7
Ya꞉sukono Ekakiate Ebe Nanitabokobi Ka꞉midiya꞉
1 Ebene ibino tabo kiyawao tanalo dolopoligiya, ebe tetene wagilimite Ya꞉sute Ga꞉lili opo kawonomolo pata꞉nami, wiyasiya ebete Yudiya opolo pata꞉ma꞉ ubia꞉nola mabu ebe opono Yu watowatopiate ebe anakapuima꞉ wagelenamiya. 2 Ebene Yu epono Nupunupu Etemoteono Soliyomu* detataliya, 3 ebe tetelo Ya꞉sukono ekakiate ebe naniya, “Modobola a꞉ma꞉ me Ga꞉lili opo atepawete Yudiya opamo walo na꞉ka꞉toa. Diyala, a꞉ma꞉le waloma꞉tapi epetapi ebolo da꞉ba꞉nulaemene, ebene a꞉ma꞉le dosiyodilola꞉wenaka iba꞉te ebe anoano tanalo wadenomamo kulaema꞉na꞉. 4 Numa꞉, lumagite ubi diyatimene epo bilibilinomate ebe kowaloma꞉tama꞉, modobola ebete ebeno tanalo akowaminala꞉. Ebe mabuma꞉ a꞉ma꞉le me iyaiya anoano tanalo nanitabolo dosiyodilola꞉wenaka, modobola a꞉ma꞉ atumu a꞉imano tanalo me opo epo bilibilinomatamo nawokalimiye!” 5 Ya꞉sukono ekakiate ebe kalakalatelo me tabo kiyawaiya mabu iba꞉te ebe nanitabokobi ka꞉midiya꞉, epo epetapi bilibilinomate nanitabokobi midia꞉noma꞉ keba kunu keda꞉iye eba kunu.
6 Ebema꞉ Ya꞉sute ebeno ekakino tabo eba wiyalo negiya, “La꞉ a꞉ka꞉tuwa꞉ la꞉imano iyaiya ubi tetelo la꞉imano tanalo ebo osiyodilolenakomata, wiyasiya naimano nanitabo tete Godogodone ka꞉pea꞉. 7 Me opo epate la꞉tamo ka꞉dowaona꞉, wiyasiya iba꞉te natamo dowaona mabu nale ibino iyaiya kuba osiyodilole tanalo awokalilamenakomo. 8 Ebema꞉ la꞉ a꞉ka꞉tuwa꞉ soliyomu baiamo na꞉tolama꞉la꞉, wiyasiya na ka꞉lo a꞉ka꞉toamo mabu Godokono nanitabo tete natamo ka꞉pea꞉.” 9 Ya꞉sute me tabo gete Ga꞉lili opolo ebo olowagiliya.
Ya꞉sute Nupunupu Etemoteono Soliyomuma꞉ Da꞉tiya
10 Ya꞉sukono ekakiate soliyomuma꞉ da꞉tolamiya, ebete wiyasiya walone diya gabodo waloma꞉taliya, awokala ka꞉tiya꞉. 11 Ebe tetelo Yu watowatopiate soliyomu bailo ebe eba wadilo negeliya, “Me dubu Ya꞉suko keleka꞉?”
12 Ega꞉walo piyate soliyomuma꞉ da꞉pelamoliya ebe Yu epo bilibilinomate Ya꞉sukono tanaloma꞉ tabo gananalo kawonomamo kiyawautiya. Epetapi iba꞉te negeliya, “Ebe wade lumagila,” wiyasiya epetapiate negeliya, “Ao, ebe epo nemasigilina.” 13 Ebe tetelo iba꞉te Ya꞉sukono tanaloma꞉ awokala kegelitiya꞉ mabu iba꞉te ibino watowatopino dowa tanalo tolemitiya.
14 Ebene epate ibino soliyomu eba osiyodilonatelo egela idilo Ya꞉sute iba꞉tamo nawokalate Godoko Amamateno Iya Motamo tote iyatulame ebo nowagilimiya. 15 Ebe tetelo ebeno iyatulame taboma꞉ Yu watowatopiate eba anoanoutalo negeliya, “Eiye! Me dubute kebako iyatawa kelawile mabu ebete ka꞉sukuliya꞉!”
16 Ya꞉sute wiyasiya iba꞉tamo negiya, “Nale la꞉ diyatulametanama, ebe tabote na dapaliboniya ebe Kawodawagodone pena, na a꞉ka꞉tuwa꞉ naimano ubi tanalodo kiyatulametana꞉. 17 La꞉ a꞉ka꞉tuwa꞉ la꞉imano taneba magumulo naimano tanaloma꞉ ma kunu gelanamata, ‘Ebeno iyatulame tanalote Godogodone da꞉penale o da꞉ ebeno kateneno wokine da꞉penale.’ Numa꞉la꞉, la꞉ magumulo potele Godokono ubi tanalo osiyodiloma꞉ ubi diyatina, ebe modobola naimano iyatulame tanalono mabu la꞉tamo kiyawaoma꞉. 18 Iyo, kebe tetelo lumagite ebeno kateneno wokino tabo da꞉kiyawaona, ebe a꞉ka꞉tuwa꞉ ebe walogona, wiyasiya kebe lumagite ubi diyatina ebe alibodawa kapiya kowalogonama꞉, ebe lumagi ebe nanitabo tanalo awokalimidawala, ebegodolo elemasigi tanalo kitana꞉. 19 Godote ebeno Totomu Tabo Mosesedo la꞉tamo ikalamiyata wiyasiya la꞉ magumulo kapiya idite ebe totomu tabo bilibilinomamo nanitabonomolo ka꞉tuduwatana꞉, a, nanitabola꞉ka꞉? Wiyasiya na tuputupu lumagima꞉ eba eda꞉nalo, mabu keleka꞉ la꞉le na anakapunaema꞉ dowagela꞉wenama?”
20 Ebe tetelo Ya꞉sukono tabo dolowiutiya ebe epo bilibilinomate ebetamo negeliya, “A꞉ma꞉ kuba uliyanagonolata! Potele kegitale a꞉ma꞉ anakapuima꞉?”
21 Ya꞉sute wiyasiya iba꞉tamo negiya, “Nale la꞉imano ololo apulo kapiya anoano tanalo dosiyodilimo, la꞉ kawiya ebo la꞉wa꞉imata. 22 La꞉ numa꞉la꞉, Mosesete la꞉tamo pukala idi dikalametiyala, ebe pukala ebe la꞉le baibai guda꞉tamo tama itamida pukala kalomolama꞉wenakoma꞉. Iyo, la꞉le me pukala alomo tanalo Mosesegodone laema꞉ gelanamata, wiyasiya me tanalo ebegodone nanitabolo ka꞉pemaigiya꞉, la꞉imano ewoni epetapiagodone piya. Ega꞉walo Mosesete talena egelano pukala atumu la꞉tamo a꞉kikalamiyata, ebema꞉ ebe netewa pukala la꞉godolo eba pola꞉nalo gudu idino pukala iyatimi tetete wokoa꞉ talena egelalo demaiganako, la꞉le gito osiyodilonakomata mabu Godote ma kunu kegena꞉, tama itamida pukala iyati tanalote talena egelano pukala kadikamidalemene. 23 Iyo, la꞉imano osiyodilo tanalo ebe ma kunula, la꞉le Godokono ubi tanalamo ka꞉tudila꞉ema꞉ Mosesekono totomu tabo bilibilinomo magumulo kapiya kodakodalo eba lawelo wokoa꞉ talena egelano pukala ebo adikamidalenakomata. Ebema꞉ nale wokoa꞉ talena egelalo temetema꞉go dubu idi wadekobi da꞉midimo, wiyasiya mabu keleka꞉ la꞉le natamo da꞉dowawitama? 24 Eiye, la꞉ unu gabodo naimano tanalo gito akoanagiyamidanama꞉la꞉, modobola la꞉ wiyasiya Godokono tuputupu gabodo lumagino tanalo nanagiyamidama꞉la꞉!”
Yu Epate Ya꞉sukono Tanaloma꞉ Iyaiya Tabo Degeliya
25 Ebe tetelo Yelusalema duliyomololo dilukulionamiya ibi epetapiate negeliya, “A, nanitabola꞉ka꞉, me dubu ebe epetapiate anakapuima꞉ dowagelena ebe lumagila! 26 Numa꞉la꞉, ebete ilipoa꞉no tabo awokala kiyawauta, wiyasiya aimano watowatopiate ebe odiyoboma꞉ tabo idi kegelita꞉. Diyala, ibi da꞉ iyatawala꞉, me dubute Godokono Alibodawa Kelisoma꞉ deda꞉na. 27 A iyatawala me dubuno duliyomolono tanalo, wiyasiya Godokono Bukate a niyatuamena, nani Kelisote da꞉pemaigamene, ebe tetelo epate a꞉kiyatawaoma꞉na꞉ ebete kebene ka꞉pemene.”
28 Ebema꞉ Ya꞉sute Godoko Amamateno Iya Motolo epo eba iyatulamitalo kawonomamo negiya, “La꞉ nanitabolo iyatawala꞉ka꞉ nale kebene ka꞉piyamo ebe duliyomolono tanalo? Ega꞉walo naimano tanaloma꞉ la꞉godolo nanitabo iyatawa ba꞉kitanale? La꞉ nolowiala꞉, na a꞉ka꞉tuwa꞉ naimano ubilo ka꞉piya꞉ la꞉tamo, na Kawodawate paliboniya. Ebe nanitabo tanalo awokalimidawala, wiyasiya la꞉le ebeno tanalo kiyatawawena꞉, 29 iyo, na a꞉ka꞉tuwa꞉ ebeno tanalo iyatawala, mabu nale ebegodone piyamo ega꞉walo ebete na apaliboniya.”
30 Ebe taboma꞉ epetapi ubila Ya꞉suko idoko motamo iyatima꞉, wiyasiya ibi magumulo idawate ebe kelawiya꞉ mabu ebe tanalote nanitabolo pemaigama꞉ Godogodone tete pea꞉nola. 31 Wiyasiya ebe atu tetelo epo epetapi bilibilinomate Ya꞉suko nanitabokobi midilo negeliya, “Me dubugodolo anoano tanalo bilibilinomo ulamenakoma꞉, ebema꞉ ebe da꞉ Kelisotela꞉. Iyo, lumagi idite Keliso mailamo demaigamene, ebeno elawote me dubuno elawo a꞉kodolimene!”
Yu Watowatopiate Ya꞉suko Idoko Motamo Iyatima꞉ Dubu Epetapi Daliboliya
32 Epo bilibilinomate Ya꞉sukono tanaloma꞉ tabo gananalo degelitiya, Pa꞉lisi tanebapiate olowite ebene ibi ega꞉walo Godotamo kalimagono ikameopino watowatopi iba꞉te Godoko Amamateno Moto atila꞉pi epetapi dubu ebo naliboliya, iba꞉te Ya꞉suko nelawete idoko motamo ka꞉piyatima꞉. 33 Ebe atu tetelo Ya꞉sute epatamo na꞉kiyawauti, “Na la꞉go tete da꞉pesamo okolite, na dapaliboniya ebe Kawodawatamo walo ka꞉ka꞉tomamo. 34 Ebene la꞉le na nipo kowadinimamota, mabu nale kebe duliyomolamo da꞉tomo la꞉le ebe duliyomolamo tolaema꞉ modoboa꞉.”
35 Ebema꞉ Yu watowatopiate ibino taneba magumulo negeliya, “Me dubute kebe duliyomolamo na꞉ka꞉tomene, ebene ale ebe uima꞉ a꞉ka꞉modoboma꞉? Diyala, aimano epo epetapiate iyaiya Yua꞉pino opolo da꞉nilukuliona, ebete iba꞉tamo da꞉ba꞉tomene iba꞉go ka꞉nokolima꞉, ebene ebete ebe Yua꞉pi Godokono tabo da꞉ba꞉niyatulaemene. 36 Ebete nege, ‘La꞉le na nipo kowadinimamota,’ ega꞉walo ebete walo na꞉kege, ‘Nale kebe duliyomolamo da꞉tomo la꞉le ebe duliyomolamo pelaema꞉ modoboa꞉.’ Eiye! Ebeno tabono magumu keba kunula꞉ka꞉?”
Uwomua꞉ Igilo Obono Tanalo
37 Yu epono Nupunupu Etemoteono Soliyomu magumulo uwomu egela ebe kawo egelanomoma꞉ eda꞉na. Ebene ebe egelate da꞉piya Ya꞉sute epo bilibilinomono magumulo maigate kawonomamo negiya, “Kebe lumagi obo kapete dumina, modobola ebete pete nagodolo obo na꞉pa꞉nimene. 38 Ega꞉walo kebe lumagite na nanitabokobi da꞉midinimene, ebe lumagino tepo magumune uwomua꞉ igilo obote ba꞉peka꞉ka꞉liyanamene, mabu Godokono Bukate eba kunu gena.”
39 Buka ka꞉la꞉mioledawa, modobola a꞉ma꞉ niyatawa Ya꞉sute me tabo Godokono Uliyanano tanaloma꞉ kiyawauti. Iyo, dopamo tetelo Uliyanano elawote Ya꞉suko nanitabokobi midipiagodolo kitanamia꞉, wiyasiya Godote ebe a꞉e magumune dadipatiya, ebete Unu Duliyomolamo odolote kawo alonomote ebe ebo na꞉pukuimiya. Ebe tetelo Ya꞉suko nanitabokobi midipiate Uliyanano elawo nanitabolo ebo lawiya.
Yu Epagodolo Ya꞉suko Mabuma꞉ Anagiyamida Tanalote Demaigiya
40 Ya꞉sukono tabo dolowiya ebe epono taneba magumulo epetapi bilibilinomate negeliya, “Me dubu ebe Godokono Iyanomo Woki Awokalimidawala, Mosesete dopamo pema꞉ nanitabolo degiya me ebe dubula.” 41 Wiyasiya epetapiate negeliya, “Ao, ebe Kelisotela, Godokono Alibodawala.” Ega꞉walo epetapiate na꞉kegeliya, “Ao, me dubu Ga꞉lili opodawala. Modoboa꞉ Kelisote mako kuba opolo pawokalama꞉, 42 mabu Godokono Bukate a niyatuamena, Kelisote Da꞉ibidikono Beteliyama duliyomololo ebeno walone guda꞉godone kawokalamene, Ga꞉lili opoloa꞉.” 43 Ebema꞉ epo magumulo Ya꞉sukono tanaloma꞉ anagiyamida tanalote maigiya, 44 ega꞉walo epetapi ubila ebe idoko motamo kiyatima꞉, wiyasiya ebe tetelo ibi magumulo lumagi idite ebetamo tanalo idi kosiyodiliya꞉.
Yu Watowatopiate Ya꞉suko Nanitabokobi Ka꞉midiya꞉
45 Ebene Pa꞉lisi tanebapi ega꞉walo Godotamo kalimagono ikameopino watowatopi, iba꞉te Ya꞉suko laema꞉ kebe dubu dopamo danaliboliya, ebe dubate Ya꞉suko lawea꞉no walo gito ka꞉pelamiya. Ebema꞉ Yu watowatopiate ibi nanaliya, “Keleka꞉ mabu la꞉le ebe dubu atamo kemagaeawea꞉?”
46 Ebe dubate ibino tabo eba wiyalo negeliya, “Ebe dubuno tabo wadenonomola, a dopamo ebako tabo kolowionakia꞉!”
47 Ebene Yu watowatopiate ibi kawiya eba analelo negeliya, “Eiye! La꞉ ebeno a꞉da꞉ elemasigi tabo olowiawete nanitabokobi a꞉ka꞉mida꞉ema? 48 Numa꞉la꞉, a Pa꞉lisi tanebapi ega꞉walo watowatopi epetapi, a magumulo lumagi idite ebeno tabo nanitabokobi ka꞉midina꞉! 49 Nanitabola, kebe kubakuba daleya epate ibino ubi tanalo ebetamo diyatina, iba꞉te Mosesekono totomu tabo wadenomamo niyatawaotaleka꞉, a keba kunula꞉ka꞉ iba꞉te atumu ebe nanitabokobi a꞉ka꞉midina꞉. Wiyasiya ibi bilibilinomo daedalepila, ebema꞉ Godote ibi Ela Opamo kiyalekemene!”
50 Ebe tetelo Nikadimasite ebe watowatopino taneba magumulo na꞉luti, ebete idoko tetelo Ya꞉suago tabo kiyawaonama꞉ dopamo da꞉toni ebe dubula. Ebene ebete watowatopi epetapiatamo negiya, 51 “La꞉ nanisiwale! Aimano totomu tabo idite a niyatuamena, lumagi idino nanitabo tanalo laema꞉ ebeno tabo olowia꞉no ale ebe unu tama gabodo kubama꞉ gito a꞉kegelama꞉.”
52 Ebene iba꞉te ebe kawiya eba analo negeliya, “Eiye! A꞉ma꞉ atumu Ga꞉lili opono daleya lumagi idila꞉ka꞉? Modobola a꞉ma꞉ Godokono Buka apuno iyaiya tabo nulamoliye, ebema꞉ a꞉ma꞉ kiyatawama꞉ta Godokono woki awokalimipi bilibilinomo magumulo idawate Ga꞉lili opone dopamo kemaiganakia꞉.”
53 Ebene dadimoni ebe epo bilibilinomate ibino iyaiya motamo ebo tolamoleniya,†
* 7:2 Nupunupu Etemoteono Soliyomu ebe Yu epono soliyomu idila, iba꞉te ulama bilibilinomolo bosiyodilonakoma꞉na꞉. Ibino ewoniate Isipiti opone da꞉nemaimiya, ebe tetelo iba꞉te Ka꞉inane opamo samamo nemaimioa꞉no dopamo 40 ulamalo bulu opolo ilukulinamiya. Ebe tete geyageyanomolo iba꞉te bulu opono iyaiya opolo eba latepaonatolo sipi-goeogoeo tama awokowiamidaole motoma꞉ midilite, iba꞉te ebakobako nupunupu motolo laonakiya, nani motoloa꞉. Ega꞉walo ebe atu tetelo Godoko amamateno sipi-goeogoeo tama awokowiamidaole motote iba꞉godolo itanami, ebema꞉ Godote iba꞉go eba pata꞉nalo ibino iyaiya modoboa꞉ tanalo magumulo ebete ibi wadenomamo walubilinaki. Ebema꞉ ebe tetene wagilimite me teta꞉mo pemaiga, Godote Yu epono ewoniatamo wade walubi tanalo diyatinaki, iba꞉te ebe tanalo eba malagidilolo ulama bilibilinomolo a꞉iti egela magumulo Godotamo ibino kalakala soliyomu osiyodilonakiya. † 7:53 Yon 7.53–8.11 buka apuno tabo Yonete bukamo kakuloliya꞉, wiyasiya ebeno buka osiyodilo walogabo apune nanitabokobi mididawa idite akuloliya.