7
Stibinite Yu Epono Ka꞉nisolo Dubatamo Ibino Ewonino Tanaloma꞉ Da꞉kiyawaiya
1 Ebene Godotamo kalimagono ikameopino Unu Watodawanomote Stibiniko nalatediya, “Me tanalo nanitabola꞉ka꞉?”
2 Stibinite tabo eba wiyalo negiya, “Naniala꞉ ega꞉walo nabiala꞉, la꞉ naimano tabo nolowiala꞉. Aimano ewono A꞉ibalayamate Mesopotemiya opolo eba okolinalo A꞉la꞉na duliyomolamo pea꞉no, ebe tetelo Alonomo Godote ebetamo pemaigate 3 ma kunu pegiya, ‘A꞉imano opo ega꞉walo a꞉imano mabu epo miyapawete, nale a꞉ma꞉ danatama ebe opamo na꞉tiye.’ 4 Ebema꞉ ebete Ba꞉baloni opo atepate A꞉la꞉na duliyomolamo gito tiya, ebene ebete ebolo eba nokolinalo ebeno nabiwite da꞉iya, Godote ebe me Ka꞉inane opamo ebo magaiya, la꞉le ka꞉lo dilukuliawenama me opamo. 5 Godote wiyasiya ebe tetelo Ka꞉inane opo kawonomo magumulo okoli bai da꞉peso idi kikamiya꞉ ebenonomoma꞉ keda꞉nama꞉, ega꞉walo ebe tetelo ebete gudia꞉no eba okolinalo Godote ebetamo nanitabolo egiya, ebete walone tetelo Ka꞉inane opo ebetamo ega꞉walo ebeno walonepiatamo kikalaema꞉. 6 Ebene Godote ebetamo walo ma kunu kegiya, ‘A꞉imano walonepiate kapela epono opo idilo da꞉nilukulinama꞉na꞉, ebe opo epate ibi wiya꞉ wokopima꞉ midilite 400 ulamamo kawokawo temeteme bikalamenakoma꞉na꞉. 7 Wiyasiya nanitabola, piyate iba꞉tamo temeteme dikalamenama꞉na꞉, nale ebe epono tanalo anagiyamidalamete kuba wiya kikalaemamo, ebene nale a꞉imano walonepi ebe mulu opone wagailite demagaelemo, ebe tetelo iba꞉te na me opolo kapamamanatenema꞉na꞉.’
8 “Ebe tetelo Godote A꞉ibalayamatamo nopo nanitabonomolo diyatiya, ebe nopono pukala awokalima꞉ tama itamida tanalo ikamiya, ebema꞉ A꞉ibalayamate ebeno gudu Aisa꞉keko umite kapiya wuiki dolopoligiya ebetamo tama itamida pukala ebo iyatimiya. Ega꞉walo walone tetelo Aisa꞉kete me atu tanalo ebe kosiyodiliya ebeno gudu Ya꞉ikobotamo, ebene Ya꞉ikobote ebeno 12 dubu guda꞉tamo me atu tama itamida pukala kalomolamiya, walone ebe guda꞉te aimano 12 gu epono nabima꞉ eda꞉iya.
9 “Ebene Ya꞉ikobokono 12 guda꞉te apepeote ebe aimano guguno nabiate ibino ekawi Yausepekono wade okoli mabuma꞉ eba dowaolo olowamepi dubu epetapiatamo manima꞉ gito nikalamiya, ebete Isipiti opolo wiya꞉ wokodawama꞉ ka꞉neda꞉nama꞉. Wiyasiya Godote eba꞉go eba nokolinalo 10 ebeno temeteme bilibilinomo magumulo ebeno igilo wadenomamo mula꞉menaki. Ebene Yausepete Isipiti opono Kawo Elawodubu Pa꞉lokono ololo apuamo da꞉nemaigiya, ebe tetelo Godote ebetamo wade mulonomo ikamiya. Nanitabola, Godokono walubi magumudo Pa꞉lote Yausepetamo kawonomamo kalakaliya, ebema꞉ ebete ebe Isipiti opo kawonomo ega꞉walo ebeno kawo moto ulamedawama꞉ ebo midiya.
11 “Ebe tetelo Isipiti opo ega꞉walo Ka꞉inane opo kawonomolo baete eba olopoligolo kawo nigologolo tanalonomote epatamo piya, ebema꞉ aimano ewoniagodolo bae uwateo gabote kitanamia꞉. 12 Ebene Ya꞉ikobote Isipiti opolo konote da꞉pola꞉nami, ebe tanalo olowite aimano ewoni nabi bae ka꞉nuwateoma꞉ ebamo gito naliboliya. Me ibino dopo tetela. 13 Ebene iba꞉te netewa teta꞉mo walo da꞉ka꞉tolamiya, ebe tetelo Yausepete ebeno tanalo ebeno naniatamo awokalimilo ma kunu giya, ‘Na ebe Yausepetela!’ ega꞉walo ebe atu tetelo Kawo Elawodubu Pa꞉lote Yausepekono mabu epono pelame tanalo ebo iyatawiya. 14 Ebene Yausepete ebeno nabiwi Ya꞉ikobotamo tabo ebo nalibiya, ebe ega꞉walo ebeno mabu gudi ibi bilibilinomate Isipiti opamo ka꞉pelaema꞉, iyo, ebe tetelo Ya꞉ikobokono epono uwomu ebe 75 epola, miba꞉te pelamiya Isipiti opamo.
15 “Ebene Ya꞉ikobote ebeno epago tote Isipiti opolo eba nokolinalo, ebe ega꞉walo aimano ewoni epetapiate ebo na꞉elaiya. 16 Ebene ibino guda꞉te Ya꞉ikoboko ega꞉walo Yausepeko ibino ape Ka꞉inane opono Sekeme duliyomolamo walo kowadaete bobamo ebo palomiya, ebe bobo damela A꞉ibalayamate Amokono guda꞉godone maniamo iyalo elawiya.”
Stibinite Mosesekono Tanaloma꞉ Da꞉kiyawaiya
17 Ebene Stibinite tabo moga꞉melo Yu epono Ka꞉nisolo dubatamo walo na꞉ka꞉kiyawaiya, “Godote A꞉ibalayamatamo nanitabonomolo degiya, ebe tabono nanitabo tanalote awokalama꞉ eba tatalilo Isipiti opolo aimano Isalaela epate bilibilinomoma꞉ eda꞉iya. 18 Ebe tetelo Isipiti opolo Kawo Elawodubu idite maigiya, Yausepete dopamo Isipiti opo epo keba kunu kowalubilinakile ebete ebe tanalo wadenomamo kiyatawiya꞉. 19 Ebema꞉ ebete aimano epo a꞉da꞉ masigilinami, ega꞉walo ebete aimano ewoni mako elawo tabamo kubailamenami, iba꞉te ibino a꞉lia꞉li gudi agimagimao bailo gito ka꞉miyapaolenakoma꞉.
20 “Ebe tetelo Mosesete ebo awokaliya, ebeno ololo wadenonomola. Ebete netewa-kapiya saganalo ebeno nabiwino motolo okolite, 21 ebene ebeno menokola nabiwila iba꞉te ebe motone kela꞉mo matopa꞉tate gito danatepapiya, ebe tetelo Kawo Elawodubu Pa꞉lokono buwelete ebe numite ebeno guduma꞉ nimidite wadenomamo dabinami. 22 Ebene Mosesete Pa꞉lokono motolo eba apelo Isipiti opo epate ibino mulo tanalo bilibilinomo ebe ebo iyatumiya, ebema꞉ ebete ebeno tabo kiyawao magumulo ega꞉walo ebeno osiyodilole magumulo elawonomoma꞉ ediya.
23 “Mosesete 40 ulama tetedawama꞉ eba eda꞉nalo ebete ebeno tepo magumulo woki iyatiya, ebeno Isalaela epate keba kunu kilukulinami ebe tanalo ka꞉nuima꞉. 24 Ebe tetelo Isipiti opo dubute Isalaela dubu idi danagalimiuti, Mosesete numite Isipiti dubutamo kuba wiya eba nikamelo ebe ebo nanakapumiya, 25 mabu ebe osiyodilo tanalodo ebete nemalagidiliya ebeno epate me tanalo kiyatawaoma꞉, Godote Mosesekono kotamo ibi Pa꞉lokono elawo magumune kowagailimene. Wiyasiya iba꞉te ebeno wade osiyodilo tanalono magumu wadenomamo kelawiya꞉. 26 Ebema꞉ egela idilo Isalaela dubu netewate da꞉gowelitiya, Mosesete ibi ulamete ibi eba gelebadilamelo nanaliya, ‘Naimano naniala꞉, la꞉ kapiya alailame epo keba kunula꞉ka꞉ eba kunulata. Beda꞉ mabuma꞉ idite iditamo, idite iditamo kuba tanalo dosiyodilawitama?’
27 “Wiyasiya ebe tetelo kebe dubute iditamo elawonomoma꞉ keditile, ebete Moseseko balamo eba nimupiamidalo ebo aniya, ‘A꞉ma꞉ potele kanatia a꞉ma꞉le aimano kawodawama꞉ eda꞉ma꞉? A꞉ma꞉ aimano tanalo anagiyamidadawa꞉! 28 A꞉ma꞉ ubila꞉ka꞉ na anakapunaema꞉, a꞉ma꞉le dutu Isipiti dubu danakapuma꞉wia eba kunu?’ 29 Mosesete ebe tabo olowite ebete kawo tole lawete Isipiti opone ebo alauliya, ebene ebete Midiyana opolo eba nokolinalo kamiyale aidite dubu gudi netewa ebo nulamiya.
30 “Ebene 40 ulama da꞉petoiya egela idilo Mosesete Sainai Ununomo Damelano bulu opolo eba paitalo Godokono nopodawate ela magumudo ebetamo ebo pawokaliya, iyo, elate kewalo dowaiti wiyasiya kewate kolotolitiya꞉, 31 Mosesete ebe tanalo umite kawonomamo anoaniya. Ebema꞉ ebete wadenomamo uima꞉ tataliamo eba tolo Kawodawa Godokono tabote ebetamo ma kunu piya, 32 ‘Na Godotela. A꞉imano ewono nabi A꞉ibalayamako, Aisa꞉keko, ega꞉walo Ya꞉ikoboko iba꞉te poko kamamatene, na ebetela.’ Mosesete ebe tabo olowite elawoa꞉noma꞉ eba eda꞉lo ebete tabo gedawa kuima꞉ ebeno ape anakamilo kawo tolenomo ebo lawiya.
33 “Ebene Kawodawa Godote ebetamo negiya, ‘A꞉imano agowa inamabu na꞉pupukulama꞉, mabu a꞉ma꞉le duta꞉wita ebe uti bai talenala. 34 Naimano epate Isipiti opolo kawokawo temetema꞉go dilukulina, nale ka꞉lo ibino modoboa꞉ tanalo ulamelelaemo, iyo, nale ibino imi tanalo olowilatelete na Unu Duliyomolone ebema꞉ piwisigamo ibi kuba magumune kowagailima꞉. Ebema꞉ a꞉ma꞉ na꞉pa꞉, nale a꞉ma꞉ Isipiti opamo kanalibomamota naimano woko ebolo ka꞉nosiyodilaema꞉.’ ”
Isalaela Epate Moseseko Ubia꞉noma꞉ Eda꞉o Tanalo Stibinite Da꞉kiyawaiya
35 Ebene Stibinite tabo moga꞉melo Yu epono Ka꞉nisolo dubatamo walo na꞉ka꞉kiyawaiya, “Numa꞉la꞉, Isalaela epate Mosesetamo dopamo ibino ubia꞉ tanalo eba awakalimilo ma kunu geliya, ‘A꞉ma꞉ potele kanatia a꞉ma꞉le aimano kawodawama꞉ eda꞉ma꞉? A꞉ma꞉ aimano tanalo anagiyamidadawa꞉!’ Wiyasiya me tetelo Godote Moseseko walo akapalibiya ibi ulamedawama꞉ ega꞉walo ibino igilo mula꞉lelamedawama꞉ ka꞉peda꞉ma꞉. Nanitabola, elate kewalo dowaiti, ebe tetelo Godokono nopodawate ebetamo pawokalate elawo ebetamo ebo ikamiya ibi kowalubilinama꞉. 36 Ebema꞉ 40 ulama magumulo Mosesete kawokawo anoano tanalo Isipiti opolo ega꞉walo Kalimakalima Kewa꞉ Kolomolo ega꞉walo bulu opolo osiyodilolenaki, iyo, ebete Isalaela epo me gabodo wagailiya Isipiti opone. 37 Ebene me Mosesete Isalaela epatamo negiya, ‘Walone Godote ebeno Iyanomo Woki Awokalimidawa idi, na dopo, la꞉godolo kadipatemene,’ 38 ega꞉walo Isalaela epate bulu opolo danaladabutiya me dubu Mosesete iba꞉go nokolinami, ega꞉walo ebete aimano ewoniago eba okolinalo Godokono nopodawate Sainai Ununomo Damelalo ebetamo da꞉kiyawaiya ebe Totomu Tabo ebete Godogodone uwatete atamo ebo ikaeamiya uwomua꞉ tetelo a kowalubinama꞉.
39 “Wiyasiya ebe tetelo aimano ewoniate Godotamo tudila꞉oma꞉ ubia꞉noma꞉ eda꞉iya, ebene iba꞉te ebe waloma꞉ta tanalo iyabaiamo eba watiamidalo ibino tepo magumulo Isipiti opamo olowamioma꞉ ubi walo nakalomonamiya. 40 Ebema꞉ Mosesete epago luta꞉ tetelo iba꞉te ebeno naniwi A꞉lonitamo negeliya, ‘Aimano ida꞉da꞉li nosiyodiloleama꞉, iba꞉te a dopaeamete kemagataema꞉, mabu me Moseseko Isipiti opone a demagaeiya kebamo dalatidile!’ 41 Ebe tetelo iba꞉te oli ape kau-goeono ololamo ida꞉da꞉li osiyodilote ebetamo kalimagono inamabu eba ikameolo, iba꞉te a꞉ka꞉tuwa꞉ ibino kotamo dosiyodiliya ebe inamabutamo kawo kalakala soliyomu osiyodiliya. 42 Ebe kuba mabuma꞉ Godote ibi ginima꞉mo eba ilatelelo gito miyapiya ibi a꞉ka꞉tuwa꞉ ibino ubilo tobolo ununo mawele kamamalatelenama꞉. Nanitabola, me tanalo Godokono woki awokalimipiate ebeno Bukalo iyalo ma kunu awokalimiya,
‘La꞉ Isalaela epala꞉,
la꞉le 40 ulamamo bulu opolo dowapata꞉lama꞉wenaima,
la꞉le na amamanatenema꞉ dalukola꞉wenakima,
ebe sipi-goeogoeono kalima tepo magumuno
nanitabo tanalago ka꞉pikanamona꞉wenakia꞉.
43 Wiyasiya la꞉le la꞉imano ida꞉da꞉li Molekakono
sipi-goeono tama talena moto
unamo awokowiamidiyamata,
ebene ida꞉da꞉li idi Lepanako
maweleno ololamo a꞉kosiyodiloliyamata,
me ebe ida꞉da꞉lila
la꞉le damamalatela꞉wenaima.
Me mabuma꞉ nale la꞉tamo
kuba wiya kikalametama꞉
naimano wade Ka꞉inane opone
kuba Ba꞉baloni apuamo kanalibolemamota.’ ”
Stibinite Yu Epono Ka꞉nisolo Dubatamo Ebeno Uwomu Tabo Da꞉kiyawaiya
44 Ebene Stibinite tabo moga꞉melo walo na꞉ka꞉kiyawaiya, “Me tanalo nanitabola, Godokono sipi-goeo tama awokowiamida Talena Moto aimano ewoniagodolo eba itanalo Godote iba꞉go ebolo nokolinami. Numa꞉la꞉, Godokono iyatumi magumulo Mosesete keba kunu kolowiyale ega꞉walo ebeno balida꞉mo keba kunu kumiyale, ebete ebe moto eba kunu wadenomamo osiyodiliya. 45 Ebene aimano ewonino guda꞉te ebe Talena Moto ibino nabiagodone lawete, iba꞉te agute Yosuwago Ka꞉inane oli opamo gito tolamiya. Ebe tetelo ebe opono iyaiya epo Godote ebeno elawamo na꞉na꞉ma꞉latelete Isalaela epatamo ebo nikalamiya, ebene ebeno Talena Motote ebolo eba nitanalo iba꞉te ebe tetene pelamete Da꞉ibidikono teta꞉mo pemaimiya. 46 Ebene Godote Da꞉ibidikono osiyodilole tanalo ulamelemete ebe kawonomamo malagidilonami, ebema꞉ tete idilo Godokono okoli baima꞉ Da꞉ibidite ebe ebo aniya ebete ebe amamateno iya moto ketema꞉, nanitabola, me Godo ebe Da꞉ibidikono ewono Ya꞉ikobote dopamo damamatenami ebe Godola. 47 Wiyasiya Godoko Amamateno Moto Da꞉ibidikono gudu Solomonote etiya, Da꞉ibiditea꞉.
48 “Wiyasiya la꞉ wadenomamo nolowiala꞉, epate Ununomo Godoko mabuma꞉ detemoteona, ebete ebe iyaiya motolo nanitabolo kokolina꞉. Iyo, dopamo ebeno woki awokalimidawa idite me tanalo ma kunu awokalimiya,
49 ‘Kawodawa Godote negena,
‘Unu Duliyomolo ebe naimano okoli baila,
ega꞉walo me opo naimano agowa puti baila.
Ebema꞉ la꞉ me opo epate
natamo kebako moto na꞉keta꞉ema?
Naimano ela ami bai
la꞉le kebolo na꞉kosiyodilaema?
50 Mabu me tanalo ebe nanitabola,
me opono inamabu bilibilinomo
na a꞉ka꞉tuwa꞉ naimano kotonomamo osiyodiloliyamo,
me inamabu bilibilinomate
naimanoma꞉ ebema꞉ eda꞉ona.’ ’ ”
51 Ebene Stibinite Yu epono Ka꞉nisolo dubatamo uwomu tabo eba kiyawaolo negiya, “Eiye, la꞉ wato kodakoda epolata! La꞉ Godokono Totomu Tabamo tudila꞉olo tama itamida pukala unu gabodo lawiyamata, wiyasiya tepo magumuno kodakoda tanalo kiyaila꞉wiya꞉! Iyo, la꞉ tete bilibilinomolo la꞉imano galo eba mopiolelo Godokono Wade-talena Uliyana ebe odiyobonamata, la꞉imano ewoniate dowagelenamiya eba kunu! 52 Numa꞉la꞉, Godokono woki awokalimipi bilibilinomo magumulo la꞉imano ewoniate kapiya dawatamo nilakapo kiyatinakia꞉ wiyasiya ibi bilibilinomatamo temeteme ikalamenakiya. Eba kunu piyate Godokono Tuputupu Wokodawano pe tanaloma꞉ dopamo tabo da꞉kiyawaiya la꞉imano ewoniate ibi anakapulamenakiya, ega꞉walo me tetelo Tuputupudawa Ya꞉sute ebeno tanalo la꞉tamo dapawokalimi, la꞉le ebe a꞉da꞉ elemasigi gabodo lawa꞉wete ebe anakapuimata. 53 Ebema꞉ nanitabola, Godokono Totomu Tabo ebeno nopopiagodone duwata꞉wiyama, la꞉ ebe epolata, la꞉le wiyasiya ebe Totomu Tabamo nanitabolo ka꞉tudila꞉wena꞉!”
Yu Epono Ka꞉nisolo Dubate Stibiniko Nokolamo Mapemete Danakapumiya
54 Ebene Yu epono Ka꞉nisolo dubate me tabo dolowiya iba꞉te ibino dowa tanalo kawonomo Stibinitamo kawokalima꞉ pituku ebo waliwalioliya. 55 Ebe tetelo wiyasiya Stibiniko Godokono Uliyanate detabokaimiya, ebete Unu Duliyomolamo da꞉nemeliya Godokono kawo alonomo eba umitalo, Ya꞉sute atumu ebeno tumudi apulo na꞉kutiti. 56 Ebema꞉ ebete negiya, “La꞉ numa꞉la꞉! Godote Unu Duliyomolono gigiyu da꞉iyamidita nale bumitamo, Epono Naniwite ebeno tumudi apulo butita!”
57 Ebe tetelo Yu epono Ka꞉nisolo dubate kapimiya gelatepago galo mopiolete ebetamo na꞉na꞉puila꞉iya ebe ka꞉na꞉kubaima꞉. 58 Ebene iba꞉te ebe elawamo nelawete duliyomolo magumune magatate nokolamo mapeme ebo nowagilimiya. Ebe tetelo kebe dubate Stibinikono tanaloma꞉ a꞉da꞉ tabo Ka꞉nisolo dubatamo da꞉pegeliya, ebe dubate ebe dopamo anakapumia꞉no ibino watubino kaliku oli ape dubu idi Solokono agowa mabuamo gito nalomiya. 59 Ebene iba꞉te Stibiniko nokolamo eba mapemelo ebete ebeno Kawodawa ka꞉milo negiya, “Kawodawa Ya꞉su, naimano uliyana a꞉ma꞉le na꞉pelawa꞉!” 60 Ebe tetelo ebete pupamo gate kawonomamo negiya, “Naimano Kawodawa, me kuba iba꞉te dosiyodiluta, a꞉ma꞉le iba꞉tamo kuba wiya akoikalama꞉la꞉.” Ebene ebete me tabo gete a꞉enomo ebo a꞉iya.