2
Godokono Uliyanate Nanitabokobi Midipiatamo Da꞉piya
1 Ebene Pentekose Soliyomu Egela* da꞉piya, ebe tetelo Ya꞉suko nanitabokobi midipi bilibilinomate kapiya motamo paladabutiya. 2 Ebe tetelo kawo diyamonomote Unu Duliyomolone iba꞉tamo pemaigiya, kawo awanomote degenape eba kunu pete iba꞉te da꞉pola꞉niya ebe moto gu gito petabokiya. 3 Ebene ela mena keba kunula꞉ka꞉ ibi bilibilinomatamo eba nemaimiolo, iyaiya ka꞉nekekeote iditamo iditamo ibi unamo ebo nilukuliya. 4 Ebe tetelo Godokono Uliyanate ibi bilibilinomo detabokailamiya, ebete ibi elawokobi eba midililo kapela epo epetapino iyaiya tabamo kiyawao ebo wagilimiya.
5 Ebema꞉ buka ka꞉la꞉mioledawa, a꞉ma꞉ numa꞉, ebe Pentekose Soliyomu egela pea꞉no dopamo Yu epo epetapi ega꞉walo Yua꞉pi epo epetapi Godoko damamatenamiya, ibi bilibilinomate ibino iyaiya mulu opone Yelusalema kawo duliyomolamo pelamoliya ebe soliyomu kapimiya ka꞉posiyodiloma꞉. 6 Ebene Godote ebeno Uliyana Ya꞉sukono nanitabokobi midipiatamo kawo diyamago dapalibiya, iyaiya opone soliyomuma꞉ da꞉pelamiya ebe epo epetapi bilibilinomate ebe diyamo olowite ebe tanalo kuima꞉ ebo paladabutiya. Ebema꞉ iba꞉te kawonomamo anoanoutiya mabu nanitabokobi midipiate Yu epono tabamo kegelitiya꞉ wiyasiya iyaiya tabamo gelitiya, ma kunu olowiopino taneba magumulo idawate ebeno tabonomo olowinaki, idawate atumu ebeno tabonomo ako-olowinaki, ibi bilibilinomate eba kunu wagelitiya.
7 Ebene iba꞉te la꞉wa꞉ote eba anoanolo negeliya, “Me tabo degelita, me epo aimano opo epoa꞉, ibi Ga꞉lili opo epola, 8 ebema꞉ keba kunula꞉ka꞉ iba꞉te aimano iyaiya tabonomamo degelita a nolowiutama꞉? 9 Eiye, a bilibilinomate mulu opone pelamolima꞉! Iyo, a epetapi Patiya opo epola, epetapi Midiya opo epola, epetapi Ilama opo epola, ega꞉walo epetapi Mesopotemiya epola, ega꞉walo a epetapi Yudiya epola, epetapi Ka꞉padosiya epola, epetapi Pontase epola, ega꞉walo epetapi A꞉isiya epola. 10 Ega꞉walo a epetapi Piligiya epola, epetapi Pa꞉mapiliya epola, ega꞉walo epetapi Isipiti epola, nanitabola, a epetapi Sailiniya duliyomolono Libiya opone pelaima꞉, ega꞉walo a epetapi Loma kawo duliyomolone da꞉pelaima꞉ ebe epola. 11 Numa꞉la꞉, a magumulo epetapi Yu eponomola, ega꞉walo a epetapi Yu epoa꞉ wiyasiya ale iba꞉godone nani Godo amamate tanalo lawiyama꞉, iyo, a epetapi Kuliti opo epola ega꞉walo epetapi Ala꞉biya opo epola, ebema꞉ me epate Godokono kawokawo osiyodilole tanaloma꞉ degelita, ale aimano iyaiya tabonomamo beda꞉ma꞉ kolowiutama꞉?” 12 Ebe mabuma꞉ ibi bilibilinomate anoanolo woki bilibilima꞉ eba eda꞉olo, idite iditamo genaki, idite iditamo genaki, eba kunu wagelitiya, “Eiye! Me tanalono magumu keba kunula꞉ka꞉?”
13 Wiyasiya epetapiate Ya꞉sukono alibolepi dubu eba kalakalatelelo negeliya, “Me dubate elawo da꞉imi obo niote da꞉ugulamole, ebema꞉ daedaleuta!”
Pitate Ya꞉sukono Wade Tabo Da꞉kiyawaiya
14 Ebene Pitate 11 alibolepi dubu epetapiago maigate ebeno tabo madodo unamo eba adipatelo epo bilibilinomatamo ma kunu kiyawaiya, “Naimano Yu namutupiala꞉, ega꞉walo la꞉ epetapi Yelusalemamo da꞉pelamola꞉ima la꞉ bilibilinomo atumu, nale me tanalono magumu la꞉tamo kawokalimamo, ebema꞉ modobola la꞉ naimano tabo wadenomamo nolowiala꞉. 15 Me dubu la꞉le elawo da꞉imi obo nioma꞉ degelawitama, ebe tabo nanitaboa꞉. Iba꞉te elawo da꞉imi obo ka꞉niaka꞉, mabu nanitabola, dubate elawo da꞉imi obo duiyalo ka꞉nionakoa꞉. Numa꞉la꞉, egela ka꞉ma꞉ podoluta! 16 Wiyasiya me tanalo ebe Godokono woki awokalimidawa Yowelate dopamo da꞉kiyawaiya, ebe tabola. 17 Iyo, Godote Yowelado tabo ma kunu giya,
‘Me opono uwomu tetelo
na Godote naimano Uliyana epo
bilibilinomono unamo kadipanamamo.
Ebe tetelo la꞉imano koikoila buwelemelela,
iba꞉te naimano woki nanitabolo kawokalima꞉na꞉,
ega꞉walo la꞉imano oli ape dubuno balidite
iyama꞉ eda꞉olamete
kawokawo tanalo kulamolema꞉na꞉,
ega꞉walo la꞉imano kadelekadela꞉te atumu
iyolo naimano iyaiya tanalo kiyatawaoma꞉na꞉.
18 Iyo, nanitabola, ebe egelalo
naimano wiya꞉ wokopi dubula kamiyalela,
nale ibi unamo naimano Uliyana dadipanamo,
iba꞉te naimano woki nanitabonomolo
ebo kawokalilaema꞉na꞉.
19 Ebene nale tobolo unulo
kawokawo anoano tanalo kosiyodilolemamo,
ega꞉walo me opolo nale atumu
weweda꞉ tanalo eba posiyodilolelo,
epate kalima ka꞉ka꞉liya tanalo
ega꞉walo ela ega꞉walo ela tema kulaema꞉na꞉.
20 Ebe tetelo egelate kidokomene,
ega꞉walo saganate kalimakalimanomoma꞉ keda꞉mene,
ebene Kawodawano Kawo Egelate
kawo alonomago ka꞉pemaigamene.
21 Ebema꞉ nanitabola,
piyate Kawodawano mailo deka꞉ima꞉na꞉
Godote ibino igilo ebo ka꞉mula꞉lelaemene.’ ”
22 Ebene Pitate tabo moga꞉melo walo na꞉kegiya, “La꞉ Isalaela epala꞉, la꞉ me tabo wadenomamo nolowiala꞉. La꞉ iyatawanomolata, me Nasalete duliyomolodawa Ya꞉suko Godote me opamo palibiya, mabu Godote ebedo kawokawo anoano tanalo ega꞉walo weweda꞉ tanalo la꞉godolo eba posiyodilolelo ebeno elawo apawokalimi. 23 Nanitabola, me opo kawonomolo tanalo idite pemaiga꞉no Godote ebe tanalo dopamo kiyatawamene. Ebema꞉ ebeno mulo iyatawa tanalodo ebete nopo ma kunu iyatiya, ebete Ya꞉suko la꞉imano kotamo iyatite, ebene kuba osiyodilolepiate la꞉ eba walubililo la꞉le ebe lawa꞉wete kewa olotowamo tupuguima꞉wete ikoko ebo anagilamoleimata, iyo, la꞉le ebe me gabodo anakapuimata. 24 Wiyasiya Godote Ya꞉sukono a꞉e temeteme palamilimite ebe a꞉e magumune ebo adipati, mabu a꞉ete ebe laema꞉ elawo puliyala. 25 Ebe mabuma꞉ Da꞉ibidite Godokono elawamo Ya꞉sukono tanaloma꞉ tabo ma kunu akuloliya,
‘Na Kelisote naimano Kawodawa Godoko
na niyakabonomolo uminamo,
iyo, ebete naimano tumudi apulo utina
nale alegaokapoma꞉.
26 Ebema꞉ naimano tepo magumute eba maenalo,
nale kawo kalakalago kiyawaonakomo,
iyo, nale Godoko nanitabokobi midi magumulo eba okolinalo,
naimano apeno a꞉e tanaloma꞉ nale woki bilibilima꞉ a꞉keda꞉mo.
27 Mabu, Godo, a꞉ma꞉le naimano ape
a꞉elaopino opolo akatepaemene,
iyo, a꞉imano Talena Gudute da꞉emene,
a꞉ma꞉le ebeno abale tanalo odiyobawete
ebe igilamo walo kakadipatema꞉ta.
28 Nanitabola, a꞉ma꞉le na igilo gabo iyalo iyatunamiyata,
ebene nale a꞉imano ololo apuamo da꞉pemaigamo,
a꞉ma꞉le natamo kawo kalakala kikanaema꞉ta.’ ”
29 Ebene Pitate tabo moga꞉melo walo na꞉kegiya, “Ekakiala꞉, na ilipoa꞉no aimano ewono Da꞉ibidikono tanalo awokalima꞉ la꞉tamo ka꞉kiyawaomamo. Ebete me tabo Godokono Bukamo dakuloliya ebeno tanaloma꞉ kakuloliya꞉, mabu numa꞉la꞉, ebete da꞉iya iba꞉te ebe bobamo iyatiya, ebene ka꞉lo ebeno bobote agodolo bitamena. 30 Da꞉ibidiko ebe Godokono woki awokalimidawa idila. Ebe mabuma꞉ Godote ebeno mailamo nani tabonomo Da꞉ibiditamo degiya, ebete ebo iyatawiya Godote ebeno walone gudi magumulo idi kapiya lawete ebeno Kawo Elawodubuno okoli baiamo kadipimene. 31 Ega꞉walo Kelisote walone tetelo a꞉e magumune demaigamene, ebe tanalo pemaiga꞉no dopamo Da꞉ibidite Godokono elawamo dumiya, ebe tanalono tabo ebema꞉ ebeno Bukamo ma kunu akuloliya,
‘Godote ebe a꞉elaopino opolo akatepamene,
ega꞉walo ebe bobo magumulo akabalemene.’
32 Nanitabola, Da꞉ibidite me tabo Kelisokono tanaloma꞉ akuloliya, iyo, me Kelisoko ebe Ya꞉sutela, Godote ebe a꞉e magumune dadipati ale aimano balidinomamo ebe ebo uima꞉, 33 ega꞉walo me Ya꞉suko Godote ununomamo adipatete ebeno tumudi apuamo gito owodimi. Ebema꞉ numa꞉la꞉, Nabiwi Godote a nanitabokobi midipiatamo ikaeaema꞉ nanitabolo degiya, ebe kalakala tanalote ka꞉lo a꞉pemaiga. Nanitabola, ebete Ya꞉sutamo Talena Uliyana iyalo ikami, ebema꞉ ebete ka꞉lo a unamo ebeno elawo adipana, iyo, la꞉imano galamo dolowiawitama ega꞉walo la꞉imano balida꞉mo duma꞉witama me ebe tanalola.
34 “Ebema꞉ la꞉ me tanalo wadenomamo nemalagidilala꞉, Ya꞉sute Godokono Unu Duliyomolamo keba kunu ka꞉nodolile, Da꞉ibidite eba kunu kanodoliya꞉. Ebe mabuma꞉ Da꞉ibidite Ya꞉sukono tanaloma꞉ Godokono Bukamo tabo idi walo ma kunu kakuloliya,
‘Kawodawa Godote naimano Kawodawa Kelisotamo nege,
‘A꞉ma꞉ naimano tumudi apuamo na꞉pokoliya,
35 ebene a꞉ma꞉go gowelaopi
nale ibi a꞉imano agowa puti
baima꞉ ka꞉midilimamo.’ ’
36 “Ebema꞉ la꞉ Isalaela epo bilibilinomala꞉, modobola la꞉ iyatawanomo niyatawala꞉, la꞉le me Ya꞉suko kewa olotolowamo da꞉tupuguima꞉ima, Godote ebe kapiya lawete aimano Kawodawama꞉ ega꞉walo aimano Kelisoma꞉ a꞉midi!”
37 Ebene tabo olowiopiate Pitakono tabono tanaloma꞉ kawo tepo temeteme eba lawitalo, ebe ega꞉walo alibolepi epetapi dubatamo negeliya, “Naniala꞉, a beda꞉ tanalo na꞉kosiyodiloma꞉?”
38-39 Pitate wiyasiya negiya, “Modobola la꞉ la꞉imano tepo magumuno woki iyakobi midila꞉wete la꞉imano kuba osiyodilole magumune nolobila꞉la꞉, ebema꞉ ale la꞉ Ya꞉su Kelisokono mailamo obamo kowaduba꞉midaolema꞉ta. Ebene Kawodawa Godote la꞉imano kuba egebolelametate eba dodolomatililamelo, ebete ebeno Uliyana nilakapolo la꞉tamo gito kapalibomene. Iyo, la꞉ ega꞉walo la꞉imano gudi ega꞉walo iyaiya mulu opolo dilukuliona ebe epo atumu, la꞉ bilibilinomo magumulo ebete kebe epo ebetamo pelaema꞉ deka꞉la꞉mina ebete iba꞉tamo ebeno Uliyanano elawo kikalaemene, dopamo nanitabolo keba kunu kegiyale eba kunu.”
40 Ebene Pitate makomako tabo epetapi bilibilinomo eba kiyawaolamelo ibi kawiya ma kunu analiya, “Me opolo kuba osiyodilole magumulo dowapata꞉lamena, la꞉le ebe epono taneba magumune nemaimiala꞉ la꞉imano igilo mula꞉ tanalo kelawa꞉ema꞉!” 41 Ebe tetelo piyate ebeno tabo dolowiya ibi epetapi bilibilinomate nanitabokobi midite, ebene Ya꞉sukono alibolepi dubate ibi obamo ebo waduba꞉midaoliya. Nanitabola, ebe egela kapiyalo 3,000 epate nanitabokobi midi magumulo iba꞉go kapiyama꞉ eda꞉iya.
Nanitabokobi Midipino Ilukuli Tanalo
42 Ebene egela epetapi bilibilinomolo nanitabokobi midipiate ibino aladabuti tanalo katepanakia꞉, iyo, iba꞉te kapimiya alibolepi dubuno iyatulame tanalo olowionakiya ega꞉walo Ya꞉suko malagidilo bae naonakiya ega꞉walo Godotamo towetowe tabo akogelanakiya. 43 Nanitabola, Godote alibolepi dubudo anoano tanalo ega꞉walo weweda꞉ tanalo bilibilinomo dosiyodilolenaki, ebema꞉ epo bilibilinomagodolo kawo tolenomote itanami. 44 Ega꞉walo me tanalo idila, nanitabokobi midipiate woki kapiyama꞉ eba eda꞉olo, ibino inamabu bilibilinomo kapiyama꞉ midilite, ebe inamabuamo idite idi walubinaki, idite idi akowalubinaki, eba kunu wagelenamiya. 45 Ebema꞉ iba꞉godolo iyaiya modoboa꞉ tanalo demaimionakiya, ebe tetelo idawate ebeno pali opo maniamo nimidinaki, idite ebeno inamabu idi maniamo akonimidinaki, iba꞉te ebe gabodo mani duwateonakiya nigologolopi ebo walubilinakiya.
46 Ega꞉walo nanitabokobi midipiate iyaiya egela bilibilinomo epetapilo Godoko Amamateno Iya Motamo paladabutinakiya, ebene iba꞉te walogabo apune ibino motamo da꞉ka꞉tolamenakiya, egege aladabuti magumulo ibino bae eba alabaolo kalakala kawonomago ebo naonakiya. 47 Nanitabola, iba꞉te me osiyodilole tanalodo Godokono mailo unamo eba adipatenalo, epo epetapi bilibilinomate ibino tanaloma꞉ wadewade tabo ebo gelanakiya. Ebe tetelo Godote kebe epo dopamo deka꞉la꞉mioliya, ebe epate ibino igilo mula꞉ tanalo ebegodone kelaema꞉, iba꞉te iyaiya egela epetapilo nanitabokobi midipiatamo da꞉pelamenakiya, nanitabokobi midipino uwomute unamo ebema꞉ nodolonami.
* 2:1 Pentekose Soliyomu Yu epate dosiyodilonaka ebeno mabu ma kunula. Ibino Aduga꞉la Soliyomu dolopoligonako, 50 egela walogabo apuamo iba꞉te me soliyomu idi kosiyodilonaka. Ebe Soliyomu tetelo iba꞉te palino witi-laiso otole wagilimi tanalo eba malagidilolo ibino kalakala Godotamo ebema꞉ adipatenaka, mabu ibi iyatawala iba꞉te Godogodone wade walubi tanalo elawiya.