon. Isonga ammok ay mabalin ay idoritsok nan ibagak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_27","074_26_27","ACT","26","27","27","Apo Ari Agrippa, ay patiem di inbagbagan di mamadto? Ammok ay patiem.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_28","074_26_28","ACT","26","28","28","Ngem kanan Ari Agrippa, “Ay kanam en nalaka di pangawisam en sak-en ta manbalinak si Cristiano?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_29","074_26_29","ACT","26","29","29","Pag kanan Pablo, “Olay nalaka ono naligat, Apo Ari ya am-in kayo ay manmannge en sak-en ed wani, din ikarkararag ko en Diyos et sapay koma ta mamati kayo am-in en Apo Jesus ay kaman sak-en, powira nan kadinak ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_30","074_26_30","ACT","26","30","30","Pag pomika din ari ya din gobernador ya si Bernice ya din nakitokdo en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_31","074_26_31","ACT","26","31","31","et binmala da. Asi da pag manngangalat ay nangwani, “Si doy ay ipogaw et magay basol na si omanay si ipse na ono maibalodana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC26_32","074_26_32","ACT","26","32","32","Kanan aben Ari Agrippa en Gobernador Festus, “Maibolosan komas sisya mo adi na koman in-apilo din kaso na sin Emperador.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_1","074_27_1","ACT","27","1","1","Idi dinmateng din agew ay panlobwatan mi en Pablo ay emey ed Italia, inpolang das Pablo ya din odom ay balod en Julius ay esa ay kapitan din sosoldado ay makwani en Kompanyan di Emperador. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_2","074_27_2","ACT","27","2","2","Et en kami nanlogan si bapor ay napo ed Adramittium ay emey sin il-ili ed Asia. Nakikoyog abes Aristarkus ay taga-Tessalonica ed Macedonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_3","074_27_3","ACT","27","3","3","Sin kabigatana, naspad kami ed Sidon, et sineg-angan Kapitan Julius si Pablo et inpalobos na ay emey sin beey di gagayyem na ta iyaan das kasapolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_4","074_27_4","ACT","27","4","4","Idi kasin kamin manlobwat, nilabsan mi ed Cyprus sin bandan di nalingban, tan maiab-abet din dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_5","074_27_5","ACT","27","5","5","Asi mi inagadang din baybay sin demang di probinsiya ay Cilicia ya Pamfilia, et sinmanglad kami ed Mira sin probinsiya ay Licia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_6","074_27_6","ACT","27","6","6","Say nanatngan Kapitan Julius si esa ay bapor ay napo ed Alexandria ay emey ed Italia, et say nanloganan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_7","074_27_7","ACT","27","7","7","Nan-in-inayad din logan mi, tan mapaligatan sin dagem, isonga nabayag asi kami patagen din ili ed Cnidus. Asi et pinmigsa din dagem enggana si adi makakonit din bapor, isonga linoman mi din danen mi, et indan mi sin bandan di Creta ay nalingban ay malabas ed Salmone. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_8","074_27_8","ACT","27","8","8","Ngem olay mo nanpapaigid kami ed Creta, napaligatan kami pay dedan enggana ay sinmawang kami sin makwani en Siged ay Somangladan ay naisag-en sin ili ed Lasea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_9","074_27_9","ACT","27","9","9","Gapo ta nataktak kamis nabayag begew sin dagem, kaeegyat di manlogan si bapor, tan pinagpepewek. Isonga binagbagaan Pablo si daida ay nangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_10","074_27_10","ACT","27","10","10","“Iib-a, mo ipapati tako ay mangitoloy, ammok ay ad-adoy madadael sin kalga tako ya olay din nay bapor, yan wada abey matey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_11","074_27_11","ACT","27","11","11","Ngem din kapitan et adi na pinati din kanan Pablo, mo adi et din kanan di manmaniho ya din nakin bapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_12","074_27_12","ACT","27","12","12","Din kaad-adoan abe sin kalogan mi et layden da ay mangitoloy, tan baken siged sidi si pantean di bapor sin pinagpepewek. Isonga kanan da en ipadas mi ay sangboten ed Fenix ay esay ili ed Creta ta isdi koma di pantean mi sin pinagpepewek. Tan siged si somangladan, tan adi na sagangen din kapoan di dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_13","074_27_13","ACT","27","13","13","Idi siya di, dinmateng di soyosoy ay napo sin abagatan, yan kanan da en mabalin et. Isonga ginoyod da ay inpasakyab din maikaw-it ay landok ay mangipasaldeng sin bapor, et pag kamin manlobwat ay man-iigid ed Creta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_14","074_27_14","ACT","27","14","14","Ngem baken nabayag, dinmateng et di mapges ay dagem ay napo sin namistongdon di Creta. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_15","074_27_15","ACT","27","15","15","Naiseplit sin bapor, et maga polos di iyat da ay mansagang sin dagem. Isonga tinomlok da ay maidagem kami sin panturongana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_16","074_27_16","ACT","27","16","16","Idi dinmang mi din kitkittoy ay ili ed Cauda, inlogan mi din bangka ay ginoygoyod din bapor, tan nalingban kamis at-atik, ngem napaligatan kami pay dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_17","074_27_17","ACT","27","17","17","Nakdeng di, pinotipotan da din bapor si dakdake ay lobid ta adi mawasak tabla na. Inbaba da abe din layag ta main-inayad ay maidagem din bapor, tan madanagan da tan mo maiponta sin kinmokoog ay darat sin demang di Sirtis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_18","074_27_18","ACT","27","18","18","Dowan et palalo di inyaat di dalloyon sin bapor, isonga sin kabigatana, inlogi da ay nangiwasit sin kalga ta yomap-ew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_19","074_27_19","ACT","27","19","19","Sin katlo na, inwasit da abe din mabidking ay maosal sin bapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_20","074_27_20","ACT","27","20","20","Idi inmey di piga ay agew ay adi mi inil-ila din agew ya tatalaw dowanan inweswes ay mandagem si mapges, namagay namnama mi ay lomsot kami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_21","074_27_21","ACT","27","21","21","Nabayag abe ay adi mi polos nangnangan, et pinmika si Pablo yan kanana, “Gagait, mo doy ya pinati yo din inbagak ta adi tako koman tinaynan ed Creta, maga koma di nadadael ya naiwasit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_22","074_27_22","ACT","27","22","22","Ngem laton, adi kayo madisdismaya, tan maga polos di matey en datako. Din bapor anggoy di madadael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_23","074_27_23","ACT","27","23","23","Tan ed labi, din Diyos ay daydayawek ay nakin oka en sak-en et inbaa na di anghel ay en pinmika sin kad-ak ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_24","074_27_24","ACT","27","24","24","ay nangwani, ‘Pablo, adi ka emegyat, tan masapol ay mabistigal ka sin sangoanan di Emperador. Manbegew abe en sik-a, seg-angan aben Diyos di kalogan mo, yan maga polos di matey en daida,’ kanan din anghel en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_25","074_27_25","ACT","27","25","25","Tomoled kayo ngarud, ay iib-a, tan waday talek ko en Diyos ay dadlon matongpal din am-in ay inbaga na en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_26","074_27_26","ACT","27","26","26","Ngem masapol et kayman ay maisadsad din bapor sin esa ay ili sin gawan di baybay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_27","074_27_27","ACT","27","27","27","Idi inmey di dowa ay dominggo sin nanlogian di pewek, naidagem kami pay laeng sin gawan di baybay ay Adriatic. Sin gawan di labi, nadlaw din man-ob-obla sin bapor ay omas-asag-en kami sin benget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_28","074_27_28","ACT","27","28","28","Lokden da pay din kalosong di danom, dowanpo ay depa pay laeng. Idi inmay-ayed kami si at-atik, linokod da kasin, yan sinpo ya lima ay depa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_29","074_27_29","ACT","27","29","29","Say inmegyatan da tan mo et maisedpek din bapor sin batbato. Isonga inoy-oy da di opat ay landok ay maikaw-it sin likod di bapor ta say mangipasaldeng koma, asi da pag mankararag ta adi koman mabayag di pomat-aana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_30","074_27_30","ACT","27","30","30","Asi et din da doy ay man-ob-obla sin bapor, layden da ay lomayaw. Isonga inoy-oy da din bangka sin baybay ay agin papambal en masapol ay ilogan da di odom ay landok ta en da ibaba sin sagang di bapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_31","074_27_31","ACT","27","31","31","Ngem kanan Pablo sin kapitan ya din sosoldado na, “Mo adi mantetee da dooy sin bapor, maga en dakayo di makalsot.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_32","074_27_32","ACT","27","32","32","Isonga kinsat din sosoldado din lobid ay mangipakod sin bangka ta ilayaw din dalloyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_33","074_27_33","ACT","27","33","33","Idi pomatpat-a, inpilit Pablo ta mangan da ay nangwani, “Nay et ay doway dominggo ay adi kayo nangnangan si kosto, tan nasangaw kayos egyat yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_34","074_27_34","ACT","27","34","34","Isonga mangan kayo kod ta way ikileg yo ay mangilsot sin pewek ay nay. Adi kayo mandandanag, tan maga polos di matey en datako. Maga abey masakitan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_35","074_27_35","ACT","27","35","35","Pag nan alan di esa ay tinapay, et nan-iyaman en Diyos ay il-ilan da am-in. Asi na pag pit-ingen, et inlogi na ay mangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_36","074_27_36","ACT","27","36","36","Sin nangilaan das di, pinmigsa di nemnem da, et nangan da abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_37","074_27_37","ACT","27","37","37","Din kabibilang mi am-in sin bapor et doway gasot ya pitopolo ya enem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_38","074_27_38","ACT","27","38","38","Idi nakakan kami am-in, inwasit da din inkalga da ay bakakew ta masepsep ay yomap-ew din bapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_39","074_27_39","ACT","27","39","39","Idi pinmat-a, tinamang din man-ob-obla din benget di baybay. Adi da mailasin mo sino ay ili, ngem inila da ay nasoysoyoan ya nadardaratan din benget na, yan kanan da en siguro mabalin ay ipadan da din bapor sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_40","074_27_40","ACT","27","40","40","Isonga kinsat da din lobid ay naik-et sin landok ta mataynan sin baybay, dowan da et aben obaden din lobid ay nananggen sin tabla ay mangiturong sin emeyan di bapor. Asi da inpangato din layag ay wada sin sangon di bapor ta maidogos sin benget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_41","074_27_41","ACT","27","41","41","Ngem asi et naidosnog din bapor sin kinmokoog ay darat, et dadlon naisagwed din sango na. Din likod na pay, tinopatopakan din dalloyon et matektekla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_42","074_27_42","ACT","27","42","42","Idi siya et di, layden din sosoldado ay mamse sin babalod ta say mamaga di manlangoy sin benget na ay lomayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_43","074_27_43","ACT","27","43","43","Ngem inparit din kapitan, tan laydena ay matago si Pablo. Inbilina ay pomadtok din makalangoy sin baybay ta mangon-ona da ay emey sin benget na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC27_44","074_27_44","ACT","27","44","44","dowan pay omonod di odom ay nanlologan sin tabla ya odom ay kaiw ay napo sin bapor. Et siya di di inyat mi am-in ay nangilsot sin dalloyon ay dinmateng sin benget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_1","074_28_1","ACT","28","1","1","Idi sinmawang kami sin benget na, say nangammoan mi ay Malta di ngadan din ili ay sinmawangan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_2","074_28_2","ACT","28","2","2","Din omilis di yan sigesiged di inyat da en dakami. Tinmago das nan-anidoan mi, tan man-od-odan et somkaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_3","074_28_3","ACT","28","3","3","Si Pablo et nansinop si maitongo. Ngem idi inpeey na sin apoy, kabela di eweg ay waday gita na, et kinat na din takkay na ay pinolipolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_4","074_28_4","ACT","28","4","4","Idi inilan din omili din eweg ay maon-onanat sin takkay na, nan-asibaga da en, “Pinomses biyag samet dedan, tan olay mo inlosot na din baybay, dinosan di adi kaila met laeng, tan doy et ay naisokat din eweg.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_5","074_28_5","ACT","28","5","5","Ngem kaiwalgi si Pablo sin eweg sin apoy, et maga di napasamak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_6","074_28_6","ACT","28","6","6","Namnamaen da ay lomat-ed din takkay na ono matokang ay matey, ngem idi sinsin-ed das nabayag yan magay inil-ila das napasamak, binaliwan dan nemnem da ay nangwani, “Diyos baw adis sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_7","074_28_7","ACT","28","7","7","Wada pay sin sag-en di sinmangladan mi ay doy di dagan Publius ay gobernador di ili. Inpasgep nas dakami sin beey na, et say nantean mis tolo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_8","074_28_8","ACT","28","8","8","Naitompong ay nansakit din aman Publius ay manpodot ya mandisinteri. En pinasyal Pablo, et idi nakakararag, kinapay nas sisya et nailatonan ay dagos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_9","074_28_9","ACT","28","9","9","Idi naammoan din naamag en sisya, inmey am-in din odom ay mansaksakit sin ili ay doy en Pablo, et inagasanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_10","074_28_10","ACT","28","10","10","Isonga ad-adoy siged ay insagot da en dakami, et sin kinmaanan mi, in-ali da abe din am-in ay masapol mi sin panbiyahian mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_11","074_28_11","ACT","28","11","11","Nantetee kami ed Malta si tolo ay bowan, asi kami pay manlogan si bapor ay napo ed Alexandria ay nantetees di sin pinagpepewek. Din malka na et din Singin ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_12","074_28_12","ACT","28","12","12","Inmey kami ed Siracusa, et toloy agew mis di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_13","074_28_13","ACT","28","13","13","Asi kami kasin nanlobwat ay emey ed Regium. Sin napat-aana pay, inlogi na ay nandagem sin napoan mi, isonga nanlobwat kami kasin, et sin kasin mapat-a, inmabot kami ed Puteoli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_14","074_28_14","ACT","28","14","14","Dinatngan mis di di iib-a mi ay mamati en Jesus, et inpakodan das dakami ta makitee kami en daida si esa ay dominggo. Pag kami et mandad-an ay emey ed Roma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_15","074_28_15","ACT","28","15","15","Idi nadamag din aag-i mi ay mamati ed Roma ay emey kamis di, addawi di dinan da ay en inmabat. Di odom et inmabat da sin markitan ed Appius, di odom pay, sin makwani en Tolo ay Hotel. Sin nangilaan Pablo en daida, nan-iyaman en Diyos ya pinmigsa di nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_16","074_28_16","ACT","28","16","16","Somawang kami pay ed Roma, inpabolos din tuturay ay man-abang si Pablo si esa ay beey ay es-esay soldado di manilib en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_17","074_28_17","ACT","28","17","17","Idi inmey di toloy agew, inpaayag Pablo din papangolon di Judio ay wada ed Roma. Idi nasinop da, kanana en daida, “Aag-i, magay basol ko sin iib-a tako ay Judio. Maga abe di inamag ko ay kontran di ogalin di aap-o tako. Ngem dinompap da pay dedan ed Jerusalem, et inmipolang da sin Romano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_18","074_28_18","ACT","28","18","18","Din Romano pay, idi binistigal das sak-en, layden da ay omibolos, tan inammoan da ay magay inamag ko si omanay si pamsean da en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_19","074_28_19","ACT","28","19","19","Ngem asi et sinigaan din iib-a tako ay Judio, isonga kapilitan ay in-apilok din kasok sin Emperador. Adiak pay idarum si daida. Sak-en a di maidarum. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_20","074_28_20","ACT","28","20","20","Et siya di di begew ay nangipaayagak en dakayo, ta man-asiila ya manngalat tako, tan laydek ay ipaammo en dakayo din kosto ay poon di nabalodak sin kadina ay nay. Maipoon sin pammatik sin namnamaen tako ay Israelita.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_21","074_28_21","ACT","28","21","21","Asi da pag kanan, “Maga di inawat mi ay solat si napo ed Judea maipanggep en sik-a. Olay abe din iib-a tako ay napos di, maga di insodsod ono dinaddad-at das lawa ay inamag mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_22","074_28_22","ACT","28","22","22","Ngem ammo mi pay et ay palawlawaen di ipogaw sin kailiili din iib-am ay somolsolot en Jesus, isonga layden mi pay ay dengngen mo sino di wada sin nemnem mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_23","074_28_23","ACT","28","23","23","Pag dan tolagen di agew ay kasin dan panngangalatan. Idi dinmateng din agew ay sana, ad-ad-ado da di inmey sin kad-an Pablo. Et inlogi na sin agsapa enggana sin nalabi ay nangilawlawag ya nangipaneknek si maipanggep sin panturayan Diyos. Inlawlawag na abe din insolat Moses ya din odom ay mamadto maipanggep sin Messias ta awisena komas daida ay mamati en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_24","074_28_24","ACT","28","24","24","Wada da di naawis sin inbagbaga na, ngem di odom pay et adi da namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_25","074_28_25","ACT","28","25","25","Isonga sin kinmaanan da, nagogodwa da ya nansosongbat da. Ngem sin daan dan komaanan, kanan Pablo ay nangilongbos, “Tet-ewa adi din inpaisolat di Ispirito Santo sin mamadto ay si Isaias maipanggep sin ap-o tako, tan kanana en Isaias, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_26","074_28_26","ACT","28","26","26","‘En ka ibaga sin ipogaw ay sana: Olay dengngedengngen yo, adi yo maawatan, ya olay isin-esin-eng yo, adi yo aben maimatonan. Siya di di ibagam en daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_27","074_28_27","ACT","28","27","27","tan din ipogaw ay sana et enggay kinmenteg di nemnem da. Tetewengen da din tet-ewa dowan da aben mankikimit tan into et mo makaila, makadnge ya makaawat da yan sangoen das sak-en ta agasak si daida,’ kanan din naisolat ay kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_28","074_28_28","ACT","28","28","28","Isonga laydek ay ipaammo en dakayo ay wada da di inbaan Diyos ay en nangibaga sin Gentil si maipanggep si iyat na ay mangisalakan sin ipogaw, yan mo daida pay et patien da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_29","074_28_29","ACT","28","29","29","Sin nangwanianas di, kinmaan din Judio ay palalo di pansosongbatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_30","074_28_30","ACT","28","30","30","Dowa ay tawen di nantetean Pablo sin beey ay inabanganas di ed Roma, dowanan pinaspasgep di am-in ay en namasyal en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("AC28_31","074_28_31","ACT","28","31","31","Natoled ay nangikaskasaba ya nangit-itdo si maipanggep sin panturayan Diyos ya si Apo Jesu Cristo, yan maga di nangiparit en sisya. Siya et sa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_1","075_1_1","ROM","1","1","1","Sak-en si Pablo ay nangisolat isna. Esaak ay mansilsilbi en Cristo Jesus. Pinilin Diyos sak-en ay man-apostol ya dinotokana abes sak-en ay en mangikaskasaba sin siged ay damag ay napo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_2","075_1_2","ROM","1","2","2","Din nay siged ay damag et say inkarin Diyos ed nabaon ay inpaisolat na sin mamadto ay nankalkaliana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_3","075_1_3","ROM","1","3","3","Din kalkalien din nay siged ay damag et din Anak na ay si Jesu Cristo ay Apo tako. Mo maipanggep sin kaipogaw na et polin Ari David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_4","075_1_4","ROM","1","4","4","Mo maipanggep abe sin nasantoan ay kinadiyos na, inpailan Diyos ay sisya din Anak na idi tinago na kasin babaen sin panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_5","075_1_5","ROM","1","5","5","Begew en sisya, sineg-angan Diyos sak-en et nanbalinenas sak-en si apostol ta say awisek din kaipoipogaw sin am-in ay ili ay mamati ya manongpal en Cristo ta say madaydayaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_6","075_1_6","ROM","1","6","6","Olay dakayo abe ed issa Roma et naitatapi kayo sin ipogaw ay inayagan Diyos ay maitapi en Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_7","075_1_7","ROM","1","7","7","Naey ngarud di solat ko en dakayo am-in issa ay laylayden Diyos ya inayagana ay manbalin si ipogaw na. Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_8","075_1_8","ROM","1","8","8","Din damo ay laydek ay ibaga et man-iyamanak en Diyos begew en dakayo am-in, tan mandindinamag din pammati yo sin olay addawi ay il-ili. Et dengdengngen Diyos nan iyaman ko begew en Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_9","075_1_9","ROM","1","9","9","Si Diyos ay nay ay pansilsilbiak sin am-in ay kabaelak ay mangikaskasaba sin siged ay damag ay maipanggep sin Anak na, et ammo na ay sin am-in ay pankarkararagak et ikarkararagak dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_10","075_1_10","ROM","1","10","10","Kedkedawek en sisya ta mo say laydena, waday wayak ay en mamasyal en dakayo, tan nabayag ay magay wayak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_11","075_1_11","ROM","1","11","11","Tan palalo di layad ko ay mangila en dakayo ta say ibingayak dakayo si bindisyon ay napo sin Ispirito Santo ta say pomigpigsa san pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_12","075_1_12","ROM","1","12","12","Din laydek ay kanan et ta pomigpigsa din pammati tako am-in. Mabadanganak begew sin pangilaak sin pammati yo ya mabadangan kayo abe sin pammatik. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_13","075_1_13","ROM","1","13","13","Aag-ik, laydek ay ammoan yo ay namin ado ay ninemnem ko ay en ilaen dakayo, ngem enggana ed wani, wada di manangsangaw en sak-en. Laydek ay pasyalen dakayo ta say wada abe en dakayo issa di awisek ay mamati ta kaman din naamag sin Gentil sin odom ay il-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_14","075_1_14","ROM","1","14","14","Tan lebbengek ay en mangibagbaga sin siged ay damag sin am-in ay kalasin di ipogaw, din wada sin siyodad ya din wada sin kadondontogan, din naadal ya din magay adal na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_15","075_1_15","ROM","1","15","15","Isonga silalayadak ay mangikasaba sin siged ay damag en dakayo abe ay omili ed issa Roma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_16","075_1_16","ROM","1","16","16","Tan adiak polos mabain ay mangibagbaga sin siged ay damag, tan siya na din kailaan di panakabalin Diyos ay mangisalakan sin am-in ay mamati. Naipaammo omona sin Judio, asi pay sin Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_17","075_1_17","ROM","1","17","17","Tan din nay siged ay damag et ipaammo na din planon Diyos ta say mapalinteg di ipogaw sin pangiilaana. Din kinalinteg ay nay ay napo en Diyos et maibasar sin pammati et anggoy. Tan siya met laeng di kanan din inpaisolat Diyos ay kanana, “Din ipogaw ay pinalinteg Diyos begew sin pammati na et wada en sisya di biyag ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_18","075_1_18","ROM","1","18","18","Si Diyos ay wada ed langit et inpaammo na ay dosaena din am-in ay ipogaw ay adi mamati en sisya ya mangam-amag si lawa. Begew sin kinalawa da, kalkaloban da din tet-ewa ay maipanggep en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_19","075_1_19","ROM","1","19","19","Tan din mabalin ay maammoan ay maipanggep en Diyos et nalawag en daida, tan si Diyos met laeng di nangipalawag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_20","075_1_20","ROM","1","20","20","Tan manlogi sin namarsuaan Diyos sin lobong, nalaka ay maawatan di ipogaw di maipanggep sin kinadiyos ya panakabalina ay magay pap-eng na, olay mo adi kailas sisya, tan mail-ila din pinarsua na. Isonga maga polos pambal da ay adi mangammo sin tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_21","075_1_21","ROM","1","21","21","Tan olay mo ammo da ay wada di Diyos, adi da bigbigen sisya ay Diyos ya adi da aben man-iyaman en sisya, mo adi et din pannemnem da et nanbalin si magay silbi na dowan aben binmolinget di nemnem da ay lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_22","075_1_22","ROM","1","22","22","Olay mo kanan da en nalaing da, nanbalin das naong-ong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_23","075_1_23","ROM","1","23","23","Tan din dinaydayaw da et baken si Diyos ay adi katkatey mo adi et din inamag da ay sinan didiyos ay mais-o sin ilan di ipogaw ay matey ya sin mantaytayaw, manmandan ya mankodkodap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_24","075_1_24","ROM","1","24","24","Isonga binaybay-an Diyos daida ta tongpalen da din lawlawa ay laylayden di nemnem da ta say amagen da di kompormi ay kalasin di kadodogis ay mangibabain sin awak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_25","075_1_25","ROM","1","25","25","Say am-amagen da di tan dinokogan da din tet-ewa ay maipanggep en Diyos ta say din etek di patien da. Tan din dinaydayaw ya nansilsilbian da et din pinarsuan Diyos ay baken et si Diyos ay namarsua. Si Diyos ay nay di lebbeng na ay madaydayaw si eng-enggana. Siya sa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_26","075_1_26","ROM","1","26","26","Siya di din gapo ay binaybay-an Diyos daida ta am-amagen da din kababain ay layden di awak da. Olay din babbabai et binaliwan da din kosto ay layden di awak da ta din iib-a da ay babai di daddaagen da ay baken lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_27","075_1_27","ROM","1","27","27","Siya abe sin lallalaki. Dinokogan da din kosto ay panadaagan da sin babai ta din iib-a da ay lalaki di palalo ay aklongan da ay daddaagen. Isonga ikarkaro da di dosa ay maibagay sin kadodogis ay inam-amag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_28","075_1_28","ROM","1","28","28","Begew sin nangibilangan da ay magay silbin di mamigbigan da en Diyos, binaybay-anas daida ta am-amagen da din lawa ay nanbanagan di kinmadodogis ay nemnem da ay adi makailasin sin siged ya lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_29","075_1_29","ROM","1","29","29","Kankanayon ay am-amagen da din am-in ay kalasin di lawa. Man-gamgamgam da si baken dan oka ya makaapal da. Makapese da, makaibaw da, somisikap da, ya nemnenemnemen da ay mamaligat sin gagait da. Manag-olit da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_30","075_1_30","ROM","1","30","30","palawlawaen da din gagait da, ya kaliliget da si Diyos. Magay rispito da sin olay sino ay ipogaw dowan da aben ipapangato ya it-it-ek din awak da. Kankanayon ay mannemnemnem das odom ay kalasin di lawa ya adi da polos patien din aam-a ya iin-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_31","075_1_31","ROM","1","31","31","Magay nemnem da si Diyos ya adi da polos matalek ay ipogaw. Olay din pamilya da yan adi da laylayden ya maga abey seg-ang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM1_32","075_1_32","ROM","1","32","32","Olay mo ammo da din linteg Diyos ay mangwani en lebbeng na ay madosa ay eng-enggana din mangam-amag en da dooy, itoltoloy da pay dedan ay mangam-amag. Yan baken anggoy nadi, mo adi et daydayawen da abe di odom ay ipogaw ay mangamag si kaman dadi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_1","075_2_1","ROM","2","1","1","Siguro, kanan yo en madosa koma din lawlawa ay ipogaw ay doy da. Ngem siliban yo, dakayo ay mamispis-oy sin gagait yo, tan nan-iso din am-amagen yo sin am-amagen da. Isonga mo pabasbasolen yos daida, din awak yo met laeng di pabasbasolen yo, isonga magay isongbat yo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_2","075_2_2","ROM","2","2","2","Tan ammo tako ay kostokosto din panosaan Diyos sin ipogaw ay mangam-amag sin lawa ay kaman da doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_3","075_2_3","ROM","2","3","3","Isonga mo pabasbasolen yos daida dowan pay man-iso din am-amagen yo ay lawa, naipaksaw kayo met mo kanan yo en mailisian yo din panosaan ton Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_4","075_2_4","ROM","2","4","4","Natnatken abe di nemnem yo maipanggep sin peteg ay seg-ang ya anos Diyos en dakayo, tan adi yo inaw-awatan ay din gapo ay segseg-angan Diyos dakayo et ta waday waya yo ay mangibabawi sin basbasol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_5","075_2_5","ROM","2","5","5","Ngem dakayo, sigaan yo ay manbabawi tan makenteg san nemnem yo. Isonga sepsepsepen yo din dosa yo sin agew ay panosaan Diyos sin ipogaw ay adi mamati. Sin agew ay doy, maila ay kosto din pangokoman Diyos sin kaipoipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_6","075_2_6","ROM","2","6","6","tan gon-gonaana am-in daida ay maibasar sin inam-amag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_7","075_2_7","ROM","2","7","7","Din ipogaw ay nangipapati ay mangamag si siged ta say dayawen Diyos daida ya matagotago da sin kad-an Diyos ay eng-enggana et idawat Diyos en daida di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_8","075_2_8","ROM","2","8","8","Ngem din ipogaw ay mangipaon-ona sin laylayden da ya manigaan ay mamati sin tet-ewa ta say amagen da di lawa et lak-amen dan to din madagsen ay panosaan Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_9","075_2_9","ROM","2","9","9","Aw, palalo ay sakit ya ligat di lak-amen da am-in ay mangam-amag si lawa, namnamed sin Judio ngem siya abe sin Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_10","075_2_10","ROM","2","10","10","Ngem din mangam-amag si siged et gon-oden da di talna ya din pangidayawan Diyos en daida, namnamed sin Judio ngem siya abe sin Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_11","075_2_11","ROM","2","11","11","Tan magay ipogaw si pabpaboran Diyos sin pangokomana en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_12","075_2_12","ROM","2","12","12","Tan am-in ay nakabasol et maisian da en Diyos ta madosa da ay eng-enggana. Mo din Gentil et adi da ammo din linteg Moses, isonga baken say kaibasaran di pangeddengan Diyos en daida, ngem madosa da pay dedan. Mo din Judio pay et ammo da din linteg Moses, isonga say osalen Diyos din linteg ay sana ay mangeddeng en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_13","075_2_13","ROM","2","13","13","Tan din ibilang Diyos ay nalinteg sin pangiilaana et baken din mandengdenge anggoy sin linteg mo adi din manongtongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_14","075_2_14","ROM","2","14","14","Olay mo adi ammon din Gentil din naisolat ay linteg Moses, on-onodan da pay dedan di odom ay bilbilin di linteg ay sana, tan din nemnem da di kaman dan linteg ay mangiturong en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_15","075_2_15","ROM","2","15","15","Isonga ipappaila da sin am-amagen da ay naiigto sin nemnem da din bilbilin di linteg. Din nemnem da abe et ipaneknek na ay tet-ewa di, tan din nemnem da met laeng di mangibagbaga en daida mo siged ono lawa di am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_16","075_2_16","ROM","2","16","16","Kaman nina met laeng di mapasamak sin agew ay pangipaokoman Diyos en Jesu Cristo sin am-in ay amag ya nemnem di ipogaw, pati din adi naammoan. Siya na abe di ibagbagak sin pangikaskasabaak sin siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_17","075_2_17","ROM","2","17","17","Dakayo ay iib-ak ay Judio, banolen yo kayman din kajudio yo ya taltalken yo din panongtongpalan yo sin linteg ay mangisalakan en dakayo. It-it-ek yo abe din awak yo tan kanan yo en inaammo yo din tet-ewa ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_18","075_2_18","ROM","2","18","18","Ammo yo din laydena ay amagen yo ya nalaing kayo abe ay manpili si kakostoan ay maamag begew sin nangad-adalan yo sin linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_19","075_2_19","ROM","2","19","19","Magay dowadowa yo pay ay dakayo di kosto ay mangitdo sin ipogaw ay nagodab maipanggep en Diyos ta say masilawan din mabolinget ay nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_20","075_2_20","ROM","2","20","20","Dadlon yo aben ammo ay waday kabaelan yo ay mamagbaga ya mangit-itdo sin ipogaw ay kaman dan anan-ak, tan baken dan naitdoan ya adi da ammo din kosto. Kanan yo di, tan ammo yo kayman din linteg Diyos ay kad-an di kosto ya tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_21","075_2_21","ROM","2","21","21","May kod, dakayo ay mangit-itdo sin iib-a yo, apay nga adi yo itdoan din awak yo? Ibilbilin yo en daida ay mangmangwani, “Adi kayo mangak-akew.” Ngem ay tet-ewa ngata ay adi kayo nangak-akew? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_22","075_2_22","ROM","2","22","22","Kankanan yo abe en, “Adi kayo makikamkamalala.” Ngem ay siya mo adi kayo nakikamkamalala? Palalo kayman ay malmaloya kayo sin sinan didiyos, ngem dowan kayo aben sengsenggep sin timplo ay kad-an da ta akewen yo din wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_23","075_2_23","ROM","2","23","23","Ay apaw kayo ay mangit-it-ek sin kinasiged di linteg Diyos ngem dowan yon ibabain sisya sin panlablabsingan yo sin linteg na ay sana! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_24","075_2_24","ROM","2","24","24","Siya na di ibagbagan din naisolat ay kalin Diyos ay kanana, “Palawlawaen di Gentil din ngadan Diyos begew en dakayo ay Judio.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_25","075_2_25","ROM","2","25","25","Wada kayman di silbin di nanpakogitan tako ay Judio dalo et mo tongtongpalen tako din linteg Diyos, ngem mo adi tako tongtongpalen, magay silbi na, tan kaman takon Gentil ay baken ipogaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_26","075_2_26","ROM","2","26","26","Siya abe sin Gentil, olay mo adi da nanpakogit, ngem mo tongtongpalen da din linteg Diyos, ibilang Diyos ay kaman dan nanpakogit ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_27","075_2_27","ROM","2","27","27","Isonga din Gentil ay adi nakogit ngem tongtongpalena pay dedan din linteg Diyos, ipaila na din basol di Judio begew sin kinalinteg na. Tan din Judio et olay mo wada din naisolat ay linteg Diyos en sisya ya olay mo nanpakogit sisya, lablabsingena pay dedan din linteg ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM2_28","075_2_28","ROM","2","28","29","Tan din tet-ewa ay Judio, laydek ay kalien, din tet-ewa ay ipogaw en Diyos et baken din ipogaw ay kaman Judio di kailaana ya ogali na et anggoy mo adi din ipogaw ay kosto di nemnem na. Din kogit abe ay nabanol sin pangilan Diyos et baken din kakogitan di partin di awak mo adi et din kakaanan di lawa sin nemnem di ipogaw ay oblan di Ispiriton Diyos, baken oblan di naisolat ay linteg. Din ipogaw ay kaman nina et olay mo adi daydayawen di iib-a nas sisya, daydayawen pay dedan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_1","075_3_1","ROM","3","1","1","Siguro, kanan yos nemnem yo, “Sino ngarud di nanlasinan di Judio sin Gentil? Ay maga abe di silbin di panpakogitan tako?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_2","075_3_2","ROM","3","2","2","Ngem ad-ado met di nanlasinan tako ay Judio. Omona, intalek Diyos din inpaisolat na ay kali en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_3","075_3_3","ROM","3","3","3","Tet-ewa ay wada da di Judio ay adi matalek, ngem ay layden nina ay kanan en adi aben matalek si Diyos ay manongpal sin inkari na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_4","075_3_4","ROM","3","4","4","Maga met! Tan olay mo man-et-etek am-in di ipogaw, adi polos mabalin ay man-etek si Diyos. Nemnemen yo din naisolat ay kalin Diyos ay kanana, “Mo mankali ka ay Diyos, maammoan ay kostokosto di kankanam. Mo wada abe di mangpabasol en sik-a, adi mabalin ay maabak ka.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_5","075_3_5","ROM","3","5","5","Wada da kano di pilosopo ay mangwani en baken kosto di amagen Diyos mo dosaenas datako, tan namnamed kano ay maila din kinalinteg na mo maiiso sin panbasbasolan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_6","075_3_6","ROM","3","6","6","Ngem baken met kosto san kankanan da, tan mo baken nalinteg si Diyos, into ngin di pangaanas lebbeng na ay mangokom sin am-in ay ipogaw? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_7","075_3_7","ROM","3","7","7","Mo ngin ta wada di makisongsongbat ay mangmangwani, “Adiak koma makeddengan ay madosa begew sin etek ko, tan begew sin etek ko, namnamed ay maila din katet-ewan di kalin Diyos et say kadayawana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_8","075_3_8","ROM","3","8","8","Din mangwanis na et kamanan kanan, “Olay lawa di am-amagen tako ta say siged di pantongpalana.” Di odom ay ipogaw et palawlawaen das sak-en ay mangmangwani en siya say it-itdok, ngem baken met tet-ewa. Lebbeng na ngarud din dosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_9","075_3_9","ROM","3","9","9","Sino ngarud di kanan tako? Ay sigsiged di kasasaad di Judio sin pangilan Diyos mo din Gentil? Maga, tan enggay inbagak ay iturayan di basol am-in ay ipogaw, olay Judio ono Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_10","075_3_10","ROM","3","10","10","Tan siya na met laeng din kanan di naisolat ay kalin Diyos ay mangwani, “Maga polos di nalinteg ay ipogaw, maga di olay esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_11","075_3_11","ROM","3","11","11","Maga abe di makaawat ay kosto si maipanggep en Diyos ya maga di manganap ay mangammo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_12","075_3_12","ROM","3","12","12","Dinokogan da am-in si Diyos, isonga nanbalin das ipogaw ay magay silbi na. Maga di olay esa si mangamag si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_13","075_3_13","ROM","3","13","13","Din tepek da et kaman man-akoo ay kaot, tan kadodogis din ipabelbela da ay kali. Os-osalen da din kali da ay mangietek si iib-a da ya domadael di kankanan da ay kaman din kedet di eweg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_14","075_3_14","ROM","3","14","14","Kankanayon ay ipappaila da din liget ya bonget da sin kali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_15","075_3_15","ROM","3","15","15","Nalaka en daida di pomse, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_16","075_3_16","ROM","3","16","16","ya olay intoy em-emeyan da et waday dadaelen da ya pakaseseg-angen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_17","075_3_17","ROM","3","17","17","Adi da dinan din danan ay maiturong sin olnos ya talna, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_18","075_3_18","ROM","3","18","18","ya adi da aben ammo ay emegyat en Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_19","075_3_19","ROM","3","19","19","Siya sa din kanan di naisolat ay kalin Diyos, et ammo tako ay din kaiturongana et din ipogaw ay naidawtana. Isonga adi kabalin ay manpambal di olay sino ay ipogaw ay mangwani en magay basol na ya am-in ay ipogaw abe et lebbeng na ay okomen Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_20","075_3_20","ROM","3","20","20","Tan magay ipogaw si ibilang Diyos ay nalinteg begew sin panongtongpalana sin linteg, tan din kaosalan di linteg et ipaammo na anggoy sin ipogaw ay wada di basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_21","075_3_21","ROM","3","21","21","Ngem ed wani, naipaammo din planon Diyos ay mangibilang si ipogaw ay nalinteg sin pangiilaana, ngem baken manbegew sin panongtongpalan da sin linteg. Din plano na ay nay ay inbagbagan met laeng di insolat Moses ya din tapin di mamadto et siya na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_22","075_3_22","ROM","3","22","22","Ibilang Diyos ay nalinteg di olay sino ay ipogaw begew sin pammati na en Jesu Cristo. Magay panlaslasinena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_23","075_3_23","ROM","3","23","23","Tan nakabasol tako am-in ya adi tako makad-as sin kinasiged Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_24","075_3_24","ROM","3","24","24","Ngem begew sin seg-ang na en datako ay magay bayad na, ibilang na ay nalinteg tako babaen sin inamag Cristo Jesus ay mangsobot en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_25","075_3_25","ROM","3","25","25","Inbaan Diyos sisya ay matey ta say ikaro na din dosan di basol tako, et babaen sin dada na, mabalin ay mapakawan din basbasol tako mo mamati tako en sisya. Inamag Diyos di ta say ipaila na din kinalinteg di inamag na ed idi. Tan ed idi, inan-anosana din basbasol di ipogaw ay adi na dinosa ay dagos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_26","075_3_26","ROM","3","26","26","ngem ed wani, inpaila na ay adi na owat nilinglingan din basbasol ay doy mo adi et intapi na sin basbasol ay binaklay Jesus sin krus. Isonga maila ay dalon nalinteg si Diyos dowan sisya abe di mangibilang ay nalinteg di am-in ay ipogaw ay mamati en Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_27","075_3_27","ROM","3","27","28","Isonga adi polos mabalin ay it-ek tako din kinalinteg tako, tan din pangibilangan Diyos ay nalinteg tako et baken begew sin nanongtongpalan tako sin linteg na mo adi et begew sin pamatian tako en Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_29","075_3_29","ROM","3","29","29","Isonga si Diyos et baken met Diyos di Judio et anggoy mo adi et Diyos aben di Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_30","075_3_30","ROM","3","30","30","Tan es-esa di Diyos, et olay Judio ono Gentil, magay odom ay begew si pangibilangana en daida ay nalinteg mo adi din pammati da et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM3_31","075_3_31","ROM","3","31","31","Din nay ibagbagak maipanggep si pammati, ay laydena ay kanan en olay iwasit tako din linteg? Maga, tan mo mamati tako en Jesu Cristo, tongpalen tako din kosto ay layden di linteg ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_1","075_4_1","ROM","4","1","1","Nemnemen tako si Abraham ay ap-apo tako ay Judio. Sinoy begew ay naibilang sisya ay nalinteg? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_2","075_4_2","ROM","4","2","2","Mo kaspangarigan inbilang Diyos ay nalinteg sisya begew sin inam-amag na, wada koma di it-it-ek na, ngem din katet-ewa na et magay mabalin ay it-it-ek na en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_3","075_4_3","ROM","4","3","3","Tan wada di naisolat ay kalin Diyos ay mangwani, “Pinatin Abraham din inbagan Diyos, isonga inbilang Diyos ay nalinteg sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_4","075_4_4","ROM","4","4","4","Mo man-obla di ipogaw ya malagboan, adi tako ibilang di lagbo na ay rigalo mo adi et sokat di boway na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_5","075_4_5","ROM","4","5","5","Ngem mo adi ioblaan di ipogaw di kaisalakanana mo adi et mamati en Diyos ay sisya di mangibilang ay nalinteg di managbasol, din pammati na di gapo ay ibilang Diyos sisya ay nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_6","075_4_6","ROM","4","6","6","Siya na abe di layden David ay kalien sin nangibagaana sin ragsak di ipogaw ay ibilang Diyos ay nalinteg ay baken din inam-amag na si gapo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_7","075_4_7","ROM","4","7","7","Kanana, “Nagasat di ipogaw ay pinakawan ya nilinglingan Diyos di basbasol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_8","075_4_8","ROM","4","8","8","Nagasat di ipogaw ay inbilang Diyos ay magay basol na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_9","075_4_9","ROM","4","9","9","May kod, din gasat ay nay, ay para sin Judio anggoy ay nakogit? Aga, para sin Gentil abe, olay adi da nakogit. Nemnemen tako kasin din inpaisolat Diyos ay kanana en pinatin Abraham din inbagan Diyos, isonga inbilang Diyos ay nalinteg sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_10","075_4_10","ROM","4","10","10","Pig-an di naamagan nidi? Ay sin enggay nanpakogitana? Baken, mo adi et sin daan pay makogit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_11","075_4_11","ROM","4","11","11","Et din nanpakogitana maibasar sin bilin Diyos et say sinyal ay mangipaneknek ay din nangibilangan Diyos en sisya ay nalinteg et begew sin pammati na sin daan pay laeng manpakogit. Isonga sisya di kaman ap-apon di am-in ay mamati ay ibilang Diyos ay nalinteg olay mo adi da nanpakogit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_12","075_4_12","ROM","4","12","12","Sisya abe di ap-apon di Judio ay adi nakogit anggoy mo adi et on-onodan da abe din pammatin Abraham sin daan pay laeng manpakogit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_13","075_4_13","ROM","4","13","13","Inkarin Diyos en Abraham ya din aap-o na ay daida di manawid sin lobong. Ngem din begew ay inkarin Diyos di et baken din nanongtongpalan Abraham sin linteg mo adi et gapo ta namati yan inbilang Diyos sisya ay nalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_14","075_4_14","ROM","4","14","14","Tan mo doy ya maidawat din inkarin Diyos en daida anggoy ay mantaltalek sin panongtongpalan da sin linteg, maga ngarud di silbin di pammati. Maga abey banol din inkarin Diyos, tan magay makagon-od. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_15","075_4_15","ROM","4","15","15","Tan din panturongan di linteg et makeddengan di ipogaw ay madosa. Tan basta waday linteg et wada met abe di manlabsing. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_16","075_4_16","ROM","4","16","16","Isonga din inkarin Diyos et matongpal anggoy sin ipogaw ay mamati ta say maibasar sin seg-ang na. Tan mo din seg-ang Diyos di kaibasarana et sigurado ay matongpal en datako am-in ay maibilang ay aap-on Abraham ay baken anggoy din Judio ay mangammo sin linteg mo adi et am-in ay mamati ay kaman din pammatin Abraham. Tan sisya di kaman apo tako am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_17","075_4_17","ROM","4","17","17","Tan wada di naisolat ay kalin Diyos ay mangwani, “Panbalinek sik-a si apon di ipogaw sin kailiili.” Et natongpal di, tan si Abraham di apo tako am-in sin pangiilaan Diyos. Et din Diyos ay nay ay pinatpati na et sisya din waday panakabalina ay manago si natey ya mangipawada si maga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_18","075_4_18","ROM","4","18","18","Pinatin Abraham ay nannamnama ay din inkarin Diyos en sisya et dadlon matongpal, olay mo kaman adi kabalin ay matongpal. Isonga nanbalin ay apon di ipogaw sin ad-ado ay ili ay maibasar sin inbagan Diyos en sisya ay mangwani, “Kaman din talaw di kaad-adon di bilang di polim.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_19","075_4_19","ROM","4","19","19","Sin nangwanian Diyos sidi, adi polos mabalin ay manpoli si Abraham, tan nganngani ay sin gasot di tawena dowan aben basig si Sara ay asawa na. Ngem adi kinmapoy din pammati na sin nannemnemanas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_20","075_4_20","ROM","4","20","20","Adi aben mandowadowa ay tongpalen Diyos din inkari na mo adi pinmigpigsa et din pammati na ya dowana aben dinaydayaw si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_21","075_4_21","ROM","4","21","21","Tan dadlon napasnek di nemnem na ay kabaelan Diyos ay manongpal sin inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_22","075_4_22","ROM","4","22","22","Et din pammati na ay nay di begew ay inbilang Diyos ay nalinteg sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_23","075_4_23","ROM","4","23","23","Din kali ay nay ay mangwani en inbilang Diyos ay nalinteg sisya et adi naisolat para en Abraham anggoy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_24","075_4_24","ROM","4","24","24","mo adi et nailak-am tako. Tan siya abe ay ibilang Diyos ay nalinteg tako ay mamati en sisya ay nanago kasin en Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM4_25","075_4_25","ROM","4","25","25","Inpolang Diyos si Jesus ay natey begew sin basbasol tako ya tinago na kasin ta say mapalinteg tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_1","075_5_1","ROM","5","1","1","Isonga gapo ta ibilang Diyos ay nalinteg tako begew sin pammati tako, siged abe di pakikadkadwaan tako en sisya begew sin inamag Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_2","075_5_2","ROM","5","2","2","Begew en sisya, nakilaklak-am tako sin seg-ang Diyos ay gon-gon-oden tako ed wani, et peteg di ragsak tako tan namnamaen tako pay ay makilak-am tako sin kinasiged ya kinangaton Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_3","075_5_3","ROM","5","3","3","Et baken anggoy nidi si panragragsakan tako mo adi manragsak tako abe sin mapalpaligatan tako, tan ammo tako ay din ligat et pawadaena di anos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_4","075_5_4","ROM","5","4","4","Et mo maanosan tako di ligat, mapaneknekan ay napasnek di pammati tako. Et mo napasnek di pammati tako, namnamaen tako ay matongpal din planon Diyos para en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_5","075_5_5","ROM","5","5","5","Et din namnama tako ay nay, adi omipadismaya, tan ammo tako ay matongpal begew sin Ispirito Santo ay indawat Diyos en datako, tan ipalpalikna na en datako din dakdake ay layad Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_6","075_5_6","ROM","5","6","6","Sin kosto ay timpo ay pinilin Diyos, idi maga pay laeng di kabaelan tako ay mangamag sin layden Diyos, natey si Cristo para en datako ay managbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_7","075_5_7","ROM","5","7","7","Siguro, maga ngin en datako di mayad ay matey para si ipogaw ay managtongpal sin linteg, ngem mabalin ngin ay waday natoled ay matey para sin siged ya managseg-ang ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_8","075_5_8","ROM","5","8","8","Ngem inpailan Diyos din kadakdaken di layad na en datako, tan natey si Cristo para en datako idi managbasol tako pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_9","075_5_9","ROM","5","9","9","Isonga mo enggay inbilang Diyos ay nalinteg tako begew sin dadan Cristo ay inmayos sin nateyana, namnamed pay ay namnamaen tako ay omisalakan si Cristo sin panosaan Diyos sin ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_10","075_5_10","ROM","5","10","10","Tan mo kinaan Diyos din nanasalin en datako en sisya babaen sin nateyan di Anak na idi kaibaw tako pay laeng sisya, namnamed ay maisalakan takon to begew sin kamatagon Cristo, tan nay enggay nanbalin tako si gagayyem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_11","075_5_11","ROM","5","11","11","Ngem baken anggoy nidi si namnamaen tako, tan olay ed wani, manragragsak tako begew sin makikadkadwaan tako en Diyos begew en Jesu Cristo ay Apo tako ay nangipagayyem en datako en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_12","075_5_12","ROM","5","12","12","Nemnemen tako din pantongpalan di inamag Adan ya din inamag Cristo. Binmasol si Adan ed nabaon et siya di din nanlogian di bomasbasolan di ipogaw. Begew abe sin basol na, nakeddengan sisya ay natey, isonga manlogi isdi et matey am-in di ipogaw, tan am-in di ipogaw et manbasbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_13","075_5_13","ROM","5","13","13","Olay sin daan pangidawtan Diyos sin linteg na en Moses, nanbasbasol di ipogaw, ngem din basbasol da et adi naibilbilang ay nanlablabsingan da sin linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_14","075_5_14","ROM","5","14","14","Ngem olay mo adi da nilablabsing di esa ay bilin Diyos ay kaman din basol Adan, ammo tako ay waday basol da pay dedan, tan manlogi sin timpon Adan enggana sin timpon Moses, natenatey am-in di ipogaw. Si Adan et waday kaiisoana en Cristo ay inmonod en sisya, tan din inamag da ay dowa et waday pantongpalana sin am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_15","075_5_15","ROM","5","15","15","Ngem baken kayman nan-iso di pantongpalan di inamag da, tan addawi ay natken di insagot Diyos begew en Cristo mo din napasamak begew sin basol Adan. Tan begew sin basol din esa ay sana, nakeddengan am-in ay ipogaw ay matey, ngem madagdagsen pay din pantongpalan di seg-ang Diyos ya din insagot na sin am-in ay ipogaw begew sin seg-ang din esa ay si Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_16","075_5_16","ROM","5","16","16","Di esa abe ay kailasinan din sagot Diyos ya din nantongpalan di basol di esa ay ipogaw et siya na. Din nantongpalan din es-esa ay basol ay doy et nakeddengan am-in ay ipogaw ay madosa, ngem begew sin seg-ang Diyos et mabalin ay mapakawan din ad-ado ay basbasol di am-in ay ipogaw ya maibilang da ay nalinteg sin pangiilaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_17","075_5_17","ROM","5","17","17","Tet-ewa kayman ay masapol ay matey din am-in ay ipogaw begew sin basol di es-esa, ngem addawi ay madagdagsen din pantongpalan di inamag di esa ay ipogaw ay si Jesu Cristo. Tan begew en sisya, am-in ay mangawat sin palalo ay seg-ang Diyos ya din insagot na ay kinalinteg et gan-ganasen da din biyag ay iwed patingga na ya maitatapi da en Cristo sin panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_18","075_5_18","ROM","5","18","18","Isonga nakeddengan am-in ay ipogaw ay matey begew sin es-esa ay basol, ngem begew sin es-esa ay kosto ay inamag Cristo, mabalin abe ay maibilang ay nalinteg di am-in ay ipogaw ta say waday biyag da ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_19","075_5_19","ROM","5","19","19","Tan begew sin adi nanongpalan di esa ay ipogaw sin kanan Diyos, nanbalin am-in di ipogaw ay nakababasol. Ngem begew abe sin nanongtongpalan di esa ay ipogaw en Diyos, manbalin ay nalinteg din am-in ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_20","075_5_20","ROM","5","20","20","Indawat Diyos din linteg na en Moses ta say masepsep ay maad-ado din basbasol di ipogaw. Ngem olay mo inmad-ado di basbasol, ad-ad-ado pay et din seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM5_21","075_5_21","ROM","5","21","21","Tet-ewa ay inturturayan di basol di kaipoipogaw ta say matey da ya maisian da en Diyos ay eng-enggana. Ngem ed wani, din seg-ang Diyos di mangabak ya manturay, tan gapo sin inamag Jesu Cristo ay Apo tako, mabalin ay ibilang Diyos ay nalinteg di ipogaw ta say wada en daida di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_1","075_6_1","ROM","6","1","1","Sino ngarud di kanan tako koma? Ay olay itoltoloy tako ay manbasbasol ta say omad-ado pay din seg-ang Diyos? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_2","075_6_2","ROM","6","2","2","Adi polos mabalin! Tan mo maipanggep si basol, enggay natey tako, isonga adi mabalin ay itoltoloy tako pay laeng ay manbasbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_3","075_6_3","ROM","6","3","3","Ammo yo met ay sin nabonyagan tako ay sin naitapian tako en Cristo Jesus, kaman tako aben naitapi ay natey sin nateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_4","075_6_4","ROM","6","4","4","Aw, naitapi tako ay natey ya naiponpon sin nateyana ya naiponponana ta say onodan tako di baro ay kabibiyag ay kaman din kasin nanagoan Diyos en Cristo begew sin nakaskasdaaw ay panakabalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_5","075_6_5","ROM","6","5","5","Tan mo tet-ewa ay naitapi tako en sisya sin nateyana, tet-ewa abe ay maitapi tako sin kasinan natagoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_6","075_6_6","ROM","6","6","6","Tan ammo tako ay din sigod ay biyag tako et naitapi sin nailansaana sin krus ta say makaan din kabaelan di kinamanagbasol tako ya adi tako pay laeng maibabag-en sin basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_7","075_6_7","ROM","6","7","7","Tan mo matey di ipogaw, mapawayaan sin kabaelan di basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_8","075_6_8","ROM","6","8","8","Ngem patien tako ay mo naitapi tako ay natey sin nateyan Cristo, maitapi tako abe ay matago sin matatagoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_9","075_6_9","ROM","6","9","9","Tan ammo tako ay natago kasin sisya et adi kasin matey. Namaga din kabaelan di pese en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_10","075_6_10","ROM","6","10","10","Tan namingsan anggoy di nateyana. Adi na ipidpidwa din namaklayanas basol. Et din matatagoana ed wani et ta say mansilbi en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_11","075_6_11","ROM","6","11","11","Isonga datako abe et ibilang tako koma ay natey tako tet-ewa mo maipanggep si basol ngem matmatago tako mo maipanggep sin pansilsilbian tako en Diyos begew sin nakies-esaan tako en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_12","075_6_12","ROM","6","12","12","Isonga masapol ay adi tako ipalobos din pangiturturayan di basol en datako ta say adi tako tongtongpalen din lawlawa ay laylayden di awak tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_13","075_6_13","ROM","6","13","13","Adi tako aben ipolpolang di olay esay partin di awak tako sin basol ta say maosal ay mangamag si lawa, mo adi et idaton tako din awak tako en Diyos ya ipolang tako din am-in ay partin di awak tako en sisya ta say maosal ay mangamag si siged, tan siya di din maibagay sin ipogaw ay kaman nanatey ay indawtan Diyos si baro ay biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_14","075_6_14","ROM","6","14","14","Tan laton ay adi kasin iturayan di basol si datako, tan ed wani, din kaibasaran di kaisalakanan tako et baken din panongtongpalan tako sin linteg mo adi din seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_15","075_6_15","ROM","6","15","15","Sino ngarud di layden nina ay kalien? Mo maibasar din kaisalakanan tako sin seg-ang Diyos ay baken din panongtongpalan tako sin linteg, ay olay manbasbasol tako? Adi kabalin! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_16","075_6_16","ROM","6","16","16","Ammo yo koma ay mo nanpabag-en kayo si esa ay ipogaw ta say tongpalen yo, sisya dedan din among yo. Isonga mo basol di tongtongpalen yo, basol met laeng di among yo ya din pantongpalana et maisian kayo en Diyos ta madosa kayo. Ngem mo din on-onodan yo et din panongtongpalan yo en Diyos, maiturong sin kinalinteg yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_17","075_6_17","ROM","6","17","17","Man-iyamanak en Diyos tan olay mo bag-en dakayos basol ed idi, ngem ed wani pay, baken, tan inpasnek yo sin nemnem yo ay manongpal sin tet-ewa ay sursuro ay naitdo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_18","075_6_18","ROM","6","18","18","Isonga napawayaan kayo sin basol et nanbalin kayos bag-en di kinalinteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_19","075_6_19","ROM","6","19","19","Nay os-osalek di pangarig ay nalaka ay maawatan di ipogaw, tan adi pay laeng naket-eng san pammati yo. Ed idi, inpolang yo din am-in ay partin di awak yo sin basol ta say amagen yo di kadodogis ya masepsepsep abe ay am-amagen yo di kompormi ay kalasin di lawa. Ed wani, masapol ay baliwan yo di ta dadlon kayon maibag-en sin kinalinteg ta say nasantoan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_20","075_6_20","ROM","6","20","20","Sin ed idi ay bag-en dakayos basol, adi inturturayan di kinalinteg si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_21","075_6_21","ROM","6","21","21","Ngem sino ngata di ginanab yo sin inam-amag yo ed idi ay panbabainan yo ed wani? Maga polos, tan din pantongpalan din doy ay naam-amag et matey kayo ya maisian kayo en Diyos ay madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_22","075_6_22","ROM","6","22","22","Ngem ed wani, gapo ta napawayaan kayo sin basol ta manbalin kayos bag-en en Diyos, gon-gon-oden yo din panbalbalinan yo ay nasantoan ya din pantongpalana et din biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM6_23","075_6_23","ROM","6","23","23","Tan din basol et laglagboana di babag-ena ya din ilagbo na et matey ya maisian da en Diyos ay eng-enggana. Ngem si Diyos et sagot di idawdawat na, yan din sagot na et din biyag ay iwed patingga na begew sin nakies-esaan tako en Cristo Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_1","075_7_1","ROM","7","1","1","Dakayo ay aag-ik, ammok ay maawatan yo din nay ibagak, tan maawatan yo am-in din maipanggep si linteg. Ammo yo ngarud ay din linteg et waday lebbeng na sin ipogaw sin matatagoana et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_2","075_7_2","ROM","7","2","2","Kaspangarigan, din babai ay nangasawa. Kankanan di linteg en adi kabalin ay mangasawa si natken ay lalaki mo deda pay laeng din asawa na. Ngem mo matey din asawa na, mapawayaan din babai sin linteg ay sana et mabalin ay makiasawa kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_3","075_7_3","ROM","7","3","3","Isonga mo deda din asawa na yan makibeey si odom ay lalaki, kanan tako en makilallalakis sisya. Ngem mo matey din asawa na, mamaga abe din lebbeng di linteg ay sana en sisya, isonga adi makilallalaki mo kasin mangasawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_4","075_7_4","ROM","7","4","4","Siya abe en dakayo ay aag-ik. Napawayaan kayo sin lebbeng di linteg begew sin naitapian yo ay natey sin nateyan Cristo ta say mabalin ay maitapi kayo en sisya ay natago kasin ta say mansilbi kayo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_5","075_7_5","ROM","7","5","5","Tan ed idi ay nanongtongpalan tako sin laylayden di naipogawan ay nemnem tako, nasepsep ay inmad-ado din laylayden tako ay lawa begew sin nangammoan tako sin linteg, et inam-amag tako din maiturong koma sin kateyan ya kaisianan tako en Diyos ay madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_6","075_7_6","ROM","7","6","6","Ngem ed wani, begew sin naitapian tako sin nateyan Cristo, napawayaan tako sin linteg ay nangibag-en en datako. Isonga din pansilsilbian tako en Diyos ed wani et adi maibasar sin pangon-onodan tako sin naisolat ay linteg ay kaman din inyat tako ed idi mo adi maibasar sin baro ay kabibiyag ay mapmapo sin Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_7","075_7_7","ROM","7","7","7","Ay layden nina ay kanan en lawa din linteg? Baken, tan mo maga koma di linteg, adiak koman mailasin din kinalawan di ogalik. Kaspangarigan, mo maga koma di linteg ay mangwani en, “Adi kayo man-gamgam si baken yon oka,” adiak koman mailasin ay basol di man-gamgam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_8","075_7_8","ROM","7","8","8","Ngem gapo ta managbasolak, masepsepsep ay man-gamgamgamak begew sin linteg ay mangiparit si man-gamgam. Tan mo maga di linteg, maga abey kabaelan di basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_9","075_7_9","ROM","7","9","9","Ed idi, napnekak sin kabibiyag ko, tan adiak kayman inawatan ay kosto din kankanan di linteg. Ngem idi naawatak din laydena ay kalien, kaman binmangon din naipoli ay kinamanagbasol ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_10","075_7_10","ROM","7","10","10","et say nangammoak ay kamanak natey sin pangilan Diyos. Isonga din linteg et naidawat ta say maammoan di ipogaw din danan ay maiturong sin biyag, ngem begew sin adiak nanongtongpalan sin linteg ay doy, nakeddenganak ay matey ya maisian en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_11","075_7_11","ROM","7","11","11","Naietekanak kayman begew sin naipoli ay kinamanagbasol ko, tan kanak adi en mabalin ay maedasak di biyag begew sin panongtongpalak sin linteg, ngem din katet-ewa na et nilablabsing ko et baw, isonga nakeddenganak ay maisian en Diyos ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_12","075_7_12","ROM","7","12","12","Isonga din linteg et napo en Diyos, ya din am-in ay bilbilin di linteg et kostokosto ya siged da, tan napo da met laeng en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_13","075_7_13","ROM","7","13","13","Ay layden nina ay kalien en maisian tako en Diyos begew sin siged ay linteg na? Adi aben mabalin! Tan din begew et din kinamanagbasol tako. Ngem din planon Diyos maipanggep sin linteg na et ta maila din kalawlawan di kinamanagbasol tako. Tan begew sin basbasol tako, nanbalinen tako din siged ay linteg Diyos si osalena ay mangeddeng en datako. Isonga begew sin linteg na et dadlon maila din palalo ay kalawlawan di kinamanagbasol tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_14","075_7_14","ROM","7","14","14","Ammo tako ay siged di linteg tan napo sin Ispiriton Diyos. Ngem sak-en, owatak ipogaw ay nalaka ay manbasol. Kamanak nailako ay bag-en di basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_15","075_7_15","ROM","7","15","15","Masmasdaawak sin am-amagek, tan din laydek ay amagen et say adiak amagen, ya dowan et din sigaak ay amagen et say am-amagek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_16","075_7_16","ROM","7","16","16","Ngarud, din panigaak ay amagen din lawlawa ay am-amagek et siya say mangipaila ay awek ay siged di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_17","075_7_17","ROM","7","17","17","Isonga baken sak-en di mangam-amag mo adi din kinamanagbasol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_18","075_7_18","ROM","7","18","18","Tan ammok ay maga polos di siged si wada sin naipogawan ay nemnem ko, tan olay mo laydek ay amagen di siged, adiak makaamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_19","075_7_19","ROM","7","19","19","Isonga adiak makaamag sin siged ay laydek ay amagen ya dowanak am-amagen din lawlawa ay sigaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_20","075_7_20","ROM","7","20","20","Mo ipapatik ngarud ay mangamag sin sigaak ay amagen, maila ay baken sak-en di nangamag mo adi din kinamanagbasol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_21","075_7_21","ROM","7","21","21","Isonga din pinadpadas ko et siya na. Mo laydek ay man-amag si siged, ipapatik met laeng ay mangamag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_22","075_7_22","ROM","7","22","22","Tan mo din nemnem ko, laydelaydek din linteg Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_23","075_7_23","ROM","7","23","23","ngem natken baw di mangiturturay sin awak ko. Et din nay mangiturturay sin awak ko ay din kinamanagbasol ko et gobgobatena din linteg Diyos ay laylayden di nemnem ko ta say manbasolak. Isonga din pantongpalana et kamanak balod di kinamanagbasol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_24","075_7_24","ROM","7","24","24","Ay apawak ay kaseseg-ang! Sino ngin di mangisalakan en sak-en sin nay awak ko ay nakeddengan ay matey? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM7_25","075_7_25","ROM","7","25","25","Palalo di iyaman ko en Diyos, tan sisya di mangisalakan en sak-en begew en Jesu Cristo ay Apo tako! Si naey ngarud di kasasaad ko. Sin nemnem ko et laylaydek ay tongpalen din linteg Diyos, ngem begew sin kinamanagbasol ko et ipapatik pay laeng ay manbasbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_1","075_8_1","ROM","8","1","1","Isonga am-in tako ay nakies-esa en Cristo Jesus et adi tako polos madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_2","075_8_2","ROM","8","2","2","Tan begew sin nakies-esaan tako en Cristo Jesus, wada di baro ay biyag ay indawat di Ispirito Santo en datako, et din pangiturayana en datako di nangipawaya en datako sin kabaelan di kinamanagbasol tako ay mantongpal sin pese ya dosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_3","075_8_3","ROM","8","3","3","Din linteg et adi kabalin ay ipawaya nas datako sin kabaelan di basol, tan owat takon ipogaw ay adi makatongpal sin bilbilin di linteg. Ngem inamag Diyos din adi kabalin ay amagen di linteg. Inbaa na din Anak na ay nanbalin si ipogaw ay kaman datako ta say sisya di madosa para sin basbasol tako. Et say nangaanan Diyos sin kabaelan di basol ay mangituray en datako ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_4","075_8_4","ROM","8","4","4","Inamag Diyos di ta say datako ay mangon-onod sin Ispirito Santo ay baken din naipogawan ay nemnem tako et waday kabaelan tako ay dadlon manongpal sin kosto ay bilbilin di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_5","075_8_5","ROM","8","5","6","Din ipogaw ay manongtongpal sin lawa ay laylaydena et siya anggoy di kaimongsanan di nemnem na, ya din kaiturongana et maisian en Diyos ay eng-enggana. Ngem din manongtongpal sin Ispirito Santo et din laylayden di Ispirito Santo di kaimongsanan di nemnem na, ya din kaiturongana et tomalna di nemnem na dowana pay gon-gon-oden di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_7","075_8_7","ROM","8","7","7","Tan din ipogaw ay mangimongsan si nemnem na si lawa ay laylaydena et konkontraenas Diyos. Adi na patpatien din linteg Diyos, ya din katet-ewa na et adi na kabaelan ay patien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_8","075_8_8","ROM","8","8","8","Isonga din ipogaw ay manongtongpal sin naipogawan ay nemnem na et adi kabalin ay malaylaydan si Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_9","075_8_9","ROM","8","9","9","Ngem mo si dakayo pay, gapo ta mantetee din Ispiriton Diyos en dakayo, sisya di tongtongpalen yo ay baken din naipogawan ay nemnem yo. Nemnemen yo ay din ipogaw ay adi pantetean din Ispiriton Cristo et baken ipogaw Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_10","075_8_10","ROM","8","10","10","Ngem mo mantetee si Cristo en dakayo, olay mo matey din awak yo begew sin basbasol yo, matagotago pay dedan din ab-abiik yo sin kad-an Diyos begew tan inbilang Diyos ay nalinteg kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_11","075_8_11","ROM","8","11","11","Di esa pay, si Diyos di nanago kasin en Cristo, isonga mo wada en dakayo din Ispirito na, tagoena abe din awak yo ay matey begew sin Ispirito na ay mantetee en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_12","075_8_12","ROM","8","12","12","Isonga, aag-ik, wada di lebbengen tako ay tongpalen, ngem baken din laylayden di naipogawan ay nemnem tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_13","075_8_13","ROM","8","13","13","Tan mo say tongtongpalen tako din naipogawan ay nemnem tako, kapilitan ay maisian tako en Diyos ay eng-enggana. Ngem mo awaten tako din badang di Ispiriton Diyos ta say pandokogan tako din lawa ay am-amagen tako, wada en datako din biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_14","075_8_14","ROM","8","14","14","Tan din ipogaw ay iturturong di Ispirito Santo et daida din anan-ak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_15","075_8_15","ROM","8","15","15","Tan din Ispirito ay indawat Diyos en datako et adi na nanbalinen si datako si bag-en ay emegyat ay madosa ay kaman din kasasaad tako ed idi, mo adi et nanbalinenas datako si anan-ak Diyos. Isonga begew en sisya, mabalin ay Ama di pangwani tako en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_16","075_8_16","ROM","8","16","16","Din Ispirito Santo met laeng di maikadwa sin nemnem tako ay mangipaneknek ay tet-ewa ay anan-ak Diyos datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_17","075_8_17","ROM","8","17","17","Et gapo ta anan-ak Diyos datako, tawidana abes datako ta say makitawid tako sin am-in ay idawat na en Cristo. Tan mo mapaligatan tako ay kaman takon makiligat en Cristo, maitapi tako abe en sisya sin kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_18","075_8_18","ROM","8","18","18","Mo nemnemek san ligat ay laklak-amen takos nan daga, ibilang ko ay kaman magay dagsena mo nemnemek abe din kinasiged di ipailan Diyos en datako sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_19","075_8_19","ROM","8","19","19","Olay din am-in ay pinarsuan Diyos et laydelayden da ay domateng din timpo ay pangipailaan Diyos sin kasasaad tako ay anan-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_20","075_8_20","ROM","8","20","20","Tan kineddengan Diyos din pinarsua na ta say adi matongpal din kosto ay kaosalan da. Baken dedan daida di nanplano ay say lak-amen da di ay dosa, mo adi et planon Diyos. Ngem wada pay dedan di manamnama, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_21","075_8_21","ROM","8","21","21","tan planon Diyos ay mapawayaan to din am-in ay naparsua sin kabaelan di donot ya pese ta say makilak-am da sin sigesiged ay kasasaad di anan-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_22","075_8_22","ROM","8","22","22","Tan manlogi ed idi enggana ed wani, kaman nanbaybayeweng din am-in ay naparsua ay kaman babai ay manpalpaligat mo man-anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_23","075_8_23","ROM","8","23","23","Ngem baken daida anggoy di manpalpaligat mo adi olay datako abe ay naidawtan sin Ispirito Santo ay say damo ay indawat Diyos en datako ay mamati. Kaman tako aben manbaybayeweng sin nemnem tako sin pansedsed-an tako sin timpo ay dadlon ipailan Diyos din kasasaad tako ay anan-ak na ya baliwana din nay awak tako si baro ay awak ay adi katkatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_24","075_8_24","ROM","8","24","24","Tan siya na di ninamnamnama tako manlogi sin naisalakanan tako. Tan mo enggay natongpal, ay siya mo namnamaen tako pay laeng? Tan maga di mannamnama sin enggay natongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_25","075_8_25","ROM","8","25","25","Ngem gapo ta daan matongpal din namnamaen tako, an-anosan tako ay manseseed. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_26","075_8_26","ROM","8","26","26","Baken anggoy din namnama tako si mamadbadang en datako, mo adi bomadang abe din Ispiriton Diyos sin kinakapoy tako. Tan adi tako ammo ay mankararag ay kosto, ngem din Ispiriton Diyos et makikali en Diyos para en datako si bayeweng ay adi maikali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_27","075_8_27","ROM","8","27","27","Et si Diyos ay mangammo sin wadas nemnem tako et ammo na abe dedan din nemnem di Ispirito na, tan din ikararag na en Diyos para en datako ay ipogaw na et maibasar sin layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_28","075_8_28","ROM","8","28","28","Ammo tako ay din am-in ay mapaspasamak et mantitimpoyog da ta say siged di pantongpalana para en datako ay manglaylayad en Diyos ay inayagana ay maibasar sin plano na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_29","075_8_29","ROM","8","29","29","Tan din sigod ay pinipilin Diyos, et daida din sigod ay ninemnem na ay komaman sin Anak na ta say sisya di pangpangoan tako am-in ay siag-i. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_30","075_8_30","ROM","8","30","30","Da dooy ay ninemnem na ay komaman sin Anak na et inayagana abes daida, ya din inayagana et inbilang na abe ay nalinteg da. Baken anggoy nidi mo adi intapi nas daida sin kinasiged ya kinangaton Anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_31","075_8_31","ROM","8","31","31","Sino ngarud di layden am-in dana ay kalien? Din layden da ay kalien et siya na. Gapo ta si Diyos di wada en datako, sino ngata di makaabak en datako? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_32","075_8_32","ROM","8","32","32","Tan olay din kosto ay Anak na et adi na kinayyawan mo adi et inpolang nas sisya ay madosa para en datako am-in. Mo say inamag Diyos di sin Anak na para en datako, ay mabalin ngata ay adi na aben idawat en datako din am-in ay masapol tako? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_33","075_8_33","ROM","8","33","33","Sino ngata di makaidarum en datako ay pinilin Diyos? Tan si Diyos di mangibilang ay nalinteg tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_34","075_8_34","ROM","8","34","34","Sino abe di mangeddeng en datako? Tan si Cristo di natey ay para en datako et baken anggoy nadi mo adi et kasin aben natago, et wada ed wani sin makannawan Diyos. Sisya pay di makikali en Diyos para en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_35","075_8_35","ROM","8","35","35","Isonga sino ngarud di mabalin ay mangisian en datako sin layad Cristo? Ay mabalin ngata di ligat ono danag ono din mamaligatan di ipogaw en datako? Ay mabalin abe di dagaang ono kinakolang di bado ono kaeegyat ay mapasamak ono olay din mapsean tako? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_36","075_8_36","ROM","8","36","36","Din kaman dana ay ligat et siya met laeng di ibagbagan din inpaisolat Diyos ay kanana, “Begew en sik-a ay Apo, sangsangoen mi di pese si kankanayon. Maibilang kami ay kaman kakarnero ay dandani ay mapalti.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_37","075_8_37","ROM","8","37","37","Ngem olay mo lak-amen tako am-in dana ay ligat, magay kabaelan da ay mangabak en datako mo adi et mangabak tako ay kosto begew en Cristo ay nangipaila sin layad na en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_38","075_8_38","ROM","8","38","38","Tan dadlonak ammo ay maga polos di makaisian en datako sin layad na. Olay mo matey tako ono matmatago tako, lak-amen tako pay dedan din layad na. Olay aanghel ono aanito ono odom ay waday kabaelan da et adi da kabaelan ay manadael sin layad na en datako. Olay din mapaspasamak ed wani ono din daan mapasamak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM8_39","075_8_39","ROM","8","39","39","olay sino di wada sin kayang ono ed dallem, ya olay sino abe ay naparsua et maga polos di makaisian en datako sin layad Diyos ay laklak-amen tako begew en Cristo Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_1","075_9_1","ROM","9","1","1","Din nay ibagak en dakayo et tet-ewa, baken lastog, tan nakies-esaak en Cristo. Olay din konsensiak ay iturturong din Ispirito Santo et panpaneknekana ay baken kon etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_2","075_9_2","ROM","9","2","2","Din laydek ay ibaga et palalo ay madadagsenanak, kanayon abe ay mansakit di nemnem ko begew sin iib-ak ay Judio ay kadadaak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_3","075_9_3","ROM","9","3","3","Tan mo mabalin koma, olay sak-en di maiskat en daida ay madosa ya maisian en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_4","075_9_4","ROM","9","4","4","Ad-ado di nanlasinan da, tan daida din polin Israel ay pinilin Diyos ay ipogaw na ya daida di nanbalinena si anan-ak na. Daida abe di nangipailaan Diyos sin kinadiyos na. Daida di nanawid sin inkarikarin Diyos sin aap-o da ya ad-ado abey inkari na en daida. Daida met laeng di nangidawtan Diyos sin linteg na ya nangipaammoana sin kosto ay iyat da ay manaydayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_5","075_9_5","ROM","9","5","5","Din aap-o da et nabanol da ay ipogaw ed nabaon. Olay din Messias ay si Cristo et polin di Judio mo maipanggep sin kaipogaw na, et sisya si Diyos ay mangituray sin am-in ay wada. Madaydayaw sisya koma si eng-enggana! Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_6","075_9_6","ROM","9","6","6","Din nay inbagak ay maipanggep si iib-ak ay polin Israel ay adi mamati en Cristo, ay laydena ay kalien en adi tinongpal Diyos din inkari na sin ipogaw na? Aga, tan din polin Israel et baken da am-in tet-ewa ay ipogaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_7","075_9_7","ROM","9","7","7","Baken am-in abe ay naipolin Abraham di tet-ewa ay aap-o na, tan kanan Diyos en Abraham, “Din polin Isaac anggoy di maibilang ay aap-om.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_8","075_9_8","ROM","9","8","8","Layden nina ay kalien en baken am-in ay polin Abraham di ibilang Diyos ay anan-ak na mo adi et anggoy din maianak ay katongpalan di inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_9","075_9_9","ROM","9","9","9","Tan siya na di inkarin Diyos en Abraham maipanggep en Isaac: “Mo domateng din kosto ay timpo, ipailak din panakabalin ko en dakayo, ay say pangianakan Sara si anak yo ay lalaki.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_10","075_9_10","ROM","9","10","10","Baken anggoy nadi si mangipaila si iyat Diyos ay manpili, tan wada abe din naamag sin singin ay anak Rebeka ay inpotot Isaac ay apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_11","075_9_11","ROM","9","11","12","Tan sin daan maianak din dowa ay sana ya maga pay laeng di inamag da ay siged ono lawa, kanan Diyos en Rebeka, “Din inoona et say mansilbi sin inoodi.” Kanan Diyos di ta say maammoan ay din namiliana sin esa et adi maibasar sin inamag da ay dowa mo adi et sin sigod ay ninemnem na ay ayagan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_13","075_9_13","ROM","9","13","13","Siya na met laeng di olog di inpaisolat Diyos ay kanana, “Inpailak din layad ko en Jacob, ngem si Esau et sinigaak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_14","075_9_14","ROM","9","14","14","Ay layden nina ay kanan en baken kosto di inamag Diyos? Adi kabalin! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_15","075_9_15","ROM","9","15","15","Waday lebbeng Diyos ay nangamag sidi, tan kanan Diyos en Moses, “Seg-angak din laydek ay seg-angan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_16","075_9_16","ROM","9","16","16","Isonga say pangammoan tako ay din mamilian Diyos si ipogaw et adi maibasar sin layden da ya am-amagen da mo adi et sin seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_17","075_9_17","ROM","9","17","17","Nemnemen tako din naisolat ay kalin Diyos en Faraon ay arin di Egipto. Kanana, “Nanbalinek sik-a ay ari ta say ipailak din panakabalin ko begew en sik-a ya ta say maammoan din ngadan ko sin kailiili isnan daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_18","075_9_18","ROM","9","18","18","Isonga say pangammoan tako ay seg-angan Diyos din laydena ay seg-angan ya pakentegena abe din nemnem di ipogaw ay laydena ay pakentegen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_19","075_9_19","ROM","9","19","19","Into et mo wada en dakayo di mangwani, “Mo siya sa ngarud, apay nga pabasbasolen Diyos pay laeng di ipogaw? Ay siya mo waday olay esa ay ipogaw si makabaliw sin layden Diyos?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_20","075_9_20","ROM","9","20","20","Ngem din isongbat ko, sik-a ay owat ipogaw, into ngin di pangaam si lebbeng mo ay makisongbat en Diyos? Ay mabalin aya ay kanan di banga sin namke en sisya, “Apay nga kaman nina di nangamagam en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_21","075_9_21","ROM","9","21","21","Adi kabalin, tan din mangam-amag si banga ay linang, oway na ay mamke si kompormi ay laydena. Mo say laydena, way lebbeng na ay mamke si dowa ay kalasin di banga ay mapo sin esa ay natoklo, di esa yan para nabanol di kaiosalana ya din esa et para kompormi, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_22","075_9_22","ROM","9","22","22","Iso na en Diyos. Way lebbeng na ay mangamag si laydena. Mo laydena ay mangipaila si panakabalina ya liget nas basol sin panosaana sin ipogaw ay maikari ay madosa, kalebbengana di. Ngem inan-anosanas daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_23","075_9_23","ROM","9","23","23","ta say ipaila na abe din nakaskasdaaw ay kinadiyos na sin ipogaw ay segseg-angana ay sigod ay insagana na ta makilak-am da sin sigesiged ay biyag ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_24","075_9_24","ROM","9","24","24","Datako adi din ipogaw ay doy ay inayagan Diyos, et baken anggoy dakami ay Judio mo adi et dakayo abe ay Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_25","075_9_25","ROM","9","25","25","Siya na met laeng di kanan Diyos sin libro ay inpaisolat na en Hosea. Kanana, “Din baken kon ipogaw et ibilang kos daida ay ipogaw ko, ya din kaipoipogaw ay adiak nilaylayad et laydelaydek si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_26","075_9_26","ROM","9","26","26","Sin kosto ay lugar abe ay nangibagaak en daida en baken dan ipogaw ko, makwani da en anan-ak di matmatago ay Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_27","075_9_27","ROM","9","27","27","Wada abe di inpadton Isaias maipanggep sin Israelita ay kanana, “Olay mo kaman din darat sin benget di baybay di kaad-adon di Israelita, at-atik anggoy pay dedan en daida di maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_28","075_9_28","ROM","9","28","28","Tan dadlon tongpalen Diyos din inkeddeng na ay dosaena din kaipoipogaw isnan lobong, et adi na pabayagen din pangamaganas di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_29","075_9_29","ROM","9","29","29","Kaman aben din nangon-ona ay inpadto na ay kanana, “Mo adi koman binay-an Diyos ay Kangatoan di at-atik en dakami ay Judio, namaga kami am-in ay kaman din napasamak sin taga-Sodoma ya taga-Gomorra.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_30","075_9_30","ROM","9","30","30","Siya na ngarud di kasinopan din inbagak ay da naey. Din Gentil ay adi nangipapakat ay mapalinteg da sin pangiilaan Diyos et ginon-od da pay dedan di kinalinteg ay maibasar sin pammati da en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_31","075_9_31","ROM","9","31","31","Ngem din Israelita ay nangipapati si kabaelan da ay nangon-onod sin linteg Diyos ta say nalinteg da sin pangiilaana et adi da ginon-od din kinalinteg ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_32","075_9_32","ROM","9","32","32","Apay? Tan din nangan-anapan da si iyat da ay mapalinteg et adi naibasar si pammati mo adi et din nangam-amagan das siged. Nasnit da en Cristo ay maiarig sin bato ay kaisokbaan di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM9_33","075_9_33","ROM","9","33","33","Si naey di ibagbagan di inpaisolat Diyos ay kanana, “Ilaen yo, waday insaad ko ay bato ed Zion ay kaskasnitan ya kaisokbaan di ipogaw. Ngem olay sino ay mamati en sisya et adi polos mababainan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_1","075_10_1","ROM","10","1","1","Ay aag-ik, din naimposoan ay pannemnem ko sin iib-ak ay Judio et laydelaydek ay maisalakan da. Siya na di kankanayon ay ikarkararag ko en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_2","075_10_2","ROM","10","2","2","Mapaneknekak ay napasnek da ay mansilbi en Diyos, ngem din pansilsilbian da en sisya et baken kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_3","075_10_3","ROM","10","3","3","Tan binaybay-an da din planon Diyos ay mangibilang si ipogaw ay nalinteg ya dowan dan pinadpadas ay mapalinteg begew si inam-amag da ay siged, isonga adi da inbababa din awak da ay mangawat sin kinalinteg ay mapmapo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_4","075_10_4","ROM","10","4","4","Ngem din katet-ewa na et si Cristo di nanpatinggaan di linteg, isonga am-in da ay mamati en sisya et mapalinteg da sin pangiilaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_5","075_10_5","ROM","10","5","5","Si naey di insolat Moses maipanggep si kaibilangan di ipogaw ay nalinteg begew sin pangon-onodana sin linteg. Kanana, “Din ipogaw ay manongpal sin am-iam-in ay bilbilin di linteg et waday biyag na ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_6","075_10_6","ROM","10","6","6","Ngem wada abe di inpaisolat Diyos ay mangipaammo en datako ay baken naligat ay magon-od din kinalinteg ay maibasar si pammati. Kanana, “Adi yo kanan si nemnem yo en masapol ay waday emey ed langit ay en mangayag en Cristo ta bomabas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_7","075_10_7","ROM","10","7","7","Adi yo aben kanan en masapol di emey ed dallem sin kad-an di natey ay en manago en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_8","075_10_8","ROM","10","8","8","Tan din kalin Diyos et asag-en en dakayo. Wada sin nemnem yo ya mabalin ay ibagbaga yo.” Din kalin Diyos ay nay et siya di din ikaskasaba mi ay maipanggep si pammati ay mangmangwani: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_9","075_10_9","ROM","10","9","9","Mo ipodno yo sin iib-a yo ay si Jesus din Kangatoan ay Apo ya dadlon naimposoan di pammati yo ay kasin tinagon Diyos sisya, maisalakan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_10","075_10_10","ROM","10","10","10","Tan begew sin naimposoan ay pammati tako, ibilang Diyos ay nalinteg tako, ya begew sin pangipodpodnoan tako sin patpatien tako et maisalakan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_11","075_10_11","ROM","10","11","11","Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Am-in da ay mamati en sisya et maga polos di panbabawian da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_12","075_10_12","ROM","10","12","12","Din am-in ay nay et laydena ay kanan en magay kaitkenan di Judio sin Gentil sin pangiilaan Diyos, tan es-esa anggoy di Apo tako ay mamindisyon si nawadwad sin am-in ay manpakaasi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_13","075_10_13","ROM","10","13","13","Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Am-in da ay manpakaasi en Apo et maisalakan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_14","075_10_14","ROM","10","14","14","Ngem intoy iyat da ngata ay manpakaasi en sisya mo adi da namati? Ya intoy iyat da ay mamati en sisya mo adi da dindinnge din maipanggep en sisya? Intoy iyat da abe ay mannge mo maga di en mangikasaba en daida? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_15","075_10_15","ROM","10","15","15","Ya into abe di iyat di ipogaw ay en mangikasaba mo magay mangibaa en daida? Ngem din katet-ewa na et wada di naibaa, tan wada di inpaisolat Diyos ay kanana, “Peteg ay omiparagsak din omalian di mangibagas siged ay damag!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_16","075_10_16","ROM","10","16","16","Ngem din siged ay damag et adi inaw-awat di am-in ay ipogaw, tan kanan Isaias, “Apo, at-atik anggoy di namati sin inbagbaga mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_17","075_10_17","ROM","10","17","17","Ngem olay mo siya di, tet-ewa pay dedan ay din pamatian di ipogaw et maipoon sin panngean da sin tet-ewa ay maipanggep en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_18","075_10_18","ROM","10","18","18","May kod ta pootek na. Ay mabalin aya ay adi dinngen din Judio din maipanggep en Cristo? Dinnge da met, tan kanan din inpaisolat Diyos, “Nadnge din kali da sin olay sino ay lugar; naipaammo din inbagbaga da sin am-in ay ili isnan daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_19","075_10_19","ROM","10","19","19","Esa pay ay salodsod: Ay mabalin ngata ay adi da inawatan din dinnge da? Inawatan da met, tan olay din Gentil et naawatan da. Naey di kanan Diyos sin Judio ay insolat Moses ay kanana, “Pan-aposek dakayo begew si kaipoipogaw ay laslasoyen yo. Pabongetek dakayo begew si kaipoipogaw ay magay ammo da si maipanggep en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_20","075_10_20","ROM","10","20","20","Nalawlawag pay din inpaisolat Diyos en Isaias ay maipanggep sin Gentil. Kanana, “Din adi nangan-anap en sak-en et daida di nanteng. Din magay pinoppoot da si maipanggep en sak-en et daida di nanpailaak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM10_21","075_10_21","ROM","10","21","21","Ngem din kananas maipanggep sin Judio et siya na: “Nabayag ay inayaayagak di kaipoipogaw ay adi manongtongpal en sak-en ya makenteg di nemnem da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_1","075_11_1","ROM","11","1","1","Salodsodek ngarud: Ay nantallikodan Diyos din ipogaw na ay Judio? Aga, tan olay sak-en yan Judioak met ay polin Benjamin ay naipoli abe en Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_2","075_11_2","ROM","11","2","2","Isonga ipidwak ay mangwani en adi dinokogan Diyos din ipogaw na ay sigod ay pinipili na. Nemnemen yo din dad-at sin kalin Diyos ay maipanggep en Elias. Nanriri en Diyos begew sin inam-amag di iib-a na ay Judio et kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_3","075_11_3","ROM","11","3","3","“Apo, pinse da din mamadto ay inbaabaam. Binakas da abe din am-in ay pangidatdatonan di ipogaw si animal en sik-a. Sak-en anggoy di nabay-an, et olay sak-en yan oman-anap da ta pomse da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_4","075_11_4","ROM","11","4","4","Ngem sino din insongbat Diyos en sisya? Kanana, “Wada pay di nabay-an ay ipogaw ko, tan wada di pito ay libo ay adi polos nanaydayaw sin sinan didiyos ay manngadan si Baal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_5","075_11_5","ROM","11","5","5","Kaman nidi di iso na ed wani ay timpo tako, tan wada di at-atik ay Judio ay pinilin Diyos begew sin seg-ang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_6","075_11_6","ROM","11","6","6","Et mo din seg-ang na di begew si namiliana en daida, laydena ay kanan en baken begew sin inam-amag da ay siged. Tan mo doy ya din inam-amag da ay siged di begew, adi mabalin ay kanan tako en seg-ang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_7","075_11_7","ROM","11","7","7","Din layden am-in dana ay kalien et adi dinatngan din kaad-adoan ay Judio din inan-anap da ay kinalinteg. Ang-anggay din at-atik ay pinilin Diyos si nanteng. Din tapin di Judio et pinakenteg Diyos di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_8","075_11_8","ROM","11","8","8","Si naey met laeng di ibagbagan din inpaisolat Diyos ay kanana, “Nanbalinen Diyos di nemnem da si kaman nemnem di naseseyep ay ipogaw. Isonga enggana ed wani, olay mo waday mata da, adi da makaila ya olay mo waday inga da, adi da makadnge.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_9","075_11_9","ROM","11","9","9","Si David abe et waday inpaisolat Diyos en sisya ay kanana, “Sapay koma ta bigla ay madpap da sin makipangpanganan da ay kaman titit ay makna sin tagdey ono animal ay mag-as sin bito ta say madosa da ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_10","075_11_10","ROM","11","10","10","Bomolinget koma abe di nemnem da ta say adi da maawatan din tet-ewa ya dowan da aben madadagsenan ya mapalpaligatan si kankanayon.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_11","075_11_11","ROM","11","11","11","Salodsodek ngarud: Din naisokbaan di kaad-adoan ay Judio, ay laydena ay kalien en adi da kasin makabangon? Aga, din katet-ewa na et begew sin basol da ay adi namati en Cristo, nilak-am di Gentil ay maisalakan ta say apalan di Judio si daida tan layden da met laeng ay maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_12","075_11_12","ROM","11","12","12","Nemnemen tako na ngarud: mo peteg ay nabindisyonan di kaipoipogaw isnan daga begew sin basol di Judio ya din logi da, adi pay namnamed ay mabindisyonan da mo maisalakan din kosto ay bilang di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_13","075_11_13","ROM","11","13","13","Ed wani, wada di ibagak en dakayo ay Gentil. Dinotokan Diyos sak-en ay apostol ta enak itdoan dakayo, isonga patpatgek ya es-estek din oblak ay nay ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_14","075_11_14","ROM","11","14","14","ta balbalang apalan din iib-ak ay Judio si dakayo ta say awisek di odom en daida ay maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_15","075_11_15","ROM","11","15","15","Tan begew sin nanokogan Diyos en daida, way gondaway di odom ay kaipoipogaw ay manbalin si gagayyem en Diyos. Isonga sigsiged pay mo awaten kasin Diyos din Judio, tan din pantongpalana et kaman din kasin katagoan di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_16","075_11_16","ROM","11","16","16","Din Judio et maiarig das tinapay. Tan ammo tako ay mo maidaton en Diyos din damo ay pit-ing di tinapay, maibilang ay okan Diyos din tapin di tinapay abe. Di esa abe ay kaiarigan da et kaiw, tan mo naidaton en Diyos din lamot na, okan Diyos din panga na abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_17","075_11_17","ROM","11","17","17","Itoloy ko kod din pangarig ay nay. Din Judio et maiarig das kaiw ay olivo ay inis-ek ya inay-ayowanan Diyos. Ngem gintad na di odom ay panga na. Dakayo pay ay Gentil et maiarig kayos pangan di olivo ay owat ginmabay. Din inyat Diyos et ina nas dakayo yan insolbong nas dakayo sin kaiw ay inis-ek na ta say maitapi kayo sin sigod ay panga ay nabay-an. Isonga ed wani, makilaklak-am kayo sin mangipagabay ay ngeta ay mapmapo sin lamot na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_18","075_11_18","ROM","11","18","18","Ngem siliban yo ta adi yo laslasoyen din sigod ay panga, tan nemnemen yo na: baken dakayo di mangipagpagabay sin lamot na mo adi et din lamot na di mangipagpagabay en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_19","075_11_19","ROM","11","19","19","Into et mo wada en dakayo di makisongbat ay mangwani, “Aw pay, ngem nagtad di odom ay panga ta say dakami di maiskat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_20","075_11_20","ROM","11","20","20","Siya pay kayman, ngem nemnemen yo ay din begew ay nagtad da et tan adi da namati, dowan pay din naitatapian yo et begew anggoy tan mamati kayo. Isonga adi yo ipangpangato din awak yo mo adi et siliban yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_21","075_11_21","ROM","11","21","21","Tan mo adi inanosan Diyos din sigod ay panga ay din Judio mo adi et kinaanas daida, adi na aben anosan dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_22","075_11_22","ROM","11","22","22","Adi yo linglinglingan na: managseg-ang si Diyos ngem ammo na abe ay mandosa. Tan din adi namati et dinosa nas daida, ngem dakayo pay et segseg-anganas dakayo dalo et mo itoltoloy yo ay mamati. Ngem mo adi yo itoloy, getadena abes dakayo sin kaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_23","075_11_23","ROM","11","23","23","Dowan pay din Judio, mo sagongen das Diyos ta say mamati da, itaoli nas daida sin nakaanan da, tan kabaelana ay mangamag sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_24","075_11_24","ROM","11","24","24","Tan dakayo ay kaman pangan di owat ginmabay ay olivo, mo mabalin ay insolbong Diyos dakayo sin nais-ek ay olivo ay baken din kosto ay napoan yo, adi pay nalaklaka ay itaoli na din nakaan ay pangan di kaiw ay doy sin kosto ay napoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_25","075_11_25","ROM","11","25","25","Aag-ik, wada di adi naipaammo ed idi ay laydek ay maawatan yo ta say adi kayo ipangpangato di awak yo ay mangwani en nangato di laing yo. Din ipaammok et adi maitoloy ay eng-enggana din nanigaanan di tapin di Judio ay mamati en Cristo, mo adi et maitoloy anggoy engganas komosto di bilang di Gentil ay maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_26","075_11_26","ROM","11","26","26","Asi pag maisalakan din kajudiojudio, tan siya met laeng din inpaisolat Diyos ay kanana, “Awni et omali din mangisalakan ay mapo ed Zion ta say kaanena din kinalawlawan di polin Jacob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_27","075_11_27","ROM","11","27","27","Et siya di din katongpalan din inkarik en daida ay kaanek din basbasol da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_28","075_11_28","ROM","11","28","28","Mo maipanggep si manigaan di Judio sin siged ay damag, maibilang da ay kaibaw Diyos, et maiturong di sin pansigdan yo. Ngem mo maipanggep si namilian Diyos en daida, laydelaydena pay laeng si daida begew en da Abraham ay aap-o da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_29","075_11_29","ROM","11","29","29","Tan adi mabalin ay sokatan Diyos di nemnem na si maipanggep si inayagana ya din bindisyon ay indawat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_30","075_11_30","ROM","11","30","30","Dakayo ay Gentil et adi yo pinatpati si Diyos ed idi, ngem ed wani, gon-gon-oden yo din seg-ang Diyos begew sin adi namatian di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_31","075_11_31","ROM","11","31","31","Siya abe din Judio, adi da patpatien si Diyos ed wani, ngem daida abe et gon-oden da din seg-ang Diyos begew sin panegseg-angana en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_32","075_11_32","ROM","11","32","32","Tan inpalobos Diyos ay manbalin am-in di ipogaw si kaman balod di adi da namatian ta say ipaila na abe sin am-in ay ipogaw din seg-ang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_33","075_11_33","ROM","11","33","33","Nabaknang adis Diyos si seg-ang! Maga abey gedeng di sirib na ya din ammo na. Olay sino ay ipogaw et adi makaawat ay kosto sin ninemnem na ay amagen ya din iyat na ay mangitongpal sin ninemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_34","075_11_34","ROM","11","34","34","Tan din inpaisolat Diyos et kanana, “Ay siya mo waday ipogaw si nakin ammo sin nemnem Diyos? Ay siya mo waday nakabagbaga en sisya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_35","075_11_35","ROM","11","35","35","Maga abe di nangidawat si olay sino en sisya ta say waday otang na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM11_36","075_11_36","ROM","11","36","36","Tan sisya di namarsua sin am-in, sisya di mangituray sin am-in, ya naparsua am-in ta say madayaw sisya. Sapay koma ta madaydayaw sisya si eng-enggana! Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_1","075_12_1","ROM","12","1","1","Aag-ik, begew sin seg-ang Diyos en datako, pangaasi yo ta idaton yon awak yo en Diyos ay kaman daton ay matmatago ya nasantoan ya panlaylaydana, tan siya di din kosto ay iyat yo koma ay manaydayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_2","075_12_2","ROM","12","2","2","Adi yo is-isoen din ogalin di adi mamati mo adi et itoltoloy yo ay mangipabpabaro si nemnem yo en Diyos ta say mabaroan di kabibiyag yo. Tan mo say iyat yo di, ammoan ya awen yo din layden Diyos ay amagen yo ay din siged ya din panlaydana ya din kostokosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_3","075_12_3","ROM","12","3","3","Begew sin lebbeng ko ay apostol ay indawat Diyos en sak-en, bagbagaak di esa ya esa en dakayo ta adi yo ipangpangato di pannemnem yo sin kaipogaw yo mo adi et kostokosto koma di pannemnem yo sin awak yo ay maibasar sin laing ono kabaelan ay indawat Diyos sin esa ya esa en dakayo begew sin pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_4","075_12_4","ROM","12","4","4","Tan di awak tako ay ipogaw et ad-adoy parti na ya nankinalasi abe di obla da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_5","075_12_5","ROM","12","5","5","Iso na en datako ay mamati, tan olay mo ad-ado tako, maiarig tako sin partin di es-esa ay awak begew sin nakies-esaan tako en Cristo, isonga esa ya esa en datako et nantatapi tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_6","075_12_6","ROM","12","6","6","Masapol ngarud ay osalen tako din nankinalasi ay kabaelan ay indawat Diyos en datako begew sin seg-ang na. Mo din kabaelam et din pangibagaam sin inpaammon Diyos en sik-a, osalem adi ay maibasar sin pammatim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_7","075_12_7","ROM","12","7","7","Mo din kabaelam et din pansilbiam si iib-am, mansilbi ka ay kosto. Mo din kabaelam abe et din pangitdoam sin kalin Diyos, estem ay mangitdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_8","075_12_8","ROM","12","8","8","Mo indawat pay Diyos en sik-a din kabaelan ay mamagbaga si iib-am ya mangipapigsa si pammati da, say iyat mo di. Mo indawat na abe din kabaelan ay mangibingay si wada en sik-a ay ibadang mo sin makasapol, say amagem ay magay imotam. Mo abe din kabaelan ay mangipangolo di naidawat en sik-a, man-gaget ka koma ay mangipangolo. Et mo din kabaelam et din mamadangam sin kaseseg-ang, silalayad ka koma ay mangamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_9","075_12_9","ROM","12","9","9","Naimposoan koma di layad yo. Kaliliget yo din lawa dowan kayo pay on-onodan ay kanayon din siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_10","075_12_10","ROM","12","10","10","Manlinayad kayo ay kaman din layad di siag-i. Ibilang yo ay napatpateg din iib-a yo mo din awak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_11","075_12_11","ROM","12","11","11","Adi kayo somadsadot mo adi et nagaget ya napasnek kayo koma ay mansilsilbi en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_12","075_12_12","ROM","12","12","12","Manragsak kayo begew sin namnamaen yo, anosan yo mo waday ligat yo, ya ipapasnek yo ay mankararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_13","075_12_13","ROM","12","13","13","Mo waday ipogaw en Diyos ay makasapol si tolong, ibingayan yos daida, ya ilaen yo ta managsangaili kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_14","075_12_14","ROM","12","14","14","Mo pay din mamaligat en dakayo, mankedaw kayo en Diyos ta bindisyonanas daida. Aw man! Adi yo baosan mo adi et ikararagan yos daida ta mabindisyonan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_15","075_12_15","ROM","12","15","15","Makiragsak kayo en daida ay manragragsak ya makiladingit kayo en daida ay manladladingit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_16","075_12_16","ROM","12","16","16","Man-oolnos kayo. Adi yo ipangpangato di awak yo mo adi et makipolapol kayo si nababa ay ipogaw. Adi yo kankanan en dakayo anggoy di nalaing. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_17","075_12_17","ROM","12","17","17","Mo waday mangamag si lawa en dakayo, adi yo ibabbaes, mo adi et padasen yo ay mangamag si siged ya kosto sin pangilan di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_18","075_12_18","ROM","12","18","18","Amagen yo din kabaelan yo ay makioolnos sin am-in ay ipogaw, mo mabalin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_19","075_12_19","ROM","12","19","19","Gagayyem ko, adi kayo man-ibabbaes mo adi et bay-an yo ta si Diyos di makaammo ay manosa, tan wada di inpaisolat Diyos ay kanana, “Sak-en ay Apo Diyos di way lebbeng na ay man-ibaes. Sak-en di manobalit.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_20","075_12_20","ROM","12","20","20","Et baken anggoy nadi di iyat yo mo adi et onodan yo pay din inpaisolat Diyos ay kanana, “Mo mandagaang di kaibaw mo, pakanem; mo nabigaw, painomem; tan mo say iyat mo di, palalo ay mabainan sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM12_21","075_12_21","ROM","12","21","21","Adi yo ipalobos ay abaken di lawa si dakayo mo adi et abaken yo di lawa si siged ay am-amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_1","075_13_1","ROM","13","1","1","Am-in ay ipogaw et masapol ay manpaituray da sin way turay na sin gobierno, tan iwed manlebbeng ay manturay mo adi ipalobos Diyos, ya am-in di manturturay et si Diyos di nangisaad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_2","075_13_2","ROM","13","2","2","Isonga din mangontras manturturay et kontraena din dinotokan Diyos. Madosa dedan din mangamag sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_3","075_13_3","ROM","13","3","3","Din mangam-amag si siged et magay iegyat na sin manturturay, ngem din mangam-amag si lawa et emegyat dedan. Isonga mo layden yo ay adi emegyat sin tuturay, siged koma di amagen yo et dayawen das dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_4","075_13_4","ROM","13","4","4","Tan baan Diyos daida para sin pansigdan yo. Ngem mo lawa di amagen yo, emegyat kayo koma, tan mabalin dedan ay osalen da din lebbeng da ay mandosa. Tan daida di baan Diyos ay pangipadosaana sin mangamag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_5","075_13_5","ROM","13","5","5","Isonga masapol ay manpaituray tako sin tuturay di ili, baken gapo ta emegyat tako ay madosa et anggoy mo adi et gapo ta ammo tako ay say kosto ay amagen tako koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_6","075_13_6","ROM","13","6","6","Siya na met laeng di begew ay manbaybayad takos bowis, tan din manturturay et mansilsilbi da en Diyos sin panongtongpalan da sin obla da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_7","075_13_7","ROM","13","7","7","Isonga bayadan tako din nankinalasi ay bowis ay lebbengen tako ay bayadan dowan tako pay rispitoen ay kosto din mangiturturay en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_8","075_13_8","ROM","13","8","8","Mo waday otang tako, adi tako baybayagen ay mamayad. Ngem din lebbengen tako ay manlilinayad et say ibilang tako ay otang ay magay patingga na. Tan din manglaylayad sin iib-a na et tongtongpalena din bilbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_9","075_13_9","ROM","13","9","9","Tan din bilbilin ay mangmangwani, “Adi ka makikamkamalala, adi ka manpespese, adi ka mangak-akew, adi ka man-gamgamgam si baken mon oka,” ya din tapin pay di bilbilin et naimomongsan da am-in sin es-esa ay bilin ay nay: “Masapol ay laylaydem di ib-am ay kaman din pananglayad mo sin awak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_10","075_13_10","ROM","13","10","10","Tan mo laylayden takon iib-a tako, maga polos di lawa si amagen tako en daida, isonga say pantongpalan tako sin am-in ay bilbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_11","075_13_11","ROM","13","11","11","Masapol ay amagen tako na, tan ammo tako ay nabanol di timpo ay matatagoan tako ed wani. Mo iarig ko din nay timpo sin malabi, kanak en masapol ay ibangon tako, tan dandani din kaisalakanan tako mo din namatian tako sin damo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_12","075_13_12","ROM","13","12","12","Tet-ewa ay mabolinget pay laeng, ngem dandani ay maaggew. Kaanen tako ngarud din lawlawa ay amag ay maibagay sin mabolinget ta say isokat tako din salida ya armas ay maibagay sin soldado ay wada sin kaagawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_13","075_13_13","ROM","13","13","13","Din kabibiyag ay onodan tako koma et din nalinis ya siged ay maibagay sin ipogaw ay wada sin kaagawan. Adi tako manbetbeteng ya maitaptapi sin nalabes ay ragragsak. Adi tako aben makikamkamalala ya man-am-amag si odom ay kadodogis ono kababain, ya adi tako man-ap-apal ya makiib-ibaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM13_14","075_13_14","ROM","13","14","14","Din amagen tako koma et tadonen tako din kabibiyag Apo Jesu Cristo ta say sisya di kaman salida ay ibado tako, ya siliban tako ta adi tako pawayaan di awak tako ay manongpal sin lawlawa ay laylayden di naipogawan ay nemnem tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_1","075_14_1","ROM","14","1","1","Mo waday ipogaw ay daan maket-eng ono nakapoy di pammati na, awaten yo pay dedan ay adi kayo makisongsongbat en sisya maipanggep sin kaitkenan di nemnem na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_2","075_14_2","ROM","14","2","2","Kaspangarigan, wada da di daan maket-eng di pammati na ay mamati ay paniyew mo mansida das karni, isonga manengdeng das natnateng et anggoy, dowan pay di odom et patien da ay magay paniyew si makan, isonga mansida das kompormi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_3","075_14_3","ROM","14","3","3","Din mangan si kompormi et adi na koman laslasoyen din man-ipangan si natnateng anggoy, ya din manengdengdeng si natnateng anggoy et adi na koman pabasbasolen din mangan si kompormi, tan inawat Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_4","075_14_4","ROM","14","4","4","Isonga sik-a ay mangipabasol si ib-am, magay lebbeng mo ay mangiyat sidi sin baan di odom. Tan si Apo Jesus ay Apo na di makaammo ay mangibaga mo kosto ono baken kosto din am-amagena. Et maapolbalan dedan ay kosto din am-amagena, tan kabaelan Apo Jesus ay tomolong en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_5","075_14_5","ROM","14","5","5","Wada da abe di mangibilang ay nabanbanol di esa ay agew mo din odom ay agew, dowan aben kanan di odom en maga di maitken ay agew ay nabanbanol. Mo maipanggep isna, masapol ay adi mandowadowa di nemnem di esa ya esa ay kosto di am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_6","075_14_6","ROM","14","6","6","Din mangibilang ay nabanbanol di esa ay agew et amagena di ta say pangidayawana en Apo Jesus. Siya abe din mangan si karni. Laydena ay say pangidayawana en Apo Jesus, tan man-iyaman en Diyos sin isida na. Olay abe din manigaan ay mansidas karni, sigaana begew sin layad na ay mangidayaw en Apo Jesus, et man-iyaman abe sin kanena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_7","075_14_7","ROM","14","7","7","Tan am-in tako ay mamati et baken din kadayawan tako di an-anapen tako sin kamatago tako ya olay sin kateyan tako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_8","075_14_8","ROM","14","8","8","mo adi et layden tako ay madayaw din Apo begew sin kamatago tako ya siya abe sin kateyan tako. Isonga olay mo matmatago tako ono matey tako, din Apo di akin oka en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_9","075_14_9","ROM","14","9","9","Tan natey yan kasin natago si Cristo ta say sisya din Apon di matmatago ya siya abe din natenatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_10","075_14_10","ROM","14","10","10","Isonga adi tako manpipinabasol ya manlilinasoy, tan sangoen tako am-in si Diyos ta say okomenas datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_11","075_14_11","ROM","14","11","11","Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Dadlon sigurado ay matongpal din nay ibagak en dakayo, sak-en ay Apo yo: Awni et mandokmog din am-in ay ipogaw en sak-en. Bigbigen da am-in ay sak-en si Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_12","075_14_12","ROM","14","12","12","Isonga si Diyos di sangoen di esa ya esa en datako ta say ibaga tako en sisya di inam-amag tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_13","075_14_13","ROM","14","13","13","Adi tako ngarud manpipinabasol mo adi et ipapasnek takon nemnem tako ay adi mangamag si olay sino ay kaisokbaan ono kasolisogan di iib-a tako ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_14","075_14_14","ROM","14","14","14","Begew sin nakies-esaak en Apo Jesus, dadlonak ammo ay magay makan ay kadodogis sin pangilan Diyos. Ngem mo ibilang di esa ay ipogaw ay kadodogis, kadodogis iman en sisya mo kanena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_15","075_14_15","ROM","14","15","15","Datako ngarud ay magay paniyew na si makan, mo mansakit nemnem di ib-a tako begew sin kanen tako, baken layad di ipaila tako en sisya. Isonga siliban tako ta adi tako dadaelen di pammatin di ib-a tako begew si owat makan, tan natey si Cristo para en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_16","075_14_16","ROM","14","16","16","Adi tako amagen di olay sino mo din pantongpalana et mapalawlawa din wayawaya ay ibilang tako ay siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_17","075_14_17","ROM","14","17","17","Tan din nabanol sin panturturayan Diyos et baken din kanen tako ya inomen tako mo adi et din kinalinteg, din talna ya olnos, ya din ragsak ay mapmapo sin Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_18","075_14_18","ROM","14","18","18","Mo kaman nina di kabibiyag tako sin pansilsilbian tako en Cristo, malaylaydan si Diyos en datako dowan pay apolbalan di odom ay ipogaw din am-amagen tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_19","075_14_19","ROM","14","19","19","Isonga ipakat takon kabaelan tako ay mangamag si maiturong sin olnos tako ya mangipapigsa si pammatin di esa ya esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_20","075_14_20","ROM","14","20","20","Adi tako koman dadaelen din inamag Diyos begew si makan. Tet-ewa kayman ay magay makan si kadodogis sin pangilan Diyos, ngem basol tako pay dedan mo din panganan takos kompormi et say bomasolan di ib-a tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_21","075_14_21","ROM","14","21","21","Agpos et mo adi tako mansidas karni ono man-inom si arak ono mangamag si olay sino ay maiturong sin bomasolan di ib-a tako ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_22","075_14_22","ROM","14","22","22","Olay sinoy patien di esa ya esa maipanggep sina, agpos et mo adi na ibagbaga sin iib-a na mo adi et ibilang na koma ay bin-i da en Diyos. Nagasat di ipogaw ay adi pabasbasolen di konsensia na begew sin ninemnem na ay kosto si amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM14_23","075_14_23","ROM","14","23","23","Ngem din mandowadowa maipanggep si makan ya dowanan kanen et basol na di, tan din pangpanganana et adi maibasar sin patiena ay kosto. Tan olay sino ay adi maibasar sin dadlon takon patien ay kosto et basol tako mo ipapati tako ay amagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_1","075_15_1","ROM","15","1","1","Datako ay naket-eng di pammati na et masapol ay an-anosan tako din pankolangan di ipogaw ay nakapoy di pammati na dowan tako aben makiliklikna en daida. Adi tako nemnemnemen din panlaylaydan di awak tako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_2","075_15_2","ROM","15","2","2","mo adi et am-amagen tako am-in din panlaylaydan di iib-a tako ay maiturong sin pansigdan da ya mangipapigsa sin pammati da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_3","075_15_3","ROM","15","3","3","Tan olay si Cristo et baken din panlaylaydan di awak na di ninemnemnem na, tan waday naisolat ay kalin Diyos ay maipanggep en sisya ay kanana, “Din panglaslasoyan di ipogaw en sik-a ay Diyos et sak-en di nalaslasoy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_4","075_15_4","ROM","15","4","4","Ipanemnem ko en dakayo din naisolat ay nay, tan am-in din inpaisolat Diyos ed idi et naisolat ta say pan-adalan tako. Tan begew sin kalin Diyos, maipapigsa di nemnem tako ya mabalin ay anosan tako di ligat ta say ipapasnek tako ay mannamnama si idawat ton Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_5","075_15_5","ROM","15","5","5","Et si Diyos met laeng di napoan di anos ya kapigsan di nemnem ay nay. Sapay koma ta sisya di mamadang en dakayo ta say man-oolnos kayo ay maikompas sin ogalin Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_6","075_15_6","ROM","15","6","6","Tan mo say iyat yo, man-es-esa di nemnem yo ay mangidaydayaw en Diyos ay Diyos ya Aman Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_7","075_15_7","ROM","15","7","7","Man-inawat kayo ngarud ay kaman din inyat Cristo ay nangawat en dakayo ta say madayaw si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_8","075_15_8","ROM","15","8","8","Adi yo linglinglingan ay inmali si Cristo ay mamadang sin Judio ta say ipaila na ay matalek si Diyos, tan tinongpal na din inkarin Diyos sin aap-o da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_9","075_15_9","ROM","15","9","9","Ngem din esa abe ay gapo si inmaliana et ta dayawen aben din Gentil si Diyos begew sin seg-ang na. Siya na met laeng di ibagbagan din inpaisolat Diyos ay kanana, “Maitapiak sin Gentil ay makidayaw en sik-a. Dayawek sik-a sin kankantak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_10","075_15_10","ROM","15","10","10","Wada pay di naisolat ay kanana, “Dakayo ay Gentil, makiragsak kayo sin pinilin Diyos ay ipogaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_11","075_15_11","ROM","15","11","11","Din esa pay et kanana, “Dakayo ay Gentil, daydayawen yos Apo Diyos. Am-in kayo ay ipogaw, daydayawen yos sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_12","075_15_12","ROM","15","12","12","Wada abe di insolat Isaias ay kanana, “Awni kadi et waday maianak ay polin Jesse. Ipangaton Diyos sisya ay mangituray sin am-in ay Gentil ya sisya di pannamnamaan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_13","075_15_13","ROM","15","13","13","Sapay koma ta si Diyos ay napoan di namnama tako di mangidawat abe si palalo ay ragsak ya talna en dakayo begew sin pammati yo en sisya ta say mataptapian pay din kinapasnek di namnama yo begew sin panakabalin di Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_14","075_15_14","ROM","15","14","14","Aag-ik, magay dowadowak ay sigesiged di ogali yo. Ammok abe ay maawatan yo ay kosto din maipanggep si pammati tako et kabaelan yo ay man-init-itdo ya manbinagbaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_15","075_15_15","ROM","15","15","15","Ngem tet-ewa pay kayman ay dadlonak indoritso di odom ay inbagbagak sin solat ay nay ta say adi yo linglinglingan. Et din begew ay indoritsok dana et din lebbeng ko ay apostol ay indawat Diyos en sak-en begew sin seg-ang na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_16","075_15_16","ROM","15","16","16","ta say mansilbiak en Cristo Jesus sin pangit-itdoak sin Gentil. Tan kamanak padi sin pangikaskasabaak sin siged ay damag ay napo en Diyos ta say waday Gentil si ipailak en sisya ay kaman daton ay panlaylaydana ay nanbalinen din Ispirito Santo si nasantoan ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_17","075_15_17","ROM","15","17","17","Isonga begew sin nakies-esaak en Cristo Jesus, mabalin ay it-ek ko din nay pansilsilbiak en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_18","075_15_18","ROM","15","18","18","Ngem iwed di odom si mabalin ay ibagak mo adi et din inam-amag Cristo ay nangaw-awis si Gentil ay mamati en Diyos. Inos-osal na din inbagbagak ya inam-amag ko ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_19","075_15_19","ROM","15","19","19","ay din nakaskasdaaw ay sinyal ya milagro. Inamag ko amin dana babaen sin panakabalin di Ispirito Santo. Din nantongpalana et dadlonak inkaskasaba din siged ay damag ay maipanggep en Cristo ay manlogi ed Jerusalem enggana ed Illiricum. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_20","075_15_20","ROM","15","20","20","Tan din kinmakaman ay panggep ko et ta ikaskasabak din siged ay damag sin il-ilin di ipogaw ay adi nangammo si maipanggep en Cristo ta say adiak taktak-epan din oblan di odom ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_21","075_15_21","ROM","15","21","21","Din inam-amag ko et maibasar sin naisolat ay kalin Diyos ay kanana, “Din adi nannannge si maipanggep en sisya et ilaen das sisya ya maawatan da din maipanggep en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_22","075_15_22","ROM","15","22","22","Begew sin oblak ay nay, namin ado ay adiak nakatongpal sin layad ko ay en mamasyal en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_23","075_15_23","ROM","15","23","24","Ngem nay kindeng ko din oblak isna, isonga ninemnem ko ay maspadak issa mo emeyak ed Espanya, tan nay pigay tawen ay laydelaydek ay ilaen dakayo. Namnamaek ngarud ay mo maiiliwanak en dakayo, mabalin ay bomadang kayo ta asiak ikanayon ay emey ed Espanya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_25","075_15_25","ROM","15","25","25","Ngem ed wani pay, emeyak ed Jerusalem tan waday iey ko sin ipogaw en Diyos sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_26","075_15_26","ROM","15","26","26","Tan ninemnem din gimgimong ed Macedonia ya ed Akaya ay man-olnong si ibadang da sin mamati ay nabibiteg ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_27","075_15_27","ROM","15","27","27","Daida met laeng iman di nannemnem ay mamadang, et maibagay, tan kaman waday otang da en daida. Tan begew sin mamati ay Judio ed Jerusalem, nakilak-am din Gentil sin naispiritoan ay bindisyon Diyos en daida, isonga lebbengen aben din Gentil ay bomadang si katagoan di Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_28","075_15_28","ROM","15","28","28","Ngarud, mo makdeng ay iawat ko din pilak ay nay en daida, asiak et manlobwat ay manpa-Espanya et maspadak ay mamasyal en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_29","075_15_29","ROM","15","29","29","Et ammok ay mo somawangak issa, gon-oden tako am-in di sigesiged ya nawadwad ay bindisyon ay mapo en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_30","075_15_30","ROM","15","30","30","Aag-ik, wada di kedawek en dakayo. Begew en Jesu Cristo ay Apo tako ya begew sin layad tako ay indawat din Ispirito Santo, pangaasi yo ta ipapasnek yo ay makikararag en sak-en ta bomadang si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_31","075_15_31","ROM","15","31","31","Ikararag yo ta salakniban Diyos sak-en sin adi mamati ed Judea ya ta malaylaydan din ipogaw en Diyos ed Jerusalem ay mangawat sin badang ay iey ko en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_32","075_15_32","ROM","15","32","32","Pangaasi yo ta ikarkararag yo dana ta say mo layden Diyos, peteg di ragsak ko ay somawang issa ya pomigpigsa di nemnem ko sin pamasyalak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM15_33","075_15_33","ROM","15","33","33","Sapay koma ta si Diyos ay mangidawdawat si talna di wada en dakayo am-in. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_1","075_16_1","ROM","16","1","1","Wada di agi tako ay babai ay laydek ay iam-ammo en dakayo begew sin solat ay nay. Sisya si Febe ay mansilsilbi sin gimong ed Cenkrea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_2","075_16_2","ROM","16","2","2","Mo domateng issa, awaten yo ay kosto begew sin nakies-esaana en Apo tako, tan say maibagay ay amagen di ipogaw Diyos. Badangan yo abes sisya mo waday kasapolana, tan ad-ado iman di binadbadangana patis sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_3","075_16_3","ROM","16","3","3","Pakomostaak da Priscilla en Aquila ay nakiob-obla en sak-en ay mansilsilbi en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_4","075_16_4","ROM","16","4","4","Inposta da iman din biyag da para en sak-en, isonga dakdake di otang ko en daida, ya baken sak-en anggoy mo adi et am-in abe ay gimong sin il-ilin di Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_5","075_16_5","ROM","16","5","5","Pakomostaak abe din odom ay mamati ay matoptopog sin beey da. Ad-ado pay di laydek ay pakomostaan. Di esa et din patpatgek ay gayyem ko ay si Epenetus ay say damo ay namati en Cristo sin probinsiya ay Asia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_6","075_16_6","ROM","16","6","6","Di esa abe et si Maria ay palalo di obla na para en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_7","075_16_7","ROM","16","7","7","Pakomostaak abes da Adronicus en Junias ay iib-ak ay Judio ay gagait ko ay balod ed idi. Madamdamag ay aapostol da ay nangon-ona mo sak-en ay namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_8","075_16_8","ROM","16","8","8","Pakomostaak si Ampliatus ay laydelaydek ay gayyem ko begew en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_9","075_16_9","ROM","16","9","9","Siya abe en Urbanus ay makiob-obla en datako ay mansilsilbi en Cristo, ya si Estakis ay patpatgek ay gayyem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_10","075_16_10","ROM","16","10","10","Nemnemnemek abe si Apelles. Napadpadas di pammati na et napaneknekan ay matalek ay mansilbi en Cristo. Din pamilyan pay Aristobulus ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_11","075_16_11","ROM","16","11","11","ya si Herodion ay ib-ak ay Judio, ya din mamati sin pamilyan Narcissus et komosta en daida am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_12","075_16_12","ROM","16","12","12","Pakomostaak da Trifena en Trifosa ay nagaget ay mansilsilbi en Apo Jesus, siya abe sin patgek ay gayyem ko ay si Persis ay esa pay ay babai ay palalo iman di obla na para en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_13","075_16_13","ROM","16","13","13","Komosta abe en Rufus ay nadamag di pansilsilbiana en Apo Jesus ya si ina na ay ibilang ko abe ay inak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_14","075_16_14","ROM","16","14","14","Siya abe en da Asincritus, Flegon, Hermes, Patrobas, Hermas ya din odom ay aag-i tako ay mamati ay naitatapi en daida, pakomostaak daida am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_15","075_16_15","ROM","16","15","15","Ibaga yo pay din pakomostak en da Filologus en Julia, si Nereus ya din agi na ay babai, ya si Olimpas ya din ipogaw en Diyos ay iib-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_16","075_16_16","ROM","16","16","16","Manpinakomosta kayo abe ay mangipaila ay manlilinayad kayo. Am-in di gimong di mamati en Cristo et pakpakomostaan da abe si dakayo issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_17","075_16_17","ROM","16","17","17","Pangaasi yo ay aag-ik ta siliban yo di ipogaw ay mangipasisian en dakayo ya manangaw si pammati yo begew sin it-itdo da ay maikontra sin kosto ay inadal yo ed idi. Addawian yos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_18","075_16_18","ROM","16","18","18","Tan din kaman dadi ay ipogaw et baken si Cristo ay Apo tako di pansilsilbian da mo adi et anggoy din awak da. Begew sin makaay-ayo ya bolboladas ay kali da, iet-etekan da di ipogaw ay si on-onod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_19","075_16_19","ROM","16","19","19","Ammok kayman ay nadamag di panongtongpalan yo en Cristo sin olay addawi ay il-ili, isonga naragsaragsakak maipanggep en dakayo, ngem laydek pay dedan ay nalaing kayos maipanggep si siged dowan pay magay laing yos maipanggep si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_20","075_16_20","ROM","16","20","20","Adi mabayag yan si Diyos ay mangidawdawat si talna et dadlonan abaken si Satanas ta say gatinan takos sisya. Sapay koma ta seg-angan Jesus ay Apo tako si dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_21","075_16_21","ROM","16","21","21","Si Timoteo ay makiob-obla en sak-en et pakpakomostaanas dakayo, siya abe din iib-ak ay Judio ay da Lucius en Jason ya si Sosipater. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_22","075_16_22","ROM","16","22","22","Si Tercius ay nangipasolsolatak sin solat ay nay et pakomostaana abes dakayo, tan esa ay ib-a tako ay mamati en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_23","075_16_23","ROM","16","23","23","Manpakomosta abe en dakayo si Gaius ay panteteak. Din beey na met laeng di pantoptopogan di gimong di mamati. Si Erastus ay tesoreron di ili ay nay ya si Kuartus ay agi tako et maitapi da abe ay manpakomosta en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_24","075_16_24","ROM","16","24","24","Sapay koma ta seg-angan Jesu Cristo ay Apo tako si dakayo am-in. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_25","075_16_25","ROM","16","25","25","Sapay koma ta madaydayaw si Diyos. Manakabalin sisya ay mangipapigsa sin pammati yo ay maibasar sin ikaskasabak ay siged ay damag ay maipanggep en Jesu Cristo. Din nay siged ay damag et nabayabayag ay adi naipaammo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_26","075_16_26","ROM","16","26","26","ngem ed wani, naipalawag ay maibasar sin inpaisolat Diyos sin mamadto. Et si Diyos ay magay nanlogiana ya magay patingga na et inbilina ay maipaammo din nay siged ay damag sin kaipoipogaw sin kailiili ta say tongpalen das sisya et mamati da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RM16_27","075_16_27","ROM","16","27","27","Ang-anggay sisya si nalaing si am-in. Sapay koma ta madaydayaw sisya si eng-enggana begew en Jesu Cristo. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_1","076_1_1","1CO","1","1","1","Sak-en si Pablo ay pinilin Cristo Jesus ay apostol na maibasar sin layden Diyos. Din gait kos na et din agi tako ay si Sostenes. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_2","076_1_2","1CO","1","2","2","Naey di solat mi en dakayo ay gimong di ipogaw en Diyos ed Corinto ay nanbalinena si nasantoan ay ipogaw na begew sin nakies-esaan yo en Cristo Jesus. Et baken dakayo anggoy di inayagana ay manbalin si nasantoan ay ipogaw na mo adi et am-in abe ay wada sin kailiili ay manaydayaw en Apo Jesu Cristo, tan sisya din Apo tako am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_3","076_1_3","1CO","1","3","3","Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_4","076_1_4","1CO","1","4","4","Kanayon ay man-iyamanak en Diyos begew sin seg-ang ay inpaila na en dakayo begew sin nakies-esaan yo en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_5","076_1_5","1CO","1","5","5","Tan peteg kayman ay binindisyonanas dakayo si pangawat yo sin tet-ewa ya laing yo ay mankali begew sin nakies-esaan yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_6","076_1_6","1CO","1","6","6","Tan pinati yo ay kosto din init-itdo mi ay maipanggep en Cristo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_7","076_1_7","1CO","1","7","7","isonga magay pankolangan yo sin nankinalasi ay kabaelan ay idawdawat Diyos sin panedsed-an yo sin kasin omalian Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_8","076_1_8","1CO","1","8","8","Sisya di mangipapapigsa sin pammati yo ta say magay pankolangan yo sin agew ay kasinan omalian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_9","076_1_9","1CO","1","9","9","Tan matalek si Diyos ay nangayag en dakayo ta makikadkadwa kayo sin Anak na ay si Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_10","076_1_10","1CO","1","10","10","Dakayo ay aag-ik, wada di ibilin ko en dakayo sin ngadan Jesu Cristo ay Apo tako: pangaasi yo ta mankikinaawatan kayo ta say adi kayo mansinasina mo adi et man-es-esa di nemnem ya panggep yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_11","076_1_11","1CO","1","11","11","Ibilin ko na en dakayo tan wada sin pamilyan Kloe di nangisodsod en sak-en ay mansosongbat kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_12","076_1_12","1CO","1","12","12","Din laydek ay kalien et natken di kanan di esa ya esa. Tan wada kano di mangmangwani, “Si Pablo di on-onodan mi,” dowan kankanan di odom, “Si Apollos abe di on-onodan mi.” Di odom et kankanan da en, “Naitatapi kami en Pedro,” ya di odom pay, “Mo si dakami abe yan si Cristo di naitatapian mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_13","076_1_13","1CO","1","13","13","Ay apaw kayo! Kaman yon nansisianen si Cristo! Ay siya mo sak-en ay si Pablo di natey sin krus para en dakayo? Ay sak-en ngata di naitapian yo sin nanpabonyagan yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_14","076_1_14","1CO","1","14","14","Man-iyamanak en Diyos, tan da Crispus en Gaius anggoy di binonyagak issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_15","076_1_15","1CO","1","15","15","Magay odom en dakayo si binonyagak, isonga adi mabalin ay kanan di olay sino en nanpabonyag kayo ay naitapi en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_16","076_1_16","1CO","1","16","16","Ay–aw baw adi kayman! Wada abes da Estefanas ay sinpangabong, ngem magay odom si manemnem ko ay binonyagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_17","076_1_17","1CO","1","17","17","Tan adi inmibaas Cristo ta enak mamonbonyag, mo adi et inbaa nas sak-en ay en mangikasaba sin siged ay damag. Et sin nangam-amagak sidi, adiak inos-osal di naaltian ay kali ay mangipailas laing ko tan into et mo mamaga di pantongpalan di nateyan Cristo sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_18","076_1_18","1CO","1","18","18","Tan din ipogaw ay maisian en Diyos ay madosa et ibilang da ay magay banol di mait-itdo maipanggep sin nateyan Cristo sin krus, ngem mo si datako pay ay maisalsalakan et ammo tako ay siya di din kailaan di panakabalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_19","076_1_19","1CO","1","19","19","Tan wada di inpaisolat Diyos ay kanana, “Dadaelek din laing di masirib ya naadal ay ipogaw ya ipailak ay magay banol di laing da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_20","076_1_20","1CO","1","20","20","Sino ngarud di kasasaad di masirib ay ipogaw ya din maestron di linteg ya din nalaing ay makidibati ay wadas nan daga? Tan enggay inpailan Diyos ay magay banol di naidagaan ay sirib. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_21","076_1_21","1CO","1","21","21","Tan begew sin sirib Diyos, ninemnem na ay adi mabalin ay ammoan di ipogaw sisya babaen sin mismo ay sirib da, tan planon Diyos ay isalakana di mamati en Cristo babaen sin ikaskasaba mi ay say ibilang di adi mamati ay magay banol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_22","076_1_22","1CO","1","22","22","Siya di din pannemnem da, tan mo din Judio et mansapol das milagro ay mangipaneknek sin katet-ewan di dengdengngen da ya din Griego abe et an-anapen da di naoneg ay mait-itdo ay maibasar sin sirib di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_23","076_1_23","1CO","1","23","23","Ngem din ikaskasaba mi pay, si Cristo ay nailansa sin krus, et say kaskasnitan di Judio ya kanan aben di Griego en magay banol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_24","076_1_24","1CO","1","24","24","Ngem mo si datako pay ay inayagan Diyos, olay Judio ono Gentil, ammo tako ay si Cristo din kaipailaan di panakabalin ya sirib Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_25","076_1_25","1CO","1","25","25","Tan olay din kinaong-ong Diyos sin pannemnem di ipogaw et addawi ay nangatngato mo din sirib da, ya olay din ibilang da ay kinakapoy Diyos et napigpigsa mo din kabikas da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_26","076_1_26","1CO","1","26","26","Nemnemen yo ay aag-i din kasasaad yo sin nangayagan Diyos en dakayo. Baken ad-ado en dakayo di naadal sin pannemnem di ipogaw. At-atik kayo abe ay nangato di saad na ono anak di baknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_27","076_1_27","1CO","1","27","27","Tan pinilin Diyos din baken naadal ono nalaing sin pangilan di ipogaw ta say mabainan din naadal. Pinili na din nakapoy sin pangilan di ipogaw ta say mabainan din mabikas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_28","076_1_28","1CO","1","28","28","Din ibilang aben di ipogaw ay nababa ya malaslasoy ya magay kowinta na, et siya da din pinilin Diyos ta ipaila na ay din patpatgen di ipogaw et maga baw di pateg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_29","076_1_29","1CO","1","29","29","Inamag na di ta say magay iyat di olay sino ay ipogaw ay mangit-ek sin awak na sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_30","076_1_30","1CO","1","30","30","Tan si Diyos di nangitapi en datako en Cristo Jesus, et nanbalinenas Cristo si napoan di sirib tako. Babaen en sisya, maibilang tako ay nalinteg, manbalin tako ay nasantoan ay ipogaw Diyos, ya maipawaya tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C11_31","076_1_31","1CO","1","31","31","Isonga onodan tako din inpaisolat Diyos ay kanana, “Mo waday mayad ay mangit-ek si kompormi, it-ek na koma din inamag di Apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_1","076_2_1","1CO","2","1","1","Mo si sak-en ay aag-i, sin inmeyak issa ay nangikasaba sin inpaammon Diyos ay maipanggep en Cristo, adiak inos-osal di naoneg ay kali ono naaltian ay kaikaliana ya adiak aben inbagbaga din sirib di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_2","076_2_2","1CO","2","2","2","Tan ninemnem ko ay mo wadaak sin kad-an yo, imongsan kon nemnem ko en Jesu Cristo, namnamed din nateyana sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_3","076_2_3","1CO","2","3","3","Sin nakiteteak en dakayo, nakapoy di liknak ya nankaykayebkebak tan mo et adiak makatongpal sin layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_4","076_2_4","1CO","2","4","4","Sin nangit-itdoak en dakayo, adiak aben inos-osal di makaawis ay kali ay mangipailas laing ko mo adi et naipappaila sin inkaskasabak din panakabalin di Ispiriton Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_5","076_2_5","1CO","2","5","5","Say inyat ko di ay nangaskasaba ta say adi maibasar di pammati yo sin naipogawan ay sirib mo adi et sin panakabalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_6","076_2_6","1CO","2","6","6","Wada pay dedan di naoneg ay it-itdo mi sin ipogaw ay naket-eng di pammati na, ngem maitken sin naidagaan ay sirib di ipogaw ya olay din sirib di manturturay isnan lobong ay mamaiwed di panakabalin da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_7","076_2_7","1CO","2","7","7","Din kinasirib ay ibagbaga mi et din planon Diyos ay ninemnem na sin daan maparsuaan di lobong ta maitapi tako sin kinangato na. Ngem adi na inpaammo na sin ipogaw ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_8","076_2_8","1CO","2","8","8","Din ap-apo isnan daga et adi da polos naawatan din plano ay nay, tan mo naawatan da koma, adi da koma inlansa din kangatoan ay Apo sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_9","076_2_9","1CO","2","9","9","Din ibagbaga mi et din katongpalan di inpaisolat Diyos ay kanana, “Din adi inil-ila ya dindinngen di ipogaw ya adi da pay kabaelan ay olay owat nemnemen et siya di din insaganan Diyos para en daida ay manglaylayad en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_10","076_2_10","1CO","2","10","10","Da naey di inpaammon Diyos en datako babaen sin Ispirito na, tan maga di adi ammon din Ispiriton Diyos. Olay din kaonegan ay nemnem Diyos et ammo na ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_11","076_2_11","1CO","2","11","11","Tan maga di nakin ammo sin wadas nemnem di esa ay ipogaw mo baken et sisya ay mismo. Siya abe en Diyos, maga di nakin ammo sin nemnem na mo adi et din Ispirito na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_12","076_2_12","1CO","2","12","12","Ngem mo datako ay mamati et baken nailobongan ay nemnem di inawat tako mo adi et din kosto ay Ispiriton Diyos ay inbaa na ta say maawatan tako din am-in ay indawat na en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_13","076_2_13","1CO","2","13","13","Isonga sin pangit-itdoan mi si maipanggep en Diyos, adi mi os-osalen di kali ay maibasar sin laing di ipogaw mo adi et din kali ay it-itdon din Ispiriton Diyos en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_14","076_2_14","1CO","2","14","14","Mo din adi mamati ay adi pantetean din Ispiriton Diyos, adi na awaten din mapmapo sin Ispiriton Diyos, tan magay banol na en sisya. Adi na aben maawatan, tan maawatan et anggoy din kosto ay olog ya pateg na babaen sin Ispiriton Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_15","076_2_15","1CO","2","15","15","Ngem din pantetean din Ispiriton Diyos et maawatana din pateg di am-in, ngem adi maawatan di odom ay ipogaw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C12_16","076_2_16","1CO","2","16","16","Tan wada di inpaisolat Diyos ay kanana, “Ay siya mo waday ipogaw si nakin ammo sin nemnem Diyos? Ay siya mo waday nakabagbaga en sisya?” Ngem mo datako pay, wada en datako din nemnem Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_1","076_3_1","1CO","3","1","1","Aag-ik, sin nakiteteak en dakayo, adiak mabalin ay initdoan dakayo ay kaman din pangit-itdoak si naket-eng di pammati na ay iturturong din Ispirito Santo, mo adi et inbilang ko ay moyang kayos pammati tan naipogawan pay laeng di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_2","076_3_2","1CO","3","2","2","Isonga initdok en dakayo din maiarig si gatas ay maipainom si moyang, tan adi kayo nakaawat si naon-oneg ay maitdo ay maiarig si kosto ay makan. Et olay ed wani, adi kayo pay laeng makaawat, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_3","076_3_3","1CO","3","3","3","tan naipogawan pay laeng di nemnem yo. Kanak di, tan sana ay mansosongbat ya makaapal kayo. Et mo siya say am-amagen yo, naipogawan kayo ngarud ya isoen yo di nemnem ya ogalin di nailobongan ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_4","076_3_4","1CO","3","4","4","Tan mo kanan di esa, “Si Pablo di on-onodak” dowan aben kanan di esa, “Si Apollos abe di on-onodak,” adi pay man-iso di ogali yo sin ipogaw ay adi mamati, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_5","076_3_5","1CO","3","5","5","Nemnemen yo na. Sino od si Apollos? Sinoak od? Baan Diyos si dakami et anggoy. Dakami kayman di inosal Diyos ay nangawis en dakayo ay mamati, ngem inamag mi anggoy din obla ay intalek na sin esa ya esa en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_6","076_3_6","1CO","3","6","6","Mo iarig kos dakayo sin talon, sak-en di nangis-ek sin bin-i, si Apollos abe di nanibog, ngem si Diyos pay di nangipagabay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_7","076_3_7","1CO","3","7","7","Isonga magay pateg di man-esek ya mansibog. Si Diyos anggoy di napateg, tan sisya di mangipagabay sin mola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_8","076_3_8","1CO","3","8","8","Tet-ewa ay malagboan kami en Apollos insigon sin inamag mi ay dowa, ngem nan-iso pay dedan di kasasaad mi ay man-esek ya mansibog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_9","076_3_9","1CO","3","9","9","Tan mankakadwa kami ay mansilsilbi en Diyos et dakayo pay din talon Diyos ay pan-ob-oblaan mi. Iarig ko abes dakayo sin beey ay am-amagen Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_10","076_3_10","1CO","3","10","10","Sak-en di maiarig sin nalaing ay nangisaad sin fondasyon begew sin kabaelan ay indawat Diyos en sak-en. Wada abey odom ay mangitoltoloy ay mangisaad sin beey sin fondasyon ay insaad ko. Ngem masapol ay annadan di esa ya esa din am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_11","076_3_11","1CO","3","11","11","Tan adi mabalin ay sokatan di olay sino ay ipogaw din fondasyon ay enggay naisaad ay si Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_12","076_3_12","1CO","3","12","12","Ngem mabalin ay nankinalasi di maosal ay maiamag sin fondasyon. Tan waday mangiam-amag si balitok ya palata ya nabanol ay bato ya wada abey mangiam-amag si kaiw ya pa-o ya garami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_13","076_3_13","1CO","3","13","13","Ngem sin agew ay pangokoman din Apo sin am-in ay ipogaw, maila din kosto ay banol di inamag di esa ya esa, tan maipadas si apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_14","076_3_14","1CO","3","14","14","Mo din ipogaw ay adi mapooan di in-amag na sin fondasyon, magon-gonaan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_15","076_3_15","1CO","3","15","15","Ngem din ipogaw ay mapooan di in-amag na et magay awatena ay gon-gona. Maisalakan met, ngem kaman ipogaw ay makalayaw sin mapoppooan ay beey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_16","076_3_16","1CO","3","16","16","Ay adi yo ammo ay dakayo din timplo ay panbebbeeyan Diyos tan wada en dakayo din Ispirito na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_17","076_3_17","1CO","3","17","17","Isonga mo waday manadael sin timplon Diyos, dadaelen aben Diyos sisya. Tan din timplon Diyos et nailalasin para en sisya, et dakayo met din timplo ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_18","076_3_18","1CO","3","18","18","Adi yo iet-etekan di awak yo. Mo wada en dakayo di mangibilang sin awak na ay nalaing ay maibasar sin kinalaing di adi mamati, agpos et mo dokogana din laing na ay sana ta say ganabena din tet-ewa ay laing. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_19","076_3_19","1CO","3","19","19","Tan din laing ay nailobongan et magay banol na sin pangilan Diyos. Tan wada di inpaisolat Diyos ay kanana, “Din osalen Diyos ay mangabak sin masirib ay ipogaw et din mismo ay kinasikap da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_20","076_3_20","1CO","3","20","20","Et wada abe di naisolat ay kanana, “Ammon din Apo ay magay banol di nemnem di masirib ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_21","076_3_21","1CO","3","21","21","Isonga adi yo koma it-it-ek di owat ipogaw, tan oka yo am-in di wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_22","076_3_22","1CO","3","22","22","Oka yos dakami en Apollos ya si Pedro, tan inayagan Diyos dakami ay mansilbi en dakayo. Olay din lobong ay nay ya din katagoan ya kateyan yo ya olay abe din agew ed wani ya din tapin di agew et indawat Diyos am-in en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C13_23","076_3_23","1CO","3","23","23","Et mo si dakayo, okan Cristo, et mo si Cristo pay, okan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_1","076_4_1","1CO","4","1","1","Isonga ibilang yo komas dakami ay baan Cristo ay nangitalkan Diyos sin obla ay mangitdo sin tet-ewa ay adi na inpaammo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_2","076_4_2","1CO","4","2","2","Ammo yo ay din ipogaw ay naitalkan di obla et masapol ay mapaneknekan ay matalek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_3","076_4_3","1CO","4","3","3","Ngem magay lawa na en sak-en mo dakayo ono odom ay ipogaw di mamistigal en sak-en mo nas-et di oblak ono adi. Olay sak-en et adiak bistigalen din mismo ay awak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_4","076_4_4","1CO","4","4","4","Nalinis met di konsensiak, ngem adi na layden ay kalien en maga tet-ewa di basol ko. Din Apo et anggoy di makaibagas di, tan sisya anggoy di mangokom en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_5","076_4_5","1CO","4","5","5","Isonga adi yo isapsapa ay okomen din iib-a yo ay ipogaw. Awni ta domateng din kosto ay timpo ay omalian din Apo ta say sisya di mangokom. Tan ipaammo na am-in di naisassaot, pati din nemnem ya gagaran di ipogaw. Asi pay dayawen Diyos di esa ya esa insigon sin kaikariana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_6","076_4_6","1CO","4","6","6","Aag-i, sin am-in dana ay inbagak, si dakami en Apollos di inos-osal ko ay pangarig ay pan-adalan yo ta say adi yo labsingen din naisolat ay pamagbaga. Tan mo onodan yo di ay kosto, adi yo ipangpangato di awak yo ay mangwani en waday lebbeng yo ay mangit-ek si esa ya manglaslasoy si esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_7","076_4_7","1CO","4","7","7","Tan sino ngata di kinapateg yo mo din iib-a yo? Ay wada ngata di laing ono kabaelan yo ay adi indawat Diyos? Et mo si Diyos di nangidawat, apay nga it-it-ek yo din awak yo ay kaman dakayo di nangiobla? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_8","076_4_8","1CO","4","8","8","Ay apaw kayo ay taga-Corinto! Kanan yo en nawawada en dakayo din am-in ay kasapolan yo ya enggay wada en dakayo din am-in ay kabaelan ay idawdawat di Ispirito Santo. Kanan yo en enggay inlogi yo ay manturay, ngem mo si dakami pay ay apostol et daan pay laeng. Mayat koma mo tet-ewa ay enggay manturturay kayo ta say makituray kami abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_9","076_4_9","1CO","4","9","9","Tan din katet-ewa na si pannemnem ko et nanbalinen Diyos dakami ay apostol si kababaan ay ipogaw ay kaman din nakeddengan ay matey sin pobliko ta boyaen di am-in ay ipogaw ya din aanghel abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_10","076_4_10","1CO","4","10","10","Begew sin pansilsilbian mi en Cristo, naong-ong kami kano, ngem mo dakayo pay, kanan yo en nanemneman kayo begew sin naitapian yo en sisya. Mo dakami et maga kano di kabaelan mi, ngem mo dakayo et kanan yo en kabaelan yo am-in. Dakayo abe di daydayawen di ipogaw, ngem mo dakami pay et laslasoyen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_11","076_4_11","1CO","4","11","11","Enggana ed wani, nadagaangan ya nabigaw kami ya kolang di bado mi. Wada abe di manesdespeg en dakami ya maga di kosto ay panbeeyan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_12","076_4_12","1CO","4","12","12","Manligligat kami ay man-obla ta waday katagoan mi. Mo palawlawaen das dakami, mankedaw kami en Diyos ta bindisyonanas daida, et mo pomalpaligat da, anosan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_13","076_4_13","1CO","4","13","13","Mo lawa di ibaga da en dakami, nainayad abe di iyat mi ay manongbat. Ngem enggana ed wani, ibilang di ipogaw pay dedan ay kaman kamin owat basura ay maiwasit ono pagit ay magidgidan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_14","076_4_14","1CO","4","14","14","Adiak insolat dana ay mangipabain en dakayo, mo adi et ta bagaak dakayo, tan ibilang kos dakayo ay laydelaydek ay anak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_15","076_4_15","1CO","4","15","15","Tan olay mo ad-ado di mangay-ayowan ya mangit-itdo en dakayo sin biyag yo ay Cristiano, nemnemen yo ay ang-anggayak si ama yo begew sin namatian yo en Cristo Jesus, tan sak-en di damo ay nangikasaba sin siged ay damag en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_16","076_4_16","1CO","4","16","16","Isonga pangaasi yo ta tadonen yos sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_17","076_4_17","1CO","4","17","17","Siya na di begew ay inbaak si Timoteo ta tolonganas dakayo ay mangiyat sidi. Sisya di esa ay ibilang ko ay laydelaydek ay anak ko ay matalek abe ay mansilbi en Apo Jesus. Ipanemnem na en dakayo din kabibiyag ay on-onodak begew sin pammatik en Cristo Jesus ay say kabibiyag ay it-itdok abe sin gimgimong sin am-in ay ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_18","076_4_18","1CO","4","18","18","Wada kano en dakayo di nangato di nemnem da, tan kanan da en emegyatak ay en mamasyal en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_19","076_4_19","1CO","4","19","19","Ngem adi met mabayag yan emeyak issa, mo say layden di Apo. Asiak penken ay kosto mo waday panakabalin da sana ay nangato di nemnem na ono mo nalaing da anggoy ay man-apat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_20","076_4_20","1CO","4","20","20","Tan din kailaan di pangiturayan Diyos en datako et baken din apat tako mo adi et din panakabalin Diyos sin biyag tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C14_21","076_4_21","1CO","4","21","21","Isonga oway kayo. Ay masapol ay emeyak issa ay manosa en dakayo ono layden yo ay ipailak di layad ya anos ko? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_1","076_5_1","1CO","5","1","1","Wada di nadamdamag ko ay wada kano en dakayo di nangam-amag si palalo ay kadodogis, tan inasawa na din maikadwa ay asawan ama na. Olay din adi mamati en Diyos et adi da damdaman am-amagen din kaman nisa! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_2","076_5_2","1CO","5","2","2","Yan sana et kayman ay nangato pay laeng di nemnem yo. Palalo koma ay mansakit di nemnem yo ta say pakaanen yo din nangamag sin sana ay lawlawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_3","076_5_3","1CO","5","3","3","Tan olay mo magaak en dakayo, nemnemnemek pay dedan si dakayo, et begew sin kalebbengak ay panakaawak Apo Jesus, enggay kineddengak din nangamag sin basol ay sana ay kamanak wada en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_4","076_5_4","1CO","5","4","4","Isonga mo masinop kayo ya wada en dakayo din panakabalin Jesus ay Apo tako, siya na di amagen yo ay mangibilang ay wadaak abes sa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_5","076_5_5","1CO","5","5","5","Ipolang yo din lalaki ay sana en Satanas ta paligaten Satanas din awak na ta say maisalakan din ab-abiik na sin agew ay kasin omalian din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_6","076_5_6","1CO","5","6","6","Lawlawa san pangipapangatoan yo sin awak yo. Ay adi yo ammo ay olay at-atik ay labadura et palbagena di intiro ay nailaokana? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_7","076_5_7","1CO","5","7","7","Masapol ngarud ay isaldeng yo din lawa ay ogali yo ay maiarig sin labadura ta mais-o di ogali yo sin nalinis ay kasasaad yo sin pangilan Diyos. Masapol ay amagen yo di ta maiarig kayo si tinapay ay kaiot-oto ay magay labadura na ay maikadkadwa sin karnero ay paltien di Judio sin fiesta ay makwani en Nalabas. Tan si Cristo ay kaiarigan din karnero ay doy et enggay natey ay mangipawaya en datako sin basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_8","076_5_8","1CO","5","8","8","Isonga sin makifiestaan tako, adi tako mangan si tinapay ay waday labadura na. Din laydek ay kalien et sin biyag tako ay mamati, adi tako on-onodan di lawa ay ogali mo adi et din siged ya tet-ewa ay adi polos natapian si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_9","076_5_9","1CO","5","9","9","Din solat ko en dakayo ed idi et inbagak ay adi kayo makigaygayyem si ipogaw ay mangam-amag si kadodogis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_10","076_5_10","1CO","5","10","10","Ngem din inbagbagak et baken din adi mamati ay manaddaag si baken dan asawa ono man-gamgamgam si baken dan oka ono mangakew ono manaydayaw si sinan didiyos. Tan mo addawian yo am-in dadi ay adi mamati, masapol ay komaan kayo isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_11","076_5_11","1CO","5","11","11","Di layden din inbagak ay kalien et mo waday ipogaw ay mangwani en agi yo ay mamati ngem dowana et daddaagen di bakenan asawa ono man-gamgamgam ono manaydayaw si sinan didiyos ono palawlawaena di iib-a na ono makabeteng ono mangakew, adi kayo makigaygayyem en sisya. Olay pay makan, adi kayo makikan sin ipogaw ay kaman nidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C15_12","076_5_12","1CO","5","12","13","Tan magay biyang tako ay mangokom si baken takon iib-a ay mamati, tan si Diyos di makaammos di. Ngem wada met di lebbeng yo ay mangokom sin naitatapi sin gimong yo, tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Masapol ay pakaanen yo din naitatapi en dakayo ay nangamag si lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_1","076_6_1","1CO","6","1","1","Mo wada di adi yo nankinaawatan, apay nga magay bain yo ay mangidarum sin ib-a yo ay mamati sin howis ay adi mamati? Din ipogaw Diyos koma di manongtong sin kaso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_2","076_6_2","1CO","6","2","2","Ay adi yo ammo ay din ipogaw Diyos di mangokom to sin kaipoipogaw isnan lobong? Mo siya di din amagen yon to, ay siya mo adi yo kaya ay manongtong si kaso ay baken madagsen? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_3","076_6_3","1CO","6","3","3","Ay adi yo aben ammo ay datako di mangokom to sin aanghel? Mo kabaelan tako di, adi pay namnamed di maipanggep isnan daga et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_4","076_6_4","1CO","6","4","4","Mo wada ngarud di kaman dadi ay kaso yo, apay nga ipaokom yo sin magay pateg na sin gimong di mamati? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_5","076_6_5","1CO","6","5","5","Kababain damdama! Ay maga ngata di olay esa en dakayo si nalaing ay manongtong sin kaso yo ay mamati? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_6","076_6_6","1CO","6","6","6","Ngem sana et ay idardarum yon iib-a yo ay mamati sin sangoanan di adi mamati! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_7","076_6_7","1CO","6","7","7","Olay din pan-asidaruman yo et laydena ay kalien en enggay inabak di lawa si dakayo. Maymayat damdama mo anosan yo din mangamag si lawa en dakayo. Olay masowitik kayo, adi kayo mandardarum. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_8","076_6_8","1CO","6","8","8","Ngem imbis nga say amagen yo di, dakayo ay mismo di mangamag si lawa ya mansowitik, olay din aag-i yo ay mamati et sowitiken yo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_9","076_6_9","1CO","6","9","9","Ay adi yo ammo ay adi maitapi sin panturayan Diyos din mangam-amag si lawa? Adi yo iet-etekan din awak yo, tan din makibabbabai, din manaddaag si bakenan asawa, din lalaki ay manaddaag si ib-a na ay lalaki, ya din manaydayaw si sinan didiyos et adi da maitapi sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_10","076_6_10","1CO","6","10","10","Adi aben maitapi din mangak-akew, din man-gamgamgam si bakenan oka, din makabeteng, din mantistigo ay man-etek, ya din tollisan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_11","076_6_11","1CO","6","11","11","Ed idi, kaman dadi di inam-amag di odom en dakayo, ngem ed wani, begew sin naitapian yo en Apo Jesu Cristo ya babaen sin Ispiriton Diyos, nadalosan kayo sin basol yo, nanbalin kayos nasantoan ay ipogaw Diyos, ya naibilang kayo ay nalinteg sin pangiilaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_12","076_6_12","1CO","6","12","12","Wada en dakayo di mangmangwani, “Naiwayaanak ay mangamag sin olay sino ay laydek.” Tet-ewa kayman ay naiwayaan tako, ngem adi maiturong din am-in ay amagen tako sin pansigdan tako. Et mo sak-en pay, olay mo waday adi maiparit, adiak pay amagen mo maibag-enak sin amagek ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_13","076_6_13","1CO","6","13","13","Wada abe di mangmangwani, “Naamag di makan ta way osal di eges, ya din eges et naamag ta way osal di makan.” Tet-ewa sa, ngem sin tapin di agew, gedngan Diyos din kaosalan da ay dowa. Ngem baken tet-ewa ay naamag di awak tako ta maosal ay daagen tako di baken takon asawa. Tan naamag di awak tako ta osalen tako ay mansilbi en Apo Jesus, dowan si Apo Jesus et ay-ayowanana din awak tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_14","076_6_14","1CO","6","14","14","Wada abe di kaosalan di awak tako sin tapin di agew, tan tagoen Diyos datako babaen sin panakabalina ay kaman din nanagoana en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_15","076_6_15","1CO","6","15","15","Ay adi yo ammo ay din awak tako ay mamati et partin di awak Cristo? Mo siya di, ay olay komaan tako ay partin di awak Cristo ta maitapi tako sin awak di babai ay malaklakoan di kinababai na? Adi kabalin! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_16","076_6_16","1CO","6","16","16","Ay adi yo ammo ay mo daagen di lalaki di kaman nidi ay babai et manbalin das esa ay awak? Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Din dowa et manbalin das es-esa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_17","076_6_17","1CO","6","17","17","Ngem din maitapi en Apo Jesus et makies-esa ay naispiritoan en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_18","076_6_18","1CO","6","18","18","Isonga adi yo daddaagen di baken yon asawa. Addawian yo din kaman nidi ay basol. Tan din iyat din basol ay nay ay manadael sin awak et naitken sin iyat di odom ay basol, tan din makikamkamalala et din mismo ay awak na di panbasolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_19","076_6_19","1CO","6","19","19","Ay adi yo ammo ay din awak yo din timplo ay pantetean din Ispirito Santo ay indawat Diyos en dakayo? Baken dakayo di akin oka sin awak yo mo adi et si Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C16_20","076_6_20","1CO","6","20","20","tan waday inbayad na ta say manbalin kayo si ipogaw na. Isonga osalen yo din awak yo ay mangidaydayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_1","076_7_1","1CO","7","1","1","Siya na di songbat ko sin salodsod yo sin solat yo. Mayat mo adi mangasawa di ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_2","076_7_2","1CO","7","2","2","ngem gapo ta ad-ado di ipogaw ay manaddaag si baken dan asawa, maymayat pay mo mangasawa kayo ta waday kosto ay asawan di esa ya esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_3","076_7_3","1CO","7","3","3","Sik-a ay lalaki, masapol ay tongpalem din lebbengem sin asawam, et siya abe en sik-a ay babai ta say mapnek kayo ay dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_4","076_7_4","1CO","7","4","4","Tan din naasawaan ay babai et baken sisya di akin oka sin awak na mo adi et din asawa na. Et siya abe sin lalaki, baken sisya mo adi et si asawa na di akin oka sin awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_5","076_7_5","1CO","7","5","5","Isonga adi kayo mansinigaan malaksig mo mantolag kayo ay dowa ay adi kayo mandaddaag si pigay agew ta way waya yo ay mankararag. Ngem mo makdeng di kararag yo, mandaag kayo kasin into et mo solisogen Satanas dakayo begew sin adi yo makaitpean sin likna yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_6","076_7_6","1CO","7","6","6","Inbagak dana ta ammoan yo ay ipalobos ko di mangasawa, ngem baken kon bilin, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_7","076_7_7","1CO","7","7","7","tan laydek ay mo mabalin koma, waday kabaelan di am-in ay ipogaw ay adi mangasawa ay kaman sak-en. Ngem ammok kayman ay baken man-iso di kabaelan ay indawat Diyos si esa ya esa en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_8","076_7_8","1CO","7","8","8","Mo dakayo ay magay asawa na, namnamed dakayo ay nabalo, kanak en mayat mo itoloy yo ay adi makiasawa ay kaman met laeng sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_9","076_7_9","1CO","7","9","9","Ngem mo adi kayo makaitpe sin likna yo, may, olay mangasawa kayo, tan maymayat di mangasawa mo din manpalpaligat begew sin adi matongtongpal ay layden di awak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_10","076_7_10","1CO","7","10","10","Mo dakayo abe ay naasawaan, wada di ibagak en dakayo ay baken owat kon bilin mo adi et bilin Apo Jesus. Masapol ay adi taynan di babai din asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_11","076_7_11","1CO","7","11","11","Ngem mo taynana, masapol ay itoltoloy na ay man-es-esa ono mantaoli en asawa na. Mo din lalaki abe et masapol ay adi na isian di asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_12","076_7_12","1CO","7","12","13","Mo dakayo abe ay sias-awa ay mamati di esa ya adi mamati di asawa na, naey di ibagak en dakayo. Baken bilin Apo Jesus na, tan magay inbaga nas maipanggep sina. Mo awen din adi mamati ay mantoltoloy da ay sin-asawa, adi koma isian din mamatis sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_14","076_7_14","1CO","7","14","14","Tan din adi mamati et enggay naidadaton en Diyos begew sin nakies-esaana sin asawa na ay mamati. Mo baken tet-ewa na, adi koma maibilang di anak da sin pangilan Diyos, ngem din katet-ewa na et maibilang da abe ay naidadaton en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_15","076_7_15","1CO","7","15","15","Ngem mo layden din adi mamati ay maisian sin asawa na ay mamati, mabalin. Mo kaman nidi di mapasamak, mapawayaan din mamati, olay lalaki ono babai. Tan inayagan Diyos datako ta say natalna di biyag tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_16","076_7_16","1CO","7","16","16","Tan sik-a ay mamati, adi ka ammo mo awisem si asawam ay maisalakan ono adi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_17","076_7_17","1CO","7","17","17","Din kasinopan di inbagbagak et siya na: mantoltoloy koma di esa ya esa sin kasasaad ay indawat Apo en sisya ay say kasasaad na sin nanngeana sin nangayagan Diyos en sisya. Siya na di ibilbilin ko sin am-in ay gimgimong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_18","076_7_18","1CO","7","18","18","Kaspangarigan, mo enggay nakogit di ipogaw sin daan pangayagan Diyos en sisya, adi na koma padasen ay sokatan, et siya abe sin adi nakogit et adi koma manpakogit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_19","076_7_19","1CO","7","19","19","Tan baken nabanol en Diyos mo nakogit ono adi nakogit di ipogaw. Din nabanol et din panongtongpalan tako sin bilbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_20","076_7_20","1CO","7","20","20","Isonga komakaman koma di esa ya esa sin kasasaad na sin nanngeana sin nangayagan Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_21","076_7_21","1CO","7","21","21","Ay bag-en ka sin namatiam? Olay. Ngem mo way wayam ay maipawaya, may et! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_22","076_7_22","1CO","7","22","22","Tan mo bag-en ka sin naayagam ay maitapi en Apo Jesus, nemnemem ay inpawaya daka sin basol ta mansilbi ka en sisya. Et mo baken kan bag-en di ipogaw, nemnemem ay nanbalin kas bag-en Cristo sin namatiam en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_23","076_7_23","1CO","7","23","23","Waday inbayad Diyos ta manbalin kayos ipogaw na, isonga adi yo ipalpalobos ay sangawen di owat ipogaw din pansilsilbian yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_24","076_7_24","1CO","7","24","24","Ipidwak kasin din inbagak en dakayo ay aag-ik. Itoltoloy koma di esa ya esa en dakayo ay makikadkadwa en Diyos ya mantoltoloy kayo abe sin kasasaad yo sin nangayagan Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_25","076_7_25","1CO","7","25","25","Mo maipanggep abe sin magay asawa na, maga di ibilin ko en dakayo ay napo en Apo Jesus, ngem gapo ta sak-en kayman di esa ay matalek ay ipogaw Diyos begew sin seg-ang di Apo, ipadngek kod en dakayo din pannemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_26","076_7_26","1CO","7","26","26","Begew sin palalo ay ligat ay laklak-amen tako ed wani ya sin tapin di agew abe, kanak en mayat mo adi yo soksokatan di kasasaad yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_27","076_7_27","1CO","7","27","27","Sik-a ay lalaki, mo waday asawam, adi ka isissian, et mo maga, adi ka man-ilas asawam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_28","076_7_28","1CO","7","28","28","Ngem mo mangasawa ka, baken met basol. Iso na abe en sik-a ay balasang, baken mon basol mo makiasawa ka. Ngem ibagak pay dedan ay maymayat mo adi kayo mangasawa, tan laydek ay adi kayo mapaligatan sin ligat ay laklak-amen di sin-asawa isnan biyag ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_29","076_7_29","1CO","7","29","29","Laydek ay maawatan yo na ay aag-i. Enggay at-atik di agew ay nabay-an ay pansilbian tako en Apo Jesus. Isonga manlogi ed wani, din waday asawa na et ibilang na koma ay kaman magay asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_30","076_7_30","1CO","7","30","30","Din mansasadot ya manragragsak et adi da koma masangsangaw sin sadot ya ragsak da. Din manlako abe et ibilang na koma ay bakenan oka din lakoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_31","076_7_31","1CO","7","31","31","Olay sino ay os-osalen takos nan daga et baken di koma si kaimongsanan di nemnem tako, tan awni et mamaga din daga ay nay ya din kabibiyag ay laklak-amen takos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_32","076_7_32","1CO","7","32","32","Laydek ay maga di pandandanagan yo. Di lalaki ay magay asawa na et mabalin ay imomongsana di nemnem na sin pansilsilbiana en Apo Jesus ya din panlaylaydan din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_33","076_7_33","1CO","7","33","33","Ngem din way asawa na et nemnemnemena din biyag da isnan daga ya din panlaylaydan di asawa na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_34","076_7_34","1CO","7","34","34","isonga mabibingay di nemnem na. Siya abe sin balasang ya sin babai ay namagay asawa na. Mabalin ay imomongsana di nemnem na sin pansilsilbiana en Apo Jesus, tan magay odom ay panggep na mo adi et din kanayon ay pangidadatonana sin awak ya nemnem na en sisya. Ngem din babai ay naasawaan et nemnemnemena din biyag da isnan daga ya din panlaylaydan di asawa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_35","076_7_35","1CO","7","35","35","Siya dana di inbagak ta mabadangan kayo, adiak iparparit di makiasawaan yo. Laydek anggoy ay kosto ya naolnos di kabibiyag yo ya magay kasangawan yo sin pansilsilbian yo en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_36","076_7_36","1CO","7","36","36","Mo maipanggep abe si lalaki ay way anak na ay enggay binmalasang yan kanana en eweewe mo iparit na ay maasawaan, olay pangasawaena mo say kanana en kosto ay amagena. Baken basol di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_37","076_7_37","1CO","7","37","37","Ngem mo napasnek di nemnem na ay kosto di amagena mo adi na pangasawaen ya baken aben kapilitan ay maasawaan sisya, mayat abe di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_38","076_7_38","1CO","7","38","38","Isonga mo ipaasawa na din anak na, mayat di si amagena, ngem maymayat pay mo adi na ipaasawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_39","076_7_39","1CO","7","39","39","Mo maipanggep pay sin babai ay naasawaan, adi mabalin ay mangasawa si natken ay lalaki mo deda pay laeng din asawa na, ngem mo matey din asawa na, naiwayaan sisya ay makiasawa si olay sino ay laydena, basta mamatis sisya en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C17_40","076_7_40","1CO","7","40","40","Ngem din pannemnem ko et ad-ad-adoy pansigdana mo komakaman ay man-es-esa, et kanak en iturturong abe din Ispiriton Diyos din nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_1","076_8_1","1CO","8","1","1","Siya na abe di songbat ko sin salodsod yo ay maipanggep sin makan ay naidaton sin sinan didiyos. Tet-ewa kayman din inbaga yo ay waday ammo tako am-in ay maipanggep sidi, ngem nemnemen yo na. Mo kanan tako en waday ammo tako, nalaka tako ay lomastog, ngem mo waday layad tako, nemnemen tako din pansigdan di iib-a tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_2","076_8_2","1CO","8","2","2","Din ipogaw ay mangipagarup ay waday ammo na et adi na pay laeng ammo din layden Diyos ay maawatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_3","076_8_3","1CO","8","3","3","Ngem din manglaylayad en Diyos et ibilang Diyos ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_4","076_8_4","1CO","8","4","4","May ngarud ta songbatak din salodsod yo. Ammo tako ay baken tet-ewa ay diyos di sinan didiyos. Ammo tako abe ay es-esa di tet-ewa ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_5","076_8_5","1CO","8","5","5","Tan olay mo ad-ado di kanan di pagano ay didiyos da ya ap-apo da ay mantetee ed kayang ya sin daga, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_6","076_8_6","1CO","8","6","6","adi tako patien, tan mo si datako pay et es-esa di bigbigen tako ay Diyos. Sisya di Ama tako ay namarsua sin am-in ay wada et matatago tako ay mansilbi ya mandayaw en sisya. Es-esa abe di bigbigen tako ay Apo ay si Jesu Cristo. Sisya di nangipaparsuaan Diyos sin am-in ay wada ya babaen en sisya, waday biyag tako ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_7","076_8_7","1CO","8","7","7","Ngem wada di iib-a tako ay mamati ay baken pay laeng kosto di pangawat das na, tan inpaingsa da ay manaydayaw si sinan didiyos, isonga mo kanen da din naidaton sin sinan didiyos, ibilang da pay laeng ay makidaydayaw da en daida. Din pantongpalana et kadodogis di likna da, tan kanan da pay laeng en baken kosto di am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_8","076_8_8","1CO","8","8","8","Tet-ewa kayman ay baken din kanen tako di begew ay malaylaydan si Diyos en datako. Adi aben somiged ono madadael di pakikadkadwaan tako en Diyos begew sin kanen tako ono adi tako kanen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_9","076_8_9","1CO","8","9","9","Ngem ilaen yo ta din wayawaya yo et baken say bomasolan di iib-a yo ay nakapoy pay laeng di pammati na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_10","076_8_10","1CO","8","10","10","Kaspangarigan, sik-a ay kosto di pangawat nas na, mo wada ka ay mangmangan sin timplon di sinan didiyos yan ilaen dakas ipogaw ay kanana pay laeng en basol di, adi pay mapapigsa di nemnem na ay makikan, olay mo kanana en basol? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_11","076_8_11","1CO","8","11","11","Isonga begew sin kosto ay pangawat mo, madadael di pammatin di agim ay sana ay nakapoy di pammati na yan si Cristo pay et natey para abe en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_12","076_8_12","1CO","8","12","12","Mo say bomasolam sin ib-am ay nakapoy di pammati na ya pansakitem di nemnem na, bomasol ka abe en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C18_13","076_8_13","1CO","8","13","13","Isonga mo bomasol di ib-ak ay mamati begew sin pangisidsidaak si naidaton sin sinan didiyos, adiak kasin isidsida ta say adi bomasol begew en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_1","076_9_1","1CO","9","1","1","Nemnemen yos sak-en. Nawayaak, ay baken siya? Apostolak abe, tan inilak met si Jesus ay Apo tako ya dakayo met laeng di nantongpalan di inpaoblan di Apo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_2","076_9_2","1CO","9","2","2","Olay mo adi bigbigen di odom ay ipogaw ay apostolak, maga koma di dowadowa yo, tan din naitapian yo en Apo Jesus di mangipaneknek sin kinaapostol ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_3","076_9_3","1CO","9","3","3","Siya na di isongbat ko en daida ay manglaslasoy en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_4","076_9_4","1CO","9","4","4","Mo tet-ewa ngarud ay apostolak, ay magay kalintegak aya ay pomakan di it-itdoak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_5","076_9_5","1CO","9","5","5","Mo wada koma di asawak ay mamati, ay maga abey kalintegak ay mangitaktakin sin panbibiyahiak ay kaman si Pedro ya din odom ay aapostol ya din aag-in Jesus? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_6","076_9_6","1CO","9","6","6","Ay kosto ngata din kanan di odom en dakami en Barnabas anggoy di masapol ay man-obla ta waday katagoan mi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_7","076_9_7","1CO","9","7","7","Nemnemen yo kod mo wada di soldado ay makaoway sin mismo ay gastos ya lagbo na. Ay wada abe ngata di mantaltalon ay magay lebbeng na ay mangan sin ap-apitena? Ono ay waday mangay-ayowan si karnero ay magay lebbeng na ay ominom sin gatas da mo say laydena? Maga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_8","076_9_8","1CO","9","8","8","Tet-ewa kayman ay din kadaddad-at ko ay pangarig et maibasar sin ammo tako ay tet-ewa isnan daga, ngem nan-iso met laeng din wada sin linteg Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_9","076_9_9","1CO","9","9","9","Tan waday naisolat sin linteg ay sana ay kanana, “Adim bosbosalan di baka ay mangigatgatin ay mangirik si pagey ta way iyat na ay mangan.” May kod, ay owat baka ngata di ninemnemnem Diyos sin nangipasolatana sin linteg ay sana? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_10","076_9_10","1CO","9","10","10","Baken, mo adi et datako ay ipogaw ta say din makialado ya din makiani et waday namnama da ay makibingay sin maani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_11","076_9_11","1CO","9","11","11","Isonga dakami abe ay nangis-ek si naispiritoan ay bin-i sin kad-an yo, ay nalabes ngata mo apiten mi en dakayo din katagoan mi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_12","076_9_12","1CO","9","12","12","Mo waday odom ay mangam-amag sidi ay mankedkedaw en dakayo si kalintegan da ay katagoan, ay baken namnamed ay waday kalintegan mi? Ngem olay mo siya di, adi kami polos nankedkedaw si kalintegan mi mo adi et inan-anosan mi di am-in ay kalasin di ligat ta say maga di nanangsangaw si ipogaw ay mangawat sin siged ay damag ay maipanggep en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_13","076_9_13","1CO","9","13","13","Ammo yo adi ay din mansilsilbi sin Timplo ay mangidatdaton en Diyos sin aanimal ay ial-alin di iib-a da et waday bingay da sin idatdaton da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_14","076_9_14","1CO","9","14","14","Et siya abe en daida ay mangikaskasaba sin siged ay damag, tan inbilin din Apo ay say pangaan da koma sin katagoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_15","076_9_15","1CO","9","15","15","Ngem mo sak-en pay, adiak polos nankedkedaw sin kalintegak et baken aben say ipaspasagid ko sin insolat ko ay nay. Olay mateyak si dagaang ko! Maymayat di en sak-en mo din makaanan di lebbeng ko ay mangibaga ay adiak malaglagboan ay mangaskasaba. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_16","076_9_16","1CO","9","16","16","Tan magay odom si mabalin ay it-ek ko. Din pangikaskasabaak sin siged ay damag et adi mabalin ay it-ek ko di, tan kaseseg-angak mo adiak ikasaba, isonga kapilitan ay amagek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_17","076_9_17","1CO","9","17","17","Mo sak-en koma di namili sin oblak ay nay, kosto mo malagboanak. Ngem gapo ta si Diyos di nangitalek en sak-en, basta tongpalek din inpaobla na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_18","076_9_18","1CO","9","18","18","Sino ngarud di gon-gonak? Magay odom mo adi din ragsak ko ay mangikaskasaba sin siged ay damag ay adi bayadan din manmannge, olay mo waday kalintegak ay manga si katagoak en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_19","076_9_19","1CO","9","19","19","Isonga nawayaak ay maga di ipogaw si akin bag-en en sak-en. Ngem olay mo siya di, nanbalinek pay dedan di awak ko si bag-en di am-in ay ipogaw ta say ad-ad-ado di awisek ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_20","076_9_20","1CO","9","20","20","Kaspangarigan, mo it-itdoak di Judio ya odom ay mangon-onod sin linteg da, onodak abe di ogali ya linteg da ta say awisek daida ay mamati en Cristo, olay mo ammok ay adiak masapol ay onodan din linteg da ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_21","076_9_21","1CO","9","21","21","Mo di it-itdoak abe et Gentil ay adi mangon-onod sin linteg di Judio, adiak aben onodan din linteg ay sana ta way iyat ko ay mangawis en daida. Ngem adi na layden ay kalien ay adiak patpatien di linteg Diyos, tan patpatiek met din bilin Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_22","076_9_22","1CO","9","22","22","Mo wadaak abe sin ipogaw ay daan maket-eng di pammati na, ibagay ko di ogalik en daida ta say awisek daida ay mamati ay kosto. Isonga am-in ay kalasin di ipogaw et amagek di kabaelak ay mangibagay sin awak ko en daida ta say awisek di odom en daida ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_23","076_9_23","1CO","9","23","23","Am-amagek am-in dana ta maad-ado di mamati sin siged ay damag ta say makibingayak abe sin bindisyon ay idawat Diyos babaen sin siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_24","076_9_24","1CO","9","24","24","Nemnemen yo ay mo waday longba, ipakat am-in di makilonglongba din kabaelan da ay managtag, ngem es-esa anggoy di mangabak ya maidawtan si gon-gona. Isonga dakayo abe et ipakat yo din kabaelan yo ta say gon-oden yo din gon-gona ay idawat Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_25","076_9_25","1CO","9","25","25","Am-in ay makikontis et esten da ay mangitpe ya mangipakneg sin awak da. Et mo daida, amagen da di ta makagon-od das gon-gona ay adi bomayag, ngem mo datako pay, say amagen tako ta say gon-oden tako di gon-gona ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_26","076_9_26","1CO","9","26","26","Isonga mo si sak-en, tadtadonek di makilonglongba ay mandordoritso ay managtag sin panpatinggaan di longbaan ay adi masangsangaw. Kamanak aben boksinero ay adi maik-iksaw di despeg na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C19_27","076_9_27","1CO","9","27","27","Itpek di awak ko ta adiak on-onodan di lawa ay laylaydena into et mo si sak-en ay nangaskasaba si odom et adiak maapolbalan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_1","076_10_1","1CO","10","1","1","Laydek ay nemnemen yo ay aag-i din napasamak sin aap-o tako ay nangon-onod en Moses. Am-in da et sinalakniban ya inpangon din liboo ay inpakoyog Diyos en daida. Laton abe ay dinan da am-in din makwani en Baybay ay Mandalangdang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_2","076_10_2","1CO","10","2","2","Et sin nalidoman da sin liboo ya nandanan da sin baybay, kaman da am-in nanpabonyag ay naitapi en Moses, tan binigbig das sisya ay apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_3","076_10_3","1CO","10","3","3","Nangnangan da am-in sin tinapay ay indawdawat Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_4","076_10_4","1CO","10","4","4","ya nan-inom da am-in abe sin danom ay inpabala na sin bato. Din kaiarigan di bato ay sana et si Cristo, tan sisya met tet-ewa di nangadkadwa en daida ay nangidawdawat sin kasapolan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_5","076_10_5","1CO","10","5","5","Ngem olay mo am-in da et pinadas da di, sinigaan Diyos din kaad-adoan en daida, et siya di din begew ay naiwalang din awak da sin lugar ay magay man-ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_6","076_10_6","1CO","10","6","6","Am-in dana ay napasamak en daida et pan-adalan tako koma ta say siliban tako ta adi tako laylayden di lawa ay kaman daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_7","076_10_7","1CO","10","7","7","ya adi tako aben mandaydayaw si sinan didiyos ay kaman din odom en daida. Din inamag da et naisolat sin kalin Diyos ay kanana, “Tinmokdo din kaipoipogaw ay mangan ya man-inom et pag dan pomika ay maitapi sin nalabes ay ragragsak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_8","076_10_8","1CO","10","8","8","Adi tako aben daddaagen di baken takon asawa ay kaman din odom en daida, tan begew sin nangiyatan das di, emey ay dowanpo ya tolo ay libo di natey si esay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_9","076_10_9","1CO","10","9","9","Lawa abe mo padpadasen tako din anos di Apo ay kaman din inyat di odom en daida ay kinat di eweg et natey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_10","076_10_10","1CO","10","10","10","Adi kayo aben momayomayotmot, tan say inyat di odom en daida, et pinsen di anghel ay inbaan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_11","076_10_11","1CO","10","11","11","Am-in dadi ay napasamak en daida et ipaila da di iyat Diyos ay manosa sin nakabasol ay ipogaw, et inpaisolat na ay mangidadaan en datako, tan nay dandani di panpatinggaan di lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_12","076_10_12","1CO","10","12","12","Isonga din mangmangwani en napigsa di pammati na et silibana koma into et mo bomasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_13","076_10_13","1CO","10","13","13","Maga di pinadas yo ay solisog ay adi aben pinadpadas di odom ay ipogaw. Et matalek si Diyos, tan adi na ipalobos en dakayo di solisog ay adi yo kabaelan ay labanen, mo adi et idawat na en dakayo din kabaelan ay kasapolan yo ta say mailisian yo di basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_14","076_10_14","1CO","10","14","14","Isonga dakayo ay laydelaydek, addawian yo din makidaydayawan yo sin sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_15","076_10_15","1CO","10","15","15","Ammo yo met ay mannemnem, isonga nemnemen yo kod mo kosto ono baken din ibagak ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_16","076_10_16","1CO","10","16","16","Sin makikumulgaran tako, mo man-inom tako sin wada sin tasa ay pan-iyamanan tako en Diyos ya mangan tako abe sin napit-ipit-ing ay tinapay, makilak-am tako sin bindisyon ay mapmapo sin dada ya awak Cristo, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_17","076_10_17","1CO","10","17","17","Olay mo ad-ado tako, kaman takon es-esa begew sin panganan tako sin es-esa ay tinapay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_18","076_10_18","1CO","10","18","18","Nemnemen yo din Israelita. Mo makikan da sin naidaton en Diyos, ipaila da ay maitaptapi da ay manaydayaw en sisya, ay baken siya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_19","076_10_19","1CO","10","19","19","Ay laydek ay kalien en matmatago di sinan didiyos ya waday kaitkenan di naidaton en daida mo di odom ay makan? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_20","076_10_20","1CO","10","20","20","Baken, ngem tet-ewa pay dedan ay din idatdaton di pagano sin sinan didiyos et baken si Diyos di pangidatdatonan da mo adi et dimonyo, et adiak layden ay makikadkadwa kayo sin dimonyo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_21","076_10_21","1CO","10","21","21","Adi kabalin ay maitapi kayo ay makikan ya makiinom sin naidaton sin dimonyo ya dowan kayo aben maitapi ay makikan ya makiinom sin pangnemneman tako sin nateyan din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_22","076_10_22","1CO","10","22","22","Ay baken inayan aya mo pan-imonen yo din Apo sin pangam-amagan yos di? Ay kanan yo ngata en kaya yo ay mangabak en sisya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_23","076_10_23","1CO","10","23","23","Wada en dakayo di mangmangwani, “Naiwayaanak ay mangamag si olay sino ay laydek.” Tet-ewa kayman ay naiwayaan tako, ngem adi maiturong din am-in ay amagen tako sin pansigdan tako ya adi da aben papigsaen din pammatin di iib-a tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_24","076_10_24","1CO","10","24","24","Nemnemen koma di esa ya esa din pansigdan di iib-a na ay baken owat din pansigdana et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_25","076_10_25","1CO","10","25","25","Isonga mabalin ay isida yo di olay sino ay karni ay ilaklako da sin markitan ay adi kayo manpopoot mo naidaton si sinan didiyos ono baken, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_26","076_10_26","1CO","10","26","26","tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Okan Apo Diyos din daga ya am-in ay wadas na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_27","076_10_27","1CO","10","27","27","Mo wada abe di adi mamati ay mangayag en sik-a ta mangan kayo ya laydem ay en makikan, mangan ka ay kosto, olay sino ay isango da ay adi ka manpopoot mo naidaton si sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_28","076_10_28","1CO","10","28","29","Ngem into et mo waday makikan isdi ay mangwani en sik-a, “Naidaton din makan ay nay sin timplo,” adim kanen begew en sisya, tan sin nemnem na et basol. Tan sino ngata di silbi na mo ipapilit mo din wayawayam ay mangan yan kanan di ib-am en basol? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_30","076_10_30","1CO","10","30","30","Sino abey pansigdam mo ipapatim ay mangan sin nan-iyamanam en Diyos ay din pantongpalana et palawlawaen dakas ib-am? Maga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_31","076_10_31","1CO","10","31","31","Isonga ilaen yo ta madayaw si Diyos begew sin am-in ay amagen yo, olay din pangpanganan yo ya pan-in-inoman yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_32","076_10_32","1CO","10","32","32","Adi kayo amagen di olay sino ay bomasolan di iib-a tako, olay mo Judio da ono Gentil ono ipogaw Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C110_33","076_10_33","1CO","10","33","33","Tadonen yos sak-en sin mamadpadasak ay mangibagay sin kabibiyag ko sin am-in ay ipogaw. Tan din nemnemnemek et baken din pansigdak mo adi et din pansigdan di iib-ak ta say maisalakan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_1","076_11_1","1CO","11","1","1","Tadonen yo ngarud sak-en ay kaman met laeng din panadtadonak en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_2","076_11_2","1CO","11","2","2","Idaydayaw kos dakayo tan nemnemnemen yos sak-en sin am-in ay am-amagen yo ya on-onodan yo abe din tinawid tako ay mait-itdo ay inpasak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_3","076_11_3","1CO","11","3","3","Ngem wada pay di laydek ay maawatan yo et siya na. Si Cristo di pangolon di am-in ay lalaki, din lalaki di pangolon di babai, ya si Diyos di pangolon Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_4","076_11_4","1CO","11","4","4","Begew sin olnos ay nay, mo man-gimong kayo yan waday lalaki ay nansosokdong ay mankararag ono mangibaga sin inpaammon Diyos en sisya, ibabainas Cristo ay pangolo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_5","076_11_5","1CO","11","5","5","Ngem mo waday babai ay mankararag ono mangibaga sin inpaammon Diyos en sisya yan adi nansokdong, ibabaina din asawa na ay pangolo na, tan mo adi nansokdong, kababain ay kaman nanpakalbo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_6","076_11_6","1CO","11","6","6","Isonga mo sigaan di babai ay mansokdong, agpos manpapokis ay kaman book di lalaki. Ngem gapo ta kababain ay manpapokis ono manpakalbo, mansokdong koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_7","076_11_7","1CO","11","7","7","Din begew ay adi koma mansokdong di lalaki sin simbaan et sisya din kaipailaan di kalebbengan ya kinangaton Diyos, ngem din babai pay et ipappaila na din panlebbengan di lalaki, isonga mansokdong koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_8","076_11_8","1CO","11","8","8","Tan sin namarsuaan Diyos sin damo ay lalaki ya babai, baken napo sin babai din lalaki mo adi et napo din babai sin lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_9","076_11_9","1CO","11","9","9","Adi aben pinarsuan Diyos din lalaki para sin babai mo adi et din babai para sin lalaki. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_10","076_11_10","1CO","11","10","10","Isonga gapo ta siya di din kasasaad di babai, mansokdong koma ta ipaila na ay manpaituray sin lalaki, tan olay din aanghel et boyboyaen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_11","076_11_11","1CO","11","11","11","Ngem nemnemen yo ay sin naitatapian tako en Apo Jesus, adi mabalin ay kanan di babai ay adi na masapol di lalaki. Adi aben mabalin ay kanan di lalaki en adi na masapol di babai, tan man-asisapol da ay dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_12","076_11_12","1CO","11","12","12","Tan olay mo napo din damo ay babai sin lalaki, ngem manlogi isdi, maga abe di lalaki ay adi ianak di babai. Siya abe ay am-iam-in ay wada, pati babai ya lalaki, et napo da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_13","076_11_13","1CO","11","13","13","Dakayo kod di mannemnem mo kosto mo adi mansokdong di babai mo mankararag en Diyos mo man-gimong kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_14","076_11_14","1CO","11","14","15","Olay mo maibasar sin sigod ay pannemnem di ipogaw, maawatan tako ay maibagay mo masokdongan di toktok di babai. Tan mo andoando di book di lalaki, maibabain sisya, ngem mo andoando pay di book di babai, say mangipapinpintas en sisya, tan say indawat Diyos en sisya ay panlingeb di toktok na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_16","076_11_16","1CO","11","16","16","Mo waday mayad ay mangontra sin inbagak ay nay, kanak en siya di din it-itdo mi ay ogali ya siya abe di ogali ay on-onodan am-in di gimgimong di ipogaw Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_17","076_11_17","1CO","11","17","17","Mo maipanggep abe sin nay ibilin ko en dakayo, adi mabalin ay dayawek dakayo, tan mo man-gimong kayo ay mandayaw en Diyos, baken siged di pantongpalana mo adi et lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_18","076_11_18","1CO","11","18","18","Omona, dinamag ko ay nagodwagodwa kayo kano mo man-gimong kayo, et kamanak patien ay waday katet-ewa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_19","076_11_19","1CO","11","19","19","Tan masapol ay waday kaman nidi ta maammoan mo sino en dakayo di inapolbalan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_20","076_11_20","1CO","11","20","20","Ngem din pantongpalana et mo matopog kayo ay makikikan koma sin pangnemneman yo sin nateyan Apo Jesus, baken baw sisya di nemnemnemen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_21","076_11_21","1CO","11","21","21","Tan adi kayo kano man-asiseed ta mandededsan kayo koma ay mangan mo adi et man-aagag di esa ya esa ay mangan si intakina ay adi na ibingay sin iib-a na, isonga mabeteng kano di odom dowan et mandagaang pay laeng di odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_22","076_11_22","1CO","11","22","22","Ay daetan! Ay maga aya di beey yo si panganan yo? Apay nga laslasoyen yo din gimong di ipogaw Diyos ya pabainen yo din iib-a yo ay nabibiteg? Ay namnamaen yo aya ay dayawek dakayo begew sin am-amagen yo ay nay? Ado paabe! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_23","076_11_23","1CO","11","23","23","Tan din initdok en dakayo ay napo en Apo Jesus et siya na. Idi mangmangan da sin labi ay nalipotana, nan-as tinapay ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_24","076_11_24","1CO","11","24","24","et nan-iyaman en Diyos. Asi na pag pit-ipit-ingen yan kanana, “Si naey di awak ko ay maidaton para en dakayo. Amagen yo na ta say pangnemneman yo en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_25","076_11_25","1CO","11","25","25","Idi nakakan da pay, kaman nidi met laeng di inyat na sin tasa ay ina na yan kanana, “Din tasa ay nay et say baro ay tolag Diyos ay siglotan di dadak. Sin tonggal pangin-inoman yos na, amagen yo na ta say pangnemneman yo en sak-en.” Siya di din inbilin Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_26","076_11_26","1CO","11","26","26","Isonga sin tonggal pangpanganan yo sin tinapay ya pangin-inoman yo sin tasa, ipaam-ammo yo din nateyan di Apo enggana sin kasinan omalian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_27","076_11_27","1CO","11","27","27","Siya di din begew ay mo waday maitapi ay makikan sin tinapay ya makiinom sin wada sin tasa yan adi na nemnemen din kosto ay kaosalana, bomasol en Apo tan laslasoyena din awak ya dada na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_28","076_11_28","1CO","11","28","28","Isonga din ipaon-ona koman di esa ya esa et osigena koma din awak na mo kosto di nemnem na ta asi pag maitapi ay makikan ya makiinom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_29","076_11_29","1CO","11","29","29","Tan mo makikan ya makiinom dowan pay adi na maawatan din olog ya banol di awak Cristo, madosas sisya begew sin pangiyatanas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_30","076_11_30","1CO","11","30","30","Siya na din begew ay ad-ado di mansaksakit ya makmakapoy en dakayo ya wada da abe di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_31","076_11_31","1CO","11","31","31","Mo inos-osig tako koma din awak tako, adi tako koma madosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_32","076_11_32","1CO","11","32","32","Ngem mo dosaen din Apo si datako, say iyat na ay mamagbaga ono manoplit en datako ta say adi tako makeddengan ay makidosa sin adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_33","076_11_33","1CO","11","33","33","Isonga aag-ik, mo masinop kayo ay mangan ay manongpal sin inbilin Apo Jesus, mansineseed kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C111_34","076_11_34","1CO","11","34","34","Mo wada abe di mandagaang, mangan koma on-ona sin beey na ta say mo makigimong kayo, adi maiturong sin kadosaan yo. Mo maipanggep abe sin odom ay laydek ay ibilin en dakayo, awni ta emeyak issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_1","076_12_1","1CO","12","1","1","Aag-i, mo maipanggep abe sin kabaelan ay idawdawat din Ispirito Santo, laydek ay maawatan yo ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_2","076_12_2","1CO","12","2","2","Tan ammo yo ay sin pagano kayo pay laeng, nasangsangaw kayo ay kankanayon, tan wada di nangiturturong en dakayo ta say daydayawen yo di sinan didiyos ay adi makakali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_3","076_12_3","1CO","12","3","3","Ngem ed wani pay, laydek ay ammoan yo ay mangilasin sin ipogaw ay iturturong din Ispirito Santo. Din iturturong na et adi na mabalin ay baosan si Jesus ya din adi na iturturong et adi mabalin ay kanana en si Jesus din Kangatoan ay Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_4","076_12_4","1CO","12","4","4","Nankinalasi di kabaelan ay maidawdawat en datako ay mamati, ngem es-esa di mangidawdawat ay din Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_5","076_12_5","1CO","12","5","5","Nankinalasi abe di iyat tako ay mansilbi, ngem es-esa di pansilsilbian tako ay si Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_6","076_12_6","1CO","12","6","6","Nankinalasi abe di pantongpalan di oblan Diyos sin biyag tako, ngem es-esa si Diyos ay mangob-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_7","076_12_7","1CO","12","7","7","Waday kabaelan ay maidawat sin esa ya esa en datako ay mangipaila sin kawadan di Ispirito Santo ta say badangan tako din iib-a tako ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_8","076_12_8","1CO","12","8","8","Idawat din Ispiriton Diyos si esa din kabaelan ay mangipaammo sin sirib Diyos, ya sin esa abe, din kabaelan ay mangawat ya mangitdo si maipanggep en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_9","076_12_9","1CO","12","9","9","Din Ispiriton Diyos met laeng di mangidawat si esa si napigsa ay pammati, ya sin esa abe, din kabaelan ay mangaan si sakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_10","076_12_10","1CO","12","10","10","Idawat na abe sin odom din kabaelan ay mangamag si milagro, sin odom din kabaelan ay mangibaga sin inpaammon Diyos, ya sin odom abe din kabaelan ay makailasin mo napo en Diyos din naibaga ono baken. Sin odom pay, idawat na din kabaelan ay mankali si nankinalasi ay kali ay adi na ammo, ya sin odom pay, idawat na din kabaelan ay mangiolog sin kali ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_11","076_12_11","1CO","12","11","11","Ngem din Ispiriton Diyos anggoy di napoan di am-in dana ay kabaelan, et sisya di mangibingay sin esa ya esa ay maibasar sin laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_12","076_12_12","1CO","12","12","12","Din awak tako ay ipogaw et ad-adoy parti na, ngem es-esa pay dedan ay awak. Iso na en Cristo ya din mamati en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_13","076_12_13","1CO","12","13","13","Tan datako am-in, olay Judio ono Gentil ya olay bag-en ono baken bag-en et nabonyagan tako ay naitapi sin es-esa ay awak babaen sin es-esa ay Ispiriton Diyos, et din Ispirito ay nay di es-esa ay inawat tako am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_14","076_12_14","1CO","12","14","14","Nemnemen tako kasin din awak tako ay baken es-esa di parti na mo adi et ad-ado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_15","076_12_15","1CO","12","15","15","Mo kaspangarigan kanan di siki, “Bakenak iman takkay, isonga bakenak partin di awak,” ngem naitatapi pay dedan sin awak, olay mo say kanana di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_16","076_12_16","1CO","12","16","16","Et mo kanan aben di inga, “Bakenak iman mata, isonga bakenak partin di awak,” ngem naitatapi pay dedan sin awak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_17","076_12_17","1CO","12","17","17","Mo mata et anggoy din awak, into ngin din para denge? Et mo inga et anggoy din awak, into ngin din para songsong? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_18","076_12_18","1CO","12","18","18","Ngem baken dedan kaman nidi din awak, tan in-olnos Diyos din am-in ay partin di awak sin kosto ay kad-ana ay maibasar sin laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_19","076_12_19","1CO","12","19","19","Mo es-esa anggoy di parti na, ay siya mo makwani en awak? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_20","076_12_20","1CO","12","20","20","Ngem din katet-ewa na et ad-adoy parti na, ngem es-esa ay awak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_21","076_12_21","1CO","12","21","21","Isonga adi mabalin ay kanan din mata sin takkay ono din toktok sin siki, “Adiak kasapolan sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_22","076_12_22","1CO","12","22","22","Tan din partin di awak ay ibilang tako ay nakapkapoy mo din odom et daida baw di namnamed ay kasapolan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_23","076_12_23","1CO","12","23","23","Din ibilang tako abe ay baken onay napateg ya din adi koma maila et siya da din ay-ayowanan ya badoan tako ay kosto, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_24","076_12_24","1CO","12","24","24","dowan din napintas di kailaana et adi da masapol ay maay-ayowanan ay kaman nidi. Din begew ay kaman nidi di nangiolnosan Diyos sin partin di awak tako et ta ay-ayowanan ya patgen tako ay kosto din ibilbilang tako ay at-atik di pateg na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_25","076_12_25","1CO","12","25","25","ta say adi mankinontra din partin di awak mo adi et man-oolnos da ay manbinadang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_26","076_12_26","1CO","12","26","26","Isonga mo mansakit di esa ay partin di awak, liknaen da am-in, et mo madayaw abe di esa, makiragsak da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_27","076_12_27","1CO","12","27","27","Din kaiologan di inbagbagak et datako ay mamati di maiarig sin awak Cristo, et esa ya esa en datako di esa ay parti na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_28","076_12_28","1CO","12","28","28","Sin nay ay awak Cristo, waday dinotokan Diyos ay nankinalasi di obla da. Omona, waday dinotokana ay aapostol; maikadwa, din pankalkaliana; maikatlo, din man-it-itdo sin kalin Diyos; asi pag din mangam-amag si milagro, din waday kabaelana ay mangaan si sakit, din mamadbadang sin iib-a da, din mangipangpango ya mangol-olnos sin gimong, ya din waday kabaelana ay mankali si nankinalasi ay kali ay adi da inadal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_29","076_12_29","1CO","12","29","29","Ay apostol da am-in ngata ono pankalkalian Diyos daida am-in? Ay man-it-itdo da am-in sin kalin Diyos? Baken. Adi aben mabalin ay waday kabaelan di am-in ay mangamag si milagro ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_30","076_12_30","1CO","12","30","30","ono mangaan si sakit ono mankali si nankinalasi ay kali ono mangiolog sin layden din kali ay sana ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C112_31","076_12_31","1CO","12","31","31","Isonga gapo ta adi mabalin ay wada sin esa ya esa en datako din am-in ay kabaelan ay idawdawat Diyos, laydelayden tako koma ay awaten din napatpateg ay kabaelan. Ngem ed wani, wada di ipaammok en dakayo ay addawi ay maymayat si maonodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_1","076_13_1","1CO","13","1","1","Olay mo makakaliak sin kalkalin di ipogaw ya olay kalin di aanghel, ngem mo magay layad ko sin iib-ak, owat et ngalawngaw din ibagbagak ay kaman din mankanangkang ay gangsa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_2","076_13_2","1CO","13","2","2","Et olay mo pankalkalian Diyos sak-en ya ammok din am-in ay mabalin ay maammoan, pati din adi inpaammon Diyos sin odom ay ipogaw, ya olay mo omanay di pammatik ay mangidenden si dontog, ngem mo magay layad ko, maga polos di pateg ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_3","076_13_3","1CO","13","3","3","Olay mo idawat ko din am-in ay bonag ko sin nabibiteg ya olay mo ipalobos ko ay mapooan din awak ko, ngem mo adi maipoon sin layad ko sin iib-ak, magay ganabek sin pangiyatak sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_4","076_13_4","1CO","13","4","4","Din ipogaw ay managlayad et naanos ya mabmabadang. Baken makaapal. Adi na aben it-ek ono ipapangato din awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_5","076_13_5","1CO","13","5","5","Din ipogaw ay managlayad et baken naalas di ogali na ya adi na ipilit din laydena. Baken nalaka ay bomonget ono masnit mo adi et nalaka ay linglingana mo waday mangamag si lawa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_6","076_13_6","1CO","13","6","6","Din ipogaw ay managlayad et adi manragsak mo waday maamag ay lawa mo adi et maragsakan sin kosto ya tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_7","076_13_7","1CO","13","7","7","Din ipogaw ay managlayad et anosana din am-in ay ligat ay adi manmaymayotmot. Kankanayon ay waday talek na ya namnama na sin iib-a na ya itoled na am-in ay adi madisdismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_8","076_13_8","1CO","13","8","8","Mo din kabaelan ay idawdawat din Ispiriton Diyos ay kaman din kabaelan di pankalkalian Diyos, din kabaelan ay mankali si nankinalasi ay kali ay adi naadal ya din kabaelan ay mangammo si maipanggep en Diyos et manpatingga da am-in, ngem mo din layad pay et magay panpatinggaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_9","076_13_9","1CO","13","9","9","Tan din ammo tako ed wani et kolang ya din ibagbagan din pankalkalian Diyos et adi omanay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_10","076_13_10","1CO","13","10","10","Ngem mo domateng din magay pankolangana, asi mamaga dana ay kabaelan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_11","076_13_11","1CO","13","11","11","Kaspangarigan, sin kakitkittoy ko, kaman anak din inyaat ko ay mankali, mannemnem ya manplano, ngem ed wani ay nakayak, tinaynak din ogalin di anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_12","076_13_12","1CO","13","12","12","Iso na en datako ay mamati, tan din pangila tako en Diyos ed wani et nagabogab ay kaman takon man-is-ispiko si lawlawa ay ispiko, ngem sin tapin di agew pay, ilaen takos sisya ay ropan ropa. Ed wani, adiak ammos sisya ay kosto, ngem sin tapin di agew pay, magay kolang din pangam-ammoak en sisya, tan mais-o sin nangaammoana en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C113_13","076_13_13","1CO","13","13","13","Isonga mantoltoloy dana ay tolo si eng-enggana: din pammati, din namnama, ya din layad; ngem din kapapatgan sin tolo ay nay et din layad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_1","076_14_1","1CO","14","1","1","Ipakat yo ngarud di kabaelan yo ay manlilinayad, ya dowan yo aben laydelayden ay mangawat sin nankinalasi ay kabaelan ay idawdawat din Ispirito Santo, namnamed koma din kabaelan di pankalkalian Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_2","076_14_2","1CO","14","2","2","Tan din mankalis kali ay adi na inadal et ang-anggay Diyos si ngalngalatena ay baken ipogaw, tan adi da maawatan, tan din ab-abiik na di mangipakalkali en sisya sin adi ammon di odom ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_3","076_14_3","1CO","14","3","3","Ngem din pankalkalian Diyos et din iib-a na ay ipogaw di ngalngalatena, isonga mabalin ay papigsaena din pammati da ya bagbagaanas daida ya badanganas daida ay mangitoled sin ligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_4","076_14_4","1CO","14","4","4","Isonga din mankalis kali ay adi na inadal et ang-anggay din mismo ay pammati na si papigsaena, ngem din mangibaga sin inpaammon Diyos en sisya et papigpigsaena din pammatin di iib-a na ay makigimgimong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_5","076_14_5","1CO","14","5","5","Laydek ay makaikali kayo am-in si kali ay adi yo inadal, ngem mas laylaydek pay mo wada en dakayo am-in din kabaelan di pankalkalian Diyos. Tan napatpateg din pankalkalian Diyos mo din mankalis kali ay adi na inadal malaksig mo iolog na din inkali na ta say mabadangan din gimong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_6","076_14_6","1CO","14","6","6","Nemnemen yo na ay aag-ik. Mo emeyak issan kad-an yo ya mankaliak si natken ay kali, sino ngata di pansigdan yo mo adiak aben ibaga en dakayo di inpaammon Diyos en sak-en ono adiak itdo en dakayo din ammok ay maipanggep en sisya? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_7","076_14_7","1CO","14","7","7","Olay din pantoktokaran tako ay kaman din kolalleng ono gitara, mo nan-iis-o di ganges na, magay iyat din manmannge ay mangilasin sin ayog na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_8","076_14_8","1CO","14","8","8","Kaman abe din tanggoyob ay osalen di soldado, mo baken nalawag di bongog na, ay siya mo waday mansagana ay makigobat? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_9","076_14_9","1CO","14","9","9","Iso na en dakayo. Mo os-osalen yo di kali ay adi kaaw-awatan, sino ngata di makaawat sin ibagbaga yo? Kaman owat maidagem din kali yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_10","076_14_10","1CO","14","10","10","Tet-ewa ay ad-adoy kalasin di kali sin daga ay nay ya waday olog da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_11","076_14_11","1CO","14","11","11","Ngem mo adiak maawatan din ikalkalin di kangalat ko, adi pay ibilang kos sisya ay mangili ya siya abe din pangibilangana en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_12","076_14_12","1CO","14","12","12","Isonga dakayo ay silalayad ay mangawat sin kabaelan ay idawdawat din Ispirito Santo et anapen yo koma din kabaelan ay mantongpal sin pomigsaan di pammatin di iib-a yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_13","076_14_13","1CO","14","13","13","Isonga din mankali si natken ay kali ay adi na inadal et mankararag koma ta maidawtan si kabaelana ay mangiolog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_14","076_14_14","1CO","14","14","14","Tan mo mankararagak si natken ay kali, din ab-abiik ko di mankararag, ngem din nemnem ko et adi maitapi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_15","076_14_15","1CO","14","15","15","Intoy kosto ay iyat ko ngarud? Din iyat ko et mankararagak si kali ay ipakalin din ab-abiik ko, ngem mankararagak abe sin kali ay maawatak. Mankantaak si kali ay ipakalin din ab-abiik ko, ngem mankantaak abe sin kali ay maawatak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_16","076_14_16","1CO","14","16","16","Tan kaspangarigan mo mankararag ka ay mandayaw ya man-iyaman en Diyos, ngem osalem anggoy di natken ay kali ay ipakalin din ab-abiik mo, intoy iyat ngin din ib-am ay makigimgimong ay mangwani en “Amen” sin inkararag mo? Tan adi na iman maawatan din inbagam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_17","076_14_17","1CO","14","17","17","Isonga olay mo maymayat din kararag mo ay man-iyaman en Diyos, adi polos mabadangan din ib-am. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_18","076_14_18","1CO","14","18","18","Man-iyamanak en Diyos tan mo maipanggep sin mankalkaliak si kalkali ay adiak inadal, abakek di olay sino en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_19","076_14_19","1CO","14","19","19","Ngem mo makigimongak, agpos et mo lima ay kali anggoy di ibagak sin kali ay maawatan ta say maitdoan din iib-ak mo din sinpo ay libo ay kali sin natken ay kali ay adi kaaw-awatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_20","076_14_20","1CO","14","20","20","Aag-ik, baken koman kaman anak di iyat yo ay mannemnem si maipanggep isna. Mo maipanggep kayman si lawa, mayat mo komaman kayos anak, ngem mo maipanggep si nemnem yo, nanemneman kayo koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_21","076_14_21","1CO","14","21","21","Nemnemen yo ngarud din inpaisolat Diyos ay kanana, “Waday ibaak ay mapo sin addawi ay ili ay mankalis natken ay kali ta say ibaga da sin kaipoipogaw ay nay din laydek ay maibaga, ngem olay mo siya di din iyat ko, adi da pay dedan patien sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_22","076_14_22","1CO","14","22","22","Din inpaisolat Diyos ay nay et say pangammoan tako ay din kabaelan di mankali si natken ay kali et in-gagaran Diyos ay mansilbi ay sinyal para sin adi mamati ay baken para sin mamati. Ngem din kabaelan di pankalkalian Diyos et mansilbi ay sinyal para sin mamati. Baken para sin adi mamati di kaosalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_23","076_14_23","1CO","14","23","23","Isonga mo man-gimong kayo yan mankali kayo am-in sin nankinalasi ay kali, sino ngin di nemnemen di bisita yo ay adi mamati? Adi pay kanan da en naboge kayo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_24","076_14_24","1CO","14","24","24","Ngem mo ibagbaga yo am-in din inpaammon Diyos en dakayo yan wada di bisita yo ay adi mamati, matamaan di konsensia na begew sin ibagbagan di esa ya esa et maipaila en sisya din katet-ewa ay maipanggep sin basbasol na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_25","076_14_25","1CO","14","25","25","pati din adi naibaga ay was nemnem na. Et pag mandokmog ay manbabawi et mandayaw en Diyos ay mangwani, “Tet-ewa baw ay wadas Diyos en dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_26","076_14_26","1CO","14","26","26","Sino ngarud di laydek ay kalien ay aag-ik? Mo man-gimong kayo, siya na di amagen yo. Esa ya esa en dakayo et waday ikanta na ono itdo na ono waday ibaga na ay inpaammon Diyos en sisya. Wada abe di mankalis natken ay kali ay adi na inadal ya wada abey mangiolog sin inbaga na. Basta ilaen yo ta din am-in ay maamag et mantongpal sin pomigsaan di pammati yo am-in sin gimong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_27","076_14_27","1CO","14","27","27","Mo waday mankali si natken ay kali, masapol ay baken nasurok ay dowa ono tolo di mankali ya masapol ay masaes-a da. Masapol abe ay waday mangiolog sin kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_28","076_14_28","1CO","14","28","28","Ngem mo maga di mangiolog, masapol ay adi da mankali sin simbaan. Awni ta ang-anggay da ta asi da makingalat en Diyos sin natken ay kali ay adi maawatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_29","076_14_29","1CO","14","29","29","Mo wada abey pankalkalian Diyos, masapol ay baken nasurok ay dowa ono tolo di mankali ya dowan dadlon nemnemen di odom mo tet-ewa ay mapmapo en Diyos din ibagbaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_30","076_14_30","1CO","14","30","30","Et mo kaspangarigan mankalkali di esa yan waday ipaammon Diyos sin ib-a na ay tomotokdo, gominek koma din mankalkali ta say maiskat din ib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_31","076_14_31","1CO","14","31","31","Tan mo say iyat yo di et waday waya yo am-in ay mansososkat ay mangibaga sin inpaammon Diyos en dakayo ta say maitdoan kayo am-in ya mapapigsa di pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_32","076_14_32","1CO","14","32","32","Tan din pankalkalian Diyos et mabalin ay isaldeng da din ibagbaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_33","076_14_33","1CO","14","33","34","Tan din layden Diyos et baken magolo mo adi et naolnos. Gominek koma di babbabai mo man-gimong kayo ay kaman aben din iyaat da sin odom ay gimgimong di ipogaw Diyos. Adi maipalobos ay mankali da mo adi et masapol ay manpaituray da sin lallalaki ay kaman met laeng din naisolat sin linteg Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_35","076_14_35","1CO","14","35","35","Mo waday layden da ay damagen, awni koma ta somaa da ta asi da pooten en as-awa da, tan naalas mo mankali di babai mo man-gimong kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_36","076_14_36","1CO","14","36","36","Ay apaw kayo! Ay siya mo napo en dakayo din kalin Diyos? Ono mo baken siya di di wadas nemnem yo, ay kanan yo ngata en dakayo anggoy di nangawat sin kali na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_37","076_14_37","1CO","14","37","37","Mo wada en dakayo di mangwani en pankalkalian Diyos sisya ono naidawtan sisya si odom ay kabaelan ay napo sin Ispirito Santo, bigbigena koma ay din nay insolsolat ko en dakayo et bilin Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_38","076_14_38","1CO","14","38","38","Ngem mo adi na bigbigen, olay adi aben mabigbig sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_39","076_14_39","1CO","14","39","39","Isonga aag-i, din kasinopan di inbagbagak et silalayad kayo koma ay maidawtan sin kabaelan di pankalkalian Diyos, ngem adi yo iparparit di mankali si nankinalasi ay kali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C114_40","076_14_40","1CO","14","40","40","Ilaen yo ta din am-in ay maamag sin gimong yo et maikosto ya naolnos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_1","076_15_1","1CO","15","1","1","Ed wani ay aag-ik, ipanemnem ko en dakayo din inkaskasabak en dakayo ed idi ay din siged ay damag. Siya di din pinati yo ed idi ya siya abe din kaibasaran di pammati yo ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_2","076_15_2","1CO","15","2","2","Et mo ipapasnek yo ay mamati sin nay siged ay damag, maisalakan kayo malaksig mo baken kosto din naibasaran di pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_3","076_15_3","1CO","15","3","3","Et siya dana din kapapatgan ay naipaammo en sak-en ay initdok met laeng en dakayo. Natey si Cristo ta mapakawan din basbasol tako ay maibasar sin inpaisolat Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_4","076_15_4","1CO","15","4","4","Naikaot yan pag kasin tagoen Diyos sin maikatlo ay agew ay maibasar met laeng sin inpaisolat Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_5","076_15_5","1CO","15","5","5","Pag manpaila en Pedro yan pag en daida am-in ay apostol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_6","076_15_6","1CO","15","6","6","Asi pag manpaila ay namingpingsan sin nasurok ay limay gasot ay iib-a tako ay mamati. Wada en daida di natey, ngem matmatago pay laeng din kaad-adoan en daida ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_7","076_15_7","1CO","15","7","7","Nanpaila abe en Santiago, pag kasin manpaila sin am-in ay apostol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_8","076_15_8","1CO","15","8","8","Din naodi ay nanpailaana et si sak-en ay kamanak liton ay bigla ay naianak sin bakenan timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_9","076_15_9","1CO","15","9","9","Say kanak di tan sak-en di kababaan ay apostol sin aapostol. Adiak maikari ay maibilang ay apostol, tan pinalpaligat ko din namati ay ipogaw Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_10","076_15_10","1CO","15","10","10","Ngem begew sin seg-ang na, nanbalinak ay kaman nina, et maila ay waday nantongpalan di seg-ang na, tan ad-ad-ado kayman di nantongpalan di oblak mo din iib-ak ay aapostol. Ngem adiak kayman inam-amag babaen si bikas ko mo adi et babaen sin seg-ang ya badang Diyos en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_11","076_15_11","1CO","15","11","11","Ngem magay kaitkenana mo sak-en di nangaskasaba ono daida, tan man-iso di ikaskasaba mi am-in, et siya di din pinatpati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_12","076_15_12","1CO","15","12","12","Mo say ikaskasaba mi ngarud ay kasin tinagon Diyos si Cristo, apay nga kanan di odom en dakayo en maga di kasin katagoan di natey? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_13","076_15_13","1CO","15","13","13","Mo tet-ewa ay adi kasin matago di natey, laydena ay kalien ay adi kasin natago si Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_14","076_15_14","1CO","15","14","14","Et mo adi kasin natago si Cristo, magay silbin di ikaskasaba mi ya maga abey silbin di pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_15","076_15_15","1CO","15","15","16","Baken anggay nidi mo adi et maammoan abe ay etek di inbagbaga mi ay maipanggep en Diyos, tan inpaneknek mi ay tinago na kasin si Cristo. Ngem mo tet-ewa ay adi na kasin tagoen di natey, baken aben tet-ewa ay tinago nas Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_17","076_15_17","1CO","15","17","17","Et mo adi na tinago si Cristo, maga polos di silbin di pammati yo ya deda di basbasol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_18","076_15_18","1CO","15","18","18","Et siya abe ay din namati en Cristo ay natenatey, adi da ngarud naisalakan mo adi et nalitaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_19","076_15_19","1CO","15","19","19","Mo tet-ewa dana ya din namnamaen tako begew en Cristo et manpatingga sin biyag takos nan daga et anggoy, maga di mas kaseseg-ang ay ipogaw mo adi si datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_20","076_15_20","1CO","15","20","20","Ngem din katet-ewa na et natago kasin si Cristo, et siya di din dadlon takon pangammoan ay kasin aben tagoen Diyos din am-in ay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_21","076_15_21","1CO","15","21","21","Din gapo ay matey di ipogaw et begew sin inamag di esa ay ipogaw ed idi, et iso na abe sin kasin katagoan di natey, tan begew sin inamag di esa abe ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_22","076_15_22","1CO","15","22","22","Tan matey am-in di naipoli en Adan et siya abe ay matago kasin am-in di naitatapi en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_23","076_15_23","1CO","15","23","23","Ngem mailasin dedan din kasin natagoan Cristo, tan nangon-onas sisya ay natago kasin. Et mo si datako ay ipogaw na et asi tako pay dedan omonod sin agew ay kasinan omalian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_24","076_15_24","1CO","15","24","25","Asi pag domateng din kaodian ay timpo ay pangabakan Cristo sin am-in ay kaibaw na ay waday kalebbengan da ono panakabalin da ay manturay. Tan masapol ay manturay si Cristo enggana ay abakena din am-in ay kaibaw na, asi na ipolang en Diyos Ama din kalebbengana ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_26","076_15_26","1CO","15","26","26","Din kaodian ay maabak et din pese ay kateyan di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_27","076_15_27","1CO","15","27","27","Ammo tako ay olay din kateyan di ipogaw et abakena, tan kanan din naisolat ay kalin Diyos, “Am-iam-in ay wada et inpaituray Diyos en sisya.” Maawatan tako dedan ay adi maitapis Diyos ay manpaituray en Cristo, tan sisya dedan di nangipaituray sin am-in en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_28","076_15_28","1CO","15","28","28","Ngem mo makdeng ay maipaituray am-in en Cristo ay Anak Diyos, asi pag manpaituray sisya en Diyos ta say si Diyos din kangangatoan ay mangituray sin am-in ay wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_29","076_15_29","1CO","15","29","29","Nemnemen tako kasin din kasin katagoan di natey. Mo baken tet-ewa ay matago da kasin, apay ngata ay waday manpabonyag para sin natey? Sino ngin di kanan da en silbi na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_30","076_15_30","1CO","15","30","30","Et mo si dakami pay, ay siya mo iposposta min biyag mi si kankanayon mo maga tet-ewa di kasin katagoan di natey? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_31","076_15_31","1CO","15","31","31","Aag-i, dadlon tet-ewa ay sangsangoek di pese si inag-agew. Din katet-ewa nina et kaman din katet-ewan di ragsak ko begew sin naitatapian yo en Cristo Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_32","076_15_32","1CO","15","32","32","Palalo di ligat ay nilaklak-am ko isnan ed Efeso begew sin nangonkontra en sak-en ay kaman maangat ay animal. Sino ngata di ginanab ko sin sana ay ligat mo maibasar anggoy sin pannemnem di ipogaw? Maga et abe. Isonga mo tet-ewa koma ay adi kasin matago di natey, agpos et mo onodan tako din apat di ipogaw ay kanana, “Mangan tako, man-inom tako, tan mo matey tako si bigat, say gedeng na di.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_33","076_15_33","1CO","15","33","33","Siliban yo ta adi kayo maiet-etekan, tan tet-ewa din kankanan di ipogaw en, “Mo makikadkadwa ka sin lawa ay ipogaw, madadael din siged ay ogalim.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_34","076_15_34","1CO","15","34","34","Masapol ngarud ay mainemneman kayo ta dokogan yo san basbasol yo. Kanak di ta manbain kayo koma, tan wada en dakayo di adi polos mangin ammo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_35","076_15_35","1CO","15","35","35","Tan mo wada et di mansalodsod ay mangwani, “Intoy iyat ngin di natey ay matago kasin? Intoy ison di awak da?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_36","076_15_36","1CO","15","36","36","Din mangisalodsod isdi et kaman way kolkolang na. Nemnemena koma din mapasamak sin bin-i. Tan mo man-esek kas bin-i, adi somimit mo adi madonot agan-o. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_37","076_15_37","1CO","15","37","37","Mo is-ek mo abe di pagey ono odom ay bin-i, adi ka is-ek din ginmagabay ay mola mo adi et din bin-i et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_38","076_15_38","1CO","15","38","38","Tan sigod ay ninemnem Diyos din ison di mola ay somimit sin bin-i, et ipagabay na di am-in ay kalasin di bin-i ta say wada di maibagay ay tobo ya baklang di esa ya esa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_39","076_15_39","1CO","15","39","39","Olay abe din lamlames di matmatago isnan daga et baken man-iis-o, tan nankinalasi di lamlames di ipogaw ya animal ya titit ya nigay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_40","076_15_40","1CO","15","40","40","Natken abe di itsuran di wada ed daya sin wada isnan daga, isonga baken man-iiso di kinapintas da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_41","076_15_41","1CO","15","41","41","Olay din wada ed daya et nankinalasi di kinapintas da, tan din sey-ang di agew et natken sin selag di bowan ay natken abe sin kimmin di talaw. Olay din tatalaw et baken nan-iiso di kimkimmi da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_42","076_15_42","1CO","15","42","42","Siya abe ay natken di awak tako ed wani mo din awak di ipogaw ay tagoen Diyos kasin, tan din awak tako ed wani et matey yan madonot, ngem din awak di ipogaw ay tagoen Diyos kasin et adi katkatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_43","076_15_43","1CO","15","43","43","Din awak di natey et lawa di kailaana ya maga abey kabaelana, ngem din awak di matago kasin et mapmapteng ya mabikas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_44","076_15_44","1CO","15","44","44","Waday awak tako ed wani ay maibagay sin biyag isnan daga, et siya abe ay waday awak di matago kasin ay maibagay sin biyag ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_45","076_15_45","1CO","15","45","45","Maikompas na met laeng sin inpaisolat Diyos ay kanana, “Din damo ay ipogaw ay si Adan et naidawtan si biyag,” ngem wada abe din makwani en Naodi ay Adan ay si Cristo, et sisya di mangidawdawat si biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_46","076_15_46","1CO","15","46","46","Ngem nemnemen tako ay din nangon-ona ay naidawat en datako et din naipogawan ay awak tako, asi pag maiskat din nailangitan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_47","076_15_47","1CO","15","47","47","Din damo ay Adan et napo sin daga ay nay, tan naamag si tapok, ngem din maikadwa ay Adan ay si Cristo et napo ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_48","076_15_48","1CO","15","48","49","Isonga datako abe ay naidagaan et isoen tako ed wani din napo sin daga, ngem sin tapin di agew, am-in tako ay naitatapi sin napo ed langit ay si Cristo et isoen tako abes sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_50","076_15_50","1CO","15","50","50","Aag-ik, din laydek ay kalien et masapol ay mabaroan din awak tako, tan adi mabalin ay maitapi dana ay awak tako ay matey sin panturturayan Diyos ay kad-an di adi katkatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_51","076_15_51","1CO","15","51","51","Dengngen yo na, tan siya na din planon Diyos para en datako ay adi naipaammo ed idi: adi tako matey am-in, ngem bigla ay mabaliwan tako ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_52","076_15_52","1CO","15","52","52","ay kaman din sinkakimkim di mata. Mapasamak na sin kaodian ay agew ay kadngean din tanggoyob Diyos. Tan mo madnge din bongog di tanggoyob ay sana, tagoen Diyos kasin din natenatey et idawtanas daida si awak ay adi katkatey dowana aben baliwan datako ay matmatago pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_53","076_15_53","1CO","15","53","53","Tan din awak tako ay nay ay nalaka ay matey ya madonot et masapol ay mabaliwan si awak ay adi katkatey ya adi kadondonot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_54","076_15_54","1CO","15","54","54","Mo maamag di, siya di din katongpalan din inpaisolat Diyos ay kanana, “Dadlon maabak ya mamaga di pese.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_55","076_15_55","1CO","15","55","55","Isonga mabalin ay kanan tako, “Ay siya mo omabak di pese? Ay siya mo waday panakabalina en datako?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_56","076_15_56","1CO","15","56","56","Tan din pangaan di pese sin panakabalina et din panbasbasolan tako, ya din pangabak di basol en datako et din adi tako panongpalan sin linteg Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_57","076_15_57","1CO","15","57","57","Ngem man-iyaman tako en Diyos, tan idawdawat na en datako din panakabalin tako ay mangabak sin basol ya pese begew sin inamag Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C115_58","076_15_58","1CO","15","58","58","Isonga laydelaydek ay aag-i, ipapasnek yo ay mamati ay adi kayo masangsangaw si baken kosto ay maam-amag ya mait-itdo. Man-gaget kayo ay mansilbi en Apo Jesu Cristo, tan ammo yo ay din am-in ay amagen yo para en sisya et waday silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_1","076_16_1","1CO","16","1","1","Mo maipanggep sin kaolnongan di maibadang sin ipogaw Diyos ed Jerusalem, mayat mo onodan yo din inbilin ko sin gimgimong ed Galacia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_2","076_16_2","1CO","16","2","2","Dinominggo ay man-idolin koma di esa ya esa si idawat na insigon sin sapol na ta say masensen di pilak ay maidawat et adi yo masapol ay olnongen mo emeyak issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_3","076_16_3","1CO","16","3","3","Mo domatengak pay, asiak ipaw-it sin ipogaw ay talken yo ta iey da ed Jerusalem. Wada abe di solsolat ay idawat ko en daida ay pangiam-ammoak en daida sin mamati ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_4","076_16_4","1CO","16","4","4","Ngem mo pay agpos ay emeyak sidi, olay makiey da en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_5","076_16_5","1CO","16","5","5","Din nemnemek ed wani et mandanak ed Macedonia ta man-itdoak sidi, asiak en pasyalen dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_6","076_16_6","1CO","16","6","6","Mabaybayag ngin di pakiteteeak en dakayo, siguro enggana ay makdeng di pinag-aandap, asi mabalin ay bomadang kayo sin panbiyahiak sin olay intoy emeyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_7","076_16_7","1CO","16","7","7","Isonga adiak emey issa ed wani, tan mo say iyat ko di, sinkaattikan anggoy di mabalin ay panpasyalak en dakayo, et laydek ay mabayagak sin kad-an yo mo ipalobos di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_8","076_16_8","1CO","16","8","8","Ed wani pay, manteteeak isnan ed Efeso enggana ay domateng din fiesta ay makwani en Pentecostes, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_9","076_16_9","1CO","16","9","9","tan olay mo ad-adoy komonkontra, ad-ado abey wayak ay mangamag si obla ay nabanol di pantongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_10","076_16_10","1CO","16","10","10","Mo somawang si Timoteo issa, sangailien yo ay kosto, tan man-ob-obla para en Apo Jesus ay kaman met laeng sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_11","076_16_11","1CO","16","11","11","Ilaen yo ta maga di manglaslasoy en sisya mo adi et badangan yo ay kosto sin komaanana ay mantaoli isna ta say siged di nemnem na en dakayo, tan sedsed-ek sisya ya din kakadwa na ay aag-i tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_12","076_16_12","1CO","16","12","12","Mo maipanggep abe sin agi tako ay si Apollos, inamag ko din kabaelak ay mangawis koma en sisya ay makiey sin odom ay aag-i tako ay en mamasyal en dakayo. Kanana en emey issa mo waday waya na, ngem sigaana ay emey ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_13","076_16_13","1CO","16","13","13","Siliban yo, ipapasnek yo ay mamati ya ilaen yo ta natoled kayo ya napigsa di pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_14","076_16_14","1CO","16","14","14","Ipaila yo din layad yo sin iib-a yo sin am-in ay am-amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_15","076_16_15","1CO","16","15","15","Aag-ik, ammo yo ay da Estefanas ay sinpamilya di damo ay namati ed Akaya, et manlogis di enggana ed wani, inpapati da ay nansilsilbi sin ipogaw Diyos. Pangaasi yo ngarud ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_16","076_16_16","1CO","16","16","16","ta manpaituray kayo sin kaman dana ay ipogaw ya olay sino abe ay nagaget ay makiobla para en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_17","076_16_17","1CO","16","17","17","Peteg di layad ko sin inmalian da Estefanas en Fortunatus ya si Akaicus, tan naksayan di iliw ko en dakayo begew en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_18","076_16_18","1CO","16","18","18","Pinapigsa dan nemnem ko ay kaman met laeng di iyat da en dakayo mo somaa das sa. Sapay koma ta bigbigen yo di kaman dadi ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_19","076_16_19","1CO","16","19","19","Din gimgimong sin probinsiya ay Asia et pakpakomostaan das dakayo. Siya abe en da Aquila en Priscilla ya din odom ay mamati ay makigimgimong sin beey da. Layden da ay ipaammo en dakayo din dakdake ay layad da en dakayo begew sin nakies-esaan yo am-in en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_20","076_16_20","1CO","16","20","20","Am-in di aag-i takos na et pakomostaan das dakayo. Manpinakomosta kayo abe ay mangipaila ay manlilinayad kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_21","076_16_21","1CO","16","21","21","Sak-en si Pablo ay nangisolat sin nay kakdengan di solat ay inpaisolat ko. Komosta kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_22","076_16_22","1CO","16","22","22","Mo waday ipogaw ay magay layad na en Apo Jesu Cristo, sapay koma ta dosaen Diyos sisya. Omali ka ay Apo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_23","076_16_23","1CO","16","23","23","Sapay koma ta seg-angan Apo Jesus si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C116_24","076_16_24","1CO","16","24","24","Sapay koma abe ta liknaen yo am-in din layad ko en dakayo begew sin nakies-esaan tako en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_1","077_1_1","2CO","1","1","1","Sak-en si Pablo ay apostol en Cristo Jesus ay maibasar sin layden Diyos. Din gait kos na et din agi tako ay si Timoteo. Naey di solat mi en dakayo ay ipogaw en Diyos ed Corinto ya pati am-in di ipogaw na sin probinsiya ay Akaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_2","077_1_2","2CO","1","2","2","Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_3","077_1_3","2CO","1","3","3","Dayawen takos Diyos ay din Diyos ya Aman Jesu Cristo ay Apo tako, tan sisya din managseg-ang ay Ama tako ay napoan di am-in ay badang ya liwliwa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_4","077_1_4","2CO","1","4","4","Liwliwaenas datako sin am-in ay ligat tako ta say maammoan tako abe ay mangliwliwa sin iib-a tako mo waday kompormi ay ligat da ya maibadang tako en daida din badang Diyos met laeng en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_5","077_1_5","2CO","1","5","5","Tan din kaad-adon di mapalpaligatan tako ay kaman din ligat Cristo et siya met laeng din kadakdaken di ibadang Diyos en datako begew sin nakies-esaan tako en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_6","077_1_6","2CO","1","6","6","Isonga din ligat ay laklak-amen mi et maiturong sin pomigsaan di nemnem yo ya kaisalakanan yo, ya din laklak-amen mi abe ay liwliwa et maiturong sin pangammoan mi ay mangliwliwa en dakayo sin ligat tako ta say mabalin ay an-anosan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_7","077_1_7","2CO","1","7","7","Isonga dakdake di namnama mi en dakayo, tan ammo mi ay mo makilaklak-am kayo sin ligat mi, makilaklak-am kayo abe sin mamadbadangan Diyos en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_8","077_1_8","2CO","1","8","8","Dakayo ay aag-i, layden mi ay ammoan yo din nalabes ay ligat ay pinadpadas mi sin probinsiya ay Asia. Palalo ay nadagsenan kami sin ligat ay sana enggana ay adi kami makaitoled ya enggay magay namnama mi ay matago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_9","077_1_9","2CO","1","9","9","Din katet-ewa na et kanan mi en enggay dinmateng din kateyan mi. Ngem napasamak di ta baken din awak mi di pantalkan mi, mo adi et si Diyos ay makabael ay manago si matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_10","077_1_10","2CO","1","10","10","Et tet-ewa ay insalakanas dakami sin kaeegyat ay ligat mi, et omisalakan to. Sisya di kanayon ay pannamnamaan mi ay mangitoltoloy ay mangisalakan en dakami, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_11","077_1_11","2CO","1","11","11","dalo et mo bomadang kayo si kararag yo. Et mo say iyat yo di, songbatan Diyos din ad-ado ay kararag yo ya bindisyonanas dakami, et ad-ado di man-iyaman en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_12","077_1_12","2CO","1","12","12","Manragsak kami ay mangwani en maga polos di ammo mi si inamag mi ay nan-et-etek sin iib-a mi ay ipogaw, namnamed en dakayo. Tan inturturong Diyos dakami ta naimposoan di am-in ay inam-amag mi ya inbagbaga mi, isonga adi maipoon din ogali mi ay nay si naipogawan ay sirib mo adi et din seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_13","077_1_13","2CO","1","13","14","Din insolsolat mi abe en dakayo et baken nalilingban di olog na mo adi et nalaka ay mabasa ya maawatan. Ammok ay adi yo pay laeng maawatan ay kosto di nemnem ya ogali mi, ngem sapay koma ta mataptapian di maawatan yo ta say din ragsak yo en dakami et komaman din ragsak mi en dakayo sin agew ay kasin omalian Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_15","077_1_15","2CO","1","15","15","Gapo ta magay dowadowak ay maragsakan kayo en dakami, ninemnem ko ay mamin dowaak koma ay en mamasyal en dakayo ta say mamin dowa abe ay mabindisyonan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_16","077_1_16","2CO","1","16","16","Din nay sigod ay planok et maspadak koma sin kad-an yo sin emeyak ed Macedonia, asiak kasin pasyalen dakayo sin pantaoliak ta say bomadang kayo sin panbiyahiak ed Judea. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_17","077_1_17","2CO","1","17","17","Gapo ta adi natongpal din planok ay nay, kanan yo ngin en nalaka ay mabalibaliwan nemnem ko, ngem adi. Adiak aben manpaplano ay kaman din nailobongan ay ipogaw ay mangwani en “Aw,” kambaw din wadas tet-ewa ay nemnem na et “Baken.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_18","077_1_18","2CO","1","18","18","Tan din ibagbaga mi en dakayo et dadlon tet-ewa ay kaman din katet-ewan di kankanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_19","077_1_19","2CO","1","19","19","Tan din Anak Diyos ay si Jesu Cristo ay inkaskasaba mi en da Silas ya si Timoteo en dakayo et adi na balibaliwan di nemnem na mo adi et tongtongpalena ay kosto din am-in ay ibagbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_20","077_1_20","2CO","1","20","20","Et sisya din katongpalan di am-in ay inkarin Diyos, isonga begew en sisya, awen tako ay tet-ewa din karkarin Diyos sin pangpangwanian tako en “Amen,” et say kaidaydayawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_21","077_1_21","2CO","1","21","21","Din Diyos ay nay di mangipapapigsa sin pammati tako en Cristo ya pinili nas datako ay mansilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_22","077_1_22","2CO","1","22","22","Indawat na abe en datako din Ispirito Santo ay kaman malka ono sinyal ay ipogaw nas datako, et din panteteana en datako di dadlon takon pangammoan ay tongpalena din am-in ay inkari na en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_23","077_1_23","2CO","1","23","23","Ibagak ed wani din gapo ay adiak inmey issa ay mamasyal en dakayo. Adiak inmey ta say waday waya yo ay mangibabawi sin basbasol yo ta adiak masapol ay dosaen dakayo. Manbayosak ta domosa si Diyos mo baken tet-ewa nan inbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C21_24","077_1_24","2CO","1","24","24","Ngem adiak layden ay kanan isna ay dakami di makaammo sin pammati yo, tan enggay napigsa kayman di pammati yo. Layden mi anggoy ay mamadang en dakayo ta say maragsakan kayo ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_1","077_2_1","2CO","2","1","1","Ninemnem ko ngarud ay adiak kasin pasyalen dakayo mo kaman din nangon-ona ay namasyalak issa ay nansakitan di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_2","077_2_2","2CO","2","2","2","Tan sino aya di omiparagsak mo baken dakayo? Et intoy iyat yo aya ay omiparagsak mo enggay nansakitek di nemnem yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_3","077_2_3","2CO","2","3","3","Siya di din gapo ay nansolatak en dakayo ed idi imbis ay pasyalek komas dakayo ay dagos, ta say mo emeyak issa, adi mansakit di nemnem ko begew en dakayo ay mangiparagsak koma en sak-en. Tan magay dowadowak ay mo manragsakak, say panragragsakan yo abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_4","077_2_4","2CO","2","4","4","Isonga sin nansolatak en dakayo, peteg kayman ay nadadagsenanak ya nanlolowa din matak begew sin palalo ay sakit di nemnem ko. Ngem laydek ay ammoan yo ay adiak nansolat ta say pansakitek di nemnem yo mo adi et ta ipailak din dakdake ay layad ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_5","077_2_5","2CO","2","5","5","Mo maipanggep sin nanbasol issa ay nansaksakitan di nemnem yo, baken sak-en anggoy di nanbasolana mo adi dakayo, ngem baken dakayo am-in. Kanak en baken dakayo am-in, tan adiak layden ay padagsenen di basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_6","077_2_6","2CO","2","6","6","Omanay din nanosaan di kaad-adoan en dakayo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_7","077_2_7","2CO","2","7","7","Din iyat yo koma ed wani et pakawanen yos sisya ya papigsaen yo di nemnem na ta say adi mataptapian din sakit di nemnem na et say kaabakana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_8","077_2_8","2CO","2","8","8","Isonga pangaasi yo ta ipaila yo kasin din layad yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_9","077_2_9","2CO","2","9","9","Din esa ay gapo ay nansolatak en dakayo ed idi et ta padasek mo managtongpal kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_10","077_2_10","2CO","2","10","10","Ngem ed wani, inammoak ay tinongpal yo din inbagak, isonga mo pakawanen yos sisya, pakawanek abe. Din katet-ewa na et enggay pinakawan ko sin pangiilaan Cristo para sin pansigdan yo, dalo et mo wada tet-ewa di masapol ay pakawanek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_11","077_2_11","2CO","2","11","11","Inamag ko di ta say adi ietekan ya abaken Satanas si datako, tan dadlon takon ammo din lawa ay panggep na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_12","077_2_12","2CO","2","12","12","May, sin sinmawangak ed Troas ay mangikasaba sin siged ay damag ay maipanggep en Cristo, mayat baw di gondaway ko ay indawat Apo en sak-en ay mangiyat sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_13","077_2_13","2CO","2","13","13","Ngem gapo ta magas Tito ay mangabat koma en sak-en, peteg ay nadandanaganak, isonga nanpakadaak sin aag-i takos di ta ikanayon ko ay emey ed Macedonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_14","077_2_14","2CO","2","14","14","Ngem dakdake pay dedan di iyaman ko en Diyos, tan begew sin nakies-esaan mi en Cristo, kankanayon ay ipangpango nas dakami sin pangiilaan di kaipoipogaw ay kaman kamin balod ay inabak Cristo. Os-osalenas dakami ay mangipaammo sin ipogaw sin kailiili si maipanggep en Cristo ay siya din maiarig si nabanglo ay insinso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_15","077_2_15","2CO","2","15","15","Tan din pangikaskasabaan mi si maipanggep en Cristo et kaman nabanglo ay insinso ay kapkapnekan Diyos ay songsongsongen di am-in ay manmannge, mamati ya adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_16","077_2_16","2CO","2","16","16","Mo din ipogaw ay maisalsalakan et nabanglo di kasongsongana en daida, tan maiturong sin biyag da ay iwed patingga na ay idawat Cristo. Ngem mo din malitlitaw, man-agob en daida ay kaman din agob di natey, tan din adi da mamatian et maiturong sin dosa da ay eng-enggana. Palalo ay napateg din obla mi ay nay. Sino aya di makabael ay mangamag? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C22_17","077_2_17","2CO","2","17","17","Ngem kabaelan mi kayman, tan inbaan Diyos dakami ya naimposoan din am-in ay ibagbaga mi sin pangiilaana begew sin nakies-esaan mi en Cristo. Baken kamin kaman din ad-ado ay mangit-itdo sin kalin Diyos ta say bomaknang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_1","077_3_1","2CO","3","1","1","Kanan yo siguro en nay ay it-it-ek mi kasin din awak mi, ngem ay siya mo masapol mi ay mangiyat sidi? Ay siya mo masapol mi di solat ay mangiam-ammo sin awak mi en dakayo? Ay masapol abe ay waday ipasolat mi en dakayo ta ipaila mis ipogaw sin odom ay il-ili ay em-emeyan mi? Siya iman di di am-amagen di odom, ngem adi mi kasapolan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_2","077_3_2","2CO","3","2","2","Tan dakayo ay mismo di maiarig si solat ay kaipailaan di obla mi. Enggay wada sin nemnem mi din laonen di solat ay sana, et nalaka abe ay basaen di olay sino ay ipogaw ay mangammo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_3","077_3_3","2CO","3","3","3","Maiila sin kabibiyag yo ay si Cristo di nangisolat babaen en dakami, ngem baken tinta di naisolat mo adi din Ispiriton di matmatago ay Diyos. Baken aben nadampilak ay bato ay kaman din naigolitan di linteg Moses di nangisolatana, mo adi et sin nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_4","077_3_4","2CO","3","4","4","Dadlon min patien ay tet-ewa dana, tan si Diyos di pantalkan mi ay bomadbadang babaen en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_5","077_3_5","2CO","3","5","5","Ammo mi kayman ay maga di kabaelan mi mo bokbokod mi, tan din kabaelan mi et mapmapo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_6","077_3_6","2CO","3","6","6","Tan sisya di nanganay sin kabaelan mi ay mangit-itdo si maipanggep sin baro ay intolag na sin kaipoipogaw. Din baro ay tolag ay nay et baken kaman din naisolat ay linteg Moses, mo adi et maibasar sin oblan di Ispiriton Diyos. Tan din pantongpalan din naisolat ay linteg et dosa ay iwed patingga na, ngem din Ispiriton Diyos pay et idawdawat na di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_7","077_3_7","2CO","3","7","7","Nemnemen tako din nangipailaan Diyos sin panakabalina sin nangidawtana sin linteg na en Moses. Tan palalo ay nankonkoniniing di ropan Moses sin nangidatngana sin linteg ay sana ay naigolit si bato sin Israelita. Olay mo komapkapoy di koniniing di ropa na, nasili da pay dedan, et adi da makaisin-eng en sisya. Mo kaman nidi din panakabalin ay inpailan Diyos sin nangidawtana sin linteg ay mantongpal sin dosa ay iwed patingga na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_8","077_3_8","2CO","3","8","8","adi pay namnamed ay maila din kinadiyos na ya panakabalina sin pangidawdawtana sin Ispirito na begew din siged ay damag ay ikaskasaba mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_9","077_3_9","2CO","3","9","9","Tan mo naila din koniniing di Diyos sin nangidawtana sin linteg ay mangeddeng sin kaipoipogaw, namnamed ay maila din kinadiyos na begew sin plano na ay mapalinteg di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_10","077_3_10","2CO","3","10","10","Din katet-ewa na et kaman enggay namaga din kinangaton di linteg mo is-o tako sin kinangaton di planon Diyos ay naiskat ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_11","077_3_11","2CO","3","11","11","Tan mo waday kinangaton di nasokatan, nangatngato pay din naiskat ay komakaman si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_12","077_3_12","2CO","3","12","12","Gapo ta say namnamaen mi di, natoled kami ay mangipalawag sin it-itdo mi ay maga di linglingban mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_13","077_3_13","2CO","3","13","13","Baken kamin kaman si Moses ay nilingbana din ropa na ta say adi ilaen din Israelita sin komapkapoyan di koniniing na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_14","077_3_14","2CO","3","14","14","Ngem kinmenteg di nemnem da et adi da inawatan din olog di napasamak en Moses. Tan olay ed wani, kaman nalilingban di nemnem di Judio mo basaen da din Daan ay Tolag, tan adi da maawatan din kosto ay olog na. Et adi makaan din naililingeb enggana ay maitapi da en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_15","077_3_15","2CO","3","15","15","Aw, tet-ewa sa, tan olay ed wani, mo mabasa din insolat Moses, kaman waday sokdong ay mangililingeb sin nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_16","077_3_16","2CO","3","16","16","Ngem mo waday mansagong en Apo, makaan din manglilingeb ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_17","077_3_17","2CO","3","17","17","Din Apo ay inbagak isna et din Ispiriton di Apo, et olay sino ay pantetean din Ispiriton di Apo et waday wayawaya na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C23_18","077_3_18","2CO","3","18","18","Isonga datako am-in ay mamati, et baken takon kaman si Moses ay nalilingban di ropa na, mo adi et ipappaila tako ay kosto ay kaman ispiko din kinadiyos en Apo Jesus dowan tako aben mabalbaliwan si kankanayon ay somigsiged enggana ay komaman tako en sisya. Din mangitongtongpal isna en datako et din Apo met laeng ay din Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_1","077_4_1","2CO","4","1","1","Isonga gapo ta intalek Diyos en dakami din sigesiged ay obla ay nay begew sin seg-ang na, adi kami madisdismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_2","077_4_2","2CO","4","2","2","Dinokogan mi din am-in ay am-amagen di ipogaw ay naitatabon ya kababain ya maga di siksikapan mi. Adi mi aben soksokatan din kalin Diyos mo adi et ipalawlawag mi ay kosto din tet-ewa. Am-amagen mi dana sin pangiilaan Diyos ta say pangammoan di olay sino ay ipogaw ay siged di ogali mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_3","077_4_3","2CO","4","3","3","Tet-ewa kayman ay nalilibooan di nemnem di odom ta adi da maawatan din siged ay damag ay ikaskasaba mi, ngem daida di madosa ay eng-enggana ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_4","077_4_4","2CO","4","4","4","ay adi mamati. Tan si Satanas ay diyos di lawa ay ipogaw isnan lobong et ginodab na di nemnem da ta adi da ilaen din silaw ay mapmapo sin siged ay damag ay mangibagbaga sin kinadiyos en Cristo. Tan si Cristo din kostokosto ay kaipailaan di Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_5","077_4_5","2CO","4","5","5","et sisya di ikaskasaba mi ay baken din awak mi. Din ibagbaga mi et si Jesu Cristo di Apo ya dakami di mansilsilbi en dakayo begew en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_6","077_4_6","2CO","4","6","6","Tan si Diyos di nangibilin ay “Awni et pomat-a” ta say waday mansilsilaw sin mabolinget. Et sisya met laeng di naninggaw sin nemnem mi ta ipaila na babaen en dakami din kinadiyos na ay maila sin ropan Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_7","077_4_7","2CO","4","7","7","Ngem mo dakami pay, maiarig kami sin banga ay magay banol na ay naigtoan di nankababanol ay gameng, tan intalek Diyos din siged ay damag ay nankababanol en dakami ay owat ipogaw. Inamag na di ta say maila ay din panakabalina ay magay kaiisoana et baken napo en dakami mo adi et en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_8","077_4_8","2CO","4","8","8","Kankanayon ay maip-ipit kami ngem adi kami maab-abak. Namin ado ay magay ammo mis pamosposan mi, ngem namnamaen mi ay ipaammon Diyos din kosto ay amagen mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_9","077_4_9","2CO","4","9","9","Palpaligaten di ipogaw si dakami, ngem adi tomaytaynan si Diyos. Mo mamingsan, nganngani ay pomse da, ngem matmatago kami pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_10","077_4_10","2CO","4","10","11","Olay intoy em-emeyan mi, kankanayon ay sangsangoen mi di pese ay kaman si Jesus begew sin naitatapian mi en sisya ta say maila sin matey ay awak mi din biyag ay idawdawat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_12","077_4_12","2CO","4","12","12","Isonga tet-ewa ay sangsangoen mi di pese, ngem din pantongpalana et gon-oden yo di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_13","077_4_13","2CO","4","13","13","Wada di naisolat sin kalin Diyos ay kanana, “Namatiak en Diyos, isonga waday inbagak.” Kaman nidi met laeng di pammati mi, tan olay mo mapalpaligatan kami, ibagbaga mi pay dedan di patpatien mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_14","077_4_14","2CO","4","14","14","Tan ammo mi ay si Diyos ay nanago kasin en Apo Jesus et tagoena abes dakami begew sin nakies-esaan mi en sisya. Iso na en dakayo ta say alaenas datako am-in ay mamati ta maitapi tako en sisya sin kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_15","077_4_15","2CO","4","15","15","An-anosan mi am-in dana ay ligat, tan layden mi ay mantongpal sin pansigdan yo ta say maad-ado di ipogaw ay makilak-am sin seg-ang Diyos. Tan mo maad-ado da, maad-ado abe di man-iyaman en Diyos et say kadayawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_16","077_4_16","2CO","4","16","16","Isonga adi kami madisdismaya, tan olay mo komapkapoy di awak tako, inag-agew ay pomigpigsa din biyag ay wada en datako ay adi katkatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_17","077_4_17","2CO","4","17","17","Tan din ligat ay laklak-amen tako et adi mabayag ya kaman magay dagsena mo mais-o sin gon-oden tako sin tapin di agew. Tan din pantongpalan di ligat ay nay et din sigesiged ay biyag ed langit ay magay patingga na ya magay kaiisoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C24_18","077_4_18","2CO","4","18","18","Isonga din nemnemnemen tako et baken din maila tako isnan daga mo adi et din daan takon maila ay wada ed langit, tan din maila isnan daga et waday patingga da, ngem din adi maila et magay patingga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_1","077_5_1","2CO","5","1","1","Tan ammo tako ay mo matopi din tolda ay pan-iyanan tako isnan daga, laydena ay kalien, din awak tako, sokatan Diyos si kosto ay beey tako ed langit ay komakaman si eng-enggana ay adi amagen di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_2","077_5_2","2CO","5","2","2","Ed wani kayman, kaman takon manbaybayeweng begew sin peteg ay layad tako ay maiskat din baro ay awak tako ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_3","077_5_3","2CO","5","3","3","ta say wada ay dagos di ibadon di ab-abiik tako ta adi malalabosan mo taynan tako din sigod ay awak tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_4","077_5_4","2CO","5","4","4","Tet-ewa adi ay nadadagsenan tako isnan daga, isonga kaman takon manbaybayeweng, ngem adiak kankanan en layden tako ay taynan din sigod ay awak tako ay matey, mo adi et layden tako ay maiskat din baro ay awak ay adi katkatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_5","077_5_5","2CO","5","5","5","Si Diyos di nangisagana en datako ay mangon-od sina babaen sin Ispirito na ay indawat na en datako. Et din Ispirito na di dadlon takon pangammoan ay tongpalena din am-in ay inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_6","077_5_6","2CO","5","6","6","Isonga napigsa di nemnem mi si owaoway. Ammo mi kayman ay mo wada kami isnan daga, maga kami pay laeng sin kad-an di Apo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_7","077_5_7","2CO","5","7","7","tan din biyag mis nan daga et maibasar sin pammati, baken din maila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_8","077_5_8","2CO","5","8","8","Ngem napigsa pay dedan di nemnem mi. Agpos et mo taynan mi nan awak mi isnan daga ta say en kami makitetee en Apo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_9","077_5_9","2CO","5","9","9","ngem olay mo wada kamis nan daga ono sin kad-ana ed langit, din kapapatgan ay panggep mi et ta malaylaydan sisya en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_10","077_5_10","2CO","5","10","10","Tan masapol ay sangoen tako am-in si Cristo ta okomenas datako ta say magon-gonaan di esa ya esa ay maibasar sin inam-amag na sin kawada nas nan daga, mo siged ono lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_11","077_5_11","2CO","5","11","11","Gapo ta ammo mi ay emegyat en Apo Jesus, isonga kankanayon ay aw-awisen mi din ipogaw ay mamati sin ibagbaga mi. Ammon Diyos ay naimposoan di panggep mi, et sapay koma ta ammo yo abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_12","077_5_12","2CO","5","12","12","Baken min panggep ay it-it-ek di awak mi sin inbaga mi ay nay. Layden mi anggoy ay waday pangit-ek yo en dakami ta say waday iyat yo ay manongbat sin ipogaw issa ay mamatpateg sin kasasaad di ipogaw ay baken din wada sin nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_13","077_5_13","2CO","5","13","13","Mo kaspangarigan waday mangwani en naboge kami, olay, tan para en Diyos din am-in ay am-amagen mi. Et mo kanan di odom en kostokosto di nemnem mi, ammo yo met dedan ay para en dakayo di obla mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_14","077_5_14","2CO","5","14","14","Tan din layad Cristo di mangiturturong en dakami sin am-in ay am-amagen mi, tan magay dowadowa mi ay mo natey di esa ay ipogaw ay si Cristo para sin am-in, maibilang ay natey am-in di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_15","077_5_15","2CO","5","15","15","Natey sisya para sin am-in ta datako ay matmatago et baken koma din laylayden tako di on-onodan tako mo adi et din laylayden Cristo ay natey ya natago kasin para en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_16","077_5_16","2CO","5","16","16","Isonga ed wani, adi kami bigbigen di olay sino ay ipogaw ay maibasar sin kasasaad na isnan daga. Kaman nidi kayman di namigbigan mi en Cristo ed idi, ngem nabaliwan di pannemnem mi en sisya ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_17","077_5_17","2CO","5","17","17","Tan olay sino ay nakies-esa en Cristo et nanbalinen Diyos si baro ay ipogaw. Din sigod ay nemnem na et nanpatingga, tan nasokatan si baro. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_18","077_5_18","2CO","5","18","18","Si Diyos et anggoy di nangamag isna, tan kinaana din nanasalin en datako en sisya babaen en Cristo ya intalek na en dakami din obla mi ay mangaw-awis si ipogaw ta manbalin das gagayyem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_19","077_5_19","2CO","5","19","19","Din ibagbaga mi et kinaan Diyos din nanasalin sin kaipoipogaw en sisya babaen sin nateyan Cristo sin krus, adi na ibilbilang din basbasol da. Siya na di intalek Diyos en dakami ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_20","077_5_20","2CO","5","20","20","Isonga dakami di panakaawak en Cristo, et kaman si Diyos ay mismo di mangaw-awis sin kaipoipogaw babaen sin ibagbaga mi. Man-ad-adawag kami ngarud ay mangmangwani, “Pangaasi yo ta itay-on yo ay panbalinen Diyos dakayo si gagayyem na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C25_21","077_5_21","2CO","5","21","21","Tan siya na di inamag Diyos para en datako. Inbilang na ay si Cristo di akin basol sin basbasol tako, olay mo maga polos di basol na, ta say ibilang na abe ay wada en datako din kinalinteg na begew sin nakies-esaan tako en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_1","077_6_1","2CO","6","1","1","Isonga gapo ta makiob-obla kami en Diyos, bagbagaan mis dakayo ta din seg-ang Diyos ay inawat yo et waday kosto ay pantongpalana sin biyag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_2","077_6_2","2CO","6","2","2","Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Dinngek din kararag mo sin timpo ay ninemnem ko ay maneg-ang en sik-a, ya binadangak sik-a sin dinmatngan di kosto ay agew ay pangisalakanak en sik-a.” Nemnemen yo ngarud na. Ed wani di kosto ay timpo ay pangawatan yo sin seg-ang Diyos. Ed wani di kosto ay agew ay maisalakanan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_3","077_6_3","2CO","6","3","3","Siliban mi ta maga di am-amagen mi si kasnitan ono bomasolan di iib-a mi ay ipogaw ta say maga di manglaslasoy sin obla mi ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_4","077_6_4","2CO","6","4","4","Sin am-in ay am-amagen mi, ipappaila mi ay si Diyos di pansilsilbian mi begew sin pangan-anosan mi sin am-in ay danag ya ligat ya kaeegyat ay mapaspasamak en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_5","077_6_5","2CO","6","5","5","Da naey di odom ay ligat ay nilaklak-am mi. Namin piga ay nasopsoplit kami ya naibalbalod kami ya nagolgolo kami! Nan-ob-obla kami enggana ay nabbanabbay kami, ya inan-anosan mi abe di dagaang ya poyat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_6","077_6_6","2CO","6","6","6","Mail-ila abe ay si Diyos di pansilsilbian mi begew sin nalinis ay ogali mi, din pangammoan mi en Diyos, ya din anos ya seg-ang mi sin iib-a mi. Mail-ila abe begew sin kabaelan mi ay idawdawat din Ispirito Santo, din naimposoan ay layad mi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_7","077_6_7","2CO","6","7","7","din pangit-itdoan mi sin tet-ewa, ya din panakabalin Diyos ay ipappaila na babaen en dakami. Wada abe di kinalinteg mi ay idawdawat Diyos ay maiarig si kampilan ya kasay mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_8","077_6_8","2CO","6","8","8","Din pansilsilbian mi en Diyos et waday mangipatpateg ya manglaslasoy en dakami, waday omit-it-ek ya waday mangipalawlawa en dakami. Waday mangmangwani ay makaetek kami, ngem tet-ewa met di ibagbaga mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_9","077_6_9","2CO","6","9","9","Kankanan di odom en magay kaibilangan mi, ngem mandindinamag met di ngadan mi. Kaman kamin matmatey sin pangilan di odom, ngem nay ay matmatago kami pay laeng. Sinopsoplit aben Diyos dakami, ngem adi pinompomse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_10","077_6_10","2CO","6","10","10","Wada di pansaksakitan di nemnem mi, ngem komakaman pay dedan di ragsak mi. Nabibiteg kami pay, ngem ad-ado di pabakbaknangen mi. Maga abe di sanikwa mi isnan daga, ngem oka mi pay dedan di am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_11","077_6_11","2CO","6","11","11","Ay aag-ik ay taga-Corinto, maga di wadas nemnem ko si adiak inbaga en dakayo. Dakdake adi di layad ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_12","077_6_12","2CO","6","12","12","Baken met dakami di mangiimot sin layad mi mo adi et dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_13","077_6_13","2CO","6","13","13","Isonga dakayo ay ibilang ko ay anak ko, pangaasi yo ta sobalitan yo din dakdake ay layad mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_14","077_6_14","2CO","6","14","14","Adi kayo makias-asawa ono makisossosyo sin adi mamati tan adi kayo mankakompasan. Ay mabalin aya ay man-oolnos di nalinteg ya nakillo ay ipogaw? Ay siya mo mabalin ay mankakadwa di pat-a ya bolinget? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_15","077_6_15","2CO","6","15","15","Maga polos di pan-es-esaan di nemnem da Cristo en Satanas, isonga maga abe di pankokompasan di mamati ya adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_16","077_6_16","2CO","6","16","16","Ay maibagay aya mo maitapi di sinan didiyos sin timplon Diyos? Aga, et siya abe en datako, tan datako din timplo ay panbebbeeyan di matmatago ay Diyos. Tan kanan Diyos, “Manbeeyak en daida ya kadkadwaek daida. Sak-en di bigbigen da ay Diyos da ya daida di ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_17","077_6_17","2CO","6","17","17","Isonga kanan aben Diyos, “Taynan yos daida ta maikakasin kayo en daida. Adi yo aben sagsag-enen di kadodogis ta say awatek dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C26_18","077_6_18","2CO","6","18","18","Tan mo say iyat yo di, maibilangak ay Ama yo ya maibilang kayo ay anak ko.” Siya dadi din kanan din manakabalin ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_1","077_7_1","2CO","7","1","1","Patpatgek ay gagayyem, gapo ta inkarin Diyos dana en datako, dokogan tako koma di am-in ay mangipakadodogis sin awak ya nemnem tako et ipakat tako ay mangon-onod si dadlon nasantoan ay kabibiyag begew sin pangipatpatgan tako en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_2","077_7_2","2CO","7","2","2","Pangaasi yo ta ipaila yo din layad yo en dakami, tan magay inamag mis lawa en dakayo, maga abe di natnatken ay initdo mi ono lawa ay ogali ay inpaila mi ay nasangawan yo, ya maga abe di sinowitik mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_3","077_7_3","2CO","7","3","3","Adiak pabasbasolen si dakayo begew sin inbagak ay nay, tan tet-ewa din enggay inbagak ay laydelayden mis dakayo. Isonga olay sino di mapasamak en datako sin matatagoan tako ya olay abe mo matey tako, adi makmaksayan nan layad mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_4","077_7_4","2CO","7","4","4","Peteg ay taltalkek ya it-it-ek kos dakayo. Olay mo palalo ay mapalpaligatan kami, pinmigsa di nemnem mi sin inmalian Tito ya peteg di ragsak mi begew sin inbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_5","077_7_5","2CO","7","5","5","Tan olay sin sinmawangan mi ed Macedonia, magay nan-ib-ibbayan di nemnem ya awak mi begew sin kaad-adon di ligat ay nilaklak-am mi. Tan wada da di nangonkontra en dakami ya wada abe di nandandanagan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_6","077_7_6","2CO","7","6","6","Ngem si Diyos ay mangipapigsa si nemnem di nadismaya ay ipogaw et inpapigsa na di nemnem mi begew sin inmalian Tito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_7","077_7_7","2CO","7","7","7","Et baken anggoy din inmaliana di nangipapigsa sin nemnem mi mo adi et olay pay din inpadamag na ay maipanggep sin nangiparagsakan yo en sisya. Tan kanana en laydelayden yo kano ay mangila en sak-en ya peteg kano di babawi yo sin lawa ay inamag yo ed idi. Kanana abe en enggay kano ay silalayad kayo ay mangisakit ya mangikalintegan en sak-en, isonga nasepsep ay naragsakanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_8","077_7_8","2CO","7","8","8","Tan olay mo nasakitan di nemnem yo begew sin doy ay solat ko en dakayo, magay babawik ed wani ay insolat ko di. Nanbabawiak kayman sin nangammoak ay nasakitan kayo, olay mo sinkaattikan anggoy di sakit di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_9","077_7_9","2CO","7","9","9","Ngem ed wani nay et ay maragragsakanak, baken gapo ta nansakitek di nemnem yo mo adi et gapo ta nantongpal din sakit di nemnem yo sin nanbabawian yo. Din sana ay sakit di nemnem yo et naibasar met laeng sin layden Diyos ta say adi masakitan din pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_10","077_7_10","2CO","7","10","10","Tan din sakit di nemnem ay panlaydan Diyos et mantongpal sin pangibabawian di ipogaw sin basbasol na ta say maisalakan sisya. Maga di manbabawi manbegew sidi. Ngem din nailobongan ay sakit di nemnem et mantongpal sin dosa ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_11","077_7_11","2CO","7","11","11","Nemnemen yo din siged ay inamag Diyos begew sin sakit di nemnem yo ay sana. Tan ed wani man-gaget kayo ay mangipaila ay kosto di inyat yo. Nanbonget kayo begew sin nababainan yo ya inmegyat kayo tan mo madosa kayo. Laylayden yo ay somiged kasin di pankakadwaan tako. Silalayad kayo abe ay nanosa ay kosto sin nakabasol. Begew sin am-in dana ay inamag yo, inpaila yo ay enggay maga di maipabasol en dakayo sin napasamak ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_12","077_7_12","2CO","7","12","12","Et baken anggoy din nakabasol ono din nanbasolana di gapo ay nansolatak, mo adi et nansolatak ta say maipalawag en dakayo sin pangiilaan Diyos ay tet-ewa ay laylayden yo ya isaksakit yos dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_13","077_7_13","2CO","7","13","13","Isonga pinmigsa di nemnem mi tan maila mi ay natongpal dadi. Ngem baken anggoy dadi si nanragsakan mi mo adi et namnamed ay naragragsakan kami sin nangilaan mi sin ragsak Tito, tan enggay tinmalna ay kosto di nemnem na begew en dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_14","077_7_14","2CO","7","14","14","Tan ed idi init-it-ek mis dakayo en sisya, et laton ay adiak napabainan begew sin inbagak. Tan nay ay napaneknekan ay tet-ewa din nangit-it-ekan mi en dakayo en sisya ay kaman met laeng din katet-ewan di am-in ay inbagbaga mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_15","077_7_15","2CO","7","15","15","Isonga masepsep ay laylayden Tito si dakayo ed wani, tan nemnemnemena ay malaylaydan kayo ay namati sin am-in ay inbaga na ya dadlon yo aben pinatpateg sisya sin sinmawangana issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C27_16","077_7_16","2CO","7","16","16","Et peteg abe di ragsak ko, tan ammok ay mabalin ay talkek dakayo si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_1","077_8_1","2CO","8","1","1","Aag-i, layden mi ay ammoan yo din siged ay nantongpalan di seg-ang Diyos sin gimgimong ed Macedonia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_2","077_8_2","2CO","8","2","2","Tan olay mo palalo ay napalpaligatan da ya palalo abe ay nabiteg da, ad-ado di indawat da ay badang sin iib-a da ay mamati begew sin peteg ay ragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_3","077_8_3","2CO","8","3","3","Mabalin ay paneknekak ay din indawat da et baken owat maibasar sin kabaelan da ay idawat mo adi et nasurok mo din kabaelan da. Et daida din akin nemnem ay nangidawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_4","077_8_4","2CO","8","4","4","Din katet-ewa na et nanpakpakaasi da en dakami ta maidawtan das gondaway ay makibadang sin ipogaw en Diyos ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_5","077_8_5","2CO","8","5","5","Din inyat da et sinurokan da din namnamaen mi, tan adi da indawat anggoy di pilak da, mo adi et nangon-onaen da ay nangitalek sin biyag da en Diyos ya pag en dakami, tan ammo da ay say layden Diyos ay amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_6","077_8_6","2CO","8","6","6","Ngarud, gapo ta si Tito di nangipailogi ed idi ay man-olnong kayo si idawat yo, inawis mis sisya ay mantaoli issa ta badanganas dakayo ay mangikdeng sin inlogi yo ay sana ay kaipailaan di seg-ang yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_7","077_8_7","2CO","8","7","7","Enggay kayman nabaknang kayos pammati. Nabaknang kayo abes pangam-ammoan yo en Diyos ya din kabaelan yo ay man-it-itdo. Nagaget kayo pay ay mansilsilbi en Diyos ya dakdake abe di layad yo en dakami. Ay adi mabalin aya ay ipaila yo ay nabaknang kayo abes seg-ang sin iib-a yo ta say badangan yos daida? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_8","077_8_8","2CO","8","8","8","Baken kon bilin din inbagak ay nay. Laydek anggoy ay ipaammo en dakayo ay silalayad di odom ay bomadang ta say mo tadonen yos daida, say pangammoak ay naimposoan abe di layad yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_9","077_8_9","2CO","8","9","9","Tan ammo yo din kadakdaken di seg-ang Jesu Cristo ay Apo tako. Olay mo palalo ay nabaknang sisya ed langit, binmiteg sisya para en datako sin nanbalinana si ipogaw, ta say bomaknang tako begew sin kinabiteg na ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_10","077_8_10","2CO","8","10","10","Isonga siya na di pannemnem ko. Agpos et mo itoloy yo din enggay inlogi yo ed taw-en, tan dakayo kayman di damdamo ay nannemnem ya dakayo met laeng di damdamo ay nangilogi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_11","077_8_11","2CO","8","11","11","Ipapati yo ngarud ay manongpal sin plano yo insigon sin kabaelan yo. Sapay koma ta din layad yo ay manongpal sin plano yo et maiiso sin layad yo ay nanplano. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_12","077_8_12","2CO","8","12","12","Tan mo man-idawat kayo insigon sin kabaelan yo, mapnek si Diyos sidi, basta silalayad kayo ay mangidawat. Adi na namnamaen ay idawat yo din adi yo kabaelan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_13","077_8_13","2CO","8","13","13","Adiak layden ay kanan en bomaknang koma di odom begew sin idawdawat yo dowan kayo pay manpalpaligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_14","077_8_14","2CO","8","14","14","Ngem gapo ta ad-ado di wada en dakayo ed wani, kosto mo badangan yo din makasapol ta say mo dakayo di makasapol sin tapin di agew, mabalin abe ay badangan das dakayo. Tan mo say amagen yo di, man-isos-o kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_15","077_8_15","2CO","8","15","15","Kaman din inpaisolat Diyos ay maipanggep sin nangol-olnongan di Judio si makan ay napod langit ay kanana, “Din nangolnong si ad-ado et maga di nabay-an en sisya, ya din nangolnong si at-atik et inmanay en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_16","077_8_16","2CO","8","16","16","Man-iyamanak en Diyos tan inis-o na din layad Tito ay bomadang en dakayo sin layad ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_17","077_8_17","2CO","8","17","17","Ammok ay tet-ewa na, tan nilayad na ay dagos din plano mi ay mangibaa en sisya issa ya din katet-ewa na et sigod ay ninemnem na ay ena kasin pasyalen dakayo begew sin peteg ay pangisaksakitana en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_18","077_8_18","2CO","8","18","18","Din ibaa mi ay kadwa na et din agi tako ay mamati ay patpatgen am-in di gimgimong begew sin pangikaskasabaana sin siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_19","077_8_19","2CO","8","19","19","Et baken anggoy nidi, tan sisya met laeng din dinotokan di gimgimong ay makiey en dakami ay mangiey ed Jerusalem sin inolnong yo ya din odom ay gimgimong. Amagen mi di ta say madayaw di Apo ya ta ipaila mi abe ay silalayad kami ay bomadang sin iib-a mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_20","077_8_20","2CO","8","20","20","Es-esten mi ay mangolnong ya manggen sin dakdake ay maibadang ay sana ta say maga di mangwani en natnatken di panggep mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_21","077_8_21","2CO","8","21","21","Tan layden mi ay kostokosto di amagen mi baken anggoy sin pangiilaan Diyos, mo adi et sin pangiilaan aben di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_22","077_8_22","2CO","8","22","22","Wada di esa pay ay agi tako ay ipakoyog mi en daida. Namin ado ay inpanpaneknek na en dakami ay nagaget ay mansilsilbi en Diyos. Et ed wani, namnamed ay laydelaydena ay makiey begew sin dakdake ay talek na en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_23","077_8_23","2CO","8","23","23","Mo si Tito abe, makiob-obla en sak-en ay mansilsilbi en dakayo. Et mo din iib-a na pay ay aag-i tako, daida iman din panakaawak di mamati sin gimgimong, et madaydayaw si Cristo begew en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C28_24","077_8_24","2CO","8","24","24","Ipaila yo ngarud din layad yo en daida ta say maipaneknek en daida ya sin gimgimong ay namili en daida ay naimposoan di layad yo ya tet-ewa abe din inbagbagak ay nangit-it-ek en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_1","077_9_1","2CO","9","1","1","Ammok kayman ay adiak masapol ay mansolat en dakayo maipanggep sin kaolnongan di maibadang sin ipogaw en Diyos ed Jerusalem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_2","077_9_2","2CO","9","2","2","Tan ammok ay laylayden yo ay bomadang, et siya na abe di init-it-ek ko sin gimgimong ed Macedonia. Inbagbagak ay nakasasagana kayo ed Akaya ay bomadang manlogi ed taw-en, et begew sin inbagbagak ay nay, naawis di kaad-adoan en daida ay mangolnong abe si ibadang da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_3","077_9_3","2CO","9","3","3","Ngem ibaak pay dedan din dooy da ay aag-i tako ta badangan das dakayo ta say maila ay baken owat kali ay magay dagsena din nangit-it-ekak en dakayo ya ta maisagana din idawat yo ay kaman din inbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_4","077_9_4","2CO","9","4","4","Tan mo somawangak issa ay komoykoyog di aag-i tako ay taga-Macedonia yan ammoen da ay daan maisagana din ibadang yo, palalo ay mabainanak begew sin namnamak ay enggay naisagana, siya abe en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_5","077_9_5","2CO","9","5","5","Isonga ninemnem ko ay agpos et mo ipaon-onak dana ay aag-i tako ta badangan das dakayo sin kaolnongan di inkari yo ta say maisagana ay kosto mo somawangak issa. Tan mo say iyat tako di, maila ay maipoon sin layad yo di idawat yo, ay adi kayo mapilit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_6","077_9_6","2CO","9","6","6","Nemnemen yo kod na. Din mangis-ek si at-atik et at-atik abe di apitena, ngem din mangis-ek si ad-ado et ad-ado abe di apitena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_7","077_9_7","2CO","9","7","7","Isonga nemnemen koman di esa ya esa din laydena ay idawat, ta asi na idawat begew sin ragsak na. Baken mayat mo mansakit di nemnem na begew sin idawat na ono kanana en mapilpilit sisya. Tan laydelayden Diyos di maragsakan ay man-idawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_8","077_9_8","2CO","9","8","8","Et kabaelana ay mangidawat en dakayo si am-in ay kalasin di bindisyon ta say kankanayon ay omanay di wada en dakayo sin am-in ay masapol yo ya ad-ado pay di mabay-an ay maibadang yo si odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_9","077_9_9","2CO","9","9","9","Kaman din inpaisolat Diyos ay maipanggep sin nalinteg ay ipogaw ay kanana, “Ad-ado di idawdawat na sin nabibiteg, isonga adi malinglinglingan di kinasiged na ay eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_10","077_9_10","2CO","9","10","10","Tan si Diyos ay mangidawdawat si bin-i sin man-esek ya din kanen di ipogaw et sisya met laeng di mangidawdawat ya mangipaad-ado sin wada en dakayo ta say mataptapian abe din siged ay am-amagen yo ay man-idawdawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_11","077_9_11","2CO","9","11","11","Pabaknangenas dakayo sin am-in ay kalasin di kinabaknang ta say mabalin abe ay ibingbingayan yos kankanayon din makasapol. Et ad-ado di man-iyaman en Diyos mo awaten da din ipaw-it yo en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_12","077_9_12","2CO","9","12","12","Isonga doway pantongpalan din nay ay panagsilbi yo. Maidawat sin ipogaw en Diyos din kasapolan da ya masepsep abe ay maad-ado di man-iyaman en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_13","077_9_13","2CO","9","13","13","Tan mo mapaneknekan din katet-ewan di pammati yo begew sin panagsilbi yo ay nay, ad-ado di mandayaw en Diyos, tan maila da ay on-onodan yo din siged ay damag ay maipanggep en Cristo ay ipodpodno yo ay patpatien yo. Dayawen da abes sisya begew sin dakdake ay badang yo en daida ya sin tapin di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_14","077_9_14","2CO","9","14","14","Ikararagan da pay si dakayo dowan da aben laylayden ay ilaen dakayo begew sin nakaskasdaaw ay seg-ang Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C29_15","077_9_15","2CO","9","15","15","Man-iyaman tako en Diyos sin indawat na en datako ay adi kabilang di banol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_1","077_10_1","2CO","10","1","1","Wada kano di mangmangwani ay mabmabainak ya nakapoyak mo wadaak en dakayo ngem natoledak ay mansolat mo addawi di kad-ak. Isonga sak-en ay si Pablo et wada di kedawek en dakayo begew sin anos ya kinababan di nemnem Cristo ay tadtadonek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_2","077_10_2","2CO","10","2","2","Pangaasi yo ta adiak masapol ay ipaila din toled ko mo emeyak issa. Tan way toled ko met ket ay mangyamyam sin dooy da ay mangmangwani en nailobongan di ogali ya panggep mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_3","077_10_3","2CO","10","3","3","Tet-ewa kayman ay owat kamin ipogaw ay kaman si dakayo, ngem baken naipogawan di iyat mi ay makigobat sin lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_4","077_10_4","2CO","10","4","4","Tan din armas ay os-osalen mi et baken din os-osalen di nailobongan ay ipogaw mo adi et din napigsapigsa sin pangilan Diyos, tan kabaelan da ay mangabak sin mangonkontra en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_5","077_10_5","2CO","10","5","5","Isonga abaken mi din am-in ay agin kokosto ay rason ya nemnem di nalalastog ay ipogaw ay manalsalin sin pangammoan da en Diyos ta say mabaliwan di nemnem da ay maibasar sin layden Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_6","077_10_6","2CO","10","6","6","Et mo ipaila yo ay tongtongpalen yo ay kosto si Cristo, asi mi dosaen di olay sino ay manigaan ay manongpal en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_7","077_10_7","2CO","10","7","7","Din pankolkolangan yo et patpatgen yo din kasasaad di ipogaw ay maibasar sin maila yo. Tan wada da issa di mangmangwani en daida di kosto ay panakaawak Cristo, ngem mo say kankanan da di, nemnemen da koma ay dakami abe di kosto ay panakaawak Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_8","077_10_8","2CO","10","8","8","Tan olay mo kaman palalo ay ad-ado di inbagbagak ay maipanggep sin lebbeng mi, adiak mabain, tan din Apo di nangidawat en dakami ta papigsaen mi di pammati yo, ay baken min dadaelen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_9","077_10_9","2CO","10","9","9","Say inbagak na ta adi yo kanan en padpadasek ay mangegyat en dakayo begew sin solsolat ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_10","077_10_10","2CO","10","10","10","Kankanan di odom en din solsolat ko et waday dagsen da ya ipaila da din lebbeng ko, ngem mo wadaak issa, kaman magay pateg ko dowan aben magay dagsen di ibagbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_11","077_10_11","2CO","10","11","11","Din mangmangwanis di et agpos mo nemnemen da ay din ibagbaga mi sin solat mi et siya met laeng di itet-ewa mi mo somawang kamis sa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_12","077_10_12","2CO","10","12","12","Adi mi kayman layden ay mangis-o si awak mi sin dooy da ay mangit-it-ek sin awak da. Kaman kolang di nemnem da! Tan din lokod da sin kinasiged da et din ogali da met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_13","077_10_13","2CO","10","13","13","Ngem mo dakami pay, waday kosto ay panpatinggaan di it-it-ek mi. Tan maga di it-it-ek mi mo adi din obla ay intalek Diyos en dakami, et dakayo di maibilang sin obla ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_14","077_10_14","2CO","10","14","14","Isonga adi mi lablabsen din kosto ay biyang mi mo it-it-ek mi din obla mi sin kad-an yo, tan dakami met di nangon-ona ay en nangikaskasaba sin siged ay damag ay maipanggep en Cristo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_15","077_10_15","2CO","10","15","15","Adi mi aben ibilbilang di oblan di odom ay obla mi ta say it-ek mi. Ngem namnamaen mi ay pomigpigsa di pammati yo ta say makdeng di obla mi en dakayo. Asi kayo mabalin ay tomolong en dakami ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_16","077_10_16","2CO","10","16","16","ta en kami ikasaba din siged ay damag sin naiad-addawi ay il-ili ay maga pay laeng di man-it-itdo. Tan adi mi layden ay it-ek din inoblan di odom ay mangwani en biyang mi di ay obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_17","077_10_17","2CO","10","17","17","Onodan tako din inpaisolat Diyos ay kanana, “Mo waday mayad ay mangit-ek si kompormi, it-ek na koma din inamag di Apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C210_18","077_10_18","2CO","10","18","18","Tan din tet-ewa ay maapolbalan et baken din mangit-ek si awak na, mo adi et din it-ek di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_1","077_11_1","2CO","11","1","1","Sapay koma ta anosan yo ay dengngen nan at-atik ay ibagak en dakayo. Adi yo kod tetewengen, olay mo kamanak ipogaw ay waday kolkolang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_2","077_11_2","2CO","11","2","2","Tan iimonak dakayo ay kaman din pangiimonan Diyos sin ipogaw na. Tan maiarig kayo si balasang ay inkaising ko sin es-esa ay asawaena ay si Cristo, isonga es-estek dakayo ta nalinis kayo sin agew ay pankasalan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_3","077_11_3","2CO","11","3","3","Ngem emegyatak into et mo masangaw kayo et taynan yo din naimposoan ay layad yo en Cristo ay kaman si Eva ay naietekan sin sikap di eweg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_4","077_11_4","2CO","11","4","4","Tan mo wada di somawang ay natken di ikaskasaba da ay maipanggep en Jesus, adi yo met tetewengen daida. Nalaka kayo abe ay mangawat si ispirito ay naitken sin Ispirito Santo ay sigod ay inawat yo. Ya nalaka kayo abe ay mamati si damag ay kanan da en siged ngem naitken sin siged ay damag ay inkaskasaba mi en dakayo. Ay apaw kayo! Apay nga an-anosan yos daida? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_5","077_11_5","2CO","11","5","5","Kankanan da en daida kano di kangatoan ay aapostol, ngem ay siya mo waday pangabak da en sak-en? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_6","077_11_6","2CO","11","6","6","Bakenak kayman nalaing ay mankali, ngem adiak met mankolang sin ammok ay maipanggep en Diyos. Ammo yo ay tet-ewa di, tan kankanayon ay inpappailak en dakayo sin am-in ay init-itdok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_7","077_11_7","2CO","11","7","7","Inpababak iman di awak ko ay man-oblas katagoak ta say maipangato kayo begew sin init-itdok. Adiak polos nanpalagbo en dakayo sin nangikaskasabaak en dakayo sin siged ay damag ay napo en Diyos. Ay basol ko aya din nangiyatak sidi? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_8","077_11_8","2CO","11","8","8","Din katet-ewa na et kamanak nangakew, tan sin nakiteteeak en dakayo, inaw-awat ko din badang di odom ay gimgimong ta way iyat ko ay nansilbi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_9","077_11_9","2CO","11","9","9","Tan idi kolang di masapol ko, adiak nankedaw en dakayo, tan waday aag-i tako ay napod Macedonia ay nangiali sin masapol ko. Isonga adiak polos pinalpaligat si dakayo et siya abe sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_10","077_11_10","2CO","11","10","10","Maga abe di makaipasaldeng en sak-en ay mangit-ek sina, tan adiak polos mankedaw si badang en dakayo ono odom ay ipogaw sin il-ili ed Akaya. Tet-ewa di ay kaman din katet-ewan di ibagbagan Cristo ay wada en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_11","077_11_11","2CO","11","11","11","Sino ngin di gapo ay adiak mankedkedaw en dakayo? Ay tan kolang di layad ko en dakayo? Ammon Diyos ay laydelaydek si dakayo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_12","077_11_12","2CO","11","12","12","Et itoltoloy ko ay adi mankedkedaw en dakayo ta say magay wayan din dooy ay agin aapostol ay mangit-ek si obla da ay mangwani en magay kaitkenan di am-amagen da sin am-amagen mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_13","077_11_13","2CO","11","13","13","Tan da dooy ay ipogaw et manpaila da ay kaman dan tet-ewa ay aapostol Cristo, ngem din katet-ewa na et agin aapostol da ay mangiet-etek si it-itdoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_14","077_11_14","2CO","11","14","14","Adi tako koma masdaawan sidi, tan olay si Satanas et mabalin ay manpaila ay kaman mankoniniing ay anghel Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_15","077_11_15","2CO","11","15","15","Et mo kabaelana di, baken nakaskasdaaw mo din mansilsilbi en sisya et manpaila da ay kaman nalinteg ay mansilsilbi en Diyos. Ngem din mapasamak en daida sin tapin di agew et maibasar sin lawa ay inam-amag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_16","077_11_16","2CO","11","16","16","Ibagak kasin ay adi yo koma nemnemnemen ay naong-ongak gapo ta din awak ko di ibagbagak. Ngem olay mo say pannemnem yo en sak-en, dengngen yo pay dedan nan at-atik ay it-it-ek ko, tan dinnge yo met din init-it-ek di odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_17","077_11_17","2CO","11","17","17","Din nay ay pangit-it-ekak sin awak ko et adi maibasar sin ogalin Jesus mo adi et din ogalin di naong-ong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_18","077_11_18","2CO","11","18","18","Ngem gapo ta ad-ados sa di mangit-it-ek sin awak da ay maibasar si napateg isnan daga, may kod ta sak-en abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_19","077_11_19","2CO","11","19","19","Tan sana ay an-anosan yo di makiteteean di naong-ong ay ipogaw en dakayo. Maragsakan kayo pay! Anna pay dis kinasirib yo! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_20","077_11_20","2CO","11","20","20","Panbalbalinen das dakayo si bag-en da, ab-abosen dan gamgameng yo, siksikapan das dakayo, ipangpangato dan awak da en dakayo, ya palalo ay babbainan das dakayo, ngem an-anosan yo pay laeng si daida! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_21","077_11_21","2CO","11","21","21","Palalo kayman di bain ko ay mangipodno ay kolang di toled ko ay mangiyat sidi en dakayo. Ngem mo maipanggep si toled da ay mangit-ek sin awak da–nay ay mankalkaliak ay kaman naong-ong ay ipogaw–abakek si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_22","077_11_22","2CO","11","22","22","It-it-ek da ay Hebreo da, ay baken siya? May, Hebreoak abe. Kankanan da en polin Israel daida, ay baken siya? Sak-en abe et esa ay polin Israel. Ay si Abraham din apo da? Olay sak-en abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_23","077_11_23","2CO","11","23","23","Kankanan da ay mansilsilbi da en Cristo, ay baken siya? Kamanak naboge sin nay ay ibagbagak, ngem ipapatik pay dedan ay mangwani en napatpateg din nansilsilbiak en Cristo. Tan addawi ay nagagetak ay man-obla para en Cristo mo si daida. Ad-ad-ado di naibalbalodak. Adi kabilang di nasopsoplitak. Namin ado ay nganngani ay mateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_24","077_11_24","2CO","11","24","24","Namin lima ay sinmopsoplit di gagait ko ay Judio si tolonpo ya siyam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_25","077_11_25","2CO","11","25","25","Namin tolo ay napat-oanak. Namingsan abe ay pinigpig das sak-en si bato enggana ay mateyak koma. Sin nakilogloganak si bapor, namin tolo ay nalned. Et sin namingsan, wadaak sin baybay ay nantaytay-apew si sin-agew ya sinlabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_26","077_11_26","2CO","11","26","26","Sin ad-ado ay nanbibiyahiak, ad-ado abe di nilaklak-am ko ay kaeegyat. Wada di dakdake ay danom sin ginawang, wada di tollisan. Wada abe di kaeegyat ay inam-amag di gagait ko ay Judio ya siya abe din Gentil ya agin papati en Cristo. Wada pay di kaeegyat ay sinangsangok sin dadakke ay il-ili, sin luglugar ay magay omili ya sin nakilogloganak si bapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_27","077_11_27","2CO","11","27","27","Nan-ob-oblaak enggana ay nabbanabbayak. Namin ado ay adiak naseyseyep. Nadagdagaanganak ya nabigbigawak. Nasnaskawak abe tan kolang di badok. Namin ado ay adiak nangnangan begew sin oblak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_28","077_11_28","2CO","11","28","28","Et baken anggoy dana, tan kankanayon ay madadagsenanak begew sin pangisaksakitak sin am-in ay gimgimong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_29","077_11_29","2CO","11","29","29","Tan mo waday nakapoy di pammati na, makilikliknaak en sisya. Mo wada abe di masolisog ay manbasol, palalo di sakit di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_30","077_11_30","2CO","11","30","30","Sigaak ay mangit-ek sin awak ko, ngem mo masapol ko ay mangiyat sidi, it-ek ko di mangipailas kinakapoy ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_31","077_11_31","2CO","11","31","31","Si Diyos ay din Diyos ya Aman Apo Jesus et ammo na ay baken etek di ibagbagak. Madaydayaw sisya ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_32","077_11_32","2CO","11","32","32","Dad-atek di esa ay napasamak ay nangipaila sin kinakapoy ko. Ed idi, sin kawadak ed Damascus, din gobernador ay dinotokan Ari Aretas et laydena ay mangipadpap en sak-en. Isonga inbaa na di sosoldado ay en mamantay sin segpan di ili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C211_33","077_11_33","2CO","11","33","33","Ngem waday binmadang. Nan-a das dakdake ay baskit, et inpabela da sin tawa ta say panloganak. Pag dan oy-oyen sin nakayang ay batog ay kodal di ili ta way iyat ko ay lomayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_1","077_12_1","2CO","12","1","1","Kapilitan ay itoloy ko ay mangit-ek sin awak ko, olay mo magay silbi na. Isonga ibagak en dakayo ed wani din inpappailan Apo Jesus en sak-en ay kaman iitaw ya din inpaam-ammo na abe en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_2","077_12_2","2CO","12","2","3","Waday napasamak sin mamati en Cristo ay am-ammok. Manlogi sin napasamakana enggana ed wani, inmey di sinpo ya opat ay tawen. Din doy ay pasamak et naikayang ed langit sin kad-an Diyos. Adiak kayman ammo mo eng-enggay din ab-abiik na si inmey ono naitapi din awak na. Eng-enggay Diyos si nakin ammos di. Ngem ammok ay naikayang din ipogaw ay doy ed Paraiso, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_4","077_12_4","2CO","12","4","4","et sin kawada nas di, waday dinnge na ay adi mabalin ay maibaga sin kalin di ipogaw ya adi aben inpalobos Diyos ay maibaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_5","077_12_5","2CO","12","5","5","Mo laydek koma ay it-ek di kaman nidi ay ipogaw begew sin naipaila en sisya, lebbeng ko di, ngem mo maipanggep si biyag ko isnan daga, maga di it-ek ko mo adi din mangipailas kinakapoy ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_6","077_12_6","2CO","12","6","6","Ad-ado di mabalin ay it-ek ko mo laydek koma, et bakenak naong-ong mo say iyat ko di, tan tet-ewa am-in di ibagbagak. Ngem iginek ko ta adi palaloen di ipogaw ay mangipangpangato en sak-en. Tan laydek ay din pannemnem da en sak-en et maibasar sin inam-amag ko ya inbagbagak ay inil-ila ya dindinnge da ay mismo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_7","077_12_7","2CO","12","7","7","Gapo ta adi layden Diyos ay ipangpangatok di nemnem ko begew sin peteg ay nakaskasdaaw ay naipappaila en sak-en, inpalobos na ay ibaan Satanas di maiarig si sobe ay kanayon ay pomalpaligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_8","077_12_8","2CO","12","8","8","Namin tolo ay nan-ad-adawagak en Apo Jesus ta pakaanena koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_9","077_12_9","2CO","12","9","9","Ngem kanana en sak-en, “Omanay di seg-ang ko en sik-a ta maanosam san ligat mo, tan kostokosto ay maipaila di panakabalin ko sin kinakapoy di ipogaw.” Isonga begew sin songbat Apo Jesus ay nay, adiak itoltoloy ay mankedaw ay pakaanena, mo adi et maragsakanak ay mamatpateg sin kinakapoy ko ta say kankanayon en sak-en din panakabalin Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_10","077_12_10","2CO","12","10","10","Isonga mo laklak-amek di kinakapoy ko, odom ay ligligat ono kaeegyat ay paspasamak begew en Cristo, mapnekak. Mapnekak abe mo wada di bomabbain ono pomalpaligat begew en Cristo. Tan mo liknaek di kinakapoy ko, napigsaak abe begew sin pangipapigsaana en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_11","077_12_11","2CO","12","11","11","Kamanak ipogaw ay waday kolkolang na begew sin nay ay nangit-it-ekak sin awak ko, ngem dakayo dedan di pinmilit. Tan dakayo koma di nangit-it-ek en sak-en. Tan olay mo magay pateg ko, bakenak pay dedan nababa mo din dooy da ay agin aapostol ay mangmangwani en daida kano di kangatoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_12","077_12_12","2CO","12","12","12","Tan inil-ila yo ay tet-ewa ay apostolak begew sin sinyal ya odom ay nakaskasdaaw ay kaipailaan di panakabalin Diyos ay inan-anosak ay nangam-amag sin nakiteteeak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_13","077_12_13","2CO","12","13","13","Ay wada aya di siged ay inam-amag ko para sin odom ay gimgimong ay adiak aben inamag para en dakayo? Maga di naitkenan di inam-amag ko en dakayo mo adi et din nanigaak ay mamalpaligat en dakayo sin kasapolak. Pangaasi yo ta pakawanen yo san basol ko! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_14","077_12_14","2CO","12","14","14","Nakasaganaak ed wani ay en mamasyal kasin en dakayo, et siya na di maikatlo ay emeyak issa. Adiak emey manpatagano en dakayo, tan din gamgamgamak et baken din gameng yo mo adi et dakayo ay mismo. Tan dakayo di kaman kon anan-ak, et baken din anan-ak di mansensensen si pilak para en da ama da mo adi et baliktad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_15","077_12_15","2CO","12","15","15","Isonga peteg di ragsak ko ay maabosan si pilak ya bikas ya olay sino para en dakayo. Ay makmaksayan aya di layad yo en sak-en begew sin nay palalo ay layad ko en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_16","077_12_16","2CO","12","16","16","Mabalin siguro ay awen yo am-in ay adiak nankedkedaw si katagoak en dakayo, ngem wada da di mangmangwani ay in-etekak dakayos sikap ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_17","077_12_17","2CO","12","17","17","Intoy inyat ko aya ay nangiyat sidi? May kod ta ibaga yo. Ay sinowitik kos dakayo babaen sin inbabbaak en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_18","077_12_18","2CO","12","18","18","Kaspangarigan, si Tito ay inawis ko ay emey en dakayo ya din agi tako ay inbaak ay kadwa na, ay sinowitik da aya si dakayo? Ado paabe na! Et mo kosto ngarud di panggep ya ogali da en dakayo, ay siya mo natken di panggep ya ogalik? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_19","077_12_19","2CO","12","19","19","Din wada ngin sin nemnem yo et inkalkalintegan mi din awak mi en dakayo babaen sin inbagbaga mi. Ngem din katet-ewa na, inbagbaga mi am-in sin pangiilaan Diyos begew sin nakies-esaan mi en Cristo, ya maga di panggep mi mo adi et di pomigsaan di pammati yo ay gagayyem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_20","077_12_20","2CO","12","20","20","Emegyatak ay mo somawangak issa, datngak si dakayo ay mangam-amag si adiak layden ay ilaen. Et mo say mapasamak di, adi yo aben layden di amagek en dakayo. Madandanaganak ay datngak di man-iibaw ya man-golgolo, ono wada di apal, bonget, imon, ya nalalastog di nemnem na. Ono wada di mangipalawlawa si ib-a na ya man-apat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C212_21","077_12_21","2CO","12","21","21","Emegyatak ay mo omaliak kasin, ipidwan Diyos ay mangipabain en sak-en begew sin am-amagen yo ay lawa. Emegyatak abe tan mo masakitan di nemnem ko begew sin ad-ado ay nakabasol ed idi yan adi da pay laeng ibabawi din kadodogis ay am-amagen da ay kaman din kamalala ya odom ay naalas ay maamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_1","077_13_1","2CO","13","1","1","Siya na di maikatlo ay mamasyalak en dakayo. Nemnemen yo din inpaisolat Diyos ay kanana, “Mo waday mangidarum si ib-a na, masapol ay waday dowa ono nasurok ay tistigo ay mangipaneknek sin katet-ewa na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_2","077_13_2","2CO","13","2","2","Sin naikadwa ay namasyalak en dakayo, indadaan ko sin nakabasol ed idi pati din odom en dakayo ay nanbasbasol ay dadlonak dosaen daida sin pantaoliak mo adi da pay laeng manbabawi. Et ipidwak ed wani ay mangidadaan en daida olay mo magaak sin kad-an yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_3","077_13_3","2CO","13","3","3","Layden yo ay ipaneknek ko en dakayo ay si Cristo di mankalkali babaen en sak-en, ay baken siya? Ipailak ngarud di katet-ewa na sin enak panosaan sin mangam-amag si lawa. Tan baken nakapoy si Cristo ay manosa en dakayo mo adi et ipaila na din panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_4","077_13_4","2CO","13","4","4","Tet-ewa kayman ay naila di kinakapoy Cristo sin nailansaana sin krus, ngem din panakabalin Diyos di mail-ila ed wani sin matatagoana. Et siya abe ay makilaklak-am kami sin kinakapoy na begew sin naitatapian mi en sisya, ngem mo maipanggep si iyat mi en dakayo, ipaila mi din panakabalina ay napo en Diyos begew sin makikadkadwaan mi en sisya sin matatagoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_5","077_13_5","2CO","13","5","5","Baken koman dakami di bistigalen yo mo adi et din awak yo ta paneknekan yo mo tet-ewa san pammati yo. Tan nalaka koma ay mailasinan yo ay wadas Cristo Jesus en dakayo malaksig mo mapaneknekan ay maga baw di pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_6","077_13_6","2CO","13","6","6","Et mo say amagen yo di, namnamaek ay maammoan yo abe ay tet-ewa ay apostolak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_7","077_13_7","2CO","13","7","7","Ikarkararag mi en Diyos ay maga koma di am-amagen yo ay lawa. Ngem din gapo ay ikarkararag mi di et baken ta mapaneknekan di kinaapostol mi. Layden mi anggoy ay siged ya kosto di am-amagen yo, olay magay waya mi ay mangipaneknek sin kinaapostol mi babaen sin panosaan mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_8","077_13_8","2CO","13","8","8","Tan adi kabalin ay kontraen mis dakayo mo on-onodan yo din tet-ewa ay mait-itdo mo adi et masapol ay badangan mis dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_9","077_13_9","2CO","13","9","9","Isonga maragsakan kami mo nakapoy di pangilan di ipogaw en dakami, basta napigsa kayo. Tan din ikarkararag mi et komoskosto di ogali yo ya olnos yo enggana ay magay kolang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_10","077_13_10","2CO","13","10","10","Isonga insolat ko dana sin kawadak pay laeng isna ta adiak koma masapol ay ipaila di kalebbengak ay indawat Apo en sak-en sin panosaak en dakayo. Tan din kosto ay kaosalan di kalebbengak ay nay et ta papigsaek di pammati yo ay bakenak dadaelen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_11","077_13_11","2CO","13","11","11","At-atik pay di laydek ay ibaga en dakayo ay aag-ik sin nay kakdengan di solat ko. Esten yon ogali yo ta madiyosan kayo. Adi yo tetewengen din inbagbagak en dakayo. Pan-es-esaen yo di nemnem yo ya man-oolnos kayo tan mo say iyat yo di, wada en dakayo si Diyos ay napoan di layad ya talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_12","077_13_12","2CO","13","12","12","Manpinakomosta kayo ay mangipaila ay manlilinayad kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_13","077_13_13","2CO","13","13","13","Am-in ay ipogaw en Diyos isna et pakpakomostaan das dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("C213_14","077_13_14","2CO","13","14","14","Sapay koma ta lak-amen yo am-in di seg-ang Apo Jesu Cristo ya din layad Diyos ya din makikadkadwaan di Ispirito Santo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_1","078_1_1","GAL","1","1","1","Sak-en si Pablo ay nadotokan ay apostol Jesu Cristo. Baken ipogaw di nangdotok ono nangibaa en sak-en ay man-apostolak mo adi et si Jesu Cristo ya si Diyos Ama ay nanago kasin en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_2","078_1_2","GAL","1","2","2","Naey di solat ko en dakayo ay man-gimgimong sin il-ili ed Galacia. Din gagait kos na ay mamati et maitapi da am-in en sak-en ay pakomostaan dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_3","078_1_3","GAL","1","3","3","Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_4","078_1_4","GAL","1","4","4","ay nangidawat sin biyag na ta mapakawan din basbasol tako. Inamag na di ay maibasar sin layden Diyos ay Ama tako ta say maisalakan ya mapawayaan tako sin lawa ay wadas nan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_5","078_1_5","GAL","1","5","5","Madayaw komas Diyos ay eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_6","078_1_6","GAL","1","6","6","Palalo ay nasdaawak en dakayo, tan dokdokogan yo kano ay dagos si Diyos ay nangayag en dakayo begew sin seg-ang Cristo, et say onodan yo kano di natken ay mait-itdo ay kanan yo en siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_7","078_1_7","GAL","1","7","7","Din katet-ewa na et maga di odom si siged ay damag mo adi din maipanggep en Cristo, ngem wada da kano di mangol-olaw en dakayo ay mamadpadas ay mamaliw sin nay siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_8","078_1_8","GAL","1","8","8","Idadaan ko en dakayo ay olay mo dakami ay mismo ono anghel ay napo ed langit di en mangikasabas natken mo din siged ay damag ay inkasaba mi en dakayo ed idi, sapay koma ta madosa ed infierno ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_9","078_1_9","GAL","1","9","9","Siya na di inbaga mi en dakayo ed idi, ngem ipidwak pay dedan: mo olay sino ay mangikaskasabas natken mo din siged ay damag ay sigsigod ay inawat yo, sapay koma ta madosa ed infierno ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_10","078_1_10","GAL","1","10","10","Mo nemnemen yo din nay inbagbagak, maawatan yo koma ay din an-anapek et baken din pangapolbalan di ipogaw en sak-en mo adi et din pangapolbalan Diyos. Baken abe din panlaydan pay laeng di ipogaw en sak-en di gamgamgamek, tan mo doy ya siya di, adi mabalin ay maibilangak ay mansilbi en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_11","078_1_11","GAL","1","11","11","Aag-ik, laydek ay dadlon yon maawatan ay baken napos nemnem di ipogaw din siged ay damag ay inkasabak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_12","078_1_12","GAL","1","12","12","Tan baken ipogaw di nangammoak sin nay siged ay damag. Maga abe di nangitdo en sak-en, mo adi et si Jesu Cristo ay mismo di nangipaammo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_13","078_1_13","GAL","1","13","13","Enggay dinnge yo din sigod ay kabibiyag ko sin nangon-onodak sin ogalin di Judio. Ammo yo ay nalabes ay pinalpaligat ko din ipogaw Diyos ay namati en Jesu Cristo, et inpakpakat ko din kabaelak ta say mamaga koma di mamati en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_14","078_1_14","GAL","1","14","14","Mo maipanggep abe sin pammati mi ay Judio, nanlaslasinak mo din ad-ado ay gagait ko ay Judio ay katawenak, tan addawi ay nagagagetak ay mangonod ya mangikalintegan sin ogali ay tinawid mi sin aap-o mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_15","078_1_15","GAL","1","15","15","Ngem natken baw di panggep Diyos en sak-en, tan sigod ay pinili nas sak-en sin daanak maianak, et begew sin seg-ang na, inmayag ta mansilbiak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_16","078_1_16","GAL","1","16","16","Sin dinmatngan din timpo ay laydena ay ipaila en sak-en din Anak na ta say ikasabak sisya sin Gentil, maga polos di ipogaw si inmeyak ay nanpaitdoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_17","078_1_17","GAL","1","17","17","Adiak aben inmey ed Jerusalem ay makingalat sin nangon-ona ay aapostol mo sak-en, mo adi et inmeyak ay dagos ed Arabia. Asiak nantaoli ed Damascus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_18","078_1_18","GAL","1","18","18","Idi nalabas di tolo ay tawen manlogi sin namatiak, inmeyak ed Jerusalem ay mamasyal en Pedro et nakiteteeak en sisya si dowa ay dominggo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_19","078_1_19","GAL","1","19","19","Ngem ang-anggay da Pedro en Santiago ay agin di Apo si inilak ay aapostol. Magay odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_20","078_1_20","GAL","1","20","20","Ammon Diyos ay tet-ewa dana ay insolat ko en dakayo, baken etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_21","078_1_21","GAL","1","21","21","Asiak pag emey sin il-ili ed Syria ya ed Cilicia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_22","078_1_22","GAL","1","22","22","Sin timpo ay doy, din gimgimong di namati en Cristo ay wada ed Judea et adi da pay laeng inil-ilas sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_23","078_1_23","GAL","1","23","23","Nadamdamag da anggoy ay din namalpaligat en daida ed idi ta say mamaga koma di mamati en Cristo et wada ed wani ay mangikaskasaba sin pammati ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL1_24","078_1_24","GAL","1","24","24","Isonga dinaydayaw das Diyos begew en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_1","078_2_1","GAL","2","1","1","Idi nalabas di sinpo ya opat ay tawen, inmeyak kasin ed Jerusalem ay nangikoykoyog en Barnabas. Intakin mi abe si Tito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_2","078_2_2","GAL","2","2","2","Inmeyak sidi tan inpailan Diyos en sak-en ay say amagek di koma. Idi sinmawang kami, nakimitingak en daida anggoy ay maibilang ay papangolo, et inlawag ko en daida din siged ay damag ay ikaskasabak sin kaipoipogaw ay Gentil. Inamag ko di ta say ammoan da ay kosto di init-itdok tan into et mo masayang din nangaskasabaak ed idi ya siya abe ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_3","078_2_3","GAL","2","3","3","Din nantongpalana et inapolbalan da din inbagak, tan olay din kadwak ay si Tito ay Gentil et adi da inpilit ay manpakogit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_4","078_2_4","GAL","2","4","4","Ngem wada et di agin papati en Cristo ay naitapi en dakami ta siimen da din wayawaya tako begew sin nakies-esaan tako en Cristo Jesus. Kanan da en manpakogit komas Tito, tan din panggep da et maibag-en tako kasin ay mangonod sin linteg Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_5","078_2_5","GAL","2","5","5","Ngem adi mi polos intolok, olay sinkaattikan, ay matongpal din inbaga da ta say adi masoksokatan din tet-ewa ay siged ay damag ay patpatien yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_6","078_2_6","GAL","2","6","6","Kaman din inbagak, din doy ay maibilang ay papangolo–(magay lawa na en sak-en mo sino di kasasaad da ed idi, tan magay panlaslasinen Diyos si ipogaw ay maibasar sin kasasaad na)–magay intapi da sin it-itdok, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_7","078_2_7","GAL","2","7","9","mo adi et inaw da ay kosto. Tan inammo da ay begew sin seg-ang Diyos, intalek na en sak-en din kinaapostol ko ay mangikasaba sin siged ay damag sin Gentil ay kaman met laeng din nangitalkana en Pedro sin kinaapostol na ay mangasaba sin Judio. Din nangammoan das di et inila da ay bininbindisyonan Diyos din nangaskasabaak sin Gentil ay kaman met laeng din naminbindisyonana sin oblan Pedro sin Judio. Isonga din doy ay maibilang ay way kalebbengana ay da Santiago en Pedro ya si Juan et sinamano das dakami en Barnabas ay mangipaila ay nankikinaawatan kami ay kosto. Din nantolagan mi et itoloy mi en Barnabas ay mangasaba sin Gentil dowan da aben itoloy ay mangasaba sin Judio. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_10","078_2_10","GAL","2","10","10","Intogon da anggoy en dakami ay itoltoloy mi ay bomadang sin nabibiteg ay Judio, et siya met laeng ay inpakpakat kon kabaelak ay amagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_11","078_2_11","GAL","2","11","11","Ngem sin inmalian Pedro ed Antiok, kinontrak sisya sin sangoanan di kaipoipogaw, tan nalawag ay baken kosto din inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_12","078_2_12","GAL","2","12","12","Tan sin kaal-ali na, kanayon iman ay nakiok-okob sin aag-i tako ay Gentil. Ngem idi dinmateng day Judio ay inbaan Santiago, inin-inayad na ay nangisaldeng et adi nakiok-okob sin Gentil, tan emegyat sin bonggoy di Judio ay nangipapilit ay maonodan din linteg Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_13","078_2_13","GAL","2","13","13","Isonga din odom ay namati ay Judio et tinadon das Pedro, olay mo daida ya si Pedro et ammo da am-in ay baken kosto di inam-amag da. Olay si Barnabas et nasangaw ay manadon en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_14","078_2_14","GAL","2","14","14","Idi inammoak ay inam-amag da di maikontra sin tet-ewa ay mait-itdo sin siged ay damag, kanak en Pedro sin sangoanan da am-in, “Olay mo Judio ka, binaybay-am di odom ay ogalin di Judio ay kaman kan Gentil. Mo sik-a ay Judio et inyat mo di, apay nga ipapilit mo ay onodan di Gentil di ogali tako ay Judio?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_15","078_2_15","GAL","2","15","15","Asiak intoloy ay nangwani en daida am-in, “Naianak tako kayman ay Judio; baken takon Gentil ay adi nangammo sin linteg Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_16","078_2_16","GAL","2","16","16","Ngem ammo tako pay dedan ay adi mapalinteg di ipogaw sin pangiilaan Diyos begew sin panongtongpalana sin linteg na mo adi et begew sin pammati na en Jesu Cristo et anggoy. Isonga olay datako abe ay Judio et namati tako en Cristo Jesus ta say ibilang Diyos ay nalinteg tako begew sin pammati tako en Cristo, baken din panongtongpalan tako sin linteg. Tan maga polos di mapalinteg sin pangiilaan Diyos begew sin panongtongpalana sin linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_17","078_2_17","GAL","2","17","17","“Namnamaen tako ngarud ay mapalinteg tako sin pangiilaan Diyos begew sin nakies-esaan takon Cristo. Ngem mo maibilang tako ay managbasol ay ipogaw ay kaman din Gentil begew sin talek takon Cristo, ay laydena ay kalien en aw-awisen Cristo di ipogaw ay manbasol? Adi polos mabalin! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_18","078_2_18","GAL","2","18","18","Tan din katet-ewa na et ipailak ay nakabasolak mo mansagongak ay mangonod kasin sin linteg ay dinokogak ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_19","078_2_19","GAL","2","19","19","Tan begew sin linteg ay adiak kabaelan ay onodan, inammoak ay nakeddenganak ay matey ya maisina en Diyos. Isonga ibilang ko ay nateyak mo maipanggep sin linteg ta say matagoak para en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_20","078_2_20","GAL","2","20","20","Tan maibilang ay nakikateyak en Cristo sin krus, isonga kaman baken sak-en di matmatago ed wani mo adi et si Cristo di matmatago en sak-en. Tan din biyag ko ed wani et maibasar sin pammatik sin Anak Diyos ay nangipaila sin layad na en sak-en sin nangidawtana sin biyag na para en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL2_21","078_2_21","GAL","2","21","21","Adiak panbalinen ay magay silbin din seg-ang Diyos ay kaman din iyat di mantaltalek sin linteg, tan mo doy ya mabalin koma ay mapalinteg di ipogaw sin pangiilaan Diyos begew sin panongtongpalana sin linteg, adi pay sayang ngarud di nateyan Cristo!” Siya din inbagak en daida ed Antiok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_1","078_3_1","GAL","3","1","1","Ay daetan kayo ay taga-Galacia! Kaman magay nemnem yo! Maiila ay waday nangolaw en dakayo ta masangaw kayos natnatken ay mait-itdo. Apay? Dadlon mi met inpalawag en dakayo di maipanggep sin nateyan Jesu Cristo sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_2","078_3_2","GAL","3","2","2","Nemnemen yo kod nan pootek en dakayo: ay inawat yo din Ispiriton Diyos begew sin nanongtongpalan yo sin linteg Moses ono begew sin namatian yo sin siged ay damag ay naikasaba en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_3","078_3_3","GAL","3","3","3","Ay daetan kayo! Kaman magay nemnem yo! Mo nilogian yo din biyag yo ay Cristiano babaen sin panakabalin di Ispiriton Diyos, apay ay kankanan yo en panbalinen yon awak yo si ipogaw ay magay pankolkolangana babaen sin mismo ay kabaelan yo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_4","078_3_4","GAL","3","4","4","Ay maga ngatay silbin din ad-ado ay pinadpadas yo manlogi sin namatian yo? Sapay koma ta wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_5","078_3_5","GAL","3","5","5","Nemnemen yo mo sinoy gapo ay indawat Diyos en dakayo din Ispirito na ya inam-amag na en dakayo di nakaskasdaaw. Ay begew sin nanongtongpalan yo sin linteg Moses ono begew sin namatian yo sin siged ay damag ay naikasaba en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_6","078_3_6","GAL","3","6","6","Nemnemen yo abe din inpaisolat Diyos maipanggep en Abraham ay kanana, “Pinatin Abraham din inbagan Diyos, isonga inbilang Diyos ay nalinteg sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_7","078_3_7","GAL","3","7","7","Maawatan yo koma ngarud ay din kaipoipogaw ay way pammati na di maibilang ay aan-ak Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_8","078_3_8","GAL","3","8","8","Naipadto abe sin kalin Diyos ay mapalinteg di baken Judio sin pangiilaan Diyos begew si pammati, tan siya na din olog di siged ay damag ay inbabagan Diyos en Abraham ay naisolat abe sin kali na. Kanana, “Begew en sik-a, mabindisyonan di kaipoipogaw sin am-in ay kailiili.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_9","078_3_9","GAL","3","9","9","Isonga bindisyonan Diyos di am-in ay mamati ay kaman din namindisyonana en Abraham begew sin pammati na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_10","078_3_10","GAL","3","10","10","Ngem am-in ay mantaltalek sin panongtongpalan da sin linteg et madosa da ay eng-enggana, tan wada di inpaisolat Diyos ay kanana, “Madosa ay eng-enggana di olay sino ay adi manongtongpal si kanayon sin am-in ay bilbilin ay naisolat sin linteg Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_11","078_3_11","GAL","3","11","11","Nalawag ngarud ay maga polos di mapalinteg sin pangiilaan Diyos begew sin panongtongpalana sin linteg, tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Din ipogaw ay pinalinteg Diyos begew sin pammati na et wada en sisya di biyag ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_12","078_3_12","GAL","3","12","12","Addawi abe ay natken di pammatin di ipogaw en Diyos mo din pangon-onodana sin linteg, tan wada abe di inpaisolat Diyos ay kanana, “Din ipogaw ay manongpal sin am-in ay bilbilin di linteg et waday biyag na ay iwed patingga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_13","078_3_13","GAL","3","13","13","Ngem maga di makatongpal sin am-in ay bilbilin di linteg, isonga madosa tako am-in koma. Ngem laton tan sinobot Cristo si datako ay say kasokat tako babaen sin nadosaana sin krus. Ammo tako ay dinosan Diyos sisya, tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Mo waday nakeddengan ay matey ya maibay-at si kaiw, say kailaan di nanosaan Diyos en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_14","078_3_14","GAL","3","14","14","Inamag Cristo di ta say babaen en sisya, maitongpal sin Gentil din inkarin Diyos en Abraham ya awaten tako din inkari na ay Ispirito na begew sin pammati tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_15","078_3_15","GAL","3","15","15","Aag-i, nemnemen yo nan pangarig ay kaiarigan di inkarin Diyos en Abraham. Di ogali tako ay ipogaw mo waday tolagan ay enggay napirmaan si kosto et adi mabalin ay labsingen ono tapian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_16","078_3_16","GAL","3","16","16","Siya abe sin inkarin Diyos en Abraham ya sin es-esa ay poli na. Es-esa kanak, tan din kali ay poli ay inpaisolat Diyos et baken din ad-ado ay Judio ay polin Abraham di laydena ay kalien mo adi et din es-esa ay poli na ay si Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_17","078_3_17","GAL","3","17","17","Din laydek ay maawatan yo maipanggep sin nay intolag Diyos ay kari na et siya na. Nanlogi sin intolag na en Abraham enggana sin nangidawtana sin linteg na en Moses, inmey di opat ay gasot ya tolonpo ay tawen. Isonga adi mabalin ay waswasen ono adi tongpalen Diyos din intolag na ay kari na babaen sin linteg ay inmonod, tan sigod ay insapata na ay tongpalena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_18","078_3_18","GAL","3","18","18","Natken abe din kaibasaran di ipatawid Diyos si ipogaw. Tan mo tawiden da di idawat na begew sin panongtongpalan da sin linteg, laydena ay kalien en adi maibasar din idawat Diyos sin nangikariana mo adi et din inam-amag da. Ngem din katet-ewa na et indawat Diyos en Abraham gapo ta inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_19","078_3_19","GAL","3","19","19","Sino ngarud di silbin di linteg? Apay nga inpaonod Diyos sin inkari na? Indawat Diyos din linteg na ta say maammoan di ipogaw ay managbasol da begew sin nanlablabsingan da sin linteg ay doy. Din panggep na et mantoloy din linteg enggana sin omalian din polin Abraham ay si Cristo ay inbagbagan din inkari na. Maila ay nabanbanol din inkari na mo din linteg, tan mo din linteg et waday aanghel ay inbaan Diyos ay nangibaga en Moses, asi na ibaga sin kaipoipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_20","078_3_20","GAL","3","20","20","ngem mo din inkari na en Abraham, maga di inbaa na mo adi et sisya ay mismo di nangibaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_21","078_3_21","GAL","3","21","21","Ay layden nina ay kalien en maikontra din linteg sin inkarin Diyos? Aga, adi kabalin! Adi da mankontra, mo adi et nantinken di panggep Diyos ay nangipaammo. Tan mo indawat koman Diyos di linteg ay say mabalin ay mangidawat si biyag, mabalin koma ay mapalinteg di ipogaw begew sin panongtongpalan da sin linteg ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_22","078_3_22","GAL","3","22","22","Ngem adi da kabaelan, tan kanan di inpaisolat Diyos en am-in ay ipogaw et naibabalod das panakabalin di basol. Planon Diyos di ta say din inkari na ay maibasar si pammatin di ipogaw en Jesu Cristo et maidawat anggoy en daida ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_23","078_3_23","GAL","3","23","23","Sin daan domateng di timpo ay pamatian di ipogaw en Cristo, kaman takon balod ay pinopokok ya sinisiliban di linteg enggana sin inmalian Cristo ay pinatpati tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_24","078_3_24","GAL","3","24","24","Mabalin abe ay maiarig di linteg si mamanbantay si anak, tan kamanan binanbantayan datako enggana sin inmalian Cristo ta say mapalinteg tako sin pangiilaan Diyos begew si pammati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_25","078_3_25","GAL","3","25","25","Ngem ed wani, gapo ta inmali si Cristo, nakdeng di namanbantayan di linteg en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_26","078_3_26","GAL","3","26","26","Nemnemen yo ngarud din kasasaad yo ed wani. Begew sin nakies-esaan yo en Cristo Jesus babaen sin pammati yo en sisya, maibilang kayo am-in ay nadakdake ay an-ak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_27","078_3_27","GAL","3","27","27","Tan nabonyagan kayo am-in ay nakies-esa en Cristo, isonga kaman sisya di inbado yo, tan maila din mayat ay ogali na sin kabibiyag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_28","078_3_28","GAL","3","28","28","Sin pangiilaan Diyos ngarud, maga di makwani en Judio ya baken Judio, bag-en ya baken, lalaki ya babai, tan man-es-esa kayo am-in begew sin nakies-esaan yo en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL3_29","078_3_29","GAL","3","29","29","Et mo naitatapi kayo en Cristo, maibilang kayo ay polin Abraham et makitawid kayo sin inkarin Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_1","078_4_1","GAL","4","1","1","Naey di esa pay ay pangarig ay maipanggep sin inbagbagak. Mo waday anak ay manawid sin sanikwan ama na, ngem kolang pay laeng di tawena, kaman magay nanlasinanas bag-en, olay mo sisya di akin oka sin am-in ay kinabaknang ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_2","078_4_2","GAL","4","2","2","Tan baken nawayaan ay mangamag si laydena mo adi et waday makaammo en sisya ya wada abey nananngel sin kinabaknang ama na enggana ay domateng din timpo ay inbagan ama na ay pangaana sin tawid na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_3","078_4_3","GAL","4","3","3","Siya abe en datako. Sin daan takon maawatan di tet-ewa ay mait-itdo, naibabag-en tako sin bilbilin isnan daga ay say sigod ay inon-onodan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_4","078_4_4","GAL","4","4","4","Ngem idi dinmateng din kosto ay timpo ay inkeddeng Diyos, inbaa na din Anak na ta ianak di babai. Naianak ay Judio ay nangon-onod sin linteg Moses ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_5","078_4_5","GAL","4","5","5","ta sobotena di naibabag-en si linteg ta say datako ay mamati et maibilang tako ay nadakdake ay anan-ak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_6","078_4_6","GAL","4","6","6","Din nangipailaan Diyos ay anan-ak nas datako et inbaa na din Ispiriton di Anak na ay mantetee sin nemnem tako. Begew en sisya, Ama di pangwani tako en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_7","078_4_7","GAL","4","7","7","Isonga di esa ya esa en dakayo et baken kayon bag-en ed wani, mo adi et anak Diyos. Et gapo ta nanbalinen Diyos dakayo si anan-ak na, tawidana abe si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_8","078_4_8","GAL","4","8","8","Ed idi sin adi yo inammoan si Diyos, naibabag-en kayos sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_9","078_4_9","GAL","4","9","9","Ngem ed wani ay inammoan yos Diyos–kanak koma en inammoanas dakayo–apay nga sagsagongen yo kasin din doy ay bilbilin ay inon-onodan yo ay magay kabaelan da ay mangisalakan en dakayo ya magay idawdawat da ay bindisyon? Ay layden yo aya ay maibag-en kasin en daida? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_10","078_4_10","GAL","4","10","10","Kanak di, tan sana ay on-onodan yo din ogalin di Judio maipanggep si banolen da ay agew, bowan, fiesta ya tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_11","078_4_11","GAL","4","11","11","Isonga madandanaganak maipanggep en dakayo, tan mo et magay silbin di nanligligatak ay nan-it-itdo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_12","078_4_12","GAL","4","12","12","Pangaasi yo ay aag-i ta tadonen yos sak-en, tan nanbalinak si kaman dakayo ay Gentil ay nawayaan sin linteg Moses. Baken met lawa di inyat yo en sak-en ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_13","078_4_13","GAL","4","13","13","Nemnemen yo ay din gapo ay nakiteteeak en dakayo sin damo ay nangikaskasabaak sin siged ay damag en dakayo et waday sakit di awak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_14","078_4_14","GAL","4","14","14","Et olay koma mo nasolsolisog kayo ay manglaslasoy ono manigaan en sak-en begew sin sakit ko ay sana, baken say inamag yo di, mo adi et sinangaili yos sak-en ay kamanak anghel en Diyos ono si Cristo Jesus ay mismo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_15","078_4_15","GAL","4","15","15","Sinoy napasamak sin sana ay ragsak yo en sak-en? Paneknekak ay ed idi, mo mabalin koma, inokit yo din mata yo ta idawat yo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_16","078_4_16","GAL","4","16","16","Apay ngarud ay ed wani, ibilang yos sak-en ay kaibaw yo? Ay begew sin nangibagbagaak si tet-ewa en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_17","078_4_17","GAL","4","17","17","Da dooy ay man-it-itdos baken tet-ewa et kaman dan isaksakit si dakayo sin pangaw-awisan da en dakayo, ngem baken kosto di panggep da, tan layden da anggoy ay pandokogan yos sak-en ta say daida di isakit ya onodan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_18","078_4_18","GAL","4","18","18","Kosto kayman di pangisakitan di ipogaw si ib-a na dalo et mo mayat di panggep na, kaman din inyat yo en sak-en, ngem kanayon koma di pangisaksakitan yo, baken anggoy sin kawadak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_19","078_4_19","GAL","4","19","19","Laydelaydek ay an-ak ko, manpalpaligatak begew en dakayo ay kamanak ipidwa ay mangianak en dakayo, et itoloy ko ay manpalpaligat enggana ay isoen yos kosto si Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_20","078_4_20","GAL","4","20","20","Laydek ay wadaak koma issa ta mabalin ay manngalat tako, tan adiak kayman ammo mo intoy kosto ay iyat ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_21","078_4_21","GAL","4","21","21","May kod, dakayo ay manglayad ay maibasar di kaisalakanana sin pangon-onodana sin linteg Moses, nemnemen yo koma din kankanan di linteg ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_22","078_4_22","GAL","4","22","22","Tan naisolat sin kalin Diyos ay dodowa di inpotot Abraham ay lalaki. Di esa et anak Hagar ay bag-en asawa na ya din esa et anak Sara ay asawa na ay baken bag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_23","078_4_23","GAL","4","23","23","Din anak di bag-en et baken nakaskasdaaw din naianakana, ngem din anak asawa na et adi koma naianak mo baken begew sin inkarin Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_24","078_4_24","GAL","4","24","24","Din nay ay napasamak et waday naoneg ay olog na, tan mabalin ay maiarig din dowa ay babai sin dowa ay intolag Diyos sin kaipoipogaw. Di esa ay tolagan et din linteg ay indawat Diyos en Moses sin dontog ay Sinai ay wada ed Arabia. Din maiarig sin tolagan ay nay et si Hagar, tan bag-en si Hagar ya din an-ak na, ya siya abe ay bag-en din an-ak di tolagan, laydena ay kalien, din mangibasar si kaisalakanan da sin pangon-onodan da sin linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_25","078_4_25","GAL","4","25","25","Si Hagar et maiarig abe sin dontog ay Sinai ay napoan din linteg ya din siyodad ay Jerusalem ed wani, tan din man-ili ed Jerusalem ya din am-in abe ay Judio ay mantaltalek sin linteg Moses et maibabag-en da sin linteg ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_26","078_4_26","GAL","4","26","26","Ngem din kaiarigan di babai ay baken bag-en et din nailangitan ay Jerusalem ay maiarig si ina tako ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_27","078_4_27","GAL","4","27","27","Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Sik-a ay basig ay adi polos nanpaligat ay nan-anak, manragsak ka. Ipigsam pay di kalim ay mangipaammo sin ragsak mo. Tan sik-a ay tinaynan di asawa na et ad-adon to di anak mo mo din babai ay makitetee di asawa na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_28","078_4_28","GAL","4","28","28","Aag-i, datako ay mamati et waday kaiisoan tako en Isaac, tan naianak sisya begew sin inkarin Diyos, et datako abe, maibilang tako ay anak Abraham begew sin mismo ay inkarin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_29","078_4_29","GAL","4","29","29","Ed idi abe, din anak ay baken nakaskasdaaw din naianakana et pinaligat nas Isaac ay naianak babaen sin panakabalin di Ispiriton Diyos. Siya abe ed wani, tan din maibabag-en sin linteg et palpaligaten das datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_30","078_4_30","GAL","4","30","30","Ngem nemnemen tako din inpaisolat Diyos ay kanana, “Pakaanem san bag-en ya din anak na ay sana, tan adi mabalin ay makitawid di anak di bag-en sin tawiden di anak di baken bag-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL4_31","078_4_31","GAL","4","31","31","Isonga aag-i, din kasinopan di inbagbagak et siya na: adi tako maibilang ay an-ak di bag-en mo adi et an-ak di baken bag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_1","078_5_1","GAL","5","1","1","Winayaan Cristo si datako ta say waday tet-ewa ay wayawaya tako. Ipapasnek yo ngarud ay ikalintegan din wayawaya yo. Adi yo ipalobos din pangipabaklayan da en dakayo sin linteg Moses, tan manbalin kayo kasin si bag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_2","078_5_2","GAL","5","2","2","Dengngen yo na, tan sak-en si Pablo ay nangibaga: mo manpakogit kayo tan kanan yo en masapol ay amagen yo ta mapalinteg kayo sin pangiilaan Diyos, maga polos silbin di inamag Cristo para en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_3","078_5_3","GAL","5","3","3","Dadlon ibagak kasin en dakayo ay mo waday en manpakogit, masapol ngarud abe ay tongpalena din am-in ay bilbilin di linteg Moses. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_4","078_5_4","GAL","5","4","4","Isonga din ipogaw ay gagait yo ay mamadpadas ay mapalinteg sin pangiilaan Diyos begew sin panongtongpalan da sin linteg et enggay naisian da en Cristo ya nandokogan da din seg-ang Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_5","078_5_5","GAL","5","5","5","Ngem datako pay et namnamaen tako din pangibilangan Diyos ay nalinteg tako, et din Ispirito Santo di mamadbadang en datako sin panedsed-an tako sin katongpalana babaen si pammati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_6","078_5_6","GAL","5","6","6","Tan mo naitatapi tako en Cristo, magay lawa na mo nakogit tako ono adi. Din waday banol na et din pammati tako ay maipaila sin panglaylaydan takos gagait tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_7","078_5_7","GAL","5","7","7","Ed idi, mayat di nangon-onodan yo en Cristo. Sino ngata di nanangaw en dakayo ta adi yo et patien di tet-ewa? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_8","078_5_8","GAL","5","8","8","Din nangawisan da en dakayo et baken dedan napo en Diyos ay nangayag en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_9","078_5_9","GAL","5","9","9","Siliban yo, tan tet-ewa din kanan di ipogaw en, “Olay at-atik ay labadura et palbagena di intiro ay nailaokana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_10","078_5_10","GAL","5","10","10","Ngem olay mo tet-ewa di, talkek pay dedan dakayo begew sin nakies-esaan tako en Cristo, isonga magay dowadowak ay adi yo onodan di baken kosto ay mait-itdo. Ammok abe ay dosaen Diyos din mangol-olaw en dakayo, olay sino di kasasaad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_11","078_5_11","GAL","5","11","11","Mo si sak-en, wada kano di mangmangwani en it-itdok ay masapol ay manpakogit di Gentil mo mamati da, ngem nemnemen yo na ay aag-i. Mo doy ya tet-ewa di, apay ngarud ay mapalpaligatak pay laeng? Tan mo it-itdok koma ay masapol ay manpakogit di ipogaw, adi koma aben masmasnit di Judio sin ikaskasabak maipanggep sin nateyan Cristo sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_12","078_5_12","GAL","5","12","12","Mo pay da sana ay mangol-olaw en dakayo, mo nabanobanol en daida di kogit, en da koma aben manpakapon! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_13","078_5_13","GAL","5","13","13","Mo si dakayo ay aag-i, inayagan Diyos dakayo ta mapawayaan kayo. Ngem adi yo koma os-osalen din wayawaya yo ay pambal yo ay manongpal sin lawa ay laylayden yo, mo adi et man-asisilbi kayo begew sin panlilinaydan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_14","078_5_14","GAL","5","14","14","Tan din bilbilin di linteg et naimomongsan da am-in sin es-esa ay bilin ay nay: “Masapol ay laylaydem din ib-am ay kaman din pananglayad mo sin awak mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_15","078_5_15","GAL","5","15","15","Ngem mo itoltoloy yo ay man-iibaw ay kaman maangat ay aso ay man-asikakat, siliban yo, tan din pantongpalana et man-asidadael kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_16","078_5_16","GAL","5","16","16","Siya na di pamagbagak en dakayo: itoltoloy yo ay manpaituray sin Ispiriton Diyos, tan mo say amagen yo na, adi yo tongpalen din lawa ay laylayden di naipogawan ay nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_17","078_5_17","GAL","5","17","17","Tan din laylayden di naipogawan ay nemnem tako et maikontra sin laylayden di Ispiriton Diyos. Din laylayden aben di Ispiriton Diyos et maikontra sin laylayden di naipogawan ay nemnem tako. Mankikinontra da, isonga adi tako makaamag sin layden tako ay amagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_18","078_5_18","GAL","5","18","18","Ngem mo din Ispiriton Diyos di mangiturturong en dakayo, adi yo masapol ay onodan din linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_19","078_5_19","GAL","5","19","19","Nalaka ay mailasin di am-amagen di ipogaw ay napo sin naipogawan ay nemnem da. Siya dana: daddaagen dan baken dan asawa ya am-amagen da di kadodogis ya naalas; ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_20","078_5_20","GAL","5","20","20","daydayawen da di sinan didiyos ya mansapsapo ya man-gengey da; makaliget, makaibaw, makaapal ya makabonget da; nalalastog di nemnem da, adi da mankikinaawatan ya mansisian da; ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_21","078_5_21","GAL","5","21","21","gamgamgamen da din baken dan oka, makabeteng da, maitaptapi das nalabes ay ragragsak, ya am-amagen da di odom ay kaman dana. Indadaan ko en dakayo ed idi ya ipidwak ay mangidadaan en dakayo ed wani: din mangamaamag si kaman dadi et adi da maitapi sin panturayan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_22","078_5_22","GAL","5","22","22","Ngem din ogali ay pabelaen di Ispiriton Diyos et siya dana: layad, ragsak, olnos, anos, mabmabadang, siged di am-amagena si iib-a na, matalek, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_23","078_5_23","GAL","5","23","23","ibaba nan nemnem na ya itpe nan awak na. Din mangon-onod en dana ay ogali et maga di amagena ay iparit di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_24","078_5_24","GAL","5","24","24","Tan din ipogaw en Cristo Jesus et kaman enggay inlansa na din naipogawan ay nemnem na sin krus, pati din am-in ay lawa ay laylaydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_25","078_5_25","GAL","5","25","25","Gapo ta din baro ay biyag tako et napo sin Ispiriton Diyos, masapol abe ay sisya di mangiturturong en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL5_26","078_5_26","GAL","5","26","26","Adi tako koma ipangpangato di awak tako, ya adi tako abe mankinarit ya man-inapal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_1","078_6_1","GAL","6","1","1","Aag-i, mo maammoan yo ay wada di gait yo ay nasangaw si basol, dakayo ay iturturong di Ispirito Santo et bagaan yos sisya ta pantaolien yo koma sin kosto ay danan. Nainayad koma di iyat yo ay mamagbaga en sisya ya dowan aben siliban di esa ya esa en dakayo tan into et mo masolisog kayo abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_2","078_6_2","GAL","6","2","2","Manbibinadang kayo mo maligatan ono madagsenan kayo, tan mo say iyat yo di, tongpalen yo din inbilin Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_3","078_6_3","GAL","6","3","3","Tan mo waday mangibilang ay waday kabaelana ono kaipogaw na ngem baken tet-ewa, iet-etekana din mismo ay awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_4","078_6_4","GAL","6","4","4","Masapol ngarud ay nemnemen di esa ya esa din awak na ta paneknekana mo kosto di am-amagena. Tan mo kosto, mabalin ay maragsakan begew sin mismo ay am-amagena ay adi na is-is-o sin am-amagen di iib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_5","078_6_5","GAL","6","5","5","Tan esa ya esa et makaoway sin mismo ay am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_6","078_6_6","GAL","6","6","6","Din mait-itdoan sin kalin Diyos et masapol ay ibingayana din mangit-itdo en sisya sin am-in ay siged ay wadan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_7","078_6_7","GAL","6","7","7","Adi yo iet-etekan di awak yo. Adi mabalin ay masiksikapan si Diyos. Tan din is-ek di ipogaw et siya abe din apitena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_8","078_6_8","GAL","6","8","8","Din mangis-eis-ek si panlaydan di naipogawan ay nemnem na et apitena di dosa ay eng-enggana, ngem din mangis-eis-ek si panlaydan di Ispiriton Diyos et apitena di idawat din Ispiriton Diyos ay biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_9","078_6_9","GAL","6","9","9","Isonga adi tako koma madisdismaya sin pangam-amagan takos siged, tan mo domateng di kosto ay timpo, wada abe di apiten tako mo adi tako somadot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_10","078_6_10","GAL","6","10","10","Isonga basta wada pay laeng di waya tako, itoltoloy tako ay mangamag si siged sin am-in ay ipogaw, namnamed din aag-i tako ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_11","078_6_11","GAL","6","11","11","Sak-en ay mismo di nangisolat sin nay kakdengan di solat. Ilaen yo din kadakdaken di letra na! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_12","078_6_12","GAL","6","12","12","Din mangipipilit ay manpakogit kayo et daida di manglayad ay mangipailas kinasiged da sin pangilan di ipogaw. Di gapo ay ipilit da di et sigaan da ay mapaligatan. Tan ammo da ay mo itdo da ay omanay din nateyan Cristo sin krus, paligaten din gagait da ay Judio si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_13","078_6_13","GAL","6","13","13","Olay daida ay nakogit et adi da patpatien din am-in ay linteg Moses, ngem layden da ay manpakogit kayo ta say mabalin ay it-ek da ay nanpakogit kayo begew en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_14","078_6_14","GAL","6","14","14","Ngem mo sak-en pay, maga di it-ek ko mo adi din nateyan Jesu Cristo ay Apo tako sin krus, tan begew sin nateyana ay sana, din banolen di nailobongan ay ipogaw et namaga di banol na en sak-en, ya sak-en abe et namaga di kowintak sin pangilan di nailobongan ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_15","078_6_15","GAL","6","15","15","Magay lawa na mo nanpakogit di ipogaw ono adi, tan din nabanol et din nangipabalinan Diyos en datako si baro ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_16","078_6_16","GAL","6","16","16","Sapay koma ta wada di talna ya seg-ang ay mapmapo en Diyos sin am-in ay mangon-onod sin kaibagbagak. Daida di tet-ewa ay ipogaw Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_17","078_6_17","GAL","6","17","17","Manlogi ed wani, maga koma di pomaligat ay manglaslasoy sin it-itdok, tan din awak ko ay nakibakibatan et say mangipaila ay tet-ewa ay mansilsilbiak en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("GL6_18","078_6_18","GAL","6","18","18","Sapay koma ay aag-i ta wada en dakayo din seg-ang Jesu Cristo ay Apo tako. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_1","079_1_1","EPH","1","1","1","Sak-en si Pablo ay apostol en Cristo Jesus ay maibasar sin layden Diyos. Naey di solat ko en dakayo ay ipogaw en Diyos ed Efeso ay mangipapasnek ay mamati en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_2","079_1_2","EPH","1","2","2","Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_3","079_1_3","EPH","1","3","3","Dayawen tako si Diyos ay din Diyos ya Aman Jesu Cristo ay Apo tako, tan begew sin naitatapian tako en Cristo, indawat na en datako din am-in ay naispiritoan ay bindisyon ay wada ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_4","079_1_4","EPH","1","4","4","Tan sin daan kaparsuaan di lobong, enggay pinipilin Diyos datako ta maitapi tako en Cristo ta say panbalinenas datako ay nasantoan ay ipogaw ay magay basol na sin pangiilaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_5","079_1_5","EPH","1","5","5","Begew sin layad na, sigod ay ninemnem na ay panbalinenas datako si an-ak na babaen sin inamag Jesu Cristo, tan say laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_6","079_1_6","EPH","1","6","6","Isonga dayawen takos sisya begew sin nakaskasdaaw ay seg-ang ay inpaila na en datako ay naitatapi sin laydelaydena ay Anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_7","079_1_7","EPH","1","7","7","Tan babaen sin dadan di Anak na ay sana, mawayaan tako, laydena ay kalien, mapakawan din basbasol tako. Gon-oden tako am-in dana begew sin peteg ay seg-ang Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_8","079_1_8","EPH","1","8","8","en datako ay magay kais-oana. Ad-ado abe di laing ay indawat na en datako ta say dadlon takon maawatan di maipanggep en sisya ya din siged ay kabibiyag ay onodan tako koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_9","079_1_9","EPH","1","9","9","Tan inpaammo na en datako din plano na ay adi naipaammo ed idi ay nemnem na ay matongpal begew en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_10","079_1_10","EPH","1","10","10","Et siya na di plano na: mo makdeng din am-in ay masapol ay mapasamak yan domteng di kosto ay timpo, pag nan olnosen din am-in ay wada isnan daga ya ed langit ta anggoy si Cristo si ap-apo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_11","079_1_11","EPH","1","11","11","Am-amin ay mapaspasamak et maibasar sin sigod ay planon Diyos, et siya abe sin namiliana en dakami ta manbalin kamis ipogaw na begew sin naitatapian mi en Cristo. Say ninemnem na di nanlogi sin damo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_12","079_1_12","EPH","1","12","12","ta madayaw din kinadiyos na begew en dakami ay nangon-ona ay nantalek en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_13","079_1_13","EPH","1","13","13","Ya dakayo abe, idi dinnge yo din tet-ewa ay kali ay din siged ay damag maipanggep sin kaisalakanan yo, namati kayo en Cristo et naitapi kayo en sisya. Isonga minalkaan Diyos dakayo si ipogaw na idi indawat na en dakayo din Ispirito Santo ay inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_14","079_1_14","EPH","1","14","14","Yan din nakitetean din Ispirito Santo en datako et say dadlon takon pangammoan ay tongpalen Diyos din pangipawaywayaana en datako ya awaten tako din am-in ay inkari na sin ipogaw na ta say madayaw din nakaskasdaaw ay kinadiyos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_15","079_1_15","EPH","1","15","15","Isonga manlogi sin nanngeak sin pammati yo en Apo Jesus ya din layad yo sin am-in ay ib-a yo ay ipogaw en Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_16","079_1_16","EPH","1","16","16","adiak insalsaldeng ay man-iyaman en Diyos begew en dakayo dowanak aben ikarkararagan dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_17","079_1_17","EPH","1","17","17","Din kedkedawek en sisya ay din madayaw ay Ama tako ay daydayawen aben din Apo tako ay si Jesu Cristo et siya na. Kedkedawek ay idawat koman din Ispirito na en dakayo di sirib ya ipaammo na en dakayo di maipanggep si kinadiyos na ta say ammoan yos sisya ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_18","079_1_18","EPH","1","18","18","Kedkedawek pay ay silawan Diyos di nemnem yo ta dadlon yon ammoan din namnamaen tako begew sin namiliana en datako ya ta maawatan yo din kaad-ado ya kinasiged di bindisyon ay inkari na sin ipogaw na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_19","079_1_19","EPH","1","19","19","ya ta liknaen yo din kapigsan di panakabalina ay mamadbadang en datako ay mamati. Din panakabalin ay nay et mais-o sin nakaskasdaaw ay panakabalina ay iwed kais-oana ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_20","079_1_20","EPH","1","20","20","ay inpaila na sin kasinan nanagoan en Cristo ya sin nangipangatoana en sisya ed langit ta patokdoena sin makannawana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_21","079_1_21","EPH","1","21","21","Say panturturayana ed wani, et nangatngato di turay na mo din am-iam-in ay pangolo ya turay isnan daga ya din am-in ay adi kaila ed langit ay waday turay na. Maga polos di waday kinangato na si nangatngato mo sisya ed wani ya siya abe sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_22","079_1_22","EPH","1","22","22","Inpangaton Diyos si Cristo ta sisya di mangituray sin am-in ay wada, et sisya abe di dinotokan Diyos ay pangolon di am-in ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP1_23","079_1_23","EPH","1","23","23","Isonga datako am-in ay mamati en Cristo et maiarig tako sin awak na ya sisya abe di maiarig sin toktok tako. Isonga datako ay mamati di kaman mangomplito en Cristo dowan pay sisya met laeng di wada sin am-in ay lugar ay mangomkomplito sin am-in ay wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_1","079_2_1","EPH","2","1","1","Ed idi, sin daan kayon namatian, kaman kayon nanatey maipanggep en Diyos begew sin basbasol yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_2","079_2_2","EPH","2","2","2","Tan inon-onodan yo din lawa ay ogalin di adi mamati yan pinatpati yo din ap-apon di aanito ed daya ay mangiturturay met laeng en daida ay mangipipilit ay adi manongtongpal en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_3","079_2_3","EPH","2","3","3","Olay abe si datako am-in ed idi et say inam-amag tako met laeng din laylayden tako ay lawa. Olay mo sino di layden di awak tako ya din wada sin nemnem tako et say inon-onodan tako. Isonga din sigod ay kasasaad tako et maikari tako ay madosa ay ison din sigod ay kasasaad di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_4","079_2_4","EPH","2","4","4","Ngem peteg pay dedan di seg-ang ya layad Diyos en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_5","079_2_5","EPH","2","5","5","Olay mo kaman takon natey begew sin basbasol tako, indawat na en datako di baro ay biyag begew sin naitapian tako en Cristo. Isonga din seg-ang Diyos di begew ay naisalakan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_6","079_2_6","EPH","2","6","6","Et manbegew sin naitapian tako en Cristo ay natago, inpangato na abe si datako ta makituray tako en Cristo ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_7","079_2_7","EPH","2","7","7","Inamag Diyos dana ta say maila ay eng-enggana din kadakdaken di layad ya seg-ang na ay inpaila na en datako begew en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_8","079_2_8","EPH","2","8","8","Tan din seg-ang Diyos et anggoy di begew ay naisalakan tako babaen sin namatian tako en Cristo. Baken met begew sin inam-amag tako, mo adi et sagot di Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_9","079_2_9","EPH","2","9","9","Isonga magay begew si pangit-it-ekan tako sin awak tako, tan din naisalakanan tako et baken manbegew sin siged ay inam-amag tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_10","079_2_10","EPH","2","10","10","Tan si Diyos et anggoy di nangipabaro sin biyag tako begew sin naitapian tako en Cristo Jesus ta say amagen tako koma din siged ay ninemnem na ed idi ay amagen tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_11","079_2_11","EPH","2","11","11","Isonga dakayo ay naianak ay Gentil et nemnemen yo din kasasaad yo ed idi. Si dakayo et laslasoyen di Judio ay mangwani en adi nakogit, dowan daida pay yan kanan da en naibilang da ay ipogaw en Diyos begew sin nakogitan da (towali et din kogit yan owat inamag di ipogaw sin awak da). ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_12","079_2_12","EPH","2","12","12","Ngem tet-ewa pay dedan ay ed idi, naisisian kayo en Cristo. Naipopowira kayo sin Israelita ay pinilin Diyos ay ipogaw na. Adi kayo aben nailak-am isnan inpidwapidwan Diyos ay inkari sin ipogaw na ay omalin to di mangisalakan en daida. Isonga maga di siged ay namnama yo sin nangon-onodan yo sin sigod ay ogali yo, et addawi kayo pay laeng en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_13","079_2_13","EPH","2","13","13","Ngem ed wani, gapo ta naitatapi kayo en Cristo Jesus, dakayo ay addawi ed idi et naisag-en kayo en Diyos ya en dakami ay ipogaw na begew sin dadan Cristo ay inmayos sin nateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_14","079_2_14","EPH","2","14","14","Tan si Cristo ay mismo di kaibasaran di olnos tako ay Judio ya Gentil. Nan-es-esaena di nemnem tako tan kinaana din poon di pan-asiligetan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_15","079_2_15","EPH","2","15","16","Tan sin nateyana sin krus, winaswas na din linteg di Judio ay nanlaon si ad-ado ay bilbilin ta maanggoy sisya si on-onodan mi ay Judio ya dakayo ay Gentil. Isonga ed wani, say kaolnosan tako tan pinabaro nas datako ay nanbalinena ay kaman es-esa ay awak begew sin naitapian tako en sisya. Say inamag na di ta isag-enas datako am-in en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_17","079_2_17","EPH","2","17","17","Aw, inmali si Cristo ta ikasaba na en dakayo ay naiaaddawi en Diyos ya en dakami dedan ay naisasag-en en sisya din siged ay damag ay mabalin ay maitapi tako en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_18","079_2_18","EPH","2","18","18","Isonga babaen en Cristo, makasag-en tako am-in en Diyos ay Ama tako, tan es-esa din Ispiriton Diyos ay wada en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_19","079_2_19","EPH","2","19","19","Ngarud, dakayo ay Gentil et baken kayon mangili mo adi et naitapi kayo ed wani sin odom ay ipogaw en Diyos ay iturturayana. Naitapi kayo abe sin pamilyan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_20","079_2_20","EPH","2","20","20","Isonga dakayo abe et maiarig kayos partin di timplo ay am-amagen Diyos. Din aapostol ya pankalkalian Diyos et daida di maiarig sin fondasyon di timplo ay nay, ya si Cristo Jesus din kababanolan ay bato sin solin di fondasyon ay mangipapakneg sin intiro ay timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP2_21","079_2_21","EPH","2","21","22","Sisya dedan di nananggen sin am-in ay partin di timplo ta makneg di amag na. Et manbegew sin naitatapian yo en sisya, maibilang kayo sin amin ay mamati ay sassaaden Diyos si nasantoan ay timplo ay panteteana babaen sin Ispirito na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_1","079_3_1","EPH","3","1","1","Da dooy am-in di wadas nemnem ko sin pankarkararagak en Diyos, sak-en ay naibabalod begew sin nansilsilbiak en Cristo Jesus para sin pansigdan yo ay Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_2","079_3_2","EPH","3","2","2","Siguro, dinnge yo met ay intalek Diyos en sak-en din oblak ay nay ay mangipaammo en dakayo sin seg-ang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_3","079_3_3","EPH","3","3","3","Tan inpaammon Diyos en sak-en din plano na ay adi naipaammo ed idi, et siya met laeng nan at-atik ay inbagak sin solat ko ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_4","079_3_4","EPH","3","4","4","Et mo basaen yo pay si kosto, ammoan yo din pangawat ko sin plano na ay sana ay matongpal begew en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_5","079_3_5","EPH","3","5","5","Maga di nangam-ammo isna ed idi, ngem ed wani inpaammon din Ispiriton Diyos en dakami ay aapostol ya pankalkalian Diyos ay pinili na ay mansilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_6","079_3_6","EPH","3","6","6","Et siya na din inpaammo na. Begew sin namatian yo sin siged ay damag, makilak-am kayo ay Gentil sin ad-ado ay bindisyon Diyos ay gon-oden mi ay Judio et maibilang kayo sin am-in ay mamati ay maiarig sin awak Cristo. Makibingay kayo abe sin inkarin Diyos ay idawat na sin am-in ay naitapi en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_7","079_3_7","EPH","3","7","7","Et mo sak-en pay, dadlon sineg-angan Diyos, tan begew sin panakabalina, intalek na en sak-en din nabanol ay obla ay mangikaskasaba sin nay siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_8","079_3_8","EPH","3","8","8","Olay mo sak-en di kababaan sin am-in ay ipogaw na, indawat na pay dedan en sak-en din gondaway ay mangipaammo en dakayo ay Gentil sin kinasiged di bindisyon Cristo ay magay kais-oana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_9","079_3_9","EPH","3","9","9","Inbaa na abes sak-en ta ipalawag ko sin am-in ay ipogaw din iyat di plano na ay matongpal. Tan si Diyos ay namarsua sin am-in ay wada et adi na inpaam-ammos nabayag din nay plano na enggana ed wani ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_10","079_3_10","EPH","3","10","10","ta say maammoan ed wani begew en datako am-in ay mamati. Tan mo ilaen di papangolon di anghel ya odom ay manakabalin ay adi kaila ed langit din pantongpalan di planon Diyos maipanggep en datako ay mamati, asi dan ammoan din kinasirib na ya din nankinalasi ay kaipailaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_11","079_3_11","EPH","3","11","11","Din inamag Diyos ay nay et maibasar sin ninemnem na ed nabaon ay amagen, et say tinongpal na babaen en Cristo Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_12","079_3_12","EPH","3","12","12","Isonga datako ay naitatapi en sisya et adi tako koman mabain ay mankararag en Diyos, tan ammo tako ay dengngenas datako begew sin talek tako en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_13","079_3_13","EPH","3","13","13","Isonga adi kayo kod madisdismaya begew sin mapalpaligatak para en dakayo, tan say pansigdan yo met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_14","079_3_14","EPH","3","14","14","Mo nemnemek am-in dana dowanak et mandokmog ay mankararag en Diyos ay Ama tako ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_15","079_3_15","EPH","3","15","15","ay napoan di ngadan ono kinapamilyan di am-in ay pamilya isnan daga ya ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_16","079_3_16","EPH","3","16","16","Et kedkedawek en sisya ta papigsaen din Ispirito na din nemnem yo maibasar sin panakabalina ya kinangato na ay magay iso na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_17","079_3_17","EPH","3","17","17","ta itoltoloy Cristo ay mantetee en dakayo begew sin pammati yo en sisya. Kedkedawek abe ta pomigpigsa pay et din layad yo en Diyos ya sin iib-a yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_18","079_3_18","EPH","3","18","18","ta say mabalin koma ay maawatan yo ya din am-in ay ipogaw en Diyos din pateg ya kadakdaken di layad Cristo en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_19","079_3_19","EPH","3","19","19","Adi kayman mabalin ay maawatan di ipogaw si kosto din layad na ay nay, ngem sapay koma ta mataptapian din ammo yo ya likna yo sin layad na ta somigsiged di ogali yo enggana ay komaman din ogalin Diyos ay magay pankolangana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_20","079_3_20","EPH","3","20","20","Sapay koma ta madayaw si Diyos ay manakabalin am-in. Tan kabaelana ay mangamag si addawi ay nasursurok mo olay sino ay kedawen tako ya olay pay din nemnemen tako begew sin panakabalin di Ispirito na ay wada ay man-ob-obla en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP3_21","079_3_21","EPH","3","21","21","Sapay koma ta dayawen tako am-in ay mamatis sisya ya ta madayaw abe begew en Cristo Jesus. Sapay koma ta madayaw si Diyos si eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_1","079_4_1","EPH","4","1","1","Mo si sak-en ay naibabalod begew sin pansilsilbiak en Apo Jesus et bagbagaak dakayo ta pangaasi yo koma ta maikompas din kabibiyag yo sin planon Diyos para en datako ay inayagana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_2","079_4_2","EPH","4","2","2","Din iyat yo komas kankanayon et ibaba yo din awak yo ya naanos kayo. Anosan yo abe din pankolkolangan di iib-a yo begew sin panlilinaydan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_3","079_4_3","EPH","4","3","3","Ipakat yo din kabaelan yo ay man-oolnos ta adi madadael din pan-es-esaan di nemnem yo amin ay idawdawat din Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_4","079_4_4","EPH","4","4","4","Am-in tako ay nakies-esa en Cristo et kaman takon es-esa ay awak ya es-esa din Ispiriton Diyos ay wada en datako. Es-esa abe di namnama tako begew sin nangayagan Diyos en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_5","079_4_5","EPH","4","5","5","Es-esa di Apo tako, es-esa di pammati tako, ya es-esa abe di nabonyagan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_6","079_4_6","EPH","4","6","6","Es-esa pay di Diyos ay Ama tako am-in. Sisya di mangiturturay en datako am-in, paam-amag na en datako am-in din laydena ay matongpal, ya dowan aben mantetee en datako am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_7","079_4_7","EPH","4","7","7","Ngem sinassaes-an Cristo pay dedan ay nangidawat en datako si nankinalasi ay laing ono kabaelan ay maibasar sin ninemnem na ay idawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_8","079_4_8","EPH","4","8","8","Siya met laeng din inpaisolat Diyos maipanggep en Cristo ay kanana, “Idi nantaoli ed langit, inkoyog na di ad-ado ay inabak na, yan dowan waday insagot na sin ipogaw na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_9","079_4_9","EPH","4","9","9","Sino ngarud di laydena ay kalien sin nangibagaana en nantaoli ed langit? Laydena ay kalien en binmaba agan-o ay napod langit enggana sin kababaan ay partin di lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_10","079_4_10","EPH","4","10","10","Yan din binmaba ay napod langit et sisya met laeng din nginmato kasin isdi ta sisya di mawada sin olay sino ay lugar ay mangituray sin am-in ay wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_11","079_4_11","EPH","4","11","11","Et sisya abe di nangisagot si nankinalasi ay kabaelan di ipogaw na. Dinotokana din odom ay man-apostol ya din odom ay pankalkaliana. Din odom et dinotokana ay en mangikaskasaba sin siged ay damag sin kailiili, ya din odom pay yan pastor ay mangay-ayowan ya mangit-itdo sin mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_12","079_4_12","EPH","4","12","12","Indawat na dana ay kabaelan sin odom ay ipogaw na ta say maitdoan ya maisagana din am-in ay ipogaw en Diyos ay mansilbi en sisya ya sin iib-a da. Tan din pantongpalana et komkomneg din awak en Cristo ay kaiarigan tako ay mamati ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_13","079_4_13","EPH","4","13","13","enggana ay man-iso din pammati tako ya din ammo tako ay maipanggep en Cristo ay Anak Diyos. Asi tako mabalin ay maiarig si mabikas ay nakay et din ogali tako, komaman din kamayat di ogalin Cristo ay magay pankolangana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_14","079_4_14","EPH","4","14","14","Et mo say iso tako, baken takon kaman anak ay nalaka ay balibaliwanan nemnem na, tan adi tako dedan maietekan sin baken tet-ewa ay it-itdon di nalaing ya maetek ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_15","079_4_15","EPH","4","15","15","Aw, adi tako koman owat mamatpati sin natken ay mait-itdo, mo adi et on-onodan ya ibagbaga tako sin iib-a tako din tet-ewa ay mait-itdo begew sin layad tako en daida ta say mais-o tako en Cristo ya komosto din kaitapian tako en sisya ay maiarig sin toktok tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_16","079_4_16","EPH","4","16","16","Et gapo ta sisya di maiarig sin toktok tako, makaammo dedan en datako ay awak na et olnosena din am-in ay partin di awak na ay nay ta say kostokosto din kaiamagana. Isonga mo tongpalen di esa ya esa din naidotok ay obla na, pomigpigsa ya madakdakdake din awak. Et say isoen tako mo manlinayad tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_17","079_4_17","EPH","4","17","17","Naey ngarud di layden din Apo ay ibilin ko en dakayo begew sin nakies-esaan tako en sisya. Dadlon masapol ay pandokogan yo din ogalin di adi mamati, tan din on-onodan da et din mapo sin nemnem da ay magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_18","079_4_18","EPH","4","18","18","Gapo ta makenteg di nemnem da, sigaan da ay mangammo si maipanggep en Diyos, isonga mabolinget pay laeng di nemnem da et maga en daida din biyag ay idawat Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_19","079_4_19","EPH","4","19","19","Isonga enggay maga di bain da, tan olay mo sino ay layden di awak da ay lawa ono kababain et dowan dan am-amagen ay adi da isaldeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_20","079_4_20","EPH","4","20","20","Ngem mo dakayo pay et baken kaman dadi di inad-adal yo maipanggep en Jesu Cristo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_21","079_4_21","EPH","4","21","21","tan sin nangon-onodan yo en sisya, nait-itdoan kayo met sin tet-ewa ay mait-itdo ay naipaila met laeng sin biyag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_22","079_4_22","EPH","4","22","22","Isonga masapol ay iwasit yo din sigod ay nemnem ya ogali yo, tan say napoan di lawa ay layden ono aklong ay mangietek en dakayo et say manadael en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_23","079_4_23","EPH","4","23","23","Et masapol ay dadlon mabaroan di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_24","079_4_24","EPH","4","24","24","Awaten yo ngarud din baro ay nemnem ay napo en Diyos ay mais-o en sisya, tan mo say tongpalen yo di, maipaila sin kabibiyag yo di tet-ewa ay kinalinteg ya kinasanto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_25","079_4_25","EPH","4","25","25","Adi kayo koman manlaslastog mo adi din tet-ewa et anggoy di ibagbaga yo sin gagait yo, tan naitatapi tako am-in sin awak en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_26","079_4_26","EPH","4","26","26","Mo bomonget kayo, dowan yon siliban ta baken say bomasolan yo. Dadlon yo aben pabaewen di nemnem yo. Adi yo itoltoloy din bonget yo sin sin-agew ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_27","079_4_27","EPH","4","27","27","ta say magay wayan Satanas ay manolisog en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_28","079_4_28","EPH","4","28","28","Mo waday mangakew en dakayo, isaldeng na koma ta man-gaget et sisya ay man-obla ta say waday kosto ay katagoana ya wada abe di ibadang na sin mankolkolang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_29","079_4_29","EPH","4","29","29","Adi kayo koman mankalkali si olay at-atik ay lawa, mo adi et san ibaga yo anggoy et din mamadang ya mangipapigsa sin nemnem di manmannge insigon sin kasapolan di esa ya esa ta say pansigdana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_30","079_4_30","EPH","4","30","30","Et adi yo koman pansaksakiten di nemnem di Nasantoan ay Ispiriton Diyos, tan sisya di indawat Diyos en dakayo ay kaman malka ono sinyal ay ipogaw nas dakayo, et din panteteana en dakayo et say dadlon yon pangammoan ay ipawayan ton Diyos dakayo si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_31","079_4_31","EPH","4","31","31","Isonga liklikan yo koma di am-in ay sakit di nemnem, liget, ya bonget sin iib-a yo. Adi kayo aben makiib-ibaw ya makisongsongbat ya adi yo palawlawaen din iib-a yo. Maga koma abe di nemnem yo ay mamaligat si iib-a yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP4_32","079_4_32","EPH","4","32","32","Baken koman kaman dadi di iyat yo mo adi manbinadang ya man-asiseg-ang kayo dowan kayo aben manpinakawan ay kaman din inyat Diyos ay namakawan en dakayo begew en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_1","079_5_1","EPH","5","1","1","Isonga gapo ta dakayo di an-ak Diyos ay laydelaydena, sisya koma di tadtadonen yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_2","079_5_2","EPH","5","2","2","ta say managlayad kayo ay kaman din pananglayad Cristo en dakayo. Tan sisya et indawat na din awak na ay matey para en dakayo, yan din nateyana et kaman mansengseng-ew ay naidaton en Diyos ay say kapnekana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_3","079_5_3","EPH","5","3","3","Isonga adi kayo koman makikamkamalala ya man-am-amag si odom ay kalasin di kadodogis. Adi kayo aben man-gamgamgam si baken yon oka. Tan olay din kaistoryaan anggoy din kaman dadi ay lawa et adi maibagay en dakayo ay ipogaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_4","079_5_4","EPH","5","4","4","Adi aben maibagay en dakayo din ol-olay ay ngalat ay iwed silbi na ya din kadodogis ay is-istorya maipanggep si babai, tan din iyat yo koma et man-iyaman kayo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_5","079_5_5","EPH","5","5","5","Tan ammo yo dedan ay maga di makikamkamalala ono mangam-amag si odom ay kadodogis ay maitapi sin panturayan Cristo ya si Diyos. Iso na abe din man-gamgamgam si bakenan oka, tan din kinagamgam na et say kamanan diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_6","079_5_6","EPH","5","6","6","Adi kayo maiet-etekan sin manlaslastog ay mangibagbaga en baken lawa di mangamag si kaman dadi ay basol, tan din kaman dadi ay maam-amag et say begew ay dosaen Diyos din adi manongtongpal en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_7","079_5_7","EPH","5","7","7","Isonga adi kayo makikadkadwa si kaman dadi ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_8","079_5_8","EPH","5","8","8","Tan ed idi, mabolinget kayman di nemnem yo, ngem ed wani nasilawan pay begew sin nakies-esaan yo en Apo. Onodan yo ngarud din ogali ay maibagay sin ipogaw ay mantetee sin mapat-a ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_9","079_5_9","EPH","5","9","9","ya amagen yo din am-in ay kalasin di mayat ya nalinteg ya tet-ewa ay pantongpalan di nasilawan ay nemnem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_10","079_5_10","EPH","5","10","10","Adalen yo koma din panlaydan di Apo et say amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_11","079_5_11","EPH","5","11","12","Adi kayo maitaptapi sin am-amagen di mabolinget di nemnem na ay magay silbi na, tan din am-amagen da ay sana ay adi da ipaam-ammos odom et kababain, olay owat maistorya. Din amagen yo koma et ipaila yo en daida din mayat ay ogali yo ta say pangammoan da sin kalawan di am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_13","079_5_13","EPH","5","13","13","Tan mo masilawan din wada sin mabolinget, maila din iso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_14","079_5_14","EPH","5","14","14","Et am-in ay dadlon masilawan et pomat-a. Siya met laeng din kankanan din kansiyon ay mangwani, “Ibangon mo, sik-a ay naseseyep, Matago ka ay natey Ta silawan Cristo di nemnem mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_15","079_5_15","EPH","5","15","15","Siliban yo ngarud din kabibiyag yo ta adi yo tadonen din ogalin di naong-ong mo adi et din masirib ya nanemneman ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_16","079_5_16","EPH","5","16","16","Nakasagana kayo komas kankanayon ay mangamag si mayat, tan ed wani, ad-ado din mangam-amag si lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_17","079_5_17","EPH","5","17","17","Isonga adi yo koman oong-ongen mo adi et nemnemen yo din layden di Apo ay amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_18","079_5_18","EPH","5","18","18","Adi kayo manbetbeteng, tan domadael dedan sa, mo adi et mapno kayo sin panakabalin di Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_19","079_5_19","EPH","5","19","19","Tan mo sisya di mangiturturong sin nemnem yo, siya dana di iyat yo: mo matotopog kayo, mannginalat kayo ay mangibagbaga sin Salmo, naikansiyon ay kalin Diyos ya odom ay kankantan di mamati dowan kayo et ikankanta ay mandayaw en Apo. Et baken din tepek yo anggoy di mangikanta mo adi din nemnem yo abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_20","079_5_20","EPH","5","20","20","Et man-iyaman kayo abe en Diyos Ama sin am-in ay mapaspasamak begew sin talek yo en Apo tako ay si Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_21","079_5_21","EPH","5","21","21","Di esa abe et manpinaituray kayo begew sin pamatpatgan yo en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_22","079_5_22","EPH","5","22","22","Dakayo ay babbabai, manpaituray kayo sin as-awa yo, tan say layden din Apo ay iyat yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_23","079_5_23","EPH","5","23","23","Tan din lalaki di pangolon di asawa na ay kaman met laeng si Cristo di pangolon di am-in ay mamati en sisya ay maiarig sin awak na. Et si Cristo abe dedan di mangisalakan sin am-in ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_24","079_5_24","EPH","5","24","24","Isonga dakayo ay babbabai et masapol ay dadlon kayon manpaituray sin as-awa yo ay kaman din iyat tako ay mamati ay manpaituray en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_25","079_5_25","EPH","5","25","25","Dakayo abe ay lallalaki et masapol ay laydelayden yo din as-awa yo ay kaman din pananglayad Cristo en datako am-in ay mamati. Tan din inyat na et indawat na din biyag na para en datako ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_26","079_5_26","EPH","5","26","26","ta say panbalinenas datako ay nasantoan ay ipogaw en Diyos begew sin nangowasana en datakos danom ya sin kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_27","079_5_27","EPH","5","27","27","Di begew ay say inyat na di et ta dadlon nasantoan tako ay iwed polos basol tako ta say mo omalis sisya ay en mangayag en datako, peteg ay kagkagam-is tako sin pangiilaana, tan maiwed polos pankolangan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_28","079_5_28","EPH","5","28","28","Isonga dakayo ay lallalaki et masapol ay laydelayden yo din as-awa yo ay kaman din pananglayad yo sin awak yo. Mo say iyat yo di, din awak yo met laeng di laylayden yo, tan nan-esa kayo dedan ay sin-as-awa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_29","079_5_29","EPH","5","29","29","Maga abe di ipogaw ay manigaan sin awak na mo adi et ayowanana. Et kaman nadi din in-inyat Jesus en datako ay mamati, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_30","079_5_30","EPH","5","30","30","tan ibilang na ay awak nas datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_31","079_5_31","EPH","5","31","31","Wada di naisolat ay kalin Diyos ay kanana, “Say gapo na ay taynan di lalaki da ama na en ina na ta ibeey na din asawa na, et manbalin das es-esa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_32","079_5_32","EPH","5","32","32","Wada di nabanol ya nalaed ay mait-itdo ay mabalin ay maawatan takos na, et mo sak-en et iarig ko en Cristo ya din mamati en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP5_33","079_5_33","EPH","5","33","33","Ngem wada pay dedan di laydena ay kalien maipanggep en dakayo ay sin-asawa, et siya na. Sik-a ay lalaki et masapol ay laydelaydem din asawam ay kaman din pananglayad mo sin awak mo. Sik-a pay abe ay babai, masapol ay rispitoem si asawam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_1","079_6_1","EPH","6","1","1","Dakayo ay anan-ak, patien yo din ama yo ya ina yo begew sin nakies-esaan yo en Apo Jesus, tan say kosto ay iyat yo koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_2","079_6_2","EPH","6","2","2","Tan din bilin Diyos ay damo ay waday ikari na ay gon-gona sin manongtongpal et kanana en, “Dayawem da amam en inam ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_3","079_6_3","EPH","6","3","3","ta say lak-amem di siged ya ando ay biyag isnan daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_4","079_6_4","EPH","6","4","4","Dakayo pay ay nakin anak et adi yo pabongbongeten di an-ak yo mo adi et bilinen ya itdoan yo si kosto ay mannemnemnem mo intoy iyat Apo Jesus mo sisya koma di akin anak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_5","079_6_5","EPH","6","5","5","Dakayo ay bag-en, patien yo koma din among yo isnan daga. Ibainan yos daida yan ipakat yo din kabaelan yo ay mangamag sin ibaga da en dakayo ay kaman din iyat yo koma mo si Cristo di mangibabbaa en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_6","079_6_6","EPH","6","6","6","Baken anggoy din pangiilaan din among yo en dakayo si pangsetan yo sin obla yo ta say panlaydan da en dakayo, mo adi ibilang yo ay mansilbi kayo en Cristo ya man-gaget kayos kankanayon ay mangamag sin layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_7","079_6_7","EPH","6","7","7","Esten yo ngarud din obla yo dowan yo aben ganasen ay kaman si Cristo di pansilsilbian yo ay baken owat ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_8","079_6_8","EPH","6","8","8","Tan ammo yo ay gon-gonaan din Apo din am-in ay ipogaw sin siged ay amagen da olay mo bag-en sisya ono baken. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_9","079_6_9","EPH","6","9","9","Dakayo pay abe ay among da et masapol ay siged abe di iyat yo sin babag-en yo. Adi yo paeg-egyaten daida, tan ammo yo ay nan-iso kayo sin babag-en yo sin pangilan di Apo ed langit ay apo tako am-in, et magay ipogaw si idomdoma na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_10","079_6_10","EPH","6","10","10","Siya na di kakdengan di ibagak en dakayo. Awaten yo din panakabalin ay oka tako ay naitatapi en Apo Jesus ta say papipigsaen yo di pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_11","079_6_11","EPH","6","11","11","Osalen yo abe din am-in ay indawat Diyos ay salida ta say adi kayo maabak sin lawa ay pangietek Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_12","079_6_12","EPH","6","12","12","Tan baken ipogaw di kaibaw tako, mo adi din papangolo ya tuturay di dimonyo ed daya ya din mankakekedse ay kaanianito ya din odom ay manakabalin ay adi kaila ay mangiturturay sin ipogaw ay deda sin mabolinget isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_13","079_6_13","EPH","6","13","13","Siya di di begew ay masapol ay osalen yo din am-in ay salida ay indawat Diyos ta say nakasagana kayo mo waday mapasamak si lawa. Tan mo say iyat yo di, kokomneg kayo ay mangobat en Satanas enggana ay somaldeng di gobat, et adi polos makaabak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_14","079_6_14","EPH","6","14","14","Da naey ngarud di kaman armas ya badon di soldado ay kasapolan yo ta say nakasagana kayo ay makigobat. Din ibilko yo et say pangibagaan yo sin tet-ewa. Din ibado yo abe ay manalida sin pagew yo et din nalinteg ay kabibiyag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_15","079_6_15","EPH","6","15","15","Din isapatos yo pay ay makapet sin pandad-anan yo et din siged ay damag ay maipanggep sin talna ay idawdawat Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_16","079_6_16","EPH","6","16","16","Din kasay yo et din pammati yo en Cristo. Say osalen yos kankanayon ta komedyas ya mad-ep din manbidbidang ay pana ay bekasen Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_17","079_6_17","EPH","6","17","17","Din ihelmet yo abe et din namnama yo ay maisalakan kayo. Ya din kampilan yo et din kalin Diyos ay ipanemnemnem din Ispirito Santo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_18","079_6_18","EPH","6","18","18","Sin pangos-osalan yo am-in en dana, kanayon koma ay mankararag kayo en Diyos ay mangikarkararag ya mankedkedaw sin ipanemnemnem di Ispirito Santo en dakayo. Isonga adi kayo aben linglinglingan ay mankedaw si tolong en Diyos para sin am-in ay ipogaw na, mo adi siliban yo ta man-gaget kayo ay mangikararag en daida si kanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_19","079_6_19","EPH","6","19","19","Ikararagan yo kod abe si sak-en ta itdon Diyos din ibagak mo mankasabaak ya ta tomoledak ay mangipaammo sin siged ay damag ay adi naipaammo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_20","079_6_20","EPH","6","20","20","Tan inbaan Cristo si sak-en ay panakaawak na ta ipaammok din nay siged ay damag, et say begew ay naibabalodak ed wani. Isonga ikarkararagan yos sak-en ta tomoledak ay mangikasaba, tan say kosto ay iyat ko koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_21","079_6_21","EPH","6","21","21","Si Tikicus di ibaak en dakayo ta ipaammo na din am-in ay mapaspasamak en sak-en. Sisya di esa ay laylaydek ay agi tako ya matalek ay mansilbi en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_22","079_6_22","EPH","6","22","22","Isonga ibaak sisya en dakayo ta ipadamag na din maam-amag en dakami isna ya ta papigsaena di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_23","079_6_23","EPH","6","23","23","Sapay koma ay aag-i ta gon-oden yo di talna ay mapmapo en Diyos Ama ya en Apo Jesu Cristo ya ta papigsaen da din pammati yo ta say mataptapian abe din panlilinaydan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("EP6_24","079_6_24","EPH","6","24","24","Sapay koma abe ta seg-angan Diyos dakayo am-in ay komakaman di layad na en Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_1","080_1_1","PHP","1","1","1","Dakamis da Pablo en Timoteo ay mansilsilbi en Cristo Jesus, et naey di solat mi en dakayo am-in ed issa Filipos ay ipogaw en Diyos begew sin naitatapian yo en Cristo Jesus, pati din mangipangpangolo en dakayo ya din mamadbadang en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_2","080_1_2","PHP","1","2","2","Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_3","080_1_3","PHP","1","3","3","Mo nemnemek dakayo, man-iyamanak en Diyos ay pansilsilbiak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_4","080_1_4","PHP","1","4","5","Tan manlogi sin nanlogian di namatian yo enggana ed wani, binadbadangan yos sak-en sin oblak ay mangipaam-ammo sin siged ay damag. Isonga peteg di layad ko mo mankararagak para en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_6","080_1_6","PHP","1","6","6","Man-iyamanak abe tan dadlonak ammo ay itoltoloy Diyos din siged ay am-amagena sin biyag yo enggana ay matongpal din plano na para en dakayo sin agew ay kasin omalian Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_7","080_1_7","PHP","1","7","7","Et kosto dedan mo siya di di nemnemnemek maipanggep en dakayo, tan kankanayon ay inemnemnem kos dakayo. Tan nakilaklak-am kayo dedan sin seg-ang ya badang Diyos en sak-en sin naibabalodak ya siya abe sin nangipanpaneknekak sin katet-ewan di siged ay damag ay maipanggep en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_8","080_1_8","PHP","1","8","8","Ammon Diyos ay peteg di iliw ko en dakayo, tan laydelaydek dakayo ay kaman din pananglayad Cristo Jesus en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_9","080_1_9","PHP","1","9","9","Siya na di ikarkararag ko en Diyos. Kedkedawek ay pomigpigsa pay et koma din layad yo en sisya ya sin iib-a yo dowan aben mataptapian din ammo yo maipanggep en Diyos ya din kabaelan yo ay mangilasin mo sino di kosto ay amagen yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_10","080_1_10","PHP","1","10","10","ta say mabalin ay onodan yo din kasigedan. Tan mo siya di, pag siged di ogali yo, et maga polos di maipabasol en dakayo sin agew ay kasin omalian Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_11","080_1_11","PHP","1","11","11","Badangan aben Jesu Cristo si dakayo ta ad-ado di siged ay pantongpalan di nalinteg ay ogali yo ta say dayawen di ipogaw si Diyos ya bigbigen da din kinasiged na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_12","080_1_12","PHP","1","12","12","Laydek ay ipaammo en dakayo ay aag-ik ay baken lawa din nantongpalan di napasamak en sak-en mo adi et mayat, tan masepsepsep pay dedan ay maam-ammoan din siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_13","080_1_13","PHP","1","13","13","Tan inammoan din am-in ay sosoldado ay mamanbantay sin palasyo ya din odom ay ipogaw isna ay magay odom si begew ay naibalodak mo adi anggoy din nansilsilbiak en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_14","080_1_14","PHP","1","14","14","Begew abe sin naibabalodak, pinmigsa din talek di kaad-adoan ay aag-i tako en Apo, isonga adi da emeg-egyat mo adi et masepsep ay tomoltoled da ay mangibagbaga sin kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_15","080_1_15","PHP","1","15","15","Tet-ewa pay kayman ay wada di mangikaskasabas maipanggep en Cristo begew sin apal da en sak-en, ngem wada pay abe di odom ay kosto di panggep da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_16","080_1_16","PHP","1","16","16","Da naey yan mankaskasaba da begew sin layad da en sak-en, tan maawatan da ay din gapo si naibalodak et tan dinotokan Diyos sak-en ay mangipaneknek sin katet-ewan di siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_17","080_1_17","PHP","1","17","17","Ngem da dooy ay omapal et baken naimposoan di iyat da ay mangikasaba si maipanggep en Cristo, tan layden da ay mangingato sin awak da ay daida koma di mangipangolo si ad-ado ay ipogaw, yan kanan da en mo say iyat da di, sepsepen da din ligat ko sin naey ay balodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_18","080_1_18","PHP","1","18","18","Ngem olay say am-amagen da di, tan mo lawa ono siged di panggep da, basta maikaskasaba din maipanggep en Cristo et naragsakak met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_19","080_1_19","PHP","1","19","19","Baken anggoy nidi mo adi et itoltoloy ko abe ay manragsak, tan ammok ay din naligat ay kasasaad ko ed wani et mantongpal pay dedan sin pansigdak begew sin kararag yo ya din badang di Ispiriton Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_20","080_1_20","PHP","1","20","20","Di namnamaek ya di peteg ay laydek et iwed koma di panbainak en Diyos mo adi omanay di toled ko ay mangikasaba sin kalin Diyos ed wani ay kaman ed idi ta maitoltoloy ay madaydayaw koma si Cristo begew en sak-en ed wani ay sibibiyagak ya olay mo mateyak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_21","080_1_21","PHP","1","21","21","Tan mo sak-en et iwed odom si panggep ko isnan kamatagok mo adi ta madayaw si Cristo, ngem mo mateyak, sigsiged pay, tan emeyak sin kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_22","080_1_22","PHP","1","22","22","Ngem mo sibibiyagak, maitoloy ko din naey ay nabanol ay oblak. Isonga mo sak-en koma di manpili, adiak ammo mo sino di kasigedan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_23","080_1_23","PHP","1","23","23","tan tet-ewa ay omolaw din dowa ay nay si nemnemnemek. Tan laydelaydek ay komaanak koma isnan daga ay nay ta eyak makitee en Cristo, tan addawi ay sigsiged di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_24","080_1_24","PHP","1","24","24","Ngem begew en dakayo, kasasapolan ay matagoak pay isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_25","080_1_25","PHP","1","25","25","Magay dowadowak isna, isonga ammok ay adiak matey ed wani mo adi manteteeak isna ta bomadangak en dakayo ta say pomigpigsa koma di pammati yo ya mataptapian abe di ragsak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_26","080_1_26","PHP","1","26","26","Laydek abe ay mantaoli issa ta mo makiteteeak kasin en dakayo, say namnamed ay panaydayawan yo en Cristo Jesus begew en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_27","080_1_27","PHP","1","27","27","Ngem olay mo sino di mapasamak, ilaen yo ta maikompas di kabibiyag yo sin siged ay damag ay maipanggep en Cristo. Ipapasnek yo ay mangiyat sidi ta mo emeyak issa yan ilaek dakayo, mo maga pay ta dengdengngek anggoy di maipanggep en dakayo, ammoak met laeng ay kanayon ay pan-es-esaen din Ispirito Santo di nemnem yo dowan kayo aben mankokompas ay mangipanpaneknek sin siged ay damag ay patpatien tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_28","080_1_28","PHP","1","28","28","Maga koma di egyat yo en daida ay mangonkontra en dakayo, tan din toled yo et say sinyal ay pangipailaan Diyos en daida ay madosa dan to si eng-enggana. Et siya met laeng di pangammoan da ay maisalakan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_29","080_1_29","PHP","1","29","29","Tan indawat Diyos en dakayo din gondaway ay mansilbi en Cristo, ngem din iyat yo ay mansilbi en sisya et baken anggoy din pammati yo en sisya mo adi din mapalpaligatan yo abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP1_30","080_1_30","PHP","1","30","30","Et din laklak-amen yo ay ligat et mais-o sin inil-ila yo ay ligat ko ed idi ya siya abe sin dengdengngen yo ay mapaspasamak en sak-en ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_1","080_2_1","PHP","2","1","1","Ammo yo ay pinmigsa di nemnem yo begew sin naitatapian yo en Cristo yan rinmagsak kayo abe begew sin layad na en dakayo. Makikadkadwa kayo abe sin Ispirito Santo yan ammo yo abe ay man-asiseg-ang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_2","080_2_2","PHP","2","2","2","Gapo ta tet-ewa am-in dana, pangaasi yo kod ta man-es-esa abe di nemnem ya panggep yo ya ta tadonen yo am-in din panglaydanan Cristo en dakayo ta say maragsakanak ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_3","080_2_3","PHP","2","3","3","Di panggep yo ay mangamag si olay sino et baken koman din kaingatoan ono pansigdan di awak yo ono din kait-ekan yo, mo adi et ibaba yo di nemnem yo ta say ibilang yo ay napatpateg di gagait yo mo din awak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_4","080_2_4","PHP","2","4","4","Nemnemen yo koma abe din pansigdan di gagait yo ay baken owat din pansigdan yo et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_5","080_2_5","PHP","2","5","5","Tadonen yo koma di nemnem ya kabibiyag en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_6","080_2_6","PHP","2","6","6","Tan olay mo sigod ay wada en sisya din kosto ay kinadiyos en Diyos, adi na inpapilit ay gon-oden din kosto ay kinangaton Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_7","080_2_7","PHP","2","7","7","mo adi tinaynana et nanbalin si ipogaw. Et sin nanbalinana si ipogaw, mais-o din kailaana sin kailaan di iib-a na ay ipogaw. Inbilang na abe ay bag-en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_8","080_2_8","PHP","2","8","8","et inpababa na di nemnem na ta tongpalena din panggep Diyos en sisya olay mo say nakateyana. Di inyat na abe ay natey et kaeegyat ya kababain, tan nailansa sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_9","080_2_9","PHP","2","9","9","Isonga inpangaton Diyos sisya ta sisya di kangatoan sin am-in ay wada ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_10","080_2_10","PHP","2","10","10","ta say madayaw sisya. Tan din am-in ay wada ed langit ya isnan daga ya olay din natenatey ya odom ay adi kaila et mandokmog da am-in ay mandayaw en sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_11","080_2_11","PHP","2","11","11","ay mangmangwani en si Jesu Cristo din Apo. Et say kaidaydayawan Diyos Ama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_12","080_2_12","PHP","2","12","12","Isonga naey di ibagak en dakayo ay gagayyem ko. Mo siya di di inam-amag Cristo, masapol abe ay managtongpal kayo. Sin kawadak sin kad-an yo, kanayon ay pinatpati yos sak-en, ngem ed wani ay kinmaanak en dakayo, namnamed koma di iyat yo ay mamati sin nay ibagbagak. Itoltoloy yo ngarud ay mangam-amag sin siged ay pantongpalan koman di pammati yo enggana ay matongpal din pangisalakanan Diyos en dakayo dowan kayo et ibainan sisya ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_13","080_2_13","PHP","2","13","13","Tan si Diyos met laeng di wada en dakayos kankanayon ay mangidawdawat si layad yo ay mangamag sin laydena, et sisya abe di mangidawdawat si kabaelan yo ay manongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_14","080_2_14","PHP","2","14","14","Sin am-in ay am-amagen yo, adi kayo manmaymayotmot ya makisongsongbat ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_15","080_2_15","PHP","2","15","15","ta say maga di maipabasol en dakayo ay an-ak Diyos ya pag siged di ogali yo. Tan olay mo makitetee kayo si lawa ya managbasol ay ipogaw sin nay ay daga, maga koma pay dedan di pankolangan yo ta say maiarig kayos tatalaw ay maningtinggaw sin labi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_16","080_2_16","PHP","2","16","16","dowan kayo et ipaam-ammo en daida din kalin Diyos ay pangaan das biyag ay iwed patingga na. Tan mo say amagen yo di, peteg di ragsak ko begew en dakayo sin agew ay kasin omalian Cristo, tan maipaila ay baken sayang di inpakpakat ko ay obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_17","080_2_17","PHP","2","17","17","Waday iarig ko en dakayo. Mo waday animal ay idaton di ipogaw en Diyos, wada abey danom di obas ay isiit da ay tapin di daton ay sana. May ngarud, din pammati yo et kaman say idaton yo en Diyos. Et gapo ta dandani samet din pomsean da, maiarig abe di biyag ko sin danom di obas ay makidaton en Diyos. Ngem olay mo say namnamaek, naragsakak pay dedan dowanak aben makiragsak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_18","080_2_18","PHP","2","18","18","Yan dakayo abe et makiragsak kayo koma en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_19","080_2_19","PHP","2","19","19","Mo ipalobos Apo Jesus, namnamaek ay adi mabayag yan ibaak si Timoteo en dakayo ta say mo mantaolis sisya, say panragsakan di nemnem ko begew sin ipadamag na maipanggep en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_20","080_2_20","PHP","2","20","20","Magay ammok si odom ay gait ko si tet-ewa ay mangisakit en dakayo mo adis sisya et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_21","080_2_21","PHP","2","21","21","Tan am-in din odom et din pansigdan da anggoy di nemnemnemen da ay baken din layden Jesu Cristo si amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_22","080_2_22","PHP","2","22","22","Ngem si Timoteo pay et ammo yo met ay siged di ogali na, tan inil-ila yo ay kaman kamin sin-ama sin nan-ob-oblaan mi ay nangikaskasaba sin siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_23","080_2_23","PHP","2","23","23","Namnamaek ngarud ay sisya di ibaak en dakayo ay dagos mo ammoak din kakdengan di kasok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_24","080_2_24","PHP","2","24","24","Et sapay koma abe ta ipalobos din Apo ay adi mabayag yan mabalin ay waday wayak ay enak aben pasyalen dakayo issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_25","080_2_25","PHP","2","25","25","Ninemnem ko abe ay masapol ay pasaaen din agi tako ay si Epafroditus ay kaoblaak ya gait ko ay soldadon Cristo. Sisya di inbaa yo en sak-en ay bomadang sin am-in ay masapol ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_26","080_2_26","PHP","2","26","26","ngem ipasaak en dakayo issa tan mailiw en dakayo yan peteg ay madandanagan sin nangammoana ay dinnge yo ay mansakit sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_27","080_2_27","PHP","2","27","27","Tet-ewa ay palalo di sakit na, tan nganngani ay matey, ngem laton ay sineg-angan Diyos sisya. Et baken sisya anggoy di sineg-angana mo adi sak-en abe ta adi masepsep din sakit di nemnem ko mo matey sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_28","080_2_28","PHP","2","28","28","Isonga laydelaydek ay pantaolien sisya ta maragsakan kayo kasin mo ilaen yo ya ta say tomalna abe di nemnem ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_29","080_2_29","PHP","2","29","29","Peteg koma ngarud di ragsak yo ay mangawat en sisya, tan tet-ewa ay agi tako begew sin naitatapiana en Apo. Din ipogaw ay ison Epafroditus et mayat mo patgen yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP2_30","080_2_30","PHP","2","30","30","tan mo sisya et istay matey begew sin nangam-amagana sin inpaoblan Cristo en sisya, yan inposta nan biyag na ay mamadbadang en sak-en sin kamaga yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_1","080_3_1","PHP","3","1","1","Di esa pay ay ibagak en dakayo ay aag-i et manragragsak kayo koma begew sin naitapian yo en Apo. Mo sak-en et adiak maom-oma ay mangipidwapidwa sin inbagbagak en dakayo, et say pansigdan yo ta adi kasangsangaw di pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_2","080_3_2","PHP","3","2","2","Siliban yo koma di ipogaw ay mangam-amag si lawa ay iarig kos maangat ya kadodogis ay aso. Ipapilit da ay mo adi kakogit di ipogaw, adi maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_3","080_3_3","PHP","3","3","3","Ngem di katet-ewa na et datako di ibilang Diyos ay nakogit ay baken daida, tan mo datako et daydayawen tako si Diyos sin panakabalin di Ispirito na. It-ek tako abe si Cristo Jesus. Adi tako pantaltalkan din kogit ya odom ay linteg ono ogali ay kanan di ipogaw ay siyat maonodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_4","080_3_4","PHP","3","4","4","Mo waday ipogaw si mabalin ay mantalek sin kaman dana, maga di odom mo adi si sak-en. Olay mo sino di mangwani en waday inamag na ono kabigbigana ay pantaltalkana ay say maisalakanana, namnamed en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_5","080_3_5","PHP","3","5","5","Tan dengngen yo na: nakogitak sin maikawao ay agew ko, tan naianakak ay Judio ay polin Benjamin ay anak en Israel. Puroak abe ay Hebreo, tan Hebreo da amak, ya Hebreo abe din kalik ya ogalik. Mo maipanggep abe sin linteg ay indawat Diyos en Moses, in-inset ko ay nanongtongpal, tan Fariseoak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_6","080_3_6","PHP","3","6","6","Palalo abe ay insaksakit ko din linteg mi ay sana enggana ay dadlonak pinalpaligat din mamati en Jesus. Isonga mo maibasar sin linteg, peteg ay nalintegak, tan maga met di nangipabpabasol en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_7","080_3_7","PHP","3","7","7","Ngem begew en Cristo, am-in dadi ay kanak en pansigdak ed idi et ibilang ko ay maga baw di silbi na ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_8","080_3_8","PHP","3","8","8","Et baken anggoy nidi mo adi ibilang ko ay iwed polos silbin di am-in mo is-ok sin kinabanol di pakiam-ammoak en Cristo Jesus ay Apok, tan addawi ay nabanbanol di mo olay sino ay odom ay banag. Begew en sisya, tinaynak am-in dadi et ibilang ko ay owat basura ta say mabalin ay gon-odek din pakikadkadwaak en Cristo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_9","080_3_9","PHP","3","9","9","ya maitatapiak en sisya. Isonga din kinalinteg ko ed wani et baken din maibasar sin nanongtongpalak sin linteg mo adi din kinalinteg ay idawdawat Diyos begew sin pammatik en Cristo et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_10","080_3_10","PHP","3","10","10","Magay odom si panggep ko mo adi ta ammoak si Cristo ay kosto ya lak-amek din panakabalin ay okan Cristo sin kasinan natagoan. Ngem baken anggoy nadi mo adi ta lak-amek abe din ligat na ya maitapiak en sisya ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_11","080_3_11","PHP","3","11","11","Tan namnamaek dedan ay tagoen Diyos kasin si sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_12","080_3_12","PHP","3","12","12","Adiak kanan en enggay indasak dana ya adiak aben kanan en enggay maga di kolang ko. Ngem ipakat ko din am-in ay kabaelak ta tongpalek din panggep Cristo sin nangipabalinana en sak-en ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_13","080_3_13","PHP","3","13","13","Aag-i, tet-ewa kayman ay adiak pay laeng indasan na, ngem din am-amagek ed wani et adiak nemnemnemen din inam-amag ko ed idi mo adi imongsan kon nemnem ko sin daan matongpal ay planon Diyos para en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_14","080_3_14","PHP","3","14","14","Ipakpakat ko din kabaelak ta domatengak sin maiarig si patinggan di longbaan ta say gon-odek din gon-gona ay idawat Diyos sin am-in ay inayagana ay maitapi en sisya ed langit begew en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_15","080_3_15","PHP","3","15","15","Kaman nidi koma di nemnem tako am-in ay naket-eng di pammati na. Ngem into et mo wada di natken di nemnem na en dakayo, si Diyos di mangipaammo sin kosto en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_16","080_3_16","PHP","3","16","16","Ngem olay mo sino di wada sin nemnem di odom, din masapol en datako am-in et ta itoltoloy tako ay mangonod sin inpaammon Diyos en datako ed idi ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_17","080_3_17","PHP","3","17","17","Sapay koma ay aag-i ta man-es-esa di nemnem yo am-in sin panadtadonan yo en sak-en. Ilaen yo abe din mangon-onod sin kabibiyag ay inpail-ila mi en dakayo ta daida abe di tadonen yo ay baken din odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_18","080_3_18","PHP","3","18","18","Tan ad-ado da di mangonkontra en Cristo, tan laslasoyen da din nateyana sin krus babaen sin lawa ay kabibiyag da. Namin ad-ado di nangibagbagaak isna en dakayo ed idi, ngem ipidwak pay dedan ed wani dowan aben mantedtedted di lowak ay mannemnemnem en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_19","080_3_19","PHP","3","19","19","Tan din pantongpalan di biyag da et madosadosa da ay eng-enggana sin ed infierno. Tan din panbalbalinen da ay diyos da et din layden di awak da. Et din it-it-ek da et din kababain ay am-amagen da. Din naimongsanan aben di nemnem da et din wadas nan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_20","080_3_20","PHP","3","20","20","Ngem mo datako pay, ed langit di kosto ay ili tako, et siya abe di kapoan din sedsed-en tako ay si Apo Jesu Cristo ay mangisalakan en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP3_21","080_3_21","PHP","3","21","21","Panbalinena din naey ay kaseseg-ang ya matey ay awak tako si kaman din kagkagam-is ay awak na sin kasinan natagoan. Et mabalin ay amagena di begew sin panakabalina ay mangawis si am-in ay wada ta manpaituray da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_1","080_4_1","PHP","4","1","1","Isonga dakayo ay aag-ik, ipapasnek yo ay mamati en Apo. Laydelaydek dakayo ya peteg abe ay mail-iliwak en dakayo, tan dakayo kayman dedan di mangiparagragsak en sak-en ya dakayo pay di kaman gon-gonak sin oblak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_2","080_4_2","PHP","4","2","2","Dakayo ay da Evodia en Sintike, pangaasi yo koma ta mankinaawatan kayo, tan kaman kayo dedan sin-agi begew sin nakies-esaan yo en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_3","080_4_3","PHP","4","3","3","Sik-a abe ay matalek ay gait ko, badangam kod da naey ay babbabai, tan nagaget da iman ay nakiob-obla en sak-en sin nangikaskasabaak sin siged ay damag, pati da Clemente ya din odom ay kaoblaak ay wada di ngadan da am-in sin libro ay naisolatan di ngadngadan di waday biyag na ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_4","080_4_4","PHP","4","4","4","Kanayon koma ay manragragsak kayo begew sin naitatapian yo en Apo. Ipidwak kasin ay mangwani en manragsak kayo koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_5","080_4_5","PHP","4","5","5","Ipaila yo din kinaanos yo sin am-in ay ipogaw, tan dandani din omalian din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_6","080_4_6","PHP","4","6","6","Olay sino ay ligat di domateng en dakayo, maga koma di pandandanagan yo mo adi et ikarkararag yo en Diyos ay mankedkedaw en sisya sin kasapolan yo dowan kayo aben man-iyaman en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_7","080_4_7","PHP","4","7","7","Tan mo say amagen yo di, wada en dakayo din talna ay idawdawat Diyos ay adi mabalin ay las-ian di nemnem di ipogaw, et say kaman gowardiya ay mamanbantay sin nemnem yo begew sin naitatapian yo en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_8","080_4_8","PHP","4","8","8","Din maodi ay ibagak en dakayo ay aag-i et kanayon koma ay nemnemnemen yo din tet-ewa, din napateg, din kosto, din nasantoan, din kagkagam-is, ya din madayaw. Yan olay mo sino pay di odom ay siged ono mait-ek et say nemnemnemen yo koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_9","080_4_9","PHP","4","9","9","Am-in abe ay inad-adal yo en sak-en ay inil-ila ya dindinnge yo et say on-onodan yos kankanayon. Et din Diyos ay mangidawdawat si talna et say maitatakdo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_10","080_4_10","PHP","4","10","10","Peteg di layad ko sin naitatapiak en Apo, tan ed wani, waday waya yo kasin ay binmadang. Nabayag kayman ay adi kayo binmadbadang, ngem ammok kayman ay din gapo na et baken yon niliw-an si sak-en, mo adi et magay waya yo ay mangipaila sin layad yo ay bomadang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_11","080_4_11","PHP","4","11","11","Adiak kanan na begew sin kakolang di masapol ko, tan inpaingsak ay mapnek sin olay sino ay kasasaad ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_12","080_4_12","PHP","4","12","12","Nilaklak-am ko ay nankolkolang ya siya abe ay nasobsobraan. Olay mo sino di mapasamak en sak-en, olay mo madagdagaanganak ono mamabsogak ya mo kolang ono sobra di masapol ko, inaammok din iyat ko ay mapnek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_13","080_4_13","PHP","4","13","13","Kabaelak ay sangoen din am-in ay mapasamak begew sin naitatapiak en Cristo ay mangipabikbikas en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_14","080_4_14","PHP","4","14","14","Ngem olay mo siya di, siged kayman dedan di inyat yo ay tomolong en sak-en isnan maligligatak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_15","080_4_15","PHP","4","15","15","Dakayo ay taga-Filipos, ammo yo met ay din damdamon di nangikaskasabaak sin siged ay damag en dakayo sin doy nanlobwatak ed Macedonia et magay odom ay gimong di mamati si namadbadang en sak-en mo adi dakayo et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_16","080_4_16","PHP","4","16","16","Olay sin doy kawadak ed Tessalonica et namidwa kayman ay inpawpaw-it yo din kasapolak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_17","080_4_17","PHP","4","17","17","Ngem laydek ay ipaammo en dakayo ay baken din idawdawat yo di an-anapek mo adi din kataptapian di gon-gona yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_18","080_4_18","PHP","4","18","18","Ed wani, maga met di kasapolak mo adi et sobra, tan laton ay inawat ko din am-in ay inpaw-it yo en Epafroditus. Et din inpaw-it yo ay sana et kaman dan manseng-ew ay maidaton en Diyos ay kapnekana ya panlaydana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_19","080_4_19","PHP","4","19","19","Et si Diyos ay pansilsilbiak ay adi kaabos di kinabaknang na di mangidawat en dakayo sin am-in ay kasapolan yo begew sin naitatapian yo en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_20","080_4_20","PHP","4","20","20","Sapay koma ta daydayawen takos Diyos ay Ama tako si eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_21","080_4_21","PHP","4","21","21","Pakomostaak din am-in ay ipogaw en Diyos issa ay naitatapi en Cristo Jesus. Din aag-i tako ay gait kos na et pakomostaan da abes dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_22","080_4_22","PHP","4","22","22","pati din am-in ay ipogaw en Diyos isnan ed Roma, ngem namnamed din man-ob-obla sin beey di Emperador. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PP4_23","080_4_23","PHP","4","23","23","Sapay koma ta seg-angan Apo Jesu Cristo si dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_1","081_1_1","COL","1","1","1","Sak-en si Pablo ay apostol en Cristo Jesus ay maibasar sin layden Diyos. Din gait kos na et din agi tako ay si Timoteo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_2","081_1_2","COL","1","2","2","Naey di solat mi en dakayo ay ipogaw en Diyos ed Colosas ay matalek ay aag-i mi ay naitatapi en Cristo. Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_3","081_1_3","COL","1","3","3","Mo ikarkararagan mis dakayo en Diyos ay Aman Jesu Cristo ay Apo tako, kanayon ay man-iyaman kami en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_4","081_1_4","COL","1","4","4","tan nadamag mi din maipanggep sin pammati yo en Cristo Jesus ya din layad yo sin am-in ay ipogaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_5","081_1_5","COL","1","5","5","Et din pammati ya layad yo ay sana et maipoon sin namnamaen yo ay awaten yon to din indodolin Diyos ed langit para en dakayo. Inammoan yo di maipanggep sin nay ay namnamaen yo sin nanngean yo ed idi sin tet-ewa ay kali ay din siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_6","081_1_6","COL","1","6","6","Et din nay ay siged ay damag et mandindinamag ed wani sin am-in ay ili isnan daga. Wada abey pantongtongpalana sin kabibiyag di ad-ado ay manmannge ya mamatpati. Et kaman nidi met laeng di napadpadasan yo manlogi sin nanngean yo si maipanggep sin seg-ang Diyos ya din nangammoan yo sin kosto ay kaiso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_7","081_1_7","COL","1","7","7","Din nangitdos na en dakayo et si Epafras ay esa ay laylayden mi ay gait. Matalek sisya ay panakaawak mi ay nakisilsilbi en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_8","081_1_8","COL","1","8","8","Sisya abe di nangibaga en dakami si maipanggep sin layad yo en dakami ya sin iib-a yo ay idawdawat di Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_9","081_1_9","COL","1","9","9","Isonga manlogi sin nandamagan mis maipanggep en dakayo, adi mi insalsaldeng ay mangikarkararag en dakayo. Kedkedawen mi en Diyos ta din Ispirito na di mangidawat sin am-in ay sirib ya panakaawat en dakayo ta say ammoan yo ay kosto din am-in ay laydena ay amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_10","081_1_10","COL","1","10","10","Tan mo siya di, mabalin ay onodan yo din kabibiyag ay maikompas sin kinasiged di Apo yan kanayon ay amagen yo din panlaydana. Et sapay koma ta say omad-ado din am-in ay kalasin di siged ay am-amagen yo begew sin pangam-ammoan yo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_11","081_1_11","COL","1","11","11","Sapay koma abe ta din nakaskasdaaw ay panakabalin Diyos di mangipapipigsa sin nemnem yo ta olay mo sino di mapasamak en dakayo, mabalin ay maanosan yo dowan kayo aben maragragsakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_12","081_1_12","COL","1","12","12","Itoltoloy yo pay ay man-iyaman en Diyos ay Ama tako ay nangidawat en datako si kalebbengan ay makibingay sin insasagana na para sin am-in ay ipogaw na ay naitatapi sin panturayana ay mapat-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_13","081_1_13","COL","1","13","13","Tan insalakanas datako sin panakabalin Satanas ay manturturay sin kad-an di mabolinget, et intapi nas datako sin panturayan di laydelaydena ay Anak na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_14","081_1_14","COL","1","14","14","ay nangsobot en datako ta mawayaan tako, laydena ay kalien, mapakawan din basbasol tako begew sin naitapian tako en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_15","081_1_15","COL","1","15","15","Si Cristo di nangipaila mo sinoy ison Diyos ay adi kaila. Nawawadas sisya sin daan kaparsuaan di lobong, et nangatngato mo din am-in ay pinarsuan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_16","081_1_16","COL","1","16","16","Tan sisya dedan di nangipaparsuaan Diyos sin am-in ay wada ed langit ya isnan daga ay maila ya adi kaila pati din am-in ay papangolo ya tuturay di aanghel ya odom ay adi kaila. Olay mo sino di wada et naparsua begew en sisya ya para en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_17","081_1_17","COL","1","17","17","Sin daan kawadaan di olay sino, nawawadas sisya, et sisya dedan di makaammo sin am-in ay wada ta say maoolnos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_18","081_1_18","COL","1","18","18","Sisya abe di makaammo en datako am-in ay mamati, isonga sisya di maiarig sin toktok tako yan datako di kamanan awak. Sisya abe di napoan din baro ay biyag tako, tan sisya di damo ay natago kasin ay adi kasin matey, ta say sisya di kangatoan sin am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_19","081_1_19","COL","1","19","19","Tan layden Diyos ay wada din am-in ay kinadiyos na sin Anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_20","081_1_20","COL","1","20","20","Et ninemnem na ay isag-ena kasin en sisya din am-in ay wada isnan daga ya ed langit babaen sin Anak na ay sana, isonga kinaana din nanasalin en daida en sisya babaen sin dadan Cristo ay inmayos sin nateyana sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_21","081_1_21","COL","1","21","21","Olay dakayo ed idi et addawi kayo pay laeng en Diyos, et kinonkontra yos sisya begew sin lawa ay ninemnemnem ya inam-amag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_22","081_1_22","COL","1","22","22","Ngem ed wani, nanbalinen Diyos dakayo ay gagayyem na ay naisag-en en sisya babaen sin nateyan di awak en Cristo ta say nasantoan ya nalinis kayo sin pangiilaana ya maga polos di maipabasbasol en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_23","081_1_23","COL","1","23","23","Ngem masapol dedan ay ipapasnek yo ay mamati ay adi kayo mandowadowa ya masangsangaw, ya adi kayo kaaw-awis ay omaddawi sin namnama tako ay ibagbagan din siged ay damag. Tan din siged ay damag ay dindinnge yo et iso na din nandindinamag sin intiro ay lobong, yan siya met laeng din inkaskasabak sin nansilsilbiak en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_24","081_1_24","COL","1","24","24","Olay mo mapalpaligatak begew sin inkaskasabak ay nansigdan yo, naragsakak pay dedan, tan din ligat ko ay nay et say tobtob di ligat ay inanosan Cristo para sin am-in ay mamati ay maiarig ay awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_25","081_1_25","COL","1","25","25","Tan dinotokan Diyos sak-en ay mansilbi sin am-in ay mamati, yan intalek na en sak-en din obla ay mangipaammo ay kosto sin kali na ta say pansigdan yo ay Gentil. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_26","081_1_26","COL","1","26","27","Din nay ay inpaam-ammok et adi naipaam-ammo manlogi ed nabaon sin olay sino ay ipogaw, ngem ninemnem Diyos ay mangipaammo ed wani en datako ay ipogaw na pati dedan dakayo ay Gentil. Et siya na din kagam-is ya nakaskasdaaw ay inpaammon Diyos: mantetee si Cristo en dakayo, et sisya di pannamnamaan yo ay makilak-am kayo sin sigesiged ay biyag sin kad-an Diyos ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_28","081_1_28","COL","1","28","28","Isonga si Cristo di ikaskasaba mi sin am-in ay ipogaw. Osalen mi din am-in ay sirib mi ay mamagbaga ya mangit-itdo sin am-in ay ipogaw ta say mamagay pankolangan di pammati da sin pangiilaan Diyos mo adi et naket-eng da koma sin naitatapian da en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL1_29","081_1_29","COL","1","29","29","Ipakat ko din am-in ay kabaelak ta say matongpal dana ay mangos-osal sin napigsa ay panakabalin ay idawdawat Cristo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_1","081_2_1","COL","2","1","1","Inbagak na en dakayo tan laydek ay ammoan yo ay ipakpakat ko din kabaelak para en dakayo ay taga-Colosas ya taga-Laodicea ya din am-in ay odom ay adi nangil-ila en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_2","081_2_2","COL","2","2","2","Tan laydek ay pomigsa koma di nemnem yo ya man-es-esa kayo begew sin pan-asilaydan yo ta say adi kayo mandowadowa mo adi dadlon kayon maawatan din maipanggep si adi inpaammon Diyos ed idi, laydena ay kalien, din maipanggep en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_3","081_2_3","COL","2","3","3","Tan si Cristo di pangammoan tako sin am-in ay naidodolin ay sirib ya nemnem en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_4","081_2_4","COL","2","4","4","Inbagak dana en dakayo ta adi kayo kaiet-etekan si baken tet-ewa ay ibagbagan di nalaing ay manpilosopo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_5","081_2_5","COL","2","5","5","Tan olay mo adiak makitetee en dakayo issa, nemnemnemek pay dedan si dakayo, et naragsaragsakanak sin nandamagak sin kinaolnos di nemnem yo ya kapigsan di pammati yo en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_6","081_2_6","COL","2","6","6","Gapo ta inawat yo din tet-ewa ay mait-itdo ay si Cristo Jesus din Apo, masapol abe ay onodan yo di kabibiyag ay maibagay si ipogaw ay nakies-esa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_7","081_2_7","COL","2","7","7","Din pammati yo en sisya et kaman koman din kaiw ay andoando di lamot na ono kaman din maam-amag ay beey ay makneg di tokod na. Onodan yo pay din naitdo en dakayo ay maipanggep en sisya ta say pomigsa pay et din pammati yo dowan kayo aben man-iyaman en Diyos si kanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_8","081_2_8","COL","2","8","8","Siliban yo ta adi kayo kaaw-awis ay mangonod si baken tet-ewa ay mait-itdo ay magay silbi na, tan din kaman nidi ay mait-itdo ay mangietek si ipogaw et adi maibasar en Cristo mo adi et din ogali ay ninemnem di ipogaw ed idi ya din bilbilin isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_9","081_2_9","COL","2","9","9","Tan din katet-ewa na ay maipanggep en Cristo et nanbalin si ipogaw ngem wada pay dedan en sisya din am-in ay kinadiyos en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_10","081_2_10","COL","2","10","10","Isonga nangatngato si Cristo mo din am-in ay adi kaila ay papangolo ya tuturay, et begew sin nakies-esaan yo en sisya, wada en dakayo din am-in ay kasapolan yo sin baro ay biyag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_11","081_2_11","COL","2","11","11","Begew abe sin nakies-esaan yo en sisya, waday pinadasan yo ay sinyal ay ipogaw en Diyos dakayo. Din pinadasan yo ay nay et maiarig sin kogit, ngem baken din kogit ay amagen di ipogaw sin awak mo adi din pangaanan Cristo sin lawa ay nemnem yo begew sin nakies-esaan yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_12","081_2_12","COL","2","12","12","Tan idi nabonyagan kayo, kaman kayon naitapi ay naiponpon sin naiponponan Cristo yan naitapi kayo abe ay natago sin kasinan natagoan begew sin pammati yo sin panakabalin Diyos ay nanago met laeng en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_13","081_2_13","COL","2","13","13","Ed idi, kaman kayon natey maipanggep en Diyos begew sin basbasol yo ya gapo ta dakayo ay Gentil et magay ammo yo maipanggep sin linteg Diyos. Ngem ed wani, intapin Diyos dakayo sin baro ay biyag ay indawat na en Cristo tan pinakawana din am-in ay basol tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_14","081_2_14","COL","2","14","14","Din inamag Diyos para en datako et maiarig isna: ina na din listaan di basol ono otang tako en sisya ay manbegew sin adi tako nanongtongpalan sin linteg na et inlansa na sin krus, laydena ay kalien, inwasit na din listaan pati din linlinteg ay nangipabpabasol en datako babaen sin nateyan Cristo sin krus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_15","081_2_15","COL","2","15","15","Et babaen abe sin doy nateyana sin krus, kinaan Diyos din kalebbengan di manakabalin ay adi kaila yan inpaila na ay enggay naabak da sin pangiilaan di am-in ay wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_16","081_2_16","COL","2","16","16","Isonga adi yo koman patpatien din mangipabasbasol en dakayo ay mangmangwani en masapol ay onodan yo din ad-ado ay ngilngilin da ay kaman din maipanggep si makan ya mainom ya din ngilinen da ay agew ay tinawen ya din bemeskaan di bowan ya din Sabado ay pan-ibbayan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_17","081_2_17","COL","2","17","17","Tan am-in dana ay naitdo ed idi et kaman owat alidong ay mangon-ona sin akin alidong. Laydena ay kalien, say nangammoan di ipogaw ed idi ay wadan to di maisokat sin bilbilin ay sana. Ngem nay met ay dinmateng si Cristo ay din kosto ay kasokat na, isonga sisya koma di onodan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_18","081_2_18","COL","2","18","18","Adi yo aben patpatien din manglaslasoy en dakayo ay mangipapilit ay ibaba yo din awak yo ay manongpal sin ngilngilin da ya maitapi kayo sin panaydayawan da sin aanghel. Da naey ay ipogaw et kanan da en waday naipaila en daida ay kaman iitaw ay say nanlasinan da, ngem din doy ay nangipangatoan das nemnem da et magay kosto ay kaibasarana, tan napo anggoy sin nailobongan ay nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_19","081_2_19","COL","2","19","19","Naisian da en Cristo ay maiarig ay toktok tako ay mamati, ngem datako pay et naitatapi tako en sisya, tan datako di maiarig sin awak na. Yan makaammo din toktok sin am-in ay partin di awak ta awaten di esa ya esa din kasapolana ya kostokosto di kaiolnosan ya kaiamagan da am-in. Isonga madakdakdake din awak ay maibasar sin planon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_20","081_2_20","COL","2","20","20","Dakayo ay mamati, begew sin naitapian yo ay natey sin nateyan Cristo, napawayaan kayo sin bilbilin isnan daga. Apay ngarud ay on-onodan yo pay laeng din ogalin di nailobongan ay ipogaw? Apay nga patpatien yo din bilbilin da ay kaman da naey: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_21","081_2_21","COL","2","21","21","“Adi yo eg-egnan dadi! Adi yo tamtaman dasa! Adi yo giwgiwiten dana!”? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_22","081_2_22","COL","2","22","22","Tan din am-in ay makan ya odom ay ibagbagan din bilbilin da ay sana et inamag Diyos ta osalen di ipogaw ta say maabos. Din napoan aben da doy ay bilbilin ya it-itdo da et din nemnem di ipogaw et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL2_23","081_2_23","COL","2","23","23","Kaman kayman wada di kinasiged din bilbilin da ay doy, tan din mangon-onod sidi et esten da ay mandayaw si aanghel yan ipababa da din awak da ay manongpal sin ogali da dowan da pay dadlon paligligaten din awak da. Ngem din katet-ewa na et magay silbin dana ay manopap sin laylayden di awak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_1","081_3_1","COL","3","1","1","Gapo ta naitapi kayo ay natago sin kasin natagoan Cristo, patgen yo koma din wada sin panturturayan Cristo sin makannawan en Diyos ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_2","081_3_2","COL","3","2","2","Say nemnemnemen yo koma di ay baken din wadas nan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_3","081_3_3","COL","3","3","3","Tan kaman kayon natey maipanggep sin sigod ay biyag yo, yan din baro ay biyag yo et adi maila ay kosto din iso na, tan naitapi kayo sin biyag Cristo ay nakies-esa en Diyos ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_4","081_3_4","COL","3","4","4","Din sana ay biyag yo et say biyag en Cristo met laeng, isonga mo manpaila kasin sisya, maitapi kayo abe en sisya ya makilak-am kayo sin kinasiged ya kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_5","081_3_5","COL","3","5","5","Isonga masapol ngarud ay pandokogan yo din sigod ay nemnem ya ogali yo ay lawa ay kaman din kamalala ya odom ay kalasin di kadodogis, din am-in ay layden di awak ay lawa, ya din kinagamgam, tan din gamgamen di ipogaw et say kamanan diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_6","081_3_6","COL","3","6","6","Tan din kaman dadi ay maam-amag et say begew ay dosaen Diyos din adi manongtongpal en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_7","081_3_7","COL","3","7","7","Et isona di din kabibiyag yo sin daan kayon namatian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_8","081_3_8","COL","3","8","8","Ngem ed wani masapol ay liklikan yo am-in dana: adi kayo bomongbonget, adi kayo mannemnemnem ay mamaligat sin iib-a yo, ya adi yo palawlawaen daida. Adi yo aben pabelbelaen di kadodogis ay kali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_9","081_3_9","COL","3","9","9","Adi kayo pay manlilinastog, tan enggay inwasit yo din sigod ay nemnem ya ogali yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_10","081_3_10","COL","3","10","10","yan inawat yo din baro ay nemnem ay indawat Diyos ay barbaroana si kanayon ta komaman kayo en sisya ya ammoan yos sisya ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_11","081_3_11","COL","3","11","11","Begew sin nay ay inamag Diyos, maga di kailasinan din am-in ay ipogaw ay binaroana. Olay mo Judio ono Gentil, olay nakogit ono adi nakogit, olay mangili ya boso, ya olay mo bag-en ono baken bag-en, nan-iso da am-in sin pangilan Diyos, tan si Cristo et anggoy din napateg, et wadas sisya sin am-in ay namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_12","081_3_12","COL","3","12","12","Isonga gapo ta dakayo din pinilin Diyos ay ipogaw na ay laylaydena, onodan yo koma dana ay ogali: managseg-ang ya mabmabadang kayo ya ipababa yo di nemnem yo dowan kayo aben naanos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_13","081_3_13","COL","3","13","13","Anosan yo koma abe din pankolkolangan di iib-a yo yan manpinakawan kayo mo waday panririan yo ono bomasol en dakayo ay kaman din inyat din Apo ay namakawan en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_14","081_3_14","COL","3","14","14","Din masapol abe ay itapi yo sin am-in dana ay siged ay ogali et layad, tan mo man-asilayad kayo, magay kolang din pan-es-esaan di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_15","081_3_15","COL","3","15","15","Sapay koma abe ta din talna ya olnos ay idawdawat Cristo di mangiturong sin nemnem yo si kanayon, tan din begew ay intapin Diyos dakayo sin es-esa ay awak en Cristo et ta lak-amen yo din talna ya olnos ay sana. Et adi yo koman linglinglingan ay man-iyaman en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_16","081_3_16","COL","3","16","16","Kankanayon koma ay nemnemnemen yo din nabanol ay init-itdon Cristo. Osalen yo abe din am-in ay sirib ay indawat na ay man-asiitdo ya manbinagbaga. Kantaen yo din naikansiyon ay kalin Diyos ya odom ay kankantan di mamati dowan kayo aben man-iyaman en Diyos sin nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_17","081_3_17","COL","3","17","17","Olay mo sino ay am-amagen ya ibagbaga yo et nemnemnemen yo ay dakayo din panakaawak Apo Jesus dowan kayo aben man-iyaman en Diyos Ama begew en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_18","081_3_18","COL","3","18","18","Dakayo ay babbabai et manpaituray kayo sin as-awa yo, tan say maibagay sin mamati en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_19","081_3_19","COL","3","19","19","Dakayo abe ay lallalaki et masapol ay laydelayden yo din as-awa yo. Adi yo aben ibongbonget daida mo adi et naanos kayo koma en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_20","081_3_20","COL","3","20","20","Dakayo ay anan-ak, patien yo din ama yo ya ina yo si kankanayon, tan say panragsakan Diyos yan siya abe di kosto ay amagen koman di mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_21","081_3_21","COL","3","21","21","Dakayo pay ay aam-a da et adi yo palpalaloen din panyamyamyaman yo sin an-ak yo ta adi da madisdismaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_22","081_3_22","COL","3","22","22","Dakayo ay bag-en, tongpalen yo din am-in ay ibagbagan din among yo isnan daga. Et baken anggoy din pangiilaan da en dakayo si pangsetan yo sin obla yo ta say malaydan da en dakayo, mo adi naimposoan koma din iyat yo ay manongpal en daida begew sin pangibainan yo en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_23","081_3_23","COL","3","23","23","Olay mo sino di am-amagen yo, ipakat yo din kabaelan yo ay mangamag ay kaman si Cristo di pansilsilbian yo ay baken owat ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_24","081_3_24","COL","3","24","24","Tan ammo yo ay idawat din Apo en dakayo din gon-gona ay inkari na sin ipogaw na, tan si Cristo din Apo ay tet-ewa ay pansilsilbian yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL3_25","081_3_25","COL","3","25","25","Mo wada abey mangamag si lawa, sobalitan Diyos ay kosto, tan magay ipogaw si pabpaborana sin pangokomana en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_1","081_4_1","COL","4","1","1","Dakayo pay abe ay among di bag-en et masapol ay siged ya kosto di iyat yo en daida, tan ammo yo ay wada abe dedan di Apo yo ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_2","081_4_2","COL","4","2","2","Ipapasnek yo am-in ay mankararag si kanayon dowan yo aben esten ta adi masangsangaw di nemnem yo sin ikarkararag yo, ya man-iyaman kayo abe en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_3","081_4_3","COL","4","3","3","Ikararagan yo abe si dakami ta idawat Diyos di wayawaya mi ay mangikaskasaba si adi naipaammo ed idi ay maipanggep en Cristo, tan din nangamagak sidi et siya dedan di begew ay naibabalodak ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_4","081_4_4","COL","4","4","4","Omikararag kayo ngarud ta kabaelak ay mangilawag ay kosto, tan say kosto ay iyat ko koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_5","081_4_5","COL","4","5","5","Annadan yo di iyat yo en daida ay adi mamati ta magay kasnitan da en dakayo dowan kayo aben nakasagana si kankanayon ay mangibaga en daida si maipanggep en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_6","081_4_6","COL","4","6","6","Kanayon koma abe ay omiparagsak di iyat yo ay mankali dowan aben makaay-ayo di kadngeana ta say ammoan yo ay manongbat si kosto sin olay sino ay mansalodsod en dakayo ta maibagay din songbat yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_7","081_4_7","COL","4","7","7","Si Tikicus di ibaak en dakayo ta ipaammo na din am-in ay mapaspasamak en sak-en. Sisya di esa ay laylaydek ay agi tako ay matalek ay nakisilsilbi en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_8","081_4_8","COL","4","8","8","Isonga ibaak sisya en dakayo ta ipadamag na din mapaspasamak en dakami isna ya ta paragsakena di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_9","081_4_9","COL","4","9","9","Makeey abe din laylayden mi ay kailian yo ay si Onesimus ay matalek ay agi tako. Daida di en mangipadamag en dakayo sin am-in ay mapaspasamak isna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_10","081_4_10","COL","4","10","10","Si Aristarkus ay gait ko ay balod ya si Marcos ay kasingsing en Barnabas et pakomostaan das dakayo. (Enggay inawat yo di bilin ay maipanggep en Marcos ay mo en manpasyal issa, awaten yo ay kosto.) ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_11","081_4_11","COL","4","11","11","Si Jesus Justus et pakomostaana abes dakayo. Am-in ay Judio ay mamati ay wadas na et anggoy din tolo ay nay di nakiob-obla en sak-en ay mangibagbaga si maipanggep sin panturturayan Diyos. Ad-ado di badang da en sak-en ay inmiparagragsak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_12","081_4_12","COL","4","12","12","Si Epafras ay esa pay ay kailian yo ay mansilbi en Cristo et pakomostaana abe si dakayo. Kanayon ay ipapasnek na ay mangikarkararag en dakayo ta pomigsa koma di pammati yo ya magay pankolangan yo ta say dadlon yon ammoan ya patien din am-in ay layden Diyos ay adi kayo mandowadowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_13","081_4_13","COL","4","13","13","Paneknekak ay nagaget sisya ay man-ob-obla para en dakayo ya para en daida abe ed Laodicea ya ed Hierapolis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_14","081_4_14","COL","4","14","14","Din gayyem mi ay si Doktor Lucas ya si Demas abe et pakomostaan das dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_15","081_4_15","COL","4","15","15","Sak-en abe dedan et pakomostaak din iib-a tako ay mamati ed Laodicea ya siya abe en Nimfa ya din gimong di mamati ay matoptopog sin beey na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_16","081_4_16","COL","4","16","16","Mo makdeng ay maibasa en dakayo din nay ay solat, ipaw-it yo kod sin gimong di mamati ed Laodicea ta basaen da abe. Asi yo aben alaen din solat ko en daida ta say basaen yo issan ed Colosas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_17","081_4_17","COL","4","17","17","Di esa pay et ibaga yo kod en Arkippus ay tongpalena koma din obla ay naitalek en sisya begew sin nakies-esaana en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("CL4_18","081_4_18","COL","4","18","18","Sak-en si Pablo ay nangisolat sin nay kakdengan di solat ay inpaisolat ko. Adi yo kod liwliw-an ay naibabalodak. Sapay koma ta seg-angan Diyos dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H11_1","082_1_1","1TH","1","1","1","Sak-en si Pablo ay napoan din solat ay nay. Din gait ko abe ay nangisolat et da Silas en Timoteo. Naey di solat mi en dakayo ay gimong di mamati issan ed Tessalonica ay naitatapi en Diyos Ama ya si Apo Jesu Cristo. Sapay koma ta itoloy Diyos ay manegseg-ang en dakayo ya ta natalna abe di biyag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H11_2","082_1_2","1TH","1","2","3","Mo mankararag kami, adi mi linglinglingan ay ikararagan dakayo am-in yan kanayon abe ay man-iy-iyaman kami en Diyos ay Ama tako begew en dakayo, tan nenemnemen mi din siged ay am-amagen yo begew sin pammati yo ya din gaget yo ay mansilbi en Diyos ay manbegew sin layad yo en sisya ya din anos yo ay maipoon sin namnama yo en Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H11_4","082_1_4","1TH","1","4","4","Aag-i mi ay laylayden Diyos, man-iyaman kami abe tan ammo mi ay pinilin Diyos dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H11_5","082_1_5","1TH","1","5","5","Din nangammoan mi et sin nangikaskasabaan mi sin siged ay damag en dakayo, baken anggoy din inbagbaga mi si dindinnge yo mo adi et aben nakilikna kayo sin panakabalin di Ispirito Santo yan maga polos di dowadowa tako ay maipanggep sin katet-ewan di naikaskasaba. Inila yo abe din ogali mi sin nakitetean mi en dakayo, et ammo yo ay din pansigdan yo di ninenemnem mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H11_6","082_1_6","1TH","1","6","6","Di esa abe ay pangammoan mi ay pinilin Diyos dakayo et tinadtadon yos dakami ya si Apo Jesus, tan olay mo palalo ay napalpaligatan kayo begew sin pammati yo, peteg pay dedan di layad yo ay nangaw-awat sin kalin Diyos, tan din Ispirito Santo di nangidawat sin layad yo ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H11_7","082_1_7","1TH","1","7","7","Et siya na di gapo ay nanbalin kayo si nantadtadonan di am-in ay mamati sin probinsiya ay Macedonia ya Akaya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H11_8","082_1_8","1TH","1","8","8","Tan nanlogi en dakayo, nandindinamag din kalin Diyos ay maipanggep en Apo Jesus sin dowa ay probinsiya ay doy, ngem baken sidi anggoy, tan olay sin odom ay kailiili, madamdamag din pammati yo en Diyos. Isonga maga di masapol ay ibaga mi ay maipanggep en dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H11_9","082_1_9","1TH","1","9","9","tan daida baw di mangidamdamag en dakami sin inyat yo ay nangawat en dakami ya din nanokogan yo sin sinan didiyos ay managong ya mansilbi sin tet-ewa ay Diyos ay matmatago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H11_10","082_1_10","1TH","1","10","10","Ibagbaga da abe din panedsed-an yo sin pantaolian din Anak na ay si Jesus ay mapod langit. Sisya di kasin tinagon Diyos et sisya met laeng di mangisalakan en datako sin kaeegyat ay panosaan ton Diyos sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_1","082_2_1","1TH","2","1","1","Aag-i, dakayo ay mismo et ammo yo kayman dedan ay waday nantongpalan di nanpasyalan mi issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_2","082_2_2","1TH","2","2","2","Tan ammo yo ay olay mo pinmaligat da ya inminsolto da ed Filipos sin daan kamin emeyan issa ya olay mo ad-ado abey nangontra en dakami issan ili yo, wada pay dedan di toled ay indawat Diyos en dakami ay mangibaga sin siged ay damag ay napo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_3","082_2_3","1TH","2","3","3","Tan pag tet-ewa di ibagbaga mi ay mangaw-awis si ipogaw. Din panggep mi abe et baken ta siksikapan mis daida ya baken aben babai di nemnemnemen mi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_4","082_2_4","1TH","2","4","4","mo adi et pinaneknekan Diyos ay matalek kami ay mangikaskasaba sin siged ay damag. Say obla ay intalek na en dakami, isonga din laydena anggoy di ibagbaga mi. Et baken din panlaydan di ipogaw en dakami di ipakpakat mi di kabaelan mi ay gon-oden mo adi din panlaydan Diyos, tan sisya dedan di nakin ammo sin wadas nemnem mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_5","082_2_5","1TH","2","5","5","Et ammon Diyos ay adi mi in-inyat si owat abog sin nan-it-itdoan mi. Baken aben agin-agin di inyat mi ay nan-itdo ta say bomaknangan mi. Ammo yo abe dedan ay tet-ewa dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_6","082_2_6","1TH","2","6","6","Et baken din pangidayawan yo ono din pangidayawan di natken ay ipogaw en dakami di inan-anap mi, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_7","082_2_7","1TH","2","7","7","olay mo waday kalintegan mi ay aapostol en Cristo ay manpaidayaw en dakayo ya manpaalos si kasapolan mi, mo adi et nan-anos kami ay kaman din iyat di ina ay manpaspasoso ya mangay-ayowan si kosto sin an-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_8","082_2_8","1TH","2","8","8","Yan sin nangibagbagaan mi sin siged ay damag en dakayo, nakasagana kami abe ay olay matey para en dakayo, tan peteg adi din layad mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_9","082_2_9","1TH","2","9","9","Adi yo ngata nemnemen di boway mi ay nan-ob-obla sin kawada mi issa, tan baken kamin owat inkaskasaba en dakayo din siged ay damag ay napo en Diyos, mo adi inpakat mi ay nan-oblas inag-agew ya olay sin labi ta waday katagoan mi ta say adi kayo maligatan ay nangisilap-oy en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_10","082_2_10","1TH","2","10","10","Inil-ila yo yan ammon Diyos abe din ogali mi en dakayo ay mamati issa. Nasantoan ya nalinteg kami met ya maga abe di inam-amag mi si nadeldelawan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_11","082_2_11","1TH","2","11","11","Ammo yo abe ay kaman din iyat di ama sin an-ak na di in-inyat mi sin esa ya esa en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_12","082_2_12","1TH","2","12","12","Tan pinapipigsa mi di nemnem yo dowan mi aben binagabagaan ya binilibilin dakayo ta onodan yo di kabibiyag ay maibagay si ipogaw en Diyos, tan sisya di mangayag en dakayo ta maitapi kayo sin panturayana ya makilak-am kayo abe sin kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_13","082_2_13","1TH","2","13","13","Kanayon adi ay man-iyaman kami en Diyos, tan sin nanngean yo sin kalin Diyos ay inbagbaga mi, pinati yo, et adi yo inbilang ay owat kalin di ipogaw mo adi nailasinan yo di katet-ewa na ay siya di din kalin di Diyos. Et din kalin Diyos ay nay, itoltoloy na ay way pantongpalana sin biyag yo ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_14","082_2_14","1TH","2","14","14","Mail-ila ay namati kayo tet-ewa, tan din naamag en dakayo et iso na din naamag sin gimgimong di ipogaw en Diyos ed Judea ay naitatapi en Jesu Cristo. Tan mo daida, pinalpaligat din kailian da ay Judio, yan mo si dakayo abe et din kailian yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_15","082_2_15","1TH","2","15","15","Judio di namsenamse sin mamadto ed nabaon, din poli da di namse en Apo Jesus, ya din iib-a da ay Judio met laeng di namalpaligat en dakami. Isonga din am-amagen da et dadlon maikontra sin layden Diyos, et kaman da aben kaibaw di am-in ay ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_16","082_2_16","1TH","2","16","16","tan padpadasen da ay manopap en dakami sin pangibagbagaan mi sin kalin Diyos sin Gentil ta maisalakan da. Et siya na di panaptapian da sin basbasol da enggana ay dadlon tomapog. Enggay kineddengan Diyos daida ay madosa ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_17","082_2_17","1TH","2","17","17","Olay mo baken nabayag di naisianan mi en dakayo ay aag-i, peteg pay dedan di iliw mi en dakayo, et inpakat mi din kabaelan mi ay mantaoli issa ta kasin takon man-asiiila. Tet-ewa pay kayman ay olay mo addawi nan kad-an mi, wada kayo pay dedan sin nemnem mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_18","082_2_18","1TH","2","18","18","Ngem layden mi pay dedan ay mantaoli issa. Et mo sak-en pay, namin ado ay pinadpadas ko ay emey issa, ngem tinopatopap Satanas dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_19","082_2_19","1TH","2","19","19","Di gapo ay layden mi pay laeng ay pasyalen dakayo, tan namnamaen mi ay ipapasnek yo ay mamati, isonga dakayo di panragsakan mi ya kaman aben gon-gona mi ay dadlon min banolen mo wada takon to sin kad-an Apo Jesus sin kasinan omalian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H12_20","082_2_20","1TH","2","20","20","Tet-ewa od adi na: dakayo di panragragsakan mi ya din gapon di madayawan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_1","082_3_1","1TH","3","1","1","Isonga idi enggay adi kami makaitpe sin nalabes ay iliw mi en dakayo, ninemnem mi ay agpos et mabay-an kami en Silas isnan ed Athens ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_2","082_3_2","1TH","3","2","2","ta dowan min ibaa issa din agi tako ay si Timoteo ay kaoblaan mi ay mansilbi en Diyos sin pangikaskasabaan mi sin siged ay damag ay maipanggep en Cristo. Inbaa mis sisya ta papigsaena ya badanganas dakayo sin pammati yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_3","082_3_3","1TH","3","3","3","ta say maga en dakayo di masangaw begew sin mapalpaligatan yo ay sana. Ammo yo met kayman ay intoding Diyos ay mapaligatan tako, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_4","082_3_4","1TH","3","4","4","tan sin nakitetean mi en dakayo, indadaan mi ay domteng di ligat tako et ammo yo kayman ay siya met laeng di napasamak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_5","082_3_5","1TH","3","5","5","Siya na di begew ay inbaak si Timoteo issa ta ammoak di maipanggep sin pammati yo, tan adiak naanosan din nanedsed-an mis damag maipanggep en dakayo yan nadandanaganak into et mo sinolisog Satanas dakayo et magay pantongpalan di obla mi issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_6","082_3_6","1TH","3","6","6","Ngem nay ay nantaolis Timoteo isna et mayat di inpadamag na maipanggep sin pammati yo ya din layad yo en Diyos ya sin gait yo. Inbaga na abe ay kanayon ay nemnemnemen yos dakami, yan din iliw yo en dakami et kaman met laeng din iliw mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_7","082_3_7","1TH","3","7","7","Isonga aag-i, olay mo palalo ay maligligatan kami ya wada abey mangipakaseseg-ang en dakami, napapigsa pay dedan di nemnem mi begew sin dinamag mi ay maipanggep sin pammati yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_8","082_3_8","1TH","3","8","8","et kaman nabaroan din biyag mi gapo ta ipapasnek yo ay mamati en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_9","082_3_9","1TH","3","9","9","Mo nemnemen mi abe din peteg ay ragsak mi sin sangoanan Diyos begew en dakayo, maga di omanay ay kali si ibaga mi sin nalabes ay iyaman mi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_10","082_3_10","1TH","3","10","10","Isonga inag-agew ya nilablabi, dadlon kamin mankararag en Diyos ta kasin takon man-asiila ta say tapian mi din kolang pay laeng sin pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_11","082_3_11","1TH","3","11","11","Sapay koma ta kaanen Diyos ay Ama tako ya si Jesus ay Apo tako din manoptopap en dakami ta way iyat mi ay emey issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_12","082_3_12","1TH","3","12","12","Sapay koma abe ta taptapian pay din Apo tako din layad yo sin iib-a yo ya sin am-in ay ipogaw ta komaman din dakdake ay layad mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H13_13","082_3_13","1TH","3","13","13","Tan mo say iyat na di, pomigsa di nemnem yo ta say nasantoan kayo ya maga di pankolangan yo sin pangiilaan Diyos ay Ama tako mo kasin omalis Jesus ay Apo tako ay mangikoyog sin am-in ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_1","082_4_1","1TH","4","1","2","Wada pay di ibaga mi en dakayo ay aag-i. Ammo yo kayman din intogon mi en dakayo ed idi begew sin kalebbengan ay indawat Apo Jesus en dakami ay maipanggep si kabibiyag ay kapnekan Diyos. Et maila ay inawatan yo ay kosto, tan siya met kayman di on-onodan yo. Ngem bagbagaan mi pay dedan si dakayo begew sin kalebbengan mi ay napo en Apo Jesus: pangaasi yo ta tapian yo pay et din siged ay ogali yo ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_3","082_4_3","1TH","4","3","3","Tan din layden Diyos et din panbalinan yos nasantoan ay ipogaw. Isonga masapol ay dadlon yon liklikan di panaddaagan yos baken yon asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_4","082_4_4","1TH","4","4","4","Dakayo abe ay lalaki, masapol ay ammoan yo di iyat yo koma ay man-ilas asawa yo. Mapteng ya nalinis koma di iyat yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_5","082_4_5","1TH","4","5","5","Baken koman din ak-aklongan di awak yo di mangiturong en dakayo ay kaman din iyat di ipogaw ay adi nangaammo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_6","082_4_6","1TH","4","6","6","Mo maipanggep isna ngarud, siliban yo ta say maga en dakayo di bomasol si ib-a na. Adi yo sowsowitiken ay manpos si baken yon oka. Tan dosaen din Apo di mangam-amag si kaman dadi ay basol ay siya met laeng din dadlon min indadaan en dakayo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_7","082_4_7","1TH","4","7","7","Tan adi pinilin Diyos datako ta man-amag takos kadodogis mo adi et ta onodan tako di nasantoan ay kabibiyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_8","082_4_8","1TH","4","8","8","Mo sino ngarud di maneteweng sin inbagak ay nay, baken owat dakami ay ipogaw di tetewengena mo adi et si Diyos, tan sisya di nangibaa sin Ispirito na ay dadlon nasantoan en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_9","082_4_9","1TH","4","9","9","Mo maipanggep pay sin layad yo sin iib-a yo ay mamati, maga met di masapol ay isolat mi en dakayo, tan enggay initdoan Diyos dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_10","082_4_10","1TH","4","10","10","et siya met kayman di inyaat yo sin am-in ay aag-i tako sin intiro ay probinsiya ay Macedonia. Isonga bagbagaan mi anggoy si dakayo ta taptapian yo et pay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_11","082_4_11","1TH","4","11","11","Agpos abe mo ipapakat yo di kabaelan yo ay maoolnos yan adi kayo makibibiyang sin am-amagen di gagait yo, mo adi et man-gaget kayo ay man-obla ta say waday katagoan yo ay siya met laeng din intogon mi en dakayo ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_12","082_4_12","1TH","4","12","12","Tan mo say ogali yo di, rispitoen din adi mamati si dakayo yan adi masapol ay mankedaw kayos kasapolan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_13","082_4_13","1TH","4","13","13","Aag-i, wada et pay di ipaammo mi en dakayo ta dadlon yon maawatan di maipanggep sin mamati ay natey ta say adi mansakit di nemnem yo ay kaman din ipogaw ay iwed namnama da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_14","082_4_14","1TH","4","14","14","Patien tako ay natey ya kasin natago si Jesus, et say gapo na ay patien tako abe ay kasin tagoen Diyos din natey ay namati en sisya et ipakoyog na en sisya sin kasinan omalian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_15","082_4_15","1TH","4","15","16","Naey di inpaammon Apo Jesus en dakami ay maipanggep sin omaliana ay sana. Bomabas sisya ay mapod langit ay mangibogaw si bilin dowan aben mankali di kangatoan ay anghel ya madnge abe din bongog di tanggoyob en Diyos. Ngem datako ay sibibiyag pay laeng sin agew ay doy, adi tako on-onaan din mamati ay natey ay en mangabat en Apo Jesus, mo adi et kasin dan matago agan-o, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_17","082_4_17","1TH","4","17","17","asi tako am-in mabigla ay maikayang ay en mangabat en sisya sin liboo. Et manlogis di, makitetee tako sin kad-ana ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H14_18","082_4_18","1TH","4","18","18","Siya na ngarud di ipanemnem tako sin iib-a tako ay mangliwliwa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_1","082_5_1","1TH","5","1","1","Mo maipanggep pay sin timpo ay maamagan dana, maga di masapol ay isolat mi en dakayo ay aag-i, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_2","082_5_2","1TH","5","2","2","tan ammo yo od kayman ay bigla di omalian din Apo ay kaman din domatngan di mangakew sin labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_3","082_5_3","1TH","5","3","3","Sin agew ay doy, wada da di mangwani en natalna di biyag da ya maga abe di pandandanagan da, asi et bigla ay domteng di dosa da ay kaman din bigla ay panligligatan di babai sin pan-anakana. Et adi da polos makalsot sin dosa ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_4","082_5_4","1TH","5","4","4","Ngem dakayo pay ay aag-i, laton ay adi kayo masdaaw sin domtengan din agew ay doy ay kaman din kasdaawan yo mo bigla ay somawang di mangakew, tan baken din mabolinget di kad-an yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_5","082_5_5","1TH","5","5","5","Tan sinilawan Diyos di nemnem tako am-in ay mamati, isonga baken din mabolinget ono labi di kad-an tako mo adi et din mapat-a ono kaagawan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_6","082_5_6","1TH","5","6","6","Mo siya di, adi tako on-onodan din ogalin di adi mamati ay kaman dan naseseyep, mo adi et mansasagana tako yan itpe tako aben awak tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_7","082_5_7","1TH","5","7","7","Tan din labi di kaseyseypan di ipogaw ya din panbetbetengan di makabeteng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_8","082_5_8","1TH","5","8","8","Ngem datako pay et wada tako sin kaagawan, isonga itpe tako koma di awak tako. Ipapasnek tako abe ay mamati ya mangipailas layad en Diyos ya sin iib-a tako, tan din pammati ya layad tako et kaman din pansalida sin pagew di soldado ta adi lesken di lawa. Itoltoloy tako abe ay mannamnama sin kaisalakanan tako, tan din namnama tako ay nay et kaman helmet ay mansalida sin toktok di soldado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_9","082_5_9","1TH","5","9","9","Tan adi met pinilin Diyos datako ta nam-osen tako di dosa na mo adi et ta maisalakan tako begew en Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_10","082_5_10","1TH","5","10","10","Natey sisya para en datako ta say olay mo natey ono deda ay matmatago tako sin kasinan omalian, makitetee tako en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_11","082_5_11","1TH","5","11","11","Isonga itoltoloy yo san inyaat yo ay man-asiliwliwa ya manbinbinadang ay mangipapapigsa sin pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_12","082_5_12","1TH","5","12","12","Wada pay di kedawen mi en dakayo ay aag-i. Agpos mo bigbigen yo ay kosto di mangipangpangolo en dakayo ay mangikalkaligatan ay mangay-ayowan ya mamagbaga en dakayo sin pangon-onodan yo en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_13","082_5_13","1TH","5","13","13","Dadlon yo koman patgen daida yan ipaila yo abe din layad yo en daida begew sin obla da. Maoolnos kayo koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_14","082_5_14","1TH","5","14","14","Itogon mi abe en dakayo ay aag-i ay bagaan yo di manbolbolakbol, papigsaen yo di nemnem di baken natoled ya madisdismaya, ya badangan yo di nakapoy di pammati na. Ipaila yo di anos yo en daida am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_15","082_5_15","1TH","5","15","15","Mo wada abe di mangamag si lawa en dakayo, adi yo ibabbaes mo adi et padasen yos kankanayon ay mangamag si siged sin iib-a yo ya sin am-in abe ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_16","082_5_16","1TH","5","16","16","Naragsak kayo komas kanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_17","082_5_17","1TH","5","17","17","Kankanayon abe ay mankararag kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_18","082_5_18","1TH","5","18","18","Olay mo sino abe ay maamag en dakayo, man-iyaman kayo en Diyos, tan siya dana di laydena ay onodan yo ay naitatapi en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_19","082_5_19","1TH","5","19","19","Adi yo toptopapen din layden di Ispirito Santo ay ipabaga en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_20","082_5_20","1TH","5","20","20","Adi yo aben laslasoyen din kanan di pankalkalian Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_21","082_5_21","1TH","5","21","21","Ngem masapol ay penken yo di am-in ay mait-itdo ta ammoan yo mo tet-ewa ay napo en Diyos. Dadlon yon onodan din siged ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_22","082_5_22","1TH","5","22","22","dowan yo pay addawian din am-in ay lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_23","082_5_23","1TH","5","23","23","Sapay koma ta si Diyos ay mangidawdawat si talna di mangipabalin en dakayo si dadlon nasantoan. Sapay koma ta salsalaknibana din ab-abiik, nemnem ya awak yo ta say maga polos di pankolangan yo sin kasin omalian Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_24","082_5_24","1TH","5","24","24","Si Diyos ay nangayag en dakayo et amagena dana, tan matalek sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_25","082_5_25","1TH","5","25","25","Aag-i, ikararagan yo kod dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_26","082_5_26","1TH","5","26","26","Komostaen yo abe din am-in ay gait tako ay mamati issa ay mangipaila ay manlilinayad kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_27","082_5_27","1TH","5","27","27","Begew sin kalebbengak ay napo en Apo Jesus, ibilin ko en dakayo ay ibasa yo din solat ay nay sin am-in ay aag-i tako issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H15_28","082_5_28","1TH","5","28","28","Sapay koma ta seg-angan Jesu Cristo ay Apo tako si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_1","083_1_1","2TH","1","1","1","Sak-en si Pablo ay napoan din solat ay nay. Din gait ko abe ay nangisolat et da Silas en Timoteo. Naey di solat mi en dakayo ay gimong di mamati issan ed Tessalonica ay naitatapi en Diyos Ama ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_2","083_1_2","2TH","1","2","2","Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos Ama ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_3","083_1_3","2TH","1","3","3","Masapol ay kanayon ay man-iyaman kami en Diyos begew en dakayo ay aag-i, et kosto mo say iyat mi di, tan manamnamed ay pomigpigsa di pammati yo ya dowan aben mataptapian di panlilinaydan di esa ya esa en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_4","083_1_4","2TH","1","4","4","Isonga sin gimgimong di ipogaw en Diyos ay paspasyalen mi, it-it-ek mi din anos yo ya din pangipapasnekan yo ay mamati olay mo peteg ay mapalpaligatan kayo begew sin pammati yo ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_5","083_1_5","2TH","1","5","5","Say kaipailaan di kostokosto ay pangokoman Diyos sin kaipoipogaw, tan din pangan-anosan yos ligat gapo ta ipogaw en Diyos dakayo et maam-amag en dakayo ta say ikeddeng Diyos ay maikari kayo ay maitapi sin panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_6","083_1_6","2TH","1","6","6","Kostokosto met di iyat Diyos ay mangokom, tan din mamalpaligat en dakayo et paligatena abe si daida, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_7","083_1_7","2TH","1","7","7","dowana pay pasaldengen din ligat tako ay mapalpaligat ed wani. Say amagena di mo manpailas Apo Jesus sin kasinan omalian ay mapod langit ay mangikoyog sin manakabalin ay aanghel na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_8","083_1_8","2TH","1","8","8","Wada abey manbidbidang ay apoy ay manlikob en sisya. Omalis sisya ay ena dosaen daida ay manigaan ay mangammo en Diyos ya adi mamatpati sin siged ay damag ay maipanggep en Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_9","083_1_9","2TH","1","9","9","Din ison di dosa da et maisian da ay eng-enggana en Apo Jesus yan adi da il-ilaen din nakaskasdaaw ay panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_10","083_1_10","2TH","1","10","10","Din omaliana abe sin agew ay doy et ta dayawen am-in ay ipogaw na ay mamati ya masdaaw da sin kinadiyos na. Et maibilang kayo abe en daida, tan pinati yo din kalin Diyos ay inbagbaga mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_11","083_1_11","2TH","1","11","11","Isonga kanayon ay ikarkararagan mis dakayo ta panbalinen Diyos dakayo si ipogaw ay maikari sin nangayagana en dakayo. Sapay koma abe ta iturong nas dakayo si panakabalina ta matongpal am-in di siged ay panggep yo ya makdeng abe di am-in ay am-amagen yo begew sin pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H21_12","083_1_12","2TH","1","12","12","Tan mo say maamag di, madayaw si Jesus ay Apo tako begew en dakayo yan madayaw kayo abe begew en sisya. Maamag am-in dana begew sin seg-ang en Diyos tako ya si Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_1","083_2_1","2TH","2","1","1","Wada pay di kedawen mi en dakayo ay aag-i maipanggep sin kasin omalian di Apo tako ay si Jesu Cristo ya din masinopan tako sin kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_2","083_2_2","2TH","2","2","2","Baken koman nalaka ay magolo di nemnem yo ono madanagan kayo sin pinalpalbo da ay wada di inpadto mi ono inbaga mi ono insolat mi ay enggay dinmateng din agew ay kasin omalian din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_3","083_2_3","2TH","2","3","3","Olay mo sinoy ibagbaga da, adi kayo maiet-etekan ay mamatis di, tan adi mabalin ay domteng din agew ay doy engganay bomala di ad-ado ay ipogaw ay mangontra en Diyos ya manpaila abe din mangontra sin am-in ay linteg Diyos ay natodingan ay madosa ed infierno. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_4","083_2_4","2TH","2","4","4","Kontraenas Diyos ya din am-in ay sinan didiyos ya olay mo sino abe ay daydayawen di ipogaw yan pangangatoena din awak na mo si daida am-in. Et en tomokdo sin Timplon Diyos ay mangwani en sisya ay mismo si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_5","083_2_5","2TH","2","5","5","Adi yon samet nilinglingan am-in dana, tan inbagak met dedan en dakayo sin kawadak issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_6","083_2_6","2TH","2","6","6","Isonga ammo yo abe mo sino di manoptopap sin doy ay mangontra sin am-in ay linteg Diyos ta adi manpaila engganas domateng din timpo ay inkeddeng Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_7","083_2_7","2TH","2","7","7","Wada da kayman ed wani di mangonkontra en Diyos, ngem adi pay laeng maammoan din amagen ton din doy ay mangontra sin am-in ay linteg Diyos, yan adi aben maamag engganas kaanen Diyos din manoptopap en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_8","083_2_8","2TH","2","8","8","Mo makaan di, asi pag manpaila din doy ay mangontra. Pag omali si Apo Jesus yan maila din mankoniniing ay kinadiyos na, et bigla ay maabak din doy ay mangontra yan peslen Apo Jesus ay mamod-ok en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_9","083_2_9","2TH","2","9","9","Ngem sin daan di kaabakana, gapo ta wada en sisya din panakabalin Satanas, ipaila na di am-in ay kalasin di milagro ya nakaskasdaaw ay sinyal ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_10","083_2_10","2TH","2","10","10","ya am-in abe ay lawa ay mangietek en daida ay maisian en Diyos ay madosa. Din begew ay madosa da et sinigsigaan da ay mamanol ya mamati sin tet-ewa ay maipanggep en Apo Jesus ta maisalakan da koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_11","083_2_11","2TH","2","11","11","Isonga iturong Diyos di nemnem da ta dadlon dan maietekan ya patien da di baken tet-ewa ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_12","083_2_12","2TH","2","12","12","ta asi da am-in makeddengan ay madosa, tan adi da dedan pinati din tet-ewa, mo adi et ginan-ganas da di basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_13","083_2_13","2TH","2","13","13","Ngem mo dakayo pay ay aag-i ay laylayden din Apo, masapol ay man-iyaman kami en Diyos si kankanayon begew en dakayo. Tan nanlogi sin damdamo, pinipilin Diyos ay dakayon to di maisalakan begew sin pamatian yo sin tet-ewa ya din pangipanbalinan di Ispirito Santo en dakayo si nasantoan ay ipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_14","083_2_14","2TH","2","14","14","Inayaganas dakayo ay maisalakan babaen sin siged ay damag ay inkaskasaba mi en dakayo ta maibilang kayo sin mankoniniing ay kinadiyos en Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_15","083_2_15","2TH","2","15","15","Isonga aag-i, ipapasnek yo sin nemnem yo din tinawid tako ay mait-itdo ay init-itdo mi en dakayo sin kawada mi issa ya sin insolat mi en dakayo ta say dadlon yon onodan si kankanayon ay adi masangsangaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H22_16","083_2_16","2TH","2","16","17","Sapay koma ta si Jesu Cristo ay Apo tako ya si Diyos ay Ama tako di mangipapigpigsa sin nemnem yo ya mamadang en dakayo ta pag siged di am-amagen ya kankanan yo. Tan inpailan Diyos din layad na en datako, yan begew sin seg-ang na en datako, indawat na abe di komakaman ay pomigsaan di nemnem tako ya din siged ay namnama tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_1","083_3_1","2TH","3","1","1","Wada pay di at-atik ay ibaga mi en dakayo ay aag-i. Ikararagan yo kod dakami ta maganno ay mandinamag din kalin di Apo ya ta banolen ya patien di ipogaw ay manmannge ay kaman din inyaat yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_2","083_3_2","2TH","3","2","2","Ikararag yo kod abe ay salakniban Diyos dakami si lawa ay ipogaw, tan baken am-in ay ipogaw dedan et mamati da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_3","083_3_3","2TH","3","3","3","Ngem olay, tan matalek din Apo, et sisya di mangipapigpigsa ya manalaknib en dakayo en Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_4","083_3_4","2TH","3","4","4","Manbegew abe en sisya, namnamaen mi ay itoltoloy yo ay mangam-amag sin ibilbilin mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_5","083_3_5","2TH","3","5","5","Sapay koma ta iturong na di nemnem yo sin layad Diyos en dakayo ya din anos en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_6","083_3_6","2TH","3","6","6","Naey di ibilin mi en dakayo ay aag-i begew sin kalebbengan mi ay napo en Apo Jesu Cristo. Adi kayo makipolpolapol sin iib-a yo ay mamati ay nasadot ay man-obla ay adi manongpal sin inbilin mi en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_7","083_3_7","2TH","3","7","7","Tan dakayo ay mismo et ammo yo met dedan ay tadonen yo koma din ogali mi sin nakitetean mi en dakayo. Tan adi kami met nasadot ay man-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_8","083_3_8","2TH","3","8","8","Maga abe di in-ina mis masapol mi si adi mi binaybayadan, tan inkalkaligatan mi ay nan-obla si inagew ya linabi ta say maga en dakayo di maligatan sin kasapolan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_9","083_3_9","2TH","3","9","9","Say inyaat mi di ta waday tadonen yo, olay mo waday kalintegan mi ay mankedaw en dakayo si kasapolan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_10","083_3_10","2TH","3","10","10","Tan sin deda kamis sa, inbilin mi en dakayo ay adi kayo pakpakanen din manigaan ay man-obla. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_11","083_3_11","2TH","3","11","11","Say isolat mi na en dakayo tan wada kano en dakayo di manbolbolakbol ay baken dan man-gaget ay man-obla mo adi man-gaget da anggoy ay makibibiyang sin am-amagen di gagait da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_12","083_3_12","2TH","3","12","12","Begew sin kalebbengan mi ay napo en Apo Jesu Cristo, bagaan mi din ipogaw ay doy yan ibilin mi en daida ay neekan da koma ay man-obla ta say waday katagoan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_13","083_3_13","2TH","3","13","13","Mo dakayo abe ay aag-i, adi kayo maom-oma ay mangam-amag si siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_14","083_3_14","2TH","3","14","14","Mo wada pay di manigaan ay manongpal sin inbagbaga mi sin solat ay nay, nemnemnemen yo mo sinos sisya dowan yo aben adi kapolpolapol ta way iyat na ay mabainan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_15","083_3_15","2TH","3","15","15","Ngem adi yo pay ibilbilang ay kaibaw yo mo adi et agi yo ay masapol ay mabagbagaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_16","083_3_16","2TH","3","16","16","Sapay koma ta din Apo ay napoan di talna tako di kanayon ay mangidawat en dakayos talna olay intoy mapasamak en dakayo. Sapay koma abe ta kanayon ay wadas sisya en dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_17","083_3_17","2TH","3","17","17","Sak-en si Pablo ay nangisolat sin nay kakdengan di solat ay inpaisolat ko. Siya nay iyaat ko sin am-in ay solat ko ta maammoan ay tet-ewa ay napo en sak-en, tan maimatonan dedan din iyaat ko ay mansolsolat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("H23_18","083_3_18","2TH","3","18","18","Sapay koma ta seg-angan Jesu Cristo ay Apo tako si dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_1","084_1_1","1TI","1","1","1","Sak-en si Pablo ay apostol en Cristo Jesus, tan say inbilin Diyos ay mangisalakan en datako ya si Cristo Jesus ay namnamaen tako ay mangamag sin am-in ay sedsed-en tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_2","084_1_2","1TI","1","2","2","Naey di solat ko en sik-a ay Timoteo ay ibilang ko ay tet-ewa ay anak kos pammati. Sapay koma ta wada en sik-a di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Cristo Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_3","084_1_3","1TI","1","3","3","Sin kinmaanak issa ay manpa-Macedonia, intogon ko en sik-a ay mantetee ka issan ed Efeso et nay ipidwak ay mangitogon, tan wada da issa di mangit-itdos natnatken et masapol ay bilinem daida ta isaldeng da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_4","084_1_4","1TI","1","4","4","Bilinem abe ta adi da nemnemnemen si kanayon din daddad-at di ipogaw ed nabaon ya din andoando ay lislistaan di ngadngadan di iiyon-a, tan din kaman dadi et owat pan-iibawan di ipogaw. Maga di ibadang da sin matongpalan di planon Diyos, tan din pangammoan ya pangon-onodan tako sin planon Diyos et babaen sin pammati tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_5","084_1_5","1TI","1","5","5","Say ibilin mo dana en daida ta mo patien da, waday kosto ay layad da sin iib-a da, tan din napoan di layad ay nay et din siged ya nalinis ay nemnem ay adi nataptapian si kadodogis ya din naimposoan ay pammati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_6","084_1_6","1TI","1","6","6","Wada di odom ay ipogaw ay nanaynan sin siged ay ogali ay nay, et say begew ay nasangaw das diskotil ay magay silbi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_7","084_1_7","1TI","1","7","7","Layden da ay mangitdo sin linteg Diyos, ngem di katet-ewa na et adi da maawatan din ipapapilit da ay tet-ewa yan olay din kali ay ibagbaga da et adi da ammo din laydena ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_8","084_1_8","1TI","1","8","8","Mo maipanggep pay sin linteg Diyos, ammo tako kayman ay siged din linteg ay sana dalo et mo din pangos-osalan di ipogaw et din kosto ay kaiosalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_9","084_1_9","1TI","1","9","9","Maawatan tako koma ay baken din nalinteg ay ipogaw di gapo ay naamagan di linteg mo adi et din lawa ay ipogaw ay kaman dana: din managlabsing si linteg ya adi manpaituray sin waday turay na, din manigaan ay mandayaw en Diyos ya din makabasol, din baken relihioso ya din manglaslasoy si maipanggep en Diyos, din manpeses ama na ono ina na ya din manpeses ib-a na ay ipogaw, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_10","084_1_10","1TI","1","10","10","din manaddaag si bakenan asawa, din lalaki ay manaddaag si ib-a na ay lalaki, din manpap si ib-a na ay ipogaw ta ilako na ay maibag-en, din makaetek ya mangisapatas baken tet-ewa, ya am-in di odom ay mangamag si maikontra sin kosto ay mait-itdo. Para sin ipogaw ay kaman dana din naamagan di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_11","084_1_11","1TI","1","11","11","Din tet-ewa ay initdok ay nay ay maipanggep sin linteg et maibasar sin sigesiged ay damag ay intalek din kangatoan ya madaydayaw ay Diyos en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_12","084_1_12","1TI","1","12","12","Man-iyamanak en Cristo Jesus ay Apo tako ay mangipapigpigsa en sak-en ay mangamag sin nay ay obla, tan inbilang na ay matalekak ay ipogaw et dinotokanas sak-en ay mansilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_13","084_1_13","1TI","1","13","13","Say inyat na di olay mo ed idi, pinalawlawak sisya dowanak aben pinalpaligat ya inin-insolto. Ngem sineg-angan Diyos sak-en pay dedan, tan ed idi adiak pay laeng mamati isonga adiak ammo ay lawa di inam-amag ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_14","084_1_14","1TI","1","14","14","Peteg adi ay dakdake di seg-ang ay inpailan din Apo en sak-en, tan indawat na en sak-en din pammati ya layad para en sisya ya sin gagait ko ay siya met laeng di idawdawat na en datako ay naitatapi en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_15","084_1_15","1TI","1","15","15","Tet-etet-ewa din nay mait-itdo ya dadlon mapati: inmalis Cristo Jesus isnan daga ta say isalakana di nakabasol. Sak-en od kayman din kalawlawaan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_16","084_1_16","1TI","1","16","16","Et siya na met laeng di begew ay naseg-angan Diyos en sak-en, ta way iyat Cristo Jesus ay mangipaila sin adi kaabos ay anos na en sak-en ay kalawlawaan ay nakabasol. Inyat nas di ta say pannemneman di ipogaw ay mamati en sisya sin tapin di agew ya mangawat si biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_17","084_1_17","1TI","1","17","17","Isonga sapay koma ta mabigbig ya madayaw ay eng-enggana din Ari ay iwed patinggan di panturayana, din es-esa ay Diyos ay adi katkatey ya adi kaila. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_18","084_1_18","1TI","1","18","18","Din inbilin ko ay nay en sik-a ay Timoteo ay anak ko et maibasar met laeng sin naipadto ed idi ay maipanggep en sik-a. Adim linglinglingan din naipadto ay sana ta say tomoled ka ay manglaban sin am-in ay lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_19","084_1_19","1TI","1","19","19","Sin panglablabanam si lawa, ipapasnek mo ay mamati ya dadlon mon siliban ta nadalos di konsensiam, tan wada di ipogaw ay gapo ta tineteweng da din konsensia da, dinadael dan pammati da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T11_20","084_1_20","1TI","1","20","20","Din dowa en daida et da Himeneus en Alexander ay inpolang ko en Satanas ta say pan-adalan da ay adi da palawlawaen si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_1","084_2_1","1TI","2","1","1","Naey pay di ibagak en sik-a. Di damo et masapol ay ikararagan tako di am-in ay ipogaw yan mankedaw ya man-iyaman tako en Diyos para en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_2","084_2_2","1TI","2","2","2","Ikararagan tako abe din aari ya am-in di odom ay nangato di saad na ta say natalna di biyag tako sin pansilsilbian tako en Diyos ya sin pangon-onodan takos kosto ay ogali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_3","084_2_3","1TI","2","3","3","Tan siged mo say iyat tako di et siya abe di kapnekan Diyos ay mangisalakan en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_4","084_2_4","1TI","2","4","4","Mapnek si Diyos sidi tan laydena ay maisalakan am-in ay ipogaw ya maammoan da abe din tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_5","084_2_5","1TI","2","5","5","Say laydena di tan es-esa di Diyos yan es-esa abe di makikali en sisya para sin am-in ay ipogaw. Sisya din ipogaw ay si Cristo Jesus ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_6","084_2_6","1TI","2","6","6","ay nangidawat sin awak na ta say mangsobot sin am-in ay ipogaw. Naamag di sin kosto ay timpo ay pinilin Diyos, et say nangipailaana ay laydena ay maisalakan am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_7","084_2_7","1TI","2","7","7","Siya na abe di begew ay dinotokanas sak-en ay mangaskasaba ya man-apostol ta enak itdo en daida ay Gentil din tet-ewa ay mait-itdo ta say patien da. Tet-ewa met na, baken etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_8","084_2_8","1TI","2","8","8","Laydek pay ngarud ay sin am-in ay gimong di mamati, din lallalaki di mangipangolo sin pankararagan yo, ngem masapol ay nasantoan da ya maga abe di ibobonget da ono ib-ibawen da mo ikayang dan takkay da ay mankararag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_9","084_2_9","1TI","2","9","9","Mo din babbabai abe, manbabado da koma si baken nangingina ya maianam ay bado ay maibagay en daida. Adi da koma aben palaloen din pangaltian da sin book da ya din pangiamagan da sin nabanol ay aritos ya keke ya odom ay kaman da nay ay naamag si balitok ono odom ay nangina. Tan din nemnemen da koma et baken din pangipailaan da sin kabasang da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_10","084_2_10","1TI","2","10","10","mo adi et din siged ay amag ay pangipailaan da sin pammati da, tan say maibagay sin babbabai ay mangwani en mandayaw da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_11","084_2_11","1TI","2","11","11","Igiginek koma abe din babbabai sin pan-ad-adalan da sin kalin Diyos yan ibaba dan awak da sin man-it-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_12","084_2_12","1TI","2","12","12","Adiak it-itlok ay din babbabai di mangitdo sin lallalaki ono mangipangolo en daida. Masapol ay igiginkan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_13","084_2_13","1TI","2","13","13","Tan sin namarsuaan Diyos si ipogaw, pinarsua nas Adan agan-o, asi pag si Eva. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_14","084_2_14","1TI","2","14","14","Yan baken si Adan di naietekan mo adi din babai, isonga sisya di nangon-ona ay binmasol en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T12_15","084_2_15","1TI","2","15","15","Siya na di begew ay mapaligatan di babbabai ay man-anak, ngem maisalakan da pay dedan dalo et mo itoltoloy da ay mamati ya manglaylayad sin iib-a da ya mangonod si nasantoan ay kabibiyag dowan da pay an-annadan abe din am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_1","084_3_1","1TI","3","1","1","Tet-ewa adi din kanan da ay din mayad ay manbalin si pangolon di mamati et nabanol ay obla di laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_2","084_3_2","1TI","3","2","2","Gapo ta nabanol di ay obla, masapol ay maga di maipabasol sin pangolo. Masapol abe ay es-esa di asawa na ya adi makibabbabai. Masapol ay nanemneman ya naannad ay ipogaw ay makaitpe sin awak na. Masapol ay managsangaili ya nalaing ay man-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_3","084_3_3","1TI","3","3","3","Din ogali na abe et masapol ay baken makabeteng ya baken mabonget ono makaibaw mo adi et naanos. Masapol ay adi na gamgamgamen di pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_4","084_3_4","1TI","3","4","4","Mo maipanggep abe sin pamilya na, masapol ay kosto di iyat na ay mangolnos ya mamilin en daida ta say managtongpal di an-ak na ya rispitoen das sisya ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_5","084_3_5","1TI","3","5","5","Tan mo adi na ammo ay mangolnos sin pamilya na, ay kabaelana aya ay mangayowan sin gimong en Diyos? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_6","084_3_6","1TI","3","6","6","Din pangolon di mamati et masapol abe ay baken ipogaw ay kapatpati na tan into et mo ngomato di nemnem na et say begew si pangeddengan Diyos en sisya ay madosa ay kaman din naamag sin Diablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_7","084_3_7","1TI","3","7","7","Masapol abe ay mayat di ogali na sin pangilan di adi mamati tan into et mo pis-oyen das sisya et say maknaana sin tagdey di Diablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_8","084_3_8","1TI","3","8","8","Din mapili pay si mamadbadang sin papangolo et masapol met laeng ay maikari da ay marispito ya baken makalkalopti di dila da. Masapol ay adi da makabeteng ya adi da gamgamgamen di pilak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_9","084_3_9","1TI","3","9","9","Masapol abe ay dadlon dan patien din tet-ewa ay mait-itdo ay maipanggep sin pammati ay inpaammon Diyos en datako dowan nadalos abe di konsensia da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_10","084_3_10","1TI","3","10","10","Din pilien yo ay bomadbadang, masapol ay mapaneknekan da on-ona ta mo maga di maammoan ay basol da, asi mabalin ay mansilbi da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_11","084_3_11","1TI","3","11","11","Din as-awa da abe et masapol ay maikari da ay marispito ya baken aben manag-olit. Masapol abe ay naannad ya matalek da sin am-in ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_12","084_3_12","1TI","3","12","12","Di esa abe ay masapol en daida ay mamadbadang et masapol ay es-esa di as-awa da ya adi da makibabbabai. Masapol abe ay ammo da ay mangolnos ay kosto sin an-ak da ya pamilya da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_13","084_3_13","1TI","3","13","13","Mo es-esten da abe din obla da ay mamadbadang, gon-oden da din rispiton di iib-a da et wada abe di toled da ay mangibaga si maipanggep sin pammati da en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_14","084_3_14","1TI","3","14","14","Sapay koma ta adi mabayag yan way iyat ko ay emey issa, ngem isolat ko dana en sik-a pay dedan ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_15","084_3_15","1TI","3","15","15","into et mo mataktakak, ta say ammoem din kabibiyag ay onodan koma din pamilyan di matmatago ay Diyos. Siya dana din am-in ay ipogaw Diyos ay nangitalkana sin tet-ewa ay mait-itdo ta ilaen da ay maitdo ay kosto ya adi masoksokatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T13_16","084_3_16","1TI","3","16","16","Ammo tako od am-in ay peteg ay nabanol din patpatien tako ay maipanggep en Cristo Jesus. Adi naipaammo ed idi ngem inpaammon Diyos en datako ed wani: Nanpaila ay ipogaw, et pinaneknekan din Ispirito Santo ay maga polos di pankolangana. Inil-ilan aben di aanghel. Naikaskasaba din maipanggep en sisya sin kailiili, et wada da isnan lobong di namati en sisya. Naikayang abes sisya ed langit ay madayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_1","084_4_1","1TI","4","1","1","Nalawag din inpaammon din Ispirito Santo ay sin tapin di agew wada di manaynan sin kosto ay pammati, tan patien da di makaetek ya nasikap ay dimonyo et onodan da din it-itdo da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_2","084_4_2","1TI","4","2","2","Din mait-itdo ay nay et say it-itdon di agin sisiged ya makaetek ay ipogaw ay enggay nadadael di konsensia da ay kaman naatongan si naldang ay landok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_3","084_4_3","1TI","4","3","3","Din ipogaw ay nay et iparit da di mangasawa yan kanan da abe en maiparit di odom ay makan, ngem si Diyos pay et pinarsua na dana ay kalasin di makan ta say kanen tako ay mamati en Cristo ya mangammo sin tet-ewa ay mait-itdo mo makaiyaman tako en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_4","084_4_4","1TI","4","4","4","Tan siged am-in di pinarsuan Diyos, isonga maga koma di paniyewen tako mo adi et awaten tako am-in ay idawdawat Diyos ay man-iy-iyaman en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_5","084_4_5","1TI","4","5","5","Tan maibilang ay siged begew sin kalin Diyos ya din kararag tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_6","084_4_6","1TI","4","6","6","Mo itdom dana sin iib-a ay mamati issa, siged di pansilsilbiam en Cristo Jesus, et ipailam abe ay dadlon kan naawatan din tet-ewa ay maipanggep sin pammati tako ya din siged ay mait-itdo ay inon-onodam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_7","084_4_7","1TI","4","7","7","Addawiam din doy ay daddad-at ed nabaon ay magay silbi na, tan baken maipanggep sin tet-ewa ay Diyos, yan paingsaem ay mangadal ya mangonod si nadiyosan ay kabibiyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_8","084_4_8","1TI","4","8","8","Tan mo paknegen tako din awak tako, wada kayman di at-atik ay silbi na, ngem mo paingsaen tako pay di nemnem tako ay mangonod si nadiyosan ay kabibiyag, magay gedeng di pansigdan tako, tan gon-oden tako di baro ay biyag ay mapmapo en Diyos, baken owat ed wani mo adi et sin tapin di agew abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_9","084_4_9","1TI","4","9","9","Tet-etet-ewa din nay inbagak ya dadlon mapati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_10","084_4_10","1TI","4","10","10","Say gapo na ay ipakat takon kabaelan tako ay mansilbi en Cristo, tan din poon di namnama tako et din matmatago ay Diyos ay mangisalakan sin am-in ay ipogaw, namnamed si datako ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_11","084_4_11","1TI","4","11","11","Say itdom am-in dana ay inbagak en sik-a en daida issa yan bilinem abes daida ta onodan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_12","084_4_12","1TI","4","12","12","Adi ka manbabbain mo waday manglaslasoy en sik-a begew sin kinaanak mo, mo adi et siged di iyat mo ay mankali ya siged abey ogalim ta say tadonen di mamati. Ipailam abe en daida din layad mo sin iib-am, din talek mo en Diyos, ya din kinamaiwed di kadodogis sin nemnem ya amag mo ta siya abe di tadonen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_13","084_4_13","1TI","4","13","13","Di laydek ay amagem engganas emeyak issa et estem ay mangibasbasa sin kalin Diyos mo masinop kayo dowan ka aben mankaskasaba ya man-it-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_14","084_4_14","1TI","4","14","14","Adi ka baybay-an din kabaelan ay indawat din Ispirito Santo en sik-a ed idi sin nangapayan di papangolon di mamati en sik-a ya din nangibagaan di mamadto ay siya say kabaelam, mo adi et osalem din kabaelam ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_15","084_4_15","1TI","4","15","15","Imongsan mon nemnem mo sin pangon-onodam en dana ay intogon ko ta say ilaen am-in di ipogaw ay komoskosto di iyaat mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T14_16","084_4_16","1TI","4","16","16","Dadlon kan siliban din ogalim ya din it-itdom, tan mo ipapasnek mo ay mangiyat sina, baken din awak mo anggoy di isalakan mo mo adi et daida abe ay manmannge en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_1","084_5_1","1TI","5","1","1","Mo wada di bomasol ay naknakay mo sik-a, adim bodbodtaken, mo adi nainayad di iyat mo ay mamagbaga en sisya ay kaman mon say si ama. Din lallalaki abe ay iiyogtan mo sik-a, ibilang mo ay kaman mon agi si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_2","084_5_2","1TI","5","2","2","Mo din babbabai pay ay pangpangoan mo sik-a, ibilang mo ay kaman mon si ina, ya din iiyogtan abe mo sik-a, kaman mon agi si daida ay maga di natken ay nemnem mo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_3","084_5_3","1TI","5","3","3","Mo wada di babbabai ay nalasang, rispitoen yos daida yan badangan yo abe mo iwed di toton-od das mangay-ayowan en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_4","084_5_4","1TI","5","4","4","Ngem mo wada di an-ak ono aap-o da, masapol ay maawatan dana ay din pangon-onaen da koma sin pansilsilbian da en Diyos et din pangay-ayowanan da sin nakin anak en daida ya sin apo da ay manobalit en daida, tan say kapnekan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_5","084_5_5","1TI","5","5","5","Din nalasang ay maga polos di mangay-ayowan en sisya et namnamaena ay si Diyos di mamadbadang en sisya, isonga itoltoloy na ay mankarkararag ay mankedkedaw si badang Diyos si inag-agew ya linablabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_6","084_5_6","1TI","5","6","6","Ngem din nalasang pay ay naimongsan di nemnem na sin pannam-ayana, kaman natey ay maipanggep en Diyos olay mo matmatago pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_7","084_5_7","1TI","5","7","7","Say ibilin mo dana sin mamati issa ta maga di pangipabasbasolan di odom ay ipogaw en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_8","084_5_8","1TI","5","8","8","Tan mo waday mamati ay manigaan ay mangayowan sin toton-od na, namnamed din pamilya na, tinaynana din pammati na. Din kaman nadi ay ipogaw et lawlawa di ogali na mo din adi namati, tan olay din adi namati, ammo da ay mangayowan sin toton-od da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_9","084_5_9","1TI","5","9","9","Din nalasalasang ay ilista yo, masapol ay mantawen das enemapolo ya nasurok yan namingsan anggoy ay nakiasawa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_10","084_5_10","1TI","5","10","10","Masapol abe ay madamdamag din siged ay inam-amag da ay kaman dana: kosto di inyaat da ay nangay-ayowan sin an-ak da, managsangaili da, inbaba dan awak da ay mansilbi sin ipogaw en Diyos, binadbadangan da di naligatan ay ipogaw, ya nagaget da ay nangam-amag si kompormi ay siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_11","084_5_11","1TI","5","11","11","Mo din nalasang pay ay baken onay nabakes, adi yo itaptapis daida sin listaan, tan mo pomigsa din layden di awak da mo din panggep da ay mansilbi en Cristo, layden da kasin ay makiasawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_12","084_5_12","1TI","5","12","12","Et mo say iyat da di, pabasolen di ipogaw si daida, tan nilabsing da dedan din sigod ay inkari da en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_13","084_5_13","1TI","5","13","13","Di esa abe ay begew ay adi yo koma itaptapis daida sin listaan et ipaingsa da di sadot et owat dan lomikeliked sin kabeebeey dowan da et aben mantaytayoktok ya makibibiyang sin am-amagen di iib-a da ay mangingalngalawngaw si adi lemebbeng ay maibaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_14","084_5_14","1TI","5","14","14","Isonga din pannemnem ko et agpos mo kasin makiasawa din nalasalasang ay baken onay nabakes ta man-anak da yan asikasoen dan beey da ta say magay wayan di kaibaw tako ay mamis-oy en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_15","084_5_15","1TI","5","15","15","Say itogon ko na, tan waday odom ay nalasang ay enggay nasangaw da ay nangonod en Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_16","084_5_16","1TI","5","16","16","Din maodi ay ibagak ay maipanggep sin nalasalasang et mo waday babai ay mamati ay way toton-od na ay nalasang, sisya koma di mangayowan en daida ta adi maligatan din gimong di mamati ta say way iyat di gimong ay mangayowan sin nalasalasang ay magay toton-od na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_17","084_5_17","1TI","5","17","17","Maipanggep loman sin papangolo ay nas-et di pangipangoloan da sin mamati et ibilang yo koma ay maikari da ay mabigbig ya malagboan ay kosto, namnamed si daida ay nagaget ay mangaskasaba ya man-it-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_18","084_5_18","1TI","5","18","18","Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Adim bosbosalan di baka ay mangigatgatin ay mangirik si pagey ta way iyat na ay mangan.” Yan kanana abe, “Din man-obla et maikari ay malagboan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_19","084_5_19","1TI","5","19","19","Mo waday ipabasol da sin pangolon di mamati, adi ka dengdengngen malaksig mo waday dowa ono tolo ay ipogaw ay manistigo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_20","084_5_20","1TI","5","20","20","Ngem mo tet-ewa ay binmasol yan adi na dokogan, masapol ay bagbagaam sisya sin sangoanan di gimong ta emegyat di odom ay manadon en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_21","084_5_21","1TI","5","21","21","Bilinek sik-a sin pangiilaan Diyos ya si Cristo Jesus ya din nasantoan ay aanghel ta patiem dana ay inbagbagak ay adi ka idomdoma di olay sino ay ipogaw, mo adi pan-iisoem di nemnem mo en daida am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_22","084_5_22","1TI","5","22","22","Mo wada abey piliem si mansilbi en Cristo, adi ka maag-agagan ay mangdotok en sisya. Tan mo waday basol na dowan ka et dotokan, mailak-am ka dedan sin basol na. Estem ngarud din amagem ta addawiam din am-in ay lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_23","084_5_23","1TI","5","23","23","Baken anggoy di danom si in-inomem, mo adi et man-inom ka abes sinat-ik ay arak para sin sakit di eges mo, tan namin ado ay nansaksakit ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_24","084_5_24","1TI","5","24","24","Maipanggep loman sin mamiliam si mansilbi en Cristo, nemnemem ay waday ipogaw ay naaammoan di basol na olay mo daan dan maidarum. Wada abey naisassaot di basol na, ngem maammoan sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T15_25","084_5_25","1TI","5","25","25","Iso na sin ipogaw ay mangam-amag si siged, tan waday siged ay amag ay nalaka ay maammoan, wada abey adi maammoan ay dagos, ngem maammoan dedan sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_1","084_6_1","1TI","6","1","1","Naey abe di ibilin ko sin babag-en ay mamati. Masapol ay rispitoen da ay kosto din among da tan into et mo wada di mangipalawlawa sin ngadan Diyos ya din it-itdo tako begew sin kolang di rispito da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_2","084_6_2","1TI","6","2","2","Din bag-en abe ay mamati din among na et adi na koma kanan en gapo ta agi na ay mamati, olay adi na rispitoen ay kosto. Es-estena koma ay mansilbi en sisya, tan din mangon-gon-od sin obla na et ib-a na ay mamati ay laylayden Diyos. Siya dana di itdom ya ibilin mo sin mamati issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_3","084_6_3","1TI","6","3","3","Mo waday man-itdos natken ya adi na onodan din kosto ay mait-itdo ay napo en Jesu Cristo ay Apo tako ay maiturong si nadiyosan ay kabibiyag, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_4","084_6_4","1TI","6","4","4","siya di din ipogaw ay nalalastog di nemnem na dowan et maga di ammo na. Din kaman dana ay ipogaw et natnatken di nalabes ay layad da ay makidisdiskotil sin banag ay magay silbi na ya makisongsongbat si maipanggep sin olog di kali. Din pantongpalan di kaman dadi ay ogali et apos, mankokontra ay nemnem, lawa ay kali maipanggep si ib-a, lawa ay sospitsa si ib-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_5","084_6_5","1TI","6","5","5","ya kanayon ay ibaw, tan enggay lawa di nemnem da et inaddawian da din tet-ewa ay mait-itdo. Kanan da en mo mamati da en Diyos, say bomaknangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_6","084_6_6","1TI","6","6","6","Ad-ado kayman di ganaben di ipogaw ay mamati en Diyos dalo et mo mapnek sin wada en sisya, ngem baken gamgameng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_7","084_6_7","1TI","6","7","7","Tan maga di inbel-ay takos nan lobong sin naianakan tako; maga met abe di itakin tako sin komaanan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_8","084_6_8","1TI","6","8","8","Isonga basta waday omanay si kanen tako ya bado tako, mapnek tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_9","084_6_9","1TI","6","9","9","Ngem din man-gamgamgam ay bomaknang, nalaka ay masolisog da et kaman dan nakna sin ad-ado ay ak-aklongan da ay niloloko ay manadael en daida. Yan din ak-aklongan da ay doy et kaman say manganod en daida sin dosa ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_10","084_6_10","1TI","6","10","10","Tan din pangamgamgaman di ipogaw si pilak et siya na di poon di am-in ay kalasin di lawa. Begew sin kinagamgam da ay nay, waday ipogaw ay nanokog sin patpatien tako, et say nangaan das ad-ado ay sakit di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_11","084_6_11","1TI","6","11","11","Ngem mo sik-a pay ay mansilsilbi en Diyos, addawiam am-in dana et ipakat mo di kabaelam ay mangonod si nalinteg ya nadiyosan ay kabibiyag dowan ka aben ipapasnek ay mamati en Apo Jesus. Ipakat mo abe di kabaelam ay manglaylayad en Diyos ya din iib-am, et mo mapaligatan ka, anosam. Ilaem abe ta naanos ka sin iib-am. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_12","084_6_12","1TI","6","12","12","Ipakat mo di kabaelam ay mamati ya mansilbi en Apo Jesus ay kaman din atlit ay mayad ay mangabak ta say gon-odem di biyag ay iwed patingga na. Tan pinili dakan Diyos ay mangon-od sin biyag ay nay sin nangibagaam ed idi ay mamati ka en Apo Jesus sin sangoanan di ad-ado ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_13","084_6_13","1TI","6","13","13","Naey pay di ibilin ko en sik-a sin pangiilaan Diyos ay managtago sin am-in ya si Cristo Jesus ay nangipaneknek si tet-ewa sin sangoanan Poncio Pilato. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_14","084_6_14","1TI","6","14","14","Din ibilin ko et dadlon kan tongpalen din am-in ay bilbilin Diyos yan silibam ta adi da mataptapian si baken tet-ewa ya ta maga di mangwani en waday kolang na. Say amagem dana enggana ay domateng din agew ay panpailaan en Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_15","084_6_15","1TI","6","15","15","Din makaammo sin panpailaana ta maitongpal sin kosto ay agew et din madaydayaw ay Diyos. Ang-anggay na ay mangituray sin am-in, tan sisya din kangatoan ay Ari sin am-in ay ari ya din kangatoan ay Apo sin am-in ay apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_16","084_6_16","1TI","6","16","16","Ang-anggay na si poon di biyag ay eng-enggana tan adi katkatey. Din kad-ana abe et adi mabalin ay sag-enen di ipogaw, tan palalo ay somisili. Maga polos di ipogaw si nangil-ila en sisya ya maga abe di makaila. Sapay koma ta madayaw ya manturay sisya ay eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_17","084_6_17","1TI","6","17","17","Ay Timoteo, bilinem din babaknang si wadas nan kalotaan ta adi da pangangatoen nemnem da. Ibagam abe ay din pantaltalkan da koma et baken din gamgameng da ay baken sigurado mo adi et si Diyos ay adi na imotan ay mangidawdawat en datako sin am-in ta say ganasen tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_18","084_6_18","1TI","6","18","18","Ibilin mo abe en daida ay man-amag das siged ta baknang da abes siged ay amag. Adi da koma aben imotan di kinabaknang da mo adi et ibingayan da koma din iib-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_19","084_6_19","1TI","6","19","19","Tan mo say iyat da di, wada di kinabaknang ay idolin da ed langit ay maiarig si makneg ay fondasyon ono kaibasaran di namnamaen da sin tapin di agew, et gon-oden da din tet-ewa ay biyag ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_20","084_6_20","1TI","6","20","20","Timoteo, estem ay mangasikaso sin intalek Diyos en sik-a. Addawiam din ngalat ay magay silbi na sin pangilan Diyos ya din mankinontra ay mait-itdo ay kanan di odom ay ipogaw en laing, ngem nankamali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T16_21","084_6_21","1TI","6","21","21","Tan wada da ay nangonod sidi ay naiksaw sin tet-ewa ay mait-itdo ay patpatien tako. Sapay koma ta seg-angan Diyos dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_1","085_1_1","2TI","1","1","1","Sak-en si Pablo ay apostol en Cristo Jesus, tan say layden Diyos. Inbaa nas sak-en ta enak ikaskasaba din biyag ay inkarin Diyos en datako ay naitatapi en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_2","085_1_2","2TI","1","2","2","Naey di solat ko en sik-a ay Timoteo ay ibilang ko ay laylaydek ay anak ko. Sapay koma ta wada en sik-a di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Cristo Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_3","085_1_3","2TI","1","3","3","Nadalos di konsensiak sin pansilsilbiak en Diyos ay kaman din ap-ok met laeng. Sin pankarkararagak en Diyos si inag-agew ya linablabi, adiak linglinglingan ay mangikarkararag abe en sik-a ya man-iiyaman en Diyos begew sin pammatim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_4","085_1_4","2TI","1","4","4","Nemnemnemek abe din nanlolowaan di matam sin nansianan ta ed idi, isonga laydelaydek ay mangila en sik-a ta maragsakanak si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_5","085_1_5","2TI","1","5","5","Adiak aben nilinglingan din naimposoan ay pammatim, et magay dowadowak ay kaman met laeng din pammatin Lois ay apom ya si Eunice ay inam ay nangon-ona mo sik-a ay namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_6","085_1_6","2TI","1","6","6","Ipanemnem ko ngarud en sik-a ay dadlon kan osalen din kabaelan ay indawat Diyos sin nangapayak en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_7","085_1_7","2TI","1","7","7","Adi ka emeg-egyat ay mangosal, tan wada en datako din Ispirito Santo ay indawat Diyos, yan din idawdawat din Ispirito Santo en datako et baken din man-eneene ay nemnem, mo adi din kabaelan tako ay mansilbi en Diyos ya mangipailas layad sin iib-a ya mangitpe sin awak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_8","085_1_8","2TI","1","8","8","Isonga adi ka manbabbain ay mangipaneknek si maipanggep en Apo tako. Adi ka aben mababbain begew en sak-en ay naibabalod begew sin pansilsilbiak en sisya, mo adi et anosam din ligat ay lak-amen tako begew sin pangikaskasabaan tako sin siged ay damag. Anosam, tan laton ay papigsaen dakan Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_9","085_1_9","2TI","1","9","9","ay nangisalakan en datako ya inayaganas datako ta datako di nasantoan ay ipogaw na. Din nangiyatanas di et baken begew sin inam-amag tako, mo adi begew sin plano na ay seg-anganas datako. Tan sin daan maparsuaan di lobong, enggay ninemnem na ay mangipailas seg-ang en datako babaen en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_10","085_1_10","2TI","1","10","10","Et ed wani inpaila na en datako din seg-ang na ay sana, tan inmali tet-ewa si Cristo Jesus ay mangisalakan en datako. Kinaana din kabaelan di pese yan inpaammo na ay mo mamati di ipogaw sin siged ay damag, waday biyag da ay mapo en Diyos ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_11","085_1_11","2TI","1","11","11","Dinotokan Diyos sak-en ay man-apostol ta enak ikaskasaba ya it-itdo din siged ay damag ay nay, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_12","085_1_12","2TI","1","12","12","et siya di din begew ay mapalpaligatak. Ngem adiak met mabain isna, tan am-ammok din taltalkek et dadlonak ammo ay waday panakabalina ay manalaknib sin intalek na en sak-en enggana ay domateng din agew ay kasin omalian Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_13","085_1_13","2TI","1","13","13","Mo man-itdo ka, dadlon kan tadonen din tet-ewa ay initdok en sik-a dowan ka aben itoltoloy ay mangipaila sin pammati ya layad ay idawdawat Cristo Jesus en datako ay naitatapi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_14","085_1_14","2TI","1","14","14","Babaen sin panakabalin di Ispirito Santo ay mantetee en datako, silibam din nabanol ay mait-itdo ay intalek Diyos en sik-a ta adi polos masoksokatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_15","085_1_15","2TI","1","15","15","Ammom ay istay am-in ay mamati ed Asia et binaybay-an das sak-en, pati da Figelus en Hermogenes. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_16","085_1_16","2TI","1","16","16","Ngem mo si Onesiforus pay, sapay koma ta seg-angan Diyos am-in daida ay sinpamilya, tan namin ado ay inmiparagragsak. Adi aben mabain sin nakakadinaak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_17","085_1_17","2TI","1","17","17","mo adi inmanaanap sin dinmatnganas nan ed Roma enggana ay dinteng nas sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T21_18","085_1_18","2TI","1","18","18","Ammom met abe din kadakdaken di badang na ed idi ed Efeso. Sapay koma ta maseg-ang din Apo en sisya sin agew ay pangokomana sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_1","085_2_1","2TI","2","1","1","Sik-a pay ay anak ko, awatem din panakabalin ay oka tako ay naitatapi en Cristo Jesus begew sin seg-ang na en datako ta say papipigsaem di pammatim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_2","085_2_2","2TI","2","2","2","Ipasam abe sin matalek ay ipogaw din init-itdok ay dinngem ya dinngen aben di odom ay ad-ado ay ipogaw ta way iyat da ay mangitdo sin odom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_3","085_2_3","2TI","2","3","3","Pakinam-os ka sin ligat ay domteng en datako ay mamati en Cristo Jesus ay kaman din iyat di matalek ay soldado ay manganos si ligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_4","085_2_4","2TI","2","4","4","Tadonem abe din iyat di soldado ay adi masangsangaw sin am-amagen di sibilyan, tan laydena ay mapnek din apo na en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_5","085_2_5","2TI","2","5","5","Nemnemem abe din atlit ay makilongba. Maga met di gon-gona na mo adi na onodan din bilbilin sin longbaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_6","085_2_6","2TI","2","6","6","Siya na abe di esa ay pangarig. Di nagaget ay mansiwsiwat si talon et sisya koma di mangon-ona ay manga sin bingay na sin naapit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_7","085_2_7","2TI","2","7","7","Nemnemem si kosto dana ay inbagak en sik-a, et badangan dakan Apo Jesus ta maawatam am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_8","085_2_8","2TI","2","8","8","Dadlon kan iigto sin nemnem mo din siged ay damag ay ikaskasabak ay tinagon Diyos kasin si Jesu Cristo ay polin Ari David. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_9","085_2_9","2TI","2","9","9","Gapo sin pangikaskasabaak sin siged ay damag ay nay, mapalpaligatak ed wani ya nakakadinaanak abe ay kamanak tollisan. Ngem mo din kalin Diyos pay, adi mabalin ay makadinaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_10","085_2_10","2TI","2","10","10","Isonga an-anosak din am-in ay ligat ko ay nay para sin kaipoipogaw ay pinilin Diyos ta say maisalakan da ya gon-oden da din sigesiged ay biyag ed langit ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_11","085_2_11","2TI","2","11","11","Tet-ewa adi din maibagbaga, “Mo kaman takon naitapi ay natey sin nateyan Cristo, maitapi tako abe en sisya ay matago ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_12","085_2_12","2TI","2","12","12","Mo ipapasnek tako ay mangan-anos si ligat, makituray tako en sisya, ngem mo isaot tako din nangammoan tako en sisya, isaot na abes datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_13","085_2_13","2TI","2","13","13","Mo baken takon matalek, matalek sisya pay dedan, tan adi mabalin ay adi na tongpalen din inbaga na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_14","085_2_14","2TI","2","14","14","Itoltoloy mo ay mangipanemnem sin inbagbagak sin mamati issa, yan daddaanam daida sin pangiilaan Diyos ta adi da mansosongbat ay maipanggep si owat kali, tan magay silbi na mo adi et dadaelena din pammatin di manmannge. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_15","085_2_15","2TI","2","15","15","Mo sik-a pay, ipakat mo din kabaelam ay mangit-itdo ay kosto sin tet-ewa ay kalin Diyos ta maapolbalan ka sin pangiilaana ay kaman man-ob-obla ay iwed panbainana sin am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_16","085_2_16","2TI","2","16","16","Adi ka maitaptapi sin niloloko ay tayoktok ay magay silbi na sin pangilan Diyos, tan din mangam-amag sidi et masepsep ay omaddawi da en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_17","085_2_17","2TI","2","17","17","Din it-itdo da abe et kaman bayang ay komarkaro ay maot-otoot. Di dowa ay mangam-amag sidi et da Himeneus en Filetus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_18","085_2_18","2TI","2","18","18","Golgoloen da din pammatin di odom, tan naiksaw da sin tet-ewa yan it-itdo da ay enggay natago din natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_19","085_2_19","2TI","2","19","19","Ngem olay mo waday kaman dadi ay mangit-itdos etek, adi met masoksokatan din tet-ewa ay kalin Diyos, tan kaman makneg ay fondasyon ay adi kaikiwkiweg, yan waday naisolat sidi ay kanana, “Ammon din Apo di ipogaw ay oka na.” Di esa abe ay naisolat sidi, “Mo sino ay mangwani ay mamati en Apo, masapol ay dokogana din lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_20","085_2_20","2TI","2","20","20","Sin dakdake ay beey di baknang, baken man-iso din kalasin di maos-osal. Wada di balitok ya palata di amag na ay nabanol di kaiosalana, wada abey kaiw ya linang di amag na ay para kompormi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_21","085_2_21","2TI","2","21","21","Siya abe sin ipogaw, mo addawiana di am-in ay lawa, osalen din Apo sisya si para nabanol, tan maibagay ya nasasagana ay maosal si para am-in ay siged ay maamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_22","085_2_22","2TI","2","22","22","Isonga dokogam ngarud din laylayden di babbaro ay lawa, et ipakat mo ay mangamag sin siged ya mangipapigsa sin pammatim. Ipakat mo abe ay manglayad sin iib-am ya makiolnos si am-in ay nadalos di nemnem da mo mankedaw das tolong en Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_23","085_2_23","2TI","2","23","23","Addawiam abe din niloloko ay diskotil di ipogaw ay kolang di ammo na, tan maiturong dedan sin ibaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_24","085_2_24","2TI","2","24","24","Yan din mansilbi en Apo, adi koma makiib-ibaw, mo adi et naasi di iyat na koma sin am-in ay ipogaw. Masapol abe ay nalaing ya naanos ay man-itdo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_25","085_2_25","2TI","2","25","25","dowan aben nainayad di iyat na ay mamagbaga ya mamilin en daida ay mangontra sin tet-ewa ay mait-itdo ta balbalang baliwan Diyos di nemnem da ta say ibabawi da din basol da ya ammoan da din tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T22_26","085_2_26","2TI","2","26","26","Tan mo say maamag en daida, mailit-ingan da et lomisi da sin kaman tagdey en Satanas ay nangna en daida ta patien da din laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_1","085_3_1","2TI","3","1","1","Masapol ay nemnemem ay sin maod-odi ay agew wada di domteng ay timpon di ligat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_2","085_3_2","2TI","3","2","2","Tan din ogalin di ipogaw et din awak da anggoy di nemnemnemen da, man-gamgam das pilak, it-ek dan awak da ya nalalastog abey nemnem da. Iyewen dan iib-a da, adi da patien da ama da en ina da, adi da ammo ay man-iyaman ya adi da polos nemnemen si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_3","085_3_3","2TI","3","3","3","Olay din an-ak da ya nankapoan da et adi da laylayden. Mo wada abey ililiget da, adi da polos pasinsiyaan. Palawlawaen dan iib-a da, adi da makaitpe sin awak da ya natangsit da. Palalo ay kaliliget da din siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_4","085_3_4","2TI","3","4","4","Makalipot da ya oway di iyaat da ay adi da nemnemen din losot na. Nalabes ay nangato abe di nemnem da. Baken si Diyos di laylayden da mo adi et din pan-ganasan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_5","085_3_5","2TI","3","5","5","Agin dadayaw da en Diyos, ngem adi dan bigbigen din panakabalina ay mamaliw sin lawa ay ogali da. Addawiam din kaman dadi ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_6","085_3_6","2TI","3","6","6","Tan wada en daida di em-emey sin kabeebeey ay mangaygayyem sin manbeey ta asi da isapitan di babbabai ay nalaka ay maawis ta onodan da din it-itdo da. Din babbabai ay nay et nadadagsenan da sin tinmapog ay basbasol da, et nalaka ay maitodtodon da sin ad-ado ay kalasin di lawa ay layden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_7","085_3_7","2TI","3","7","7","Kankanayon ay man-ad-adal das baro ay mait-itdo, ngem adi da makailasin sin tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_8","085_3_8","2TI","3","8","8","Din ipogaw ay maniksikap sin babbabai ay nay et pag kadodogis di nemnem da, et magay kowintan di agin papammati da sin pangiilaan Diyos. Konkontraen da din tet-ewa ay mait-itdo ay kaman da Jannes en Jambres ay nangontra en Moses ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_9","085_3_9","2TI","3","9","9","Ngem adi mabayag di pangaw-awisan das ipogaw, tan ammoan di kaipoipogaw ay naloko da ay kaman met laeng din naamag en da Jannes en Jambres. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_10","085_3_10","2TI","3","10","10","Ngem sik-a pay, laton ay inil-ilam yan inammoam din init-itdok ya din ogalik ya din panggep ko sinan biyag ko. Ammom din ison di pammatik, anos ya layad ko sin iib-ak ya din nangipapasnekak ay mangonod en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_11","085_3_11","2TI","3","11","11","Ammom abe din nalabes ay ligat ay ninamnam-os ko ay kaman din naamag en sak-en ed Antiok, Iconium ya ed Listra. Ngem laton ay inmisalakan din Apo sin am-in ay ligat ay nay ay nilak-am ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_12","085_3_12","2TI","3","12","12","Et baken si sak-en anggoy di mapaligat, mo adi am-in da ay mayad ay mangonod sin nadiyosan ay ogali begew sin naitatapian da en Cristo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_13","085_3_13","2TI","3","13","13","Dowan pay din ipogaw ay lawa ya din mangiet-etek si iib-a da et masepsepsep din lawa ay am-amagen da, tan itoltoloy da ay mangietek sin iib-a da dowan da et aben maietekan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_14","085_3_14","2TI","3","14","14","Ngem sik-a pay, itoltoloy mo ay mamati sin inad-adal mo ay dadlon kan ammo ay tet-ewa, tan ammom dedan din nangitdo en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_15","085_3_15","2TI","3","15","15","Nanlogi abe sin kakitkittoy mo, nait-itdoan ka sin inpaisolat Diyos ay mabalin ay maninggaw sin nemnem mo ta mamati ka en Cristo Jesus ya maisalakan ka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_16","085_3_16","2TI","3","16","16","Am-in din inpaisolat Diyos et sisya di akin nemnem, et nabanol ay maosal, tan itdo na en datako din tet-ewa, ipaammo na mo waday kamali ya basol tako, bagaanas datako sin iyat di lawa ay ogali tako ay mabaliwan et paingsaenas datako ay mangonod si nalinteg ay kabibiyag, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T23_17","085_3_17","2TI","3","17","17","ta say maga polos di kolang tako ay mansilbi en Diyos mo adi mansasagana tako ay mangamag si am-in ay kalasin di siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_1","085_4_1","2TI","4","1","1","Wada di dadlonak ibilin en sik-a sin pangiilaan Diyos ya si Cristo Jesus ay mangokom si am-in ay ipogaw, pati din matmatago ya din natey, et siya na. Begew sin kasin omalian Cristo Jesus ay en manturay, ibilin ko ay ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_2","085_4_2","2TI","4","2","2","mansasagana kas kankanayon ay mangikasaba sin kalin Diyos. Ipapatim ay mangikasaba mo layden di ipogaw ay mannge ono adi, mo maibagay di timpo ono adi. Ipaammom en daida mo waday kamali ya basol da yan bagaam daida ta ibabawi da koma. Papigsaem abe di nemnem da ay mangamag si siged. Ilaem ta ipapasnek mo ay mangipailas anos sin pangit-itdoam en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_3","085_4_3","2TI","4","3","3","Tan awni et domateng di timpo ay sigaan di ipogaw ay mannge sin tet-ewa ay mait-itdo, yan gapo ta layden da ay mangonod sin lawa ay wadas nemnem da, man-ayag das ad-ado ay ipogaw ay mangitdo sin layden da ay dengngen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_4","085_4_4","2TI","4","4","4","Isonga tetewengen da din tet-ewa ay mait-itdo dowan da pay onodan din baken tet-ewa ay daddad-at di ipogaw ed nabaon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_5","085_4_5","2TI","4","5","5","Ngem mo sik-a pay, masapol ay natimbeng kas owaoway. Mo domateng di ligat, anosam. Itoltoloy mo ay mangikaskasaba sin siged ay damag, ya estem ay mangamag sin am-in ay obla ay intalek Diyos en sik-a. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_6","085_4_6","2TI","4","6","6","Tan mo sak-en pay, maiarig di biyag ko si arak ay isiit da mo way animal ay idaton da en Diyos, din laydek ay kalien et dinmateng din timpo ay komaanak isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_7","085_4_7","2TI","4","7","7","Mo iarig ko abe din nansilsilbiak en Diyos sin longba, enggay inpakat ko din kabaelak sin longba ay nay et pinospos ko din longbaan. In-inset ko abe ay nangonod sin patpatien tako yan sinilsilibak ta adi masoksokatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_8","085_4_8","2TI","4","8","8","Isonga wada di gon-gonak ay indodolin din Apo ay mangokom si kosto, et say idawat na en sak-en sin agew ay pangokomana sin am-in ay ipogaw begew sin nalinteg ay kabibiyag ko. Yan baken sak-en anggoy di gon-gonaana, mo adi am-in da ay mail-iliw sin panpailaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_9","085_4_9","2TI","4","9","9","Mo mabalin, dalasem ay omalis na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_10","085_4_10","2TI","4","10","10","tan si Demas et kataynan en sak-en et inmey ed Tessalonica begew tan naimongsan di layad na sin biyag isnan daga. Mo si Cresente abe et inmey ed Galacia, ya si Tito et inmey ed Dalmacia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_11","085_4_11","2TI","4","11","11","Ang-anggay Lucas si wada ay kadwak. Mo omali ka, dag-osem si Marcos, tan mabalin ay tomolong sin oblak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_12","085_4_12","2TI","4","12","12","Inbaak si Tikicus ed Efeso. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_13","085_4_13","2TI","4","13","13","Yan mo omali ka, dag-osem din obolkot ay inpayag ko en Carpus ed Troas. Itapim abe din kalibrolibrok ya namnamed din nalopilop ay lalat ay nasolasolatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_14","085_4_14","2TI","4","14","14","Si Alexander ay manpanday et ad-adoy lawa ay inamag na en sak-en, ngem si Diyos di makaammo ay manobalit en sisya insigon di inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_15","085_4_15","2TI","4","15","15","Sipsipotam sisya tan napinget ay nangonkontra sin it-itdo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_16","085_4_16","2TI","4","16","16","Sin damo ay namistigalan da en sak-en, maga polos di ib-ak si binmadang sin insongsongbat ko. Tinmaynan da am-in. Sapay koma ta adi ibilang Diyos ay basol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_17","085_4_17","2TI","4","17","17","Ngem olay mo say inyat da di, laton ay adi tinmaytaynan din Apo, mo adi et kinmadkadwa et inyaanas sak-en si panakabalin. Isonga waday wayak ay nanongpal sin nangikaskasabaak sin siged ay damag, et dinngen am-in di Gentil ay wadas di. Insalakana abes sak-en sin kaeegyat ay ligat ay maiarig sin tepek di layon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_18","085_4_18","2TI","4","18","18","Yan ammok ay isalakan din Apo si sak-en sin am-in ay lawa enggana ay iey nas sak-en sin panturayana ed langit. Sapay koma ta madaydayaw sisya ay eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_19","085_4_19","2TI","4","19","19","Pakomostaam da Priscilla en Aquila, ya siya abe en Onesiforus ya din pamilya na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_20","085_4_20","2TI","4","20","20","Nataynan si Erastus ed Corinto, et si Trofimus pay, tinaynak ed Miletus tan mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_21","085_4_21","2TI","4","21","21","Ikalkaligatam ay omalis na ta asi pinag-aandap. Da Eubulus, Pudens, Linus ya si Claudia ya am-in din odom ay mamati ay wadas na, siya abe dedan ay pakomostaan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("T24_22","085_4_22","2TI","4","22","22","Sapay koma ta kanayon ay kadkadwaen dakan Apo ya ta itoltoloy na ay manegseg-ang en dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_1","086_1_1","TIT","1","1","1","Sak-en si Pablo ay dinotokan Diyos ay mansilsilbi en sisya. Esaak abe ay apostol Jesu Cristo. Inbaa nas sak-en ta papigsaek din pammatin di pinilin Diyos ay ipogaw na ya ta ipaammok en daida din tet-ewa ay maitdo ay napo en Diyos ay mantongpal si nadiyosan ay kabibiyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_2","086_1_2","TIT","1","2","2","Amagek dana ta say waday namnamaen da ay biyag si eng-enggana. Si Diyos ay adi polos man-et-etek et inkari na din biyag ay nay sin daan maparsuaan di lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_3","086_1_3","TIT","1","3","3","Et sin kosto ay timpo ay inkeddeng na, inpaammo na sin kaipoipogaw babaen sin siged ay damag. Din siged ay damag ay nay di intalek na en sak-en, et siya na din ikaskasabak, tan si Diyos ay mangisalakan en datako di nangibilin en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_4","086_1_4","TIT","1","4","4","Naey di solat ko en sik-a ay Tito ay ibilang ko ay tet-ewa ay anak ko begew sin pammati tako. Sapay koma ta wada en sik-a di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos Ama ya en Cristo Jesus ay mangisalakan en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_5","086_1_5","TIT","1","5","5","Din gapo si nanaynanak en sik-a ed Creta et ta say olnosem din daan pay laeng maikosto ya mandotok kas papangolo sin esa ya esa ay gimong sin kailiili issa. Adi ka linglinglingan din intogon ko ay maipanggep si madotokan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_6","086_1_6","TIT","1","6","6","Din pangolon di gimong et masapol ay maga di maipabasol en sisya. Masapol abe ay es-esa di asawa na ya adi makibabbabai. Olay din an-ak na et masapol ay mamati ya managtongpal da ya maga di kadamagan da ay mangam-amag si lawlawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_7","086_1_7","TIT","1","7","7","Din gapo ay maga koma di maipabasol sin mangipangolo si gimong et sisya di naitalkan di oblan Diyos. Isonga masapol ay baken nangato di nemnem na, baken nalaka ay bomonget, ya baken makabeteng. Masapol abe ay baken maisik ya adi man-gamgamgam si pilak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_8","086_1_8","TIT","1","8","8","mo adi et masapol ay managsangaili ya mananglayad si siged. Masapol abe ay nanemneman ya naannad ay ipogaw ay makaitpe si awak na. Masapol abe ay nalinteg ya nasantoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_9","086_1_9","TIT","1","9","9","Mo maipanggep si pammati na, masapol abe ay dadlonan patien din tet-etet-ewa ay init-itdo ta ay mabalin ay talken di ipogaw. Masapol ay dadlonan patpatien ta say mabalin ay itdo na abe sin iib-a na ya bagbagaanas daida ya ipaila na din nankamkamalian di mangonkontra si tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_10","086_1_10","TIT","1","10","10","Tan ad-ado di adi kabagaan ay ipogaw ay mangiet-etek si iib-a da babaen sin it-itdo da ay magay banol na, namnamed di Judio ay namati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_11","086_1_11","TIT","1","11","11","Masapol ay maipasaldeng da, tan sangsangawen dan pammatin di ad-ado ay ipogaw ya olay am-in ay miembron di odom ay pamilya begew sin pangit-itdoan das baken lebbeng na ay maitdo. Kababain di panggep da ay mangiyat sidi, tan owat pilak di gamgamgamen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_12","086_1_12","TIT","1","12","12","Wada di kailian da ay mamadto ay kanana, “Nanlogi ed idi, nadamdamag ay makaetek di taga-Creta. Makedse da ay kaman maangat ay animal. Nasadot da ay man-obla ngem makaem da ay mangan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_13","086_1_13","TIT","1","13","13","Siya di din kanan di kailian da ay taga-Creta, et tet-ewa iman. Isonga dadlon kan ipaneknek en daida din nankamalian da ta say komosto di pammati da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_14","086_1_14","TIT","1","14","14","et adi da patpatien din daddad-at di Judio ya din bilbilin di ipogaw ay manigaan sin tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_15","086_1_15","TIT","1","15","15","Mo din ipogaw ay nalinis di nemnem na et nalinis abe di pangibilangana si am-in, ngem mo din kadodogis di nemnem na ay adi mamati et kadodogis am-in en sisya, tan enggay kinmadodogis din nemnem na et adi na mailasin di siged ya lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT1_16","086_1_16","TIT","1","16","16","Kankanan da en ammo das Diyos, ngem maiila ay baken tet-ewa begew sin am-amagen da. Kaliliget Diyos daida, adi da patpatien sisya, ya maga polos di kabaelan da ay mangamag si siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_1","086_2_1","TIT","2","1","1","Ngem sik-a pay ay Tito, itoltoloy mo ay mamagbaga sin mamati ta onodan da di maibagay sin kosto ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_2","086_2_2","TIT","2","2","2","Mo din nankakay, bagaam daida ta ten-en day inomen da ya odom ay am-amagen da, ta maikari da ay marispito begew sin siged ay ogali da, ya ta itpe day awak da. Bagaam abe ta napasnek ya kosto di pammati da, naimposoan di layad da, ya peteg ay naanos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_3","086_2_3","TIT","2","3","3","Mo pay din nankababkes, bagaam abe si daida ta onodan day nasantoan ay kabibiyag ay maibagay sin pammati da. Bagaam abe si daida ta adi da palawlawaen di iib-a da ono manbetbeteng, mo adi et siged di itdo da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_4","086_2_4","TIT","2","4","4","sin babbabai ay iiyogtan da ta say maitdoan da si kosto ay iyat da ay manglayad sin as-awa ya aan-ak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_5","086_2_5","TIT","2","5","5","Bagaan da abe si daida ta itpe day awak da ya nalinis di ogali da. Masapol abe ay asikasoen da di beey da, naanos da, ya manpaituray da sin as-awa da. Tan mo onodan da dana ay ogali, adi malaslasoy din kalin Diyos ay it-itdo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_6","086_2_6","TIT","2","6","6","Siya abe sin iiyogtan ay lallalaki, bagaam si daida ta it-itpe day awak da sin am-in ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_7","086_2_7","TIT","2","7","7","Sik-a abe et siged koma di ogalim si kanayon ta say siged kas tadonen di iib-am. Sin pangit-itdoam, ilaem ta naimposoan di panggep mo ya maibagay di iyat mo ay mankali sin napateg ay it-itdom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_8","086_2_8","TIT","2","8","8","Ilaem abe ta kosto di it-itdom ta say maga di manglaslasoy. Tan mo kaman dana di iyat mo, mabainan di komonkontra, tan adi da mabalin ay palawlawaen si datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_9","086_2_9","TIT","2","9","9","Mo pay din babag-en et bagaam daida ta manpaituray da sin among da sin am-in ay am-amagen da ta say mapnek di among da en daida. Adi da koma makisongsongbat en daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_10","086_2_10","TIT","2","10","10","ono manman-a si sanikwa da, mo adi et ipaila da komas kankanayon ay dadlon dan matalek ta say begew sin am-in ay am-amagen da, madaydayaw din mait-itdo ay maipanggep en Diyos ay mangisalakan en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_11","086_2_11","TIT","2","11","11","Tan inpailan Diyos di seg-ang na ta maisalakan di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_12","086_2_12","TIT","2","12","12","Begew sin seg-ang na ay nay, it-itdoanas datako ay manokog sin am-in ay mangiaddawi en datako en sisya ya am-in ay laylayden di nailobongan ay ipogaw ta say itpe tako di awak tako ya onodan tako di nalinteg ya nadiyosan ay ogali sin kawada takos nan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_13","086_2_13","TIT","2","13","13","Siya dana di ogali ay onodan tako koma sin panedsed-an tako sin omiparagsak ay namnamaen tako. Din namnamaen tako ay nay et din kaipailaan di mankoniniing ay kinadiyos Jesu Cristo ay napateg ay Diyos tako ya mangisalakan en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_14","086_2_14","TIT","2","14","14","Sisya di nangidawat sin awak na ay matey para en datako ta mapawayaan tako sin am-in ay kabaelan di basol ya ta panbalinenas datako si nasantoan ay ipogaw na ay silalayad ay mangamag si siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT2_15","086_2_15","TIT","2","15","15","Siya dadi di itdom sin ipogaw issa dowan ka aben bagaan daida ta onodan da ya ipaammom mo waday pankolangan da. Sin pangam-amagam en dana, ipailam din am-in ay kalebbengam ta adi dakan laslasoyen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_1","086_3_1","TIT","3","1","1","Ipanemnem mo sin mamati issa ay masapol ay manpaituray da sin tuturay ya odom ay waday kalebbengana en daida ta patien das daida. Nakasagana da koma abe ay bomadang mo waday siged ay maamag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_2","086_3_2","TIT","3","2","2","Maga koma di palawlawaen da ya adi da koma makiib-ibaw mo adi et naanos da ya kanayon ay patpatgen da din am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_3","086_3_3","TIT","3","3","3","Tan olay datako ay mamati et kolang abe di nemnem takos maipanggep en Diyos ed idi et baken takon managtongpal. Naiet-etekan tako et nasangaw tako si baken kosto ya naibabag-en tako sin nankinalasi ay laylayden di awak tako ya lawa ay ginan-ganas tako. Lawa di nemnem takos iib-a tako, nan-inapal tako ya nanliniget tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_4","086_3_4","TIT","3","4","4","Ngem si Diyos ay mangisalakan en datako et inpaila na di seg-ang ya layad na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_5","086_3_5","TIT","3","5","5","et insalakanas datako. Inmisalakan baken gapo sin inam-amag tako ay siged mo adi et din seg-ang na. Insalakanas datako babaen sin nangowasana en datako sin nangidawtan di Ispirito Santo en datakos baro ay biyag ya namaroana en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_6","086_3_6","TIT","3","6","6","Indawat na en datako din Ispirito Santo ay maga polos di inimotana babaen en Jesu Cristo ay mangisalakan en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_7","086_3_7","TIT","3","7","7","Inamag na di ta say waday namnama tako ay makitawid sin biyag ay eng-enggana. Din kaibasaran di namnama tako ay nay et din nangibilangana ay nalinteg tako begew sin seg-ang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_8","086_3_8","TIT","3","8","8","Tet-etet-ewa dana ay inbagak ya dadlon mapati, isonga laydek ay dadlon kan itdo sin namati en Diyos issa ta man-gaget das kanayon ay mangamag si siged. Sigesiged dana ay maitdo ya maiturong da sin pansigdan di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_9","086_3_9","TIT","3","9","9","Ngem adi ka maitaptapi sin magay silbi na ay pansosongbatan di ipogaw ay maipanggep sin lislistaan di ngadngadan di iiyon-a. Addawiam abe din pan-iibawan da ay maipanggep sin linteg Moses, tan din kaman dana ay ib-ibaw et magay siged ay pantongpalan da, tan maga di ibadang da sin pammati tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_10","086_3_10","TIT","3","10","10","Mo waday ipogaw ay mangit-itdos baken tet-ewa ay mangisissian si mamati, bagaam sisya ta isaldeng na. Mo mamin dowa ay bagbagaam yan adi na patien, adim kadkadwaen, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_11","086_3_11","TIT","3","11","11","tan ammom ay din kaman nidi ay ipogaw et managbasol ay enggay inmaddawi sin tet-ewa. Olay sisya et ammo na ay lawa di am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_12","086_3_12","TIT","3","12","12","Ibaak si Artemas ono si Tikicus ay emey issa. Mo somawang, ipakat mo di kabaelam ay en omila ed Nicopolis, tan isdi di ninemnem ko ay en pantean sin pinag-aandap. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_13","086_3_13","TIT","3","13","13","Ipakat mo abe ay bomadang en Zenas ay abogado ya si Apollos mo manlobwat das sa ta wada koma en daida din am-in ay kasapolan da sin panbiyahian da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_14","086_3_14","TIT","3","14","14","Ilaem abe ta ingsaan din gagait tako ay mamati ay mangam-amag si siged ta bomadang da sin tet-ewa ay makasapol si badang ta say waday siged ay pantongpalan di biyag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("TT3_15","086_3_15","TIT","3","15","15","Am-in ay gagait kos na et pakpakomostaan daka. Pakomostaan mi abe din manglaylayad en dakami begew sin pammati tako. Sapay koma ta seg-angan Jesu Cristo ay Apo tako si dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_1","087_1_1","PHM","1","1","1","Sak-en si Pablo ay naibabalod begew sin pansilsilbiak en Cristo Jesus. Din gait kos na et din agi tako ay si Timoteo. Naey di solat mi en sik-a ay Filemon ay laydelayden mi ay gayyem ya kaoblaan mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_2","087_1_2","PHM","1","2","2","Iturong mi abe din solat ay nay en Apia ay kababaian mi ya si Arkippus ay gait mi ay soldadon Cristo ya pati daida am-in ay mamati ay makigimgimong sin beey yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_3","087_1_3","PHM","1","3","3","Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Apo Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_4","087_1_4","PHM","1","4","4","Agi ay Filemon, kanayon ay man-iyamanak en Diyos sin pangikarkararagak en sik-a, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_5","087_1_5","PHM","1","5","5","tan madamdamag ko din pammatim en Apo Jesus ya din layad mo sin am-in ay ipogaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_6","087_1_6","PHM","1","6","6","Ikarkararag ko ay begew sin nan-es-esaan tako sin pammati tako, mataptapian koma di pangawat mo sin amin ay bindisyon ay idawdawat Diyos en datako begew sin panggep na ay madayaw si Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_7","087_1_7","PHM","1","7","7","Man-iyamanak abe ay agik, tan palalo ay naragsaragsakanak ya pinmigsa di nemnem ko begew sin layad mo sin ipogaw en Diyos. Tan inpapigsam di nemnem da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_8","087_1_8","PHM","1","8","8","Isonga wada di kedawek en sik-a. Olay mo waday kalebbengak ay indawat Cristo ay mangibilin si kosto ay amagem, baken sas iyat ko, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_9","087_1_9","PHM","1","9","9","mo adi et manpakpakaasiak en sik-a begew sin layad. Amagek na olay mo sak-en si Pablo ay enggay nakay ya naibabalod pay begew en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_10","087_1_10","PHM","1","10","10","Pangaasim ta seg-angam si Onesimus ay nanbalin si anak kos pammati sin naibabalodak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_11","087_1_11","PHM","1","11","11","Ed idi, kaman kayman magay badang na en sik-a, ngem ed wani, ad-ado di maibadang na en daita ay dowa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_12","087_1_12","PHM","1","12","12","Nay ay pantaoliek en sik-a, sisya ay laydelaydek, ta makaoway ka en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_13","087_1_13","PHM","1","13","13","Laydek koma pay ay ipakodan sisya ta bomadang en sak-en sin kamaiwed mo sin nay naibabalodak begew sin nangikaskasabaak sin siged ay damag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_14","087_1_14","PHM","1","14","14","Ngem ninemnem ko ay baken kosto mo say iyat ko di tan nay maga pay laeng di wayam ay mangipalobos. Tan adiak layden ay mapilpilit ka ay mangamag si siged mo adi et mapo koma sin mismo ay nemnem mo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_15","087_1_15","PHM","1","15","15","Mabalin ay din gapo ay naisian si Onesimus en sik-a si sinkaattikan et ta mantaoli ay maitapi en sik-a si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_16","087_1_16","PHM","1","16","16","Ngem manlogi ed wani, baken owat esa ay bag-en di pangilam koma en sisya mo adi et nabanbanol mo esa ay bag-en. Tan ed wani, sisya di esa ay laydelayden tako ay agi. Dakdake di layad ko en sisya, ngem namnamed ay laydelaydem, baken owat begew sin kaipogaw na ngem gapo ta agim sisya begew sin nakies-esaan yo en Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_17","087_1_17","PHM","1","17","17","Isonga mo tet-ewa ay ibilang mos sak-en ay kadwam ay mamati, awatem sisya sin pantaoliana ay kaman din pangawatam koma en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_18","087_1_18","PHM","1","18","18","Mo wada di basol ono otang na en sik-a, olay sak-en di pansingilam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_19","087_1_19","PHM","1","19","19","Sak-en ay mismo di akin solat ya akin pirma isna ta say pangammoam ay tongpalek din inbagak: “Sak-en si Pablo. Bayadak din otang Onesimus en sik-a.” Adiak ngin masapol ay ipanemnem en sik-a ay otang mo en sak-en din biyag mo ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_20","087_1_20","PHM","1","20","20","Isonga agik, sapay koma ta patgam nan kedaw ko en sik-a begew sin pammati ta en Apo Jesus. Omiparagsak ka koma ya papigsaem nan nemnem ko, tan sin-agi ta begew sin nakies-esaan ta en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_21","087_1_21","PHM","1","21","21","Insolat ko dana en sik-a tan dadlonak namnamaen ay tongpalem din kedaw ko ya nasursurok pay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_22","087_1_22","PHM","1","22","22","Wada pay di esa ay ibagak. Mo mabalin, isaganaam kod sak-en si kowarto ay panteak. Tan namnamaek ay songbatan Diyos di karkararag yo ta maipawayaak ay mamasyal en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_23","087_1_23","PHM","1","23","23","Si Epafras ay gait ko ay balod begew en Cristo Jesus et pakomostaanas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_24","087_1_24","PHM","1","24","24","Siya abe sin kaoblaak ay da Marcos, Aristarkus, Demas ya si Lucas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("PM1_25","087_1_25","PHM","1","25","25","Sapay koma ta seg-angan Apo Jesu Cristo si dakayo am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_1","088_1_1","HEB","1","1","1","Ed nabaon, namin ado ay waday inpaammon Diyos sin aap-o tako babaen sin nankalkaliana ay mamadto. Nankinalasi abe di inyat na ay nangipaammo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_2","088_1_2","HEB","1","2","2","Ngem sin nay maod-odi ay agew pay, din nakikaliana en datako et din Anak na. Din nay Anak na di nangipaparsuaana sin am-in ay wada ya sisya di pinili na ay manawid sin am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_3","088_1_3","HEB","1","3","3","Maiila abe en sisya din am-in ay kinasiged ya kinangaton Diyos, tan sisya din kostokosto ay kaipailaan di kinadiyos en Diyos. Sisya abe di mangol-olnos ya manmanngel sin am-in ay wada, et din kali na anggoy di os-osalena tan manakabalin. Idi nakdeng di inamag na ta malinisan din basbasol di ipogaw, nantaoli ed langit et tinmokdo sin makannawan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_4","088_1_4","HEB","1","4","4","Isonga nanbalin ay nangatngato mo din aanghel. Siya abe din inpangadan Diyos en sisya et madaydayaw mo din ngadan di aanghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_5","088_1_5","HEB","1","5","5","Tan maga polos di anghel si nangibagaan Diyos en, “Sik-a din Anak ko. Ed wani ipailak ay sak-en si Amam.” Adi aben inbagan Diyos maipanggep si olay sino ay anghel, “Sin-ama kami.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_6","088_1_6","HEB","1","6","6","Et sin nangibaaan Diyos sin besag ay Anak na sinan daga, kanana, “Dakayo ay aanghel ko, dayawen yo am-in sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_7","088_1_7","HEB","1","7","7","Siya na di kanan Diyos maipanggep sin aanghel, “Din aanghel ko et ibabbaak daida ay kaman dagem ya apoy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_8","088_1_8","HEB","1","8","8","Ngem din kanana pay sin Anak na et, “Sik-a ay Diyos, manturay ka ay eng-enggana. Nalinteg abe di iyat mo ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_9","088_1_9","HEB","1","9","9","Laylaydem din siged ya kalkaliget mo din lawa. Isonga sak-en ay Diyos mo et peteg di dayaw ya ragsak ay indawat ko en sik-a mo din iib-am.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_10","088_1_10","HEB","1","10","10","Kanana abe, “Sin damodamo, sik-a ay Apo di namarsua sin daga ya am-in abe ay wada ed daya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_11","088_1_11","HEB","1","11","12","Awni et mamaga da am-in, ngem sik-a pay et wada kas eng-enggana. Kaman dan bado ay domaan ya masokatan, tan awni et sokatam daida. Ngem mo sik-a pay, komakaman ka, tan magay pap-eng di biyag mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_13","088_1_13","HEB","1","13","13","Maga abe di olay esay anghel ay nangibagaan Diyos sin inbaga na sin Anak na ay kanana, “Tomokdo ka sin makannawan ko ta dowanak ipagatin en sik-a am-in di kaibaw mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB1_14","088_1_14","HEB","1","14","14","Sino ngarud di kasasaad di aanghel? Daida met din adi kaila ay mansilsilbi en Diyos, et ibabbaa nas daida ay en mamadang sin kaipoipogaw ay maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_1","088_2_1","HEB","2","1","1","Gapo ta kaman nidi din kinangaton di Anak Diyos, namnamed ay masapol ay patien tako din dindinnge tako ta say adi tako omaddawi sin tet-ewa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_2","088_2_2","HEB","2","2","2","Tan kapilitan ay tongpalen di ipogaw din linteg ay inpasan Diyos sin aanghel ed idi, et olay sino ay nakalabsing et nilak-am na din lebbeng na ay dosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_3","088_2_3","HEB","2","3","3","Mo kaman nidi di napasamak en daida ay adi nanongpal sin inbagan di aanghel, ay siya mo mailisian tako di dosa mo baybay-an tako din nabanobanol ay kaisalakanan di ipogaw ay inbagan Apo Jesus? Tan si Apo Jesus din damdamo ay nangibaga si maipanggep sin nay kaisalakanan tako, et din nannge en sisya, pinaneknekan da din katet-ewa na en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_4","088_2_4","HEB","2","4","4","Si Diyos abe et naitapi en daida ay nangipaneknek ay tet-ewa begew sin nakaskasdaaw ay inpaam-amag na ay sinyal ya nankinalasi ay milagro. Pinaneknekana abe begew sin kabaelan ay inpawaras na sin Ispirito Santo ay maibasar sin laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_5","088_2_5","HEB","2","5","5","Din baro ay lobong ay ibagbaga mi ay maiskat, baken din aanghel di pinilin Diyos ay mangituray mo adi et ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_6","088_2_6","HEB","2","6","6","Tan say kalkalien din inpaisolat Diyos ay kanana, “Ay Diyos, sino aya di kasasaad di ipogaw ta say nemnemnemem ya segseg-angam daida? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_7","088_2_7","HEB","2","7","7","Tan olay mo owat dan ipogaw, insaad mos daida si nababbaba si at-atik mo din aanghel. Palalo abe ay indayaw mos daida ay kaman din dayaw di ari, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_8","088_2_8","HEB","2","8","8","tan inpaituray mo en daida din am-in ay wada.” Din kananas na en inpaituray Diyos sin ipogaw din am-in ay wada et laydena ay kalien en maga polos di adi da iturayan. Mail-ila kayman ay datako ay ipogaw et adi tako iturturayan ed wani din am-in ay wada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_9","088_2_9","HEB","2","9","9","Ngem ammo tako ay natongpal na begew en Jesus. Tan sisya di naipababa si at-atik mo din aanghel sin nanbalinana si ipogaw. Inamag na di ta say matey sisya para sin am-in ay ipogaw begew sin seg-ang Diyos en datako. Ngem ammo tako ay ed wani, indayaw Diyos sisya ay kaman din dayaw di ari begew sin nateyana ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_10","088_2_10","HEB","2","10","10","Si Diyos di namarsua sin am-in ya naparsua am-in ta say madayaw sisya. Kostokosto ngarud di plano na ay nanbalinenas Jesus si kosto ay pangolo tako babaen sin ligat ay nilak-am na, tan si Jesus di mangipangpango en datako sin kaisalakanan tako. Inamag Diyos di ta say ad-ado di anak na ay ayagana ed langit ay makilak-am sin kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_11","088_2_11","HEB","2","11","11","Si Jesus ay mangipabalin en datako si nasantoan ay ipogaw en Diyos ya datako ay panbalinena si nasantoan et es-esa di Ama tako am-in, isonga adi mabain si Jesus ay mangwani en aag-i nas datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_12","088_2_12","HEB","2","12","12","Tan kanana en Diyos, “Ibagbagak din maipanggep en sik-a sin aag-ik. Mankankantaak ay mangidaydayaw en sik-a sin kasinsinopan mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_13","088_2_13","HEB","2","13","13","Kanana abe, “Talkek si Diyos,” ya kanana pay, “Naeyak ay naitatapi sin aan-ak Diyos ay intalek na en sak-en.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_14","088_2_14","HEB","2","14","14","Gapo ta din aan-ak Diyos ay kankananas na et ipogaw da ay waday awak da ay matey, nanbalin abes Jesus si ipogaw ay waday awak na ay kaman daida ta waday iyat na ay matey. Inamag na di ta say begew sin nateyana, dadlonan abaken din Diablo ay napoan di kateyan ya kaisianan di ipogaw en Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_15","088_2_15","HEB","2","15","15","ya ipawaya na abe am-in daida ay kaman bag-en manlogi sin binmelaan da begew sin egyat da ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_16","088_2_16","HEB","2","16","16","Nalawag ay baken aanghel di badbadangana mo adi et datako ay ipogaw ay maibilang ay aap-on Abraham. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_17","088_2_17","HEB","2","17","17","Isonga masapol ay nanbalin sisya si kostokosto ay kaman datako ay aag-i na ta say manbalin si kangatoan ay padi tako ay managseg-ang ya matalek ay mangiaalagey en datako en Diyos. Ya din gapo ay nanbalin si kangatoan ay padi tako et ta ikaro na din dosan di basbasol tako ta say mabalin ay mapakawan din basbasol tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB2_18","088_2_18","HEB","2","18","18","Et gapo ta pinadpadas na di ligat ya solisog, ammo na ay bomadang sin am-in ay ipogaw ay manlak-am si solisog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_1","088_3_1","HEB","3","1","1","Isonga aag-ik ay pinilin Diyos ay ipogaw na ya inayagana ay maitapi en sisya ed langit, nemnemnemen takos Jesus, tan mo maipanggep sin pammati ay ipodno tako, sisya din inbaan Diyos ay Apostol na ya din Kangatoan ay Padi ay mangiaalagey en datako en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_2","088_3_2","HEB","3","2","2","Matalek ay nanongtongpal en Diyos ay nangdotok en sisya ay kaman si Moses ay matalek ay nansilsilbi sin am-in ay ipogaw sin pamilyan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_3","088_3_3","HEB","3","3","3","Ngem si Jesus et maibilang ay napatpateg mo si Moses ay kaman din kinapateg di mangisaad si beey mo din beey ay saadena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_4","088_3_4","HEB","3","4","4","Tan am-in di beey et waday nangamag, ngem din nangamag sin am-in et si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_5","088_3_5","HEB","3","5","5","Tet-ewa ay matalek si Moses ay nansilsilbi sin am-in ay iib-a na sin pamilyan Diyos, ngem owat baan Diyos sisya ya din inam-amag na et owat kaiarigan di ipaammon ton Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_6","088_3_6","HEB","3","6","6","Ngem si Cristo pay, baken owat baan Diyos mo adi et Anak na ay matalek ay makaammo sin pamilyan Ama na. Et datako di naitatapi sin pamilya na ay sana dalo et mo itoltoloy tako ay natoled ya adi tako mabmabain sin namnamaen tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_7","088_3_7","HEB","3","7","7","Isonga masapol ay patien tako din inpaisolat di Ispirito Santo ay kanana, “Ed wani, mo dengngen yo din kalin Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_8","088_3_8","HEB","3","8","8","adi yo pakenkentegen di nemnem yo ay kaman din inyat di aap-o yo ay nangonkontra en Diyos sin nandad-anan da sin lugar ay magay omili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_9","088_3_9","HEB","3","9","9","Tan olay mo inmey di opatapolo ay tawen ay nangil-ilaan da sin nakaskasdaaw ay inam-amag na, pinadapadas da pay dedan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_10","088_3_10","HEB","3","10","10","Isonga binmonget si Diyos sin kaipoipogaw ay doy yan kanana, ‘Kankanayon ay masangsangaw das natken. Sigaan da ay mangonod sin bilbilin ko.’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_11","088_3_11","HEB","3","11","11","Isonga inkarik si bonget ko ay adiak polos pasgepen daida sin pan-illengan ay insaganak.” Siya di din kanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_12","088_3_12","HEB","3","12","12","Isonga aag-ik, siliban yo ta maga koma en dakayo di lawlawa di nemnem na ay adi mamati en Diyos ta say maga en dakayo di manokog sin matmatago ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_13","088_3_13","HEB","3","13","13","Din amagen yo komas inag-agew enggana ay maabos di agew tako et manbinagbaga kayo ta say maga en dakayo di maietekan si basol ay say komentegan di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_14","088_3_14","HEB","3","14","14","Tan mo napasnek di pammati tako manlogi sin damo enggana sin maodi ay agew, itoltoloy tako abe ay makikadkadwa en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_15","088_3_15","HEB","3","15","15","Nemnemen tako kasin din inpaisolat Diyos ay kanana, “Ed wani, mo dengngen yo din kalin Diyos, adi yo pakenkentegen di nemnem yo ay kaman din inyat di aap-o yo idi kinonkontra das Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_16","088_3_16","HEB","3","16","16","Sino da di nannannge sin kanan Diyos ngem kinonkontra da pay dedan? Daida met din inpangon Moses sin kinmaanan da ed Egipto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_17","088_3_17","HEB","3","17","17","Et sino da di binmongetan Diyos si opatapolo ay tawen mo baken da doy ay nanbasbasol ay natey sin lugar ay magay omili? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_18","088_3_18","HEB","3","18","18","Sino da abe di nangibagaan Diyos ay adi na polos pasgepen sin pan-illengan ay insagana na? Daida met din nanigaan ay nanongtongpal en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB3_19","088_3_19","HEB","3","19","19","Say pangammoan tako ay din begew ay adi da nakasgep sin pan-illengan ay insaganan Diyos et din adi da namatian en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_1","088_4_1","HEB","4","1","1","Ngem din inkarin Diyos ay waday insagana na ay pan-illengan, mabalin pay laeng ay maitongpal en datako, isonga siliban tako koma into et mo wada en datako di adi makasgep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_2","088_4_2","HEB","4","2","2","Tan dinnge tako din nay siged ay damag ay kaman met laeng din aap-o tako, ngem mo daida pay et magay silbin di nanngean da, tan adi da pinatpati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_3","088_4_3","HEB","4","3","3","Datako et anggay ay mamati di senggep sin pan-illengan ay sana, tan kanan Diyos maipanggep en da doy ay adi namati, “Isonga inkarik si bonget ko ay adiak polos pasgepen daida sin pan-illengan ay insaganak.” Din katet-ewa na et naisasagana din pan-illengan ay sana manlogi sin nangdengan Diyos sin obla na ay namarsuaana sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_4","088_4_4","HEB","4","4","4","Tan wada di inpaisolat Diyos maipanggep sin maikapito ay agew ay kanana, “Sin maikapito ay agew, nan-illeng si Diyos, tan enggay nakdeng din obla na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_5","088_4_5","HEB","4","5","5","Nemnemen yo kasin din inpaisolat Diyos ay inbagak ed kaonyan en adi na polos pasgepen daida sin pan-illengan ay insagana na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_6","088_4_6","HEB","4","6","6","Din kananas di en wada di pan-illengan ay insagana na, laydena ay kalien ay wada di layden Diyos ay senggep. Et gapo ta adi sinenggep din nannge sin siged ay damag ed idi gapo sin adi da namatian, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_7","088_4_7","HEB","4","7","7","wada di esa ay timpo ay indawat Diyos sin kaipoipogaw ta say mawayaan da ay senggep, et ed wani din timpo ay doy. Ammo tako di tan idi adi sinenggep din doy ay ipogaw ed nabaon, nalabas di ad-adoy tawen, asi inpaisolat Diyos en David din inbagak ed kaonyan ay kanana, “Ed wani, mo dengngen yo din kalin Diyos, adi yo pakenkentegen di nemnem yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_8","088_4_8","HEB","4","8","8","Ammo tako abe ay din pan-illengan ay inkarin Diyos et baken din ili ed Canaan ay nangipangoan Josue sin aap-o tako. Tan mo ed Canaan koma, adi koma inbagan Diyos sin maod-odi ay agew ay wada pay di esa ay timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_9","088_4_9","HEB","4","9","9","Say pangammoan tako ay wada pay laeng di pan-illengan ay naisasagana para sin ipogaw en Diyos ay kaman din nan-illengan Diyos sin maikapito ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_10","088_4_10","HEB","4","10","10","Tan olay sino ay senggep ay makiilleng en Diyos, man-illeng ay kosto sin obla na ay kaman din inyat Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_11","088_4_11","HEB","4","11","11","Isonga ipakat tako din kabaelan tako ay senggep sin pan-illengan ay sana. Siliban tako ta say maga en datako di manadon sin aap-o tako ay adi nakasgep begew sin adi da nanongpalan sin inbagan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_12","088_4_12","HEB","4","12","12","Tan din kalin Diyos et matmatago, tan manakabalin ya waday pantongpalana. Matadtadem mo din katatademan ay kampilan ay doway tadem na ay maibetbet enggana sin nansisilpoan di tong-a ya din otek da. Tan din kalin Diyos et makasgep sin nemnem ya ab-abiik, et kabaelana ay mangilasin sin am-in ay wada sin nemnem di ipogaw ay olay din naisasaot ay plano na ya laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_13","088_4_13","HEB","4","13","13","Olay sino ay parsua et adi na maitabonan si Diyos. Kaman da am-in nakalalabos sin pangiilaana, tan ammo na am-iam-in di maipanggep en daida. Et sisya di panongbatan tako sin am-in ay inam-amag ya ninemnem tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_14","088_4_14","HEB","4","14","14","Ipapasnek tako ngarud sin nemnem tako din pammati ay ipodno tako, tan si Jesus ay Anak Diyos din Kangatoan ay Padi ay inmey sin kosto ay kad-an Diyos ed langit ay mangiaalagey en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_15","088_4_15","HEB","4","15","15","Et din nay Kangatoan ay Padi tako, ammo na ay makiliklikna en datako sin kinakapoy tako, tan din am-in ay kalasin di solisog ay laklak-amen tako et nilak-am na abe, ngem mo sisya pay, adi polos nanbasbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB4_16","088_4_16","HEB","4","16","16","Isonga natoled tako koma ay omasag-en en Diyos ay managseg-ang, tan mo manpakpakaasi tako en sisya, seg-anganas datako ya badanganas datako sin oras ay kasapolan tako di badang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_1","088_5_1","HEB","5","1","1","Din madotokan ay kangatoan ay padin di Judio et mapili sin iib-a na ay ipogaw ta say ialagey nas daida en Diyos. Sisya di mangidatdaton en Diyos si animal ono odom ay daton ay idawdawat di iib-a na para sin basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_2","088_5_2","HEB","5","2","2","Maanosana din iib-a na ay masangsangaw ay adi da ammo ay baken kosto di am-amagen da, tan olay sisya et wada abey pankolkolangana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_3","088_5_3","HEB","5","3","3","Isonga mo waday ena idaton para sin basbasol di kaipoipogaw, masapol ay wada abey idatona para sin mismo ay basbasol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_4","088_5_4","HEB","5","4","4","Maga di mamili sin awak na ta alaena din nangato ay saad di kangatoan ay padi mo adi et masapol ay si Diyos di mangayag en sisya ay kaman din naamag en Aaron. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_5","088_5_5","HEB","5","5","5","Iso na abe en Cristo, adi na inpangato din awak na ta manbalin si madayaw ay kangatoan ay padi mo adi et si Diyos di namili en sisya. Tan kanan Diyos en sisya, “Sik-a din Anak ko. Ed wani ipailak ay sak-en si Amam.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_6","088_5_6","HEB","5","6","6","Wada abe di esay inpaisolat na ay kanana, “Padi ka ay eng-enggana ay kaman din kinapadin Melkizedek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_7","088_5_7","HEB","5","7","7","Sin kawadan Jesus isnan kalotaan, inpapasnek na ay nankarkararag en Diyos ay man-og-oga ya mangipigpigsa sin kali na, tan ammo na ay manakabalin si Diyos ay mangisalakan en sisya sin kateyana. Et dinngen Diyos din kararag na, tan inbaba na din awak na ay manongpal sin layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_8","088_5_8","HEB","5","8","8","Olay mo Anak Diyos sisya, inadal na pay dedan ay manongpal en Diyos begew sin napalpaligatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_9","088_5_9","HEB","5","9","9","Et gapo ta tinongpal nas Diyos ay kostokosto, nanbalin si kapoan di kaisalakanan ay eng-enggana di am-in ay mamati en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_10","088_5_10","HEB","5","10","10","tan dinotokan Diyos sisya ay kangatoan ay padi ay kaman din kinapadin Melkizedek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_11","088_5_11","HEB","5","11","11","Ad-ado pay di laydek ay ipaammo en dakayo maipanggep isna, ngem naligat ay maiolog en dakayo, tan kinmenteg di toktok yo et baken kayon alisto ay mangawat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_12","088_5_12","HEB","5","12","12","Olay mo nabayag kayo ay mamati ya dakayo koma di mangit-itdo sin iib-a yo, masapol yo pay laeng di mangitdo kasin en dakayo sin kalalakaan ay maipanggep en Diyos. Kaman kayon nanbalin si moyang ay masapol pay laeng ay mansoso, tan adi makagaga si makan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_13","088_5_13","HEB","5","13","13","Din kaman nidi ay ipogaw, adi makailasin si kosto ya nalinteg ay ogali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB5_14","088_5_14","HEB","5","14","14","Ngem din maiarig sin naket-eng ay ipogaw ay makagaga si kosto ay makan et din ipogaw ay naket-eng di pammati na ay makaawat sin naoneg ay mait-itdo. Din kaman nidi ay ipogaw, inpapaingsa na din nemnem na ay makailasin si siged ya lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_1","088_6_1","HEB","6","1","1","Isonga olay adi tako ipidpidwa din kalalakaan ay mait-itdo ay maipanggep en Cristo mo adi et adalen tako abe di naon-oneg ay mait-itdo ta say maket-eng di pammati tako. Adi tako kasin adalen din maiarig sin fondasyon di pammati tako ay kaman dana ay mait-itdo: din pandokogan tako sin maam-amag ay magay silbi na ta mansagong tako en Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_2","088_6_2","HEB","6","2","2","din kaowasan di awak ya bonyag, din kaikapayan di takkay sin toktok di ib-a, din kasin katagoan di natenatey, ya din pangokoman Diyos sin kaipoipogaw ay magay patinggan di pantongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_3","088_6_3","HEB","6","3","3","Din amagen tako koma mo ipalobos Diyos et adalen tako din naon-oneg ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_4","088_6_4","HEB","6","4","4","Tan din manokog sin kinakristiano da et adi da mabalin ay maawis kasin ay manbabawi. Tan enggay nasilawan di nemnem da, nakagon-od da sin indawat Diyos ya nakilak-am da sin Ispirito Santo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_5","088_6_5","HEB","6","5","5","Pinadpadas da abe din kinasiged di kalin Diyos ya niliklikna da din panakabalin Diyos ay maipaila abe sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_6","088_6_6","HEB","6","6","6","Mo nandokogan da am-in dana, adi mabalin ay manbabawi da kasin, tan kaman da kasin ilanlansa din Anak Diyos sin krus et pababbainan das sisya sin sangoanan di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_7","088_6_7","HEB","6","7","7","Maiarig da sin lawa ay lota. Tan din naeskan ay lota ay maodaodanan, mo say gomabayan di molmola ay way silbi na sin akin daga, bindisyonan Diyos din lota ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_8","088_6_8","HEB","6","8","8","Ngem din lawa ay lota ay gomabayan di nabeas ya pagat et magay silbi na, isonga baken mabayag yan dosaen Diyos tan pooana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_9","088_6_9","HEB","6","9","9","Ngem olay mo kaman dasa di inbagak en dakayo ay patpatgek ay aag-i, ammok pay dedan ay sigsiged di kasasaad yo et maiturong sin kaisalakanan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_10","088_6_10","HEB","6","10","10","Tan nalinteg si Diyos. Adi na linglinglingan din siged ay inam-amag yo ya din layad yo en sisya ay intoltoloy yo ay mangipappaila enggana ed wani sin namadbadangan yo sin iib-a yo ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_11","088_6_11","HEB","6","11","11","Din palalo ay laydek et ipapasnek abe di esa ya esa en dakayo ay mannamnama sin katongpalan di inkarin Diyos enggana sin maodi ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_12","088_6_12","HEB","6","12","12","Tan mo say amagen yo di, adi kayo somadsadot mo adi et tadonen yos daida ay mangawat sin inkarin Diyos begew sin napasnek ay pammati ya anos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_13","088_6_13","HEB","6","13","13","Nemnemen takos Abraham, tan wada abey inkarin Diyos en sisya, et insapata na ay tongpalena din inkari na. Gapo ta magay nangatngato mo sisya, din awak na met laeng di nansapataana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_14","088_6_14","HEB","6","14","14","Kanana en Abraham, “Dadlonak bindisyonan sik-a yan paad-adoek din polim.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_15","088_6_15","HEB","6","15","15","Gapo ta inan-anosan Abraham ay nanseseed, naitongpal en sisya din inkarin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_16","088_6_16","HEB","6","16","16","Mo layden di ipogaw ay ipaammo sin iib-a na ay tet-ewa din ibagbaga na, mansapata sin nangatngato mo sisya. Tan mo say amagena di, say patinggan di pansosongbatan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_17","088_6_17","HEB","6","17","17","Si Diyos abe et laydena ay dadlon ammoan din manawid sin inkari na ay adi na polos soksokatan di nemnem na, isonga kinadwaana din inkari na sin insapata na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_18","088_6_18","HEB","6","18","18","Inamag na di ta say wada di dowa ay adi kasoksokatan ay pangammoan di ipogaw ay temet-ewa din inkari na, tan adi mabalin ay man-etek si Diyos. Tan layden Diyos ay datako ay nanpasalaknib en sisya et wada dana ay dowa ay pomigpigsaan di nemnem tako ta say ipapasnek tako ay mannamnama sin inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_19","088_6_19","HEB","6","19","19","Din namnama tako ay nay et say mangipakpakneg sin pammati tako, tan sigurado ay matongpal. Begew sin namnama tako, kaman takon enggay nakasgep sin kosto ay kad-an Diyos ay kaman din sinenggepan di kangatoan ay padi sin Kasasantoan ay Kowarto sin Timplo ay nilingban di kurtina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB6_20","088_6_20","HEB","6","20","20","Say nangon-onaan Jesus ay makikalkali en Diyos para en datako, tan sisya di nanbalin si kangatoan ay padi ay eng-enggana ay kaman din kinapadin Melkizedek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_1","088_7_1","HEB","7","1","2","Si Melkizedek ay nay et ari ed Salem. Padi abes sisya ay nansilbi en Diyos ay Kangatoan. Din olog di ngadana et “nalinteg ay ari” ya din olog aben di saad na et “arin di talna,” tan din olog di Salem et “talna.” Sin pantattaolian da Abraham ay napo sin nangabakan da sin opat ay ari, en inabat Melkizedek et binindisyonanas sisya. Pag idawat Abraham en sisya di inkasinpon di am-in ay gamgameng ay tinaoli na sin nangabakanas gobat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_3","088_7_3","HEB","7","3","3","Si Melkizedek et magay naisolat si maipanggep en da ama na en ina na ya siya abe sin aap-o na. Adi aben kaammoan din naianakana ya din nateyana, isonga sisya et kaman din Anak Diyos, tan magay panpatinggaan di kinapadi na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_4","088_7_4","HEB","7","4","4","Nemnemen tako din peteg ay kinangaton Melkizedek. Omona, olay si Abraham ay din madayaw ay poon tako ay Judio et indawat na en Melkizedek di inkasinpon di tinaoli na sin nakigobatana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_5","088_7_5","HEB","7","5","5","Mo Levita komas Melkizedek, nalaka ay maawatan din begew ay indawtan Abraham sisya, tan waday linteg di Judio ay kanana en din Levita ay manbalin si padi et masapol ay idawdawtan din iib-a da ay Judio si inkasinpon di ap-apiten da, olay mo polin Abraham daida am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_6","088_7_6","HEB","7","6","6","Ngem olay mo baken Levita si Melkizedek, indawtan Abraham pay dedan si inkasinpo. Maikadwa, binindisyonan Melkizedek si Abraham, olay mo si Abraham di nangikarian Diyos sin karkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_7","088_7_7","HEB","7","7","7","Et ammo tako am-in ay din waday kalebbengana ay mamindisyon et nangatngato mo din bindisyonana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_8","088_7_8","HEB","7","8","8","Maikatlo, din Levita ay maidawdawtan si inkasinpo et ipogaw da am-in ay matey, ngem si Melkizedek et magay naibaga si nateyana sin kalin Diyos mo adi et kanana en komakaman din kinapadi na ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_9","088_7_9","HEB","7","9","9","Maikap-at, olay da Levi ay maidawdawtan si inkasinpo et mabalin ay kanan tako en naitapi da en Abraham ay nangidawat si inkasinpo en Melkizedek, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_10","088_7_10","HEB","7","10","10","tan olay mo daan maianak si Levi sin nangabtan Melkizedek en Abraham, maibilang pay dedan ay nawawada sin awak Abraham, tan si Abraham di apo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_11","088_7_11","HEB","7","11","11","Din nangidawtan Diyos sin linteg na sin Judio et naibasar sin nandotokana sin Levita ay papadi ta say makaammo da sin datdaton ay inbilin di linteg. Ngem din oblan di papadi ay doy et adi inman-anay si mapalintegan di ipogaw, isonga masapol ay wada di esa ay padi ay maiskat ay kaman din kinapadin Melkizedek, baken din kinapadin Aaron ay esay apon Levi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_12","088_7_12","HEB","7","12","12","Et mo masokatan din kinapadin di mangiaalagey si ipogaw en Diyos, masapol abe ay masokatan din linteg ay maon-onodan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_13","088_7_13","HEB","7","13","14","Ammo tako ay enggay nasokatan dana tan din Apo tako ay ibagbagan din inpaisolat Diyos ay nay et baken polin Levi. Ammo tako am-in ay si Juda di nangipoli en sisya, et maga polos di polin Juda si nansilsilbi ay padi ay makaammo sin naidatdaton en Diyos. Maga abe di inbagan Moses maipanggep si polin Juda ay padi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_15","088_7_15","HEB","7","15","15","Nalaklaka pay ay maawatan tako ay enggay nasokatan din sigod ay kalasin di padi ya din linteg ay inon-onodan da mo nemnemen tako ay si Jesus ay kasokat da et natken ay kalasin di padi ay kaman din kinapadin Melkizedek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_16","088_7_16","HEB","7","16","16","Et din nanbalinan Jesus si padi et adi maibasar sin naipoliana ay kaman din inbilin di linteg mo adi et maibasar sin panakabalina ay maipoon sin biyag na ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_17","088_7_17","HEB","7","17","17","Tan din inpaisolat Diyos maipanggep en sisya et kanana, “Padi ka ay eng-enggana ay kaman din kinapadin Melkizedek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_18","088_7_18","HEB","7","18","18","Isonga nasokatan din sigod ay linteg, tan adi na kabaelan ay mangisag-en si ipogaw en Diyos et adi na mabalin ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_19","088_7_19","HEB","7","19","19","ay mamalinteg ay kosto si ipogaw. Et ed wani wada di sigsiged ay namnama tako, tan begew en Jesus ay poon di namnama tako, makasag-en tako en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_20","088_7_20","HEB","7","20","21","Di esa abe ay nanlasinan di kinapadin Jesus et wada di insapatan Diyos en sisya sin nanbalinana si padi, tan kanan Diyos, “Sak-en ay Apo Diyos et isapatak ay padi ka ay eng-enggana. Adi polos kasoksokatan nan nemnem ko.” Ngem sin nanbalbalinan di Levita si papadi, maga di insapatan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_22","088_7_22","HEB","7","22","22","Begew sin insapatan Diyos ay nay, mabalin ay ipaneknek Jesus ay dadlon matongpal din baro ay intolag Diyos sin ipogaw ay sigsiged mo din sigod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_23","088_7_23","HEB","7","23","23","Di esa pay ay nanlasinan di kinapadin Jesus sin ad-ado ay papadi ay Levita et adi da intoltoloy din obla da ay padi mo adi et nansososkat da, tan natenatey da am-in dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_24","088_7_24","HEB","7","24","24","Ngem si Jesus et adi katkatey, isonga komakaman din kinapadi na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_25","088_7_25","HEB","7","25","25","Isonga kabaelana ay mangisalakan ay kostokosto sin am-in ay omasag-en en Diyos begew sin pammati da en sisya, tan matagotago ay eng-enggana ay makikalkali en Diyos para en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_26","088_7_26","HEB","7","26","26","Isonga si Jesus din kangatoan ay padi ay maibagay ay kosto en datako, tan nasantoan ya maga polos di pankolangana ono basol na. Naitken en datako ay managbasol ya naipangato abe ed langit ay magay kaison di kinangaton di saad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_27","088_7_27","HEB","7","27","27","Si Jesus et baken kaman din tapin di kangatoan ay padi ay inag-agew ay masapol waday idatdaton da en Diyos para sin basbasol da ya asi da abe man-idaton para sin basbasol di kaipoipogaw. Tan si Jesus et namingsan anggoy di nangidatonana sin awak na en Diyos para sin basbasol di kaipoipogaw. Din nateyana ay sana et omanay si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB7_28","088_7_28","HEB","7","28","28","Tan mo maibasar sin linteg Moses, din madotokan ay kangatoan ay padi et ipogaw da ay waday pankolkolangan da. Ngem mo maibasar sin insapatan Diyos ay naod-odi mo din linteg, din nadotokan et din Anak na ay nanbalin si padi ay magay pankolkolangana ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_1","088_8_1","HEB","8","1","1","Din laydek ay maawatan yo sin nay inbagbagak et wada din kangatoan ay padi tako ay nay ay tinmotokdo sin makannawan di Kangatoan ay Diyos ed langit ay makiturturay en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_2","088_8_2","HEB","8","2","2","Et din kad-an di pansilsilbiana ay kangatoan ay padi et din tet-ewa ay kad-an Diyos ay inamag Diyos met laeng, baken din makwani en Kasasantoan ay Kowarto sin Tolda ay inamag di owat ipogaw ed idi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_3","088_8_3","HEB","8","3","3","Am-in ay kangatoan ay padi et madotokan da ay mangidatdaton en Diyos si aanimal ya odom ay kalasin di daton ay idawdawat di ipogaw, isonga din kangatoan ay padi tako et masapol abe ay waday idatona en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_4","088_8_4","HEB","8","4","4","Ngem baken din daga ay nay di pansilsilbiana, tan mo wada koma pay laeng isnan daga, adi mabalin ay padis sisya, tan enggay nawawada di papadi ay mangidatdaton si ibilbilin di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_5","088_8_5","HEB","8","5","5","Ngem din pansilsilbian dadi et kaman owat dolowing ono alidong di kosto ay wada ed langit. Ammo tako ay kaman owat alidong, tan idi nakasagana da Moses ay mangiamag sin Tolda ay pandaydayawan da, tinogon Diyos sisya ay nangwani, “Silibam ta din am-in ay iamag yo et maibasar sin inpailak en sik-a sin dontog.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_6","088_8_6","HEB","8","6","6","Ngem din obla ay intalek Diyos en Jesus et nangatngato mo din oblan di sigod ay papadi, tan din baro ay intolag Diyos sin ipogaw ay siniglotan Jesus et nangatngato abe mo din daan ay intolag na. Yan din gapo ay nangatngato et sigsiged din karkarin Diyos ay kaibasarana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_7","088_8_7","HEB","8","7","7","Mo maga koma di kolang din damo ay tolag, adi koma masapol di esa ay maiskat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_8","088_8_8","HEB","8","8","8","Ngem inpaammon Diyos ay waday kolang din tolag ay sana ya wada abey nankolangan di ipogaw na, tan kanana, “Domteng to di timpo ay man-amagak si baro ay tolagan sin ipogaw ed Israel ya Juda. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_9","088_8_9","HEB","8","9","9","Din nay baro ay tolagan et baken kaman din intolag ko sin aap-o da sin nangitakkayak en daida sin nangikaanak en daida ed Egipto, tan adi da tinongtongpal din doy ay intolag ko en daida, isonga binaybay-ak si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_10","088_8_10","HEB","8","10","10","Ngem sin domtengana di ay timpo, siya na di itolag ko sin polin Israel: isolat ko din linteg ko sin nemnem da ta maigtos di, et sak-en di bigbigen da ay Diyos da ya daida di ipogaw ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_11","088_8_11","HEB","8","11","11","Isonga sin doy ay timpo, adi masapol ay itdoan dan aag-i da ya kailian da ay mangwani en ammoan da komas Diyos, tan ammo da am-in sak-en, olay din kababaan ay ipogaw ya olay abe din kangatoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_12","088_8_12","HEB","8","12","12","Tan pakawanek din basbasol da et adiak kasin nemnemnemen din lawa ay inam-amag da,” kanan Apo Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB8_13","088_8_13","HEB","8","13","13","Begew sin nangibagaan Diyos isna ay wada di baro ay tolag, inpaammo na ay enggay daan din damo. Et ammo tako ay olay sino ay namaga di kaosalana tan enggay daan, et baken mabayag yan mamaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_1","088_9_1","HEB","9","1","1","Din damo ay intolag Diyos sin ipogaw na et waday bilbilina ay maipanggep sin kosto ay iyat da ay mandayaw en sisya. Wada abe di in-amag da ay Tolda ay pandaydayawan da en sisya isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_2","088_9_2","HEB","9","2","2","Din Tolda ay nay et waday dowa ay kowarto na. Din damo ay masgep et makwani en Nasantoan ay Kowarto. Say kad-an din silaw ya din lamisaan ay naipatpatangan di tinapay ay naidatdaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_3","088_9_3","HEB","9","3","3","Nakurtinaan din segpan di kowarto ay doy. Wada abe di esa ay kurtina ay nanasalin sin maikadwa ay kowarto ay makwani en Kasasantoan ay Kowarto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_4","088_9_4","HEB","9","4","4","Din wadas di et din altar ay nabalitokan ay nangipoppooan das insinso ya din Baol di Tolagan ay napakpakan si balitok. Din naigtos di et din koli ay balitok ay napay-an si manna, din tinmobo ay sokod Aaron ya din dowa ay nadampilak ay bato ay naigolitan di bilbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_5","088_9_5","HEB","9","5","5","Sin kaleb di Baol, wada di dowa ay napayakan ay sinan paparsua ay makwani en kerubim ay sinyal di kawadan Diyos. Din nandedepa ay payak da et pinapayongan da din kaleb di Baol ay naiwalwalsian di dada ta malingban din basbasol di kaipoipogaw. Ngem olay adiak itoloy ed wani ay mangiolog si maipanggep sin am-in dadi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_6","088_9_6","HEB","9","6","6","Kaman nidi di ison di Tolda ay nandaydayawan da en Diyos ed idi. Et din papadi, inag-agew ay sengsenggep da sin damo ay kowarto ay manongtongpal sin obla da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_7","088_9_7","HEB","9","7","7","Ngem din maikadwa ay kowarto et din kangatoan ay padi anggoy di makasgep sidi ya mamingsan anggoy si tinawen. Adi aben mabalin ay senggep mo magay isgep na ay dada ay idatona en Diyos para sin basbasol na ya para abe sin basbasol di ipogaw ay adi da ginagara. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_8","088_9_8","HEB","9","8","8","Babaen sin am-in dadi, ipaammon din Ispirito Santo ay adi mabalin ay omasag-en di ipogaw sin kosto ay kad-an Diyos mo naon-onodan pay laeng din sigod ay bilbilin maipanggep sin Nasantoan ya Kasasantoan ay Kowarto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_9","088_9_9","HEB","9","9","9","Am-in dadi et owat kaiarigan di natongpal ed wani begew en Cristo. Tan din aanimal ya odom ay indatdaton di nanaydayaw en Diyos et adi da makalinis sin nemnem di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_10","088_9_10","HEB","9","10","10","Tan maibasar das bilbilin ay maipanggep sin awak anggoy ay kaman din makan ya mainom ya din kosto ay kaowasan di kompormi. Masapol ay natongtongpal dana enggana ay naiskat din baro ay tolag ay siniglotan Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_11","088_9_11","HEB","9","11","11","Et nay enggay inmali si Cristo ay nanbalin si kangatoan ay padi tako, et gon-gon-oden tako din siged ay bindisyon ay maibasar sin baro ay tolag ay siniglotana. Et din pansilsilbiana ay din kosto ay kad-an Diyos ed langit et nabanbanol ya sigsiged mo din Kasasantoan ay Kowarto sin Tolda, tan baken ipogaw di nangamag ya baken aben naidagaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_12","088_9_12","HEB","9","12","12","Din sinenggepana isdi et baken babaen sin dadan di kalding ya bomaro ay baka mo adi et babaen sin mismo ay dada na, et namingsan anggoy din sinenggepana, adi masapol ay maipidwa, tan enggay tinongpal na din masapol ay maamag ta say mapawayaan tako ya maisalakan tako ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_13","088_9_13","HEB","9","13","13","Wada kayman di silbin di dadan di kalding ya bomaro ay baka ya siya abe din kaiwalsian di dap-on di napooan ay bomalasang ay baka, ngem nansilbi anggoy dana ay manalos sin awak di ipogaw ay naibilang ay kinmadodogis ta say mabalin ay makidaydayaw da kasin en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_14","088_9_14","HEB","9","14","14","Isonga mo kabaelan dana ay manalos sin awak di ipogaw, adi pay addawi ay nabanbanol di pantongpalan din dadan Cristo. Tan kabaelan din dada na ay manalos sin nemnem tako ay kinmadodogis begew sin inam-amag tako ay magay silbi na ta say mabalin ay mansilbi tako sin matmatago ay Diyos. Tan si Cristo ay maga polos di kolang na ono basol na et indatona din awak na en Diyos begew sin panakabalin di Ispiriton Diyos ay matagotago ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_15","088_9_15","HEB","9","15","15","Isonga si Cristo di naniglot sin baro ay intolag Diyos ta say makatawid din am-in ay inayagan Diyos sin inkari na ay magay patingga na. Et mabalin ay tawiden da di, tan natey si Cristo ay mangsobot en daida ta say mapawayaan da sin basbasol ay inam-amag da sin timpon di damo ay tolag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_16","088_9_16","HEB","9","16","16","Ammo tako ay mo waday anongos ay bilbilin ay isolat di ipogaw maipanggep si kabingayan di itawid na mo matey, masapol ay mapaneknekan ay tet-ewa ay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_17","088_9_17","HEB","9","17","17","Asi mabalin ay gon-oden din matawidan din naitawid en sisya. Tan mo matmatago pay laeng din mangitawid, adi mabalin ay maitongpal din bilbilina ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_18","088_9_18","HEB","9","18","18","Isonga olay din damo ay intolag Diyos, adi koma natoloy mo magay dada ay nangipaila ay waday natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_19","088_9_19","HEB","9","19","19","Tan din inamag Moses ed idi et inbaga na din am-in ay bilbilin di linteg sin kaipoipogaw. Pag oma sin dadan di napalti ay aan-ak di baka et sinayaw nas danom. Ina na abe di dotdot di karnero ay nakoloran si manbalanga et inbotibot na si pingin di hisopo. Pag nan isawsaw sin dada et inwalsi na sin nalopilop ay papil ay naisolatan din linteg ya sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_20","088_9_20","HEB","9","20","20","Pag nan kanan, “Din dada ay nay di mangipaneknek sin intolag Diyos en dakayo ay inbilina ay patien yo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_21","088_9_21","HEB","9","21","21","Pag na aben walsian din Tolda ya am-in ay inos-osal das di ay manaydayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_22","088_9_22","HEB","9","22","22","Tan mo maibasar sin linteg, din kadaldalosan di istay am-in et masapol di dada. Adi aben kabalin ay mapakawan di basbasol mo magay dada ay omayos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_23","088_9_23","HEB","9","23","23","Isonga da naey ay owat kaiarigan di tet-ewa ay wada ed langit et masapol ay nadaldalosan das dadan di napalpalti ay aanimal. Ngem masapol ay sigsiged di naidaton ta madalosan din wada ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_24","088_9_24","HEB","9","24","24","Tan din sinenggepan Cristo et baken din Kasasantoan ay Kowarto ay inamag di ipogaw ay owat kaiarigan di kosto ay kad-an Diyos ed langit mo adi et ed langit ay mismo. Et say kad-ana ed wani ay mangiaalagey en datako en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_25","088_9_25","HEB","9","25","25","Din inamag Cristo et mailasin abe sin am-amagen di kangatoan ay padin di Judio, tan mo daida, tinawen ay sengsenggep da sin Kasasantoan ay Kowarto ay mangis-isgep si dadan di animal. Ngem mo si Cristo pay, adi na inpidpidwa ay nangidaton sin awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_26","088_9_26","HEB","9","26","26","Tan mo doy ya say inamag na, namin ado koma ay nanligligat manlogi sin naparsuaan di lobong. Ngem din katet-ewa na, namingsan anggoy di inmaliana isnan daga sin nay maod-odi ay agew ta kaanena di basol babaen sin nangidatonana sin awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_27","088_9_27","HEB","9","27","27","Tan kapilitan ay matey tako am-in ay ipogaw si mamingsan, et pag takon maokom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB9_28","088_9_28","HEB","9","28","28","Siya abe ay namingsan anggoy di naidatonan Cristo ay nangikaro sin basbasol di kaipoipogaw. Isonga mo omali kasin et baken manbegew sin basbasol tako mo adi et omali ta isalakana ay kosto din am-in ay manesseed en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_1","088_10_1","HEB","10","1","1","Din linteg Moses et kaman owat alidong ono dolowing ay nangipappaila sin ison di siged ay bindisyon ay idawat Cristo, ngem baken nan-iso sin bindisyon ay doy. Isonga olay mo tinawtawen ay intoltoloy din nanaydayaw en Diyos ay nangidatdaton si inbilin di linteg, adi polos mabalin ay manbalin das ipogaw ay magay pankolkolangana begew sin nangam-amagan das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_2","088_10_2","HEB","10","2","2","Tan mo doy ya tet-ewa ay nadalosan da ay kosto sin basbasol da, adi da koma intoltoloy ay nan-idatdaton, tan adi da koma niliklikna pay laeng ay waday basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_3","088_10_3","HEB","10","3","3","Ngem din katet-ewa na mo maipanggep sin da doy ay indatdaton da et tinawen ay inpanemnemnem da en daida ay waday basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_4","088_10_4","HEB","10","4","4","Tan din dadan di bomaro ay baka ya kalding et adi polos mabalin ay kaanena di basbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_5","088_10_5","HEB","10","5","6","Siya di din gapo ay sin inmalian Cristo sin daga, kanana en Diyos, “Baken din napalpalti ay animal ya odom ay daton di laylaydem. Baken abe din kapoppooan di aanimal ya odom ay daton para sin basbasol di panragragsakam. Isonga waday awak ay insaganam para en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_7","088_10_7","HEB","10","7","7","Et naeyak ay Diyos ay manongpal sin laydem ay kaman din inpaisolat mo maipanggep en sak-en sin nalopilop ay libro.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_8","088_10_8","HEB","10","8","8","Nemnemen tako din olog di inbagan Cristo ay kaisolsolat ko. Din damo ay inbaga na et adi laylayden Diyos din nankinalasi ay daton ay naidatdaton en sisya. Baken say panragragsakana. Say kanana di, olay mo am-in dana ay daton et maibasar da sin inbilin di linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_9","088_10_9","HEB","10","9","9","Pag nan kanan, “Naeyak ay manongpal sin laydem.” Din nangwanianas di et say pangammoan tako ay sinokatana din sigod ay datdaton ta say isokat na din nangidatonana sin awak na ay maibasar sin layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_10","088_10_10","HEB","10","10","10","Et gapo ta tinongpal Jesu Cristo din layden Diyos ay sana, nanbalinenas datako si nasantoan ay ipogaw en Diyos begew sin nangidatonana sin mismo ay awak na ay adi masapol ay maipidwa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_11","088_10_11","HEB","10","11","11","Din papadin di Judio et inag-agew ay pomipika da ay mangam-amag sin obla da. Inag-agew ay mamidwa da ay mangidatdaton sin iso na ay kalasin di daton. Ngem maga polos di kabaelan din idatdaton da ay doy ay mangaan si basbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_12","088_10_12","HEB","10","12","12","Ngem si Cristo pay, omanay si eng-enggana din es-esa ay indatona para si basbasol, isonga en tinmokdo sin makannawan Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_13","088_10_13","HEB","10","13","13","ay manesseed sin kaabakan di kaibaw na ay ipagatin Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_14","088_10_14","HEB","10","14","14","Tan begew sin es-esa ay indatona, nanbalinena am-in di nasantoan ay ipogaw en Diyos si ipogaw ay magay pankolkolangan da ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_15","088_10_15","HEB","10","15","15","Paneknekan din Ispirito Santo en datako ay tet-ewa dana begew sin naisolat ay kalin Diyos ay kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_16","088_10_16","HEB","10","16","16","“Si naey di itolag ko en daida sin tapin di agew. Isolat ko din linteg ko sin nemnem da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_17","088_10_17","HEB","10","17","17","Pag nan itoloy ay mangwani, “Adiak kasin nemnemnemen din basbasol da ya olay sino ay inam-amag da ay lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_18","088_10_18","HEB","10","18","18","Ngarud, mo enggay napakawan dana, adi masapol ay wada kasin di maidaton para sin basbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_19","088_10_19","HEB","10","19","19","Isonga aag-i, begew sin dadan Jesus ay inmayos sin nateyana, adi tako emegyat ay senggep sin kosto ay kad-an Diyos ay maiarig sin Kasasantoan ay Kowarto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_20","088_10_20","HEB","10","20","20","Tan begew sin nateyana ay maiarig sin nabisngitan di kurtina ay nanalsalin sin segpan, inamag Jesus di baro ay pandanan tako ay kaman matmatago, tan din danan ay nay et sisya met laeng ay matmatago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_21","088_10_21","HEB","10","21","21","Isonga gapo ta wada di napateg ay padi tako ay makaammo en datako am-in sin pamilyan Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_22","088_10_22","HEB","10","22","22","omasag-en tako koma en Diyos ay naimposoan di nemnem tako ya napasnek di pammati tako. Masapol abe ay nadadalosan din nemnem tako ay kaman takon nawalsian si dadan Cristo ya kaman aben naowasan din awak tako si nalinis ay danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_23","088_10_23","HEB","10","23","23","Ipapasnek tako abe sin nemnem tako din namnama ay ipodno tako. Adi tako mandowadowa, tan matalek si Diyos ay manongpal sin inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_24","088_10_24","HEB","10","24","24","Nemnemnemen tako abe mo intoy iyat tako ay manbinadang ta say masepsep ay manlilinayad tako ya man-am-amag takos siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_25","088_10_25","HEB","10","25","25","Adi tako baybay-an din makitoptopogan tako ay kaman din am-amagen di odom, mo adi et papipigsaen tako din pammatin di iib-a tako, namnamed tan maila tako ay omas-asag-en din agew ay kasin omalian Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_26","088_10_26","HEB","10","26","26","Tan mo enggay inammoan tako din tet-ewa ay maipanggep en Cristo yan igagara tako pay dedan ay manbasbasol sin panokogan tako en sisya, magay odom ay daton ay mabalin ay mangaan sin basbasol tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_27","088_10_27","HEB","10","27","27","Magay odom ay masmas-ed mo adi et din kaeegyat ay pangokoman Diyos en datako ya din kaeegyat ay apoy ay mamoppoo sin am-in ay mangonkontra en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_28","088_10_28","HEB","10","28","28","Nemnemen tako din napasamak si olay sino ay dadlon nanokog sin linteg Moses ed idi. Basta waday tolo ono dowa ay nanistigo sin basol na, nakeddengan ay matey ay adi maseg-angan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_29","088_10_29","HEB","10","29","29","Mo kaman nidi din dosan di nanokog sin linteg Moses, adi pay madagdagsen di dosan di ipogaw ay manglaslasoy ya manokog sin Anak Diyos ya mangibilang ay magay banol din dada na, olay mo din dada ay nay di nangipaneknek sin intolag Diyos ya din nanalos en sisya ta manbalin si nasantoan ay ipogaw en Diyos. Din ipogaw ay mangiyat sidi et sinsinitena abe din Ispiriton Diyos ay pandanan di seg-ang na. Palalo ay madagsen din lebbeng ay dosa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_30","088_10_30","HEB","10","30","30","Tan ammo tako ay magay odom mo adi si Diyos di nangwani, “Sak-en di way lebbeng na ay man-ibaes. Sak-en di manobalit.” Sisya abe di nangwani, “Sak-en ay Apo di mangokom si ipogaw ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_31","088_10_31","HEB","10","31","31","Isonga peteg ay kaeegyat di datngen din dosan di matmatago ya manakabalin ay Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_32","088_10_32","HEB","10","32","32","Nemnemen yo di inyaat yo ed idi sin nasilawan di nemnem yo, tan olay mo peteg ay napalpaligatan kayo, inan-anosan yo pay dedan et adi kayo naabak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_33","088_10_33","HEB","10","33","33","Waday timpo ay naibabainan ya napalpaligatan yo sin pangiilaan di ad-ado ay ipogaw. Mo mamingsan abe, olay mo baken dakayo di napalpaligat, ngem inpappaila yo pay dedan ay nakikadkadwa kayo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_34","088_10_34","HEB","10","34","34","Tan sinegseg-angan yo din iib-a yo ay naibabalod. Et sin namosan da sin sanikwa yo, manragragsak kayo ay nangan-anos, tan inaammo yo ay wada pay laeng en dakayo di sigsiged ya komakaman ay kalasin di sanikwa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_35","088_10_35","HEB","10","35","35","Isonga adi yo taytaynan din toled yo ay nay mo adi et itoltoloy yo, tan dakdake di gon-gona yo mo say iyat yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_36","088_10_36","HEB","10","36","36","Masapol ay ipapasnek yo ay man-anos ta say tongpalen yo din layden Diyos ya gon-oden yo din inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_37","088_10_37","HEB","10","37","37","Tan wada di inpaisolat Diyos ay kanana, “Sinkaattikan anggoy yan somawang din omal-ali. Adi na baybayagen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_38","088_10_38","HEB","10","38","38","Din nalinteg ay ipogaw ko et maibasar din biyag da sin pammati da, ngem mo waday mankeyat, adiak malaylaydan en sisya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB10_39","088_10_39","HEB","10","39","39","Ngem mo datako pay, adi tako maibilang sin odom ay kaipoipogaw ay mankeyat ya maisian en Diyos ay eng-enggana, mo adi et maibilang tako sin kaipoipogaw ay mamati ya maisalakan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_1","088_11_1","HEB","11","1","1","Sino ngarud di pammati? Di pammati et din kinapapasnek di nemnem tako ay matongpal din namnamaen tako ya din dadlon takon pangammoan ay wada tet-ewa din adi tako mail-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_2","088_11_2","HEB","11","2","2","Begew sin pammatin di aap-o tako ed nabaon, inapolbalan Diyos daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_3","088_11_3","HEB","11","3","3","Begew abe sin pammati tako, maawatan tako ay naparsua din lobong ya din am-in ay wada begew sin bilin Diyos, isonga din mail-ila et adi naamag sin mail-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_4","088_11_4","HEB","11","4","4","Nemnemen takos Abel. Begew sin pammati na, sigsiged di indatona en Diyos mo si Cain. Begew abe sin pammati na, inbilang Diyos ay nalinteg sisya, et din pangammoan tako et inawat Diyos din indatona. Isonga olay mo natey si Abel, wada pay laeng di ibagbaga na en datako begew sin pammati na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_5","088_11_5","HEB","11","5","5","Di esa abe ay namati et si Enok. Begew sin pammati na, adi natey mo adi et inan Diyos sisya ay matmatago pay laeng. Isonga olay mo inanaanap das sisya, adi da makadteng, tan inan Diyos dedan. Wada di inpaisolat Diyos ay kanana en sin daan maas sisya, nalaylaydan si Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_6","088_11_6","HEB","11","6","6","Et olay sino ay ipogaw, adi mabalin ay malaylaydan si Diyos en sisya mo magay pammati na. Isonga din mayad ay omasag-en en Diyos et masapol ay patiena ay wadas sisya ya masapol abe ay patiena ay gon-gonaana din mangan-anap en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_7","088_11_7","HEB","11","7","7","Nemnemen tako abes Noe. Begew sin pammati na, dadlonan pinatpati din indadaan Diyos en sisya maipanggep sin mapasamak sin tapin di agew. Olay mo magay inil-ila nas kaman nidi, pinati na pay dedan et nan-amag si daong ta say maisalakan da ay sinpamilya. Begew sin pammati na ay nay, inbilang Diyos ay nalinteg sisya, ngem mo din iib-a na pay ay adi namati, naipaila ay naipaksaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_8","088_11_8","HEB","11","8","8","Si Abraham abe di esa ay nanongpal en Diyos begew sin pammati na. Tan idi tinogon Diyos sisya ay emey sin esa ay ili ay okaenan to, pinati na ay dagos et nanlobwat, olay mo adi na ammo mo intoy emeyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_9","088_11_9","HEB","11","9","9","Begew abe sin pammati na, inan-anosana ay manbebbeey si tolda ay kaman mangili sin sana ay ili ay inkarin Diyos ay oka na. Et siya abe di inam-amag Isaac ay anak na ya si Jacob ay apo na ay naibibilang met laeng en sisya ay makitawid sin inkarin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_10","088_11_10","HEB","11","10","10","Inan-anosan Abraham din kaman nidi ay nanbebbeeyana, tan namnamaena ay en makiili sin komakaman ay ili ed langit ay ninemnem ya inamag Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_11","088_11_11","HEB","11","11","11","Si Sara abe ay asawan Abraham et basig ay enggay nabakes, ngem begew sin pammati na, indawat Diyos en sisya din kabaelan ay mawad-an, tan inbilang na ay matalek si Diyos ay manongpal sin inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_12","088_11_12","HEB","11","12","12","Isonga olay mo adi koma makaipoli si Abraham tan enggay nakay, inmad-ado pay dedan din polin di es-esa ay ipogaw ay nay ay kaman din kaad-adon di bilang di talaw ono din adi kabilang ay darat sin benget di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_13","088_11_13","HEB","11","13","13","Am-in din ipogaw ay nay et namatpati da pay laeng en Diyos sin nateyan da. Olay mo adi da inawat sin kamatago da din inkarin Diyos en daida, kaman dan tinamtamang din maidawat to en daida, et naragragsakan da. Isonga inpodno da ay owat dan mangili ay magay kosto ay ili da isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_14","088_11_14","HEB","11","14","14","Mo kaman nidi di inpodno da, say pangammoan tako ay nan-an-anap das kosto ay ili da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_15","088_11_15","HEB","11","15","15","Et baken din sigod ay ili da ay tinaynan da din was nemnem da, tan mo tet-ewa di koma, wada iman di waya da ay mantaoli. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_16","088_11_16","HEB","11","16","16","Ngem baken tet-ewa, tan din laydelayden da ay emeyan et din sigsiged ay ili ed langit. Isonga adi mabain si Diyos ay makwani en Diyos da. Ammo tako ay tet-ewa di, tan wada di insagana na ay ili da ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_17","088_11_17","HEB","11","17","18","Nemnemen tako din pammati ay inpailan Abraham sin namadasan Diyos en sisya. Begew sin pammati na, nakasagana ay mamse sin bogbogtong ay anak na ay si Isaac ay idatona en Diyos, olay mo inkarin Diyos ay si Isaac di kapoan di poli na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_19","088_11_19","HEB","11","19","19","Tan ninemnemnem Abraham ay kabaelan Diyos ay manago kasin en Isaac. Et kamanan kasin tinago, tan mo adi koma inpasaldeng Diyos si Abraham, inpapati na koma ay mamse sin anak na ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_20","088_11_20","HEB","11","20","20","Si Isaac abe et pinati na ay tongpalen Diyos din inkari na, et begew sin pammati na ay sana, binindisyonana din anak na ay da Jacob en Esau ay mangwani en wada di bindisyon ay idawat ton Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_21","088_11_21","HEB","11","21","21","Et siya abe en Jacob, inpaila na din kaman nidi ay pammati, tan idi dandani ay matey, nanpag-en sin sokod na ay nanaydayaw en Diyos, et binindisyonana din doway apo na ay anak Jose. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_22","088_11_22","HEB","11","22","22","Si Jose abe et begew sin pammati na, idi dandani ay matey, inbaga na din komaanan ton di iib-a na ay Israelita ed Egipto et inbilina abe ay itakin dan tong-a na ta iponpon da sin ili ay emeyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_23","088_11_23","HEB","11","23","23","Wada abey pammatin da aman Moses, isonga idi naianak sisya, adi da emegyat ay adi manongpal sin inbilin di ari ay siyat mapse din kaian-anak ay lalaki ay Judio mo adi et intabon das tolo ay bowan, tan inila da ay kagkagam-is ay moyang sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_24","088_11_24","HEB","11","24","24","Begew abe sin pammatin Moses sin naket-engana, sinigaana ay maibilang ay anak din nanagibi en sisya ay din anak Faraon ay ari da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_25","088_11_25","HEB","11","25","25","Din gapo ay sinigaana di et banbanolena din kaitapiana sin ipogaw en Diyos ay mapalpaligatan mo din pan-gan-ganasanas basol ay sinkaattikan anggoy di kaganasana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_26","088_11_26","HEB","11","26","26","Tan olay mo nilaslasoy das sisya begew sin pammati na sin omali ay Messias, inbilang na ay nabanbanol din nalaslasoyana ay doy mo din pangon-odana sin am-in ay kinabaknang ed Egipto, tan ninemnemnem na din gon-gona ay maidawat en sisya sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_27","088_11_27","HEB","11","27","27","Begew sin pammati na, tinaynana ed Egipto ay adi emegyat sin bonget di ari. Inan-anosana din ligat ay nilak-am na, tan kamanan inil-ila si Diyos ay adi kaila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_28","088_11_28","HEB","11","28","28","Begew abe sin pammati na, initdo na sin iib-a na ay Israelita din masapol ay amagen da sin fiesta ay makwani en Nalabas. Inbilina en daida ay manpalti das karnero ta iwalsi dan dada na sin nan-inigid di pantew da ta say mo omali din anghel ay mamse sin besag ay anan-ak ed Egipto, labsana din bebbeey di Israelita ay magay pespeslena ay besag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_29","088_11_29","HEB","11","29","29","Begew sin pammatin di Israelita ay doy, dinan da din makwani en Baybay ay Mandalangdang ay kaman din iyat di ipogaw ay manmandan sin namgaan ay lota. Ngem idi inpadas din taga-Egipto ay mangonod en daida, nalned da am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_30","088_11_30","HEB","11","30","30","Din pammati da met laeng di begew ay natekdag din nakayang ay batog ay kodal di siyodad ed Jerico idi nakdeng ay nilikeliked das pito ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_31","088_11_31","HEB","11","31","31","Sin siyodad ay doy, wada di babai ay manngadan si Rahab ay mabaybayadan di kinababai na. Ngem gapo ta namati en Diyos, sinangaili na din Israelita ay en nansiim sin ili na ya binadanganas daida. Isonga adi naitapi sin napsean di kailiana ay nanigaan ay mamati en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_32","088_11_32","HEB","11","32","32","Ad-ado pay di mabalin ay ibagak maipanggep sin pammatin di aap-o tako ed nabaon, ngem omanay ngin na, tan kolang di oras ko mo dad-atek ay kosto din maipanggep en da Gideon, Barak, Samson, Jefta, David, Samuel, ya din mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_33","088_11_33","HEB","11","33","33","Napateg en daida am-in di pammati, tan begew sin pammati da, wada en daida di nangabak sin nakigobgobatan da sin odom ay il-ili, waday nanturturay ay kosto, ya waday nangawat sin inkarin Diyos. Di odom et way inpasaldeng da ay kaeegyat ay layon ta adi da mankat, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_34","088_11_34","HEB","11","34","34","di odom et adi da naatongan idi naitpig da sin napigsa ay apoy, ya di odom abe et inlisian da di ipogaw ay mamse koma en daida. Nakapoy di odom, ngem nanbalinen Diyos si mabikas. Di odom pay et pinmigsa da ay nakigobat et inpalayaw da din sosoldado ay napo sin odom ay ili ay en nakigobat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_35","088_11_35","HEB","11","35","35","Wada abe di babbabai ay natago kasin di natey ay an-ak da. Ngem wada abe di napalpaligat enggana ay natey da, tan sinigaan da ay mangisaot sin pammati da ta mawayaan da koma. Tan din namnamaen da et din sigsiged ay biyag ed langit sin kasin dan katagoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_36","088_11_36","HEB","11","36","36","Wada da abe ay begew sin pammati da, palalo ay nalaslasoy da ya nasoplisoplit da ya wada da abe di nakakadinaan ay naibabalod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_37","088_11_37","HEB","11","37","37","Di odom et pinigpig das bato enggana ay natey da, di odom et nilagadi da, di odom pay et pinse das kampilan. Pinakaan day odom sin ili da ya nalabes ay pinalpaligat das daida, isonga palalo ay kaseseg-ang da. Nanbabado das owat kopkop di karnero ya kalding ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_38","088_11_38","HEB","11","38","38","et linmikeliked da sin luglugar ay magay omili ya sin kadondontogan ay man-iy-iyan si liliyang ya os-osok. Ngem din katet-ewa na et adi maikari din kaipoipogaw sin nay daga ay makikadkadwa en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_39","088_11_39","HEB","11","39","39","Am-in dana et inapolbalan Diyos begew sin pammati da, ngem adi da pay dedan ginon-od din natongpalan di inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB11_40","088_11_40","HEB","11","40","40","Tan wada di sigsiged ay planon Diyos ay adi na tongpalen din inkari na en daida enggana ay maitapi tako ta say panbalinenas datako am-in si ipogaw ay magay pankolkolangana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_1","088_12_1","HEB","12","1","1","Mo si datako ed wani, maiarig tako sin makilonglongba ay boyboyaen am-in da doy ay nangipaneknek sin kinapateg di pammati ed idi. Isonga tadonen tako din amagen di makilonglongba ta kaanen tako di olay sino ay komawed en datako, pati din basbasol ay kaman maiipket en datako. Ipapasnek tako ay managtagtag sin longbaan ay initdon Diyos en datako ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_2","088_12_2","HEB","12","2","2","ay maimomongsan di nemnem tako en Jesus, tan sisya di mangipangpango en datako ya mangan-anay sin pammati tako. Begew sin ragsak ay namnamaena, inanosana din nanligatana sin krus et adi na inkaskaso din naibabainana, et ed wani wada ay tinmotokdo sin makannawan di manturturay ay si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_3","088_12_3","HEB","12","3","3","Dadlon yon nemnemen din inyat Jesus ay nangan-anos sin palalo ay nangonkontraan di managbasol ay ipogaw en sisya ta say adi kayo madisdismaya ya mankeykeyat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_4","088_12_4","HEB","12","4","4","Tan sin mamadpadasan yo ay mangabak si basol, maga pay laeng en dakayo di inmayos di dada na begew sin pammati na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_5","088_12_5","HEB","12","5","5","Ay nilinglingan yo ngata din inpaisolat Diyos ay mangipapigsa koma sin nemnem yo ay an-ak na? Kanana, “Anak ko, adim laslasoyen mo itdoan dakan Apo. Adi ka aben madisdismaya mo bagaan daka. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_6","088_12_6","HEB","12","6","6","Tan bagaan din Apo din laydelaydena, ya soplitena din am-in ay ibilang na ay an-ak na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_7","088_12_7","HEB","12","7","7","Isonga ibilang yo din ligat yo ay pamagbagan Diyos en dakayo et anosan yo, tan say pangammoan yo ay ibilang Diyos dakayo ay an-ak na. Tan ay wada aya di anak si adi bagbagaan di ama na? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_8","088_12_8","HEB","12","8","8","Isonga mo adi kayo makilak-am sin pamagbagaan ya panopsoplitan Diyos sin am-in ay an-ak na, laydena ay kalien ay baken kayon tet-ewa ay an-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_9","088_12_9","HEB","12","9","9","Mo maipanggep si aam-a tako isnan daga, binagbagaan da iman si datako, et nirispito takos daida begew sin nangiyatan das di. Isonga namnamed koma ay manpaituray tako en Ama tako ed langit ta say matagotago tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_10","088_12_10","HEB","12","10","10","Tan din aam-a takos nan daga et pigay tawen anggoy di namagbagaan da en datako ay maibasar sin kanan da en kosto. Ngem din mamagbagaan Diyos en datako et maibasar sin ammo na ay mantongpal sin pansigdan tako ay din makilak-aman tako sin kinasanto na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_11","088_12_11","HEB","12","11","11","Tet-ewa kayman ay adi omiparagsak di pamagbaga ya soplit sin domatngan da, tan mansakit, ngem mo maitdoan takos di, siged di panbanagana, tan maiturong sin natalna ay nemnem ya nalinteg ay ogali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_12","088_12_12","HEB","12","12","12","Isonga dakayo ay kaman nalalaylay di takkay na ya man-gaygayenggeng di peweg na begew sin ligat yo, papigsaen yo di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_13","088_12_13","HEB","12","13","13","Mantoltoloy kayo sin kosto ay longbaan ay adi kayo masangsangaw ta say din iib-a yo ay kaman manpilpilay di pammati da et waday kosto ay tadtadonen da, et adi masepsep ay komapkapoy di pammati da mo adi et pomigsa kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_14","088_12_14","HEB","12","14","14","Ipakat yo din kabaelan yo ay makiolnos si am-in ay ipogaw. Ipakat yo abe ay mangon-onod si nasantoan ay kabibiyag, tan din baken nasantoan ay ipogaw et adi na maila si Apo Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_15","088_12_15","HEB","12","15","15","Man-asibantay kayo ta maga en dakayo di manokog sin seg-ang Diyos, tan din kaman nidi ay ipogaw et maiarig sin mola ay manpait di lames na, et mo gomabay sin kad-an yo, ad-ado di papaitena ay maalinan sin basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_16","088_12_16","HEB","12","16","16","Ilaen yo abe ta maga en dakayo di manaag si bakenan asawa ya maga di manadon en Esau ay magay nemnem nas Diyos. Tan si Esau et sinokatana si owat esa ay kinakan din lebbeng na ay besag ay tawidena koma ay maibasar sin inbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_17","088_12_17","HEB","12","17","17","Ammo tako ay idi nakdeng di, inbabawin Esau din inamag na tan laydelaydena ay awaten din bindisyon ama na ay tapin di lebbeng na ay besag. Ngem olay mo nanpakpakaasi en sisya ay nan-og-oga, adi mabalin, tan magay inyat na ay mamaliw sin nantongpalan di inamag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_18","088_12_18","HEB","12","18","18","Isonga aag-ik, ipapasnek tako ay mamati, tan addawi ay sigsiged din baro ay intolag Diyos en datako mo din damo ay intolag na sin aap-o tako ed idi. Tan din sinmag-enan tako en Diyos et baken kaman din aap-o tako. Tan mo daida, sinmag-en da sin naila da ay dontog ay Sinai ay manbidbidang. Pinadpadas da din palalo ay mabolinget ya din mapges ay dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_19","088_12_19","HEB","12","19","19","Dinnge da abe di tanggoyob ya din kaeegyat ay kalin Diyos. Sin nanngean da sin sana ay kalin Diyos, nan-ad-adawag da ta adi maitoloy, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_20","088_12_20","HEB","12","20","20","tan naabak das egyat begew sin inbilina ay mo waday olay animal ay mangatin sin dontog, masapol ay pigpigen das bato enggana ay matey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_21","088_12_21","HEB","12","21","21","Palalo ay kaeegyat din mail-ila ya madmadnge, isonga olay si Moses et kanana, “Manpayegpegak kayman si egyat ko.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_22","088_12_22","HEB","12","22","22","Ngem mo datako pay, sinmasag-en tako sin dontog ay Zion ay din Jerusalem ay wada ed langit. Sinmasag-en tako sin siyodad di matmatago ay Diyos ay kad-an aben di kalibolibo ay aanghel ay makiragragsak ay mandaydayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_23","088_12_23","HEB","12","23","23","Naitatapi tako sin am-in ay ibilang Diyos ay besag na ay din iib-a tako ay mamati ay naisolat di ngadan da ed langit, pati din ab-abiik di nalinteg ay ipogaw ed idi ay enggay nanbalinen Diyos si ipogaw ay magay pankolkolangan da. Sinmasag-en tako abe sin Diyos ay mangokom sin am-in ay ipogaw ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_24","088_12_24","HEB","12","24","24","ya en Jesu Cristo ay naniglot sin baro ay tolag. Din inmayos ay dada na et sigsiged di laydena ay kalien mo din dadan Abel, tan din dadan Abel et kaman nankedaw ay maibaes et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_25","088_12_25","HEB","12","25","25","Ilaen yo ngarud ta adi yo tetewengen din kankanan Diyos. Tan mo nadosa din aap-o tako ay nanigaan ay mannge sin inbagan Diyos en daida ed Sinai isnan daga, namnamed ay madosa tako mo pandokogan tako din ibagbaga na en datako ay mapo ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_26","088_12_26","HEB","12","26","26","Tan sin nankalkalian Diyos ed idi ed Sinai, nanyegyeg. Ngem wada di inkari na ay daan matongpal ay kanana, “Mamingsan pay yan ikiweg ko din daga, et baken din daga anggoy mo adi et am-in abe ay wada ed daya.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_27","088_12_27","HEB","12","27","27","Din kanana en mamingsan pay yan ikiweg na, laydena ay kalien en mamaga dana ay naparsua ay mabalin ay maikiweg ta say ang-anggay din adi kaikiwkiweg si komakaman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_28","088_12_28","HEB","12","28","28","Isonga man-iyaman tako en Diyos, tan maitaptapi tako sin panturayana ay adi kaikiwkiweg, siya din dayawen tako ya patgen takos sisya ay kosto maibasar sin laydena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB12_29","088_12_29","HEB","12","29","29","Tan din Diyos ay daydayawen tako et maiarig din panosaanas ipogaw si kaeegyat ay apoy ay mamoo si am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_1","088_13_1","HEB","13","1","1","Itoltoloy yo ay manlilinayad ay kaman siag-i. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_2","088_13_2","HEB","13","2","2","Ilaen yo abe ta manangsangaili kayo, tan wada da di nanangaili si kanan da en iib-a da ay ipogaw, yan kambaw aanghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_3","088_13_3","HEB","13","3","3","Seg-angan yo din naibabalod ya din mapalpaligatan ay kaman kayon makilaklak-am sin ligat da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_4","088_13_4","HEB","13","4","4","Banolen yo am-in koma din kasasaad di sin-asawa ta adi kayo masangsangaw si baken yon asawa, tan dosaen Diyos din makikamkamalala ya olay sino ay manaag si bakenan asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_5","088_13_5","HEB","13","5","5","Adi kayo man-gamgamgam si pilak mo adi et mapnek kayo sin wada en dakayo, tan kanan Diyos, “Adiak polos taytaynan ono pandokdokogan dakayo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_6","088_13_6","HEB","13","6","6","Isonga adi tako mabain ay mangwani, “Si Diyos di bomadang, isonga adiak emegyat. Sino aya di mabalin ay amagen di owat ipogaw en sak-en?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_7","088_13_7","HEB","13","7","7","Nemnemen yo din nangipangpango en dakayo ed idi ay nangit-itdo sin kalin Diyos en dakayo. Nemnemen yo din nantongpalan di biyag da ta say tadonen yo din pammati da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_8","088_13_8","HEB","13","8","8","Tan si Jesu Cristo et adi manbalbaliw mo adi et man-iso ed idi ya ed wani ya eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_9","088_13_9","HEB","13","9","9","Isonga adi kayo masangsangaw si kompormi ay natnatken ay mait-itdo. Tan din mangipapigsa si nemnem tako et din seg-ang Diyos, baken din pangon-onodan takos bilbilin ay maipanggep si makan. Din nangon-onod si kaman dadi ay bilbilin et adi da polos nabadbadangan sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_10","088_13_10","HEB","13","10","10","Isonga din mangipapasnek ay mangon-onod sin linteg Moses et magay lebbeng da ay makilak-am sin bindisyon tako ay pantongpalan di naidatonan Jesus sin krus para si basbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_11","088_13_11","HEB","13","11","11","Magay lebbeng da ay makilak-am, tan olay mo maibasar sin linteg Moses, adi da mangan sin aanimal ay maidaton para si basbasol. Tan din aanimal ay mapalti et isgep din kangatoan ay padi di dada da sin Kasasantoan ay Kowarto ta idatona en Diyos para si basbasol, ngem din awak da pay et maiey sin away di ili ta mapooan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_12","088_13_12","HEB","13","12","12","Isonga si Jesus abe ay natongpalan di datdaton ay doy, nanligat sin lasin di ili ta panbalinena di kaipoipogaw si nasantoan ay ipogaw Diyos babaen si dada na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_13","088_13_13","HEB","13","13","13","En tako ngarud maitapi en sisya sin lasin di ili, laydena ay kalien, taynan tako din ogalin di Judio ta makilak-am tako sin napabainana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_14","088_13_14","HEB","13","14","14","Tan baken isnan daga di panbeeyan tako si eng-enggana mo adi et naimomongsan di nemnem tako sin ili ay panbeeyan takon to. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_15","088_13_15","HEB","13","15","15","Et din kanayon ay idatdaton tako koma en Diyos begew en Jesus et din panaydayawan ya pan-iy-iyamanan tako en sisya. Siya da di din kosto ay idatdaton di ipogaw ay mangipodno ay sisya din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_16","088_13_16","HEB","13","16","16","Adi tako aben liwliw-an ay mangam-amag si siged ya mamadbadang sin iib-a tako ay mankolkolang, tan siya da din datdaton ay panlaylaydan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_17","088_13_17","HEB","13","17","17","Patien yo din papangolo yo ya manpaituray kayo en daida, tan ay-ayowanan das dakayo sin pammati yo. Es-esten da abe din obla da, tan ammo da ay sangoen das Diyos ta ibaga da en sisya din inam-amag da. Isonga patien yos daida ta say maragsakan da ay manongtongpal sin obla da. Tan mo adi yo patpatien, masmasadot da, et dakayo met laeng di malogi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_18","088_13_18","HEB","13","18","18","Itoltoloy yo ay mangikarkararag en dakami, tan ammo mi ay nalinis di konsensia mi et layden mi ay itoltoloy ay mangam-amag si kosto si kankanayon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_19","088_13_19","HEB","13","19","19","Pangaasi yo abe ta ikararagan yos sak-en ta adi mabayag yan pantaolien Diyos sak-en en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_20","088_13_20","HEB","13","20","21","Sapay koma ta si Diyos ay napoan di talna di mangidawat en dakayo sin am-in ay kasapolan yo ay manongpal sin laydena. Sapay koma ta panbalinenas datako am-in si ipogaw ay panlaylaydana begew en Jesu Cristo. Tan gapo ta mapnek sisya sin dadan Jesus ay Apo tako ay nangipaneknek sin baro ay tolag ay magay patingga na, tinago na kasin sisya ta say sisya di napateg ay mangay-ayowan en datako ay kamanan karnero. Madaydayaw komas sisya ay eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_22","088_13_22","HEB","13","22","22","Pangaasi yo ay aag-i ta anosan yo ay mangawat sin nay insolat ko ay mamagbaga ya mangipapigsa en dakayo, tan baken met andoando nan solat ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_23","088_13_23","HEB","13","23","23","Laydek ay ipaammo en dakayo ay naibolosan si Timoteo ed balodan. Mo somawang isna ay dagos, makiey en sak-en ay en mangila en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_24","088_13_24","HEB","13","24","24","Pakomostaak din mangipangpango en dakayo ya olay am-in di ipogaw en Diyos issa. Din iib-a tako ay mamati ay napod Italia et pakpakomostaan da abes dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("HB13_25","088_13_25","HEB","13","25","25","Sapay koma ta wada en dakayo am-in di seg-ang ay mapmapo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_1","089_1_1","JAS","1","1","1","Sak-en si Santiago ay mansilsilbi en Diyos ya en Apo Jesu Cristo. Naey di solat ko en dakayo ay Judio ay mamati en Cristo ay man-ili sin kailiili isnan daga. Komosta kayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_2","089_1_2","JAS","1","2","2","Aag-ik, mo lak-amen yo di nakalakalasi ay ligat, sapay koma ta peteg pay dedan di layad yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_3","089_1_3","JAS","1","3","3","tan ammo yo ay din kapadpadasan yos ligat et say pomigsaan di pammati yo ta ipapasnek yo pay ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_4","089_1_4","JAS","1","4","4","Ipapasnek yo ngarud ay mamati ay adi mankeykeyat, tan din pantongpalana et komoskosto di ogali yo enggana ay maga polos di pankolangana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_5","089_1_5","JAS","1","5","5","Ngem mo wada en dakayo di adi makin ammo sin kosto ay iyat na, mankedaw komas laing en Diyos et maidawtan sisya. Tan si Diyos et malmalayad ay mangidawat sin kedawen di am-in ay ipogaw. Adi na aben pabainen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_6","089_1_6","JAS","1","6","6","Ngem din mankedaw et masapol ay dadlonan patien ay idawat Diyos en sisya din kedkedawena ay adi mandowadowa, tan din mandowadowa et kaman din dalloyon sin baybay ay isebsebwag di dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_7","089_1_7","JAS","1","7","7","Din kaman nadi ay ipogaw, adi na koman kanan en waday idawat Diyos en sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_8","089_1_8","JAS","1","8","8","tan mandowadowa dedan, et olay sinoy am-amagena, balibaliwanan nemnem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_9","089_1_9","JAS","1","9","9","Dakayo ay aag-i ay nabibiteg, peteg koma di layad yo, tan naipangato kayo sin pangilan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_10","089_1_10","JAS","1","10","11","Dakayo abe ay babaknang, peteg koma abe di layad yo mo bomaba kayo begew sin pammati yo en Cristo, tan din baknang et kaman din sabsabong ay gomabgabay sin nabeas. Mo komayang din agew yan peteg ay man-atong, makpit din molmola dowan mag-as din benga da, isonga madadael din kinapintas da. Siya abe di mapasamak sin baknang, tan sin pangas-asikasoana sin nigosyo na, say domtengan di kateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_12","089_1_12","JAS","1","12","12","Nagasat di ipogaw ay maligligatan, ay mangipapasnek ay mangonod en Diyos, tan mo mapaneknekan ay napasnek di pammati na, awatena din gon-gona ay inkarin Diyos sin manglaylayad en sisya ay siya din biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_13","089_1_13","JAS","1","13","13","Mo wada pay en dakayo di maligligatan dowan masolsolisog, adi na koman kanan en si Diyos di manolsolisog. Tan si Diyos et adi mabalin ay masolisog yan baken aben sisya di manolisog si olay sino ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_14","089_1_14","JAS","1","14","14","Tan din kasolisogan di ipogaw et mapo sin lawa ay laydena ay maiarig si tapan ay mangaw-awis en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_15","089_1_15","JAS","1","15","15","Mo nemnemena pay ay mangamag sin laydena ay sana, say pan-gapoan di basol, yan din pantongpalan di basbasol di ipogaw et pese ya maisianan en Diyos si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_16","089_1_16","JAS","1","16","16","Isonga laylaydek ay aag-i, adi yo iet-etekan di awak yo ay mangibagbaga ay si Diyos di manolsolisog en dakayo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_17","089_1_17","JAS","1","17","17","tan si Diyos ed langit di kapoan di am-in ay siged ya kosto. Sisya abe dedan di namarsua sin am-in ay mansilaw ed daya, ngem olay mo manbalbaliw di kailaan da, adi met manbalbaliw sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_18","089_1_18","JAS","1","18","18","Gapo ta siya nay ninemnem na, nanbalinenas datako ay an-ak na begew sin namatian tako sin tet-ewa ay kali na ta say datako di kangatoan sin am-in ay parsua na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_19","089_1_19","JAS","1","19","19","Nemnemen yo na ay aag-ik. Alistoan tako koma ay mandenge dowan tako aben siliban di iyat tako ay mankali. Adi tako aben nalaka ay bomonget, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_20","089_1_20","JAS","1","20","20","tan din bonget, adi dedan maiturong sin nalinteg ay kabibiyag ay layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_21","089_1_21","JAS","1","21","21","Dokogan yo ngarud di am-in ay kadodogis ya odom ay kalasin di lawa ay nemnemnemen ya am-amagen yo, yan ibaba yo pay et di nemnem yo ay manongpal sin kalin Diyos ay inigto na sin nemnem yo ay say mabalin ay mangisalakan en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_22","089_1_22","JAS","1","22","22","Adi yo dengdengngen din kalin Diyos et anggoy, mo adi et tongpalen yo abe, tan mo dengdengngen yo et anggoy yan adi yon tongpalen, adi pay iet-etekan yo din awak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_23","089_1_23","JAS","1","23","23","Tan din mandengdenge sin kalin Diyos ngem adi na tongtongpalen, kaman din man-is-ispiko ay isinsin-eng na din kaipogaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_24","089_1_24","JAS","1","24","24","Asi et mo makaispiko yan komaan, owat sinkaattikan yan kambaw kaliw-an ay dagos mo intoy iso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_25","089_1_25","JAS","1","25","25","Ngem din mangipapati ay mannemnemnem dowana pay tongpalen din siged ay linteg Diyos ay mangipawaya si ipogaw, siya di din bindisyonan Diyos sin amin ay am-amagena, tan adi na dedan owat dindinnge yan asi na pag linglingan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_26","089_1_26","JAS","1","26","26","Mo wada pay di mangwani en relihioso dowan oway di kalkaliena, din mismo ay awak na di iet-etekana tan magay silbin dedan di kinarelihioso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM1_27","089_1_27","JAS","1","27","27","Tan din mangon-onod sin tet-ewa ya kosto ay relihion sin pangilan Diyos ay Ama tako et din mamadbadang si nangoso ya nalasang sin maligligatan da yan adi maal-alinan si ogali ay maikontra sin layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_1","089_2_1","JAS","2","1","1","Aag-i, mo mamati kayo sin madaydayaw ya kangatoan ay Apo tako ay si Apo Jesu Cristo, adi yo idomdoma din waday kabigbigana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_2","089_2_2","JAS","2","2","3","Kaspangarigan, mo emey di baknang ay nansisingsing si balitok ya nanbabado si kagam-is sin simbaan yo yan kanan yo en sisya, “Omali kas na ta itokdom sin siged ay tokdoan ay nay.” Yan mo domateng abe di nabiteg ay nanbabado si nalkenalkeban, ngem kanan yo pay en sisya, “Olay ialagey mos di ono itokdom isdi sin det-a,” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_4","089_2_4","JAS","2","4","4","adi pay lawa san nemnem ya panggep yo, tan binigbig yo din esa begew sin kinabaknang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_5","089_2_5","JAS","2","5","5","Nemnemnemen yo kod na ay aag-i. Pinilin Diyos di nabibiteg sin pangilan di ipogaw ta manbalin das baknang si pammati ya maitapi da sin panturayana ay inkari na sin manglaylayad en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_6","089_2_6","JAS","2","6","6","Ngem dakayo pay et laslasoyen yo din nabibiteg. Sino aya din mamalpaligat ya mangidardarum en dakayo mo adi et din babaknang? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_7","089_2_7","JAS","2","7","7","Ay baken daida dedan di mangipalawlawa sin madayaw ay ngadan Jesu Cristo ay naitapian tako? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_8","089_2_8","JAS","2","8","8","Wada di nabanol ay linteg Diyos ay inpaisolat na ed nabaon ay kanana, “Masapol ay laylaydem din gait mo ay kaman din pananglayad mo sin awak mo.” Mo dadlon yon on-onodan din linteg ay nay, kosto kayman di iyat yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_9","089_2_9","JAS","2","9","9","Ngem mo adi yo pan-iisoen di nemnem yo sin iib-a yo mo adi et idomdoma yo din waday kabigbigana, bomasol kayo tan nilabsing yo met din linteg Diyos ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_10","089_2_10","JAS","2","10","10","Tan mo waday nangon-onod sin am-in ay linteg Diyos malaksig di esa anggoy, nakabasol dedan sisya, isonga kamanan nilabsing am-in. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_11","089_2_11","JAS","2","11","11","Tan din Diyos ay nangibilin en, “Adi ka makikamkamalala,” inbilina abe en, “Adi ka manpese.” Isonga kaspangarigan, mo laton ay adi kayo nakibabbabai ono nakilallalaki ngem pinomse kayos ib-a yo, nakalabsing kayo pay dedan sin linteg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_12","089_2_12","JAS","2","12","12","Isonga siliban yo din am-in ay ibagbaga yo ya am-amagen yo, tan awni et okomen Diyos dakayo ay maibasar sin linteg ay mangipawaya si ipogaw sin basol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_13","089_2_13","JAS","2","13","13","Tan din adi maseg-ang si ib-a na, adi aben seg-angan Diyos mo okomenas sisya. Ngem mo din managseg-ang pay, magay ieg-egyat na sin pangokoman Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_14","089_2_14","JAS","2","14","14","Aag-i, mo waday mangwani en mamati en Jesu Cristo ngem maga di am-amagena ay mangipaila ay tet-ewa, sino aya di silbi na? Ay mabalin aya ay maisalakan sisya babaen sin kaman nidi ay pammati? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_15","089_2_15","JAS","2","15","15","Kaspangarigan, mo waday agi tako ay mankolang di bado na ya kanena ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_16","089_2_16","JAS","2","16","16","yan wada en dakayo di mangibaga en sisya, “Adi ka madandanagan issa, sapay koma ta adi ka kaskaw ya mangan kas kosto,” dowan adi na idawtan, sino aya di silbin din inbaga na ay sana? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_17","089_2_17","JAS","2","17","17","Iso na abe sin pammati. Mo owat maibagbaga et anggoy yan adi maipaila sin am-amagen tako, magay silbi na abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_18","089_2_18","JAS","2","18","18","Ngem wada ngata di mandiskotil ay mangwani, “Nakalakalasi met di iyat di ipogaw ay mamati, tan di esa et waday pammati na anggoy, ngem din esa pay, din siged ay iyat na anggoy di wada.” Mo way mangwani issa, naey abe di isongbat ko. “May kod ay, mo mamati ka et anggoy, intoy iyat mo ngin ay mangipaila sin katet-ewan di pammatim? Tan mo sak-en pay, paneknekak din pammatik sin am-amagek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_19","089_2_19","JAS","2","19","19","Patiem kayman ay es-esa di Diyos, et siged kayman sa. Ngem olay abe din dimonyo, say patien da di met laeng yan manpayegpeg das egyat da begew sin panosaan ton Diyos en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_20","089_2_20","JAS","2","20","20","Ay naong-ong ka si ipogaw! Ay siyatak dadlon paneknekan en sik-a ay magay silbin di pammati mo maga di siged ay iyat si kailaana? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_21","089_2_21","JAS","2","21","21","Nemnemem kod si Abraham ay ap-apo tako ed nabaon. Inbilang Diyos ay nalinteg sisya begew sin nanongpalana en sisya sin nangipatangana sin anak na ay si Isaac sin altar ta idatona en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_22","089_2_22","JAS","2","22","22","Baken samet naligat ay maawatan ay nantimpoyog din pammati na ya inamag na. Din inamag na di nangipaila sin katet-ewan di pammati na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_23","089_2_23","JAS","2","23","23","Et say natongpalan din inpaisolat Diyos ay kanana, “Pinatin Abraham din inbagan Diyos, isonga inbilang Diyos ay nalinteg sisya.” Say gapo na abe ay makwani en gayyem Diyos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_24","089_2_24","JAS","2","24","24","Isonga say pangammoan tako ay ibilang Diyos ay nalinteg di ipogaw begew sin am-amagena, baken begew sin pammati na et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_25","089_2_25","JAS","2","25","25","Kaman aben si Rahab ay hostess ed nabaon. Inbilang Diyos ay nalinteg sisya begew sin siged ay inamag na sin Judio ay inbaan Diyos ay mansiim sin ili na. Tan sinangaili nas daida et initdo na abe en daida din pandanan da ay lomayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM2_26","089_2_26","JAS","2","26","26","Din maawatan tako komas na et siya na: din pammati ay magay kailaana si siged ay amag et kaman natey tan magay silbi na. Kaman aben din awak di ipogaw ay enggay naisian di ab-abiik na, tan siya abe ay natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_1","089_3_1","JAS","3","1","1","Aag-i, agpos mo at-atik en dakayo di manplano ay man-itdo sin kalin Diyos, tan ammo yo ay madagdagsen din dosa mi ay man-it-itdo mo mankamali kami mo din mait-itdoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_2","089_3_2","JAS","3","2","2","Am-in tako ay ipogaw, mamin ado dedan ay mankamali tako, namnamed sin iyat tako ay mankali. Ngem into et mo waday ipogaw ay makaitpe sin dila na ta magay pankolangana sin kankanana, maga polos di pankolangana, tan kabaelana ay mangitpe abe sin amin ay partin di awak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_3","089_3_3","JAS","3","3","3","Kaspangarigan, mo bokadoan tako din tepek di kabayo ta say tongpalenas datako, mabalin ay iturong tako sin layden tako ay emeyan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_4","089_3_4","JAS","3","4","4","Kaman aben din bapor, tan olay mo dakdake ya maidogos sin mapges ay dagem, din mangiturong sin layden di mangimaniho ay emeyan et din landok ay kitkittoy sin likodana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_5","089_3_5","JAS","3","5","5","Siya abe sin dilan di ipogaw, tan olay kitkittoy, dakdake pay dedan di kabaelana. Nemnemen tako din iyat di apoy. Olay kitkittoy sin kailogiana, annawa ay dontog di pooana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_6","089_3_6","JAS","3","6","6","Siya abe di kaiarigan din dila tako, tan say partin di awak tako ay poon di ad-ado ay kalasin di lawa ay mangipalawlawa sin kaipogaw tako. Din lawa ay nay et napo dedan en Satanas, et say kaman mamoo sin intiro ay biyag tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_7","089_3_7","JAS","3","7","7","Kabaelan di ipogaw ay mangipaayew sin am-in ay kalasin di parsua pati atap ay animal, titit, mankodkodap ya din wada sin baybay, yan wada iman di ipogaw ay nangipaayew sin am-in ay kaman dana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_8","089_3_8","JAS","3","8","8","Ngem maga met pay laeng di ipogaw ay makatiped sin dila na, tan din dila et kaman napnos kedet. Nakasasaganas kankanayon ay mangibagas lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_9","089_3_9","JAS","3","9","9","Siya din os-osalen tako ay mandayaw en Apo Diyos ay Ama tako, ngem siya dedan abe di os-osalen tako ay mangipalawlawa si iib-a tako, olay mo pinarsuan Diyos daida ay kaman sisya met laeng di iso da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_10","089_3_10","JAS","3","10","10","Es-esa ay tepek di pankalkalian tako, et mo mamingsan daydayawen takos Diyos, ngem mo mamingsan dowan tako aben iy-iyewen din ib-a tako. Aag-ik, baken koman kaman nadi di maam-amag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_11","089_3_11","JAS","3","11","11","Ay siya mo waday olay esay obbog ay bomalbalaan di siged ya mantab-ang ay danom? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_12","089_3_12","JAS","3","12","12","Maga abe di igos ay manlames si olivo, yan maga abey poon di obas ay manlames si igos. Baken aben din baybay di kapoan di siged ay danom. Say tadonen koma din dila tako ta adi manlaok di siged ya lawa ay kali. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_13","089_3_13","JAS","3","13","13","Mo wada en dakayo di nanemneman ya manakaawat, ipaila na koma din kinalaing na sin siged ay ogali na ya din pangibabaanas awak na sin pangam-amaganas siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_14","089_3_14","JAS","3","14","14","Ngem mo makaapos ya naimot kayo ya din kaipangatoan di awak yo din wadas nemnem yo, olay adi yo it-it-ek din kinalaing yo, tan mo say iyat yo di, konkontraen yo din katet-ewa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_15","089_3_15","JAS","3","15","15","Din kaman nadi ay kinalaing et baken si Diyos ed langit di napoana, tan baken nadiyosan mo adi et nailobongan ya nadimonyoan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_16","089_3_16","JAS","3","16","16","Basta mo waday ipogaw ay makaapos ya mangipakat ay manpangato, say kad-an di golo ya am-in ay kalasin di lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_17","089_3_17","JAS","3","17","17","Ngem mo si Diyos di kapoan din kinalaing di ipogaw, pag siged di nemnem na, naolnos, naanos, adi na ipapilit din laydena, managseg-ang, ad-adoy siged ay am-amagena, magay idomdoma na sin iib-a na, ya adi man-agin-agin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM3_18","089_3_18","JAS","3","18","18","Din daida ay naoolnos dowan da aben segsegagen din iib-a da ay man-iibaw, kaman dan man-esek si talna ya olnos, et mo gomabay din inis-ek da ay sana, din nalinteg ay kabibiyag di lames na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_1","089_4_1","JAS","4","1","1","Tan sinoy poon od di pan-iibawan ya pansosongbatan yo? Maipoon met sin ad-ado ay layden yo ay ganasen di mangriribok sin siged ay nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_2","089_4_2","JAS","4","2","2","Tan wada di layden yo ay okaen, ngem adi yon maa, isonga nakasagana kayo ay pomse. Man-apal kayo abe, ngem adi yo magon-od, isonga man-iibaw ya mansosongbat kayo. Ngem di begew ay adi yo magon-od et adi kayo od mankedaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_3","089_4_3","JAS","4","3","3","Ngem olay mo mankedaw kayo, adi na pay dedan idawat, tan lawa dedan di panggep yo ay mankedaw. Layden yo ay osalen si pan-ganasan yo et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_4","089_4_4","JAS","4","4","4","Ay daetan kayo pay ay adi matalek ay mangonod en Diyos! Ay adi yo ammo ay mo laydelayden yo din wadas nan daga et konkontraen yos Diyos? Isonga olay sino ay mangagagara ay mangonod sin kinaogali ay maikontra sin layden Diyos, panbalinena din awak na ay kaibaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_5","089_4_5","JAS","4","5","5","Adi yo koma kanan en magay silbin din inpaisolat Diyos ay kanana, “Din Ispirito ay inbaan Diyos ay mantetee en datako et man-imon mo baken si Diyos anggoy di maimongsanan di layad tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_6","089_4_6","JAS","4","6","6","Naligat na ay tongpalen, ngem ad-ado abe di seg-ang ya badang na en datako ta say onodan takos sisya ay kosto. Gapo ta say iyaat na, wada abey inpaisolat na ay kanana, “Konkontraen Diyos din mangipapangato si nemnem na, ngem segseg-angana din napakombaba.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_7","089_4_7","JAS","4","7","7","Manpaituray kayo ngarud en Diyos. Kontraen yo abe si Satanas ta say itagtaganas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_8","089_4_8","JAS","4","8","8","Mo sag-enan yos Diyos, somag-en abe en dakayo. Dakayo ay makabasol, dokogan yo din basbasol yo ta malinisan di kabibiyag yo. Dakayo abe ay nagogodwa di nemnem na, ipaes-esa yo di nemnem yo ay mangonod en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_9","089_4_9","JAS","4","9","9","Mansakit koma di nemnem yo, manladingit ya man-oga kayo koma begew sin basbasol yo. Isaldeng yo san iyaat yo ay masis-iyek ya manragragsak begew sin basbasol yo ta say isokat yo din ladingit ya bain. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_10","089_4_10","JAS","4","10","10","Tan mo ibaba yo din awak yo sin pangiilaan Diyos, ipangato na abes dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_11","089_4_11","JAS","4","11","11","Aag-i, adi kayo man-asipalawlawa, tan din mangipalawlawa si gait na, kamanan palawlawaen abe din linteg Diyos ay mangwani en manlilinayad tako koma. Yan din mangipalawlawa sin linteg Diyos et say kailaana ay adi na tongtongpalen din linteg ay sana, mo adi et ibilang na ay magay kowinta na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_12","089_4_12","JAS","4","12","12","Si Diyos et anggoy di nangidawat en datako sin linteg yan sisya anggoy di waday turay na ay mangokom en datako. Maga abe di odom ay makabael ay mangisalakan ya manosa en datako. Mo siya di, maga met di turay tako ay ipogaw ay mangokom sin ib-a tako ay mangibaga ay lawas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_13","089_4_13","JAS","4","13","13","May kod, mo wada en dakayo di mangwani, “Ed wani ono si bigat yan emey kami si natken ay ili ta mannigosyo kamis di si esay tawen ta say pomilak kami.” Nemnemnemen yo nan kanak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_14","089_4_14","JAS","4","14","14","Ay ken inaammo yo di mapasamak si bigat? Aga! Tan din biyag tako et maiarig si liboo ay maila ed wani ngem sinkaattikan yan kamaga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_15","089_4_15","JAS","4","15","15","Isonga agpos et mo kanan yo koma en, “Mo say ipalobos Apo Diyos, matagotago kami ta siya na yan siya di di amagen mi.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_16","089_4_16","JAS","4","16","16","Ngem kambaw nalalastog met di nemnem yo dowan yo aben it-it-ek di am-amagen yo. Lawa am-in din pangit-ekan di ipogaw sin kaman nidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM4_17","089_4_17","JAS","4","17","17","Ngarud, din ipogaw ay nangin ammo si kosto ay iyat na koma ngem adi na ipapati ay amagen et manbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_1","089_5_1","JAS","5","1","1","Dakayo abe ay babaknang, dengngen yo nan kanak. Man-anog-og kayo koma begew sin kaeegyat ay ligat ay awni et domteng en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_2","089_5_2","JAS","5","2","2","Iwed met silbin di kinabaknang yo, tan awni man et madadael din bonag yo ya mabootan din indodolin yo ay bado. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_3","089_5_3","JAS","5","3","3","Malatian abe din balitok ya palata yo, yan din lati na et say kailaan di basol yo ay man-gamgamgam. Din pantongpalana et madosa kayo ed infierno, isonga din lati et kaman apoy ay mangan sin awak yo. Enggay inmad-ado kayman din gamgameng yo sin nay ay maod-odi ay agew yan nay et ay dandani din pangokoman Diyos sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_4","089_5_4","JAS","5","4","4","Et si Diyos ay manakabalin am-in, inil-ila na met din kinayyawan yo ay pilak ay inlaglagbo yo koma en daida ay nakipolpoldiya ay nakian-ani sin payew yo. Dinnge na abe din adawag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_5","089_5_5","JAS","5","5","5","Peteg kayman ay manam-ay ya naganas di biyag yo isnan daga, et maiarig kayos baka ay owat man-al-alab ta say lomames, ngem adi na ammo ay nganngani ay mapalti. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_6","089_5_6","JAS","5","6","6","Ay daetan pay san inyaat yo, tan indardarum ya pinpinse yo di ipogaw ay magay basol na, dowan magay kabaelan da iman ay mangontra en dakayo. Siya sa anggoy di ibagak en dakayo ay babaknang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_7","089_5_7","JAS","5","7","7","Mo dakayo abe ay aag-i, masapol ngarud ay anosan yo din ligat yo enggana ay omali din Apo. Nemnemen yo di mantaltalon. Naanos da iman ay mansesseed si odan ta asi da man-esek ya mantonod. Asi da pay anosan ay mansesseed enggana ay maom din pagey ay nabanol en daida, asi da anien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_8","089_5_8","JAS","5","8","8","Isonga dakayo abe, man-an-anos kayo ya papigsaen yo di nemnem yo, tan nganngani din omalian din Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_9","089_5_9","JAS","5","9","9","Adi kayo man-asiririri ay aag-i, ta adi kayo makeddengan ay madosa, tan dandani dedan di domatngan din mangokom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_10","089_5_10","JAS","5","10","10","Nenemnemen yo din mamadto ay nangibagbaga sin inpaammon Apo Diyos en daida ta say tadonen yo, tan olay mo napalpaligatan da, inan-anosan da pay iman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_11","089_5_11","JAS","5","11","11","Ibilang tako pay ay naragsak ed wani am-in din kaman dadi ay nangipapasnek ay mangonod en Diyos. Kaspangarigan, dinnge yo am-in din maipanggep sin kinaanos en Job ed nabaon. Olay palalo ay napalpaligatan, intoltoloy na pay dedan ay mamati, et idi nakdeng, asi naammoan din mayat ay planon Diyos para en sisya. Tan si Diyos et dadlon managseg-ang ya makiliklikna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_12","089_5_12","JAS","5","12","12","Wada pay di ibagak en dakayo ay aag-i ay dadlon napateg. Mo waday ibaga yo, adi kayo mansapsapata. Adi yo isapsapata ed langit ono din daga ono kompormi ay odom. Basta ibaga yo en “Aw” mo awen yo yan “Maga” mo sigaan yo, ta adi dosaen Diyos dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_13","089_5_13","JAS","5","13","13","Mo wada en dakayo di maligligatan, mankararag koma. Mo wada abe di naragsak, mankanta koma ay mandayaw en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_14","089_5_14","JAS","5","14","14","Et mo wada pay en dakayo di mansaksakit, paayag na koma din papangolon di mamati ta ikararagan das sisya dowan dan aplosan si lana ay mangos-osal sin ngadan Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_15","089_5_15","JAS","5","15","15","Yan din kararag da ay sana ay maibasar sin talek da en Apo Jesus et say mangaan sin sakit na ta mailatonan, tan agasan din Apo sisya. Mo binmasol pay sisya et dowan pakawanen Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_16","089_5_16","JAS","5","16","16","Isonga mo binmasol kayo, ipodno yo sin iib-a yo ay mamati ta ikararagan das dakayo ta mailatonan kayo. Tan din kararag di nalinteg ay ipogaw et napigsa tan waday pantongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_17","089_5_17","JAS","5","17","17","Nemnemen yos Elias. Ipogaw sisya ay kaman datako met laeng, ngem idi inpapasnek na ay nangikararag ay adi omod-odan, naegew tet-ewa si tolo ya kagodwa ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_18","089_5_18","JAS","5","18","18","Asi pag kasin mankararag ay omodan, et nan-odan tet-ewa et ginmabay din molmola. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_19","089_5_19","JAS","5","19","19","Nemnemen yo na ay aag-i. Mo wada en dakayo di omaddawi sin kosto ay mait-itdo ono ogali ay layden Diyos yan wada en dakayo di mamagbaga en sisya ay mangipataoli sin kosto, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JM5_20","089_5_20","JAS","5","20","20","dakdake iman di tolong na sin nakabasol ay sana, tan say maisalakanana ta adi maisian en Diyos, yan din ad-ado abe ay basbasol na et mapakawan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_1","090_1_1","1PE","1","1","1","Sak-en si Pedro ay apostol en Jesu Cristo. Naey di solat ko en dakayo ay ipogaw Diyos ay mangili isnan lobong ay man-ili ed Pontus, Galacia, Cappadocia, Asia ya ed Bitinia. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_2","090_1_2","1PE","1","2","2","Pinilin Diyos Ama dakayo ay maibasar sin sigod ay ninemnem na ay panbalinenas dakayo si nasantoan ay ipogaw na babaen sin Ispirito Santo. Ninemnem na di ta say patien yos Jesu Cristo ya malinisan kayo babaen sin dada na. Sapay koma ta masepsep ay lak-amen yo di seg-ang ya talna. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_3","090_1_3","1PE","1","3","3","Dayawen takos Diyos ay din Diyos ya Aman Jesu Cristo ay Apo tako. Tan begew sin dakdake ay seg-ang na, indawat na en datako di baro ay biyag babaen sin kasin natagoan Jesu Cristo. Isonga wada di namnamaen tako ay dadlon matongpal, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_4","090_1_4","1PE","1","4","4","et siya na di tawiden tako ay adi kadaddadael, adi kamanmansaan ya adi kakeskesayan di banol na, ay naidodolin ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_5","090_1_5","1PE","1","5","5","Idodolin Diyos para en dakayo enggana ay tongpalena din insasagana na ay kaisalakanan yo, et salsalaknibanas dakayo si panakabalina begew din pammati yo enggana ay ipaila na din katongpalana sin maodi ay timpo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_6","090_1_6","1PE","1","6","6","Manragsak kayo begew am-in dana, olay mo masapol kayman ay nam-osen yo di nankikinalasi ay ligat si sinkaattikan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_7","090_1_7","1PE","1","7","7","Di gapo ay laklak-amen yo dana ay ligat et ta mapaneknekan di katet-ewan di pammati yo. Tan olay balitok ay adi komakaman si eng-enggana et masapol ay maipadas si apoy ta mapaneknekan mo tet-ewa ay balitok. Isonga masapol abe ay mapaneknekan di pammati yo, tan nabanbanol mo din balitok. Et mo maila di katet-ewan di pammati yo, apolbalan, dayawen ya bigbigen Diyos dakayo sin agew ay panpailaan Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_8","090_1_8","1PE","1","8","8","Adi yo inil-ilas sisya, ngem laydelayden yo pay dedan. Olay ed wani, adi yo maila, ngem mamati kayo pay dedan en sisya. Isonga peteg ay maragragsakan kayo si ragsak ay magay kaikaliana ya magay kaiisoana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_9","090_1_9","1PE","1","9","9","tan enggay gon-gon-oden yo din kaiturongan di pammati yo ay siya din kaisalakanan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_10","090_1_10","1PE","1","10","10","Waday inpadpadton di mamadto ed idi ay maipanggep sin nay ay kaipailaan di seg-ang Diyos ay siya din pangisalakanana en dakayo. Ngem adi da naawatan di inpadpadto da, mo adi et dadlon dan ninemnenemnem mo sinoy laydena ay kalien. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_11","090_1_11","1PE","1","11","11","Tan olay mo si daida di nankalkalian di Ispiriton Cristo sin nangipadtoana sin nanligligatan Cristo ya din inmonod ay naipangatoana, inanaanap da pay dedan ta say ammoen da koma di timpo ay katongpalana ya din iyat na ay matongpal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_12","090_1_12","1PE","1","12","12","Et inpaammon Diyos en daida ay din inbagbaga da et adi mantongpal sin pansigdan da ed idi mo adi et din pansigdan yo ed wani. Tan din inbagbaga da ay sana et siya abe din inbagbagan di nangikaskasaba sin siged ay damag en dakayo babaen sin panakabalin di Ispirito Santo ay inbaan Diyos ay napod langit. Olay din aanghel et laydelayden da ay maawatan dana ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_13","090_1_13","1PE","1","13","13","Gapo sin nay ay nangisalakanan Diyos en dakayo, isagana yo ngarud di nemnem yo ay mangamag si laydena ya ten-en yo di am-in ay amagen yo. Dadlon yon ipasnek sin nemnem yo din siged ay namnamaen yo ay idawat Diyos en dakayo sin panpailaan Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_14","090_1_14","1PE","1","14","14","Managtongpal kayo koma ay anan-ak Diyos. Adi yo on-onodan din lawa ay laylayden yo ed idi sin adi yo inammoan si Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_15","090_1_15","1PE","1","15","15","mo adi et onodan yo komas kankanayon di dadlon nasantoan ay kabibiyag ay kaman din kinasanton Diyos ay nangayag en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_16","090_1_16","1PE","1","16","16","Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Masapol ay nasantoan kayo, tan sak-en et nasantoanak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_17","090_1_17","1PE","1","17","17","Nemnemen yo ay din Diyos ay bigbigen yo ay Ama sin pankarkararagan yo et sisya abe di mangokom. Et okomena di am-in ay ipogaw ay maibasar sin inam-amag di esa ya esa ay magay panlaslasinena. Isonga patgen yo ya egyatan yo komas sisya sin kawada yos nan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_18","090_1_18","1PE","1","18","18","Tan sinobot nas dakayo ta mapawayaan kayo sin magay silbi na ay kabibiyag ay tinawid yo sin aap-o yo. Et ammo yo ay din inisbot na en dakayo et baken palata ono balitok ay mamaga di banol na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_19","090_1_19","1PE","1","19","19","mo adi et din nabanol ay dadan Cristo ay maiarig si karnero ay maga polos di kolang na ay maidaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_20","090_1_20","1PE","1","20","20","Sin daan maparsuaan di lobong, pinilin Diyos sisya ay mangsobot sin kaipoipogaw, ngem adi naipaila para sin pansigdan yo enggana sin nay maod-odi ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_21","090_1_21","1PE","1","21","21","Begew en sisya, taltalken yos Diyos ay nanago kasin ya nangipangato en sisya. Isonga si Diyos di kaimongsanan di pammati ya namnama yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_22","090_1_22","1PE","1","22","22","Gapo ta enggay dinalosan yo di nemnem yo begew sin nanongpalan yo sin tet-ewa ay mait-itdo, nawada di naimposoan ay layad yo sin aag-i yo ay mamati. Ipapasnek yo ngarud ay manlilinayad sin am-in ay nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_23","090_1_23","1PE","1","23","23","Tan naianak kayo kasin, et din baro ay biyag yo et baken napo si ipogaw ay matey mo adi et napo en Diyos ay adi katkatey. Nanbalinenas dakayo si an-ak na babaen sin kali na ay mangidawdawat si biyag ya komakaman si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_24","090_1_24","1PE","1","24","24","Siya na abe di inpaisolat Diyos ay kanana, “Am-in ay ipogaw et kaman dan logam, ya din dayaw da et kaman din sabsabong na. Tan din logam et makpit, ya din sabsabong na et mag-as, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P11_25","090_1_25","1PE","1","25","25","ngem din kalin di Apo et komakaman si eng-enggana.” Din nay ay kalin di Apo et siya na di siged ay damag ay naikaskasaba en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_1","090_2_1","1PE","2","1","1","Isonga gapo ta wada di baro ay biyag yo, dokogan yo di am-in ay lawa ya am-in ay etek ya sikap. Liklikan yo abe di am-in ay panggep ya amag ay baken naimposoan ya am-in ay apal ya lawa ay kali maipanggep si gagait yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_2","090_2_2","1PE","2","2","2","Maiarig kayos kaian-anak ay moyang, isonga tadonen yo koma di ogalin di moyang ay manlalayad ay mansossosos kanayon. Bigawen yo koma di naispiritoan ay gatas ay din tet-ewa ay kalin Diyos ta say domakdake kayo isnan pammati yo enggana ay matongpal di kaisalakanan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_3","090_2_3","1PE","2","3","3","Tan enggay pinadas yo din kinasiged ya seg-ang di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_4","090_2_4","1PE","2","4","4","Somag-en kayo ngarud sin poon di biyag ay si Cristo ay maiarig si matmatago ay bato ay mangipakneg sin beey. Din bato ay nay et sinigaan di kaipoipogaw, ngem sisya di pinilin Diyos, et nabanol ya madaydayaw sin pangila na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_5","090_2_5","1PE","2","5","5","Begew sin somag-enan yo en sisya, maiarig kayo abe si matmatago ay batbato, tan maos-osal kayo ay maisassaad si naispiritoan ay timplo. Mansilsilbi kayo abe ay nasantoan ay papadin Diyos ay mangidatdaton en sisya si naispiritoan ay daton ay kapkapnekana babaen en Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_6","090_2_6","1PE","2","6","6","Ammo tako ay tet-ewa dana, tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Ilaen yo, waday pinilik ay kababanolan ay bato ay insaad ko ed Zion ay mangipakneg sin beey. Olay sino ay mamati en sisya et adi polos mababainan.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_7","090_2_7","1PE","2","7","7","Isonga mo si dakayo ay mamati et makilak-am kayo sin kinangaton Cristo. Ngem mo si daida ay adi mamati, nemnemen da koma din inpaisolat Diyos ay kanana, “Din bato ay sinigaan din man-isassaad si beey et say nanbalinen Diyos ay kabanolan ay bato ay mangipakneg sin beey.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_8","090_2_8","1PE","2","8","8","Nemnemen da koma abe din inpaisolat Diyos ay kanana, “Siya na din bato ay kaskasnitan ya kaisokbaan di ipogaw.” Maisokba da tan adi da patpatien din kalin Diyos, et siya na abe di planon Diyos para en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_9","090_2_9","1PE","2","9","9","Ngem dakayo pay di “napili ay pamilyan Diyos” ya din “grupon di papadi ay mansilsilbi sin Ari tako.” Dakayo abe di “iturturayana ay naidadaton en sisya,” tan dakayo din “ipogaw ay pinilin Diyos ay oka na.” Sisya di nangayag en dakayo ta komaan kayo sin mabolinget ta say masilawan kayo sin nakaskasdaaw ay pat-a na. Et pinili nas dakayo ta say ipaammo yo din sigesiged ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_10","090_2_10","1PE","2","10","10","Ed idi, baken ipogaw Diyos si dakayo, ngem ed wani, ipogaw nas dakayo. Ed idi, adi kayo aben nakilaklak-am sin seg-ang na, ngem ed wani, laklak-amen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_11","090_2_11","1PE","2","11","11","Gagayyem ko, gapo ta mangili kayo isnan daga ya sinkaattikan anggoy di pan-iyanan yos na, pangaasi yo ta dokogan yo din lawa ay laylayden di naipogawan ay nemnem yo ay mangobgobat en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_12","090_2_12","1PE","2","12","12","Kanayon koma ay on-onodan yo di siged ay kabibiyag sin pangiilaan di kailian yo ay adi mamati. Tan mo say iyat yo di, olay mo pabasbasolen das dakayo ed wani ay mangwani en man-am-amag kayos lawa, ilaen da pay dedan din siged ay am-amagen yo, et dayawen das Diyos sin agew ay omaliana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_13","090_2_13","1PE","2","13","13","Begew en Apo tako, manpaituray kayo sin am-in ay ipogaw ay waday kalebbengana en datako. Manpaituray kayo sin Emperador ay din kangatoan ay manturay ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_14","090_2_14","1PE","2","14","14","ya siya abe sin gogobernador ay ibabbaa na ta en da dosaen di mangamag si lawa ya dayawen di mangamag si siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_15","090_2_15","1PE","2","15","15","Tan layden Diyos ay maipasaldeng din taytayoktok di baken nanemneman ay ipogaw begew sin am-amagen yo ay siged. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_16","090_2_16","1PE","2","16","16","Ipaila yo begew sin kabibiyag yo ay nawaya kayo ay ipogaw, ngem adi yo os-osalen din wayawaya yo ay pambal yo ay mangamag si lawa, mo adi et osalen yo ay mansilbi en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_17","090_2_17","1PE","2","17","17","Patgen yo koma ay kosto din am-in ay ipogaw, laydelayden yo din aag-i yo ay mamati, egyatan yo si Diyos, ya patgen yo din emperador. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_18","090_2_18","1PE","2","18","18","Mo si dakayo ay mababbaa, manpaituray kayo sin among yo ya dadlon yon rispitoen daida. Say amagen yo na koma sin siged ya naanos ay among yo ya olay abe sin among ay makedse. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_19","090_2_19","1PE","2","19","19","Tan mo anosam di mapalpaligatam ay magay gapo na begew sin pangnenemnemam en Diyos, malaylaydan si Diyos sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_20","090_2_20","1PE","2","20","20","Tan mo despegen daka begew sin nangamagam si lawa yan anosam din dosam ay sana, adi ka dedan maikari ay madayaw. Ngem mo paligaten daka begew sin nangamagam si siged yan anosam, siya di din panlaydan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_21","090_2_21","1PE","2","21","21","Tan inayagan Diyos dakayo ta say onodan yo di kaman nisa ay kabibiyag. Tan nanligligat si Cristo para en dakayo, et inpaila na din kabibiyag ay tadonen yo koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_22","090_2_22","1PE","2","22","22","Adi polos nanbasbasol, ya maga polos di etek na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_23","090_2_23","1PE","2","23","23","Idi nilaslasoy das sisya, magay lawa si insongsongbat na. Idi pinalpaligat da, adi na aben ineg-egyat daida si dosa, mo adi et intalek na am-in en Diyos ay mangokom si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_24","090_2_24","1PE","2","24","24","Si Cristo ay mismo di nangikaro sin basbasol tako sin nateyana sin krus ta say isaldeng tako ay manbasol ya onodan tako di nalinteg ay kabibiyag. Begew sin sogsogat na, nailatonan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P12_25","090_2_25","1PE","2","25","25","Tan ed idi, nasangaw kayo ay kaman kakarnero ay lomikeliked, ngem nay ay nantaoli kayo sin mangay-ayowan ya mamanbantay en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_1","090_3_1","1PE","3","1","1","Dakayo pay ay babbabai ay naasawaan, manpaituray kayo abe sin as-awa yo ta say mo wada en daida di adi mamati sin kalin Diyos, maawis da ay mamati begew sin siged ay ogali yo. Olay mo maga di ibaga yo, mamati da pay dedan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_2","090_3_2","1PE","3","2","2","tan ilaen da din nalinis ay kabibiyag yo ya din pamatpatgan yo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_3","090_3_3","1PE","3","3","3","Din kinapintas yo et adi koma maibasar sin al-alti ay os-osalen di babbabai ay kaman din pangaltian da sin book da, din pangiamagan da sin nangina ay gading ya keke, ya din pangibadoan das nangina, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_4","090_3_4","1PE","3","4","4","mo adi et maibasar koma sin wadas nemnem yo. Tan din kinapintas ay adi kakaan ay nabanobanol sin pangiilaan Diyos et din kinapintas di naanos ya natalna ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_5","090_3_5","1PE","3","5","5","Siya dadi din ogali ay inon-onodan di nasantoan ay babbabai ed idi ay nantalek en Diyos. Pinapintas dan awak da sin nanpaiturayan da sin as-awa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_6","090_3_6","1PE","3","6","6","Kaman nidi di ogalin Sara ed nabaon ay pinatpati nas Abraham ya binigbig nas sisya ay among na. Maibilang kayo ay an-ak na mo kosto di am-amagen yo ya adi kayo emeg-egyat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_7","090_3_7","1PE","3","7","7","Dakayo abe ay lallalaki et masapol ay patpatgen ya ay-ayowanan yo ay kosto din as-awa yo, tan nakapkapoy da mo si dakayo. Patgen yo abes daida, tan makitawid da en dakayo sin biyag ay iwed patingga na ay idawdawat Diyos. Onodan yo dana ta say maga di manopap sin karkararag yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_8","090_3_8","1PE","3","8","8","Naey di kasinopan di inbagbagak. Pan-es-esaen yo am-in di nemnem yo ya makiliklikna kayo sin iib-a yo. Manlilinayad kayo ay kaman siag-i, man-asiseg-ang kayo ya ibaba yo di awak yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_9","090_3_9","1PE","3","9","9","Mo waday mangamag si lawa en dakayo, adi yo ibabbaes. Mo wada abey mankalis lawa, adi yo songsongbatan si lawa, mo adi et mankedaw kayo en Diyos ta bindisyonanas daida. Tan inayagan Diyos dakayo ta say bindisyonana abe si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_10","090_3_10","1PE","3","10","10","Tan waday inpaisolat Diyos ay kanana, “Mo layden di ipogaw ay ganasen di biyag na ya maragsakan, masapol ay adi mankalis lawa ya adi man-et-etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_11","090_3_11","1PE","3","11","11","Masapol ay dokogana di lawa ta din siged di am-amagena, ya masapol abe ay ipakat na di kabaelana ay makiolnos si gagait na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_12","090_3_12","1PE","3","12","12","Tan kankanayon ay il-ilaen din Apo di nalinteg ay ipogaw ya dengdengngena din karkararag na, ngem dadlonan konkontraen di ipogaw ay mangam-amag si lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_13","090_3_13","1PE","3","13","13","Mo silalayad kayo ngarud ay mangamag si siged, ay wada aya di mangamag si lawa en dakayo? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_14","090_3_14","1PE","3","14","14","Ngem olay mo mapaligatan kayo begew sin pangam-amagan yos kosto, nagasat kayo pay dedan. Isonga adi kayo emeg-egyat sin mamalpaligat en dakayo ya adi kayo madandanagan, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_15","090_3_15","1PE","3","15","15","mo adi et dadlon yon patgen ya bigbigen si Cristo ay say nasantoan ay Apo. Kanayon ay mansasagana kayo ta mo waday manpoot en dakayo maipanggep sin kaibasaran di namnama yo ay Cristiano, mabalin ay songbatan yo. Ngem ilaen yo ta nainayad di iyat yo ay manongbat ay mangipailas kosto ay rispito. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_16","090_3_16","1PE","3","16","16","Kanayon koma ay nalinis di nemnem yo ta say mo waday mangipalawlawa en dakayo begew sin siged ay ogali yo ay Cristiano, mabainan da sin lawa ay kali da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_17","090_3_17","1PE","3","17","17","Tan mo layden Diyos ay mapaligatan kayo, agpos et mo din ligat yo et manbegew sin pangam-amagan yos siged mo din pangam-amagan yos lawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_18","090_3_18","1PE","3","18","18","Tan si Cristo abe et nanligat ya natey begew sin basbasol tako. Namingsan anggoy di nateyana, adi masapol ay maipidwa. Sisya ay nalinteg et natey para en datako ay managbasol ta say isag-enas datako en Diyos. Pinse da din awak na, ngem din ab-abiik na et natatago. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_19","090_3_19","1PE","3","19","19","Inmey din ab-abiik na sin kad-an di naibabalod ay ab-abiik di natenatey et waday inbaga na en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_20","090_3_20","1PE","3","20","20","Dana ay naibabalod et daida din adi namati en Diyos sin timpon Noe ed nabaon. Sin timpo ay doy ay nangam-amagan Noe sin daong, inan-anosan Diyos ay naneseed sin mamatian koman di ipogaw en sisya, ngem at-atik di adi nalned sin nalbengan di daga, tan wao da anggoy di sinenggep sin daong et naisalakan da sin danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_21","090_3_21","1PE","3","21","21","Din danom ay doy et siya di din kaiarigan di bonyag. Tan begew sin nanpabonyagan yo, isalakan Diyos dakayo babaen sin kasin natagoan Jesu Cristo. Et din olog di nanpabonyagan yo et baken din naamsan di awak yo ta makaan di logit mo adi et din nankararagan yo en Diyos ta linisana di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P13_22","090_3_22","1PE","3","22","22","Enggay nantaolis Cristo ed langit, et wada sin makannawan Diyos ay mangiturturay sin am-in ay aanghel ya odom ay adi kaila ay parsua ay waday saad na ono panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_1","090_4_1","1PE","4","1","1","Gapo ta nanligligat ya natey si Cristo isnan daga, saganaen yon nemnem yo ay matey abe maipanggep si basol. Tan din ipogaw ay natey maipanggep si basol et enggay sigaana ay manbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_2","090_4_2","1PE","4","2","2","Saganaen yo ngarud di nemnem yo ta say manlogi ed wani enggana sin kateyan yo, adi yo on-onodan din lawa ay laylayden di ipogaw mo adi et din laylayden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_3","090_4_3","1PE","4","3","3","Tan enggay palalo di sinayang yo ay timpo ed idi ay nangam-amag sin laylayden di magay Diyos na ay am-amagen. Tan ed idi, inam-amag yo di ol-olay ay kadodogis ya kababain ay laylayden di awak yo. Nanbetbeteng kayo, naitaptapi kayo sin nalabes ay ragragsak, ya magay bain yo sin nanaydayawan yo si sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_4","090_4_4","1PE","4","4","4","Isonga ed wani, nasdaaw di adi mamati et palawlawaen das dakayo, tan adi kayo maitaptapi sin nalabes ay lawlawa ay am-amagen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_5","090_4_5","1PE","4","5","5","Ngem masapol ay sangoen das Cristo ta say ibaga da en sisya di inam-amag da, tan nakasaganas sisya ay mangokom sin am-in ay ipogaw ay matmatago ya siya abe din natenatey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_6","090_4_6","1PE","4","6","6","Siya na din gapo ay naikasaba abe din siged ay damag en daida ay natey. Tan olay mo nilak-am da din dosan di am-in ay ipogaw et natey da, sigod ay naikasaba en daida din siged ay damag ta say matagotago din ab-abiik da ay kaman si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_7","090_4_7","1PE","4","7","7","Dandani di panpatinggaan di am-in, isonga nanemneman kayo koma ya ten-en yo di am-amagen yo ta say siged di pankarkararagan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_8","090_4_8","1PE","4","8","8","Din kapatgan ay amagen yo koma et ipapasnek yo ay manlilinayad, tan mo manlilinayad kayo, adi yo nemnenemnemen din basbasol di gagait yo mo adi et man-inanos ya manpinakawan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_9","090_4_9","1PE","4","9","9","Mansinangaili kayo ay adi manmaymayotmot. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_10","090_4_10","1PE","4","10","10","Mo pay din kabaelan ay intalek Diyos sin esa ya esa ay namati, osalen yo ay manbibinadang ay kaman kayon matalek ay baa ay makaammo ay man-ibingay sin nankinalasi ay bindisyon Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_11","090_4_11","1PE","4","11","11","Din mangasaba et nemnemena koma ay din kalin Diyos di ikaskasaba na. Din mansilsilbi si gagait na et man-gaget koma ay mansilbi ay mamigbig ay si Diyos di mangidawdawat si bikas na. Sin am-in ay am-amagen yo, ilaen yo ta madayaw si Diyos begew en Jesu Cristo. Sisya di madaydayaw ya manakabalin ay manturturay si eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_12","090_4_12","1PE","4","12","12","Gagayyem ko, adi kayo masmasdaaw sin palalo ay mapalpaligatan yo ay mangmangwani en natnatken di mapaspasamak en dakayo. Tan dinmateng din ligat ay sana ta say mapaneknekan di pammati yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_13","090_4_13","1PE","4","13","13","Isonga manragsak kayo koma mo mapalpaligatan kayo ay kaman din ligat Cristo ta say peteg di ragsak yo sin agew ay kaipailaan di mankoniniing ay kinadiyos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_14","090_4_14","1PE","4","14","14","Nagasat kayo abe mo malaslasoy kayo begew sin pammati yo en Cristo, tan say pangammoan yo ay mantetee din manakabalin ay Ispiriton Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_15","090_4_15","1PE","4","15","15","Ngem sapay koma ta mo mapaligatan kayo, baken koma manbegew sin nangamagan yos lawa ay kaman di manpeses biyag, mangakew, makalabsing si linteg ono makibibiyang si am-amagen di iib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_16","090_4_16","1PE","4","16","16","Ngem mo mapaligatan kayo begew sin pammati yo en Cristo, adi kayo manbabbain mo adi et dayawen yos Diyos, tan maibilang kayo ay ipogaw Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_17","090_4_17","1PE","4","17","17","Tan enggay iloglogin Diyos ay mangokom sin am-in ay ipogaw, et pangon-onaenas datako ay naitatapi sin pamilya na. Mo din ligligat tako ay nay di panlogiana, adi pay kaeegyat di mapasamak en daida ay manigaan ay mamati sin siged ay damag ay napo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_18","090_4_18","1PE","4","18","18","Siya abe din inpaisolat Diyos ay kanana, “Mo naligat di kaisalakanan di nalinteg ay ipogaw, ay siya mo maisalakan di ipogaw ay magay nemnem nas Diyos ya din managbasol?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P14_19","090_4_19","1PE","4","19","19","Isonga mo mapaligatan kayo ay maibasar sin layden Diyos, ipapasnek yo ay mangam-amag si siged ya italek yo di awak yo en Diyos. Tan sisya di namarsua en dakayo et matalek ay manongpal sin inkari na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_1","090_5_1","1PE","5","1","1","Wada di laydek ay ibaga en dakayo ay papangolon di mamati, tan sak-en abe et esaak ay pangolo. Esaak abe ay nangila sin nanligatan Cristo ya makilak-amak sin kinangato na ay maipaila sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_2","090_5_2","1PE","5","2","2","Siya dana di itogon ko en dakayo. Esten yo ay mangay-ayowan sin mamati sin kad-an yo, tan kaman dan karneron Diyos ay intalek na en dakayo. Manragsak kayo koma ay mangay-ayowan en daida ay adi kayo mapilpilit, tan say layden Diyos. Adi yo aben am-amagen di obla yo begew sin pangamgamgaman yos owat pilak, mo adi et begew sin layad yo ay mansilbi en Diyos ya din gagait yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_3","090_5_3","1PE","5","3","3","Adi yo aben ipilit di layden yo sin ipogaw ay naitalek en dakayo, mo adi et siged koma di ogali yo ta say waday kosto ay tadonen da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_4","090_5_4","1PE","5","4","4","Et mo manpailas Jesu Cristo ay din kangatoan ay pangolon di mamati, idawtanas dakayo si gon-gona ay komakaman si eng-enggana ay siya din makilak-aman yo sin kinangato na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_5","090_5_5","1PE","5","5","5","Dakayo abe ay iiyogtan, masapol ay manpaituray kayo sin papangoan yo. Am-in kayo ay mamati et masapol ay ibaba yo din awak yo sin gagait yo ta man-asisilbi kayo. Tan wada di inpaisolat Diyos ay kanana, “Konkontraen Diyos din mangingato si nemnem na, ngem segseg-angana din mangibaba si nemnem na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_6","090_5_6","1PE","5","6","6","Ibaba yo ngarud di awak yo en Diyos ay manakabalin ta say ipangato nas dakayo sin agew ay pinili na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_7","090_5_7","1PE","5","7","7","Isoko yo abe en Diyos din am-in ay dandanag yo, tan isaksakit ya ay-ayowananas dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_8","090_5_8","1PE","5","8","8","Ten-en yo di am-amagen yo ya siliban yo. Tan din kaibaw tako ay din Diablo et maiarig si manngangaed ay layon ay lomikeliked ay mangan-anap si kanena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_9","090_5_9","1PE","5","9","9","Kontraen yos sisya babaen sin napasnek ay pammati yo, tan ammo yo ay din mapalpaligatan yo et kaman aben din ligat ay laklak-amen di aag-i yo ay mamati sin kailiili isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_10","090_5_10","1PE","5","10","10","Adi mabayag nan mapalpaligatan yo yan panbalinen Diyos dakayo si ipogaw ay magay pankolkolangana. Papigsaenas dakayo ta napasnek di pammati yo ay adi kaikiwkiweg. Tan sisya din managseg-ang ay Diyos ay nangayag en dakayo ay makilak-am sin kinangato na ay iwed patingga na begew sin nakies-esaan yo en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_11","090_5_11","1PE","5","11","11","Sisya di manakabalin ay manturturay si eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_12","090_5_12","1PE","5","12","12","Din namadang en sak-en ay nangisolat sin aptik ay solat ay nay et si Silas ay ibilang ko ay matalek ay agi tako. Insolat ko na ta papigsaek di pammati yo ya ipaneknek ko en dakayo ay din linaklak-am yo et din tet-ewa ay seg-ang Diyos. Ipapasnek yo sin nemnem yo din seg-ang na ay sana ta adi yo linglinglingan ono dokdokogan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_13","090_5_13","1PE","5","13","13","Din iib-a yo ay mamati ay wada ed Babilonia ay pinilin aben Diyos et pakomostaan das dakayo. Siya abe en Marcos ay ibilang ko ay anak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P15_14","090_5_14","1PE","5","14","14","Manpinakomosta kayo ay mangipaila ay manlilinayad kayo. Sapay koma ta natalna di nemnem yo am-in ay nakies-esa en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_1","091_1_1","2PE","1","1","1","Sak-en si Simon Pedro ay mansilsilbi en Jesu Cristo. Esaak abe ay apostol na. Naey di solat ko en dakayo ay naidawtan si pammati ay magay kaitkenana sin pammati mi, begew sin kinalinteg Jesu Cristo ay Diyos tako ya mangisalakan en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_2","091_1_2","2PE","1","2","2","Sapay koma ta masepsep ay lak-amen yo di seg-ang ya talna begew sin pangammoan yo ay mismo en Diyos ya en Jesus ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_3","091_1_3","2PE","1","3","3","Babaen sin panakabalina ay siya abe din panakabalin Diyos, indawat na en datako din am-in ay kasapolan tako ay mangonod si nadiyosan ay kabibiyag. Mabalin ay say onodan tako di, begew sin nangammoan tako en sisya ay nangayag en datako babaen sin mismo ay kinangato ya kinasiged na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_4","091_1_4","2PE","1","4","4","Begew sin nay ay kinangato ya kinasiged na, waday indawat na en datako ay nangilisi sin kadadaelan di awak ya nemnem ay nantongpalan di lawa ay laylayden di ipogaw isnan lobong. Din indawat na en datako et din nankababanol ya nankapapateg ay inkari na ta say babaen en dana, makilak-am tako sin kinadiyos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_5","091_1_5","2PE","1","5","5","Isonga ipakat yo din kabaelan yo ta tapian yo din pammati yo si siged ay ogali. Din itapi yo abe sin siged ay ogali yo et din pangammoan yo sin kosto ay amagen yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_6","091_1_6","2PE","1","6","6","Din itapi yo abes di et din pangitpean yo sin awak yo, ya din itapi yos di et anos. Din anos yo et tapian yo koma abe si nadiyosan ay ogali, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_7","091_1_7","2PE","1","7","7","ya din nadiyosan ay ogali yo et tapian yo abe si layad sin aag-i yo ay mamati. Maodi, tapian yo din layad yo ay sana si layad para sin am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_8","091_1_8","2PE","1","8","8","Tan mo maad-ado en dakayo dana ay siged ay ogali, mantongpal sin kosto ay pangammoan yo en Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_9","091_1_9","2PE","1","9","9","Ngem mo waday ipogaw ay adi mangon-onod en dana ay ogali, kaman nagodab ono ipogaw ay asag-en di pangila na. Tan enggay nilinglingana ay naowasan din sigod ay basbasol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_10","091_1_10","2PE","1","10","10","Isonga aag-i, dadlon yon ipakat din kabaelan yo ay mangon-onod si siged ay kabibiyag ta say mapaneknekan din namilian ya nangayagan Diyos en dakayo. Tan mo say amagen yo di, adi kayo polos maisokba, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_11","091_1_11","2PE","1","11","11","mo adi et maragsakan si Diyos ay mangipasgep en dakayo sin komakaman ay panturturayan Jesu Cristo ay Apo tako ya mangisalakan en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_12","091_1_12","2PE","1","12","12","Isonga olay mo enggay ammo yo dana ya ipapasnek yo ay mangon-onod sin tet-ewa ay nait-itdo en dakayo, kanayon pay dedan ay ipanemnem ko dana en dakayo babaen sin solat ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_13","091_1_13","2PE","1","13","13","Din pannemnem ko et lebbeng ko ay mangamag sidi ed wani ay matmatagoak pay laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_14","091_1_14","2PE","1","14","14","Tan ammok ay dandani di panaynanak sin awak ko ay nay ay maibasar met laeng sin inpaammon Apo Jesu Cristo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_15","091_1_15","2PE","1","15","15","Ipakat ko ngarud din kabaelak ta say olay mo komaanak isnan daga, wada pay di komakaman ay pangnenemneman yo en dana ay inbagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_16","091_1_16","2PE","1","16","16","Tan din inpaammo mi en dakayo maipanggep sin panakabalin Jesu Cristo ay Apo tako ya din kasinan omalian et adi naibasar sin baken tet-ewa ay daddad-at di nalaing ya nasikap ay ipogaw. Tan dakami ay mismo di nangila sin kinangato na ya kinadiyos na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_17","091_1_17","2PE","1","17","18","Tan dakami di gagait na sin nasantoan ay dontog sin nangidayawan Diyos Ama en sisya ya nangipailaana sin mankoniniing ay kinadiyos na. Dakami ay mismo di nannge sin kalin di manakabalin ay Diyos ay napod langit ay kanana, “Si naey di laydelaydek ay anak ko. Sisya di kakapnekak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_19","091_1_19","2PE","1","19","19","Isonga napaneknekan en dakami ay dadlon tet-ewa din inbagbagan di mamadto ay naisolat ed nabaon. Et kosto mo patien yo din inbagbaga da, tan kaman silaw ay manilsilaw sin mabolinget ay lugar. Ipapasnek yo ay patpatien enggana ay bomala din batakagan ya pomat-a, laydena ay kalien, enggana sin agew ay kasin omalian Cristo ay manilaw ay kosto sin nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_20","091_1_20","2PE","1","20","20","Nemnemen yo na, tan dadlon napateg: maga di naipadto ay inpaisolat Diyos ay inbagan di mamadto si bokbokod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P21_21","091_1_21","2PE","1","21","21","Tan maga di naipadto ay napo sin nemnem di ipogaw, mo adi et din Ispirito Santo di nangiturturong en daida sin nangibagaan das kali ay napo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_1","091_2_1","2PE","2","1","1","Ngem wada abe di baken tet-ewa ay mamadto ay nanpaila sin kaipoipogaw ed idi. Et siya abe ay mawada di nasikap ay mangitdos baken tet-ewa ay maitatapi en dakayo. Man-itdo das etek ay makadadael si pammati, ya olay din Apo tako ay nangsobot en daida et dokogan da. Gon-gona da ngarud din bigla ay kadosaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_2","091_2_2","2PE","2","2","2","Ngem ad-ado pay dedan di mangonod sin kadodogis ay kabibiyag da, et begew en daida, mapalawlawa din tet-ewa ay mait-itdo ay on-onodan tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_3","091_2_3","2PE","2","3","3","Begew sin pangamgamgaman das pilak, sikapan dana ay mangit-itdos baken tet-ewa si dakayo ay mangidaddad-at si mapo si nemnem da et anggoy, et osalen das dakayo ay pan-ganansiyaan da. Ngem adi yo kankanan en naseseyep di mangokom en daida, tan enggay kineddenganas daida ed nabaon et naisasagana din dosa da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_4","091_2_4","2PE","2","4","4","Ammo tako ay madosa da, tan olay din aanghel ay nanbasol ed nabaon et dadlon dinosan Diyos si daida, tan initpig nas daida sin mabolinget ay lugar ed dallem, et inbalod nas di ta say panedsed-an da sin agew ay pangokomana en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_5","091_2_5","2PE","2","5","5","Dinosan aben Diyos din kaipoipogaw ay magay nemnem da en sisya ay matmatago sin timpon Noe ed nabaon, tan nilbeng na din daga et nalned da. Ngem mo si Noe ay nangikaskasaba ay onodan da koma di nalinteg ay kabibiyag et insalakan Diyos sisya ya pito pay ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_6","091_2_6","2PE","2","6","6","Nemnemen yo abe din nanosaan Diyos sin man-ili ed Sodoma ya Gomorra. Tan pinooan Diyos daida ya din il-ili da enggana ay dinmap-o da ta say maidadaan sin am-in ay magay nemnem nas Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_7","091_2_7","2PE","2","7","8","Ngem insalakanas Lot ay nakiili en daida, tan inag-agew ay nadadagsenan ya nasaksakitan di nemnem din doy ay nalinteg ay ipogaw begew sin kadodogis ya lawlawa ay inam-amag di makedse ay kakailiana ay inil-ila ya dindinnge na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_9","091_2_9","2PE","2","9","9","Am-in dadi ay napasamak ed nabaon et pangammoan tako ay ammon Diyos ay mangisalakan si nadiyosan ay ipogaw ay mapalpaligatan. Et ammo na abe ay mangibalod si lawa ay ipogaw ta say madosa da sin agew ay pangokomana en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_10","091_2_10","2PE","2","10","10","Namnamed ay madosa din mangon-onod sin kadodogis ay laylayden di awak da ya manglaslasoy sin kalebbengan di nangatngato mo daida. Da dooy ay mangit-itdos baken tet-ewa et magay rispito da ya ipipilit dan layden da. Adi da aben emegyat ay mangipalawlawa si manakabalin ay adi kaila ay parsua. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_11","091_2_11","2PE","2","11","11","Olay din aanghel ay nangatngato di panakabalin da mo daida et adi da palawlawaen din nakabasol ay gagait da sin sangoanan di Apo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_12","091_2_12","2PE","2","12","12","Ngem dana ay ipogaw et palawlawaen da din adi da maawatan. Kaman dan atap ay animal ay adi nanemneman. Din panturongan di biyag dana ay animal et makna ya mapse da. Et siya abe en daida, tan madosa da ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_13","091_2_13","2PE","2","13","13","Nam-osen da din ligat ay gon-gonan di lawa ay inam-amag da. Din gan-ganasen da et din panongtongpalan da sin lawa ay laylayden di awak da, olay mo kaagawan pay laeng. Maiarig das mansa ay mangipalawlawa si nalinis ay bado, tan maitaptapi da en dakayo mo mangan ya mankumulgar kayo, ngem dowan da et itoltoloy ay man-gan-ganas sin nalabes ay panragragsakan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_14","091_2_14","2PE","2","14","14","Ak-aklongan da di olay sino ay babai ay il-ilaen da, et olay mamin piga ay manbasbasol da, adi da met laeng kapkapnek. Nalaing da abe ay mangawis si ipogaw ay baken napasnek di pammati na ta masolisog da ay manbasol. Enggay naingsa da ay man-gamgam si baken dan oka. Awni man et dosaen Diyos daida! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_15","091_2_15","2PE","2","15","15","Tinaynan da din nalinteg ay danan et nasangaw da, tan tadtadonen da din ogalin Balaam ay anak Bosor ay nang-aw ay mangamag si lawa begew sin layad na ay malagboan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_16","091_2_16","2PE","2","16","16","Ngem din dangki ay nangakabayoana ay adi koma makakalis kalin di ipogaw et niyamyamanas sisya ta adi na itoloy din plano na ay kaman planon di naboge ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_17","091_2_17","2PE","2","17","17","Da naey ay mangit-itdos baken tet-ewa et waday kabolingetan ay lugar ay insaganan Diyos ay pantean das eng-enggana. Tan maiarig das obbog ay natdok ono liboo ay itaytayaw di mapges ay dagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_18","091_2_18","2PE","2","18","18","Ad-ado abe di ibagbaga da ay mayat di kadngeana, ngem magay dagsena. It-itdo da ay baken lawa ay onodan din laylayden di awak, et say pangawis da ay manbasol din kapatpati na ay ipogaw ay kataytaynana sin lawa ay gagait ya ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_19","091_2_19","2PE","2","19","19","Ikarkari da ay mawayaan di ipogaw mo on-onodana din it-itdo da, ngem din katet-ewa na et daida ay mismo di naibabag-en sin basbasol ay mangipakadodogis ya manadael en daida. Tan di ipogaw et manbalin si bag-en di olay sino ay mangabak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_20","091_2_20","2PE","2","20","20","Mo enggay nanlisi di ipogaw sin kadodogis ay kabibiyag di kaipoipogaw isnan lobong begew sin nangammoana en Jesu Cristo ay Apo tako ay mangisalakan en datako, ngem mantaoli ay maibag-en kasin ya maabak sin sigod ay basbasol na, lawlawa din maodi ay kasasaad na mo din sigod. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_21","091_2_21","2PE","2","21","21","Agpos mo adi na koman inammoan din danan ay maiturong sin mapalintegan di ipogaw mo din nangammoana, asi na pay pandokogan din nasantoan ay bilbilin ay naitdo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P22_22","091_2_22","2PE","2","22","22","Din naamag en sisya et paneknekana din katet-ewan di dowa ay proverbio ay kanana, “Kanen kasin di aso din in-ota na” ya “Olay mo amsem di kaong, en kasin mantabbak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_1","091_3_1","2PE","3","1","1","Gagayyem ko, siya na din maikadwa ay solat ko en dakayo. Sin dowa ay solat ay nay, waday inpanemnem ko en dakayo ta say nalinis ya naimposoan di nemnem yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_2","091_3_2","2PE","3","2","2","Laydek ay nemnemen yo din inbagbagan di nasantoan ay mamadto ed nabaon ya din bilbilin di Apo tako ya mangisalakan en datako ay inpaammo na en dakayo babaen sin aapostol ay nangit-itdo en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_3","091_3_3","2PE","3","3","3","Nemnemen yo na tan dadlon nabanol: mo domateng di maod-odi ay agew, wada di manlaslasoy ay mangon-onod sin laylayden da ay lawa. Siyekan das dakayo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_4","091_3_4","2PE","3","4","4","ay mangwani, “Inkarin Jesus ay mantaoli, ay baken siya? Intoy kad-ana ngarud? Enggay natey din aap-o tako yan daan pay laeng omali. Nanlogi sin naparsuaan di lobong enggana ed wani, iso met laeng ay magay nanbalbaliw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_5","091_3_5","2PE","3","5","5","Siya di din kankanan di manlaslasoy, ngem igagara da ay linglingan din inyat Diyos ed nabaon. Tan ed nabaon, pinarsuan Diyos din daga ya din wada ed daya babaen sin bilina. Danom di inosal na ay nangamag sin daga et nabonsian din daga ay napo sin danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_6","091_3_6","2PE","3","6","6","Babaen abe sin bilina, linbeng na din sigod ay daga si danom, et nalned di kaipoipogaw ya nadadael din daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_7","091_3_7","2PE","3","7","7","Babaen met laeng sin bilina, banbantayana din daga ay wada ed wani ya din wada ed kayang enggana sin agew ay tinodingana ay pooana, siya abe na din agew ay pangokomana sin kaipoipogaw ay magay nemnem da en sisya ta madosa da ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_8","091_3_8","2PE","3","8","8","Ngem adi yo linglinglingan na ay gagayyem ko. Sin pannemnem Diyos, din kabayag di es-esa ay agew et kaman sinlibo ay tawen, ya din kabayag di sinlibo ay tawen et kaman aben es-esa ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_9","091_3_9","2PE","3","9","9","Mo maibasar sin pannemnem di odom, naladaw din Apo ay manongpal sin inkari na, ngem baken tet-ewa di. Din katet-ewa na et peteg ay naanos en dakayo, tan laydena ay maga koma di madosa mo adi et manbabawi koma di am-in ay ipogaw sin basbasol da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_10","091_3_10","2PE","3","10","10","Ngem domateng pay dedan din agew ay omalian di Apo, et bigla di omaliana ay kaman din domatngan di mangakew. Sin agew ay doy, wada di napigsa ay agodood et maomas ed daya. Matenaw abe din agew, din bowan ya din tatalaw sin apoy, ya siya abe ay mapooan din daga ya din am-in ay wadas nan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_11","091_3_11","2PE","3","11","11","Mo kaman nidi di kadadaelan di am-in, masapol ay nasantoan ya nadiyosan di kabibiyag yo ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_12","091_3_12","2PE","3","12","12","sin panedsed-an yo sin agew ay pangokoman Diyos sin kaipoipogaw. Amagen yo koma abe din kabaelan yo ta say goman-gano din domatngana. Tet-ewa ay sin agew ay doy, mapooan ed daya et matenaw din am-in ay wadas di si apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_13","091_3_13","2PE","3","13","13","Ngem mo si datako et namnamaen tako ay tongpalen Diyos din inkari na, et mawada di baro ay daya ya baro ay daga ay pag nalinteg di ogalin di am-in ay mantetees di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_14","091_3_14","2PE","3","14","14","Isonga gagayyem, gapo ta siya na din sedsed-en yo, ipakat yo din kabaelan yo ta say nalinis kayo ay magay pankolkolangan yo sin pangiilaan Diyos ya ta siged di pakikadkadwaan yo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_15","091_3_15","2PE","3","15","15","Nemnemen yo ay din gapo ay naanos di Apo et laydena ay waday wayan di ipogaw ay maisalakan. Siya abe dana di insolat din laydelayden tako ay agi ay si Pablo en dakayo ay maibasar sin laing ay indawat Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_16","091_3_16","2PE","3","16","16","Et sin am-in ay solat na ay nangibagaanas na, kaman nidi met laeng di inbagbaga na. Wada kayman di naligat ay maawatan sin solsolat na. Et din ipogaw ay kolang di ammo da ya baken napasnek di pammati da et balbaliwan da din kosto ay laydena ay kalien ay kaman aben din iyat da si odom ay inpaisolat Diyos. Begew sin pangam-amagan das di, madosa da ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_17","091_3_17","2PE","3","17","17","Ngem mo si dakayo ay gagayyem, enggay indadaan ko en dakayo di maipanggep sin lawa ay ipogaw ay mangit-itdos baken tet-ewa. Siliban yo ngarud ta adi kayo masangaw sin nankamkamalian da et omaddawi kayo sin napasnek ay pammati yo, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("P23_18","091_3_18","2PE","3","18","18","mo adi et taptapian yo din siged ay ogali ay kailaan din seg-ang Jesu Cristo ay Apo tako ya mangisalakan en datako. Taptapian yo abe din pangammoan yo en sisya. Sapay koma ta madayaw sisya ed wani ya eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J11_1","092_1_1","1JN","1","1","2","Sin solat ay nay, waday ibaga mi en dakayo maipanggep sin makwani en Kali ay poon di biyag ay iwed patingga na. Nawawadas sisya sin kad-an Diyos Ama manipod sin damodamo, ngem nanpaila ay ipogaw sinan daga, isonga inil-ila mi ay kosto. Dindinnge mi abe din kali na yan kinapkapay mis sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J11_3","092_1_3","1JN","1","3","3","Din sana ay inil-ila mi ya dindinnge mi et say ipaneknek mi en dakayo sin solat ay nay ta maitapi kayo sin kaikadkadwaan mi en Diyos ay Ama tako ya si Jesu Cristo ay Anak na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J11_4","092_1_4","1JN","1","4","4","ta say maragsakan tako ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J11_5","092_1_5","1JN","1","5","5","Naey din dindinnge mi sin Anak Diyos ay sana et say ipaammo mi en dakayo: si Diyos et kaman silaw, tan maga polos di mabolinget en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J11_6","092_1_6","1JN","1","6","6","Isonga mo kanan tako en makikadkadwa tako en sisya ngem asi et mantetee tako sin mabolinget, man-et-etek tako, tan adi maikompas din am-amagen tako sin tet-ewa ya kosto ay layden Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J11_7","092_1_7","1JN","1","7","7","Ngem mo mantetee tako pay sin kad-an di mapat-a ay kaman din iyat Diyos, siged di makikadkadwaan tako sin iib-a tako ay mamati ya dowan pay maow-owasan am-in di basbasol tako begew sin dadan Jesus ay Anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J11_8","092_1_8","1JN","1","8","8","Mo kanan tako en magay basol tako, iet-etekan tako din awak tako yan adi tako awen din katet-ewa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J11_9","092_1_9","1JN","1","9","9","Ngem mo ipodno tako en Diyos din basbasol tako, pakawanena da nay ay basbasol tako yan linisanas datako sin am-in ay kadodogis. Matalek sisya ay mangiyat sidi et kosto pay abe mo say iyat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J11_10","092_1_10","1JN","1","10","10","Ngem mo kanan tako pay en adi tako binmasbasol, panbalinen tako ay maetek si Diyos, et adi naiigto din kali na sin nemnem tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_1","092_2_1","1JN","2","1","1","Dakayo ay anak ko, insolat ko na en dakayo ta adi kayo manbasbasol. Ngem mo wada en datako di bomasol, laton ay wadas Jesu Cristo ay maga polos di basol na ay makikali en Diyos Ama para en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_2","092_2_2","1JN","2","2","2","Yan si Cristo met laeng di nangikaro sin dosan di basbasol tako ta say mabalin ay mapakawan da, yan baken din basbasol tako anggoy mo adi et din basbasol di am-in ay ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_3","092_2_3","1JN","2","3","3","Mo tongtongpalen tako din bilbilin Diyos, say dadlon takon pangammoan ay am-ammo takos sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_4","092_2_4","1JN","2","4","4","Isonga mo waday mangwani en am-ammo na si Diyos dowan pay adi na on-onodan din bilina, makaetek sisya et maga en sisya din tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_5","092_2_5","1JN","2","5","6","Ngem mo din mangon-onod pay sin kalin Diyos, sisya di magay pankolangan di layad na en Diyos. Mo wada ngarud di mangwani en naitatapi en Diyos, masapol ay tadonenas Jesu Cristo. Et mo say iyat tako, say dadlon takon pangammoan ay tet-ewa ay naitatapi tako en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_7","092_2_7","1JN","2","7","7","Gagayyem ko, baken baro ay bilin di ipaammok en dakayo, tan manlogi sin namatian yo en Jesu Cristo, dindinnge yo din bilin ay mangwani en masapol ay manlinayad tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_8","092_2_8","1JN","2","8","8","Ngem kaman baro pay dedan din bilin ay nay, tan nail-ila din kosto ay natongpalana sin inam-amag Cristo ya siya abe sin kabibiyag yo ed wani. Tan enggay makakkaan din mabolinget ya tomingtinggaw din kosto ay silaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_9","092_2_9","1JN","2","9","9","Mo waday mangwani en wada sin mapat-a dowan pay iligliget na di gait na, deda met laeng sin mabolinget. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_10","092_2_10","1JN","2","10","10","Ngem din manglaylayad sin ib-a na et mantetee sin mapmapat-a, isonga maga en sisya di bomasolana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_11","092_2_11","1JN","2","11","11","Ngem din mangiligliget pay sin ib-a na, din mabolinget di panteteeana ya dad-anena. Adi na ammo din em-emeyana, tan ginodab dedan din bolinget sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_12","092_2_12","1JN","2","12","12","An-ak ko, insolat ko na en dakayo tan enggay napakawan din basbasol yo begew en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_13","092_2_13","1JN","2","13","13","Nansolatak abe en dakayo ay aam-a, tan am-ammo yos sisya ay nawawada nanipod sin damodamo. Ya dakayo abe ay babbaro, nansolatak en dakayo tan inabak yo si Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_14","092_2_14","1JN","2","14","14","Ipidwak kod loman din gapo si nansolatak en dakayo. Mo dakayo ay an-ak ko, nansolatak en dakayo, tan am-ammo yo din Ama tako. Dakayo abe ay aam-a, tan am-ammo yos sisya ay nawawada nanipod sin damodamo. Dakayo pay abe ay babbaro, tan mabikas kayo, naiigto sin nemnem yo din kalin Diyos ya inabak yo abe si Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_15","092_2_15","1JN","2","15","15","Adi yo koman laylayden din ogali ay maikontra sin layden Diyos ya din wadas nan daga, tan mo say laylayden yo dana, maga abe di layad yo en Diyos ay Ama tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_16","092_2_16","1JN","2","16","16","Tan am-in din kaman da nay: din lawa ay laylayden di nakabasol ay ipogaw, din pangamgamgaman da si il-ilaen da, ya din pangit-it-ekan da sin sanikwa ya kasasaad da et baken si Diyos ay Ama tako di kapkapoan da mo adi et mapos nan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_17","092_2_17","1JN","2","17","17","Yan din daga ya am-in ay lawa ay an-anapen di kaipoipogaw et mankamamaga, ngem din mangamag pay sin layden Diyos et waday biyag na si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_18","092_2_18","1JN","2","18","18","Laylaydek ay an-ak ko, dandani din kasin omalian Cristo. Ammo tako ay omali on-ona din Mangontra en Cristo, yan nay ed wani enggay inmad-ado din mangonkontra en sisya, isonga say pangammoan tako ay dandani din kasinan omalian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_19","092_2_19","1JN","2","19","19","Da doy ay mangonkontra, naitatapi da en datako ed idi, ngem baken dan tet-ewa ay ib-a tako ay mamati, isonga kinmaan da. Mo tet-ewa ay iib-a takos daida, adi da koman kinmaan. Ngem panggep Diyos ay komaan da ta say dadlon maila ay maga en daida di kosto ay ib-a tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_20","092_2_20","1JN","2","20","20","Ngem mo dakayo pay, wada en dakayo din Ispirito Santo ay indawat Cristo, isonga ammo yo am-in din tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_21","092_2_21","1JN","2","21","21","Di gapo ay insolat ko na en dakayo et baken din adi yo nangammoan sin tet-ewa, mo adi et begew tan inaammo yo yan ammo yo abe ay maga polos di etek ay mapo sin tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_22","092_2_22","1JN","2","22","22","Sino ngarud di maetek mo baken din mangwani en si Jesus et baken din si Cristo ay inbaan Diyos? Din mangibagas na et sisya di mangontra en Cristo, et baken din Anak Diyos anggoy di adi na bigbigen mo adi et si Diyos abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_23","092_2_23","1JN","2","23","23","Tan olay sino ay adi mamigbig sin Anak Diyos, adi na dedan am-ammo din si Ama na, ngem mo din mamigbig pay sin Anak Diyos ay adi mangisaot, wada abe en sisya si Diyos Ama. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_24","092_2_24","1JN","2","24","24","Ipasnek yo ngarud sin nemnem yo din tet-ewa ay mait-itdo ay dindinnge yo manlogi sin namatian yo. Tan mo say iyat yo di, kankanayon ay wada kayo en Diyos ya en Jesu Cristo ay Anak na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_25","092_2_25","1JN","2","25","25","tan siya na met laeng di biyag ay iwed patingga na ay inkarin Cristo en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_26","092_2_26","1JN","2","26","26","Insolat ko na en dakayo maipanggep en daida ay mamadpadas ay manangsangaw en dakayo sin tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_27","092_2_27","1JN","2","27","27","Ngem ammok pay kayman ay kanayon ay wada en dakayo din Ispirito Santo ay indawat Cristo, isonga adi yon masapol di odom ay mangitdo en dakayo. Tan it-itdo na en dakayo din am-in ay masapol ay ammoan yo yan pag tet-ewa din it-itdo na. Onodan yo ngarud din it-itdo na ay sana yan itoltoloy yo pay ay mamati en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_28","092_2_28","1JN","2","28","28","Siya adi ay an-ak ko, ipapasnek yo ay mamati en sisya ta say magay pan-egyatan ya panbainan yo sin kasinan omalian. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J12_29","092_2_29","1JN","2","29","29","Ammo yo kayman ay nalinteg si Diyos, isonga maawatan yo koma abe ay an-ak en Diyos am-in da dooy ay mangam-amag si siged ya kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_1","092_3_1","1JN","3","1","1","Nemnemen tako din peteg ay layad Diyos en datako, tan begew sin nay nakaskasdaaw ay layad na, ibilang na ay an-ak nas datako, et siya pay di si datako. Ngem din adi mamati et adi da bigbigen ay an-ak nas datako, tan adi da aben binigbig si Diyos ay Ama tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_2","092_3_2","1JN","3","2","2","Gagayyem ko, an-ak Diyos datako ed wani, ngem daan takon maawatan si kosto din panbalinan tako sin tapin di agew, ngem ammo tako pay kayman ay sin kasin omalian Cristo, mais-o tako en sisya, tan dadlon takon ilaen din iso na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_3","092_3_3","1JN","3","3","3","Am-in ay ipogaw ay mannamnama en da naey, ipapasnek na ay pandokogan din lawa ta nadalos di biyag nas kankanayon ay kaman si Cristo met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_4","092_3_4","1JN","3","4","4","Olay sino ay bomasol et nilabsingana din linteg Diyos, tan din basol et din panlabsingan si linteg met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_5","092_3_5","1JN","3","5","5","Ammo yo ay inmalis Cristo isnan daga ta kaanena din basbasol di ipogaw, yan sisya pay et maga polos di basol na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_6","092_3_6","1JN","3","6","6","Isonga olay sino ay naitatapi en Cristo, adi na itoltoloy ay manbasbasol, tan din mangitoltoloy ay manbasbasol et adi namati en Cristo ya adi na polos inammoan sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_7","092_3_7","1JN","3","7","7","Patpatgek ay an-ak ko, siliban yo ta adi kayo kaiet-etekan. Olay sino ay manganayon ay mangamag si siged, nalinteg di ay ipogaw ay kaman si Cristo met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_8","092_3_8","1JN","3","8","8","Ngem din mangitoltoloy pay ay manbasbasol et naitatapi en Satanas ay din Diablo, tan mo din Diablo et binmabasol manlogi sin damodamo. Et siya na di begew ay inmali din Anak Diyos isnan daga, ta say dadaelena din am-amagen di Diablo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_9","092_3_9","1JN","3","9","9","Isonga din ipogaw ay tet-ewa ay anak Diyos et adi na itoltoloy ay manbasbasol, tan din nemnem Diyos di wada en sisya. Begew sin nanganakan Diyos en sisya, adi mabalin ay itoltoloy na ay manbasbasol. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_10","092_3_10","1JN","3","10","10","Din pangilasinan tako sin an-ak Diyos ya din an-ak di Diablo et siya na: di ipogaw ay baken anak en Diyos et daida di adi mangam-amag si siged ya di adi manglaylayad si iib-a da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_11","092_3_11","1JN","3","11","11","Din tet-ewa ay mait-itdo ay dindinnge yo manlogi sin namatian yo et siya na: masapol ay manlinayad tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_12","092_3_12","1JN","3","12","12","Baken din ogalin Cain koma di tadonen yo, tan mo si Cain et ipogaw Satanas et pinse na din iyogtana ay si Abel. Sinoy begew si namseana? Tan lawa di inam-amag na ngem mayat pay di inam-amag din iyogtana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_13","092_3_13","1JN","3","13","13","Isonga adi kayo masmasdaaw ay aag-i mo kaliliget di adi mamati si dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_14","092_3_14","1JN","3","14","14","Olay, tan ammo tako ay adi tako maisian en Diyos ay kaman ed idi, mo adi et manlogi ed wani waday biyag tako ay iwed patingga na. Ammo tako ay tet-ewa di, tan laylayden tako din aag-i tako ay mamati. Din adi manglaylayad si ib-a na ay ipogaw et kaman nanatey pay laeng, tan deda ay naisisian en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_15","092_3_15","1JN","3","15","15","Tan din mangiliget si agi na et kaman met laeng din pomepese, et ammo tako dedan ay din pomepese, maga en sisya din biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_16","092_3_16","1JN","3","16","16","Din pangammoan tako sin ison di tet-ewa ay layad et indawat Jesu Cristo din biyag na para en datako. Isonga datako abe, nakasagana tako koma ay mangidawat sin biyag tako para sin aag-i tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_17","092_3_17","1JN","3","17","17","Ngem mo wada di ipogaw yan ammoana ay waday agi na ay mankolang di kasapolana dowanan adi seg-angan, ay siya mo laydelaydena si Diyos? ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_18","092_3_18","1JN","3","18","18","Dakayo ay an-ak ko, din pananglayad tako sin iib-a tako et baken koman owat sin kali et anggoy, mo adi et naimposoan koma yan maipaila sin am-amagen tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_19","092_3_19","1JN","3","19","20","Mo say iyat tako di ay manlinayad, say pangammoan tako ay tet-ewa ay naitatapi tako en Diyos. Et olay mo omipabasol di nemnem tako, mabalin pay dedan ay patalnaen tako di nemnem tako ta adi tako mabain ay mankararag en sisya. Tan ammo tako ay nangatngato di nemnem Diyos mo din nemnem tako yan pag nan ammo di am-in. Ammo na ay naitatapi tako en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_21","092_3_21","1JN","3","21","21","Isonga gagayyem ko, mo adi pay laeng omipabasbasol di nemnem tako, natoled tako ay somag-en en Diyos sin pankararagan tako en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_22","092_3_22","1JN","3","22","22","Et olay sino di kedawen tako en sisya, idawat na tan patpatien tako din bilbilina ya am-amagen tako din kapnekana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_23","092_3_23","1JN","3","23","23","Et naey di inbilina en datako: masapol ay mamati tako sin Anak na ay si Jesu Cristo ya manlinayad tako ay kaman met laeng din inbilin Cristo en datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J13_24","092_3_24","1JN","3","24","24","Din manongtongpal sin bilbilin Diyos et mantetee en Diyos yan mantetee abes Diyos en sisya. Di pangammoan tako ay mantetee si Diyos en datako et wada en datako din Ispirito Santo ay indawat na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_1","092_4_1","1JN","4","1","1","Dakayo ay gagayyem ko, adi kayo mamatpati sin am-in ay mangwani en pankalkalian Diyos daida, mo adi et polbalen yo ay kosto mo tet-ewa ay napo en Diyos din ibagbaga da, tan ad-ado da ay maetek ay mangwani en pankalkalian Diyos daida ay binmala sin kailiili isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_2","092_4_2","1JN","4","2","2","Din pangilasinan yo mo din Ispiriton Diyos di napoan di ibagbaga da et siya na: mo bigbigen da ay si Jesus din si Cristo ay nanbalin si ipogaw, din Ispiriton Diyos di napoana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_3","092_4_3","1JN","4","3","3","Ngem mo adi da pay bigbigen ay si Jesus din si Cristo ay nanbalin si ipogaw, baken din Ispiriton Diyos di wada en daida, mo adi et din nemnem ay mais-o sin Mangontra en Cristo. Dindinnge yo ay omalis sisya yan enggay mait-itdo ed wani din maikonkontra en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_4","092_4_4","1JN","4","4","4","Ngem mo dakayo pay ay an-ak ko, an-ak en Diyos dakayo et inabak yo din maetek ay sana, tan laton ay adi da in-etekan dakayo. Tan napatpateg din Ispiriton Diyos ay wada en dakayo mo si Satanas ay mangiturturay en daida ay adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_5","092_4_5","1JN","4","5","5","Mo din man-it-itdos etek et on-onodan da di kabibiyag ay maikontra sin layden Diyos, et din it-itdo da, maikompas sin kabibiyag da ay sana, isonga laylayden di adi mamati ay manmannge en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_6","092_4_6","1JN","4","6","6","Ngem mo datako pay, an-ak en Diyos datako, isonga din mayad ay manmannge sin it-itdo tako et din iib-a tako ay nangaammo en Diyos, ngem din baken an-ak en Diyos et sigaan da ay manmannge. Siya di di esay pangammoan tako mo intoy napoan di mait-itdo, mo napo sin Ispirito Santo ay poon di tet-ewa ono si Satanas ay poon di etek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_7","092_4_7","1JN","4","7","7","Gagayyem ko, manlinayad tako tan si Diyos di napoan di layad. Isonga din manglaylayad sin ib-a na, siya di din anak en Diyos ay mangammo en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_8","092_4_8","1JN","4","8","8","Ngem din magay layad na sin ib-a na, adi na aben ammo si Diyos, tan si Diyos et managlayad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_9","092_4_9","1JN","4","9","9","Et din nangipailaana sin layad na en datako et inbaa na din bogbogtong ay Anak na isnan daga ta say mabalin ay gon-oden tako di biyag ay iwed patingga na begew en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_10","092_4_10","1JN","4","10","10","Siya na din ison di layad ay magay kolkolang na: baken din layad tako en Diyos, mo adi et din layad ay inpailan Diyos en datako sin nangibaaana sin Anak na ta ikaro na din dosan di basbasol tako ta say mapakawan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_11","092_4_11","1JN","4","11","11","Gagayyem ko, mo say inyat Diyos di ay nanglayad en datako, datako abe et man-asilayad tako koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_12","092_4_12","1JN","4","12","12","Tan olay mo maga di ipogaw si nakaila en Diyos, ngem mo man-asilayad tako, mantetees Diyos en datako et maila sin biyag tako din layad Diyos ay magay kolkolang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_13","092_4_13","1JN","4","13","13","Din dadlon takon pangammoan ay mantetee tako en Diyos yan mantetee abes sisya en datako et indawat na en datako din Ispirito na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_14","092_4_14","1JN","4","14","14","Dakami abe kayman, inil-ila mi si Jesus, isonga mabalin ay ipaneknek mi ay inbaan Diyos din Anak na isnan daga ta sisya di mangisalakan sin kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_15","092_4_15","1JN","4","15","15","Et olay mo sino ay mamigbig ay si Jesus din Anak Diyos et mantetee en Diyos ya mantetee abe si Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_16","092_4_16","1JN","4","16","16","Isonga datako ay mamigbig en Jesus et niliklikna tako din layad Diyos en datako et say pantaltalkan tako. Managlayad si Diyos. Isonga din ipogaw ay kankanayon ay manglaylayad en Diyos ya sin iib-a na et mantetee en Diyos ya mantetee abe si Diyos en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_17","092_4_17","1JN","4","17","17","Et mo say ison di biyag tako di, mataptapian din layad tako enggana ay magay kolkolang na, et magay pan-egyatan tako sin agew ay pangokoman Diyos sin ipogaw, tan din ogali tako isnan daga et kaman din ogalin Cristo met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_18","092_4_18","1JN","4","18","18","Basta mo waday layad et adi mabalin ay mataptapian si egyat, tan din layad ay magay kolkolang na et topapena din egyat. Isonga din ipogaw ay emegyat begew tan nemnemnemena din dosan Diyos, say kailaana ay kolang pay laeng di layad na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_19","092_4_19","1JN","4","19","19","Manlayad tako tan nangon-ona ay nilayad Diyos datako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_20","092_4_20","1JN","4","20","20","Mo waday mangwani en laylaydena si Diyos dowan pay kaliliget na din ib-a na et makaetek sisya. Tan mo magay layad na si ib-a na ay il-ilaena, adi mabalin ay laylaydena si Diyos ay adi na inila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J14_21","092_4_21","1JN","4","21","21","Din inbilin Diyos en datako et siya na: din manglaylayad en Diyos et masapol ay laylaydena abe din ib-a na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_1","092_5_1","1JN","5","1","1","Olay mo sino di mamati ay si Jesus din inbaan Diyos ay makwani en Cristo, anak Diyos sisya. Yan din manglaylayad sin ama, laylaydena abe din an-ak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_2","092_5_2","1JN","5","2","2","Isonga mo laylayden tako si Diyos ya tongtongpalen tako din bilbilina, say pangammoan tako ay laylayden tako abe din iib-a tako ay an-ak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_3","092_5_3","1JN","5","3","3","Tan din pananglayad tako en Diyos et din panongpalan tako sin bilbilina. Yan din bilbilina et baken aben naligat ay tongpalen, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_4","092_5_4","1JN","5","4","4","tan olay mo sino ay anak Diyos et ab-abakenas kankanayon din wadas nan daga ay maikontra en Diyos. Yan din pangabak tako et din pammati tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_5","092_5_5","1JN","5","5","5","Tan maga di makaabak sin wadas nan daga ay maikontra en Diyos malaksig din mamati ay si Jesus din Anak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_6","092_5_6","1JN","5","6","8","Sin inmalian Jesu Cristo sin nay daga et wada di tolo ay nangipaneknek ay Anak Diyos sisya. Din esa et din nanpabonyagana si danom. Ngem baken anggoy din nanpabonyagana di nangipaneknek mo adi aben din dada na ay inmayos sin nateyana. Din maikatlo pay, din Ispirito Santo, et tet-ewa am-in din kankanana. Din tolo ay nay et nan-iiso din inpaneknek da ay maipanggep en Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_9","092_5_9","1JN","5","9","9","Patien tako kayman din ipaneknek di ipogaw, ngem mo say patien tako di, namnamed koma ay patien tako din tolo ay nay ay nangipaneknekan Diyos sin maipanggep sin Anak na, tan nabanbanol dedan din kankanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_10","092_5_10","1JN","5","10","10","Mo sino ngarud di mamati sin Anak Diyos et naiigto sin nemnem na din inpaneknek Diyos ay maipanggep en sisya, ngem din adi mamati pay sin inbagan Diyos et panbalinenas Diyos ay maetek, tan adi na patpatien din inbaga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_11","092_5_11","1JN","5","11","11","Din inbaga na et siya na: indawat na en datako di biyag ay iwed patingga na, yan din poon di biyag ay nay et din Anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_12","092_5_12","1JN","5","12","12","Isonga din naitatapi sin Anak Diyos et wada en sisya din biyag ay iwed patingga na, ngem din adi pay naitapi sin Anak na, adi na aben gon-oden din biyag ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_13","092_5_13","1JN","5","13","13","Insolat ko dana en dakayo ay mamati sin Anak Diyos ta say ammoan yo ay wada en dakayo di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_14","092_5_14","1JN","5","14","14","Wada abey toled tako ay mankararag en Diyos, tan dadlon takon ammo ay olay mo sino ay kedawen tako en sisya ay maikompas sin laydena et dengngena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_15","092_5_15","1JN","5","15","15","Et mo ammo tako ay dengngena din kedawen tako, ammo tako abe ay enggay oka tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_16","092_5_16","1JN","5","16","16","Mo ilaen tako di ib-a tako ay manbasbasol, dowan tako et ikararagan ta idawat Diyos en sisya di biyag ay iwed patingga na. Din laydek ay kalien et ikararagan tako dalo et mo din basol na et din kalasin di basol ay mabalin ay mapakawan isonga adi maiturong sin dosa ay iwed patingga na. Tan wada met di basol ay adi mabalin ay mapakawan, ngem adiak kanan en say ikararagan tako di koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_17","092_5_17","1JN","5","17","17","Tet-ewa kayman ay basol am-in di maamag ay lawa, ngem wada pay dedan di basol ay mabalin ay mapakawan isonga adi maiturong sin dosa ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_18","092_5_18","1JN","5","18","18","Isonga wada di tolo ay ammo tako. Din damo et ammo tako ay maga di anak Diyos ay mangitoltoloy ay manbasbasol, tan salsalakniban din Anak Diyos ay si Jesu Cristo, et magay iyat Satanas ay mangiwit en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_19","092_5_19","1JN","5","19","19","Maikadwa, ammo tako ay olay mo iturturayan Satanas din am-in ay adi mamati, ngem datako pay yan an-ak Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_20","092_5_20","1JN","5","20","20","Maikatlo, ammo tako ay inmali din Anak Diyos sin nay daga et sinilawana din nemnem tako ta say ammoan tako din tet-ewa ay Diyos. Isonga naitatapi tako sin tet-ewa ay Diyos tan naitatapi tako sin Anak na ay si Jesu Cristo. Sisya din tet-ewa ay Diyos met laeng ya din poon di biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J15_21","092_5_21","1JN","5","21","21","Laylaydek ay an-ak ko, dadlon yon addawian di sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_1","093_1_1","2JN","1","1","1","Patgek ay Ina, Sak-en si Juan ay esa ay pangolon di mamati. Naey di solat ko en sik-a ay pinilin Diyos ya sin an-ak mo abe. Naimposoan din layad ko en dakayo, et baken sak-en anggoy di manglaylayad en dakayo mo adi et am-in abe ay mangin ammo sin tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_2","093_1_2","2JN","1","2","2","Manlinlinayad tako tan naiigto sin nemnem tako din tet-ewa ay mait-itdo ay komakaman sin nemnem tako ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_3","093_1_3","2JN","1","3","3","Mo itoloy tako ay mangon-onod sin tet-ewa ay mait-itdo ya manlinlinayad tako, gon-oden tako di badang, seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ay Ama tako ya si Jesu Cristo ay Anak na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_4","093_1_4","2JN","1","4","4","Peteg di ragsak ko sin nangammoak ay on-onodan din odom ay an-ak mo din tet-ewa ay mait-itdo ay inbilin Ama tako ay si Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_5","093_1_5","2JN","1","5","5","Ngem wada pay et di laydek ay ibaga en dakayo: masapol ay manlinayad tako. Baken baro ay bilin na, tan say dindinnge tako manlogi sin damo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_6","093_1_6","2JN","1","6","6","Mo tet-ewa pay ay manlaylayad tako, tongpalen tako din bilbilin Diyos. Yan din bilina ay inammoan tako sin damo et masapol ay manlinayad tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_7","093_1_7","2JN","1","7","7","Say inpanemnem ko na en dakayo, tan ad-ado di binmala ed wani ay mangiet-etek sin kaipoipogaw. Baken tet-ewa din it-itdo da, tan adi da bigbigen ay nanbalin si Jesu Cristo si tet-ewa ay ipogaw sin inmaliana sin nay daga. Din kaman dadi et maetek da ay ipogaw ay mangonkontra en Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_8","093_1_8","2JN","1","8","8","Siliban yo ngarud ta adi maiaw-awan din kosto ay init-itdo mi en dakayo, tan mo say iyat yo di, adi makolkolangan din gon-gona ay gon-oden yo sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_9","093_1_9","2JN","1","9","9","Olay mo sino ay ipogaw, mo adi na itoltoloy ay mangonod sin init-itdon Cristo mo adi et sursurokana, adi na am-ammo si Diyos. Ngem din mangipapati pay ay mangonod sin init-itdon Cristo et wada en sisya si Diyos Ama ya din Anak na abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_10","093_1_10","2JN","1","10","10","Isonga mo waday emey en dakayo si natken di it-itdo na, adi yo ipaspasgep sin beey yo. Olay adi yo aben pakomkomostaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_11","093_1_11","2JN","1","11","11","Tan mo say amagen yo di, badbadangan yos sisya sin lawa ay am-amagena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_12","093_1_12","2JN","1","12","12","Ad-ado pay di laydek ay ibaga en dakayo, ngem adiak intapi sin solat ay nay, tan mo mabalin koma, enak pasyalen dakayo. Asi tako manngangalat ay kosto yan peteg di layad tako ay man-asiiila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J21_13","093_1_13","2JN","1","13","13","Din an-ak di agim ay babai ay pinilin aben Diyos et pakpakomostaan das dakayo. Anggay ninas mabalin ay ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_1","094_1_1","3JN","1","1","2","Patgek ay Gaius, Sak-en ay nangisolat isna et si Juan ay esa ay pangolon di mamati. Naimposoan din layad ko en sik-a ay gayyem ko. Sapay koma ta mayat di biyag mo issa ya napigsa abe di awak mo ay kaman din kapigsan di pammatim. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_3","094_1_3","3JN","1","3","3","Waday aag-i tako ay inmal-alis na, et inbagabaga da ay ipapasnek mo ay mangonod sin tet-ewa ay mait-itdo. Am-in kano di am-amagem yan maikomkompas sin mait-itdo ay sana. Isonga peteg ay naragsakanak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_4","094_1_4","3JN","1","4","4","tan magay kamamayatan si panragsakak mo adi din nanngeak ay on-onodan din an-ak ko din tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_5","094_1_5","3JN","1","5","5","Sigesiged di in-inyat mo sin aag-i tako ay nan-iy-iyan issa, tan olay mo sangaili da anggoy kayman, inay-ayowanam kanos daida ay kosto pay dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_6","094_1_6","3JN","1","6","6","Sin kawada das na, dinaddad-at da abe sin gimong di mamati din siged ay pananglayad mo en daida. Mo waday kaman dana ay kasin maspad issa, pangaasim ta itoltoloy mo kod ay mamadbadang en daida yan idawat mo en daida din kasapolan da sin danan. Mo mabalin abe, ilaem ta maibagay din badang mo en daida sin nabanol ay pansilsilbian da en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_7","094_1_7","3JN","1","7","7","Tan sin en da pangikaskasabaan si maipanggep en Apo Jesus, adi da manman-a si kasapolan da sin ipogaw ay adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_8","094_1_8","3JN","1","8","8","Isonga masapol ay datako ay mamati di mamadang en daida ta say makibingay tako sin obla da ay mangipaam-ammo sin tet-ewa ay mait-itdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_9","094_1_9","3JN","1","9","9","Wada di insolat ko ed idi sin gimong di mamati issa, ngem adi inkaskason Diotrefes tan adi na bigbigen din turay mi. Laydena gamin ay sisya di manpangolo issa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_10","094_1_10","3JN","1","10","10","Ngarud, mo emeyak issa, enak ibaga en dakayo din lawa ay am-amagena sin baken tet-ewa ay ipabpabasol na en dakami. Et baken anggoy dana si am-amagena, tan adi na aben paspasgepen din aag-i tako ay mamati ay em-emey sin ili yo yan iparparit na pay din mayad ay mangipasgep en daida dowanan pakaanen sin gimong di mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_11","094_1_11","3JN","1","11","11","Gayyem ko, adi ka tadtadonen din lawa mo adi din siged. Tan din mangam-amag si siged et sisya di anak Diyos, ngem din mangam-amag pay si lawa et addawi pay laeng di nemnem na en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_12","094_1_12","3JN","1","12","12","Mo si Demetrius et pag mayat di ibagbagan di ipogaw maipanggep en sisya. Din kabibiyag na abe et paneknekana din kinasiged na, tan maikokompas din am-amagena sin tet-ewa ay mait-itdo. Dakami abe et paneknekan mis sisya en dakayo, yan ammom ay tet-ewa di ibagbaga mi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_13","094_1_13","3JN","1","13","13","Ad-ado pay di laydek ay ibaga en sik-a, ngem adiak intapi sin solat ay nay ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_14","094_1_14","3JN","1","14","14","tan mo mabalin koma, adi mabayag yan enak ilaen sik-a. Asi ta manngalat si kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("J31_15","094_1_15","3JN","1","15","15","Sapay koma ta natalna di biyag mo. Pakpakomostaan daka sin am-in ay gagayyem mo isna. Saes-aem ay pakomostaan kod din gagayyem takos sa. Anggay ninas mabalin ay ibagak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_1","095_1_1","JUD","1","1","1","Sak-en si Jude ay iyogtan Santiago di nangisolat isna. Esaak ay mansilsilbi en Jesu Cristo. Naey di solat ko en dakayo ay inayagan Diyos Ama. Dakayo di laydelaydena ya salsalaknibana enggana sin kasin omalian Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_2","095_1_2","JUD","1","2","2","Sapay koma ta masepsep ay lak-amen yo di seg-ang, talna, ya layad ay mapmapo en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_3","095_1_3","JUD","1","3","3","Laydelaydek ay gagayyem, nansolatak koma en dakayo maipanggep sin kaisalakanan tako am-in ay mamati, tan say laydelaydek ay ibaga en dakayo. Ngem adiak intoloy ay nangisolat sidi, tan ninemnem ko ay masapol ay bagaak dakayo ta ipakat yo din kabaelan yo ay mangonod ya manalaknib sin pammati tako ay enggay intalek Diyos en datako ay ipogaw na ta adi mataptapian ono masoksokatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_4","095_1_4","JUD","1","4","4","Tan wada da kano di magay nemnem das Diyos ay naitapi en dakayo ay nangisassaot sin lawa ay panggep ya ogali da. Balbaliwan da din tet-ewa ay maipanggep sin seg-ang Diyos, tan kanan da en olay kano amagen di mamati di kompormi ay laylayden di awak da ay lawlawa ya kadodogis, tan laton kano ay masemaseg-ang si Diyos. Adi da aben bigbigen di tet-ewa ay maipanggep en Jesu Cristo ay eng-enggay nas Apo ay pansilsilbian tako. Naipadto sin naisolat ay kalin Diyos ed nabaon din kadosaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_5","095_1_5","JUD","1","5","5","Enggay kayman inammoan yo di am-in ay enak ibaga en dakayo ay maipanggep si nanosaan Diyos sin nanbasbasol ed nabaon, ngem laydek pay dedan ay ipanemnem en dakayo. Nemnemen yo ay insalakan Apo Diyos din ipogaw na sin nangipangoana en daida ay kinmaan ed Egipto, ngem asi na pag dosaen din adi namati et natey da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_6","095_1_6","JUD","1","6","6","Nemnemen yo abe din aanghel ay adi napnek sin saad ay indawat Diyos en daida mo adi et tinaynan da din kosto ay nanbeeyan da ed langit. Begew sin nangamagan das di, kinadinaan Diyos daida si kadina ay adi kakaan et inbalod na sin kad-an di mabolinget ed dallem enggana sin nabanol ay agew ay pangokomana en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_7","095_1_7","JUD","1","7","7","Nemnemen yo abe din man-ili ed Sodoma ya Gomorra ya din nandinmang ay il-ili. Din basbasol da et mais-o sin nanbasolan di aanghel ay doy ay nanaddaag si baken dan lebbeng ay daddaagen, tan dinaddaag da di baken dan asawa, ya din lallalaki en daida et inak-aklongan da ay daddaagen din iib-a da ay lalaki. Isonga pinooan Diyos daida ya din il-ili da, et siya di din maidadaan en datako ay din adi mamati et dosaen Diyos si apoy ay adi kadkad-ep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_8","095_1_8","JUD","1","8","8","Ngem kaman nidi pay dedan di am-amagen dana ay mangit-itdos baken tet-ewa. Maiarig das man-iitaw, tan kaman adi da ammo di am-amagen da. Pakadodogisen dan awak da, adi da bigbigen di nangatngato mo daida, ya palawlawaen da di aanghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_9","095_1_9","JUD","1","9","9","Olay pay din kangatoan ay anghel ay si Miguel et adi na intoled ay nangiyat sidi. Tan sin nan-ibawan da en Satanas ay maipanggep sin way lebbeng na ay manga sin bangkay Moses, adi na pinalawlawas sisya, mo adi et kanana, “Si Apo Diyos di makaammo ay mangyamyam en sik-a.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_10","095_1_10","JUD","1","10","10","Ngem dana ay ipogaw et palawlawaen da di olay sino ay adi da maawatan. Kaman dan animal ay adi nanemneman, tan din maawatan da et din liknan di awak da et siya met laeng di manadael en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_11","095_1_11","JUD","1","11","11","Kaseseg-ang da tan kaeegyat di dosa da! Tan tadtadonen da din lawa ay ogalin Cain, ipapati da abe ay manbasol ay kaman din nasangawan Balaam begew sin pangamgamgaman das pilak, ya konkontraen da abe di papangolo da ay kaman din nangontraan Kora en Moses ed idi. Awni man et madosa da ay eng-enggana ay kaman met laeng din dosan Kora. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_12","095_1_12","JUD","1","12","12","Din naitatapian da en dakayo mo mangan ya mankumulgar kayo et maiarig si mansa ay mangipalawlawa si nalinis ay bado. Magay egyat da en Diyos sin nalabes ay iyat da ay mangan ya man-inom, mo adi et din awak da et anggoy di nemnemnemen da. Maiarig das liboo ay itaytayaw di dagem ay magay egen da ay odan. Kaman da aben kaiw ay adi manlames sin kosto ay panlamsana ono kaiw ay baken owat namgaan mo adi et nagabot abe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_13","095_1_13","JUD","1","13","13","Maiarig da pay si dadakke ay dalloyon sin baybay ay mangisabosabo si kadodogis ay osab na sin benget na, tan kankanayon ay am-amagen da di kababain. Di esa abe ay kaiarigan da et managtagtag ay talaw ay nasangaw sin kosto ay pandanan da. Isonga waday kabolingetan ay lugar ay insaganan Diyos ay kaibalodan das eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_14","095_1_14","JUD","1","14","14","Si Enok ay naikan-em ay pankaapon Adan et waday inpadto na ay maipanggep en daida. Kanana, “Ilaen yo, awni et omali din Apo ay mangikoykoyog si kalibolibo ay nasantoan ay aanghel na ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_15","095_1_15","JUD","1","15","15","ta ena okomen di am-in ay ipogaw. Keddengana am-in di nakabasol ay magay nemnem das Diyos begew sin am-in ay inam-amag da ay lawa ya am-in ay kasisinit ay inbagbaga da sin pangonkontraan da en sisya.” Siya din inpadton Enok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_16","095_1_16","JUD","1","16","16","Din ipogaw ay nay et kanayon ay manmaymayotmot da ya adi da polos mapmapnek. Din on-onodan da et din lawa ay laylayden da. It-it-ek day awak da dowan da aben bolboladasen iib-a da ta maa dan layden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_17","095_1_17","JUD","1","17","17","Ngem dakayo ay gagayyem, adi yo linglinglingan din inpadton di aapostol Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_18","095_1_18","JUD","1","18","18","Kanan da en dakayo, “Mo domateng di maod-odi ay agew, wada di manlaslasoy ay manongtongpal sin laylayden da ay lawa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_19","095_1_19","JUD","1","19","19","Daida di mangodwagodwa en dakayo. On-onodan da din naipogawan ay nemnem da, tan maga en daida din Ispiriton Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_20","095_1_20","JUD","1","20","20","Ngem dakayo pay ay gagayyem, itoltoloy yo ay papigpigsaen di pammatin di iib-a yo babaen sin pangad-adalan yo sin dadlon nasantoan ay mait-itdo ay patpatien tako. Ipapasnek yo abe ay mankarkararag, ya ilaen yo ta din Ispirito Santo di mangiturturong en dakayo sin pankarkararagan yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_21","095_1_21","JUD","1","21","21","Adi yo pandokdokogan ono linglinglingan din layad Diyos en dakayo, mo adi et anosan yo ay manseseed sin agew ay pangon-odan yo si biyag ay iwed patingga na ed langit begew sin seg-ang Jesu Cristo ay Apo tako. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_22","095_1_22","JUD","1","22","22","Maseg-ang kayo sin mandowadowa ta papigsaen yo din pammati da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_23","095_1_23","JUD","1","23","23","Mo din masangsangaw et awisen yos daida ay mamati, tan mo say iyat yo di, kaman yon gamdoten ay mangisalakan en daida sin apoy. Mo pay din managbasol et seg-angan yo abes daida, ngem kaliliget yo din basbasol da, tan kaman logit ay manmansa, et dadlon yon siliban tan mo maalinan kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("JD1_24","095_1_24","JUD","1","24","25","Sapay koma ta madayaw si eng-enggana din es-esa ay Diyos ay mangisalakan en datako babaen en Jesu Cristo ay Apo tako. Kabaelana ay manalaknib en dakayo ta adi kayo maisokba ay manbasol, et awni et maga polos di pankolangan yo mo ipapika nas dakayo sin sangoanana, et peteg di ragsak yo ay mangisin-eng sin mankonkoniniing ay kinadiyos na. Madayaw sisya, tan sisya di kangatoan ya manakabalin ay Diyos ay magay gedeng di kalebbengana manlogi sin damodamo ya ed wani ya eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_1","096_1_1","REV","1","1","1","Din linaon din libro ay nay et din inpaammon Jesu Cristo maipanggep sin dandani ay mapasamak. Si Diyos di nangipaammo en sisya ta say ipaammo na abe sin kaipoipogaw ay mansilsilbi en sisya. Isonga inbaan Cristo di anghel na ta ipaammo na en sak-en ay si Juan ay mansilsilbi en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_2","096_1_2","REV","1","2","2","Insolat ko din am-in ay naipaila en sak-en, et paneknekak ay siya dana di tet-ewa ay kalin Diyos ay inpaammon Jesu Cristo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_3","096_1_3","REV","1","3","3","Nagasat di ipogaw ay mangibasa sin naipadto ay naisolat isna, ya nagasat abe di mannge ya mamati, tan dandani di katongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_4","096_1_4","REV","1","4","5","Naey di solat ko en dakayo ay man-gimgimong sin pito ay gimong sin probinsiya ay Asia. Sapay koma ta wada en dakayo di seg-ang ya talna ay mapmapo en Diyos ya din Ispirito na ya si Jesu Cristo. Si Diyos et wada ed wani, wada ed idi ya wada si eng-enggana. Din Ispirito na ay wada sin sangoanan di trono na et pito di kaipailaan di panakabalina. Si Jesu Cristo et sisya din matalek ay mangipaneknek si maipanggep en Diyos. Sisya abe di damo ay natago kasin ay adi kasin natey ya din mangituray sin am-in ay tuturay isnan lobong. Laydelaydenas datako, et pinawayaanas datako sin basbasol tako babaen sin dada na ay inmayos sin nateyana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_6","096_1_6","REV","1","6","6","Intapi nas datako sin panturayana ta makituray tako en sisya, et nanbalinena abe si datako si papadi ay mansilsilbi en Diyos ay Diyos na ya Ama na. Sapay koma ta madaydayaw ya manturturay si eng-enggana. Amen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_7","096_1_7","REV","1","7","7","Nemnemen yo na. Omali si Jesus ay maikoyog sin liboo, et ilaen di am-in ay ipogaw. Olay din nangilansa en sisya sin krus et ilaen das sisya. Et palaloy sakit di nemnem di am-in ay ipogaw isnan daga begew en sisya. Dadlon tet-ewa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_8","096_1_8","REV","1","8","8","Si Apo Diyos ay manakabalin am-in ay wada ed wani, wada ed idi ya wadas eng-enggana et kanana, “Sak-en di makwani en Alfa ya Omega, laydena ay kalien, sak-en di logian ya panpatinggaan di am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_9","096_1_9","REV","1","9","9","Sak-en si Juan ay agi yo ay mamati. Begew sin nakies-esaan tako en Jesus, makilaklak-amak sin pangan-anosan yo sin ligat yo ya sin makiturayan yo en sisya. Din napasamak en sak-en ed idi et kineddengan das sak-en ay maiey ed Patmos ay kitkittoy ay ili ay linilikob di baybay. Say inamag da di begew sin nangikaskasabaak sin kalin Diyos ya sin mait-itdo ay inpaammon Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_10","096_1_10","REV","1","10","10","Sin esa ay Dominggo ay agew di Apo, inpaiitaw din Ispiriton Diyos sak-en, et dinngek di napigsa ay kali sin edegak ay kaman bongog di tanggoyob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_11","096_1_11","REV","1","11","11","Kanana, “Isolat mo din ilaem ta ipaw-it mo sin pito ay gimgimong ay wada ed Efeso, Esmirna, Pergamum, Tiatira, Sardis, Filadelfia ya ed Laodicea.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_12","096_1_12","REV","1","12","12","Idi dinngek din kali ay sana, nanwingiak ta ilaek mo sino di mangalkali en sak-en, et inilak di pito ay balitok ay patangan di silaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_13","096_1_13","REV","1","13","13","Sin nan-gawaan da, wada di kaman ipogaw di kailaana ay nanbabado si nagayad. Wada abe di balitok ay naibibilko sin pagew na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_14","096_1_14","REV","1","14","14","Din book na et mankikilat ay kaman kapes ono andap, ya din mata na et kaman manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_15","096_1_15","REV","1","15","15","Din siki na et mankonkoniniing ay kaman natanig ay gambang ay naoto si apoy ya nalaslasan, ya din kali na et kaman din ganayaas di nakayang ay manpaypayasapas ay danom. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_16","096_1_16","REV","1","16","16","Sin makannawan ay takkay na, wada di pito ay talaw ay iin-genana, ya wada abe di matadem ay kampilan ay doway tadem na ay bomalbala sin tepek na. Din ropa na abe et somili ay kaman din agew sin alas dosi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_17","096_1_17","REV","1","17","17","Sin nangilaak en sisya, natokangak sin sangoanana ay kamanak natey. Ngem inkapay nan sak-en din makannawan ay takkay na yan kanana, “Adi ka emegyat, tan sak-en di omona ya maodi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_18","096_1_18","REV","1","18","18","Sak-en di matatago, tan olay mo nateyak, ilam, nay matmatagoak si eng-enggana. Sak-en abe di makaammo sin pese ya wada en sak-en di sosi ay panbokat ed Hades ay kad-an di natey. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_19","096_1_19","REV","1","19","19","Isolat mo ngarud din am-in ay ipailak en sik-a ay mapaspasamak ed wani ya mapasamak sin tapin di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV1_20","096_1_20","REV","1","20","20","Din pito ay talaw ay inilam sin makannawan ay takkay ko ya din pito ay balitok ay patangan di silaw et adi naipaammo di olog na ed idi, ngem nay ipaammok en sik-a ed wani. Din pito ay talaw et daida di aanghel ay mamanbantay sin pito ay gimgimong. Din pito abe ay patangan di silaw et daida di pito ay gimgimong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_1","096_2_1","REV","2","1","1","“Din isolat mo sin anghel ay mamanbantay sin gimong ed Efeso et siya na. ‘Sak-en di nananggen sin pito ay talaw sin makannawan ay takkay ko ya manmandan sin nan-gawaan di pito ay balitok ay patangan di silaw. Siya na di ibagak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_2","096_2_2","REV","2","2","2","Ammok di kabibiyag yo. Nagaget kayo ay man-obla para en sak-en ya naanos kayo. Kinonkontra yo abe din it-itdon di lawa ay ipogaw, tan pinadpadas yo di mangmangwani en aapostol da, et inammoan yo ay man-et-etek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_3","096_2_3","REV","2","3","3","Ammok ay inan-anosan yo di napalpaligatan yo begew en sak-en, et inpapasnek yo ay namati ay adi nankeykeyat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_4","096_2_4","REV","2","4","4","“‘Ngem wada di panigaak sin kabibiyag yo et siya na. Adi yo laylayden sak-en ya din gagait yo ay kaman koma din sigod ay layad yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_5","096_2_5","REV","2","5","5","Masapol ngarud ay nemnemen yo din napigsa ay layad yo sin damo. Manbabawi kayo ta amagen yo kasin din inam-amag yo sin damo. Tan mo adi kayo manbabawi, emeyak issa ta kaanek din patangan di silaw yo sin kosto ay kad-ana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_6","096_2_6","REV","2","6","6","Ngem wada pay di panlaydak en dakayo, tan kaliliget yo din am-amagen di Nicolaita ay kaliliget ko met laeng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_7","096_2_7","REV","2","7","7","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo din ibagbagan di Ispiriton Diyos sin gimgimong. Di ipogaw ay mangabak si lawa et idawat ko en daida di kalebbengan ay mangan sin lames di kaiw ay mangidawat si biyag ay gomabgabay ed Paraiso ay kad-an Diyos.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_8","096_2_8","REV","2","8","8","Pag nan kanan, “Din isolat mo abe sin anghel ay mamanbantay sin gimong ed Esmirna et siya na. ‘Sak-en di omona ya maodi. Sak-en abe di natey ya natago kasin. Siya na di ibagak en dakayo: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_9","096_2_9","REV","2","9","9","Ammok ay mapalpaligatan ya nabibiteg kayo, ngem din katet-ewa na et nabaknang kayo. Ammok abe ay palawlawaen di Judio si dakayo, ngem olay mo kankanan da en Judio da, baken dan tet-ewa ay ipogaw Diyos mo adi et gimong di ipogaw Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_10","096_2_10","REV","2","10","10","Adi kayo emegyat sin ligat ay nganngani ay lak-amen yo. Awni man et padasen din Diablo si dakayo, tan ipabalod na di odom en dakayo et mapaligatan kayos sinpo ay agew. Ngem ipapasnek yo ay mamati en sak-en olay mo say kateyan yo, et idawat ko en dakayo di korona ay siya din biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_11","096_2_11","REV","2","11","11","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo din ibagbagan di Ispiriton Diyos sin gimgimong. Di ipogaw ay mangabak si lawa et adi da maitapi ay madosa si eng-enggana sin makwani en maikadwa ay kateyan di ipogaw.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_12","096_2_12","REV","2","12","12","Pag nan kanan, “Din isolat mo abe sin anghel ay mamanbantay sin gimong ed Pergamum et siya na. ‘Sak-en di waday matadem ay kampilana ay doway tadem na. Siya na di ibagak en dakayo: ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_13","096_2_13","REV","2","13","13","Ammok ay panturturayan Satanas di ili yo, ngem olay mo siya di, itoltoloy yo pay dedan ay mamati en sak-en. Ammok abe din naamag en Antipas ay matalek ay nangikaskasabas maipanggep en sak-en. Olay mo pinse das sisya issa ay ilin Satanas, adi yo dinokogan di pammati yo en sak-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_14","096_2_14","REV","2","14","14","“‘Ngem wada di at-atik ay panigaak sin kabibiyag yo, tan wada da di naitatapi en dakayo ay mangon-onod sin initdon Balaam ed idi. Si Balaam et initdo na en Balak di amagena ta masolisog di Israelita ay manbasol. Isonga inawis nas daida ay makikan si naidaton si sinan didiyos ya manaag si baken dan asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_15","096_2_15","REV","2","15","15","Siya abe en dakayo, tan wada en dakayo di mangon-onod sin it-itdon di Nicolaita. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_16","096_2_16","REV","2","16","16","Manbabawi kayo ngarud, tan mo adi kayo manbabawi, adi mabayag yan emeyak issa, et osalek din kampilan ay bomalbala sin tepek ko ay mangobat en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_17","096_2_17","REV","2","17","17","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo din ibagbagan di Ispiriton Diyos sin gimgimong. Di ipogaw ay mangabak si lawa et idawtak daida sin naitatabon ay makan ay makwani en manna. Idawtak abe di esa ya esa en daida si mankilat ay bato ay nasolatan si baro ay ngadan, et magay nakin ammo sin ngadan ay sana mo adi din ipogaw ay naidawtana.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_18","096_2_18","REV","2","18","18","Pag nan kanan, “Din isolat mo sin anghel ay mamanbantay sin gimong ed Tiatira et siya na. ‘Sak-en din Anak Diyos ay kaman manbidbidang ay apoy di mata na ya kaman nalaslasan ay gambang di koniniing di siki na. Siya na di ibagak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_19","096_2_19","REV","2","19","19","Ammok din kabibiyag yo, isonga ammok din layad ya pammati yo, din pansilsilbian yo sin gagait yo ya din anos yo sin maligligatan yo. Ammok abe ay sigesiged di am-amagen yo ed wani mo sin damo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_20","096_2_20","REV","2","20","20","“‘Ngem wada pay dedan di panigaak sin kabibiyag yo, tan inpalpalobos yo din naitatapian din sana ay babai ay si Jezebel en dakayo. Kankanana en pankalkalian Diyos sisya, ngem begew sin it-itdo na, aw-awisena din mansilsilbi en sak-en ta daddaagen da di baken dan asawa ya mangmangan das makan ay naidaton sin sinan didiyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_21","096_2_21","REV","2","21","21","Indawat ko en sisya di waya ay mangibabawi sin basbasol na, ngem sigaana ay pandokogan din panaddaagana si bakenan asawa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_22","096_2_22","REV","2","22","22","Isonga palalo ay pansakitek sisya ta adi makabangon sin katri na. Palalo abe ay paligatek din nakibasbasol en sisya mo adi da ibabawi din naitatapian da sin kadodogis ay ogali na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_23","096_2_23","REV","2","23","23","Peslek abe din maibilang ay aan-ak na ay mangon-onod en sisya. Et siya din pangammoan di am-in ay gimgimong ay sak-en di dadlon nangaammo si nemnem ya laylayden di ipogaw. Et gon-gonaak di esa ya esa en dakayo ay maibasar sin inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_24","096_2_24","REV","2","24","24","“‘Ngem di odom en dakayo issa ed Tiatira et adi kayo nasangsangaw sin lawa ay it-itdo na ay sana ya magay inadal yo sin kanan da en naoneg ay mait-itdo ay napo en Satanas. Isonga adiak tapian din on-onodan yo ay bilbilin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_25","096_2_25","REV","2","25","25","Ibagak anggoy en dakayo ay itoltoloy yo ay mamati sin tet-ewa enggana ay omaliak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_26","096_2_26","REV","2","26","26","Di ipogaw ay mangabak si lawa ya itoltoloy da ay mangamag si laydek enggana sin kateyan da et iyaak daidas kalebbengan ay makituray en sak-en sin kailiili ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_27","096_2_27","REV","2","27","27","ay kaman din kalebbengan ay indawat Amak en sak-en. Isonga maga di makaabak en daida mo adi et dadlon dan abaken di adi mamigbig sin turay da ay kaman dan gepaken di linang ay banga si landok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_28","096_2_28","REV","2","28","28","Idawat ko abe en daida din batakagan ay maila sin gabis. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV2_29","096_2_29","REV","2","29","29","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo din ibagbagan di Ispiriton Diyos sin gimgimong.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_1","096_3_1","REV","3","1","1","Pag nan kanan, “Din isolat mo sin anghel ay mamanbantay sin gimong ed Sardis et siya na. ‘Sak-en di kad-an di Ispiriton Diyos ay pito di kaipailaan di panakabalina. Sak-en abe di nananggen sin pito ay talaw. Siya na di ibagak en dakayo. Ammok di kabibiyag yo. Ammok ay sin pangilan di ipogaw, waday naispiritoan ay biyag yo, ngem sin pangilan Diyos, natey kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_2","096_3_2","REV","3","2","2","Ibangon yo ngarud ta papigsaen yo din nakapoy ay pammati yo ay nabay-an ay dandani ay mamaga. Tan inammok ay adi omanay di am-amagen yo si kapnekan Diyos ko en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_3","096_3_3","REV","3","3","3","Nemnemen yo ngarud din nait-itdo en dakayo ed idi ay inawat yo. Masapol ay say patien yo di dowan yo aben ibabawi din basbasol yo. Tan mo adi yo igibek, somawangak ay kaman mangakew sin labi ay manosa en dakayo, et maetnga kayo, tan adi yo namnamaen din oras ay omaliak. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_4","096_3_4","REV","3","4","4","“‘Ngem wada pay di at-atik en dakayo issan ed Sardis ay adi namansaan di bado na. Sin tapin di agew, makikadkadwa da en sak-en ay manbabados mankilat, tan maikari da ay mangiyat sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_5","096_3_5","REV","3","5","5","Di ipogaw ay mangabak si lawa et manbabado da abes mankilat ay kaman si daida. Adiak polos kaanen ngadan da sin libro ay naisolatan di ngadngadan di waday biyag na ay iwed patingga na, mo adi et ipodnok ay ipogaw kos daida sin sangoanan Amak ya din aanghel na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_6","096_3_6","REV","3","6","6","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo din ibagbagan di Ispiriton Diyos sin gimgimong.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_7","096_3_7","REV","3","7","7","Pag nan kanan, “Din isolat mo abe sin anghel ay mamanbantay sin gimong ed Filadelfia et siya na. ‘Sak-en di matalek ya nasantoan ay nananggen sin sosin di ilin Ari David. Mo bokatak, maga di makain-eb, et mo in-eb ko, maga di makabokat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_8","096_3_8","REV","3","8","8","Ammok di kabibiyag yo. Ammok ay at-atik anggoy di kabaelan yo, ngem olay, tan pinatpati yo din inbagbagak ya adi yo insassaot ay mamati kayo en sak-en. Isonga wada di maiarig si segpan ay binokatak para en dakayo ay maga di makain-eb. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_9","096_3_9","REV","3","9","9","“‘Dengngen yo na. Waday Judio issa ay kaman dan naitatapi sin gimong Satanas, tan kankanan da en ipogaw Diyos daida, ngem etek da, tan baken tet-ewa. Awni et pilitek daida ay emey mandokmog sin sangoanan yo, et say pangammoan da ay laydelaydek dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_10","096_3_10","REV","3","10","10","Gapo ta pinatpati yo din bilin ko ay anosan yo din mapalpaligatan yo, ilisik dakayo sin kaeegyat ay ligat ay domateng sin intiro ay lobong ay panligatan di ipogaw ay adi mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_11","096_3_11","REV","3","11","11","Dandani di omaliak, isonga ipapasnek yo ay mangonod sin tet-ewa ay mait-itdo ta say maga di mangaan sin korona ay gon-gona yo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_12","096_3_12","REV","3","12","12","Di ipogaw ay mangabak si lawa et panbalinek sisya si tokod sin timplon Diyos, laydena ay kalien, komakaman sidi ay adi polos komakkaan. Malkaak abes sisya sin ngadan Diyos ay Apok ya din ngadan di ilin Diyos ay din baro ay Jerusalem ay bomaba ay mapo en Diyos ed langit. Malkaak abes sisya sin baro ay ngadan ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_13","096_3_13","REV","3","13","13","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo din ibagbagan di Ispiriton Diyos sin gimgimong.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_14","096_3_14","REV","3","14","14","Pag nan kanan, “Din isolat mo abe sin anghel ay mamanbantay sin gimong ed Laodicea et siya na. ‘Sak-en di makwani en Amen, tan matalekak ya tet-ewa am-in di ipaneknek ko ay maipanggep en Diyos. Sak-en abe di poon di am-in ay pinarsua na. Siya na di ibagak en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_15","096_3_15","REV","3","15","15","Ammok di kabibiyag yo. Maiarig kayos danom ay man-at-atong ay baken man-atong ono mantetek. Laydek ay man-atong ono mantetek kayo koma, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_16","096_3_16","REV","3","16","16","ngem gapo ta man-at-atong kayo, itogpak dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_17","096_3_17","REV","3","17","17","Kankanan yo en baknang kayo ay wada en dakayo di am-in ay kasapolan yo, ngem adi yo ammo ay din katet-ewa na et kaseseg-ang kayo. Tan tet-ewa ay nabibiteg kayo, magay bado yo, ya nagodab kayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_18","096_3_18","REV","3","18","18","Bagbagaak ngarud dakayo ta sak-en di panlakoan yos natanig ay balitok ay nalinisan si apoy ta say tet-ewa ay bomaknang kayo. Sak-en koma abe di panlakoan yos mankilat ay ibado yo ta say adi kayo mabainan begew sin nalalabosan yo. Sak-en koma abe di panlakoan yos agas ay iagas yo sin mata yo ta say makaila kayo kasin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_19","096_3_19","REV","3","19","19","Am-in ay laydelaydek et bagbagaak ya sopsoplitek daida, isonga ibabawi yo san basbasol yo ta onodan yos sak-en ay kosto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_20","096_3_20","REV","3","20","20","Dengngen yo, wadaak ay pinmipika sin kad-an di segpan ay mantogtogtog. Mo waday mannge sin kalik et bokatana, senggepak et makiokobak en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_21","096_3_21","REV","3","21","21","Di ipogaw ay mangabak si lawa et iyaak daidas kalebbengan ay makitokdo en sak-en ay manturay ay kaman abe din nakitokdoak en Amak ay manturay sin nangabakak en Satanas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV3_22","096_3_22","REV","3","22","22","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo din ibagbagan di Ispiriton Diyos sin gimgimong.’” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_1","096_4_1","REV","4","1","1","Nakdeng pay di, tinamang ko di segpan ay nabobokatan ed langit. Dinngek abe din kali ay sigod ay dindinngek ay kaman bongog di tanggoyob ay mangmangwani en sak-en, “Omali kas na ta ipailak en sik-a din maamag sin tapin di agew.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_2","096_4_2","REV","4","2","2","Inmipaiitaw din Ispiriton Diyos ay dagos, et inilak di tronon di ari ay waday tinmotokdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_3","096_4_3","REV","4","3","3","Din kailaan di tinmotokdo et mankonkoniniing ay kaman din nabanol ay bato ay makwani en haspe ya karnelia. Wada di badkong ay maata di kolor na ay kaman din bato ay makwani en esmeralda ay nangaabonga sin trono. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_4","096_4_4","REV","4","4","4","Sin nanlikdan di trono, wada abe di dowanpo ya opat ay kasin trono ay tinmotokdoan di dowanpo ya opat ay pangolo. Nanbabado das mankilat ya nankokorona das balitok. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_5","096_4_5","REV","4","5","5","Wada abe di silsilap di kimat ya man-agodood ay kido ay mapmapo sin naigagawa ay trono, et sin sangoanana, wada di pito ay manbidbidang ay silaw ay siya din kaiarigan di Ispiriton Diyos ay pito di kaipailaan di panakabalina. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_6","096_4_6","REV","4","6","6","Sin sinagang na abe, wada di kaman baybay ay naamag si salming ay mankoniniing ay kaman kristal. Sin sag-en di opat ay benget di trono, wada di opat ay matmatago ay parsua ay pag namataan di awak da, sin sango ya siya abe sin edeg da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_7","096_4_7","REV","4","7","7","Din omona ay parsua et kaman layon di kailaana, din maikadwa et kaman baka, din maikatlo et waday ropa na ay kaman ropan di ipogaw, ya din maikap-at et kaman dakdake ay titit ay mantaytayaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_8","096_4_8","REV","4","8","8","Napapayakan da am-in si sag-eenem, ya pag namataan di awak da, pati sin dallem di payak da. Inagew ya linabi, adi da isalsaldeng ay mankankanta ay mangmangwani, “Dadlon nasantoan si Apo Diyos ay manakabalin amin. Maga polos di makaiso sin kinasanto na. Wadas sisya ed idi, wada ed wani ya wada abe si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_9","096_4_9","REV","4","9","9","Dana ay opat ay matmatago ay parsua et bigbigen da din kinapateg di tinmotokdo sin trono ay matmatago si eng-enggana, et daydayawen ya pan-iy-iyamanan das sisya. Et mo say am-amagen da di, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_10","096_4_10","REV","4","10","10","mandokmog ay manyakog-ong din dowanpo ya opat ay pangolo sin sangoanan di tinmotokdo sin trono ay matmatago si eng-enggana, et dayawen da abes sisya. Ipayag da abe din korona da sin sangoanana ay mangmangwani, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV4_11","096_4_11","REV","4","11","11","“Sik-a ay Apo ya Diyos mi, maikari ka ay bigbigen mi din kinapateg ya panakabalin mo ya dayawen mis sik-a. Tan sik-a di namarsua sin am-in. Begew sin panggep mo, naparsua ya matmatago da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_1","096_5_1","REV","5","1","1","Pagak ilaen ay din tinmotokdo ay manturay et waday iin-genana ay papil ay nalopilop sin makannawan ay takkay na. Nasosolatan din nanbinas-il ya waday pito ay kaman istam ay naiipket sin benget na ta adi maoklag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_2","096_5_2","REV","5","2","2","Inilak abe di anghel ay dakdake di panakabalina ay nangipigsa sin kali na ay nangwani, “Sino di maikari ay manglatlat en dana ay naiipket ta oklagena din papil?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_3","096_5_3","REV","5","3","3","Ngem olay ed langit ono sin daga ono ed dallem ay kad-an di natey, maga polos di waday kalebbengana ay mangoklag ta basaena. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_4","096_5_4","REV","5","4","4","Isonga inmogaogaak, tan magay dinatnganas maikari ay mangoklag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_5","096_5_5","REV","5","5","5","Ngem pag kanan di esa sin dooy ay papangolo en sak-en, “Adi ka man-og-oga, tan ilam, wada di makwani en Layon ay polin Juda ya polin aben David. Inabak nas Satanas, isonga kabaelana ay latlaten din naiipket sin papil ta oklagena.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_6","096_5_6","REV","5","6","6","Sin nangwanianas di, inilak di anak di karnero ay pinmipika sin gawan di opat ay matmatago ay parsua ya din papangolo ay nanlilikob sin trono. Din kailaan di Karnero et kaman waday namse en sisya ed idi. Pito di sakngod na ya pito abey mata na ay siya din Ispiriton Diyos ay pito di kaipailaan di panakabalina ay naibaa sin am-in ay ili isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_7","096_5_7","REV","5","7","7","Inmey din Karnero sin kad-an di trono, et ina na din nalopilop ay papil sin makannawan ay takkay di tinmotokdo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_8","096_5_8","REV","5","8","8","Sin nangaanas di, din opat ay parsua ya din dowanpo ya opat ay pangolo et nandokmog da ay nanyakog-ong sin sangoanana. Esa ya esa ay pangolo et waday arpa ay kotkotingtingena ya waday iin-genana ay balitok ay mallokong ay napnos insinso ay siya din karkararag di ipogaw Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_9","096_5_9","REV","5","9","9","Nankanta das baro ay kanta ay nangwani, “Sik-a di maikari ay manga sin nalopilop ay papil ya manglatlat sin naiipket sin benget na. Tan pinse daka, et din dadam di inbayad mo sin kaipoipogaw ta waday manbalin si ipogaw Diyos ay mapo sin am-in ay nasyon ya grupo ay nankinalasi di kali ya kodil da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_10","096_5_10","REV","5","10","10","Intapim daida sin panturayam ta makituray da en sik-a sin daga ya nanbalinem abe si daida si papadi ay mansilsilbi en Diyos tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_11","096_5_11","REV","5","11","11","Nantamangak kasin et dinngek di kalin di kalibolibo ay aanghel ay adi kabilang ay nanlilikob sin trono ya sin matmatago ay parparsua ya papangolo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_12","096_5_12","REV","5","12","12","Inpigsa dan kali da ay nangikankanta, “Din Karnero ay pinse da et maikari ay mabigbig di kalebbengana, kinabaknang na, sirib na ya panakabalina. Sisya koma di madayaw ya maipangato ya mait-ek.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_13","096_5_13","REV","5","13","13","Pagak dengngen din pankankantaan di am-in ay wada ed langit ya sin daga, sin dallem ay kad-an di natey ya sin baybay. Am-in di pinarsuan Diyos et mankankanta da ay mangmangwani, “Sapay koma ta din tinmotokdo sin trono ya din Karnero et mait-ek, maipangato, madayaw ya mabigbig di kalebbengan da si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV5_14","096_5_14","REV","5","14","14","Pag songbatan din opat ay matmatago ay parsua yan kanan da, “Amen.” Dowan pay din papangolo et kasin dan nandokmog ay nanyakog-ong ay nanaydayaw sin Karnero ya sin tinmotokdo sin trono. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_1","096_6_1","REV","6","1","1","Idi manboyboyaak, linatlat din Karnero din omona sin pito ay naiipket, et waday dinngek ay kaman kido ay kalin di esa sin opat ay matmatago ay parsua. “Omali ka et,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_2","096_6_2","REV","6","2","2","Sin nangisisin-engak, kasawang di mankilat ay kabayo ay waday nangakabayo ay nananggen si pana ay igobat na. Naidawtan sisya si korona et kadipos ay mangaabak si kaibaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_3","096_6_3","REV","6","3","3","Pag latlaten din Karnero din maikadwa ay naiipket, et dinngek din kalin di maikadwa ay parsua ay nangwani, “Omali ka et.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_4","096_6_4","REV","6","4","4","Kabala et di esa ay kabayo ay manbalanga, et din nangakabayo et naiyaan si kalebbengan ay mangaan si talna isnan daga ta say man-gogobat ya man-asipse di ipogaw. Naidawtan abe si ando ay kampilan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_5","096_6_5","REV","6","5","5","Pag latlaten din Karnero din maikatlo ay naiipket, et dinngek din kalin di maikatlo ay parsua. “Omali ka et,” kanana. Idi manboyboyaak, kabala et di mangitit ay kabayo. Din nangakabayo en sisya et waday iin-genana ay timbangan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_6","096_6_6","REV","6","6","6","Asiak dinnge di kali ay kaman napo sin gawan di opat ay matmatago ay parsua ay kanana, “Awni et waday betil sin daga, isonga din lagbon di ipogaw si sin-agew et omanay anggoy si kanena sin doy ay agew, begas ono tigi. Ngem adi yo panginnginaen di mantika ya danom di obas.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_7","096_6_7","REV","6","7","7","Pag latlaten din Karnero din maikap-at ay naiipket, et dinngek din kalin di maikap-at ay parsua ay nangwani, “Omali ka et.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_8","096_6_8","REV","6","8","8","Il-ilaek pay et kabala di inmoopsat ay kabayo. Din nangakabayo et manngadan si Pese ya din kakoyog na ay omon-onod et si Hades ay siya din kad-an di natey. Naidawtan das kalebbengan ay mamse si inkap-at di ipogaw isnan daga babaen si gobat, betil, sakit ya atap ay aanimal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_9","096_6_9","REV","6","9","9","Pag latlaten din Karnero din maikalima ay naiipket, et inilak sin dallem di altar di ab-abiik di kaipoipogaw ay napsenapse begew sin nangon-onodan da sin kalin Diyos ya sin mait-itdo ay inpaammon Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_10","096_6_10","REV","6","10","10","Kanan da ay nangibogaw, “Ay Apo Diyos ay manakabalin, nasantoan ya matalek ka. Ay daetan pay di kabayag di pangokomam sin adi mamati ay kaipoipogaw sin daga ta man-ibaes ka sin namse en dakami?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_11","096_6_11","REV","6","11","11","Et pag dan naidawtan am-in si nagayad ay bado ay mankilat ya naibaga en daida ay man-ibbay da pay si sinkaattikan engganas komosto di bilang di aag-i da ay mansilsilbi en Diyos ay peslen di ipogaw ay kaman abe din napsean da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_12","096_6_12","REV","6","12","12","Idi nanboyboyaak pay, linatlat din Karnero din maikan-em ay naiipket. Wada et di napigsapigsa ay yegyeg. Binmolinget din agew ay kaman mangitit ay lopot ya din bowan et dinmalangdang ay kaman dada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_13","096_6_13","REV","6","13","13","Natekdag abe din katalatalaw sin daga ay kaman din daan maom ay lames di kaiw ay pogopogen di napigsa ay pewek. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_14","096_6_14","REV","6","14","14","Dowan aben nandowa din daya et nalopilop ay kaman nalopilop ay papil ay mabitlag ya magodwa ay malopilop kasin. Am-in abe din dontog ya din il-ili ay linilikob di baybay et naikiweg ya naidenden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_15","096_6_15","REV","6","15","15","Inmegyat et am-in di ipogaw isnan daga. Din aari ya odom ay tuturay, din papangolon di sosoldado, din babaknang ya odom ay waday kabaelan da, ya am-in di odom ay ipogaw ay bag-en ono baken bag-en et en da am-in nantabon sin liliyang ya sin kad-an di batbato sin dontog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_16","096_6_16","REV","6","16","16","Et nan-adawag da ay nangnangwani sin dontog ya batbato, “Magday kayo paabe ta tab-okan yos dakami ta say adi omila din tinmotokdo sin trono ya mailisian mi din kaeegyat ay panosaan din Karnero en dakami. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV6_17","096_6_17","REV","6","17","17","Tan dinmateng din nabanol ay agew ay panosaan da en dakami ya adi kami polos makaitoled!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_1","096_7_1","REV","7","1","1","Idi nakdeng di, inilak di opat ay anghel ay pinmipika sin opat ay solin di lobong ay mangipapakod sin opat ay kapoan di dagem ta say adi polos madageman din daga ya baybay ya siya abe sin kakaiw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_2","096_7_2","REV","7","2","2","Daida di inyaan Diyos si panakabalin ay manadael sin daga ya sin baybay. Asiak et inila di esa ay anghel ay komaykayang ay napo sin belaan di agew ay nananggen sin malkan di matmatago ay Diyos. Binogawana din opat ay iib-a na ay anghel yan kanana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_3","096_7_3","REV","7","3","3","“Adi yo dadaelen din daga ono din baybay ono din kakaiw enggana ay malkaan mi din kikitong di mansilsilbi en Diyos tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_4","096_7_4","REV","7","4","4","Idi nakdeng ay minalkaan da, naibaga en sak-en din kabibilang di ipogaw ay namalkaan: sin-gasot ya opatapolo ya opat ay libo da am-in ay naipoli sin sinpo ya dowa ay an-ak Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_5","096_7_5","REV","7","5","8","Sagsisinpo ya dowa ay libo di namalkaan ay naipoli sin tonggal esa ay anak Israel ay da Juda, Ruben, Gad, Aser, Naftali, Manasses, Simeon, Levi, Issakar, Zebulun, Jose ya si Benjamin. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_9","096_7_9","REV","7","9","9","Idi nantamangak kasin, kambaw et wada di ad-ado ay ipogaw ay adi kabilang ay napo sin am-in ay nasyon ya grupo ay nankinalasi di kali da ya kodil da. Pinmipika da sin sangoanan di trono ya din Karnero. Nanbabado das nagayad ay mankilat ya waday iin-genan da ay tobon di kaiw ay palma ay kailaan di ragsak da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_10","096_7_10","REV","7","10","10","Inpigsa dan kali da ay nangwani, “Din nangisalakan en datako et din Diyos tako ay tinmotokdo sin trono ya din Karnero.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_11","096_7_11","REV","7","11","11","Wada abe din am-in ay aanghel ay nanlilikob sin trono ya din papangolo ya din opat ay matmatago ay parsua. Nandokmog da ay nanyakog-ong sin sangoanan di trono, et dinaydayaw das Diyos ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_12","096_7_12","REV","7","12","12","ay nangwani, “Siya sa a! Man-iyaman tako en Diyos ay pansilsilbian tako. Bigbigen tako din sirib, kalebbengan ya panakabalina. Sapay koma ta madayaw ya maipangato ya mait-ek sisyas eng-enggana. Amen!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_13","096_7_13","REV","7","13","13","Pinoot di esa ay pangolo en sak-en, “Ay ammom mo sino dana ay nanbabados mankilat ya din napoan da?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_14","096_7_14","REV","7","14","14","“Adiak ammo, apo. Ibagam kod,” kanak ay sinombat. Pag nan kanan, “Da naey di nakilak-am sin timpon di kaeegyat ay ligat. Linabaan dan bado da sin dadan di Karnero ta komilat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_15","096_7_15","REV","7","15","15","Siya di din gapo ay wada da sin sangoanan di tronon Diyos ay mansilsilbi en sisya sin timplo na si inagew ya linabi. Din wada sin trono et kanayon ay kadkadwaena ya banbantayanas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_16","096_7_16","REV","7","16","16","Adi da polos kasin madagdagaangan ya mabigbigaw, ya adi da aben masgitan ono mapaligatan si odom ay man-atong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV7_17","096_7_17","REV","7","17","17","Tan din Karnero ay wada sin kad-an di trono et sisya di mangay-ayowan en daida, et ipangpango nas daida sin kad-an di ob-obbog ay bemelaan di danom ay mangidawat si biyag. Ponasan aben Diyos di lowa da, et adi da kasin man-og-oga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_1","096_8_1","REV","8","1","1","Idi linatlat din Karnero din maikapito ay naiipket sin nalopilop ay papil, ginmiginek din am-in ay wada ed langit si kagodwan di oras. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_2","096_8_2","REV","8","2","2","Asiak inila din pito ay anghel ay pinmipika sin sangoanan Diyos. Naidawtan das pito ay tanggoyob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_3","096_8_3","REV","8","3","3","Pag somawang di esa ay anghel ay nananggen si balitok ay naipapay-an di insinso, et en pinmipika sin kad-an di nabalitokan ay altar ay nangipoppooan das insinso ay wada sin sangoanan di trono. Naidawtan sisyas ad-ado ay insinso ta maitapi sin karkararag di am-in ay ipogaw Diyos ay maipoo sin altar ay maidaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_4","096_8_4","REV","8","4","4","Et din asok di insinso ay napo sin ineegnan di anghel et naitapi sin karkararag di ipogaw Diyos ay komaykayang sin sangoanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_5","096_8_5","REV","8","5","5","Pag kasin alaen din anghel din naipaypay-an di insinso et pinno nas man-ganggangab ay oling ay napo sin altar, et initpig na sin daga. Pag et man-agodood di kido ya mankimat dowan aben manyegyeg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_6","096_8_6","REV","8","6","6","Pag et mansagana din doy pito ay anghel ay mananggoyob. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_7","096_8_7","REV","8","7","7","Nananggoyob din damo ay anghel, et pag nan-odan si dalalo ya apoy ay nalalaokan si dada. Et napooan di inkatlon di daga, pati din inkatlon di kakaiw ya am-in ay lologam. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_8","096_8_8","REV","8","8","8","Pag aben mananggoyob din maikadwa ay anghel, et wada di kaman dakdake ay dontog ay manbidbidang ay naitpig sin baybay. Di inkatlon di baybay et nanbalin si dada, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_9","096_8_9","REV","8","9","9","et natey di inkatlon di matmatagos di. Nadadael abe di inkatlon di bapbapor. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_10","096_8_10","REV","8","10","10","Asi pag mananggoyob din maikatlo ay anghel, et wada di dakdake ay talaw ay manbidbidang ay natekdag ay napod daya et naiponta sin inkatlon di ginawang ya obbog. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_11","096_8_11","REV","8","11","11","Din talaw ay doy et manngadan si Manpait. Di nantongpalana et pinmait din inkatlon di danom, et ad-adoy natey ay ipogaw begew sin nangin-inoman das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_12","096_8_12","REV","8","12","12","Pag aben mananggoyob din maikap-at ay anghel, et napontaan di inkatlon di agew, bowan ya tatalaw ta say namaga di inkatlon di silaw da. Isonga manbolinget sin inkatlon di kaagawan ya inkatlon di labi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV8_13","096_8_13","REV","8","13","13","Intoltoloy ko ay nanboyboya, et inilak di dakdake ay titit ay mantaytayaw ed kayang. Inpigsa nay kali na ay nangwani, “Inayan! Inayan! Inayan di mapasamak sin am-in ay manbeey sin daga mo mananggoyob din tolo pay ay aanghel.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_1","096_9_1","REV","9","1","1","Pag et mananggoyob din maikalima ay anghel, et inilak di talaw ay enggay natekdag sin daga. Din talaw ay nay et naidawtan sin sosi ay panbokat sin balodan ed dallem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_2","096_9_2","REV","9","2","2","Idi binokatana, kabala di naposkol ay asok ay kaman din napo sin dakdake ay poo. Sinalinana din agew, et binmolinget din daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_3","096_9_3","REV","9","3","3","Wada abe di dodon ay nakibala sin asok, et binmaba da sin daga. Naidawtan das kabaelan ay manted ay kaman gayaman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_4","096_9_4","REV","9","4","4","Naibilin en daida ay adi da dadaelen din logam ya kakaiw ya odom ay molmola, mo adi et sakitan da anggoy di kaipoipogaw ay adi namalkaan di kitong da sin malkan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_5","096_9_5","REV","9","5","5","Ngem adi da napalobosan ay mamse sin ipogaw ay doy mo adi et paligaten da anggoy si lima ay bowan. Din kapigsan di sakit di ted da et kaman din palalo ay sakit ay nam-osen di ipogaw ay tinedan di dakdake ay gayaman. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_6","096_9_6","REV","9","6","6","Isonga sin oneg di lima ay bowan ay doy, laydelayden dadi ay ipogaw ay matey koma ya padasen da ay mansegang, ngem adi da kabaelan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_7","096_9_7","REV","9","7","7","Din kailaan di dodon ay doy et kaman dan kabayo ay nakasagana ay en makigobat. Nankakalogong das kaman korona ay balitok, ya din ropa da et kaman ropan di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_8","096_9_8","REV","9","8","8","Din book da et anaanando ay kaman book di babai, ya din bab-a da et kaman bab-an di layon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_9","096_9_9","REV","9","9","9","Nasasalidaan di pagew da si kaman salida ay landok. Din ganges di payak da et kaman din danegdeg di ad-ado ay kalisa ay goygoyoden di kabayo ay managtagtag ay en makigobat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_10","096_9_10","REV","9","10","10","Waday ted da sin iko da ay kaman ted di gayaman ay say kad-an di kabaelan da ay mamaligat si ipogaw si lima ay bowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_11","096_9_11","REV","9","11","11","Din ari da et magay odom mo adi din anghel ay makaammo sin balodan ed dallem. Din ngadana sin kalin di Hebreo et Abaddon ya sin kalin di Griego et Apolyon, laydena ay kalien, Manaddadael. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_12","096_9_12","REV","9","12","12","Siya na di nakdengan di omona ay kaeegyat ay ligat. Wada pay di dowa ay domateng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_13","096_9_13","REV","9","13","13","Pag mananggoyob din maikan-em ay anghel, et dinngek di kali ay napo sin opat ay solin di nabalitokan ay altar ay wada sin sangoanan Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_14","096_9_14","REV","9","14","14","Kanan din kali ay sana sin maikan-em ay anghel, “En ka obaden din opat ay anghel ay nababalod sin kad-an di dakdake ay ginawang ay Eufrates.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_15","096_9_15","REV","9","15","15","Et ena inobad, tan naisagana da para sin nay ay kostokosto ay tawen ya bowan, agew ya oras ay en da pamsean sin inkatlon di kaipoipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_16","096_9_16","REV","9","16","16","Naibaga en sak-en ay din kabibilang di sosoldado da ay nangakabayo et doway gasot ay milyon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_17","096_9_17","REV","9","17","17","Kaman nina di kailaan di kabayo ya nangakabayo ay naipaila en sak-en ay kaman iitaw. Din salidan di pagew da et tolo di kolor na. Wada di mandalangdang ay kaman apoy, asul ay kaman din nabanol ay bato ay makwani en safiro, ya mansila ay kaman asufre. Mo din kabayo et kaman toktok di layon di toktok da, ya bomalbala di apoy, asok ya asufre sin tepek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_18","096_9_18","REV","9","18","18","Natey di inkatlon di kaipoipogaw begew en da dooy ay pomse ay siya din apoy, asok ya asufre ay binmalbala sin tepek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_19","096_9_19","REV","9","19","19","Tan din kabaelan din doy ay kabayo ay pomse et wada sin tepek da. Inosal da abe din iko da ay manakit si ipogaw, tan natoktokan di iko da ay kaman toktok di eweg. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_20","096_9_20","REV","9","20","20","Ngem din ipogaw ay nabay-an ay adi natey sin doy ay ligat et adi da pay dinokogan din nanaydayawan da sin aanito ya sin sinan didiyos ay inam-amag da ay mismo ay balitok, palata, gambang, bato ya kaiw. Adi da dinokogan olay mo din didiyos da ay doy et adi da makaila, makadnge ya makadan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV9_21","096_9_21","REV","9","21","21","Adi da aben inbabawi din odom ay lawa ay inam-amag da ay kaman din namnamsean das ipogaw, nansapsapoan ya nan-genggengeyan da, nanaddaagan das baken dan asawa, ya nangak-akewan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_1","096_10_1","REV","10","1","1","Pagak ilaen di esa ay manakabalin ay anghel ay bomabbaba ay napod langit. Nagagaleyan si liboo ya nanbebedbed si abonga. Din ropa na et somili ay kaman din agew ya din siki na et kaman manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_2","096_10_2","REV","10","2","2","Nan-eegen si kitkittoy ay papil ay naooklag. Din makannawan ay siki na et in-gagatina sin baybay ya din kannigid sin lota. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_3","096_10_3","REV","10","3","3","Nanbogaw ay kaman din napigsa ay ngaed di layon, et nan-agodood din pito ay kido ay sinombat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_4","096_10_4","REV","10","4","4","Inlogik koma ay mangisolat sin kanan di kido, ngem wada et di kali ay dinngek ay napo ed langit ay nangwani, “Igiginek mo, adim isolsolat din inbagan di pito ay kido.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_5","096_10_5","REV","10","5","5","Asi et din doy ay anghel ay pinmipika sin baybay ya sin daga et inkayang na din makannawan ay takkay na, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_6","096_10_6","REV","10","6","6","et nansapata en Diyos ay matmatagos eng-enggana ay namarsua ed daya ya sin daga ya sin baybay ya sin am-in ay wadas di. Kanana, “Awni man et adi kasin mataktak di mapasamak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_7","096_10_7","REV","10","7","7","tan mo mananggoyob din maikapito ay anghel, matongpal din planon Diyos ay inbaga na sin mamadto ay nansilsilbi en sisya ngem adi na inpaammo sin odom ay ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_8","096_10_8","REV","10","8","8","Asiak kasin dinnge din doy ay kali ay napod langit ay nangwani, “En ka alaen din naooklag ay papil ay iin-genan din anghel ay sana ay pinmipika sin baybay ya sin daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_9","096_10_9","REV","10","9","9","Isonga inmasag-enak sin anghel yan kindaw ko din kitkittoy ay papil. “Alaem ta kanem,” kanana. “Din katamtamana et mam-is ay kaman danom di anig, ngem awni et mansakit eges mo sin pait na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_10","096_10_10","REV","10","10","10","Isonga inak din papil ay sana ay iin-genana et kinan ko. Et tet-ewa ay mam-is di katamtamana ay kaman danom di anig, ngem sin nangokmonak, nansakit eges ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV10_11","096_10_11","REV","10","11","11","Pag waday nangibaga en sak-en, “Masapol ay kasin kan ipadto di mapasamak sin ad-ado ay nasyon ya grupon di ipogaw ay nankinalasi di kali da ya sin aari da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_1","096_11_1","REV","11","1","1","Asi pag waday nangidawat en sak-en si pa-o ay panlokod. Kanana en sak-en, “En ka lokoden din timplon Diyos ya din altar, et bilangem din manaydayaw en sisya sin timplo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_2","096_11_2","REV","11","2","2","Ngem bay-am din diya, adi ka loklokoden, tan naipolang sin Gentil ay mangipakadodogis sin nasantoan ay ili si opatapolo ya dowa ay bowan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_3","096_11_3","REV","11","3","3","Ngem wada abe di dowa ay tistigok ay ibaak ay en mangipaneknek si maipanggep en sak-en. Manbabado das sako, et ibaga da din ipaammok en daida sin oneg di sinlibo ya doway gasot ya enemapolo ay agew ay doy.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_4","096_11_4","REV","11","4","4","Din dowa ay tistigo ay nay et daida din naiarig ed nabaon si doway kaiw ay olivo ya din doway patangan di silaw ay wada sin sangoanan Diyos ay Apon di kaipoipogaw isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_5","096_11_5","REV","11","5","5","Mo waday mamadas ay manakit en daida, bomala di apoy sin tepek da ay mamoo en sisya, et siya din kateyan di am-in ay kaibaw da ay mamadas ay manakit en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_6","096_11_6","REV","11","6","6","Naiyaan da abes kabaelan ay mangipatiyagew ta adi polos man-od-odan sin timpo ay pangibagbagaan da sin inpaammon Diyos en daida. Wada abey kabaelan da ay mangipabalin si obbog si dada ya kabaelan da abe ay mamaligat si kaipoipogaw isnan daga si kompormi ay ligat olay mamin piga, mo say layden da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_7","096_11_7","REV","11","7","7","Mo makdeng di pangibagbagaan da sin inpaammon Diyos en daida, bomala din kaeegyat ay animal ay mapo sin balodan ed dallem et makigobat en daida. Abakena ya peslenas daida ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_8","096_11_8","REV","11","8","9","sin kalsadan di dakdake ay ili ay nailansaan met laeng din Apo da sin krus. Din ili ay doy et maiarig ed Sodoma ya ed Egipto. Pag emey di toloy agew ya kagodwa yan mabaybay-an di awak da sin kalsada ay doy dowan pay boyboyaen di ipogaw ay napo sin am-in ay nasyon ya grupo ay nankinalasi di kali da ya kodil da. Et adi da itolok ay maiponpon da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_10","096_11_10","REV","11","10","10","Di adi mamati ay manbeey isnan daga et manfiesta da ya man-asidawat das rigalo begew sin ragsak da sin nateyan da, tan palalo ay pinalpaligat din nay dowa ay pankalkalian Diyos si daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_11","096_11_11","REV","11","11","11","Ngem idi nakdeng din tolo ay agew ya kagodwa, sinenggep en daida di leng-ag ay mangidawat si biyag ay napo en Diyos, et binmangon da. Et peteg ay emegyat din nangila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_12","096_11_12","REV","11","12","12","Pag wada di napigsa ay kali ay napo ed langit ay dinnge da ay dowa ay nangwani, “Omali kayos na.” Et nakingato da sin liboo ay emey ed langit ay iilaen din kaibaw da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_13","096_11_13","REV","11","13","13","Pag et wada di napigsa ay yegyeg ay namakas sin inkasinpon din doy ay siyodad, et natey di pito ay libo ay ipogaw. Palaloy egyat di nabay-an, et dinaydayaw da din kinangaton Diyos ay wada ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_14","096_11_14","REV","11","14","14","Siya na di nakdengan di maikadwa ay kaeegyat ay ligat. Wada pay di esa ay dandani ay domateng. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_15","096_11_15","REV","11","15","15","Pag mananggoyob din maikapito ay anghel, et wada di napigsa ay kali ed langit ay nangwani, “Manlogi ed wani, magay odom si manturay isnan lobong mo baken anggoy din Apo tako ya din Messias ay inbaa na, et manturay si eng-enggana.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_16","096_11_16","REV","11","16","16","Asi pag din dowanpo ya opat ay pangolo ay tinmotokdo sin sangoanan Diyos et nandokmog da ay nanyakog-ong yan dinaydayaw das sisya ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_17","096_11_17","REV","11","17","17","ay nangwani, “Apo Diyos ay manakabalin am-in ay wada ed idi ya siya abe ed wani, man-iyaman kami en sik-a, tan nay inpailam din nakaskasdaaw ay panakabalin mo et inlogim ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_18","096_11_18","REV","11","18","18","Din mangonkontra en sik-a et palaloy bonget da, ngem ed wani, dinmateng din timpo ay panosaam en daida, tan ed wani din timpo ay pangokomam sin am-in ay natey. Ed wani abe din timpo ay gon-gonaam din mamadto ay mansilsilbi en sik-a ya din am-in ay ipogaw mo ay mamatpateg en sik-a ay din nababa ya siya abe din nangato, dowan ka pay dadaelen di nanaddadael si ipogaw isnan daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV11_19","096_11_19","REV","11","19","19","Pag mabokatan din timplon Diyos ed langit, et mailas di din Baol di Tolagan. Pag et wada di kaeegyat ay kimat ya man-agodood ay kido dowan aben manyegyeg ya napigsa di dalalo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_1","096_12_1","REV","12","1","1","Idi nakdeng di, wada di nakaskasdaaw ay sinyal ay maila ed daya. Tan nanpaila di babai ay pinmipika sin bowan ay nanbabados somili ay kaman din agew. Nankokoronas sinpo ya dowa ay talaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_2","096_12_2","REV","12","2","2","Makaan-anak sisya, isonga nan-ad-adawag begew sin sakit di eges na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_3","096_12_3","REV","12","3","3","Wada abe di esa ay sinyal, tan nanpaila di dakdake ay dragon ay manbalanga ay pito di toktok na ay nakokoronaan da am-in ya sinpo di sakngod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_4","096_12_4","REV","12","4","4","Sineppat na di inkatlon di talaw sin iko na et naitpig da sin daga. Pag emey sin sangoanan di babai ay makaan-anak ta say kanena koma din anak na mo bomala. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_5","096_12_5","REV","12","5","5","Ngem sin binmalaan di anak na ay lalaki, waday nangamdot ay nangiey en sisya sin kad-an Diyos ay manturturay, tan awni et sisya di mangituray sin am-in ay nasyon, et dadlonan abaken di adi mamigbig sin turay na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_6","096_12_6","REV","12","6","6","Mo din babai pay et linmayaw ay emey sin lugar ay magay man-ili ay insaganan Diyos ay panteteana ta say maay-ayowanan sidi si sinlibo ya doway gasot ya enemapolo ay agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_7","096_12_7","REV","12","7","7","Asi pag bomtak di gobat ed langit, tan si Miguel ya din gagait na ay aanghel et ginobat da din dragon ya din gagait na abe ay aanghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_8","096_12_8","REV","12","8","8","Et naabak din dragon ya din gagait na, isonga pinakaan das daida ed langit, tan magay kalebbengan da ay mantetee pay sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_9","096_12_9","REV","12","9","9","Isonga naitpig sisya ya din aanghel na sin daga. Din dakdake ay dragon ay doy et sisya met laeng di nanpaila ay eweg ed nabaon ay manngadan abe si Satanas ono din Diablo. Sisya di nangiet-etek sin kaipoipogaw isnan lobong. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_10","096_12_10","REV","12","10","10","Asiak dinnge di napigsa ay kali ed langit ay nangwani, “Nay ay natongpal din nangisalakanan Diyos si kaipoipogaw. Dinmateng din agew ay pangipailaana sin panakabalina ay manturay ya siya abe ay inpailan din Messias ay inbaa na din kalebbengana. Tan din nangipabpabasol sin aag-i tako sin sangoanan Diyos si inagew ya linabi et naitpig sisya ay napod langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_11","096_12_11","REV","12","11","11","Inabak din aag-i tako begew sin dadan di Karnero ay inmayos sin nateyana ya begew abe sin siged ay damag ay pinaneknekan da. Adi da nankeykeyat mo adi et intoltoloy da ay namati olay mo say kateyan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_12","096_12_12","REV","12","12","12","Isonga manragsak kayo am-in ay wada ed langit, ngem kaseseg-ang kayo ay wada sin daga ya sin baybay, tan binmaba si Satanas sin kad-an yo, et palaloy bonget na, tan ammo na ay at-atik di nabay-an ay timpo na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_13","096_12_13","REV","12","13","13","Idi naammoan din dragon ay naitpig sisya sin daga, kaatiko sin babai ay nangianak sin lalaki ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_14","096_12_14","REV","12","14","14","Ngem naidawtan din babai si dowa ay payak di dakdake ay titit ta say makatayaw sin lugar ay magay man-ili ay insaganan Diyos ay panteteanas tolo ay tawen ya kagodwa ta isdi di maay-ayowanana ya mailisiana sin eweg ay siya din dragon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_15","096_12_15","REV","12","15","15","Isonga intogpan din eweg di ad-ado ay danom ay kaman ginawang ta say maianod koma din babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_16","096_12_16","REV","12","16","16","Asi et binadangan din lota din babai ay sana, tan nantekang et kamanan inokmon din danom ay intogpan din dragon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_17","096_12_17","REV","12","17","17","Pag palaloy bonget din dragon sin babai, et inmey nakigobat sin odom ay aan-ak na ay siya da din mangon-onod sin bilbilin Diyos ya sin mait-itdo ay inpaammon Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV12_18","096_12_18","REV","12","18","18","En pinmika sin benget di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_1","096_13_1","REV","13","1","1","Pagak ilaen di kaeegyat ay animal ay bomalbala sin baybay. Pito di toktok na ya sinpo di sakngod na. Nakokoronaan din am-in ay sakngod na, ya nasosolatan di esa ya esa ay toktok na si ngadan Diyos ay bakenan lebbeng ay osalen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_2","096_13_2","REV","13","2","2","Din kailaana et kaman leopard, ngem din dapana et kaman dapan di bear ya din tepek na et kaman tepek di layon. Din dragon et indawat na sin kaeegyat ay animal di panakabalina ya din nangato ay kalebbengana ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_3","096_13_3","REV","13","3","3","Sin esa ay toktok na, waday kibat di sogat ay annawa ay ipse na koma, ngem laton ay napey-an, isonga nasdaaw di kaipoipogaw isnan daga et inon-onodan das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_4","096_13_4","REV","13","4","4","Dinaydayaw da din dragon, tan sisya di nangidawat sin kalebbengan di kaeegyat ay animal, ya dinaydayaw da abe din doy kaeegyat ay animal ay nangnangwani, “Sino ngata di makaiso sin nay kaeegyat ay animal? Sino ngata di makaabak en sisya?” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_5","096_13_5","REV","13","5","5","Inpalobos Diyos ay manturay din doy kaeegyat ay animal si opatapolo ya dowa ay bowan ya mankalis natangsit ay manglaslas-i en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_6","096_13_6","REV","13","6","6","Isonga inos-osal na din ngadan Diyos ay bakenan lebbeng ay osalen dowana aben palawlawaen din ngadan Diyos ya din panbebbeeyana ya siya abe da din manbeey ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_7","096_13_7","REV","13","7","7","Naipalobos abes sisya ay en mangobat sin ipogaw Diyos et abakenas daida, ya naiyaan sisyas kalebbengan ay mangituray sin am-in ay nasyon ya grupo ay nankinalasi di kali da ya kodil da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_8","096_13_8","REV","13","8","8","Isonga am-in ay ipogaw isnan daga et dayawen da din kaeegyat ay animal ay doy malaksig din naisolat di ngadan da sin libro ay naisolatan di ngadngadan di waday biyag na ay iwed patingga na. Sin daan maparsuaan di lobong, naisosolat di ngadan da sin libro ay doy ay okan din Karnero ay napse ay naidaton. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_9","096_13_9","REV","13","9","9","Dakayo ay manmannge, nemnemen yo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_10","096_13_10","REV","13","10","10","Di natodingan ay maibalod et maibalod da ngarud, ya din natodingan ay matey si kampilan et peslen da ngarud si kampilan. Isonga masapol ay anosan di ipogaw Diyos din ligat ay lak-amen da ya ipapasnek da ay mamati. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_11","096_13_11","REV","13","11","11","Pagak ilaen di esa abe ay kaeegyat ay animal ay bomalbala sin lota. Dodoway sakngod na ay kaman sakngod di anak di karnero, ngem din kali na et kaman kalin di dragon. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_12","096_13_12","REV","13","12","12","Wada en sisya din am-in ay kalebbengan din nangon-ona ay kaeegyat ay animal, et inos-osal na ay nansilsilbi en sisya. Et pinilit na ay dayawen di am-in ay ipogaw isnan daga din nangon-ona ay sana ay napey-an di sogat na ay ipse na koma. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_13","096_13_13","REV","13","13","13","Din maikadwa ay animal et nakaskasdaaw di sinyal ay inam-amag na, tan inpatekdag na di apoy sin daga ay napo ed daya sin pangiilaan di kaipoipogaw! ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_14","096_13_14","REV","13","14","14","Isonga in-etekana din adi namati ay kaipoipogaw isnan daga begew sin nakaskasdaaw ay sinyal ay naipalobos ay ipaila na sin pansilsilbiana sin nangon-ona ay animal. Et tinogonas daida ay mangamag si sinan animal ay pandayaw da sin nangon-ona ay animal ay nasogatan si kampilan ngem matmatago pay dedan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_15","096_13_15","REV","13","15","15","Naipalobos abe sin maikadwa ay animal ay panleng-agena din sinan animal ta say makakali ya keddengana ay matey di am-in ay nanigaan ay mandayaw en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_16","096_13_16","REV","13","16","16","Pinilit abe din maikadwa ay animal ay mamalkaan di am-in ay ipogaw sin makannawan ay takkay da ono sin kitong da. Olay din nangato ay ipogaw ya din nababa, din babaknang ya nabibiteg, din bag-en ya baken bag-en et pinilit na ay mamalkaan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_17","096_13_17","REV","13","17","17","Inamag na di ta say maga polos di ipogaw si man-ilako ono manlako mo adi namalkaan sin ngadan di nangon-ona ay kaeegyat ay animal ono din numero ay sinyal di ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV13_18","096_13_18","REV","13","18","18","Masapol di nalaing ay ipogaw ay mangammo sin olog di numeron din kaeegyat ay animal. Din waday laing na et mabalin ay pasalena din olog di numero, tan din numero et say naitatabonan di ngadan di ipogaw. Din numero et enem ay gasot ya enemapolo ya enem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_1","096_14_1","REV","14","1","1","Idi nantamangak kasin, kambaw et wada din Karnero ay pinmipika sin dontog ay Zion, ya wada abe di sin-gasot ya opatapolo ya opat ay libo ay ipogaw ay nakipipika en sisya ay nasolatan di kitong da sin ngadana ya sin ngadan aben Ama na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_2","096_14_2","REV","14","2","2","Dinngek abe di kali ay napod langit ay kaman din ganayaas di nakayang ay manpaypayasapas ay danom ono din man-agodood ay kido. Kaman aben din ganges di ad-ado ay arpa ay makotkotingting. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_3","096_14_3","REV","14","3","3","Pinmipika din sin-gasot ya opatapolo ya opat ay libo ay ipogaw ay manasagang sin trono ya sin opat ay matmatago ay parsua ya papangolo. Mankankanta da si baro ay kanta ay magay odom si nakin ammo mo adi et daida anggoy, tan daida di nasobot sin daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_4","096_14_4","REV","14","4","4","Daida abe di adi nangipakadodogis sin awak da maipanggep si babai, tan dadlon dan nalinis si kankanayon. On-onodan da din Karnero olay intoy em-emeyana. Nasobot da ay mailasin sin kaipoipogaw, et naidadaton da en Diyos ya sin Karnero ay kaman din damo ay maani ay maidaton en Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_5","096_14_5","REV","14","5","5","Adi da polos nan-et-etek, tan maga polos di pankolangan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_6","096_14_6","REV","14","6","6","Pagak ilaen di esa abe ay anghel ay mantaytayaw ed kayang. Waday siged ay damag ay komakaman si eng-enggana ay ena ibaga sin kaipoipogaw sin am-in ay nasyon ya grupo isnan daga ay nankinalasi di kali da ya kodil da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_7","096_14_7","REV","14","7","7","Inpigsa nan kali na ay nangwani, “Patgen yos kosto si Diyos ya bigbigen yo din kinangato na, tan dinmateng din timpo ay pangokomana sin kaipoipogaw. Dayawen yo din nangamag ed daya ya sin daga, din baybay ya din obbog ya ginawang.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_8","096_14_8","REV","14","8","8","Wada di maikadwa ay anghel ay inmonod ay nangwani, “Nabakas! Nabakas din madamdamag ay siyodad ay Babilonia, tan din man-ilis di et bineteng da din kaipoipogaw sin am-in ay nasyon sin napigsa ay arak da, laydena ay kalien, inaw-awis das daida ay mangonod sin kadodogis ay ogali da ay maiturong sin kadosaan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_9","096_14_9","REV","14","9","9","Wada abe di maikatlo ay anghel ay inmonod sin dowa ay nangon-ona. Inpigsa na abe din kali na ay nangwani, “Mo wada di mandayaw sin kaeegyat ay animal ya din sinan animal ay kais-iso na ya namalkaan din kitong ono takkay da si malkan din kaeegyat ay animal, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_10","096_14_10","REV","14","10","10","man-inom da abe sin napigsa ay arak Diyos ay adi nadanoman, laydena ay kalien ay nam-osen da din palalo ay bonget na ya kaeegyat ay dosa ay insagana na ay adi natapian si seg-ang. Mapaligatan da sin manbidbidang ay asufre sin pangiilaan di nasantoan ay aanghel ya din Karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_11","096_14_11","REV","14","11","11","Kanayon ay komaykayang di asok ay mapmapo sin apoy ay kad-an di panpalpaligatan da si eng-enggana. Inagew ya linabi, adi omon-onina di ligat da, tan daida di nanaydayaw sin kaeegyat ay animal ya din sinan animal ay kais-iso na, ya namalkaan da abe sin ngadan din kaeegyat ay animal.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_12","096_14_12","REV","14","12","12","Begew dana ay mapasamak, din ipogaw Diyos ay manongtongpal sin bilbilina ya mantaltalek si kanayon en Jesus et masapol ay ipapasnek dan pammati da ay adi mankeykeyat. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_13","096_14_13","REV","14","13","13","Pagak dengngen di kali ay napod langit ay nangwani, “Isolat mo na: Manlogi ed wani, di ipogaw ay matey ay nakies-esa en Apo Jesus et peteg ay nagasat da.” “Tet-ewa adi na,” kanan din Ispiriton Diyos. “Tan say pan-illengan da sin naligat ay obla da, tan magon-gonaan da sin siged ay inam-amag da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_14","096_14_14","REV","14","14","14","Idi nantamangak kasin, wada di mankilat ay liboo. Wada di tinmotokdos di ay kaman ipogaw di kailaana ay nankokoronas balitok ya nananggen si matadem ay kompay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_15","096_14_15","REV","14","15","15","Pag bomala di esa ay anghel sin timplo et inpigsa na ay nangwani sin tinmotokdo sin liboo, “Alaem san kompay mo ta en ka man-ani, tan pinag-aani ed wani. Enggay naom di maani ay siya din kaipoipogaw sin daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_16","096_14_16","REV","14","16","16","Isonga inmey nankompay din tinmotokdo sin liboo et nakdeng di ani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_17","096_14_17","REV","14","17","17","Asi pag bomala di esa abe ay anghel sin timplo ed langit, et wada abey iin-genana ay matadem ay kompay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_18","096_14_18","REV","14","18","18","Yan pag wada di esa ay anghel ay napo sin kad-an di altar ay say makaammo sin apoy. Binogawana din gait na ay nananggen si matadem ay kompay yan kanana, “Alaem san kompay mo ta en ka pogasen din namengyet ay lames di obas sin daga, tan enggay naom da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_19","096_14_19","REV","14","19","19","Isonga inwasawas nan kompay na ay namogas sin am-in ay lames di obas et intep-a na sin dakdake ay panpespesan ay siya din kaiarigan di kaeegyat ay panosaan Diyos si ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV14_20","096_14_20","REV","14","20","20","Napespesan din binoras na sin panpespesan di obas ay wada sin lasin di ili, et manipod sidi, inmayos di dada si toloy gasot ya dowanpo ay kilometro ya enggana sin bagang di kabayo di kaadalem na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV15_1","096_15_1","REV","15","1","1","Idi nakdeng pay di, inilak di esa abe ay nakaskasdaaw ay sinyal ed langit. Wada di pito ay anghel ay naitalkan di pito ay ligligat. Da naey di maodi ay ligat, tan daida di panpatinggaan di dosa ay ipadateng Diyos isnan daga. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV15_2","096_15_2","REV","15","2","2","Pagak ilaen di kaman baybay ay naamag si salming ay natapian si apoy. Wada di pinmipikas di ay siya da di nangabak sin kaeegyat ay animal, tan adi da dinaydayaw din sinan animal ay kais-iso na ya adi da aben intolok ay mamalkaan da sin numero ay sinyal di ngadana. Nan-eegen das arpa ay indawat Diyos, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV15_3","096_15_3","REV","15","3","3","et kinankanta da din kantan Moses ay nansilbi en Diyos ed idi ay siya abe din kantan di Karnero. Kanan da, “Apo Diyos ay manakabalin am-in, nabanol ya nakaskasdaaw di inam-amag mo. Sik-a ay Apon di am-in ay il-ili et kosto ya nalinteg di am-in ay am-amagem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV15_4","096_15_4","REV","15","4","4","Maga polos di adi mamigbig en sik-a ay Apo. Maga di adi mangidayaw sin ngadan mo. Tan sik-a anggoy di dadlon nasantoan. Masinop di ipogaw ay mapo sin am-in ay ili sin sangoanam ta say dayawen daka, tan inil-ila da am-in din nalinteg ay inam-amag mo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV15_5","096_15_5","REV","15","5","5","Idi nakakanta da, inilak ay nabokatan din Kasasantoan ay Kowarto sin timplo ed langit ay kad-an din naisosolat ay bilbilin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV15_6","096_15_6","REV","15","6","6","Et binmala sin timplo din doy pito ay anghel ay naitalkan di pito ay ligligat. Nanbabado das nangina ay mankilat ay bado ay nalinis ya mankoniniing ya wada abey balitok ay naisisikget sin pagew da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV15_7","096_15_7","REV","15","7","7","Pag din esa sin opat ay matmatago ay parsua et inwaras na sin pito ay anghel ay doy di pito ay mallokong ay napnos dosa ay napo en Diyos ay matmatagos eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV15_8","096_15_8","REV","15","8","8","Pag mapno din timplo si asok ay sinyal di dayaw ya panakabalin Diyos, isonga maga di nakasgep isdi enggana ay nakdeng din pito ay ligat ay naitalek sin pito ay anghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_1","096_16_1","REV","16","1","1","Asiak pag dengngen di napigsa ay kali ay napo sin timplo ay kanana sin pito ay anghel, “En kayo isodag sin daga din dosa ay napon Diyos ay wada sin pito ay mallokong.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_2","096_16_2","REV","16","2","2","Isonga inmey din omona ay anghel ay en mangisodag sin naigto sin mallokong na sin daga. Et din ipogaw ay namalkaan si malkan di kaeegyat ay animal ya nanaydayaw sin sinan animal ay kais-iso na et naboyoyan da si kaeegyat ya dadakke ay boyoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_3","096_16_3","REV","16","3","3","Pag emey din maikadwa ay anghel et ena insodag din wada sin mallokong na sin baybay. Et nanbalin din danom si dada ay kaman din dadan di natey, et natey am-in di wadas di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_4","096_16_4","REV","16","4","4","Asi pag emey din maikatlo ay anghel ay en mangisodag sin naigto sin mallokong na sin ginawang ya ob-obbog, et nanbalin das dada. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_5","096_16_5","REV","16","5","5","Et pag kanan din anghel ay makaammo sin danom, “Sik-a ay nasantoan ay wada ed idi ya wada ed wani, kosto di inkeddeng mo ay dosa. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_6","096_16_6","REV","16","6","6","Tan din dosdosaem et pinse da din ipogaw mo pati din mamadto ay inbaabaam et binmolos dada da, et ed wani, dada di ipainom mo en daida. Gon-gona da ngarud!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_7","096_16_7","REV","16","7","7","Dinngek abe di kali ay napo sin altar ay nangwani, “Ay Apo Diyos ay manakabalin am-in, tet-ewa iman din kanan di anghel ay sana, tan kosto ya nalinteg di am-amagem ay manosa si ipogaw.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_8","096_16_8","REV","16","8","8","Pag en isodag din maikap-at ay anghel din wada sin mallokong na sin agew, et napalobosan din agew ay omat-atong, isonga naatongan di ipogaw sin palalo ya kaeegyat ay atong na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_9","096_16_9","REV","16","9","9","Ngem olay mo naatongan da sin kaeegyat di atong na ay sana, adi da inbabawi din basbasol da ta dayawen da komas Diyos ay makaammo sin doy kaeegyat ay ligligat, mo adi et pinalawlawa dan ngadana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_10","096_16_10","REV","16","10","10","Asi pag en isodag din maikalima ay anghel din naigto sin mallokong na sin tronon di kaeegyat ay animal, et binmolinget din il-ili ay panturturayana. Kinakinat di ipogaw din dila da sin palaloy sakit da, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_11","096_16_11","REV","16","11","11","et pinalawlawa das Diyos ed langit begew sin sakit ya boyoy da, ngem adi da inbabawi din lawa ay inam-amag da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_12","096_16_12","REV","16","12","12","Pag en isodag din maikan-em ay anghel din naigto sin mallokong na sin dakdake ay ginawang ay Eufrates, et natdok danom ta say maisasagana di pandanan di aari ya din sosoldado da ay mapo sin belaan di agew. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_13","096_16_13","REV","16","13","13","Asiak pag ilaen di tolo ay lawlawa ay anito ay kaman bakbak di kailaan da. Binmala di esa sin tepek di dragon, di esa sin tepek di kaeegyat ay animal, ya di esa abe sin tepek di makaetek ay mamadto. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_14","096_16_14","REV","16","14","14","Dana ay aanito et didimonyo ay waday kabaelan da ay mangamag si milagro, et en da pasinop din manturturay sin am-in ay ili isnan daga ta en da gobaten si Apo Diyos ay manakabalin am-in sin nabanol ay agew na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_15","096_16_15","REV","16","15","16","Siya di, inpasinop da din tuturay ya din sosoldado da sin lugar ay makwani en Armageddon sin kali ay Hebreo. Isonga kanan Apo Jesus, “Dengngen yo na. Bigla di omaliak ay kaman din omalian di mangakew. Nagasat di adi kaseyseyep ay manbabado ay nakasagana, tan adi mabainan sin omaliak ay kaman soldado ay nanlalabos ay siyat bomangon ay manbado, asi en makigobat.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_17","096_16_17","REV","16","17","17","Idi nakdeng di, pag en isodag din maikapito ay anghel din wada sin mallokong na sin dagem, et wada di napigsa ay kali ay napo sin trono sin timplo ay nangwani, “Nakdeng!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_18","096_16_18","REV","16","18","18","Pag et mansilap di kimat ya mankido. Wada abe di kaeegyat ay yegyeg. Maga di makaiso sin kapigsan di yegyeg ay nay manlogi sin naparsuaan di ipogaw isnan daga, tan si naey di kapipigsaan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_19","096_16_19","REV","16","19","19","Nantolo din dakdake ay siyodad ya nabakas abe din am-in ay siyodad isnan daga. Isonga tet-ewa ay adi nilinglingan Diyos ay manosa sin man-ili sin dakdake ay siyodad ay Babilonia, mo adi et inpainom na en daida din am-in ay arak ay kaiarigan din kaeegyat ay dosa ay pantongpalan di bonget na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_20","096_16_20","REV","16","20","20","Am-in di kinittoy ay ili ay linilikob di baybay et nalned da, ya am-in abe di dontog et namaga da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV16_21","096_16_21","REV","16","21","21","Nandalalo abe si dadakke ay emey ay limapolo ay kilo di kadagsen da, et napontaan di ipogaw isnan daga. Ngem din nantongpalana et pinalawlawa das Diyos begew sin dalalo, tan palalo ay kaeegyat din ligat ay sana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_1","096_17_1","REV","17","1","1","Idi nakdeng di, inmasag-en di esa sin pito ay anghel ay nananggen sin pito ay mallokong yan kanana en sak-en, “Omali ka ta ipailak en sik-a din kadosaan di madamdamag ay babai ay malaklakoan di kinababai na. Sisya di tinmotokdo sin kad-an di kaginaginawang. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_2","096_17_2","REV","17","2","2","Din manturturay isnan daga et dinaddaag das sisya, ya olay abe din kaipoipogaw isnan daga et kaman dan nabeteng sin arak na ay siya din kadodogis ay ogali na ay inon-onodan da.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_3","096_17_3","REV","17","3","3","Pag kasin omipaiitaw din Ispiriton Diyos, et in-ey din anghel sak-en sin lugar ay magay man-ili. Inilak sidi din babai ay nangakabayos kaeegyat ay animal ay manbalanga ay pito di toktok na ya sinpo di sakngod na. Din awak na abe et nasosolatan si ngadngadan Diyos ay bakenan lebbeng ay osalen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_4","096_17_4","REV","17","4","4","Din badon di babai et manbalanga ya asul ay kaman badon di turay. Naaltialtian abes sisya si balitok ya nankababanol ay bato ya perlas. Waday iin-genana ay tasa ay balitok ay napnos omipaloya ya kadodogis ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_5","096_17_5","REV","17","5","5","Din ngadana ay naoneg di olog na et naisosolat sin naibebedbed sin kitong na. Kanana, “Babilonia ay madamdamag, inan di babbabai ay malaklakoan di kinababai da, ya poon di am-in ay kadodogis ay maam-amag sin daga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_6","096_17_6","REV","17","6","6","Inilak ay nabeteng din babai si dadan di ipogaw Diyos ay natey begew sin pammati da en Jesus. Sin nangilaak en sisya, peteg ay nasdaawak, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_7","096_17_7","REV","17","7","7","ngem kanan din anghel en sak-en, “Apay nga nasdaaw ka? Ibagak en sik-a din olog di babai ay sana ya din kaeegyat ay animal ay nangakabayoana ay pito di toktok na ya sinpo di sakngod na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_8","096_17_8","REV","17","8","8","Din animal ay inilam et nawada ed idi, ngem maga ed wani. Sin tapin di agew, bomala ay mapo sin balodan ed dallem, ngem asi pag maiey sin kadosaana ay eng-enggana. Din kaipoipogaw sin daga ay maga di ngadan da sin libro ay naisolatan di ngadngadan di waday biyag nas iwed patingga na ay naisolat sin daan kaparsuaan di lobong et masdaaw da mo ilaen da din kaeegyat ay animal ay sana. Masdaaw da tan nawada ed idi, maga ed wani, et mawada kasin.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_9","096_17_9","REV","17","9","9","Pag itoloy din anghel ay nangwani, “Masapol di nalaing ya nanemneman ay ipogaw ay makaawat isna. Din olog di pito ay toktok et pito ay dontog ay tinmotokdoan din babai. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_10","096_17_10","REV","17","10","10","Ya di esa ay olog na et pito ay ari. Enggay nakaan di lima en daida, manturturay di esa ed wani, ya wada pay di esa ay omali ay manturay sin tapin di agew, ngem sinkaattikan anggoy di panturayana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_11","096_17_11","REV","17","11","11","Din doy ay nawada ed idi ya maga ed wani et maibilang ay maikawao ay ari, ngem esa met laeng sin doy pito. Awni et emey sin kadosaana ay eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_12","096_17_12","REV","17","12","12","“Din sinpo ay sakngod ay inilam et daida di sinpo ay ari ay daan pay laeng manturay, ngem maiyaan das kalebbengan ay makituray sin kaeegyat ay animal si es-esa ay oras. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_13","096_17_13","REV","17","13","13","Gapo ta es-esa di panggep da, ipolang dan panakabalin ya kalebbengan da sin kaeegyat ay animal. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_14","096_17_14","REV","17","14","14","Pag dan gobaten din Karnero, ngem din Karnero ya din matalek ay mangon-onod en sisya ay pinili na ya inayagana et abaken das daida, tan sisya di kangatoan ay Apo sin am-in ay apo ya kangatoan ay Ari sin am-in ay ari.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_15","096_17_15","REV","17","15","15","Intoloy din anghel ay nangwani en sak-en, “Din kaginaginawang ay inilam ay kad-an din babai ay malaklakoan di kinababai na ay tinmotokdo et daida di nasyon ya grupo ay nankinalasi di kali da ya kodil da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_16","096_17_16","REV","17","16","16","Waday agew ay domateng ay kaliliget din kaeegyat ay animal ya din sinpo ay sakngod din babai ay sana. Alaen da din am-in ay sanikwa na ya panlabosen das sisya. Isida da abe din lamlames na, et pag dan pooan din nabay-an. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV17_17","096_17_17","REV","17","17","18","Din babai ay doy ay inilam et din dakdake ay siyodad ay mangituray sin am-in ay ari isnan daga. Napasamak dana en sisya, tan si Diyos di nangiturong si nemnem da ay manongpal sin panggep na. Siya din gapo ay inpolang da sin kaeegyat ay animal din kalebbengan da ay manturay enggana ay matongpal din am-in ay inbagan Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_1","096_18_1","REV","18","1","1","Idi nakdeng di, inilak di esa ay anghel ay bomabbaba ay napod langit. Dakdakey kabaelana, et nasilawan din daga sin koniniing na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_2","096_18_2","REV","18","2","2","Kanana ay nangibogaw, “Nabakas! Nabakas din madamdamag ay siyodad ay Babilonia. Nanbalin si pantetean di dimonyo, pipinad-ing ya kompormi ay aanito. Am-in abe ay kalasin di titit ay maibilang ay kadodogis ya lawlawa et man-ob-obong das di ed wani. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_3","096_18_3","REV","18","3","3","Tan bineteng na din kaipoipogaw sin am-in ay nasyon sin napigsa ay arak na, laydena ay kalien, inaw-awis nas daida ay mangonod sin kadodogis ay ogali na ay maiturong sin kadosaan da. Din manturturay isnan daga et dinaddaag das sisya, ya din mannignigosyo isnan lobong et binmaknang da sin nalabes ay gamgam na ay bomakbaknang,” kanana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_4","096_18_4","REV","18","4","4","Pagak dengngen di esa pay ay kali ay napod langit ay kanana, “Dakayo ay ipogaw ko, komaan kayos sa, taynan yo din ili ay sana tan into et mo maitapi kayo sin panbasbasolana ya makilak-am kayo abe sin kadosaana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_5","096_18_5","REV","18","5","5","Tan ad-ado di basol na ay kaman dan nantotoon enggana ed langit, et adi linglinglingan Diyos din lawa ay inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_6","096_18_6","REV","18","6","6","Isonga magon-gonaan sisya et madosa ay kosto sin lawa ay sana. Din am-in ay inam-amag na ay namalpaligat si ipogaw et maisobalit en sisya. Din kapigsan di arak ay inpainom nas odom, siya met laeng din kapigsan di maipainom en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_7","096_18_7","REV","18","7","7","Din kaad-adon di kinabaknang na ya pangipapangatoana sin awak na et siya abe din kaad-adon di ligat ya sakit di nemnem na. Kananas nemnem na, ‘Naeyak ay reyna ay manturay. Ay siya mo manladingitak ay kamanak nabalo?’ ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_8","096_18_8","REV","18","8","8","Isonga domateng en sisya di mandededsan ay ligligat, et bigla ay lak-amena di pese, sakit di nemnem ya betil, et pag mapooan, tan din manosa en sisya et si Apo Diyos ay manakabalin.” Siya di din inbagan di kali ay napo ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_9","096_18_9","REV","18","9","9","Isonga din manturturay isnan daga ay nakidaddaag en sisya ya nakigan-ganas sin kinabaknang na et palaloy sakit di nemnem da et ladingitan das sisya mo tamangen da din asok ay napo sin kapoppooana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_10","096_18_10","REV","18","10","10","Begew sin egyat da ay makidosa en sisya, pomipika da sin addawi yan kanan da, “Ay inayan pay! Palalo ay kaseseg-ang din doy madamdamag ay siyodad ay Babilonia! Olay mo dakdake di ay siyodad, ngem bigla di nadosaana, tan owat es-esay oras yan nabakas!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_11","096_18_11","REV","18","11","11","Siya abe ay ogaan ya ladingitan di mannignigosyo isnan dagas sisya, tan enggay namaga di manlakos ilaklako da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_12","096_18_12","REV","18","12","12","Maga di manlako sin balitok, palata, nabanol ay bato, ya perlas da. Siya abe sin nankangingina ay lopot ay ilaklako da ay kaman din asul ya manbalanga di kolor na. Maga abe di manlako sin nabanglo ay kaiw da ya din kompormi ay naamag sin sawing di elefante, nankababanol ay kakaiw, gambang, landok ya kagam-is ay bato ay makwani en marbel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_13","096_18_13","REV","18","13","13","Maga abe di manlako sin cinnamon, nabanglo ay lana, insinso, mirra ya frankincense da. Siya abe sin lako da ay inom, mantika, kamayatan ay arina, trigo, baka ya karnero, kabayo ya kalisa, ya olay ipogaw ay ilaklako da ay para bag-en. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_14","096_18_14","REV","18","14","14","Am-in ay mannignigosyo et kanan da en sisya, “Maga polos di man-ilako en sik-a sin nangina ay prutas ay inak-aklongam. Namaga en sik-a di makan ay naligat ay maa ya di nangina ay al-altin di babaknang, et adim kasin maa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_15","096_18_15","REV","18","15","15","Siya di din kanan di man-ilaklako ay binmaknang sin nannignigosyoan da sin siyodad ay sana. Begew sin egyat da ay makidosa en sisya, pomipika da sin addawi. Man-oga ya manladingit da ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_16","096_18_16","REV","18","16","16","ay mangwani, “Ay inayan pay! Palalo ay kaseseg-ang din doy madamdamag ay siyodad! Tan ed idi, nanbabado di man-ilis di si nangina ay mankilat ya asul ya manbalanga. Peteg ay naaltialtian das balitok, nabanol ay bato ya perlas. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_17","096_18_17","REV","18","17","17","Ngem sin oneg di es-esa ay oras, nadadael am-in dana ay kinabaknang da!” Am-in abe ay kapitan di bapor ya din man-ob-obla ya makiloglogan sidi, ya am-in abe ay manman-as katagoan da sin baybay et pomipika da abe sin addawi ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_18","096_18_18","REV","18","18","18","ay mamoyboya sin asok ay mapo sin kapoppooana. Sin pangilaan das di, ipigsa dan kali da ay mangwani, “Maga polos di siyodad ay makaiso sin kinapateg di siyodad ay nay!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_19","096_18_19","REV","18","19","19","Sapowakan dan toktok das tapok dowan dan man-og-oga ya manladladingit ay mangwani, “Ay inayan pay! Palalo ay kaseseg-ang din doy madamdamag ay siyodad! Din kinabaknang na di inbaknang aben din am-in ay waday bapor na. Yan doy iman ay nabakas sin oneg di es-esa ay oras!” kanan da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_20","096_18_20","REV","18","20","20","Dakayo ay wada ed langit, manragsak kayo. Dakayo ay ipogaw Diyos, aapostol ya mamadto, manragsak kayo abe, tan din nangidaruman din siyodad ay sana en dakayo et binaliktad Diyos, et inokom na ya dinosa nas daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_21","096_18_21","REV","18","21","21","Pag wada di mabikas ay anghel ay kabidking sin dakdake ay bato ay kaman kadakdak-an ay losongan, et initpig na sin baybay ay nangwani, “Kaman nina di mapasamak sin napateg ay siyodad ay Babilonia, tan dadlon mabakas et adi kasin maisaad. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_22","096_18_22","REV","18","22","22","Isonga magan to sin doy ay siyodad di mankankanta, mankotkotingting, mankolkolalleng ya mantangtanggoyob. Maga abe di maan-anap ay nalaing ay mangamag si kompormi, ya maga abe di manbaybayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_23","096_18_23","REV","18","23","23","Maga di matetengan kasin ay silaw ya maga di mankasal. Siya dadi din dosan di Babilonia, tan din man-ilaklakos di et nalalastog di nemnem da ay nangwani en daida di kababaknangan isnan daga, ya din man-ilis di abe et sinangaw da di kaipoipogaw sin daga si etek da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV18_24","096_18_24","REV","18","24","24","Di esa ay gapo ay madosa di Babilonia et isdi di inmayosan di dadan di am-in ay mamadto ya odom ay ipogaw Diyos. Aw, am-in ay namati ay napsenapse isnan daga et madatngan di dada da sin siyodad ay doy,” kanan din anghel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_1","096_19_1","REV","19","1","1","Idi nakdeng di, dinngek di napigsapigsa ay kali ay kaman kalin di palalo ay ad-ado ay ipogaw ay nankankanta. Kanan da, “Dayawen takos Diyos ay Apo tako! Bigbigen takos sisya ay manakabalin ay nangisalakan en datako ya ipangato takos sisya, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_2","096_19_2","REV","19","2","2","tan kosto ya nalinteg di iyat na ay mangokom. Tan kineddengana ay madosa din madamdamag ay babai ay malaklakoan di kinababai na ay nangaw-awis si kaipoipogaw ay maitapi sin kadodogis ay ogali na. Inbaes Diyos din mansilsilbi en sisya ay pinse na.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_3","096_19_3","REV","19","3","3","Kasin dan inpigsa din kali da ay nangwani, “Dayawen takos Diyos, tan komaykayang si eng-enggana din asok ay napo sin kapoppooan din babai.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_4","096_19_4","REV","19","4","4","Pag din dowanpo ya opat ay pangolo ya din opat ay matmatago ay parsua et nandokmog ay nanyakog-ong ta dayawen das Diyos ay tinmotokdo sin trono da. Kanan da, “Siya sa! Dayawen takos Diyos!” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_5","096_19_5","REV","19","5","5","Pag wada di kali ay napo sin kad-an di trono ay nangwani, “Dakayo ay mansilsilbi ya mamatpateg en Diyos, olay mo nangato ono nababa kayo et dayawen yo am-in din Diyos tako.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_6","096_19_6","REV","19","6","6","Pagak dengngen di napigsapigsa ay kali ay kaman din kalin di ad-aad-ado ay ipogaw. Din kapigsa na et kaman din ganayaas di nakayang ay manpaypayasapas ay danom ono man-agodood ay kido. Kanan da ay nangikanta, “Dayawen takos Diyos ay Apo tako ay manakabalin am-in, tan inlogi na ay manturay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_7","096_19_7","REV","19","7","7","Manragsaragsak tako ya dayawen tako din kinangato na, tan ed wani di kasal di Karnero. Din makiasawa abe en sisya et nakasasagana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_8","096_19_8","REV","19","8","8","tan inbabado na din nangina ay mankilat ay naidawat en sisya ay mankoniniing ya nalinis.” Din olog di mankilat ay bado et din siged ay inam-amag di ipogaw Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_9","096_19_9","REV","19","9","9","Pag kanan din anghel en sak-en, “Isolat mo na: Nagasat di ipogaw ay naayagan ay makikikan sin kasal di Karnero.” Pag nan itoloy ay nangwani, “Siya dana di tet-ewa ay kalin Diyos.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_10","096_19_10","REV","19","10","10","Sin nangwanianas di, nandokmogak ay nanyakog-ong sin sangoanana ay mandayaw koma en sisya. Ngem kanana, “Dakey! Si Diyos anggoy di dayawem! Tan sak-en abe di esa ay mansilsilbi en Diyos ay kaman met laeng sik-a ya din aag-im ay mangon-onod sin tet-ewa ay mait-itdo ay inpaammon Jesus. Tan din inpaibagbagan di Ispiriton Diyos sin mamadto et napo met laeng sin inpaammon Jesus.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_11","096_19_11","REV","19","11","11","Pagak ilaen ay nabobokatan ed langit, et kabala di mankilat ay kabayo ay waday nangakabayo ay manngadan si Matalek ya Tet-ewa. Nalinteg di iyat na ay mangokom ya nalinteg abe di iyat na ay mangobat sin kaibaw na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_12","096_19_12","REV","19","12","12","Din mata na et kaman manbidbidang ay apoy ya ad-adoy korona sin toktok na. Naisolat abe en sisya di ngadana, ngem magay nangaammo sin olog na mo adis sisya et anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_13","096_19_13","REV","19","13","13","Nanbabados nagayad ay naisiblaw si dada, ya din inpangadan da en sisya et Kalin Diyos. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_14","096_19_14","REV","19","14","14","Din ad-ado ay sosoldado ed langit et inmon-onod da en sisya. Nangakabayo da abes mankilat ay kabayo ya nanbabado das mankilat ay nangina ay maga polos mansa na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_15","096_19_15","REV","19","15","15","Din makwani en Kalin Diyos et waday matadem ay kampilan ay bomalbala sin tepek na ay osalena ay mangabak sin kailiili. Sin pangiturturayana en daida, dadlonan dosaen di olay sino ay adi mamigbig sin turay na. Ipaila na din kaeegyat ay liget di manakabalin ay Diyos si basol, tan din panosaana en daida et kaman din pamespesan di ipogaw si obas ta someset danom na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_16","096_19_16","REV","19","16","16","Sin bado na ya sin opo na, naisolat din ngadan ay nay: “Kangatoan ay Ari sin am-in ay ari ya kangatoan ay Apo sin am-in ay apo.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_17","096_19_17","REV","19","17","17","Asiak inila di anghel ay pinmipika sin siney-angan di agew. Inpigsa nay kali na ay nangibogaw sin am-in ay titit ay mantaytayaw ed kayang, “Omali kayo ta masinop kayo ay mangisida sin ad-ado ay ipakan Diyos en dakayo. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_18","096_19_18","REV","19","18","18","Omali kayo ay makikan sin awak di aari, sosoldado ya ap-apo da, kabayo ya nangakabayo, ya am-in ay ipogaw ay manigaan en Diyos ay bag-en ya baken bag-en, nangato ya nababa.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_19","096_19_19","REV","19","19","19","Pagak ilaen ay nasisinop din kaeegyat ay animal ya din manturturay isnan daga ya din sosoldado da ta en da gobaten din nangakabayo sin mankilat ay kabayo ya din sosoldado na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_20","096_19_20","REV","19","20","20","Ngem nadpap din kaeegyat ay animal ya din makaetek ay mamadto ay nangipaila ed idi si nakaskasdaaw ay sinyal sin nansilsilbiana sin animal ay doy. Dana ay sinyal di nangietekana sin ipogaw ay namalkaan si malkan di kaeegyat ay animal ya nanaydayaw sin sinan animal ay kais-iso na. Dana ay dowa ay matmatago pay laeng et naitpig da sin annawa ay lebeng ay kad-an di manbidbidang ay asufre. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV19_21","096_19_21","REV","19","21","21","Am-in abe ay sosoldado da et napse da sin kampilan ay bomalbala sin tepek di nangakabayo sin mankilat ay kabayo. Et pag mangamangan din nasisinop ay titit enggana ay nabsonabsog da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_1","096_20_1","REV","20","1","1","Pagak ilaen di anghel ay bomabbaba ay napod langit ay nananggen si dakdake ay kadina ya din sosi ay panbokat sin balodan ed dallem. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_2","096_20_2","REV","20","2","3","Dinpap na din dragon ay magay odom mo adi din nanpaila ay eweg ed nabaon ay din Diablo ay manngadan abe si Satanas. Kinadinaanas sisya et initpig na sin balodan ed dallem. Pag nan itelbek ya minalkaana din segpan ta say magay iyat na ay en mangietek sin kaipoipogaw sin kailiili enggana ay makdeng di sinlibo ay tawen. Mo pay ta makdeng di, masapol ay maipalobos kasin, ngem sinkaattikan anggoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_4","096_20_4","REV","20","4","4","Pagak ilaen di tinmotokdo sin totrono ay naiyaan das kalebbengan ay mangokom. Inilak abe din ab-abiik di napsenapse begew sin nangibagbagaan da sin kalin Diyos ya sin mait-itdo ay inpaammon Jesus. Daida di adi nanaydayaw sin kaeegyat ay animal ya din sinan animal ay kais-iso na, ya adi da aben namalkaan si malka na sin kitong ono takkay da. Natago da kasin et makituray da en Cristo si sinlibo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_5","096_20_5","REV","20","5","5","Siya na di omona ay katagoan kasin di ipogaw. Din odom ay natenatey et adi da kasin matago enggana ay makdeng din doy ay sinlibo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_6","096_20_6","REV","20","6","6","Din makilak-am sin omona ay katagoan kasin di natey et nagasat ya peteg ay mabindisyonan da, tan adi da polos makiligat sin maikadwa ay pese mo adi et papadi da ay mansilbi en Diyos ya en Cristo, et makituray da en sisya si sinlibo ay tawen. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_7","096_20_7","REV","20","7","7","Mo makdeng din sinlibo ay tawen, maibolos si Satanas sin naibalodana, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_8","096_20_8","REV","20","8","8","et ena ietekan din makwani en Gog ya Magog ay din kaipoipogaw sin kailiili sin opat ay solin di lobong. Ipasinop nas daida ta en da makigobat. Di kaad-ado da et kaman din adi kabilang ay darat sin benget di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_9","096_20_9","REV","20","9","9","Mandad-an da sin annawa ay labaw di daga ta en da likoben din siyodad ay laylayden Diyos ay pankampoan di ipogaw na. Ngem pag wada di apoy ay mapod langit ay mamoo en daida. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_10","096_20_10","REV","20","10","10","Et si Satanas pay ay nangietek en daida et maitpig sin annawa ay lebeng ay kad-an di manbidbidang ay asufre ay enggay naitpigan din kaeegyat ay animal ya din makaetek ay mamadto, et mapalpaligatan das inagew ya linabi si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_11","096_20_11","REV","20","11","11","Idi nakdeng di, inilak di dakdake ay mankilat ay trono ya inilak abe din tinmotokdos di. Pag maomas din daga ya din wada ed daya ay kaman dan ilayawan sisya, et adi da kasin mail-ila. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_12","096_20_12","REV","20","12","13","Inilak abe din am-in ay natey ay nangato ya nababa ay pinmipika da sin sangoanan di manturay. Wadas di di am-in ay napo ed Hades ay kad-an di natey, pati am-in ay inan di baybay. Nabitlag din libro ay naisolatan di ngadngadan di waday biyag na ay iwed patingga na. Nabitlag abe din lilibro ay naisolatan di inam-amag di kaipoipogaw, et naokom di esa ya esa ay maibasar sin inam-amag na ay naisolat sin lilibro ay doy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_14","096_20_14","REV","20","14","14","Pag maiwasit di pese ya din sigod ay kad-an di natey ed Hades sin annawa ay lebeng ay kad-an di manbidbidang ay apoy. Siya na din makwani en maikadwa ay pese. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV20_15","096_20_15","REV","20","15","15","Et mo sino di magay ngadana sin libro ay naisolatan di ngadngadan di waday biyag na ay iwed patingga na et naiwasit sin doy kad-an di manbidbidang ay apoy. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_1","096_21_1","REV","21","1","1","Pagak ilaen di baro ay daya ya baro ay daga, tan enggay naomas din nangon-ona ay daya ya daga, ya namaga abe di baybay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_2","096_21_2","REV","21","2","2","Inilak abe din nasantoan ay siyodad ay din baro ay Jerusalem ay bomabbaba ay napo en Diyos ed langit. Dadlon nasasagana ay kaman babai ay nanbabados kagakagam-is ay en mangabat sin mangasawa en sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_3","096_21_3","REV","21","3","3","Dinngek abe di napigsa ay kali ay napo sin trono ay nangwani, “Ed wani, wada din panbeeyan Diyos sin kad-an di ipogaw, et makitetee en daida. Sisya ay mismo et bigbigenas daida ay ipogaw na et kadkadwaenas daida, ya bigbigen da abes sisya ay Diyos da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_4","096_21_4","REV","21","4","4","Ponasana din am-in ay lowa da, et maga kasin di matey, maga abe di manladingit ya man-oga, ya maga abe di sakit, tan am-in dana ay wada ed idi et namaga.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_5","096_21_5","REV","21","5","5","Pag kanan din tinmotokdo sin trono, “Ilam, pabarbaroek am-in di wada.” Kanana abe en sak-en, “Isolat mo dana ay inbagak, tan tet-ewa ya dadlon mapati.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_6","096_21_6","REV","21","6","6","Pag nan kanan, “Dadlon matongpal am-in dana. Sak-en di makwani en Alfa ya Omega, laydena ay kalien, sak-en di logian ya panpatinggaan di am-in. Idawat ko sin nabigaw ay ipogaw di libre ay danom ay napo sin obbog ay mangidawat si biyag ay iwed patingga na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_7","096_21_7","REV","21","7","7","Di ipogaw ay mangabak si lawa et tawidena am-in dana. Bigbigenas sak-en ay Diyos na et bigbigek abes sisya ay anak ko. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_8","096_21_8","REV","21","8","8","Ngem din ipogaw ay adi mangipapasnek ay mamati begew sin egyat nas ligat, din magay pammati na, din kadodogis di ogali na, din makapese, din manaddaag si bakenan asawa, din mansapo ya man-gengey, din manaydayaw si sinan didiyos, ya am-in ay man-et-etek et mantetee da am-in sin annawa ay lebeng ay kad-an di manbidbidang ay asufre. Siya na di makwani en maikadwa ay pese.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_9","096_21_9","REV","21","9","9","Pag omali di esa sin doy pito ay anghel ay wada di pito ay mallokong da ay napno sin pito ay kaodian ay ligat. Kanana en sak-en, “Omali ka ta ipailak en sik-a din babai ay asawaen din Karnero.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_10","096_21_10","REV","21","10","10","Pag omipaiitaw din Ispiriton Diyos, et in-ey din anghel sak-en sin toktok di nakayakayang ay dontog et inpaila na en sak-en din nasantoan ay siyodad ay Jerusalem ay bomabbaba ay napo en Diyos ed langit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_11","096_21_11","REV","21","11","11","Somisili ay kaman din koniniing di Diyos ay mismo, ya din silsilap na et kaman din koniniing di kristal ono din kabanolan ay bato ay makwani en haspe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_12","096_21_12","REV","21","12","12","Din batog ay kodal di ili et nakayang ya makneg. Waday sinpo ya dowa ay segpan ay banbantayan di sinpo ya dowa ay anghel, et nasosolatan din segpan ay sana sin ngadngadan di sinpo ya dowa ay anak Israel. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_13","096_21_13","REV","21","13","13","Sagtotolo di segpan sin nan-inigid–sin belaan di agew ya diposan di agew, sin makin amyanan ya makin abagatan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_14","096_21_14","REV","21","14","14","Din fondasyon di batog di ili et sinpo ya dowa ay bato ay dadakke ay naisosolatan di ngadngadan din sinpo ya dowa ay apostol di Karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_15","096_21_15","REV","21","15","15","Din anghel ay nangalkali en sak-en et waday iin-genana ay balitok ay panlokod ta lokodena din ili ay sana, pati din batog na ya segpan. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_16","096_21_16","REV","21","16","16","Nadapig din ili ay nan-iso di kaando na ya kaannawa na. Idi linokod din anghel, doway libo ya opat ay gasot ay kilometro di kaando na ya kaannawa na ya siya abe sin kakayang na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_17","096_21_17","REV","21","17","17","Linokod na abe din batog di ili, et enemapolo ya enem ay metro di kakayang na. Din metro ay lokod ay inosal din anghel et nan-iso sin metro ay iloklokod di ipogaw. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_18","096_21_18","REV","21","18","18","Naamag din siyodad si natanig ay balitok ay mankoniniing ay kaman salming, ya din batog na et naamag si haspe. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_19","096_21_19","REV","21","19","19","Din bato ay fondasyona et naaltialtian si am-in ay kalasin di nabanol ay bato. Din omona ay bato et naaltian si haspe, din maikadwa et safiro, din maikatlo et kalsedonia, din maikap-at et esmeralda, ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_20","096_21_20","REV","21","20","20","din maikalima et sardonika, din maikan-em et karnelia, din maikapito et krisolito, din maikawao et berilo, din maikasiyam et topasio, din maikasinpo et krisoprasio, din maikasinpo ya esa et hasinto, ya din maikasinpo ya dowa et amatista. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_21","096_21_21","REV","21","21","21","Din sinpo ya dowa abe ay segpan et naamag si sanes-a ay perlas, ya din kalsadan di ili et nasamintoan si natanig ay balitok ay mankonkoniniing ay kaman salming. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_22","096_21_22","REV","21","22","22","Magay inilak ay timplo sin siyodad ay doy, tan si Apo Diyos ay manakabalin am-in ya din Karnero et daida ay mismo di timplo na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_23","096_21_23","REV","21","23","23","Adi aben masapol di pat-an di agew ya bowan, tan masilawan din siyodad sin koniniing Diyos ya din Karnero. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_24","096_21_24","REV","21","24","24","Din kaipoipogaw sin daga et masilawan da sin pat-a na, ya am-in di tuturay et iey dan kinabaknang da ta isgep das di. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_25","096_21_25","REV","21","25","25","Nabobokatan si kanayon din am-in ay segpan di ili, tan adi da main-in-eb si kaagawan dowan adi polos malablabi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_26","096_21_26","REV","21","26","26","Maiey sidi din kinabaknang ya kinadayaw di kaipoipogaw sin kailiili. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV21_27","096_21_27","REV","21","27","27","Ngem maga polos di makasgep si ibilang Diyos ay kadodogis ay kaman din mangam-amag si kababain ya din makaetek, tan anggoy din naisosolat di ngadan da sin libron di Karnero ay nailistaan di waday biyag na ay iwed patingga na di mabalin ay senggep. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_1","096_22_1","REV","22","1","1","Pag ipailan din anghel en sak-en din ginawang ay napoan di danom ay mangidawat si biyag. Din ginawang ay nay et mankonkoniniing ay kaman kristal, et mapmapo sin tronon Diyos ya din Karnero ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_2","096_22_2","REV","22","2","2","ay man-oy-oyang sin gawan di kalsadan di ili. Sin bebenget di ginawang, wada di kakaiw ay mangidawat si biyag. Manlames da si mamin sinpo ya dowa si tinawen ay mamingsan si binowan. Din tobo da abe et pangagas di kaipoipogaw sin kailiili ta say adi da mansaksakit. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_3","096_22_3","REV","22","3","3","Maga kasin di dosdosa ay inbagan Diyos ed nabaon. Din tronon Diyos ya din Karnero et wada da sin siyodad ay doy, ya din mansilsilbi en Diyos et dayawen das sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_4","096_22_4","REV","22","4","4","Ilaen da din ropa na, ya din ngadana et maisolat sin kitong da. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_5","096_22_5","REV","22","5","5","Adi kasin malablabi, et adi da masapol di silaw ya agew, tan si Apo Diyos di manilsilaw en daida. Et makituray da en sisya si eng-enggana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_6","096_22_6","REV","22","6","6","Pag kanan din anghel en sak-en, “Tet-ewa ya dadlon mapati am-in dana ay naibaga en sik-a. Tan si Apo Diyos ay nangidawat sin Ispirito na ay mangiturong sin nemnem di mamadto et sisya abe di nangibaa en sak-en ay anghel na ta ipaammok en dakayo ay mansilsilbi en sisya din masapol ay dandani ay mapasamak.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_7","096_22_7","REV","22","7","7","Kanan Jesus, “Dengngen yo na. Dandani di omaliak. Nagasat di ipogaw ay mangon-onod sin naipadto sin libro ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_8","096_22_8","REV","22","8","8","Sak-en si Juan ay nannannge ya nangil-ila en dana ay naisolat isna. Sin nanngeak ya nangilaak, nandokmogak ay nanyakog-ong sin sangoanan di anghel ay nangipaila en sak-en ta dayawek komas sisya. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_9","096_22_9","REV","22","9","9","Ngem kanana en sak-en, “Dakey! Si Diyos anggoy di dayawem! Tan sak-en abe di esa ay mansilsilbi en Diyos ay kaman met laeng sik-a ya din iib-am ay mamadto ya din am-in ay manongtongpal sin naisolat sin libro ay nay.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_10","096_22_10","REV","22","10","10","Pag nan itoloy ay nangwani, “Adim igiginek mo adi et ibagam din naipadto ay naisolat sin libro ay nay, tan dandani di katongpalana. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_11","096_22_11","REV","22","11","11","Et mo domateng din timpo ay doy, din mangam-amag si lawa ya kadodogis et masapol ay itoltoloy da ay mangam-amag si lawa ya kadodogis. Din mangam-amag pay si siged ya din nasantoan di kabibiyag na et masapol ay itoltoloy da ay mangam-amag si siged ya mangon-onod si nasantoan ay kabibiyag.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_12","096_22_12","REV","22","12","12","Kanan Jesus, “Dengngen yo na. Dandani di omaliak. Et mo omaliak, ialik di gon-gona ay idawat ko si esa ya esa ay maibasar sin inam-amag na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_13","096_22_13","REV","22","13","13","Sak-en di makwani en Alfa ya Omega, tan sak-en di omona ya maodi. Sak-en abe di logian ya panpatinggaan di am-in.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_14","096_22_14","REV","22","14","14","Nagasat di ipogaw ay manlabas bado da, tan waday kalebbengan da ay senggep sin segpan di ili ya mangan si lames di kaiw ay mangidawat si biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_15","096_22_15","REV","22","15","15","Ngem din mangam-amag si lawa ay maiarig si nalogit ay aso, din mansapo ya man-gengey, din manaddaag si bakenan asawa, din makapese, din manaydayaw si sinan didiyos, ya am-in ay makaetek ya agin sisiged et adi da makasgep sidi. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_16","096_22_16","REV","22","16","16","Kanan aben Jesus, “Sak-en si Jesus ay nangibaa sin anghel ko ay mangipaneknek sin katet-ewa dana en dakayo ta asi yo aben ipaammo sin gimgimong. Sak-en di polin David ya din makwani en batakagan ay napigsa di silaw na sin gabis.” ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_17","096_22_17","REV","22","17","17","“Omali ka,” kanan din Ispiriton Diyos ya din ipogaw na ay maiarig sin asawaen din Karnero. “Aw, omali ka,” kanan koma aben di mandengdenge. Olay sino ay nabigaw et omali koma ta man-inom sin libre ay danom ay mangidawat si biyag. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_18","096_22_18","REV","22","18","18","Naey di idadaan ko en dakayo am-in ay nannannge sin naipadto sin libro ay nay: Mo waday manaptapi sin naisolat isna, tapian aben Diyos din dosa na sin ligligat ay maibagbagas na. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_19","096_22_19","REV","22","19","19","Mo wada abey mangeskesay sin naipadto sin libro ay nay, kaanen aben Diyos din kalebbengana ay makikan sin lames di kaiw ay mangidawat si biyag ya din kalebbengana ay manbeey sin nasantoan ay siyodad ay naibaga sin libro ay nay. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_20","096_22_20","REV","22","20","20","Din mangipaneknek ay tet-ewa am-in dana et kanana, “Tet-ewa ay dandani di omaliak.” Siya sa koma. Omali ka ay Apo Jesus. ");
INSERT INTO kne_vpl VALUES ("RV22_21","096_22_21","REV","22","21","21","Sapay koma ta wada en dakayo am-in din seg-ang Apo Jesus. Amen. ");
ALTER TABLE kne_vpl ADD FULLTEXT(verseText);
UNLOCK TABLES;
